715 IN RAMOS PALMARUM. τος Πατήρ βεβαιῶν τὴν υἱότητα, καὶ τότε καὶ νῦν ἐκ δευτέρου βολ. Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ ηὐδόκησα· αὐτοῦ ἀκούετε. Ὁ γὰρ αὐτοῦ ἀκούων, καὶ ἐμοῦ ἀκούει· καὶ ὃς ἂν ἐπαισχυνθῇ αὐτὸν καὶ τοὺς αὐτοῦ λόγους, κἀγὼ αὐτὸν ἐπαισχυνθήσομαι ἐν τῇ δόξῃ μου καὶ τῶν ἁγίων ἀγγέλων. Αὐτοῦ ἀκούετε, ἁπλάστως, ἀπάκως, ἀπεριγράπτως, πίστει ζητοῦντες, ἀλλ' οὐ • 716 γλώττη μετρούντες, πίστει παραβαίνοντες, ἀλλ' οὐ λό γοις τὸν λόγον σταθμίζοντες. Αρτι γὰρ Παῦλος ὁ ῥήτωρ. χαλινῶν τὸν περίεργον, καὶ πάντα διδάσκων ἀνενδοιά - στως, βολ ο βάθος πλούτου τε καὶ σοφίας καὶ γνώσεως Θεοῦ! ὡς ἀνεξερεύνητα τὰ κρίματα αὐτοῦ, καὶ ἀνεξιχνίαστοι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Εἰς τὰ βαΐα. Ηδη τῆς πνευματικῆς πανηγύρεως προλάμπει τὰ χα- ρίσματα· ἤδη τῆς πανευφήμου ἑορτῆς προτρέχει τὰ ση- μαντρα· ἤδη τοῦ ἄλλου νυμφίου προτρέχουσι τὰ μηνύ κατα· ήδη της καθολικῆς ἀναστάσεως ἀρραβῶνα δεξά- μενος Λάζαρος τῷ Κυρίῳ ἀνάκειται· ἤδη τῆς δωρεᾶς τὸ μύρον τοὺς τῷ βαπτίσματι προστρέχοντας εὐωδιάζει· ἤδη τοῦ βασιλέως οἱ πιστοὶ φύλακες τὴν μεγάλην πόλιν ταύτην κατέλαβον· ἤδη ὁ πιστὸς λαὸς εἰς ἀπάντησιν τῷ Κυρίῳ προσδραμὼν βος λέγων· Ωσαννὰ ἐν τοῖς ὑψί στοις, καθὼς ἀρτίως ἠκούσατε· Εὐλογημένος ὁ ἐρχό- μενος ἐν ὀνόματι Κυρίου, βασιλεὺς τοῦ Ἰσραήλ· εὐ λογημένος ὁ ἐρχόμενος, ὁ ἀεὶ ἐρχόμενος, καὶ ὧν μεθ' ἡμῶν, καὶ ἔξω τῶν πιστῶν μηδαμῶς γινόμενος. Όντως ὁ ὄχλος ἐκεῖνος βασιλικὴν ἐγνώρισε δύναμιν καὶ εἴσοδον. Ὥσπερ γὰρ ἐν τοῖς παροῦσι, κοσμικοῦ βασιλέως ἐπι- στρατεύσαντος τυράννῳ, καὶ μετὰ νίκης υποστρέφον της, πάντες οι πολῖται αὐτοῦ πρὸ τῆς πόλεως συναντώ. σιν, ἄνθη βαστάζοντες, ἐπαίνους πλέκοντες, ἐγκωμίοις τὴν νίκην αμειβόμενοι· ἄγει δὲ αυτοὺς πρὸς ταῦτα οὐκ ἔνδοξος ἔρως, ἀλλ' ἐπινίκιος ὕμνος καὶ πάθος· τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἐπὶ τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ, ὡς ἐπὶ βασιλέω; τροπαιούχου, ἅπαν τὸ πλῆθος, καὶ ἐκ τῶν λόγων, καὶ ἐκ τῶν βαΐων ἐμήνυον ὅτι νικητῆς ὁ παραγενόμενος, μᾶλο λον δὲ ὅτι Θεὸς ὁ γνωριζόμενος. Θεῷ γὰρ μόνῳ ἁρμόδιαι αἱ φωναὶ αἱ τότε βληθεῖσαι, καὶ τοῖς συνετοῖς θεία μυ στήρια παραγυμνοῦσαι, Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις· τουτέστι, Σῶσον δὴ ὁ ἐν τοῖς ὑψίστοις· οὕτω γὰρ ἑρμη νεύεται τῇ Ἑβραῖδι φωνῇ τὸ, Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψί στοις, ὡς ἄνω σωτηρία, καὶ κάτω φιλανθρωπία. Ο ὄχλου θεογνωσία ἀγγελικῆς διακονίας μετεσχηκότος! γῆν πατοῦντες, καὶ οὐρανὸν χωροβατοῦντες, σώμα περιχεία μενοι, καὶ τὰ τῶν ἀσωμάτων μετερχόμενοι· Ιουδαίοι την προσηγορίαν, καὶ Χριστιανοὶ τὴν ἐργασίαν· κοσμι καὶ τὴν διαγωγήν, καὶ ἀποστολικοὶ τὴν ὁμολογίαν· ἄνω θεν καὶ οὗτοι, ὡς Πέτρος, τὴν ἀποκάλυψιν ἐδέξαντο. Ὥσπερ γὰρ ὁ κορυφαίος τῶν ἀποστόλων οὐκ ἐξ οἰκεία; μελέτης, ἀλλ᾽ ἐκ θείας ἀποκαλύψεως ἔλεγε πρὸς τὸν Κύριον, Σὺ εἶ ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, καὶ ὁ Κύ ριος δεικνύων ὅτι οὐκ ἐξ οἰκείων λογισμῶν, ἀλλ' ἐκ τοῦ Πατρὸς ἔλαβε τὴν ἀποκάλυψιν, μακαρίζων αὐτὸν ἔλεγε· Μακάριος εἴ Σίμων Βὰρ Ιωνά, ὅτι [708] σὰρξ καὶ αἷμα οὐκ ἀπεκάλυψε σει, ἀλλ' ὁ Πατήρ μου ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς· τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ὁ ὄχλος ἄνωθεν τὴν ἀποκά λυψιν δεξάμενος ἀνεβόα πρὸς τὸν Κύριον λέγων· Ωσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις· εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνό- ματι Κυρίου, Βασιλεὺς τοῦ Ἰσραήλ. Εστι δὲ πάν τως εἰκὸς εἰπεῖν, τίς καὶ πόθεν ἡμῖν ἡ ἀπόδειξις, ὅτι ὁ Ἰουδαϊκό; οὗτος όχλος ἄνωθεν ἔλαβε τὴν ἀποκάλυψιν. Πόθεν οὖν ὑμῖν ὑποδείξω; Εξ αὐτῶν τῶν τοῦ Κυρίου ῥημάτων. Ιδόντες γάρ, φησίν, οἱ ἀρχιερεῖς καὶ cl γραμματεῖς τοὺς παῖδας κράζοντας ἐν τῷ ἱερῷ, καὶ λέγοντας. Ωσαννὰ τῷ υἱῷ Δαυΐδ, ήγανάτησαν και εἶπον τῷ Ἰησοῦ ᾿Ακούεις τί εὗτοι λέγουσιν; Ο δε Ἰησοῦς λέγει αὐτοῖς, Ναί· οὐδέποτε ἀνέγνωτε, Εκ στήματος νηπίων καὶ θηλαζόντων κατηρτίσω αἶνον ; Καὶ οὐκ ἐκ μόνων δὲ τῶν τοῦ Κυρίου ῥημάτων, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῆς παραδόξου τῶν ὄχλων συστροφῆς καὶ ἀπαν τήσεως καὶ τῶν ἔργων ὧν ἐποίουν, οὐ μόνον κράζοντες, ἀλλὰ καὶ τοὺς κλάδους τῶν ἐλαιῶν, καὶ τὰ βαῖα τῶν φοινίκων κόπτοντες, καὶ ταῖς χερσὶ φέροντες, καὶ τὰ ἱμάτια αὐτῶν, ὑποστρωννύοντες, καὶ Σωτῆρα καὶ βασι- λέα καὶ Κύριον προσαγορεύοντες. "Οθεν παντί που δή λον, ὅτι ἄνωθεν ἐδέξαντο τὴν ἀποκάλυψιν. Εἰ μὴ γὰρ ἄνωθεν ἐδέξαντο, πόθεν ἐγνώριζεν ο όχλος βασιλέα τὸν Κύριον; Οὐκ ἐφόρει διάδημα βασιλέως κοσμικοῦ, οὔτε περιεβέβλητο αλουργίδα, οὐκ ἐπεφέρετο πλήθος στρα. τοῦ, οὐ προέτρεχον αὐτῷ ἵππο: καὶ ἄρματα καὶ ἀσπίδι; δὲ - χρυσοκόλλητοι, οὐκ ἐπωχεῖτο ἅρματι πορφυροστρώτῳ βασιλικῷ· πώλῳ δὲ ἐπεκάθητο ἀλλοτρία μικρή, δώδεκα μαθητὰς μόνους επαγόμενος. Πόθεν οὖν ἔγνω ὁ ὄχλος αὐτὸν βασιλέα τυγχάνειν, εἰ μὴ ἄνωθεν ἔλαβε τὴν ἀπο- κάλυψιν ; Διὸ οὐκ ἐζήτουν ἐπὶ τοῦ Κυρίου διάδημα και σμικόν· ἔγνωσαν γὰρ αὐτὸν ἀνάρχως βασιλεύοντα· οὐκ ἐζήτουν αλουργίδα· ἐθεώρουν γὰρ αὐτὸν ἀναβαλλόμενον φως, ὡς ἱμάτιον· οὐ περιεβλέποντο πλῆθος στρατιωτῶν, πεισθέντες τῷ εἰρηκέτι προφήτῃ· Μύρια μυριάδες ἐλειτούργουν αὐτῷ, καὶ χίλιαι χιλιάδες ἀρχαγγέλων παρειστήκεισαν αὐτῷ· οὐκ ἐπεζήτουν ἵππους καὶ ἄρα ματα· ἐγνώρισαν γὰρ ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ τὸν Ἠλίαν ἐν ἅρματι πυρίνῳ ἀναλαβών· καὶ τοὺς εὐαγγελιστὰς καθά περ ίππους παρακολουθοῦντας αὐτῷ γινώσκοντες, πει- σθέντες τῷ εἰρηκότι προφήτης Ζαχαρίας δὲ οὗτός ἐστιν ὁ εἰπὼν, ὅτι ὑπίσω αὐτοῦ ἵπποι λευκοί, καὶ πυῤῥοι, καὶ ποικίλοι, καὶ ψαροί. Λευκός ἵππος Ματθαῖος, ὡς τὰ τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Κυρίου σαφέστερον ἐκθέμενος· ψαρὸς ἵππος ὁ Μάρκος, δς διανθέστερον τὸ Εὐαγγέλιον ο ἔγραψε ποικίλος ἵππος ὁ Λουκᾶς, ὡς εὐγλωττοτέρως καὶ ποικίλως τὰ κατὰ Κύριον ἐκθέμενος· πυρὸς ἵππος Ἰωάννης, ὁ τὴν θεότητα τοῦ Χριστοῦ, καθάπερ ἀστρα πὴ πυρὸς, τοῖς ἀποστόλοις ἐκλάμψας. Ἐν ἀρχῇ ἡ ὁ Λόγος, καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος. ίππους δὲ ταχυδρόμους εἰς πᾶσαν τὴν γῆν τὸ Εὐαγγέλιον κομίσαντας, καὶ ὁ προφήτης Αμβακούμ τοὺς ἀποστόλους ὠνόμασε λέγων· Καὶ ἐπεβίβασας εἰς θάλασσαν τοὺς ἵππους σου· θάλασσαν τροπικῶς τὸν ἅπαντα κόσμον καλέσας. Οὐκ ἐζήτουν ἐπὶ τοῦ Κυρίου σχημα λιθοκόλλητον, πορφυρόστρωτον, βασιλικοῖς ὅπλοις διηθυσμένον· ᾔδεισαν γὰρ τὰ Χερουβὶμ καὶ τὰ Σεραφίμ, τὰς ἐξαπτέρυγας λαμπάδας, όχημα κεντούμενα, πεισθέν τες τῷ εἰρηκότι· Ὁ καθήμενος ἐπὶ τῶν Χερουβὶμ ἐμφάνηθι. Θεόθεν τοίνυν ὁ Ἱεροσολυμικὸς ἐκεῖνος πιστός ὄχλος τὴν ἀποκάλυψιν δεξάμενος, οὐκ ἐσκανδαλίσθη ὑπὸ τοῦ εὐτελοῦς πώλου, ἀλλ᾽ ἐνεδυναμώθη ὑπὸ τῆς Δεσπο τικῆς παρουσίας. Διὸ ὡς μόνον εἶδον τὸν Κύριον ἐπι βάντα τῷ πώλῳ, εὐθέως προφητικαῖς προββήσεσι νυχθέντες, ἀναλαβόντες τὰ βαΐα των φοινίκων, έλεγον πρὸς ἀλλήλους οἱ ὄχλοι· Τί ἀναμένομεν, καὶ οὐκ ἐξερ- χόμεθα εἰς ἀπάντησιν τοῦ νοητου φοίνικος, κρατοῦντες τὰ βαΐα τῶν φοινίκων; Ο καρπὸς αὐτοῦ γλυκασματος καὶ ἀθανασίας πλήρης· τὰ φύλλα αὐτοῦ τῆς οἰκουμένης ἰάματα· τὸ στέλεχος αὐτοῦ, τουτέστι, το ξύλον του σταυροῦ, τοῦ κόσμου παντὸς σωτηρία, καὶ τρόπαιον τῆς κατὰ τοῦ διαβόλου νίκης. Ηκούσαμεν τῆς ἐξ ἡμῶν Εκ- κλησίας ἐν τοῖς Ασμασι τῶν ᾀσματων βρώσης Αναβή σομαι ἐπὶ τοῦ φοίνικος, κρατήσω τῶν κλάδων αὐτ του. Προλάβωμεν τὴν ἐξ [76] ἐθνῶν Ἐκκλησίαν, καὶ ὡς φοίνικα νοητόν, καὶ ὡς βασιλέα κραταιὸν ἀσπατω μεθα. Ταῦτα των όχλων λεγόντων καὶ διαπραττομένων. καὶ τὸν Κύριον εὐφημούντων, οἱ ἀρχιερεῖς καὶ Φαρισαίος δριμυχθέντες σφόδρα επετίμων τοῖς ὄχλοις λέγοντες Τί ποιείτε, τί ματαιολογείτε προπετέστατοι; ὡς Θεῷ το υἱῷ τοῦ τέκτονος προσέρχεσθε τὰ βαΐα κρατοῦντες, Κύριον ονομάζετε τὸν μὴ ἔχοντα ποὺ τὴν κεφυλήν κλί ναι, βασιλικές φωνὰς περιβάλλετε τῷ ἐπὶ πώλῳ ὄνει καθεζομένῳ; οὐχὶ ὁ Πατὴρ αὐτοῦ καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ παρ' ἡμῖν εἰσι ; Παύσασθε, προπετέστατοι, εἰ δὲ μή γε, κολασθήσεσθε. Διὰ τοῦτο γὰρ ἀπεστάλη μεν, όπως τοὺς ἐν ὑμῖν προπετεστάτους σημειωσώμεθα, δίκας τῇ τόλμη ἀποτιννύντας. Ταῦτα ἀκούσαντες οἱ ὄχλοι τῶν ἀρχιερέων λεγόντων, οὐ κινοῦνται μὲν πρὸς στάσιν, ἀποκρίνονται δὲ πρὸς αὐτοὺς τῆς χάριτος ενεργούσης Μέμφεσθε ἡμῖν, Φαρισαίοι, καὶ κόλασιν ἡμῖν ἀπειλεῖτε ὡς βλαστ φημίαν προϊεμένοις; τίνες κολάσεως ἄξιοι ; ὑμεῖς οἱ τὰς Γραφάς αναγινώσκοντες καὶ μὴ νοοῦντες, ἡ ἡμεῖς οἱ

715 IN RAMOS PALMARUM. τος Πατήρ βεβαιῶν τὴν υἱότητα, καὶ τότε καὶ νῦν ἐκ δευτέρου βολ. Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ ηὐδόκησα· αὐτοῦ ἀκούετε. Ὁ γὰρ αὐτοῦ ἀκούων, καὶ ἐμοῦ ἀκούει· καὶ ὃς ἂν ἐπαισχυνθῇ αὐτὸν καὶ τοὺς αὐτοῦ λόγους, κἀγὼ αὐτὸν ἐπαισχυνθήσομαι ἐν τῇ δόξῃ μου καὶ τῶν ἁγίων ἀγγέλων. Αὐτοῦ ἀκούετε, ἁπλάστως, ἀπάκως, ἀπεριγράπτως, πίστει ζητοῦντες, ἀλλ' οὐ • 716 γλώττη μετρούντες, πίστει παραβαίνοντες, ἀλλ' οὐ λό γοις τὸν λόγον σταθμίζοντες. Αρτι γὰρ Παῦλος ὁ ῥήτωρ. χαλινῶν τὸν περίεργον, καὶ πάντα διδάσκων ἀνενδοιά - στως, βολ ο βάθος πλούτου τε καὶ σοφίας καὶ γνώσεως Θεοῦ! ὡς ἀνεξερεύνητα τὰ κρίματα αὐτοῦ, καὶ ἀνεξιχνίαστοι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Εἰς τὰ βαΐα. Ηδη τῆς πνευματικῆς πανηγύρεως προλάμπει τὰ χα- ρίσματα· ἤδη τῆς πανευφήμου ἑορτῆς προτρέχει τὰ ση- μαντρα· ἤδη τοῦ ἄλλου νυμφίου προτρέχουσι τὰ μηνύ κατα· ήδη της καθολικῆς ἀναστάσεως ἀρραβῶνα δεξά- μενος Λάζαρος τῷ Κυρίῳ ἀνάκειται· ἤδη τῆς δωρεᾶς τὸ μύρον τοὺς τῷ βαπτίσματι προστρέχοντας εὐωδιάζει· ἤδη τοῦ βασιλέως οἱ πιστοὶ φύλακες τὴν μεγάλην πόλιν ταύτην κατέλαβον· ἤδη ὁ πιστὸς λαὸς εἰς ἀπάντησιν τῷ Κυρίῳ προσδραμὼν βος λέγων· Ωσαννὰ ἐν τοῖς ὑψί στοις, καθὼς ἀρτίως ἠκούσατε· Εὐλογημένος ὁ ἐρχό- μενος ἐν ὀνόματι Κυρίου, βασιλεὺς τοῦ Ἰσραήλ· εὐ λογημένος ὁ ἐρχόμενος, ὁ ἀεὶ ἐρχόμενος, καὶ ὧν μεθ' ἡμῶν, καὶ ἔξω τῶν πιστῶν μηδαμῶς γινόμενος. Όντως ὁ ὄχλος ἐκεῖνος βασιλικὴν ἐγνώρισε δύναμιν καὶ εἴσοδον. Ὥσπερ γὰρ ἐν τοῖς παροῦσι, κοσμικοῦ βασιλέως ἐπι- στρατεύσαντος τυράννῳ, καὶ μετὰ νίκης υποστρέφον της, πάντες οι πολῖται αὐτοῦ πρὸ τῆς πόλεως συναντώ. σιν, ἄνθη βαστάζοντες, ἐπαίνους πλέκοντες, ἐγκωμίοις τὴν νίκην αμειβόμενοι· ἄγει δὲ αυτοὺς πρὸς ταῦτα οὐκ ἔνδοξος ἔρως, ἀλλ' ἐπινίκιος ὕμνος καὶ πάθος· τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἐπὶ τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ, ὡς ἐπὶ βασιλέω; τροπαιούχου, ἅπαν τὸ πλῆθος, καὶ ἐκ τῶν λόγων, καὶ ἐκ τῶν βαΐων ἐμήνυον ὅτι νικητῆς ὁ παραγενόμενος, μᾶλο λον δὲ ὅτι Θεὸς ὁ γνωριζόμενος. Θεῷ γὰρ μόνῳ ἁρμόδιαι αἱ φωναὶ αἱ τότε βληθεῖσαι, καὶ τοῖς συνετοῖς θεία μυ στήρια παραγυμνοῦσαι, Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις· τουτέστι, Σῶσον δὴ ὁ ἐν τοῖς ὑψίστοις· οὕτω γὰρ ἑρμη νεύεται τῇ Ἑβραῖδι φωνῇ τὸ, Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψί στοις, ὡς ἄνω σωτηρία, καὶ κάτω φιλανθρωπία. Ο ὄχλου θεογνωσία ἀγγελικῆς διακονίας μετεσχηκότος! γῆν πατοῦντες, καὶ οὐρανὸν χωροβατοῦντες, σώμα περιχεία μενοι, καὶ τὰ τῶν ἀσωμάτων μετερχόμενοι· Ιουδαίοι την προσηγορίαν, καὶ Χριστιανοὶ τὴν ἐργασίαν· κοσμι καὶ τὴν διαγωγήν, καὶ ἀποστολικοὶ τὴν ὁμολογίαν· ἄνω θεν καὶ οὗτοι, ὡς Πέτρος, τὴν ἀποκάλυψιν ἐδέξαντο. Ὥσπερ γὰρ ὁ κορυφαίος τῶν ἀποστόλων οὐκ ἐξ οἰκεία; μελέτης, ἀλλ᾽ ἐκ θείας ἀποκαλύψεως ἔλεγε πρὸς τὸν Κύριον, Σὺ εἶ ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, καὶ ὁ Κύ ριος δεικνύων ὅτι οὐκ ἐξ οἰκείων λογισμῶν, ἀλλ' ἐκ τοῦ Πατρὸς ἔλαβε τὴν ἀποκάλυψιν, μακαρίζων αὐτὸν ἔλεγε· Μακάριος εἴ Σίμων Βὰρ Ιωνά, ὅτι [708] σὰρξ καὶ αἷμα οὐκ ἀπεκάλυψε σει, ἀλλ' ὁ Πατήρ μου ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς· τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ὁ ὄχλος ἄνωθεν τὴν ἀποκά λυψιν δεξάμενος ἀνεβόα πρὸς τὸν Κύριον λέγων· Ωσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις· εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνό- ματι Κυρίου, Βασιλεὺς τοῦ Ἰσραήλ. Εστι δὲ πάν τως εἰκὸς εἰπεῖν, τίς καὶ πόθεν ἡμῖν ἡ ἀπόδειξις, ὅτι ὁ Ἰουδαϊκό; οὗτος όχλος ἄνωθεν ἔλαβε τὴν ἀποκάλυψιν. Πόθεν οὖν ὑμῖν ὑποδείξω; Εξ αὐτῶν τῶν τοῦ Κυρίου ῥημάτων. Ιδόντες γάρ, φησίν, οἱ ἀρχιερεῖς καὶ cl γραμματεῖς τοὺς παῖδας κράζοντας ἐν τῷ ἱερῷ, καὶ λέγοντας. Ωσαννὰ τῷ υἱῷ Δαυΐδ, ήγανάτησαν και εἶπον τῷ Ἰησοῦ ᾿Ακούεις τί εὗτοι λέγουσιν; Ο δε Ἰησοῦς λέγει αὐτοῖς, Ναί· οὐδέποτε ἀνέγνωτε, Εκ στήματος νηπίων καὶ θηλαζόντων κατηρτίσω αἶνον ; Καὶ οὐκ ἐκ μόνων δὲ τῶν τοῦ Κυρίου ῥημάτων, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῆς παραδόξου τῶν ὄχλων συστροφῆς καὶ ἀπαν τήσεως καὶ τῶν ἔργων ὧν ἐποίουν, οὐ μόνον κράζοντες, ἀλλὰ καὶ τοὺς κλάδους τῶν ἐλαιῶν, καὶ τὰ βαῖα τῶν φοινίκων κόπτοντες, καὶ ταῖς χερσὶ φέροντες, καὶ τὰ ἱμάτια αὐτῶν, ὑποστρωννύοντες, καὶ Σωτῆρα καὶ βασι- λέα καὶ Κύριον προσαγορεύοντες. "Οθεν παντί που δή λον, ὅτι ἄνωθεν ἐδέξαντο τὴν ἀποκάλυψιν. Εἰ μὴ γὰρ ἄνωθεν ἐδέξαντο, πόθεν ἐγνώριζεν ο όχλος βασιλέα τὸν Κύριον; Οὐκ ἐφόρει διάδημα βασιλέως κοσμικοῦ, οὔτε περιεβέβλητο αλουργίδα, οὐκ ἐπεφέρετο πλήθος στρα. τοῦ, οὐ προέτρεχον αὐτῷ ἵππο: καὶ ἄρματα καὶ ἀσπίδι; δὲ - χρυσοκόλλητοι, οὐκ ἐπωχεῖτο ἅρματι πορφυροστρώτῳ βασιλικῷ· πώλῳ δὲ ἐπεκάθητο ἀλλοτρία μικρή, δώδεκα μαθητὰς μόνους επαγόμενος. Πόθεν οὖν ἔγνω ὁ ὄχλος αὐτὸν βασιλέα τυγχάνειν, εἰ μὴ ἄνωθεν ἔλαβε τὴν ἀπο- κάλυψιν ; Διὸ οὐκ ἐζήτουν ἐπὶ τοῦ Κυρίου διάδημα και σμικόν· ἔγνωσαν γὰρ αὐτὸν ἀνάρχως βασιλεύοντα· οὐκ ἐζήτουν αλουργίδα· ἐθεώρουν γὰρ αὐτὸν ἀναβαλλόμενον φως, ὡς ἱμάτιον· οὐ περιεβλέποντο πλῆθος στρατιωτῶν, πεισθέντες τῷ εἰρηκέτι προφήτῃ· Μύρια μυριάδες ἐλειτούργουν αὐτῷ, καὶ χίλιαι χιλιάδες ἀρχαγγέλων παρειστήκεισαν αὐτῷ· οὐκ ἐπεζήτουν ἵππους καὶ ἄρα ματα· ἐγνώρισαν γὰρ ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ τὸν Ἠλίαν ἐν ἅρματι πυρίνῳ ἀναλαβών· καὶ τοὺς εὐαγγελιστὰς καθά περ ίππους παρακολουθοῦντας αὐτῷ γινώσκοντες, πει- σθέντες τῷ εἰρηκότι προφήτης Ζαχαρίας δὲ οὗτός ἐστιν ὁ εἰπὼν, ὅτι ὑπίσω αὐτοῦ ἵπποι λευκοί, καὶ πυῤῥοι, καὶ ποικίλοι, καὶ ψαροί. Λευκός ἵππος Ματθαῖος, ὡς τὰ τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Κυρίου σαφέστερον ἐκθέμενος· ψαρὸς ἵππος ὁ Μάρκος, δς διανθέστερον τὸ Εὐαγγέλιον ο ἔγραψε ποικίλος ἵππος ὁ Λουκᾶς, ὡς εὐγλωττοτέρως καὶ ποικίλως τὰ κατὰ Κύριον ἐκθέμενος· πυρὸς ἵππος Ἰωάννης, ὁ τὴν θεότητα τοῦ Χριστοῦ, καθάπερ ἀστρα πὴ πυρὸς, τοῖς ἀποστόλοις ἐκλάμψας. Ἐν ἀρχῇ ἡ ὁ Λόγος, καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος. ίππους δὲ ταχυδρόμους εἰς πᾶσαν τὴν γῆν τὸ Εὐαγγέλιον κομίσαντας, καὶ ὁ προφήτης Αμβακούμ τοὺς ἀποστόλους ὠνόμασε λέγων· Καὶ ἐπεβίβασας εἰς θάλασσαν τοὺς ἵππους σου· θάλασσαν τροπικῶς τὸν ἅπαντα κόσμον καλέσας. Οὐκ ἐζήτουν ἐπὶ τοῦ Κυρίου σχημα λιθοκόλλητον, πορφυρόστρωτον, βασιλικοῖς ὅπλοις διηθυσμένον· ᾔδεισαν γὰρ τὰ Χερουβὶμ καὶ τὰ Σεραφίμ, τὰς ἐξαπτέρυγας λαμπάδας, όχημα κεντούμενα, πεισθέν τες τῷ εἰρηκότι· Ὁ καθήμενος ἐπὶ τῶν Χερουβὶμ ἐμφάνηθι. Θεόθεν τοίνυν ὁ Ἱεροσολυμικὸς ἐκεῖνος πιστός ὄχλος τὴν ἀποκάλυψιν δεξάμενος, οὐκ ἐσκανδαλίσθη ὑπὸ τοῦ εὐτελοῦς πώλου, ἀλλ᾽ ἐνεδυναμώθη ὑπὸ τῆς Δεσπο τικῆς παρουσίας. Διὸ ὡς μόνον εἶδον τὸν Κύριον ἐπι βάντα τῷ πώλῳ, εὐθέως προφητικαῖς προββήσεσι νυχθέντες, ἀναλαβόντες τὰ βαΐα των φοινίκων, έλεγον πρὸς ἀλλήλους οἱ ὄχλοι· Τί ἀναμένομεν, καὶ οὐκ ἐξερ- χόμεθα εἰς ἀπάντησιν τοῦ νοητου φοίνικος, κρατοῦντες τὰ βαΐα τῶν φοινίκων; Ο καρπὸς αὐτοῦ γλυκασματος καὶ ἀθανασίας πλήρης· τὰ φύλλα αὐτοῦ τῆς οἰκουμένης ἰάματα· τὸ στέλεχος αὐτοῦ, τουτέστι, το ξύλον του σταυροῦ, τοῦ κόσμου παντὸς σωτηρία, καὶ τρόπαιον τῆς κατὰ τοῦ διαβόλου νίκης. Ηκούσαμεν τῆς ἐξ ἡμῶν Εκ- κλησίας ἐν τοῖς Ασμασι τῶν ᾀσματων βρώσης Αναβή σομαι ἐπὶ τοῦ φοίνικος, κρατήσω τῶν κλάδων αὐτ του. Προλάβωμεν τὴν ἐξ [76] ἐθνῶν Ἐκκλησίαν, καὶ ὡς φοίνικα νοητόν, καὶ ὡς βασιλέα κραταιὸν ἀσπατω μεθα. Ταῦτα των όχλων λεγόντων καὶ διαπραττομένων. καὶ τὸν Κύριον εὐφημούντων, οἱ ἀρχιερεῖς καὶ Φαρισαίος δριμυχθέντες σφόδρα επετίμων τοῖς ὄχλοις λέγοντες Τί ποιείτε, τί ματαιολογείτε προπετέστατοι; ὡς Θεῷ το υἱῷ τοῦ τέκτονος προσέρχεσθε τὰ βαΐα κρατοῦντες, Κύριον ονομάζετε τὸν μὴ ἔχοντα ποὺ τὴν κεφυλήν κλί ναι, βασιλικές φωνὰς περιβάλλετε τῷ ἐπὶ πώλῳ ὄνει καθεζομένῳ; οὐχὶ ὁ Πατὴρ αὐτοῦ καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ παρ' ἡμῖν εἰσι ; Παύσασθε, προπετέστατοι, εἰ δὲ μή γε, κολασθήσεσθε. Διὰ τοῦτο γὰρ ἀπεστάλη μεν, όπως τοὺς ἐν ὑμῖν προπετεστάτους σημειωσώμεθα, δίκας τῇ τόλμη ἀποτιννύντας. Ταῦτα ἀκούσαντες οἱ ὄχλοι τῶν ἀρχιερέων λεγόντων, οὐ κινοῦνται μὲν πρὸς στάσιν, ἀποκρίνονται δὲ πρὸς αὐτοὺς τῆς χάριτος ενεργούσης Μέμφεσθε ἡμῖν, Φαρισαίοι, καὶ κόλασιν ἡμῖν ἀπειλεῖτε ὡς βλαστ φημίαν προϊεμένοις; τίνες κολάσεως ἄξιοι ; ὑμεῖς οἱ τὰς Γραφάς αναγινώσκοντες καὶ μὴ νοοῦντες, ἡ ἡμεῖς οἱ

715 IN RAMOS PALMARUM. τος Πατήρ βεβαιῶν τὴν υἱότητα, καὶ τότε καὶ νῦν ἐκ δευτέρου βολ. Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ ηὐδόκησα· αὐτοῦ ἀκούετε. Ὁ γὰρ αὐτοῦ ἀκούων, καὶ ἐμοῦ ἀκούει· καὶ ὃς ἂν ἐπαισχυνθῇ αὐτὸν καὶ τοὺς αὐτοῦ λόγους, κἀγὼ αὐτὸν ἐπαισχυνθήσομαι ἐν τῇ δόξῃ μου καὶ τῶν ἁγίων ἀγγέλων. Αὐτοῦ ἀκούετε, ἁπλάστως, ἀπάκως, ἀπεριγράπτως, πίστει ζητοῦντες, ἀλλ' οὐ • 716 γλώττη μετρούντες, πίστει παραβαίνοντες, ἀλλ' οὐ λό γοις τὸν λόγον σταθμίζοντες. Αρτι γὰρ Παῦλος ὁ ῥήτωρ. χαλινῶν τὸν περίεργον, καὶ πάντα διδάσκων ἀνενδοιά - στως, βολ ο βάθος πλούτου τε καὶ σοφίας καὶ γνώσεως Θεοῦ! ὡς ἀνεξερεύνητα τὰ κρίματα αὐτοῦ, καὶ ἀνεξιχνίαστοι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Εἰς τὰ βαΐα. Ηδη τῆς πνευματικῆς πανηγύρεως προλάμπει τὰ χα- ρίσματα· ἤδη τῆς πανευφήμου ἑορτῆς προτρέχει τὰ ση- μαντρα· ἤδη τοῦ ἄλλου νυμφίου προτρέχουσι τὰ μηνύ κατα· ήδη της καθολικῆς ἀναστάσεως ἀρραβῶνα δεξά- μενος Λάζαρος τῷ Κυρίῳ ἀνάκειται· ἤδη τῆς δωρεᾶς τὸ μύρον τοὺς τῷ βαπτίσματι προστρέχοντας εὐωδιάζει· ἤδη τοῦ βασιλέως οἱ πιστοὶ φύλακες τὴν μεγάλην πόλιν ταύτην κατέλαβον· ἤδη ὁ πιστὸς λαὸς εἰς ἀπάντησιν τῷ Κυρίῳ προσδραμὼν βος λέγων· Ωσαννὰ ἐν τοῖς ὑψί στοις, καθὼς ἀρτίως ἠκούσατε· Εὐλογημένος ὁ ἐρχό- μενος ἐν ὀνόματι Κυρίου, βασιλεὺς τοῦ Ἰσραήλ· εὐ λογημένος ὁ ἐρχόμενος, ὁ ἀεὶ ἐρχόμενος, καὶ ὧν μεθ' ἡμῶν, καὶ ἔξω τῶν πιστῶν μηδαμῶς γινόμενος. Όντως ὁ ὄχλος ἐκεῖνος βασιλικὴν ἐγνώρισε δύναμιν καὶ εἴσοδον. Ὥσπερ γὰρ ἐν τοῖς παροῦσι, κοσμικοῦ βασιλέως ἐπι- στρατεύσαντος τυράννῳ, καὶ μετὰ νίκης υποστρέφον της, πάντες οι πολῖται αὐτοῦ πρὸ τῆς πόλεως συναντώ. σιν, ἄνθη βαστάζοντες, ἐπαίνους πλέκοντες, ἐγκωμίοις τὴν νίκην αμειβόμενοι· ἄγει δὲ αυτοὺς πρὸς ταῦτα οὐκ ἔνδοξος ἔρως, ἀλλ' ἐπινίκιος ὕμνος καὶ πάθος· τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἐπὶ τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ, ὡς ἐπὶ βασιλέω; τροπαιούχου, ἅπαν τὸ πλῆθος, καὶ ἐκ τῶν λόγων, καὶ ἐκ τῶν βαΐων ἐμήνυον ὅτι νικητῆς ὁ παραγενόμενος, μᾶλο λον δὲ ὅτι Θεὸς ὁ γνωριζόμενος. Θεῷ γὰρ μόνῳ ἁρμόδιαι αἱ φωναὶ αἱ τότε βληθεῖσαι, καὶ τοῖς συνετοῖς θεία μυ στήρια παραγυμνοῦσαι, Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις· τουτέστι, Σῶσον δὴ ὁ ἐν τοῖς ὑψίστοις· οὕτω γὰρ ἑρμη νεύεται τῇ Ἑβραῖδι φωνῇ τὸ, Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψί στοις, ὡς ἄνω σωτηρία, καὶ κάτω φιλανθρωπία. Ο ὄχλου θεογνωσία ἀγγελικῆς διακονίας μετεσχηκότος! γῆν πατοῦντες, καὶ οὐρανὸν χωροβατοῦντες, σώμα περιχεία μενοι, καὶ τὰ τῶν ἀσωμάτων μετερχόμενοι· Ιουδαίοι την προσηγορίαν, καὶ Χριστιανοὶ τὴν ἐργασίαν· κοσμι καὶ τὴν διαγωγήν, καὶ ἀποστολικοὶ τὴν ὁμολογίαν· ἄνω θεν καὶ οὗτοι, ὡς Πέτρος, τὴν ἀποκάλυψιν ἐδέξαντο. Ὥσπερ γὰρ ὁ κορυφαίος τῶν ἀποστόλων οὐκ ἐξ οἰκεία; μελέτης, ἀλλ᾽ ἐκ θείας ἀποκαλύψεως ἔλεγε πρὸς τὸν Κύριον, Σὺ εἶ ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, καὶ ὁ Κύ ριος δεικνύων ὅτι οὐκ ἐξ οἰκείων λογισμῶν, ἀλλ' ἐκ τοῦ Πατρὸς ἔλαβε τὴν ἀποκάλυψιν, μακαρίζων αὐτὸν ἔλεγε· Μακάριος εἴ Σίμων Βὰρ Ιωνά, ὅτι [708] σὰρξ καὶ αἷμα οὐκ ἀπεκάλυψε σει, ἀλλ' ὁ Πατήρ μου ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς· τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ὁ ὄχλος ἄνωθεν τὴν ἀποκά λυψιν δεξάμενος ἀνεβόα πρὸς τὸν Κύριον λέγων· Ωσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις· εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνό- ματι Κυρίου, Βασιλεὺς τοῦ Ἰσραήλ. Εστι δὲ πάν τως εἰκὸς εἰπεῖν, τίς καὶ πόθεν ἡμῖν ἡ ἀπόδειξις, ὅτι ὁ Ἰουδαϊκό; οὗτος όχλος ἄνωθεν ἔλαβε τὴν ἀποκάλυψιν. Πόθεν οὖν ὑμῖν ὑποδείξω; Εξ αὐτῶν τῶν τοῦ Κυρίου ῥημάτων. Ιδόντες γάρ, φησίν, οἱ ἀρχιερεῖς καὶ cl γραμματεῖς τοὺς παῖδας κράζοντας ἐν τῷ ἱερῷ, καὶ λέγοντας. Ωσαννὰ τῷ υἱῷ Δαυΐδ, ήγανάτησαν και εἶπον τῷ Ἰησοῦ ᾿Ακούεις τί εὗτοι λέγουσιν; Ο δε Ἰησοῦς λέγει αὐτοῖς, Ναί· οὐδέποτε ἀνέγνωτε, Εκ στήματος νηπίων καὶ θηλαζόντων κατηρτίσω αἶνον ; Καὶ οὐκ ἐκ μόνων δὲ τῶν τοῦ Κυρίου ῥημάτων, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῆς παραδόξου τῶν ὄχλων συστροφῆς καὶ ἀπαν τήσεως καὶ τῶν ἔργων ὧν ἐποίουν, οὐ μόνον κράζοντες, ἀλλὰ καὶ τοὺς κλάδους τῶν ἐλαιῶν, καὶ τὰ βαῖα τῶν φοινίκων κόπτοντες, καὶ ταῖς χερσὶ φέροντες, καὶ τὰ ἱμάτια αὐτῶν, ὑποστρωννύοντες, καὶ Σωτῆρα καὶ βασι- λέα καὶ Κύριον προσαγορεύοντες. "Οθεν παντί που δή λον, ὅτι ἄνωθεν ἐδέξαντο τὴν ἀποκάλυψιν. Εἰ μὴ γὰρ ἄνωθεν ἐδέξαντο, πόθεν ἐγνώριζεν ο όχλος βασιλέα τὸν Κύριον; Οὐκ ἐφόρει διάδημα βασιλέως κοσμικοῦ, οὔτε περιεβέβλητο αλουργίδα, οὐκ ἐπεφέρετο πλήθος στρα. τοῦ, οὐ προέτρεχον αὐτῷ ἵππο: καὶ ἄρματα καὶ ἀσπίδι; δὲ - χρυσοκόλλητοι, οὐκ ἐπωχεῖτο ἅρματι πορφυροστρώτῳ βασιλικῷ· πώλῳ δὲ ἐπεκάθητο ἀλλοτρία μικρή, δώδεκα μαθητὰς μόνους επαγόμενος. Πόθεν οὖν ἔγνω ὁ ὄχλος αὐτὸν βασιλέα τυγχάνειν, εἰ μὴ ἄνωθεν ἔλαβε τὴν ἀπο- κάλυψιν ; Διὸ οὐκ ἐζήτουν ἐπὶ τοῦ Κυρίου διάδημα και σμικόν· ἔγνωσαν γὰρ αὐτὸν ἀνάρχως βασιλεύοντα· οὐκ ἐζήτουν αλουργίδα· ἐθεώρουν γὰρ αὐτὸν ἀναβαλλόμενον φως, ὡς ἱμάτιον· οὐ περιεβλέποντο πλῆθος στρατιωτῶν, πεισθέντες τῷ εἰρηκέτι προφήτῃ· Μύρια μυριάδες ἐλειτούργουν αὐτῷ, καὶ χίλιαι χιλιάδες ἀρχαγγέλων παρειστήκεισαν αὐτῷ· οὐκ ἐπεζήτουν ἵππους καὶ ἄρα ματα· ἐγνώρισαν γὰρ ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ τὸν Ἠλίαν ἐν ἅρματι πυρίνῳ ἀναλαβών· καὶ τοὺς εὐαγγελιστὰς καθά περ ίππους παρακολουθοῦντας αὐτῷ γινώσκοντες, πει- σθέντες τῷ εἰρηκότι προφήτης Ζαχαρίας δὲ οὗτός ἐστιν ὁ εἰπὼν, ὅτι ὑπίσω αὐτοῦ ἵπποι λευκοί, καὶ πυῤῥοι, καὶ ποικίλοι, καὶ ψαροί. Λευκός ἵππος Ματθαῖος, ὡς τὰ τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Κυρίου σαφέστερον ἐκθέμενος· ψαρὸς ἵππος ὁ Μάρκος, δς διανθέστερον τὸ Εὐαγγέλιον ο ἔγραψε ποικίλος ἵππος ὁ Λουκᾶς, ὡς εὐγλωττοτέρως καὶ ποικίλως τὰ κατὰ Κύριον ἐκθέμενος· πυρὸς ἵππος Ἰωάννης, ὁ τὴν θεότητα τοῦ Χριστοῦ, καθάπερ ἀστρα πὴ πυρὸς, τοῖς ἀποστόλοις ἐκλάμψας. Ἐν ἀρχῇ ἡ ὁ Λόγος, καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος. ίππους δὲ ταχυδρόμους εἰς πᾶσαν τὴν γῆν τὸ Εὐαγγέλιον κομίσαντας, καὶ ὁ προφήτης Αμβακούμ τοὺς ἀποστόλους ὠνόμασε λέγων· Καὶ ἐπεβίβασας εἰς θάλασσαν τοὺς ἵππους σου· θάλασσαν τροπικῶς τὸν ἅπαντα κόσμον καλέσας. Οὐκ ἐζήτουν ἐπὶ τοῦ Κυρίου σχημα λιθοκόλλητον, πορφυρόστρωτον, βασιλικοῖς ὅπλοις διηθυσμένον· ᾔδεισαν γὰρ τὰ Χερουβὶμ καὶ τὰ Σεραφίμ, τὰς ἐξαπτέρυγας λαμπάδας, όχημα κεντούμενα, πεισθέν τες τῷ εἰρηκότι· Ὁ καθήμενος ἐπὶ τῶν Χερουβὶμ ἐμφάνηθι. Θεόθεν τοίνυν ὁ Ἱεροσολυμικὸς ἐκεῖνος πιστός ὄχλος τὴν ἀποκάλυψιν δεξάμενος, οὐκ ἐσκανδαλίσθη ὑπὸ τοῦ εὐτελοῦς πώλου, ἀλλ᾽ ἐνεδυναμώθη ὑπὸ τῆς Δεσπο τικῆς παρουσίας. Διὸ ὡς μόνον εἶδον τὸν Κύριον ἐπι βάντα τῷ πώλῳ, εὐθέως προφητικαῖς προββήσεσι νυχθέντες, ἀναλαβόντες τὰ βαΐα των φοινίκων, έλεγον πρὸς ἀλλήλους οἱ ὄχλοι· Τί ἀναμένομεν, καὶ οὐκ ἐξερ- χόμεθα εἰς ἀπάντησιν τοῦ νοητου φοίνικος, κρατοῦντες τὰ βαΐα τῶν φοινίκων; Ο καρπὸς αὐτοῦ γλυκασματος καὶ ἀθανασίας πλήρης· τὰ φύλλα αὐτοῦ τῆς οἰκουμένης ἰάματα· τὸ στέλεχος αὐτοῦ, τουτέστι, το ξύλον του σταυροῦ, τοῦ κόσμου παντὸς σωτηρία, καὶ τρόπαιον τῆς κατὰ τοῦ διαβόλου νίκης. Ηκούσαμεν τῆς ἐξ ἡμῶν Εκ- κλησίας ἐν τοῖς Ασμασι τῶν ᾀσματων βρώσης Αναβή σομαι ἐπὶ τοῦ φοίνικος, κρατήσω τῶν κλάδων αὐτ του. Προλάβωμεν τὴν ἐξ [76] ἐθνῶν Ἐκκλησίαν, καὶ ὡς φοίνικα νοητόν, καὶ ὡς βασιλέα κραταιὸν ἀσπατω μεθα. Ταῦτα των όχλων λεγόντων καὶ διαπραττομένων. καὶ τὸν Κύριον εὐφημούντων, οἱ ἀρχιερεῖς καὶ Φαρισαίος δριμυχθέντες σφόδρα επετίμων τοῖς ὄχλοις λέγοντες Τί ποιείτε, τί ματαιολογείτε προπετέστατοι; ὡς Θεῷ το υἱῷ τοῦ τέκτονος προσέρχεσθε τὰ βαΐα κρατοῦντες, Κύριον ονομάζετε τὸν μὴ ἔχοντα ποὺ τὴν κεφυλήν κλί ναι, βασιλικές φωνὰς περιβάλλετε τῷ ἐπὶ πώλῳ ὄνει καθεζομένῳ; οὐχὶ ὁ Πατὴρ αὐτοῦ καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ παρ' ἡμῖν εἰσι ; Παύσασθε, προπετέστατοι, εἰ δὲ μή γε, κολασθήσεσθε. Διὰ τοῦτο γὰρ ἀπεστάλη μεν, όπως τοὺς ἐν ὑμῖν προπετεστάτους σημειωσώμεθα, δίκας τῇ τόλμη ἀποτιννύντας. Ταῦτα ἀκούσαντες οἱ ὄχλοι τῶν ἀρχιερέων λεγόντων, οὐ κινοῦνται μὲν πρὸς στάσιν, ἀποκρίνονται δὲ πρὸς αὐτοὺς τῆς χάριτος ενεργούσης Μέμφεσθε ἡμῖν, Φαρισαίοι, καὶ κόλασιν ἡμῖν ἀπειλεῖτε ὡς βλαστ φημίαν προϊεμένοις; τίνες κολάσεως ἄξιοι ; ὑμεῖς οἱ τὰς Γραφάς αναγινώσκοντες καὶ μὴ νοοῦντες, ἡ ἡμεῖς οἱ

117 δ SPURIA. ἀκούοντες καὶ κρατοῦντες, σφαλλόμεθα βαΐα των φοινί. των τῷ Κυρίῳ προσφέροντες; οὐκ αὐτός ἐστιν ὁ τῆς δια καιοσύνης φοίνιξ ; οὐ περὶ αὐτοῦ κέκραγεν ὁ προφήτης. δ Δίκαιος ὡς φοίνιξ ἀνθήσει; οὐκ αὐτὸς ἔνθησε των τυ φλῶν τὴν ἀνάβλεψιν ; οὐ χωλοῖς τὸν δρόμον ἀκώλυτον ἐχαρίσατο ; οὐ τὸν παράλυτον τὴν βαστάσασαν κλίνην βαστάσαι ἐποίησεν; οὐ τὸν τεταρταίον Λάζαρον ἐξήγειρεν ἐκ θανάτου; οὐ διὰ τοῦτο βούλεσθε τὸν Λάζαρον πάλιν ἀποκτείναι; οὐχ ὑμεῖς τὸν λίθον ἀπεκυλίσατε, καὶ τῇ ἀπιστίᾳ ὡς λίθοι σκληρύνεσθε ; οὐχ ὑμῖν ἐπέτρεψε λύσα τάς κειρίας, ἵνα μὴ, ὡς ἐπὶ τοῦ ἐκ γενετής τυφλοῦ, ἄλλου ἐξ ἄλλου τάφου παραπηδήσαντα ψευδολογήσητε, Αεὶ ὑμεῖς τοῖς καλοῖς βασκαίνετε, ὦ Φαρισαῖοι, καὶ τῷ πλή θε: πιστεύοντι ἐναντιοῦσθε. Διὰ τοῦτο πάλιν τὸν Λάζα- poy ἐβουλεύσασθε φονοκτονῆσαι, ἵνα τοῦ ὄχλου τὴν πίστιν εκκόψητε. Εἰ γὰρ φονεύσητε τὸν Λάζαρον, τί ; οὐ δύνα- ται πάλιν αὐτὸν ἀναστῆσαι; Ιδωμεν τις κοτωθήσεται, ὑμεῖς φονεύοντες, ἢ ἐκεῖνος ἐγείρων; Ὑμεῖς ἔργῳ καὶ κόπῳ φονεύετε, αὐτὸς λόγῳ ἀνίστησι. Τίς μᾶλλον κοπού τα. οὐχ ὁ λόγος τοῦ ἐνεργοῦντος κουφότερος, σφαλλό- μεθα, ὦ Φαρισαίοι, ὅτι ὡς βασιλεί προσήλθομεν τῷ Κυ- ρίῳ ; Τὸν πώλον θεωροῦντες μᾶλλον ἐνεδυναμώθημεν. Διὸ καὶ βασιλέα κραταιὸν γνωρίζομεν, καὶ ἔχομεν τὴν Γραφὴν παρὰ πόδας, ἵνα μάθητε συνετῶς ὅτι οὐχ ἡμεῖς σφαλλόμεθα, ἀλλ' ὑμεῖς πλανάσθε. Έχετε τον προφήτην Ζαχαρίαν· τούτου τους λόγους αναπτύξατε· φοβήθητε αὐτοῦ τὸ δρέπανον τῆς ἐκδικήσεως· ἐκ πολλῶν γὰρ τῶν χρόνων τὴν Ἰουδαίων εὐαγγελιζόμενος ἐκέκραγε, Χαίρε σφόδρα, θύγατερ Σιών· ἰδοὺ ὁ βασιλεὺς σου ἔρχεται σοι προὺς καὶ ἡσύχιος, καθήμενος ἐπὶ πῶλον ὄνου, υἱὸν υποζυγίου. Μὴ σφαλλόμεθα τὴν Γραφὴν ἀναγινώ- σκοντες, καὶ τὸν βασιλέα γνωρίζοντες, καὶ ἑαυτοὺς εὐω εργετούντες, καὶ τοὺς ἀμφιβάλλοντας ἐπιστρέφοντες; Τον προφήτην κατέχετε καὶ τὸν προφητευθέντα νοεῖν οὐ θέλετε; Αποστήσατε τοιγαροῦν, ὦ Φαρισαῖοι. Οσον ἡμῖν ἐπίκεισθε, τοσοῦτο μᾶλλον τὴν πόθον ἡμῶν διεγεί ρετε καὶ τὸν ζῆλον. Διὸ οὐ πλανώμεθα βοώντες, Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνό- ματι Κυρίου. Γνωρίζομεν τὸ ὄνομα, ὦ Φαρισαῖοι· τοῦτο τὸ ὄνομα τῆς Αἰγύπτου ἡμᾶς ἠλευθέρωσε, καὶ τὴν θά λασσαν ἡμῖν βατὴν πεποίηκε, καὶ τὴν ἔρημον ἐπίλισε, καὶ εἰς γῆν ξέουσαν γάλα καὶ μέλι ἐνῴχισε· τὸν προφή την βοάν παρεσκεύασε· Γνώτωσαν, δτι ὄνομά σοι Κύ- ριος· σὺ μόνον ὕψιστος ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν. Ὅτι μὲν ὁ ὄχλος εὐπειθής, οἱ δὲ ἀρχιερεῖς ἀπειθεῖς, ἄκουε του εὐαγγελιστοῦ· Καὶ συνεβουλεύσαντο οἱ ἀρχιερεῖς, ἵνα καὶ τὸν Λάζαρον· ἀποκτείνωσιν, ὅτι πολλοὶ δι' αὐτὸν ὑπῆγον ἀπὸ τῶν Ἰουδαίων, καὶ ἐπίστειον εἰς τὸν Ἰησοῦν. Είδες τῶν ἀρχιερέων την μανίαν; Ἵνα εκκό ψωσι τὴν πίστιν τοῦ πλήθους, ἐζήτουν καὶ τὸν Λάζαρον ἀποκτεῖναι, λέγοντες πρὸς ἑαυτούς, ὅτι Ἐὰν τὸν Ἰησοῦν μόνον ἀποκτείνωμεν, [770] καταλείψωμεν δὲ τὸν Λάζα ρον ζώντα, οὐδὲν ὠφελοῦμεν τοῦτον γὰρ ὁρῶντες εἰς ἐκεῖνον πιστεύουσιν. Όπως οὖν μὴ καὶ μετὰ θάνατον πρόσκομμα ἡμῖν γένηται, τοῦ πιστεύειν τινὰς εἰς τὸν Ἰησοῦν, ἀποκτείνωμεν τὸν Λάζαρον, ἵνα πάντῃ τὴν μνή- μην αὐτοῦ ἐξαλείψωμεν. Ταῦτα δὲ καὶ ἕτερα ἔλεγον οἱ ἀρχιερεῖς, ὡς ἄνθρωποι ματαιόφρονες, με συνέντες ὅτι ὁ Κύριος μέλλων τὴν ἐκούσιον θάνατον καταδέχεσθαι ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ἀθανασίας, οὐκ ἔμελλε τὸν Λάζαρον μόνον καὶ τὴν τούτου ἔγερσιν τῷ κόσμῳ εἰς μνήμην καταλιμπάνειν, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀκαταμάχητον σταυρόν ὃν οὔτε δυνήσονται ούτε πορθῆσαι ούτε κρύψαι ούτε μα ταιῶται, διὰ πάσης τῆς οἰκουμένης δεικνύντα τῆς ἐνερ γεία; αὐτοῦ τὴν δύναμιν. Μοῖς γὰρ οἶκός ἐστιν ὁ μὴ ἔχων τὸ σημείον του σταυρού, τρόπαιων κατὰ δαιμόνων καὶ φυλακτήριον ψυχών υπάρχον. Ποῖον πλοῖον τὸ μὴ πηδαλιουχούμενον ὑπὸ τοῦ σταυροῦ; ποία πόλι, ἡ μή ἔχουσα τὸν σταυρὸν φρούριον; ποῖος βασιλεὺς ὁ μὴ ἀναδεσμούμενος τὸν σταυρόν; ποία παρθένος ή μή ἔχουσα βακτηρίαν τὸν σταυρόν ; ποῖα Ἐκκλησία ἡ μὴ τῷ σταυρῷ τετειχισμένη; Σταυρὸς ἐν νυκτὶ φωτίζει, καὶ ἐν ἡμέρᾳ λαμπαδουχεῖ· χειμώνα συμφορών ἔαρ και λεῖν καὶ θέρος ἐπίσταται, συζυγίαν συσφίγγει. φιλίαν αὔξει, " δι' ἀπάντων τῶν ἀγαθῶν ἀρχῇ. μη Τί οὖν ὁ εὐαγγελιστής, καλὸν γὰρ καὶ τὴν κεφαλὴν της τάσης διακοπής ψηλαφήσαι. ήκουες αρτίως του ευαγγελιστοῦ λέγοντος, Πρὸ ἓξ ἡμερῶν τοῦ Πάσχι Άλλεν ὁ Ἰησοῦς εἰς Βηινίαν, ὅπου ἦν Λάζα εος, ἂν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν. Καὶ ποία αὕτη ἡ πρὸ 718 ἐξ ἡμερῶν ἡμέρα; Ποία αὕτη; Η παροῦσε ἡμέρα ἢ τὴν πρόδρομον Ἰωάννην χαρακτηρίζουσα. Εσπερ γὰρ Ἰωάννης προέδραμε τοῦ Κυρίου, οὕτω καὶ αυτή προέδραμε τῆς ἀναστάσεως· καὶ ὥσπερ ὁ Ἰωάννης δακτυλοδεικτῶν τὸν Κύριον ἔλεγεν· ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου· οὕτω καὶ αὕτη δακτυλοδεικτοῦσα την μέλλουσαν κυριακήν, ἐκέκραγε λέγουσα· Ιδε ἡ μήτηρ τῶν μελλόντων ἀναγεννᾶσθαι. Πρὸ ἓξ ἡμερῶν τοῦ Πάσχα. Ακούσατε τὴν ἡμέραν· οὐ γὰρ ἁπλῶς κεῖται τὸ, Πρὸ ἓξ ἡμερῶν του Πάσχα· ἀλλ' ίνα μάθης καθαρίσαι ἑαυτὸν ἀπὸ παν τὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος. Προκαθάρσιον γάρ ἐστιν αὕτη ἡ ἡμέρα, ἵνα ἑαυτὸν καθαρίσῃς ἀπὸ πάσης κηλίδος, ἵνα λύσης ἔχθραν καὶ παύσης ὀργὴν, ἵνα σβέσης διαβολὴν, ἵνα συσφίγξης ἀγάπην, ἵνα πλατύνης φιλοπτωχείαν, ἵνα μὴ μόνος σὺ ἑορτάσης, ἀλλὰ καὶ ὁ ἐνδεόμενο, συνεορτάσῃ σοι. Ἐὰν γὰρ μὴ μεταδὸς τῷ χρείαν ἔχοντι, ἐκεῖνος δὲ στυγνάζῃ, καὶ σὺ ἑορτάζης, σκόπει μὴ γένοιτο ἐπὶ σοῦ ἡ τοῦ πλουσίου ἐκείνου ἀντ- απόδοσις, ὅστις εὐφραινόμενος καθ᾿ ἡμέραν λαμπρώς, τῷ Λαζάρῳ ἐκ τῶν ψιχίων οὐ μετέδωκε. Μετάδο, οὖν τῆς τραπέζης τῷ χρείαν ἔχοντι, καὶ εὐποίησον τους δεομέ νους, ὅπως καὶ σὺ διαπαντὸς ἑορτάσῃς, καὶ ὁ πένης συν ευωχηθῇ. Ἐὰν γὰρ σὺ μὴ εὐποιήσῃς εἰς τὸν ὁμάδοξόν σου πένητα, τὸν χρείαν παραμυθίας ἔχοντα, ἐκεῖνος δὲ ἀπὸ ἀνάγκης παρὰ σοῦ μὴ εὐεργετηθείς, προσέλθη απ ρετικῷ, κἀκεῖνος αὐτῷ παραμυθήσηται, γέγονεν ἐκεῖνος σου φιλανθρωπότερος. Πᾶς γὰρ αἱρετικός καθυλακτεί τοῦ ποιμένος. Τί οὖν ὁ εὐαγγελιστής; Πρὸ ἓξ ἡμερῶν τοῦ Πάσχα ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς εἰς Βηθανίαν, ὅπου ἦν Λάζαρος, ὃν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν. Ο τῆς του Κυρίου σοφίας ήγειρε τὸν Λάζαρον, ἵνα ἐρεθίσῃ τὸν διάβολον. Ακουε δια βραχέων. ὡς εἶδεν ὁ διάβολος, τοῦ Κυρίου βοήσαντος. Λάζαρε, δεύρο έξω, καὶ πάντα τὰ κατα- χθόνια διαλυθέντα, καὶ τὰς κάτω δυνάμεις μὴ ὑπομενού σας κρατεῖν, καὶ ὅτι ὡς βασιλικοῦ προστάγματος κατα- πεμφθέντος, μᾶλλον δὲ ὡς θεϊκοῦ βουλήματος ενεργούν τος, αἱ μὲν τρίχες Λαζάρου ἄνωθεν ἐῤῥιζούντο, τῶν δὲ νεύρων αἱ διαλύσεις συνεσφίγγοντο, τῶν δὲ σαρκῶν αἱ μειώσεις ἀνεπληροῦντα, τῶν δὲ ὀστέων ὁ χωρισμός συν τρμόζετο, τῶν δὲ ἰχώρων τὰ ῥεῖθρα συνεστέλλετο, τὸ δὲ πνεῦμα τὸ ζωτικὸν ὑπεισήρχετο, ἡ δὲ δέσποινα ψυχὴ τὴν προτέραν καὶ ἀρχαίαν μονὴν παρελάμβανεν ὡς εἶδε ταῦτα καὶ τὰ παραπλήσια γινόμενα, θορυβηθείς καὶ ἐναγώνιος γενόμενος ἐπέτασσε ταῖς αὐτοῦ δυνάμεσι λέγων, Αντιτάξασθε, κραταιώθητε, τὴν ἐμὴν βασιλείαν μὴ προδῶτε. Ο τί πέπονθα ; καταλύεται τὸ κράτος τοῦ θανάτου, ὅπερ διὰ τῆς ἁμαρτίας έκτησάμην· ὅνπερ εἶχον τέσασρας ἡμέρας κρατῶν, νῦν ἀποδιδῶ βί, μεγάλη [771 συμφορά περιπέπτωκα· ἠρξάμην ἐξεμεῖν οὓς κατ ἐπιον. Οὐ διὰ τὸν Λάζαρον μόνον κλαίω, ἀλλὰ φοβούμαι μὴ καὶ τοὺς ἄλλους, οὓς κατέχω ἀπὸ Ἀδὰμ μέχρι του νῦν, ἀπολέσω. Σπουδῆς μοι χρεία, καὶ πολλῆς ἰσχύος εἰ μὴ προκαταλάβω τὸν τῷ λόγῳ συλώντά με, πάσης μου τῆς ὑπάρξεως κενὸν ἀποδείξει. Εὗρον τί πράξω, ἔγνων τί ποιήσω· ἔχω τοὺς Ἰουδαίους συνδρόμους· με σθοῦμαι τὸν Ἰούδαν· ἀεί μοι οὗτος καλῶς ὑπουργεῖ· φιλ ἀργυρος γὰρ ῶν, προσελθούσης γυναικός το μύρον τρια κοσίων δηναρίων διετιμήσατο, κόπους παρέχων αὐτῇ καὶ τὸ μὲν μύρον διετιμήσατο τριακοσίων δηναρίων, των δὲ Δεσπότην τοῦ μύρου τριάχοντα δηναρίων επώνη, σε. Πολλῆς μοι οὖν σπουδῆς χρεία σταυρών κατασκευάσαι. Αυτός μου τὸν Λάζαρον ἔλαβεν, ἐγὼ δὲ αὐτὸν ὧδε καθ- ελκύσω, καὶ τοῖς νεκροῖς συναριθμήσω, ἵνα μάθῃ κατὰ μείζονος μὴ στρατεύεσθαι. Αἱ δὲ κάτω δυνάμεις πρὸς αὐτόν· ὅλον τὸν Ἰησοῦν ὧδε καταπεῦσαι βούλει ; βλέπε μὴ καθ' ἑαυτοῦ κάμνης· ἔχεις αὐτοῦ πεῖραν· ἐπάλαισας αὐτὸν ἐν τῇ ἐρήμῳ· οὐχὶ τρίτον προσῆλθες, καὶ τρισσώς ἔπεσας; Ἐὰν δὲ κατέλθῃ, τί μέλλεις πράττειν; Ταύτα βουλευσάμενος καὶ τὰ παραπλήσια τούτων, ὁ διάβολος τοὺς Ἰουδαίους εἰς μείζονα φθόνον διήγειρε, καὶ ἠρέθισε θανατῶσαι τὸν Λάζαρον ἐκ νεκρῶν ἀναστήσαντα, καὶ σταυρὸν τῷ Κυρίῳ κατασκευάσαι, ἵνα γένηται ἡ κατάρα εὐλογία, καὶ τὸ ξύλον τοῦ σταυροῦ τοῖς πᾶσι σωτηρία. Διὰ γὰρ τῆς τοῦ Λαζάρου ἀναστάσεως ὁ μὲν διάβολος ἐταράχθη, οἱ δὲ Φαρισαῖοι συνεχύθησαν, η Μάρθα έπλη ροφορήθη, ἡ Μαρία ἐδοξάσθη, ἡ ἀνάστασις προανε οξίχθη, οἱ μαθηταὶ κραταιότεροι ἐγένοντο, καὶ πολλοὶ τῶν Ἰουδαίων πιστευσάντων εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰη σοῦν Χριστὸν ὑπήντησαν αὐτῷ μετὰ κλάδων και βαίων

117 δ SPURIA. ἀκούοντες καὶ κρατοῦντες, σφαλλόμεθα βαΐα των φοινί. των τῷ Κυρίῳ προσφέροντες; οὐκ αὐτός ἐστιν ὁ τῆς δια καιοσύνης φοίνιξ ; οὐ περὶ αὐτοῦ κέκραγεν ὁ προφήτης. δ Δίκαιος ὡς φοίνιξ ἀνθήσει; οὐκ αὐτὸς ἔνθησε των τυ φλῶν τὴν ἀνάβλεψιν ; οὐ χωλοῖς τὸν δρόμον ἀκώλυτον ἐχαρίσατο ; οὐ τὸν παράλυτον τὴν βαστάσασαν κλίνην βαστάσαι ἐποίησεν; οὐ τὸν τεταρταίον Λάζαρον ἐξήγειρεν ἐκ θανάτου; οὐ διὰ τοῦτο βούλεσθε τὸν Λάζαρον πάλιν ἀποκτείναι; οὐχ ὑμεῖς τὸν λίθον ἀπεκυλίσατε, καὶ τῇ ἀπιστίᾳ ὡς λίθοι σκληρύνεσθε ; οὐχ ὑμῖν ἐπέτρεψε λύσα τάς κειρίας, ἵνα μὴ, ὡς ἐπὶ τοῦ ἐκ γενετής τυφλοῦ, ἄλλου ἐξ ἄλλου τάφου παραπηδήσαντα ψευδολογήσητε, Αεὶ ὑμεῖς τοῖς καλοῖς βασκαίνετε, ὦ Φαρισαῖοι, καὶ τῷ πλή θε: πιστεύοντι ἐναντιοῦσθε. Διὰ τοῦτο πάλιν τὸν Λάζα- poy ἐβουλεύσασθε φονοκτονῆσαι, ἵνα τοῦ ὄχλου τὴν πίστιν εκκόψητε. Εἰ γὰρ φονεύσητε τὸν Λάζαρον, τί ; οὐ δύνα- ται πάλιν αὐτὸν ἀναστῆσαι; Ιδωμεν τις κοτωθήσεται, ὑμεῖς φονεύοντες, ἢ ἐκεῖνος ἐγείρων; Ὑμεῖς ἔργῳ καὶ κόπῳ φονεύετε, αὐτὸς λόγῳ ἀνίστησι. Τίς μᾶλλον κοπού τα. οὐχ ὁ λόγος τοῦ ἐνεργοῦντος κουφότερος, σφαλλό- μεθα, ὦ Φαρισαίοι, ὅτι ὡς βασιλεί προσήλθομεν τῷ Κυ- ρίῳ ; Τὸν πώλον θεωροῦντες μᾶλλον ἐνεδυναμώθημεν. Διὸ καὶ βασιλέα κραταιὸν γνωρίζομεν, καὶ ἔχομεν τὴν Γραφὴν παρὰ πόδας, ἵνα μάθητε συνετῶς ὅτι οὐχ ἡμεῖς σφαλλόμεθα, ἀλλ' ὑμεῖς πλανάσθε. Έχετε τον προφήτην Ζαχαρίαν· τούτου τους λόγους αναπτύξατε· φοβήθητε αὐτοῦ τὸ δρέπανον τῆς ἐκδικήσεως· ἐκ πολλῶν γὰρ τῶν χρόνων τὴν Ἰουδαίων εὐαγγελιζόμενος ἐκέκραγε, Χαίρε σφόδρα, θύγατερ Σιών· ἰδοὺ ὁ βασιλεὺς σου ἔρχεται σοι προὺς καὶ ἡσύχιος, καθήμενος ἐπὶ πῶλον ὄνου, υἱὸν υποζυγίου. Μὴ σφαλλόμεθα τὴν Γραφὴν ἀναγινώ- σκοντες, καὶ τὸν βασιλέα γνωρίζοντες, καὶ ἑαυτοὺς εὐω εργετούντες, καὶ τοὺς ἀμφιβάλλοντας ἐπιστρέφοντες; Τον προφήτην κατέχετε καὶ τὸν προφητευθέντα νοεῖν οὐ θέλετε; Αποστήσατε τοιγαροῦν, ὦ Φαρισαῖοι. Οσον ἡμῖν ἐπίκεισθε, τοσοῦτο μᾶλλον τὴν πόθον ἡμῶν διεγεί ρετε καὶ τὸν ζῆλον. Διὸ οὐ πλανώμεθα βοώντες, Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνό- ματι Κυρίου. Γνωρίζομεν τὸ ὄνομα, ὦ Φαρισαῖοι· τοῦτο τὸ ὄνομα τῆς Αἰγύπτου ἡμᾶς ἠλευθέρωσε, καὶ τὴν θά λασσαν ἡμῖν βατὴν πεποίηκε, καὶ τὴν ἔρημον ἐπίλισε, καὶ εἰς γῆν ξέουσαν γάλα καὶ μέλι ἐνῴχισε· τὸν προφή την βοάν παρεσκεύασε· Γνώτωσαν, δτι ὄνομά σοι Κύ- ριος· σὺ μόνον ὕψιστος ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν. Ὅτι μὲν ὁ ὄχλος εὐπειθής, οἱ δὲ ἀρχιερεῖς ἀπειθεῖς, ἄκουε του εὐαγγελιστοῦ· Καὶ συνεβουλεύσαντο οἱ ἀρχιερεῖς, ἵνα καὶ τὸν Λάζαρον· ἀποκτείνωσιν, ὅτι πολλοὶ δι' αὐτὸν ὑπῆγον ἀπὸ τῶν Ἰουδαίων, καὶ ἐπίστειον εἰς τὸν Ἰησοῦν. Είδες τῶν ἀρχιερέων την μανίαν; Ἵνα εκκό ψωσι τὴν πίστιν τοῦ πλήθους, ἐζήτουν καὶ τὸν Λάζαρον ἀποκτεῖναι, λέγοντες πρὸς ἑαυτούς, ὅτι Ἐὰν τὸν Ἰησοῦν μόνον ἀποκτείνωμεν, [770] καταλείψωμεν δὲ τὸν Λάζα ρον ζώντα, οὐδὲν ὠφελοῦμεν τοῦτον γὰρ ὁρῶντες εἰς ἐκεῖνον πιστεύουσιν. Όπως οὖν μὴ καὶ μετὰ θάνατον πρόσκομμα ἡμῖν γένηται, τοῦ πιστεύειν τινὰς εἰς τὸν Ἰησοῦν, ἀποκτείνωμεν τὸν Λάζαρον, ἵνα πάντῃ τὴν μνή- μην αὐτοῦ ἐξαλείψωμεν. Ταῦτα δὲ καὶ ἕτερα ἔλεγον οἱ ἀρχιερεῖς, ὡς ἄνθρωποι ματαιόφρονες, με συνέντες ὅτι ὁ Κύριος μέλλων τὴν ἐκούσιον θάνατον καταδέχεσθαι ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ἀθανασίας, οὐκ ἔμελλε τὸν Λάζαρον μόνον καὶ τὴν τούτου ἔγερσιν τῷ κόσμῳ εἰς μνήμην καταλιμπάνειν, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀκαταμάχητον σταυρόν ὃν οὔτε δυνήσονται ούτε πορθῆσαι ούτε κρύψαι ούτε μα ταιῶται, διὰ πάσης τῆς οἰκουμένης δεικνύντα τῆς ἐνερ γεία; αὐτοῦ τὴν δύναμιν. Μοῖς γὰρ οἶκός ἐστιν ὁ μὴ ἔχων τὸ σημείον του σταυρού, τρόπαιων κατὰ δαιμόνων καὶ φυλακτήριον ψυχών υπάρχον. Ποῖον πλοῖον τὸ μὴ πηδαλιουχούμενον ὑπὸ τοῦ σταυροῦ; ποία πόλι, ἡ μή ἔχουσα τὸν σταυρὸν φρούριον; ποῖος βασιλεὺς ὁ μὴ ἀναδεσμούμενος τὸν σταυρόν; ποία παρθένος ή μή ἔχουσα βακτηρίαν τὸν σταυρόν ; ποῖα Ἐκκλησία ἡ μὴ τῷ σταυρῷ τετειχισμένη; Σταυρὸς ἐν νυκτὶ φωτίζει, καὶ ἐν ἡμέρᾳ λαμπαδουχεῖ· χειμώνα συμφορών ἔαρ και λεῖν καὶ θέρος ἐπίσταται, συζυγίαν συσφίγγει. φιλίαν αὔξει, " δι' ἀπάντων τῶν ἀγαθῶν ἀρχῇ. μη Τί οὖν ὁ εὐαγγελιστής, καλὸν γὰρ καὶ τὴν κεφαλὴν της τάσης διακοπής ψηλαφήσαι. ήκουες αρτίως του ευαγγελιστοῦ λέγοντος, Πρὸ ἓξ ἡμερῶν τοῦ Πάσχι Άλλεν ὁ Ἰησοῦς εἰς Βηινίαν, ὅπου ἦν Λάζα εος, ἂν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν. Καὶ ποία αὕτη ἡ πρὸ 718 ἐξ ἡμερῶν ἡμέρα; Ποία αὕτη; Η παροῦσε ἡμέρα ἢ τὴν πρόδρομον Ἰωάννην χαρακτηρίζουσα. Εσπερ γὰρ Ἰωάννης προέδραμε τοῦ Κυρίου, οὕτω καὶ αυτή προέδραμε τῆς ἀναστάσεως· καὶ ὥσπερ ὁ Ἰωάννης δακτυλοδεικτῶν τὸν Κύριον ἔλεγεν· ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου· οὕτω καὶ αὕτη δακτυλοδεικτοῦσα την μέλλουσαν κυριακήν, ἐκέκραγε λέγουσα· Ιδε ἡ μήτηρ τῶν μελλόντων ἀναγεννᾶσθαι. Πρὸ ἓξ ἡμερῶν τοῦ Πάσχα. Ακούσατε τὴν ἡμέραν· οὐ γὰρ ἁπλῶς κεῖται τὸ, Πρὸ ἓξ ἡμερῶν του Πάσχα· ἀλλ' ίνα μάθης καθαρίσαι ἑαυτὸν ἀπὸ παν τὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος. Προκαθάρσιον γάρ ἐστιν αὕτη ἡ ἡμέρα, ἵνα ἑαυτὸν καθαρίσῃς ἀπὸ πάσης κηλίδος, ἵνα λύσης ἔχθραν καὶ παύσης ὀργὴν, ἵνα σβέσης διαβολὴν, ἵνα συσφίγξης ἀγάπην, ἵνα πλατύνης φιλοπτωχείαν, ἵνα μὴ μόνος σὺ ἑορτάσης, ἀλλὰ καὶ ὁ ἐνδεόμενο, συνεορτάσῃ σοι. Ἐὰν γὰρ μὴ μεταδὸς τῷ χρείαν ἔχοντι, ἐκεῖνος δὲ στυγνάζῃ, καὶ σὺ ἑορτάζης, σκόπει μὴ γένοιτο ἐπὶ σοῦ ἡ τοῦ πλουσίου ἐκείνου ἀντ- απόδοσις, ὅστις εὐφραινόμενος καθ᾿ ἡμέραν λαμπρώς, τῷ Λαζάρῳ ἐκ τῶν ψιχίων οὐ μετέδωκε. Μετάδο, οὖν τῆς τραπέζης τῷ χρείαν ἔχοντι, καὶ εὐποίησον τους δεομέ νους, ὅπως καὶ σὺ διαπαντὸς ἑορτάσῃς, καὶ ὁ πένης συν ευωχηθῇ. Ἐὰν γὰρ σὺ μὴ εὐποιήσῃς εἰς τὸν ὁμάδοξόν σου πένητα, τὸν χρείαν παραμυθίας ἔχοντα, ἐκεῖνος δὲ ἀπὸ ἀνάγκης παρὰ σοῦ μὴ εὐεργετηθείς, προσέλθη απ ρετικῷ, κἀκεῖνος αὐτῷ παραμυθήσηται, γέγονεν ἐκεῖνος σου φιλανθρωπότερος. Πᾶς γὰρ αἱρετικός καθυλακτεί τοῦ ποιμένος. Τί οὖν ὁ εὐαγγελιστής; Πρὸ ἓξ ἡμερῶν τοῦ Πάσχα ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς εἰς Βηθανίαν, ὅπου ἦν Λάζαρος, ὃν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν. Ο τῆς του Κυρίου σοφίας ήγειρε τὸν Λάζαρον, ἵνα ἐρεθίσῃ τὸν διάβολον. Ακουε δια βραχέων. ὡς εἶδεν ὁ διάβολος, τοῦ Κυρίου βοήσαντος. Λάζαρε, δεύρο έξω, καὶ πάντα τὰ κατα- χθόνια διαλυθέντα, καὶ τὰς κάτω δυνάμεις μὴ ὑπομενού σας κρατεῖν, καὶ ὅτι ὡς βασιλικοῦ προστάγματος κατα- πεμφθέντος, μᾶλλον δὲ ὡς θεϊκοῦ βουλήματος ενεργούν τος, αἱ μὲν τρίχες Λαζάρου ἄνωθεν ἐῤῥιζούντο, τῶν δὲ νεύρων αἱ διαλύσεις συνεσφίγγοντο, τῶν δὲ σαρκῶν αἱ μειώσεις ἀνεπληροῦντα, τῶν δὲ ὀστέων ὁ χωρισμός συν τρμόζετο, τῶν δὲ ἰχώρων τὰ ῥεῖθρα συνεστέλλετο, τὸ δὲ πνεῦμα τὸ ζωτικὸν ὑπεισήρχετο, ἡ δὲ δέσποινα ψυχὴ τὴν προτέραν καὶ ἀρχαίαν μονὴν παρελάμβανεν ὡς εἶδε ταῦτα καὶ τὰ παραπλήσια γινόμενα, θορυβηθείς καὶ ἐναγώνιος γενόμενος ἐπέτασσε ταῖς αὐτοῦ δυνάμεσι λέγων, Αντιτάξασθε, κραταιώθητε, τὴν ἐμὴν βασιλείαν μὴ προδῶτε. Ο τί πέπονθα ; καταλύεται τὸ κράτος τοῦ θανάτου, ὅπερ διὰ τῆς ἁμαρτίας έκτησάμην· ὅνπερ εἶχον τέσασρας ἡμέρας κρατῶν, νῦν ἀποδιδῶ βί, μεγάλη [771 συμφορά περιπέπτωκα· ἠρξάμην ἐξεμεῖν οὓς κατ ἐπιον. Οὐ διὰ τὸν Λάζαρον μόνον κλαίω, ἀλλὰ φοβούμαι μὴ καὶ τοὺς ἄλλους, οὓς κατέχω ἀπὸ Ἀδὰμ μέχρι του νῦν, ἀπολέσω. Σπουδῆς μοι χρεία, καὶ πολλῆς ἰσχύος εἰ μὴ προκαταλάβω τὸν τῷ λόγῳ συλώντά με, πάσης μου τῆς ὑπάρξεως κενὸν ἀποδείξει. Εὗρον τί πράξω, ἔγνων τί ποιήσω· ἔχω τοὺς Ἰουδαίους συνδρόμους· με σθοῦμαι τὸν Ἰούδαν· ἀεί μοι οὗτος καλῶς ὑπουργεῖ· φιλ ἀργυρος γὰρ ῶν, προσελθούσης γυναικός το μύρον τρια κοσίων δηναρίων διετιμήσατο, κόπους παρέχων αὐτῇ καὶ τὸ μὲν μύρον διετιμήσατο τριακοσίων δηναρίων, των δὲ Δεσπότην τοῦ μύρου τριάχοντα δηναρίων επώνη, σε. Πολλῆς μοι οὖν σπουδῆς χρεία σταυρών κατασκευάσαι. Αυτός μου τὸν Λάζαρον ἔλαβεν, ἐγὼ δὲ αὐτὸν ὧδε καθ- ελκύσω, καὶ τοῖς νεκροῖς συναριθμήσω, ἵνα μάθῃ κατὰ μείζονος μὴ στρατεύεσθαι. Αἱ δὲ κάτω δυνάμεις πρὸς αὐτόν· ὅλον τὸν Ἰησοῦν ὧδε καταπεῦσαι βούλει ; βλέπε μὴ καθ' ἑαυτοῦ κάμνης· ἔχεις αὐτοῦ πεῖραν· ἐπάλαισας αὐτὸν ἐν τῇ ἐρήμῳ· οὐχὶ τρίτον προσῆλθες, καὶ τρισσώς ἔπεσας; Ἐὰν δὲ κατέλθῃ, τί μέλλεις πράττειν; Ταύτα βουλευσάμενος καὶ τὰ παραπλήσια τούτων, ὁ διάβολος τοὺς Ἰουδαίους εἰς μείζονα φθόνον διήγειρε, καὶ ἠρέθισε θανατῶσαι τὸν Λάζαρον ἐκ νεκρῶν ἀναστήσαντα, καὶ σταυρὸν τῷ Κυρίῳ κατασκευάσαι, ἵνα γένηται ἡ κατάρα εὐλογία, καὶ τὸ ξύλον τοῦ σταυροῦ τοῖς πᾶσι σωτηρία. Διὰ γὰρ τῆς τοῦ Λαζάρου ἀναστάσεως ὁ μὲν διάβολος ἐταράχθη, οἱ δὲ Φαρισαῖοι συνεχύθησαν, η Μάρθα έπλη ροφορήθη, ἡ Μαρία ἐδοξάσθη, ἡ ἀνάστασις προανε οξίχθη, οἱ μαθηταὶ κραταιότεροι ἐγένοντο, καὶ πολλοὶ τῶν Ἰουδαίων πιστευσάντων εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰη σοῦν Χριστὸν ὑπήντησαν αὐτῷ μετὰ κλάδων και βαίων

117 δ SPURIA. ἀκούοντες καὶ κρατοῦντες, σφαλλόμεθα βαΐα των φοινί. των τῷ Κυρίῳ προσφέροντες; οὐκ αὐτός ἐστιν ὁ τῆς δια καιοσύνης φοίνιξ ; οὐ περὶ αὐτοῦ κέκραγεν ὁ προφήτης. δ Δίκαιος ὡς φοίνιξ ἀνθήσει; οὐκ αὐτὸς ἔνθησε των τυ φλῶν τὴν ἀνάβλεψιν ; οὐ χωλοῖς τὸν δρόμον ἀκώλυτον ἐχαρίσατο ; οὐ τὸν παράλυτον τὴν βαστάσασαν κλίνην βαστάσαι ἐποίησεν; οὐ τὸν τεταρταίον Λάζαρον ἐξήγειρεν ἐκ θανάτου; οὐ διὰ τοῦτο βούλεσθε τὸν Λάζαρον πάλιν ἀποκτείναι; οὐχ ὑμεῖς τὸν λίθον ἀπεκυλίσατε, καὶ τῇ ἀπιστίᾳ ὡς λίθοι σκληρύνεσθε ; οὐχ ὑμῖν ἐπέτρεψε λύσα τάς κειρίας, ἵνα μὴ, ὡς ἐπὶ τοῦ ἐκ γενετής τυφλοῦ, ἄλλου ἐξ ἄλλου τάφου παραπηδήσαντα ψευδολογήσητε, Αεὶ ὑμεῖς τοῖς καλοῖς βασκαίνετε, ὦ Φαρισαῖοι, καὶ τῷ πλή θε: πιστεύοντι ἐναντιοῦσθε. Διὰ τοῦτο πάλιν τὸν Λάζα- poy ἐβουλεύσασθε φονοκτονῆσαι, ἵνα τοῦ ὄχλου τὴν πίστιν εκκόψητε. Εἰ γὰρ φονεύσητε τὸν Λάζαρον, τί ; οὐ δύνα- ται πάλιν αὐτὸν ἀναστῆσαι; Ιδωμεν τις κοτωθήσεται, ὑμεῖς φονεύοντες, ἢ ἐκεῖνος ἐγείρων; Ὑμεῖς ἔργῳ καὶ κόπῳ φονεύετε, αὐτὸς λόγῳ ἀνίστησι. Τίς μᾶλλον κοπού τα. οὐχ ὁ λόγος τοῦ ἐνεργοῦντος κουφότερος, σφαλλό- μεθα, ὦ Φαρισαίοι, ὅτι ὡς βασιλεί προσήλθομεν τῷ Κυ- ρίῳ ; Τὸν πώλον θεωροῦντες μᾶλλον ἐνεδυναμώθημεν. Διὸ καὶ βασιλέα κραταιὸν γνωρίζομεν, καὶ ἔχομεν τὴν Γραφὴν παρὰ πόδας, ἵνα μάθητε συνετῶς ὅτι οὐχ ἡμεῖς σφαλλόμεθα, ἀλλ' ὑμεῖς πλανάσθε. Έχετε τον προφήτην Ζαχαρίαν· τούτου τους λόγους αναπτύξατε· φοβήθητε αὐτοῦ τὸ δρέπανον τῆς ἐκδικήσεως· ἐκ πολλῶν γὰρ τῶν χρόνων τὴν Ἰουδαίων εὐαγγελιζόμενος ἐκέκραγε, Χαίρε σφόδρα, θύγατερ Σιών· ἰδοὺ ὁ βασιλεὺς σου ἔρχεται σοι προὺς καὶ ἡσύχιος, καθήμενος ἐπὶ πῶλον ὄνου, υἱὸν υποζυγίου. Μὴ σφαλλόμεθα τὴν Γραφὴν ἀναγινώ- σκοντες, καὶ τὸν βασιλέα γνωρίζοντες, καὶ ἑαυτοὺς εὐω εργετούντες, καὶ τοὺς ἀμφιβάλλοντας ἐπιστρέφοντες; Τον προφήτην κατέχετε καὶ τὸν προφητευθέντα νοεῖν οὐ θέλετε; Αποστήσατε τοιγαροῦν, ὦ Φαρισαῖοι. Οσον ἡμῖν ἐπίκεισθε, τοσοῦτο μᾶλλον τὴν πόθον ἡμῶν διεγεί ρετε καὶ τὸν ζῆλον. Διὸ οὐ πλανώμεθα βοώντες, Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνό- ματι Κυρίου. Γνωρίζομεν τὸ ὄνομα, ὦ Φαρισαῖοι· τοῦτο τὸ ὄνομα τῆς Αἰγύπτου ἡμᾶς ἠλευθέρωσε, καὶ τὴν θά λασσαν ἡμῖν βατὴν πεποίηκε, καὶ τὴν ἔρημον ἐπίλισε, καὶ εἰς γῆν ξέουσαν γάλα καὶ μέλι ἐνῴχισε· τὸν προφή την βοάν παρεσκεύασε· Γνώτωσαν, δτι ὄνομά σοι Κύ- ριος· σὺ μόνον ὕψιστος ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν. Ὅτι μὲν ὁ ὄχλος εὐπειθής, οἱ δὲ ἀρχιερεῖς ἀπειθεῖς, ἄκουε του εὐαγγελιστοῦ· Καὶ συνεβουλεύσαντο οἱ ἀρχιερεῖς, ἵνα καὶ τὸν Λάζαρον· ἀποκτείνωσιν, ὅτι πολλοὶ δι' αὐτὸν ὑπῆγον ἀπὸ τῶν Ἰουδαίων, καὶ ἐπίστειον εἰς τὸν Ἰησοῦν. Είδες τῶν ἀρχιερέων την μανίαν; Ἵνα εκκό ψωσι τὴν πίστιν τοῦ πλήθους, ἐζήτουν καὶ τὸν Λάζαρον ἀποκτεῖναι, λέγοντες πρὸς ἑαυτούς, ὅτι Ἐὰν τὸν Ἰησοῦν μόνον ἀποκτείνωμεν, [770] καταλείψωμεν δὲ τὸν Λάζα ρον ζώντα, οὐδὲν ὠφελοῦμεν τοῦτον γὰρ ὁρῶντες εἰς ἐκεῖνον πιστεύουσιν. Όπως οὖν μὴ καὶ μετὰ θάνατον πρόσκομμα ἡμῖν γένηται, τοῦ πιστεύειν τινὰς εἰς τὸν Ἰησοῦν, ἀποκτείνωμεν τὸν Λάζαρον, ἵνα πάντῃ τὴν μνή- μην αὐτοῦ ἐξαλείψωμεν. Ταῦτα δὲ καὶ ἕτερα ἔλεγον οἱ ἀρχιερεῖς, ὡς ἄνθρωποι ματαιόφρονες, με συνέντες ὅτι ὁ Κύριος μέλλων τὴν ἐκούσιον θάνατον καταδέχεσθαι ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ἀθανασίας, οὐκ ἔμελλε τὸν Λάζαρον μόνον καὶ τὴν τούτου ἔγερσιν τῷ κόσμῳ εἰς μνήμην καταλιμπάνειν, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀκαταμάχητον σταυρόν ὃν οὔτε δυνήσονται ούτε πορθῆσαι ούτε κρύψαι ούτε μα ταιῶται, διὰ πάσης τῆς οἰκουμένης δεικνύντα τῆς ἐνερ γεία; αὐτοῦ τὴν δύναμιν. Μοῖς γὰρ οἶκός ἐστιν ὁ μὴ ἔχων τὸ σημείον του σταυρού, τρόπαιων κατὰ δαιμόνων καὶ φυλακτήριον ψυχών υπάρχον. Ποῖον πλοῖον τὸ μὴ πηδαλιουχούμενον ὑπὸ τοῦ σταυροῦ; ποία πόλι, ἡ μή ἔχουσα τὸν σταυρὸν φρούριον; ποῖος βασιλεὺς ὁ μὴ ἀναδεσμούμενος τὸν σταυρόν; ποία παρθένος ή μή ἔχουσα βακτηρίαν τὸν σταυρόν ; ποῖα Ἐκκλησία ἡ μὴ τῷ σταυρῷ τετειχισμένη; Σταυρὸς ἐν νυκτὶ φωτίζει, καὶ ἐν ἡμέρᾳ λαμπαδουχεῖ· χειμώνα συμφορών ἔαρ και λεῖν καὶ θέρος ἐπίσταται, συζυγίαν συσφίγγει. φιλίαν αὔξει, " δι' ἀπάντων τῶν ἀγαθῶν ἀρχῇ. μη Τί οὖν ὁ εὐαγγελιστής, καλὸν γὰρ καὶ τὴν κεφαλὴν της τάσης διακοπής ψηλαφήσαι. ήκουες αρτίως του ευαγγελιστοῦ λέγοντος, Πρὸ ἓξ ἡμερῶν τοῦ Πάσχι Άλλεν ὁ Ἰησοῦς εἰς Βηινίαν, ὅπου ἦν Λάζα εος, ἂν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν. Καὶ ποία αὕτη ἡ πρὸ 718 ἐξ ἡμερῶν ἡμέρα; Ποία αὕτη; Η παροῦσε ἡμέρα ἢ τὴν πρόδρομον Ἰωάννην χαρακτηρίζουσα. Εσπερ γὰρ Ἰωάννης προέδραμε τοῦ Κυρίου, οὕτω καὶ αυτή προέδραμε τῆς ἀναστάσεως· καὶ ὥσπερ ὁ Ἰωάννης δακτυλοδεικτῶν τὸν Κύριον ἔλεγεν· ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου· οὕτω καὶ αὕτη δακτυλοδεικτοῦσα την μέλλουσαν κυριακήν, ἐκέκραγε λέγουσα· Ιδε ἡ μήτηρ τῶν μελλόντων ἀναγεννᾶσθαι. Πρὸ ἓξ ἡμερῶν τοῦ Πάσχα. Ακούσατε τὴν ἡμέραν· οὐ γὰρ ἁπλῶς κεῖται τὸ, Πρὸ ἓξ ἡμερῶν του Πάσχα· ἀλλ' ίνα μάθης καθαρίσαι ἑαυτὸν ἀπὸ παν τὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος. Προκαθάρσιον γάρ ἐστιν αὕτη ἡ ἡμέρα, ἵνα ἑαυτὸν καθαρίσῃς ἀπὸ πάσης κηλίδος, ἵνα λύσης ἔχθραν καὶ παύσης ὀργὴν, ἵνα σβέσης διαβολὴν, ἵνα συσφίγξης ἀγάπην, ἵνα πλατύνης φιλοπτωχείαν, ἵνα μὴ μόνος σὺ ἑορτάσης, ἀλλὰ καὶ ὁ ἐνδεόμενο, συνεορτάσῃ σοι. Ἐὰν γὰρ μὴ μεταδὸς τῷ χρείαν ἔχοντι, ἐκεῖνος δὲ στυγνάζῃ, καὶ σὺ ἑορτάζης, σκόπει μὴ γένοιτο ἐπὶ σοῦ ἡ τοῦ πλουσίου ἐκείνου ἀντ- απόδοσις, ὅστις εὐφραινόμενος καθ᾿ ἡμέραν λαμπρώς, τῷ Λαζάρῳ ἐκ τῶν ψιχίων οὐ μετέδωκε. Μετάδο, οὖν τῆς τραπέζης τῷ χρείαν ἔχοντι, καὶ εὐποίησον τους δεομέ νους, ὅπως καὶ σὺ διαπαντὸς ἑορτάσῃς, καὶ ὁ πένης συν ευωχηθῇ. Ἐὰν γὰρ σὺ μὴ εὐποιήσῃς εἰς τὸν ὁμάδοξόν σου πένητα, τὸν χρείαν παραμυθίας ἔχοντα, ἐκεῖνος δὲ ἀπὸ ἀνάγκης παρὰ σοῦ μὴ εὐεργετηθείς, προσέλθη απ ρετικῷ, κἀκεῖνος αὐτῷ παραμυθήσηται, γέγονεν ἐκεῖνος σου φιλανθρωπότερος. Πᾶς γὰρ αἱρετικός καθυλακτεί τοῦ ποιμένος. Τί οὖν ὁ εὐαγγελιστής; Πρὸ ἓξ ἡμερῶν τοῦ Πάσχα ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς εἰς Βηθανίαν, ὅπου ἦν Λάζαρος, ὃν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν. Ο τῆς του Κυρίου σοφίας ήγειρε τὸν Λάζαρον, ἵνα ἐρεθίσῃ τὸν διάβολον. Ακουε δια βραχέων. ὡς εἶδεν ὁ διάβολος, τοῦ Κυρίου βοήσαντος. Λάζαρε, δεύρο έξω, καὶ πάντα τὰ κατα- χθόνια διαλυθέντα, καὶ τὰς κάτω δυνάμεις μὴ ὑπομενού σας κρατεῖν, καὶ ὅτι ὡς βασιλικοῦ προστάγματος κατα- πεμφθέντος, μᾶλλον δὲ ὡς θεϊκοῦ βουλήματος ενεργούν τος, αἱ μὲν τρίχες Λαζάρου ἄνωθεν ἐῤῥιζούντο, τῶν δὲ νεύρων αἱ διαλύσεις συνεσφίγγοντο, τῶν δὲ σαρκῶν αἱ μειώσεις ἀνεπληροῦντα, τῶν δὲ ὀστέων ὁ χωρισμός συν τρμόζετο, τῶν δὲ ἰχώρων τὰ ῥεῖθρα συνεστέλλετο, τὸ δὲ πνεῦμα τὸ ζωτικὸν ὑπεισήρχετο, ἡ δὲ δέσποινα ψυχὴ τὴν προτέραν καὶ ἀρχαίαν μονὴν παρελάμβανεν ὡς εἶδε ταῦτα καὶ τὰ παραπλήσια γινόμενα, θορυβηθείς καὶ ἐναγώνιος γενόμενος ἐπέτασσε ταῖς αὐτοῦ δυνάμεσι λέγων, Αντιτάξασθε, κραταιώθητε, τὴν ἐμὴν βασιλείαν μὴ προδῶτε. Ο τί πέπονθα ; καταλύεται τὸ κράτος τοῦ θανάτου, ὅπερ διὰ τῆς ἁμαρτίας έκτησάμην· ὅνπερ εἶχον τέσασρας ἡμέρας κρατῶν, νῦν ἀποδιδῶ βί, μεγάλη [771 συμφορά περιπέπτωκα· ἠρξάμην ἐξεμεῖν οὓς κατ ἐπιον. Οὐ διὰ τὸν Λάζαρον μόνον κλαίω, ἀλλὰ φοβούμαι μὴ καὶ τοὺς ἄλλους, οὓς κατέχω ἀπὸ Ἀδὰμ μέχρι του νῦν, ἀπολέσω. Σπουδῆς μοι χρεία, καὶ πολλῆς ἰσχύος εἰ μὴ προκαταλάβω τὸν τῷ λόγῳ συλώντά με, πάσης μου τῆς ὑπάρξεως κενὸν ἀποδείξει. Εὗρον τί πράξω, ἔγνων τί ποιήσω· ἔχω τοὺς Ἰουδαίους συνδρόμους· με σθοῦμαι τὸν Ἰούδαν· ἀεί μοι οὗτος καλῶς ὑπουργεῖ· φιλ ἀργυρος γὰρ ῶν, προσελθούσης γυναικός το μύρον τρια κοσίων δηναρίων διετιμήσατο, κόπους παρέχων αὐτῇ καὶ τὸ μὲν μύρον διετιμήσατο τριακοσίων δηναρίων, των δὲ Δεσπότην τοῦ μύρου τριάχοντα δηναρίων επώνη, σε. Πολλῆς μοι οὖν σπουδῆς χρεία σταυρών κατασκευάσαι. Αυτός μου τὸν Λάζαρον ἔλαβεν, ἐγὼ δὲ αὐτὸν ὧδε καθ- ελκύσω, καὶ τοῖς νεκροῖς συναριθμήσω, ἵνα μάθῃ κατὰ μείζονος μὴ στρατεύεσθαι. Αἱ δὲ κάτω δυνάμεις πρὸς αὐτόν· ὅλον τὸν Ἰησοῦν ὧδε καταπεῦσαι βούλει ; βλέπε μὴ καθ' ἑαυτοῦ κάμνης· ἔχεις αὐτοῦ πεῖραν· ἐπάλαισας αὐτὸν ἐν τῇ ἐρήμῳ· οὐχὶ τρίτον προσῆλθες, καὶ τρισσώς ἔπεσας; Ἐὰν δὲ κατέλθῃ, τί μέλλεις πράττειν; Ταύτα βουλευσάμενος καὶ τὰ παραπλήσια τούτων, ὁ διάβολος τοὺς Ἰουδαίους εἰς μείζονα φθόνον διήγειρε, καὶ ἠρέθισε θανατῶσαι τὸν Λάζαρον ἐκ νεκρῶν ἀναστήσαντα, καὶ σταυρὸν τῷ Κυρίῳ κατασκευάσαι, ἵνα γένηται ἡ κατάρα εὐλογία, καὶ τὸ ξύλον τοῦ σταυροῦ τοῖς πᾶσι σωτηρία. Διὰ γὰρ τῆς τοῦ Λαζάρου ἀναστάσεως ὁ μὲν διάβολος ἐταράχθη, οἱ δὲ Φαρισαῖοι συνεχύθησαν, η Μάρθα έπλη ροφορήθη, ἡ Μαρία ἐδοξάσθη, ἡ ἀνάστασις προανε οξίχθη, οἱ μαθηταὶ κραταιότεροι ἐγένοντο, καὶ πολλοὶ τῶν Ἰουδαίων πιστευσάντων εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰη σοῦν Χριστὸν ὑπήντησαν αὐτῷ μετὰ κλάδων και βαίων

720 71% IN LAUDEN SANCTI JOANNIS THEOLOGI. πράζοντες καὶ λέγοντες· Ωσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις· λεὺς τοῦ Ἰσραήλ· αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου, βασι- αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Εγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον Συνεκάλεσεν ἡμᾶς, ἀγαπητοί, ἐπὶ τὸ αὐτὸ ὁ ἁγιώτα- τος Ἰωάννης ὁ θεολόγος καὶ φίλος Χριστοῦ, οὐχ ὅτι ἡδυ- πνόων μόδων κάλυκας ἡμῖν ἀνατείλας, ἀλλὰ πνευματι- κῶν πατέρων τὰς ἀρετὰς ἡμῖν ἐξανθήσας. Τούτων ἡ εὐωδία ἡ εὐσεβής ἐστιν ὁμολογία, καὶ τῶν ψυχῶν ἡμῶν σωτηρία. Ποίον, εἰπέ μοι, ῥόδον οὕτω τοῖς φύλλοις και κόσμηται, ὡς ὁ ἁγιώτατος Ἰωάννης τῷ θεοπρεπεῖ τῶν ἁγίων στεφάνω δεδόξασται; Τὸ μὲν γὰρ ῥόδον τὴν χρυσ αυγοῦσαν εὐωδίαν ἔσωθεν ἀποστίλβει· ὁ δὲ ἁγιώτατος Ιωάννης, τὴν ἀρωματίζουσαν πολιτείαν τοῦ πανσόφου ποιμένος ἡμῶν καὶ διδασκάλου, ἐξ αὐτῆς τῆς τοῦ θρόνου κορυφῆς κατὰ κράτος ἐκλάμπει. "Ω Ἰωάννη, δι' ἐνιαυ- τοῦ μὲν τοῖς παρεπιδημοῦσι μνημονευόμενε, καθ' ἡμέ ραν δὲ τοῖς Ἐφεσίοις συμπολιτευόμενε· ὦ Ἰωάννη, ὡς πρύτανις ὑψηλὸς ἐπὶ τόδε τὸ ἱερὸν ὄρος προλάμπεις, οὐ χρήματα τοῖς πολίταις σου δωρούμενος, ἀλλ᾽ ἴαμα τοῖς αυτουσί σε χαριζόμενος· ὦ Ἰωάννη, τὴν μονομάχον δράκαιναν "Αρτεμιν τῷ τροπαίῳ τοῦ σταυροῦ κατήρα- ξας, καὶ τὴν μονόγαμον νύμφην Χριστοῦ, τὴν Ἐκκλη- σίαν, τῇ δυνάμει τοῦ σταυροῦ κραταιῶς ἀνώρθωσας. Τὰ Ἰωάννη, τὸν πατέρα σου Ζεβεδαῖον ἐπὶ τὸ πλοῖον κατέλιπες, καὶ τὸν Δεσπότην του Ναζωραῖον ἐπὶ τὸ στῆθος ἠγάπησας. Ὡς δύο ὄρη, τοὺς δύο μαστοὺς ἐθεώ- ρεις, ὧν ἀνὰ μέσον ἡδέως ἀναπαυσάμενος, τὸν ἐν μέσῳ δύο ζώων γινωσκόμενον ἐθεολόγησας· Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος, καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος. Καί μοι τὸ παράδοξον τοῦ ἀποστόλου θεώρη σου. Γὴν βρύει ὁ μὴ ταφεὶς εἰς γῆν, καὶ τὸ βρύον με 1. ἐστὶν ἱαματικὸν, καὶ τὸ κενούμενον οὐκ ἐκκενοῦται τῷ χρόνῳ. "Αρα τίς ἡ αἰτία, τίς ἡ ἐνέργεια [772], οὐκ ἂν τις εὕροι εἰπεῖν· ἀμετάβλητα γὰρ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ τὰ χαρίσματα, καὶ ἀνέκλειπτα τῶν ἁγίων τὰ ἐνεργήματα. Ο Ιωάννη, τὸ ὅπλον τῶν εὐσεβῶν, ἡ ὄντως εὐσεβὴς ὁμολογία, καὶ πάντων αὐτοῖς ἀποφυγή, ἡ πρὸς Θεὸν καταφυγή. Ο γάρ ἐστι λιμὴν τοῖς χειμα ζομένοις, τοῦτο ὁ Θεὸς τοῖς καταπονουμένοις. Σήμερον ἡμῖν ὁ ἁγιώτατος Ιωάννης, τῆς οἰκείας ἀρετῆς τὸ κάλο λας ἐκλάμπει· αὐτὸς γὰρ ἡμῖν καὶ ὑπανέγνωσται, ὥσπερ ἀπὸ βασιλικῆς εἰκόνος τῆς βίβλου τῆς ἀρχαίας ἐκλάμ πων τὴν οἰκείαν εὐσέβειαν. Ἰωάννης, ἡ καλὴ τῆς πί στεως ἀρχὴ, ἡ εὐθαλής ρίζα, ἡ ἀνέκλειπτος πηγή, ὁ ἐν Ιωάννην τὸν θεολογον. πᾶσιν ἔθνεσιν οὐ κατ' ἐκεῖνο μόνον καιροῦ νόμος, ἀλλ᾽ εἰς ἀεὶ ὁ πιστευθεὶς τὸ σεμνὸν τῆς εὐσεβείας επάγγελμα» τὸ πρῶτον τῆς πίστεως ἀκροθίνιον, ὁ πᾶσι τῆς εὐσε βείας τὰ ἴχνη ἁπλώσας, ὁ ζηλοῦν ἡμᾶς τὰ κάλλιστα τῆς ἀγάπης χαρίσματα παιδεύσας. Βλέπομεν γὰρ τὸν θαλα μον τῆς παρθενίας, καὶ περιπτυσόμεθα τὴν πηγὴν τῶν ἱαμάτων. Αναπτύξωμεν δὲ καὶ τὸν περὶ τοῦ φωτός λόγον. Φῶς ὁ Πατήρ, φῶς ὁ Υἱός, φῶς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Φῶς ὁ Πατήρ, ἐπειδὴ Θεὸς ἀληθινός· φῶς ὁ Υἱός, ἐπειδὴ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐξέλαμψε· φῶς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ἐπειδὴ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐκπορεύεται, καὶ διὰ τοῦτο Θεὸς ἀληθινός. Ὁ ἀπόστολος μαρτυρήσει μοι λέγων, ὅτι θεὸς φῶς ἐστι. Καὶ, Ηλθεν Ιωάννης, ἵνα μαρτυ- χρήσῃ περὶ τοῦ φωτός· καὶ, "Ην τὸ φῶς τὸ ἀληθινὸν, Ο φωτίζει πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τὸν κύ σμον, τουτέστιν, ἐρχόμενον εἰς τὴν ἀλήθειαν. Καὶ ὁ Υἱός, Ἐγώ εἰμι τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν· καὶ. Ἐγὼ ἐν τῷ Πατρὶ καὶ ὁ Πατὴρ ἐν ἐμοί. Ὅτι δὲ ὁ Υἱὸς φῶς ἐστι καὶ ἥλιος τῆς δικαιοσύνης, καὶ ὁ προφήτης βαλί Φωτίζου, φωτίζου, Ιερουσαλήμ. Εκει γὰρ σοι τὸ φῶς, καὶ ἡ δόξα Κυρίου ἐπὶ σὲ ἀνατέταλκε. Καὶ περὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐν ψαλμοίς άδεται, ὅτι, Παρά σου πηγὴ ζωῆς. Ἐν τῷ φωτί σου οψόμεθα φως, τουτο ἐστιν, ἐν τῷ Υἱῷ ὀψόμεθα τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον φως δι' οὗ ἐφωτίσθημεν, καὶ ἕως σήμερον φωτιζόμεθα τας καρ δίας ἡμῶν. Φῶς ὁ Πατήρ, ἐπειδὴ ὁ Θεὸς ἀληθινός· φως ὁ Υἱός, ἐπειδὴ ἐκείνου τοῦ φωτὸς ἀπαύγασμα ἐστι· φῶς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον τὸ ἐκ τοῦ Πατρός εκπορευόμενον · Οὐδεὶς γὰρ οἶδε τὰ τοῦ Θεοῦ, εἰ μὴ τὸ Πνεῦμα τὸ ἐν αὐτῷ. Φῶς οὖν τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, τὸ ἀληθινὸν, δ ἐν τῷ ἀληθινῷ φωτὶ θεωρεῖται καὶ νοεῖται. Μενέτω οὖν ἡμῖν, ἀδελφοί, ἡ πίστις ἀρραγής, ἀχώριστος Τριάς. Καὶ γὰρ ὁ μακάριος Σολομών λέγει ὅτι τὸ ἔντριτον σπαρ τίον οὐ διαρραγήσεται. Ο γὰρ Θεὸς ἁγιάζει, φωτί ζει, ζωοποιεῖ, ἐλευθεροῦ, καὶ τὰ πλείονα τούτων. Καὶ ὁ Υἱὸς ὡσαύτως· πάντα γὰρ, ὅσα ὁ Πατὴρ ποιεῖ, καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ὡσαύτως ἁγιάζει, φωτίζει, ζωοποιεί, ἐλευθεροί. Ἠλευθερώθημεν γὰρ καὶ ἡγιάσθημεν καὶ ἐφωτίσθημεν καὶ ἀνεζήσαμεν, βαπτισθέντες εἰς Πατέρα καὶ Υἱὸν καὶ ἅγιον Πνεῦμα· ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Εἰς τὸν ἅγιον Ἰωάννην τὸν ἀπόστολον καὶ εὐαγγελιστὴν τὸν Θεολόγον. Πάλιν ὁ ἡμέτερος Ἰωάννης, ὦ Εφέσιοι, μᾶλλον δὲ πάσης τῆς οἰκουμένης διδάσκαλος, την πνευματικὴν σαγήνην ἐξήπλωσε, καὶ πάντας ἡμᾶς ἐκ διαφόρων το των συνήγαγεν, οὐχ ἵνα αὐτὸν στεφάνοις ρόδων τιμή- σωμεν, ἀλλ᾽ ἵνα αὐτὸν ἀγαθοῖς ἔργοις καὶ δικαίοις σεμνύνωμεν. Πάλιν τὰς πνευματικὰς αὐτοῦ πηγὰς ἐπεσπάσατο, οὐχ ἵνα ἀργοὺς διψῶντας ποτίσῃ, ἀλλ᾽ ἵνα λαοὺς κοπιῶντας στηρίξῃ· πάλιν εἰς τὸ ἱερὸν ἀναβέβη- κεν ὁ δεύτερος μετά Πέτρον, οὐχ ἵνα ἕνα χωλόν θερά πεύσας ἐξάλλεσθαι ποιήσῃ, ἀλλ᾿ ἵνα πάντας ἡμᾶς τῇ εὐσεβείᾳ ἐπιῤῥώτας, εἰς οὐρανοὺς τὸ πολίτευμα έχειν παρασκευάσῃ. Οὐκ ἔτι ἐπὶ τὸ κυριακὸν στῆθος ἀνάκει ται, ἀλλ᾽ εἰς ἕνα ἕκαστον ἡμῶν ἀνακλίνας, ἅπαντας ἡμᾶς ἱσοτίμους δεξάμενος, κέρδος ἴδιον τῷ Θεῷ προσ- ενέγχει, καὶ οὕτω κέκραγε λέγων· Ἰδοὺ ἐγὼ καὶ τὰ παιδία, ο μοι ἔδωκεν ὁ Θεός. Παιδία, ποια [775); "Δ ἡ χάρις εβλάστησε, καὶ τῆς τῶν οὐρανῶν βασιλείας κλη- ρονόμους ἀπέδειξεν. Οσους ποτὲ ἐσυλαγώγει ἡ Αρτε- μις, τούτων πλείονας συνάγει ὁ ἀπόστολος. Εκείνη κύνας τρέφουσα, θηρεύουσα, την πλάνην κατέσπειρεν Ιωάννης πτωχούς οἰκονομῶν καὶ λαοὺς συγκροτῶν, τὴν θεογνωσίαν επέσπειρεν· ἐκείνη πομπαῖς εἰδώλων τὸν αέρα ἐσκότισεν, Ιωάννης μνήμαις ἁγίων τὴν ᾿Ασίαν ἐφώτισεν· Αίγυπτος μνημονεύει τὰ Μωϋσέως θαύματα, Ἔφεσος εξαγγέλλει τὰς Ἰωάννου εὐεργεσίας· Μωϋσῆς δέκα πληγαίς τὴν Αἴγυπτον ἐμαστίγωσεν, Ιωάννης δὲ τῷ θεοπνεύστων Ευαγγελία Εφεσον κατεκόσμησε, μάλ • λον δὲ καὶ πάντας ηλέησε· Μωϋσῆς διὰ ῥάβδου τὴν θά λασσαν ἔσχισεν, Ιωάννης διὰ σταυροῦ τὴν "Αρτεμιν κατέστρεψε της θαλάσσης σχισθείσης Φαραὼ καὶ τὰ ἅρματα αὐτοῦ κατεποντίσθησαν· τῆς Αρτέμιδος κατα πεσούσης, ὁ ἱερεὺς αὐτῆς καὶ τὰ βδελύγματα συνετρί βησαν. Εκδιηγεῖται ὁ Δαυΐδ καὶ λέγει, Η θάλασσα εἶδε, καὶ ἔφυγε· σήμερον ἡ Ἐκκλησία τὸν αὐτὸν τρό τον βοᾷ καὶ λέγει, ή "Αρτεμις εἶδε καὶ ἔπεσεν. Εἶδε τὸν θεολόγον καὶ θεοκήρυκα, εἶδε τὸν θεοφόρον, καὶ ἔπεσεν ἡ ἁμαρτωλός, ἡ ἀλίτιμος, εἰ; τὸ ἔδαφος. Εἶδεν ἂν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς, καὶ μένειν οὐκ ἴσχυσε. Τέ σοἱ ἐστιν, "Αρτεμις, ὅτι ἔπεσες; Εἶδον τὸν υἱὸν τῆς βροντῆς, καὶ κατερράγη μου τὸ ἱερὸν τῆς μεσιτείας εἶδον τὸν θεϊκὸν φίλον, καὶ διελύθην· εἶδον τὸν ἐπὶ «δ Θεϊκὸν στῆθος ἀνακλιθέντα, καὶ κατηνέχθην ἐπὶ τὸ ειδωλικόν μου στήθος. Θαυμαστὸς ὁ Ἠλίας, ἀγαπητοί, ὅτι τὸν Βάαλ κατέστρεψε θαυμασιώτερος ὁ Ἰωάννης, ὅτι τὴν "Αρτεμιν ἐξώρισεν. Ηλίας τετρακοσίους καὶ πεντήκοντα ἀπέκτεινεν· Ιωάννης τὸν ὑπὸ τοῦ κίονος φονευθέντα ἱερέα ζωοποιήσας ἐν Χριστῷ ἀνέστησεν. Ο τοῦ θαύματος. Στύλος λίθινος τὸν ἰσόλιθον ἐθανάτωσεν ἱερέα, ἐν διὰ τῆς χάριτος ἐξανέστησεν ὁ Ἰωάννης. Αραντες γὰρ αὐτοῦ, φησί, τὸ σῶμα βαστάζοντες ἤνεγκαν, θέντες πρὸς τὴν θύραν τοῦ Ἰωάννου· καὶ ἐν οὐκ ἤθελε ζῶν θεωρῆσαι, τοῦτον ἀποθανών επεζήτει, ζωὴν καὶ πίστιν αιτούμενος. Οὕτω ποτὲ καὶ οἱ παμπό νηροι Ἰουδαῖοι ἐποίησαν· ζῶντα τὸν Χριστὸν ἀπηρνή

720 71% IN LAUDEN SANCTI JOANNIS THEOLOGI. πράζοντες καὶ λέγοντες· Ωσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις· λεὺς τοῦ Ἰσραήλ· αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου, βασι- αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Εγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον Συνεκάλεσεν ἡμᾶς, ἀγαπητοί, ἐπὶ τὸ αὐτὸ ὁ ἁγιώτα- τος Ἰωάννης ὁ θεολόγος καὶ φίλος Χριστοῦ, οὐχ ὅτι ἡδυ- πνόων μόδων κάλυκας ἡμῖν ἀνατείλας, ἀλλὰ πνευματι- κῶν πατέρων τὰς ἀρετὰς ἡμῖν ἐξανθήσας. Τούτων ἡ εὐωδία ἡ εὐσεβής ἐστιν ὁμολογία, καὶ τῶν ψυχῶν ἡμῶν σωτηρία. Ποίον, εἰπέ μοι, ῥόδον οὕτω τοῖς φύλλοις και κόσμηται, ὡς ὁ ἁγιώτατος Ἰωάννης τῷ θεοπρεπεῖ τῶν ἁγίων στεφάνω δεδόξασται; Τὸ μὲν γὰρ ῥόδον τὴν χρυσ αυγοῦσαν εὐωδίαν ἔσωθεν ἀποστίλβει· ὁ δὲ ἁγιώτατος Ιωάννης, τὴν ἀρωματίζουσαν πολιτείαν τοῦ πανσόφου ποιμένος ἡμῶν καὶ διδασκάλου, ἐξ αὐτῆς τῆς τοῦ θρόνου κορυφῆς κατὰ κράτος ἐκλάμπει. "Ω Ἰωάννη, δι' ἐνιαυ- τοῦ μὲν τοῖς παρεπιδημοῦσι μνημονευόμενε, καθ' ἡμέ ραν δὲ τοῖς Ἐφεσίοις συμπολιτευόμενε· ὦ Ἰωάννη, ὡς πρύτανις ὑψηλὸς ἐπὶ τόδε τὸ ἱερὸν ὄρος προλάμπεις, οὐ χρήματα τοῖς πολίταις σου δωρούμενος, ἀλλ᾽ ἴαμα τοῖς αυτουσί σε χαριζόμενος· ὦ Ἰωάννη, τὴν μονομάχον δράκαιναν "Αρτεμιν τῷ τροπαίῳ τοῦ σταυροῦ κατήρα- ξας, καὶ τὴν μονόγαμον νύμφην Χριστοῦ, τὴν Ἐκκλη- σίαν, τῇ δυνάμει τοῦ σταυροῦ κραταιῶς ἀνώρθωσας. Τὰ Ἰωάννη, τὸν πατέρα σου Ζεβεδαῖον ἐπὶ τὸ πλοῖον κατέλιπες, καὶ τὸν Δεσπότην του Ναζωραῖον ἐπὶ τὸ στῆθος ἠγάπησας. Ὡς δύο ὄρη, τοὺς δύο μαστοὺς ἐθεώ- ρεις, ὧν ἀνὰ μέσον ἡδέως ἀναπαυσάμενος, τὸν ἐν μέσῳ δύο ζώων γινωσκόμενον ἐθεολόγησας· Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος, καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος. Καί μοι τὸ παράδοξον τοῦ ἀποστόλου θεώρη σου. Γὴν βρύει ὁ μὴ ταφεὶς εἰς γῆν, καὶ τὸ βρύον με 1. ἐστὶν ἱαματικὸν, καὶ τὸ κενούμενον οὐκ ἐκκενοῦται τῷ χρόνῳ. "Αρα τίς ἡ αἰτία, τίς ἡ ἐνέργεια [772], οὐκ ἂν τις εὕροι εἰπεῖν· ἀμετάβλητα γὰρ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ τὰ χαρίσματα, καὶ ἀνέκλειπτα τῶν ἁγίων τὰ ἐνεργήματα. Ο Ιωάννη, τὸ ὅπλον τῶν εὐσεβῶν, ἡ ὄντως εὐσεβὴς ὁμολογία, καὶ πάντων αὐτοῖς ἀποφυγή, ἡ πρὸς Θεὸν καταφυγή. Ο γάρ ἐστι λιμὴν τοῖς χειμα ζομένοις, τοῦτο ὁ Θεὸς τοῖς καταπονουμένοις. Σήμερον ἡμῖν ὁ ἁγιώτατος Ιωάννης, τῆς οἰκείας ἀρετῆς τὸ κάλο λας ἐκλάμπει· αὐτὸς γὰρ ἡμῖν καὶ ὑπανέγνωσται, ὥσπερ ἀπὸ βασιλικῆς εἰκόνος τῆς βίβλου τῆς ἀρχαίας ἐκλάμ πων τὴν οἰκείαν εὐσέβειαν. Ἰωάννης, ἡ καλὴ τῆς πί στεως ἀρχὴ, ἡ εὐθαλής ρίζα, ἡ ἀνέκλειπτος πηγή, ὁ ἐν Ιωάννην τὸν θεολογον. πᾶσιν ἔθνεσιν οὐ κατ' ἐκεῖνο μόνον καιροῦ νόμος, ἀλλ᾽ εἰς ἀεὶ ὁ πιστευθεὶς τὸ σεμνὸν τῆς εὐσεβείας επάγγελμα» τὸ πρῶτον τῆς πίστεως ἀκροθίνιον, ὁ πᾶσι τῆς εὐσε βείας τὰ ἴχνη ἁπλώσας, ὁ ζηλοῦν ἡμᾶς τὰ κάλλιστα τῆς ἀγάπης χαρίσματα παιδεύσας. Βλέπομεν γὰρ τὸν θαλα μον τῆς παρθενίας, καὶ περιπτυσόμεθα τὴν πηγὴν τῶν ἱαμάτων. Αναπτύξωμεν δὲ καὶ τὸν περὶ τοῦ φωτός λόγον. Φῶς ὁ Πατήρ, φῶς ὁ Υἱός, φῶς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Φῶς ὁ Πατήρ, ἐπειδὴ Θεὸς ἀληθινός· φῶς ὁ Υἱός, ἐπειδὴ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐξέλαμψε· φῶς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ἐπειδὴ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐκπορεύεται, καὶ διὰ τοῦτο Θεὸς ἀληθινός. Ὁ ἀπόστολος μαρτυρήσει μοι λέγων, ὅτι θεὸς φῶς ἐστι. Καὶ, Ηλθεν Ιωάννης, ἵνα μαρτυ- χρήσῃ περὶ τοῦ φωτός· καὶ, "Ην τὸ φῶς τὸ ἀληθινὸν, Ο φωτίζει πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τὸν κύ σμον, τουτέστιν, ἐρχόμενον εἰς τὴν ἀλήθειαν. Καὶ ὁ Υἱός, Ἐγώ εἰμι τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν· καὶ. Ἐγὼ ἐν τῷ Πατρὶ καὶ ὁ Πατὴρ ἐν ἐμοί. Ὅτι δὲ ὁ Υἱὸς φῶς ἐστι καὶ ἥλιος τῆς δικαιοσύνης, καὶ ὁ προφήτης βαλί Φωτίζου, φωτίζου, Ιερουσαλήμ. Εκει γὰρ σοι τὸ φῶς, καὶ ἡ δόξα Κυρίου ἐπὶ σὲ ἀνατέταλκε. Καὶ περὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐν ψαλμοίς άδεται, ὅτι, Παρά σου πηγὴ ζωῆς. Ἐν τῷ φωτί σου οψόμεθα φως, τουτο ἐστιν, ἐν τῷ Υἱῷ ὀψόμεθα τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον φως δι' οὗ ἐφωτίσθημεν, καὶ ἕως σήμερον φωτιζόμεθα τας καρ δίας ἡμῶν. Φῶς ὁ Πατήρ, ἐπειδὴ ὁ Θεὸς ἀληθινός· φως ὁ Υἱός, ἐπειδὴ ἐκείνου τοῦ φωτὸς ἀπαύγασμα ἐστι· φῶς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον τὸ ἐκ τοῦ Πατρός εκπορευόμενον · Οὐδεὶς γὰρ οἶδε τὰ τοῦ Θεοῦ, εἰ μὴ τὸ Πνεῦμα τὸ ἐν αὐτῷ. Φῶς οὖν τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, τὸ ἀληθινὸν, δ ἐν τῷ ἀληθινῷ φωτὶ θεωρεῖται καὶ νοεῖται. Μενέτω οὖν ἡμῖν, ἀδελφοί, ἡ πίστις ἀρραγής, ἀχώριστος Τριάς. Καὶ γὰρ ὁ μακάριος Σολομών λέγει ὅτι τὸ ἔντριτον σπαρ τίον οὐ διαρραγήσεται. Ο γὰρ Θεὸς ἁγιάζει, φωτί ζει, ζωοποιεῖ, ἐλευθεροῦ, καὶ τὰ πλείονα τούτων. Καὶ ὁ Υἱὸς ὡσαύτως· πάντα γὰρ, ὅσα ὁ Πατὴρ ποιεῖ, καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ὡσαύτως ἁγιάζει, φωτίζει, ζωοποιεί, ἐλευθεροί. Ἠλευθερώθημεν γὰρ καὶ ἡγιάσθημεν καὶ ἐφωτίσθημεν καὶ ἀνεζήσαμεν, βαπτισθέντες εἰς Πατέρα καὶ Υἱὸν καὶ ἅγιον Πνεῦμα· ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Εἰς τὸν ἅγιον Ἰωάννην τὸν ἀπόστολον καὶ εὐαγγελιστὴν τὸν Θεολόγον. Πάλιν ὁ ἡμέτερος Ἰωάννης, ὦ Εφέσιοι, μᾶλλον δὲ πάσης τῆς οἰκουμένης διδάσκαλος, την πνευματικὴν σαγήνην ἐξήπλωσε, καὶ πάντας ἡμᾶς ἐκ διαφόρων το των συνήγαγεν, οὐχ ἵνα αὐτὸν στεφάνοις ρόδων τιμή- σωμεν, ἀλλ᾽ ἵνα αὐτὸν ἀγαθοῖς ἔργοις καὶ δικαίοις σεμνύνωμεν. Πάλιν τὰς πνευματικὰς αὐτοῦ πηγὰς ἐπεσπάσατο, οὐχ ἵνα ἀργοὺς διψῶντας ποτίσῃ, ἀλλ᾽ ἵνα λαοὺς κοπιῶντας στηρίξῃ· πάλιν εἰς τὸ ἱερὸν ἀναβέβη- κεν ὁ δεύτερος μετά Πέτρον, οὐχ ἵνα ἕνα χωλόν θερά πεύσας ἐξάλλεσθαι ποιήσῃ, ἀλλ᾿ ἵνα πάντας ἡμᾶς τῇ εὐσεβείᾳ ἐπιῤῥώτας, εἰς οὐρανοὺς τὸ πολίτευμα έχειν παρασκευάσῃ. Οὐκ ἔτι ἐπὶ τὸ κυριακὸν στῆθος ἀνάκει ται, ἀλλ᾽ εἰς ἕνα ἕκαστον ἡμῶν ἀνακλίνας, ἅπαντας ἡμᾶς ἱσοτίμους δεξάμενος, κέρδος ἴδιον τῷ Θεῷ προσ- ενέγχει, καὶ οὕτω κέκραγε λέγων· Ἰδοὺ ἐγὼ καὶ τὰ παιδία, ο μοι ἔδωκεν ὁ Θεός. Παιδία, ποια [775); "Δ ἡ χάρις εβλάστησε, καὶ τῆς τῶν οὐρανῶν βασιλείας κλη- ρονόμους ἀπέδειξεν. Οσους ποτὲ ἐσυλαγώγει ἡ Αρτε- μις, τούτων πλείονας συνάγει ὁ ἀπόστολος. Εκείνη κύνας τρέφουσα, θηρεύουσα, την πλάνην κατέσπειρεν Ιωάννης πτωχούς οἰκονομῶν καὶ λαοὺς συγκροτῶν, τὴν θεογνωσίαν επέσπειρεν· ἐκείνη πομπαῖς εἰδώλων τὸν αέρα ἐσκότισεν, Ιωάννης μνήμαις ἁγίων τὴν ᾿Ασίαν ἐφώτισεν· Αίγυπτος μνημονεύει τὰ Μωϋσέως θαύματα, Ἔφεσος εξαγγέλλει τὰς Ἰωάννου εὐεργεσίας· Μωϋσῆς δέκα πληγαίς τὴν Αἴγυπτον ἐμαστίγωσεν, Ιωάννης δὲ τῷ θεοπνεύστων Ευαγγελία Εφεσον κατεκόσμησε, μάλ • λον δὲ καὶ πάντας ηλέησε· Μωϋσῆς διὰ ῥάβδου τὴν θά λασσαν ἔσχισεν, Ιωάννης διὰ σταυροῦ τὴν "Αρτεμιν κατέστρεψε της θαλάσσης σχισθείσης Φαραὼ καὶ τὰ ἅρματα αὐτοῦ κατεποντίσθησαν· τῆς Αρτέμιδος κατα πεσούσης, ὁ ἱερεὺς αὐτῆς καὶ τὰ βδελύγματα συνετρί βησαν. Εκδιηγεῖται ὁ Δαυΐδ καὶ λέγει, Η θάλασσα εἶδε, καὶ ἔφυγε· σήμερον ἡ Ἐκκλησία τὸν αὐτὸν τρό τον βοᾷ καὶ λέγει, ή "Αρτεμις εἶδε καὶ ἔπεσεν. Εἶδε τὸν θεολόγον καὶ θεοκήρυκα, εἶδε τὸν θεοφόρον, καὶ ἔπεσεν ἡ ἁμαρτωλός, ἡ ἀλίτιμος, εἰ; τὸ ἔδαφος. Εἶδεν ἂν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς, καὶ μένειν οὐκ ἴσχυσε. Τέ σοἱ ἐστιν, "Αρτεμις, ὅτι ἔπεσες; Εἶδον τὸν υἱὸν τῆς βροντῆς, καὶ κατερράγη μου τὸ ἱερὸν τῆς μεσιτείας εἶδον τὸν θεϊκὸν φίλον, καὶ διελύθην· εἶδον τὸν ἐπὶ «δ Θεϊκὸν στῆθος ἀνακλιθέντα, καὶ κατηνέχθην ἐπὶ τὸ ειδωλικόν μου στήθος. Θαυμαστὸς ὁ Ἠλίας, ἀγαπητοί, ὅτι τὸν Βάαλ κατέστρεψε θαυμασιώτερος ὁ Ἰωάννης, ὅτι τὴν "Αρτεμιν ἐξώρισεν. Ηλίας τετρακοσίους καὶ πεντήκοντα ἀπέκτεινεν· Ιωάννης τὸν ὑπὸ τοῦ κίονος φονευθέντα ἱερέα ζωοποιήσας ἐν Χριστῷ ἀνέστησεν. Ο τοῦ θαύματος. Στύλος λίθινος τὸν ἰσόλιθον ἐθανάτωσεν ἱερέα, ἐν διὰ τῆς χάριτος ἐξανέστησεν ὁ Ἰωάννης. Αραντες γὰρ αὐτοῦ, φησί, τὸ σῶμα βαστάζοντες ἤνεγκαν, θέντες πρὸς τὴν θύραν τοῦ Ἰωάννου· καὶ ἐν οὐκ ἤθελε ζῶν θεωρῆσαι, τοῦτον ἀποθανών επεζήτει, ζωὴν καὶ πίστιν αιτούμενος. Οὕτω ποτὲ καὶ οἱ παμπό νηροι Ἰουδαῖοι ἐποίησαν· ζῶντα τὸν Χριστὸν ἀπηρνή