Diplomatic text · pgworks clean digital edition (verified) — PG column chips mark the printed columns.
PG 87:4087ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον Βαρνάβαν τὸν ἀπόστολον, προτραπέντος ὑπὸ τοῦ πρεσβυτέρου καὶ κλειδούχου τοῦ σεβασμίου αὐτοῦ ναοῦ, ἐν ᾧ ἱστορεῖται καὶ ὁ τρόπος τῆς ἀποκαλύψεως τῶν ἁγίων αὐτοῦ λειψάνων. =/ Μεγίστην λόγων ὑπόθεσιν προέθετο τοῖς πτωχοτάτοις ἡμῖν ἡ πατρικὴ ὑμῶν φιλομαθία, ὧ πατέρων ἄριστε καὶ ἀσκητῶν δοκιμώτατε πάτερ· προεβάλετο γὰρ ἡμῖν εἰς εὐφημίαν τὸν θεσπέσιον καὶ ὡς ἀληθῶς τρισμακάριον καὶ ἐν ἀποστόλοις ἐπισημότατον υἱὸν τῆς παρακλήσεως καὶ φωστῆρα τῆς οἰκουμένης, Βαρνάβαν τὸν πολυΰμνητον. Ἀλλ' ἐγὼ πρὸς ταύτην τὴν ὑπερλίαν ὑπόθεσιν τὴν ἐμαυτοῦ ἀπαιδευσίαν ἀντεξάγων, τὴν ὑπακοὴν ἐπὶ πλεῖστον χρόνον παρῃτησάμην, τὴν ἐγχείρησιν ὀρρωδῶν· ποῖος γὰρ καὶ λόγος ἐφικέσθαι δύναται τῆς ἀποστολικῆς τελειότητος;Οὐ μόνον γὰρ ἐμοὶ ἀδύνατον τὸ τοιοῦτον καθέστηκεν ἐγχείρημα, ἀλλὰ καὶ τοῖς πολλοῖς δυσχερές· οἶμαι γὰρ πᾶσαν ἀνθρώπων φύσιν λείπεσθαι πρὸς διήγησιν τῶν τοῦ μεγίστου ἀποστόλου Βαρνάβα ἀγαθῶν πράξεων· εἰ δὲ καὶ ἐπιχειρήσειέ τις περὶ αὐτοῦ λέγειν τί, παρὰ πολὺ μὲν τοῦ μέτρου τῆς ἀξίας τῶν πραγμάτων ἀπο λειφθήσεται, κἂν λίαν σοφὸς καὶ ἐπιστήμων τυγχάνῃ καὶ περὶ λόγους δυνατώτατος, εὑρεθήσεται δὲ βυθῷ θαυμάτων ἐγκυβιστούμενος. Ἄλλος μὲν οὖν ἄλλο τι τῶν δικαίων ἕκαστος παρὰ τοῦ Πνεύματος τοῦ ἁγίου εἴληφε χάρισμα, οἱ δὲ ἀπόστολοι πάντα ὁμοῦ τῶν χαρισμάτων ὑπεδέξαντο τὸν θησαυρὸν καὶ πᾶσαν ἀρετὴν ἐπεδείξαντο. Πῶς οὖν ὁ τάλας ἐγώ, ὑπὸ μυρίων παθῶν καταπεποντισμένος, δυνήσομαι τὴν ἀποστολικὴν θάλασσαν διανήξασθαι; Ἰσχνόφωνος γὰρ γραφικῶς εἰπεῖν καὶ βραδύγλωσσος, καὶ οὐκ εὔλαλός εἰμι ἐγώ, ἵνα τὰς ὑπὲρ ἄνθρωπον ἀρετὰς τοῦ θεσπεσίου ἀποστόλου Βαρνάβα διηγήσωμαι· πάσας γὰρ ὁμοῦ οὗτος τὰς ἀρετὰς κατώρθωσεν ἀκριβῶς, ὡς οὐδεμίαν τῶν ἄλλων οὐδείς. Διατοῦτο ἀνεβαλόμην ἐπὶ πολὺ τὴν ὑπακοήν, εἰδὼς τὴν ἐμαυτοῦ ἀναξιότητα μὴ ἐπαρκοῦσαν πρὸς διήγησιν τῶν τοῦ ἀνδρὸς εὐκλεεστάτων κατορθωμάτων.Μνησθεὶς δὲ ἔναγχος τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς, λε γούσης ὅτι δὴ υἱὸς ἀνήκοος ἐν ἀπωλείᾳ ἔσται, ὁ δὲ ὑπήκοος ἔσται ταύτης ἐκτός, μόλις μετὰ πολλοῦ τοῦ δέους διανέστησα ἐμαυτὸν εἰς τὴν τοῦ ὑμετέρου ἐπι τάγματος ἐκπλήρωσιν, κρεῖττον ἡγησάμενος περὶ ἐλλεί ψεως ἐγκληθῆναι μᾶλλον, ἢ περὶ τελείας ἀγνωμοσύνης κατακριθῆναι. Μόνον συναγωνίσασθέ μοι ἐν ταῖς προ σευχαῖς ἀρωγὸν τοῦ λόγου μοι γενέσθαι τὸ πανάγιονΠνεῦμα· ἀρέσει γάρ, ὡς οἶμαι, καὶ τῷ εὐφημουμένῳ τὸ λεγόμενον παρ' ἡμῶν τῶν μηδαμινῶν, ὡς ποτὲ ἤρεσε τῷ αὐτοῦ δεσπότῃ ἡ τῶν δύο λεπτῶν τῆς πενιχρᾶς χήρας προσκομιδή· οὐ γὰρ ἡ ποσότης τῶν διδομένων τῷ θεῷ εὐπρόσδεκτος, ἀλλὰ τὸ μετὰ γνώμης ἀγαθῆς προσφερόμενον, εἴτε μικρόν, εἴτε πολύ, εὐαγές.Βαρνάβαν δὲ ἐπαινῶν, πάντων ὁμοῦ τῶν ἀποστόλων τὸ ἱερὸν ἱεράτευμα ἐπαινέσομαι· ὧν γὰρ ἡ κλῆσις μία καὶ ἡ δόξα ἡ αὐτή, καὶ ὧν ἡ τάξις μία καὶ τὸ ἀξίωμα τὸ αὐτό, καὶ ὧν οἱ ἀγῶνες ἴσοι καὶ οἱ στέφανοι οὐ διαλλάττουσι, καὶ ὧν ἡ πολιτεία κοινή, τούτων ἰσότιμα καὶ τὰ βραβεῖα. Δεῦτε τοίνυν, εἰ δοκεῖ, ἑλκύσαντες εἰς μέσον διὰ τοῦ λόγου τὸν θεσπέσιον Βαρνάβαν, καθὼς οἷον τέ ἐστιν ὑφάνωμεν αὐτῷ τὰ ἐγκώμια· καὶ γὰρ εἰμὶ τοῦ ἀνδρὸς θερμότατος ἐραστής· οἶδα δὲ καὶ πέ πεισμαι ὅτι καὶ ὑμῖν γλυκύτατος καὶ ἁπλῶς
4087 ALEXANDRI MONACHI 4088 cibus crucis armis in lumeros sublatis, byumum A ἀναλαβόντες, καὶ ἄραντες ἐπὶ τῶν ὤμων τὸ νικητι ilium angelicum, qui nobis caclitus ad placandam κὶν ὅπλον τοῦ ζωοποιοῦ σταυροῦ, τὸν δωρηθέντα omnem iram donatus est, Deo pro more decante- mus : Sanctus Deus, sanctus fortis, sanctus immortalis, miserere nobis, sancta Trinitas, incomprehensibilis, incircumscripta, extra se non prodiens, consubstantialis, æqualis potestatis, da- rationis, gloriæ, miserere nobis, et propitiare pec- catis nostris propter women sanctum tuum, et da nobis invenire misericordiam et miserationes in illa die justæ retributionis tuæ. Tu enim es Dens moster, et te Patrem, et Filium, et Spiritum san- elum decet gloria, magnificentia, imperium et potestas aute omne sæculum, et nunc et in uni- versa sæculorum sæcula. Amen. ἡμῖν οὐρανόθεν εἰς παῦσιν πάσης ὀργῆς ἀγγελικέ ὕμνον συνήθως πρὸς τὸν Θεὸν βοήσωμεν· ο Άγιος ὁ Θεός, ἅγιος ἰσχυρὸς, ἅγιος ἀθάνατος, ἐλέησον ἡμᾶς· κ ἁγία Τριάς, ἀκατάληπτε, ἀπεριόριστε, ἀνεκτεί τητε, ὁμοούσιε, καὶ ὁμόθρονε, καὶ ὁμίχρονο, καὶ ὁμό δοξε, ἐλέησον ἡμᾶς, καὶ ἱλάσθητι ταῖς ἁμαρτίαις ἡμῶν ἕνεκεν τοῦ ὀνόματός σου τοῦ ἁγίου, καὶ δις ἡμῖν εὑρεῖν ἔλεος καὶ οἰκτιρμοὺς ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς ἀνταποδόσεώς σου τῆς δικαίας. Σὺ γὰρ εἶ ὁ Θεὸς ἡμῶν, καὶ πρέπει σοι τῷ Πατρὶ, καὶ τῷ Υἱῷ, καὶ τῷ Πνεύματι δόξα, μεγαλοσύνη: κράτος καὶ ἐξουσία πρὸ παντός αἰῶνος, καὶ νῦν καὶ εἰς τοὺς σύμπαντας αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. ALEXANDRI MONACHI LAUDATIO IN APOST. BARNABAM. (SUR:Us Vitæ Sanctorum xi jun. pag. 169.) becillitatem tanti viri gloriosis factis enarrandis im- parem esse cognoverim. F. Maximum orationis argumentum nobis, magna A clam suscipere hactenus recusavi, cum meam in- sermonis paupertate laborantibus, patrio certe stu- dio et affectu commotus proposuisti, Pater optime, et eorum, qui virtutis exercitatione præstantes sunt, probatissime. Nobis enim laudandum propo- suisti divinum et beatissimum virum, insignem apostolum, consolationis filium, orbis terrarum fa- cem, Barnabam, inquam, multarum laudum præc- coniis celebratum. Ego vero inscitiam meam cum argumenti magnitudine conferens, tractationem hanc exhorrescens, jussis tuis parere dintius recu- savi. Quæ enim oratio tam perfecti apostoli rebus narrandis par esse poterit, cum hujusmodi nego- tum tale sit, ut non solum meas vires omnino su- peret, sed omnibus etiam aliis difficultatein afferre possit ? Omnes igitur inferiores esse arbitror, quam B ît Barnabæ res gestas narrare valeant. Quod si quis de illo aliquid dicere aggressus fuerit, sit, quam- vis sapiens, peritus et orationis facultate pre- stantissimus, lengo tamen intervallo a tergo relin- quetur, longe inferior exsistens, quam apostoli di- guitas postulat, et in ejus laudum pelago omnino demergetur. Alius quidem ex justorum hominum numero aliud quoddam a Spiritu sancto donum as- secutus est : apostoli autem ipsi omnes divinarum gratiarum thesauros acceperunt, et virtutes omnes se habere ostenderunt. Qui potero igitur miser ego infinitis perturbationibus oppressus, apostolicæ vir- tutis pontum trauare? Namque tenui et tarda sum fingna (ut quod est in Litteris divinis scriptum, de me dicam ¹), neque ita eloquens sum, ut divinas ad- mirabilis apostoli Barnabæ virtutes commode nar- zare possim. Ita enim perfecte virtutem omnem vir hic exercuit, ut nemo alius in una aliqua virtute profecit. Quamobrem provinciam hanc mihi injun- 10. 2 Luc. xx, 2 seqq. * Exod. iv, C II. At cum memoria repeterem, quod in Litteris divinis scriptum legi, hominem, qui obedientiam non servat, interitum subire : qui vere est obediens, eum ab interitu liberum esse : vix ad id, quod præcepisti, multum certe metuens, aggressus sum, satius esse ducens in co ipso accusari, quod oratio mea manca sit, quam in contumaciæ crimen ¡ncurrere. Illud igitur unum a vobis peto, ut mecumi una sanctissimum Barnabam orationis adjutorem mihi esse precemini, ipsi autem viro, quem lauda- bimus, non dubito id gratum fore, quod a nobis, qui nihili sumus, dicetur: nam et ejus Domino ali- quando placuisse legimus duo illa minuta, olim a vidua et paupere muliercula oblata *. Non evim Deo ipsi tam grata et accepta est earum rerum, quæ offeruntur, magnitudo, quam mens ipsa et æquus animus, quem is ostendit, a quo aliquid of- fertur, sive parvum, sive magnum illud sit. Cum vero Barnabam laudamus, tunc et omnium aposto- forum sacrum collegium collaudamus, quorum enim vocatio una fuit, eorum eadem est et gloria : et quorum ordo unus, eorum eadem est et dignitas : quorum paria certamina, eorumdem coronæ di- versæ non sunt: quorum denique institutionis ratio commúnis, eorum præmia æque honorata sunt, Jam vero Barnabam ipsum oratione nostra in medium producamus, et quam maxime possumus, Laudum præconia illi concinnemus, sum enim ejus viri ama- tor ardentissimus. Scio autem, et mihi persuaden, kujus apostoli vel nomen ipsum auribus vestris ju- cundissimum accidere. Itaque illum honoremus, quatenus pro viribus de illo dicentes, æqui animi
PG 87:4089ὀνομαζόμενος ὁ ἀπόστολος. Τιμήσωμεν οὖν αὐτὸν κατὰ δύναμιν· τὸ γὰρ κατὰ δύναμιν εἰπεῖν εὐγνωμοσύνης ἀπόδειξις· τὸ δὲ κατ' ἀξίαν λέγειν συγχωρήσωμεν ἔχειν κατὰ παντὸς λόγου τὰ νικητήρια.Ὑμνείσθω τοίνυν πρὸς ἡμῶν τῶν ἐλαχίστων ὁ μέγας ἐν ἀποστόλοις Βαρνάβας· εὐφημείσθω ὁ υἱὸς τῆς πα ρακλήσεως παρὰ πάντων τῶν εἰς Χριστὸν πιστευόντων· δοξαζέσθω ὑπὸ πάσης κτίσεως ὁ τιμηθεὶς ὑπὸ τοῦ Πατρὸς καὶ κληθεὶς ὑπὸ τοῦ Υἱοῦ καὶ τελειωθεὶς τοῦ τοῦ ἁγίου Πνεύματος. Βαρνάβας, ὁ μέγας τῆς ἐκκλησίας ῥήτωρ, ἡ τοῦ εὐαγγελικοῦ κηρύγματος σάλπιγξ, τοῦ μονογενοῦς ἡ φωνή, ἡ κιθάρα τοῦ Πνεύματος, τὸ τῆς χάριτος πλῆκτρον. Βαρνάβας, ὁ ἰσχυρὸς τῶν ὑπὲρ Χριστοῦ στρατιώτης πολέμων, ὁ ἐν τῷ σώματι τὸν ἀσώ ματον τύραννον τροπωσάμενος μετὰ παντὸς τοῦ συνα ποστάτου αὐτοῦ στρατεύματος, τῶν ἀγαθῶν μαθημάτων ὁ εὐσεβὴς παιδοτρίβης, ὁ ἀπλανὴς ὁδηγὸς τῆς τοῦ Χριστοῦ ποίμνης, ὁ λογικὸς παράδεισος τοῦ θεοῦ, ὁ πάσης ἀρετῆς τὰ φυτὰ τεθηλότα ἐν ἑαυτῷ κεκτημένος, τὸ πολυανθὲς τῆς πίστεως βλάστημα, τὸ τῆς ἀγάπης εὐωδέστατον ῥόδον, τὸ τῆς ἐλπίδος ἀμαράντινον ἄνθος, ὁ τῆς χάριτος εὐωδέστατος στάχυς, τῆς ζωοποιοῦ ἀμπέλου τὸ πολύφορον κλῆμα, τῆς ἀθανασίας ὁ μελίστακτος βότρυς, ὁ τῆς ὑπομονῆς ἀσάλευτος πρόβολος, ὁ τῆς ἐγκρατείας σταυροφόρος ὁπλίτης, ὁ κατὰ τῶν χριστοκτόνων ἄφοβος στρατηλάτης, ἡ τοῦ σταυρωθέντος Χριστοῦ οὐρανομήκης παραφυάς. Βαρνάβας, ὁ υἱὸς τῆς παρακλήσεως, ὁ τῆς εὐσεβείας διδάσκαλος, ὁ στύλος καὶ ὄροφος τῆς πίστεως, ὁ πύργος ὁ ἄσειστος, ὁ θεμέλιος ὁ ἀρραγής, ἡ κρηπὶς ἡ ἀδιάλυτος, ἡ πέτρα ἡ ἀμετακίνητος, ὁ λιμὴν ὁ γαληνοφόρος τῶν χειμαζομένων, ἡ παράκλησις πάντων τῶν θλιβομένων, ὁ πιστὸς οἰκονόμος καὶ φρόνιμος, ὁ ἄριστος ἀρχιτέκτων ὁ τὸν αἰθέριον πλοῦν καὶ ἰσάγγελον βίον ἐπὶ γῆς κατορθώσας, ὁ τῶν ἐκκλησιῶν προστάτης, ὁ τῶν πτωχῶν ἀντιλήπτωρ καὶ τῶν πενήτων χορηγὸς καὶ τροφεύς, ἡ τῶν χηρῶν παρηγορία καὶ τῶν ὀρφανῶν κηδεμονέστατος πατήρ. Βαρνάβας, ὁ θησαυρὸς τῶν τοῦ Χριστοῦ μυστηρίων, ὁ ταμίας τῶν ὀρθοδόξων τῆς ἁγίας τοῦ θεοῦ ἐκκλησίας δογμάτων, ὁ τῶν νο σούντων ἰατρὸς ἀκαπήλευτος, ἡ τῶν ὑγιαινόντων ἀ διάπτωτος εὐφροσύνη, ὁ τῆς τοῦ Χριστοῦ ἀγέλης φι λάγρυπνος φύλαξ, ὁ βαίνων ἐπὶ γῆς καὶ ἐν οὐρανοῖς τὸ πολίτευμα ἔχων, ὁ βοήσας ἐν κόσμῳ δόγματα εὐ σεβείας καὶ λαβὼν ἐν οὐρανοῖς αἰώνια στέμματα, ὁ τῶν ἐθνῶν θεοφόρος ὁδηγὸς καὶ τῶν ἐκκλησιῶν θεομακά ριστος κήρυξ, ὁ λειμὼν τῆς εὐωδίας Χριστοῦ, ἡ ῥοδωνία τῶν οὐρανοπνόων ἀρετῶν, τὸ πολύφορον γεώργιον τῶν τοῦ Χριστοῦ χαρισμάτων, ὁ ἐπὶ γῆς μετελθὼν τὴν πολιτείαν τὴν ἄφθαρτον, κρείττονα βιώσας ἐπὶ γῆς ὡς ἐν οὐρανοῖς οἱ ἀσώματοι ἄγγελοι, ὁ ἐν ἀσκήσει διαπρέψας καὶ ἐν θεωρίαις προκόψας καὶ ἐν θαύμασι με γαλυνθείς, ὁ τῆς παρθενίας πολύτιμος μαργαρίτης, τῆς ἁγνείας τὸ ἐκλεκτὸν βηρύλλιον, τῆς σωφροσύνης τὸ καθαρὸν πάζιον, ὁ τὸν Χριστὸν ἔχων ἐν ἑαυτῷ λαλοῦντα, τὸ σκεῦος τῆς ἐκλογῆς τοῦ θεοῦ, ὁ τὸν κόσμον κα ταλείψας καὶ τὰ ἐν αὐτῷ πάντα σκύβαλα ἡγησάμενος, ἵνα Χριστὸν μόνον κερδήσῃ τὸν βασιλέα τῶν αἰώνων, ὁ τὸν ἑαυτοῦ σταυρὸν ἀδιστάκτως ἀράμενος καὶ τῷΧριστῷ προθύμως ἀκολουθήσας ὡς ἀληθινὸς μαθητής, ὁ τῶν δαιμόνων φυγαδευτὴς καὶ τοῦ διαβόλου τραυματιστής, ὁ τὴν τετραπέρατον οἰκουμένην τῇ ἀκαμάτῳ πορείᾳ βαδίσας ὡς λειτουργὸς ἀγαθὸς καὶ φιλοδέσποτος, καὶ πάντα τὰ ἔθνη διὰ τοῦ εὐαγγελίου προσαγαγὼν τῇ πίστει τοῦ Χριστοῦ, ὁ ἑαυτὸν ἑτοιμάσας εἰς κατοικητήριον τῆς ὁμοουσίου τριάδος καὶ ναὸς γενόμενος τοῦ ἐπὶ πάντων θεοῦ. Βαρνάβας, τὸ τῶν Κυπρίων σεμνὸν ἐγ καλλώπισμα καὶ τῆς οἰκουμένης ἀκαταγώνιστος πρόμαχος, ὁ ὑπερεκπερισσοῦ ἀγαπήσας τὸν Χριστὸν καὶ ὑπὲρ αὐτοῦ τὴν ψυχὴν καθ' ἑκάστην ἡμέραν προϊέμενος καὶ σὺν αὐτῷ βασιλεύσας εἰς αἰῶνας αἰώνων.Ἔκαμεν ὁ λόγος, τοῦτον τὸν θεσπέσιον καὶ τριπόθητονΒαρνάβαν τὸν
4089 LAUDATIO IN APOST. BARNABAM. 4000 significationem demus: quod enim ejus viri dignitas A mundum dereliquit, et omnia quæ in illo sunt, quis- postulat, id tale est, ut omnem orationem ab co su- perari fateamur. B quilias quasdam duxit, ut Christum tantum lucri- faceret sæculorum Regem. Ille suam crucem sine dubitatione aliqua portavit, et ut verus discipulus / prompto animo Christum secutus est: qui dæmo- nes profugavit, et diabolo vulnera inflixit : qui qua- tuor orbis terrarum fines firmo et constanti gressu peragravit, et ut sacer ac bonus, suique Domini mi- nister amantissimus, omnes gentes Evangelii præ- dicatione ad Christi fidem convertit. Ille se domi- cilium paratum præbuit, in quo ejusdem essentiæ particeps Trinitatis habitaret, quique summi Dei templum fieret : Barnabas, inquam, Cypriorum in- signe ornamentuin, et orbis terrarum propugnator inexpugnabilis, qui Christum ipsum mirum in modum dilexit, et pro ipso quotidie animam suam exposuit : qui nunc una cum illo in cœlis regnat, et omnibus sæculis regnabit. IV. Defessa est oratio nostra, dum admirabilem, divinum et optatissimum apostolum Barnabam lau- dibus extollere cupit, atque contendit, quodque mirum est, nondum ad exordium pervenit. Hujus enim admirabilis viri laudes majores sunt, quam ut nostra oratio illas attingere possit. Earum igitur tractationem, ut orationibus nostris majorem, omit- tentes, pauca quædam de ejus vita et martyrio ab auctore Stromatum Clemente, aliorumque veterum hominum scriptis, repetita vobis, venerandi audi- tores, exponam, et ita narrationi huic finem impo- nemus, divinis Litteris concedentes, ut hujus viri C semper decantati et celeberrimi caput magnifico illo præconio coronent : Erat Barnabas vir bonus, et plenus Spiritu sancto et fide ³. Quid huic præco- nio par, aut unquam fuit simile? III. Laudetur igitur a nobis infimis magnus ille apostolus Barnabas. Celebretur consolationis filius ab hominibus qui Christo crediderunt. Extollatur a quovis homine ille, qui a Patre ipso honoratus, a Filio vocatus, et a Spiritu sancto perfectus est. Bar- nabas, inquam, magnus Ecclesiæ orator, illa evan- gelicæ prædicationis tuba, magna Christi vox, Spi- ritus sancti cithara, divinæ gratiæ plectrum. Bar- nabas in expediendis pro Christo bellis miles robu- stissimus : qui corpore in corporeum hostem, simul versans cum apostolorum exercitu, validissime pro- fligavit qui bonarum disciplinarum religiosus præ- ceptor exstitit, et Christiani ovilis dux certus, et rationalis quidam summi Dei paradisus, omnium virtutum germina Morentia in se continens : qui egregium quoddam fidei germen fuit, charitatis rosa, suavissimum odorem emittens, spei flos incorruptus, divinæ gratiæ fructus jucundissimus, illius vitis, quæ vitam omnibus præbet, palmes feracis-imus, immortalitatis racemus, mel distillans, patientiæ propugnaculum firmum atque immobile, continen- tiæ sectator ita validus, ut crucem gestaverit, et ad— versus Christi interfectores intrepidus militiæ dux fuerit, Christi crucifixi germen ad cœlum usque protensu. Barnabas consolationis filius, pietatis magister, fidei columna ac fastigium, turris firma et immobilis, fundamentum stabile, et crepida indisso- lubilis, saxum immotum, fluctuantium portus valde. tranquillus, fidelis et prudens dispensator, archite- ctus nobilissimus : qui cœlestem in terris semitam tenuit, et parem angelis vitam duxit : qui fuit Ec- clesiarum patronus, adjutor pauperum, inopes abunde nutriens, viduarum consolatio, et orphano- rum diligentissimus procurator ac pater. Barnabas Christi mysteriorum thesaurus, orthodoxoruin sati- ciæ Dei Ecclesiæ dogmatum minister, ægrotantium medicus liberalis, sanos et valentes homines, firma certâque animi jucunditate afliciens, Christiani gregis custos vigilantissimus, in terris manens, et in cœlis vita atque institutione versans: qui in mundo pietatis dogmata clara et alta voce prædica- vit, et in cœlis sempiternam coronam recepit: qui D fuit gentium dux, ad Deum eas perducens, et Ec- clesiarum Dei beatissimus præco, campus quidam beneolentibus Christi floribus refertissimus, virtu- tum cœlestem odorem spirantium quoddam rose- tum, Christi gratiarum ager fertilissimus : qui vi- tam valde sinceram ac puram in terris transegit, tam recte in terra vivens, quam angeli ipsi in cœlis vivunt. Idem virtutum exercitatione insignis, con- templationibus et miraculis præstans, virginitatis margarita quædam pretiosa, et castitatis beryllus .ectissimus, “temperantiæ gemma purissima, Chri- stum in se loquentem habens, electum Dei vas, qui * Act. xi, 24. V. Ortum duxit beatissimus hic vir de laudatissima illa tribu Levi, ex qua Moses et Aaron, magni illi Dei prophetæ et populi optimates ortum duxere, cujus cognationis etiam Samuel propheta particeps fuit. Ejus autem proavi bellorum causa cum ad Cypriorum regionem migravissent, æquo animo illie habitabant. Erant autem viri admodum reli- giosi, Dei legem reverentes, et valde divites: quam- obrem et Hierosolymis facultates multas posside- bant, et agruïn prope urbem illam pulcherrimum, non solum omnium generum fructuosis arboribus elegantem, sed ædificiorum magnitudine valde illa- strem. Ex quo enim tempore Isaias propheta ita re- liquit scriptum: Beatus, qui habet semen in Sion, et domum in Jerusalem ; hanc ejus prophetiam lle- bræorum filii corporeo sensu interpretabantur, et ditissimus quisque dabat operam, ut aliquid in urbe Hierosolyma possideret. Cum vero in Cyprio- rum regione natus esset hic, de quo scribimus, et parentes elegantem puerum vidissent, statim Joseph eum nominarunt, pueruin suum patriarchæ illius appellatione honorantes. Factum vero est, ut cam nominis appellatione, morum etiam nobilitas cou- 0
PG 87:4090ἀπόστολον ἐπᾶραι τοῖς ἐγκωμίοις ποθῶν, καὶ οὔπω ἥψατο τοῦ προοιμίου· τοῖς γὰρ ἐπαίνοις ἀπρό σιτος τυγχάνει ὁ θαυμάσιος. Διὸ ἀφέντες ὡς ἀνέφικτον τὸν περὶ τῶν ἐγκωμίων λόγον, ὀλίγα τῶν εἰς ἡμᾶς ἰόντων περὶ τῆς τούτου βιώσεως καὶ τελειώσεως ἔκ τε τοῦ Στρωματέως καὶ ἐξ ἑτέρων ἀρχαίων συγγραμμάτων παραθήσομαι τῇ ὑμετέρᾳ ὁσιότητι, καὶ οὕτω τὸ πέρας ἐπιθήσομεν τῷ διηγήματι, παραχωρήσαντες τῇ θεοπνεύστῳΓραφῇ τοῦ ἀοιδίμου τὴν κεφαλὴν μεγαλοπρεπῶς στε φανῶσαι· φησὶ γάρ· "Ἦν δὲ Βαρνάβας ἀνὴρ ἀγαθὸς καὶ πλήρης Πνεύματος ἁγίου καὶ πίστεως." Οὗ τί ἂν γένοιτο ἴσον ἢ παραπλήσιον πώποτε;Ὡρμᾶτο μὲν οὖν ὁ τρισόλβιος οὗτος ἐκ τῆς εὐλογημένης φυλῆς τοῦ Λευΐ, ἐξ ἧς ὑπῆρχον Μωϋσῆς καὶ Ἀαρών, οἱ μεγάλοι τοῦ θεοῦ προφῆται καὶ πρῶτοι τοῦ δήμου Καάθ, ἐκ τῆς συγγενείας Σαμουὴλ τοῦ προφήτου κατάγων τὸ γένος. Οἱ δὲ τούτου πρόγονοι, διὰ περί στασιν πολέμων καταλαβόντες τὴν Κυπρίων χώραν, φιλοφρόνως ᾤκουν αὐτήν· ἦσαν δὲ εὐλαβεῖς κατὰ τὸν νόμον καὶ πλούσιοι σφόδρα, ὅθεν καὶ ἐν Ἱεροσολύμοις εἶχον οὐσίαν ἱκανὴν καὶ ἀγρὸν πλησίον τῆς πόλεως περικαλλέστατον, οὐ μόνον παντοίοις καρπίμοις φυτοῖς ὡραϊζόμενον, ἀλλὰ καὶ μεγέθει κτισμάτων περιφανέστατον· ἐξότε γὰρ ἤκουσαν Ἡσαΐου τοῦ προφήτου λέγοντος· "Μακάριος ὁ ἔχων σπέρμα ἐν Σιὼν καὶ οἰκείους ἐν Ἱερουσαλήμ", σαρκικῶς τὴν προφητείαν ἐκδεχόμενοι Ἑβραίων παῖδες, ἔσπευδεν ἕκαστος τῶν εὐπορούντων ἔχειν τὸ κτῆμα ἐν Ἱερουσαλήμ.Τοῦ δὲ δικαίου τούτου τεχθέντος ἐν Κύπρῳ, ὡς εἶδον αὐτὸν οἱ γονεῖς αὐτοῦ ἀστεῖον ὄντα τῷ θεῷ, εὐθέως μὲν αὐτὸν Ἰωσὴφ ἐπωνόμασαν, τῇ τοῦ πατριάρχου προσηγορίᾳ τιμῶντες τὸν παῖδα· συνέδραμε δὲ τῇ προση γορίᾳ τοῦ ὀνόματος ἡ τῶν τρόπων εὐγένεια· Ἰωσὴφ γὰρ ἑρμηνεύεται πρόσθεσις θεοῦ· προσθήκην γὰρ χά ριτος ἔλαβε παρὰ θεοῦ ὁ δίκαιος, ὅπως φθάσῃ εἰς τὴν ἀποστολικὴν τελειότητα· πάλιν δὲ Ἰωσὴφ ἑρμηνεύεται δόξα θεοῦ· γέγονε γὰρ διὰ τῆς ἀρίστης πολιτείας δόξα θεοῦ· καὶ μηδεὶς ὑπερβολὴν εἶναι νομιζέτω τὸ ῥῆμα, ἀλλ' ἐπιστησάτω ὅτι τῆς θείας ἐστὶ Γραφῆς· φησὶ γοῦν ὁ Παῦλος· "Ἀνὴρ οὐκ ὀφείλει κατακαλύπτεσθαι τὴν κεφαλήν, εἰκὼν καὶ δόξα θεοῦ ὑπάρχων." Εἰ οὖν τὸν κοινὸν ἄνδρα εἰκόνα καὶ δόξαν θεοῦ ἐκάλεσε τὸ σκεῦος τῆς ἐκλογῆς, τί ἄν τις εἴποι περὶ τοῦ κατὰ θεὸν τελειοτάτου ἀνδρός;Ἐπειδὴ δὲ αὐξήσας ὁ Βαρνάβας ἐγένετο παῖς, ἀνήγαγον οἱ γονεῖς εἰς Ἱεροσόλυμα καὶ παρέδωκαν αὐτὸν μαθεῖν τὸν νόμον ἀκριβῶς καὶ τοὺς προφήτας παρὰ τοὺς πόδαςΓαμαλιήλ· εἶχε δὲ τὸν Παῦλον συμφοιτητήν, Σαῦλον τέως ὀνομαζόμενον. Προέκοπτε δὲ ὁσημέραι ὁ Βαρνάβας ἔν τε τῇ μαθήσει καὶ ἐν πάσῃ ἀρετῇ· οὔπω μέντοι εἰς τὴν ἐφημερίαν τῶν Λευϊτῶν ἐτέτακτο διὰ τὸ ἐλλιπὲς τῆς ἡλικίας· ἔτι γὰρ ἔφηβος ἦν. Οὐκ ἀφίστατο δὲ ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ, νηστείαις καὶ δεήσεσι λατρεύων νύκτα καὶ ἡμέραν· οὕτω δὲ ἀπήγγειλε τὸν νόμον καὶ τὰς λοιπὰς γραφάς, ὡς μὴ δεῖσθαι τῆς ἀπὸ τῶν γραμμάτων ὑπομνήσεως· τὴν δὲ ἡσυχίαν οὕτως εἶχε φίλην, ὡς μητέρα τῆς σωφροσύνης· τὰς δὲ ἐπιβλαβεῖς ὁμιλίας μυσαττόμενος ἔφευγε, καθαρὸν ὑπάρχων καὶ ἀκέραιον καὶ ἀμόλυντον ἄγαλμα· ἦν δὲ πᾶσιν ἐπίδοξος δι' ἀρετήν. Κατ' ἐκεῖνον δὲ τὸν καιρὸν συνέβη τὸν κύριον παραγενέσθαι εἰς Ἱεροσόλυμα καὶ ἰάσασθαι τὸν παράλυτον ἐν τῇ προβατικῇ, καὶ ἕτερα πολλὰ σημεῖα καὶ τέρατα ἐργάσασθαι ἐν τῷ ἱερῷ. Ταῦτα θεασάμενος ὁ μακάριος, ἐξεπλήσσετο καὶ εὐθέως προσελθών, ἔπεσε παρὰ τοὺς πόδας αὐτοῦ καὶ ἐδέετο εὐλογηθῆναι παρ' αὐτοῦ. Ὁ δὲ τὰς καρδίας ἐμβατεύων Χριστός, ἀποδεξάμενος αὐτοῦ τὴν πίστιν, εὐμενῶς αὐτὸν ὑπεδέξατο καὶ τῆς θείας αὐτοῦ συντυχίας μετέδωκεν· ὁ δὲ πλέον ἐξεκαίετο εἰς τὴν τοῦ κυρίου ἀγάπην. Καταλαβὼν δὲ τὸ τάχος τὴν οἰκίανΜαρίας, τῆς μητρὸς Ἰωάννου τοῦ ἐπικαλουμένου Μάρκου, ἥτις ἐλέγετο εἶναι αὐτοῦ θεία διὸ καὶ Μάρκον τὸν ἀνεψιὸν Βαρνάβα ἐκάλουν αὐτόν, εἶπε πρὸς αὐτήν· "Δεῦρο, λέγων, ὦ γύναι, ἴδε ἅπερ
4089 LAUDATIO IN APOST. BARNABAM. 4000 significationem demus: quod enim ejus viri dignitas A mundum dereliquit, et omnia quæ in illo sunt, quis- postulat, id tale est, ut omnem orationem ab co su- perari fateamur. B quilias quasdam duxit, ut Christum tantum lucri- faceret sæculorum Regem. Ille suam crucem sine dubitatione aliqua portavit, et ut verus discipulus / prompto animo Christum secutus est: qui dæmo- nes profugavit, et diabolo vulnera inflixit : qui qua- tuor orbis terrarum fines firmo et constanti gressu peragravit, et ut sacer ac bonus, suique Domini mi- nister amantissimus, omnes gentes Evangelii præ- dicatione ad Christi fidem convertit. Ille se domi- cilium paratum præbuit, in quo ejusdem essentiæ particeps Trinitatis habitaret, quique summi Dei templum fieret : Barnabas, inquam, Cypriorum in- signe ornamentuin, et orbis terrarum propugnator inexpugnabilis, qui Christum ipsum mirum in modum dilexit, et pro ipso quotidie animam suam exposuit : qui nunc una cum illo in cœlis regnat, et omnibus sæculis regnabit. IV. Defessa est oratio nostra, dum admirabilem, divinum et optatissimum apostolum Barnabam lau- dibus extollere cupit, atque contendit, quodque mirum est, nondum ad exordium pervenit. Hujus enim admirabilis viri laudes majores sunt, quam ut nostra oratio illas attingere possit. Earum igitur tractationem, ut orationibus nostris majorem, omit- tentes, pauca quædam de ejus vita et martyrio ab auctore Stromatum Clemente, aliorumque veterum hominum scriptis, repetita vobis, venerandi audi- tores, exponam, et ita narrationi huic finem impo- nemus, divinis Litteris concedentes, ut hujus viri C semper decantati et celeberrimi caput magnifico illo præconio coronent : Erat Barnabas vir bonus, et plenus Spiritu sancto et fide ³. Quid huic præco- nio par, aut unquam fuit simile? III. Laudetur igitur a nobis infimis magnus ille apostolus Barnabas. Celebretur consolationis filius ab hominibus qui Christo crediderunt. Extollatur a quovis homine ille, qui a Patre ipso honoratus, a Filio vocatus, et a Spiritu sancto perfectus est. Bar- nabas, inquam, magnus Ecclesiæ orator, illa evan- gelicæ prædicationis tuba, magna Christi vox, Spi- ritus sancti cithara, divinæ gratiæ plectrum. Bar- nabas in expediendis pro Christo bellis miles robu- stissimus : qui corpore in corporeum hostem, simul versans cum apostolorum exercitu, validissime pro- fligavit qui bonarum disciplinarum religiosus præ- ceptor exstitit, et Christiani ovilis dux certus, et rationalis quidam summi Dei paradisus, omnium virtutum germina Morentia in se continens : qui egregium quoddam fidei germen fuit, charitatis rosa, suavissimum odorem emittens, spei flos incorruptus, divinæ gratiæ fructus jucundissimus, illius vitis, quæ vitam omnibus præbet, palmes feracis-imus, immortalitatis racemus, mel distillans, patientiæ propugnaculum firmum atque immobile, continen- tiæ sectator ita validus, ut crucem gestaverit, et ad— versus Christi interfectores intrepidus militiæ dux fuerit, Christi crucifixi germen ad cœlum usque protensu. Barnabas consolationis filius, pietatis magister, fidei columna ac fastigium, turris firma et immobilis, fundamentum stabile, et crepida indisso- lubilis, saxum immotum, fluctuantium portus valde. tranquillus, fidelis et prudens dispensator, archite- ctus nobilissimus : qui cœlestem in terris semitam tenuit, et parem angelis vitam duxit : qui fuit Ec- clesiarum patronus, adjutor pauperum, inopes abunde nutriens, viduarum consolatio, et orphano- rum diligentissimus procurator ac pater. Barnabas Christi mysteriorum thesaurus, orthodoxoruin sati- ciæ Dei Ecclesiæ dogmatum minister, ægrotantium medicus liberalis, sanos et valentes homines, firma certâque animi jucunditate afliciens, Christiani gregis custos vigilantissimus, in terris manens, et in cœlis vita atque institutione versans: qui in mundo pietatis dogmata clara et alta voce prædica- vit, et in cœlis sempiternam coronam recepit: qui D fuit gentium dux, ad Deum eas perducens, et Ec- clesiarum Dei beatissimus præco, campus quidam beneolentibus Christi floribus refertissimus, virtu- tum cœlestem odorem spirantium quoddam rose- tum, Christi gratiarum ager fertilissimus : qui vi- tam valde sinceram ac puram in terris transegit, tam recte in terra vivens, quam angeli ipsi in cœlis vivunt. Idem virtutum exercitatione insignis, con- templationibus et miraculis præstans, virginitatis margarita quædam pretiosa, et castitatis beryllus .ectissimus, “temperantiæ gemma purissima, Chri- stum in se loquentem habens, electum Dei vas, qui * Act. xi, 24. V. Ortum duxit beatissimus hic vir de laudatissima illa tribu Levi, ex qua Moses et Aaron, magni illi Dei prophetæ et populi optimates ortum duxere, cujus cognationis etiam Samuel propheta particeps fuit. Ejus autem proavi bellorum causa cum ad Cypriorum regionem migravissent, æquo animo illie habitabant. Erant autem viri admodum reli- giosi, Dei legem reverentes, et valde divites: quam- obrem et Hierosolymis facultates multas posside- bant, et agruïn prope urbem illam pulcherrimum, non solum omnium generum fructuosis arboribus elegantem, sed ædificiorum magnitudine valde illa- strem. Ex quo enim tempore Isaias propheta ita re- liquit scriptum: Beatus, qui habet semen in Sion, et domum in Jerusalem ; hanc ejus prophetiam lle- bræorum filii corporeo sensu interpretabantur, et ditissimus quisque dabat operam, ut aliquid in urbe Hierosolyma possideret. Cum vero in Cyprio- rum regione natus esset hic, de quo scribimus, et parentes elegantem puerum vidissent, statim Joseph eum nominarunt, pueruin suum patriarchæ illius appellatione honorantes. Factum vero est, ut cam nominis appellatione, morum etiam nobilitas cou- 0
PG 87:4092ἐπεθύμουν ἰδεῖν οἱ πατέρες ἡμῶν· ἰδοὺ γὰρ Ἰησοῦς τίς προφήτης ἀπὸΝαζαρὲτ τῆς Γαλιλαίας ἐστὶν ἐν τῷ ἱερῷ, μεγαλοπρεπῶς θαυματουργῶν, καὶ ὡς τοῖς πολλοῖς δοκεῖ, αὐτός ἐστι Μεσσίας ὁ μέλλων ἔρχεσθαι." Ἀκούσασα δὲ ταῦτα ἡ θαυμασία γυνὴ καὶ καταλιποῦσα τὰ ἐν χερσί, κατέλαβε τὸν ναὸν τοῦ θεοῦ, καὶ ἰδοῦσα τὸν κύριον καὶ δεσπότην τοῦ ναοῦ, ἔπεσεν εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ, δεομένη καὶ λέγουσα· "Κύριε, εἰ εὖρον χάριν ἐναντίον σου, δεῦρο εἰς τὸν οἶκον τῆς δούλης σου καὶ εὐλόγησον τῇ εἰσόδῳ σου τὰ οἰκετικά σου." Ὁ δὲ κύριος ἐπένευσε τῇ παρακλήσει· ὃν παραγενόμενον ὑπεδέξατο χαίρουσα εἰς τὸ ὑπερῶον αὐτῆς. Ἀπ' ἐκείνης οὖν τῆς ἡμέρας, ἡνίκα ἤρχετο ὁ κύριος εἰς Ἱεροσόλυμα, ἐκεῖ ἀνεπαύετο μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, ἐκεῖ ἐποίησε τὸ Πάσχα μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, ἐκεῖ ἐμυσταγώγησε τοὺς μαθητὰς διὰ τῆς μεταλήψεως τῶν ἀπορρήτων μυστηρίων. Λόγος γὰρ ἦλθεν εἰς ἡμᾶς ἀπὸ γερόντων ὅτι ὁ τὸ κεράμιον βαστάζων τοῦ ὕδατος, ᾧ κατακολουθῆσαι προσέταξεν ὁ κύριος τοῖς μαθηταῖς, Μάρκος ἦν, ὁ υἱὸς ταύτης τῆς μακαρίας Μαρίας· ὁ δὲ κύριος "πρὸς τὸν δεῖνα" εἶπεν οἰκονομικῶς, ὡς φασὶν οἱ πατέρες, ἑρμηνεύοντες τοῦτο τὸ χωρίον, διδάσκων ἡμᾶς διὰ τοῦ αἰνίγματος ὅτι παντὶ τῷ εὐτρεπίζοντι ἑαυτόν, παρ' αὐτῷ ὁ κύριος αὐλίζεται. Ἐν αὐτῷ τοίνυν τῷ ὑπερώῳ ἐποίησεν ὁ κύριος τὸ Πάσχα· ἐν αὐτῷ ἐφάνη τοῖς περὶ τὸν Θωμᾶν, ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν· ἐκεῖ μετὰ τὴν ἀνάληψιν ἀνῆλθον οἱ μαθηταί, ἐλθόντες ἀπὸ τοῦ ὄρους τῶν Ἐλαιῶν μετὰ τῶν λοιπῶν ἀδελφῶν, ὄντων τὸν ἀριθμὸν ὡς ἐκατὸν εἴκοσιν, ἐν οἷς ἦν Βαρνάβας καὶ Μάρκος· ἐκεῖ κατέβη τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐν πυρίναις γλώσσαις ἐπὶ τοὺς μαθητὰς ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς Πεντηκοστῆς· ἐκεῖ ἵδρυται νῦν ἡ μεγάλη καὶ ἁγιωτάτη Σιών, ἡ μήτηρ πασῶν τῶν ἐκκλησιῶν.Τότε δὲ Βαρνάβας ἠκολούθησε τῷ κυρίῳ, ὑποστρέφοντι ἀπὸ Ἱεροσολύμων εἰς τὴν Γαλιλαίαν· πολλῶν δὲ παν ταχόθεν προσερχομένων τῷ κυρίῳ καὶ εἰς αὐτὸν πι στευόντων, τότε εἶπε τοῖς μαθηταῖς· "Ὁ μὲν θερισμὸς πολύς, οἱ δὲ ἐργάται ὀλίγοι." Τότε ἀνέδειξε τοὺς ἑβδομήκοντα μαθητάς, ὧν πρῶτος καὶ ἔξαρχος καὶ κο ρυφαῖος ὁ μέγας Βαρνάβας ἐτύγχανεν. Ἀλλὰ μηδείς, ἀκούων ὅτι οἱ ἀπόστολοι ἐπέθηκαν αὐτῷ τὴν προση γορίαν ταύτην, οἰέσθω ἀμαθῶς ὅτι ἄνευ θείας ἐπιπνοίας τὴν προσηγορίαν ταύτην ἐδέξατο· Πέτρος γὰρ αὐτῷ ἐπέθηκε τὸ ὄνομα τοῦτο, δι' ἀποκαλύψεως τοῦ ἁγίουΠνεύματος, ὁ καὶ δι' ἀποκαλύψεως τοῦ Πατρὸς τὴν τοῦΥἱοῦ θεολογίαν δεξάμενος· καὶ ὥσπερ Ἰάκωβος καὶ Ἰωάννης υἱοὶ βροντῆς ἀπὸ τῆς ἀρετῆς ἐκλήθησαν, οὕτω καὶ Βαρνάβας ἀπὸ τῆς ἀρετῆς ἐκλήθη υἱὸς παρακλήσεως, πάντων παράκλησις γενόμενος δι' ὑπερβολὴν ἁγιότητος. Ἀκούσας δὲ τοῦ κυρίου διδάσκοντος καὶ λέγοντος· "Πωλήσατε τὰ ὑπάρχοντα ὑμῶν καὶ δότε ἐλεημοσύνην· ποιήσατε ἑαυτοῖς βαλλάντια μὴ παλαιούμενα, θησαυρὸν ἀνέκλειπτον ἐν τοῖς οὐρανοῖς," μηδὲν μελλήσας, εὐθέως τὴν ὑπολειφθεῖσαν αὐτῷ οὐσίαν, πολύτιμον οὖσαν, ὑπὸ τῶν γονέων–ἦσαν γὰρ ὑπεξελθόντες τὸν βίον πᾶσαν καταπωλήσας, διένειμε τοῖς χρείαν ἔχουσι, κα ταλείψας ἑαυτῷ μόνον τὸν ἀγρὸν ἐκεῖνον εἰς ἰδίαν ἀποτροφήν. Μετὰ δὲ τὸ πάθος καὶ τὴν ἀνάστασιν καὶ τὴν ἀνάληψιν τοῦ κυρίου καὶ τὴν τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐπιφοίτησιν, ἐπὶ πλεῖον πυρωθεὶς ὁ θεῖος Βαρνάβας τῇ εἰς τὸν κύριον ἀγάπῃ καὶ αὐτὸν τὸν ἀγρὸν ἐκεῖνον ἀποδόμενος καὶ λαβὼν ἱκανὰ χρήματα, ἅπαντα ἐνέγκας παρὰ τοὺς πόδας τῶν ἀποστόλων ἔθηκε, μηδὲν τὸ σύνολον καταλείψας ἑαυτῷ ἐξ αὐτῶν, τῷ καθ' ἑαυτὸν ὑποδείγματι εἰς τὴν ὁμοίαν ἀρετὴν πάντας τοὺς μαθητὰς διεγείρων.Ἐλάλει δὲ καὶ συνεζήτει πρὸς τὸν Σαῦλον, βουλόμενος εἰς τὴν τοῦ κυρίου αὐτὸν πίστιν ἀγαγεῖν. Σαῦλος δὲ τῇ κατὰ τὸν νόμον ἀκριβεῖ πολιτείᾳ δῆθεν ἐπερειδόμενος, τοῦ μὲν Βαρνάβα κατεγέλα ὡς ἀπατηθέντος, τὸν δὲ κύριον ἐβλασφήμει, υἱὸν τοῦ τέκτονος αὐτὸν ἀποκαλῶν καὶ ἰδιώτην καὶ
4091 ALEXANDRI MONACHI 4092 veniret, si quis enim vocem hanc, Joseph, interpre- ▲ ut ingressione tua famulis tuis benedicas. Ejus pe- tetur, inveniet idem valere quod Dei additamentum; additus enim fuit a Deo justus hic vir apostolorum cœtui, et sacro sanctorum consortio. Ad hæc eam- dem vocem, Dei gloriam interpretari possumus. Neque quisquam pulet verbum hoc exsuperantiæ causa dictum, sed a divinis Litteris sumptum sciat, Ait enim Paulus: Vir non debet caput tegere, cum sit imago et gloria Dei *. Quod si virum quem- cunque, imaginem Dei et gloriam lectissimus ille apostolus appellavit, quid dicemus de hoc viro in rebus divinis perfectissimo ? titioni Christus Dominus assensus est; quem mu- lier illa valde læta in cœnaculum suum accepit. Ex illo igitur die, quoties Dominus Hierosolymam venisset, illic una cum discipulis suis diversabator, quibuscum et Pascha illic fecit, ubi et mysteriorum sacramenta eosdem discipulos suos edocuit. Sermo enim quidam Patribus traditus ad nos perveni!, eum, qui lagenam aquæ portabat, quem Dominus ipse discipulis suis præcepit ut sequerentur, Mar- cum fuisse beatæ illius Mariæ filium. Quod autem illum Dominus non nominarit, sed dixerit: Ite ad quemdam; providentia quadam factum est, sicut Patres sancti locum hunc interpretantes dixerunt, ut re obscure dicta hoc nos doceret, Dominum Je- B sum apud eum diversari, quicunque se paratum præbet. In illo igitur ipso cœnaculo Dominus Pascha fecit, in illo apparuit Thomæ apostolo, cum a mor- tuis surrexisset ; illuc, postquam Jesus in cœlum assumptùs est, discipuli qum reliquis fratribus cen- tum viginti, in quibus erant Barnabas et Marcus, ex monte Olivarum convenerunt'; illue Spiritus sanctus in linguis igneis ad discipulos descendit in die Pentecostes ** ; illic collocata nunc est magna el sanctissima Sion, omnium Ecclesiarum maxima. VIII. Tunc vero Barnabas secutus est Dominum revertentem ab Hierosolymis in Galilæanı. Cum au- tem multi undique ad Dominum convenirent, et ejus fidem sequerentur, dixit discipulis suis: Messis quidem multa, operarii autem pauci“ ltaque desi- gnavit septuaginta illos discipulos, quorum primus dux, el summus erat magnus Barnabas. Sed nemo audiens apostolos hanc appellationem illi viro impo- suisse, temere et sine divino consilio id factum fuisse opinetur: nam Petrus ipse illi nomen hoc imposuit ", ille, inquam, Petrus, qui per sancti Spiritus revelatio- nem Filii Dei theologiam edidicit “. Et quemadmo- dum Jacobus et Joannes propter virtutem, filii toni- trui vocati sunt ", ita et Barnabas virtutis suæ causa filius consolationis appellatus est, quippe qui propter sanctitatis præstantiam, omuibus cousola- tioni fuit. VI. Cum vero Barnabas ipse adolevisset, illum in urbem Hierosolymam parentes perduxerunt, et Ga- malieli legem ac prophetas diligenter edocendo tradiderunt, qui et Paulum, tune Saulum appella- tum, condiscipulum habebat. Quotidie vero Barna- bas magis proficiebat, tum doctrina, tum omni virtute, nondum tamen ad Levitarum ordinem aggregatus fuerat, eo quod non erat ætate illa, quam ea res postulabat: adhuc enim cuni ephebis numerabatur. Non tamen a templo discedebat, cum in jejuniis ac precibus die ac nocte versaretur. Ita vero leges et reliqua divina scripta memoriter pro- nuntiabat, ut litterarum monimentis non indigeret, quieremque ipsam tam charam habebat, ut tempe- rantiæ matrem illam esse duceret. Perniciosas vero hominum consuetudines exsecrabatur, ac vehementer fugiebat, purum et a vitiis intactum seipsum ita con” servans, ut virtutis esset specimen quoddam. Quam- С obrem apud omnes existimatione et gloria florebat. VII. Accidit autem, ut tempore illo Dominus Jesus Christus Hierosolymam veniret, et paralyti- cum in probatica piscina sanaret, aliaque signa multa et prodigia in templo ederet ". Illa omnia cum Barnabas vidisset, obstupuit, et statim ad Christi pedes se abjecit, eumque precatus est, ut illi benediceret. Christus autem, qui cor hominum et animos inspicit, Barnabæ. fidem gratam habens, benevole ipsum accepit, et divini sui congressus eumdem participem feeit: quare ad Christi chari- tatem magis accendebatur. Quam primum vero adiit domum Mariæ matris Joannis, qui Marcus postea dictus est: quæ Maria ejus matertera esse dicebatur, quamobrem et Marcum Barnabæ conso- D „brinum appellabant 6. Illam cum adiisset: Age, in- „quit, mulier, veni et vide, quæ patres nostri videre concupiverunt : ecce enim Jesus quidam propheta e Nazareth Galilææ in templo est, maguifica quædam edens miracula, qui multis videtur Messias esse, qui venturus erat. Cùm hæc audisset admirabilis jlla mulier, relictis omnibus his, quæ habebat in manibus, templum Dei adiit : ubi cum Jesum tem- pli Dominum vidisset, ad ejus pedes se abjecit, eumque sic precata est: Si gratiam inveni, o Do- mune, in conspectu tuo, veni ad domum ancillæ tuæ, . IX. Idem cum audisset Dominum docentem : Vendite quæ posstdetis, et date eleemosynam, et fa- cite vobis sacculos, qui non reterascunt, thesaurum nunquam deficientem in cœlis 15; nihil moratus, statim rem omuem pretiosam a parentibus mortuis sibi relictam vendidit, et egentibus distribuit : sibi vero solum agrum unum reservavit, unde ali posset. Postea vero quam Dominus crucem perpessus est, el a mortuis resurrexit, ac Spiritum sanctum ad discipulos suos misit, tunc divinus Barnabas Christi charitate magis inflammatus, illum etiam agrum vendidit, cumque multum pecuniæ ex ejns pretin accepisset, omnem pecuniam illam ad apostolorum pedes deposuit, neque quidquam omnino sibi reser- ▼ Marc. xiv, 13 self. • Joan. xx, 26. • Art. Marc. 1, 16. " Matth. xvi, 17. * I Cor.xt, 7, 8. ' Joan. v, 2 seqq. • Coloss. 1, 10. Luc. x1, 33. 1. Marc. m, 17. 12. 10 Act. 11, i seqq. 11 Math is, 37; Luc. x, 2.
PG 87:4093ἄγροικον καὶ βιοθανῆ. Ὡς δὲ εἶδε τὰ διὰ τῶν ἀποστόλων γινόμενα τῶν θαυμάτων μεγα λουργήματα καὶ τοῦ λαοῦ τὸ πλῆθος τῶν καθ' ἡμέραν προστιθεμένων τῷ λόγῳ τῆς πίστεως, ἐδάκνετο τὴν ψυχήν. Προσβαλὼν δὲ μετὰ τῶν Λιβερτίνων καὶ Κυρη ναίων καὶ Ἀλεξανδρέων τῷ μεγάλῳ τῆς ἐκκλησίας ῥήτορι Στεφάνῳ, καὶ μὴ δυνηθεὶς ἀντιστῆναι τῇ σοφίᾳ καὶ τῷ Πνεύματι, ᾧ ἐλάλει, εἰς μανίαν ἐτράπη· καὶ γενόμενος πλήρης θυμοῦ, ἤγειρε κατ' αὐτοῦ τοὺς ἀτάκτους τοῦ λαοῦ, καὶ τοῦτον ἀνελών, ἐπήγειρε διωγμὸν μέγαν ἐπὶ τὴν ἐκκλησίαν τὴν ἐν Ἱεροσολύμοις. Ἀλλ' οὕτως αὐτὸν ἀτάκτως πορευόμενον εἰς Δαμασκὸν ἐπὶ κακοποιήσει τῶν πιστῶν, ὁ κύριος ὑποσκελίσας, ἔβαλεν ἐπὶ πρόσωπον· ὁ δὲ πεσὼν εἰς τὴν γῆν, ἐπέγνω τίνα διώκει, καὶ πηρωθεὶς τὰς ὄψεις, ἀνέβλεψε διόλου εἰς τὸ ὕψος τοῦ οὐρανοῦ. Ὑποστρέψας δὲ εἰς Ἱερουσαλήμ, ἐζήτει κολλᾶσθαι τοῖς μαθηταῖς, καὶ πάντες ἔφευγον ἀπ' αὐτοῦ, φοβούμενοι τὴν πολλὴν αὐτοῦ ὠμότητα. Ὁ δὲ μέγας Βαρνάβας, ἀπαντήσας αὐτῷ, εἶπεν· "Ἕως πότε, Σαῦλε, Σαοὺλ τυγχάνεις; Ἵνα τί οὕτως ἰταμῶς τὸν εὐεργέτην διώκεις; Παῦσαι πορθῶν τὸ ὑπὸ τῶν προφητῶν πάλαι βοώμενον φρικτὸν μυστή ριον καὶ ἐν τοῖς ἡμετέροις καιροῖς ἀποκαλυφθὲν εἰς σωτηρίαν ἡμῶν." Ταῦτα ἀκούσας ὁ Σαῦλος, ἔπεσεν ἐπὶ τοὺς πόδας Βαρνάβα, μετὰ πολλῶν δακρύων κράζων καὶ λέγων· "Συγχώρησόν μοι, ὁδηγὲ τοῦ φωτὸς καὶ διδά σκαλε τῆς ἀληθείας· ἔγνων γὰρ τῇ πείρᾳ τῶν λόγων σου τὴν ἀλήθειαν· ὃν γὰρ ἐγὼ βλασφημῶν ἔλεγον υἱὸν τοῦ τέκτονος, νῦν ὁμολογῶ αὐτὸν τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος Υἱὸν μονογενῆ, ὁμοούσιόν τε καὶ ὁμόδοξον καὶ ὁμό θρονον, συναΐδιόν τε καὶ συνάναρχον· ὃς ὢν ἀπαύγασμα τῆς δόξης καὶ χαρακτὴρ τῆς ὑποστάσεως τοῦ ἀοράτου θεοῦ, ἐπ' ἐσχάτου τῶν ἡμερῶν τούτων, δι' ἡμᾶς καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν, ἐκένωσεν ἑαυτόν, μορφὴν δούλου λαβών, τουτέστι τέλειον ἄνθρωπον ἐκ τῆς ἁγίας παρθένου καὶ θεοτόκου Μαρίας, ἀσυγχύτως, ἀτρέπτως, ἀδιαιρέτως, ἀχωρίστως· καὶ σχήματι εὑρεθεὶς ὡς ἄνθρωπος, ἐτα πείνωσεν ἑαυτόν, ὑπήκοος γενόμενος μέχρι θανάτου, θα νάτου δὲ σταυροῦ· ὃς καὶ ἀνέστη ἐκ νεκρῶν τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ καὶ ὤφθη ὑμῖν, τοῖς ἀποστόλοις αὐτοῦ, καὶ ἀνελήφθη εἰς τοὺς οὐρανοὺς καὶ ἐκάθισεν ἐν δεξιᾷ τοῦ Πατρὸς καὶ πάλιν ἔρχεται μετὰ δόξης κρῖναι ζῶντας καὶ νεκρούς, καὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ οὐκ ἔσται τέλος." Ταῦτα ἀκούσας ὁ θεσπέσιος Βαρνάβας παρὰ τοῦ βλασφήμου καὶ διώκτου, ἐξεπλάγη καὶ ὑπὸ τῆς χαρᾶς ἐγένετο τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡσεὶ ἄνθος πρωϊνόν· συμ περιλαβόμενος δὲ αὐτὸν καὶ καταφιλήσας, εἶπεν· "Τίς σε, Σαῦλε, τοιαῦτα ἐδίδαξε θεόπνευστα ῥήματα φθέγ γεσθαι; Ἢ τίς σε ἔπεισεν Ἰησοῦν τὸν Ναζωραῖον Υἱὸν θεοῦ ὁμολογεῖν; Ἢ πόθεν ἔμαθες οὐρανίων δογμάτων τοσαύτην ἀκρίβειαν;" Ὁ δὲ κεκυφὼς καὶ δακρύων, μετὰ πολλῆς τῆς κατανύξεως ἔφη· "Αὐτὸς ὁ κύριος Ἰησοῦς, ὁ πολλάκις βλασφημηθεὶς καὶ διωχθεὶς ὑπ' ἐμοῦ τοῦ ἁμαρτωλοῦ, ἐδίδαξέ με ταῦτα πάντα· ὥσπερ γὰρ εἰ τῷ ἐκτρώματι ὤφθη κἀμοὶ καὶ ἔτι ἔναυλον ἐν τοῖς ὠσὶν ἔχω τὴν θείαν καὶ γλυκεῖαν αὐτοῦ φωνήν· πᾶσαν γὰρ ἀγαθότητα ὑπερβάς, εἴρηκέ μοι, κειμένῳ ἐλεεινῶς ἐπὶ πρόσωπον, ἀπολογούμενος μᾶλλον ἢ ἐγκαλῶν· "Σαούλ,Σαούλ, τί με διώκεις;" Ἐγὼ δὲ μετὰ φρίκης καὶ φόβου ἀπεκρίθην· "Τίς εἶ, κύριε;" Ὁ δὲ κύριος μετὰ πολλῆς τῆς ἐπιεικείας καὶ συμπαθείας εἶπε μοι· "Ἐγώ εἰμι Ἰησοῦς ὁ Ναζωραῖος, ὃν σὺ διώκεις." Ἐκπλαγεὶς δὲ ἐγὼ ἐπὶ τῇ ἀφάτῳ αὐτοῦ ἀνεξικακίᾳ, ἐδεήθην αὐτοῦ, λέγων· "Τί ποιήσω, κύριε;" Ὁ δὲ παραχρῆμα συνεβίβασέ με ταῦτα πάντα καὶ ἔτι πλείονα τούτων."Τότε ὁ μέγας Βαρνάβας ἐπιλαβόμενος τῆς χειρὸς αὐτοῦ, ἤγαγε πρὸς τοὺς ἀποστόλους, λέγων· "Τί φεύγετε τὸν ποιμένα, λύκον αὐτὸν εἶναι ὑπολαμβάνοντες; Τί τὸν κυβερνήτην ὡς πειρατὴν διώκετε; Τί τὸν ἀριστέα ὡς προδότην μυσάττεσθε; Τί τὸν νυμφαγωγὸν ὡς ληστὴν τοῦ παστοῦ ἀποπέμπετε; Παστὸς γὰρ πνευματικὸς ἡ ἐκκλησία τυγχάνει, ἧς ποιμένα καὶ κυβερνήτην καὶ ὑπέρ
4093 LAUDATIO IN APOST. BARNABAM. 4004 vavit, suo exemplo omnes discipulos ad eamdem A sphemo et persecutore illo dicta, obstupuit, et præ virtutem alliciens ”. Ille et cum Saulo disputabat, quem ad Christi Domini ſidem perducere cupiebat. Saulus autem cum legis institutione diligenter atque accurate niteretur, Barnabam ipsum ut deceptum irridebat, et in Christum maledicta jaciens, fabri filium, idiotam et agresten hominem appellabat, quem ut et morte violenta sublatum deridebat. Cum vero miracula, quæ per apostolos efficiebantur, et populi multitudinem in dies majorem ad fidei prædicationem confluentem videret, animo crucia- batur: cumque una cum Libertinis, Cyrenensi- bus atque Alexandrinis magnum illum Ecclesiæ oratorem Stephanum adortus esset, neque sapientiæ el Spiritui, qui per Stephanum loquebatur, resistere posset, insania et furore multo correptus, inordinatos populi homines contra Stephanum concitavit 17. Quo interfecto, persecutionem magnam commovit adversus Ecclesiam, quæ erat Hierosolymis. ' B C X. Verum cum ita inordinate Damascum profi- cisceretur ad vexandos atque affligendos fideles homines, Christus Dominus illum dejecit, et in ter- ram supinum prostravit : qui cum prostratus esset, eum tandem cognovit quem persequebatur, et visu corporeo excæcatus, mentis aciem ad cœli celsita- tem omnino erexit. Cum vero Hierosolymam rever- sus esset, dabat operam, ut Christi discipulis ad- bæreret quen tamen omnes illi, multam ejus sæ- vitiam formidantes, fugiebant. At magnus Barnabas illi occurrens, ait: Quousque tandem, Saule, per- gis esse Saul? Quare ita petulanter beneficiorum auctorem Jesum persequeris? Desine horribile illud mysterium oppugnare, quod a prophetis ipsis oliın clara voce prænuntiatum est, nostris autem tempo- ribus pro nostra salute patefactum fuit. Hæc cum audisset Saulus, ad pedes Barnabæ se dejecit, mul- tisque lacrymis et clamoribus: Ignosce, inquit mihi, dux luminis et veritatis magister Barnaba : expertus enim sum, et re ipsa cognovi vera esse quæ tu dixisti. Quem enim ego maledictis perse- quens, fabri filium appellabam, illum nunc confi- teor Dei vivi Filium unigenitum, ejusdem essentiæ, gloriæ et solii participem, coæternum, et principium roævum : qui cum sit splendor gloriæ, et chara- cter substantiæ invisibilis Dei¹, innovissimis his die- D bus propter nos et nostram salutem seipsum exi- nanivit, formam servi accipiens ", hoc est perfe- rtum bominem ex sancta Virgine et Dei parente Maria se fecit, non confusionem, non conversionem, nec divisionem, aut separationem passus et figura nventus at homo, humiliavit semetipsum, factus >bediens usque ad mortem, mortem antem crucis ” : ¡ui et resurrexit a mortuis tertia die, et apparuit robis apostolis suis, et assumptus est in cœlum, et „odet ad dexteram Patris, et rursus veniet cum gloria udicare vivos et mortuos, et regni ejus non erit finis. XI. Hæc cum audivisset divinus Barnabas a bla- Act. 36 seq. 17 Act. VI, 8 se ¡9. x, 4 8947. ”ilid.5,6" Act. xin, 2 seque 16 20 gaudio ejus vultus lacrymis, ut matutino rore flos aliquis, perfusus est : cumque illum amplexus et osculatus fuisset: Ecquisnam, inquit, Saule, te docuit talia divinitus inspirata verba pronuntiare? Ecquis tibi persuasit, ut Jesum Nazarenum Dei Filium confitereris? Undenam cœlestium dogmatum tam perfectam scientiam didicisti? Tum flle, de- misso vultu, et lacrymas fundens, ac corde valde compunctus, respondit: Ille ipse Dominus Jesus, quem ego peccator maledictis lacessivi et perse- cutus sum, hæc omnia me docuit. Nam tanquam abortivo et mihi apparuit, cujus divina et jucunda voce aures ipsas adhuc personantes habeo : sua enim benignitate singulari et omnium maxima pro- secutus me fuit, quippe qui mihi prostrato, et mi- serabiliter jacenti, seipsum defendens, potius quam mihi succensens Saule, inquit, Saule, cur me persequeris?Ego vero horrens et metuens, respon- di Quis es, Domine? Tum ille multa mansuelu - dine et miseratione me prosequens : Ego, inquit, sum Jesus Nazarenus, quem tu persequeris. Ob id ego singularem ejus patientiam obstupescens, ipsumque orans, dixi : Quidnam ego faciam, Do- mine“?Tuncille station omnia hæc, quæ dixi, et his. plura me instruxit. XII. His auditis magnus Barnabas Saulum manu: apprehensum duxit ad apostolos, eisque dixit: Quare- pastorem fugitis, lupum existimantes? Quare güber- natorem, ut piratam, propulsatis? Cur bellatorem optimum, ut proditorem, exsecramini ? Cur Christi Spousam deducentem, ut thalami direptorem, reji- citis? (Spiritualis cui est thalamus Ecclesia Dei.) Hunc pro pastore, gubernatore et propugna- tore Dominus sibi delegit. Tunc narravit eis Pan- lus, quæcunque ipsi acciderant in via, quodque vidisset Christum Dominum, et loquentem secum audivisset, ac quemadmodum in urbe Damasco, Christi nomen libera oratione prædicasset. Itaque, una cum illis in urbe Hierosolyma Christi prædica- tionem exercebat. Erat autem Judæis ipsis valde. molestus atque invisus, quod qui heri et nudius-. tertius Jesum persecutus fuerat, ille ipse, mutato, consilio tunc eumdem illum Jesum Dei Filium, esse prædicaret, Consilium itaque inierunt Judæi, de Paulo interficiendo. Quod cum didicissent apo, stoli, eum miserunt, ut in sua patria Evangelium, prædicaret. XIII. Cum vero de his, qui propter Stephani cædenų, atque angustias dispersi, Antiochiam venerant, eɩ Christi Evangelium prædicaverant, au.litum fuisset ab iis qui erant Hierosolymis, apostoli beatum Barnabam, magnum et potentem virum, ad sanctis- simum Ecclesiæ, quæ illic erat, et Christi gregent pascendum miserunt ". Qui cum illuc venisset, multo adjumento fuit hominibus Christi fidem se- quentibus : ejus enim divina prædicatione ac do- 1* Hebr. 1, 3. * Ack » Philipp s1, 6. ibid. 8, 9. 20
PG 87:4095μαχον ὁ κύριος δι' ἑαυτοῦ ἐχειροτόνησεν." Τότε διηγήσατο αὐτοῖς ὁ Παῦλος ὅσα συνέβη αὐτῷ κατὰ τὴν ὁδόν, καὶ ὅτι εἶδε τὸν κύριον καὶ ὅτι ἐλάλησεν αὐτῷ, καὶ πῶς ἐν Δαμασκῷ ἐπαρρησιάσατο ἐπὶ τῷ ὀνόματι τοῦ κυρίου· καὶ ἦν διδάσκων σὺν αὐτοῖς τὸν λόγον τοῦ κυρίου ἐν Ἱερουσαλήμ. Ἦν δὲ βαρὺς τοῖς Ἰουδαίοις σφόδρα, ὅτιὁ χθὲς τὸν Ἰησοῦν διώκων, τοῦτον σήμερον Υἱὸν θεοῦ κηρύττει, καὶ ἐβουλεύσαντο ἀνελεῖν αὐτόν. Μαθόντες δὲ οἱ ἀπόστολοι, ἀπέστειλαν αὐτὸν κηρύξαι ἐν τῇ ἰδίᾳ πατρίδι.Τῶν δὲ διασπαρέντων ἐπὶ τῆς θλίψεως τοῦ Στεφάνου, ἐλθόντων εἰς Ἀντιόχειαν καὶ εὐαγγελισαμένων τὸν κύριον Ἰησοῦν, ἠκούσθη περὶ αὐτῶν ἐν Ἱεροσολύμοις. Τότε οἱ ἀπόστολοι τὸν μακάριον Βαρνάβαν, ὡς μέγαν καὶ δυ νατόν, ἀπέστειλαν τῇ ἐκεῖσε ἁγιωτάτῃ ἐκκλησίᾳ ποιμαί νειν τὸ ποίμνιον τοῦ Χριστοῦ· ὃς παραγενόμενος, συνεβάλλετο πολὺ τοῖς πεπιστευκόσι, καὶ διὰ τῆς ἐνθέου αὐτοῦ διδασκαλίας προσετέθη λαὸς ἱκανὸς τῷ κυρίῳ. Ἐκεῖθεν, ὑπὸ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ὁδηγούμενος, ἐξελθών, διῆλθεν εὐαγγελιζόμενος τὰς πόλεις πάσας καὶ χώρας, ἕως τοῦ ἐλθεῖν αὐτὸν εἰς τὴν μεγίστην Ῥώμην· αὐτὸς γὰρ πρὸ παντὸς ἑτέρου τῶν τοῦ κυρίου μαθητῶν ἐκή ρυξεν ἐν Ῥώμῃ τὸ εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ. Πολλῶν δὲ πιστευσάντων καὶ ὑπερβαλλόντως τιμώντων αὐτόν, τὴν τῶν ἀνθρώπων δόξαν ἀποβαλών, λάθρᾳ φυγών, ἐξῆλθε τῆς Ῥώμης· καὶ γὰρ πάλιν ὁ μακάριος οὗτος πάντας τοὺς κατ' ἐκεῖνο καιροῦ ἀνθρώπους ἐπλεονέκτει εἰς τὴν ταπεινοφροσύνην, εἰς ἄκρον αὐτὴν κατορθώσας· καὶ δῆλον τοῦτο πᾶσι καθέστηκεν ἐκ τῆς κατ' αὐτὸν ἱστορίας. Τῆς γὰρ θεοπνεύστου Γραφῆς πανταχοῦ αὐτὸν πρῶτον ὀνομαζούσης, αὐτὸς τὰ πρωτεῖα τοῖς περὶ αὐτὸν παραχωρῶν, τὴν δευτέραν τάξιν ἠσπάζετο, ἀκριβῶς μιμη σάμενος τὸν κύριον τὸν εἰρηκότα· "Μάθετε ἀπ' ἐμοῦ ὅτι πρᾶός εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ."Καταλαβὼν δὲ Βαρνάβας Ἀλεξάνδρειαν τὴν πρὸς Αἴγυπτον καὶ λαλήσας ἐκεῖ τὸν λόγον τοῦ θεοῦ, ἐξῆλθε, διερχόμενος καθεξῆς τὰς πόλεις πάσας, ἕως τοῦ ἐλθεῖν αὐτὸν εἰς Ἱεροσόλυμα. Ἐκεῖθεν πάλιν ἐξελθών, κατῆλθεν εἰς Ἀντιόχειαν καὶ ἰδὼν τὴν χάριν τοῦ θεοῦ καὶ τὴν ἐκκλησίαν πληθυνθεῖσαν, ἐχάρη λίαν. Τότε ἐξῆλθεν εἰςΤαρσόν, ζητῶν τὸν Παῦλον, καὶ εὑρών, ἤγαγεν εἰς Ἀντιόχειαν· καὶ ποιήσαντες ἐκεῖ ἐνιαυτὸν ὅλον καὶ μαθη τεύσαντες λαὸν ἱκανὸν καὶ καλέσαντες ἐκεῖ πρῶτον τοὺς μαθητὰς Χριστιανούς, λαβόντες δὲ τὰ εἰς διάδοσιν τῶν πτωχῶν παρὰ τῆς ἐκκλησίας, ἀνῆλθον πάλιν εἰς Ἱερο σόλυμα μετὰ δεκατέσσαρα ἔτη τοῦ σωτηρίου πάθους, καθὼς γράφει Παῦλος, λέγων· "Διὰ δεκατεσσάρων ἐτῶν ἀνῆλθον εἰς Ἱεροσόλυμα μετὰ Βαρνάβα." Πληρώσαντες δὲ τὴν διακονίαν καὶ λαβόντες δεξιὰν παρὰ τῶν ἀπο στόλων, ἵνα αὐτοὶ μὲν εἰς τὰ ἔθνη κηρύξωσιν, οἱ δὲ περὶ τὸν Πέτρον εἰς τὴν περιτομήν, κατῆλθον εἰς Ἀντιόχειαν, ἔχοντες μεθ' ἑαυτῶν Μάρκον ὑπηρέτην. Ἀπὸ δὲ τῆς Ἀντιοχέων ἐκπεμφθέντες ὑπὸ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, ἦλθον εἰς Κύπρον· καὶ διοδεύσαντες ὅλην τῆν νῆσον ἀπὸ Σαλαμίνης ἕως Πάφου, εὐαγγελιζόμενοι καὶ θαυ ματουργοῦντες, ὅτε καὶ τὸν Ἐλύμαν ἐτύφλωσαν καὶ τὸν ἀνθύπατον ἐφώτισαν, καὶ μαθητεύσαντες ἱκανούς, τότε ἀναχθέντες ἀπὸ τῆς Κύπρου οἱ περὶ Βαρνάβαν, ἦλθον εἰς Παμφυλίαν· ἰδὼν δὲ ὁ Μάρκος τοὺς ἀποστόλους ὁμόσε χωροῦντας πρὸς τοὺς ὑπὲρ τοῦ εὐαγγελίου κινδύνους, καὶ ὅτι ὅπου ἤμελλον τιμᾶσθαι, καταλιπόντες, πρὸς τὸν κατὰ τῶν ἀπίστων πόλεμον ἐχώρουν, ὀκλάσας πρὸς τὰ δεινά, ἅτε μειράκιον ὑπάρχων, δειλὸς καὶ ἀτελὴς πρὸς τὴν κατὰ τοῦ θανάτου ὑπεροψίαν, καταλιπὼν τοὺς ἀποστόλους, ὑπέστρεψεν εἰς Ἱερουσαλὴμ πρὸς τὴν ἰδίαν μητέρα.Ὡς δὲ ἐπλήρωσαν οἱ ἀπόστολοι Βαρνάβας καὶ Παῦλος τὸ ἔργον, εἰς ὃ ἐκλήθησαν, μυρίους ὑπὲρ Χριστοῦ ἀγῶνας ὑπομείναντες, ἦλθον εἰς Ἀντιόχειαν· ὅθεν ὑπὸ τῆς χάριτος τοῦ θεοῦ ἀπεστάλησαν εἰς τὰ ἔθνη. Ἐγένετο δὲ αὐτοῖς χρεία πάλιν ἀνελθεῖν εἰς Ἱεροσόλυμα πρὸς τοὺς περὶ Πέτρον ἀποστόλους, ἕνεκα τῶν ψευδαποστόλων τῶν διδασκόντων τοὺς μαθητὰς
4095 ALEXANDRI MONACHI 4096 ctrina factum est, ut multa populi accessio ad ▲ contemnere posset. Derelictis igitur apostolis, rs- Christum fieret. Cum vero divino Spiritu ductus Barnabas, ab urbe Antiochia egressus esset, urbes omnes ac regiones peragravit, Christi Evangelium longe lateque diffundens, neque prius destitit, quam ad urbem Romam omnium maximam vene- rit. Ex universis enim discipulis Christi primus Evangelium in urbe Roma prædicavit. Cumque multi ad Christi fidem venissent, et Barna- bam ipsum suime honorarent, humana gloria re- jecta, clam fugiens, Roma exiit. Etenim beatus ille vir ita omnes homines, qui erant temporibus illis, animi submissione ac modestia superabat, ut ad hujus virtutis culmen perveniret. Id quod decla- rat ejus historia. Cum enim divinæ Litteræ ubique virum hunc cum primis nominent ac laudent, ipse B primas aliis concedens, secundas partes amplexus est, diligenter imitatus Dominum suum, qui dixit : Discite a me, quia mitis sum et humilis corde ". versus est Hierosolymam ad matrem suam. Cum vero apostoli Barnabas et Paulus opus complevissent ad quod missi fuerant, et infinita pro Christi cer- tamina sustinuissent, venerunt Antiochiam, unde a divina gratia missi sunt ad gentes". Necesse autem fuit rursus proficisci Hierosolymam ad Petrum apo- stolum propter falsos illos apostolos, qui docebant discipulos, ut se circumciderent et legem serva- rent 30. Cum autem Marcus illos ab omuibus bono- ratos videret, quodque post multa illa verbera et pericula robustiores facti essent, et integris corpo- ribus præditi : propriam imbecillitatem accusans doluit quod factum a se fuerat, et ad Paulum qui- dem ipsum erubuit se conferre, Barnabam vero adiit lacrymans: cumque ad ejus pedes se abjecisset, eum rogabat, ut superioris errati veniam impetra- ret, et ejus precibus firmior fieret in posterum, fus. turum promittens, ut omnia mortis genera pro Do- mini nostri Jesu Christi nomine, prompto animo sufferret. Multis his lacrymis magnus ille virtutibus ornatus Barnabas flectitur, eumque hortatus, ut a luctu desisteret: Fiat, inquit, quod Deus vult, modo tu paratus sis præstare quod promiseris. XIV. Postea cum idem Barnabas ad Ægypti urbem Alexandriam venisset, et Dei sermonem ibi prædi- casset, illinc exiit, peragrans deinceps urbes omnes quoad venit Hierosolymam. Unde etiam egressus, reversus est Autiochiam. In qua cum Dei gratia Ecclesiam copiosiorem factam vidisset, valde ga- visus est. Inde autem discedens, Tarsum venit ", Paulum quærens : quem inventum, Antiochiam perduxit. Ibi cum totum annum transegissent, et multum populum ad Christi disciplinam transtu- lissent, cumque ibi primum Christi discipulos C Christianos vocassent, atque illinc accepissent ab Ecclesia, quæ pauperibus distribuerent, ascende- runt rursus Hierosolymam quarto decimo anno postquam Dominus Jesus crucem pertulit, quem- admodum scribit Paulus, cum dicit: Quatuorde- cim annis postea Hierosolymam ascendi cum Bar- naba ". Cum vero ministerium complevissent, et fidem ac dexteram ab apostolis datam accepissent, ut ipsi ad gentes profecti, ii vero, qui cum Petro erant, circumcisis prædicarent, descenderunt An- tiochiam, habentes Marcum ministrum "7. Missi autem a Spiritu sancto ex urbe Antiochia, vene- runt in Cyprum, et totam insulam peragrarunt, Salamina Paphum usque Evangelium prædicantes, et miracula facientes: quo tempore Elymam ex- D cæcarunt et proconsulem Sergium Paulum fide il- luminarunt 28. XV. Postea vero quam multos ad Christi disciplinam converterunt, e Cypro discedentes, venerunt Pam- phyliam. Cum vero Marcus ipse apostolos vidisset pro Evangelij prædicatione pericula subeuntes, ne- que honori studentes, sed brevem et caducam hanc gloriam derelinquentes, ad bellum contra infideles homines suscipiendum properare, ipse ad pericula subeunda claudicare cœpit, quippe qui adolescens crat formidolosus, et infirmior, quam ut mortem . XVI. Cum vero scripta accepissent, quæ ab Apo- stolis in urbe Hierosolyma decreta fuerant, descen- derunt Antiochiam, et una cum fratribus exsulta- bant. Marcus autem ipsos animo parum fidenti secutus est. Post hæc visum est Barnabæ et Pauls נחנו peragrare urbes omnes, et fratres visere. Tunc Barnabas Paulum rogabat, ut Marcum secum una venire pateretur; quippe paratus esset usque ad mortem pro Christi fide certamen sustinere. Paulus vero contra rogabat Barnabam, ut secum Marcum non haberent. Hinc occasio quædam nata est, ut apostoli a se vicissim separarentur, divina Providentia id utiliter permittente. Deus enim ipse Marcum populorum et gentium multarum pastorein ac magistrum creaturus erat “. XVII. Sed nemo imprudenter proprio affectu me- tiatur, quod est in sacra de Apostolorum actis historia, quo loco de Paulo et Barnaba narratur illud Facta est dissensio ita ut discederent ab in- vicem. Non enim ad hoc iracundiæ aut furoris af- : fectu impulsi sunt Christi apostoli (minime hoc nos cogitemus); nam qui carnem cum affectibus et cupiditatibus crucifixerunt, qui voce magna sic omnes Christo credentes admonebant : Omnis ama- ritudo, et ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia tollatur a vobis cum omni malitia ”; qui fieri po- test, ut illi ipsi in hujusmodi affectum inciderint ? Scimus autem, et ex divinis Litteris dissensionum diversitatem cognovimus, et vocem banc zxp oµòg in bonam partem accipi solitam, ut cum ait Apostolus: Consideremus nosmetipsos in provoca- tione charitatis, et bonorum operum ". Talis fuit et * Matth. x1, 29. 25 Act. x1, 25. 16 Galat. 11. 1. 27 Act. xv, 59. 28 Act. XIII, 7 seqq. I seqq. 30 Act. xv, 1 seq. 21 ibid.33.seqq. 32 Ephes. v, 51. ** Hebr. *, 21. 10 Act I,
PG 87:4096περιτέμνεσθαι καὶ τηρεῖν τὸν νόμον. Ἰδὼν δὲ αὐτοὺς ὁ Μάρκος ὑπὸ πάντων τιμωμένους καὶ ὅτι μετὰ τοσαύτας αἰκίας καὶ κινδύνους ἐρρωμένοι εἰσὶ καὶ ὁλόκληροι, καταγνοὺς τῆς ἑαυτοῦ ἀνανδρίας, ἔκλαυσε πικρῶς· καὶ τῷ μὲν Παύλῳ προσελθεῖν ᾐσχύνετο, τῷ δὲ Βαρνάβᾳ προσῆλθε μετὰ δα κρύων καὶ προσέπεσε τοῖς ποσὶν αὐτοῦ, δεόμενος συγχώρησιν λαβεῖν ὑπὲρ τῶν παρελθόντων καὶ εὐχὴν ὑπὲρ ἀσφαλείας τῶν μελλόντων ὑποσχόμενος καὶ λέγων ὅτι πᾶσαν ἰδέαν θανάτου ἑτοίμως ἔχω ὑπομεῖναι ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἐπικαμφθεὶς δὲ τοῖς πολλοῖς δάκρυσιν ὁ μέγας οὗτος ἐν ἀρεταῖς Βαρνάβας, παρεκάλει αὐτὸν παύσασθαι τοῦ κλαυ θμοῦ, λέγων· "Τὸ θέλημα τοῦ κυρίου γενέσθω. Μόνον σὺ ἕτοιμος ἔσο τὰς ὑποσχέσεις σου πληρῶσαι." Λαβόντες δὲ ἐγγράφως τὰ δογματισθέντα ὑπὸ τῶν ἐν Ἱεροσολύμοις ἀποστόλων, κατῆλθον εἰς Ἀντιόχειαν καὶ ἦσαν ἀγαλλιώ μενοι μετὰ τῶν ἀδελφῶν· Μάρκος δὲ ἠκολούθει τῷΒαρνάβᾳ, οὐ μετὰ παρρησίας.Μετὰ δὲ ταῦτα ἔδοξε τοῖς περὶ Βαρνάβαν καὶ Παῦλον διελθεῖν τὰς πόλεις πάσας καὶ ἐπισκέψασθαι τοὺς ἀδελ φούς. Τότε Βαρνάβας προσελθών, παρεκάλει τὸν Παῦλον, ὥστε συνέκδημον αὐτοῖς γενέσθαι τὸν Μάρκον, ἑτοίμως ἔχοντα ἕως θανάτου ἀγωνίσασθαι ὑπὲρ τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως· ὁ δὲ Παῦλος ἀντεπαρεκάλει τοῦτον μεθ' ἑαυτῶν μὴ συμπαραλαμβάνεσθαι. Ἐντεῦθεν γέγονε πρόφασις τοῦ ἀποχωρισθῆναι αὐτοὺς ἀπ' ἀλλήλων, τοῦ κυρίου τοῦτο οἰκονομήσαντος εἰς τὸ συμφέρον· ἤμελλε γὰρ ὁ θεὸς τὸν Μάρκον λαῶν καὶ ἐθνῶν ἀναδεῖξαι ποιμένα καὶ διδάσκαλον. Ἀλλὰ μηδεὶς ἀνοήτως λαμβανέτω πρὸς ἴδιον πάθος τὸ εἰρημένον ἐν τῇ ἱερᾷ τῶν Πράξεων ἱστορίᾳ περὶ τοῦ Μάρκου ὅτι ἐγένετο παροξυσμός· οὐ γὰρ εἰς πάθος ὀργῆς καὶ θυμοῦ ἐξηνέχθησαν οἱ τοῦ Χριστοῦ ἀπόστολοι, ἄπαγε· πῶς γάρ, οἵτινες τὴν σάρκα ἐσταύρω σαν σὺν τοῖς παθήμασι καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις, οἱ βοῶντες φωνῇ μεγάλῃ πρὸς πάντας τοὺς εἰς Χριστὸν πιστεύοντας καὶ λέγοντες· "Πᾶσα πικρία καὶ θυμὸς καὶ ὀργὴ καὶ κραυγὴ καὶ βλασφημία ἀρθήτω ἀφ' ὑμῶν σὺν πάσῃ κακίᾳ." Ἡμεῖς γὰρ ἐγνώκαμεν ἐκ τῆς θείας Γραφῆς παροξυσμῶν διαφοράν· φησὶ γάρ· "Καὶ κατανοῶμεν ἀλλήλους εἰς παροξυσμὸν ἀγάπης καὶ καλῶν ἔργων." Ἐγένετο οὖν τοῖς ἀποστόλοις παροξυσμός, τουτέστι ζῆλος θεοῦ. Ὁ μὲν γὰρ Παῦλος ἀκρίβειαν ἐπεζήτει, ἀποστολικῇ πρέ πουσαν τελειότητι, ὁ δὲ Βαρνάβας ἐτίμα τὸ φιλάνθρωπον· λαβὼν οὖν τὸν Μάρκον, ἔπλευσεν εἰς Κύρον, καὶ πᾶσαν διελθὼν καὶ μαθητεύσας λαὸν ἱκανόν, ἦλθεν εἰς Σαλα μίνην· κἀκεῖ διέτριβεν θαυματουργῶν καὶ κηρύσσων τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ, καὶ προσετέθη ὄχλος πολὺς τῷ κυρίῳ. Διελέγετο δὲ τοῖς Ἰουδαίοις ἐν τῇ συναγωγῇ κατὰ πᾶν σάββατον, ἐπιδεικνὺς ἐκ τῶν γραφῶν εἶναι τὸν Χριστὸν Ἰησοῦν. Πάντες δὲ εὐλαβοῦντο αὐτὸν διὰ τὴν περικεχυμένην τῷ προσώπῳ αὐτοῦ θείαν χάριν· ἦν γὰρ τὸ εἶδος αὐτοῦ ἀγγελικὸν καὶ τὸ σχῆμα ἀσκητικόν· σύνοφρυς δὲ ὑπῆρχεν, ὀφθαλμοὺς ἔχων χαροποιούς, οὐ βλοσσυρὸν βλέποντας, ἀλλ' εὐλαβῶς κάτω νεύοντας· στόμα σεμνὸν καὶ χείλη εὐπρεπῆ, γλυκασμὸν μέλιτος ἀποστάζοντα–οὐ γὰρ ἐφθέγγετο πώποτε περιττὸν τοῦ δέον τος· βάδισμα κατεσταλμένον καὶ ἀκενόδοξον, καὶ ἁπαξ απλῶς ὅλος διόλου στήλη ἦν καθαρὰ τοῦ Χριστοῦ ὁ ἀπόστολος Βαρνάβας, πᾶσαν ἀρετὴν ἀποστίλβουσα.Ἐπιμένοντος δὲ αὐτοῦ ἐν τῇ Σαλαμινέων πόλει καὶ διδάσκοντος τὸν λόγον τοῦ θεοῦ, ἐπῆλθον ἐκ τῆς Συρίας Ἰουδαῖοι καὶ ἀντέλεγον τοῖς λεγομένοις ὑπ' αὐτοῦ, βλασφη μοῦντες· ἐπήγειραν δὲ ὄχλον κατ' αὐτοῦ, λέγοντες ὅτι οὐδὲν ἀληθὲς λέγει, ἀλλὰ καὶ ὃν λέγει Ἰησοῦν, πλάνος τίς ἦν καὶ ἀντίθεος, τὸν νόμον καὶ τοὺς προφήτας καὶ τὸ σάββατον ἀθετῶν· καὶ ἧσαν ζητοῦντες εὐκαιρίαν ἀνε λεῖν αὐτόν. Ὁ δὲ ἅγιος ἀπόστολος τοῦ Χριστοῦ Βαρνάβας, συναγαγὼν πάντας τοὺς ἀδελφούς, εἶπεν αὐτοῖς· "̔Υμεῖς ἐπίστασθε πῶς μεθ' ὑμῶν τὸν ἅπαντα χρόνον ἐγενόμην, νουθετῶν ἕνα ἕκαστον καὶ παρακαλῶν ἐμμένειν τῇ χάριτι καὶ τῇ πίστει τοῦ κυρίου ἡμῶν
4095 ALEXANDRI MONACHI 4096 ctrina factum est, ut multa populi accessio ad ▲ contemnere posset. Derelictis igitur apostolis, rs- Christum fieret. Cum vero divino Spiritu ductus Barnabas, ab urbe Antiochia egressus esset, urbes omnes ac regiones peragravit, Christi Evangelium longe lateque diffundens, neque prius destitit, quam ad urbem Romam omnium maximam vene- rit. Ex universis enim discipulis Christi primus Evangelium in urbe Roma prædicavit. Cumque multi ad Christi fidem venissent, et Barna- bam ipsum suime honorarent, humana gloria re- jecta, clam fugiens, Roma exiit. Etenim beatus ille vir ita omnes homines, qui erant temporibus illis, animi submissione ac modestia superabat, ut ad hujus virtutis culmen perveniret. Id quod decla- rat ejus historia. Cum enim divinæ Litteræ ubique virum hunc cum primis nominent ac laudent, ipse B primas aliis concedens, secundas partes amplexus est, diligenter imitatus Dominum suum, qui dixit : Discite a me, quia mitis sum et humilis corde ". versus est Hierosolymam ad matrem suam. Cum vero apostoli Barnabas et Paulus opus complevissent ad quod missi fuerant, et infinita pro Christi cer- tamina sustinuissent, venerunt Antiochiam, unde a divina gratia missi sunt ad gentes". Necesse autem fuit rursus proficisci Hierosolymam ad Petrum apo- stolum propter falsos illos apostolos, qui docebant discipulos, ut se circumciderent et legem serva- rent 30. Cum autem Marcus illos ab omuibus bono- ratos videret, quodque post multa illa verbera et pericula robustiores facti essent, et integris corpo- ribus præditi : propriam imbecillitatem accusans doluit quod factum a se fuerat, et ad Paulum qui- dem ipsum erubuit se conferre, Barnabam vero adiit lacrymans: cumque ad ejus pedes se abjecisset, eum rogabat, ut superioris errati veniam impetra- ret, et ejus precibus firmior fieret in posterum, fus. turum promittens, ut omnia mortis genera pro Do- mini nostri Jesu Christi nomine, prompto animo sufferret. Multis his lacrymis magnus ille virtutibus ornatus Barnabas flectitur, eumque hortatus, ut a luctu desisteret: Fiat, inquit, quod Deus vult, modo tu paratus sis præstare quod promiseris. XIV. Postea cum idem Barnabas ad Ægypti urbem Alexandriam venisset, et Dei sermonem ibi prædi- casset, illinc exiit, peragrans deinceps urbes omnes quoad venit Hierosolymam. Unde etiam egressus, reversus est Autiochiam. In qua cum Dei gratia Ecclesiam copiosiorem factam vidisset, valde ga- visus est. Inde autem discedens, Tarsum venit ", Paulum quærens : quem inventum, Antiochiam perduxit. Ibi cum totum annum transegissent, et multum populum ad Christi disciplinam transtu- lissent, cumque ibi primum Christi discipulos C Christianos vocassent, atque illinc accepissent ab Ecclesia, quæ pauperibus distribuerent, ascende- runt rursus Hierosolymam quarto decimo anno postquam Dominus Jesus crucem pertulit, quem- admodum scribit Paulus, cum dicit: Quatuorde- cim annis postea Hierosolymam ascendi cum Bar- naba ". Cum vero ministerium complevissent, et fidem ac dexteram ab apostolis datam accepissent, ut ipsi ad gentes profecti, ii vero, qui cum Petro erant, circumcisis prædicarent, descenderunt An- tiochiam, habentes Marcum ministrum "7. Missi autem a Spiritu sancto ex urbe Antiochia, vene- runt in Cyprum, et totam insulam peragrarunt, Salamina Paphum usque Evangelium prædicantes, et miracula facientes: quo tempore Elymam ex- D cæcarunt et proconsulem Sergium Paulum fide il- luminarunt 28. XV. Postea vero quam multos ad Christi disciplinam converterunt, e Cypro discedentes, venerunt Pam- phyliam. Cum vero Marcus ipse apostolos vidisset pro Evangelij prædicatione pericula subeuntes, ne- que honori studentes, sed brevem et caducam hanc gloriam derelinquentes, ad bellum contra infideles homines suscipiendum properare, ipse ad pericula subeunda claudicare cœpit, quippe qui adolescens crat formidolosus, et infirmior, quam ut mortem . XVI. Cum vero scripta accepissent, quæ ab Apo- stolis in urbe Hierosolyma decreta fuerant, descen- derunt Antiochiam, et una cum fratribus exsulta- bant. Marcus autem ipsos animo parum fidenti secutus est. Post hæc visum est Barnabæ et Pauls נחנו peragrare urbes omnes, et fratres visere. Tunc Barnabas Paulum rogabat, ut Marcum secum una venire pateretur; quippe paratus esset usque ad mortem pro Christi fide certamen sustinere. Paulus vero contra rogabat Barnabam, ut secum Marcum non haberent. Hinc occasio quædam nata est, ut apostoli a se vicissim separarentur, divina Providentia id utiliter permittente. Deus enim ipse Marcum populorum et gentium multarum pastorein ac magistrum creaturus erat “. XVII. Sed nemo imprudenter proprio affectu me- tiatur, quod est in sacra de Apostolorum actis historia, quo loco de Paulo et Barnaba narratur illud Facta est dissensio ita ut discederent ab in- vicem. Non enim ad hoc iracundiæ aut furoris af- : fectu impulsi sunt Christi apostoli (minime hoc nos cogitemus); nam qui carnem cum affectibus et cupiditatibus crucifixerunt, qui voce magna sic omnes Christo credentes admonebant : Omnis ama- ritudo, et ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia tollatur a vobis cum omni malitia ”; qui fieri po- test, ut illi ipsi in hujusmodi affectum inciderint ? Scimus autem, et ex divinis Litteris dissensionum diversitatem cognovimus, et vocem banc zxp oµòg in bonam partem accipi solitam, ut cum ait Apostolus: Consideremus nosmetipsos in provoca- tione charitatis, et bonorum operum ". Talis fuit et * Matth. x1, 29. 25 Act. x1, 25. 16 Galat. 11. 1. 27 Act. xv, 59. 28 Act. XIII, 7 seqq. I seqq. 30 Act. xv, 1 seq. 21 ibid.33.seqq. 32 Ephes. v, 51. ** Hebr. *, 21. 10 Act I,
PG 87:4098Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ φυλάσσειν καὶ ποιεῖν αὐτὰς καὶ ἀπέχεσθαι ἀπὸ παντὸς πονηροῦ πράγματος· δεῖ γὰρ πάντας ἡμᾶς παραστῆναι τῷ βήματι τοῦ Χριστοῦ, ἵνα κομίσηται ἕκαστος τὰ διὰ τοῦ σώματος, πρὸς ἃ ἔπραξεν, εἴτε ἀγαθά, εἴτε κακά· παράγει γὰρ τὸ σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου καὶ μέλλει ὁ κύριος ἐλθεῖν ἐξ οὐρανοῦ κρῖναι ζῶντας καὶ νεκρούς. Μὴ οὖν ἀμελήσητε, γινώ σκοντες ὅτι ἐν ᾗ ἂν ὥρᾳ οὐ δοκεῖτε, ὁ κύριος ἡμῶν ἔρχεται. Κακοπαθήσατε οὖν καὶ τῇ ἐλπίδι στηρίξατε τὰς καρδίας ὑμῶν, ὅτι ἡ παρουσία τοῦ κυρίου ἤγγικεν.Μνημονεύετε ὅσα ὑμῖν λελάληκα, λέγων ὅτι τοῦ παρόντος βίου ὀλιγοχρόνιά ἐστιν, εἴτε τὰ χρηστά, εἴτε τὰ λυπηρά, καὶ πάντα ταχὺ παρελεύσεται, τοῦ δὲ μέλλοντος αἰῶνος πάντα ὁμοίως αἰώνια καὶ ἀτελεύτητα· οὐδὲ γὰρ ἡ βα σιλεία τῶν οὐρανῶν ποτὲ παρελεύσεται, οὐδὲ ἡ κρίσις τέλος ἔχει, ἀλλ' ἀεὶ διαμένει, ἀθάνατα καὶ ἀκατάπαυστα κολάζουσα τοὺς ἁμαρτωλούς. Σπουδάσατε οὖν ἀμέμπτους καὶ ἀσπίλους εὑρεθῆναι ὑμᾶς ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ, ἵνα μὴ ἐμπέσητε εἰς ἐκείνην τὴν γέενναν τὴν ἀθάνατον καὶ ἀτελεύτητον. Μνημονεύσατε ὅσα ὁ θεὸς ἐποίησε σημεῖα καὶ τέρατα ἐν ὑμῖν δι' ἐμοῦ, τοῦ δούλου αὐτοῦ, καὶ προσεύξασθε ὑπὲρ ἐμοῦ· ἐγὼ γὰρ ἤδη σπένδομαι καὶ ὁ καιρὸς τῆς ἀναλύσεώς μου ἐφέστηκε, καθὼς ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἐδήλωσέ μοι. Τὸν ἀγῶνα τὸν καλὸν ἠγώνισμαι, τὸν δρόμον τετέλεκα, τὴν πίστιν τετήρηκα, νῦν ἀπόκειταί μοι ὁ τῆς δικαιοσύνης στέφανος, οὐ μόνον δὲ ἐμοί, ἀλλὰ καὶ πᾶσι τοῖς ἀγωνιζομένοις διὰ τὸ ὄνομα αὐτοῦ." Καὶ ταῦτα εἰπών, σὺν πᾶσιν αὐτοῖς προσηύξατο· ἱκανὸς δὲ κλαυθμὸς ἐγένετο πάντων, τοῦ ἀποστόλου εἰρηκότος ὅτι ὁ καιρὸς τῆς ἀναλύσεώς μου ἐφέστηκεν. Λαβὼν δὲ ὁ Βαρνάβας ἄρτον καὶ ποτήριον, καὶ ποιήσας πᾶσαν τὴν ἀκολουθίαν, μετέλαβε μετὰ τῶν ἀδελφῶν τῆς εὐ χαριστίας τῶν μυστηρίων. Καὶ μετὰ ταῦτα παραλαβὼν τὸν Μάρκον καὶ ἀναχωρήσας κατ' ἰδίαν, εἶπεν αὐτῷ· "Ἐν τῇδε τῇ ἡμέρᾳ δεῖ με τελειωθῆναι εἰς τὰς χεῖρας τῶν ἀπειθούντων Ἰουδαίων· σὺ δὲ ἐξελθὼν ἔξω τῆς πόλεως κατὰ δυσμάς, εὑρήσεις τὸ σῶμα μου· καὶ τοῦτο θάψας, ἔξελθε ἀπὸ Κύπρου καὶ πορεύου πρὸς τὸν Παῦλον καὶ ἴσθι μετ' αὐτοῦ, ἕως οὗ ὁ κύριος οἰκονομήσει τὰ κατὰ σέ· μέλλει γὰρ τὸ ὄνομά σου μεγαλυνθῆναι ἐν ὅλῃ τῇ οἰκουμένῃ."Μετὰ ταῦτα εἰσῆλθε Βαρνάβας εἰς τὴν συναγωγὴν καὶ ἐδίδασκε τοὺς Ἰουδαίους, πείθων αὐτοὺς περὶ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ, ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος. Πλησθέντες δὲ θυμοῦ οἱ ἀπὸ Συρίας Ἰου δαῖοι, ἀναστάντες ἐπέβαλον ἐπ' αὐτὸν τὰς χεῖρας καὶ ἔθεντο αὐτὸν ἐν οἴκῳ σκοτεινῷ ἐν τῇ συναγωγῇ ἕως ἑσπέρας βαθείας· ἐξαγαγόντες δὲ αὐτὸν καὶ βασανίσαντες ἱκανῶς, ἤγαγον διὰ νυκτὸς ἔξω τῆς πόλεως καὶ ἐκεῖ αὐτὸν κατέλευσαν οἱ παράνομοι· καὶ ἅψαντες πυρὰν μεγάλην, ἔρριψαν ἐκεῖ τὸν μακάριον πρὸς τὸ μηδὲ λείψανον αὐτοῦ εὑρεθῆναι. Προνοίᾳ δὲ θεοῦ ἀκέραιον ἔμεινε τὸ σῶμα τοῦ ἀποστόλου καὶ οὐδὲν αὐτὸ ἔβλαψεν ἡ πυρά. Μάρκος δὲ κατὰ τὰ διατεταγμένα αὐτῷ ἐξελθὼν ἔξω τῆς πόλεως κατὰ δυσμὰς μετά τινων ἀδελφῶν κρυφῇ, συνεκόμισαν τὸ λείψανον τοῦ ἁγίου Βαρνάβα καὶ θάψαντες ἐν σπηλαίῳ ὡς ἀπὸ σταδίων πέντε τῆς πόλεως, ἀνεχώρησαν, ποιήσαντες κοπετὸν μέγαν ἐπ' αὐτόν. Ἐγένετο δὲ ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ διωγμὸς μέγας ἐπὶ τὴν ἐκκλησίαν τὴν ἐν Σαλαμίνῃ, καὶ πάντες διεσπάρησαν ἄλλος ἀλλαχοῦ· καὶ λοιπὸν ἄγνωστον γέγονε τὸ μνῆμα τοῦ ἁγίου ἀποστόλου Βαρνάβα. Μάρκος δὲ ἐκπλεύσας ἀπὸ τῆς Κυπρίων χώρας, ἦλθε πρὸς Παῦλον εἰς Ἔφεσον καὶ ἀνήγγειλεν αὐτῷ περὶ τῆς τοῦ Βαρνάβα τελειώσεως· ὁ δὲ ἀκούσας, ἔκλαυσε κλαυθμῷ μεγάλῳ ἐπ' αὐτόν, κα τέσχε δὲ παρ' ἑαυτῷ τὸν Μάρκον. Μετὰ δὲ ταῦτα τοῦΠέτρου κατὰ ἀποκάλυψιν θεοῦ ἀπαίροντος ἐπὶ τὴν Ῥώμην, παρέλαβε μεθ' ἑαυτοῦ τὸν Μάρκον, τρόπον τινὰ τεκνο ποιήσας αὐτόν· ἐκεῖ συνέταξε τὴν εὐαγγελικὴν ἱστορίαν· ἥντινα ὁ Πέτρος ἀναγνοὺς καὶ
4097 LAUDATIO IN APOST. BARNABAM. 4099 apostolis dissidendi ratio, hoc est, Dei zelus. Pau- A riter præterire: futuri vero illius sæculi bona lus enim accuratam censuram requirebat, aposto - ·licæ professioni convenientem: Barnabas vero ad humanitatem propensior erat ; quamobrem et Mar- ·cum secum habens, in Cyprum navigavit “. 'XXVIII. Cumque eam insulam totam peragrasset, populos multos ad Christi fidem convertit, et Sa- · laminam venit, ubi paulisper moratus est, edens ‹miracula, et prædicans regnum Dei : quo loco `turbæ multæ ad Christi fidem accesserunt. Dispu- tabat autem cum Judæis in synagoga omnibus Sab- batis, divinarum Litterarum testimoniis Jesum Christum illum esse probans, quem Deus promise- rat. Omnes autem Barnabam reverebantur propter divinam quamdam honestatem, quæ in illius as- pectu vigebat. Erat enim oris specie valde gravis, habitu ac veste admodum tenui, cujusmodi illorum est, qui delicias abjicientes, in virtutis exercitatione versantur. Erat superciliis contractis, et oculis ´hilaritatem præ se ferentibus, non torvum aliquid, sed grave quiddam in se habentibus, et reverenter admodum deorsum spectantibus. Oris honestas et labra decora, mellis suavitatem distillantia, in eo- dem illo inerant. Non enim aliquid unquam pro- nuntiabat, quod foret supervacaneum. Ejus incessus compositus, et ab ostentatione alienus, totus deni- que omni ex parte apostolus Barnabas erat taṇ- quam recta quædam Dei columna, omnium virtu- tum splendor illustris. B semper in eodem statu permanere, æterna et finem nullum habentia. Neque enim regnum cœlorum aliquando præterire poterit: neque judicium illud finem habebit, sed semper erit, his qui peccando vitam transegerunt, immortalem pœnam afferens. et finem nullum habituram. Date igitur operam, ut sine culpa et labe in die illo extremo invenia- mini, ne in gehennam sempiternam decidatis. Me- moria repetite, quot signa et prodigia per me ser- vum suum Deus ipse apud vos effecerit, et pro me Deum orate. Ego enim jamjam immolandus sum, et tempus illud prope est, quo ab hoc corpore dis- solvendus sum, sicut Dominus noster Jesus Christus mihi significavit. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi : nunc reposita mihi 'est corona justitiæ, non solum autem mihi sed et omni- bus qui propter Christi confessionem certamen susti- nuerint 37. XX. Hæc cum dixisset, una cum omnibus Deum oravit : multusque fletus hominum fuit; eo quod Apostolus ille dixerat tempus prope esse, quo a corpore dissolvendus foret. Barnabas vero cum pa- nem et calicem sumpsisset, et divini ministerii ordinem totum complevisset, una cum fratribus particeps factus est Eucharistiæ mysteriorum. Quo facto Marcum secum habens secessit, et ipsi scor- sum dixit: llodie infidelium Judæorum manibus me consummari oportet: tu vero extra civitatem venies quod cum sepelieris, exi e Cypro, et ad Paulum proficiscere, et esto cum illo, quoad Do- minus res tuas disposuerit: futurum enim est, at nomen meum per totum orbem terrarum di- vulgetur. XIX. Hic cum in urbe Salamina Christi prædi- C occidentem versus egredere, et corpus meum in- cationem doceret, venerunt e Syria Judæi quidam, qui maledicta in eum conjicientes, quæque ab illo dicebantur oppugnantes, turbam contra ipsum 、excitaverunt, criminantes nihil veri ab eo dici : sed quem ipse Jesum Christum fuisse diceret, eum fallacem quemdam hominem, et Deo ipsi contra- rium fuisse, legem, prophetas et Sabbati observan- tiam reprobantem. lidem et Barnabæ interficiendi opportunitatem observabant. Sanctus vero Christi apostolus Barnabas, cum omnes fratres congre- gasset Vos, inquit, scitis quomodo una vobiscum omni tempore versatus fuerim, unumquemque ad- monens et hortans, ut in gratia et Domini nostri Jesu Christi fide constanter permaneatis, et ejus præcepta observetis, et ab omni pravo opere men- tem et manus cohibeatis. Namque oportet omnes nos sisti ante tribunal Christi ", ut recipiat unus- quisque propria corporis sui, quæ fecerit, sive bona, sive mala : præterit enim figura mundi hu- jus, et Dominus venturus est de cœlo judicare vi- vos et mortuos. Nolite igitur negligentes esse, scien- tes, quod qua hora non putatis, Dominus noster veniet. Erumnas et labores libenter perferatis, corda vestra spe confirmantes, quod adventus Do- mini prope sit. Recordemini quæ vobis sæpe dixi, præsentis vitæ res, sive prosperæ, sive adversæ sint, breves et caducas esse, omniaque hæc cele- » Act. xv, 59 38 11 Cor. v, 10. 96 Luc. XII, 40. D XXI. Post hæc ingressus est Barnabas in syna- gogam, et Judæos ipsos docebat, illis persuadere studens Dominum Jesum esse Christum viventis Dei Filium. Illi vero Judæi, qui e Syria illuc vene- rant, furore perciti, e synagoga surrexerunt, ct manibus in eum conjectis, in obscuram quamdam synagogæ illius cellam usque ad multam noctem custodierunt. Cumque illum eduxissent, et multis cruciatibus affecissent, postremo nefarii homines eumdem lapidaverunt, et accenso rogo quodam magno, beatum Barnabæ corpus in eum conjece- runt, ut nullæ ipsius reliquiæ superessent. Divina vero Providentia factum est, ut apostoli corpus in- tegrum permaneret, neque ab igne ipso læderetur. Marcus igitur, ut Barnabas præceperat, extra ur- bem egressus occidentem versus cum quibusdam fratribus, reliquias sancti Barnabæ clam abstulit, et in spelunca quadam, stadiis fere quinque ab urte distante, sepelivit. Mox in urbem reversi, planctu et lacrymis eum prosecuti suat. XXII. o autem tempore contra Salaminæ ur- bis Ecclesiam persecutio magna commota est, om- 37 11 Tim. IV, 7, 8.
PG 87:4100ἀρεσθείς, ἔγνω θεό πνευστον αὐτὴν εἶναι· καὶ χειροτονήσας τὸν Μάρκον, ἀπέστειλεν αὐτὸν ὡς ἱκανώτατον εἰς Ἀλεξάνδρειαν τὴν πρὸς Αἴγυπτον καὶ Λιβύην καὶ Πεντάπολιν· ὃς παρα γενόμενος, εὐηγγελίσατο αὐτοῖς τὸν Χριστὸν Ἰησοῦν· πολὺς δὲ ἀριθμὸς ὁ πιστεύσας ἐπέστρεψεν ἐπὶ τὸν κύριον. Ποιήσας δὲ ἔτη ἐννέα διδάσκων ἐν αὐτοῖς τὸν λόγον τοῦ θεοῦ, μαρτυρίῳ ἐτελειώθη καὶ ἐτέθη ἐν Ἀλε ξανδρείᾳ.Μετὰ δὲ πολὺν χρόνον τοῦ χριστιανισμοῦ πλατυνθέντος καὶ χριστιανῶν βασιλέων τῆς Ῥωμαίων ἀρχῆς βασιλευ σάντων, δυνάμεις οὐ τὰς τυχούσας ἐποίει ὁ θεὸς ἐν ᾧ τόπῳ ἀπέκειτο τὸ λείψανον τοῦ ἁγίου ἀποστόλου καὶ γενναίου μάρτυρος Βαρνάβα· πολλοὶ γὰρ τῶν ἐχόντων πνεύματα ἀκάθαρτα, παριόντα διὰ τοῦ τόπου, βοῶντα φωνῇ μεγάλῃ, ἐξήρχοντο, πολλοὶ δὲ παραλελυμένοι καὶ χωλοὶ καὶ ὑπὸ ποικίλων νόσων καὶ βασάνων συνεχόμενοι, ἐρχόμενοι παρεκοιμῶντο ἐν τῷ τόπῳ, οἵτινες ἐθεραπεύοντο ἅπαντες· καὶ ἦν χαρὰ μεγάλη ἐν τῇ Σα λαμινέων πόλει· καὶ ὅτι μὲν θεία τίς ἦν δύναμις ἡ ἐνεργοῦσα ἐν τῷ τόπῳ, ἐγίνωσκον, τί δέ ἐστι τὸ αἴτιον τῆς τοσαύτης ἀφθόνου χάριτος, οὐκ ἐγίνωσκον· τὸν δὲ χῶρον ἐκεῖνον τόπον τῆς ὑγείας οἱ ἐγχώριοι ἐπωνόμαζον.Τοῦ δὲ μακαρίου Μαρκιανοῦ καταπαύσαντος τὴν ἀρχήν, παρέλαβε τὴν βασιλείαν ὁ τῆς θείας λήξεως Λέων· τούτῳ ὑπῆρχε γαμβρός, Ζήνων τίς ὀνόματι, Ἴσαυρος τῷ γένει, ὅστις καὶ ἐβασίλευσε μετ' αὐτόν. Κατ' ἐκεῖνον δὲ τὸν καιρὸν εὑρέθη ἐν τῇ εὐαγεστάτῃ μονῇ τῶν Ἀκοιμήτων διάβολος τίς μονάζων, ὥσπερ ἐν ἀποστόλοις Ἰούδας, τοὔνομα Πέτρος, τὸ ἐπιτήδευμα κναφεύς· οὗτος δὲ τὴν ἐν Καλχηδόνι ἁγίαν σύνοδον ἀποστρεφόμενος, τῶν Εὐ τυχιανιστῶν ὑπερεμάχει δογμάτων. Τοῦτον οἱ τῆς ἁγίας μονῆς ἐκείνης, ὡς λυμεῶνα καὶ φθορέα καὶ τῶν ἀποστολικῶν δογμάτων ἐχθρόν, ἐδίωξαν τοῦ μοναστηρίου· αὐτὸς δὲ καταλαβὼν τὴν Κωνσταντινούπολιν, τὸν τῶν κολάκων βίον ἐζήλωσεν, ἐξ οἰκίας εἰς οἰκίαν περιερ χόμενος καὶ γαστριζόμενος· εὑρὼν δέ τινας τῶν ἐν τέλει τῆς βδελυρᾶς αὐτοῦ αἱρέσεως ὄντας, ἐκολλήθη αὐτοῖς καὶ δι' αὐτῶν γίνεται γνώριμος τῷ γαμβρῷ τοῦ βασιλέως, πατρικίῳ ὄντι τὸ τηνικαῦτα καὶ κόμητι ἐξκουβιτόρων· καὶ περιθέμενος εὐλαβείας πρόσωπον, ἦν σὺν αὐτῷ ἀδιαλείπτως, μὴ τολμῶν δημοσιεῦσαι τὴν ἰδίαν ἀσέβειαν. Ἀπαίροντι δὲ τῷ Ζήνωνι ἐπὶ τὰ μέρη τῆς ἀνατολῆς, συνείπετο ὁ Κναφεὺς ἕως Ἀντιοχείας. Εὑρὼν δὲ ἐκεῖ πολλοὺς τῶν Ἀπολιναριστῶν, κατὰ τοῦ πατριάρχου λοιπὸν ἐνεανιεύσατο, διεγείρων κατ' αὐτοῦ τοὺς ἀτάκτους τοῦ λαοῦ καὶ λοιδορῶν τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον καὶΝεστοριανὸν καλῶν τὸν πατριάρχην. Ἐν πολλῇ δὲ ἀκαταστασίᾳ καὶ θορύβῳ τῆς Ἀντιοχέων ὑπαρχούσης, προσῆλθεν ὁ Κναφεὺς τῷ κόμητι, μετὰ δόλου λέγων· "̓Εὰν μὴ διαδεχθῇ ὁ ἐπίσκοπος τῆσδε τῆς πόλεως, ἀμήχανον ἡσυχίαν ἄγειν τὸν δῆμον." ἅμα καὶ ταξάμενος αὐτῷ χρυσίου ποσότητα πολλήν, εἴπερ τύχοι τοῦ αἰ τουμένου· ἐξέφανε γὰρ αὐτῷ καὶ τοῦ ἰδίου σκοποῦ τὰ κεκρυμμένα. Τότε πείθει ὁ Κναφεὺς τοὺς τὰ ὅμοια αὐτῷ νοσοῦντας καί τινας θυμελικοὺς καὶ ἑτέρους τῶν δημοτῶν πονηροὺς ἄνδρας, καὶ ἀναφέρει τῷ βασιλεῖ, πάνδεινα κατὰ τοῦ ἐπισκόπου ψευδόμενος· ἀλλ' οὐδὲν ὤνησεν ἡ αὐτοῦ δεινότης, τοῦ βασιλέως τῶν ἀποστολικῶν δογμάτων ὑπερασπίζοντος.Τοῦ δὲ τὰ τῇδε καταλείψαντος καὶ εἰς τὴν ἀγήρω βασιλείαν μετατεθέντος, τῆς βασιλείας διάδοχος γίνεται ὁ Ζήνων. Εὐθέως δὲ οἱ προειρημένοι Ἀντιοχείας δεητικὸν ἀνήγαγον τῷ βασιλεῖ, αἰτούμενοι τὸν Κναφέα ἐπίσκοπον· ὃ δὴ καὶ γέγονε, τοῦ χρυσίου πείθοντος πάντας τοὺς τῆς βασιλικῆς αὐλῆς εἰς τὴν ὑπὲρ αὐτοῦ συνηγορίαν.Εὐθέως οὖν ἅμα τῇ χειροτονίᾳ ἀνεθεμάτισε δημοσίᾳ τὴν ἁγίαν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον· θέλων δὲ ἀρέσαι τοῖς Ἀπολιναρισταῖς, θεοπασχίαν νοσοῦσι, καινοτομίαν κα κίστην ἐπενόησε τοῦ εἰπεῖν ἐν τῷ Τρισαγίῳ ἐπὶ τέλει τοῦ ὕμνου· "Ὁ σταυρωθεὶς δι' ἡμᾶς." Ταῦτα μαθόντες οἱ ἅγιοι ἐπίσκοποι καὶ πατέρες ἡμῶν, διηγέρθησαν γενναίως κατὰ τῆς αὐτοῦ κακοδοξίας· καὶ πρῶτον μὲν ἐπειράθησαν διὰ παραινετικῶν γραμμάτων
4099 ALEXANDRI MONACHI 4100 dam se induisset, erat quidem assidue cum Zenone imperatoris genero, non audebat tamen propriam impietatem aperire. Eumdem aulein Zenonem að Orientis partes proficiscentem secutus est fullo ille usque ad urbem Antiochiam : ubi cum multos A pal- linaris sectatores invenisset, una emm illis contra patriarcham temeritatem exercuit, adversus eum seditiosissimum quemque hominem concitans, el Chalcedonensem synodum convicians, ac patriar- cham ipsum Nestorianum appellans. nesque a!ii alio dispersi sunt. Itaque sancti apostoli A debat. Itaque Petrus ille cum religionis specie qua- Barnabæ sepulcrum deinde ignotum erat. Proinde Marcus cum e Cypro navigasset, ad Paulum venit, qui erat Ephesi, eumque de Barnabæ martyrio cer- tiorem fecit. Id cum illa andivisset, lacrymavit, et Marcum secum tenuit. Postea vero cum Petrus apostolus divina revelatione jussus esset Romam proficisci, secum duxit et Mareum, quem quodam- modo sibi filium genuerat. Illi cum essent in urbe Roma, Evangelium Marcus conscripsit: quod Pe- trus apostolus legit, et divino Spiritu scriptum co- gnovit atque approbavit. Itaque Marcum ipsum per manuum impositionem ordinavit, et ut maximeido- neum in urbem Ægypti Alexandriam, Libyam et Pentapolim misit. Quo' cum Marcus venisset, Do- mini Jesu Christi Evangelium illis regionibus præ- dicavit, ita ut multi ad Christi fidem conversi fue- rint. Cum vero novem annos Dei ſidem Marcus in ea regione docuisset, martyrio in urbe Alexandria functus est. XXIII. Multo autem tempore postea, cum Chri- stiana fides latius fusa esset, et imperatores Chri- stiani Romanorum imperio potirentur, miracula quædam magna Deus ipse in eo loco edebat, ubi reliquiæ sancti apostoli et generosi martyris Bar- nabæ repositæ fuerant. Nam cum multi homines impuros spiritos habentes per locum illum trans- frent, spiritus ipsi voce magna clamantes egredie- hantur. Multi etiam paralytici, et claudi, variisque morbis et cruciatibus vexati, ad eum locum profecti pernoctabant : qui omnes curabantur : ob idque Salamina civitas gaudio magno perfundebatur. Quod vero divina quædam potentia in eo loco mi- racula efficeret, id quidem omnes cognoscebant : quænam tamen esset causa gratiæ illius tam copio- sæ, i nequaquam intelligere poterant. Regionem autem illam sanitatis locum indigenæ appella- bant. XXV. Cum igitur Antiochena civitas multa sedi- tione et tumaitu perturbaretur, Petrus ille comitem Zenonem dolo aggressus : Nisi, inquit, hujus civi- tatis episcopus permutetur, fieri non potest, ut po- B pulus quiete vivat, Quinetiam multam auri vim ei proposuit, si ab eo impetraret qnod petebat pate- fecit enim illi consilium suum, quod antea occulta- veral. Tunc infames quosdam et improbos homi- nes, qui eadem, quæ ipse, sentiebant, persuasioni- bus suis secum duxit, et gravissima quædam see- lera contra patriarcham falso confirta, ad impers- torem detulit. Sed ejus malitia nihil profecit, cUINI imperator apostolicorum dogmatum esset propngua- tor. Postea vero quam Leo ipse terrestre imperium dereliquit, et ad immortale illud regnum translatus est, imperio successit Zeno, Antiocheni vero, quos supra diximus, imperatori supplicationem obtule- runt, petentes fullonem illum Petrum sibi episco- pum creari. Id quod factum est, auro ipso omnibus qui erant in aula regia, persuadente, ut Petri Fullor nis patrocinium susciperent. Statim igitur ut Pe- trus ille ordinatus est episcopus, sanetam Chale-do- nensem synodum anathemate fuit detestatus. Cum- que Apollinaris sectatoribus placere studeret, qui Theopassiani appellabantur, eo quod Deum ipsum passum fuisse dicebant, novitatem quandam pessi mam excogitavit ut bymuo illi, qui Trisagion appel- latur, hoc etiam in fine adderet: Qui crucifixus est propter nos. Hæc cum saneti episcopi et Patres no- stri audivissent, ad pravam illius opinionem refie- nandam alacri et prompto animo aggressi sunt ; et primum quidem litteris eum ab impietatis voragine revocare conati sunt. Sed cum eumdem repugnau- tem majore audacia et temeritate contra fidem or- thodoxam efferri vidissent, omnes, qui sunt in orbe terrarum, episcopi, sententia pronuntiata, sub ana- themate illum expulerunt. с XXIV. Cum vero beatus Martianus obiisset, san- ete memoriæ Leo imperio successit. Huic erat ge- mer Zeno Isaurus genere, qui post Leonein et ipse imperator fuit. Tempore autem illo in religioso Acœmetensium monasterio exstitit monachus qui- dam, qui, ut Judas inter apostolos, diaboli mores imitabatur. Ili nomen erat Petrus, qui fullonis ar- D tem exercebat, sanctam vero synodum in urbe Chalcedone celebratam aversabatur, et dogmatis Eutychiani erat propugnator. Ejusmodi hominem, nt corruptorem et pestilentem, atque apostolicorum dogmatum hostem acerrimum, ejus loci homines e monasterio expulerunt. Qui cum illinç expulsus fuisset, Constantinopolim profectus est, et assenta- torum vitam imitatus, modo hanc, modo illam do- mum obibat, ventri et gulæ serviens: cumque exsecrabilis suæ hæresis participes homines quos- dam honore præditos invenisset, illis adhærere cœpit, per quos etiam in ejus notitiam venit, qui eral gener imperatoris, patricius et excubitorum comes : sic enim appellabatur, qui excubiis præsi- XXVI. In hac orationis parte libenter eos, qui ex nostris hominibus non vitio, sed quadam mentis le- vitate, novitatem hane temere amplexati sunt, his verbis compellarem : Quænam causa vos, fratres, adduxit, ut recte sentientem Patrum nostrorum doctrinam relinqueretis, et novitatem ab hæreticis nuper excogitatam sequeremini? Animadvertendum vobis erat, quemadmodum sancti Patres nostri noa fictas fabulas secuti, nobis hune hymnum canendum tradiderunt, sed divina quadam revelatione docti, quæ non uni aut alteri, neque in aliquo terræ as-
PG 87:4101ἀνακαλέσασθαι αὐτὸν ἐκ τοῦ βαράθρου τῆς ἀσεβείας, ὡς δὲ εἶδον αὐτὸν ἀντι λέγοντα καὶ μᾶλλον θρασυνόμενον κατὰ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, τότε ἀπεφήναντο κατ' αὐτοῦ καὶ ἀνεθεμάτισαν αὐτὸν πάντες οἱ κατὰ τὴν οἰκουμένην ἐπίσκοποι.Ἐνταῦθα δὲ γενόμενος τοῦ λόγου, ἡδέως ἂν ἐροίμην τοὺς ἐκ τῶν ἡμετέρων ἀβασανίστως παραδεξαμένους τὴν καινοτομίαν ταύτην, ἁπλότητι λογισμοῦ καὶ οὐ κακίᾳ γνώμης. Τίνος χάριν, ἀδελφοί μου, καταλιπόντες ἐν τούτῳ τῷ μέρει τὴν τῶν πατέρων ὀρθόδοξον διδασκαλίαν, τὴν ἐφευρεθεῖσαν ὑπὸ τῶν αἱρετικῶν καινοτομίαν κατεδέξασθε; Ἐχρῆν συνιέναι ὅτι οὐ σεσοφισμένοις μύθοις ἐξακολουθήσαντες, οἱ ἅγιοι ἡμῶν πατέρες παρέδωκαν ἡμῖν ἄδειν τοῦτον τὸν ὕμνον, ἀλλ' ἐξ ἀποκαλύψεως θειο τέρας οὐχ ἑνὶ καὶ δευτέρῳ μόνῳ ἀποκαλυφθείσης, οὐδὲ ἐν παραβύστῳ τινί, ἀλλ' ἡμέρας μέσης, παντὶ τῷ φιλο χρίστῳ λαῷ τῆς βασιλίδος Κωνσταντινουπολιτῶν, ἐπὶ τοῦ ὁσίου τρισμακαρίστου πατρὸς ἡμῶν καὶ ἐπισκόπου Πρό κλου, τοῦ ἐν διδασκάλοις δοκιμωτάτου. Πᾶν δὲ τὸ ἐκ θείας χάριτος θεόθεν ἡμῖν ἀποκαλυπτόμενον ἀνελλιπές ἐστι πάντως καὶ παντέλειον εἰς σωτηρίαν, μὴ ἐπιδεόμενον τῆς ἐξ ἀνθρωπίνων συλλογισμῶν προσθήκης ἢ ἀφαι ρέσεως κατὰ τὸ εἰρημένον τῇ θεοπνεύστῳ Γραφῇ· "Τὸ ῥῆμα, ὃ ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον, φύλαξαι σφόδρα τοῦ ποιῆσαι αὐτό, οὐ προσθήσεις ἐπ' αὐτῷ, οὐδὲ ἀφελεῖς ἀπ' αὐτοῦ." Τῷ ὄντι γὰρ προσθεῖναί τι τοῖς θείοις χρησμοῖς ἢ ἀφελεῖν ἐπισφαλὲς καὶ ἐπικίνδυνον· οὐ γὰρ ἐσμὲν διορθωταὶ τοῦ θεοῦ, ἀλλ' ὑποτακτῖται. Καὶ πολλά ἐστι περὶ τούτου εἰπεῖν πρὸς τοὺς ἡμετέρους καὶ δεῖξαι ὅτι ἰδιωτ<ε>ία ἐσχάτη ἐστὶ τὸ παραδέξασθαι τὴν καινοτομίαν τοῦ αἱρετικοῦ, κἂν μὴ φρονῶσι τὰ τοῦ αἱρετικοῦ.Οὕτως τοιγαροῦν ὁ Κναφεὺς Πέτρος ἀναθεματισθείς, ὡς εἴρηται, ὑπὸ πάντων τῶν ἐπισκόπων καὶ τοῦ Ζήνωνος φυγόντος ἐκ τῆς βασιλείας διὰ τὴν ἐπανάστασιν Βασιλίσκου, φυγὰς ᾤχετο εἰς ἀγνώστους τόπους. Ὡς δὲ ἐπανῆλθεν ὁ Ζήνων εἰς τὴν ἑαυτοῦ βασιλείαν, Πέτρον μὲν τὸν Κναφέα ἀναζητήσας, ἀπεκατέστησε τῇ Ἀντιοχέων ἐπίσκοπον, τῶν ἐπ' αὐτῷ ἀναθεματισμῶν μηδαμῶς λυ θέντων, τὸν δὲ μακάριον Καλανδίωνα τὸν πατριάρχην εἰς Ὤασιν ἐξωστράκισε. Τοῦ Κναφέως βίᾳ ἀπολαβόντος τὸν θρόνον, ἅτε ἀπεγνωσμένος λοιπὸν καὶ μηδεμίαν ἐλπίδα ἔχων, ἀδεῶς μᾶλλον δὲ ἀθέως ἐχρήσατο τῇ τυραννίδι, φονεύων καὶ δημεύων καὶ φυγαδεύων πάντας τοὺς μὴ βουλομένους κοινωνεῖν αὐτοῦ τῇ ἀσεβείᾳ. Ἀλλὰ ταῦτα μὲν παρήσω, πολλὰ ὄντα καὶ ἰδίας συγγραφῆς δεόμενα, βαδιοῦμαι δὲ πρὸς τὸ κατεπεῖγον, δεικνὺς πᾶσι τοῦ ἁγίου ἀποστόλου Βαρνάβα τὴν ἀμέτρητον χάριν καὶ ὅσην ἔχει περὶ τὴν ἰδίαν πατρίδα φροντίδα τε καὶ κηδεμονίαν. Μὴ ἀρκεσθεὶς τοιγαροῦν τοῖς ἀναριθμήτοις κακοῖς, οἷς ἐποίησε κατὰ τὴν ἀνατολὴν ὁ Κναφεύς, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τὰς οὐδαμόθεν αὐτῷ ὑποκειμένας ἐπαρχίας ἐπέ βαλε τὰς χεῖρας· χρυσίῳ γὰρ ἅπαξ ἐξαγοράσας τοῦ βασιλέως καὶ τῶν περὶ αὐτὸν τὴν εὐχέρειαν, καὶ αὐτοῦ τοῦ θεοῦ τὸν νόμον περιεφρόνησε–καὶ γοῦν τοὺς φιλοθέους καὶ φιλοπίστους καὶ ὀρθοδόξους Κυπρίους παντοίως κακῶσαι διενοήθη, ἐπειδὴ προγονικὴν εὐσέβειαν φυλάττοντες, κοινωνῆσαι τῇ ἀσεβείᾳ αὐτοῦ οὐκ ἐβούλον το, καὶ τὸν ἐξαρχῆς καὶ ἄνωθεν ἁγιώτατον καὶ ἐλεύθερον καὶ ἀποστολικὸν θρόνον τῆς Κύπρου ἁρπάσαι καὶ ὑφ' ἑ αυτὸν ποιῆσαι ἐπεχείρησεν· καὶ ἀναφορὰν ποιεῖται πρὸς τὸν κρατοῦντα, ψευδηγορίας μεστήν, ὅτι φησὶν ὁ λόγος τοῦ θεοῦ ἀπὸ Ἀντιοχείας ἐν Κύπρῳ ἐξήχηται καὶ δεῖ τὴν ἐκκλησίαν Κύπρου ὑπὸ τὸν Ἀντιοχείας θρόνον εἶναι, ἐπειδὴ ἀποστολικὸς καὶ πατριαρχικὸς θρόνος τυγχάνει· ἀλλ' οὐκ ἔλαθεν ὁ ἀποστάτης αἱρετικὸς ὤν, τὰ ἐν Ἐφέσῳ ἐπὶ τῆς κατὰ Κύριλλον ἁγίας συνόδου ὁρισθέντα παραχαράσσων. Ἀλλ' ὁ κήρυξ τῆς εὐσεβείας, ὁ ἁγιώτατος ἐν ἀποστόλοις Βαρνάβας, ἤλεγξεν αὐτοῦ τὸ ἀνόητον, ἐν καιρῷ τῆς πατρίδος γενόμενος ἀντιλήπτωρ. Τοῦ γὰρ ἐπισκόπου τῆς Σαλαμινέων κελευσθέντος καταλαβεῖν τὴν
4101 LAUDATIO IN APOST. BARNABAM. 4102 tiochenæ sedis patriarcha esse oportet, quandoqui- dem apostolica et patriarchica sedes est. gulo, sed meridie ipso in luce clarissima universo A insulam manavit, ob id Cypri Ecclesiam sub An- Constantinopolitanæ urbis populo Christi amantissi- mo facta est, quo tempore beatissimus Pater epi- scopus et magister cuin primis probatus Proclus Constantinopolitanæ sedi præsidebat. Quidquid au- tem divina gratia suggerente divinitus nobis reve- fatum est, illud nulla ex parte mancum, sed omnino perfectum est, et ad salutem idoneum, non indi- gens humanarum argumentationum inventis, neque additamento, vel subtractione aliqua, ut divinæ Litteræ docent, cum dicunt: Verbum, quod ego præcipio tibi hodie, vide ut illud valde observes, neque quidquam addas, neque ab eo aliquid immi- nuas, cum revera divinis eloquiis aliquid addere, vel detrahere, periculosum, ait, et perniciem iis, qui hæc faciunt, magnam afferat : non enim ji su- mus, qui Christum corrigere possimus, sed qui Christo subjici et obedire debeamus. Hær, et multa alia licet de hac re dicers nostris hominibus ita sentientibus, quos doceri cupimus, extremæ insci- tiæ esse, hæretici hominis novitatem admittere. De- sinant igitur cum hæretico homine deinceps sen- tire. XXVII. Itaque cum Petrus ille ab omnibus epi- scopis sub anathemate (ut diximus) damnatus esset, et Zeno propter invasionem Basilisci ab imperin aufugisset, ipse quoque fugiens ad ignota quæ:dam loca se contulit. Postea vero quam Zeno ad impe- rium reversus est, Petrum Fullonem requisivit, et Antiochenæ Ecclesiæ episcopum restituit, cum nondum anathemate liberatus esset: beatum vero Calendionem patriarcham in Oaxim exsulem relega- vit, Fullone illo Antiochena sedis episcopatum vi capiente. Qui ut impius, et nullam spem reliquam babens, tyrannidem ipsam impune, vel scelerate potius exercebat, interficiens, proscribens, et om- nes eos fugans, qui nolebant cum ejus impietate communicare. Sed hæc quidem missa faciam, cum multa sint, et propriam historiam requirant. Con- feret autem se oratio nostra ad id, quod magis ur- get, ut sancti apostoli Barnabæ gratiam omnibus notam faciamus, et quanta patriam suam cura et benignitate prosequatur, declaremus. XXVIII. Cum nondum contentus esset Petrus Fullo innumerabilibus illis malis, quibus Orientis partes affecit, in provincias etiam illas, quæ nihil ad eum pertinebant, manus injecit. Cum enim im- peratoris, et eorum qui erant apud imperatorem gratiosi, lenitatem auro sibi comparasset, ipsius etiam Dei legem deinceps contempsit, et Cyprios homines Dei et fidei amatores, ac recta sentientes, omnibus modis vexare cogitavit, quoniam ejus in- sulæ habitatores pietatem a patribus suis traditam servantes, recusabant cum ejus impietate commu- nicare. Itaque Cypri sedem sanctissimam, et a prin- cipio inde usque ab apostolorum tempore liberam, ipse arripere et sibi subjicere aggressus est, idque ad imperatorem retulit, falsum deferens ac dicens : Quoniam verbum Dei ab urbe Antiochia ad Cyprum B C D XXIX. Hæc ille rectæ fidei et sententiæ desertor contendebat, cum tamen non ignoraret ea quæ in urbe Epheso sancta illa synodus, Cyrillo præsidente, definierat, a se violari atque corrumpi. Sed pietatis præco, et sanctissimus apostolus Barnabas patri:n suæ opportuno tempore subveniens, illius Petri stultitiam vel malitiam potius redarguit. Cum enim episcopus Salaminæ jussus fuisset ad regiam urbem se conferre, et adversus Antiochenos coram pa- triarcha causam dicere, præ timore torpescebat, Fullonis illius insidias suspectas habens. Erat tunc Salaminæ urbis episcopus Anthemius, vir cum pri- mis admirabilis, quod ad rectam fidem et vitæ in- nocentiam pertineret, sed ad disputationem cum adversarijs sustinendam, parum valebat. Cum igi- tur ancipiti cogitatione fluctuaret, neque certum haberet, quid ageret, num videlicet Constantinopo- lim proficisci deberet, necne : nocte in somnis astitit illi quidam, divinamı quamdam speciem præ se ferens, et luminis splendore multo effulgens, lu- cidaque veste indutus, ac sacro habitu decorus, qui et hæc dixit: Cur ita tristis es nunc, epis: ope? Quomodo tantus iste torpor te corripuit ? Cur valtus tuus ita concidit? Nihil mali ab adversariis tuis patieris. Hæc cum dixisset, ab Anthemio discessit; qui experrectus, et timore perterritus episcopus, in faciem se prostravit et multis lacrymis Deum ita precatus est Domine Jesu Christe, Fili Dei vivi, adjuva Ecclesiam banc. Scio autem, quod illam ad- juvas. Si visio hæc a te profecta est, fac, quæso, ut eadem iterum, ac tertio mihi ostendatur ut te mecum esse certo scire possim. XXX. Interea episcopus ille divinis precibus atten- tins vacabat, ab omnium hominum congressione re- motus. Nocte autem, quæ deinceps consecula est, cum astitisset idem ille vir eadem forma et habitu, quo antea visus fuerat : Jam, inquit, tibi dixi nihil mali te passurum ex iis quæ tibi adversarii minan- tur. Nihil igitur suspicans, prompto animo ad ur- bem Constantinopolim venias. Haec cum dixisset, discessit. Episcopus vero rursus Domino gratias egit neque quidquam alicui dixit, sed exspectabat tamen revelationem tertiam. Nocte igitur consequente idem vir apparuit, qui gravius eum increpans : Quousque inquit, non vis credere verbis meis, quæ diebus his complenda sunt? Proficiscere in urbem regiam prompto et alacri animo: illic enim cum gloria re- verteris, neque quidquam mali ab adversariis pas- sus fueris, cum Deum ipsum propter me servum suum tui pugnatorem habeas. Tunc episcopus : Quæso, inquit, domine mi, dic, quis es tu, qui hæc mecum loqueris? Tum ille ait: Ego sum Bar- nabas, discipulus Domini nostri Jesu Christi, segre- gatus a Spiritu sancto, ut una cum Paulo apostolo electionis vase munus apostolicum inter gentes exer- cerem. Hujus rei signum hoc habeas: Egredere
PG 87:4103βασιλεύουσαν καὶ ἐπὶ τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου κριθῆναι πρὸς τοὺς Ἀντιοχείας, ἀπεναρκώθη τῷ φόβῳ, ὑφορώμενος τὰς τοῦ Κναφέως συσκευάς· Ἀνθέμιος δὲ ἦν ὁ θαυμάσιος ἀνήρ, ὡς τὰ μάλιστα ὀρθοδοξότατος καὶ βίῳ ἀκηλιδώτῳ λελαμπρυσμένος, ὀλιγοστὸς δὲ πρὸς διάλεξιν τῶν ἀντιδιατιθεμένων. Ἀμηχανοῦντι τοίνυν καὶ ἀδημονοῦντι περὶ τὴν ἀποδημίαν, νύκτωρ ἐφίσταταί τις αὐτῷ, καθεύδοντι ἐν ἰδιάζοντι τόπῳ, θεείκελον ἔχων τὸ πρόσωπον καὶ φωτὸς μαρμαρυγὰς ἀπαστράπτων, στολὴν ἐκ φωτὸς ἱεροπρεπῶς ἀναβεβλημένος, καὶ φησὶ πρὸς αὐτόν· "Τί οὕτω λελύπησαι, ἐπίσκοπε, καὶ τίς ἡ περὶ σὲ αὕτη ῥαθυμία καὶ ἵνα τί συνέπεσέ σου τὸ πρόσωπον;Οὐδὲν πείσῃ δεινὸν ὑπὸ τῶν ἀντιδίκων." Καὶ ταῦτα εἰπών, ἀπέστη ἀπ' αὐτοῦ. Ἔξυπνος δὲ γενόμενος ὁ ἐπίσκοπος μετὰ φόβου, ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον μετὰ πολλῶν δακρύων καὶ ἐδέετο τοῦ θεοῦ, λέγων· "Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱὲ τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος, εἰ φείδῃ σου τῆσδε τῆς ἐκκλησίας–οἶδα δὲ ὅτι φείδῃ–καὶ εἰ παρὰ σοῦ γέγονεν ἡ ὀπτασία αὕτη, καταξίωσον δευτερῶσαί μοι καὶ τρισσῶσαι τὴν ὅρασιν, ἵνα πληροφορηθῶ ὅτι σὺ μετ' ἐμοῦ εἶ." . Τότε σπουδαιοτέρως ἐκέχρητο τῇ προσευχῇ, μηδενὶ συντυγχάνων. Τῇ δὲ ἐπιούσῃ νυκτὶ πάλιν ἐφίσταται αὐτῷ ὁ αὐτὸς ἀνὴρ ἐν τῇ αὐτῇ ἰδέᾳ καὶ ἐν τῷ αὐτῷ σχήματι, λέγων πρὸς αὐτόν· "Εἶπον σοι ἤδη ὅτι οὐδὲν τῶν ἀπειλουμένων σοι συμβήσεται· βαῖνε τοίνυν προθύμως ἐπὶ τὴν βασιλίδα, μηδὲν ὑφορώ μενος." Καὶ ταῦτα εἰπών, ἀνεχώρησεν. Ἀναστὰς δὲ ὁ ἐπίσκοπος, ηὐχαρίστησε πάλιν τῷ κυρίῳ, μηδὲν λαλήσας μηδενί. Ἐξεδέχετο δὲ καὶ τὴν τρίτην ὅρασιν, καὶ τῇ ἐπερχομένῃ νυκτὶ ἐπέστη αὐτῷ ὁ αὐτὸς ἀνήρ, ἐμβρι θέστερον λέγων πρὸς αὐτόν· "Ἕως τίνος οὐ πιστεύεις τοῖς λόγοις μου, οἵτινες πληρωθήσονται ἐν ταύταις ταῖς ἡμέραις; Βάδιζε προθύμως ἐπὶ τὴν βασιλίδα καὶ μετὰ δόξης ὑποστρέφεις εἰς τὸν θρόνον σου· οὐδὲν πείσῃ δεινὸν ὑπὸ τῶν ἐναντίων, θεοῦ ὑπερασπίζοντός σου δι' ἐμοῦ, τοῦ δούλου αὐτοῦ." Ἀπεκρίθη ὁ ἐπίσκοπος, τοῦ στόματος αὐτοῦ ἀνεῳχθέντος· "Σὺ γὰρ τίς εἶ, κύριέ μου, ὁ ταῦτα λαλῶν παρ' ἐμοί;" Ὁ δέ· "Ἐγὼ εἰμί" φησι "Βαρνάβας ὁ μαθητὴς τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὁ ἀφορισθεὶς ὑπὸ τοῦ ἁγίου Πνεύματος εἰς ἀποστολὴν ἐθνῶν μετὰ Παύλου τοῦ ἀποστόλου, τοῦ σκεύους τῆς ἐκλογῆς· καὶ τοῦτο σοι ἐστὶ τὸ σημεῖον· πορεύου" φησὶν "ἔξω τῆς πόλεως κατὰ δυσμὰς ἀπὸ σταδίων πέντε εἰς τὸν τόπον τὸν λεγόμενον τῆς ὑγείας δι' ἐμοῦ γὰρ ἐνεργεῖ ὁ θεὸς τὰ θαύματα ἐν τῷ τόπῳ ἐκείνῳ–, καὶ ὄρυξον ἐπὶ τὴν κερατέαν καὶ εὑρήσεις σπήλαιον καὶ λάρνακα ἐν αὐτῷ· ἐκεῖ μου τὸ πᾶν σῶμα ἀπόκειται καὶ εὐαγγέλιον ἰδιόχειρον, ὃ ἐξέλαβον ἀπὸ Ματθαίου τοῦ ἁγίου ἀποστόλου καὶ εὐαγγελιστοῦ. Καὶ ἐπειδὴ οἱ ἀντίδικοί σου δικαιολογοῦσιν, ἄνω καὶ κάτω λέγοντες ὅτι ἀποστολικός ἐστιν ὁ θρόνος Ἀντιοχείας, ἀντιδικαιολόγησαι καὶ σὺ πρὸς αὐτοὺς ὅτι καὶ ὁ ἐμὸς θρόνος ἀποστολικός ἐστι καὶ ἀπόστολον ἔχω ἐν τῇ πατρίδι μου." Ταῦτα εἰπών, ἀπῆλθε· καὶ ἀναστὰς ὁ ἐπίσκοπος καὶ προσκυνήσας τῷ κυρίῳ, συνήγαγεν ἅπαντα τὸν ἱερὸν κλῆρον καὶ τὸν φιλόχριστον λαόν, καὶ ἐξῆλθε μετὰ σταυροφανείας εἰς τὸν τόπον τὸν δειχθέντα αὐτῷ μετὰ πολλῆς παρασκευῆς· καὶ ποιήσας εὐχήν, ἐκέλευσεν ὀρυγῆ ναι τὸν τόπον· καὶ μικρὸν ὀρύξαντες, εὗρον σπήλαιον, πεφραγμένον ἐν λίθοις, καὶ τούτους ἀποκυλίσαντες, εὗρον τὴν σορόν, καὶ ταύτην ἀποσκεπάσαντες, εὗρον τὸ τίμιον λείψανον τοῦ ἁγίου καὶ ἐνδόξου ἀποστόλου Βαρνάβα, πνέον εὐωδίας χάριτος πνευματικῆς· εὗρον δὲ καὶ τὸ εὐαγγέλιον, ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ κείμενον· καὶ σφρα γίσαντες τὴν σορὸν μολίβδῳ καὶ ποιήσαντες εὐχὴν καὶ προσκυνήσαντες, ἀνεχώρησαν, τοῦ ἐπισκόπου προσκαταστήσαντος ἐν τῷ τόπῳ ἄνδρας εὐλαβεῖς ἑσπεριναῖς καὶ ἑωθιναῖς ὑμνῳδίαις τὸν θεὸν δοξολογεῖν.Αὐτὸς δὲ παραλαβὼν τῶν ἐπισκόπων τοὺς ἐπισήμους, ὥρμησεν ἐπὶ τὴν βασιλίδα καὶ κατήχθη ἐν τῷ ἐπι σκοπείῳ· ἐμηνύθη δὲ τῷ βασιλεῖ ἡ παρουσία
4103 ALEXANDRI MONACHI 4104 extra urbem occidentem versus stadiis quinque, in A est, divinæ gratiæ divitias admirans, quod imperii eam regionem, quæ Sanitatis locus appellatur (per sui temporibus tantum miraculum a Deo factum me enim Deus ipse in loco illo miracula efficit), et cognosceret. sub arbore Siliqua effodias: speluncam enim atque arcam invenies, quoniam illic totum corpus meum conditum est, et Evangelium manu propria scriptum quod a sancto apostolo et evangelista Matthæo ex- cepi. Quoniam vero adversarii tui sursum et deorsum miscentes omnia, et jura quædam objicientes, te- cum disceptant, Antiochiæ sedem apostolicam esse contendentes, et tu contra jus tuum illis opponas : Et mea, inquiens, sedes apostolica est: nam et apostolum habeo in patria mea. His dictis, Barnabas discessit. XXXI. Episcopus vero experrectus, Deum adora- vit, totoque clero et populo Christi amantissimo congregato, exiit in eum locum, quem per revela- tionem didicerat, multo apparatu, et cruce ipsa prælata. Cumque preces ad Deum misisset, jussit locum effodi: quem postquam paulum fodissent, invenerunt speluncam lapidibus obstructam. Illis autem sublatis, apparuit arca illa qua detecta, in- venerunt venerandas sancti et venerabilis apostoli Barnabæ reliquias, suavem gratiæ spiritualis odo- rem spirantes, invenerunt etiam Evangelium supra Barnabæ pectus impositum. Illam vero arcam plum- beo sigillo munierunt. Cumque Deum precati essent et adorassent, discesserunt, viris religiosis in loco illo ab ipso episcopo constitutis, qui vespertinis et matutinis hymnis Deum collaudarent. Ille igitur in- signiores episcopos secum habens, venit in urbem regiam Constantinopolim, et ad patriarchæ domum deductus est. De cujus adventu cum imperator au- divisset, patriarchæ ipsi mandavit, ut cum synodo, quæ illuc convenerat, omnium partium controver- siam audiret, et quod illi videretur decerneret. Coacto igitur concilio, cum causa illa tractaretur, adversarii afferebant sua jura, ut sibi videbantur, quod Antiochena sedes apostolica et patriarchica sedes esset: ob idque contendebant et alias provin- cias sibi subjectas esse debere. : XXXII. Hæc cum assererent, iis, qui præsentes erant, rationi consentanea dicere videbantur. Bea- tus vero Anthemius paulum moratus, contra obji- ciens Et mea, inquit, sedes apostolica fuit inde us- que a principio et libertate honorata, qui et apo- stolum habeo in patria mea integro corpore con- stantem, beatissimum, inquam, illum Barnabam, sanctarum laudum præconiis celeberrimum. Hoc cum Anthemius opposuisset, nihil loci adversariis relictum est, cum episcopi, qui præsentes erant, silentio Anthemii orationem confirmassent. Adver- sarii vero ipsi rubore perfusi, muti remanserunt, responso illo tam justo perculsi. Hæc cum impera- tor audivisset, episcopum Cypri ad se accersiri jus- sit, et de revelatione sancti apostoli Barnabæ dili- genter ab co quæsivit. Ille nihil ex his, quæ vera cognoverat, occultavit, sed ordine rem omnem im- peratori narravit. He hæc audiens, valde gavisus B C D XXXIII. Tunc Antiochenæ urbis episcopum illine expulit, et jussit, ut in posterum Cypri episcopo, quod ad eam causam pertinebat, nihil omnino mo- lestas esset. Beatum vero Anthemium episcopum ita rogavit : Quoniam saneti pontificatus tui tem- poribus Domino nostro Jesu Christo placuit, san- clum suum apostolum Barnabam revelare, jube, quæso, celeriter Evangelium illud, quod inventum est, nobis afferri. Id si feceris, mihi filio tuo gra. tissimum erit : habebis enim et meipsum posthac tibi, pater, in omnibus obtemperantem. Assensus est ejus petitioni episcopus, et quemdam ex iis, quos secum habebat, una cum fidelissimo impera- toris ministro episcopum misit, qui Evangelium il- lud in urbem Constantinopolin attulerunt. Erant autem libri tabellæ thyinis lignis compositæ. Evan- gelium illad imperator in mauus sumpsit, et deos- culatus est, auroque multo exornatum in palatio suo reposuit, ubi ad hodiernum usque dienı servatur, et in magna quinta Paschæ feria quotannis in pa- latii oratorio Evangelium ex eo libro recitatur. Epi- scopum vero Anthemium magnis honoribus prose- cutus, pecuniis multis donatum, ad insulam Cyprum remisit, eique mandavit ut sancto apostolo Barna- bæ templum in eo loco erigeret, ubi venerandæ ipsius reliquiæ inventæ fuerant. Multi autem ex op- timatum numero pro illius templi ædificatione pe- cuniam contulerunt. XXXIV. Ille igitur in Cyprum reversas, multos artifices atque operarios collegit, et ædificationi non mediocrem operam dedit, et apostolo Barnabæ tem- plum valde magnum tum ædificio, tum multo et vario ornatu insigne construxit. Ad eam vero tem- pli partem, quæ ad Libyam spectat, aulam quamdam composuit, quatuor porticus habentem, et cellas bine atque illinc e regione sibi oppositas in aula construxit, ut qui divina officia in templo illo mo- nachi celebrarent, in illis cellis habitare possent. Quin etiam e longinqua regione aquæ ductum de- rivari fecit, et in medio atrio concham quamdam pulcherrimam construxit, in quam aqua illa deßue- ret, ut tam qui eo in loco habitabant, quam qui peregre venissent, abunde aquis illis frui possent. Multa etiam alia hospitia illic ædificavit, in quibus peregrini et hospites recreari possent, ita ut qui lo- cum illum vidisset, parvæ alicujus et jucundæ ur- bis figuram videre sibi visus esset. Dein arcam illam, in qua Barnabæ apostoli reliquiæ condita crant, in dextera sacræ aræ parte collocavit, qui locus multo argento et marmoreis columnis ornatus crat. Diem vero festum, quo beati apostoli et gene- rosi martyris Barnabæ memoria celebraretur, Pa- tres agi per singulos annos constituerunt, }} Idus Junii, ut Romani numerant: ut vero Cyprii Constantienses, die undecimo ejus mensis, qui ab illis dicitur Msores, et decimus numeratur : el
PG 87:4104αὐτοῦ καὶ ἐπέτρεψε τῷ πατριάρχῃ διακοῦσαι μετὰ τῆς ἐνδημούσης συνόδου τὰ μεταξὺ τῶν μερῶν καὶ τὸ παριστάμενον διαλαλῆσαι. Τοῦ δὲ συνεδρίου συγκροτηθέντος καὶ τῆς ὑποθέσεως κινηθείσης, οἱ ἐξεναντίας χρώμενοι, ὡς ᾤ οντο, τοῖς ἑαυτῶν δικαίοις, ἔλεγον ὅτι πατριαρχικός ἐστιν ὁ τῆς Ἀντιοχέων θρόνος καὶ ἀποστολικός, καὶ δεῖ τὰς ἄλλας ἐπαρχίας εἶναι ὑπ' αὐτόν. Ἐδόκουν δὲ τοῖς παροῦσιν εὔλογα λέγειν. Ὁ δὲ μακάριος Ἀνθέμιος, μικρὸν ἐπισχών, ἀνθυπήνεγκε, λέγων· "Ἀλλὰ καὶ ὁ ἐμός, ὦ βέλτιστοι, θρόνος ἀποστολικός ἐστιν ἄνωθεν καὶ ἐξαρχῆς, ἐλευθερίᾳ τετιμημένος, καὶ ἀπόστολον ὁλόσωμον ἔχω ἐν τῇ πατρίδι μου, τὸν ἐν ἁγίαις εὐφημίαις Βαρνάβαν τὸν τρισμακάριον." Τούτου λαληθέντος, οὐκέτι ἦν τόπος ἀντιλογίας, τῶν ἐπισκόπων κυρωσάντων σιωπῇ τὸν λόγον· καὶ οἱ ἐξεναντίας δὲ εἱστήκεισαν μετ' αἰσχύνης ἐνεοί, τὸ εὔλογον τῆς ἀποκρίσεως ἐκπληττόμενοι. Ταῦτα μαθών, ὁ βασιλεύς, μετὰ σπουδῆς μεταπεμψάμενος τὸν ἐπίσκοπον Κύπρου, ἐπυνθάνετο περὶ τῆς ἀποκαλύψεως τοῦ ἁγίου ἀποστόλου Βαρνάβα· ὁ δὲ μηδὲν τἀληθοῦς ἀποκρύψας, πάντα καθεξῆς διηγήσατο τῷ βα σιλεῖ· ὁ δὲ ἀκούσας, ἐχάρη λίαν, θαυμάζων ἐπὶ τῇ τοῦ θεοῦ πλουσίᾳ χάριτι, ὅτι ἐν τοῖς χρόνοις τῆς βασιλείας αὐτοῦ τηλικοῦτον θαῦμα ἐποίησεν. Τότε ἀπεσόβησεν ἀπ' αὐ τοῦ τὸν Ἀντιοχείας ἐπίσκοπον, κελεύσας τοῦ λοιποῦ τὸ παράπαν μὴ παρενοχλεῖσθαι τὸν ἐπίσκοπον Κύπρου ἕνεκεν τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Τότε παρεκάλει τὸν μακάριον Ἀνθέμιον τὸν ἐπίσκοπον, λέγων· "Ἐπειδήπερ ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς ὁ Χριστὸς ἐν τοῖς χρόνοις τῆς ἁγίας σου ἱεραρχίας εὐδόκησεν ἀποκαλύψαι τὸν ἅγιον αὐτοῦ ἀπόστολον Βαρνάβαν, κέλευσον ἐνταῦθά μοι τὸ τάχος ἀνακομισθῆναι τὸ εὑρεθὲν εὐαγγέλιον, χαριζόμενός μοι ἐν τούτῳ, τῷ τέκνῳ σου, χάριν ὅτι μάλιστα πλείστην· ἕξεις γὰρ κἀμὲ ἀπὸ τοῦ νῦν εἰς πάντα ὑπακούοντα τῇ σῇ πατρωσύνῃ."Ἐπινεύσας δὲ ὁ ἐπίσκοπος, ἀπέστειλεν ἕνα τῶν σὺν αὐτῷ ἐπισκόπων μετὰ πιστοτάτου ἀνθρώπου τοῦ βασι λέως· καὶ λαβόντες τὸ εὐαγγέλιον, ἀνήγαγον ἐν Κων σταντινουπόλει, ἔχον ἐκ θυΐνων ξύλων τὰ πτύχια. Λαβὼν δὲ ὁ βασιλεὺς καὶ καταφιλήσας καὶ χρυσίῳ κατακοσμή σας, ἀπέθετο ἐν τῷ παλατίῳ καὶ μέχρι τῆς σήμερον φυλάττεται· ἐν γὰρ τῇ μεγάλῃ πέμπτῃ τοῦ Πάσχα καθ' ἕκαστον ἐνιαυτὸν ἐν αὐτῷ ἀναγινώσκουσι τὸ εὐαγγέλιον ἐν τῷ εὐκτηρίῳ τοῦ παλατίου. Τὸν δὲ ἐπίσκοπον μεγάλως ὁ βασιλεὺς τιμήσας, ἀπέλυσεν αὐτὸν ἐπὶ τὴν Κύπρον μετὰ χρημάτων πολλῶν καὶ κελεύσεως, ἐντειλάμενος αὐτῷ ἐγεῖραι ναὸν τῷ ἁγίῳ ἀποστόλῳ Βαρνάβᾳ ἐν τῷ τόπῳ ἔνθα εὑρέθη τὸ τίμιον αὐτοῦ λείψανον· πολλοὶ δὲ καὶ τῶν μεγιστάνων δεδώκασιν αὐτῷ χρήματα εἰς τὴν οἰκοδομὴν τοῦ ναοῦ. Ὁ δὲ καταλαβὼν τὴνΚυπρίων καὶ συναγαγὼν πλῆθος τεχνιτῶν καὶ ἐργατῶν, οὐ παρέργως εἴχετο τῆς οἰκοδομῆς, ἀλλ' ἤγειρε ναὸν τῷ ἀποστόλῳ παμμεγεθέστατον, λαμπρὸν τοῖς μηχανήμασι, λαμπρότερον τῇ ποικιλίᾳ τῆς διακοσμήσεως, ἐμβόλοις ἔξωθεν κύκλῳ περιεσφιγμένον. Κατὰ δὲ τὸ κλίτος τοῦ ναοῦ τὸ πρὸς λίβα, ἐποίησεν αὐλὴν μεγάλην, τέσσαρας στοὰς ἔχουσαν· καὶ οἰκίσκους ἔνθεν καὶ ἔνθεν τῆς αὐλῆς οἰκοδομήσας, καταμένειν ἐν αὐτοῖς προσέταξε τοὺς τὰς θείας ἐν τῷ ναῷ λειτουργίας ἐπιτελοῦντας μοναχούς· τὸν δὲ ὑδραγωγὸν ἐνέγκας ἀπὸ μακρόθεν, ἀναβλύσαι πλουσίως πεποίηκε, ἐν μέσῳ τῆς αὐλῆς ὑδροδοχεῖον κάλλιστον οἰκοδομήσας, ὅπως οἱ παροικοῦντες ἐν τῷ τόπῳ καὶ οἱ ξένοι ἔχωσιν ἀφθόνως τὴν τοῦ νάματος ἀπόλαυσιν. Πολλὰς δὲ καὶ ἑτέρας ξενίας ᾠκοδόμησεν ἐν τῷ τόπῳ εἰς ἀνάπαυσιν τῶν ἐπιδημούντων ξένων· καὶ ἦν ἰδεῖν ἐκεῖνον τὸν χῶρον, τῇ ὡραιότητι μιμούμενον μικρὰν τινὰ πόλιν καὶ τερπνὴν λίαν. Τὴν δὲ ἁγία τοῦ ἀποστόλου θήκην ἀπέθετο ἐκ δεξιῶν τοῦ θυσιαστηρίου, ἀργυρίῳ ἱκανῷ καὶ μαρμάροις κατακοσμήσας τὸν τόπον· τὴν δὲ ἡμέραν τῆς ἐνδόξου μνήμης τοῦ τρισμακαρίου ἀποστόλου καὶ γενναίου μάρτυρος Βαρνάβα ἐδικαίωσαν γίνεσθαι καθ' ἕκαστον ἐνιαυτόν, κατὰ μὲν Ῥωμαίους τῇ πρὸ τριῶν εἰδῶν Ἰουνίων, κατὰ δὲ
4103 ALEXANDRI MONACHI 4104 extra urbem occidentem versus stadiis quinque, in A est, divinæ gratiæ divitias admirans, quod imperii eam regionem, quæ Sanitatis locus appellatur (per sui temporibus tantum miraculum a Deo factum me enim Deus ipse in loco illo miracula efficit), et cognosceret. sub arbore Siliqua effodias: speluncam enim atque arcam invenies, quoniam illic totum corpus meum conditum est, et Evangelium manu propria scriptum quod a sancto apostolo et evangelista Matthæo ex- cepi. Quoniam vero adversarii tui sursum et deorsum miscentes omnia, et jura quædam objicientes, te- cum disceptant, Antiochiæ sedem apostolicam esse contendentes, et tu contra jus tuum illis opponas : Et mea, inquiens, sedes apostolica est: nam et apostolum habeo in patria mea. His dictis, Barnabas discessit. XXXI. Episcopus vero experrectus, Deum adora- vit, totoque clero et populo Christi amantissimo congregato, exiit in eum locum, quem per revela- tionem didicerat, multo apparatu, et cruce ipsa prælata. Cumque preces ad Deum misisset, jussit locum effodi: quem postquam paulum fodissent, invenerunt speluncam lapidibus obstructam. Illis autem sublatis, apparuit arca illa qua detecta, in- venerunt venerandas sancti et venerabilis apostoli Barnabæ reliquias, suavem gratiæ spiritualis odo- rem spirantes, invenerunt etiam Evangelium supra Barnabæ pectus impositum. Illam vero arcam plum- beo sigillo munierunt. Cumque Deum precati essent et adorassent, discesserunt, viris religiosis in loco illo ab ipso episcopo constitutis, qui vespertinis et matutinis hymnis Deum collaudarent. Ille igitur in- signiores episcopos secum habens, venit in urbem regiam Constantinopolim, et ad patriarchæ domum deductus est. De cujus adventu cum imperator au- divisset, patriarchæ ipsi mandavit, ut cum synodo, quæ illuc convenerat, omnium partium controver- siam audiret, et quod illi videretur decerneret. Coacto igitur concilio, cum causa illa tractaretur, adversarii afferebant sua jura, ut sibi videbantur, quod Antiochena sedes apostolica et patriarchica sedes esset: ob idque contendebant et alias provin- cias sibi subjectas esse debere. : XXXII. Hæc cum assererent, iis, qui præsentes erant, rationi consentanea dicere videbantur. Bea- tus vero Anthemius paulum moratus, contra obji- ciens Et mea, inquit, sedes apostolica fuit inde us- que a principio et libertate honorata, qui et apo- stolum habeo in patria mea integro corpore con- stantem, beatissimum, inquam, illum Barnabam, sanctarum laudum præconiis celeberrimum. Hoc cum Anthemius opposuisset, nihil loci adversariis relictum est, cum episcopi, qui præsentes erant, silentio Anthemii orationem confirmassent. Adver- sarii vero ipsi rubore perfusi, muti remanserunt, responso illo tam justo perculsi. Hæc cum impera- tor audivisset, episcopum Cypri ad se accersiri jus- sit, et de revelatione sancti apostoli Barnabæ dili- genter ab co quæsivit. Ille nihil ex his, quæ vera cognoverat, occultavit, sed ordine rem omnem im- peratori narravit. He hæc audiens, valde gavisus B C D XXXIII. Tunc Antiochenæ urbis episcopum illine expulit, et jussit, ut in posterum Cypri episcopo, quod ad eam causam pertinebat, nihil omnino mo- lestas esset. Beatum vero Anthemium episcopum ita rogavit : Quoniam saneti pontificatus tui tem- poribus Domino nostro Jesu Christo placuit, san- clum suum apostolum Barnabam revelare, jube, quæso, celeriter Evangelium illud, quod inventum est, nobis afferri. Id si feceris, mihi filio tuo gra. tissimum erit : habebis enim et meipsum posthac tibi, pater, in omnibus obtemperantem. Assensus est ejus petitioni episcopus, et quemdam ex iis, quos secum habebat, una cum fidelissimo impera- toris ministro episcopum misit, qui Evangelium il- lud in urbem Constantinopolin attulerunt. Erant autem libri tabellæ thyinis lignis compositæ. Evan- gelium illad imperator in mauus sumpsit, et deos- culatus est, auroque multo exornatum in palatio suo reposuit, ubi ad hodiernum usque dienı servatur, et in magna quinta Paschæ feria quotannis in pa- latii oratorio Evangelium ex eo libro recitatur. Epi- scopum vero Anthemium magnis honoribus prose- cutus, pecuniis multis donatum, ad insulam Cyprum remisit, eique mandavit ut sancto apostolo Barna- bæ templum in eo loco erigeret, ubi venerandæ ipsius reliquiæ inventæ fuerant. Multi autem ex op- timatum numero pro illius templi ædificatione pe- cuniam contulerunt. XXXIV. Ille igitur in Cyprum reversas, multos artifices atque operarios collegit, et ædificationi non mediocrem operam dedit, et apostolo Barnabæ tem- plum valde magnum tum ædificio, tum multo et vario ornatu insigne construxit. Ad eam vero tem- pli partem, quæ ad Libyam spectat, aulam quamdam composuit, quatuor porticus habentem, et cellas bine atque illinc e regione sibi oppositas in aula construxit, ut qui divina officia in templo illo mo- nachi celebrarent, in illis cellis habitare possent. Quin etiam e longinqua regione aquæ ductum de- rivari fecit, et in medio atrio concham quamdam pulcherrimam construxit, in quam aqua illa deßue- ret, ut tam qui eo in loco habitabant, quam qui peregre venissent, abunde aquis illis frui possent. Multa etiam alia hospitia illic ædificavit, in quibus peregrini et hospites recreari possent, ita ut qui lo- cum illum vidisset, parvæ alicujus et jucundæ ur- bis figuram videre sibi visus esset. Dein arcam illam, in qua Barnabæ apostoli reliquiæ condita crant, in dextera sacræ aræ parte collocavit, qui locus multo argento et marmoreis columnis ornatus crat. Diem vero festum, quo beati apostoli et gene- rosi martyris Barnabæ memoria celebraretur, Pa- tres agi per singulos annos constituerunt, }} Idus Junii, ut Romani numerant: ut vero Cyprii Constantienses, die undecimo ejus mensis, qui ab illis dicitur Msores, et decimus numeratur : el
PG 87:4106Κυπρίους Κωνσταντιεῖς μηνὶ Μεσωρὶ τοῦ καὶ δεκάτου ἑνδεκάτῃ, κατὰ δὲ Ἀσιανοὺς ἤτοι κατὰ Παφίους μηνὶ Πληθυπάτῳ τοῦ καὶ ἐννάτου ἐννεακαιδεκάτῃ, συναγόμενοι καὶ τὰς πνευματικὰς ἐπιτελοῦντες λειτουργίας, εἰς δόξαν τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, ὅτι αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν.
4105 LAUDATIO IN APOST. BERNABAM. 4106 autem Asiani homines, vel Paphii numerant, deci- A monis paupertatem exiguam illam quidem, sed prom- mo nono mensis, qui Phthipatus dicitur, et nonus numeratur. Hoc igitur anni tempore in eum locum, quent supra diximus, gentiles plurimæ conveniunt, et divina oflicia concelebrant in gloriam Patris, Fi- lii, et Spiritus sancti, cui debetur gloria in sæcula sæculorum. Amen. XXXV. Reliquiarum sancti apostoli Barnabæ re- velatio ita se habuit, ut diximus. Quæ vero miracu- la quotidie a sanctissimo ipsius sepulcro abunde proficiscuntur, ea si quis conscribere velit, ne mul- tis quidem voluminibus (ut opinor) illa complecti poterit. Nos igitur ad eorum, quæ supra diximus, memoriam redeuntes, virum hunc pietatis causa omnibus certaminibus egregie functum, ob idque cœlesti corona donatum, hymnis divinis prosequan- mur, et eumdem beatum prædicantes, laudum præ- coniis celebremus. Hic enim, tanquam oliva quæ- dam fructifera, in domo Dei plantatus quotidie fru- clus suavem odorem spirantes Deo ipsi offert. Hic imperatorum gloria, sacerdotum jucunditas, popu- lorum exsultatio, eorum, qui angustiis premuntur, consolatio, afflictorum profugium ac recreatio, de- speratorum spes atque adjutor, peregrinorum re- quies, ægrotantium medicina, sanorum custos, spi- ritualium gratiarum fons, Ecclesiæ murus, ortho- doxorum firmamentum, fidelium hominum propu- gnatio, totius orbis terrarum decus. Cæterum tot et tantæ sunt, beatissime apostole Jesu Christi Barna- ba, laudes tuæ, ut omnium hominum mentem atque orationem superent. Nibilominus tamen nostri ser- B ptam certe, acceptam habens, pro nobis apud eum, quem dilexisti, Christum unigenitum Dei Filium et Verbum, intercedere non graveris, ut ille a præsen- ti et laborioso hoc sæculo nos eripiat, nobisque concedat, ut remissionem peccatorum, clementiam et misericordiam multam assequamur in illo die terribili, cum venerit judicare vivos et mortuos, XXXVI. Tuum vero successorem, qui sanctam sedem tuam gubernat, firmam atque immobilem, cujus et tu propugnator fuisti, fidem eodem sensu tuentem, orthodoxæ veritatis legitimum et verum doctorem, Salvatoris nostri imitatorem, pastorem et Patrem nostrum, qui præsens est, et sanetain tui memoriam illustrem repræsentat, Deum exora, ut multis annorum circulis in sanctissima tua sede conservet valentem, et populum ipsius in pace et tranquillitate regentem, qui et veritatis doctrinam omni cum sanctitate et justitia dirigat. Te insuper oramus, ut qua cura patriam tuain semper prose- cutus es, eadem et nunc illam prosequaris, eamque tuis sanctis apud Deum precibus custodias, et a scandalis operantium iniquitatem eripias, nt in pace, modestia ac pietate vitam in hoc sæculo du- camus, et misericordiam Domini nostri Jesu Christi exspectantes, ad æternam illam vitam pervenire possimus, cujus nos omnes participes fieri optamus gratia, misericordia et benignitate Domini nostri Jesu Christi cui gloria sit, Patrique et sancio Spiritui, nunc et semper, et in sæcula sæculorum. Amen. PATROL. GR. LXXXVII. 129
Continue reading PG 87: Refutatio Procli (fragmentum e cod. Vat. gr. 1096) →≣ entire volume