SUPPLENDA AD ANNUM MCCCLXIX. JOANNIS PALEOLOGI IMPERATORIS [1355-1391.] PROFESSIO FIDEI (Apud Leonem Allatium De utriusque Ecclesia consensu. p. 843 (α). Ἐν ὀνόματι τοῦ Κυρίου. Αμήν. Γνωστὸν ἔστω Α΄ in nomine Domini. Amen. Noverint universi, πᾶσι τοῖς τὰ παρόντα γράμματα, καὶ τὸ δημόσιον συμβόλαιον ὀψομένοις, ὅτι οἱ αἰδεσιμώτατοι Πατέρες καὶ κύριοι Θεοῦ χάριτι, Γουλιελμος ἐπίσκοπος Οστιένσης, καὶ Βερνάρδος τῆς ἐκκλησίας τῶν Δώ δεκα Αποστόλων, καὶ Φραντζίσκος τῆς ἐκκλησίας τῆς ᾿Αγίας Σαβίνης, πρεσβύτεροι, καὶ Ραϊμούνδος τοῦ ᾿Αγίου Αδριανοῦ διάκονος, καρδινάλιοι, ἐπιτροποι ἐπὶ τὰ ὑποτεταγμένα ὑπὸ τοῦ αὐθέντου Ούρδανοῦ πάππα πέμπτου ἀποταχθέντες γράμματα του αὐτοῦ ἀποστολικὰ ἰδίᾳ βούλλῃ μολιβδίνῃ κατωχυρωμένα ἐν ταύτῃ τῇ ἐπομένῃ περιλήψει ἐδέξαντο. • Ουρβανός ἐπίσκοπος, δοῦλος τῶν δούλων τοῦ Θεοῦ, τῷ αἰδεσίμῳ ἀδελφῷ Γουλιέλμῳ ἐπισκόπῳ Οστιένσῃ, καὶ τοῖς ἀγαπητοῖς υἱοῖς Βερνάρδῳ τῆς ἐκκλησίας τῶν Δώδεκα Αποστόλων, καὶ Φραντζίσκῳ τῆς ἐκε κλησίας τῆς ᾿Αγίας Σαβίνης πρεσβυτέροις, καὶ Ῥαίμούνδῳ τοῦ ᾿Αγίου Αδριανού διακόνῳ, σωτηρίαν καὶ ἀποστολικὴν εὐλογίαν. Ἐπειδὴ ὁ μεγαλοπρεπής και περιφανῆς ἄρχων Ιωάννης βασιλεὺς τῶν Γραικών νεωστὶ ἐξ εὐλαβείας, καὶ ζεούσης ἀγάπης περὶ τὴν (α) Regnante Urbano V, Joannes Palaeologus, cum Græcorum imperium singulis horis vilesceret, Turcarum contra ad summumi cresceret, in Italiam al flagitandam opem adnavigat. Summa omnium principum gratulatione exceptus est: de suppetiis nibil actum. Cum Roar moraretur, coram Guilielmo Ostiensi episcopo, Bernardo et Fraucisco prespraesentes litteras et instrumentum publicum inspecturi, quod reverendissimi Patres et dommini, Gulielmus Dei gratia episcopus Ostiensis, et Ber nardus basilica Duodecim Apostolorum, et Franciscus ecclesia Sanctæ Sabina, presbyteri, ac Raynaldus, Sancti Adriani diaconus, cardinales, commissarii super infrascriptis per dominum Ure banumn divina providentia Papam V deputati, lit teras ejusdem apostolicas sua bulla plumbea munitas, tenoris sequentis, receperunt. • Urbanus episcopus, servus servorum Dei, vene rabili fratri Gulielmo episcopo Ostiensi, et dilectis jliis Bernardo basilice Duodecim Apostolorum, ac Francisco ecclesia Sancta Sabinue, presbyteris, ne Raynaldo Sancti Adriani diacomo, salutem et apostolicam benedictionem. Cum magnificus princeps Joannes, imperator Græcorum illustris, noviter ex devotione ac fervore catholicae fidei ad Urlem accesserit, Romanam sanctam sedena Apostolicam byteris, et Raimundo diacono, cardinalibus, fidei suæ professionem edidit, vere catholicam et vere Romanam. Latinam versionem, ex codicibus Vaticanis desumptam, mihi communicavit docirina ac pictate maxime munitus, et commodis amicorum natus, Flaminius Marcellinus. LEO ALLAT.

JOANNIS PALAEOLOGI τὴν ἁγίαν ἀποστολικὴν καθέδραν επισκεψόμενος, καὶ θεωρήσων, καὶ τῇ διατάξει αὐτῆς, καὶ τοῖς περὶ τὴν εἰρημένην πίστιν θεωρουμένοις προστάγμασιν, ὡς υἱὸς τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας ἀξίως υποκεισόμε νος, ἡμεῖς βουλόμενοι τὸν αὐτὸν βασιλέα ἐν τῇ πρώτ τῇ αὐτοῦ ὄψει, καὶ ὑποδοχῇ ὡς υἱὸν τῆς Ἐκκλησίας, καὶ δὴ καὶ τοὺς ἄλλους Γραικούς κληρικούς τε καὶ μοναχούς, προεστώτας καὶ λαϊκοὺς τοὺς αὐτῷ συμ παραγενομένους, οἱ πρὸς ἔνωσιν τῆς αὐτῆς Ἐκκλησ σίας ἐλθεῖν ἐβουλήθησαν, ἐν ἀσπασμῷ εἰρήνης, καὶ ἄλλως πρεπόντως καὶ δικαίως ὑποδέχεσθαι, καὶ τιμῇ συμφώνῳ τιμῶν, ὁμολογίᾳ τῆς ῥηθείσης πίστεως, καὶ ορκομωσίας προσληφθέντων κατὰ τὸν ἐφειλόμεν νον τύπον, ἄλλοτε τοῦ τῆς λαμπρᾶς μνήμης Μιχαήλ Παλαιολόγου βασιλέως τῶν Γραικών προηγησαμένου αὐτοῦ τοῦ βασιλέως ἐν ὁμοίῳ συμβάματι φυλακ χθέντα χθέντα * περί τε τῆς ἡμετέρας ειλικρινότητος πρὸς τὴν εἰρημένην πίστιν καὶ περίσκεψιν ταύτην, ἔχοντες ἐν Κυρίῳ πλήρες θάρρος ὑμῖν, καὶ ἑκάστοις ὑμῶν πλήρη παρέχομεν εὐπορίαν ἀποστολική αύθεν τίᾳ τῇ δυνάμει τῶν παρόντων, ὥστε ὑποδέξασθαι ἡμετέρῳ ονόματι, καὶ τῆς εἰρημένης Εκκλησίας ἀπὸ τῶν αὐτῶν, τοῦ τε βασιλέως, καὶ τῶν ἄλλων Γραικών, κληρικῶν, μοναχῶν, καὶ τῶν ὁποιουδήτι νος ὄντως ἀξιώματος ταύτην τὴν ὁμολογίαν, τὴν ὄρο κωμοσίαν κατὰ τὸν περιεχόμενον τύπον ἐν τοῖς ἡμε τέροις ἀποστολικοῖς γράμμασιν, ἅπερ ὑμῖν μετὰ τῶν παρόντων διαπέμπομεν, κἀκεῖθεν γενέσθαι βασιλέως, καὶ τῶν ἄλλων, οἱ ὁμολογήσουσι, καὶ ἐξ. ἐδόθη ἐν τῷ Βιτερβίῳ, Νόννος Οκτωβρίου, έτσι visitaturus, et ejus ordinationi et mandatis, in his καθολικὴν πίστιν εἰς τὴν Μεγαλόπολιν παρεγένετο, quæ dictam fidem concernunt, tanquam princeps catholicus perpetuo pariturus; nos, volentes eum dem imperatorem in prima ejus visione ac receplione tanquam catholicum principem, et alios Græcos tam clericos et religiosos, quam etiam praelatos et laicos, exsistentes cum eo qui ad ejusdem Ecclesiae venire voluerunt unitatem, professione dicta fidei, ac juramento, et objuratione secundum debitas formas, alias a præclara memarize Michael Paleologo, imperatore Graecorum, prædecessore ejusdem imperatoris, in simili casu servatas, admissi, ad pacis osculum et alias decenter et licite recipere et congrue honorificationis impendiis honorare: de nostra quoque sinceritate ad dictam fidem ae circumspectione gerentes in Domino fiduciam pleniorem, vobis et cuilibet vestrum recipendi nomine nostro et dicta Ecclesia ab eisdem imperatore et Grecis aliis, ecclesiasticis et religiosis, etiam quacunque prælatione fungentibus, hujus professionem, juramentum, et abigrationem secundum formas contentas in nostris apostolicis litteris, quas vobis cum praesentibus destinamus, ac exinde confici publica instrumenta et litteras, ejusdem Imperatoris et aliorum, qui profitebuntur et abjurabunt, sigillis signoque munitas, plenam concedimus auctoritate apostolica, tenore presentiam, facultatem. Datum Viterbii, Nonas Oclebris, Pontificatus nostri anno septimo. συμβόλαια δημόσια, καὶ γράμματα τῶν αὐτῶν τοῦ τε ομόσονται σιγίλλοις καὶ σημείο κατωχυρωμένα “·· Εβδόμῳ τῆς ἀρχιερωσύνης ἡμῶν. γραμμένοις ὑποτεταγμένοι, ἐν τούτῳ τῷ μέρει ἑρμην νείς προσελάβοντο τὸν αἰδέσιμον Πατέρα καὶ κύριον Παύλον, Θεοῦ χάριτι πατριάρχην Κωνσταντινουπόλεως, καὶ τὸν ἀδελφὸν κύριον Νικόλαον ἐπίσκοπου Άρενοπο λιτάνον, καὶ τὸν μοναχὸν ἄνδρα Αντώνιον ἐκ τῶν ᾿Αθηνῶν, τῆς τάξεως τῶν Φρεμενουρίων, εἰδότας ἑκατέραν γλώσσαν Λατίνων και Γραικών, τήν τε κοινὴν, καὶ τὴν γραμματικήν, οίτινες ερμηνεῖς ἐν ταῖς χερσὶ τοῦ εἰρημένου αὐθέντου Φραντζίσκου καρα διναλίου ἀπὸ συναινέσεως τῶν εἰρημένων άλλων αὐθεντῶν καρδιναλίων. ἀναδεχομένου εἰς τὰ ἅγια τοῦ Θεοῦ Εὐαγγέλια, ὤμοιαν πιστῶς ἀναφέρειν Λαlidem reverendissimi Patres nd praemissa depatari. Οἱ αὐτοὶ ο ενιμώτατοι. Πατέρας οἱ ἐπὶ τοῖς ἀναγε reverendum Patron Paulum Dei gratia patriarcham Constantinopolitanum, ac dominum fratrem Nicolaum episcopum Arenopolitanum, et religiosum virum fratrem Antonium de Athenis, ordinis Fratrara Minorum, scientes linguas et grammaticas Latinas et Græcas, in hac parte interpretes assumpserunt; qui in manibus dicti domini Francisci cardinalis, de consensu aliorum predictorum do minorum cardinalium, recipientes ad sancta Dei Evangelia joraverunt fideliter referre Latina lingua verba predicti imperatoris, et aliorum Graecorum, qui venerant cum dicto imperatore, et profiteri volebant. Εt ecce professionem imperatoris. Η τινικῇ γλώσσῃ τὰ βήματα του προειρημένου βασι λέως, καὶ τῶν ἄλλων Γραικῶν τῶν μετὰ τοῦ βασιλέως ἐλθόντων, καὶ ὁμολογίαν δοῦναι βουληθέντων, 'Αλλ' ἰδοὺ καὶ ἡ τοῦ βασιλέως ὁμολογία ή «In nomine Patris, etPilii, et Spiritus sancti. Amen. Ego Joannes in Christo Deo fidelis imperator, et Romanorum moderator Palaeologus, Spiritus sancti lumine illustratus, volens saluti animæ meæ providere, sponte veni ad sacram Urbem Romanam, sanctissimum Palren dominum Urbanum, divina providentia papam quintum, et sanctam sedem apostolicam visitaturus, ac ejusdem domini paper, vel alterius, sed aliorum ab eo in hac parte deputatorum manibus recoguiturus et professurus fidem • Ἐν ὀνόματα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος. Αμήν. Εγώ Ἰωάννης ἐν Χριστῷ τῷ Θεῷ πιστὸς βασιλεὺς καὶ αὐτοκράτωρ Ρωμαίων ὁ Παλαιολόγος, φωτὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἑλλαμφθείς τῆς ἐμαυτοῦ ψυχῆς προνοούμενος, εκουσίως παρα εγενόμην εἰς τὴν ἱερὰν πόλιν 'Ρώμην, τὸν ἁγιώτατον πάππαν τὸν αὐθέντην Ουρβανόν, θεία προνοία πάπ παν πέμπτον, καὶ τὴν ἁγίαν ἀποστολικὴν καθέδραν Επισκεψόμενος, καὶ θεωρήσων, καὶ ἐν ταῖς χερσὶ τοῦ αὐτοῦ αὐθέντου πάππα, ἢ ἑτέρου, ἢ ἑτέρων ἀπ'

PROFESSIO FIDEI. salis Ecclesia profitetur, lenet et docet, et ciren perpetuam observantiam ejusdem fidei, praefati domini papa, ac suorum successorum Romanorum pontifcum mandatis plenarie et eliciter parityrus. Ideoque in præsentia vestrum, reverendissimi Patres, domini Guilielme episcope Ostiensis, et Bernardle basilire Duodecim Apostolorum, ac Francisce tituli Sanela Sabina, presbyteri, et Raynalde Sancti Adriani diacone, cardinales, commissarii super lioc a prafato domino papa deputati, ac ve nerabiles viri ejusdem sedis notarii, et testium infrascriptorum personaliter constitutus, profiteor et credo sanctam Trinitatem, Patrem et Filium et Spiritum sanctum, unum Deum omnipotentem, toαὐτοῦ ἐν τούτῳ τῷ μέρει ἀποταχθέντων ἐπιγνωσό catholicam, quam sacrosancta Romana ac univer μενος καὶ ὁμολογήσων τὴν καθολικὴν πίστιν, ἣν ή Ιεροαγία Ρωμαϊκὴ Ἐκκλησία, καὶ οἰκουμενικὴ όμολογεῖ, κρατεῖ, καὶ διδάσκει, καὶ περὶ τὴν διηνεκή συντήρησιν τῆς αὐτῆς πίστεως τοῦ προῤῥηθέντος αὐθέντου πάππα, καὶ τῶν αὐτοῦ διαδόχων Ρωμαί κῶν ἀρχιερέων τοῖς προστάγμασι πεπληρωμένως, καὶ ἐμπράκτως ὑποκεισόμενος. Καὶ διὰ τοῦτο ἐνώπιον ὑμῶν τῶν αἰδεσίμων Πατέρων Γουλιέλμου ἐπισκόπου Αττιένση, Βερνάρδου τῆς ἐκκλησίας τῶν Δώδεκα Αποστόλων, καὶ Φραντζίσκου τῆς ἐκκλησίας τῆς ᾿Αγίας Σαβίνης πρεσβυτέρων, καὶ Ραϊμούνδου τοῦ ἁγίου Αδριανού διακόνου καρδιναλίων ἐπιτρόπων ἐπὶ τούτοις ἀπὸ τοῦ εἰρημένου αὐθέντου πάππα ἀποτεταγμένων, καὶ τοῦ αἰδεσίμου ἀνδρὸς τῆς αὐτῆς καθέδρας νοταρίου, καὶ μαρτύρων υποτεταγμέ. Η tamque in Trinitate deitatem, coessentialem et νων, αὐτοπροσώπως κατασταθείς, ὁμολογῶν καὶ πιο στεύω τὴν ἁγίαν Τριάδα, τὸν Πατέρα καὶ τὸν Υἱόν, καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα, ἕνα Θεὸν παντοδύναμον, ὅλην τε ἐν θεότητι τὴν Τριάδα, ὁμοοῦ παρκτον, καὶ ὁμοι οὔσιον, συναΐδιον, καὶ παντοκράτορα, μιας θελήσεως καὶ ἐξουσίας, καὶ μεγαλειότητος, πάσης κτίσεως ποιητήν, ἐξ οὗ τὰ πάντα, δι' οὗ τὰ πάντα τὰ ἐν οὐ ρανῷ καὶ τὰ ἐν τῇ γῇ, ὁρατὰ, σωματικά, καὶ νοερά. Ετι πιστεύω [ἕκαστον ἐν τῇ Τριάδι πρόσωπον, ἕνα ἀληθῆ Θεὸν τέλειον, καὶ πλήρη, • Πιστεύω αὐτὸν τὸν τοῦ Θεοῦ Υἱὸν τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ τὴν αἰων ως ἐκ τοῦ Πατρὸς γεννηθέντα, ὁμοού στον, μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς δυνάμεως, καὶ ταυτὸν κατὰ πάντα τῷ Πατρὶ ἐν τῇ θεότητι, ἐν χρόνῳ γεννηθέντα ἐκ Πνεύματος ἁγίου, και Μαρίας τῆς Παρθένου μετά ο ψυχῆς λογικῆς, δύο γεννήσεις ἔχοντα, μίαν ἐκ τοῦ Πατρὸς αἰώνιον, ἑτέραν ἐκ τῆς Μητρός χρο νικὴν, Θεὸν ἀληθινὸν, καὶ ἄνθρωπον ἀληθινὸν, ἴδιον ἐν ἑκατέρα φύσει, καὶ τέλειον, οὐ χάριτι οὐδὲ κατὰ φαντασίαν, ἀλλ' ἀληθῆ καὶ ἕνα Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, ἐν δύο φύσεσι, καὶ ἐκ δύο, τῆς θείας, καὶ ἀν θρωπίνης φύσεως, ἀλλ' ἐν ἑνότητα ἑνὸς προσώπου, ἀπαθὴ μὲν καὶ ἀθάνατον τῇ θεότητι, ἀλλ' ἐν τῇ ἀνω θρωπίνῃ ὑπὲρ ἡμῶν καὶ τῆς ἡμετέρας σωτηρίας παθόντα ἀληθεῖ πάθει σαρκός, νεκρωθέντα, καὶ τα φέντα, καὶ καταβάντα εἰς τὸν ᾅδην, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστάντα ἀπὸ τῶν νεκρῶν, ἀληθεῖ σαρκὸς ἀναστάσει, καὶ ἡμέρᾳ τεσσαρακοστῇ μετὰ τὴν ἀνά στασιν, καθ' ἣν ἀνέστη, ἀνελθόντα εἰς τὸν οὐρανὸν, καὶ καθεζόμενον ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρός, ὅθεν ἐλεύσεται κρῖναι ζῶντας καὶ νεκρούς, ἀποδώσων ἑνὶ ἑκά στῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ, εἴτε ἀγαθὰ ἐγένοντο, εἶτα κακά. Πιστεύω καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον πλήρη και τέλειον Θεὸν ἀληθινὸν, ἐκ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ ἐκπορευομενον, ταυτὸν καὶ ὁμοῦπαρκτον, καὶ ὁμοδύναμον, καὶ συναΐδιον κατὰ πάντα Πατρὶ καὶ Υἱῷ. Πιστεύω ταύτην τὴν ἁγίαν τριάδα, οὐ τρεῖς εἶναι θεούς, ἀλλ' ἕνα θεὸν παντοκράτορα, αἰώνιον, ἀόρατον, άναλ λοίωτον, • Πιστεύω τὴν ἁγίαν καθολικὴν, καὶ ἀποστολική μίαν ἀληθῆ εἶναι Ἐκκλησίαν, ἐν ᾗ ἐν δίδοται βάπτισμα, καὶ ἀληθὲς ἄφεσις πάντων τῶν ἁμαρτημάτων. Πιστεύω ἀληθῆ ἀνάστασιν τῆς αὐτῆς σαρκὸς ἢν νῦν consubstantialema, coæternam et coominipotentem, unius voluntatis, potestatis, et majestatis, Creatorem omnium creaturarum, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia, quæ sunt in carlo et in terra, visibilia et invisibilia, corporalia et spi ritualia. Item credo singulam quamque in Trinitate personam, unum verum Deum plenum et perfectum. «Credo ipsam Filium Dei, Verbum Dei, xternaliter natum ex Patre, consubstantialem, unius et ejusdem omnipotentiæ et corpualem per omnia Patri in divinitate: in tempore conceptum de Spiritu sancto, natum ex Maria semper virgine cum anima rationali; duas habentem nativitales: unam ex Patre aeternal, alteram ex Matre corporalem; Deum verum et hominem verum, proprium και utraque natura atque perfectum; non adoptivum, neque secundum phantasiam, sed verum et unicum Filium Dei, in duabus et ex duabus, divina scilicet et humana, naturis, sed in auius singularitate person; impassibilem et immortalem divinitate, sed in humanitate pro nobis et salute nostra passum, vera carnis passione; mortuum et sepultumns et descentisse ad inferos; et tertia die resurrexisse a mortuis, vera carnis resurrectione, die quadragesimo post resurrectionem, cum carne, qua resurrexit, et animna, ascendisse ad carium, et sedere ad dexteram Dei Patris; inde venturum judicare vivos et mortuus, et redditurum unicuique secundum opera sua, sive bona fuerint sive mala. Credo etiam Spiritum sanctum, plenum et perfectum ve rumque Deum, ex Patre et Filio procedentem coaqualem, et coessentialem, et coorenipotentem, et coeternum per omnia Patri et Filio. Credo hane sanctam Trinitatem, non tres deos, sed unua Deum omnipotentem, æternum, invisibilem, et incomm tabilem. Credo sanctam catholicam et apostolicam unam esse veram Ecclesiam, in qua mum datur baptisma, et vera omnium remissio peccatorum. Credo veram resurrectionem ejusdema carnis, quana

JOANNIS PALEOLOGI natic gestamus, et vitam æternam. Credo eliam Novi φέρομεν, καὶ ζωὴν αἰώνιον. Πιστεύω καὶ τῆς Νέας καὶ Παλαιᾶς Διαθήκης, τουτέστι τοῦ νόμου, τῶν προτ φητῶν, καὶ τῶν ἀποστόλων ἕνα εἶναι ἀρχηγὸν θεὸν Κύριον παντοκράτορα. Πιστεύω ταύτην εἶναι ἀληθῆ πίστιν· καὶ ὅτι ταύτην ἐπὶ τοῖς εἰρημένοις άρθροις κρατεῖ καὶ διδάσκει ἡ ἱεροαγία Ρωμαϊκή Εκκλησία, καὶ διὰ διαφόρους αἱρέσεις, ἀπό τίνων μὲν ἐξ αγνοίας, ἀπ᾿ ἄλλων δὲ ἐκ πονηρίας ἔπεισαχθείσας λέγει καὶ κηρύττει τοὺς μετὰ τὸ βάπτισμα ἐν ἁμαρτ τήμασιν ολισθήσαντας οὐκ ὀφείλειν ἀναβαπτίζεσθαι, ἀλλὰ δι' ἀληθοῦς μετανοίας τῶν ἰδίων πλημμελημά των δύνασθαι συγγνώμης τῶν ἑαυτῶν ἁμαρτημάτων ἐπιτυχεῖν· ὅτι εἴ γε κατὰ ἀλήθειαν μετανοήσαντες μετὰ ἀγάπης μετέστησαν πρὸ τοῦ ἱκανοποιῆσαι καρ τοὺς ἀξίους τῆς μετανοίας ἕνεκα τῶν πλημμελη θέντων αὐτοῖς τὰς ψυχὰς αὐτῶν ποιναῖς καθαρτή ρίοις μετά θάνατον καθαίρεσθαι, καὶ πρὸς ἀνακου φισμόν, καὶ ἐλευθερίαν τῶν τοιούτων ποινών λυσιτιλεν αὐτοῖς τὰ βοηθήματα τῶν ζώντων πιστών, αναφοράς, προσευχάς, καὶ ἐλεημοσύνας, καὶ τὰ ἄλλα ἔργα τῆς εὐσπλαγχνίας τὰ παρὰ τῶν πιστῶν γίνει σθαι ειωθότα κατὰ τὴν τῆς Ἐκκλησίας νομοθεσίαν. Πιστεύω καὶ τὰς ψυχὰς τῶν μετὰ τὸ ἱερὸν βάπτισμα εἰς οὐδένα ὅλως μολυσμὸν ἐμπεσόντων, τῶν τε μετά τὸν προστριβέντα ἑαυτοῖς ἀπὸ τῶν ἁμαρτημάτων ρύπον, ἢ ἐν αὐτοῖς ὄντων, ὡς προδεδήλωται, καθαρθείσας, εἰς οὐρανὸν εὐθὺς ἀναλαμβάνεσθαι· τὰς δὲ ψυχὰς τῶν ἐν θανασίμῳ ἁμαρτήματι, ἢ μετά μετ νου τοῦ προγονίου μεθισταμένων, καταβαίνειν εὐθὺς εἰς τὸν ἅδην· οὕτω μέντοι καθὼς ἡ αὐτὴ ἁγία Ρω μαϊκὴ Ἐκκλησία πιστεύει, καὶ βεβαίως ἰσχυρίζεται, ὡς διαφόροις κολάσεσι κολασθησομένας· καὶ ὅτι οὔτ δὲν ἧττον ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς κρίσεως πάντες άνθρωπος et Veteris Testamenti, id est, legis et veteris et novae, prophetarum et apostolorum, unum esse auctorem Deum et Dominum omnipotentem. Credo hane esse veram fidem catholicam, et quod bane supradictis articulis tenet et prædicat sacrosancta Romana Ecclesia, et propter diversas hæreses, a quibusdam ex ignorantia, et ab aliis ex malitia, introductas, dicit et prædicat, eos, qui post baptisuum in peccata labuntur, non rebaptizandos, sed per veram poenitentiam snorum posse consequi veniam peccatorum; quod si vere poenitentes in charitate decesserint, antequam dignis penitentia fructibus de commissis satisfecerint et omissis, eorum animas poenis purgatoriis post mortem purgari, et ad plenarum hujuscemodi alleviationem et lilerationem prodiesse eis fidelium virorun sutragin, scilicet sacrificia, orationes et eleemosynas, et alia pietatis elicia, quæ a fidelibus pro aliis adeL.bus feri consueverunt, secundum Ecclesia instituta. Credo etiam, illorum animas qui, post sacrum baptisma susceptum, nullam omnino peccati maculam incurrerunt; illas etiam qua post contractam peccati maculam vel in suis manentes corporibus vel eisdem exute, prout dictum est superius, sunt purgatae, in coelum mox recipi: - iorum autem animas, qui in mortali peccato, vel cum solo originali decedunt, mox in infernum descendere, poenis tamen disparibus puniendus, eadem sancia Romana Ecclesia credit et firmiter asseverat; et quod nihilominus in die judicii omues howines ante tribunal Christi, cum suis corporibus, comparebunt, reddituri de factis propriis rationem. πρὸ τοῦ βήματος τοῦ Χριστοῦ μετὰ τῶν ἰδίων σωμάτων ἐμφανισθήσονται, ἀποδώσοντες περὶ τῶν ἰδίων ἔργων λόγον. Item credo, sicut tenet etiam et docet eadem sancta Ecclesia Romana, septem esse Ecclesia sacra menta. Unum scilicet baptisma, de quo dictum est supra. Aliud est sacramentum Confirmationis, quod per manus impositionem episcopi conferunt, chrisnando renatos. Aliud est Penitentia: aliud est Eucharistia: aliud est sacramentum Ordinis: aliud Matrimonii: aliud est Extrema Unctio, quæ secundum doctrinant beati Jacobi,infirmantibus exhibetur. Sacramentum Bucharistiae ex azymo sacrificat Ecclesia Romana prædicta, tenens et docens, quod in ipso sacramento, panis vere Iransmutatur in Corpus, et vicum in Sanguinem Domini nostri Jesu Christi. De Matrimonio vere tenet, quod nec unus vir simul plures uxores, nec una mulier simul babere permittitur plures viros; soluta vero lege matrimonii per mortem alterutrius conjugum, secundas et tertias et deinceps nuptias successive licitas esse dicit, si impedimentum canonicum et causa alia non obsistat. • Έτι πιστεύω καθὼς κρατεῖ καὶ διδάσκει ἡ ἁγία Ῥωμαϊκή Εκκλησία, ἑπτὰ εἶναι τὰ ἐκκλησιασ τικὰ μυστήρια, ἐν δηλονότι τὸ Βάπτισμα, περί ού διδήλωται, ἄλλο μυστήριον τοῦ χρίσματος του ἁγίου μύρου, ο δι' ἐπιθέσεως τῶν τοῦ ἐπισκόπου χει ρῶν, χρίοντος τοὺς ἀναγεννωμένους επιδίδοται. Αλλα ἐστὶν ἡ Μετάνοια. Αλλο ἐστὶν ἡ Εὐχαριστία. Αλλά ἐστὶ τὸ μυστήριον τῆς Τάξεως, ἤτοι των χειροτο νιών. Αλλο τὸ τοῦ Γάμου. Αλλο τὸ Τελευταίον Χρό σμπ, ήγουν τὸ εὐχέλαιον, ὃ κατὰ τὴν διδασκαλίαν τοῦ μακαρίου Ιακώβου τοῖς ἀσθενοῦσι παρέχεται. Τὸ μυστήριον τῆς Εὐχαριστίας ἐξ ἀζύμου θυσιάζει ή προειρημένη Ρωμαϊκή Εκκλησία, κρατοῦσα, καὶ διδάσκουσα, ὅτι ἐν αὐτῷ τῷ μυστηρίῳ ὁ ἄρτος ἀλη θῶς μεταβάλλεται εἰς σῶμα, καὶ ὁ οἶνος εἰς αίμα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Περὶ τοῦ γάμου δὲ κρατεῖ, ὅτι οὔτε εἷς ἀνὴρ ὁμοῦ πλείους γυναίκας, οὔτε μία γυνὴ ὁμοῦ ἔχειν συγχωρεῖται πλείους Ανα δρας, ἀπολυθεῖσα δὲ τοῦ γαμικοῦ νόμου διὰ θάνατον ἑτέρας συζυγίας, δεύτερον καὶ τρίτον γάμον κατά διαδοχὴν ἑξῆς συγκεχωρείσθαί φησι, μόνον εἰ ἐμπόδισμα παρατηρήσεως άξιον, καὶ ἄλλη αἰτία οὐκ ἐναντιοῦται. Ipsa quoque sacrosancta Romana Ecclesia • Καὶ δὴ καὶ αὐτὴ ἡ ἱεροαγία Ρωμαϊκή έχε

PROFESSIO FIDEI. universam catholicam Ecclesiam obtinet; quem scilicet ab ipso Domino in beato Petro, apostolorum principe seu vertice, rujus Romanus pontifex est successor, cum plena potestate recepisse, veraciter el humiliter recognoseit: et sicut præ cæteris tenetur fidei veritatem defendere, sic et, si que de hide suborte fuerint quaestiones, suo debent judi - εἷo definiri: ad quam potest. gravatus quilibet in negotiis ad forum ecclesiasticum pertinentibus appellare. Sed et in omnibus causis, ad examen ecclesiasticum spectantibus, ad ipsius recurri potest judicium, et eidem omnes Ecclesia sunt subject: ipsarumque episcopi obedientiam et reverentiam sibi debent: apud quam sic potestatis plenitudo consistit, quod Ecclesias cateras ad sollicitudinis partem admittit; quarum multas, patriarchales præcipue, diversis privilegiis eadem Romana Ecclesia honoravit, sua tamen præcellenti dignitate et superioritate, tam in generalibus conciliis quam in quibuscunque aliis, semper salva. κλησία ἄκρον καὶ πλήρες πρωτεῖον, καὶ ἀρχὴν summum et plenum primatum et principatum super ἐπὶ πᾶσαν τὴν καθολικὴν Ἐκκλησίαν κατέχει. "Ο δή πρωτεῖον ἀπ' αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἐν τῷ μακαριωτάτῳ τῶν ἀποστόλων ἄρχοντι, ἢ κορυφαίῳ, οὗ ὁ τῆς Ῥώμης ἀρχιερεὺς ἐστι διάδοχος μετὰ πλήρους τῆς ἐξουσίας, ειληφέναι ἀληθῶς καὶ ταπεινῶς ἐπιγινώσκει, Καὶ ὥσπερ παρὰ τοὺς λοιποὺς κρατεῖται τὴν τῆς πίστεως ἀλήθειαν ἐκδικεῖν· οὕτως καὶ εἴ τινες λόγοι. περὶ τῆς πίστεως ἀνεφύησαν κατὰ τὴν αὐτοῦ κρίσιν ὀφείλουσιν τὸν ὁρισμὸν τῆς ἀποφάσεως ἐπιδέχεσθαι· πρὸς ἣν Ἐκκλησίαν ἕκαστος βαρυνόμενος ἐν πράγμασιν εἰς ἐκκλησιαστικὴν ἀνήκουσι κρίσιν, ἔφεσιν δύναται ποιεῖν. Καὶ μέντοι καὶ ἐν πάσαις ταῖς ὑποθέσεσι, ταῖς εἰς βάσανον ἐκκλησιαστικὴν ἀφορῶσιν εἰς τὴν αὐτῆς κρίσιν ἀνατρέχειν δύναται. Καὶ ταύ τῇ πᾶσαι αἱ ἐκκλησίαι υπόκεινται, καὶ οἱ αὐτῶν ἐπίσκοποι ὑποταγὴν, καὶ αἰδῶ αὐτῇ ὀφείλουσι. Παρ' ᾗ καὶ ἀφ᾿ ἧς οὕτω πλήρωμα ἐξουσίας ἐστὶν, ὥστε τὰς λοιπὰς ἐκκλησίας εἰς ἐρημίας μέρος παρα λαμβάνει. "Ων πολλὰς πατριαρχεῖα εἶναι ἐξόχως δωρεαστικοῖς δικαιώμασιν ἡ αὐτὴ Ἐκκλησία Ρωμαίκὴ ἐτίμησε, τῆς ἑαυτῆς μέντοι ὑπερεχούσης ἀξίας, καὶ συνόδοις, καὶ ἐν ὁποίοις δήποτε ἄλλοις ἀεὶ φυλασσομένων. R " τοῦ ὑπεραναβεβηκότος, ἔν τε ταῖς καθολικοῖς Unde suprascriptam fidei veritatem, prout plene lecta est et fideliter exposita, veram, sanctam, et orthodoxam fidem esse recognosco, eam acceplo, et corde ac ore profiteor, ipsamque prout ea veraciter tenet et fideliter docet et predical sacrosancta Romana Ecclesia, me inviolabiliter servaturum, et in ea omni tempore perseveraturum, nec ab ea ullo tempore recessuruin, seu quoquo modo deviaturum promitto, et abrenantio omni schismnati. Priπatumquoque ipsius sacrosancta Romana Ecclesis, prout in præmissa serie continetur, ad ipsius Ec clesiae obedientiam spontaneus veniens, fateor et recognosco, accepto ac sponte suscipio: et me ominia praemissa, tam circa fidei veritatem, quam cirea dictæ Ecclesiæ primatum, et ipsorum recognitionem, acceptationem, susceptionem, observantiam et perseverantiara, servaturum, præstito corporali juramento promitto et confirmo. Sic me Deus adjuvet, et huc sancta Dei Evangelia. Quod si contra hac aliquid sentire, coufleri, aut aliud agere pre- «Οθεν τὴν ἀναγεγραμμένην τῆς πίστεως ἀλή θειαν, ὡς πληρούντως ἔχουσαν, καὶ πιστῶς ἔχε τεθεῖσαν, ἀληθῆ, ἀγίαν, καὶ ὀρθόδοξον πίστιν εἶναι ἐπιγινώσκω. Ταύτην ἀποδέχομαι, καὶ καρδίᾳ καὶ στόματι ὁμολογῷ, καὶ ἐφ' ὅσον αὐτὴν ἀληθῶς κρατεῖ καὶ πιστῶς διδάσκει, καὶ κηρύττει ή Ιεροαγία Ρωμαϊκή Εκκλησία ἐμαυτὸν ἀμολύντως φυσ λάξειν, καὶ ἐν αὐτῇ πάντα χρόνον διατελέσειν, καὶ ἀπ' αὐτῆς ἐν οὐδενὶ καιρῷ ἀναχωρήσειν, ή τινι τρόπως παρεγκλίνει ὑπισχνέομαι. Καὶ ἐξόμνυμαι πᾶν σχίσμα, καὶ τὸ πρωτεῖον αὐτῆς τῆς ἱεροαγίας Ρωμαϊκῆς Ἐκκλησίας, ὡς ἐν τῇ προδηλωθείσῃ ὑφῇ περιέχεται, εἰς τὴν ὑποταγὴν τῆς αὐτῆς Ἐκκλησίας Ερχόμενος εκουσίως ὁμολογῶ, καὶ ἐπιγινώσκω, ἀπο δέχομαι, καὶ ἔκουσίως ὑποδέχομαι, καὶ τὰ ἀνατετα γμένα πάντα, ὅσα περὶ τὴν τῆς πίστεως ἀλήθειαν, καὶ ὅσα περὶ τὸ πρωτεῖον τῆς εἰρημένης "Ρωμαϊκής Εκκλησίας. Τούτων τὴν ἐπίγνωσιν, τὴν ἀποδοχήν, τὴν ὑποδοχήν, τὴν συντήρησιν, τὴν διαμονὴν ἐμαυτὸν διατηρήσειν, καὶ φυλάξειν δοθέντος πραγματικού ὅρκου, ὑπόσχομαι καὶ ἐπιβεβαιῶ. Οὕτω μοι βοηθή- suumpsero, me schismaticum et anathematizatum σειεν ὁ Θεὸς καὶ ταῦτα τὰ ἅγια τοῦ Θεοῦ Εὐαγγέλια, eo ipso recognosco, et severitati sacrorum canonum subjacere. Ὅτι ἐὰν κατὰ τούτων τι φρονῆσαι, ἢ ὁμολογῆσαι, ἢ Η λω; ποιῆσαι τολμήσω, ποιήσω ἐμαυτὸν σχισματικὸν, καὶ αὐτῷ τοῦτῳ ἀνατεθεματισμένον εἶναι ἐπιγινώσκων, καὶ τῇ ἀποτομίᾳ καὶ τῇ αὐστηρότητι τῶν ἁγίων κανόνων ὑποκεῖσθαι. Εἰς ἀσφάλειαν τῶν προειρημένων, καὶ φυλακήν μείζονα, τὸ παρὸν ὁρκωμοτικὸν μυστικών ἐξεθέμεθα συμβόλαιον καὶ βούλλα χρυσῇ κατωχυρωμένον. Εγράφη ἐν τῇ παλαιᾷ Ῥώμῃ ἔτσι ἀπὸ τῆς τοῦ Κυρίου σαρκώσεως χιλιοστῷ τριακοσιοστῷ ἑξηκοστῷ ἐνάτῳ, Ινδικτιῶνος ἑβδόμης, ἡμέρᾳ δεκάτῃ τοῦ Ὀκτωβρίου μηνός, παρόντος τοῦ αἰδεσίμου Πατρὸς τοῦ κυρίου Παύλου πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, τοῦ κυ ρίου Νικολάου ἐπισκόπου Αρεοπολιτάνου, καὶ τοῦ εὐλαβοῦς ἀνδρὸς τοῦ μοναχοῦ Ἀντωνίου ἐκ τῶν Ad certitudinem prædictorum, et cautelam majorem, praesens juramentum mysticum exposui, et instrumentum feci, Bulla aurea munitum, scriptum in antiqua Roma, anno ab Incarnatione Domini 1569, Indict. vi, die 18 mensis Octobris, μπ sentibus reverendo Patre domino Paulo pa triarcha Constantinopolitano, domino Nicolao Are nopolitano episcopo, religioso viro fratre Antonio de Athenis, interpretibus ad premissa expositis, electis nostris reverendissimuis cardinalibus ad

JOANNIS PALEOLOGI PROFESSIO FIDEI. prauissa auctorizantibus, dictoque imperatore ab ᾿Αθηνῶν, πρὸς τὸ τὰ ἀνατεταγμένα ἑρμηνεῖται, καὶ ἐκτεθῆναι ἐκλεγέντων, τῶν αἰδεσιμωτάτων Πατέ ρων τῶν κυρίων καρδιναλίων ἐπιτρόπων, καὶ τούτων αὐτῶν τῶν ῥηθέντων κυρίων καρδιναλίων τὸ κύρος ἐπιδι δύντων, τόν τε εἰρημένον βασιλέα ἐν ἀσπασμῷ ípsis ad ošculum pacis recepto, el gremio sacræ Romana Ecclesiæ aggregantibus, ut vero catholico Christiano. Sumptum de Registris papalibus. ειρήνης προσδεχομένων, καὶ τῷ κόλπῳ τῆς ἁγίας Ῥωμαϊκῆς Ἐκκλησίας επισυναγόντων, ὡς ἀληθῆ και θολικὸν Χριστιανόν. Είληπται ἐκ τῶν παππικῶν Κωδίκων. FINIS TOMI CENTESIMI QUINQUAGESIMI QUARTI.