PG 150Constantinus Harmenopulus et al.
Notices and Arguments of the Works of Gregory Palamas (from Fabricius and the Coislinian Manuscripts)apparatus
Printed text · machine OCR
machine OCR · Migne scan
Diplomatic text · scholarios/digitized OCR (Migne front-matter, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 771–772page 1 of 36
Notitia ex Bibliotheca Fabricii
PG 150:771ἀνθρώπους χαρίτων μεγίστη καὶ κοινωφελεστάτη φι λοτιμία! ὦ Θεὸν μάλιστα τῶν ἄλλων ἠγαπηκυία, και διὰ ταῦτα μάλιστα πάντων πλήρης γενομένη τῷ ὄντι τῶν αὐτοῦ χαρισμάτων! ᾧ καὶ τῶν φυσικῶν ὑπερσχοῦσα καὶ τῆς ἐντεῦθεν ἀνάγκης τῷ περὶ Χριστὸν πόθῳ πολλῷ βιαιοτέρα φανεῖσα | ᾧ πάντα τὰ βέλτιστα καὶ ὁμοῦ καὶ μεθ᾽ ὑπερβολής συλλαβοῦσα, καὶ διὰ ταῦτα μείζων τῶν ἐπαίνων ἀναφανεῖσα, καὶ πάντας τοὺς ὑπὲρ σοῦ λόγους καθάπαξ κάτω τιθεῖσα! Σὺ μὲν, ἣν ἔπνεις Τριάδα καὶ πρὸς ἦν ἐκ πλείονος ἔβλεπες, ταύτης νῦν ἀμέσως μετέχεις· ἐμοὶ δὲ μάτ λιστα πάντων τὰ σὰ καὶ πνέοντι καὶ θαυμάζοντι, καὶ πολλῶν μὲν καὶ μεγάλων ἀπολελαυκότι παρά τοῦ τῶν χαρίτων, ἀντὶ δὲ τούτων, ταυτηνὶ τὴν τῶν λόγων ἀποδιδόντι ξυντέλειαν, τὸν μὲν βίον ἐπὶ τοῦ παρόντος διέποις, καὶ πρὸς τὸ βέλτιον ἀπευθύνοις, τὰ τῆς ψυχῆς αἰεὶ κινήματα πρὸς τὸ συμφέρον ἑνά γουσα, καὶ τοῖς πᾶσι χεῖρα σώζουσαν ὑπερίσχουσα, καὶ ἐν ἅπαντι τῷ χρείας ἱσταμένῳ προϊσταμένη, καὶ ἀγαθὰ τοῖς ἀγαθοῖς ἐπιπέμπουσι, καὶ ταῖς ὑπηργμέν ναις εὐεργεσίαις ἑτέρας δή τινας καὶ πλείους καὶ μείζους καὶ καλλίους ἐπάγουσα, ἐπὶ δὲ τοῦ μέλλοντος τῶν ἀῤῥήτων καὶ λογισμὸν πάντα νικώντων αγα θῶν ἀξιώσαις, τῇ φιλανθρωπία και χάριτι τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ δόξα καὶ τῷ ἁγίῳ καὶ ζωοποιῷ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Θεότητας, (α) Περὶ τοῦ ἐν τῷ Θαβωρίῳ δεσποτικοῦ φωτὸς καὶ περὶ θείας ἐνεργείας πρὸς τοὺς ἀντιλέγοντας ἀπολογητικός.
divinarum erga homines gratiarum pretiosissimum atque commune pignus! O Deum majore quam cæteræ omnes amore prosecuta, et propterea om nibus cumulata ipsius favoribus! 0 naturalibus passionibus superior, carumque necessitatibus va lentior præ nimia erga Christum dilectione! 0 pulcherrimas quasque res simul atque excellenter complexa, et idcirco humana omni laude major, cunctosque de te sermones omnino infra te despi ciens! Tu quidem quanı suspirasti Trinitatem, et in quam fixos ut plurimum tenuisti obtutus, nunc immediate possides; mihi vero tua quam qui maxime admiranti, magnisque et multis beneficiis a te cu mulato ac pro iis tenuem hanc verborum composi tionem reddenti, vitam quidem præsentem dirige, et ad id quod melius est dispone, animi motus omnes semper ad utilia impellens; salutaremque ad omnia manum habens, ubicunque usus postu laverit, adesto: et bona bonis accumulans, prioribus beneficiis tuis alia quadam, pluraque et majora atque præstantiora superadde; in futuro autem impertiaris nos ineffabilibus omnemque cogitatum superantibus bonis, per indulgentiam et gratiam Domini nostri Jesu Christi, cum quo sit gloria Patri atque vivifico Spiritui, nunc et semper, et in sæcula sæculorum. Amen. (Ed. Harles, t. Xl. ) Gregorius Palamas, genere Asiaticus, (a) cum duobus fratribus opulentum patrimonium et bonores ub imperatore promissos reliquit, atque inter monachos montis Atho nomen professus est suum deinde in Scete Berrhoeæ multos annos transegit. Delatus inde Thessalonicam, graves adversarios habuit Barlaamum, Gregorium Acindynum itidem ac Niceph. Gregoram, a quibus non modo ut Hesy chastarum et Massalianorum Omphalopsychorum patronus reprehensus est, sed etiam dɩɛtaç postu lalus, ac si statueret duas unam lucem Tlaboriam, visibilem ac comprehensibilem, alteram invisibilem (c) incomprehensibilemque: duas item causas et duo principia, unam Filii et Spiritus Cantacuzen. II, 39, Hist. p. 330 seq. Mosqua in cod. synod. 267. quo continentur acta synodi sub impp. Cantacuzeno ac Palæologo, et alia scripta quædam contra Barlaam, et Acin dynun, legitur quoque V. Matthæi Nolit codd. Gr. Mosq. p. 178, n. 3. (Harl.) (c) Confer Allatium, De consensu, p. 837 seq. et de Simeonum scriptis, pag. 174; Petaviuni, Dogm. theol. de Deo, lib. 1, c. 12; Natalem Alex. Sæc. XIII el XIV, tom. VII, p. 40 sq. edit. in fol.; Jac. Pontanum ad Cantacuzen. lib. 1, c. 40; Alti nura Panopliam, pag. 381 sqq.; Dorscheum in Apologia judicii Argentoratensis in causa Late manui, p. 80 seq.; G. Calixtor), De S. Trinitatis
col. 773–774page 2 of 36
PG 150:773εἷς ἐστι Χριστὸς ἀληθινὸς ὁ ἐπὶ πάντων Θεὸς, ἀντίχριστοι δὲ πολλοὶ γεγόνασιν... οὕτω καὶ συνοδικὸς τόμος κατ᾽ εὐσέβειαν ἐφ' ἡμῶν τῆς ἀληθείας συνήγορος εἷς, ἀντίτομοι δὲ καὶ νῦν γεγόνασι πολλοί - - τρίτος οὖν ἐστιν οὗτος τῶν παρὰ τοῦ τῷ Βαρλααμίτῃ συναινεῖν Ακινδύνῳ προελομένου νῦν ἐξενηνεγμένων, καὶ 1 803. Η μετριότης ἡμῶν ἀναδεδειγμένη παρὰ Θεοῦ τὴν οἰκονομίαν. Αγιορειτικός τόμος
sancti Patrem, alteramque divinæ operationis Patrem, Filium et Spiritum sanctum. Etiam velut icono machus perstringitur a Nicephoro Gregora (d) XIX, 3, pag. 591, 593, et XXIV, pag. 744 aliisque in locis. Habitæ super Palamiticis controversiis Synodi complures, prima ann. 1341, adversus Barlaa mum; (e) secunda ann. 1345, adversus. Palamam; tertia ann. 1347, adversus Joannem Calecam patriarcham; quarta denique ann. 1351, Maio mense (f), adversus Nicephorum Gregoram, Palama adversarium et alios Acindynianos. Joannes Cyparissiotes meminit teλsutalas cuvódov, quam ait ſuisse coactam ab Ephesi metropolita. Tomi vero promulgati sunt multo plures, nempe tomus Hagio riticus, in monte Atho promulgatus, (h) de quo Palamas, cod. reg. 2409, fol. 267, tomus synodicus in Barlaamum et Acindynum editus mense Augusto ann. 1341, de quo Lambecius VI, pag. 30 [p. 64, Koll. add. vol. V, 424 seq. et not. antec. Harl. ]; (i) tomus Ignatii, patriarchæ Antiocheni, contra Isi dorum nondum patriarcham CPol., editus ann. 1344, Novembri mense, productus ab Allatio in Diss. de libris Eccles. Græc., p. 188. Incipit: 'Edaλfon rap! Toū Snofnylov. Tomi contra Palamam varii, variis temporibus a Joanne Caleca patriarcha editi, id quod ipse Palamas testatur his verbis: "QonɛP map' hµwv kɛɛdŋkɛyµέvwv. cod. reg. 2409, fol. 287. Ex his unum brevem dat Allatius, De libris eccles. Græcorum, p. 197, et tom. I Græciæ orthodoxæ, p. 772, qui incipit: Tòv Пalaµāv xal toùç ¿µóppovaç aštou. Alter fortasse est sermo patriarchalis productus ab eodem Allatio, De consensu, pag. 817, et tom. Gracie orthodore, p. Incipit: His addatur tomus contra Joannem patriarcham, editus mense Februario ann. 1347, de quo Lambecius, VI. p. 28 [p. 61 sqq. n. 12, Koll. et hujus not. v. p. 65 seq. Harl.] ubi subscribunt metropolitæ Athanasius Cyzici, itemque Hellesponti exarchus, Macarius Philadelphiæ, Laurentius totius Alaniæ et Soteropoleos, Theoleptus Didymotichi, Malachias Methymnes, Apero Charitum et vicem gerens mysterio e V. Test. § 24; Hottingerum Facise. diss. p. 332 etc. (FABR.) De Palama præterea con sules Oudin. Comm. de SS. eccl. tom. III, col. 843 sqq. ad a. 1330 (qui præter alios provocat ad Henr. Spondan. in continuatione Annal. Baron. ad ann. 1274, n. 16, 1337, n. II, et ad ann. 1350, n. 20.) Du Pin, Hist. eccl. vol. XII, p. 81 sqq. Henr. Warthon ac Rob. Gerium in Appendice ad Guil. Cavei Hist. litt. SS. eccl. tom. II, p. 54 seq. ad ann. 1352 et 1354. Mich. le Quien, Orient. christ. tom. II, p. 55 seq. Hamberger in Zuverläss. Nachr. part. iv, p. 564 sqq. add. Saxii Onom.. litt. part. II, p. 359 seq. ad a. 1337. et Græcia orthodoxæ tom. 1, cui accedunt de Gre gorio Palama, archiepisc. Thessal. Græcorum sen tentiæ, ed. Leon. Allatii, Romæ 1652, 4; Schroeckh. in Hist. eccl. christ. part. xxxiv, libr. II, sect. 8, p. 431-451 fusius enarrat fata et controversias Hesychastarum, Barlaami et Palamæ. (Harl.) (d) J. Boivin. ad Niceph. Gregoram, p. 790. (e) V. ad cap. anteced. § 22, et de Caleca, § 16. In cod. Coislin. 101, sunt acta synodi, ann. Ch. 1341, habitæ contra Barlaam. et Acin dynum. Vid. Montfauc. Bibl. Coislin. p. 276. Vindobon, in cod. Cæs. 6, nr. 15, Acta synodi CP. ɔun. Chr. 1341, tonius condemnationis errorum Barlaami Calabri et Gregorii Acindyni, cum sub scriptionibus Jo. Calecæ et aliorum. V. Lambec. VI, part. 1, pag. 64 sqq. ibique not. Kollarii, qui laudavit Petavium in opere De theologicis dogma tibas, tom. 1, lib. 1, capp. 12 et 13 (qui Gregorii Palama, Barlaami, Gregorii Acindyni aliorumque, illius adversariorum, catholicum dogma propu gnantium, conflictus et synodos, in eorum causa, CPoli habitas, exponit), atque Harduinum in Collect. concil. tom. VII, pag. 1639. [Mansi, tom. XXV, pag. 1147. seq.] Calecas tamen postea Bar laami et Acindyni partium sectator et defensor condemnatus est et exauctoratus. Atque in eod. cod. Cæsar. n. 11, exstant septem archiepiscoporum orientalium epistolæ ad Annam imperatricem CP. contra Jo. Calecam, tanquam errorum Barlaami et Gregorii Acindyni sectatorem, et ob alia crimina coetu Christiano excludendum, atque throno pa triarchali dejiciendum, scripta ann. Chr. 1346, n. autem 12 synodi CPolit. sub Anna, impera trice, tomus excommunicationis atque exauctora tionis patriarchæ CP. Caleca, promulgatus m. Febr. ann. C. 1547. n. 13 Jo. Cantacuzeni, imperatoris, decretum quo tomum niemoratum confirmavit in. Martio ann. Chr. 1347, ac n. 14 monachorum Hesychastarum tomus ápologeticus contra Barlaami et Acindyni sectatores. V. plura de illis apud Lambec. 1, c: p. 58 sqq. Florent. in cod. maximæ molis VIII, plut. 8, inscripto, Tomus factus a patriarcha Joanne et synodo contra falsam opinionem Barlaam, comprehenduntur Joan. Cantacuzeni scripta contra Palamam, Barlaam et Acindynum; ejusque partes singulas copiosius recenset Bandin. de codd. Gr. Laurent. 1, p. 342 sqq., inseritur p. 7 eod. relatio archiepiscoporum ad imperatricem Annam, contra Joan. Calecam. qui vocatus est patriarcha; p. 11 sqq. cod. 8. n. 3 sqq. contra Palamam ejusque sectatores de luce Thaboria opinionem insurgit 'auctor. Romæ in cod. bibl. Vatic. est tomus synodicus pro Palama, teste Montfauc. in Bibl. biblioth. mss. p. 12, D. Mosque cod. synodalis continet acta synodi CPoli ann. Ch. 1341 contra Barlaam et Acindynum habitæ, et cod. 277 in nota anteced. jam memo ratus partem illorum actorum. V. Matthaei Notit. cit. pag. 130 et 177 seq. (HARL.){ (f) V. cod. Cæsar. 266 n. 15, et Lambec. V, P. 449, et cod. Coisl. C. fin. V. not. ad § 1, ac not. antec. (HARL.) (g) Joan. Cyparissiotes, lib. 1, Palamiticarum transgression. serm. 4, cap. 10 extrenio. (*) pro monachis Hesycha stis adversus Barlaami et Acindyni sectatores, ins. Lambec. VI, p. 30 [p. 64, n. 14, ed. Kollar.] inci pit: Tà µèv apríws xabwμidnμéva. Confer Allatium, De consensu, p. 830, seq. et tom. 1 Græciæ Ortho doxa, p. 812 seq. (i) Incipit: 'Enaivetds ådŋows elnóv. Subscribunt Joannes Calecas, ecumenicus patriarcha novæ Romæ sine CPoleos, Athanasius Cyzici, Gregorius Sardium, Gregorius Dyrrhachii, Nilus Lacedemo nis, Isaacus Madytaruin, Malachiæ Methymnes et Bitzenes episcopi.
col. 775–776page 3 of 36
PG 150:77523: Ούτε τὴν κατὰ τῆς Ἐκκλησίας τοῦ κοινοῦ πολεμίου. Εὐφραίνου ἐν Κυρίῳ, πόλις Θεσσαλονίκη.: Χαίροις, τῆς εὐσεβείας φωστήρ. Πάτερ Ιερὶ Γρηγόριε, σὺ τὸν Θεὸν ἐκ παιδὸς ἀγαπήσας ἐξέφυγες ὑλικὴν προσπάθειαν. τῶν τοῦ ᾿Ακινδύνου συγγραμμάτων. Διονύσιος ὁ μέγας αὐτήκους γεγονώς τῆς τῶν ᾿Αποστόλων φωνῆς. Εκθεσις τῆς τῶν Βαρλαὰμ καὶ ᾿Ακινδύνου δυσσεβημάτων ἀλλοκότου πληθύος.: Αποβαλλόμεθα τὴν ἀσεβεστάτην ἀλλόκοτον πληθύν. Αποβαλλόμεθα, τὴν ἀσεβεστάτην ἀλλόκοτον πληθύν. Γρηγόριος μὲν ὁ μέγας
metropolita Euchaitarum: Isaac Madytarum, Theodulus Rosii (Pwalov), Esaias Selybriæ et Gregorius Pompeiopolis. Incipit: "Ovtw; oùdels oŭ:ws &pxitéxtwv. Item tomus et apathematismi in Palamam, editi mense Julio ejusdem anni, quos exhibet Græce et Latine Allatius, Græc. orthodox. tom. I, p. 788-803; et De consensu, p. 803. Incipit: 'Axoúgate, qulal tñs yñs. Denique tomus contra Nicephorum Gregoram et alios Barlaami et Acindyni propugnatores, editus mense Augusto ann. 1351, qui quidem tomus sub titulo pseudo-synodi Palamiticæ Græce et Latine exstat in Auctario novissimo Bibl. Græco rum Patrum Combefisiano, parte altera, p. 135-176 [Mansi tom. XXVI, p. 127, sq.], additis etiam notis: et in vol. ultimo conciliorum edit. Harduini, p. 283, qui notat, hujus tomi meminisse Canta cuzenum, 1V, Hist. Incipit Subscribunt post imperatorem Joannem Cantacuzenum et patriarcham CPol. Callistum, metropolitæ 3, et epi scopi 3. Archiepiscopus Thessalonicensis ordinatus est Palama jussu Cantacuzeni imp. apud quem singu lariter gratiosus fuit, ab Isidoro CP. circa ann. 4349, sed a præfectis urbis haud admissus (j) in Lein num insulam secessit, atque inde reversus CPolin, synodo ann. 1351, de qua jam dixi, interfuit. Defuncti laudes panegyrica oratione celebravit Philotheus patriarcha CPol. Incipit: Fonyópto; µèv 6. µéyaç navηyúpews Undbeats. Bibl. Coislinian. p. 167, Cantica ejusdem Philothei duo attуnpà in laudem Palamæ thaumaturgi, una cum ¿xolovela sive officio in eumdem ms. in bibl. Cæsarea. Canticum pri mum incipit Alterum Oficium Vide Lambec. V, p. 195 seq. [p. 406 sqq. 440 et 600, ed. Koll.] Nicephorus Gregoras lib. xxi, p. 699, testatur Palamam ultra sexaginta 26yous composuisse, ad quem locum Joan. Boivinus in notis, p. 805, observat, in uno codice (regio 2404) homilias variaque opuscula Palamæ contineri plus quam septuaginta. [V. paull. post, ad n. 21.] Alia non pauca exstare obvia in aliis codicibus. Itaque putat, Gregoram tantum loqui de iis, quæ de rebus controversis scripta a Palama erant, quorum multa continet codex regius 2409. In iis sunt 1. Libri contra Acindynum decem continui, qui omnes exceptis tribus 'Avtipöytixot inscribuntur. In codice Seguieriano [s. Coislin. XCVIII] septem &vtipptxot; præmiuuntur duo, unus ad Athanasium Cyzici archiepiscopum, de scriptis Acindyni, num cum Barlaamo concordarent. Incipit: Duvňávý mpl Alter de distinctionibus in Deo secundum liypostases et secundum operationes. Incipit Tertius ultimo loco subjicitur de multis impietatibus Barlaamni et Acindyni, Incipit Septem librorum ävtippŋtixŵv, qui in capita singuli divisi sunt, accuratam recensionem et singulorum capitum argumenta exhibet Montfauconus in Bibl. Coisliniana, p. 156-167. (Fabr.) Plures Coistinianæ bibl. cod ces, qui continent Palaniæ opp. recensentur et singulorum argumenta diligenter indicantur a Montfauc. 1. c., a nobis vero h. 1. non potest singulorum mentio repeti; n. p. 150. 157, cod. 97 in quo repe riuntur Palamæ homiliæ sexta usque ad LXImam (quinque enim priores abscissæ sunt) sequitur n. 62, libellus moralis ¿xépalos cui præfixa est epistola ad virginem quamdam; et n. 66, epistola, quam ex Asia, captivus cum esset, ad Ecclesiam suam scripsit; tum p. 155-177, in cod. 98 in quo habentur Palamæ opp. permulta, tomus primus (qui est cod. Seguierianus, a Fabricio laudatus) ultimo capiti adnexæ sunt duæ Gregorii epistolæ; altera ad Damianum philosophumn; altera ad Dionysium, quæ paulo post, § 6, etiam adduntur. Sequitur Expositio stupendæ multitudinis impietatum Barlaami et Acindyni; inc. Denique Gregorii Vila per Philotheum patri archam: iuit. etc. Postea p. 167-174, in cod. 99 est tomus alter opp. Grego. ¡¡¡ Xl Palaınæ contra Acindynum, quorum Indicem plenum dedit Montfauc. In illis opp. sunt quoque epistolæ Palamæ, a Fabricio § VI laudatæ. Dein p. 171-173, in cod. C, exstat tomus tertius opp. Palamæ. Agmen claudit Synodicus tomus contra eos, qui Barlaami et Acindyni errorem secuti sunt, Ephesi nempe et Gani episcop. Gregoram et Dexium, et alios, ab iis secum adductos. Acta est hæc syno dus ann. Ch. 4351, eique multi subscripserunt. Idem tomus est in cod. 101. V. Montfauc. p. 276 seq. Fabric. infra in vol. XIII, p. 843, de hisce codd. Coislin. ita scripsit: Hypotheses et argumenta operum omnium Gregorii Palamæ in quinque amplissimis Coisl. bibliothecæ voll. in fol. continentur, ». 97, 98, 99, 100 et 101. Illa porro argumênta in quatuor posterioribus codd. totam Palamæ circa lumea Thaboricum et lumen Dei doctrinam complectuntur, nec non disceptationes ejusdem contra Acindynum et Barlaamum adversarios suos. Totam itaque illam in Græcia celeberr. quæstionem in his argumentis perspicimus. Incipiunt argumenta p. 155, clauduntur vero p. 177. In ultimo autem cod. habentur Philo thei patriarchæ C. P. circa eamdem quæstionem contra Gregoram Barlaamum et Acindynum: nec non Synodici tomi tres contra eosdem. Initio cod. 101 duo folia ad compingendum adhibita sunt, decimo sæculo exarata, ubi fragmentum Vilonis, Bluwvos, ex libro, cui titulus, Kazaaxsunodefix opráv xal xatanɛÀtixŵy. In illo fragmento repræsentatur figura gruis, instrumenti bellici aliquantum diversa () Nicephorus Gregoras, XII, 3, Hist.
col. 777–778page 4 of 36
PG 150:777Εἰ μέν τίς ἐστιν ὁ πρὸς τοσαύτην ἐκτραπείς τόλμαν. Περὶ θείας καὶ θεοποιοῦ μεθέξεως ἢ περὶ τῆς θείας καὶ ὑπερφυούς ἁπλότητος. Φέρε δή προθῶμεν νῦν τὸ ὑπ' ἀμφοτέρων φανερώς λεγόμενον Βαρλαὰμ καὶ ᾿Ακίνδυνος εἰσιν οἱ διχοτομοῦντε; κακῶς ὄντως καὶ ἀθέως εἰς δύο ἀνίσους θεότητας τὴν μίαν. Τοῖς πνευματοκινήτοις τῶν ἁγίων Πατέρων επόμενοι ψήφοις. 273 'Ηνέχθη πολλαχόθεν τὰ τοῦ ᾿Ακινδύνου, 167. 171. Όντως αἰδοὺς αἰχομένης ἐκ ψυχής, Δεῖ καὶ ἀναγκαῖόν ἐστιν, ἀδελφέ. 173.
ab ea, quæ exbibétur in collectione regia Mathematicorum, ubi hic Vitonis liber custis habetur.» Hactenus Fabricius.- Paris. in bibl. publ. cod. 1938, n. 3, in illo quoque sunt, quæ a Fabricio désignan tur n. 2, 3, 4, 5, 7, 10, 14, 18 et 49, et plures epistole. Romæ in Bibl. Vaticana, tabula coruni, quæ Palamas addidit ¿vtippytixo';, et alia ejusdem. V. Montfauc. Bibl. biblioth, mes. p. 40°C, qui p: 1508 C. təntum cirət Gregorii Pal. cod. 122 in bibl. Mazarîn. Mosquæ in cod. syndik. 71 Gregorii Pal. scripta 26. V. Matthæi Not. codd. gr. Mosq. p. 61. Add. ad n. 3 et Bàndia. cat. codd. gr. Laurent. tom. 1, p. 342 not. (Hard.) In II. Libri duo Apologetici, primus longior: Пipt' Ostwy évɛpyɛrib xal rħg xar' aůdk; µrb¿§sw;. Incipit Alter Incipit (Fabr.) Paris. in bibl. publ. cod. 1238 et· 970; n. 35, în eodem plura sunt Gregorii Pal: scripta. þibl. Escorial, est cod. quem Pluer in Itiner, per Hispan. p. 172, his verbis designat: ‹ Pal: Apologia brevis adversus eos qui existimant duos deos ostendi, ex eo quod sanrti voćent non soluin deationem pullam generationem habentem, sed divinitatem sanoti Spiritus denum, cui Deus test. Et alia' notatu digna et contra Barlaam eu Acindynum.» (Hart.) III. Libor singularis, quod Barlaam et Agimdymus sint, qui divinitatem uniam discerpunt in duas: "Ot Jucipit (FABR.) Mosque in coll. sunt varii Gregorii Thessal. libelli contra Barlaam et Acindynum, de quibus v. Matthæi Nétit! ciť. p. 179. Įbid. p. 197, in cod: 302; n. 58 et 00. Barlaam ad·Gregor. Palamam. Paris: in bibl. publ. codd. 1258 et 970. (flare.) IV. Dialogi duo, unus orthodoxi cum Barlaamita. Incipit: 'Op§. Mäðið 16ovlöµyv nap' Sylv tŵy Entoúvtwy xal texdixovtwy z delave. Alter Theophanis orthodoxi cum Theotimo, qui ex Barlaami tis conversus fuerat. Theophanes, sive de deitate, et de eo, quod non participari vel participari ex illa potest; Incipit 'Enerxéfw xati aɛautov yevouévous, adeo cópe. (FABR.) Paris. in bibl. publ. cod. citatis Mosquæ in codd: synod. bibl. 70, 324, n. 7, et bibl. typogr. cod. 364 dialogus posterior, quem ex cod. 70 edidit cl. Matthæi in Lect. Mosquens. vol. II, Lips. 1779, p. 7 sgg. add. ejusdem Notit. ch. p. 60, cod. 70, 213; cod. 324, et 240 cod. 364. (Harl.). V. Avrat sive Refutatio eorum, quæ Acindynus contra Palamam composuit, la hoe opusculo prn ponuntur primum Palamæ verba, deinde ea quæ Acindynus contra objecit, tum denique ca quæ Pais mas contra opposuit. Distinguitur in capita 19, quorum argumenta exponit laudatus' Montfauconus; p. 168-170. [Y. ad n. 1, et Paris. in duob. codd. citatis.]. VI. Epistola ut aď' Acindynum, missa Thessalonica ante synodicam Barlijanik et Açindșui-condenna tionem. Incipit: Tò &ɩbeta; hud, ms. id. p. 170. (Fabr.) Monaci in cod, Bavar. 223 septemétium epp. quæ Palama et Acindyni esse dicuntur. V. Hårdt. in Aretini Beyträgen, etc., ann. 1805, part. v; p. 500 sqq. În cod. cod. sunt multi libelli, Palamæ oppositi, Paris. in bibl. pubł. cod. 1238: sunt plures Pála mæ epistolæ. Matriti in cod. reg. 77 epistola ad Acindynum de Barlaami in sententis differentia; inc. 'O µèv tñ; èxutoū nép! tò'xatŋyopɛiv &tolµdentos, etc. Hæc epists, ait Iriarte in Cat, codd. Gr. Matrit. p. 280, nequé înter recensitas a Fabricio (nostro loco), neque inter memoratas a Mujitkancona Cat. Goisit p. 170 et 171, usquam apparet. Add. supra ad n. 1. (HÍABL.) Ad Annan Paleologinam, Augustam. Incipit: Odav oŰTru; væɣkat Edidit integram clarissa Boivinus notis ad Gregoram p. 787. Ad Arsenium, monachum Studitam. Incipit: Elévat de Boua, pag. 170. Ad monachos in monte Atho. Incip. 'Yueig µày eůmotoūvteç; p. 170. Ad Bessarionem monachum. Incip. Eühornéve pag. 171. pag. 170; altera incip. Tobro`xims; Estiv, Ad Damianum philosophum. Incip. p. Ad Danielen Ani metropolitam. Ιncip. p. 170. Ad Dionysium monachum. Incipit: Totwv bytov z tetas, bibl. Coislinian, pag. 167. Ad Joannein Gabrani. Incipit: ŋoi nou twy napoixiv. p. 170. Ad Mácarium hieromonachum. Incipit: One pot daxsize xprqdabelv, pag. 170. Ad Niconem Italum, citat Nic. Comneuus p. 193, Promos; mystqyog, Ad Nomophylacem. Incipit: Tà уeáμkata zpúŋv Ensptae, 10s. bibl, Coislin. pag. 170. Ad Palæologinam, p. 171. Vide supra, ad AnuM). Ad Paulum Asanım, bieromonachum. Incipit: "Evayxos huiv ivwuywy, p. 170. Ad Philotheum bieromonachum. Incipit: 70. ¿õ¿ðŋ mokú, p. 170. Ad Thessalonicenses, de laboribus suis. Meminit Combelis. Ad quemdam innominatum de dicto Basilii allatum ių Synodico; quod Gregoras velut haud genuinu, arguerat. Incipit: p. [Ad suam Ecclesiam ex Asia, dum servus esset, missa, Paris. in bibl. publ. cod. 1239, n. 65:] VII. Diatribe duæ coutra scriptum, quod Ignatius Antiochenus patriarcha, Barlaamitis suffragates;
col. 779–780page 5 of 36
PG 150:779πρότεροι οι ὕστεροι ὑπὲρ τῶν ἱερῶς ἡσυχαζόντων, Αεδλφέ, οὐκ ἀκούσεις τοῦ ᾿Αποστόλου λέγοντος. Τῶν μὲν οὖν οὐδὲν μέγα τιθεμένων τὴν ἀπὸ τῆς ἔξω παιδείας όνησιν. προσ≤υ×ñs. 1: 'Αλλ' εἰ μὲν κατὰ Μασσαλιανών, καθάπερ καὶ ἐπιγέγραπταί οἱ τὸ βιβλίον, πεποίηται. 11: Ηρετό τις τῶν εἰσαγομένων. 111: "Α μὲν οὖν προσκρούει τῇ ἀληθείᾳ καὶ τῷ τῆς ἀληθείας θεῷ, 172, ΧΙ. Περὶ τῆς τοῦ Γρηγορά ψευδογραφίας ὁμοῦ καὶ δυσσεβείας, 1: Μεταλαχεῖν ἀθλίως τὸν Γρηγορᾶν, Βαρλάμ καὶ Ἀκινδύνου τῶν κακοδόξων. Ἐξ ἀνύχων, φασί, τὸν λέοντα, καὶ ἐκ τοῦ κρασπέδου τὸ ὕψισμα. 173. Οὐδὲν οἶον, ὦ φίλε δέσποτα, εἰ μὴ λίαν ἐντέχνους ποιοῦμαι τοὺς λόγους. Βαρλααμίτιδος λύμης, Ήρχθαι τὸν κόσμον καὶ ἡ φύσις διδάσκει ΧVΙ.Κεφάλαια περὶ προσευχῆς καὶ καρδίας καθαρότητο;. θέτης ἐστί.
Palanıæ objecit: 4) quod Synodico et Hagioritico tomo in omnibus sit oppositum. Incipit: Elę xaipiv āça tījs Tepeµlou µvnoðńoopał zwvŕz. 2) quod sit tomi illins non expositio, sed prava detorsio et aperta oppugnatio. Incipit: "Qonep el; koti Xpioth; &àŋðivò; óìnì mávtwv Oɛó;. Ms. in bibl. Coisliniana p. 170. [Paris. in bibl. publ. cod. 1238 n. 26. Harl.] VIII. Libri pro iis, qui sacram quietem colunt, libri 111 priores, et totidem posteriores. Priorum lib. 1, Quousque studium litterarum sit utile. Incipit: 'Aeps, xaltv xápiti Zebα10ūσða: TỶv xzpdlav. Lib. 11, Quod mens intra corpus possit continere mentem, si quis sibi ipsi in quicle attendit. Incipit: Lib. sit, De lumine et illuminatione divina, de sacra felicitate et perfectione in Christo. Incipit: O¿x &pa µévov raiç &pstačę al xxxlaɩ napanemhɣasiv. Posteriorum contra Barlaamum lib. 1, Contra eos qui dicunt, scientiam externarum disciplinarum esse vere salutarem. Incipit: Oůdèy Yɛūdo; dervótepov. Lib. H, De oratione. Incipit Lib. II, de sacro lumius. Incipit: 0 hs vosρā; Ms. in bibl. Coisliniana, p. 472. IX. Libri III refutationis absurdorum, quæ sequuntur ex secundis Barlaami scriptis, protasibus et conclusionibus. Incipit lib. Lib. Lib. p. X. 'Exitopoç dihyŋai;, compendiosa narratio dialogi, qui in palatio coram imperatore habitus est inter Gregorium Palamam-archiepisc. Thessalonicæ et Nicephorum Gregoram philosophum, scripta a quodam ex senatoribus, qui præsens interfuit. Incipit: 'Optobels Tapi tou dylos húðiOU xal ßasıλów;. p. 173. (Fabr.) Taurini in cod. reg. 316. V. cat. codd. gr. Taur. p. 396. Paris, in bibl. codd. 970, n. 52, et 1238, n. 2. (Harı….) De Gregoræ in scribendo mendaciis impietate libri II. Libri initium Libri u: p. (FABR.) Taurini in eod. cit. fol. 95. V. Cat. laud. p. 396. (Harl.) XH. "Elyxos, refutatio duplex Gregora de lumine transfigurationis Domini, una brevior ad patriar clam cecumenicum, incipit Altera copiosior demonstratio, quod illud vere increatum sit et æternum, non autem divina natura, quæ omnibus omnino invisibilis est, sed pulchritudo illa vera et amabilissima, quæ ipsam circumdat secundum theologos, solis sanctis et nunc quasi pignoris ac prægustus loco, at in futuro sæculo inces sauter participabilis et visibilis. Incipit: "Ott µèv oŭv xai †v xal Esti xal Estaɩ, p. 173. (Fabr.) Ms. ju bibl. Sfortiana, bis. V. Montfauc. Bibl. Biblioth. Mss. p. 697 C. et 703. E. (Harl.) XIII. Capita centum et quinquaginta physica et theologica, ethica et practica xal xaðaptixi tīk purgantia a Barlaamitica lale, incip.. xal †j letopla niotoūtai, p. 175. [Paris, in bibl. publ. 2384, n. 4;] XIV. Delectus testimoniorum ex sancta Scriptura et ex Patrum fibris excerptorum, et in capita sea Typotheses sexdecim distributorum MS. in bibl. Regia Paris. teste Boivino ad Gregofam, p. 805. (FabR.) Ju cod. Paris. 970, n. 31. In illo opusc. præcipue de divinis operationibus disputatur. Occurrit præ terea Nicolai Pepagomeni epistola ad Gregoram Thessalonicensem; v. cat. Mss. bibl. Regiæ, vol. I, p. 194. — dn cod. Coislin. C. V. Montfauc. Bibl. Coisl. p. 171. (HARL.) XV. Interrogationes el responsiones de iis qui propriam mentem intra corpus conantur perspicere, an recte agant, id. p. 806. Capita de oratione et cordis puritate. Mss. in bibl. Regia, {cod. 1239, n. 52, sec. catal. Mss. bibl. Regiæ, tom. I, p. 262. (Harl.)] ex quibus primum cum versione Claudii Capperonerii exhibet laudatus Boivinus p. 776. Incip. 'Eneidh rò Oslov autoaya XVII, Orationes duæ în transfigurationem Dei ac Salvatoris nostri Jesu Christi, quibus probatur lumen in ea increatum esse, nec tamen Dei essentiam. [Mss. Paris. in bibl. publ. cod. 1239, n. 33 et 34, ac 1220, n. 10, in Append.] Prior incipit: 'Emstvoμev xal hµsiç xal Dauμάoμev. Posterior: "Hoata; 6 pochers. Utramque Græce ex cod. Mazariniano primus produxit Latinamque addidit versionem Com belisius Auctario noviss. parte 11, p. 106, 112. Latine ex Combetisii versione leguntur in Bibl. Patrum edit. Lugd. tom. XXVI. [V. supra, vol. X, p. 243, add. ad n. XXIX.] XVUI. Oratio adversus Jo. Calecam, patriarcham CPol, ex qua locum Græce profert Boivinus ad Gregoram, p. 789. [V. supra, vol. VII, p. 656. – Paris. in bibl. publ. cod. 1238, n. 15.] XIX. Tambi adversus Acindyni carmina edita Græce ab Allatio ad calcem tomi | Græciæ orthodoxæ. Paris. in cod. mem. n. 4.] XX. Prosopupœia, sive orationes II, judiciales, mentis corpus accusantis, et corporis se defendectis, una cum jud.cum sententia. Græce viderunt lucem edente Adr. Turnebo, Paris. 1553, 4, et Latine in Bibliotheca Patrum, Paris. 1589, tomo IX, ubi Palamas sanctissimus appellatur, quemadmodum et in Triodio edit. Veneta, quod factum indignantur Allatias, De consensu, p. 824, et Combefisins tom. 1,
col. 781–782page 6 of 36
PG 150:781ΧΧΙ. εἰς τὴν πρὸς τὰ Ἅγια τῶν ἁγίων εἴσοδον. Εἰ ἐκ τοῦ καρποῦ τὸ δένδρον γινώσκεται. Ἐπὶ τῶν μειζόνων ἢ κατὰ ἀνθρωπίνην δύναμιν, Επειδὴ τὸ Θεῖον αὐτοαγαθότης ἐστι. 179. 2.9, 1, Ἐπὶ τῶν μειζόνων ἢ κατ' ἀνθρωπίνην. Εἰς τὴν ἀπάντησιν τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Περὶ νηστείας καὶ προσευχῆς. Πῶς ἀνύσιμός τε καὶ ἄμωμος ἡ ἀρετὴ τελεῖται.
Bibl. concionator., p. 15. Eadem Prosopopoxia Latine occurrit etiam in aliis Bibliothecis Patrum), I Paris. 1654, tom. IX; et Colon. 1618, tom. XI; et Lugd. 1677, tom. XXVI. Sed et Gallice vertit vulga- ĉ vitque Clandius Espencæus, Paris. 1570, 8. (Fabr.) Conf. Cat. biblioth. Lugd. p. 47 et 250, atque Oudin. 1. cit. p. 845, qui adnotat, illas oratt. exstare in bibl. Augustana, cod. 75. Leguntur quoque in cod. Vindobon. 117, n. 3, qui tamen caret judicum sententia. V. Kollar. Supplem. ad Lambecii comm. tom. I, col. 686, seq. (HARL.) Orationes sacra, sive Homiliæ line Prior incipit Posterior Mss. in bibl. Vaticana. (Fabr.) V. supra, vol. X, p. 284, bis. — Ms. Paris. in bibl. publ. cod. 970, n. 23 el 24, et 1239, n. 51. In binis illis codd. sunt præter homiliam De præmiis bonorum ac suppliciis ma torum, aliæ homiliæ, a Fabricio non memorate: Dempe in priore In crucem Domini (etiam in poster. cod.). In festum Purificationis. In Annuntiationem (in posterior. quoque et in cod. 1220, n. 5 et 7, in Append In Ascensionem, duæ (etiam in poster.). In posteriore autem 73 orationes, in his quædam a Fabricio citatæ, earum tamen omniuni commemo ›atione vereor, ue tempore, charta et lectorum patientia abutar. Insuper in posteriore cod. exstant Precatio ad Deum, cum pontifcatum capesserei. Decalogus Novi Testamenti, Precatio, cum populos inviseret, Alia, tempore pluviali facta, Alia coram regibus post unctionem recitata, Capita de oratione et animi puritate; denique alia capita. In cod. 1054, n. 12, De pace, dicta tertio post suum adventum in urtem Thessalon. inedita et inc. Eµol di klav (est homilia De concordia etiam in cod. Nan. postea mem. quæ tamen incip. 'Abrλyot µèv fpelç návte;), atque aliæ, a me memoratæ. Præterea in eodem reperitur opuse. Gregorii Pa lamæ ineditum De affectibus et virtutibus, ad Xenam monialem. Inc. Tol; μovadizwę Šv mpoð In cod. 1185, n. 1, in appendice cat. Mss. Paris. pag. 618. Homilia In ingressum B. Virginis in Sancia sanctorum, et n. 12, hom. in laudem Georgii martyris. In cod. 1220, in Append. præter citatas reperiuntur Hom. in Dominicam Palmarum, in Christi nativitatem, in Christi baptismum. Mosquæ in cod. synod. 70, sunt Palamæ homiliæ et alia scripta 65. V. Matthæi not. codd. Gr. Mosq. F. 60, et cl. Matthæi ex illo cod. decem edidit homilias, Mosquæ, 1776, 8. Ibid. in cod. typogr. 9 tres Greg. Pal. oratt. quarum prima inc. 'H twv dylwv ¿xástov µvhµŋ, altera: El ríµio; ¿ Bávaros, el tertia inc. Kaipį dextý inýxovsά sov. V. Matthæi l. c. p. 335, n. 17, 19 et 23, nec non p. 159, n. 6. In cod. 246, n. 6, due orationes. Prior inc. 'Onŋvína ô voùç alsoŋtoū navels únavasti, posterior Ibid. p. cod. n. oratio: inc. Romæ in bibl. Vatic. sermones quidam, ac Mediolani in bibl. Ambros. oratt. 14. Hem Responsio ad epistolam Arsenii, cum aliis nonnullis epistolis. V. Montfauc. Bibl. biblioth. Mss. p. 12, D, ac p. 498, C. Item, p. 1321 E. in cod. Mazarin. 121, bomiliæ in Dominicos dies et festa per annum; it. p. 33 D, n. 904, Romæ in bibl. Vatic. reginæ Sueciæ cod. Palama Fragmim. et Homilia in S. Petrum et Paulum. (Harl.) Alia el; thy ¿vavėpóær, atv, incipit: '0 toυ @ɛoù лpoaswvíw;, meminit Allatius lib. De Simeonibus pag. 103. [Conf. supra, vol. X, p. 239.] Video præterea memorari De secundo adventu Christi. [Paris. in bibl. publ. cod. 1054, n. 15.} De passionibus et virtutibus, et de iis quæ per olium cogitatio parit. In Demetrium martyrem. [Paris. in bibl. publ. cod. 1054, n. 44, V. supra, vol. X, p. 218.] De mutua concordia. [Venet, in cod. Nanian. 126, n. 14, V. catal. codd. Gr. Nan. p. 279.] In Publicanum. [Iæc et seq. Paris. in cit. cod. 1054, n. 13 et 14.] In Prodigum. De præmiis bonorum et suppliciis impiorum, Dominica mpòę toùę zwv mporaripwv (ante festum nati vitatis) solita recitari [in utroque cod. Paris.]. De misericordia et beneficentia. In bibl. Bodleiana, n. 637, inter codices Guil. Laudi 156. exstant Gregorii archiepiscopi Thessaloni censis Sermones, Græce, fol. XXII. Expositio orthodoxæ fidei Ms. in bibl. Augustana, fortasse hand diversa ab ea, quæ exstat in tomo Palamitarum synodico a Combefisio edito, p. 172. Et incipit: Elę Ozbę mp³ máytlov. (Fabr.)
col. 783–784page 7 of 36
PG 150:783των, μὲν οὖν ἔδει καὶ αὐτῷ τῷ τῶν εὐσεβούντων καταλόγω, Με. 171. Απιbo Το θρέμμα τῆς ἀνωτάτω περὶ λόγους παιδείας. 171 ὁ ἑταῖρε τέχνα μου, ὅτι ἡ Ἐκκλησία τῆς Ῥώμης μέλλει διαιρεθῆναι εἰς πολλὰ τμήματα, Εῶ νῦν λέγειν Γρηγόριον, τὸν σοφώτατον καὶ ἁγιώτατον, τὸν Θεσσαλονίκης, τὸν Παλαμᾶν, ὅτι τούτῳ ὑμεῖς ὡς ἀντιδίκω φέρεσθε, ἀλλ᾽ εἰ Θεῷ κατ' ἄκρον εύηρέστησε, μαρτυρεῖ καὶ τὸ λείψανον καὶ τὰ θαύματα. Οἶδα ὅτι οὐ μέγαν ἡγεῖσθε τὸν ἄνδρα πολέμιον, ἰσχυρῶς ταῖς ὑμῶν, καινο (*) Ρ. 202: Αντιρρήσεως περὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ πάπα,
ids. Romæ in bill. Vatie. V. Montfaue. I. c. p. 40 C. Augustæ Vindel, in bibl. pull. V. Beiscriiudic. Alsa. illius bibl. p. 27. Florent. in cod. Laurent. 17, n, 13, plut. 59. V. Bandiui, Gal, cold. Gr. tom. II, p. 532. (Harl.) XXIII. Disputatio adversus infideles et atheos Chionas, memoratur a Combefisio et Rob. Gero. [Paris. bibl. publ. cod. 1289.] XXIV. Vita S. Petri, monachi Hagioritæ sive in monte Atho ex Ms. Mazariniano [V. Montfauç. Bibl. bibliothec. Mss. p. 1322. (Harl.)] Græce edita in Actis SS. 12 Junii, tom. II, pag. 558 556, cup. versione Conradi Janningi, S. 1. (Fabric.) [Conf. supra, vol. X, p. 312, Ms. Paris. in bibl. publ. cod. 1239, n. 62) In cod. Barocc. 25. (secund. cat. Mss. Angliæ etc. 1, p. 2.) Metropolita Thessalonic, responsum ad quærentem, quis finis sit incarnationis divina: inc. 'Hpwtroas, tí; ¿ axónos. — In cod. Barocc. 295, n. 7, ex capitulis excerpta. (HARL.) Contra Latinos. XXV. Libri II 'Amodeixtɩxpl, quod non ex Filio, sed ex solo Patre procedat Spiritus Sanctus. Prior incipit: Mádɩv ¿deivò; xal òpyÉxaxoç öyıę. Posterior adversus ea quæ e sacris litteris Latini afferunt, inci pil in bibl. Coisliniana, p. prodierunt, Grace Londini 1624, 6, cum alis aliorum scriptis, de qua collectione infra, p. 784; 790. [vet. ed. Venet. in cod. Naniano 75, n. 80, exstat prior liber, V. Cat. codd. Gr. Nan. p. 157.]— In cod. Georg. Wheleri 49. Gregorii Thessal. Contra Latinos de Spiritu Sancto, et varia ex variis Patribus de Spiritu Sancto. V. Cat. Mss. Anglice, etc. vol. II, n. 9120.. Maʼriti, în bibl. Reg. cod: 77; exstat nterque liber. In eod. cod.- sunt Palama: 'Avisniɣpaçal contra Jo. Beccum, etc. ac sec. ordinem Fabric. n. 26, 27, 28, 29, et sequuntur Barlaami et aliorum scripta pro Latinis. Paris. in bibl.. publ. cod. 1247, 11. 7, liber prior, et in cod, 1234, n. 7. (Harl.); XXVI, Atemypagal contra Joannem Beccum, patriarchain Crot. seu Confutatio inypaçov Xl quas Jannes Beccus pro Latinis proposuit, id. De Becci &ypapal; dictum supra p. 347 seq. ed. vcl. (555 seq.). Palamæ, dytemɩypayde cum Bessationis confutatione (de qua p. 402 ed. vet., p. 427. ed. nov.) edidit Petrus Arcudius in Opusculis aureis editis, Romæ 1650, 4671, [al. 1670. V. supra ad p. 345, n. 7.] 4. Confer. Lagabecium, V, p. 150 seq. (Fabr.) Sive p. 317 seq. ed. Kollar. Paris. ¡n bibl. publ. cod. 1270, Palamæ, Becci, Bessarionis et Max. Planude scripta. - Eorumdem Opp. quæ ad hanc controversam pertinent, Monac, in cod. 27. V, cl. Hardı. in Arotini Beyträgen, etc. ann. 1803, part. iv, pag. 5 sqq. Mosquæ in cod. synod. 594, Becci et Palamas scripta eristica. V. Matthæi Notit. cit. p. 252, n. 13. Eadem Florentiæ in cod. Laurent. 14, n. 4, plut. 10; et cod. 12, n. 19, plut. 4, vil. Bandin. Cat. codd. Gr. Laur. I, p. 483 et p. 535. (HARL.). XXVII. Quod Latiui unins, Spiritus, sancti: duo. principia doceant; ad Acindynum adhuc amicum: et theologica argumenta esse potius demonstrativa appellanda quam dialectica. Incipit: 2ʊ pèv hµãg low; xeñv, id. p. 171. (FABR.) In cod. Coislin.-C. (Harl). XXVIII. Contra. Barlaamum de, duobus, principiis, et contra speculationem Græcanicam. Incipit Ιd. p. seq. XXIX. Contra eumdem, quod.in theologicis dontur veræ demonstrationes, et Aristotelicam demonstra tionem; esse, inceriam, et instabilem. Incipit: Tà. µšu tñs dvapylaç ix µéoou yéyovev. Id. p. 172. (Fabr.) Ms. Taurin. in cod,. Reg. 345. V. Cat. codd. Gr. Taur. p. 397, ibid. p. 281 seq. ex cod. 186. Græce cum vers. Lat. in lucem. exfitum est-Greg. Palamæ opuscul. Adversus Latinorum confessionem; inc. Einé po', etc. In cod. bibl. Sfortianæ est Palamas contra Barlaam et ejus sectatores, qui lamen transfigurationis Domini, creatum, esse contendebant, teste Montfauc, in Bibl. biblioth. Mss. p. 703 E. XXX. Disputatio, in qua Palamas, cum. Manuele Chrysolora (qui diu post vixit), De processione Spi ritus sancti, contendens inducitur Ms. Venetiis in bibl. S. Antonii, teste Possevino. XXXI. Gregorii Palamæ Prophetiæ de. Ecclésia Romaną scindenda in multas partes, FivwoXETE, etc. quam impletam post illius mortem miratur Metrophanes Critopulus in Confessione, p. 41. XXXII. In epist. Pauli ad Thessalonicenses citatura Nic. Comneno, p. 23, 24, 26, 32, 42, et pluribus locis. Idem Compeņus Alatii; exemplo, velicinenter in Palamam et contumeliosissime invehitur, utpote Latinorum improbatorem morum acerrimum, p. 193; itaque non contentus consuetis maledictis, etiam hæreticum, polytheum, Turcarumque catamitum antistitem appellat p. 387, scelestissimumque atheum p. 2,0, ubi omnibus, oneral prebris, Photianorum scilicet. Thaumaturgum., p. 14, sed cujus miracula Bessarion oppugnaverit, p. 244 b. Etiam Altimuræ, p. 381, est fanaticus homo, ubi Nectarium Hierosol. a quo pro sancto habetur et miraculis conspicuus celebratur, oppugnat. Nectarii (k) verba ad pape asseclas haec sunt
col. 785–786page 8 of 36
PG 150:785τομίαις ἀντιταξάμενον, καὶ τοῖς ἁγίοις ἐντεταγμένον ἀκούοντες ἀποστρέφεσθε. Ἀλλ᾿ οὐδὲν παραβλάπτεται παρ' ὑμῶν ἡ τοῦ ἀνδρὸς ἀρετὴ καὶ ἁγιότης. Άνονται διάλεξις τινος λογίου καὶ φιλοσόφου ἀπὸ τῶν θείων Γραφών, καὶ τῶν ἁγίων μαθητῶν. 266, 6. πεποίηνται καὶ ἐπιστολαὶ διὰ πέντε τμημάτων πρὸς Βαρλαάμ ἐκείνον.
Omitto dicere de Gregorio sapientissimo sanctissinoque Palama, Thessalonicensium præsule; quippe quem vos tanquam adversarium insectamini. Quam vera uc ceptus Deo sit, hoc ejus retiquiæ et miracula contestantur. Non nos fugit, vos non magni facere virum, qui vobis bellum indixit, novitatibus vestris fortiter obsistens: et cum illum in sanctos relatum auditis, indigne fertis. Cæterum nihil ex vobis detrimenti accipit virtus illius et sanctitas. (Fabr.) [Paris. in bibl. publ. cod. 3105. Greg. Pal, opuscul. Adversus primatum papæ et concilium Florentin. Usid. in codd. 364, n. 21; 970 et 1238, in quo et seq. cod. multa Palamæ scripta reperiuntur, sunt ejusd. Ecloga ex variis capp. etc. (HARL.)] apud Alatium, De libris eccle siasticis Græcorum, p. 139; et tmu. I Græciæ ortodox. p. 773-780. Incipit: Elbeg thý ástandñosIV TOś zoktµov. (Faer.) Romæ in cod, bibl, Vatican, quædam opera contra Palamam et Palamitas, teste Mont fare. in Bibl, biblioth. Mss. p. 12 D. Acc. Christodukus s. Joan. Gantacuzen., Contra Palamäm, e♦ alia ejus pia opuscula, ibid., p. 234 A. in cod. Neapolit. bibl. monasterii S. Severini. (add. Bandin. fır Cat. codd. Gr. Laurent. 1, p. 342 sqq. et supma, not, að sett. i, hofus cœp.). - lb. p. 519 C. fb. De process. Spir. sancti ad Alexium Philanthropenia: item Adversus Gregorium Palamam, De process. Spir, sanoti. (ĦARL.) Constantini Harmenopuli scriptum, quod sine auctoris nomine exhibét idem Allatius, De libris eecles. p. 209, et tom. 1 Græciæ orthod. p. 780-785. Incipit: 'H µìv napk roū Kuplov Apòv 'Iŋobdū Xpiowû Vide supra, p. n. GREGORIUS Acindynus monachus, Barlaanii sectator, et in Palama insectando socius, postea diversa etiam ab illo sentire cœpit, unde non minus Barlaamum, quam Palamam scriptis oppugnavit. Kaque apud Allatium, II, 16, 3, p. 802, De consensu, et tum. I Gracie orthod. p. 786: 'Epol, inquit, Myo! Fius iambi adversus haereses Gregorii Palama, Græce ediri ab Allatio, tóm. I Græciæ orthodoxæ, p. 756-769. Incipit: Eroubh flaka µãy ɛùσɛbh; nïç qɛvyłtw. Librum III adversus errores Pakamæ citat Nie. Comnemus, p. 188 Præhot. mystagog. Librorum duorum de èssenta et operatione Dei, adversus Palamam, Gregbram et Philothedm, Tros Mss. in bibl. Bavarica reperit Jac. Gretšeris, argumentà quædam rajitum ekpósuit in notis ál Cantacuzeni II, 40, pag. 931 seq. et ex eo Bzovius ad a. 1337, § 8, p. 781. Integri editi suất a Gretsero Ingolstad. 1616, 4, cum decem epistolis variorum pontificum ád Petram Gnapheum Acin þyrmá et Barlaamum oppugnavit præter Palamam (de quo supra, pag. 456 ed. vét.) etiam Markus monachus Als. in bibl. Coistiniana; pag. 404. Barlaamus adversus Palainam multa egit scripsitque, licët ët hujus argumenti lucubrationibus Bau laani nihil meminerim exstare. Dè aliis ejus scriptis dictum supra, p. 427 seq. ed. vet. p. 427 sq. nov; rd. JOANNES Cyparissiota, cognomine Sapiens, Palamæ ipsi suppar, post ann. 1300 stripkit Izlapenőv rapiбåsɛwv, Palumiticarum tṛansgressiɔnum libros 4, ex quibus primúm ét quartuni vülgavit Combes fisius Græce et Latine in Auctario novissimo, parte secunda, p. 68 et 85-105. [lide Latine in Bibl. max Patr. Lugd. tom. 21, p. 476-489.] Liber secundus et tertius adhuc inediti látent, sicut et alia spišsá ejus opera quatuor adversus eumdem Palamam, ut 1) Adyot 8, adversus Palame tomum ejusque novam fidem: 2) alii 26yot 8 criminationibus Palamæ in adversarios de Lhuline increato respondentes, ac aliquot quæstionibus omnem de illo considerationem complettentes. 3) Aɔ̃yot tres (quòrum prifňus În capita 75 dispescitur) contra Palamitarum amiversarias in adversários diras et éxauctorationes, ŝive contra ilforum &ñootiolav. 4) opus Anti-Palamiticuin, unum cætera fere omnia æquans magnitu dine, et ante illa etiam ab Cyparissiola publicatum. Exstat et aliud istius Cyparissiotæ huc spectans, et simul mysticam tradens theologiam, opus súbúlė et eruditam, quod inscribitur "Exdedig stoiyeiwörg phdewv Beshoyixŵr, Expositio elementaria coram, quæ de Deo a theologis dicuntær, in ¿fecem decades tributa, 1) de thredłogia syinbolica; 2) de theologia demonstrativa; 3) de divinis enarrationibus; 4) de divinis nominibus eorumque origine ét informa tionė; 5) de proprietatibus divinorum nominum; 6) de apparitionibus divini luminis; 7) dė divina participatione; 8) de infinitate Dei in creaturis; 9) de infinitate in Deo; 10) de divina simplieſtate. Iloc opus Græcé repertum Messanæ in Sicilia in bibliotheca D. Joannis Lascaris, Franciscus Tarrtanus Latine cum schollis editum dedicavit Antonio Augustino, archiep. Tarraconensi, Rom. 1581, 4; ande retusum Latine in Bibliothecis Patram Coloniensi, tom. XI, et Lugdunensi, tom. XXI, p. 377. (Fabr.) Ex cod. Bavar. 214, teste Hardtio. in Aretini Beytrægen, etc. ann. 1805, part, iv, p. 358, edidit Grètsérus. In cod. tamén libr. it, lacuna duorum foliorum occurrit: Ed. Gretseri réc. est in ejus opp. tom. XV. p. 474 sqq. Ratisbon. 1741 fol. Conf. de Gregorio Acindyno Qudin. in Comm. de SS. Eccl. tom. II, col. 915 sqq. qui laudat quoqué Jac. Pontan. in Notis ad Cantacuzeni [listòria, ib. 11, cap. 40; et Henr. Spondan. in Annal. eccle Biastic, ad ann. 1337, n. 2, et ad ann. 1330, n. 20. Quædam de eo prodidit M. Wharton. in Appeh!. ad Cavei Histor. litt. SS. eccl. tom. I. p. 39, ad ann. 1340 add. Schroeckh. Hist. Eccl. Christ. tom. XXXIV, p. 460; Saxii Onom. lit. part. 11, p. 361, a. ann. 1337 et supra, vol. VII, p. 655. (HARL.) Digilized by Google
col. 787–788page 9 of 36

Paris. in bibl. publ. cod. 1240, sunt Joan, Cyparissiotæ 1) Palamicarum transgressionum libri 4. Secun dus ineditus; Inc: Пpódŋdov µły odv; tertius etiam inedit. "Osz µtv oùv. 2) Libri octo adversus Pala mam, ejusque novam fidem; inc. 'Q; äv &t xal dɩ'&v. 3) Libri octo, criminationibus Palamæ respon dentes; init. Libri tres contra Palamitarum init. Td tétaptov ß:6hlov πph; tás. 5) Adversus Nilum Thessalonicens. Antirrheticorum libri quin que; iuc. Add. Montfauc. Bibl. biblioth. Μss. p. et 776 de codd. Paris. (HArl.) Scripsit Cyparissiota post Nicephori Gregore obituin, cujus cadaver Palamitis ludibrio habitum irdi gnatur libro v Palamiticarum transgressionum, ubi statum miserum Ecclesiæ CPolitanæ sub patriarchis Palamiticis per decem quæstiones depingit. Natus Gregoras ann. 1295, non ante ann. 1360 obiit, cum historiæ telam usque ad ann. 1359 pertextam ab eo babeamus. (FABR) V. Saxii Onom. lit. II, p. 386, ad ann. Chr. 1370. Uudin. Comm. de SS. Eccl. tom. II, col. 1062 seq. ad ann. 1360, qui adnotat, Expositionem elementariam, 8. materiarum haberi Græce in bibl. regis Hispan. et Romæ inter libros, quos Turrianus dedit societati; et Heur. Wharton, in Append. ad Cavei Hist. litt. SS. Eccl. II, p. 65, ad ann. 1360. (Harl.) De Nicephori Gregoræ Antirrheticis adversus Palamam dixi vol. VI, p. 301 seq. (m) De Manuelis Calecœ libro, in hoc ipso volumine p. 421. sq. ed. vet. p. 455 nov. ed. De Demetrii Cydones, p. 388 (p. 402, nov. ed.) et de Davidis monachi narratione, p. 501, et Dionysii Acindyni Historia victoriarum Gregorii Acindyni patrui sui, p. 502; Marci Ephesii capita 68 contra hæresin Acindynistarum Ms. in bibl. Cæsarea; Lambec. V, p. 226 (n). Georgii Scholarii ad Joannem Basilicum, qui interrogaverat de Theodori Grapti dicto, cujus causa Acindynistæ turbas moveant; itemque de iis quæ iidem ipsi de Spiritu Sancto sophistice disputant; Ms. in bibl. Coisliniana p. 177, incip. Xipt; oh so the el; ŋµž; eůvolas, āpı Index Scriptorum in Decadibus Cyparissiole citatorum. (Major numerus Decadem, minor capul denotal. ) Abucara sive Carrarum episcopus. Vide infra, synodus contra Manichæos Anastasii Sinaitæ oratio de transfiguratione, VI, 4, 5, 7. Anastasius Antiochenus libro, quod Deus est incircunscriptus, X, 4. In primo libro de nostris dogma tibus veritatis, VI1, 9; IX, 4; contra Monophysitas, VIII, 10. Confutans opinionem Manichæorum Dio zysio Alex. citat. Id. Andreas Cretensis in magno canone, VI, 6. Athanasius, 1, 8 (Quæst. ad Antiochum, VIII, 8); II, 8; IX, 1, 2. Contra Arianos, VII, 1; IX, 7; libro primo, X, 4; secundo, VI, 8; VII, 5; IX, 6; tertio, III, 6, 7; VII, 4; quarto, IX, 8, 9: quinto, ¡X, 6, 8. Disp. Nicæna contra Arianos, III, 6. Abyw xypuxtixi in Annuntiationem B. Virginis, X, 8. Oratione, cujus initium: Omnibus vobis, qui in unum convenistis; que Patres Nicæni recte usi sunt voce homousii, X, 1. Apologetico pro synodo Nicena, IV, 8; X, 1. De adventu Dei in carne, IX, 7. De Incarnatione Verbi, V, 9; IX, 3. Epist. ad Serapionem, VII, 3, 4, 9; Vill, 2; IX, 5, 6, 9. Dialogo Orthodoxi et Anomæi, IX, 4, 7; X, 4, 7; in Expositione fidei in prima synodo (symbolum intelligit.), IX, 3. Disp. contra Arian. IX, 6. Contra eos, qui serviunt verbis et non nominibus sacrarum litters rum, Bartholomæus, apostolus, VI, 10, ex Dionysii c. 1. De mystica theol. Basilius, II, 3; III, 4; IV, 8; V, 10; VI, 6; IX, 2; 1, X, 2. De Spiritu sancto, VII, 3. Capitibus de Spiritu sancto, IX, 7. Contra Eunomium, secundo, III, 5; IX, 5; X, 5; tertio, VII, 5; quarto, III, 5; IV, 4, 5, 6; IX. 5; quarto ȧvtipptixwv, X, 9, capite 31; X, 5; quinto, àvifix, X, 4. In Hexae meron, VI, 1; VII, 8 Sermone de fide, IX, 4. In Psalmum XLIV, VI, 4. Orat. de principio Proverbiorum, III, 4. In moralibus, III, 7. Epist. ad Eustathium, IV, 7. Ad Gregorium fratrem, VII, 4, 5. Psalmo xxvii in homilia mo: alium, VII, 8. In Psal. xx, VII, 5; libro quinto ad Amphilochium, VII, 9. In illud Attende tibi, VIII, 8. Epistola ad Terentium comitem, IX. 4. Ad Cæsarienses, IX, 7. Chrysostomus, 1, 3; III, 4; VI, 6, 9; VII, 1. Homilia 64, in Matthæum, III, 4. Homilia 56, VI, 4. In illud, In ipso vita erat, IX, 7. Homil. 15. In Joannem, VIII, 8. Homil. 42, VI, 5, 6. In Epist. ad Co rinth. hom. 29, VII, 5. Ad Ephesios hom, 13, VII, 5. Homilia de Eutropio, 1, 6. Ad Theodorum lapsum VI, 4, 5; VIII, 8. Homilia de cruce, cujus initium, Quid dicam, X, 8. Explanans i lud: Vidimus gloriam, VI, 6. Orat, de incomprehenso, VIII, 8. De transfiguratione, VI, 6. Oratione contra hæreticos et in peti tionem filiorum Zebedæi, VI, 8. In illud: Ex plenitudine ejus omnes accepimus, VII, 4. Oratione in lau dem S. Joannis theologi, VIII, 6. (m) S. vol. VII, p. 652. sqq. edit. nov. Adde, Niceph. Gregore Disp. contra Palamam, præsente Imperatore, Joan. Palæologo, exstare in cod. bibl. August. Vindel. V. Reiseri indic. Mss. illius bibl. 41, 11. 58. In cod. Coislin 101. V. Montfaue. Bibl. Coisliu. p. 174 seq. Mosquæ in codd. synod. pag. 529 ed. vet. Georgii contra Palamam de Spir. sancto. Mediolani, in bibl. Ambros. V. Mon. fauc. Bibl. bibl. mss. p. 749 B. (HARL.) (n) Sive pag. 466, ed. Kollar. in cod. 279, n. 1; dd. pag. 467 de cod. 280. V. infra in hoc vol. 302, n. 73 seq. 324, n. 8, et 393, n. 6. V. Mat thæi notit, cit. p. 198, 213 et 249. Monac. in cod. Bavar. X. V. Hardt. in Aretini Beyträgen, etc., ann. 1803, part. 1, pag. 84; et part, 11, pag. 3 seq. et 7 seq. (HARL.]

col. 789–790page 10 of 36

Clemens philosophus, V, 4. Divinus Cosmas, VI, 4. Canone festi transfigurationis, VI, 6, 7. In iis quæ in mediam Pentecosten camuntur, VI, 6. Cyrillus Alex. III, 3; VIII, 10. In thesauris, IV, 9; VII, 2, 5; IX, 6. Libro primo, IX, 8; libro in, capite quarto, X, 9; libro x³v, IX, 6, 8, 10; libro xv, IX, 6; libro xtx, IX, &; libro xxx1, X, 2; libro xxxı, X, 7, capite 33, IX, 5, 7; libro xxxiv, X, 7. Disserens de Spiritu sancto, VII, 2, 3, 5; IX, 6, 7. Explanatione in Lucam, VI, 4. Libro primo ad Hermiam, IX, 7. Libro quinto Dialogor, ad Hermiam, IX, 7. Libro septimo eorum quos more diałogi scripsit, VI, 7. Libro septimo Dialogorum ad Hermiam, Cyrillus Hierosol. in Catechesibus, VII, 1, decima Catechesi, VI, 4. Divinus Diadochus et silentii magister, VIII, 8. (Libro de perfectione spirituali citatur a Turriano scho His ad X, 2. Episcopus Photices in Epiro, quem S. Maximus citare et sequi sa'et, libro aureo quæstionum de anima separata et angelis, quem inscripsit Apocalypsin, id. ). Dionysius Areopagita passion per totum opus. Theologus, VII, 10. Dionysius Afex, scholiis ad Dionysium Areopagitam, I, 1; II, 2. B.. Ephrem oratione in transfigurationem, VI, 4. S. Epiphanii panaria, III, 4; V, 2. contra bæresin Marcosiorum, VNI, 10. Ilærest contra Ptolemæltas, Eunomius in iis que contra Basiliuın magnum scribit, X, 4. Eusebius Cæsariensis, III, 4. Euthymii dogmatica panoplia, III, 2. Sanctus ac divinus Germanus in Expositione fidei, VIII, 10. Gregorius, theologus, 1, 3; IV, 8; VI, 7, 9. Libro primo de Filio, VIII, 1; IX, 5; X, 2, 3. Libro se eundo,. VI, 6. Orat. de Spiritu sancto, III, 4; VII, 5. Secundo de theologia libro, 1, 6; II, 4, 5, 7, 8, 9; IM, 4; VI, 6, 9; VHL, 8; IX, 3. Libro tertio theologiæ suæ, X, 10. Disputans coutra Eunomium, III, 1. De divinitate ad Evagrium monachum, IV, 8; VII, 4. Oratione cum factus est presbyter, V, 9. De ba ptismo, VI, 3, 10; IX, 3. Ad Heronem, VI, 5. In sermone Epiphanie, IV, 1. Libro de statu episcopo rum, III, 6.. De constituendis episcopis, IX, 2, 5. In Natalem Domini, VI, 7; VIII. Oratione de bou> ordine disserendi, VI, 5, 6. Secunda de pace, VII, 9. Tertia IX, 3. In Pentecosten, VII, 9. In laudem Gregorii Nysseni, IX, 7. Gregorius Nyssenus, H, 5; IV, 8, 9; VII, 8, 10-; IX, 1, 2, 4, 5. Orat. ad Pulcheriam, IX, 6. Contra Eunomium, IV, 5; V, 9; VIII, 6. Libro qui incipit Prima quidem, I, 6. Libro primo, V, 9; VII, 8; PX, 3, 6; X, 4, 5; capite XLT, X, 9; libro secundo, III, 5; V, 9. Contra Eunomium nono, IX, 4; decimo tertio, IV, 6; X, 4. Libro de Abrahamo, IX, 3. De vita Mosis, II, 8; VIII, 8. Explanatione Can tici canticor. IV, 3; VII, 4; IX, 7. X, 7. In iHud, Adveniat regnum tuum, IX, 7, 9. Epist. ad Tkeophilnmı Alex. contra Apollinarium, VI, 6. Libro primo in Ecclesiasten, VI, 7. Explanatione beatitudinem, VIII, 8 Libro inscripto, que sit Christiani professio, IX, 2. In Catechetico, IX, 5; X, 8. S. Hierothei divina principia, VII, 2 (ex Dionysio Areopag. ); hymui amatorii, VHI, 1. Joannes Damascenus, III, 3; V, 9; VI, 6; VII, 4; VIII, 40; IX, 4; X, 1, 2, 3. Theologus, III, 7; IV, 8; VIII, 2. Divinissimus, VI, 4. In transfigurationem, VI, 4. Capite de Trinitate, IX, 9. Libri in de orthodoxa file, caput 12, V, 9; caput 62, III, 4; caput 63, IX, 4. Canone in transfigurationem, VI, 7. Sermone inscripto de proprietatibus Christi, X, 4. S. Justinus, philosophus et martyr, VIII, 10. Oratione de recta confessione, VIII, 1, 8. In iis quæ Photius patriarcha ex eo recitat, IX, 4. Sanctus Justus, V, 8. Ex Dionysio c. 11, De divinis nominibus. (Leontius Byz. contra Aphthartodocetas, citatur in scholiis Turriani ad VIIL, 9, auctor eruditiss. lib. Contra Nestorium et Eutychen, ad IX, 9. ) (Manuel Calecas, libro De Trinitate citatur in Turriani scholiis, ad X, 10°). S. Maximus ad. Dionys. Areopagitam, 1, 1; III, 8, 9, etc. Explanatione subtili precationis, Pater noster, IX, 3. In theologicis, II, 3, 4, 6, 7, 9; VI, 9. Centuriæ 1, capite septimo, X, 9. Capite 38 et 39 centuriæ quintæ, VH, 5. Disp. contra. Pyrrhum, III, 3.; V,.9; X, 4. In sententiis Gregorii theologi, III, 2; VIII, 1. Speculatione magis dilatata de transfiguratione, VI, 5. Basilius adnotatis a S. Maximo de energia contra Monothelitas, III, 4. Libro, quod in Christo est rerum, id est substantiarum, diſſe rentia, X, 8. Capite 9 centuriæ quartæ de charitate, VII, 9. In centuriis theologicis, centur. 111, ca pite tertio, X, 8; quarto, X, 7; septimo, VII, 10; cap. 42, ibid.; centuria prima, cap. 2, VIII, †; cap. 35, VIII, 4; cap. 6 tertiæ centuriæ, VIII, 2. Octava Centuria, cap. 88, VIII, 4; cap. 87, VIIL, 5. Centur. in de charitate, cap. 21, VIII, 5; cap. 27, VIII, 7; cap. 29, VII, 9. Centuria vt, cap. 84, VIII, 6. Centuria iv, cap. 1 et 4, IX, 10; cap. 8, X, 1; adnotatione extrinsecus posita ad caput 2 Centuriæ primæ, X, 4. Phædo philosophus, infra in synodo.

col. 791–792page 11 of 36
PG 150:791τετοκὼς βώλους δρόσου κατὰ τὴν Ἰὼβ λόγον, οὐχ ὁμοίως τάς τε βώλους καὶ τὸν Υἱὸν ὑπεστήσατο. "Αγε δὴ καὶ πάλιν, φίλων ἀνδρῶν εὐγενέστατε. [ 410. 5, 6,
Photius patriarena quæstionibus ad Amphi!ochium quæst. 75, VII, 1. Easdam citat Turrianus in scholiis ad VIII, 4. Sadducæi, X, 1. Sextus ecclesiasticus philosophus, X, 10. Sophironius, Hierosolymitanus, IX. 2. Synodus oecumenica ex responsione Patrum ad philosophum, quam Eusebius liueris mandavij, III, 4. Disputatio contra Phædonem philosophum, que est in prima synodo, IX, 2. Synodus habita contra Maniebaros ab Alucara sive episcopo Carrarum (S. Archelao) ex panariis (S. Epiphani), III, 4; V, 2. Synodus a Theodoro Abucara contra Manichæos habita, quæ fertur in iis quæ cóntra omnes hære ses scripta sunt, III, 5. Suspicor, Theodori nomen adjectum esse ab altena manu, et eumdem Archelaum a que Epiphanii panaria intelligi. Editio sanctæ et oecumenicæ tertiæ synodi, IX, 2. Confessio sanctæ et ecumenica sexte synodi IX. 2. Tenthes antiquissimus, qui nomina rebus imposuit, IV, 6. Theodorus Abucara, supra in synodo contra Manichæos. Theodorus Graptus, III, 7. Oratione contra Eusebium, VI, 4. Adversus Tconomachos, VI, 5; X, 4. actans dictum Basilii, X. 4. Dictum est a theologis in quinta et quarta decade initiarie expositionis divinorum nominum, . Divinus Theophanes, X, 3. In canticis suis, VII, 2. Valentinus hæreticus, IX, 7. Cum Palama fecit, præter imperatorem, Jo. Cantacuzenum, Isidorus, Monembasiensis a Cantacuzeno in p. in Jo. Caleca locum ad patriarchæ CPol. dignitatem ann. 1347, evectus, et Cabasilas jam senex, qui prius cum Palamæ adversariis senserat; Josephus Bryennius, oratione de transfiguratione, et pran cipue Philoticus, monachus primo Sinaita, deinde præpositus monachorum in monte Athe, denique er Heraclea episcopo patriarcha CP. ann. 1351, et 1362 1376, objit ann. 1376, qui plaribus etiam scriptis et Palamæ memoriam coluit, et adversus ejus adversarios depugnavit, ex quibus paucissima lucem viderunį Juvabit tamen præsenti loco prevem scriptorum Philothei notitiam, editorum ineditorum que subjungere. 1. Præcipuum opus est librorum 15 Antirrheticorum pro defensione tomi Palamitici, quibus monui jam Nicephor Gregore scripta, hortante Cantacuzeno, oppugnavit.“Exstat” adhuc ineditum in variis bibliothecis, ut Vaticana, Regia Paris. ced. 1996 [secundum catal. mss. bibl. Paris. Reg. com. II, in codd. 421, n. 2, et 1244, n. 1. (HARL.)] et regis catholici. Servantur etiam in cortice insigui, quem mana Sylvestri Syropuli, diaconi et mágni ecclesiarchæ, scriptum servat bibliotheca Coişliniana, et accurate recenset Montfauconus, p. 173-476. Loca ex regło codice Parisiensi producit Boiviņus notis ad Gregoram, p. 792, 798, etc. Idem ex libro duodecimo somnium propheticum Nicephoro Gregoræ tribu tum Græce et Latine edidit in Gregoræ Vita. Ex libre quinto excerpta ms. Lambec. V. p. 206, (FABR.) Sive p. 426, Kollar, in cod. Cæsar. 243, n. 17. — Augustæ Vindel. 111 cod. bibl. publ. est Gregorii Palami Expositio fidei orthodoxie et Philothei confessio fidei, etc., sec. Reiserí indic. mss. illius bibl. p. 27. Monaci in cod. Bavar. 57 sunt 15 Philothei Sermones antirrhetici, Vid. Hardt. in Aretini Beyträgen, etc., ann. 4804, part. 1, p. 32 sq. Oxqn in bibl. Bodlei, in cod. Guil. Laud. 59 s. u. 714, Cat. Inss. Angliæ, etc. I. Conf. supra, vol. VII, p. 634 et 655 bis. Mosquæ in cod, synod. 165, n. 9. Lum axcerpta ex Theodoriti Historia philothea, n. 7; n. autem 12, Confessio orthodoxæ fidçi. V. Matthæi Notit. cold. Gr. Mosq. p. 97 seq. Citatur in cod. Laurent. 16, plut. 8, qui continet Ser mones theologicos incerti auctoris, Palamam insectantis, qui videtur Bandin. in Cat. codd. Gr. Laur. 1, pag. 357 seq. fuisse Nicephorus Gregoras. Harl. Ad magnum domesticum Palæologum de dicto S. Basilii in Antirrheticis adversus Eunomium, "O y¼p Εt de diyiuitate. Incipit Μs. Lambec. ibid. s. p. n. Koll.] Hic est liber Antirrheticorum contra Gregorain decimus tertius. (FABR.) Paris. in bibl. publ. cod. 421, n. 3. (HARL.) Ad eumdem de divina Christi transfiguratione in monte Thabor, et de lumine, quod ibi discipulis apparuit, nec essentiam Dei nec rem creatam fuisse, etc. Incipit: 'Emel 8 à léfo‹ç xað från Confer de Philethen Henr. Wharton et Rob. Gerium, (qui plura atque codd. notitiam adjecit) in Append. ad Cavei Hist. litt. SS Eccl. vol. H, p. 68 sqq. ad ann. 1362. Muho plara dedit et codd. imentjanein fecit uberiorem Oudin. in Compi. de SS. Eccl. tom. III, col. 1049, sqq. ad ann. 1350. Add. Saxii Onom. lit. part. II, p. 372, ad ann. 1354. Secundum Jo. Baptist. Riccioli, S. I. Chrono logiam reformatam ab ann. Chr. 1362, usque ad ann. 1375, annos 13, et tenses sex sedom illam patriarchalein tenuit. Add. Lamber. Vill, p. 1007, Koll. ex Phil. babbei Protrept.co corporis Hist Byzantinæ, p. 36 seq. (ARE)
col. 793–794page 12 of 36
PG 150:7933. "Οτι ὥσπερ εἷς Θεὸς ἡ ἁγία Τριάς, οὕτω καὶ μία θεότης, καὶ Διδασκαλία ἀπὸ διαφόρων ἐλλογίμων ἀνδρῶν ἀπό τε τοῦ Χρυσοστόμου καὶ ἑτέρων εἰς τὰ τοῦ Κυρίου ἀναγινωσκόμενα ἅγια Εὐαγγέλια. 7. Δημήτριος ἡμῖν τοῦ τε συλλόγου καὶ τῶν λόγων ἀφορμὴ πρόκειται
suxopavtlas se xal xaworoplaç, mus. ibid. Hic est liber Antirrheticorum deciams quartus. (FARR.) Mosquæ in cod. synod. 165, n. 10 et 13. V. Matthæi not. cit. p. 98, et p. 178 de cod. 277. Oxon. in bibl. Budlņi. cod. 59, 3. n. 711, cat, muss. Angliæ, etc. I. - Paris. in cod. cit. n. 4. Item in cod. 1244, n. 2. (Ubi v. confectorem cat. mss. vol. II. p. 263), et cod. 1276, n. 4. In cod. Coislin. CL. Y. Montfauc, hibl. Coisl. p. 176.—Florent, in col. Laurent. V.JI, n. 45 sqq. de quo cod. præstanti Bandin. In cat. codd. Gr. Laurent. I, p. 342-319. copiose disserit. Venet. in bibl. Marc. cod. 582. V. Cat. cold, Gr. Marc. p. 306. Add. ad. n. 12. (Harl.) 2. Confutatio capitum 14 Acindyni et Barlaami. Incipit: AéyouSIV ÉvatinŮμevol th Oela papy. Ms. in codice bibl, Coislinjanæ. (FABR.) V. Montfauc. 1. ci. p. 176, ms. Auguste Vindel. V. Reiser. indic. cit. p. 27. Mosque in cod. 165, n. 11. V, Matthæi 1. c. (Harl.) Ad Petriolam, Barlaami seelatorem, nepi Oɛlaç İvepyɛlaç. Incipit: X0b5 xal mpárpitá pol tic, ms. ad calcem Antirrheticorum in þibl. Cois liniana. Exstat etiam in bibliotheca Cæsarea Lambec. V. p. 197 (FABR.), s. pag. 410, Koll. n. 4. cod. 265. Paris. in bibl. publ. cod. 1276, n. 2. (Harl.) 4. De oratione panegyrica in Gregorium Palamam a Philothen scripta, et Canticis duobus arque ¿xodov błą sive officio ejusdem consecrata laudibus, quod Græci Triodio inseruere, dixi supra, p. 456, ed. vet. Vide etiam Lambecium V, p. 284. (p) et Philotheo indignantem Allatium, p. 193 seq. de libris Eccles. Græcor. el contra Hottinger. p. 215. 5. De oratione encomiastica in tres hierarchas, Basilium M., Gregorium Naz. et Jo. Chrysostomum, Græce et Latine recusa tom. XH Bibl. Patrum Paris. ann. 1641, 1654, dixi volum. VII, pag. 558 (q); et ad Allat. de Nilis p. 76. [ Vid. vol. X, p. 27 seq. nov. ed.] 6. Homilia. mes. in Evangelia et Dominicas totius anni, et aliæ, ex S. Joanne Chrysostomo potissimum desumptæ, Mss. in bibl. Sereniss. Bavariæ electoris et in bibl. regis catholici, teste Bandurio, p. 988. að Antiquitates CPol. pars etiam in Cesarea. Vide Lambecium V, p. 65 seq. [ s. p. 142, n. 7, cod. 232 en. Kollar.] Ibid. In Publicanum et Pharisrum. In Demetrium martyrem. Incipit, oŕµepov. Ms. in bibl. Cæsarea Lambec. V, p. 193 (s). Citatur ab Allatio de purgatorio p. 771, el contra Hottingerum, p. 317. 8. De beatitudinibus euangeticis, orationes II, all Helenam, Jo. Cantacuzeni filiam, Joannis Palæologių uxorem. Mss. ibid. Lamb. V, pag. 195 (FABR.), s. p. 406 seq. el. Koll. n. 2, cod. 265- Mediolani in bibl. Ambros. de octo beatitudinibus et alia quædam super dieta S. Basilii cum commentario, teste Montfauc. in Bibl. biblioth. Mss. p. 503 E. (HARL.) 9. Oratio in exaltationem crucis Græce et Lat. apud Gretserum de cruce, tom. II, p. 174. Incipit: 'Eneidi TŷS πpwens xal Oɛíaç. Et altera in tertiam jejuniorum Dominicam, de crucis adoratione il. p. 360. Tu cipit: [po:umwv xal Staypȧywv. (FABR.) Altera, quæ Gr. et Lat, exstat in tomo 11, syntagmatis Jac.. Gretseri de saucta cruce, col. 1477. Ingolstadt. 1616 fol. attribuitur Philotheo, in cod, autem Cæsar. 263 et 264 ascribitur Jo. Calecæ. V. Lambec. tom. V, p. 393, not. 2; et p. 401, not. 2. Add. supra vol. X, p. 246 et 247. (Harl.) 10. Ava porn sive Detestatio anathematismorum, a nomophylace, Harmenopulo, in epitome juris adscriptorum, et quod ex Chrysostomi sententia non temere anathemati subjiciendi sint Christiani. Exstat Græce et Laține in Freheri jure Græco-Romano lib. iv, pag. 288-290; Francof. 1596. fol. (Fabr.) Conf. supra in h. vol. p. 264, ms.; Vindobon. in cod. Cæs. 53 n. 14. V. Lambec. VIII, p. 4008 seq. (p) Sive p. 487, Kollar. n. 3, cod. 265 de canticis una cum Acoluthia: — p. 440, n. 29, cod. 268, Canon in Gregor. Palamam acrostichis: Phi Hothei Ofcium in cumidem, una cum inserto Sy naxario vite ipsius, ibid. p. 600, in cod. cæs. 524. Conf. supra in hoc cap. § 1, sub fin. (HARL.) (g) Sive vol. VIII, p. 459, ed. nov. Add. supra ad`vol.{X, p. 206, Nomæ in bibl. Vatic. teste Mont tane. in Bibl. biblioth. mss. p. 19 D, et ib. p. 703 B, de cod. bibl, Sfortianæ. (BARL.) (r) In cod. 61, qui incipit ab homilia in Publi♥ ean. et Pharis. et singularium, que multæ sunt, homiliarum indicem dedit cl. Hardt in Aretini Beyträgen, etc. ann. 1804, part. 1, p. 44 sqq. et part. u, p. 3. sqq., et p. 7 seq. cum iis quae indi captur in Cat. codd. Nanian. ac Tamin. confert, idemque alias 32 homilias Philothei ex eodem cod. enumerat atque colligit, p. 15. In cod. 199 ingens ejusm, homiliarum numerus reperitur, ee que diligenter recensentur ab Hardt. I. c. ann. 1805, part. 11, p. 117 sqq. Pariter Venetiis in codd. Nanianis 109, 118, 119 quas singulas recenset. (Mingarell.) in cat. codd. Gr. Nan. 209 sqq.. 23º sq., 245 sqq.. ad quem ablegamus lectorem, et cod. 120 aliquot continet homilias, n. in Domini eas in Mattheum, Lucam, et in dies festos SS. V. ibi. p. 248 sqq. (Homilie Il in Evangel. Lucar sunt quoque Venet. in cod. Marc. 582.) Taurink in codd. bibl. reg. 51 et 153. V. Cat. codd. Gr. faur. p. 155, in primis p. 247 sqq., ubi singulæ 59 homiliae s. Institutiones (didxxxλia) Hineran tur, subjecto cujusque initio. In Petri Possini The sauro ascetico, n. 15, est Philothei Sermo de man da is Domini nostri Jesu Christi. V. infra vol. XIII, p. 755. De Græcis Dominicorum dierum nominibus. v. Kollar. ad Lambec. Comment. vol. III, p. 168 seq. not. et A; isque provocat ad Allatium, be Dominicis et hebdomadibus Græcor. p. 1463. (s) Sive p. 403 seq. n. 1, cod. 265 ed. Koll. & vol. VI, part. 1, pag. §2, n. 11, cod. 10. (llan..)
col. 795–796page 13 of 36
PG 150:795Φευρωνίας Φεβρωνίας ), Τυραννικόν τι 'καὶ βίαιον έρως. Επι "Ηκω τήμερον, ὦ φίλοι, κατὰ δύναμιν ἀποδώσων. Τῷ παρόντι λόγῳ σκοπός ἐστιν. Καὶ τὸ λόγοις. Ἀλλὰ πῶς ἄν τις τὴ καθ' ἡμᾶς. ἀκολουθία. Ποίοις εὐφημῶν μέλεσιν, Περὶ μὲν δὴ τούτων ἱκανῶς ἔχειν Ἔτος μὲν ἦν ἐξηκοστὸν ἀπὸ κτίσεως κόσμου. 13. Καὶ τὸ λόγοις μὲν ἄλλως τὰ τῶν ἁγίων ἑκάστους διεξιέ
i Paris. in bibl. publ. 1361, n. 3, et 1363, n. 3 et 4; Taurin. in cod. Reg. 278. V. Cat. cod:1. Gr. Taur. p. 381, In cod. Meermann, quem hic in Supplemento Novi thesauri juris civ. et canon. Hagæ Com. 4780, fol. p. 374, laudat, comparat cum ed. Leunclav. tom. 1, p. 288, et præcipuas varr. lect. enolati. 11. Ordo instituendi diaconum, Latine in Bibl. Patrum, tom. IV, Paris. 1575; et tom. VI; Paris. 1589;. et tom. XFV, edit. Colon. ɔm. 1618; et tom. XXVI, edit. Lugd. 1677, p. 214-216. Græce vero et La tine cum notis Jac. Goari exstat in limine Euchologii vulgati Paris. 1647, fol. [f. p. t-28, ed. Venet. 1730, fol.] sub titulo Sidtağıç lepodiaxovla;, Ordo sacri ministerii, quomodo sacerdotii diaconus ministrat in celebribus vesperis, Matutino et Missa. (Fabr.) Conf. Catal. bibl. Leidens. p. 64 seq. (HarL.) 12. In Anysiam Thessalonicensem sermo. Incipit: Odkv Åpet√ę tikuutɛpov, ms. meminit Allatſus de Simeon. p. 103; et locum ex eo profert, p. 446, contra: Hottingerum. (FABR.) Mss. Romæ in bibl. Va ticana, teste Montfauc. in Bibl. biblioth. mss. p. 13 C. — Mosquæ in bibl. synod. cod. 165, in qua etiam exstant In S. S. omnium Dominicam. (Vid. n. 43.) Vila et martyrium. s. (alibi legitur inc. quoque in cod. mox memorando bibt. Marc. Vita Febroniæ martyris et Vita Anysiæ Thessalonic. Vita Sabæ jun. inc. Σóɓaç ¿ Qavuasròs, úñ¿001; żywvwv. Eadem in cod. Marc. mox laudando. – V. supra, vol. vol. X, p. 319. Orat. in S. Onuphrium. ink. Tołę rŵv ávöçŵv ápfotoiç. Ead. in cod. Mare, cit. Oralt. dogmaticæ contra Acindynum et ejus sectatores. Inc. Kal nádas µèv ó tñç ȧdr,ðslag, et In Dormitionem B. Mariæ. Init. V. Mallizi Nolit cit. p. 97 seq. et p. 177, de oratt., dogmaticis in cod. 277. In Anysiam, Venet. in bibl. Marc. cod. 582, in quo exstant Vitæ et elogia SS. præmissa protheoria,. cujus initium: Sequuntur Sanctorum omnium Lite. Init. µèv &λàw;. Tum, præter memoratas, Vitæ Germani Magiorite. Inc. Isidori patr. CPolit. init. Toldwpov dè ãpa tòv µéyav. Phocæ martyris. Inc. El 8è xal toù laµrpoús. Philothei homiliaṁ in illius laudem continer quoque cod. 1185, 1r. 45, bibl. Paris. publ. V. Append. ad Cat. Mss. bibl. Par. tom. II, p. 618 In SS. omnes Init. In SS. apostolos. Inc. “Edet µèv wę àìŋowę. Postea sequuntur Sermones varii, scil. De lumine Dominico in monte Thabor, et de divina operatione adversus contradicentes, apologeticus I. Inc. Kał málaɩ pèv 8 tñç ådŋšɛíaç 26yos. II. Adversus eosdem de divinitate, et divino lumine, de spiritualibus visionibus et de sacra perfectorum oratione. Inc. olµat. (Legitur in cod. Mosquensi synod. 356, n. 5. V. Matthæi Notit. cit. p. 218, add. supra, að D. 1, fin.) Ad Ignatium episcopum in dictum Proverbiorum: Sapientia ædificavit sibi domum. Init. pèv, lepè toù A:oũ &vôpwñɛ. Opus dividitur in tres sermones. (Exstat quoque in cod. Mosquensi cit. 336, n. 8.) Sermo historicus in obsidionem et captivitatem Heracles, a Latinis factam, sub imperio Cantacuzeni et Palaeologi. Init. Epistola, s. homilia missa CPoli ad Heracleolas, per urbes et oppida Thraciæ et Macedoniæ dispersos. Inc. Þidóßen; taneivòs µntponolity:. V. Cat. codd. Gr. Marc. p. 505 seq. (Harl.) In SS. omnium Dominicam. Incip. vat. MS. Lambec. IV, p. 60. (Fabr.) Sive p. 131, n. 4 ed. Kollar. cod. 111. V. supra ad vol. X, p. 320, quibus add. cod. bibl. Marc. citat. et cod. Mosquens. 336, n. 2. V. Matthæi not. cit. p. 218. (llARL.) 14. Canon in S. Gregorium martyrem, ms. Lambec. V, p. 282. Incipit: "Avastácewe pi Laµnpáv. (Fabr.) Sive p. 599, ed. Koll. in cod. Cœs. 321. Venet, in cod. Marc. 14 qui continet Ho rologium magnum, exstant Canones Philothei et aliorum paracletici in Deiparam Virginem, Christum et angelos custodes. V. cel. Morelli bibl. ms. Gr. et Lat., tom. I, p. 29. — Paris. in bibl. publ. col. 13, n. 3, et (teste Montfauc. in Bibl. biblioth. mss. p. 1325 C, in cod. Mazar. 198.) Philothei Troparia in form. dialogi inter Christum et S. Deiparam. (Harl.) 15. Canon in Joannem Damascenum citatur ab Allatio contra Hottingerum, p. 216. 16. Synodicam de baptismo laudat Nic. Comnenus, p. 310 Prænot. mystagog. Aliud Synodicon, Ne excommunicatio fiat sine judicio, p. 2×5; et De non mutilanda vel interpolanda S. Chrysostomi liturgia, p. 332. 17. Orationem secundam de pace Christi, id. p. 144. 18. De veteri circumcisione, ad magnos domesticos Palæologos responsum, ms. in bibl. Cuisliniana Diglized by Google
col. 797–798page 14 of 36
PG 150:797ν 178. Τποῖρῖε : Ἐγὼ μὲν ὑμᾶς ᾧμην ἔχ μαπρᾶ; ἀποδημίας, Γλκ. Ρατῖδ. ἴω ὈΠ], ρα]. οοὰ, ὩΤῦ, «. ὅ. ΠἸλπν) ἴω Ὑηρρπῖ ἔδρα. ἩΠηεέμα.. ΤΙΗΜΜΗΕΩ πη» παν » δε πες. 1 απ. π. ἢ ΠῚ. τοἀ, ὅτ, Μυβᾳ. Ρ. 517, ἢ, 48: Φιλοθέον, μοναχοῦ μονῆς τῆς ὑπεραγίας Θεοτήχον τῆς βάτου ὃ Σενᾷ, περὶ τοῦ τριμεροῦς τῆς ψυχῆς καὶ περὶ νήψεως χαὶ εὐχῆς. ἰπο, Ὃ μακάριος ὁ ἀπόστολο Παῦλος. Εἰ. 99, οἰιιδιϊοη Περὶ τηρήσειος γοῦ καὶ ταπεινοφροσύνης" ἱπὶ!. - Βλέπετε καὶ ὁρᾶτε, φητὶν Αἀνένφαν πεἶισα; Γαμοῖη. ἴα οὐ, Βαρίο 151 Πη,ν 'πο, ᾿Ἡγούμεθα ἤεῖν πρὸς Λατένους ποιουμένους λόγον. Υ͂. σαι. οὐ, τ. Ταῦτ, ρ, 342. Πλπ|.]
Kip; pce; BapovüGet. — dn cod. Naniano 95 suntquoque Ascetica. Philoihei, monachi monasterii Sanctissima Depart Bati. s. rubi, luc. "Osa alg Xourthbv bGamcicünutv xxzà vov Üziov "Amó- 9:0low ium sequuntur tres alii ejusdem sermones, V. Cat, codd. Gr, Nan. p. 185. Atque. Mingarel- Yus ibid, ex primo sermone longiorem locum exscripsit, et provocavit ad. Lambee. paulo aute àd ii, 21 jau citatum, Auctorem igilur illi seriiones babere videntur Philotheum, patriarcha CPolit, qui in aliquot codd. monachus Sinaita etiam vocatur, (Hanr.)] [Philotheus, arehiepisropus Selyrubriensis, cujus Ocatio in S. Agwthonieum legirur Venet, in cod. Naniano $09, n, 99, ex eaque Mingarellius in Cat. Codd. Gr. Nan. p. 031 sqq. perlongum. locum publi« cavit. Conf, supra, vol. X, p. 190, ubi illa oratio reliquis addi debet, (Haut.)| Palau vitam. prieter Philotheum, patriarcbain, seripsit Hierotheus, sacellarius, que u laudari videa à Nicol. Gomneno pag. 74 Praenot, mystagog. De Nilo, metropolita Rthodio, Allatius in libro De Nilis, p. 70 seq. edit. a me curate volum, V. hujus bibl (Fann.) In nova hae ed. supra, vol. X, p. 50, ubi v. not. & (Hant.) Capiti liuic ünem inponat Joannes Giycis, Byzantinus, e Logotheta dromi sive cursus publici, pàiriarcha CP. ab aun. 1516 ad 4520, quo abdicavit patriarchatuin, et in Cyriotissze inonasterium se abdidit. Hoc Joanne magistro Attiez: eloquentize usum se esse fatetur Nicephorus Gregoras, qui lib. VIL JHlist. c. 11, ejus Testumentum sive Testumenii polius proemium alfert, eujus se auctorem uon obscure
col. 799–800page 15 of 36
Operum Gregorii Palamæ Argumenta ex codicibus Coislinianis
PG 150:799Τοῦ πατριάρχου κυροῦ Ἰωάννου τοῦ Γλύκεος ἡ παραίτησις τοῦ πατριαρχείου,: Τοῦ αὐτοῦ πατριάρχου ὑπομνηστικὸν εἰς τὸν βασιλέα τὸν ἅγιον πατριάρχου κυροῦ Ἰωάννου τοῦ Γλυκέος· 18. σοφώτατε, σὺ μετὰ τῆς ἀληθείας. Ομιλία ἑτέρα περὶ νηστείας· ἐξεφωνήθη καὶ αὕτη κατὰ τὴν ἑσπέραν τῆς αὐτῆς τετράδος. Η μοῖς θέαμα γαληνιωσα θάλασσα. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία περὶ πίστεως, ἐν ᾗ καὶ τῆς κατ' εὐσέβειαν ὁμολογίας ἔκθεσις. Εξεφωνήθη κατὰ τὴν Κυριακήν τῆς Ὀρθοδοξίας. ΙΧ. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία τῇ δευτέρη Κυριακῇ τῆς ἁγίας Τεσσαρακοστῆς, ὑπόθεσιν ἔχουσα τὸν ἐν Καπερναοὺμ αθέντα παρὰ τοῦ Κυρίου παράλυτον, Που Αὐτὰς τὰς Δεσποτικὰς φωνάς, Χ. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς τὸν τίμιον καὶ ζωοποιὸν σταυρὸν τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ὁ τοῦ Χριστοῦ σταυρός προανεκηρύττετο ΧΙ. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς τὸ Εὐαγγέλιον τῆς το
prodit. Synodicon, 'ne' recipiatur ad ju·licium excommunicatus, citatur a Nic. Comneno, pag. 285 Præ. ot. mystagog. In codice regio Paris. 3229, teste Boivino, pag. 767, notis ad Gregoram exstant opuscula duo ejusdem fere et argumenti et styli, quorum prius inscribitur patriarchatus abdicatio. Alterum Commonitorium ad sanctum imperatorem, Michaelem Palæolo gum (v). De Grammatica ejus, quæ ms. servatur in variis bibliothecis, jam feci mentionem volum. VII, pag. 45. [s. vol. VI, pag. 344 nov. ed. Add. cod. Monac. 101, sub cujus finem comparet Jo. Glycæ (Thi ×:05) De recta constructione. V. Hardt. in Aretini Beyträgen, etc., ann. 1804, part. vi, p., 42. (Harl.)] Narrationem legationis in Armenium susceptæ, quam laudat idem Gregoras lib. VI, p. 120, intercidisse dolendum est. Joannem Glycam De vanitate vitæ, quam inter editos scriptores Græcos Cangius in Glos sario Græco commemorat, haud vidi. (v) Duo hae opuscula sunt Paris. in bibl. publ. (sec. Catal. mss. bibl. Reg. vol. II, p. 522) in cod. 2562, n. 3 et 4. In eod. cod. sunt præterea n. 1 et 2 ejusd, Jo. Glycis De orationis constructione Opus ineditum. Inc. 'H to l6you xpñois, rt Pro Andronico imperatore precatio. In ejusdem biblio theca cod. 1210 asservantur Jo. Glycei s. Glycie Homiliæ e variis Patrum aliorumque auctorum Scriptis collectæ. Hujusce codicis initio reperiuntur epistolæ, in quibus nihil memoratu dignum occur it, observante auctore catalogi dicti, p. 254, et Auctoris, inquit, nomen nusquam comparet, it nec illorum, ad quos scribit. Recentiorem esse, il Jud argumento est, quod Georgii Coressli meini merit, theologi magni inter schismaticos Græcos nominis, quique non multis abhinc annis floruit● Thid. in cod. 232, n. 12, reperiuntur anonymi. fortasse Joannis Glycis (suspicante auctore catal. citati II, p. 433) Epistolæ ad Gabram, ad præ. Tectum canicleo, ad imperatorem, ad Chatziam,ad Cleidam, ad Logothetam, ad anonymos complures. Atqui Floremtiæ in bibl. Laurent. cod. 24, plut. 57, disertis verbis ei ascribuntur duse epistolæ, Tou n. Epistola ad imperatorem (scil. Michaëlem Pa læologum, inc. 'Eμot thy ßlov &vūnai ykyove, etc n. 19. Epistola ad logothulam ærarii, init. *Q Vill. Bendin. Cat. codd. Gr. Laur. II, p. 359. - Conf. Rob. Ge rium in append. ad Cavei Hist. litt. SS. Eccl. p. 21, ad ann. 1316. (ĦARL.) (Montfaucon, Bibl. Coisl. p. 150 ) Codes XCVII, olim CXXXI, bombycinus, XV circiter sæculi, initio et Ane mutilus. Supersunt folia 233, quæ continent homilias auctoris nomen non præferentes: sed eas epistola ultimo loco posita docet esse Gregorii Palamæ, Thessalonicensis archiepiscopi. Hujus porro scriptoris perampla quinque volumi ua in hac bibliotheca consequenter posita habentur, quæ excepto primo de quo nunc agimus, polemi ca omnia sunt. Horum omnium non levem notitiam dabit capitum et argumentorum omnium collectio quam subjicimus, addita interpretatione Latina. Quinque priores homilia abscissæ sunt. Earum quæ sa persunt, catalogum damus, VI. De jejunio dicta videtur, sed initio ac inscriptione caret. VII. omt lia altera de jejunio: habita est et ista vespere ejusdem feriæ tetradis. Hujus initium est: 'Hồi µìv 6ºða) VIII. Homilia de hide, in qua piæ confessionis (fidei) expositio. Ha bita Dominica Orthodoxiæ. Initium, Diorevoµe › eig Toy Aɛóv elc. etc. milia in Dominica secunda S. Quadragesimæ, ar gumentum habens de paralytico per Dominum in Ca pernaum sanato etc. Initium, etc. Homilia in venerandam et vivifram crucem Domini Dei et Salvatoris nostri Jesu Christia Initium
col. 801–802page 16 of 36
PG 150:801τάρτης ἐν τῇ ἁγία Τεσσαρακοστῇ Κυριακῆς, ἐν Η καὶ περὶ ἐπιμελείας τοῦ ἔνδον λογισμοῦ. Πολλάκις πρὸς τὴν ὑμετέραν ἀγάπην. ΧΗ. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς παν υπεράγνου Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καὶ ἀεὶ παρθένου Μαρίας. Ὁ μὲν ψαλμωδός Προφήτης. ΧΙΙΙ. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία ἐκφωνηθεῖσα τῇ Κυριακῇ τῶν Βαΐων. Καιρῷ δεκτῷ ἐπήκουσά σου. Χιν. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία δεικνύσασα τὸ τοῦ Σαββά του καὶ τῆς Κυριακῆς μυστήριον καὶ εἰς τὸ τῆς καινῆς Κυριακῆς Εὐαγγέλιον. Καὶ νῦν Κυριακὴν ἑυρ τάζομεν. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία τῇ Κυριακῇ τῶν μυροφόρων, ἐν ᾗ καὶ ὅτι πρώτη τὸν Κύριον ἡ Θεοτόκος εἶδεν ἐκ νεκρῶν. ἀναστάντα, τοῦ Κυρίου ἀνάστασης. ΧVΙ. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς τὸ κατὰ τὴν Σαμαρείτιο Τα τοῦ Χριστοῦ Εὐαγγέλιον, καὶ ὅτι δεῖ καταφρονεῖν τῶν παράντων. Διά πατῶν τῶν νῦν διερχομένων ἡμερῶν. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς τὸ κατὰ τὸν εὐαγγελιστὴν Ἰωάννην ἑωθινὸν ὄγδοον, ἐν ᾗ καὶ ὅτι μετ γάλων δωρεῶν ἀξιωθήσονται οἱ μέχρι τέλους μετ' εὐλαβείας ἐν ταῖς ἱεραῖς συνάξεσι παραμένοντες. ο. Ἰωάννης ὁ. παρθένος. ΧVΙΙΙ. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς τὴν ᾿Ανάληψιν του Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χρι στοῦ, ἐν ᾗ καὶ πῶς ἀναπληρούται τὸ νομικὸν Σάββα. τον. ταζον Ἰουδαῖοι τὸ Πάσχα τὸ νομικόν. ΧΙΧ. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς τὴν αὐτὴν ἑορτὴν, ἐν ᾗ καὶ περὶ παθῶν καὶ ἀρετῶν. Βλέπετε τὴν κοινὴν ἡμῖν ἑορτήν. ΧΧ. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς δέκατον ἑωθινὸν Εὐαγ γέλιον, ἐν ᾗ καὶ τοῦ κατὰ αἰσθησίν τε καὶ νουν προς τὸν ἀντικείμενον ἡμῖν πολέμου. Τὰ ἑωθινὰ τῶν θείων Εὐαγγελίων οὐ πάντα εἰσὶν ἑωθινά. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς τὴν κατὰ τὴν Πανα τηκοστὴν τελεσθεῖσαν φανέρωσιν καὶ διανομήν του Θείου Πνεύματος, ἐν ᾗ καὶ περὶ μετανοίας. Εθεασάμεθα πρὸ μικροῦ. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία ἐκφωνηθεῖσα κατὰ τὴν Κυριακὴν τῶν ῾Αγίων πάντων. θαυμαστὸς ὄντως ὁ Θεὸς ἐν τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ. ΧΧΙΙΙ. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία ἐκφωνηθεῖσα· ἐν τῷ καιρῷ τοῦ θέρους, ἐν ᾗ καὶ περὶ τοῦ πνευματικοῦ θέρους. Ο τῶν ἁπάντων Ποιητής Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία ἐκτωνηθεῖσα καὶ αὕτη ἐν τῷ καιρῷ τοῦ θέρους, ἐν ᾗ καὶ περὶ τοῦ μέλλοντος ἡμῖν λογικοῦ θέρους, 'Ο λόγος ἂν ἐλάλησα, ἐκεῖνος κρινεῖ ὑμᾶς, ὁ Κύριος ἐν Εὐαγγελίῳ φησίν.. ΧΧν. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία ἐκφωνηθείσα κατὰ τὴν ἑορτὴν τῶν ἁγίων καλ κορυφαίων ἀποστόλων Πέτρου καὶ Παύλου.. Ἡ τῶν ἁγίων ἑκάστου μνήμη.. ΧΧVΙ. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία: ὑπόθεσιν ἔχουσα τὴν, κατὰ τὸν εὐαγγελιστήν. Ματθαῖον, ἐν Καπερναούμ ἰαθέντα παράλυτον· ἐν ᾗ καὶ περὶ τῆς κατὰ Θεὸν λύο πης. Μελισσείῳ κηρίῳ ἔοικεν. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία ὑπόθεσιν ἔχουσα τοὺς κατὰ Ματθαῖον ἐν οἰκίᾳ ἀναβλέψαντας τυφλούς, ἐν ᾗ καὶ ὅτι οὐκ ἔστι πίστιν ἔχειν ἀληθῶς χωρὶς τῶν ἔρω γων τῆς μετανοίας. Ο Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός. ΧΑ 111. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία ἐκφωνηθεῖσα ἐν λιτῇ. τελουμένῃ κατὰ τὴν πρώτην τοῦ Αὐγούστου μηνός. Ὁ Θεὸς θάνατον, αὐκ ἐποίησεν. ΧΧΙΧ. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον τῆς ἐνάτης Κυριακῆς Εὐαγγέλιον, ἐν ᾗ καὶ περὶ πειρασμῶν. Μ α Ἰάκωβος ὁ ἀδελφόθεος. ΧΧΧ. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία περὶ ἀρετῶν καὶ τῶν ἀνα τιθέτων αὐταῖς παθῶν· καὶ ὅτι κόσμος οὗ κοσμοκράτωρ ὁ διάβολος ἐστιν, οὐ τὰ κτίσματά ἐστι τοῦ Θεοῦ, ἀλλ' οἱ διὰ τῆς παραχρήσεως τῶν κτισμάτων ὑποταγέντες αὐτῷ. Ἐξεφωνήθη καὶ αὕτη ἐν λιτή.
Homi lia in Evangelium Quartæ in sancta Quadragesima ɖie Dominica, ubi et de cura interioris cogitationis. Initium Homilia in Annuntiationem castissime Dominæ nostræ Deiparæ et semper Virginis Mariæ. Init. Ηomilia hahita Dominica Palmarum, fnit. Ηomilia, quæ Sub bati et Dominica mysterium declarat; et in Evange fium nova Dominica. lnit. lec homilia scholia habet textui inter posita.. ΧV. Homilia in Dominica Myrophoron, id est, eurum quæ corpus Domini unc tum venerunt in monumentum; et quod Deipara Do minum ex mortuis suscitatum prima viderit. Init..: "H Homilia in Evangelium Samari tana, et quod oporteat prasentia despicere. Inil. XVII. milia in matutinum octarum secundum Evangeli.. stam Joannem, et quod magnis muneribus digni habebuntur, quotquot usque ad finem cum pietate in sacris synaxibus permanserint. Iuit, Homilia in Assumptionem. Domini, Dei, et Sal vatoris nostri Jesu Christi; ubi etiam quomodo adim pletur el consummatur Sabbatum legale. Init.: "Ewp Homilia in eamdem ipsam solemnitatem, ubi etium.de passiunibus et vir tutibus. Iuit. Homilia in decimam matutinum, ubi etiam de bello contra adversarium nostrum tam secundum sensum, quam secundum mentem gerendo. Init. XXI. Homilia in manifestationem et dispensationem Spiritus divini in Pentecoste factam; in qua etiam de pœnitentia. Initium XXII. Homilia. habita in Dominica Sunctorum omnium. Initium Homilia habita tempore messis; ubi et de messe spi ritali. Initium XXIV. Hamilia item:habita in tempore messis, ubi et de futura nobis rationali mesta. lui tium Homilia habita in festo sanctorum coryphæorum, apostolorum Petričet Pauli: Init. Homilia, cujus argumentum est Paralyticus, qui secundum evangelistam. Matthaum in Caperuauna sunatus est; ubi etium de ea, quæ secundum Deum est, tristitia. Init. XXVII. Homilia argumentum habens cacos illos, qui secundum Matthæum in domo vi sun receperunt; ubi etium probatur fidem non posse: vere haberi sine operibus pœnitentiæ. Init, Homilia habita in processione, quæ celebratur prima die mensis Augusti. luit. Homilia in Εvangelium secundum theum nona Dominica, ubi etiam de tentationibus. lit. Homilia de virtutibus et de vitiis ipsis oppositis: cl quod mundus cujus princeps est diabolus, non creatu ræ Dei sunt, sed ii qui per abusum creaturarum ei
col. 803–804page 17 of 36
PG 150:803"Ωσπερ ἐπὶ γεωργουμένης γῆς. ΧΧΧΙ. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς τὴν σεπτήν Μεταμόρ. φωσιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἐν ᾗ παρά στασις ὅτι τὸ κατ' αὐτὴν φῶς ἄκτιστόν ἐστιν. ἐξεφωνήθη πρωί κατὰ τὴν ἑορτήν. Επαινοῦμεν καὶ ἡμεῖς καὶ θαυμάζομεν. ΧΧΧΙ. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς τὴν αὐτὴν τοῦ Κυ ρίου σεπτήν Μεταμόρφωσιν, ἐν ᾗ παράστασις ὡς εἰ καὶ ἄκτιστόν ἐστι τὸ κατ' αὐτὴν θειότατον φῶς, ἀλλ᾽ οὐκ ἔστιν οὐσία Θεοῦ. Ἐξεφωνήθη κατὰ τὴν θείαν λειτουργίαν. Ησαΐας ὁ προφήτης. ΧΧΧΙΙΙ. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία ῥηθεῖσα κατὰ ἑνδεκά την τοῦ Ματθαίου Κυριακὴν, ὑπόθεσιν ἔχουσα τὴν παραβολήν·. Ομοιωθήσεται βασιλεία τῶν οὐρα νῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὅς ἠθέλησε συνᾶραι λόγον· ο ἐν ᾗ καὶ περὶ ἀνεξικακίας καὶ συμπαθείας. Ο Θεὸς αὐτεξούσιον πλάττων τὸν ἄνθρωπον. καλοῦσαν εἰς τοὺς γάμους τοῦ υἱοῦ, ἐν ᾗ καὶ πρῶ τοὺς λέγοντας" Διατί ἐκάλεσεν ὁ Θεὸς εἰδὼς τους μηδαμώς ἢ μή δι' ἔργων ὑπακούσοντας, καὶ διατί ἐποίησε τοὺς κολασθησομένους; ?: Τῆς σήμερον αναγνωσθησομέ νης. ΧΧΧΙΧ. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς τὴν σωτήριον γένο νησιν τῆς πανυπεράγνου Δεσποίνης καὶ Θεομήτορος ἀεὶ Παρθένου Μαρίας. Πᾶ; μὲν καιρὸς ἐπιτήδειός ἐστι. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς τὸ τῆς ἑπτακαιδεκάτης τοῦ Ματθαίου Εὐαγγέλιον τὸ περὶ τῆς Χαναναία:, ἐν ᾗ καὶ περὶ τῆς τοῦ ἀνθρώπου εὐτελείας καὶ τῆς ἐπαινετῆς ταπεινώσεως. "Οτι Κύριος ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς τὸν ἅγιον ἀπόστολον καὶ εὐαγγελιστὴν καὶ τῷ Χριστῷ ἐξόχως ἠγαπημέν νον Ιωάννην τὸν Θεολόγον, ἐν ᾗ καὶ περὶ τῆς εἰς τὸν Θεὸν καὶ τὸν πλησίον ἀγάπης. Εορτὴν ἄγομεν σήμερον. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς τὸ τῆς δευτέρας κυριακῆς τοῦ Λουκᾶν Εὐαγγέλιον τὸ λέγον· ὡς ἂν θέ λετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὑμεῖς ποι εἴτε αὐτοῖς ὁμοίως. Ἐν ᾗ καὶ κατὰ τοκιζόντων. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς τὴν πάνσεπτον Κοί μησιν τῆς πανυπεράγνου Δεσποίνης ἡμῶν θεοτόκου καὶ ἀεὶ Παρθένου Μαρίας. Τὴν ἐμὴν ὁμιλίαν σήμερον. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς τὸ πρῶτον ἑωθινὸν, ἐν ᾗ καὶ ὅτι οὐκ ἀρκεῖ τὸ θεῖον βάπτισμα σῶσαι τὸν ἄνθρωπον, εἰ μὴ καὶ τὴν τήρησιν ἔχειν σπεύδει τῶν θείων ἐντολῶν. Ο πρὸ τῶν ὄνο των ων. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία ῥηθεῖσα ἐν λιτῇ γενο μένῃ διὰ τὴν ἀήθη καὶ ἀθμίαν τοῦ θανάτου την καῦτα πληγήν. Ἰωάννης ὁ ἠγαπημένος. ΧΧΧVΙΙ. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς τὴν ἀποτομὴν τοῦ τιμίου προφήτου Προδρόμου και βαπτιστοῦ Ἰωάν νου. Εἰ τίμιος δ θάνατος τῶν ὁσίων. ΧΧΧVΙΙΙ. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία τῇ τεσαρεσκαιδεκά τῇ τοῦ Ματθαίου Κυριακῇ εἰς τὴν παραβολὴν τὴν Ο πλάτας καταμόνας τας καρδίας ἡμῶν. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς τὸ τῆς τρίτης κυριακῆς τοῦ Λουκᾶ Εὐαγγέλιον, ὑπόθεσιν ἔχον τὸν ὑπὸ τοῦ Κυρίου ἐγερθέντα τῆς χήρας παῖδα· ἐν ᾗ και περὶ τοῦ συγγνωμονικούς ἡμᾶς καὶ συμπαθείς πρὸς ἀλλήλους είναι. Τὸ θεῖο ον καὶ κοινωφελές. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς τὸ τῆς τετάρτης κυριακῆς τοῦ Λουκᾶ Εὐαγγέλιον τὸ λέγον· «Ἐξῆλθεν ὁ σπείρων τοῦ σπεῖραι τὸν σπόρον αὐτοῦ, ὁ ἐν ᾗ καὶ περὶ τῆς ὀφειλομένης πρὸ τοῦ σπόρου τούτου παρ' ἡμῶν τελεῖσθαι καλλιεργίας. Ο Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς τὸ τῆς πέμπτης Κυ
subditi sunt. Habita est et hæc in processione. Iuit. vene llomilia in randam Transfigurationem Domini nostri Jesu Chri sti, ubi demonstratur lumen, quod in ea luxit, fuisse increatum. Habita est matutinis festi horis. luit. Edita est latine tom. 26 Biblioth. Patr. Lugdun. ex inter pretatione Combefisii. Homilia in eamden venerandam Transfigurationem: ubi demonstratur lumen divinissi mum quod in ea splenduit, etiamsi increatum sit, non esse tamen essentiam Dei. Habitaest in sancta Litur gia. luit.: Edita ibidem eodem interprete. Homi lia habita undecima Dominica secundum Matthæum, argumentum habens parabolam illam: ‹ Simile erit regnum cœlorum homini regi, qui voluit rationem funere: a ubi de tolerantia et compassione. luit. (sic) Homilia in decima quarta Matthæi Dominica, in parabolam ero cantem ad nuptias Filii, ubi et adversus eos qui dicunt:Quare vocavit Deus, cum probe nosset eos qui nullatenus per opera obedituri erant, et cur supplicio dignos effecit Init. Homilia in salutarem nativitatem castissimæ Dominæ et Dei Matris semper Virginis Maria. Initium XL. Ηomilia in Matthai Evan gelium decimæ et septimæ Dominicæ de Chananæa, in qua de hominis vilitate, et de laudabili humili tale. Init. XLI. Homilia in sanctum apostolum et evangelistam, atque a Christo eximie dilectum Joannem Theologum; in qua de charitate erga Deum et proximum. luit. XLII. Ilomilia in Evangelium Lucæ in secunda Dominica, ubi dicitur: ‹ Quomodo vultis ut faciant vobis ho XXXIV. Πlomilia in veneran. dam dormitionem castissimæ Dominæ nostræ Dei para ac semper Virginis Maria. Iuit.: mines, et vos facile illis similiter. In hac etiam est XXXV. Homilia in primum matutinum, in qua docetur non sufficere divinum baptisma ad salu tem hominis, nisi is sollicitus sit ad observationem divinorum praceptorum. luit. XXXVI. Homilia habita in processione, quæ facta est ob insolitam et frequentem, quæ tunc acci dil, mortalitatem. Initium Homilia in decollationem venerandi propheta præcursoris et baptista Joannis. Iuit. invectio in feneratores. Init. XLIII. Homilia in Evangelium Luca tertiæ Dominicæ, argumentum habens puerum viduæ a Domino – suscitatum; ubidocetur nos ad condonan dum et miserandum pronos esse debere. Init. XLIV. Homilia in Evangelium Lucæ Dominicæ quartæ, ubi dicitur: ‹ Exiit qui seminat, seminare semen suum. In qua eliam agitur de bonis operibus, quæ antequam semen spar gatur, complere debemus. Init. XLV.
col. 805–806page 18 of 36
PG 150:805ρακῆς τοῦ Αὐυχὰ Εὐαγγέλιον γέγον" «“Ανθρώπος τις ἣν πλούσιος καὶ ἐνεδιδύσχετο πορφύραν καὶ βύτσον' ν» ἐν καὶ περὶ πλουσίων τε χαὶ πενήτων, πἰς ὁ σωζόμενος, Πυπείῖα ἐκ Κυπμηοίθινη ἔκιοαι ιν: ϑυπεϊηϊσαι, ενὲ ἀϊοίααγ τα Πυπῖο φμϊίαηι ὁνα! ἀϊυδὲφιμπεθαιν μαγρεγα εἰ ὕμδδο ν ἰὴ φία ἐδ ἀἰυμἶψιϑ δι γεροτίνεν, χαῖρ καίνιις βαί. Ταῖι, τ ὑῶν κατὰ σῶμα χρειῶν, ΧΕΝΊ. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία, εἰς τὸν ἐν ἀγίοιτ μτγαλομάρτυρα καὶ ὑχυματουργὸν χαὶ μυρυβλύτην Δη-. μῆτριον, Πονυμία, ἵν 8. πεαρηοηε πιατ ψγέηε πεῖνεις: τηΐηναμι μαϊταίοτεμι, δὲ πηψιεμία. οἠμηάδηίφοι Ῥοινεινένηι Τηΐτ τ Ἐμοὶ δὲ λίαν ἐτιμήθησαν 5! φίλοι σον, ὁ θεός. ΧΗΥΤ. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς τὸ τῆς ἔχτης τοῦ Λουχᾶ Κυριακῆς Εὐαγγέλιον τὸ λέγον " «Ἐξελυόντι τῷ Ἰητοῦ εἰς τὴν γῆν ὑπήντησεν αὑτῷ ἀνὴρ ἐν τῆς πόλεως, ὃς εἶχε δαιμόνιχ ἐκ χρύνων ἰχανῶν. ν Πυνελϊα ἤν εὐμροξ ιν. ἔνωοι αρατα θοπάμίοα, σάλι ϑογδα σι τοι ἔἰργεαφαὶ 1 ἐδηὶ ΤῈ τοῦγανα οὔοανα σίτῖν ἐἰα εἰυϊίαιο, αὶ παϑεθαιὶ φανιοηῖᾳἰοπιμονῖς δης μενεῖς. ν Πῆι. Ὃ ὧν ἔκ τοῦ Θεοῦ τὰ ῥήματα τοῦ Θεοῦ ἀνούει. ΧΕΥΠΙ. Τοῦ αὑτοῦ ὁμιλίᾳ, ὅτι ἡ πρὺς τὸν Θεὺν συνεχὴς διὰ προσευχῆς καὶ ψαλμῳδίας ἔντευξις ἕδρα ἐστὶ καὶ ἀσφάλεια παντὸς καλοῦ, καὶ ἀπυτροπὴ χαὶ λύτρωσις πάσης κακίας τε χαὶ δυσχερείας. Πονεα, νυ [τεφμενς τῶν Πθὺ δο οηνείινν μὸν ον ἰσπεπὶ εἰ μοαίηνοίενι, ἐς βυεπεαηεόππενε εἴ ἐπιαμιθη ομεηὲς ϑοπὶ, οι αὐδΥοῖο αἰψιο ἐἰδεταισ αὖ αππὶ φιαΐο εἰ ἰη[οτίαπίο. [πὶϊ. - Ἐπὶ νοῦν λαθὼν ὁ Δαδὶὸ χαὶ ἀναλογισάμενος. ΧΠΙΧ. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς τὴν πρὺς τὰ ὑλγια πῶν ἁγίων εἴσοδον, χαὶ τὸν ἐν αὐτοῖς θεοειδὴ βίων τῆς πανυπεράγνου Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόχου καὶ ἀεὶ Παρθένον Μαρίατ. ΠΗ Ια ἔνι ἐπιψγάσδτιι ἰὴ διμιον 1 βαμοιυε θεν οἱ ἐπ δὶ υὐέα εἰὐνέμα σαδ ἰδ εέμι Πανεΐ ναι ποσίν θείμαται αὐ κόπιρετ Υ νης δανῖια, τς, 1 Ἐπὶ τῶν μειζόνων. .. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία ἐχφωνηθεῖσα κατὰ τὴν αὐτὴν εἰς τὰ "για τῶν ἁγίων εἴσοδυν ἑορτὴν πανυπεράνου Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου. Ποηα Ἀαύέμᾳ, ἐπι φαάεπι βοίεηινίίαιε ἐιργεδφιῖς ἐπ δαποία δαποιοτιαα ταφεεοῖηια θονῖα ποσίσς θείραγα, ἰμΐι. τ Εἰ ἐκ τοῦ καρποῦ τὸ δένδρον γινώσκεται, 11. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία, ὅτι μετὰ τὴν τοῦ Κυρίου παρουσίαν καὶ τοῖς, - -. μείζων ἀμοιθὴ, καὶ ποῖς ἀπειθοῦσι πλείων ἡ κόλασις, καὶ περὶ διαφόρων παθῶν καὶ ἀρετῶν. ᾿Ἐξεφωνέθη κατὰ δικάτην τοῦ Αουκᾷ Κυριακὴν, ἥτις ἐστὶ τῆς τῶν προπατόρων. Πονείίία, φιιοα Ῥο θοηνίπῖ αἀνεμίμι οἰ ἐγεάφηθιις μιαον τειν μεῖο, εἰ πυν οὐδοημεπείδτες πταλας βὲμμλϊεΐωνη μαγείπιτ; πὸ ἀ ἀϊθενοῖν υἱιηα νἱνεμενεικίμα. “Παϑια εο! ἀεείπια [μιναν θουεϊοῖοα, φαισ ὁδ! γτένπογ μην Ῥαΐγπνι. μι. - Ἑχήρυττε μὲν καὶ ὁ παλαιὸς νόμος, 141. Ῥοὺ αὐτοῦ ὁμοία, ἔχφωνηθεῖσα τῇ Κυριανῇ πῶν προπατόρων, ἐν ᾧ χοὶ πρὸς τοὺς ῥφηύ; ὡς ἔχονπᾶς εἰς τὴν ἀχρύασιν τῆς διδασχαλίας διὰ τὴν τοῦ χαιροῦ δυσχέρειαν χαὶ τῶν σωνατιχῶν χρετῶν ἔνδιυανν Π ον ἐανῖια Τονεθιῖτα μεϊπιονίοι Βάττον, ἠὲ σις αὐυυε σις ἐὐδ αὐ λύτεν φεΐ θην ι γ δ ἐνα οι ἐν πινάλπιπ «ἰοειτένια, ἐμεμε οὐν αἰ Πγομ μα νι τονηρνο τα δον. φιι απεΐψμι. δή, ἅπτρ οὗ ροηανίαην ἐονμοταί τιν πθυυπαὶἐαϊίηι. Τοῖς, τ Λοῦ μονογενοῦς γϊο τοῦ Θευῦ, πιο τιθϑην οχ. Ῥάτιο μα! αξοθι. 11. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία περὶ τῶν ἀγίων καὶ φριχτῶν τοῦ Χριστοῦ μυστηρίων, ἐκφωνηθεῖσα πρὸ τὸτο τάριων ἥμερον τὴς τοῦ Χριστοῦ γον ἤσειως, Πυναΐς ΠΤ ΠΠΠ φνοϊεῖον αἰεί ἀπίο ΟΝΥϊαῖ ὁτίην Ἰαΐτ. - Ὃ λόγος ὁ συντελῶν πρὸς σωτηρίαν, [ὲ. ἀυδονίμία. ὁὐσιεῖς πο Σ ΔΎ, Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία τῇ Κυριχχῇ πρὸ τῆς Χριστοῦ γεννήσοως τῶν ἁγίων Πατέρων περὶ τῆς κατὰ αάρχα γενφαλογίας τοῦ Κυρίου χαὶ Θτοῦ ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ τῆς αὐτὸν ἐν παρθενίᾳ τεχούσης ἀεὶ παρθένον θεοτόκου, Ποηνίία ἐν Μονε τα ἀπιν (τένεὶ παι υτίπέσηι δα δ, Ῥαϊγίθις ἀφ φοθϑαἐοφῖα φευμιιάμη σαγησ Βουεὶ, εἰ Ποῖ πρρενὶ Ζελε Οἰιν εὶς νεέδιιον ἐἶαισ φαὲ ἰμδενὶ ἐνὶ εἰγαἰνίίατο φοννία, σειεμεν Υ ἰνψεεῖς Μανίαι. 10. τ ᾿Αγενοαλόγητον εἶν ναι τὴν Κύριον, 1.7. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς τὴν κατὰ σάρκα θείαν καὶ σωτήριον γέννησιν τοῦ Κυρίον καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἐοινεῖῆα ἔνι ἀϊοίνιαηι δὲς ϑαϊμίατενι πφεμηεέπινν σανηδιν πα εϊαίοηι δον εἰ ϑαϊναιονῖς, πολιν φέσι (ιν δε. πτ.: Τῆς παρθεν:κὴς λοχείας ἢ νῦν τελετή, γι, Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία. περὶ τῶν κατὰ τὸ θεῖον. βάπτιτμα τελουμύνων, χαὶ περὶ μετανοίας, καὶ περὶ τῶν περὶ αὐτῆς εἰρημένων παρὰ τοῦ βαπτιστοῦ Ἴωἄννον. 'Κξεφωνήθη τῇ παραμονῇ τῶν φωτῶν. Ηομιῖἴω ἀὰ ἐς φαΐ σευιπιάπιιε αἰέν ϑαρίΐενπα ἐμ αι διρῖ, αὐ (6 μφηλυπια, ἀδφαδ ἐϊν ἡ ἃ Μοάπηε Μβωριΐξεα εἴνοα ἰἰαπν ἀϊεία καν!, Μανμα ἐθι ἴπ ἔχε μεειαἰλοπια ἐμινεΐειινα. Πεῖι. τ ὯΙ μετάνοια καὶ ἀρχὴ ἔστι καὶ μεσότης καὶ τές. ΕΥΠ. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία ῥηθεῖσα τῇ ἁγίᾳ καὶ σεθασμίᾳ ἑορτῇ τῶν Φώτων, ἐν ἢ κατὰ τὸ ἐγχωροῦν ἔχφαναις τοῦ μυστηρίον τοῦ Χριστοῦ βαπτίπματος, Μουιεία παδέμα ἴηι φαποῖο εἰ υεμεναπίο [εδίο ἐαιρϊθεταν αϑίρτο [οϑϊταἐσροσιυτπμαίετὶὶ ὑαρμμ φημὶ (τισὶ. 111. : Χθὲς συνεκκλησιάζων καὶ συνεορτάζων ὑμῖν. ΕΥ̓ΤΗ, Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία τῇ ιβ' Κυριακῇ τοῦ Δουκᾷ, ὑπόθεσι» ἔχουσα τῶν δέχα λεπρῶν παράδοξον ἴασιν" ἐν ἢ περὶ τῆς πρὸς θεὸν χαὶ πρὺς ἑαυτούς πὸ καὶ ἀλλήλους εἰρήνης. ἰοημία ἐπὶ ἀποάροίηει οπνίηΐεα πιύαεἰλτι αὐ μενιετείαιον ἐὲ ἀφφθὴὶ ἰόρευτότε μεϊταλσαιγαιΐο ; αὐὶ 46 μασὲ ἐμὴν θέν ἐαίετ πυκ παπέμο ἰανεμία, Ταῖϊ. : Ἑὰ τοῦ παλαιοῦ νόμου πάντα συμθολιχκά, ΗΗΧ. Τοὺ αὐτοῦ ὁμιλία τῇ τε' Κυριαχῇ τοῦ Λουχἄ, ὑπόθεσιν ἔχουσα «τὴν τοῦ ἀρχιτελῴνου ζαχχτῶν διόρθωτιν καὶ σωτηρίαν, » ἐν ἦ χαὶ χατὰ φιλεργυ. ρίας. Ποία ἴν ἀξοῖμια, φνέμια ἰϑοννῖνῖσα ἔμιρον, αὐ σιμιεπίον ἐαύφνς 4 Ζαζείαϊ μυϊνοϊμῆς. τοἰονὶ γιρείνακιία εἰ ψαίναν νη ἡπα φίϊαπι ουμσα αὐατὶν ταις ἔμεν τ μῶν» μὲν τοῦ τὐσγγελίστοῦ Διυχᾷ,
quas se AsuxR Elayyfusy Hévoyt e "Ayüpurzoz cis djy mhoósioe xa bvefibórxevo muppüprv xal Bózow » iv fpei epi mhaualay tz xal evite, nig 6 auzápevoz, Homilia in. Evangelium Luce quintz Dominica, ubi dicitur : «Homo quidam erat. dives Hn induebatur purpura et bysso za in qua de divitibus el pavperibus, quis salvus. fiat, luit, : Toy zxzà aüpa yp. XLVL. Toà a2:69 &pifa, el; bv Ev &ylotz pea Gopágrupa xxi Üxoparoopybw xal pogufAdeny AT pipi. Homilia in S. magma martyrem: miraculorum — patralorem, et wnguenta — e[fuudentem Demetrium. Mit. : "Ego: 8b Mav ivtufümsay «b ef- 3o: 099, 6 Bid. XLVIL To) ab200 bpiMa el; à tng Íxtng z6U Aoox& Kupuxxs Eünyr£keoy zb Mov * « Etehüóvat c hq3o9 elg thv 7v Untvenatv acsi dvo Ex six mé, bg sys Baipówux ix jgp)wew dxaww. » llomilia im c.enpeium Luce serte Dominice, cujus verba sunt ; « Egredienli Jegu in terram occurrütvir. de civitate, qui habebat. demonia a temporibus mnltis. » Tit. "0 y £x «o2 Oc69 «X dfjpaza 193 Beu9 &xodet. XLVIIL. Teü abzoU pua, rt dj moli thv Gel sug. Ui mpogtoghs xal uhuqblag Évrtufi Eüpa Eoi xal &gáxeta mavrhg xaloD, x3i dmuvpomp xm kópusus márng xexiag texoh Üvcyepciaz. lHomilia, qwod [requews cwm Deo colloquium. per orationem et psalnodivm, sit firmamentum. et tutamen omnis boni, et. aversio atque liberatio ab omui malo et infortunio, Init. : "Eri vo0v hav à. Aat xaláàvaloytaápsvos. XLIX. ToS aütoBápüfn elg «iy mpg à TApun tüw &yley elsoos, xa viv bv aUvolg Üsoeib Bíov Tüs mrvosepáyvoo Azsmeivne fui» Groróxoy xal e Ia g0£uo0 Mala. Ionilia in ingressum in Sunctà Sancturum, et inibi vita diviua castissimze Domina nostre Deipara: ac semper Virginis Marie, luit, : 'EmicÓv uidpvov. L. Toà a:09 ógiia Exgurvrüeloa xav ty aiet sigsà "Ayur vOv die ctoobov boprhw mavuxtpáquou Azsmolvns fjv Ücovéxoo, Homilia habia in eadem solemnitate ingressus in Sancta sanciorina castissima Domina: nosire Deipara, luit. : El x X09 xapmoU zb &£vüpov ytutoskexat, Li. To) a2t,0 uiia, ürt uetk vhv o0 Kupleu mapoocíaw xal volg , . . . piiQv ápoiiR, xal xol; áneiüoügt mAcfov *) xjAactc, xa mph üiapópovy malüdw xai &pevóy, "Egsquviün xatà Gixávn? noU Aouxá Kopunxhs, vt; boring tüv mpomatópuv. llomilia, quod post Domini adventum et credentibus major retributio, el wou. obsequentibus majus. supplicium paretur; ac. de. digersis vitiis virutibusque. Ilabita est decima Luce Dowinica, que esi primorum Patri, Wit, : "Exfguee bv xal makathg vos. Lll. Toó abso) épisla, Exguvrüzisa t5 Kuprasf ^» zporzatápuy, iv Exsi mpg soo; patórtus Ugo tg cg rs ixphastv th. Wdarzxhia; Gdorhs cuu xai900 Zu yEnziay xol xày suuacukuO ypxttosisdoca s TWoviilia bcbitn Pontiniea prinevim Patrem, in qui adversus eus uic qui seguiter se habent i nudienda. doctrina, tum ob difficullutem temporis sen calumitatem, 1wmob penuriam corporalium uecessitatum. luit. Toà aovoysvuüg Yiu2 c0 toj. Mzcc magno ex. parte niutilagost. LIH. "Toà 20x98 (prkix spi Gv dihuov xal qpuxtv c5 X purso? uusngluv, Exuvunlcisz mph vextps büipy vhs 103 Xpisunü yevsfsrug. Iomiliu de sanctis et horrendis Ghristi mysteriis, habita quahüor diebus ante Christi ortum, luit. : "0 2/yoz $ suvseRGN npe awvqpiav, Dis deserijta occurrit pum. 55 et 0f. L4. Té) siíz5) buda af Kupuexp mpb ch. Xpiazob yevulis:es vv &yluw Tlazípw? cepi cüz xa: a&pza rvsuhov(az o0. Kupian xai Eoo fuiy "hyss Xpuriob, xai c$z abrbv iv mupüzvia ixndsnc àsi mapÜ£vou isocéxon, Jlomilia in. Dominica aute Christi natiriatem ex 88. Patribus de qenealegia secundum carnem Doniini, et Dei nostri. Jesu. Christi, necnon ejus qui ipsum in virginitate genuit, semper Virgiuis. Marie. Init, :: "Aytvexégqsov et vat thy Kopuw, LV. To) 2009 6piMa cl; viv xatk cápwa Oilav xa) ufyotoy vivvrsty 09 Kupfov xal Eurzüpus hiv "5369. Xpissod. Homilia im divinam et salutarem secundun, carnem. nativitatem Domini et. Salvatoris nostri. Jesu Christi. Wit. : Tn; mapÜsvoxhe oytizg 3 y9v soesd. LVI. Toj ajroü óuikin meg tv xat wh Betov Báccuspa. eskouiivoov, xal mepl petavolaz, xai meg t6» n2?) alils sipuudvoy map 103 Banstzrod "Iudona, "E&zgoin «f mapapovi] và quta. Homiliu de iis qui secundum. divinum. baptisma. initiati suut, ac de ponilentia, deque idis que a Jounne Bapiista circa illii dicta. sunt, Habila est. inezpectaione luminum. luit.: "Rb pesávous ual áp Baro) qesóvno xal éco; LViL. Toà ajzoU ópiAía dmüsica cj &rla xal ac- Gaspía topi süv Vbügv, iv f xavk vb Pyyupouy Exoryaig 03 puscnploy ro) Xpisto0 Baciisuacos, Homilia habita in sancto et venerando festo Luminum, ubi pro [acultate expositio mysterii baptismatis Chrisli. luit. : X0bz auvexxIystáuv xal auveoptáquy ügtv. LVIIL, "To3 ajxoü ópuXia vf i? Kopie zo) Aouxá, ümdÜesi) Eynusz cy bixa Xempüw mapáteguv laci by fomepi rs mobe ihv xol mpg Pavio)g 4e xol AXhosg tlpivos. ifowilia in duodecima Dominica Luce, cujus argumentum est decem leprosorum mirabilis curatio ; ubi de pace cum Deo inier nox mutuo habenda, nil. : Tà 0 vaÀxt02 vóuoo mávia guuÉoM vá, LIX. To) abt) pla vf wt Kopunzi cod Acux&, Uailzaw Éyousa shy vo AgyrteDdivoo ausu dvipfsty xal swsnpixv, » Ev B xat xaxk gus pyugaz. Homilia i» decina quinta. Dowinica Lacx, agumentum. habens : € Zaechas principis. telorsi pexbentia et als, v a qen eium. coutra. varia das. daa. c Mp6? nivis) cósqyiÀtito0 Acus.
col. 807–808page 19 of 36
PG 150:807Περί παρθενίας. "Οτι δεῖ τὴν παρθένον φεύγειν τοὺς κατὰ σάρκα συγγενεῖς. Τοῦ αὐτοῦ λόγος εἰς τὸν θαυμαστὸν καὶ ἰσάγγελον βίον τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Πέτρου τοῦ ἐν τῷ ἁγίῳ ὄρει ᾿Αθῳ ἀσκήσαντος. Οὐ δίκαιόν ἐστιν ὡς γέ μοι δοκεῖ. ἀκέφαλος. Θυγατέρα; τοῦ μεγάλου βασι λέως, καὶ μάλιστα τὴν σύνεσιν ἥν ἐκ τοῦ σοῦ γένους τῷ χορηγῷ τῆς ἀφθαρσίας νυμφεύσασθαι ποθείς. Ὅτι ἐστί τις καὶ ψυχῆς θάνατος τῆς ἀθανάτου φύ σει. Τίς οὗτός ἐστιν ὁ θάνατος;? Ὅτι οὗτος ὁ κατὰ ψυχὴν θάνατος καὶ τὸν σωμαι τικών προξένησε θάνατον. Ὅτι καὶ τοῦ αἰωνίου θανάτου πρόξενος ούτος για νεται. Τίς, ἡ ὄντως, τῆς ψυχῆς ζωή.. "Οτι ἡ ζωὴ αὕτη καὶ τὸ σῶμα ἀπαθανατίζει. Οτι καὶ ἀναληφθήσονται, καθάπερ καὶ ὁ Κύριος οἱ κατὰ Χριστὸν πολιτευσάμενοι. Οτι ἀπὸ τῶν ἐνταῦθα λαμβάνει τὴν ἀρχὴν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ ἡ αἰωνία ζωή. Οτι οὐδ᾽ ὅλως ἔχει χώραν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ ἡ ἀπό γνωσις. Περί φιλανθρωπίας θείας. Τα Διατί τοὺς πτωχοὺς τῷ πνεύματι μακαρίζει κ Κύριος. Περὶ φιλοκτημοσύνης. Περὶ τῶν ἐπερχομένων πειρασμῶν. Πῶς ἐκ τῆς κατὰ νοῦν σχολῆς τὸ πένθος τίκτεται. Περὶ φωτισμοῦ θείου, καὶ τῆς κατ' αὐτὸν θεω ρίας. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία περὶ τῆς κατὰ σάρκα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ οἰκονομίας, και τῶν δι' αὐτῆς κεχαρισμένων τοῖς ὡς ἀληθῶς εἰς αὐτὸν πιστεύουσι, Ο' τοῦ Θεοῦ προαιώνιος. καὶ ἀπερίληπτος. Τοῦ αὐτοῦ ἐπιστολὴ ἦν ἐξ Ασίας. αἰχμάλωτος ὢν πρὸς τὴν ἑαυτοῦ Ἐκκλησίαν ἔγραψεν. Ταπεινός μητροπολίτης Θεσσαλονίκης πᾶσι τοῖς ἐν ἁγίῳ Πνεύματι. τῶν κατηχουμένων της ἱερᾶς λαύρας τοῦ ἁγίου Αθανασίου. τοῦ πρώτου βιβλίου, Γρηγορίου ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης πρὸς τὸν ἐλλογιμώτατον καὶ θεοφιλέστατον ἀρχιεπίσκοπον Κυ ζίκου ᾿Αθανάσιον, ἐρωτήσαντα περὶ τῶν ᾿Ακινδύνου συγγραμμάτων, εἰ τοῖς τοῦ Βαρλαὰμ ἐκείνου συμ φωνεῖ περὶ τοῦ Θεοῦ φωτὸς καὶ τῆς θείου χάριτος. πυνθάνῃ περὶ τῶν ᾿Ακινδύνου συγγραμμάτων. 18 Λόγος δεύτερος. Ποσαχῶς ἡ θεία Ένωσις καὶ διάκρισις· καὶ ὅτι μὴ κατὰ τὰς ὑπου στάσεις μόνον, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὰς κοινὰς προς δους καὶ ἐνεργεία; διάκρισιν ἐδιδάχθημεν ἐπὶ Θεοῦ, καὶ ὅτι καθ' ἑκατέραν ἔνωσίν τε καὶ διάκρισιν ἄκτιστον φρονεῖν παρελάβομεν αὐτόν, και Βαρλαάμε καὶ ᾿Ακίνδυνος ἀπαρέσκωνται, Διονύσιος ὁ μέγας απ τήκοος γεγονώς τῆς τῶν ἀποστόλων φωνῆς.
De vigiuitate. Οuod oporteat virginem fugere cognatos secundum carnent. L.Χ. Sermo in admi randam et angelicæ parem vitam S. Patris nostri Petri, qui in sancto monte Aulia asceticam vitarn duxit. Initium Hæc oratio fine mutila est, uno videlicet exciso folio. LXII. Libellus moralis, Huic prefixa erat praefatiuncula seu epistola, ut videtur, nun cupatoria. ad virginem, cujus initium cum praece denti folio abscissum est. Pauca supersunt ex five que sic incipiunt This liber dividitur in capita quæ sequuntur Quad animæ natura immortalis quaedam mors sil. Οuanam hao mors Quodilla mors anime mortem etiam corporis procuraverit. Quod illa mors, merum quoque mortis cause sil. Quaerant vere sit animæ vita. Quod hæc vitu corpus etiam immortale faciat. Quod sicut Douni uus, sic etiam ii qui secundum Christum: vixerint; assumendi sinι. Quod @lerna vita ex hoc sæculo in homine initium· habeat. Nullam in hornine esse: desperanioni locum. amore:Dei erga homines. Εur pauperes spiritu beatos prædicet Do minus De avaritia seu possessio num amore. De lenta fonibus irruentibus. Quomodo ex otio secundum mentehi luctus gignatur. De illuminatione divina, et de contempla:ione inde proveniente. Hoinilia 63 deest. Honiilia04 eadem est ac Ho milia 53. LΧV. eic. Homilia de economia secun dum carnem Domini nostri Jesu Christi, et de bonis quæ per eam vere credentibus concessa sunt. Ini tium LXVI. Ejusdem epistola quam ex Asia, captivus cum esset, ad Ecclesiam suam scripsit. Initium llujus postrema pars abscissis ali quot foliis desideratur. Et insuper tam epistole quam homiliæ præcedentis exesa in interiori mar gine fólia ad litteras usque rescidît nuperus Co dicis compactor, et nova charta agglutinata scrip turam magna ex parte obtexit: Fere integra inse ritur in Gregorii Vita per Philotlieum scripta Cod. seij. fol. 263 et seqq. Postrema pars quæ hic desideratur fere tota est fol. 264 verso, col. f, lin. ult. et fol. seqq. Codex XC!!!! olim CCIl, bombycinus, XV, sæculi, foliorum 292. Fuit olim Ita initio libri. In eolabentur Gregorii Palamæe opera, ejusque Vita. Index initio praefixus dicitur tomi primi, quem sequitur secundus in cod. sequen ti. În học autèm primo continentur ea quorum argumenta sequuntur. Gregorii archiepiscopi Thessalonicensis ad eruditis simum et religiosissimum archiepiscopum Cyaicenum Athanasium, qui de scriptis Acindyni sciscitatus.eral, utrum scilicet concordarent cum scriptis Barlaami de. Dei lumine et de divina gratia. Initium Fol. verso, Sermesecundus: Quo tuplici modo: divina: univ et dístinotio-intelligantur; el quod non secundum hypostases lánium, sed etiam sacundum communes emissiones et operùtiones dis tinctionem esse in Deo didicerimus; et quod secun dum utramque unionem et distinctionem ipsum esse increatum acceperimus, quantamvis id Burlaamo et Acindyno displiceat. Init.
col. 809–810page 20 of 36
PG 150:809Τῶν πρὸς 'Ακίνδυνον ἀντιῤῥητικός πρῶτος, και τάλογον ἔχων τῶν αἱρέσεων, αἷς περιπίπτειν ἐκειν δύνευσεν αὐτός τε καὶ ὅσοι κατ' αὐτὸν, ἂν καὶ ἀδιά φορο, παντάπασιν ἐπὶ Θεοῦ λέγοντες οὐσίαν καὶ ἐνέρ γεια». Τα κατάμερος τοῦ πρώτου λόγου κεφάλαια. Κεφ. α'. "Οτι δεόντως γράφειν ἐπεχειρήσαμεν αν Οις. Κεφ. β'. Τίς ὁ τοῦ λόγου σκοπὸς, καὶ τί λεγόν των ἡμῶν δ:θεῖαν οἱ ἀντίθεο: καταψεύδονται. 2. Κεφ. γ'. Περὶ τῶν κοινῶν τῆς ἀνωτάτω Τριάδος ἀκτίστων ἐνεργειῶν, ὃς ἀναιρεῖν ἐπιχειρεῖ πολυειδῶς ὁ ᾿Ακίνδυνος. δ΄. Παράστασις δια πλειόνων, ὅτι δυσσεβῶς οὗτος τοιαύτας ἐνεργείας εἶναι λέγει τὸν Υἱὸν καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. ε'. Ετι παράστασις, ὅτι δυσσεβῶς ὁ αὐτὸς μόνην ἄκτιστον εἶναι θεότητά φησι τὴν οὐσίαν τοῦ Θεοῦ. Σ'. Οτι καὶ τοῦ θείου Μαξίμου, περὶ τοῦ «μήτε τῶν νοούντων μήτε τῶν νοουμένων εἶναι τὸν Θεὸν, ο κεφάλαιον καθ' ἑαυτοῦ προβάλλεται. 6. 5. "Οτι ἐξ ὧν περὶ θείας ουσίας καὶ ἐνεργείας ἐδογμάτισαν ᾿Ακίνδυνος καὶ ὅσοι κατ' αὐτὸν, πλεῖον ἢ πεντήκοντα κακοδοξίαις περιπίπτουσι· καὶ πάσαις ἁπλῶς ταῖς ἀπ' αἰῶνος πονηραῖς αἱρέσεσι θύραν ἀνοί ξαντες εἴσοδον παρέχουσιν. 7. η. Περὶ τοῦ κατεφθαρμένου τούτων ἤθους, καὶ ὡς προσηκόντως τοῖς αὐτῶν τρόποις τὴν κατὰ τὴν ἐμφύλιον στάσιν λαβόμενοι καιρὸν, καίτοι δὶς πρός τερον κατὰ κράτος ήττηθέντες, πάλιν ὑπ' ἀναιδείας ἐπανίστανται τῇ εὐσεβείᾳ. 8. ριο θ'. "Οτι μεν ἑαυτοῖς ἀκόλυβα οἱ τοιοῦτος φθέγγον μᾶλλον δὲ εἰς τ' εναντιώτατα περιτρέπονται ται. κακά· διὸ καὶ ταῖς ἐκ διαμέτρου δυσσεβείαις καθε στᾶσιν ἔνοχοι. θ. ι'. "Οτι κατὰ τῆς ἑαυτῶν κεφαλῆς καὶ τὸν συνοδικ ἐπιχειροῦσι παρεξηγεῖσθαι τόμον, καὶ ὡς τοῖς ἐκεῖ φρικώδεσιν ἀφορισμοῖς καὶ ταῖς ἐγγράφοις ἀποκηρύ ξεσι πολλαχῶς ἀναφαίνονται διατελοῦντες ἔνοχοι. ια΄. Οτι περὶ πάντων ὧν ὁ Βαρλαάμ πρότερος καὶ μετ᾿ αὐτὸν ᾿Ακίνδυνος κατὰ τῆς εὐσεβείας ἐπεχείρησε λέγειν, διαλαμβάνει καὶ ἀποφαίνεται ὁ προ βὰς ἐπὶ ταῖς αὐτῶν καταψηφισαμέναις μεγίσται συνόδοι; τόμος. 16'. Μετρία προτροπὴ τοῖς Βαρλααμίταις πρὸς ἐπιστροφὴν, καὶ τοῖς εὐσεβεῖν αἱρουμένοις πρὸς τὴν τούτων ἀνεπιστρέφω; ἐχόντων ἀποτροπήν. 12. Μου ιγ'. "Οτι καιρίως καὶ ἀκολού ως τοῖς ἑαυτοῦ που νη ρεύμασιν ὁ ἀρχέκακος, τῇ τοῦ Θεοῦ θεία χάριτι διὰ τῶν αὐτῷ πειθομένων νῦν ἐπεστράτευσεν. 15. ιδ'. Οτι πρὸς ἃ Βαρλαάμ καὶ 'Ακίνδυνος σκαν δαλίζεσθαι πλάττονται, καὶ ταῦτ' ἔλεγχός ἐστι τῆς αὐτῶν κακοδοξίας. Πρὸς τὸν αὐτὸν αἱρεσιώτην τῆς τοῦ Βαρλαάμ κακοδοξίας Ακίνδυνον, μετὰ τὴν ἐκείνου φυγὴν καὶ τὴν αὐτοῦ συνοδικὴν καταδίκην ὑπὲρ αὐτῆς συγγραψάμενον, λόγος ἀντιῤῥητικός δεύτερος. Τα κατάμερος τοῦ δευτέρου λόγου κεφάλαια. α'. Ὅτι κοινὺν πᾶσι τοῖς αἱρετικοῖς τ', προφάσει τῆς τοῦ Θεοῦ ἁπλότητος διθεῖτας ἢ τριθεῖτας όνομάτ ζειν τοὺς ὀρθοδόξους· ὧν κατὰ ζῆλον καὶ ὁ ᾿Ακιν δυνος διθείαν τοῦ Παλαμᾶ καψεύδεται. 1. β'. Ὅτι τῷ ᾿Ακινδύνῳ πᾶς ὁ τῶν λόγων ἀγών, κτιστὴν δεῖξαι τὴν λαμπρότητα τῆς θείας φύσεως,
Fol. 29 et deinceps. Antirrhetici libri septem contra Acindynum. Singulorum librorum ac capi Cum argumenta, ut in Codice praefixa jacent, pro feremus. Antirrheticus primus contra Acin:lynum. Catalogus hæresium, in quas incidere periclitantur tum ipse tum quotquot ut ille unam et indistinctam omnino in Deo esse dicunt essentiam et operationem. Pri mri libri capita singula. Cap.1. Quod merito rursum scribere aggrediamur. Cap. Qui sit sermonis scopus, et quod illi Dei inimici nos duos esse deos dicere mentiantur. Cap. 3. De communibus superna Trinitatis increalisque operationibus, quas de medio tollere multipliciter conatur Acindynus. Cap. 4. Pluribus demonstratur ipsum impie dicere kujusmodi operationes esse Fi lium et Spiritum sanctum. 5. Demonstratio altera, quod idem impie dicas solum increatam divinitatem esse substantiam Dei. Quod divi Maximi capud illud, ‹ Deum neque cogitantium, neque cogitulorum esse, contra eipsum afferat. Quod ex iis quæ de divina essentia et operatione docuerunt Acindynus et asseclæ ejus, in errores plus quinquaginta inci dant, et quod omnibus omnino quæ a sæculo fuerunt hæresibus januam aperiant, ingressumque præbeant. De corruptis eorum moribus, et quod ut viros, ita moratos decebat, arre popularis seditionis tempure, eliamsi bis ante hac fortiter confutati et prostrati fuerint, rursum impudenter contra pietatem insurgant. Quod ne sibi quidem consequente loquantur, imo potius in omnino contraria mala inci dunt, quamobrem impietatum ex diametro opposi tarum rei suNI. 10. Quod etiam contra caput suum, synodicum 10 mum detorquere salagant, et quod horrendis ax communicationibus et proscriptionibus in eo conter tis in multis obnoxii appareant. 11. Quod tomus ille, proferens ea quæ in maximis synodis adversus illos decre:a sunt, de omnibus quæ primo Barlaam, deinde Acindy nus contra pietatem dicere ausi sunt, edisseral et sententam contra proferat. derata admonitio Barlaamitis ut resipiscant, et pie tutem amplectentibus ut eos in errore pertinaces aver sentur. Quod opportune et consequenter secundum nequitiam suam princeps mali, per asseclas suos contra divinam Dei gratiam bellum geral. 14. Quod ea ipsa qua Barlaam et Acindynus sibi offensioni esse simulant, corum prava doctrina confutatio sint. Adversus eumdem hæreticum Acindynum Barlaami prava doctrinæ sequacem, qui post ejus fugam, e! suam in synodo condemnationem, pro ea (hæresi) scripsit, sermo antirrheticus secundus. Secundi libri capita per ordinem. Quod commune sit omnibus hæreticis, Dei simplicitatis obtentu orthodoxos ditheitas et tritheitas nominare, quorum imitatione Acindynus Palamam ditheitam, seu duos asserentem deos esse mentitur.
col. 811–812page 21 of 36
PG 150:811καθ᾽ ἦν καὶ τοὺς μαθητάς περιέστραψεν ἐν Θαβώρ ὁ Κύριος. γ'. Οτι ἄθεος ἀναφαίνεται ὁ Ακίνδυνος, ἐξ ὧν κατασκευάζει δῆθεν τὴν τῆς διθεῖας κατηγορίαν· ἐν ᾧ συντομωτάτη ἔκθεσις τῆς ἐπὶ τοῖς αὐτοῖς τοῦ Βαρλαάμ δυσσεβείας καὶ συνοδικῆς καταδίκης. 3. δ'. "Οτι καὶ δόλῳ πρὸς ἀθεῖαν ἐφέλκεσθαι πειρᾶται πάντας 'Ακίνδυνος. ε'. Ὅτι οὐ δύο φησὶν ὁ Παλαμᾶς θεότητας, ἐξαι ρεῖται δὲ μᾶλλον τῆς Ἀκινδύνου καὶ Βαρλαάμ ἀθείας ἐμοῦ καὶ διθεῖας τοὺς ὑπ' αὐτῶν ἐκτραπέντας· δείξας ὡς οὐδὲν προσίσταται πρὸς τὸ μίαν εἶνα: καὶ ἁπλῆν θεότητα ἡ τῆς θείας φύσεω; λαμ πρότης ἄκτιστός τε οὖσα καὶ θεότης όνομαζομένη. 5. Γ΄. Οτι ἀδύνατόν ἐστι καὶ προφητικῶς ἀπηγά φευται, τινὰ τῶν μετὰ Χριστὸν διθεῖᾳ περιπεσεῖν οἱ δὲ συκοφαντικῶς τοῦτο κατὰ τῶν ὀρθοδόξων προσ φέροντες, ὑπὸ τῆς σφῶν κακίας εἰς αὐτὸ περιτρέ τονται. ζ'. "Οτι δι' ἑτέρας ὁ ᾿Ακίνδυνος ὁδοῦ εἰς τὸ αὐτὸ φέρεται βάραθρον, ποτὲ μὲν τῷ Ἀρείῳ, ποτὲ δὲ τῷ Σαβελλίφ. η'. Ὅτι καὶ τρίτην άλλην παρὰ ταύτας οὗτος δυσσέβειαν ἑκαινοτόμησε, καὶ τίς αὔτη. 8. Θ. Επανάληψις καὶ κατά μέρος ἔλεγχος τῶν εἰρη μένων 'Ακινδύνῳ περὶ θεότητος, καὶ παράστασις τῶν περὶ αὐτῆς τοῦ Παλαμᾶ λόγων, ὡς ἀσφαλεῖ; ι'. Μαρτυρίαι τῶν ἁγίων, ὅτι ἡ θεία φύσις πηγὴ θείων ἐνεργειῶν ἐστιν· ἐν ᾧ παράστασις σαφής, ὅτι Αρειανός ἐστιν ὁ Ακίνδυνος. 10. 12'. Μαρτυρίαι τῶν ἁγίων, ὅτι ὑπέρκειται ἡ τοῦ Θεοῦ οὐσία τῆς οἰκείας ἀκτίστου ἐνεργείας, καὶ τῆς ἁπλότητος οὐκ ἐξίσταται τὸ θεῖον παρὰ τοῦτο· ἐν ᾧ καὶ περὶ τῶν αὐτομετόχων. 11. ιβ. Παράστασις σαφής διὰ πλειόνων, ὅτι Αρει ανὸς ὁ ᾿Ακίνδυνος· ἔκθεσις καὶ ἀνατροπὴ τῆς αὐτοῦ δόξης, κτιστὰ κατασκευάζοντας εἶναι πάντα τὰ κατά τὸν θεῖον Μάξιμον οὐσιωδῶς περὶ τὸν Θεὸν θεωρούμενα. ιγ΄. Παράστασις πάλιν, ὅτι διαφέρει τῆς ἀκτίστου οὐσίας ἡ ἄκτιστο; ἐνέργεια· καὶ περὶ θεότητος. 15. ιδ'. Ὅτι ῥῆσιν τοῦ Νύσσης ἐνθέου Γρηγορίου ὡς τοῦ Παλαμᾶ προβαλόμενος ὁ ᾿Ακίνδυνος, φρενοβλαβῶς ἀντιλέγει ταύτῃ. ιεʹ. Εκθεσις τῆς κατὰ τοῦ θειοτάτου φωτές έφεσ ξῆς ᾿Ακινδύνου ρήσεως, καὶ σαφής παράστασις ἐκ τοῦ ἐλέγχου ταύτης, ὅτι αὐτὴν ἐφ' ἑαυτὴν ἐγείρει τὴν θεόπνευστον Γραφήν, καὶ ὅτι μηδεμίαν οὗτος πρεσβεύει θεότητα. ις'. Έτι περὶ τοῦ θειοτάτου φωτός, ὡς εἰ καὶ ἄκτιστόν ἐστιν, ἀλλ' οὐκ οὐσία· καὶ ὡς οὐ κτιστῇ τινι δυνάμει, ἀλλ' ἀποῤῥήτως ὁρᾶται, εἰ καὶ ὀφθαλμοῖς ὁρᾶσθαι γέγραπται. 16. ιζ'. Ὅτι καὶ ἃς προφέρει παρὰ τῶν θείων Πα τρῶν μαρτυρίας ὁ ᾿Ακίνδυνος, καθ᾿ ἑαυτοῦ προφέρει· διὸ καὶ παρ' αὐτῶν ἐξελέγχεται διατελῶν ὁμό δοξος τῷ Εὐνομίῳ. ιη'. Ὅτι ἐξ ὧν ὁ ᾿Ακίνδυνος γράψει καὶ φρονεῖ, ὁρατὴν καθ᾿ ἑαυτὴν εἶναι κατασκευάζει τὴν οὐσίαν τοῦ Θεοῦ. 10. Μαρτυρίαι τῶν ἁγίων, ὅτι ἡ θεία ενέργεια ἧς καὶ ἡ θεότης ἐστὶ προσηγορία, καὶ τῆς θείας ουσίας διενήνοχε καὶ ὑπόστασις οὐκ ἔστι καὶ ἄκτιστός ἐστι
9. Quod Acindynus vi ratiociniorum nitatur ostendere, splendorem divinæ naturæ, quo in Thabor discipulos illuminavit Dominus, creatum esse. Quod Acindymus atheus esse comprobetur, vcl ex iis quibus ditheiæ accusationem concinnat: ubi brevis sima Expositio Barlaami impietatis circa res easdem, et synodica condemnationis. 4. Quod Acindynus omnes ad atheiam, seu nullitatem deorum dolo pertrahere conatur. Quod Palamas non duas deitates dicat, sed potius ab Acindyni et Barlaami atheia simul et ditheia eximat evs qui ab ipsis circumventi sunt, ostendens nihil obstare, quominus una et simplex deitas sit, divinæ naturæ splendorem qui increatus est et deitas appellatur. 6. Quod fieri nequeat, et prophetice pranun tiatum est, ut quispiam eorum qui post Christum futuri sunt, in ditheiam incidat; qui autem id per calumniam orthodoxis exprobrant, a malitia sua in hoc ipsum proruant. 7. Quod per aliam viam Acindynus in barathrum incidat, modo cum Ario, modo cum Sabellio. Quod præter has alium tertiam impietatem de novo protu lerit, et quanam illa sit. (sic). 9. Resumptio et confutatio per partes dictorum Acindyni circa deilalem, et declaratio eorum quæ Palumas circa eamdem dixit, et quam tuto illa pro Lata sint. Testimonia sauctorum, quod divina natura fons divinarum ope rationum sit, ubi probatio perspicua quod Acin dynus sit Arianus. Testimonia sancto rum quod Dei essentia superjaceat suæ increatæ operationi, et quod divinum numen non ideo a sua simplicitate excidat; ubi el de comparticipibus. 12. Demonstratio clara pluribus exhibita,quod Acindynus sit Arianus. Expositio et crersio iilius sententiæ, qua creata constituit ea omnia esse, quæ secundum divum Maximum essen.ialiter circa Deum considerantur. Demonstratio rursum, quod increata essentia diffe rat ab increata operatione. Et de divinitate. 14. Quod dictum divi Gregori Nysseni, quasi Pulamæ esset proferens, stulte re futet Acindynus, 15. Expositio sequentis ab Acin dyno prolatæ contra divinissimum lumen sententiæ, ac demonstratio clara ex refutatione illius, quod ille divinam Scripturam adversus seipsam commit tat, et quod nullam ille deitatem propugnet. Ilerum agitur de diuinissimo tumine, quomodo etiamsi increatum sit, non tamen substantia sit; et quod non creala qun dam facultate, sed arcano modo videatur, etiamsi oculis conspici scriptum sit. 17. Quod ea quæ Acindyuus ( sanctis Patribus profert testimonia, contra scipsum proferat: quamobrem ab iis evincitur eadem scutire qua Eunomius. 18. Quod ex iis qua Acindynus scribit cl sentit, essentiam Dei secundum se visibilem esse astrual.
col. 813–814page 22 of 36
PG 150:813καὶ ὡς ὁ συνάγων ἐκ τούτου σύνθετον εἶναι τὸν θεὸν, ὁμό λοξός ἐστι τῷ Εὐνομίῳ. 19. κ'. Ὅτι καὶ ταῖς Ἕλλησιν ἐμέδοξές ἐστιν ὁ ᾿Ακίν δυνος, καὶ αὐτῷ τῷ Επικούρω· καὶ ὡς ἐξ ὧν ὁ Παλαμᾶς ἔφη, εἰς ἀναφαίνεται Θεὸς ἁπλοῦς καὶ ἀσύνθετος ἐν μια θεότητι. 20. ει κα'. Ετι παράστασις, ὅτι ἡ ἄκτιστος δύναμις ἧς καὶ ἡ θεότης προσηγορία καθέστηκε, οὔτε οὐσία ἐστὶν οὔθ' ὑπόστασις, καὶ πρὸς τὸ μίαν εἶναι θεότητα οὐκ ἐμποδίζει. Πρὸς τὰ τῷ Ἀκινδύνῳ κατὰ τῆς τοῦ Θεοῦ θείας χάριτος καὶ τῶν ὑπ' αὐτῆς κεχαριτωμένων θείως συγγεγραμμένα, λόγο; ἀντιῤῥητικός τρίτος. Τὰ κατάμερος του τρίτου λόγου κεφάλαια. α΄. (τι οὐκ ἀπεικότως παρῆλθε τὸν Βαρλαάμ δ Ακίνδυνος τῷ ἀνακολούθῳ τῶν λόγων, καὶ τῇ ποι κίλῃ κατ' αὐτοὺς ἀπάτῃ καὶ συκοφαντία. 1. β'. Ὅτι καὶ ὁ Βαρλαὰμ ἐκ τοῦ ταῖς τῶν ἀποστό των ὀφθαλμοῖς ὀφθῆναι, κτιστὸν ἐπιχείρει δεικνύναι τὸ θειότατον φῶς· καὶ ὅπως ἐξηλέγχθη. 2. γ. Μαρτυρίαι τῶν ἁγίων δεικνῦσαι, ὡς οἱ τῆς θείας χάριτος ἐν μεθέξει γεγονότες ἄναρχοι καὶ ἀτελεύτητοι κατ' αὐτὴν εἶναι λέγονται. 3. δ'. Τήσεις τοῦ ᾿Ακινδύνου ἀντικείμεναι ταῖς τῶν ἁγίων ῥήσεσι ταύταις· καὶ διαβολαί πρὸς τοὺς ἁγίους, ὡς εἰς τὸν Παλαμᾶν· οὗ πάλιν ἀντίθεσις τῶν ἁγίων ὑπεραπολογουμένη, καὶ τὸ εὐσεβές παριστᾶσα. ε'. Οτι τὴν προγεγονυίαν ἀξίαν τῷ παρ' ἡμῶν Δεσποτικῷ προσλήμματι, καὶ παρ' αὐτοῦ τοῦ Κυρίου εἰρημένην, καὶ παρὰ Παύλου κεκηρυγμένην καὶ τῶν μετ' αὐτὸν θεοειδῶν ἀθετῶν ἐξ ὧν, φησίν, δ Ακίνδυνος ἄθεος ἀναφαίνεται πάλιν. 5 ς'. Εκφανσις ἐν ἐπιτόμῳ τοῦ μυστηρίου κατὰ τὸ ἐγχωροῦν, πῶς εἷς μὲν Χριστός, πολλοὶ δὲ χριστοειδεῖς· καὶ πῶς οὗτοι νῦν μὲν καινή κτίσις καλοῦνται, νῦν δὲ ἄναρχοι καὶ ἀΐδιοι· καὶ ὅτι γεννώμεθα κατά τὴν χάριν ταύτην, ἀλλ' οὐ κτιζόμεθα. 6. ζ'. "Οτι ὡς ἄνθρωπος ὁ Χριστός ειληφέναι λέγεται τὴν ἄκτιστον χάριν τοῦ Πνεύματος, καὶ ὅτι ταύτης της ἀκτίστου χάριτος, καὶ τοῖς οἰκείοις μετέδωκέ τε καὶ μεταδίδωσι. η. Ὅτι τὴν παρὰ Θεοῦ διδομένην καὶ παρὰ τῶν ἁγίων λαμβανομένην θεοποιὸν χάριν τοῦ Πνεύματος, νῦν μὲν κτίσμα φησὶν ὁ ᾿Ακίνδυνος, νῦν δ' αὐτὸν εἶναι τὸν Θεόν, αὐτὴν αὐτοῦ τὴν οὐσίαν ἐν ᾧ καὶ πολλοῖς ἀτόποις περιπίπτων ἐλέγχεται.... 8. Θ. Ποσαχῶς ἐπὶ τοῦ Θεοῦ τοῦνομα τῆς χάριτος, καὶ ὡς ἡ θεία λαμπρότης ἐν τῶν ὑπ' αὐτῆς σημαιο νομένων, καὶ ὡς αὕτη τῆς θείας φύσεως διενήνοχεν. τ'. Εκθεσις καὶ ἀνασκευὴ τῶν Ἀκινδύνου ῥήσεων, δι' ὧν κατασκευάζει τὴν χάριν αὐτὴν εἶναι τὴν οὐσίαν τοῦ Θεοῦ· καθ᾿ ἂς καὶ τοῦ Εὐνομίου δυσσεβέστερος τελῶν, ἄθεός τε ἅμα καὶ πολύθεος ἐξελέγχεται τό τε θεῖον συντιθείς. ια'. Ετεραι φήσεις ᾿Ακινδύνου, ἐν αἷς καὶ μαρτυρία ἐκ τῶν τοῦ μεγάλου Βασιλείου παρακεκομμένη μέντοι, ἀλλὰ καὶ οὕτως ἀντικειμένη διὰ πάντων, δείκνυται τῇ τούτου πολυβλασφήμῳ κανταῦθα δεικνυμένη δόξη. ιβ. Ετέρα ῥησις ᾿Ακινδύνου μετὰ τῆς αὐτῆς μαρτυρίας, παρ' ὧν ἀναφαίνεται διατεινόμενος μηδὲ δύνασθαι τοῖς ἁγίοι; ἐμοφρονῆσαί ποτε.
Testimonia sanctorum, quod divina operatis, cujus et deitas ap pellatio est, et a divina essentia differat et hypostasis „non sit et increata sit; et quod qui inde colligit com positum esse Deum, cum Eunomio doctrina conveniat. Quod cum Græcis consentiat Acindyrus, imo cum ipso Epicuro; quod ex iis quæ Palamas dixit, unus declaretur Deus incompositus in una deitute. 21. Demonstratio alia, quod increata virtus, cujus deitas est appellatio, neque essentia sit neque hypostasis, et nihil impediat auominus una sit deilas. Adversus ea qua Acindynus contra divinum Dei gratiam ejusque munera dixit, liber antirrheticus tertius. Terti libri capita minutatim. Quod Acindynus non leviter prætereat Barlaamum, in eo quod non consequenter loquatur, et in vario fallucia et sycophantiæ genere. Quod etiam Barlaam, ex eo quod apostolis visum sit, crea tum demonstrare conetur divinissimum tumen, et quomodo confutatus fuerit. Testimonia sanctorum quibus demonstratur eos, qui divinæ gratiæ participes fuere, secundum ipsam sine principio et sine fine dici. 4. Dicta Acindyni opposita diclis san clorum; et calumniæ ejusdem adversus sanctos, dum Pulamam vult impetere; rursumque antithesis, qua ex sanctis Patribus Palamas defenditur, ejusque sententia pia esse comprobatur. Quod dignitatem Dominici assumpti, a nobis facti, av ipso Domino prolati, a Paulo pradicali, necnon a divinis viris qui post ipsum fuere, despiciens et dictis suis vilipendens Acindynus, atheus rursum deprehendatur. Declaratio compendiosa mysterii pro facultate, quomodo unus sit Christus, multi autem Christiformes; et quomodo isti modo nova creatura vocentur, modo sine prin cipio et lerni; et quod sccundum hanc gratiam generemur, non vero creemur. 7. Quod Christus ut homo dicatur increatam Spiritus gratiam accepisse, et quod incre alam illam gratiam suis communicaverit et com municet. Quod Spiritus gratiam illam divinos facientem, a Deo datam, et a sanctis acceptam, mode creaturam esse dicat Acindynus, modo ipsum esse Deum, ipsamque Dei essentiam, unde in multas absurditates cadere arguitur..... 9. Quotupliciter nomen gratia apud Deum intelliga tur, et quod divinus splendor sit unum ex signif catis per eam, quodque ille a divina natura differat. 10. Erpositio et refutatio dicles rum Acindyni, quibus astruit gratiam ipsam esse Dei essentiam, quibus etiam Eunomium impietate superans, atheus simul et 'polytheus sive multorum deorum cultor, atque Deum compositum faciens deprehenditur. 11. Alia Acyndini dicta, in quibus est testimonium ex magno Basilio detruncatum, sed quod nihilominus ejus blasphemæ sententi hic expositæ omnino oppositum demonstratur. All Diglized by Google
col. 815–816page 23 of 36
PG 150:815ιγ΄. Παράστασις, ὅτι τὰ τὸν αὐτὸν ἐπιδεχόμενα λόγον οὐ πάντη τε καὶ πάντως ἕν· καὶ ὅτι μὴ μόνον τὸν αὐτὸν ἐπιδέχεται λόγον τῇ ἀκτίστῳ ἐνεργείᾳ ἡ ἄκτι στὸς οὐσία, ἀλλὰ καὶ οὐ τὸν αὐτὸν κατὰ τὸν μέγαν Βασίλειον· ἐν ᾧ καὶ πολυειδὴς ἀνασκευὴ πάσης της Ακινδύνου κακονοίας. 13. ιδ΄. Ἰσχυρά παράστασις δια πλειόνων, ὅτι τῆς ἀκτίστου ενεργείας τοῦ Θεοῦ, ἀλλ' οὐχὶ τῆς οὐσίας μετέχουσιν οἱ ἅγιοι. ιεʹ. Εκθεσις ἑτέρας τοῦ ᾿Ακινδύνου ρήσεως, ἀφ᾿ ἧς ὁμολογῶν ἐλέγχεται. καὶ τὸ τῆς θείας μετα μορφώσεως τῶς ἄκτιστον Θεότητα λέγειν τοὺς ἁγίους, αὐτὸς δὲ παραινῶν μὴ προσέχειν αὐτοῖ; ὡς διθεῖταις καὶ ψευδομάρτυσιν οὖσιν. 15. ις'. Ότι ὁ κτιστὸν εἶναι λέγων τοῦτο τὸ φῶς, οὐ δύναται μίαν λέγειν θεότητα, καὶ ὡς ἐξ ὧν φησιν ὁ Παλαμᾶς, μία όντως κηρύττεται θεότης. 16. ι;'. Εφεξῆς ἑτέρα του Ακινδύνου β΄σις, ἧς ελεγχομένης ἄκτιστον μὲν αὖθις ἀναφαίνεται τὸ θεῖον φῶς· αὐτὸς δὲ τὰ τῶν θείων ἡμῶν Πατρῶν πολυειδῶς ἐξουθενών συγγράμματα καὶ ἐδόκιμα λέγων φανερώς. τη. Εφεξῆς τοῦ αὐτοῦ ῥῆσις, ἧς ἐλεγχομένης ἀντινομούε: ῶν δείκνυται τῷ τοῦ Χριστοῦ Εὐαγγελίῳ Βαρλαάμ τε καὶ τοῖς αἱρετικοῖς ἅπασι συνηγορών, ἀθεός τε καὶ τοῖς ἁγίοις ἀντίθετο;· καὶ δὶς κατα σκευάζων ἔχειν οὐσίας τὸν Θεὸν ἀλλήλαις ἐναντία;. 10. Ὅτι ἐξ ὧν φησιν ὁ Παλαμᾶς, εἴ; δείκνυται Θεό; ἐν μιᾷ καὶ ἀπλῇ καὶ ἴσῃ ἀκτίστῳ θεότητι· ἐξ τι δὲ ὁ ᾿Ακίνδυνός φησι, δύο θεοὶ καὶ δύο δείκνυνται θεότητες υπερκείμενοι καὶ ὑφειμένοι ύπερ κειμένη καὶ ὑφειμένη). 19. κ΄. Παράστασις, ὅτι τὰ ἑτοιμασμένα πρὸς Θεοῦ τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτὸν, ἃ ὀφθαλμός οὐκ εἶδε, καὶ οὖς οὐκ ἤκουσε, καὶ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη. ἄκτιστά ἐστι, καὶ ἔλεγχος τῶν κτιστὰ ταῦτα κατα σκευαζόντων ᾿Ακινδύνου ῥητῶν. 20. κα'. Έτι παράστασις, ὅτι τοὺς ἁγίους αὐτοὺς ὁ Ακίνδυνος πολυθέους καὶ καινούς φησι θεολόγους, ὡς τῆς ἀνωτέρω βηθείση; ἀκτίστου κληρονομίας ἄνω καὶ ὑψηλότερον εἶναι τὸ θεῖον κατ' ουσίαν διδά σκοντας. κα. Ετι παράστασις, ὡς οὐκ ἔστιν ἄλλως εἶναι τὸν Θεὸν ἐν μιᾷ θεότητι, εἰ μὴ ὡς ὁ Παλαμᾶς φησι τοῖς Πατράσιν ἑπόμενος· ἐν ᾗ καί τινων ἀντιθέσεων λύσις. κγ'. Ὡς ἐν ἐπιλόγου σχήματι σύνοψις τῶν ᾿Ακιν δύνου δυσσεβήματων, εἰ καὶ μὴ πάντων· καὶ περὶ τῆς ἐπὶ τῷ εὐφήμῳ τοῦ ὀνόματος μεγαλαυχίας αὐτοῦ. Πρὸς τὰ τῷ ᾿Ακινδύνῳ κατὰ τοῦ φωτὸς τῆς θείας χάριτος συγγεγραμμένα, ἀντιῤῥητικός τέταρτος. Τα κατάμερος τοῦ τετάρτου λόγου κεφάλαια. α'. "Οτι πολλοῖς τεχνάσμασι προκαταλαβὼν τὴν ἀκροατὴν ὁ Ἀκίνδυνος, εἶτα φανερῶς ὑπερορίζει τῆς ἀκτίστου θεότητος τὸ τῆς θείας μεταμορφώσεως φώς. β΄ "Οτι περιπετής οὗτος ἑαυτῷ γενόμενος, προς τοῖς ἄλλοις καὶ διθεΐτης ἀναφαίνεται. 2. γ'. Δεῖξ::, ὅτι τῶν παρ' ἑαυτοῦ εἰρημένων ἀνα φῶν αὐτὸς ἅπτεται, καὶ πολυπραγμονεί κακῶ. δ. Ελεγχος τῆς ᾿Ακινδύνου ζήσεως, παρ' οὗ δείκνυται τοὺς ἁγίους οιόμενος ἀνακόλουθα φρονεῖν ἑαυτοῖς τε καὶ ἀλλήλοις. 4.
dictum Acindyni cum illo ipso testimonio, ubi osten ditur illum conantem licet, nu¨quam posse cum sairelis concordare. Demonstratio, quod ea quæ eamdem rationem admittunt, non semper prorsus mirum sint, et quod increata essentia non modo non eamdem solum rationem admittat quam divina ope vatio, sed ne camdem quidem, secundum. magnan Basilium, abi et refutatio tolius Acindyni pravæ doctrine. 14. Prævalida et fusa demon strutio, quod sancti increatæ operationis Dei, non ejus essentiæ participes sint. Expositio alterius dicti Acindyni, quo arguitur confiteri san clus Patres dixisse lumen durina Transfigurationis increatam deitatem fuisse, ac monere ne ipsis ulpole ditheitis et falsis testibus fides kabeatur. Quod is qui hoc lumen creatum esse dicit, non possit unam dicere deitatem, et quod ex Palamæ dictis una vere deitas prædicetur. 17. Aliud insuper Acindyni dictumn, quo refutato increatum rursus ostenditur divinum lumen, ipse vero sanctorum Petrum nostrorum doctrinam multis modis despicere et nefarie loqui comprobatur. 18. Aliud ejus dictum, quo refutato, Christi Eran gelio contrarias leges dare convincitur: quod Barlaam quoque qui hæreticis omnibus patrocinatur, atheus sit et sanctis oppositus, qui bis adstruit Leum habere essentias mutuo oppositus. (mel. Quod ex iis qua ostenda ur esse Deus in Palmas dicit, Unus una et simplici et æquali increata deitute: ex iis vero quæ Acindynus ait, duo dii et duæ deitates esse probentur, quorum alia superemineat, alia demissior sil. Demonstratio, quod ea quæ præparata sunt a Deo diligentibus ipsum, quæ nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt, increata sint; et reſulatio dictorum Acindyni, quæ illa esse creata adstruunt. 21. Demonstratio iterum, quod ipsos sun ctos Acindynus dicat esse polytheos et novos theologos, u'pote qui docuerint Deum secundum substantiam superiorem et excelsiorem esse supra dicta increata harcditate. 22. Demonstratio iterum, quod non possit Deus alio modo in una deitate esse, nisi ut Pulamas Putres secutus dixit; ubi et quarumdam objectionum solutio. 23. (καsi in Epilogo Synopsis impietatum Acindyni, etiamsi non omnium, ac de ejus super bouv nominis cui omine jactantia. Adversus ea quæ Acindynus contra lumen divinæ gratia scripsit, antirrheticus quartus. Quarti libri capita minutatim descripta. 1. Quod multis artibus auditorem caplans λcindynus, dinde manifeste eliminat ab increata Deilale divina Transfigurationis lumen. Quod in suam perniciem temerarius, præter alia elan ditheita ostendatur. (sic) 3. Demonstratio quod ea quæ attingi non posse dicit, ipse attingat, et curiose perperamque disquirat. Refu alo dicti illius
col. 817–818page 24 of 36
PG 150:817ε. Ὅτι τὸ κατὰ τὸ Θαβώριον τοὺς μαθητὰς περιαστράψαν φῶς, ἀχωριστόν ἐστι τῆς θεότητος ἅτε φυσικῶς αὐτῇ προσὸν, καὶ τῆς θείας φύσεως λαμπρότης δν. ς'. Οει ἀνέκφαντος καθ' ἑαυτὴν ἡ θεία φύσις, καὶ αὐτοῖς ἐκείνοις οἷς ἀποῤῥήτως ἐπιφαίνεται τὸ θεῖον τοῦτο φῶς. ζ'. Οτι οὐχ οἱ λέγοντες ὑπερκεῖσθαι πάσης ἐκφάνσεως τὴν θείαν φύσιν, ἀλλ' εἰ μὴ τοῦτο λέγοντες εἰς πολυθείαν περιπίπτουσιν ὡς ἀληθῶς. 7. η'. Ὅτι οὐχ οἱ ἄκτιστον, ἀλλ' οἱ κτιστὸν λέγοντες τὸ θεῖον φῶς, τὸ θεῖον φυσιολογοῦσιν. 8. θ'. Ὅτι τὸ μὴ γινώσκεσθαι τὸν Θεὸν ἐκ φυσικής ἐμφάσεως οὐκ ἀναιρεῖ τὸ γινώσκεσθαι αὐτὸν ἐκ τῶν θείων αὐτοῦ προύδων καὶ ἐνεργειῶν· ἐν ᾧ κτιστὴν τὴν θείαν προνοιαν καὶ καταληπτὴν τὴν θείαν φύ σιν ὁ ᾿Ακίνδυνος ἐλέγχεται ποιῶν. 9. ι'. Ἕτεραι ρήσεις Ακινδύνου και μαρτυρίαι τῶν ἁγίων παρ' αὐτοῦ κακῶς ἐκλαμβανόμεναι, παριστάν ἐπιχειροῦντος, μὴ εἶναι τὸν Θεὸν κατ' ουσίαν μὲν ἀκατάληπτον, ἀπὸ δὲ τῶν οἰκείων ἐνεργειῶν ἐπιγινωσκόμενον. επ'. Ὅτι καὶ τῆς παρ' ἑαυτοῦ προβεβλημένης ἐκ τῶν τοῦ θείου Μαξίμου μαρτυρίας, παντοὐναντίον εἰ σηγεῖται᾿Ακίνδυνος, καὶ ὑπεναντία τοῖς πρὸ αὐ τοῦ θεολόγοις δείκνυσι λέγοντα τὸν ἅγιον, καὶ τοὺς θείους ἡμῶν ἅπαντα; Πατέρας παραινεί φεύγειν καὶ ἀποτρέπεσθαι. ι. Παράστασις, ὅτι καλῶς ὁ θεῖος ἔφη Μάξιμος ὑπὲρ ἀπειρίαν εἶναι τὸν Θεὸν, εἰ καὶ ἄκτιστος ή ἀπειρία ἐστίν· ἀλλ' οὐχ ὡς ὁ ᾿Ακίνδυνος δυσσεβῶς διαστρέψαι ἐξεδέξατο. ιγ. Ὅτι ἐκ τῶν κτισμάτων οὐ τῆς θείας οὐσίας, ἀλλὰ τῶν θείων ἐνεργειῶν, ἐν περινοία γινόμεθα. Τοῦτο δ᾽ ἀθετῶν ὁ ᾿Ακίνδυνος συναΐδια τῷ Θεῷ τὸ κτίσματα δοξάζων, Ελλησί τε καὶ τῷ Εὐνομί συμφωνῶν ἐλέγχεται. ιδ'. Ελεγχος ἔτι τῆς αὐτοῦ δόξης ἀπαγορεύοντος πνευματικῶς ὁρᾶσθαι τὸ θειότατον φῶς, ἐν ᾧ παρά στασις, ὡς οὐ τὸ φῶς μόνον ἄκτιστον, ἀλλὰ καὶ ἡ δύναμις καθ' ἣν ὁρᾶται. ιε'. Εκθεσις καὶ ἀνασκευὴ ῥήσεως ἄλλης τοῦ αὐτοῦ, ἀδιάφορον πάλιν πειρωμένου δεικνύναι τῇ θείᾳ οὐσία τὴν ἑνέργειαν, καὶ κτιστὴν τὴν ἐπιφανεῖσαν ἐν Θαβώρ τοῖς ἀποστόλοις τοῦ Θεοῦ λαμπρότ τητα. ις'. Οτι εἰ καὶ σωματικοῖς ὀφθαλμοῖς τὸ θεῖον ὤφθη φῶς, ἀλλὰ μετασκευασθεῖσι τῇ δυνάμει τοῦ Πνεύματος. ιζ'. Ετέρα ῥῆσις Ἀκινδύνου, παρ' ἧς ἄθεο; τε λέως ἐλέγχεται τὸ εἶναι τὸν Χριστὸν Θεὸν ἀνελεῖν ἐπιχειρῶν, καὶ δεικνύναι τοὺς ἁγίους πάντας αὐτῷ τε τῷ Κυρίῳ καὶ ἀλλήλοις ἐναντίους. 17. ιη. Παράστασις διὰ πλειόνων, ὅτι σύμφωνος τῷ Βερλαὰμ᾿Ακίνδυνος· καὶ μεταξύ διά βραχέων ἀνασκευὴ τῶν ἀμφοτέρων δογμάτων. 18. ιθ'. Οτι τὸ μὴ κτιστῇ δυνάμει καθορᾶσθαι πεφυ κὸς, οὐδὲ κτιστόν· καὶ ὡς ἐκ τῶν περὶ αὐτὴν ὁρῶσι τὸν Θεὸν καὶ οἱ τῇ δυνάμει τοῦ Πνεύματος ὁρῶντες. κ' Ὅτι οὐδὲν τῶν αἰσθητῶν τὸ περιλάμψαν ἐν Θαβὼρ τοὺς ἀποστόλους φως. 20). κα'. Ὕμνος εἰς αὐτὸ τὸ φῶς, καὶ ὡς ἀνυψοί τοῦτο καὶ τὰ τα πεινῶς γεγράφθαι περὶ αὐτοῦ δοκούντα.
Acindyni, quo putasse comprobatur sanctos nec sibi ipsis, nec inter se mutuo congruentia et consequentia sentire. 5. Quod lumen in Thaborio discipulos illustrans, inseparabile fuerit a deitate, utpote quod ip..i naturalizer adesset, et divinæ naturæ splendor essel. 6. Quod divina natura per se appa rere nequeat etiam iis ipsis, quibus divinum hoc lu arcano modo apparet. Quod non ii qui dicunt divinum naturam omni apparitione su pereminere, sed qui hoc negant in polytheiam sive multiplicitatem deorum incidant. Quod non ii qui increatum, sed qui creatum dicunt divinum lumen, D. um rebus naturalibus annumerent. Quod ex eo quod Deus per naturalem apparitionem non co gnoscatur, non tollatur cognitio ejus per divinas emissiones et operationes; ubi convincitur Acindy nus, quod divinam providentiam creatam, divinam que naturam comprehensibilem faciat. 10. Alia Acindyni dicta et testimonia sanctorum ab ipso male usurpata, quibus demon strare conatur Deum non esse incomprehensibilem secundum substantiam, sed ex propriis operationibus cognosci. 11. Quod Acindynus ex testimonio Livi Maximi ab se prolato, omnino contraria inducat; *t sanctum virum adversantia, theologis qui anle se ,uerunt, dicere ostendat, omnesque sanctos Patres nostros fugere et aversari moneat. 12. Demonstratio, quod probe d.xerit divus Maximus Deum esse upra infinitstem, etiamsi increata sit infinitas; sed non quo sensu Acindynus impie detorquere conatus est. 15. Quod ex creaturis non divinæ essentiæ, sed divinarum operationum co gnitionem assequamur. lloc cum neget Acindynus, creaturas esse Deo conternas existimans, cum Græ cis et cum Eunomio consentire deprehenditur. 14. Refutatio ejus sententia, qua negat divinissimum lumen spiritualiter videri; ubi etiam demonstratur non modo lumen increatum esse, sed etiam facultatem per quam videtur. 13. Ετpositio et refutatio alterius ejusdem dicti, quo probare nititur divinam essentiam 'non distinctam esse a divina operatione, et splendorem Dei qui in Thabore apostolis apparuit fuisse creatum. 16. Quod etiamsi corporeis oculis divinum lumen visum sit, sed transformatis virtuteSpiritus. Alterum Acindyni dictum, quo convincitur perfecte atheus esse, utpote qui conetur Christum Deum non probare, el ostendere sanctos omnes et ipsi Domino et sibi invicem repugnare. Demonstra tio pluribus facta, quod Acindynus cum Barliamo consential, el paucis inter hæc refutatio dogmatum utriusque. 19. Quod illul quod a creata facultate videri non polest, creatum non sit; et quod ii qui virtute Spiri tus Deum vident, ex iis quæ circa illum sunt ipsun videant. Quod lumen apostolus illustrans in Thabor non ex rerum sensibilium numero fuerit. 21 Hymnus in illud ipsam Inmen, et quod ipsum
col. 819–820page 25 of 36
PG 150:819κ'. Ετερος ὕμνος εἰς αὐτὸ τὸ φῶς, καὶ μετρία προτροπὴ τοῖς ἀπιστοῦσι πρὸς ἐπιστροφήν. 23. Ἔτι πρὸς τὰ τῷ ᾿Ακινδύνῳ κατὰ τοῦ φωτὸς τῆς χάριτος καὶ τῶν πατρικῶν χαρισμάτων συγγεγραμμένα λόγος ἀντιῤῥητικός πέμπτος. Τὰ κατάμερος του πέμπτου λόγου κεφάλαια. α'. Οτι τῶν τυφλῶν τὴν κατ' αἴσθησιν ὄψιν τους φλότερος᾿Ακίνδυνος τὴν διάνοιαν, ὡς οὐκ ἀγνοῶν ἁπλῶς, ἀλλ᾽ ἄμφω ταναντία περὶ τοῦ θείου διατεινόμενος φωτός. β'. Ρήσεις ᾿Ακινδύνου, ὧν ἐξεταζομένων ἀναφαίνεται διὰ πολλῶν τὸ αὐτὸ φῶς κτίσμα κατασκευάζων εἶναι καὶ οὐσίαν τοῦ Θεοῦ. 2. γ'. Οτι διὰ τὸ πολυσήμαντον τῆς τοῦ Θεοῦ φωνῆς, ἔστι μὲν ὡς ἐδίδαξαν, ἔστι δ᾽ ὡς ἀπηγόρευσαν οἱ Πατέρες έρασθαι τὸν Θεόν· ὅ μὴ συνεὶς ὁ ᾿Ακίνδυ νος ἐκπολεμῶν πρὸς ἑαυτὰς κατ' ἀλλήλων χρῆται ταῖς τῶν ἁγίων φωναίς. δ'. "Οτι τοῦτ' αὐτὸ ποιῶν καὶ ἀπὸ τοῦ ἰδεῖν δι πλῆν ἔχοντος τὴν σημασίαν, ἅμα καὶ τὴν θείαν πρό νοιαν ἐξελέγχεται κτιστὴν φρονῶν. 4. ε'. ᾿Απόδειξις καὶ παρ᾽ ὧν αὐτός φησιν, ὡς τὸ ἐν Θαβωρίῳ λάμψαν φῶς ἄκτιστόν ἐστι καὶ οὐκ εὐσία θεία, κἂν αὐτὸς μὴ βούληται. 5. 5. Επανάληψη; τῆς αὐτοῦ ῥήσεως, ἦς πάλιν ἐξελεγχομένης, τὸ μὲν θεῖον τοῦτο φῶς ἀναφαίνεται τῶν ἁγίων ὃν ἱερὸν θέαμα κοινὸν, αὐτὸς δὲ μηδένα τούτων ἀληθῆ θεολόγον ἡγούμενος καὶ τοῖς εὐαγγελικοῖς θεσπίσματιν ἀντιταττόμενος. 6. ζ'. "Οτι μή μόνον νῦν μὲν κτίσμα, νῦν δὲ τοῦ Θεοῦ οὐσίαν τοῦτον δείκνυσιν οιόμενος τὸ τῶς, ἀλλὰ καὶ αὐτ τοῖς τοῖς τρισὶν ἀθέατον, οἷς μόνοις πρότερον θεα τὸν ἀπεφήνατο γενέσθαι. 7. η'. "Οτι δύο προβαλλόμενος μάρτυρας τὸν Χρυσόστομον καὶ τὸν Θεολόγον Γρηγόριον, τὸν μὲν καθ' ἑαυτοῦ προβάλλεται, τὸν δὲ χρυσοβλήμονα Πατέρα καὶ συκοφαντεῖ. θ'. Οτι ὡς ἀποστερεῖ τῆς τοῦ ἱεροῦ φωτὸς ἐκεί του θέας καὶ τοὺς τῷ Κυρίῳ συναναβάντας ἐπὶ τὸ Θαβώριον. ι. Ὅτι καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐξ ὧν φησί, κτίσμα δείκνυσιν ὑπάρχον. 10. ια΄. Ετέρα ῥῆσις ᾿Ακινδύνου, παρ' ἧς ἐλέγχεται τὸν μὲν Θεὸν ἀθέλητον λέγων καὶ ἀνενέργητον, τα δὲ κτίσματα τούτῳ συναΐδια. 11. 16'. Ἕτεραι ψήσεις τοῦ αὐτοῦ, παρ' ὧν ἐλέγχεται πάντας τοὺς ἐνθέους λόγους καὶ τοὺς αὐτοῖς ὁμολογοῦντας πολυθέους ἀποφαινόμενος εἶναι. 12. ιγ'. Ετερα: τοῦ αὐτοῦ ῥήσεις, ἐν οἷς καὶ μαρτι ρία ἐκ τῶν τοῦ μεγάλου Διονυσίου, καθ' ἄς ἐλέγχεται τὴν μὲν καὶ παραχαράττων καὶ παρεξηγούμενος, αὐτὸς δὲ πολλοὺς θεοὺς καὶ πολλὰς θεότητας πρες Εεύων. ιδ. Ετέρα ῥῆσις τοῦ αὐτοῦ, καθ᾽ ἣν ἐξελέγχεται κατασκευάζων μὴ ἀληθῶς ἡμῖν τὸν Θεὸν ἐπαγγείλασθαι τὸ Πνεῦμα, εὐσεβῶν τε καὶ ἀσεβῶν μεταξὺ μὲ δια κρίνων. ιέ. Παράστασις, ὅτι τὰ ἐπαναπεπαυμένα τῷ Χρι στῷ κατὰ τὴν προφητείαν ἑπτὰ πνεύματα, αὐτὸ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐστι· καὶ ὡς τοῦτο κτίσμα λέγει ὁ ᾿Ακίνδυνος, ταῦτα λέγων κτίσματα. 15. ις'. Περὶ τοῦ φόβου τοῦ Πνεύματος, τί τέ ἐστι, καὶ πῶς ἐγγίνεται τοῖς καταξιουμένοις. 16. ιζ'. Ετ: περὶ τῶν ἑπτὰ πνευμάτων τούτων, και
erigat en quæ videntur humiliori modo de illo dicta fuisse. Alius hymnus in illud ipsum lumen, et moderata adpor tatio incredulis ad resipiscentiam. Iterum adversus ea quae ab Acindyno contra lumen gratiæ et palerna dona scripta sunt, liber Antirrheticus quintus. Quin ti libri capito minutatim. 1. Quod iis qui secundum sensibilem visum cæci sunt, excæcalior mente sit Acindynus, atpote qui non modo ignarus sit, sed etiam duo contraria de divino lumine proferat. Dicia Acindyni, qui bus examinatis comprobatur illud idem lumen et creaturam et essentiam Dei esse adstruere. 3. Quod propter diversas vocis Dei significationes, Patres modo docuerint, modo negaverint videri posse Deum; quod cum in telligeret Acindynus, sanctorum vocibus ita utitur, ut eas contra se invicem pugnare faciat. Quod idipsum facial circa verbum videre, quod duplicem habet significationem, et quod simut divinam providentiam creatam sentire arguatur. Demonstratio ex ejus etiam dictis petita, quod lumen in Thaborio fulgens increatum fuerit, non autem divina essentia, licet id ipsi minime placeat. Resumptio illius dicti, quo rursum confutato, apparet divinum illud lumen esse sanctorum sacrum et commune spectaculum, ip,um autem nullum eorum vere theo logum existimare, ac evangelicis oraculis contradi Iεre. Quod non tantum me do creaturam, modo substantiam Dei lumenillud exi stimare arguatur, sed etiam a tribus illis non visum, a quibus solis visum fuisse prius pronuntiaverat. 8. Quod duos proferens tesles Chrysostomum et Gregorium Theologum, hunc qui dem contra se proferat; patrem autem illum aureæ eloquentiæ calumnietur. 9. Quod ab illius sacri luminis visione privaverit etiam eos, qui cum Domino ascenderun in Thaberium. Quod dictis ille suis etiam Spiritum sanctum creaturam esse declaret. Aliud Acindyni di clum, quo convincitur dicere Deum sine voluntate et sine operatione esse: creaturus vero ipsi coœ ternas. Alie ejusdem dicta, quibus arguitur illum declarare omnes divinos sermones, et qui ipsos profitentur polytheos esse. 13. Αlia ejusdem dicta, inter qua est testimonium magni Dionysii, quibus exincitur it lum præfatum quidem testimonium adulterare et detorquere, ipsum vero multos deos et multas deitates prædicare. 14. Aliud ejusdem dictum, quo demonstratur eum adstruere Deum non vere nobis promisisse Spiri tum sanctum, ac inter pios et impios non discernere. Demon stratio, septem spiritus qui secundum prophetiam in Christo requieverunt, esse ipsum Spiritum sanctum; el quod Acindynus hunc dicat esse creaturam, cum illos dicit esse creaturas. De ti more Spiritus, quidnam sit, et quomodo adveniat in eos, qui ipso digni habentur.
col. 821–822page 26 of 36
PG 150:821ἄκτιστα, καὶ μαρτυρίας διασάφησις παρ' 'Ακινδύνου κατ' αὐτοῦ κακῶς προαγομένης· ἐν ᾗ καὶ περὶ τοῦ πο εῖν καὶ ἐνεργεῖν τη'. Οτι καὶ ῥῆσιν παραχαράξας τοῦ Χρυσοστόμου Πατρός, κατὰ τῶν χαρισμάτων τοῦ Πνεύματος προήνεγκεν ὁ ᾿Ακίνδυνος. 18. εθ'. Εκθεσις καὶ διασάφησις ἀσφαλῆς τῆς τοῦ Χρυσοστόμου ῥήσεως ταύτη:. 19. κ'. Ετι διασάφησις, τίς καὶ πρὸς τίνας, και παρά τίνος, ἦν φησιν ἐν ταύτῃ τῇ ῥήσει παραμυθίαν. 20. κα'. Παράστασις ἐκ ταύτης, ὅτι καὶ του; ἀπίστους καὶ τὰ ἄλογα τῶν ζῴων καὶ αὐτοῦ; (βαβαί!) τοὺς δαίμονας μέλη κατασκευάζει τοῦ Χριστοῦ τελεῖν Ακίνδυνος, καὶ πρὸ τῶν πιστῶν τεύξεσθαι τῆς μελ λούσης ἐπαγγελίας. και. Παράστασις ἐκ διαιρέσεως, τίνα τα πνευματικὰ χαρίσματα, καὶ τίνα τὰ μὴ πνευματικά. 22. κγ'. Ὅτι οὐκ ἄκτιστα πάντα τὰ πνευματικά χα ρίσματα, καὶ τί τὸ ἄκτιστον ἐν τούτοις. 23. κδ'. Παράστασις διὰ πλειόνων, ὅτι οὐκ ἔστιν ἡ οὐ στα τοῦ Πνεύματος, ἡ ἄκτιστος ενέργεια και χάρις του Πνεύματος. κι'. Οτι κακῶς ἐκλαμβάνων ὁ ᾿Ακίνδυνος τὸ ὅλος ἐπὶ τοῦ Θεοῦ, ὑπέρτερον ἑαυτὸν δείκνυσι (βαβαὶ τῆς ἀπονείας!) καὶ αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ. 25. κς'. Ὅτι διαφόρως τὸ ὅλος ἐπὶ τοῦ Θεοῦ παρὰ τῶν ἁγίων ἐκλαμβάνεται, καὶ ποταχώς. ἐν ᾧ ῥήσεις ᾿Ακινδύνου φανερῶς ἀντιλέγονται πρὸς τοὺς ἁγίους καὶ βλασφημίαις ἀλλοκότοις περιπίπτουσαι. 26. κζ'. Ὅτι διττῆς οὔσης τῆς ἐπὶ τοῦ Θεοῦ διακρίσεως ἐδείχθη παρὰ τῶν θεολόγων, ὅταν περὶ τῆς μιᾶς αὐτῶν λέγηται τὸ ὅλον οὐ συμπεριβάλλει καὶ τὴν ἐ τέραν· καὶ ὅτι τῆς θείας ἐνεργείας, ἀλλ' οὐ τῆς θείας ουσίας μετέχει τὰ τοῦ Θεοῦ μετέχοντα. 27. κι'. Ὅτι καὶ ἡ τοῖς ἐνθέοις παρά Χριστού χορη γουμένη σοφία καὶ ἀρετὴ, θεία τοῦ θείου Πνεύματός ἐστιν ἐνέργεια. Ετι πρὸς τὰς τῷ ᾿Ακινδύνῳ κατὰ τοῦ θείου φωτός καὶ τῶν θείων κοινῶν ἐνεργειῶν τοῦ Πατρός καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος συγγεγραμμένα λόγο; ἀντιῤῥητικός Έκτος. Τὰ κατάμερος τοῦ ἔκτου λόγου κεφάλαια. α'. Τί τὸ τέλος ἑκατέρου εἴδους ἑκατέρας φιλος. φίας, της τε κατὰ κόσμον καὶ τῆς κατά Χριστόν καὶ ὅτι περὶ λόγους ἑκατέρα, τὸ ζητούμενον ἡ ἀλή Οειπ· ἧς οἱ ἐκπεσόντες ἐξ ἀνάγκης τῷ ψεύδει περι πείρονται. β'. Περὶ τῆς ἐντεῦθεν ᾿Ακινδύνου ψευδογραφίας. γ΄. Οτι ἐξ ὧν οὗτος γράφει περὶ τοῦ ἐν τῇ μετα μορφώσει τοῦ Κυρίου φωτός, ἀνυπόστατόν τι φάσμα καὶ κτιστὸν καὶ αἰσθητον δείκνυσιν οιόμενος αὐτά καὶ τρεῖς μὲν φύσεις ἔχειν κατασκευάζει τον Χρι στὸν, δύο δὲ θεότητας, υπερκειμένην καὶ ὑφειμέ την κατὰ πάντα τρόπον. 5. δ΄. Παράστασις, ὡς εἰ καὶ ὑποκρίνεται τῇ μια συνηγορεῖν, ἀλλ᾽ οὐδεμίαν ἄκτιστον ἡ Ἀκίνδυνος πρεσβεύει θεότητα. ε'. "Οτι τὸ ὑπερουράνιον καὶ προκόσμιον καὶ ὑπερ κόσμιον φῶς κτίσμα είναι κατασκευάζει καὶ φανε ρῶς ἀποφαίνεται. ς'. Παράστασις ὅτι διθεῖτας ὁ ᾿Ακίνδυνο; οὐχ ἡ μᾶς καλεῖ μόνον, ἀλλὰ καὶ τοὺς θεοφόρου, Πατέ ρας καὶ τὴν καταψηφισαμένην τοῦ Βαρλαάμ ἐκκλησίαν τε καὶ βασιλείαν.
17. Item de septem his spiri tibus, quod increati sint; et testimonii illius decla ratio, quod Acindynus contra seipsum male protulit, xbi etiam quid sit farere et operari. Quod dictum Patris Chrysostomi depravans Acindynus, ipsum contra dona Spiritus protulerit. Εxpositio et ex plicatio certa hujus Chrysestomi dicti. Explicatio iterum, quis, ad quos, et a quo consolatio nem in hoc dicto expressum mittat. 21. Demonstratio inde, quod in fideles et bruta animalia, et ipsos,(papæ!) dæmones membra Christi faciat Acindynus, statuatque ipsos prius quam fideles futuram promissionem consecu turos esse. Demonstratio per distinctionem, quæ sint spiritualia dona, et quæ non spiritualia. Quod omnia spiritualia dona non sint increata, et quodnam increatum sit in illis. 24. Demonstratio prolixa, quod increata operatio et gratia Spiritus non sit essentia Spiritus Quod Acin dynus prave accipiens illam vocem universus in Deo, seipsum Christo superiorem (proh insaniam!) osten dat. Quod illa vox universus in Deo a sanctis varie accipiatur, et quotuplici modo; ubi dicta Acin dyni afferuntur, quæ cum sanctis viris pugnant et in absurdas blasphemias incidunt. Quod cum duplex sit in Deo dinstinctio, demonstra In:n sit a theologis, quod cum illud universum de una dicitur, altera non simul accipitur, et quod e.l quæ Deo participant, divinæ operationi, non divinæ essentiæ participent. 28. Quod sapientia et virtus a Chri sto divinis hominibus data, divina divini Spiritus cperatio sil. Πerum adversus ea quæ ab Acindyno contra divinum lumen, et communes operationes Patris et Filii et Spiri tus sancti scripta sunt, liber Antirrheticus sextus. Sex libri cupita minutatim. 1. Quis sit fuis utriu: que speciei phile sophiæ, ejus scilicet quer secundum mundum est et ejus quæ secundum Christum; et quod utraque circa ratiocinia versetur et quærat veritatem, a qua qui exciderint necessarie in mendacio complicantur. 2. De pravis et falsis Acyndini scriptis inde ductis. Quod ex iis quæ scri bit de lumine Christi in Transfigurationem, spectrumi quoddam sine hypostasi creatum et sensibile ipsum putare convincitur: actres naturas Christum habere, astruit, duasque deitates, aliam supereminenten, aliam demissiorem secundum omnem modum. 4. Demonstratio, quod etiamsi se uni patrocinari simulet Acindynus, nullam tamen deitatem increatam prædicet. 5. Quod superceleste et quest ante mundum et supra mundum est lumen, creatoram esse astruat et aperte declaret. 6. Demonstratto, quod Acindy nus non nos tantum dirheitas vocet, sed etiam deiferos Patres, et Ecclesiam et imperium a quibua Barlaam damnatus fuit.
col. 823–824page 27 of 36
PG 150:823ζ΄. Ὅτι τῶν θεοφόρων ἀκούσας τὸ αὐτὴ λεγοντων εἶναν φῶς, τό τς προκόσμιον καὶ τὸ φανὲν ἐν Θαδωρίῳ, δέον τῆς πλάνης ἀπηλλάχθαι, χαὶ μὴ νομίζειν ἐκ τοῦ ὄρους λαύεῖν τοῦτο τὴν ἀρχὴν, ὁ δὲ δόλῳ παρεὶς ἐχείνοις, ὡς τοῦθ᾽ ἡμῶν λεγόντων ὑπερκχόσμιον κατηγορεῖ. 1. μοί ἀεΐξζετον Ραϊτοα αἱμάϊενις σίκενέος, πβίρδιιιεἐμηϊθὴ ψιοά ατώσινμισπιάτεην [ εἰ φιρά ἐν Ἰπιανοτίο ἀρμανμῖι, σιμι; ὁμογίθγοὶ διίὶ δ εΥγοΥᾷ δὲ ἐπροιίίγε, πδοὸ μιίανὸ ἰώτηθπι επ| ἐα πιοιιὲ Ῥυϊιεῖμίμπι ἀεευρίδθο, |Π ἀυίο ἱαεϊτς Ραϊτῖθιια, νὸς ἐπεῖπιπει, φιοά ἀἰεαηενν ἐμσιηι φα βεργα πμπιοννης η΄. Ὅτι τὸ προκύτμιον καὶ ὑπερκόσμιον καὶ τῶν ἀϊδίων ἀγγέλων φῶς ὁ Θεός ἐστιν αὐτὸς, καὶ τοῦτον πτιστὸν εἴχαι δείχνυσιν ᾿Ακίνδυνος ἐκεῖνο χτιστὸν ἀποφαινόμενος, 8. μα ἀπρείοτμηι ἐμπιεὴ απῖξ πκης ἀμηὶ θὲς φαμτα πιμνά μη, ἔλῴεις ἱρφθ οἰ; τἀευφαε θύμον ογεαίι ἐ αἰεὶ, αὶ ᾿ωνίστι ἀἐιμά φυραίμην ἀεοίαταί. δ΄, Παράστασις, ὅτι οὐχ ἡμεῖς, ἀλλὰ Βαρλαὰμ καὶ ᾿Αχίνδυνός ἐστιν οἱ μεταξὺ Θεοῦ καὶ ἀγγέλων εἶναι δογματίζοντες φῶς ὃ μῆτε Θεὸς, μήτ' ἄγγελός ἔστιν ἐν ᾧ καὶ ὅτι φῶς ὁ Θεὸς οὐ κατ᾽ οὐσίαν, ἀλλὰ κατ᾽ ἐνέργειαν λέγεται. 9, θεπιοηείγαίἴο, φιοά πὺΝ πο, δε! [ξατίααμι εἰ Αοἴνάμηιια ἐπτον θοιμη εἰ αημείοα ἐππιξη δε ἀοσθαηΐ, φιιοί πέψις θέα, πιδιι απμείια αἰ; ὑϑὶ εἴανι Πρὰς ἰπητθη ἀϊεϊίατ ποτ ἐρομνάνηι πεθδίαπιέσαπι, παι δοσθάμηὶ ὁρογαισπθηι, ὑς Παράστασις, ὅτι τὸ ὑπερουράνιον φῶς ἄιαχοπῆναι ὑπὸ τῆς οὐραγίου περιφερείας ὁ μέγας ἔφη μασύειος, οὐχιὼς ὑλικὸν ὑπάρχον καὶ διὰ τοῦτο μὴ δι᾽ ἐκείνης δυνάμενον χωρεῖν, καθάπερ ὁ ᾿Αχίνδυνος ἐξεδέξατο φρενιθλαβῶς, ἀ)᾽ ὡς τῶν αἰσθητῶν μὴ δεχτικῶν ὄντων ἐχείνης τὴς λαμπρότητος, μηδὲ δε' ἐχείνης ὁρᾷσθαι πεφυχότων, 10. Δειιονϑίγα!ο, σειρὰ οιροτγοίθει δ ἱμεμιενι α οαἐενιί εἰτουπα[ενενίτα ργαῖβεἰπαϊ αἰχενῖ πάρης δε πα, πον φεοά πιαϊδνία!ε εἷς ἑώεουμε πύτὶ μοτϑῖϊ ἐαπὶ ρεμξιτανα, αὶ δι. Αοῖηἀψνιν ἐφ ποοερίι, πρὶ φιιοα δελιθ ἶα αρίενάονθηι ἡ απε ποτὶ αἰἰπε(ταπὲ ἂσ μὲν ἐΐψαιη υἱάφνῖ πον Ροθδὶηῖ, τα', Παράστασις ἐξ ὧν ὁ ᾿Αχέμδυνος προήνεγχε τοῦ μεγάλου Διονυσίου καὶ ἐξ ὧν αὐτὸς, παρ᾽ ἑλυτοῦ τέγραφεν, ὅτι μίαν μὲν ἡμεῖ; θ:ότητα πρευθεύομεν, δύο δὲ αὐτὸς ἐχφύλονς καὶ ἀνίσους καὶ ἀπεσχρῖνισμένας παντελῶς ἀλλήλων. 11. δεπισηξίγαιο, δὰ ἐΐ μα Αοἰίψπις μυοίμεν τπαφηὶ Ὀϊοημϑὶΐ ἀἰοιὶς οἱ εὰ ἐΐα φιμα ἔρεε διιο νιασια ϑοτίροΐι, φμιοά ποῦ φιιλάσθηι ἀπάτη ἀεί μαίεπι ρταάίύδηνας, Πα ψέγο ἀνίις ὀπιτάπειια, τησαμαίοβ, οἱ α 86. ἰηνϊοθνι ὁπιμίπιυ πέρατα σα, «ᾧ. "Ὅτι χαὶ ῥῆσιν παραχαράξης τοῦ σεπτοῦ Μιξί μον προεθάλετο, καθ' ἣν πολλοῖς ἀλλοκότοι: περεπίπτων ἐξελέγχεται, σάρχα τὸ κατασχευάζων τὸ πῆς μεταμορφώτευς φῶς, καὶ διὰ πολλίῶν πολύθεύς. πε ἅμα καὶ ἄθεος δειχνύμενης, 13. Ουοί ἀεί γεηδταπαϊ Δεααίνιε μτοιμίενί! αὐ κε ἀείογίμεν πο Ῥοκῆυ ἐπὶ τνεμα αὐνανάα ἰαδέμιν, φαγένι αρδθνονδ σ ἐμηϊδη Γαλ γμε αἰϊοπῖα. 61 πεῖς. πιοαὶς μοὶ ῃἀϑ θεν σέναν! εἰ α δι ουπεργυῦαμεν, τ. Ὅτε πιλαι μὲν ὁ ποφιστὴς τῆς κακίας διὰ τῆς πολυλεῖας ἀποτᾷν ἐπεχ''ρες νῦν δὲ τῷ ἐνιαίνν ξῆθεν συνηγορῶν τοῦ ἑνὸς δολίως ἀφιστάναι Θεοῦ, 15. θυ οἵην φαίάοινι θηρνοῦνθ |6 δορλίοία μὲν ταμἐεἰρ!ἰοϊταιοαι ἀξονγμηι [αἰϊερε σοπαιηβ δι; παπὸ αμέδτα τραϊ!ατὶ ραϊτουίπαπα αν πιο ἰλδο αὐαἐσίαιν ει “Ὅτι λῆρος τὴ παρ᾽ ᾿Ακινδύνου λεγόμενον, ὡς διὰ τὸ ἀαθενὲς τῆς ἡμετέρας γνώσεως πολλὰς χαὶ διαφόρου: λέγομεν τὰς ἐνεργείας τοῦ θεοῦ. 44. Ομοά παι εἶπ ἥτθς ἀἰεία Λοὶπά μη, τὸς οἰ οί οὐ ἰὴ βεριῖίαἐεμὶ εὐφηἱιϊοηὶς ποϑίτω ἡμὰς εἰ νατῖασ ἀϊσετὲ ορεΤαϊοπεα δεῖ. εἰς Ὅτι ὡς αὐτὸς ἐνέργειαν εἶναι λέγει τὸν ΥἹὸν χαὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, τῷ Σαθελλίῳ συμφωνεῖ, 18. Θυοιί ἐμνι ἀἰοὶς- Βα μαι εε ϑριγέμαπι δαποίμνι δα ορογιΐοπεπι, μην δαϑο ἶο βεπιῖαι. «τ΄. Ὅτι καχῶφ ἐχλαμδάνει τὸ, δύναμιν καὶ ἐνέργειαν τοῦ Πατρὸς λέγεσθαι μόνον τὸν Υἱόν" καὶ ὅτι τοῦτο χαλῶς ἐκλαμδανόμενον, ἄκτιστον εἶναι παρίστησι τὴν κοινὴν δύναμιν καὶ ἐνέργειαν τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ ΥἹοῦ καὶ τοῦ ἁγίον. Πνεύματος, χαξ τῆς; χοινῆς οὐσίας διαφέρουσαν, 18, Ο κοί πιαίε ἀοεἰρίαι ἐπι 1: υἱτίιίφοι οἰ ὁροτα!οπόνι Ῥαιγία αἰοὲ ποίην δ έμον, οἰ φιοά, ἐΠι οἱ γοοίο ἀὐοίρίαιαιν, ἔνι σγεαίαπι ἔπε (φοείατει δοηιηεα ότι υἱτειιβοπὶ εἰ ορετααἴοπεπι Ῥαιτὶδ ς; ΕἸ εἰ Βρίνεμ βαπειῖ, εἰ α σοπεηιαπῇ τδοπλῖαι ἰἰξιἐπσίανι. «ζ΄. Τίς ἡ οὐσεθῆς διάνοια καθ᾿ ἔν ἔχαντον τῶν πριῶν προσχυνητῶν προσώπων δύναμις καὶ ἐνέργεια καλεῖται ἐν ᾧ πάλιν πορὶ τῆς κοινῆς τῶν τριῶν ἐυνάμεως καὶ ἐνεργείας, 17, Θκαπαηι δἰξ μία θη 6- εἶα δεσιπήμην φιαπι δἰπρίε ἰνε αἰ οτανίίαι μεγβοπῶ υἱνίμα εἰ ορεταιο νυσαρμπν; εδὲ τασϑππὶ εἶ εὐπιημαὶ σία υἱτίπ!ε εἰ ὑρεται πε. τη΄. Ὅτε τῶν θεολόγων καὶ μὴ εἶναι καὶ εἶναι τὸν Θεὸν ἐνέργειαν λεγόντων καὶ τούτων ἑκάτερον διχῶς, πρὸς δὲ καὶ κοινὴν τῶν τριῶν προσώπων εἶναι δεεχυύντων ἄκτιστον δύναμίν τε καὶ ἐνέργειαν, ὁ ᾿Ακίνὄυνος πλὴν τοῦ λέγεσθαι δύναμίν τε χαὶ ἐνέργειαν τἄλλα πάντα ἀθετεῖ. 18. μος δα ἐλθοίοσὶ ἤφμπι Εἰ ἐδ εἴ ΘᾺ 6846 ομογαιίοποπι αἰσαπὶ, εἰ μιταηιτ μὲ δδογδῖηι ὁ Ομ ἀδείανόμι εἰἶαπι φοηληιπόπε σπαθὶ «τίνων ρευβοπαγι ἐηστθαίανι υἱνέμέειι εἰ οροναιέοπαπι, Αοἰπάμεια ἐαπίπον ἀἶοαι υἱγεμδηι εἰ ορυγαιίοπδηις εαἰδνασες οὐ πόροῖ, ιθ', Παράστασις, ὅτι ἡ ἐνθεωρουμένη τῇ οὐσίᾳ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, κατὰ τὸν Θευλόγον, ἐνέργεια ἄκτιστός ἔστι, καὶ σύνθεσιν οὐδεμίαν ἐμποιεῖ, χἂν εἰ τῆς οὐσίας διενήνοχεν, 419, ΠεΙΗυΝ δ γα 0, φιοί οροναιῖο ἴπ οβϑομα δρίσὶ τας δαποιῖ, φόσαπἄϊιπι ΤΑροίυηιοι σοηϑέάνταία, ἱπογεαία οἷϊ, εἰ σαπὰν γνορίθονονι πα απ [αοῖα!, εἰϊαπιοὶ αὖ εὐβομιΐα αἰνιης φαῖεν, α΄. "Ὅτι ταύτην χτιστὴν εἶναι φανερῶς δογματιζων ὁ ᾿Αχίνδυνος, τὴν πέμπτην καὶ τὴν ἔχτην τῶν οἰκουμενικῶν συνόδιον τελέως ἀθετεῖ. 90, Θυοα ἐπὶ ἔπι 6556 σγξαίανὶ ἀρετί ἀσεσωὶ Αεἰπιμννς, φεδείανι εἰ δδχεανὴ ἀὐδηηιδιίσας ἀμασίος οηιη μη ὙΠ γεπέαι. κα΄, Παράστασιῳ, ὅτι χἂν συμδεθηκχός πως λέγηται ἢ ἐνέρηγοια αὕτη, ἀλλ᾽ οὐχ οἷον μὴ προαιῖναι τῷ
Er. "0s. ios Üsoipuv xolg sb abs) Neyovrun zlvas gg, ó ts mpoxicpiov xalcb gavhv by 0- Guglip, B£ov t1 vn mM Dat, xat pi vont Qs» Ex t08 Époug Xa6stv vo0so rhv ügylv, à Bb BI muxpilg £xelyoug, do; voU0' fuv Aeyóvttw jrspxéspov xavnyopst. 7. Quod deiferos Puires audieus dicentes, Mipsum esse lumen quod aui uundum [uit ei quod in Thaborio appuruit, cum oporterel eum ab errore se expedire, nec putare [umen illud ez. moule priucipiwm. aecepisse, ille. dulo tacitis Patribus. uos düsinudet, quod dicumus ipsum esse supra mundum, T. "Ox tb mpoxispuov xax ümspuásuioy wd s ibis àvER0V qs ó Ocóg Eavty abtbz, xoY oívav amisibs Sla) Üelavucty "Axtvbuvog ixslvo xvigths &magaxvóevos, 8. Quod angelorum lumen ante mundumet supra mundum, Deus ipse sit ; ideoque Dewu ereutum. esse dicit, qui [umen illud ereatum.— declarat. V. Hapáotaste, btt oby Epeie, à Baplaàu xa 'Axlbuváz Egetv ob gesuED OoU wal &yyiuy zlvas Goyganlzuvszz qiiz 8 pire Osbe, pfe &yysMs Barty Ev Q xal ct oio; à Osbz o3 xxx' obslay, [D xa^ iy£pyeigy Mvttai. 9. Demonstratio, quad non nos, sed lHarlaam ei Acindynus inter Deum ei angelos lumen esse doceant, quod neque. Deus, neque. angelus sit; wbictiam Deus lumen dicitur man. secundum. substantiam, sed sccundum operatiunem, v. Wepsetaste, 0v. vb ímzpouná€inw qug üizxoefvat inh ejr oüpayloo mipigepeíag & pias Égq Exo etoe, ovy bz 0A S mápygow xa Bd robzo pri Bü Oxelyr &ovápevov;yupelv, xaÜ&xeo 6 "Ax/Duvoz iteBéEavo pev. DAaGz, £i dig cv alsüqsüv ph rwv Suzy byslirs els lapmpórnzoe, unit BU ixelymz àpüaÜui meguxótors dO. — Denoustratio, quod superceleste lumen a celesti eircum[erentta prascindi dizerit magnus Basilius, non quod materiale sit ideoqwe mon possit eam penetrare, ut. stulte Acindynus id accepi, sed quod setisibilia. splendorem illum uon admittant ac per ilfum videri non. possint, va. Hapásvatg i$ dw à 'Axlujuvog mpofjeyxs 29 geqdlaa Avuaíou xay & Qv aitbe, stp Exuvo qbpangev, int. ufay py fist; :densx zprsürdouev, Büo 6b aotbg ExgUDoug xal dvígoug xat àrssyobiolv3g TuvSeAU. A))dAev. 11. Demoustratio ex Hs qua Acindynus protulit magni Dionysii dictis el ex iis qua ipse suo marte scripsit, quod nos. quidem unam deitatem predicemus, ille vero duas extraneus, inequales, et a se. invicem. omniuo — separatas, t£. "Ost xs Brymtv mapzyapites xo0 atmoU Ma- S'pov mposBa)exo, ux" iy mois dlloeóvor: igi míntuw bÜeMygetzn, sápxa vi Xaixcxidloy vh ^A: uavaugopgü se qz, xai Bu moxwuv molUÜedg ^: &u4 xal &Üsog Orxvdpewo. 12. Quod dictum. venerandi Maximi protulerit ab se detortuu, quo pesto im multa. absurda. labitur, caruem. asserens esse lumen trauisfigurationis, el uultis. modis. poly- Deus simu] et atheus comprobatur, "Y. "Us me uiv soper cz xaxa. Au 4*. nOlwja. àzaid€ Óini,yj[pur sov ov^ fIvaxbs EAE suvnyopüw «cà bvbz bolo àgtotáyat McoU, 45. Quod olim quidem improbus. ille sophista per multiplicitatem deorum [allere conatus sii; nunc atem waitati patrocinans &b uno. Deo absistat, W^. "Ori Mgoc cb. mag! "Axivbüvou Jeyóuevov, dg dik ch ebevbg v. huszigne qvüsseg mo)Mae xal &Bungópouz Xdyouev xàz Evegrelac veo Qeon. 44. Quod nuga: sint hec dicta Acindyni, nos scilicet 03 infismitalem coguitionis nostre multas el curias dicer£ operationes Dei. t£. "Orc do; adve Evlpyeuaw elvai yet by. Ylby xay sb UIvcüpa: vb. Xy:ou, vii MaexAip aupeguivet, M5. Quod cum dicig- Flium er Spiritum. sanctum. esae operationem, cum Sabellio sentiat. ez TOmoxuxol bxapüáves sh, Güvapiw xot kvlpgziav vo3 Macobs héges0at uóvov shy. Ylóvr xav js: voUro xal; ixXag6avógzvov, Gxwuoioy eivai mapiovnst vh» xotvhy übvapiv xxi bvéprenav cod Mach; xal oo Yo) xai o9 Ayioo, Dlvsüpaeos, xat cis wotvfe obsfug Buag£pousxv. 16. Quod male accipiat illud : virtutem et. operationem. Patris. dici solum Filium, et quod, illud. si recte. accipiatur, increatam esse declaret. communem. virtutém el operationem Patris e; Filii et Spiritus sancti, ei a communi essentia. distinctam. iE. Ti Jj sbasBRe Bidvoiz xa0' v Txasvov cüw ptiv mpaaxovntüy mpuaüzuv Dóvzpuz xa iulpyeua sesta, iv nn mepi ce xewfs wv qpibv fuvápeng xoi bvepystag, 17, Quanam sit pia senteniia secundum quam singular tres adoranda personae virtus e. operatio vocantur; ubi tursum de communi trium virt&te et operatione. vrl "Oe vy Deokefory ac, ply elvat xat eva vh Bsby évdgyeixy Meqévsu xdi voóstov éxáxcpovÜvyüoe, pha Bk xai xowhy ty spuoy vposómuy elvat Bteayóvttoy Áxsiorov Sóvxuiv ve xal Évépyeiay, 6 "Axly- Bovog My «o9 Myzolat Bivapiv ve xai bvipyetav 241a mávvz àüsvel. 18. Quod cum theologi. Deum et esse el. nom ésáe operalionem dicant, et utrumque seorsim : cum declurent etiam. communem esse irium personarum increatam virtutem et operationem, Acindyaus tanium. dicat. virtulem et operationem, ceteraque omnia. neget, 10. (lzoáavasi, Gxi fj Evtiopoupévr vj oüalz «o3 ájtvs Ilveópatog, xgtà süv OzuMyow, bvépyzia Axusris imc, xel góvÜRgtv oDEenlay bpmout, x&v ti vüg obsias Otevfjvoysv, 49, Demunsiratio, quod operatio in essentia Spiritus. sancli, secundum Theologum considerata, increata sit, et. compositionem nullam faciat, etiamsi ab essentia distin guatur, uw. "Ozcenótqy seiockv eIvac quvepüg Doyuati- £v 8 "AxtyBuvog, clyv cgit xal zbv Dy. cv srsopewü» auvübuw ceAiuc Merl, 30. fuod cum illam esse. creatam aperte. doceat. Acindsnus, quintam et sextam ecumenieas sgnodos omnino. vili pendat. xx'. Tlapászasu, üzt x3» cupSetixóz og 2dyn- 2318 Evipycia sin, AA oy ofes p npnaitvat up
col. 825–826page 28 of 36
PG 150:825Θεῷ· ἐν ᾗ διὰ πολλῶν ἀπόδειξις, ὅτι διαφέρει τῆς ἀκτί του οὐσίας ἄκτιστες ενέργεια. 21. κ'. "Οτι ἡ ἐνέργεια αὕτη καὶ οὐσιωδῶς προσείναι τῷ Θεῷ καὶ ἐνεργοῦσα παρὰ τῶν θεολόγων μαρτυρεῖται, καὶ ὡς ταύτην κτίσμα φανερῶς λέγων ὁ Α κίνδυνος, κτίσμα τὸν Θεὸν ποιεί. 22. κγ'. "Οτι τὸ λέγειν, καθάπερ οὗτος, τὸν Υἱὸν καὶ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ τὴν οὐσίαν εἶναι τοῦ Θεοῦ, που λὺ μὲν ἔχει τὸ ἄλογον, πλεῖον δὲ τὸ δυσσεβές· ἐν ᾧ κεφαλαίῳ πάλιν παράστασις, ὅτι καὶ ἄναρχός ἐστιν ἡ διαφέρουσα τῆς θείας οὐσίας θεία ενέργεια. 23. κδ'. Παράστασις, ὅτι οὐχ ἡμεῖς, ἀλλὰ Βαρλαάμ καὶ ᾿Ακίνδυνος εἰσιν οἱ ἄνισον καὶ ἀνόμοιον εἶναι δογματίζοντες τὴν θείαν οὐσίαν καὶ τὴν θείαν ἐνέο γειαν, καὶ δύο θεότητας λέγοντες ἐντεῦθεν, ὑπερκειμένην καὶ ὑφειμένην. κε'. Οτι πρὸς πολλαῖς ἑτέραις δυσσεβείαις, καὶ τὰς θείας ὑποστάσεις ἀνίσους πρὸς ἀλλήλας εἶναι δείκνυσιν ὁ ᾿Ακίνδυνος, καὶ ὡς πολλαχῶς τὸ ἑνιαῖον τοῦ Θεοῦ, καὶ τὸ τῆς ἁγίας Τριάδος ἀναιρεῖ μυστήριον· ὁ δὲ Παλαμᾶς ὡς ἀληθῶς ἐστι πρεσβεύων ἕνα τρισυπόστατον Θεὸν ἐν μιᾷ θεότητι. 25. Πρὸς τὰ τῷ ᾿Ακινδύνῳ κατὰ τοῦ φωτὸς τῆς χάρι τος καὶ τῶν ὑπ' αὐτοῦ κατὰ διαφόρους καιρούς πεφωτισμένων συγγεγραμμένα λόγο; ἀντιῤῥητικός Εβδο μος. Τα κατάμερος τοῦ ἑβδόμου λόγου κεφάλαια. α'. "Οτι ευλόγως ὁ λόγος καθ᾽ ὁδὸν προϊών, ἐν τοῖς περὶ θεωρίας λόγοις τῶν ἱερῶς ἡσυχαζόντων Έληξεν. β'. "Οτι ἡ θεοπους χάρις καὶ τὸ θεῖον φῶς, οὐ δι' ἕτερόν τι θεῖον καὶ ἄκτιστόν ἐστιν. 2. γ΄. Οτι θυμήρε; μὲν ἡμῖν τὸ καλῶς ἀκούειν μετά τῆς ἀσεβείας ἐλεεινοὶ δὲ οἱ κακῶς λέγοντες ἡμᾶς διὰ ταύτην. δ' Ὅτι οὐκ ἄλλως δύναται ὁ ᾿Ακίνδυνος καθ' ήν μῶν λέγειν, ἢ διὰ τοῦ τὴν ἡμῶν πολυτρόπως ὑπο κρύπτειν καὶ συκοφαντεῖν διάνοιαν 4. ε'. Οτι κατά μίμησιν Ἀρειανῶν τε καὶ Σευηριανῶν γυναικὸς πλουτούσης ὑποδὺς προστασίαν 'Ακίν δυνος, ταύτης αὐτῷ συναιρομένης χρήμασι, τήν τε ἱερὰν Ἐκκλησίαν πρὸς ἑαυτὴν καὶ τοὺς ἐκ παλαιοῦ ἁγίους πρὸς ἀλλήλους καὶ πρὸς ἑαυτὸν ἕκαστον ἐσπούδακεν ἐκπολεμῶσαι. 5. 5. Τήσεως τούτου περί θεωρητικής Οράσεως ἔλεγχος. ζ'. Ετέρας τοῦ αὐτοῦ βήσεως ἔλεγχος ἀπατηλαῖ; συμβουλαίς καταργεῖν ἐπιχειροῦντος τὴν ἐπὶ τοὺς αξίους τῆς θείας χάριτος ἐπιφάνειαν. 7. η΄. Ετέρων τοῦ αὐτοῦ ῥήσεων ἀνασκευή, τὴν γνῶσιν μόνην δογματίζοντος ἀπλανὲς ὑπάρχειν φῶ; καὶ τὸν εἰς ἄγγελον φωτός μετασχηματιζόμενον και τὰ τοῦ φωτὸς τῆς χάριτος ἐπιστρατεύοντος. 8. θ'. Καθ' Ελληνικῆς ἐποψίας, καὶ τῆς κατ᾿ αὐτ τὴν πεπλανωμένης θεωρίας, καὶ περὶ τοῦ ἁπλανούς καὶ θείου φωτισμοῦ, καὶ τῶν τούτου τεκμηρίων· καὶ ὡς ἐκ τούτου τὸ ὑπερβάλλον τῆς πρὸς ἡμᾶς ἀγάπης του Θεοῦ παρίσταται. ι'. Κεφάλαιον τοῦ ἁγίου Διαδόχου περὶ τοῦ φωτό; τῆς θεωρίας, δ παρ' ᾿Ακινδύνου κατὰ τοῦ φωτός τούτου προενηνεγμένον, παρ' ἡμῶν ἐξεταζόμενον, ὑπέρ τε τοῦ φωτὸς αὐτοῦ καὶ κατὰ τοῦ κακῶς αὐτὸ προβαλλομένου γεγραμμένον ἀναφαίνεται. 10. ΕΚ
Demonstratio, quod etiamsi hæc operatio accidens esse quodam modo dicatur, non tamen ita ut Dev non adsil; abi etiam demonstratio prolixa affertur, quod increata operatio differat ab increata essentia. Quod hæc operatio et essentialiter adesse Deo el operari a theo logis asseratur; el quod cum illam esse creaturam aperte dicat Acindynas, Deum ipsam creaturam fa ciat. Quod dicere, nt ille dicit, Filium et Spiritum Dei essentiam Dei esse, magnam præferat absurditatem, majorem vero impietatem. In quo capite rursum demonstratur divinam operationem, a divina essen tia distinctam, esse sine principio. 25. Demonstratio, quod non nos sed Barlaam et Acindynus doceant inæqualem et dissimilem divinæ essentiæ esse divinam opera tionem, et quod hinc duns deitates dicant, aliam supereminentem, aliam demissiorem. Quod prae ter alias multas impietates, divinas hypostases inæ quales inter se esse dicat Acindynus, et quod mul tis modis unitatem Dei et mysterium S. Trinitatis de medio tollat, contra vero Palamas unum præ dicet in tribus hypostasibus et in una deitate Deum. Adversus ea quae Acindynus contra lumen gra tiæ et contra eos qui per lumen illud variis tempo ribus illuminati sunt scripsit, liber Antirrheticus sep timus. Sep timi libri capita minutatim. 1. Quod sermo recte et rationabiliter proce dens, in eorum verba de contemplatione qui sacræ cjusmodi quieti vacant, desinat, Quod deifica gratia et divinum lumen non per aliud quidpiam divina et increata sint. (sic), 5. Quod nobis quidem voluptati sit cum pietate mule audire; quodque miseri sint ii qui nobis ob illam maledicunt, Quod non alio modo possit nobis Acindynus maledicere, quam mentem nostram vafre occultando utque calumniando. Quod ad imitationem Arianorum et Severianorum Acindynus ad mulieris divitis præsidium confugiens, illa pecunias submi nistrante, sacram Ecclesiam contra seipsam el cos qui ab antique sancti erant contra se mutuo et unum quemque contra seipsum committere conatus sit. 6. Refutatio dicti ejus circa visionem con templatiram. Refutatio alterius ejusdem dicti, qno fallacibus consiliis appa ritiones ad homines gratia dignos facias tollere satu gil. Refu latio aliorum ejus verborum, quibus solam cognitio nem erroris expers lumen esse docet; et eum qui in angelum lucis transformatur, ad bellum contra lu men gratiæ suscipiendum concitat. 9. Contra speculationem a Gracis et gentilibus inductam, et contra erroneam hujusmodi contemplationem, ac de erroris experte divina iilu minatione, deque illius signis: quodque ex illa re supereminens Dei erga nos charitas demonstretur.. Ca put S. Diadochi de lumine contemplationis, quod ab Acindyno contra hoc lumen adductum est, a nobis. autem examinatum, pro hoc lumine et contra qui ipsum protalit, scriptum esse deprehenditur.
col. 827–828page 29 of 36
PG 150:827ια. Περὶ τῆς κατὰ νοῦν σχολῆς, καὶ τῶν ἀπὸ ταύ της τικτομένων· ἐν ᾧ καὶ περὶ θείου πάλιν φωτι σμοῦ, καὶ ὅθεν ἄν τις τεκμηριώσαιτο τοὺς κεκτημένους. ι. "Οτι καὶ πονηρὸν εἶναι πειρᾶται δεικνύναι ὁ ᾿Ακίνδυνος τὸ φῶς τῆς τοῦ Κυρίου μεταμορφώσεως, καὶ τοὺς μὴ τοῦτο τοιοῦτον οἰομένους ἀπείρους εἶναί φησι τῆς ἀπλανους φωτοφανείας καὶ παρα κλήσεως· ὁ δ᾽ ἡμέτερος λόγος θεῖόν τε ὡς ἀληθῶς καὶ ὑπὲρ τὴν ἀπλανήν κλήσιν εἶναι δείκνυσι τὸ θεῖον φῶς. ιγ'. "Οτι ἀφρόνως ὁ ᾿Ακίνδυνος καὶ τὸ ἰδιαίτατου ἑαυτοῦ φῶς ὁρᾷν φησι τὸν δι' ἀρετῆς κεκαθαρμένον νοῦν χωρὶς θείου φωτισμοῦ, καὶ κακοβούλως μᾶλλον τὴν ἄλλην τῆς ψυχῆς παράκλησιν ἐκφεύγειν τοῦτο παραινεί. ιδ'. ῞Οτι ἐξ ὧν νῦν αὖθις ὁ αὐτός φησι, πάντας τοὺς ἀπ' αἰῶνος καὶ προφήτας καὶ ἀποστόλους καὶ Πατέρας, καὶ μάρτυρας πεπλανημένους εἶναι καὶ μεμηνότας ὁ τάλας ἀποφαίνει. 14. ιε'. Οτι καὶ τὸ τῆς τοῦ Κυρίου ενανθρωπήσεως μυστήριον διαβάλλει, τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ σύμβολον εἶναι λέγων φωτός, ὡς τὴν ἑωραμένην τῷ Βαπτιστῇ περιστερὰν σύμβολον τοῦ Πνεύματος· ἐν ᾧ καὶ ὅτι πίστεως, ἀλλ' οὐκ ἀποδείξεως εἰσι βήματα, όσα παρ' ἡμῶν περί τι τῶν προφητικῶν θεαμάτων καὶ τοῦ θείων λέγεται φωτός. ις'. "Οτι μανιώδει πλάνῃ κάτοχός ἐστιν εἰκότως αὐτὸς, ἣν ἀνωτέρω τῶν θεοφόρων κατεψεύσατο. 16. τῷ τιμιωτάτῳ ἐν μοναχοῖς Δαμιανῷ τῷ φιλοσόφη. Ηνέχθη πολλαχόθεν τὰ τοῦ ᾿Ακινδύνου πρὸς ἡμᾶς συγγράμματα 196. πρὸς τὸν εὐσεβέστατον ἐν μοναχοῖς κυρὸν Διονύσιον,: Τρι ῶν ὄντων τῶν τῆς ἀθεΐας ὡς εἰπεῖν γενῶν ἔκθεσις τοῦ τῶν Βαρλαὰμ καὶ ᾿Ακινδύνου δυσσεβημάτων ἀλλοκότου πληθύος. ἀποβαλλόμεθα τὴν ἀσεβεστάτην ἀλλόκοτον πληθὺν τῶν τοῦ Βαρλαάμ καὶ ᾿Ακινδύνου κακοδόξων δογμάτων Φιλοθέου τοῦ ἁγιωτά του καὶ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου λόγος ἐγκωμιαστικῆς εἰς τὸν βίον τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Γρηγορίου ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης.: Γρη γόριο; μὲν ὁ μέγας πανηγύρεως ὑπόθεσις Βιβλίον τῶν κατηχουμένων τῆς θείας καὶ ἱερᾶς λαύρας τοῦ ἁγίου ὄρους καὶ ᾿Αθανασίου Πατρὸς ἡμῶν. Ωδε εἴληφε τέρμα τὸ παρὸν βιβλίον διὰ χειρὸς Φιλοθέου μοναχοῦ τοῦ ἐκ Κωνσταντίνου πόλεως. Πίναξ τοῦ δευτέρου βιβλίου α'. Απολογία διεξοδικωτέρα πρὸς τοὺς αἰομένους δύο δείκνυσθαι θεούς, ἐκ τοῦ τὴν θεοποιὸν δωρεάν τοῦ Πνεύματος ἧς ὑπέρκειται κατ' οὐσίαν ἡ Θεὸς, οὐκ ἀγένητον μόνον θέωσιν, ἀλλὰ καὶ θεότητα ὑπὸ τῶν ἁγίων ὀνομάζεσθαι· ἢ περὶ θείων ἐνεργειῶν, καὶ τῆς κατ' αὐτὰς μεθέξεως. 1. Εἰ μὲν τίς ἐστιν ὁ πρὸς τοσαύτην ἐκτραπεὶς τόλμαν 2. . β. Περὶ θείας καὶ θεοποιοῦ μεθέξεως, ἢ περὶ τῆς θείας καὶ ὑπερφυούς ἁπλότητος. 2. Φέρε δή προθῶμεν νῦν τὸ ὑπὸ ἀμφοτέρων φανερῶς λεγόμενον 19 Τοῦ αὐτοῦ λόγο; τρίτος, ὅτι Βαρλαάμ και ᾿Ακίνδυνός εἰσιν οἱ διχοτομούντες κακῶς ὄντως καὶ ἀθέως εἰς δύο ἀνίσους θεότητας τὴν μίαν. 5.
11. De otio mentali, et de iis que inde profi. ciscuntur: ubi iterum de divina illuminatione, el unde cognosci possint qui illam obtinent. (sic) 12. Quod Acindynus lumen transfig rationis Domini malum esse demonstrare conetur, et eos qui illud non tale esse putant, imperitos esse dical errore vacuæ illustrationis. At vice versa sermo noster vere divinum et plusquam eirore va cuum ejusn:odi divinum esse demonstrat. 15. Quod stulte Acindynus eum qui per virtutem purgatam habet mentem, proprium sibi lumen videre ait sine divina illuminatione; quin etiam pravo consilio ominem aliam ani: æ consolationem fugere hortatur. Quod ex iis qua rursum dicit, omnes a sæculo prophetas, apostolos, Fatres et martyres in errore et furiosos fuisse miser ille declarat, 15. Quod etiam ipsum divina Incarnationis mysterium calumnietur, Corpus Chri. sti symbolum luminis esse dicens, quemadmodum et columbam Baptistæ visam symbolum Spiri:as. Item docetur, quæcumque verba a nobis dicuntur circa propheticas visiones et divinum lumen, fidei esse el non demonstrationis. Quod furiosi erroris vere reus ille sit, quem deiferis Patribus supra mendaciter ascripsit. Huic ultimo capiti adnexæ sunt d¨æ Gregorii epistole. Prima est Hujus initium est etr. fol. verso. Altera Initium etc. ful. 204. Sequitur deinde Ιd est Expositio stupendæ multitudinis impietatum Bar luami et Acindyni. Ibi videlicet errores Barlaamo et Acindyno adscripti capitibus 41 exponuntur sigillatimque rejiciuntur. Initium est etc. ful. 211. Codicem denique claudit ejusdem Gregorii vita per Philotheum patriarcham. Initium etc. ful. Codex SCIX, olim CCXV, bombycinus, XV sæculi, foliorum 182. Initio hanc notan praefert Ιd est, Liber catechumenorum divinæ ac sacræ lauræ sancti montis (Atho) et Patris nostri Athanasii. Et in fine Id est Hic finem accepit iste liber per manum Philothei monachi ex urbe Constantinopoli. Est autem tomus alius operum Gregorii Palamæ contra Acindynum, quorum Index habetur initio etc. In quo sequentia Gregorii opera exhibentur. Αpologia prolixior adversus eos qui putant duos ostendi deos, si deifi cum donum Spiritus, cui secundum substantiam su. pereminet Deus, non solum non facta deificatio, sed etiam deitas a sanctis nominetur; aut de divinis operationibus, et de participatione secundum ipsas. Initium etc. Fol. De dicina el deifica participatione, seu de dirina et supernaturali simplicitate. Initium etc. Fol. verso. Εjus dem liber tertius, quod Barlaam et Acindynus ii sint, qui unam deitatem in duas vere incqualis perveram et impie diviserunt. Initium: Tai; ☎veu.
col. 829–830page 30 of 36
PG 150:829ματοκινήτοις τῶν ἁγίων Πατέρων ἑπόμενοι ψήφοις δ. Διάλεξ:ς ὀρθοδόξου μετὰ Βαρλααμίτου, κατά μέρος ἀνασκευάζουσα τὴν Βαρλααμίτιδα πλάνην. θόδοξος. Μαθεῖν ἐβουλόμην παρ' ὑμῶν τῶν ζητούν των καὶ ἐπεκδικούντων τὰ λείψανα 37. ε΄. Τοῦ αὐτοῦ ὀρθοδόξου Θεοφάνους διάλεξις πρὸς τὸν ἀπὸ Βαρλαμίτῶν ἐπιστρέψαντα Θεότιμον. Θεο φάνης, ἢ περὶ θεότητος καὶ τοῦ κατ' αὐτὴν ἀμεθέκτου τε καὶ μεθέκτου. Επεσκέψω κατὰ σεαυτὸν γενόμενος, ἀδελφὲ Θεότιμε 58 ς'. Αντίθεσις πρὸς ἃ συνέθηκεν ὁ ᾿Ακίνδυνος κατά τοῦ Παλαμᾶ δῆθεν, ὡς ἀληθῶς δὲ κατὰ τῆς εὐσε. βείας αὐτῆς καὶ τῶν εὐσεβῶν ἁπάντων· ἐκληφθεῖσα παρὰ διαφόρων τοῦ Παλαμᾶ λόγων καὶ περιστάσε σαφῶς, ὅτι τὰ παρὰ τοῦ ᾿Ακινδύνου πρὸς συνηγη μίαν οἰκείαν ἐκ τῶν πατρικῶν λόγων καὶ παρ' ἑαυ τοῦ προβαλλόμενα οὐ συνηγοροῦσιν, ἀλλὰ κατη γοροῦσιν αὐτοῦ. Τα κατάμερος τοῦ λόγου κεφάλαια. α'. Ὅτι ἐξ ἀμηχανίας, κατὰ τῆς ἐπιγραφῆς μόν νης ὁ 'Ακίνδυνος ἐπεχείρησε· καὶ ὡς ἐξ ὧν ἐνταῦθ' οὗτος γράφει, διθεΐτης ὢν καὶ Ἀρειανὸς ὑποφαί νετα:. β'. Ἐκ τῶν ὑπὸ τοῦ Παλαμᾶ προβεβλημένων μαρ τυριῶν ἃς πλάσας παρέλιπεν ὁ ᾿Ακίνδυνος, ὀλίγαι, ταρ᾽ ὧν εὐσεβὴ τὰ τοῦ Παλαμᾶ δείκνυται καὶ τὰ τοῦ ᾿Ακινδύνου κακοδόξως ἔχοντα. 2. Επ γ. Ρήσεις τοῦ 'Ακινδύνου δεικνύσαι τὴν αὐτοῦ δόξαν, καὶ ἀντιθέσεις πρὸς ταύτας Ευνομιανὸν τοῦ τον ἐξελέγχουσαι· καὶ ὅτι προσωπείῳ χρησάμενος τῷ Παλαμᾷ, κατὰ τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν ἁγίων κεχώ ρηκεν. δ. Ὅτι ὁ πλάσας ἑτέραν ἐπιγραφὴν ἐπὶ τοῖ αὐ τοῦ λόγου, κατ' αὐτῆς πάλιν αὐτὸς χωρεῖ, καὶ δι' αὐτῆς κατὰ τῶν ἐνθέων θεολόγων. 4. ε'. "Οτι τὰ γενναιότερα πλεῖστα παραλιπών, δη ματίου τινὸς ἔπειτα τοῦ Παλαμᾶ μνημονεύει· ἀλλὰ καὶ δι' αὐτοῦ καλῶς νοουμένου πᾶν Ακινδύνου καθαιρεῖται τὸ φρύαγμα, καθαιρεῖν ἐγχειροῦντος αὐτοῦ φρενοβλαβῶς τὸ τρισυπόστατον τῆς θεότητος. 5. Αντίρρησις Ἀκινδύνου πρὸς τὸ ῥημάτιον ἐκεῖνο, ἧς ἐλεγχομένης νῦν μὲν "Αρειος, νῦν δὲ Σα βέλλιος οὗτος ἀναφαίνεται, πολλοὺς δ᾽ ἄλλοτε λέγων υἱοὺς Θεοῦ καὶ πνεύματα τὰ πολλά. 6. ζ'. Μαρτυρίαι παρὰ τοῦ ᾿Ακινδύνου προβεβλημέναι τῶν ἁγίων κατὰ τοῦ Παλαμᾶ δῆθεν, αἵτινες ἐξεταζόμεναι καὶ νοούμεναι καλῶς πρὸς μὲν τὰ τοῦ Παλαμᾶ οὐδαμῶς ἀντικεῖσθαι δείκνυνται, τὴν δὲ 'Ακίνδυνον ἐλέγχουσι πολλαῖς καὶ δειναῖς αἱρέσεσι περιπίπτοντα. η'. Αντίθεσις παρ' ᾿Ακινδύνου, τὰς ἐνυποστάτους μόνας εἶναι λέγοντος ἀκτίστους ἐνεργείας, ἧς έλεγ χομένης καὶ 'Αρείου χείρων δείκνυται τελῶν, ὡς τὴν μίαν τῶν τριῶν προσώπων θεότητα κτιστὴν ποιῶν. θ'. Παράστασις ἐξ αὐτῶν τούτων τῶν ὑπ᾽ Ακιν δύνου προβεβλημένων μαρτυριῶν, ὅτι διαφέρει τῆς θείας οὐσίας ἡ θεία ενέργεια· ἐν ᾗ πάλιν Σαβέλλιο; ἄλλος ὢν ἀποδείκνυται. 9. προβεβλημένη ι. Ετέρα μαρτυρία τῷ αὐτῷ παρὰ τῶν τοῦ ἁγίου Μαξίμου κεφαλαίων, ἧς ἐξεταζομένης Σαβέλλιος πάλιν οὗτος ἀναφαίνεται. 10. ια΄. Παράστασις καὶ ἀπὸ τοῦ κεφαλαίου τούτου, ὅτι διαφέρει τῆς θείας οὐσίας ἡ ἐνέργεια, παρ' ἧς εἰς καταγελάστους ἐκπίπτων δόξας ἐλέγχεται ὁ τοῦτο κακῶς προβαλλόμενος.
etc. Fol. 29, verso. 4. Dialogus orthodoai cum Barlaamita, quo Bar laamiticus error minutatim refutatur. Initium: 'Op etc. Fol. 5. Εjusdem. orthodori Theo phanis dialogus cum eo qui ex Barlaamitis conversus fuerat Theotimo. Theophanes sive de deitate, et de eo quod non participari vel participari ex illa po test. Initium etc. Fol. verso. 6. Antithesis contra ea quæ Acindy nus composuit adversus Palamam, sed revera contra pietatem ipsam et contra pios omnes, excerpla ex diversis Palame libris, et clare demonstrans ea quæ ab Acindyno ad sui defensionem prolata sunt tum ex SS. PP. tum ex seipso non illum purgare, sed in crimen vocare. Huic libro præmittuntur singulorum capitum argumenta, quæ hic exscri benda duximus. Libri capita per partes. 1. Quod cum aliud non posset, inscriptionem et titulum solum Acindynus aggressus sit; et quod ex iis quæ hoc loco scribit, ditheita et Arianus com probetur esse. testimoniis quæ Palamas protulerat et quæ per dissimulationem prætermiserat Acindynus, pauca afferuntur, quibus pia Palamam sentire, Acindy num vero pravam tueri doctrinam demonstratur. 3. Dicta Acindyni, quibus ejus doctrina ostenditur, et ad ea responsiones, quibus Eunomia nus esse arguitur. Et quod personam prætendens Palamæ, contra Deum et sanctos procedat. Quod alteram inscriptionem sex titulum in eumdem librum fingens, contra illam procedat, et per illam contra divinos theologos. 5. Quod multis prastantioribus praetermissis, roculam quamdam Palamæ memoret, qua etiam probe intellecta totius Acindyni fremitus de medio tollitur, quo trinam deitatis hypostasin evertere in sane conatur. Objectio Acin dyni contra voculam illam, qua refutata modo Arius ipse, modo Sabellius esse demonstratur, cum etiam aliunde multos filios Dei et multos spiritus esse dicat. 7. Testimonia sanctorum ab Acindyno contra Pulamam prolata, quæ si examinentur et probe in telligantur, sententiæ quidem Palama nullatenus repugnare probantur, Acindynum vero arguunt in multas gravesque hæreses incidisse. 8. Objectio Acindyni, qua dicit hypostaticus solum operationes increatas esse; illa vero refututa, Ario pejor ostenditur, utpote qui unam ex tribus personis deitutem creatam faciat. Demonstratio ex ipsis testimoniis ab Acindyno pro'atis, quod divina ope ratio differat a divina essentia; ubi rursum alius Salellius esse probatur. Aliud testimonium ab eodem allatum ex capitibus S. Muximi, quo examinato Sabellius rursum esse convincitur. 11. Demonstratio ex eodens capite, quod divina operatio differat a divina essen
col. 831–832page 31 of 36
PG 150:83116'. Ετέρα μαρτυρία ἐκ τῶν εἰς τὸν μέγαν Διονύ στον σχολίων προβεβλημένη παρ' ᾿Ακινδύνου, ης ἐξεταζομένης κτίσμα λέγων οὗτος δείκνυται την οὐσίαν τοῦ Θεοῦ. ιγ΄. Διασάφησις τοῦ σχολίου τούτου, καὶ παράστασις κἀντεῦθεν, ὅτι διαφέρει τῆς ἀκτίστου ουσίας ἡ ἄκτιστος ενέργεια. ιδ'. Απορία καὶ λύσις, πῶς ὁ μέγας Διονύσιος, τῶν ἀκτίστων ἐνεργειῶν τὴν μὲν πρώτην φησὶ καὶ πρεσβυτέραν, τὰς δ' ἄλλας μετ᾿ ἐκείνην· καὶ παρά στασις ἐντεῦθεν, ὅτι τῆς θείας ουσίας αὗται διενηνόχασιν. ιε'. Ὅτι τὸ ὅλον εἶναι τὸν Θεὸν οὐσίαν καὶ ὅλον ἐνέργειαν οὐδὲν ἐμποδίζει πρὸς τὸ διαφέρειν τῆς θείας ουσίας τὴν ἐνέργειαν. 15. ις'. Ἕτεραι μαρτυρίας τῷ ᾿Ακινδύνω προβεβλημένας παρὰ τῶν τοῦ ἁγίου Κυρίλλου λόγων, αἵτινες ἐξεταζόμεναι μὴ μόνον οὐκ ἀντικείμεναι τοῖς τοῦ Παλαμᾶ λόγοις, ἀλλὰ καὶ συνάδουσαι δείκνυνται. ιζ'. Ετέρα ῥῆσι; Ακινδύνου λέγουσα, «Τίς ἡ ἄλλη παρὰ τὴν οὐσίαν τοῦ Θεοῦ ἐνέργεια;» καθ᾽ ἦν ἐλέγχεται καὶ κατ' αὐτὰ δυσσεβῶν τὰ ῥήματα. 17. τηʹ. Παράστασις, ὅτι ἦν ἔφη τῆς οὐσίας τοῦ Θεοῦ ἑτέραν καὶ κτιστήν, φυσική ἐστιν αὕτη τοῦ Θεοῦ ἐνέργεια, ἣν πρότερον οὗτος ἄκτιστον εἶναι διετείνετο καὶ μηδὲν τῆς θείας οὐσίας διαφέρειν. 18. 10'. Ὅτι καὶ ἐκ τῶν παρ' αὐτοῦ προβαλλομένων ἀν τίθεος ἀναφαίνεται ὁ ᾿Ακίνδυνος, καὶ τῶν πώποτε ἐθίων ἀθεώτατος. Ορᾶτε τὸ τῆς ᾿Ακινδύνου μανίας ἀκάθεκτον. *. Τῷ σοφωτάτῳ καὶ λογιωτάτῳ καὶ ἐμοὶ ἐν Κυ μέῳ ποθεινοτάτῳ Ἰωάννῃ τῷ Γαδρά. 7. Φησί που τῶν Παροιμιῶν ὁ Σολομών Δίδος σοφῷ ἀφορμὴν, καὶ σοφώτερος ἔσται» η'. Πρὸς τὸν ἱερώτατον καὶ τὰ θεῖα σοφὸν μη τροπολίτην Αίνου κυρὸν Δανιήλ. 8. Οντως αἰδοῦς εἶχο μένης ἐκ ψυχῆς ὁρμαθὸς ἅπας ἀντεισάγεται κακῶν Ο'. Τοῦ αὐτοῦ πρὸς Ακίνδυνον ἐπιστολή· ἐστάλη δ᾽ ἀπὸ Θεσσαλονίκης πρὸ τῆς τοῦ Βαρλαάμ και αὐτοῦ συνοδικῆς καταδίκης. 9. Τὸ διθεῖτας ἡμᾶς, τὸν κακόφρονα Βαρλαάμ λέγειν ι'. Τῷ πάντα καλῷ κἀγαθῷ καὶ σοφῷ νομοφύλακι. Τα γράμματα πρώην ἔπεμψας 110. τα'. Πρὸς τὸν ἱερώτατον ἐν Ἱερομονάχοις κύριν Παῦλον τὸν Ασάνην. χος ἡμῖν ἐντυχών, ὁ καθ' αἷμα μὲν τοῖς βασιλεύουσι προσήχων σε ι. Πρὸς τὸν τὰ θεῖα σοφὸν Ἀρσένιον μοναχών τὸν Στουδίτην. Εἰδέναι σε βού δομαι, θεσπέσιε Πάτερ, ὡς ὁ νῦν αἰτεῖς παρ' ἡμῶν ιγ. Ὅτι καὶ τὸ τοῦ Ἀντιοχείας κατὰ τοῦ Παλαμά γράμμα ψεῦδό; ἐστιν αυτόχρημα, καὶ τῷ συνοδικώ τε καὶ ἁγιορειτικῷ τόμῳ διὰ πάντων ἀντίθετον· διδ καὶ κατὰ τῶν εὐσεβῶν ἐστι πάντων, καὶ τοῦ τῶν εὐσε δῶν βασιλέως καὶ τῆς εὐσεβείας αὐτῆς, καὶ αὐτοῦ δὲ μᾶλλον, ὡς ἀληθῶς τοῦ γράψαι τοῦτο παρὰ τῶν Βαρ λααμιτῶν ἐξηπατημένου. 13. Ε!ς καιρὸν ἄρα τῆς Ἱερεμίου μνησθήσομαι φωνής 143. ιδ. "Οτι παρεξήγησίς ἐστι καὶ ἀνασκευὴ τοῦ τός μου σαφής, ἣν ὁ τοῖς Βαρλααμίταις προσθέμενος πατριάρχης γράψας ἐξήγησιν τοῦ τόμου πρὸς ἀπάν την καλεί. ; Ωσπερ εἷς ἐστι Χριστός ἀληθινὸς ὁ ἐπὶ πάντων, Θεὸς, ἀντίχριστοι δὲ πολλοὶ γεγόνασιν 153. ιε'. Τῷ ὁσιωτάτῳ ἐν ἱερομονάχοις καὶ ἐμοὶ ἐν Κυρίῳ φιλτάτῳ καὶ ἀδελφῷ καὶ πατρὶ καὶ δεσπότῃ. τῷ ὄντως Φιλοθέῳ. ἐδόθη πολύ, πολύ καὶ ἀπαιτήσουσιν, αὐτὸν κατὰ τὸν τοῦ Κυρίου λόγιν ις'. Τοῦ αὐτοῦ πρὸς τοὺς ἐν τῷ ἁγίῳ βρει σεβα
tia, ubi qui illud protulit, in ridica'as sententias delapsus csse comprobatur. 12. Aliud testimonium ex scholiis in magnum Dionysium ab Acindyno prolatum, quo expenso essentiam Dei creaturam dicere contin. citur. 13. Explicatio Scholii hujus et demonstratio ex illo sumpta, quod increata operatio differat ab increata essentia. 14. Quaestio et solutio, quomodo magnus Dionysius increalarum operationum primam dicat et seniorem, alias autem post illam: et demonstratio inde petita, quod illæ ab essentia divina differant. Quod etsi Deus lo tus sit essentia et tolus operatio, hoc nihil impedit quominus operatio differat ab essentia. 16. Alia testimonia ab Acindyno prolata ex libris sancti Cyrilli, qua cum examinantur non modo Pa lama verbis non repugnare, sed etiam illis suffragari deprehenduntur. Aliud Acindyni dictum sic habens: «Quænam alia præter essentiam operatio Dei? Ubi convincitur impie loqui. Demon stratio, quod eam quam dixerat aliam ab essentia Dei et creatam, naturalis sit hæc Dei operatio, quam prius increatam et ab essentia Deinon differre dicebat. 19. Quod ex dictis a se prolatis A cindynus comprobetur esse inimicus Dei, et alleorum om.ium qui unquam fuerant atheissimus.Initium hujus sexti libri ilhd est Sapientis stmo, eruditissimo, mihique charissimo Joanni Ca bræ. Iuitinm etc. Fol. 77, verso. Ad Danielem Aini metropolitan. Initiumn etc. Fol. 94. Εjusdem epistola ad Acindynum: missa est Thessalonica ante Barlaami et Acindyni synodicam condemnationem. Initium etc. Fol. 102 verso. 10 Optimo et sapientissimo nomophylaci. Initium etc. Fol. (sic) 11. Ad sanctissimum Paulum Asanum hieromonachum. Initium: "Evay etc. Fol. 116 verso. 12. Ad Arsenium in divinis sapien tem, monachum Studitam. Initium etc. Fol. 122. Quod Antiocheni patri archæ contra Palamam scriptum vere mendacium sit, et synodico et hagioritico tomo in omnibus opposi tum: quare et contra pios omnes est, contra piorum imperatorem et ipsam pietatem, imo etiam contra eum qui ad hæc scribenda Barlaamitarum fraude in ductus est. Initium etc. Fol. 11. Quod scriptum illud sit prava inter pretatio el refutatio clara tomi illius, quod patri archa Barlaamitis adjunctus expositionem tomi per fraudem vocat. Initium etc. Fol. 15. Sanctissimo in hieromonachis mihique in Domino charissimo, fratri et patri et do mino vere Philotheo. Initium: @ etc. Fol. 462 verso.
col. 833–834page 32 of 36
PG 150:833σμιωτάτους γεροντας. Ὑμεῖς μὲν εὐποιοῦντες καὶ ὑμῖν αὐτοῖς πρεπωδέστατα Ευλογημένε τῷ Θεῷ, καὶ ἐμοὶ ἐκ ψυ χῆς ἠγαπημένε κῦρ Βησαρίων 177 ιθ'. Τοῦ αὐτοῦ ἑτέρα πρὸς τὸν ἀνωτέρω εἰρημένον ίδιον ἀδελφόν. Τοῦτο κόπος ἐστὶν ἐνώπιόν μου, φησὶν ὁ ψαλμῳδὸς Προφήτης κ'. Τῇ κρατίστῃ καὶ εὐσεβεστάτη δεσποίνη, τῇ ιζ'. Τοῦ αὐτοῦ πρὸς τὸν ἴδιον ἀδελφὸν τὸν τιμιώτατον Ιερομόναχον κυρὸν Μακάριον. 17. Ούπω μοι δοκεῖτε καταλαβεῖν, ὅτι πῦρ καίεται καὶ κατισχύει φλόξ Παλαιολογίνη. 20. Οὐδὲν οὕτως ἀναγκαιότατον οὐδὲ λυσιτελέστατόν τε ἄρα καὶ τρεπωδέστατον, ιη'. Τοῦ αὐτοῦ τῷ τιμιωτάτῳ ἐν μοναχεῖς τῷ ἀστ κητικωτάτῳ κῦρ Βησαρίωνι. 18. 12: Βιβλίον τῶν κατηχουμένων τῆς ἱερᾶς λαύρας τοῦ ἁγίου Αθανασίου τοῦ ἐν τῷ ᾿Αθῳ. Ο λόγος οὗτος ἐκ τῶν πρὸς 'Ακίνδυνον ἀντιῤῥητικῶν ἐστι τοῦ πρώτου βιβλίου δέκατο;· ἐπεὶ δὲ οὐκ ἐγγράφη εἰς τὸν αὐτοῦ τόπον ἐν τοῖς βιβλίοις ἐκείνοις, προσετέθη ἐνταῦθα. Τοῦ μακαριωτάτυ ἀρχιεπισκόμου Θεσσαλονίκης Γρηγορίου λόγος ἀποδεικτικές πρῶτος, ὅτι οὐχὶ καὶ ἐκ τοῦ Υἱοῦ, ἀλλ' ἐκ μόνου τοῦ Πατρὸς ἐκπορεύεται τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Πάλιν ὁ δεινὸς καὶ ἀρχέκα κο; ὅρις τὴν ἑαυτοῦ κεφαλὴν καθ᾿ ἡμῶν, 13. Τοῦ αὐτοῦ λόγος δεύτερος περὶ τῆς ἐκπορεύσεως τοῦ ἁγίου Πνεύματος, ὅτι οὐχὶ καὶ ἐκ τοῦ Υἱοῦ· καὶ πρὸς τὰ παρὰ Λατίνων ἐκ τῆς θείας Γραφῆς εἰς συν νηγυρίαν αὐτῶν δῆθεν προτεινόμενα. ἂν μὲν οὖν ἔδει καὶ αὐτῷ τῷ τῶν εὐσεβούντων καταλόγω, 35 Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὰς παρὰ τοῦ Βέκκου ὑπὲρ Λατίνων ἐπὶ ταῖς συλλεγείσαις παρ' αὐτοῦ γραφικαῖς χρή σεσιν ἀντεπιγραφαί, δεικνύσαι δυσσεβῶς ἐχούσας τὰ, τοιαύτας ἐπιγραφές, καὶ ἀντιθέτους οὔσας ταῖς συνειλεγμέναις τῶν ἁγίων ῥήσεσιν. Επιγραφὴ Λατίνων πρώτη. Χρήσεις διάφοροι γραφικοί συλλεγεῖσαι εἰς ἀπό δειξιν τοῦ εἶναι τὸ Πνεῦμα καὶ ἐκ τοῦ Υἱοῦ, Γρηγορίου ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης Ἀντεπιγραφή πρώτη. Οταν ἐπὶ τῆς θεολογίας ισοδυναμῶσιν ἀλήλλαις Τοῦ αὐτοῦ, ὅτι Λατίνοι λέγοντες καὶ ἐξ Υἱοῦ τὸ Πνεῦμα, οὐκ ἔχουσι διαφυγεῖν τοὺς ἐγκαλοῦντας αὐτοῖς, ὅτι τοῦ ἑνὸς Πνεύματος δύο λέγουσιν ἀρχὰς, καὶ ὅτι τοὺς θεολογικούς συλλογισμούς ἀποδεικτικούς μᾶλλον δεῖ καλεῖν, ἢ διαλεκτικούς. Εγράφη δὲ πρὸς Ακίνδυνον ἔτι τοῖς εὐσεβέσι καὶ φίλοις ἐν αριθμούμενον. Σὺ μὲν ἡμᾶς ἴσως χρῆν εἶναι λόγον ἀποδοῦναι δοκει;, Τοῦ αὐτοῦ τῷ φιλοσόφῳ Βαρλαάμ, οὐ καλῶ; ἀπολογησαμένῳ περὶ ὧν ἔφη δύο ἀρχῶν· ἢ καθ' Ἑλλη νικῆς ἐποψίας. θρέμμα τῆς ἀνωτάτω περὶ λόγους παιδείας, Τοῦ αὐτοῦ πρὸς τὸν Βαρλαάμ γράφοντα ὅτι οὐκ ἔστιν ἀπόδειξις ἐπ᾽ οὐδενὸς τῶν θείων, ἔλεγχος, ὅτι ἔστιν ἐφ' ὧν· καὶ ὅτι κυρίω; ἀπόδειξις αὕτη, ἡ δὲ κατ' Αριστοτέλην ἀπόδειξις ἀσύστατον καὶ τὸ ὑπὲρ αὐτὴν ἀχρεῖον.
16. Ejusdem ad venerabilissi mos senes qui in sancto monte (Atlio) sunt. Iuit. etc. Fol. 175. Initium etc. Fol. vergr. 19. Ejusdem altera ad supra memo ralum fratrem suum. Initium etc. Fol. 178 versu Εjusdem ad fratrem suum venerabilissimum hieromonachum downum Macarium. Initium Potentissima et piissima domina etc. Fol. 176. Paleologina. Initium etc. Fol. 181. Ejusdem venerabi tissimo et exercitatissimo monacho domno Besarioni. Codex C, olim CCLXI, bombycinus, ejusdem ætatis et manus ac præcedens, constans foliis 342. Fol. verso scriptum est i. Liber catechumenorum sacra laura S. Athanasii in monte Atho. Tertius tomus cst Operum Gregorii Palange. Primo loco ponitør ¡ejusdem epistola ad Damia num praeunte hoc numito (sic) Ιd est: Hic sermo ex Antirrheticis est ad versus Acindynum decimus tomi 1. Quoniam autem suo loco scriptus non fuit in his libris, hic addilus est. lu codice CXVill, qui primus Lotus inscrili tur Operum Gregorii, sed non ejusdem manus est ac duo sequentes, hæc pistola ad Damianum de cimo loco scripta est. Sequitur deinde in hoc centesimo codice fol. 11 Index accuratus aliorum operum quæ in co conti nentur, ut sequitur. Sanctissimi archiepiscopi Thes salonica Gregorii liber demonstrationum primns, quod non ex Filio, sed ex solo Patre procedat Spi ritus sanctus. Initium ctc. Fol. Εjusdem liber secundus de processione sancti Spiritus, quod non ex Filio quoque procedat. Item adversus ea quæ a La tinis ex divina Scriptura ad sui patrocinium affe runtur. litium etc. Fol. verso. Εjusdem in in criptiones quas Veccus pro Latinis, congregatis a se scriptis locis præposuit apposite inscriptiones, qui bus ostenditur illas inscriptiones impie se hubere, et collectis sanctorum locis adversuri. Inscriptio prima La tinorum. etc. Loca diversa Scripturæ collecta ad demonstrandum, quod Spiritus etiam ex Filio, etc. Gregorii archiepiscopi Thessalonica adversaria inscriptio prima. † ¿x xa! † diá, etc. Fol. 64. Sicque deinceps præ missis Latinorum propositionibus respondet arti culis undecim. Εjusdem, quod Latini dicentes et Fi lio quoque esse Spiritum, non possint effugere ab accusantibus se, quod unius Spiritus duo principia dicant: et quod theologicos syllogismos potius de. monstrativos oporteat dicere, quam dialecticos. Scri plum est autom ad Acindynum, qui adhuc cum přis et amicis tunc numerabatur. Iuitium etc. Fol. Εjusdem philosopio Barlaamo, qu non recte se defenderal circa duo principia; sive contra speculationem Græcanicam. Initium: '0 etc. Fol. 77. Εjusdem adversus Barlaam, qui scripseral super nulla divinarum rerum demon
col. 835–836page 33 of 36
PG 150:835μᾶς προσευχῆς κατὰ τῶν διὰ βίου ταύτῃ προσανεχόντων, Τὰ μὲν τῆς δυαρχία; ἐκ μέ σου γέγονεν· ἐξεκόπη γὰρ τῶν λόγων τοῦ φιλοσόφου, Τοῦ αὐτοῦ λόγο; ὑπὲρ τῶν ἱερῶς ἡσυχαζόντων, τῶν προτέρων ὁ πρῶτος, κατὰ τί καὶ μέχρι τίνος λυσιτελὴς ἡ περὶ λόγους τριβή. Απόκρισις πρώτη. 'Αδελφέ, καλόν χάριτι βεβαιοῦσθαι τὴν κα δίαν, Τοῦ αὐτοῦ λόγος ὑπὲρ τῶν ἱερῶς ἡσυχαζόντων, τῶν προτέρων ὁ δεύτερος· ὅτι τοῖς προηρημένοις ἐν ἡσυχία προσέχειν ἑαυτοῖς, οὐκ ἀσυντελὲς ἔνδον τοῦ σώματος πειρᾶσθαι κατέχειν τὸν οἰκεῖον νοῦν. Από κρισις δευτέρα. 'Αδελφέ, οὐκ ἀκούσει; τοῦ ᾿Αποστόλου λέγοντος, ὅτι τὰ σώματα, Τοῦ αὐτοῦ λόγο; ὑπὲρ τῶν ἱερῶς ἡσυχαζόντων, τῶν προτέρων ὁ τρίτος περὶ φωτός και φωτισμοῦ θείου, καὶ ἱερᾶς εὐδαιμονίας καὶ τῆς ἐν Χριστῷ τελειότητος. Απόκρισις τρίτη. Οὐκ ἄρα μόνον ταῖς ἀρεταῖς αἱ κακίαι παραπεπήγασιν 120. Τοῦ αὐτοῦ λόγος ὑπὲρ τῶν ἱερῶς ἡσυχαζόντων, τῶν ὑστέρων ὁ πρῶτος, ἤτοι διήγησις καὶ ἀνατροπή τῶν ὑπὸ τοῦ φιλοσόφου Βαρλαάμ συγγραφέντων κατὰ τῶν ἱερῶς ἡσυχαζόντων. Τίς ἡ ὄντως σωτήριος γνῶσις καὶ τοῖς δὲτως μοναχοῖς περισπούδαστος, ἢ κατὰ τῶν λεγόντων τὴν ἐκ τῆς ἔξω παιδείας γνῶ σιν όντως σωτήριον. Οὐδὲν ψεύδους δεινότερον, οὐδὲν συκοφαντίας ἄχος βαρύτερον, 140, Τοῦ αὐτοῦ λόγος ὑπὲρ τῶν ἱερῶς ἡσυχαζόντων, τῶν ὑστέρων ὁ δεύτερος περὶ προσευχῆς. Τῶν μὲν οὖν οὐ δὲν μέγα τιθεμένων τὴν ἀπὸ τῆς ἔξω παιδείας ὄνησιν, Τοῦ αὐτοῦ λόγος ὑπὲρ τῶν ἱερῶς ἡσυχαζόντων, τῶν ὑστέρων ὁ τρίτος περὶ φωτὸς ἱεροῦ. Ὁ δὴ τῆς νε Τοῦ αὐτοῦ ἔλεγχος τῶν συμβαινόντων, ἐκ τῶν δευτέρων τοῦ φιλοσόφου Βαρλαάμ συγγραμμάτων, ἢ περὶ θεώσεως. Αλλ' εἰ μὲν κατὰ Μασσαλιανῶν καθάπερ καὶ ἐπιγέγραπται αἱ τὸ βιβλίον πεποίηται, 197, Τοῦ αὐτοῦ κατάλογος τῶν ἐκβαινόντων ἀτόπων ἐκ τῶν τοῦ φιλοσόφου Βαρλαάμ προτάσεων, λόγος δεύτερος κατὰ δευτέρων. Ηρετό τις τῶν εἰσαγομένων εἰ δυνατὸν ἀνθρώπῳ, Τοῦ αὐτοῦ κατάλογος τῶν ἐκβαινόντων ἀτύπων ἐκ τῶν τοῦ φιλοσόφου Βαρλαάμ συμπερασμάτων, κατὰ τῶν δευτέρων ο τρίτος. μὲν οὖν προσκρούει τῇ ἀληθείᾳ καὶ τῷ τῆς ἀλη θείας Θεῷ, 220. Επίτομος κατὰ τὸ δυνατὸν διήγησις τῆς ἐπὶ τοῦ παλατίου ἐνώπιον τοῦ βασιλέως γενομένης διαλέξεως τοῦ Θεσσαλονίκης κυροῦ Γρηγορίου και Γρη γορᾶ τοῦ φιλοσόφου, συγγραφείσα παρά τινος τῶν τῆς συγκλήτου λογάδων παρόντος καὶ αὐτηκόου γε γονότος. Ορισθείς παρὶ τοῦ ἁγίου ἡμῶν αὐθέντου και βασιλέως, 426. Τοῦ μακαριωτάτου ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης Γρηγορίου ὡς ἀπό τινος ἑτέρου συγγραφείς, περὶ τῆς τοῦ Γρηγορά ψευδογραφίας ὁμοῦ καὶ δυσσεβείας λόγος πρῶτος. Μεταλαχεῖν ἀθλίω; τὸν Γρηγορᾶν, Βερο λαὰμ καὶ 'Ακινδύνου τῶν κακοδόξων, 252. Τοῦ αὐτοῦ περὶ τῆς τοῦ Γρηγορα ψευδογραφίες ἐμοῦ καὶ δυσσεβείας λόγος δεύτερος. Ἐξ ἀνύχων φασὶ τὸν λέοντα, καὶ ἐκ τοῦ κρασπέδου τὸ ὕφασμα, 244. Ελεγχος τῆς εἰς τὸ θειότατον φῶς τῆς τοῦ Κυ ρίου μεταμορφώσεως, παντοδαπής του Γρηγορά βλασφημίας καὶ παράστασις ἐξ ἀντιθέσεως, ὅτι ἄκτιστον τοῦτο ἐστιν ὡς ἀληθῶς καὶ ἀΐδιον. Ἐγράφη καὶ ἀπεστάλη τῷ ἁγιωτάτῳ καὶ οἰκουμενικῷ πιο τριάρχη.
etc. Fol. 163, verso. strationem habert, refutatio, quod sit demonstratio super quibusdam: et quod illa vere sit demonstrat tio, Aristotelica vero demonstratio sit incerta et instabilis... Initium etc. Fol. 90. Ejusdem liber priorum primus pro iis qui in sacra quiete degunt, in quo et usque ad quam metam siu dium litterarum sit utile. Responsio prima. Ini L'um etc. Fol. 103, verso. Εjusdem liber priorum secundus pro iis qui in sacra quiete degunt, quod iis qui elegerunt in quicle sibi ipsis attendere, non sit in possibile intra corpus propriam mentem continere, Responsio secunda. Initium etc. Fol. Εjusdem liber pricrum ter tius de iis qui in sacra quiete degunt, de lumine et illuminatione divina, de sacra felicitate et de per fectione in Christo. Initium etc. Fol. Εjusdem liber posteriorum pri mus pro iis qui in sacra quiete degunt, sive enar ratio el eversio eorum quæ a philosopho Barlaam scripta sun: contra eos qui in sacra quiete degunt. Quænam sit vere salutaris scientia a veris monachis cula; seu contra eos qui dicunt scientiam exter na illius discipline esse vere salutarem. Iuitium etc. Fol. verso. Ejusdem liber posteriorum secundus pro iis qui sacram quie tem agunt, de Oratione. Initium etc. Fol. 155, verso. Ejusdem liber posteriorum tertius, pro iis qui in sacra quiele degunt, de sacro lumine. Initium Εjusdem refutatio absurdorum quæ sequuntur ex recundis Barlaami philosophi scriptis; sive de deificatione. Initium etc. Fol. verso. Ejusdem catalogus absur dorum quæ sequuntur ex Barlaumi philosophi pro tasibus, liber sccundus contra secunda scripια. Init. etc. Fol. 211, verso. Εjusdem catalogus absurdom rum quæ sequuntur ex philisophi Barlaami conclusio nibus, liber tertius contra secunda scripta. luilium etc. Fol. Compendiosa pro facultate narratio dialogi, qui in palatio coram imperatore habitus est inter D. Gregorium archiepiscopum Thessalonicæ et Gre goram philosophum, scriptus a quodam ex illustrio ribus senatoribus, qui hæc præsens audierat. Ini tium etc. Fol. Beatissimi Gregorii archiepiscopi Thessalonicensis de Gregoræ in scribendo mendaciis et impietate liber primus, ab alio quodam descriptus.. Initium etc. Ful. Εjusdem re Gregoræ in scribendo mendaciis et impietate liber secundus. Initium etc. Fol. Refutatio omnimoda blasphemia Gregora circa divinissimum lumen transfigurationis Domini; ac demonstratio ex antithesi, quod illud increalumn vere sit el æternum. Scripta el missa est ad san ctissimum et œcumenicum patriarcham. Initium
col. 837–838page 34 of 36
PG 150:837μᾶς προσευχῆς κατὰ τῶν διὰ βίου ταύτῃ προσανεχόντων, Τὰ μὲν τῆς δυαρχία; ἐκ μέ σου γέγονεν· ἐξεκόπη γὰρ τῶν λόγων τοῦ φιλοσόφου, Τοῦ αὐτοῦ λόγο; ὑπὲρ τῶν ἱερῶς ἡσυχαζόντων, τῶν προτέρων ὁ πρῶτος, κατὰ τί καὶ μέχρι τίνος λυσιτελὴς ἡ περὶ λόγους τριβή. Απόκρισις πρώτη. 'Αδελφέ, καλόν χάριτι βεβαιοῦσθαι τὴν κα δίαν, Τοῦ αὐτοῦ λόγος ὑπὲρ τῶν ἱερῶς ἡσυχαζόντων, τῶν προτέρων ὁ δεύτερος· ὅτι τοῖς προηρημένοις ἐν ἡσυχία προσέχειν ἑαυτοῖς, οὐκ ἀσυντελὲς ἔνδον τοῦ σώματος πειρᾶσθαι κατέχειν τὸν οἰκεῖον νοῦν. Από κρισις δευτέρα. 'Αδελφέ, οὐκ ἀκούσει; τοῦ ᾿Αποστόλου λέγοντος, ὅτι τὰ σώματα, Τοῦ αὐτοῦ λόγο; ὑπὲρ τῶν ἱερῶς ἡσυχαζόντων, τῶν προτέρων ὁ τρίτος περὶ φωτός και φωτισμοῦ θείου, καὶ ἱερᾶς εὐδαιμονίας καὶ τῆς ἐν Χριστῷ τελειότητος. Απόκρισις τρίτη. Οὐκ ἄρα μόνον ταῖς ἀρεταῖς αἱ κακίαι παραπεπήγασιν 120. Τοῦ αὐτοῦ λόγος ὑπὲρ τῶν ἱερῶς ἡσυχαζόντων, τῶν ὑστέρων ὁ πρῶτος, ἤτοι διήγησις καὶ ἀνατροπή τῶν ὑπὸ τοῦ φιλοσόφου Βαρλαάμ συγγραφέντων κατὰ τῶν ἱερῶς ἡσυχαζόντων. Τίς ἡ ὄντως σωτήριος γνῶσις καὶ τοῖς δὲτως μοναχοῖς περισπούδαστος, ἢ κατὰ τῶν λεγόντων τὴν ἐκ τῆς ἔξω παιδείας γνῶ σιν όντως σωτήριον. Οὐδὲν ψεύδους δεινότερον, οὐδὲν συκοφαντίας ἄχος βαρύτερον, 140, Τοῦ αὐτοῦ λόγος ὑπὲρ τῶν ἱερῶς ἡσυχαζόντων, τῶν ὑστέρων ὁ δεύτερος περὶ προσευχῆς. Τῶν μὲν οὖν οὐ δὲν μέγα τιθεμένων τὴν ἀπὸ τῆς ἔξω παιδείας ὄνησιν, Τοῦ αὐτοῦ λόγος ὑπὲρ τῶν ἱερῶς ἡσυχαζόντων, τῶν ὑστέρων ὁ τρίτος περὶ φωτὸς ἱεροῦ. Ὁ δὴ τῆς νε Τοῦ αὐτοῦ ἔλεγχος τῶν συμβαινόντων, ἐκ τῶν δευτέρων τοῦ φιλοσόφου Βαρλαάμ συγγραμμάτων, ἢ περὶ θεώσεως. Αλλ' εἰ μὲν κατὰ Μασσαλιανῶν καθάπερ καὶ ἐπιγέγραπται αἱ τὸ βιβλίον πεποίηται, 197, Τοῦ αὐτοῦ κατάλογος τῶν ἐκβαινόντων ἀτόπων ἐκ τῶν τοῦ φιλοσόφου Βαρλαάμ προτάσεων, λόγος δεύτερος κατὰ δευτέρων. Ηρετό τις τῶν εἰσαγομένων εἰ δυνατὸν ἀνθρώπῳ, Τοῦ αὐτοῦ κατάλογος τῶν ἐκβαινόντων ἀτύπων ἐκ τῶν τοῦ φιλοσόφου Βαρλαάμ συμπερασμάτων, κατὰ τῶν δευτέρων ο τρίτος. μὲν οὖν προσκρούει τῇ ἀληθείᾳ καὶ τῷ τῆς ἀλη θείας Θεῷ, 220. Επίτομος κατὰ τὸ δυνατὸν διήγησις τῆς ἐπὶ τοῦ παλατίου ἐνώπιον τοῦ βασιλέως γενομένης διαλέξεως τοῦ Θεσσαλονίκης κυροῦ Γρηγορίου και Γρη γορᾶ τοῦ φιλοσόφου, συγγραφείσα παρά τινος τῶν τῆς συγκλήτου λογάδων παρόντος καὶ αὐτηκόου γε γονότος. Ορισθείς παρὶ τοῦ ἁγίου ἡμῶν αὐθέντου και βασιλέως, 426. Τοῦ μακαριωτάτου ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης Γρηγορίου ὡς ἀπό τινος ἑτέρου συγγραφείς, περὶ τῆς τοῦ Γρηγορά ψευδογραφίας ὁμοῦ καὶ δυσσεβείας λόγος πρῶτος. Μεταλαχεῖν ἀθλίω; τὸν Γρηγορᾶν, Βερο λαὰμ καὶ 'Ακινδύνου τῶν κακοδόξων, 252. Τοῦ αὐτοῦ περὶ τῆς τοῦ Γρηγορα ψευδογραφίες ἐμοῦ καὶ δυσσεβείας λόγος δεύτερος. Ἐξ ἀνύχων φασὶ τὸν λέοντα, καὶ ἐκ τοῦ κρασπέδου τὸ ὕφασμα, 244. Ελεγχος τῆς εἰς τὸ θειότατον φῶς τῆς τοῦ Κυ ρίου μεταμορφώσεως, παντοδαπής του Γρηγορά βλασφημίας καὶ παράστασις ἐξ ἀντιθέσεως, ὅτι ἄκτιστον τοῦτο ἐστιν ὡς ἀληθῶς καὶ ἀΐδιον. Ἐγράφη καὶ ἀπεστάλη τῷ ἁγιωτάτῳ καὶ οἰκουμενικῷ πιο τριάρχη.
col. 839–840page 35 of 36
PG 150:839καὶ διαστρέψας κακῶς προήνεγκε καὶ περ. αἰτίου καὶ αἰτιατοῦ, καὶ ὅπως οἱ ἅγιοι ἐχρήσαντο ταῖς τοιαύταις φωναῖς θεολογοῦντε ᾿Αλλὰ πρὶν εἰς τοὺς ἱεροὺς ἐμβαλεῖν λόγους εκεί. νους, Πρὸς τὸν αὐτὸν φιλόσοφον Γρηγορᾶν λόγος ἀν αῤῥητικός πέμπτος περὶ ἡνωμένη; καὶ διακεκριμένης θεολογίας, καὶ περὶ διαφορά. ἰδικῶς αὖθις θείας οὐσίας καὶ ἐνεργείας καὶ δὴ καὶ περὶ τοῦ αὐτῶν ἡνω μένου· καὶ ὅτι ἡ μὲν ἕνωσις αὐτῶν πράγματι θεωρεῖται κατὰ τοὺς θεολόγους, ἡ δὲ διαφορὰ ἐπινοίᾳ· αἱ δὲ τούτων ἀποδείξεις ἔκ τε Διονυσίου καὶ Ἱεροθέου, τῶν διαδόχων τῶν ἀποστόλων, ἐκ τῶν θείων Γραφῶν, ἀπὸ τῶν οἰκουμενικῶν συνόδων καί τινων ἀπὸ μέσ ρους θεολόγων διδασκάλων. Νῦν δ' ἐπὶ τὴν θείαν καὶ ὑπερφυᾶ τῆς θεότητος ἕνωσίν τε καὶ διάκρισιν ἰόντες τῷ λόγῳ, 55. Πρὸς τὸν τρίτον καὶ τὸν τέταρτον λόγον τοῦ απο τοῦ Γρηγορᾶ περὶ μετοχῆς θείας καὶ ἐνεργείας καὶ χάριτος, λόγος ἀντιῤῥητικὸς ἔκτος. "Α μὲν οὖν ὁ τὴν μεμωραμένην σοφίαν περιττός τις οιόμενος εἶναι φιλόσοφος ουτοσίν, 78. Ετι πρὸς τὸν τέταρτον λόγον τοῦ αὐτοῦ φιλοσό του Γρηγορᾶ περὶ τῆς τοῦ Θεοῦ φυσικῆς καὶ οὐσιώ. δους θείας ἐνεργείας, ὅτι ἄκτιστος, λόγος ΑΝΤΙΡΡΗΤΙΚΟΣ ἕβδομος. Ἐπεὶ δὲ τὸν περὶ μετοχῆς ἱερᾶς Θεοῦ καὶ θείου Πνεύματος ἀποῤῥήτου κοινωνίας τε καὶ θεώσεως λόγο;, 104, Ετι πρὸς τὸν τέταρτον καὶ δὴ καὶ τὸν πέμπτον λόγον τοῦ αὐτοῦ Γρηγορᾶ λόγος ὄγδοος περὶ θείας ενεργείας, ὅτι ἄκτιστος, καὶ ὅτι οὐ σύνθετον διὰ ταύτην τὸ θεῖον, ἀλλ᾽ ἁπλοῦν κατὰ φύσιν. Ο τοίνυν ἐκ Δαμασκοῦ θεῖος Ἰωάννη; περὶ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ φιλοσοφῶν, ὥς φησι Γρηγοράς Πρὸς τὸν πέμπτον καὶ τὸν ἔκτον λόγον τοῦ αὐτοῦ φιλοσόφου Γρηγορᾶ λόγος ἀντιῤῥητικός ένατος περὶ θεότητος καὶ Θεοῦ καὶ θείας αὖθις - Ενεργείας καὶ θεώσεως, ὅτι ἄκτιστος. Ηκει δὴ λοιπὸν ὁ ἡμῖν ἐπὶ τὸ αὐτὸ τοῦ λόγου κεφάλαιον Πρὸς τὸν αὐτὸν φιλόσοφον Γρηγορᾶν ὅτι ἄσχετος καὶ ἀμίμητος ἡ θεία χάρις και θέωσις ἀνθρωπεία φύσει, εἰ καὶ Πνεύματι ἁγίῳ ἐν σχέσει καὶ μιμήσει γίνεται ἡ αὐτή· καὶ πῶς καὶ κατὰ τίνας τοὺς λό γους, ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, καὶ ἐνέργειαι λέγονται τοῦ Πατρὸς παρὰ τῶν θεο λόγων, καὶ αὖθις οὐκ ἐνέργειαι οἱ αὐτοί· λόγο; δέ κατος. Ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα κατὰ τῆς μιᾶς παντοδυνάμου καὶ ἀκτίστου θεότητος 155. Πρὸς τὸν αὐτὸν φιλόσοφον Γρηγορᾶν λόγο; ἀντι ῥητικὸς ἑνδέκατος περὶ τῆς Χριστοῦ θείας μεταμορ φύσεως καὶ τοῦ κατ' αὐτὴν φυσικοῦ τῆς θεότητος φωτός, περί τε θεώσεως ὑπερφυοῦς αὖθις καὶ μετο χῆς τῆς θεοποιοῦ καὶ φυσικῆς τοῦ Πνεύματος χάρι τος. Ἐν τῷ λόγῳ τούτῳ Γρηγορᾶς ἐξελέγχεται η μηδὲ γενέσθαι τὴν μεταμόρφωσιν ὅλως τοῦ Χριστοῦ λέγων, ἢ τραπῆναι καὶ μεταβληθῆναι τὴν ἀνθρωπείαν μορφὴν ἢ τὸ εἶδος τοῦ Χριστοῦ μετὰ τῶν Εἰσ κονομάχων· καὶ προσέτι ζητὴν καὶ ὁρατὴν τὴν τοῦ Θεοῦ δοξάζων οὐσίαν ἅμα ταῖς ὑποστάσεσι μετ' Εύ εἰσάγων σὺν ἐκείνοις Θεὸν δν δήπου καὶ κατ' οὐσίαν σεβίου καὶ τῶν ᾿Αρειανῶν, καὶ κτιστὸν καὶ ὁρατὸν ἰδεῖν ἐκδέχονται καὶ προσκυνῆται· ταῦτα καὶ γὰρ ὁ τῆς ὁμολογίας αὐτοὺς ἐξελέγχει φίλος Θεόδωρος ὁ Γραπτός ὑπὸ Γρηγορά προενεχθεὶς καθ᾿ ἡμῶν δῆ θεν. «Μὴ ἀποκρίνου ἄφρονι κατὰ τὴν
. Adversus eumdem Gregorant liber Antirrheticus quartus rursum de diferentia divinæ essentiæ et operationis, et de virtute Dei naturali. Interpretatio item dictorum Cyrilli et Joannis sacrorum theologorum, quæ Gregoras trun cata el detorta contra nos ac si nostra essent pro tulit, et de causa el causalo, et quomodo sancti theologice loquentes his vocibus sint usi. Initium etc. Fol. 54. Ad eumdem philosophum Gregoram liber Antirrheticus quintus de unica et distincta theologia; et rursus specialiter de differen tia inter divinam essentiam et operationem, ac de co quod in ipsis unitum est; et quod unio corum re pcr spiciatur secundum theologos, differentia vero per spicacitate. Horum porro demonstrationes ex Vio nysio et Hierotheo successoribus apostolorum, ex divinis Scripturis, ex acumenicis synodis, cx qui. busdam magistris theologis. Initium (sic) etc. Fol. Ad tertium et quartum librum ipsius Gregoræ de participatione divina et operatione et gratia, Antirrheticus sex¡us. fuit. etc. Fol. Ad quarium librum ejusdem philoso phi Gregora de Dei naturali et essentiali divina operatione, quod sit increata, Antirrheticus liber scptimus. Initium etc. Fol. verso. lterum ad quartum et insuper ad quintam ipsius Gregoræ librum. Liber octavus de divina operatione, quod sit increala, el quod Deus non sit ideo compositus, sed simplex secundum naturam. Initium etc. Fol. 117. Ad quintum et serium phi losophi Gregoræ librum liberAntirrheticus nonus de deitate et Deo, ac rursum de divina operatione et deificatione, quod sit increata. Initium etc. Fol. 140. Adversus eumdem philosophum Gregoram, quod dirina gratia et deificatio sit incomprehensibi lis humanæ naturæ. el quomodo ac secundum quas rationes Filius Dei et Spiritus sanctus, opera tiones Patris dicantur a theologis. Rursum quod iidem ipsi non sint operationes. Liber decimus. Init. etc. Fol. Adversus eumdem philosophum Gregoram liber Antirrheticus undecimus de dirina Christi transßi guratione, deque naturali secundum ipsam deila'is lumine, de deificatione supernaturali, et de partici patione deifcæ et naturalis Spiritus gratia. In hoc libro Gregoras arguitar aut dicere nullam omnino fuisse Christi transfigurationem, aut dicere versam mutatawque fuisse humanam formam speciemque Christi, idque cum Iconomachis; atque insuper cum Eusebio et Arianis putare Dei essentiam cum hypo stasibus esse effabilem et visibilem, ac cum illis crea tum et visibilem inducere Deum, quem scilicet se cundum essentiam et videri et adorari admittunt. Siquidem ille confessione clurus Theodorus Graptus a Gregora contra nos adductus illos ita sentire cuar guit. Initium
col. 841–842page 36 of 36
PG 150:841ὀφροσύνην αὐτοῦ, ν ψησῖν ὁ σοφρὺς Σολομῶν εἰς. ΓΟ, 171. νϑῦβο. οῦ αὐτοῦ παναγιωτάτου πατριάρχου πρὸς τὸν αὐτὸν φιλόσοφον Γρηγορᾶν λόγος ἀντιῤῥητικὸς ιβ' ὑπὲρ τῶν τῷ ἁγίῳ ὄρει τῷ “Λθψῳ μογαστῶν (510) χαὶ τῶν ἱερῶς ἡσυχαζόντων ἐκεῖ χαὶ δὴ καὶ τῶν ἐνκαῦθα ὑπέρ τε τῶν κατὰ τῶν θειοτάτων βασιλέων χαχῶς εἰρημένων αὐτῷ ἀπολογία, ἀλλὰ δὴ καὶ τῶν κατὰ τοῦ θείου Γρηγορίου χαὶ τῶν ἱερῶν, αὐτοῦ θαυμάτων πρός γε μὴν τῷ τοῦ λόγου τέλει χαὶ ἀναχεφαλαίωσις τῶν προειρημένων. Β)ιφάφνι ταιεἰϊκαϊπεϊ μαϊνϊανοα αὐἀνοῦεις ομηιάσηι μἱ οδορίνεηι (νεροναπι ἐϊνεν ἀπιττινειἴοιι 18, ῬΓΟ πιομαολΐα ἐπὶ βαποίο πιθηί Αἰἱο ἀερεμ νει, οἰ ἐἰ. φυὶ ἐδέθη τὰ οἱ μὲς ἔπι κάστα μοί. υἱυιιηι ((. Π 6 ψοίιαϑι) ἀείεννοἷο ἀἰοϊεὶς εἰπεονιενι ἐπιρεταίοταπι εοπίνα ἐἐιϑάσηι αἶ-' οἰ αὶ δὲ ίονηκε Ὁ. Θνεσονὶ εἰ ναὶγασιιοτιηι ε)πς ἀμυϊυρῖα. Τπδιιρέναε ἔπ βπε τὶ τοσαριει α(ῖο ἐονίμαι φιδ' μιρνα ἴσια διωιί. μῖι. τ Ἐνταῦθά με βουλόμε:- νὸν στῆσαι τὸν λόγον ἃ δὴ χἀν τοῖς φθάσασι προὔφην οἷοι ὁ]. 101. Τοῦ αὐτοῦ ἀγιωτάτου καὶ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου χυροῦ Φιλοθέου τῷ εὐγενεστάτῳ μεγάλῳ δομεστίχῳ τῷ Παλαιολόγῳ περὶ τοῦ ἐν τοῖς πρὸς ΕὐνόΒιον ἀντιῤῥητικοῖς τοῦ μεγάλου Βασιλείου ῥητοῦ ποῦ λέγοντος" « Ὃ γὰρ τετοκὼς βώλους δρόσου,» κατὰ τὸν Ἰὼδ λόγον, οὐχ ὁμοίως τάς τε βώλους καὶ πὸ» Υἱὼν ὑπεστήσατο καὶ περὶ θεότητος λόγος (γ' Ἀλιφάσηι φαποι ἰβοϊηεΐ εἰ ὠςιμπεηᾷεὶ μαινϊατεῖεα ἀοταϊπὶ Ῥιμίουοῖ πυϑιϊδεφίνιο πῖασπο ἀρμιθειῖοο Ραϊφοίορο, ἀδ «ἰείο 8. Παφὶὶ ἐπ Απαἰγνποιοῖς ἐονῖτα Επνοπαΐμιπν φαΐ αἷε ἔπι ἀμ Φουὶ ἰοεῖιπι, « (εὶ ἐνεῖναι μθρενὶς φίεν αν τυτῖδ, ν Ἰδὴ σἐμεϊξίίον φίενας εἰ ΓΙ ανι σοποιὶταῖοϑὸν δἰ ἀὰ ἀοίίαις ἰλαν ἀφοῖηαιια ἐενεῖπι, Τῖι.: ΓΑγς δὴ καὶ πόλιν, φίλων ἀνδρῶν εὐγενέστατε καὶ φίλοβαθέστατε, πρὸς τὰς λύσεις ἴωμεν τῶν σῶν ζητημάτῶν οἷα. Εο]. 212. οῦ αὐτοῦ πρὸς τὸν αὐτὴν περὶ τῆς ἐν Θαθωρίῳ θείας τοῦ Χριστοῦ μεταμορφώσεως, ὅτι οὔτε οὐσία Θεοῦ τὸ κατ᾽ αὑτὴν φῶ: οὔτε κτίσμα καὶ ὅτε εἶδον αὐτὸ οἱ ἀπόστολοι, χαὶ πῶς εἶδον καὶ ὅτι οὐ σιωπᾶσθαι τοὺς περὶ τούτων λόγους κατά τινας χρὴ, ἀλλὰ χαὶ κηρύττεαθαι, καὶ πρὸς τὴν μετοχὴν μάλιστα σπεύδειν πάντας τοῦ Πείου φωτὸς ἐκείνου. Ἐλιφάενι αα διηνάδηι ἐδ ἀϊοῖνα Τιαν βσαναϊΐοπε ἱῃ Τααδϑοτῖο, φιιυα πιηπετε ἔμ δα δα θενὰ πεσε οιιϑδίαμεῖα ἰ)οὲ κε πεν ὀγφαίανα,, εἰ φιοιὶ ἀροϑίοί ἐρε διπὴ υἱάεγίν! ἀὸ φιυνιοιίο υἱάφτίη! ; φασί καο ἰατύνα πον ὁρογίδιί, αἱ φαΐάανι νοίϊμι!, κοι μοιίμα Ρυκαϊφατό. Βὲ φιιοι αἱ δἰ ϊτας αἰφένα μεῖς ματιϊοὶμαιίοπθηι Οημὲ ἐδίλιατε «ἀευδανε. Τηῖϊ. τ Ἐπεὶ δὲ τὰς περὶ πὰς λέξεις καθ᾽ ἡμῶν συκηφαντίας τε καὶ καινοτομίας οἱο, ΒΟ]. 481. Ἰοῦ αὐτοῦ πρὸς τὸν αὐτὴν περὶ τῶν αἰτῶν λόγος «τς ΕἸωδάειε αἱ φιμν πε ἰξ τὰ ϑαάφνι ἰϑεν ῦ. μετ. : ᾿Αλλὰ καιρὸς ἂν εἴη λοιπὸν, καὶ τὸν οἱονεὶ τέλος τὸ καὶ σφραγῖδα εἰς, Εὐ!, 937 νοιξο, Μέχρι ψὲν τούτων συμπληροῦται τὸ βιδλίον, καὼς ἐν ταῖς προθξωρίαι; διαλαμθάνεται, Προγετέν θησαν δὲ ἐν τῷ παρόντι καὶ τὰ ἐφτξῆς, πιὸ ἀφοϊνῖς ἴδον, πὲ ἴα ργομιευνῖς ἐπάϊοαίτιν, ἢν ἰος αμέθη ἐπειηρίατὶ αὐἰάξια φειμ φειθ φοφιμηταν Ὃ αὐτὸς τῷ Πετριῴτῃ, ὅτε ὥσπερ εἴς Θεὸς ἡ ἁγία Τριὰς, οὕτω καὶ μέα ἡ θεότης " χαὶ περὶ θείας ἐνεργείας. Πάει Ῥεινίοια, ψιιοά δἰσμι 5, Τυϊπίίαν πιπεα εὐέ θεμδ, οἷα ἀνα δι ἀεἰίαδ: οἰ ἀὲ αἰοῖμα ορεναιίονε. αϊϊ.: Χθὲς καὶ πρότριτά μοί τις τῶν συνήθων ἀγγελίαν ἧχε χομέζων εἰ, ΕὉ]. 957. Τοῦ αὐτοῦ τοῖς ἐνδοξοτάτοις χαὶ περιφανεστάτοις μεγάλοις δομεστίκοις περὶ τῆς παλαιᾶς περιτομῆς ἐρωτῆσασιν, Εκεάδην αἰ ονϊοσίφφίναϊδ οἱ ἀἰινινἰοδίθιίες παρ ἐν ἀυμιρσεϊεῖαυσίονὶ εἰγεμηιοὶβίοπο. ΤΠ Πἰττ σ Ἐγὼ μὲν ὑμᾶς ᾧμην ἐκ τῆς μακρᾶς ἀποδημίας οἰο. ἸῺ]. 915. νονβο. Τὰ κεφάλαια (ιδ) τῆς σἱρέσεως ᾿Ακινδύνου χαὶ Παρλαὰμ καὶ τῶν ὁμοφρόνων αὐτοῖς, τεθέντα μὲν ὡς αὐτοὶ συνεγράψαντο, ἐφεξῆς δὲ ἀνατρεπύμενα παρὰ τοῦ αὐτοῦ πχτριάρχον, 14 Οαμίία ἐιογίκεος Αεἰνιάμαϊ εἰ Πανίααηιΐ αδ ξεφηφοίμτι εὐτιῖνι, μουῖία πμίάφηι, τι ἐρνῖ σενὶμδοτιμεῖ, ἀδίπιίε θατο ουθῦξα αν ἐοἄραι γαϊτίατονα. ἸαἸυ νην Ὁ Ρτοροαίεο Ἀεγμάτεΐ. Λές γουσιν ἐναντιούμενοι τῇ θείᾳ Γραφῇ οἱο, Εο]. 949. Συνοδιχὸς τόμος γεγραμμένος ἐπὶ ταῖς ἐξελεγξά. σαις καὶ ἀποδαλομέναις τὴν τοῦ Βυρλαὰμ καὶ 'λχινδύνου δυσσέδειαν μεγάλαις συνόδοις, ἐν αἷς οὐχ ἡ Ἐχκλησία πᾶσα μόνον, ἀλλὰ καὶ ἡ σύγκλητος καὶ οἱ καϑολικοὶ παρῆσαν τῶν Ῥωμαίων χριταῖ, προκαθημένου καὶ τοῦ θειοτάτου βασιλέως ἕως οὔ πεΡιῆν, διυηοάϊοι ἰοναιδ δοτίρειις ἐπ πιαφιῖς σιπιοάὶς ψμις Πανίψαηιϊ εἰ Αεϊμί μα ᾿πριείαίον τοπ[μεαγίμι οἱ Ῥυοβονίμδετμπι, φιΐδεις ποπ (οί βοίμηι Ἐερίεοϊα, φεας εἰίαπι δολιαΐασ εἰ σαι νοίϊοὶ Πυμιαποτιμι ωάῖοες αἰεναπί, ργσεάθηιε ἀτονἰ σένα ἐινμοτγαιογε, φαπηατα μρευδίδα [αἰι. Τηϊιϊατ : Ἔπαινετὰς ἁληθῶς ὁ εἰπὼν τὴν ταπείνωσιν ἀληθείας εἶναι ἐπίγνωσιν οἷο, ΓΙ. 358. Αὐἰὰ 66. Παῖς δγ μά. πῆθαδα Δακυκίυ, ἱπάϊεἰἴονα 3, ἅπη. τὐση! Θ, [Δ δι Ομ γῖρεῖ 4541. Βυθ ϑεγ θῖν ᾿οανηον. μαῖγι (Ὁ, Ρὰ δαὶ ΠΡ ΠῚ θεῖο. 581) βοψφαΐαγ Ἴσον τοῦ παρὰ τῶν ἀρχιερέων (5: γεγονότος γράμματος κατὰ τὴν πεντεχαιξεχά. τὴν ἔνδικτον περὶ τοῦ συνοδικοῦ τούτου τόμυυ. ΠῚ π μδπιρο ἀρρτγοίναμι, Βατίδδιηάια ἴη ᾿ς δγηυᾷο ϑιν ΠΆΛΙ η 80 ἀΙΟη 0 ἀμιπηῶγα ὨΤΟΠιδηίυτ, Συνοδιχὸς τρίτος τόμο; κατὰ τῆς Βαρλαὴμ καὶ ᾿Αχιγξύγου πλάνης, τοῖς προτέροις ὁμέλογο:. Ἐγέν νότο δὲ διὰ τοὺς ὕστερον ἀκολουθήσαντας τῇ τούτων πλάνῃ, τόν τε χρηματίσαντα Ἐφέσου καὶ τὶν Γά. νου, Γρηγορᾶν τε καὶ “Δέξιον καὶ αὐτοῖς συνυπαχθέντας, Ἰάθμν δ᾽ υοαίοαβ. ΠΠ|νδν [ υῖη ποίει ΓὩΠ οὺν « (ς. νϑγίαΠΕΠν (δι θθην. δα υσογὶμεϊοηίθιν. ἔησαῬΕΓ ροϑὶ βυυκεγίρείοποβ τὰ ἴῃ τος ἐουΐσς Ἰορίτατ, Εἶχε καὶ ἑτέραν ὑπογραφὴν μετὰ καὶ προγράμματος τοῖᾶς ᾿, Παδοι εἰ αἰΐαηι εαθεογὲρεἰολδοὶ τμηὶ ἰος Ῥιοινιῖο, Ῥτοαλε ἐμίτίηπι : Ἢ βασιλεία μὴν μέλλονολ ὑπογράφειν ἐν τῷ παρόντι τόμῳ, προγεγονότι παρὰ τοῦ χραταιοῦ χαὶ ἁγίου μὸν αὐθέντου χαὶ βασιλέως
Page scan enlarged

Notebook

Full View