Σπείροντες γὰρ εἰς τὴν σάρκα, ποιοῦμεν θῆλυ τὸ γέννημα τῆς ψυχῆς, οὐκ ἄῤῥεν· ἀλλ’ ἐκνενευρισμένον, ἁπαλόν τε καὶ ὑλικόν. Εἰ μέντοι βλέποντες τὰ αἰώνια, καὶ πρὸς τοῖς κρείττοσιν ἔχοντες τὴν διάνοιαν, καρποφοροῦμεν τοὺς καρποὺς τοῦ πνεύματος, καὶ πάντα τὰ γεννήματα ἡμῶν ἄῤῥενά ἐστι. Τὰ τοίνυν φερόμενα ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, τὰ καὶ ὀφθησόμενα τῇ ὄψει τοῦ κτίσαντος, ἀρσενικά ἐστιν, οὐχὶ θήλεα. Οὐ γὰρ τὰ θηλυκὰ, καὶ τὰ σωματικὰ ἀξιοῖ βλέπειν ὁ Θεός. [ὁ τοῦ πα]ρόντος αἰῶνος ὑπερορῶν καὶ ὑπὸ τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ μετατεθεὶς ὁδεύειν ἐπὶ τὸν αἰῶνα τὸν μέλλοντα ἐξῆλθεν ἐξ Αἰγύπτου, τῶν σωματικῶν καὶ θλιβόντων πραγμάτων, ἅπερ οἶκος ἂν εἴη δουλείας, ζητῶν τὸν οἶκον τῆς ἐλευθερίας τὴν Ἱερουσαλήμ, στῆναι θέλων ἐν τῷ ἐξομολογεῖσθαι τῷ κυρίῳ καὶ ὁρᾶν αὐτοῦ τὴν εἰρήνην· ὅτε καὶ γίνεται κύριος ὁ Θεὸς αὐτοῦ· οὐ γὰρ ἐν Αἰγύπτῳ, κἂν ὡς δεῖ τις ἐσθίῃ τὸ πάσχα, οὐδὲ κατά τινα τῶν εἰρημένων σταθμῶν. οὔπω γὰρ δουλείας ὁ τοιοῦτος ἐλεύθερος μετὰ τοσαύτην ἀπόδειξιν, εἰ μὴ πρὸς ὄρει γένοιτο τοῦ Θεοῦ. τοῦτο τῆς ἐπιούσης δεκαλόγου προοίμιον. τὰ μὲν οὖν ὁμοιώματα τῶν ὄντων εἰσὶν εἰκόνες ζῴων τε καὶ σωμάτων, τὰ δὲ εἴδωλα ἀνυπάρκτων ἐστὶν ἀναπλάσματα. Οὐ γὰρ ὕπαρξις τὸ εἴδωλον· οὐδὲν γὰρ εἴδωλον ἐν κόσμῳ Παῦλος φησίν· οἷον εἴ τις ἱπποκενταύρους ἢ Πᾶνας ἢ τερατώδεις τινὰς ἀναπλάσαιτο φύσεις. Πᾶν ἄρα νόημα κατὰ περιληπτικὴν φαντασίαν ἐν περινοίᾳ τῆς θείας γινόμενον φύσεως εἴδωλον πλάττει Θεοῦ, ἀλλ’ οὐ Θεὸν καταγγέλλει. Γένοιτο δ’ ἂν καὶ τῶν ἐν οὐρανῷ ὁμοιώματα γραφόντων ἢ καὶ γλυφόντων τινῶν ἥλιον ἢ σελήνην·

315 Discedite unusquisque ad opus vestrum. ORIGENIS B 316 Donec A quam prædicatio divina nascatur, non est tribula- tío, non est tentatio: quia nisi buccinet tuba, non committitar bellum; ubi vero signum belli tuba prædicationis ostenderit, ibi, inquit, sequitur allictio, ibi omnis tribulationum pugna con- surgit. Ex quo ergo loqui cœpit Moyses et 139 Aaron ad Pharaonem, affigitur populus Dei. Ex quo in animam tuam sermo Dei perlatus est, necessario certamen intra te virtutibus adversum vitia suscitatur; prius vero quam veniret sermo qui argueret, vitia intra te in pace durabant: sed ubi sermo Dei facere cœpit uniuscujusque discri– men, tunc perturbatio magna consurgit, et sine fœdere nascitur bellum. Cum injustitia enim quando potest convenire justitia, impudicitia cum sobrie- tate, cum veritate mendacium ? Et ideo non magno- pere perturbemur, si videtur odor noster exsecra- bilis esse Pharaoni. Exsecrationi namque ot vitiis ducitur virtus. Quin potius ut in posterioribus dicit, quia stetit Moyses ante Pharaonem, stemus etiam nos contra Pharaonem et non flectamur, sed stenus succincti lumbos nostros in veritate, et calceati pedes in præparatione Evangelii pacis “. » Sic enim nos hortatur Apostolus dicens * : State ergo et nolite iterum jugo servitutis inhærere. a Iterum dicit; In quo stamus, et gloriamur in spe gloria Dei. » Stamus autem confidenter, si Dominum deprecemur, ut statuat pedes nostros super petram, ne nobis illud eveniat, quod idem, Propheta dicit : «Mei autem paulominus moti sunt pedes, et paulominus effusi sunt gressus mei.». Stemus ergo ante Pharaonem, id est obsistamus ei in certamine, sicut et Petrus apostolus dicit * secum est populus, et lutuin operatur ac laterem, donec in paleis occupatus est, non putat eum esse perversum, sed recto itinere incedere. Si vero dicat, Volo ire via trium dierum et servire Domino, per- verti populum dicit per Moysen et Aaron. Hoc qui- dem dicebatur antiquis. Sed et hodie si Moyses et Aaron, id est propheticus et sacerdotalis sermo animam sollicitet ad servitium Dei, invitetque eain exire de sæculo, renuntiare omnibus quæ possidet, operam dare divinæ legi et sequi verbum Dei, con- tinno audies dici ab his qui Pharaoni unanimes ot amici sunt : Videte quomodo seducuntur homines et pervertuntur, quales adolescentes ne laborent, ne militent, ne agant aliquid quod eis prosit, reli- ctis rebus necessariis et utilibus ineptias sectantur et otium. Quid est servire Domino? Laborare no- funt, et iuertis otii nocasiones requirunt, Hæc erant tunc verba Pharaonis, hæc et nunc amici ejus et familiares loquuntur. Non solum verbis res agitur, sequuntur et verbera; flagellari jubet scribas He- bræorum, paleas non dari, opus exigi; hæc perlu- lerunt patres, ad quorum figuram sæpe etiam po- pulus Dei qui est in Ecclesia patitur. Invenies enim, si consideres eos qui se ex integro principi hujus mundi tradiderunt, prosperis successibus agere, omnia eis, ut ipsi putant, feliciter evenire; servis autom Dei sæpe ne hæc quidem humani victus humilia et parva succedere. Istas enim puto videri paleas, quæ a Pharaone ministrantur. Fit ergo C sæpe, ut Deum timentes vili hoc etiam et palcis simili indigeant victu. Sæpe etiam persecutiones sustinent tyrannorum, perferunt cruciatus et sæva tormenta, ita ut fatigati nonnulli dicant ad Pharao- nem : Utquid tu affligis populum tuum? Superati uamque verberibus nonnulli a ſide decidunt et con- litentur se esse populum Pharaonis. «Non enim omnes qui ex Israel, hi sunt Israelitæ, nec quia sunt semen, sunt omnes et filii ". Isti ergo qui dubii sunt, et in tribulationibus fatigantur, etiam contra Moysen et Aaron loquuntur, et dicunt ".; ‹ Ex qua die intrastis et existis vos ad Pharaonem, exsecrabilem fecistis odorem nostrum coram eo, a. Verum dicunt isti, licet ignorant fortasse quod di- cunt, sicut et Caiphas ille verum dicebat, quia D ‹ expedit vobis ut moriatur unus pro populo sed quid diceret nesciebat. Nam, ut Apostolus di- çit, Christi bonus odor sumus; sed aliis, in- quit, odor de vita in vitam, aliis autem odor de morte in mortem. › Ita et propheticus sermo sua- xis odor est credentibus; dubiis vero et incredulis, çt his qui se populum confitentur esse Pharaonis, odor exsecrabilis efficitur. Sed et ipse Moyses dicit ąd Dominum, quia ‹ ex quo locutus sum cum Pha- raone, allixit populum tuum › Certum est çnim quia antequam sermo Dei audiatur, ante- 31 Cui resistite fortes in fide, Sed et Paulus nihi- lominus dicit » : « State in fide et viriliter agite.» Si enim fortiter steterimus, consequetur illud quod. orabat Paulus pre discipulis dicens, quia ‹ Deus conteret Satan sub pedibus vestris velociter ”. Quanto enim nos constantius et fortius steterimus, tanto infirmior et invalidior erit Ebaraq. Si autem nos vel infirmi cœperimus esse, vel dubii, ille ad- versum nos validior et constantior fiet. Et vere illud implebitur in nobis, in quo Moyses dedit figuram ". Cum enira ipse elevaret manus, vince- batur Amalech. Si vero velut lassas dejiceret, et brachia infirma deponeret, invalescebat Amalech. la ergo etiam nos in virtute crucis Christi ex- tollamus brachia, et elevemus in oratione sancta manus in omni loco sine ira et disceptatione, ut Domini mereamur auxilium. Hoc idem namque et Jacobus apostolus cohortatur, dicens "; ‹ Resistite autem diabolo, et fugiet a vobis., Agamus ergo omni fide, ut non solum fugiat a nobis, sed et con- teratur Satanas sub pedibus nostris, sicut et Pha- rao demersus est in mare, et in profundo abyssi exstinctus. Nos autem si recedamus de Ægypto 31 Exod. v, 23. * Ephes. "II Cor. xvi, 13. 38 Rom. 37 Rom. ix, 6, 7: 18. Exod. v, 21. ** Joan. x1, 50. 30 11 Cor. 1, 15, 16. x1, 13, 15. » Galat. v. 1. * Rom.y, 2. "Psal. LXXII, 2. "1 Petr. v, 9. XXI, 20. " Exod xyit, 11. "Jacob. iv, 7. 36

335 ORIGENIS exuritur, ut amplius decoquatur, ut etsi parum A aliquid sit anri, purgatum tamen resideat. Quod si aliquis illuc totus plumbeus venerit, fiet de illo hoc quod scriptam est, demergetur in profundum, tan- quam plumbum in aquam validissimam. Sed longum est si per ordinem velimus exponere, sufficiat pauca perstringere. Quis similis tibi? Gloriosus in sanctis, mirabilis in majestatibus, faciens prodigia. › Quod dicit : « Quis similis tibi in diis? › non simulacris gentium com- parat Deum, nec dæmonibus, qui sibi falso deorum nomen asciscunt, sed deos illos dicit, qui per gra- tiam et participationem Dei dii appellantur. De quibus et alibi Scriptura dicit 1: Ego dixi : Dii estis. Et iterum: Deus stetit in congrega- tione deorum. › Sed hi, quamvis capaces sint Dei, et hoc nomine donari per gratiam videantur, nullus tamen Ɖeo similis invenitur, vel in potentia, vel in matura. Et licet Joannes apostolus dicat: ‹ Filioli, nondum scimus quid futuri sumus, si autem revela- tum nobis fuerit (de Domino scilicet dicens), simi- des illi erimus **, » similitudo tamen hæc non ad na- turam, sed ad gratiam revocatur. Verbi causa, ut si dicamus picturam similem esse ei, cujus imago in pictura videtur expressa, quantum ad gratiam pertinet visus, similis dicitur, quantum ad substan- tiam, longe dissimilis. Illa enim species carnis est, et decor corporis vivi, ista colorum fucus est, el cera tabulis sensu carentibus superposita. Nullus ergo in diis similis Domino, nullus enim invisibilis, nul- lus incorporeus, nullus immutabilis, nullus sine initio et sine fine, nullus creator omnium, nisi Pa- ter cum Filio et Spiritu sancto. . B C 336 Extendisti dexteram tuam, et devoravit eos terra; › quasi ut devorarentur a terra, hæc causa fuerit quod extendit Dominus dexteram suam. Si consideres quomodo Dominus exaltatus in cruce tota die extendit manus suas ad populum non cre- dentein", sed contradicentem, et qualiter infidelem populum, qui clamavit "Crucifige, crucifige eum, ɔ› mors admisi sceleris oppressit : evidenter invenies quomodo extendit dexteram suam, et de- voravit illos terra. Nec tamen penitus desperandum est. Possibile namque est, ut, si forte resipiscat qui devoratus est, rursum possit evomi, sicut Jo- nas. Sed et omnes nos puto quod aliquando terra devoratos in inferui penetralibus retinebat, et pro- pterea Dominus noster descendit non solum usque ad terras, sed usque ad inferiora terræ : et ibi nos invenit devoratos, et sedentes sub umbra mortis: et inde educens non jam locum terræ, ut iterum devoraremur, sed locum præparat nobis regni cœ- lorum. quem liberasti. Consolatus es in virtute tua, in requie sancta tua . › Dominus populum suum, quem liberavit per lavacrum regenerationis, dedu- cit in justitia, consolatur etiam eum per consoła - tionem Spiritus sancti in virtute sua, et in requie sua. Futurorum namque spes, laborantibus requiem parit; sicut et in agone positis dolorem vulnerum mitigat spes coronæ. 58 comprehenderunt habitatores Philistiim. Tunc fe- stinaverunt duces Edom, et principes Moabitarum, apprehendit illos timor et tremor. Tabuerunt om¬ nes inhabitantes Chanaan (12). › Quantum ad bi- storiam pertinet, nullum ex his gentibus interfuisse mirabilibus quæ facta sunt, constat (13). Quomodo ergo videbuntur tremore deterriti, vel festinasse, ut dicit, vel irati esse Philistiim, et Moabitæ, et Edom, et reliquæ quas enumerat nationes? Sed si redeamus ad intelligentiam spiritalem, inveniemus quia Philistini, id est cadentes populi, et Edom qui interpretatur terrenus (14), trepidant, et horum omnium principes cursitant, et pavent constricti doloribus, cum vident regna sua, quæ in inferno . terra › Impios quidem et hodie devorat terra. Annou tibi videtur terra devorare illum, qui sem- per de terra cogitat, qui semper 149 terrenos habet actus, qui de terra loquitur, de terra litigat, terram desiderat, et omnem spem suam ponit in terra; qui ad cœlum non respicit, qui futura non cogitat, qui judicium Dei non metuit, nec beata ejus promissa desiderat, sed semper de præsenti- bus cogitat, et ad terrena suspirat? Talem cum videris, dicito quia devoravit cum terra. Sed et si D sunt, penetrata ab eo qui descendit in inferiora quem videris luxuriæ carnis et voluptatibus cor- poris deditum, in quo animus nihil valet, sed totum libido carnis obtinuit, dicito et de hoc quia devo- ravit eum terra. Adhuc me movet quod ait ** 31 Psal. LxxxII, 6, 1. 57 Exod. xv, 13. 80 Exod. xv, 11. ** Luc. xxı11, 21. terræ, ut eriperet eos qui possidebantur a morte. Hinc eos comprehendit timor et tremor, quia sen- serunt magnitudinem brachii ejus. Hinc etiam ta- buerunt omnes inhabitantes Chanaan, qui mutabiles 5 | Joan. 111, 3 ibid. 85 isa. LXV, 2. 58 ibid. 44. : his gentibus interfuisse mirabilibus quæ facta sunt, constat. Esto, sed quid vetat hæc cantici verba fu- turorum esse prophétiam, quemadmodum accipiunt melioris notæ interpretes. Sane Hebræa verba ad futurum tempus sic verti possunt : « Audierunt po- puli, contremiscent, dolor apprehendit babitatores Palestinæ. Tunc territi sunt millenarii Edom, го- bustos Moab apprehendet tremor. Cadet super eos terror el pavor. › qui interpretatur terrenus. A radice we voluiare se in pulvere, el voce by populus; Philistiim utcun- que dici possunt cadentes populi, quia qui volutan- tur in pulvere, ceciderint oportet. Edom vero opti- me reddi potest terrenus ab OWN terra, 5. Quis, inquit ", similis tibi in diis, Domine? 7. ‹ Deduxisti in justitia tua populum tuum hune, 8. Audierunt gentes et iratæ sunt, dolores 6. Extendisti dexteram tuam, devoravit eos (12) Vide lib. 11 Orig., quæst. 13. 2. ** Exod. xv, 12. (13) Quantum ad historiam pertinet, nullum ex (14) Philistini, id est cadentes populi, et Edom

πολλὰ γὰρ τὰ πολεμοῦντα καὶ πάλιν ἀποσπάσαι βουλόμενα πρὸς μερίδα τὴν ἑαυτῶν κατὰ τὸ πνεῦμα τὸ ἐξελθὸν καὶ διὰ τῶν ἀνύδρων οὐχ εὑρίσκον ἀνάπαυσιν, εἶτα τὸν οἶκον εὑρόν, ὅθεν ἐξῆλθε, σχολάζοντα καὶ μόνον μὲν φοβηθὲν εἰσελθεῖν, μεθ’ ἑπτὰ δὲ πονηροτέρων ποιοῦν τὰ ἔσχατα τῶν πρώτων βαρύτερα. Κρῖνον γὰρ τὸν ὑποστρέφοντα πρὸς τοὺς δαίμονας, καὶ τὸν μετὰ ταῦτα βίον εὑρήσεις χείρω γεγονότα τοῦ πρὶν αὐτὸν προσελθεῖν τῷ Θεῷ. Οἰκεῖ γὰρ δαιμόνιον ἐν ἑκάστῳ τῶν ἐθνικῶν, ὅτι πάντες οἱ θεοὶ τῶν ἐθνῶν δαιμόνια. Τοῦτον ἐκβαλὼν ἐὰν μὴ σχῇς τὸν εἰρηκότα· ἐνοικήσω ἐν αὐτοῖς καὶ ἔσομαι αὐτῶν Θεός, δέδωκας σαυτὸν ἐκείνῳ τε καὶ τοῖς πονηροτέροις ἑπτά· Θεοῦ γὰρ ὄντος οὐχ ἥξουσι· τίς γὰρ μετοχὴ δικαιοσύνης καὶ ἀδικίας ἢ τίς κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος· ἢ τίς συγκατάθεσις ναῷ Θεοῦ μετὰ εἰδώλων· τίς μερὶς πιστοῦ μετὰ ἀπίστου;6. Ἡμεῖς γὰρ ναὸς Θεοῦ ἐσμὲν ζῶντος, καθὼς εἶπεν ὁ Θεός, ὅτι ἐνοικήσω ἐν αὐτοῖς καὶ ἐμπεριπατήσω καὶ ἔσομαι αὐτῶν Θεὸς καὶ αὐτοὶ ἔσονταί μου λαός. Διὰ τοῦτο ἐξέλθετε ἐκ μέσου αὐτῶν καὶ ἀφορίσθητε καὶ ἀκαθάρτου μὴ ἅπτεσθε·

κἀγὼ εἰσδέξομαι ὑμᾶς καὶ ἔσομαι ὑμῖν εἰς πατέρα καὶ ὑμεῖς ἔσεσθέ μοι εἰς υἱοὺς καὶ θυγατέρας, λέγει Κύριος παντοκράτωρ. Ἐγὼ γάρ εἰμι Κύριος ὁ Θεός σου, Θεὸς ζηλωτής. Οὐδεὶς ἀνὴρ ἐπὶ πόρνῃ ζηλοῖ, ἀλλ’ ἐπὶ γυναικὶ γαμετῇ· ἡ μὲν γὰρ πρόκειται πᾶσιν, ἡ δὲ μόνου τοῦ συνοικοῦντός ἐστιν, ἐφ’ ᾗ καὶ ζηλοῖ. Μεστὸς γὰρ ζήλου θυμὸς ἀνδρὸς κατὰ Σολομῶντα. Οὕτως ἐπὶ ψυχῆς ἐχούσης ἕνα λόγον ἕνα νυμφίον· ἐπὶ δὲ πόρνης τὸ μὲν ἐξῆλθε, τὸ δὲ ἀντεισῆλθε δαιμόνιον καὶ ὁ ζηλῶν οὐδὲ εἷς. Ὅθεν πᾶν εἴδωλον τιμᾶν οἱ τῶν ἐθνῶν προσέταξαν νόμοι. Ὁ δὲ νυμφίος καὶ καλὸς ζηλωτής, κἂν πόρνην ποτὲ παραλάβῃ, σωφρονίζειν ἐθέλει. Διὸ καὶ Ὠσηὲ πόρνην λαβὼν ἔλεγεν· ἡμέρας πολλὰς καθίσῃ ἐπ’ ἐμοί, καὶ οὐ μὴ πορνεύσῃς, οὐδ’ οὐ μὴ γένῃ ἀνδρὶ ἑτέρῳ, κἀγὼ ἐπὶ σοί. Ἐποίει καὶ Θεὸς μέγα δεῖπνον διὰ τοὺς γάμους τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. Καὶ ἔστι Θεὸς ζηλωτής, μὴ ἐπιτρέπων ἄλλῳ κοινωνεῖν τῇ ψυχῇ, ἅμα δὲ τῇ πορνείᾳ βιβλίον ἀποστασίου διδοὺς κατὰ τὴν ἐν νόμῳ προφασιστικοὺς ἔχουσαν λόγους· ὅπερ ὡς Φαρισαίους κατὰ τὸ γράμμα παρήγαγεν ὁ Χριστὸς κατὰ Παῦλον λέγοντα· γέγονα τοῖς Ἰουδαίοις ὡς Ἰουδαῖος, ἵνα Ἰουδαίους κερδήσω.

393 ÎN EXODUM HOMILIA XIII. B Domini agit. 394 sunt ligna impotribilia, obtulit Deo. Si quis diligit Christum Dominum, lignum imputribile et in incor- ruptione offert Domino. Beatus ergo apud quemi invenitur, vel sensus incorruptus, vel corpus incor- ruptum, et hoc offert Deo. Unde et bene valde dixit ** : ‹ Apud quem inventa sunt ligna impu- tribilia. › Non enim apud omnes inveniuntur ligna imputribilia. De auro non dixit neque de argento, apud quem inventum est. Potest enjin apud omnes inveniri sensus et sermo. Sed nec de quatuor co- loribus hoc dixit. Ommium namque est ex quatuor constare secundum corpus elementis. Ligna autem imputribilia, id est, incorruptionis et virginitatis gratia, apud rarum quemque inveniri potest, sicut et Dominus dicit : «Non omnes capiunt verbun istud, sed quibus datum est.› tam, sed torqueri jubet cam et constringi. Quis A omnia opera manuum suarum quæ in mandatis ergò est qui torquebat carnein siam? ille nimirum qui dixit *¹ ; « Macero corpus meum, et in servi - tutem subjicio, ne forte cum aliis prædicaverim, ipse reprobus efficiar. Sic ergo est offerre et byssnin tortain, carnem abstinentia, vigiliis et me- ditationum labore conficere. Offeruntur et pili ca- prarum. Hoc genus pecudis in lege pro pecca:o jubetur offerri. Pilus vero species est emorita, exsanguis et exanimis. Hanc qui offert, ostendit In se sensum peccati jam mortuum, nec in membris suis ultra vivere aut regnare peccatum. Pelles quoque offeruntur arietum. Arietem etiam ante nos quidam pro furore posuerunt. Et quia pellis mortui animalis indicium est, ostendit in se furo- rem mortuum qui Deo offert arietum pelles. Post hæc : Et viri, inquit 8, acceperunt a mulieribus suis, omnes quibus visum est sensu (90), et attu- lerunt gemmas, et inaures, et annulos, et 178 discriminalia, et dextralia. Vides et hic quomodo illi afferunt dona Deo, qui corde vident, qui in- tellectum corde concipiunt, qui mentem intentam et deditam habent ad verbum Dei. Isti ergo affe- runt munera, et afferunt etiam a mulieribus suis ‹ inaures, inquit, et gemmas, et dextralia., Mu- lier (91) secundum allegoricam rationem, sæpe jam diximus, quod caro accipitur et vir rationa- bilis sensus. Bonæ sunt ergo istæ mulieres quæ obediunt viris suis. Bona est caro quæ jam spiritui non repugnat, sed obtemperat et consentit, et ideo ‹ så duobus vel tribus in vobis convenerit, ex qua- cunque re petieritis ſiet yobis, › dicit Dominus ª³¸ Offerunt ergo a mulieribus suis inaures. Vides quomodo Domino offertur auditus. Sed et dextralia Domino offeruntur; opera dextra, et opera bona, quæ per carnem geruntur. Hæc Domino offerat rationabilis sensus. Sed et discriminalia offerun- tur. Offert discriminalia, qui bene scit discernere quid agendum sit, quid vitandum, quid Deo pla- ceat, quidve displiceat, quid justum sit, quid in- justum. Ista sunt discriminalia quæ Domino offe- runtur. Hæ ergo mulieres inaures Domino offe- runt, quia sunt mulieres sapientes. Neverunt enim, inquit ***, mulieres sapientes, et fecerunt quæcunque necessaria erant ad indumenta pontificis. › Illæ vero mulieres quæ inaures suas obtulerunt ut fieret vi- tulus, insipientes erant, quæ a veritate quidem averterunt auditum, ad fabulas autem impieta- temque se converterant, et ideo obtulerunt inaures suas, ut fieret caput vituli. Sed et in Judicum libro aliud nihilominus idolum invenimus ex mulierum inauribus factumn. Istæ ergo beatæ mu- lieres, beata ista caro, quæ Domino offert in- aures suas, et dextralia sua, et annulos suos, et 11 Cor. 1x, 27. 89 Exod. xxxv, 22. 18 Exod. xxxv, 24. 86 Matth. xix, 11. sua. Quæ sunt ista dona quæ principes offerunt ? ‹ Gemmas, inquit, obtulerunt, et lapides smarag- dos, et lapides repletionis, et lapides adhumerales. › Lapides repletionis dicuntur, qui ponuntur in lo- gio, hoc est qui in pectore pontificis collocantur, inscripti nomine (92) tribuum filiorum Israel. Hoc quod dicitur logion, id est rationale, qui est pannus exiguus ex auro et gemmis, coloribusque variis, et superhumerali contra pectus pontificis annectebatur, forniam habet sensus rationabilis C qui in nobis est. In hoc positi dicuntur lapides repletionis, qui tamen cohærent, et connexi sunt ad lapides humerales, atque ex his continentur astricti. Humeralis ornatus indicium est actuum bonorum. Actus ergo cum ratione et ratio cum actibus sociatur, ut sit consonantia in utroque : ‹ Qui enim fecerit et docuerit, hic magnus voca- bitur in regno cœlorum ". Sit ergo in nobis sermo de actibus pendens, et sermonem actus exornent. Hic enim pontificis refertur ornatus. Sed ad hæc explenda principes requiruntur: iste or- natus eorum est, qui tantum profecerunt, ut præ- esse populis mereantur. Offerunt etiam oleum prin- cipes ad usus duplices profuturum, lucernis et chrismati. Debet enim lucerna eorum qui populis præsunt, non abscondi, aut sub modio poni, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt ". Sed et incensi compositionem principes offerunt, quæ componatur per Moysen in odore suavitatis Domino, ut et ipsi dicant, quia ‹ Christi bonus odor sminus "0., Et posteaquam obtulit po- pulus, vocavit, inquit, Moyses omnem sapientem ad fabricandum, et architectum, ut componerent, et fabricarentur singula, quæque quæ scripta sunt. * Jud. xvIII. D 27. 8 Matth. vi, 19. ***Exod. xxxv, 25 et 29. 87 Exod. XXXV, 88 Matth. v, 19. " ibid. 15. ** JI Cor. 11, 5. editi, ‹ visus est sensus, › PATROL. GR. XII. • scripti per nomiña, į 13 6. Additur post hæc, quia et apud quem inventa 7. Sed et ‹ principes, inquit 87, obtulerunt › dona (90) Manuscripti, visum est sensu. » Libb. (9) Mss., mulier. Libb. editi, ‹ mulieres. › (92) Mss., inscripti nomine.› Libb. editi,