PG 30Basil the Great
Index of Subjects and Wordsindex
Printed text · machine OCR
machine OCR · Migne scan
Diplomatic text · scholarios OCR (cleaned, language-split) — Latin index, relocated from Variae Lectiones tail — PG column chips mark the printed columns.
col. 1157–1158page 1 of 32

stantia dissimilem,208.Quibus artibus sese in Dei Eccle sias intruserit, silet Basilius:ne conviciari videatur,208. Discipulus ejus fuit Eunomius Galata, 208. Utrosque in ter se impietate conjunctos, exemplo Phinees uno ictu confixurum se sperat, 208. Vide Eunomius. Affectibus imperare oportet et servire Deo.Fieri enim non potest ut anima et a peccato,et a Deo regatur,194. Fieri non potest ut in hominis natura commotio nulla excitetur a tentationibus, 194. Comparatur homo plantæ a leni aura, aut a turbine agitatæ, 194. Ab affeetibus vacare debet qui Dei cognitionem desiderat, 175. Divinæ gratiæ capaces effici non possumus, nisi malitiæ affectjones,quæ animas nostras occupaverant, expulerimus, 196.Nosse se medicos testatur Basilius,qui non prius medicamenta tradebant,quam per vomitum materiam morbidam eva cuassent; 196. Afflictiones quasi athletica quædam alimenta atque exercitationes sunt bene præparatis atque instructis, 144. Tota justi vita in iis posita est. Paulo nihil defuit bo norum,licet in corporis molestiis semper vixerit, 150. In afflictionibus ad quælibet potius quam ad Deum recurri mus, 171. Afflictio, non debilitatís prætextus, auxilium opemque conciliat, 189. Vide Adverse res.Vide Psalmus. Agrícola ne per agricolationis quidem diligentiam tan tum fructum assequitur quantum per Deum, segetes au gentem, 140. Ipsi astrorum observationes utiles, 53. Alexander ab Ario decipitur, 212. Alienigenarum reges, 142. Allegoriæ. Ad eas non detorquet Basilius communes Scripturæ notiones, 80.Sunt qui tropologiis et commen tis suis aliquid Scripturis ascicere auctoritatis conati sunt, 81. Amabile quod omnia expetunt, 199. Amici Dei pauci appellati sunt ut Moyses et Joannes, 160. Discipulis jam perfectis Dominus ait: Non amplius vos dico servos, sed amicos, 160. Verba hæc: Diliges Do minum ex tota, etc,, nullam in alia partitionem admit tunt, 160. Amnon vim Thamar inferens dicitur humiliasse il lam:quia peccatum omnium maxime humilem reddit, 155. Amos verba hæc iv, 13, Qui format tonitruum et creat spiritum, ad aeris flatum pertinent, 277. Fortasse hoc ipsum prophetia est quæ ad Christi incarnationem spe ctat, 278. Amphibia. Vide Aquatilia. Amygdala amariores et mali punice acidæ quomodo curentur, 46. Anchus Gethæorum regem cur historia memorat, in scriptio vero psal. xxxIII nominat Abimelech, 142. Angelus cuilibet in Dominum credenti assidet, nisi nos illum operibus pravis abigamus, 148. Ut fumus apes fugat, et fetor columbas;sic angelum vitae nostræ custodem gra veolens peccatum abigit, 148. Sieut urbium muri unde cunque hostium assultus arcent; ita angelus a fronte et a tergo custodit, 148.Cuilibet contra diabolum pugnant, emittit Deus administratorios spiritus, 174. Angeli in lumi ne erant, 17.Angelorum justitia humanam longe superat, et si qua est virtus,angelis superior est:justitiæ præstan tiam magnitudini sue congruentem habent, 102.Illorum, totiusque coelestis exercitus hoc unum officium, referre Creatori gloriam, 122. Quod angeli sunt, ab opifice Verbo universorum conditore habent:eis vero sanctitatem Spi ritus sanctus impertivit, 136. In prima constitutione, et una cum substantiæ suæ quasi mistura infusam habuere sanctitatem, 136. Egre ad malitiam convertere se pos sunt, 136. Exercitui toti angelus unus comparatur, 148. Gloriose visionis aspectum cur non apprehendimus:an geli vero jugiter contemplantur, 154.Mutationem non ad mittunt:puer nullus,nullus senex, substantia eorum sim plex, 158. Visus est Moysi angelus,idem qui et Deus, qui vocatur magni consilii augelus, 253.Qui visus est Jacob, idem angelus et Deus nominatur, 254. Ubicunque idem et angelus et Deus appellatus est, Unigenitus significatur, 254.Qui coram Moyse seipse eum qui est nominavit, non alius est præter Deum Verbum,254. Licet angeli appel lationem unam, et eamdem naturam habeant, alii tamen præfecti gentibus, alii unicuique fidelium, 272. Est major angeli alicui genti præsidentis dignitas,dignitate alterius, cui viri privati tutela concreditur,272. Tales esse angelos Scriptura testatur,272 et seq.Cuilibet fidelium est ange lus adjunctus, 186. Fieri potest ut quod principium habuit non desinat, ut angeli et incorporea, 282. Angeli vident Patris qui in coelis est faciem,et hæc ipsorum magna glo ria ac beatitudo est,304.Quæ ab angelis conferuntur no bis beneficia,ea propria ipsorum non sunt, sed Dei ope rantis in illis, 304. Quapropter neque eos una cum Deo glorificamus, 304. Vide Justitia et Mutatio. Anguillæ non ex ovo, sed ex limo generantur, 81. Anima. Ad ipsam pertinent magis proprie virtutes, quam ad corpus sanitas, 83. Virtus sanitas est animæ, vitium ægritudo,83. Anima quæ in bono deficit te debet dolore afficere,60.Hominis vitæ curis aggravati anima spiniferæ terre similis est, 122. Condensa silvæ, sunt anime sil vestres, in quibus peccatorum affectiones,ceu feræ lati tant, 122. Animæ quædam est abundantia dum omnigenis operibus repleta est. Quam primum quidem multo cum labore excoli oportet,tumque uberi coetestium aquarum irrigatione saginari, 128.Nihil tanti pretii in hoc sæculo quod possit cum anima ad Creatoris imaginem facta com mutari, 180. Fieri nequit ut anima et a peccato,et a Deo regatur,ideo imperandum affectibus, 194.Philosophi qui dam suas ipsorum animas,et canum, ejusdem specieista tuunt,cum aliquando et mulieres, et fructices, et pisces æquoreos fuisse doceant, 71. Vide Baptisma. Anima pecorum nec corpore ipsorum vetustior est, nec post ejus dissolutionem permanet,71.Producit terra ani mam viventem, ut quid inter animam pecudis et hominis intersit discas,71. Anima brutorum terrenum est aliquid, 71.Quæ brutorum anima emersit, ea non erat in terra re condita: ssd simul cum præcepto ortum habuit,82. Vide Creatio. Animalium variæ proprietates,82.Quæ facilius capiun tur,sunt fecundiora;quæ ceteras vorant, infecundiora, 85. Leæna vix unius leonis mater efficitur,qui lacerato un guium acie utero,prodit;viperæ quoque eroso utero na scuntur, 85. Carnivoris animalibus acutos aptavit dentes Conditor: quæ vero dimidia ex parte dentibus armata sunt,ea multis et variis alimentorum receptaculis instru xit, 85. Urse, leonis, tigridis et breve est collum et hu meris insitum propterea quod illis herba alimentum non est, 85. Animi commotiones. Vide Veritatis contemplatio. Annus solaris, et lunaris quid, 58. Mense intercalari opus, ad accuratum tempestatum concursum, 58. Anseres olim hostes Romanam arcem mox occupatu ros, prodidere, 77. Apes aculei ictu intereunt;miro artificio mellis cellulas exstruunt,74.Rex apum a natura in omnes obtinet prin cipatum, aculeo non utitur ad ultionem,74.Apum commu nis habitatio,communis volatus, eadem omnium actio,74. Apis cui tamen nec manus, nec artes concessit natura, regibus largitur alimenti sui reliquias, 111. Vide incerta. Aquam fluidam manere suspensam,nihil miri, cum terra per se suspensa, et tamen aqua gravior, eumdem aut etiam majorem pariat hæsitandi locum.9.Terræ fulcimen tum si aqua statuatur, quæri potest quonam fulco ipsa incumbat?9.Aquam et terram suspensas tenet Conditoris potentia,10.Aqua supernatans causa fuit cur et invisibi lis, et incomposita seu sterilis esset terra, 15. Naturalem aquarum ad declivia motum, ad Opificia imperium refert Scriptura, quia vox Dei naturæ est effectrix, 34. Nulla regio pereque plana,ac aquæ superficies,34. Aquis irri gua omnis terra, 28. Aquarum copia ob eam quæ a calore efficitur consumptionem necessaria est,29.Quomodo in telligenda, Scripturæ loca in quibus aquæ dicuntur Deum laudare,31.Infinita fuit aquarum effusio, ita ut ipsas inter et cætera elementa, videatur fuisse proportio nulla, 26. Ratio redditur, 27. Per aquas quidam dixerunt spiritales potestates bonas et malas significari, 31.Eas qaae supra coelos, bonas vocant; quæ infra, malas:marisque nomine insignitas volunt,31. Aquæ alice quidem sua sponte fluunt, cujusmodi sunt fontane et fluviales;aliæ vero sunt colle ctitiæ et stabiles, 34. Aquarum motus dependet ex voce illa, Congregentur aque, 35. Ab eadem voce maris intra snos terminos circumscriptio dependet, 35. Quomodo jus sæ sunt aquæ in unam concurrere collectionem,cum mul ta conspiciantur maria, 34.Non quaslibet aquarum coacer vationes congregationis appellatio indicat, sed præcipuam et maximau, 36. Putei collectiones aquarum sunt manu factæ, 36. Quemadmodum in igne et aere,ita in aqua, li cet parvæ sint congregationes, una tamen est congrega tio, quæ totum a cæteris segregat elementum, 36. Aqua calidiore qualitate ex metallis in transitu accepta, fervida fit ut plurimum et ardens, 39. Præcepto Domini ne ea quidem aqua quæ in coenosis locis, permanebat otiosa nain certe ex ipsis ranæ et culices emergebant, 62. Cur aquæ jusse sint producere reptilia animarum viventium, terra vero animam viventem, 70. In mundi procreatione agnoscimus aquam super coelos, aquam rursus abyssi, et congregationes maris,117. Aquas qui continet, Dominus est, 117. Verba hæc psal. xxvi, 3, Dominus super aquas, possunt de sanctis accipi, quia aquæ sunt et ipsi sancti, 118. Cur dicat Psalmista, congregans aquas maris sicut utrem, non vero, sicut in utre, 136.In quibusdam exem plaribus legitur in ulre: hæc verba referri possunt ad maris Rubri contractionem, 136. Vide Mare.

col. 1159–1160page 2 of 32

Aquatilia quædam pedes habent, ac gradiuntur, 63. Quod terrestribus aer,id aqua aquatilibus,63. In illis dis tensio et contractio branchiarum,quæ aquam suscipiunt et emittunt, munus ac vicem explent respirationis, 63. Animalium aquæ amantium latos ac membranaceos pe des effecii Deus, ut facile undis inuatent, 78. Aquila in educanda prole iniquissima est, 76. Vide Volatile. Arborum varia genera, variæque earum proprietates, 46.Quarum prolixi rami, earum profundæ radices instar fundamenti, 46. Stirpium cultores eamdem specie arbo rem dividunt in marem ac feminam,quarum proprietates Darrantur, 47. Idem narrant de ficis; unde alii ficos silvestres juxta hortenses conferunt, 47. Quarum ar borum tener est fructus, in iis crassum est folii tegu mentum quarum vero fructus sunt firmiores, leve est foliorum tutamen, 47. Arbores aliæ nudationi ob noxia, aliæ semper virentes: quarum aliæ sensim fron des alternant,ut olea et pinus: aliæ semper retinent,ut palma, 49. Arbores et plantæ, etiamsi vivere dicantur,res tamen animatæ non sunt, 63. Arcus dei qualis, 105. Aristoteles, 214, 221. Arius, ut aiunt, fidem ex vagis Patrum vocibus com positam Alexandro obtulerat, 212. Ariani colunt diabo non Dei Filium, 288. Artes aliæ speculatrices, aliæ practica, aliæ effectri ces;a diverso earum fiue sic dictæ, 7.Practicæ ab effectri cibus differunt, quod practica in solo corporis motu consistant, quo cessante nihil subsistit: contra, in effe ctricibus, cessante etiam operatione opus remanet, 7. Artificium in gratiam, sermonem decurtat Basilius, 22. Propter ipsam temporis partem Deo fenori datam, Deum artificibus prosperitatem largiturum pollicetur, 22. Asini in audiendo subtilitas, 71. Asphaltitis lacus in Judæa stagnum est salsum, 36. Astronomiæ vanitas, quæ mundo eamdem ac Deo glo riam tribuit,4. Utiles tamen astrorum observationes esse testatur experientia, 53. Hoc Christus comprobavit cum ait Tempestas erit, triste est enim rubens cœlum, 53.Ra tio hujus exponitur, 53. Virgæ illæ quæ iridis imitantur colorem, quid indicent, 53. Astrorum observationes nau tis, viatoribus, agricolis utiles, 53. Signa in sole et luna dissolutionem universi indicant, 51. Simplicem Scripturæ dictionem sint in signa, non de aeris affectionibus, sed de vitæ sorte perperam accipiunt Genethliaci. Vide Genethliaci. Atomorum concursus, 3. Audiendi subtilitatem qua præditus est asinus, nul lum animal terrestre habere dicitur, 71. Auditus divinus voce non indiget ad percipiendum, sed petita in cordis motu cognoscit, 200. Moyses nibil loquens a Domino audiebatur, 200. Novit Dominus san guinem justi, et opera justorum audire, 200. Aula Dei. Vide Ecclesia. Aures Domini virtutes sunt spirituales, quæ preces excipiunt,154.Cum ait Psalmista de Deo, Inclinavit au rem, non aures tribuit Deo,sed suam ipsius quasi ægroti infirmitatem detegit, 200. Auxilium ex summa tribulatione largitur Dominus iis qui ipsum inquirunt, 192.Cum audieris quempiam magna iniuitantem, respice ad Dominum consilia gentium dis sipantem, 138. Avarus comparatur pisci qui piscem vorat, et hic fit præda alterius, qui ipse tandem hamo capitur, 65.Avari descriptio, 107. Vide Fenus. Avenæ culmus geniculis non præcingitur, 42. Babylone intercisa est flamma ignis voce Domini,quan do in seipsa auram recepit, respirationem jucundissi mam, refrigerationemque pueris suppeditans exhibens que, 120. Balenæ, zygenæ, gladii, serræ, canes, etc., ad terro rem incutiendum creata sunt, 69. Baptismi gratiam diluvium nominat Psalmista:adeo ut anima peccatis abluta et veteri homine expurgata, fiat deinceps idonea quæ in spiritu habitatio sit Dei, 123. Peccata non appropinquabunt ei, qui per aquam et spiri tum baptisma remissionis delictorum receperit, 123. Ver ba hæc Psalmista, Vox Domini super aquas, ad baptisma Christi, et institutum ab eo baptisma, in sensu mystico referunt, 117 et seq. Baptismus ex Domini traditione, fit in nomen Patris et Filii et Spiritus sancti,omni creatura exclusa, 276, 304. Baptisma sigilium fidei, fides est as sensus Deitati: nam credere pius oportet, deinde bapti smate obsignari, 276, 304. Spiritus sanctus nos renovat per lavacrum regenerationis, ac rursus imagines efficit Dei,303.Nova fit creatuaa tum cum Spiritus efficitur par ticeps, quo privata inveteraverat, 303.Baptisma vitæ sine Spiritu conferri non potest, 310. Templa Dei et Filii et sancti Spiritus sunt sancti in quibus inhabitat una Dei tas per unam baptismatis sanctificationem, 317. Basilius sermones suos, et philosophorum de cœlo,cum pulchritudine castarum et meretricia comparat, 30. Ser inonem interrumpit ut det locum meditationi, coctioni, et digestioni eorum quæ dicta sunt, 32. Ut detur otium his qui victu comparando occupantur, et inde ad vespertinas sermonum epulas occurrant,32,matutiuis atque vesperti nis horis concionatur, 22. Permistum sonum virorum, mu lierum et infantium.per suas ad Deum precationes emitti testatur,39.Hunc consessum a malignis spiritibus, hære ticis dogmatibus perturbari non potuisse asserit, 39. Au ditores suos comparat consid ntibus in stadio: seque ipsum his qui urbium insuetos, manu apprehensa circum ducunt, 49. Tempus advesperascens, et corporis infirmi tus ei silentium imponunt, 68. Orationem sistens, diem ad ea quæ desunt absolvenda exspectat, 69.Hortatur ut in mensa loco colloquii sint ea quæ matutina et vesper tina oratioue explicavit, eaque et per somnum repetant, 69. Silentii sui dum concionaretur rationem reddit, 71. Vespertinis horis de natatilibus disseruit: postera die de terrestribus: de volatilibus dicere oblitum se esse fate tur, 71. Illum jejunii dies impellit, ut auditores dintins matutinis horis detineat, 79. Concionem protrahit, ne ad tesseras current auditores, 79. Detinet ut eos diutius delictis amoveat, 79 Finem tamen imponit matutino con vivio, ne hebetiores sint ad vespertinas epulas, 79. Ora tionem suam cum pauperis convivatoris benevolentia comparat,80.Jamdudum sole ad occidentem demisso,con cionem solvit, hortans ut dictorum memoria mensæ in struantur, 88. Perfectiorem rerum propositarum inquisi tionem in consequentibus promittit, 88. Ob vocem def cientem,consuetamque infirmitatem, orationi adhuc in proœmiis versanti finem imponit, 97. De perfectione qua bonis operibus acquiritur dicturum se pollicetur Deo dante, si modo non omnino ad silentium redigatur, 97. Resumit orationem in psal.xiv,quam pridie non potuerat complere, 107 Egrotans comparat se matri quæ licet siccos lactis fontes habeat, mammam tamen porrigit,188. Concionem incipiens, Dei Ecclesiam salutat, 189. Laudat plebem quod a media nocte ad meridiem,dum adventus suus exspectaretur, Deum martyrum,in martyrum templo hymnos decautans placare perrexerit, 199. Alteram Ec clesiam longe dissitam, per istud diei spatium, admini staasse se dicit, 199. Pauca disscrit de psalmo quem ipsos canentes deprehenderat, 199. In numero et proprietati bas,differentiam; in Deitatis ratione unitatem profitetur, 231.Communes Scripturæ notiones suscipit; nec ad alle gorias detorquet, 80. Vide Eunomiius. Beati quinam prædicandi, 196. Quid per beatum intel ligatur,92.Mulieres a beatitudine non exclusit Propheta. 92.Non dixit abit,sed abiit,quia is solus tuto beatus,qui vitam certo fine clauserit, 92. Cur Scriptura dicat, Beati qui ambulant in lege, non autem qui ambulaverunt, 93. Maxima virtutum mansuetudo; quapropter inter beati tudiues annumeratur, 145. Vide Blecti. Beneficiorum remuneratio cur antipelargosts vocatur, 75. Vide Canis. Bonis promissis fidem facit Deus per eas quas largitus est divitias, 50. Si temporaria talia sunt, qualia erunt æterna? si visibilia adeo pulchra, qualia censenda sunt invisibilia?58.Quemdam futuri sensum pecoribus conces sit Deus, ut nos præsenti vitæ non simus addicti, sed ad futurum sæculum studium omne conferamus, 83. Homo terrenus bona esse existimat solas vitæ hujus præroga tivas, 187. Bonos aliter, aliter malos aspicit Deus, 139. Bonum omnino perfectum, Deus ipse est, 150.Qui præ rogativas corporales in boni ordinem redigit,is reveren dum et soli Deo conveniens nomen ad res viles et nul lius momenti transfert, 150. Beatum vere est quod per se bonum est. Divitiæ, sanitas, vitæ splendor sua ipsorum natura bonum non sunt, 92. Quod vere bonum est, id duntaxat ratione per fidem comprehendi potest,95.Mul ti bona, quando laboriosa et difficilia sunt, mala existi mant; mala vero ob insitam sibi voluptatem, ut bona consectantur,122. Idem est natura et dilectum et bonum. Quapropter recte definierunt quidam bonum esse quod omnia expetunt, 160. Verborum istorum Mare. x, 18. Ne mo bonus nisi solus Deus,quis sensus, 291. Vide Beati. Bos et ovis dimidia parte instruuntur dentibus, 64. Cades, idem quod sanctificatio, 121. Calamo lingua justi comparatur, 161.

col. 1161–1162page 3 of 32

Calceamentum Divinitatis, care est Dei gestatrix, Calumniatores cum novimus, eorum linguas petulan tes facilius effugimus, 209. Quæ latet improbitas, per niciosior est quam quæ promulgata, 209. Camelus percussus, ira perdiu recondita, ubi occasio nem nactus fuerit malum reddit. Huic similes sunt qui injuriarum memoriam ut virtutem colunt, 71. Longum est cameli collum, ut par sit pedibus, et herbam attin gat, 85. Cancer ut ostreæ carnibus vesci possit, ei apricanti calculum injicit, 65. Ejus industriam in victu compa rando ita debemus imitari, ut a proximi noxa nobis temperemus, 65. Canis sensum rationi haud imparem habere videtur, cum inter tria diverticula feræ indagat vestigium.84.Ni hil amplius faciunt philosopbi ex tribus propositionibus duas rejicientes, 84. Beneficii memor erga herum suum, ingratis in Deum viris pudorem incutit, 84. Canes domi nis in deserto interfectis immortui fuisse, homicidarum que inquisitoribus viæ duces exstitisse narrantur, 84. Canticum vox est conciuna, modulate citra organi so num emissa, 124. Cur psalmus XLIV, canticum dicatur, 160. Qui se ad anteriora extendens, semper seipso recen tior fit, recentius canticum Deo canit, 133. Qui non in vetustate litteræ, sed in novitate spiritus Deum colit, is canticum novum cantat, 133. Cantus in Ecclesia.Vide Ecclesia. Laudat Basilius ple bem quod in martyrum templo, hymnos decantans ip sum exspectarit, 199. Cantationes meretriciæ, et tibia rum modulationes obscenitatem suadent, 33. Carbones desolatorii supplicium sunt paratum iis quos non taugunt spiritales sagittæ, 164. Quicunque Deum deseruere, iis carbonum desolatoriorum apparatus ne cessarius, 164. Carnis affectus, inimicitia adversus Deum est, 124. In carois cupiditatibus, ceu in luto peccatoris anima voluta tur, 100. Carni tuæ ne obsequare. Quanto pinguius tibi corpus conficis, tanto graviorem carcerem animæ struis. Quid foves quod paulo post interiturum est, 130. Vigen te,nimisque exæstuante sanguine, corpulentia occasio fit peccati, 130. Caro maceranda, nec parcendum sanguini qui in carnem coalescere solet, 130. Vide Homo. Casia cortex est tenuissimus, bene olens, liguosum ob tendens calamum, 166. Quid significet. 166. Verba hæc peal. XLIV, Casia a vestimentis, ad passionem Christi re ferri possunt, 166. Caspium mare, 36. Catulus privatus dentibus, per os sese tuetur; quod sapientiæ Conditoris tribui debet, 84. Cedrus a Scriptura modo laudatur, modo vituperatur, 119.Cedri Libani vocantur,qui e rebus terrestribus qua si aliena superbiunt altitudine, 119. Qui se contra Dei cognitionem efferunt, cedri Libani dicuntur, 119. Cedri Dei sunt ii qui antea quidem fuere steriles; sed ubi tegu mentum subierunt Christi, illumque velut induerunt, per ipsius gratiam sterilitatem vitæ suæ contegunt, Cervus ita a natura comparatus est, ut nullam a ser pentibus accipiat noxam, 121. Viperæ esus vim ejus pur gandi habere dicitur, 121.Trahit oris sui respiratione ve nenata animalia latitantia, eaque vi spiritus sui e latibu lis educit, 121. Cervo justus comparatur ob eam quam habet adversus prava repugnantiam, 121.Cervo præsente, serpentum fugatur malitia omnis. Ad cornuum cervino rum suffitum virulenta animalia secedunt, 122. Cete maximis montibus magnitudine similia, 66. Occu pant id more quod ultra habitabiles plagas situm,insu lis caret, estque innavigabile, 66. Mare Atlanticum inha bitant, 68. Chananæa regio, cujus metropolis Tyrus, idololatriam videtur immodicis studiis excolnisse, 168. Charitas eos quos timor ad pietatem idoneus concinna vit, perficit, 137. Si quando ab uno aliquo divexantium nos opprimamur.a charitate Dei, quæ est in Cbristo Jesu Don secedamus, 141. Ad charitatis pervenire perfectio nem, vereque dilectum cognoscere cujus sit, 160 et seq. Qui timet, adhuc in servi ordine est. Qui vero charitate perfectus est, jam ad filii dignitatem ascendit, 148. Non cujusvis est dicere: Dilexi, sed ejus qui jam perfectus est, 199. Chrismate vero caro Domini Spiritus sancti adventu inuncta est. Typicum chrisma typicos pontifices et re ges adumbravit, 165. Christiani si nominemur, satis nobis est ad omnes ad versariorum evitandos insultus, 142. Per Christianismi simulationem, negationem deitatis Unigeniti introduxit veritatis inimicus, 207. Christianis solis Deum appellare convenit patrem Christi, 281. Christus sol justitiæ quali pulchritudine præditus, si solis corruptioni obnoxii instiabilis aspectus, 50. Uni cornis appellatus est tanquam qui unum habeat cornu,id est, unam cum Patre communem potentiam. 120.Splen dor dicitur, ut conjunctionem; figura substantiæ, ut con substantialitatem ejus cum Patre perdiscamus,231.Quem admodum vita est, et via, et panis, et vitis, et vera lux nominatur, sic et gladius partem animæ affectui inser vientem dividens, et motus concupiscentiæ mortificans, 163.Fortitudinem in crucis certamine, contra eum qui imperium mortis habebat, ostendit, 172. Sanguis ejus pretium hominis est, 195. Unctus est præ consortibus suis, 165.Caro ipsius vero chrismate Spiritus sancti ad venti inuncta est, 165. Calceamentum Divinitatis est caro Dei gestatrix, 192. Ad humanitatem Christi recipit Psalmista cum ait psal. XLIV, 3, Benedixit te Deus, 162. Item vers. 8, cum ait, Dilexisti justitiam, 166. Vers. 9, Myrrha et gutta, ad ejus passionem spectat, 166.Ad hanc referri possunt ver ba hæc psal. xxx11, Dissipat concilia gentium, 138.Referri et possunt ad resurrectionem ejus, 138. Item ista psal. XLV, Adjuvabit eam mane diluculo, 174. Prout caput Ec clesiæ Christus, psal. XLIV, 13, vultus ejus appellatur, 168. Ipsum dilectum vocat Scriptura, 160. Genealogiam ejus ordine inverso a Joseph ad Adam perduxit Lucas, 227.Mansuetudinem factis ostendit Christus: quippe ta cebat conviciis lacessitus; flagris cæsus perferebat, etc., 164.Invenies ipsum operibus doctrinam prævertisse, si ad beatitudines redieris, 147.Christus dives cum esset, propterea quod omnia bona Patris, ipsius sunt, propter Dos pauper factus est, ut nos illius paupertate ditescere mus,147.Christum inquirit,qui quærit pacem: quia ipse est pax nostra, 153. Si redimere nos non potest homo, qui redemit nos ho mo non est, 181. Ne hominem solum existimes Domi num nostrum, divinitatis potentiam ignorans. 181.Verba hæc 1 Cor. xv, 28, Ipse Filium subjicietur, de humanitate dicta, 288. Loci illius ad Philip. 11, 9, Dedit illi Deus no men, etc. quis sensus, 289. Verba hæc Matth. xxvIII, 19, Data est mihi omnis potestas, etc., de humanitate dicta, 289. Sicut et ista Joan. vi, 68, Vwo propter Patrem, 290. Ubi Christus dicit Joan. xv, 3, Pater, glorifica Filium, non accessiouem petit gloriæ, sed ut dispensationis fiat manifestatio,292, Verba hæc Act. 11, 36, Eum et Dominum et Christum fecit Deus, de eo dicta qui ex Maria secun dum carnem natus est, 293. Christus ex inferni carcere eductas animas rectis,id est angelis, pascendas tradidit. 186. Prædicit Propheta Do mini ad inferos descensum ubi ait psal. Lx, Deus redimet animam meam, etc., 186. Deus caput est Christi, ut Pa ter.Christus caput est nostrum, ut factor, 291.Quo sensu Christus dicitur primogenitus omnis creaturæ, et mortuo rum, 292. De Christi humanitate intelligenda verba ista Prov. VIII, 22, Dominus creavit me, etc., 293. Non duos dicimus Deum seorsum, et hominem seorsum, sed cogi tatione naturam cujusque consideramus, 293.Cum dicitur Luc. 11, Natus est hodie,etc., vox hodie de eo qui est ante sæcula accipi non potest, 293. Chris:us est Dei potentia et Dei sapientia,quæ secundum tropologiæ rationem ma nus creatrix est, 297. Christi corpus ex Spiritu sancto est, 298. Christi verborum Matth. xx, 23, Non est meum dare, etc., quis sensus, 295. Vide Eunomius, Filius Dei, Generatio divina, Ingenitus, Imago, Incarnatio, Nomen et Psalmus. Chusi filius Jemeni appellatus, 98. An inscriptio VII psal. quæ appellat Chusi filium Jemini, contraria sit Regnorum historiæ, 97. Cicada in meridie solito magis canoræ sunt,78.Ipsas pluvio tempore ex seipsa profert terra, 81. Ciconiæ sub uno signo omnes accedunt, vel discedunt. Has stipant cornices nostrates, easque deducunt et non nihil adversus hostiles aves præstant subsidii, 75. Cico niæ genitorem præ seuio laborantem enutriunt, pennis fovent et sublevant.Hinc beneficiorum remuneratio an tipelargosis vocatur, 75. Cicuta vescuntur sturni, nec eis nocet, 43. Cilices, 210. Cithara. In illa confiteri est corpore uti ad dissol venvum peccatum,quod per corpus commissum, est, 132. Civitas Dei quid, 173. Fluvius qui Dei civitatem læti cat,Spiritus sanctus est, 173. Civitatem quidam definiunt stabilem congregationem secundum legem administra tam, 173.Definitio hæc cœlesti civitati convenit,173.Civita tis cœlestis ordinem perdiscere humanæ naturæ non est, 173. Beatitudinem civitatis illius quam lætificat Dei flu vius, cujus opifex Deus ipse, nullus excogitare potest, 173.Per tabernaculum suum Deus in medio fuit civitatis,

col. 1163–1164page 4 of 32

sive quæ sursum est, sive quæ infra. 173. Talem opem civitati Dei a Salvatore dandam, qualem præberet dux civitati obsessæ, ostendit Propheta dum ait psal. XLV, Conturbate sunt gentes, etc., 174. Clamor justorum spiritalis est, 154. Cochlearum purpura pratorum floribus præstantior, Colum alii ab æterno exsistere, alii ipsum esse Deum sine principio, et sine fine affirmarunt, 4.Moyses per cœ lum et terram, ea quæ regione media continentur signifi cavit,8. Cœlum firmavit Deus quasi fumum: id est ex te Dui, non crassa natura composuit, 8. Cum coelestia corpo ra regionem extremam sursum versum obtinent:terre stria ad mediam, seu infimam detruduntur, 10. Cœlum alii ex quatuor elementis conflatum esse dixerunt: alii hac opinione rejecta,quamdam corporis naturam ad con stituendum cœlum temere atque inconsulte introduxe runt, 10. Ex elementis non constat, quia quæ ex diver sis constant, motum æquabilem non habent, 11.Cclum in creatione perfectum licet, incompositum tamen, quia nondum astris decoratum, 12. Non solam formam coeli et terræ condidit Deus, sed ipsam substantiam cum forma conjunctam creavit, 14.An firmamentum sit aliud quid ab eo coelo quod in principio factum fuerat, 23. Negaut phi losophi qui opifici ingenitam materiam subministrant, 23. Græcorum sapientes quidam cœlos et mundos aiunt esse infinitos, 24. Cœlum alterum asse ex eo constat, quod Paulus tertii aspectu dignatus sit, et Psalmista cœlos cœ lorum nominet, 24. Antiquorum quorumdam opinio de coeli generatione, 24. Suam de cœli generatione senten tiam aperit Basilius, 24. Cur Moyses benedicens tribui Joseph, ait: fructibus cœli, etc.,30. Et cur maledicens Israel, ait: Frit tibi cælum æneum, 30. Si quis cœlos con templativas virtutes dicat, firmamentum vero potestates actuosas: solerter quidem loquitur, sed bunc sermonem verum esse non omnino concedendum est, 31. Coelum juxta Isaiam in modum fornicis conflatum, 33.Cum dici tur in Genesi Firmamentum creli, cœlum sumitur pro aere oúpavós enim dicitur ab óp㸤¤, 77. Vide Allegoriæ. Vide Elementa. Cogitationes. Vide Cor. Cognitio sui. Mens peccata aliena intuens propria vix cognoscit, 87. Beatus qui intestinam suam plagam cog noscit, adeo ut ad medicum queat accedere, 126. Cognitionem Dei qui desiderat, vacare ab affectibus debet, 175. Sicut intervalla magna obscuram reddunt vi sionem ita qui se per opera Deo non conjungit, opera ejus videre nequit, 175. Rationalem creaturam excedit comprehensio Dei: soli Filio et Spiritui sancto notus Pater, 226. Columbas fetor fugat, 148. Vide Volatile. Columnæ Hercule, 28. Conceptio. Vide Virgines. Concilium Constantinopolitanum anni 360, 210. In boc concilio,iidem ipsi accusatores, et judices, et carnifices; 210. Bithynos, Paphlagones, Cilices, etc.. depasta est circumlata improbitas, 210. Concilium Seleuciense, 209. Conciones. Vide Basilius. Spiritus doctrina pro futuro sæculo thesaurus est, licet in præsenti secundum spem non succedant nostra studia, 22. Corporis præsentia ni hil percipitur emolumenti, si cor in terreno thesauro comparando occupetur, 22.Sermo qui de Servatore habe tur dæmonum os non decet, 132. Verbi ministri labia sunt Christi, 163. Concupiscentiæ motus mortificat Christus, 163. Homo eo quod propriam non percepit dignitatem, sed carnis cupiditatibus succubuit, comparatus est jumentis insi pientibus, 188. Confessio pro gratiarum actione sumitur, cum ait Pro pheta Confitemini memoriæ sanctitatis ejus. 127.Conf teri in cithara est corpore uti ad dissolvendum peɩca tum quod per corpus commissum est, 132. Confusio, in qua æternum vivent peccatores, fortasse horrenda est magis, quam tenebræ et ignis æternus, Consilia impietatis si receperis in anima, dolo inimici, ne stes in peccato: si steteris, saltem ne permaneas,96 Tria merito cavenda nobis proposuit Propheta cum ait Qui non abiit in consilio, etc.Primum enim deliberamus, deinde deliberationem firmamus, postremo deliberatis in sistimus, 93. Abire in consilio impiorum, est de Deo et ejus providentia dubitare, 94. Constantinopolim occupat Eudoxius quidam ex Syriæ urbibus pulsus, 210. Contemplatio. Ad contemplationem intelligibilium ut ascendatur, prius corporis actiones oportet emendari, Contraria. Ex his quæ sequuntur non semper eam dem inter se pugnam habent, 263. Contritio cordis quid, 155. Conversio. Qui de die in diem renovantur,utres novi qui veterem hominem nondum exuerunt, utres veteres in Evangelio dicuntur, 137. Cor pro principali animæ parte,multis in locis Seri ptura accipit, redes pro concupiscente, 103. Cordis pro positum actionum corporearum radix est:ideo mentis munditia primum inter beatitudines locum teneat neces se est, 94. Rectus corde is est, qui neque ad excessum. neque ad defectum vergit, sed ad medium virtutis dirigi tur,104 Cor obliquum lineæ obliquæ comparatur, quæ modo in convexum, modo in concavum diffringitnr,104. Cor Abraba examinatum est, cum jussus est Isaac pro holocausto offerre, 104. Non cujusvis donum acceptum est Deo; sed ejus qui illud puro corde affert, 114. Deus hominum cor simplex finxit: nos multiplex effecimus 140. Quo animo, quo proposito agamus, solus novit, qui nostra omnia opera intelligit, 140. Corallium in mari herba est, in aerem eductum fit lapis, 68. Cornix jam volantes pullos comitatur, et enutrit, 76. Vide Ciconiæ. Cornu a Scriptura sæpe pro gloria, sæpe pro virtute usurpatur, 120. Corpus mathematicum in solis tribus dimensionibus consistit, 25. Firmum corpus illud est, in quo præter di mensiones durities etiam et renixus inest, 25. Corpus nostrum tabernaculum nobis est: exitus autem a taber naculo discessus ab hac vita est, 114. Anima, corpus e terra formatum inhabitans, orbem inhabitare dicitur.137. Structura corporis psalterium quidem est per metapho ram ipsæ vero corporis actiones psalmus sunt, 124.Cor porearum virium multitudo saluti spiritus obstat, 141. Corpore qui male utuntur, malam sibi mortem præparant, 158. corporis affectibus secreta justi anima, vitam ha bet cum Christo absconditam in Deo,100.Corpore vo luptates plus molestiæ quam jucunditatis habent, 150. Paulo nihil defuit bonorum, licet in corporis molestiis semper vixerit, 150. Sæpe Scriptura varias corporis par tes de interiore homine intelligit ut cum dicit: Sapientis oculi in capite ejus, 156. Ex consuetudine, humana cor pora semper tabernacula appellantur, 184. Vide Ele menta. Coturnicum alimentum belleborus, 43. Creatio. Alia ad ministerium hominum,alia ad contem plationem, alia ad terrorem incutiendum creata sunt, 69. Opificis miracula fluctibus crebris navigantes perturban tibus comparat Basilius,69. Inter ea quæ Deus creavit,nihil est citra necessitatem, nihil deest necessariorum, 78.Crea tio sæpe pro quadam in melius transmutatione dicitur, 138. Quo sensu dictum sit psal. 32, Dixit et facta sunt mandavit et creata sunt, 138.Creat Deus vivi Verbi opera tione, ac vivifici Spiritus communicatione. 304. Opera tur Deus non ex seipso creaturas producens, sed effica citer eis dans exsistentiam, 307. Apostolus ita Filii per sonam creatricem prædicat, ut ad Patris personam crea tionem reducat,315. In inundi creatione Deum ad Filium et ad Spiritum sanctum locutum fuisse constat, 315. Creatura. Nova fit creatura cum spiritus efficitur parti ceps,quo privata inveteraverat,303.Sermo impius est ille, qui inveteratam quidem et corruptam creaturam opus Dei esse affirmat,eam vero quæ non amplius in veterator, neque corrumpitur, a creatura innovari contendit, 303. Ne glorificetur creatura supra Deum, 303. Creaturam quisquis colit præterito Creatore, non Deo, sed creaturis affert gloriam, 116. Qui ex creaturarum magnitudine auctorem contemplatur, magnificat Domi num, 145.Non carneis oculis Deum edocti,in ipsum cre dimus, sed vi mentis per visibilia invisibilem conspici mus,134.Dei potentiam sapientiamque et artem,non sub stantiam ipsam indicaut creaturæ, 269. Creatus et genitus si idem sunt juxta Eunomium, car Filium unicreatum non appellat? 256. Voci genitus vo cem creatus conjunxit Eunomius, ut etiam hinc bullam Filium inter et creaturam diversitatem esse ostendat, 257. Vide Eunomius. Cupiditatum tumultum confusionemque vitare possu mus, si pax quæ intellectum oninem superat, custodierit corda nostra, 129. Homo eo quod propriam non percepit dignitatem, carnis cupiditatibus succubuit, 188. Vide Caro. Curiositas circa incomprehensibilia vitanda, 9. Mala ac curiosa de Deo quæstio, incredulis morbus est anime, 313. Non credis quod proprium habeat Filium Deus, et quæris quomodo genuerit? 313. Credere oportet, non ve ro incredula curiositate indagare quod est Deus, ne di cam quod non est, 313.Si de Deo interroges, quomodo;

col. 1165–1166page 5 of 32

ubi quoque et quando interrogaveris, 313. Quæris non ut fidem, sed ut infidelitatem invenias, 313. Vide Fites Cygno collum pedibus longius tribuit Deus, ut escam in limo delitescentem extrahat, 78. Cyzicum retulit Eunomius impietatis præmium, 210. Dæmonis primogenitus partus peccatum, 50. Dæmones non Evangelistarum faciebant opus; clamabant tamen, Novimus te quis sis, etc., 69. Darius Medus, 35. Davidis charitas, 143. Delphines et Phoca catulos suos perterritos, in ven trem denuo admittere narrantur, 64. Dentibus sola ex volucribus vespertilio utitur, 77. Dei bonitas non æque sermone, ac ipso gustu exhibe tur, 149. Vox hæc: Venite, filti, audite me. Item: Venite, omnes qui laboratis, paterna vox est expansis ulnis re belles ad se invitantis, 175. Sua ipsius bonitate omnibus appropinquat Dominus: nos vero removemus nosmet ipsos per peccatum, 153. Dei essentiæ curiosa indagatione relicta, credendum nobis est simplici consilio Apostoli, qui dicit: Nam pri mum credere oportet, 226. Non investigatio qua perscru tamur quid sit Deus, sed confessio qua ipsum ease confi temur, salutem nobis conciliat, 227. Si quis secundum sensum magis obvium litteræ nude insistere contendat, ad Judaicas et aniles fabulas devolutus, omuiuo ejus de Deo notionis, quæ digna sit, inops consenescet, 226, etc. Nihil præcipui relinquunt Eunomiani Unigeniti cogni tioni, aut Spiritus sancti, si essentiam Dei comprehen dunt, 226. Essentia ipsa soli Unigenito, et Spiritui sancto cogitabilis: nos vero per ea quæ condita suut conditorem intelligentes, sic bonitatem ac sapientiam ejus percipi mus, 226. Abraham, Isaac et Jacob ne suum quidem no meu declaravit Deus, nedum quæ sit sua ipsius essentia revelarit, 225. Vide Fides. Vide Eunomius. Dei justitia incomprehensibilis, 103. Dum scrutatur corda et renes Deus, suam ostendit justitiam, 104. Illam Dei miserationibus ubique conjungit Scriptura, 201. Cuilibet Deus ea mensura rependet, qua prior in hac vita actiones suas fuerit dimensus, 105. Reddet Deus unicuique juxta opera, 198. Septentiæ hujus si per omnem tuam vitam memineris, multa poteris vitare peccata, 198. Vide Dei misericordia. Dei misericordia quid, 201. Quorumnam miseramur, 201. Nou statim pœnam peccantibus infligit Deus: quia longanimnis est, 105. Non statim minatur plagas et mor tem: sed armorum vibrationem, ad instar eorum qui parati ad bellum tergunt arma, 105. Unicam salutis spem in Dei misericordia quis reponit, 141. Proprium affectum, mensuram fecit Propheta largitionis miserationum Dei, cum ait: Fiat, Domine, misericordia, etc., 142. Seriptura ubique Dei miserationibus justitiam conjungit, 20. Mise ricordiam ubi Deus ante judicii thronum constituit, tum singulos adducit ad judicium, 134. Neque misericordia sine judicio, neque judicium sine misericordia, 134. Ante judicium diligit misericordiam; post misericordiam venit ad judicium, 134. Misericordia cum judicio conjuncta est; ne aut misericordia sola mollitiem pariat, aut judicium solum afferat desperationem, 134. Diligit misericordiam in poenitentibus, et in iis qui quæ olam facta sunt, evul gant citra pudorem diligit judicium in- obstinatis, 135 Ut bonus medicus, ferri usu adhibet, 135. In terra mi sericordia nobis opus est, in cœlis beati prædicamur, non miseri, 135. Si severe nobis pro meritis Deus rependeret, quis ex omnibus salvus fieret? 134. Dei potentiam per operationes ejus percipimus, 226. Hæc continet terram et aquas suspensas, 10. Domiuus constituit reges, ac destituit, 140. Infirmitas et imbecilli tas sunt omnia simul mundana, si cum vera potentia comparentur, 140. Non nervus est qui arcum tendat Dei sed puniendi potentia, modo intensa, modo remissa, 105. Vide Creatio. Dei Sapientiam commendat solis calor neque excedens neque deficiens, 60. Item luna crescens et decrescens, 60. Unica herba in contemplatione industriæ divinæ, to tam rentem nostram detinere potest. 42. Hortensia, silvestria, aquatica, terrestria augere debent admiratio nem, et amorem in Creatorem, 49. Sapientia conditoris cernitur in vitulo et catulo, 84. In minimis elucet Opificis sapientia, 134. Dei oculum prospicientem habes quidquid egeris, sive in tenebris, sive in die, 140. Ubi nos Dominum respexe rimus, fuerintque oculi nostri in ipsum intenti, tunc ad inspiciendos nos ipsius oculum attrabimus, 141. Aliter bouos, aliter ma'os aspicit, 138. Cum cordium fit opifex; opera nostra hoc est verba, cogitationes, motumque omnem intelligit, 140. Quo animo, quæ proposito agamus solus novit, qui omnia opera nostra intelligit, 140. Pec catores Dei a se oculos velut avertunt ob turpes, Deique oculis indignas actiones, 125. Suut qui veluti sui ipsorum oblivionem Deo creant, 125. Avertere faciem suam dici tur Deus, tum cum afflictionis tempore tentationibus ex positos relinquit, 129. Dormitantibus nobis et segniter agentibus dormire dicitur, indiguos nos judicans provida sua in nos vigilantia, 125. Oculi Domini virtutes sunt spirituales, quæ nos inspiciunt, precesque excipiunt, Deus vocat Scriptura eos qui dii non sunt, 182. Verba psal. XVII, 32, Quis Deus præter Dominum, et similia Don de Filio, sed de iis qui falso dicuntur dii intelligenda sunt, 293. Id ipsum clarius facit David cum ait: Quis si milis libi in diis, Domine? 295. Ubique majus quiddam de Deo intelligas, cave ad humanas delabaris similitudines, 304. Nec filius, nec generatio, nec spiritus appellatio, propria deitatis est: sed quiddam est humana similitudine adductum, 306. Si judicia Dei abyssus, quanto magis ipse? 312. Si oculus non vidit ea quæ præparavit Deus diligentibus se, quanto minus naturam Dei ipsius? 313. Credere oportet. Deum esse, cou vero incredula curiosi tate indagare quod est, ne dicam quod non est, 313. Si de Deo interrogea, quomodo: ubi quoque et quando inter rogaveris, 313. Uterus, oculi, manus, etc., quomodo in Deo intelligenda, 316. Vide Fides. Deus est perfectum omnino bonum, quo non minuentur quotquot exquirunt ipsum. 150. Quod vere bonum exsi stit, et beatum, Deus est, 92. Deus est quod proprie ama bile est, 199. Ad Dei notionem per siugula minutissima auimalia, aut etiam per minutissimas herbas incitamur, 62. Nou licet magis ex coelo et terra, quam ex nostra propria constitutione, Deum cognoscere, 87. Notio com munis Deum esse, non quid sit nos admonet, 224. Quo sensu sanctum esse Dei nomen dicatur, 142. Deus non omnium Deus, sed eorum qui ei sunt charitate conjuncti, 126. Deum exaltat qui ad beatitudinem festinat. Qui con trariam viam capit, Deum quantum in se est deprimit, 125. Quæ ex humano affectu dicuntur de Deo, ea homi mines faciunt; talem sibi Deum fingentes, qualem se quisque constituit, 125. Deus tibi sit unicum ex malis re fugium, 171. Diabolo per peccatum gloriam qui offerunt, timeant ne una cum ipso ignominiæ æteruæ addicantur, 116. Ut Do minus est qui in bonis operibus gloria afficitur, ita in contrariis operibus inimicus, 116. Diabolo dat locum qui peccat, 132. Deceptos inducit ut ad se ceu custodem con fugiant quare duplex eis malum imminet: quippe aut per vim capiuntur, aux ex fraude pereunt, 170. Diaboli crimen arrogantia est, 223. Diei et noctis definitio post solis generationem. Eorum dem descriptio ante solis generationem, 20. Diei ac no ctis communis terminus, vespera dicitur: noctis cum die vicinitas mane vocatur, 20. Solet Scriptura in metiendo tempore non noctes, sed dies numerare, utpote præ stantiores, 20. Unius diei spatium est 24 horarum, qui bus cœlum ab eodem signo ad idem redit, 21. Cur dictum est: Factum est mone dies unus, non autem dictum est dies primus, 20, 21. Dies et nox ex quo creata sunt sibi invicem succedunt, tempusque æqualiter dividunt, 34. Dies hujus sæculi mali, 152. Sunt alii boni quos proponit Propheta, quorum lux sempit rna erit Deus, 152. Quos dies sol sensibilis peragit, ii caduci: nihil autem cadu cum potest esse conveniens donum corruptionis experti, 152. Vide Sol. Digitus Dei in iis quæ a Mose et Domino facta sunt si gnis dictus est Spiritus, 298. Dilectum dicit Scriptura, Patris Unigenitum, 160. Idem est natura dilectum et bouum, 160. Divitiæ sua ipsorum natura non sunt bonum, 92. Qui busdam ad libidinem inservierunt; paupertas vero pluri mos ad vitia propendentes repressit, 171. Qui coactas ex iniquitate divitias sufficiens sibi adjumentum ad robur et potentiam esse judicat, similis est ægroto, qui in morbi gravitate habitudinem bouam constituit, 197. Si undelibet et ex uberibus foutibus tibi affluant divitiæ, ne in earum copia acquiescas. Fluxa est divitiarum natura: torrente citius præterlabitur possessores, 198. Divitiarum instabi litas fluviis comparatur, 198. Ne iis sis animo deditus, sed earum famulatum tanquam instrumentum quoddam ad mitte, 198. Hodie hujus est ager, domus, aurum: cras alterius postea alius, 198. Comprehensam manu aquam facilius possis continere, quam divitias tibi constanter servare, 198. Divitibus hoc uno pauperes nos præstamus, curarum vacuitate, 110. Divites redarguuntur, eisque consilium da tur, 112 et seq. Fidejussionem divitis accipit, qui Deum

col. 1167–1168page 6 of 32

sponsorem pro pauperibus non admittit, 113. Bene cum divite morienti actum fuerit si indumentum accipiat, si exiguam terram sortiatur, idque ob humanæ naturæ re verentiam, 187. Dives in sola opulentia Deo gratias agit. Dolores corporis opio consopiunt medici, 43. Dolo res mortis proprie usurpautur ad significandos puer perii dolores, 200. Transfert quoque David dolores par tus, ad ipsos mortis dolores, 201. Qui lethale peccatum admiserit, dicat: Circumdederunt me dolores mortis, 201. Dolosus vulpi comparatur, ut Herodes: impudens cani, ut Nabal Carmelius, 159. Dolus occultum est maleficium, in officiorum specie proximo illatum 153. Ecclesia non adoratur, sed caput ejus Christus, 168. Verba hæc Astitit Regina, etc., psal. XLIV, de Ecclesia dicuntur, quæ seipsam spiritualibus, variisque dogmati bus exornat, 167, 168, Per hæc ejusdem psal. Audi, filia, etc., hortatur Ecclesiam Propheta, ad audienda servan daque præcepta, illam appellans filiam, quasi eam sibi pro filia per charitatem adoptasset, 167; v. 18 Memor ero nominis tui, etc., de Ecclesiæ memoria dicitur, quæ est coufessio populorum, 169. Aula Dei, coelestis habitatio, seu Ecclesia Dei viventis potest intelligi, 117. Aula sancta Dei una est. Non igitur extra sanctam hanc aulam ado rare oportet, 116. Intersuut multi in habitu quidem pre cationis, nec suut tamen in aula Dei, ob mentis evagatio nem, 117. Qui ventrem, gloriam, argentum, aut quidvis aliud Deo præfert, is neque odorat Deum, neque est in aula sancta ejus, 117. Echinum marinum parvum prorsus et aspernabile ani mal sæpenumero trauquillitatis et tempestatis navigato ribus monitor est, 67. Echinum a sua providentia non excludit Deus, 68. Electrum succum esse probant festucæ, ac bestiolæ in ipso incluse, 48. Electum, non vocatum beatum dicit Propheta: quia multi vocati, pauci electi, 139. Salvus non fit quivis, sed reliquiæ solum ideo dicit Propheta: Populus quem ele git, 139. Non omnes indiscrimination docturumn se pro isit Deus timorem Domini, 151. Non omnibus eloquia Dei scripta sunt, sed habentibus aures, secundum inte riorem hominem, 159. Vide Gratia. Eleemosynam beriorem si largiamur, olivæ viridita tem ac fecunditatem æmulabimur, 46. Ubi pauperi Do mini gratia dederis, idem et donum est et fenus, 112. Elementu tria, aqua, aer et ignis in terra reperiuntur, ideo de eorum creatione silet Scriptura, 8. È quatuor elementis cælum conflatum alii dixerunt, alii hac opinione rejecta, quintain quamdam corporis naturam ad constituendum cœlum temere atque inconsulte intro duxerunt, 10. Quintam essentiam volunt esse æthereum corpus, quod neque sit ignis, neque aer, neque terra, ne que aqua, nec quidquam ex simplicibus, 10. Elemento rum in contraria distractio, ruinæ et dissolutionis causa exsistit, 11. Elementa, ignis, terra, aer, aqua inter se permiscentur, 26. Vicino elemento unumquodque com miscetur per communem qualitatem, et per eam quam cum aftini habet societatem contrario conjungitur, 38. Aquæ propria qualitas est frigiditas; aeri vero, humidi tas: igni autem caliditas, 37. Terra arida est et frigida aqua vero humida et frigida: rursus aer calidus et humi dus ignis autem calidus et siccus, 38. Vide Corpus. Elephantem trecentis et amplius annis vivere quidam referunt. Elephanti terrorem incutit exiguus mus, 86. Elephantis solers subtilisque descriptio, 85. Elisæum ut malum convivatorem non aversabantur illi quibuscum vivebat; et tamien silvestribus oleribus exci piebat amicos, 80. Emmanuel idem quod Nobiscum Deus, 174 Ephesiis cum scriberet Paulus, eos per excellentiam nominavit exsistentes, utpote qui ei qui est, vere essent per agnitionem conjuncti, 254. Equorum cursus. Vide Spectacula. Pharaonis equum projecit Deus in mare. Sennacherib equites omnes dor mitaverunt, 141. Israel, dum ei res in beilis ex animi sententia succederent, Lunquam equestri potentia usus fuisse comperitur. Neque quisquam sanctorum privatim usum equorum velut convenientem admisit, 141. Lata per Moysem de regum officiis lex ita sancit: Non multi plicabit sibi equitatum, 141. Eudoxius ex Syriæ urbibus pulsus, Constantinopolim Occupat, 210. Eunomius Galata, Aetii discipulus, blasphemiam in Uni genitum evulgat, 208. Utrosque inter se impietate con junctos, exemplo Phinees, uno ictu confixurum se sperat Basilius, 208. Rationem reddit cur licet silentil cultor, contra Eunomium scribendi munus in se receperit, 207. Se in hoc scribendi genere inexercitatum fatetur, 207. Confutationem hanc, velut morbi remedium, vel sanis oblaturum tutamen, aut certe seipsum qui cæteris optime consuluerit, mercedem ad pturum sperat, 208. Eunomius mendax, cavillator, blasphemus, 208. In speciem apolo giæ ac defensionis doctrinam suam composuit Eunomius ne velut aggressor videretur dogmata impia proponere, sed coactus ad hos sermones devenire, 205 et 209. Varias Eunomii artes, multiplicesque ratione, quibus a se novæ doctrinæ invidiam amoliri conabatur, subtiliter detegit acerrimeque diluit Basilius, 209, 210 et 211. Eunomius fidem proponit ex vagis patrum vocibus.com positam, quibus perperam utitur, 211. Fidei professio Eunomii eadem quæ Arii, 212. Cur eamdem proponat, 212. At ubi eam velut traditionem, et amussim propo suit, aliam quasi simpliciorem profert, 212. Patrum fidem quam ceu regulam proposuerat, corrigit, 213. Si doloso velamine suam non obumbrasset opinionem Eunonius, scripsisset Credimus ingeneratam esse essentiam Dei, 212. Opinioni suæ velut hamo simplicitatem fidei ceu escam circumdat, 213. Verba hæc Eunomii, iis qui vide ri cupiunt Christiani, suggillat Basilius, 213. Fatetur Eu nominus Deum juxta naturalem notionem neque a seipso, neque ab alio factum, 214. Hinc Basilius vanam viri loqua citatem irridet, quasi ejus qui solem lucidissimum esse stellarum ratione docere vellet, 214. Id quod facit, prius esse eo quod efficitur dixit Eunomius; ut inde Filium ex non exstantibus esse colligeret, 214. Notat Basilius Eunomium verbis istis: sequitur illum ingeneratio, cal lide et hæretico sensu addidisse, imo est ipsa substantia ingenita, et in his secum adhuc pugnare, 215. Addidit hæc Eunomius, ut priore demonstrato, ostenderet Uni genitum secundum substantiam Patri dissimilem, 216. Negat ingenerationem secundum nostrum intelligendi modum in Deo considerari, ratus probaturum se hinc fa cili conatu, ingenerationem substantiam Dei esse, 216. Intelligentiæ inhæret tanquam nihil omnino significanti, sea in sola profatione existentiam habenti; atque Deo indiguum esse simulat, eum videlicet ideis et perceptio uibus ornare ac cohonestare, 216. Negat Eunomius debi tum solvi Deo, nisi ingenerationem substantiam esse con fileamur, 219. Ridiculam hanc opinionem, et ad novum dogma confirmandum inutilem esse, copiose demonstrat Basilius, 219 et 220. Eunomium interrogat, cur in sola ingeniti voce ita caute, in cæteris ita incaute se geral, 220 et 221. Eunomius aliquid de Deo secundum privationem dici ægre ferens, ingenitum dicit ipsam esse substantiam in geuitam, 223. Substantia Dei est ingenita, non autem ingenitum substantia est, 223. Euuomius qui se Dei substantiam adinvenisse putat, ipsum etiam apostatam angelum fere jactantia superat, 224. Communis notio Deum esse, non quid sit, nos ad monet, 224. Nihil præcipui relinquunt Eunomiani Unige niti aut Spiritus sancti cognitioni, siquidem essentiam Dei comprehendunt, 224. Vide Deus. Eunomius negat generationem admittere unquam posse Deum Patrem, adeo ut suam ipsius naturam cum genito communicet, 228. Quia dissimilem Deo ac Patri unigenitum Filium ac Deum vult ostendere, Patris et Filii nomen silentio præterit, ac simpliciter de ingenito et genito disserit. Veretur Basilius ne, dum Eunomii blasphemias ore repetit, mentem polluat suam, 229. Eunomius in eodem artificii genere persistit. dum ait non esse comparationemingeniti cum genito, ut quam bis vocibus oppositionibus inesse ostenderit, eam in ipsam Patris et Filii substantiam transferat, 230. Nullam vult esse comparationem geniti cum genitore: et ut imaginis rationem hac unica voce tollit, ita splendorem ac cha racterem esse substantiæ negat, 230. Negat dicere se posse communem quidem ingenito et genito substantiam esse, ordine vero in tempore illum primum esse, hunc vero secundum, 230. Cum improbum sermonem vult attingere, nonnulla quæ ab omnibus conceduntur præmit titut propterea quod de is recte sentit, in reliquis quoque sibi fidem paret, 233. Sic, ex eo quod Deus com positus non sit, negat filium ei esse consimilem, 234. Christi verbis: Pater qui me misit major me est, abutitur Eunonius, 233. Stolidos denique et ad impietatem au daces vocat cos, qui æqualem Patri Filium dicunt, 233 et 234. Iisdem offenditur quibus Judæi exacerbabantur. di centes tunc qualem seipsum facit Deo, 235 et 295. Pa tris appellatione operationem, non substantiam signifi cari putat, 235 et 295. Eunomius secum pugnat, cum Deum et majorem et in comparabilem dicit, 236. Ut Dei substantiam ab Unige

col. 1169–1170page 7 of 32

niti substantia diversam ostenderet, illud majus,ceu com parative usurpatum pro substantiæ diversitate accepit; rursus, ut ad creatura æqualitatem Unigenitum detru dat, Patrem sancit incomparabilem, 237. Extollere se Deum et Patrem simulat, ut unigeniti Filii et Dei maje statem imminuat, 237. Eunomius habere se simulat innumeras demonstratio nes, quod Filius a sanctis factura appellatus sit, 241. Quemadmodum Patris substantiam per ingenerationem significari decernit,ita quoque substantiam Filii per geni turam significari dicit, 242. De substantia Filii verba facti quasi dicat Filium esse aliud quid præter ipsam, 246. Non aperte dicit genitum ex nihilo Filium,sed cjus sub stantiam cum non esset, genitam esse, 246. Non dicit eam ante sæcula, vel simpliciter non fuisse; sed ante suam ipsius constitutionem non fuisse,246. Idem dicere posset de Patris substantia, 246. Filio hoc tribuit magni Eunomius, quod antiquior sit creaturis et ante ea quæ ipse fecit, 248. Impudentem blasphemiam circumvallat implicatione syllogismorum, quos acerrime confutat ac diluit Basilius,248. Eunomiani privationem principii de cernunt idem esse atque æternitatem, et quoniam Filius non est ingenitus, ne æternum quidem profitentur, 253. Non exsistentem Filium genitum esse dicit Eunomius, 253. Qui ex nihilo ad esse creaturas produxit,255. Voci genitus vocem creatus conjunxit, ut nullam Filium inter et creaturam diversitatem esse ostenderet, 257. Quam reipsa concinnavit blasphemiam, hanc verbo obtegere, sermonisque impudentiam delinire cum vellet,non com munem facere se duxit creaturis Unigenitum, 261.Negat nominum communitate communem fieri substantiam,qui prius dixit,substantiæ diversitatem, diversitatem nomi num sequi, 261. Quo sensu Filium quoque lucem esse confitetur Eunonius, 262. Lege etiam naturæ, substan tiam Unigeniti a substantia Patris separatam esse di xit, 267. Eunomius creaturam esse ait Spiritum sanctum,quam vocem illorum qui veritatem adorti sunt emittere nemo ausus fuerat, 270. Quod hanc blasphemiam prius in Do minum evomuerit, non impietatis mitigatio est, sed con demnationis accessio, 270. Ingeniti creaturam esse Filium dicit, Unigeniti vero, Paracletum, 270. Dupliciter blas phemat verbo unico, 270. Si duo principia inter se adversa inducit, una cum Manichæo et Marcione conferendus, 271. Multorum opinione contempla, quæ Scripturæ san ctum glorificant, simulat tenere se sanctorum doctrinam deinde dicit a sanctis quidem se didicisse tertium esse or dine et dignitate Spiritum; a seipso vero credere,natura quoque tertium esse,272. Qui vero sint sancti illi, et in quibus scriptis doctrinam hanc ediderint, dicere non po test, 272. Præmium impietatis Cyzicum retulit Euño mius, 210. Quoniam Spíritus, Filius nominatus non est eum creaturam dicit Eunomius,305.Quia Spiritus ex Deo processio non vocata est generatio, idcirco et hanc 8pi ritus ex Dei ore processionem tollit: et quta Filius non nominatur,ideo nec ipsum spiritum oris Dei esse credit, sed manuum Dei opus,306 Spiritum sanctum etiam una cum igne gehennæ collocat, 308.Cum non potest Spiri tum non increatum intelligere, aut dicere, Deum ipsum ait Spiritum vocari, 309. Vide Basilius, Factura, Filius, Ingenitum, Spiritus sanctus, Unigenitus. In Euxinum Pontum per Propontidem simul influunt pisces ascensus tempore, 66. Cur aqua maris aquilo naris et Ponti sit dulcior, 67. Evangelii prædicatio in contemptibilibus dictiunculis vim multam habet persuadendi, 162.Matthæus ab humana Christi generatione exorsus est; Marcus, a prædicatione Joannis; Lucas, a corporalibus initiis; Joannes, a Verbi generatione, 250 et seq. Vide 1radilio. Eventus rerum alii sunt a natura, alii¨a casu, alii in nostro arbitrio positi sunt, 16. Exquirere amplius quiddam significat quam quærere quemadmodum etiam perscrutatio plus dicit quam scutatio, 146. Exsultationis vox Scripturæ familiaris est, per quam hilarem ac lætum animæ statum in iis quæ lætitia di gni sunt ostendit, 131. Facere. Vide Factura. Facturam a sanctis Filium appellari simulat Eunonius 241. Locum illum Act.1, 36, Christum fecit Deus explicat Basilius,239 et 240,Tutum non fuerit, voce fecitimmutata universorum factorem facturam dicere. In creaturis qui den reperimus a verbo, fecit, desumptam fuisse factura appellationem; in Filio autem Dei non item, 239. Variis nominibus, in quibus non multum videtur inesse laudis, lis qui nominum significationem non assequuntur,Domi num gloriæ appellare non erubescit Scriptura; at factu ram nusquam omnino nominavit, 239. Facturam factorem omnium appellare aggreditur Eunomius, 240.Factura et genitura inter se non differunt, 241. Eunomius, eorum qui corpoream generationem intelligunt, suscepta cura, eos quibus facturæ appellatio offensioni est, negligit, 242.Non in opificem credidimus et in facturam,sed in Pa trem et Filium per baptismi gratiam obsignati sumns. 258. Quod fit,non ex substantia facientis est; quod vero generatur, ex ipsa substantia generatis est; non ergo idem est facere et generare, 280. Creatura aut factura non est Filii substantia, 284 et 286. Filius cum sit sa pientia et sanctificatio, factura non est, 294. Fatum. Vide Providentia. Feni herbam et florem cum conspexeris, Isaiæ memi Deris, qui dicit: Omnis caro ut fenum, etc., 41. Recte humanam gloriam cum debilissimo flore comparat Propheta, 42. Fenus toxoc dicitur ob ingentem mali fecunditatem, aut forte ob dolores ac molestias quas animis eorum qui fenore acceperunt, solet creare. 111. Ut puerperium pa rituræ, ita dies indicta debitori instat, 111.Fenus viperis coparatur, quæ ventrem matris corrodunt, 111. Pecca tum hoc plurimis Scripturæ locis vituperantur, 107.Eze chiel id in maximis malis recenset,si fenus et quidquam ultra sortem recipiatur, 107.Maxima est inhumanitas il lum quidem qui necessarium indiget, mutuum ad vitæ subsidium quærere; hunc vero sorte contentum non esse sed sibi ex pauperis calamitate provintus opesque col ligere,107. Avarus spe fenoris implacabilis stat ad pre ces indigentis, ac per perjurium velut inhumanitatis quæstum acquirit, 107. Utriusque copiosa elegansque descriptio,107.Qui mutuum quærit, cum fenori,cui sol vendo non est,obnoxium se præstitit, voluntariam quoad vivet,recepit servitutem, 108. Venit subsidium inven turus, sed hostem reperit; remedium dum requireret, in venenum incidit, 108. Fenerator medico similis est qui cum ægroto sanitatem restituere deberet, e contra rio ei, vel exiguas virium religuas adimeret, 108. Acces sionem majorem facit peccatis. quam opibus,108. Indi gens dum respicit ad paupertatem,de solutione despe rat,dum ad præseutem miseriam, fenore pecuniam sumit, 108. Argento accepto, statim hilaris est; ast sensim di fluente pecunia, eum vitæ tædet propter fenus, 108. Mi serrimæ debitorum conditionis mani descriptio, 108 et 110. Usura mendacii principium est, occasio ingrati ani mi,perfidiæque et perjurii, 109.Rationes quibus ducun tur pauperes ad pecuniam fenore sumendam,expendun tur et refelluntur, 109.Comparantur piscibus qui una cum esca hamum vorant, 110. Si locuples es, nihil tibi fe nore opus est; si nihil habes, non pendes usuras.110. Paupertas ignominiam nullam affert.Quid nobis oppro bria ex ære alieno paramus? 110. Debitor utique et pa per est, et curis multis conficitur, 110. Feneratorum pe cuniæ comparantur leporibus, quos aiunt simul et parere et nutrire et superfetare, 110. Eædem et adnascentes pariunt,et veteres renovantur, 111. Omnia tibi tolerabi fiora sint quam argentum fenore sumere. Loca operam tuam lucri gratia,ministra, etc., 111. Qui se muliebribus voluptatibus mancipant,ii sunt qui ad fenus confugiunt, 111. Qui fenus fenore commutant, hydropicis et cholera laborantibus comparantur, 112. Si qui fenore facti sunt divites, plures ad laqueos pervenerunt, 112. Basilius vi disse se testatur ingenuos pueros, ob patris debita, in foro vendi, 112.Nemini patris paupertas data est crimini; cave ingenuitatem filiis fenore auferas, 112. Si quis pau peri Domini gratia dat, hoc ipsum et donum est et fenus, 112. Argentum si pauper fenore sumit, non ditescit, sed libertate spoliatur, 109. Habes suppellectilem? Vende præter libertatem amitti omnia patiare, 109. Si solvendo non es, argentum fenore sumens, malum malo cu ras, 109. Alia sunt verba argentum fenore sumentis, alia cum fenus ab eo exigitur, 109. Si fenerator sit amicus, ejus amittis amicitiam; si inimicus, adversario ac male volo fis subditus, 109. Feneratoris hinc crudelitas, obæ rati hominis illinc acerba conditio describuntur, 109. Quod datur ad usuram, et Janti et accipienti male cedit, 109. Agricola spica accepta semen rursus sub radice non scrutatur; fenerator vero et fructus habet et sortem non relinquit, 109. Ficos silvestres alii juxta hortenses censerunt; alii vero grossos caprifici domesticis ficis alligantes, ipsorum medentur infirmitati jamque diffluentem ac evanescen tem fructum grossis caprifici continent, 47.Vide Arbor. Fidei simplicitas plus habeat roboris,quam quæ ex ra tione petuntur demonstrationes, 10. Qui per se debitis est, et tamen in se retinet fidem, per propriam fidem ad salutem præparatur; qui vero liberandus est, pretium

col. 1175–1176page 8 of 32

184. Mala ac curiosa de Deo quæstio morbus est animæ et maxime, si id flat animo incredulo, 313. Ex quibus uti litatem capiunt qui fide sani sunt, ea iis nocent qui circa quæstiones inutilesque disputationum pugnas infirman tur, 313. Dum Scripturas quæ variis modis exponuntur, unico sensu accipiunt hæretici, labuntur quod duci se recte non sinant, 313. Halcyon avis marina est. Hæc depositis in ipsa arena ovis, secundum ipsa littora fetificare solet, 75. Qui dies, halcyonei a nautis vocantur, 76. Helleborus coturnicum alimentum, inveteratas ægritu dines exstirpat, 43. Herinaceus spiramina gemina lustro suo struit, quibus se a ventis tueatur, 82. Herodes, 159. Hirundinibus quæ nec ambulare, nec venari possunt, volatus terræ vicinus, pedum explet officium, 72. Earum industria in construendo nido, pullorumque oculos ex punctos sanando, 75. Hominum animas ubique vitibus comparat Dominus, 45. In quo sita sit ista similitudo, 45. Quae plantis acci dunt, ea comperias modo haud dispari juventuti homi num, ac senectuti accidere, 46. Hominis ambiguos mores myricæ comparat Jeremias, 49. Pecorum caput in terram pronum est ac respicit ad ventrem; ad coelum erectum est tuum oculi tui superna intuentur, 81. Si ventri et iis quæ sub ventre servieris, comparatus es jumentis in sipientibus, 81. Ut conformatus es, ita dispone vitam tuam; conversatio tua sit in cœlis, 81. Hominum vita in virtutem, et in vitium divisa est, 95. Infirmitas sunt omnia simul mundana, si cum vera poten tia comparentur, 140. Auxilio multo opus est homini omni, ob insitam ei natura infirmitatem, 170. Verba hæc Job, XXXIII, 6, e luto formalus es, etc., eamdem esse omnium essentiam significant, 241. Homo paulo inferior angelis di gnitate est, ob suam cum terrestri corpori conjunctionem, 184.Magna res homo; solus ad imaginem conditoris factus, cui principatus et potestas in omnia animalia concessa est, 184. Magis cœlo, magis sole, magis stellis honora tus, ex eo quod ad Conditoris imaginem conditus sit, 185. Quod Conditori similis fieri neglexit, cupiditatem carnis servus effectus, jumentis similis factus est, 185. Demen tiæ planæ belluinæ cumulus est, hominem nec dignitatem suam, nec dispensata pro se mysteria intelligere, 185. Comparatur homo equo, lupo, vulpi, 185. Primæ tuæ ori ginis si memor non es, ex persoluto pro te pretio digni tatem tuam agnosce, 185. Homo eo quod propriam non percepit dignitatem, carnis cupiditatibus succubuit, 188. Vide Caro, Cupiditas. Hospites duros cornicum in ciconias officium redarguit, 75. Ossifragam aiunt, pullum æquila enido expulsum su⚫ scipere, unaque cum suis educere, 76. Humilitatis utilitas. 193. Sinceræ humilitatis proprii characteres, 193. Qui secundum spiritum humiles sunt, sese omnium faciunt postremas, ut primi in regno cœlo rum fiant, 135. Est quidem humilis is qui in peccato am bulat, at laudabilis non est illius humilitas, 155. Peccatum omnium maxime humilem reddit. Sic Amnon vim Tha mar inferens, dicitur humiliasse illam, 155. Vide Su perbia. Hyrcanum mare, 36. Idithum erat sacrorum psalmorum cantor, 193. Ignis qui omnia consumit, in lapidibus unde exsilit, et in ferro citra detrimentum delitescit, 8. Omnium oppor tunissimum elementum est, 27. Ejusdem utilitas, 27. In judicio ignis natura dividetur; et justis quidem in frui tionem; adustionis vero acerbitas puniendis destinabitur, 52 et 121. Intercisa est ignis flamma Babylone voce Do mini, quando in seipsa auram recepit, refrigerationem pueris suppeditans exhibensque, 120.Multo admirabilius est ignis naturam intercidi, quam mare Rubrum in par tes dividi, 120. Ignorantiam nemo prætexat; insita est nobis naturalis ratio quæ bona nobis vindicanda esse, noxia vero fugienda submonet, 67. Innumera, non solum ex iis quæ nobis in fu turo sæculo recondentur latent nos; sed neque ea quæ in nostro corpore insunt, clare ac evidenter comprehen dimus, 277. Ipsos mentis motus creare an generare soleat anima, quis certo dicat? 277. In nocte sumus nos per hoc ignorantiæ tempus, 174. Imago Dei invisibilis quid, 251. Per imaginem exem plar cognoscitur. 229. Filius imago est Dei invisibilis imago non inanimata, neque manu elaborata; sed imago viva, imo ipsa per se vita, 230. Qua ratione sit imago, splendor, supientia, potentia ei justitia Dei, 252. Imago Dei est Christus, imago vero Filii, Spiritus; et qui hujus funt participes, Filii conformes efficiuntur, 302. Vide Christus, Eunomius et non Filius. Impietas proprie dicitur admissum in Deum peccatum, 94. Impii nomen non scribitur in libro viventium, sed in terra permanet, 184. Impudens cani comparatur, 159. Incantationibus lunam propria sede emoveri, et ad ter ram accedere quidam fabulantur, 61. Incarnationis Domini gratiam prævidens Propheta di cit, psal. LXI. Ab ipso salutare meum, 194. Verba Amos iv, 13, Qui format tonitruum, et creat spiritum, fortasse sunt prophetia quæ ad Domini incarnationem spectat, 278; psal. xxx, 19, Prope est Dominus, etc. Domini in car ne adventum prænuntiat, appropinquantem jam, et non procul distantem, 153. Cœli ac terræ conformatio, et si quid supra mundum, non tam Dei Verbi commendat po tentiam, quam incarnationis dispensatio, 163. Matutinam lucem inducit Deus per proprium exortum et adventum, 174. Non sine Verbo Spíritum ad formandum infantem Jesum accessisse suspicamur, 311. Indignatio et ira in quo differant, 127. Indivisibile et simplex quæ eadem sunt inter se signi ficatione, quasi diversa sint subjecto, separat Eunomins, Indus fluvius omnium maximus, 27. Infantes prorsus et parvuli a Domino custodiuntur, 202. Infectorum nullus hactenus est imitatus auream lanam quam pinnæ nutriunt, 68. Inferni descriptio, 151. Supplicium omnium gravissi mum, probrum et dedecus sempiternum, 151. Timeamus ne gloriam et exsultationem diabolo per peccatum affe rentes, una cum ipso ignominiæ æternæ abdicamur, 116. Ingeneratio si substantia esset, Christus non dixisset Pater, sed ingenitus major me est, 235. Dicitur Deus lu cem habitare, ac lucem indui: verum nusquam dicit Scriptura ipsum in sua ingeneratione inhabitare, 265. Vide Eunomius. Ingeniti vox, primum impietatis hæreticorum elemen tum, non invenitur in Scriptura, 215. Vox Patris, et no tionem Filii præfert, et idem valet quod vox Ingeniti, 215. Non magis Ingenitus, quam Pater appellandus: cum Salvator non dixerit: Baptizate in nomine Ingeniti, sed, in nomine Patris, 215. Ingeniti nobis notio accedit non in scrutatione quid sit Deus, sed quomodo sit, 227, 228. In iis quæ de Deo habentur sermonibus vox ingenitus non quid sit, sed eum ab alio non esse significat, 227, 228. Sicut in hominibus origo ex aliquo, non est eorum essentia: ita nec in Deo ingenitum, quod idem est atque ex nullo esse, ejus essentiam dicere possumus, 227, 228. Vocis ingeniti notio est, non habere aliunde exsistendi principium, 227, 228. Ingenitus neque definitio, neque proprium Dei est. Ingenitum si quis concederet dici de Bolo Deo, non continuo, si quid etiam Deus est, hoc ipsum est ingenitum, 286. Deus nusquam in Scripturis ingenitus appellatur, 281. Vox ingenitus exsistendi est modus, non substantiæ nomen, 283. Nomen ingeniti nec Deus sibi ascripsit, nec ullus sanctorum dixit, 284. Ingenitum si dicunt Deum, eo quod genitus non est, non quid sit sub stautia ejus dicunt, sed quid non sit, 284. Ingenitum et genitum substantia divisa non sunt: sed totum geni tum ex toto ingenito perfecte duo, non duæ partes ex ad quo uno, 285. Ingenitus et genitus non suut substantiæ, sed nomina, 285. Substantia et ingenitus idem non sunt, 285. Deus non qnod ingenitus sit, sed quod causa sit omnium, omnibus major est, 285. Qui dicit ingenitum Deum, non protinus quid Dei substantia sit ostendit, 312. Variæ vocis ingeniti acceptiones, 312, Vide Eunomius, Filius, et Pater. Injuriarum memores, similes camelo percusso, qui ira recondita, occasionem nactus, malum reddit, 71. Insecta, ut apes et vespæ, pulmone carent, sed tota omnino aere nutriuntur, 78. Oleo madefacta pereunt aceto perfusa reviviscunt, 78. Insecta sic appellarunt, quod quasdam undique incisuras præ se ferant, 78. Insipientem a stulto cogitatione licet distinguere, 182. Insipiens dici potest is qui more vivit gentium: stultus vero is qui more Judaico vitam degit, 183. Quosnam insi pientes vocet consuetudo, 182. Horum domus sepulcra sunt in æternum, 183. Stultus dum loquitur, non os ape rit verbo Dei, sed sepulcrum habet apertum, suum scili cet guttur, 184. Invisibiles res ante visibiles exsistere cœperunt, 6. Invisibile dicitur vel quod oculis carnis conspici nequit, vel quod corporis interjectu occultatur, 13. Ira et indignatio in quo differat. Hæc judicio medici comparator, qui incisionem necessariam judicat: illa, ipsemet incisioni, 127. Israeli maledicens Moyses. ait: Erit tibi cœlum neum, 30. Ister per Europam Aluens, in Pontum effunditur, 28.

col. 1177–1178page 9 of 32

Jacob, 191. Scalæ quam vidit comparari potest pieta tis exercitatio, 93. Fraterna ejus charitas examinata est, cum fratris insidiis peteretur, 104. Qui visus est ei idem angelus, et Deus nominatur, 254. Jacobus apostolus, 164. Jejunio corporali ad exhilarandas animas utendum est, 79. Quid prodest corpore jejunare, animam vero malis refertam esse, 79. Jemeni, si interpreteris, filium dexteræ significat, 98. Jerusalem cœlestis spolium non est pugnantium: sed mansuetorum hæreditas proponitur, 145. Job c. xxxIII, 6, luto formatus es, etc. eamdem esse omnium essentiam significant, 241. Ista v 4. Spiritus Domini qui fecit me, non de creatione, sed de huma næ virtutis perfectione dicta, 275. Ærumnæ Job lætitia non affecerunt adversarium, 126. Ipsum omnibus pri vavit Deus,ut in omnibus gratus ejus in Deum animus innotesceret, 187. Josephi renes expensi fuerunt, cum voluptati turpis sima honestatem pudicitiæ prætulit, 104. Cur Moyses be nedicens tribui Joseph ait: fructibus cæli, etc.,30,191. Judæi qui repellunt nos velut a scriptis alienos, per eadem scripta pudore afficiuntur, 191. Cum dixit Deus Faciamus hominem, angelis loqui Deum commenti sunt 87.Ne unum suscipiant, innumeros inducunt; et Filium reprobantes famulis attribuunt dignitatem consilii, et conservos nostros efficiunt creationis nostræ dominos, 88.Cum dixit Deus: Faciamus hominem, erudit Judæum. Cum subdit, et fecil, errorem gentilium excludit, 88. Ju dæi Deum ad seipsum loqui inepte affirmant.cum dicit Fiat lux, 87.Judæi eo quod Christus se Deum habere Pa trem diceret, eum Deo æqualem esse colligebant, 235. Judæis et gentilibus absque fide in Christum,per quem a cognitionem accessus fiat, Deum magnificari dixerit nemo, 237. Aliter Judæum,aliter Scytham judicabit Do minus, 102. Vide Fides et Gentiles. Judas qua de re filius perditionis appellatus, 98. Judicare aliquando pro probare a Scriptura accipi tur, aliquando vero pro condemnare, 101. Judicia Dei abyssi sunt, 137. Apud justum judicem vel ob id solum quod quis officium suum sibi faciendum pro posuerit, constituta merces est, 13. Satis fuerit homini si audeat dicere, venit princeps mundi hujus, et in me habebit pauca, et parva, 99. Multis Scripturæ locis, de judicio impersus est sermo, utpote necessarius iis qui per Christum in Deum credunt. 101. Quo sensu intelli genda sintilla: Dominum cum omni carne judicium sub iturum, 101. Exponitur locus Matth. x1, 42, Regina austri surget in judicio, 101. Quotquot terrestre hoc corpus re cepcre,pari modo a justo judice judicandi non sunt, quod quæ forinsecus unicuique nostrum accidunt, utpote longe diversa, uniuscujusque judicium varium efficiunt, 102. Subjiciuntur varia ad rem illustrandam exempla, 102. Aliter Judæum, aliter Scytham judicabit Dominus, 102. In judicis examine omnis erroris experti, tam actiones quam cogitationes nostræ expenduntur, 104. Qui hic gloriam et honorem Domino per bona opera affert, is sibi gloriam et honorem ex justa judicis remuneratione congerit, 114. Beatis qui in die justi judicii Dei ausus fuerit illam examinis lucem subire, ac reversus fuerit non pudibundus, 147. Paucorum est accedere ad veram lucem, et post occulterum revelationem, facie non con fusa abire, 147. Ad peccatum impelli te cum videris, Christi tribunal cogita,151. Ejusdem et inferni descriptio 151. Apertus Domini ad judicium adventus, vultus ējus dicitur, 154. Dei strenui athletæ prope finem vitæ con stituti a sæculi principe examinantur, ut si reperiantur ant vulnera ex certaminibus, aut aliquas maculas, aut peccati vestigia retinuisse, detineantur: sin autem in veniantur invulnerati, a Christo in requiem transferan tur, 99. Diem judicii diem malam vocat Propheta psal. XLVIII, 6, 179. Nullus tunc alius accusator tui sistetur, quam ipsa facta cum sua quæque forma adstantia, 179. Quo sensu dicatur Matth. xxiv, 36: Diem illam nemo no vit, 289. Tempus obticuit judicii Christus, propterea quod non expediret hominibus audire, 290. Justi anima ab affectibus corporis secreta, vitam habet cum Christo absconditam in Deo, 100. Sanctorum gloria in cœlo est, terrenorum vero et secundum carnem vi ventium gloria, in pulvere demorari dicitur, 100. Justus assimilatur cervo, ad cujus vel cornuum suffitum,viru lenta animelia secedunt, 122. Gloria justi, spiritus qui in ipso est, 131. Si quando tuo cordi lux quædam quasi il lapsa, repentinam Dei cognitionem indiderit, atque ani mam tuam illustraverit, adeo ut Deum diligas, mundum vero contemnas, ex obscura illa et brevi similitudine omnem justorum statum intellige, 131. Velut locus ju storum est Dominus capax,in quo qui est,eum exsultare necesse est. Fit etiam justus locus Domino, cum illum in se recipit, 132. Tota justi vita in afflictionibus posita est, 146. Justorum clamor est spiritalis, 154. Si videris justos in morbis, plagis, inopia, meuior fueris quod mul tæ sint tribulationes justorum, 156.Qui dicit justo non convenire tribulationes, nihil aliud dicit nisi athletæ non congruere adversarium, 156. Qui in delictis vivunt,odio habent justum. 157. Justi lingua calaino comparatur,161. Scriba eat Spiritus sanctus qui tabulis cordis cogitationes inscribit, 161. Est justo verum auxilium Deus, 171. Glo riandi occasionem ex tribulationibus desumit, 172. Justitiæ perfeciæ fines captu difficiles Justitia angelo rum humanam longe superat, et si qua est virtus angelis superior, est et justitia, 102. Justitia Dei incomprehensi bilis, 103. Justitiam facienti robur confert Deus, corro borato pacem tribuit, quæ est mentis firmitas, et bene dictionum perfectissima, 123. Nobis, si volumus, diffi cile non est amorem justitiæ, et iniquitatis odium sus cipere, 166. Labor. Quod labore partum est, cum gaudio suscipitur ad conservatur: contra, quæ facie comparantur, ea cum contemptu possidentur, 23. Apis cui nec est ars, nec ma nus, regibus largitur alimenti sui reliquias, 111. Qui in hoc sæculo laboravit, vivet in finem; qui non laboravit nec vivet in futuro, 181. Eos qui laborant Dominus one ratos dicit,quia portant manipulos fructibus plenos, 182. Lacus in malam partem,putens in bonam solet accipi in Scriptura, 106. Sæpe lacus in Scriptura dicuntur subterraneæ fossæ, ad vinctorum custodiam 126. Lætitia quæ in Deo est, nobis sufficere debet, 131. Laudatio Dei distortis cordibus non convenit; nec sermo qui de Servatore habetur, dæmonum os decet, 132. Pythonem increpat Paulus, ut ne ab impuro sanctus commendetur, 132. Regula distorto ligno non convenit neque recta Dei laudatio, cordi non recto, 132. Quomodo semper laus Dei (ut ait Propheta) in ore hominum esse possit? 144. Dei cogitatio semel impressa, laus Dei ap. pellari potest, 144. Potest vir probus omnia agere ad Dei gloriam, ita ut omnis actio vim laudis obtineat, 144. Si nemo dicere valet Dominum Jesum nisi in Spiritu sancto quis proferet laudem absque spiritu recto? 132. Laudem vere non merentur mediæ artes, 144. Si quis ob corporis elegantiam,aut parentum claritudinem lau datur non in Domino laudatur anima ipsius, 144 et 145. Leæna vix unius leonis mater efficitur, qui lacerato unguium acie utero prodit, 85. Lebes spei Moab, hoc est, lavacri, vel securitatis, 192. Lepus marinus celerem interitum offert, 69. Leporibus quos aiunt simul et parere, et nutrire, et superfetare, feneratorum pecuniæ comparantur, 110. Lex naturæ docet quid faciendum, aut non faciendum proximo quippe nosti quod tibi vis, aut non vis fieri, 83. Sicut natura novimus morbum odisse: ita et anima a malo declinat non edocta, 83. Naturaliter unumquod que animal salutis comparandæ rationem cognovit, 83. Nihil novi monet Paulus: sed naturæ vincula constrin git 84. Despectio legum contumelia est legislatori, 116. Depascebat mors ab Adam ad Moysen donec venit verus pastor, 186. Israel ut servus præceptis spiritus dicitur Christianorum Ecclesia per charitatem sanctificata ad optatur, 309. Libanus idololatriæ locus, ideo qui se contra Dei co gnitionem efferunt, cedri Libani dicuntur, 119. Liber. In libro viventium impii nomen non scribitur sed in terra permanet, 184. Libertate captivi indigent: debiles salute: hac re dif ferunt qui liberantur ab iis qui salvantur, 99. Qui libe randus est, pretium redemptionis aliud exspectat, 99. Liberum arbitrium quo quæ in vita seligenda scerni mus, stateram nominavit Pealmista, 197. Ipso ceu cha ractere insignitur virtus omnis, paupertas maxime,147. Nihil coactum laudabile, 201. Nobis si volumus, difficile non est amorem justitiæ et iniquitatis odium suscipere 166. Anima per peccatum ea quam a Creatore accepe rat libertate est privata, 180. Lingua armorum loco inservit iniquitati, 153. Vita no stra referta est linguæ delictis, 153. Primum præceptum, prohibere linguam a malo, 152. Peccatum quod per lin guam admittitur, omnium familiarissimum, multiplicem que formam habet, 152. Ut os loquatur sapientiam,cor prius prudentiam meditetur necesse est, 178. Locusta castrametanti, terramque depascenti reme dium est, avis insaturabilis Seleucis, 78. Lolium et quæ zizania vocat Scriptura, non ex fru menti commutatione proveniunt, 44.

col. 1179–1180page 10 of 32

Lucas genealogiam Christi ordine inverso a Joseph ad Adam perduxit, 227. Luna restagnans quid indicet, 53. Lunæ crescentis et decrescentis quæ sint indicia, 53. Sicut in luna, ita et in sole aliud est corpus ejus, aliud vis illuminans,52.Luna plena noctis est moderatrix, quia tunc sole occidente emergit, et temporis spatia ex æquo cum sole partitur 52.Non ideo sol et luna magna sunt quia majora sunt mi noribus ste.lis: sed quia aeri illustrando sufficiunt, 58. Luna crescens altera parte obumbratur: decrescens, al tera, 60. In hac vicissitudine sapientia Opificis relucet, quæ nos rerum humanarum mutationem edocet, 60.Luna desinente rara et vacua fiunt corpora: augescente replen tur: quod probatur exemplis, 60. Ratio ejus rei redditur. 60. Aeris affectiones. Euriporum refluxus, maris æstus reciproci cum lunæ mutationibus consentiunt, Occiduum mare runc revertitur, nunc restagnat, quasi hoc a lunæ respirationibus et exspirationibus penderet, 61. Incantationibus lunam propria sede emo veri et ad terram accedere, quidam fabulantur,61. Ejus magnitudo ex ipsius umbris parallelis demonstratur,61. Lunam et solem geminis oculis comparat Basilius, 61. Luscinia cum ovis incubat, tota nocte decantat, 77. Lux comparatur auro et hespero stellarum pu cherrimo quæ ex sola coloris bonitate oculos delectant, 19. Unde pulchritudo,et an possit competere luci, quæ natura sim plex est? 19. An tenebræ luce sint antiquiores, 17. Si quid ante erat quam hic mundus sensibilis constitueretur id fuit in luce. 17. Si damnati mittunturiu tenebras exte riores, sancti in cœlesti lumine requiem possident, 17. Prima Dei vox lucis naturam creavit, 18. Lucis ipsius ef fectus, 18 Lux comparatur oleo in aquæ fundum immis so, 19. Aute lucis generationem non erat nox, sed tene bræ, 20. Si lucis generatio præcessit, quomodo sol dicitur adilluminatiouem editus?51. Illuminatio pro splendore dicta est, 31. Quæ cogitatione dividi possunt, ea Conditor reipsa sejungere potest, ut lucem a solari corpore, 51. Luce vera carere, quale est peccatori dispendium,si so lem non conspicere cæco detrimentum est? 50. Út lux sensibilis non omnibus exoritur: ita nec sol justitiæ omnibus splendorem suum largitur, 146. Lux, ait Pro pheta, orta est justo, non peccatori: sicut nec vesperti lionibus ortus est sol, 147. Vide Ingenitum, et Sol. Mæotides. In paludem Mæotidem Tanais dilabitur, Magnificat Dominum qui et tentationes sustinet, et ex magnitudine creaturarum auctorem contemplatur, 145. Magnifici quinam vere dici possint, 119. Magnum modo absolutam habet intelligentiam, modo relativam, 58. Quo sensu dicitur Pater major Filio, 235 et seq. Magus. Si ægrotat filius, requiris magnum, qui chara cteres collo ejus circumponat, 171. Insomnium te sol licitat? curris ad conjectorem, 171. Majus dicitur aut ratione causæ, aut potentiæ, aut di gnitatis, aut temporis, aut molis, 235, 289. Quo sensu Christus dicat: Pater major me est, 235, 289. Mali Punicæ acidæ, et amygdalæ amariores quomodo curentur, 46. Malos aliter, aliter bonos aspicit Deus, 139. Mali re surgent in confusionem, quæ fortassis horrenda est magis quam tenebræ, et ignis æternus, 147. Malum a Deo generatum non est, propterea quod nul lum contrarium a contrario gignatur, 16. Substantia non est, sed animæ affectio virtuti contraria, 16. Malum pro prie dictum, a voluntariis lapsibus incepit, 16. Si non es set voluntarium, non impenderet reis tantus timor a le gibus, 17. Morbum, paupertatem, ignominiam, mortem, in malorum numero par non est recense, 17. Aliqua su pradictorum utiliter multis accidunt, 17. Verba hæc Psa mistæ, Declina a malo,etc., elementariæ sunt admonitio nes, 153. Profecto non convenit abstinentia mali: sed ei qui recens elementis instituitur, 153. Malum non bono solum, sed ipsum etiam sibi ipsi contrarium est, 160. Manasses soboles Galaad, 192. Mandragora. Per Mandragoram somnium inducunt medici. 43. Mane est noctis cum die vicinitas. Vespera est diei ac noctis communis terminus, 20. Manichæorum bæresis putredo Ecclesiarum, 15. Unde initium sumpsit, 15. Manichæi terræ indunt animam, eo quod dixerit Deus: Producat terra animam, 70. Ma nichæus, 271. Mansuetudo virtutum maxima: quapropter inter bea titudines adnumeratur 145. Mansueti qui? 145. Cœlestis Jerusalem spolium non est repugnantium sed hæredi tas inansuetorum, 145. Moyses supra omnes homines mansuetus, 145. Manus Dei incorporei quænam sint, Propheta interpre tur, cum dicit Psal. xxxit, 6, Verbo Domini, etc., 297. Christus Dei potentia manus est creatrix:Spiritus reno vator opificii ad incorruptionem, 297. Marcio sacrarum Scripturarum corruptor, 244. Vide Marguritam in vilissima bestia ostrea inclusit natura,68. Maris æstus. Vide Luna. Maris violentia re omnium invalidissima arena refrena tur, 35. voce illa, congregentur aquæ, maris intra suos terminos circumscriptio dependet, 35. Hac voce mare Rubrum Egyptum seipso demissiorem non invadit,nec pelago quod ipsi adjacet conjungitur, 35. Sesostris Ægy ptius, deinde Darius Medus mare Egyptiacum, et Indi cum in quo est mare Rubrum, conjungere voluerunt,35. Mare Rubrum cum eo quod ultra Gades connecti ferunt, 36. Hyrcanum et Caspium in seipsis circumscribi quidam putaut; quidam cum nari maximo per angusta ostia con necti, 6. Hoc Dei mandato, congregentur aquæ, in mare extra Gades, et in illud quod Britannicam insulam et Oc cidentales Hispanos ambit, receperunt se aquæ.36. Quo modo jussæ sint aque in unam concurrere collectionem cum multa conspiciantur maria, 34. Mare unum est, ea nimirum congregatio aquarum maxima, quæ telluri æqua lis est, 34. Aquarum coacervationes, id est sinus qui a terra circumjacente comprehensi sunt, maria Dominus appellavit, 3+. Varia marium istorum nomina,37. Uude amaritudo, et salsugo,et siccandi facultas mari insit, 30. Maris aqua totius terreni humoris fons, et origo est, 38. Percolatione, potui apta evadit, 39. Calidiora qualitate ex metallis in transitu accepta, sæpe fit fervida, 39. Vapores ejus quidam spongiis excipientes, in necessitatibus penu riam elevant, 39. Quo sensu pulchrum fuit mare apud Deum. 39. Cur aqua maris aquilonaris est Ponti sit dul cior 67. Mare Atlanticum cete inhabitant, 68. Multo mi rabilius fuit ignis naturam intercidi,quam mare Rubrum dividi, 120. Quod invenitur quibusdam exemplaribus, congrega aquas maris sicut in utre, id referendum est ad contractionem maris Rubri, 136. Vide Aqua. Maritum durum, tumulentum et percussorem uxor perferre debet, 68. Vipera sibilo murænam marinam ad Duptias ubi invitavit, virus evomit, 68. Materia si esset ingenita, par ei honor ac Deo esset tribuendus: quod impium, 13. Verba hæc. Invisibilis et incomposita, non sunt intelligenda de materia omni for ma separata,et ingenita, 13. Apud nos materia forinsecus assumitur, postea ab arte aptatur forma: apud Deum si mul materia et forma producitur, 13. Deum constitutioni rerum præesse negant, qui mundi materiam creatori ex trinsecus advectam asserunt, 13. Simul atque cogita vit Deus qualemnam mundum esse oporteret,materiam formæ ipsius convenientem produxit, 14. Matutinum dicitur sæculum futurum. Vespera præsens 128. Matutinum in anima perficit sol justitiæ, sicut matu tinum efficit sol sensibilis, 173. In nocte sumus per hoc ignorantiæ tempus: matutinam lucem inducit Deus per proprium adventum, 174. Medicos nosse se testatur Basilius, qui non prius me dicamenta tradebant, quam per vomitum materiam morbidam evacuassent, 196. Mense intercalari opus est ad accuratum tempesta tum concursum, 58. Mentis motus creare, an generare soleat anima, quis certo dicat? 277. Mens omnia per verbum considerat, Merces apud justum judicem constituta, vel ob id solum, quod quis officium suum sibi faciendum propo suit, 12. Moab spei lebes, hoc est lavacri, vel securitatis, 192. Montanus. Vide Eunomius Spiritus sanctus. Montes quinam appellentur, cum ait Propheta psal. ILV, Turbati sunt montes, 178. Morbus utilis eum peccatum refrenat. Nocua sanitas, cum fit peccati occasio, 171. Hodie qui floret corpore,etc. hic idem cras mirabilis est, aut morbo dissolutus, 41. Mors peccatorum mala, quia excipit illos supplicium, 157. Quædam mors justorum bona, eorum nempe qui Christo commoriuntur, et peccatis mortui sunt, 457. Qui hoc corpore male utuntur,malam sibi mortem præparant 158. Cum visibilium substantia, utpote composita, dissol vatur, nos ceu mundi partes dissolvemur, 203. Moritur sæpe homo, quod in tribus annorum hebdomadibus,tres ætatis vicissitudines sustineat, 203. Vita hominum per multas mortes expletur, et cum ætas mutatur, et cum anima in peccatum labitur, 263.Corpus nostrum taberna

col. 1181–1182page 11 of 32

culum nobis est: exitus a tabernaculo, mors est, 114. Motus corporum simplicium rectus est: vel snrsum, vel deorsum, 11. Corporum quorum motiones secundum naturam diversæ sunt, essentia diversa, 11. Moyses libri Geneseos auctor, 2. Ejus vita et laus, 2. Multa de mundi structura silentio prætermisit. tanquam nobis inutilia, 80. Id non intellexere, qui tropologiis et commentis suis aliquid Scripturis asciscere auctoritatis, seque Spiritus sancti oraculis sapientiores constituere co nati sunt, 81. Ad vitulum quem comminutum dedit popu lo potandum referri possunt verba hæc Psal.xxvIII. Com minuet eas tanquam vitulum. 120. Moyses supra omnes homines mansuetus, 145. Pauci amici Dei appellati sunt, ut ipse, et Joannes, 160. Nibil loquene a Domino audie batur dicente: Quid clamas ad me? 200. Angelus qui ipsi visus est, idem qui et Deus, 253, 254. Moysen miraculo stupendo attrahens Deus, ignem in rubo imposuit, qui vim urendi habebat otiosam, 52. Loci illius Exod. xiv, 32, Credidit populus Domino et Mosi, quis sensus, 309. Mulieres a beatitudine non exclusit Psalmista cum di xit: Beatus vir qui non abiit, etc., 92. Mundus non casu, ut quidam opinati sunt, productus est, sed a Deo originem traxit, 1. Hujus artifex fignlo comparatur, 3. Principio ac fiue destitui non ideo putan dum, quod ea quæ in eo sunt circulariter moveantur, 4. Mundus cujus partes corruptioni subjacent, iisdem affe ctionibus est obnoxius, 4. Ipso prius quiddam fuisse crea tum verisimile est, 5. Erat mundo antiquior status qui dam, cœlestibus potestatibus conveniens, transcendens tempus omne, æternus, 5 Mundus iste invisibilis spirita lem lucem, et intelligibiles creaturas complectitur, 5. Mundo visibili affinis facta est temporis successio, cujus para præterita evanuit, futura nondum adest, præsens fu git, 5. Principii variæ notiores, mundi creationi conve niunt, 6. Mundus fortasse in momento factus, 6. In prin cipio factus, quo sensu, 7. Deum mundi causam fuisse non voluntariam,ut corpus causa est umbræ non volunta ria, idcircoque æternum fuisse, plures opinati sunt, 7. Cur dictum de eo, In principio fecit, non autem, operatus est, 7. Acutissima mens impar est, quæ vel minimum quid eorum quæ in mundo sunt, pro rei dignitate explicet, 11. Si quidante erat quam hic mundus sensibilis constituere tur, ut angeli, etc. in lumine erat 17. Græcorum sapientes quidam coelos et mundos aiunt esse infinitos. 24. Philoso phi quidam infinitas mundi corruptiones et regeneratio. nes falso introducunt, 31. Vide Materia. Munitionis civitas fortasse Ecclesia est, ob fidei muni mentum, 192. Murenula. Vide Vipera. Mus Elephanti terrorem incutit, 86. Mures ex seipsa profert terra, 85. Circa Thebas Ægyptias, ubi in æstibus large pluit, campestribus muribus regio repletur, 86. Mutationi maxime omnium obnoxii sumus, et corpore, et mente, 158 et seq. Per hæc verba tituli psal. XLIV, Pro iis qui immutabuntur, nos homines Psalmista signifi cavit, 158. Mutationem non admittunt angeli: puer Dullus, nullus senex, substantia eorum simplex, 158. Myrica est veluti anceps, et inter æquatica numeratur, 49. Huic Jeremias pejores et ambiguos mores comparat. Myrrha symbolum sepulturæ, 166. Contuso hocaroma te, quidquid in eo est liquidi, in guttam separatur: quod crassius superest, myrrha dicitur, 66. Tria hæc, Myrrha, gutta, casia, quid significent, 166. Verba hæc peal. XLIV, Myrrha et gutta, ad passionem referri possunt; 166. Mysteria divina contemplari cujus sit, 170. Nabal Carmelius memoratur in malam partem, 159. Natatile ad reptilium attinet naturam, quippe quod per quæ corpus sese trahat, 63. Natatilium natura imperfec tior, auditns gravis, hebes visus, memoria et imaginatio nulla, 70. Nati appellationem erga Filium Dei, ceu multum hu mani moris habentem, non admisit Scriptura, 244. Filius ac natus animatorum sunt nomina: genitura non item, Naturæ est effectrix vox Dei, 34. Lex quædam naturæ evasit vox Dei in creatione emissa, 40. Græcorum variæ de natura sententiæ ad mutuam suam eversionem suffe cerunt, 3. Naturam divinam qui intente conspexerit, ab ea velut a tinctura nonnihil mutuatur, 129. Pulchritudo vera, quam is solus qui puram mentem habet, contemplari po test, circa divinam naturam consistit, 129. Nilus instar maris Ægyptum inundat, 28. Nix unde, 30. Noctum oculis similes sunt qui vano sapientiæ stu dent, perspicaces ad vanitatem, hebetes ad veram lucem,77 Nomba civitas sacerdotum, 142. Nomita in terris vocant qui ab hæresiarchasibi nomen asciscunt, 184. Qui terrena sapiunt, ædificiis, imo et mo numentis nomen suum inscribunt, 184. Non ina diversa imposuit sibi Christus pro operationum diversitate, quas explicat Basilius, 218. Seipsum dixit portam, viam, panem, vitam, pastorem, etc., 218. Deum itidem pro diversa notione, ingenitum, incorruptibilem, etc., appellamus, et id quod revera Deo inest coufitemur, 218. Dei appellatione dignati sunt, qui in virtute sunt perfecti, 241. Posterius rebus nomina inventa, 241. Men dax est qui ex nominum diversitate, diversitatem essen tiæ sequi fingit, 241. Nomina Patris et Filii non essen tiam, sed proprietates designant, 241. Nomina absoluta, eliamsi subjectum quiddam significare videantur, propri etates, non substantiam ipsam designant, 215. Nominaab soluta, ut homo, subjectas sibi res exhibent: relativa vero, ut Filius, habitum solum indicant, 244. Nominum communitate communem fieri substantiam negat Euno mius, qui prius dixit ex substantiæ diversitate, diversita tem nominum sequi, 261.Nomina substantias significant, 283. Diversorum nominum una potest esse substantia, sicut in creaturis diversarum substantiarum idem nomen, Nox non erat ante lucis generationem, sed tenebræ, 20. Oppositum diei nox appellatum est, 20. Noctis et diei definitio post solis generationem. Eorumdem descriptio ante solis generationem, 20. Solet Scriptura in metiendo tempore non noctes, sed dies numerare, utpote præstan tiores, 20. Sicut umbra in partem luci adversam vergit, ita nox quæ est umbra terræ, in partes radiis oppositas secedit. 52. Nox nascitur eum aer terræ circumfusus obumbratur, 52. In nocte sumus per hoc ignorantiæ tem pus: sed matutinam lucem inducit Deus, per proprium adventum, 174. Nuptiis secundis pater priorum filiorum obliviscens, ipsam adulterat naturam, 84. Nux. Vide Arbores. Obelus signum est repudiatiouis, 37. Verba nonnul la notata obelo in quibusdam exemplaribus, quæ erant post illud, Factum est ita 37. Oblatio. Vult Psalmista nos prius filios Dei esse quam ad afferenda Deo dona quæ ipse præscripserit, acceda mus, 114. Quæsiturus magna dona, magnos viros et egre gios eligit qui offerant, 114. Octava quid significet apud Psalmistam, 24. Oculorum contitui natura aeris comparatur, 19. Ut ocu lus extrinseca prospiciens, se non intuetur: ita mens peccata aliena intuens, propria vix cognoscit, 87. Oculi Domini virtutes sunt spirituales, quæ nos inspiciunt, Odio licet aliquando laudabiliter uti, 166. Odollam spelunca, 143. Olea sensim frondes alternat, 49. Oleo in aquæ fundum immisso lux comparatur, 19. Oleum lætitiæ Spiritus sanctus nominatur, quia unus ex fructibus ejus gaudium est, 165. Olivæ virtutem ac fecunditatem æmulabimur, si uber rinam largiamur eleemosynam, 46. Oneratos vocat Dominus eos qui laborant, quia portant manipulos fructibus plenos, 182. Operum bonorum copia animæ est abundantia, sicut vebalium copia civitatis est abundantia, 128. Per opera bona qui hic gloriam Domino affert, is sibi in judicio glo riam congerit, 114. Per bona opera gloriam Domino affe rimus, 115. Sicut per bona opera Domino afferimus glo riam ita per mala contrarium accidit. Sicut ex bonis operibus honoratur Deus: ita ex malis inimicus, 116. Multum discriminis in peccatis ac recte factis, 137. Redi ad beatitudines, et invenies Christum operibus doctrinam prævertisse, 147. Sermo subtegmini vestis comparatur opus stamini:ideo spiritalis prætexitur vestis, cum actio doctrinæ verbo comes adjungitur, 168. Qui induit viscera misericordiæ, benignitaten, humilitatem, patientiam, is intrinsecus amictus est, 168. Una quæque actio ad proprium sibi finem nos deducit; boua ad beatitudinem, mala ad damnationem, 170. Sicut intervalla magna obscuram reddunt visionem: ita qui se per opera Deo non con jugit, opera ejus videre nequit, 175. Qui omnia peragit, ut soli Deo innotescat, is perinde ac filia regis, glorium omnem intrinsecus habet, 169. Opio corporis dolores consopiunt medici, 43. Oratio. Vide Preces. Ordo alius naturalis, sicque cogitatione causam ante effectum intelligimus: alius artificialis, de quo solo men

col. 1183–1184page 12 of 32

tionem facit Eunomius, 231. Respectu ordinis naturalis Pater Filio præponitur, non secundum naturæ diversita tem, aut temporis excessum, 232. Origanum. Vide Vipera. Origenes, 31. Ossifragam aiunt pullum aquila e nido expulsum susci pere, atque cum suis educere, 76. Ostrea. In ostrea, vilissima bestia, margaritam natura inclusit, 68. Otium magister pravitatis, 79. In otio quod est mali origo, vitam degimus spe futuri abjecta, 67. Otium bo num (quale Pharao exprobrat Israeli), otium malum (qua le Atheniensium Act. XVII), 175. quibus vacandum, Ovifera animalia. Vide Pisces. Ovis dimidia parte instructa dentibus, sicut et bos, 64. Accedente hyeme pastum avide vorat, 82. Inter innume ras oves ut agnus matrem: ita inter innumeros agnos mater proprium fetum agnoscit, 84. Cum ait Dominus, Alias oves habeo, etc., de iis loquitur qui ex gentibus ad salutem præordinati sunt, 116. Palmam in marem ac feminam dividunt stirpium culto™ res, 47. Frondes semper retinet palma, 49. Palmes. Vide Vitis. Paphlagones, 210. Paradisus. Virgines non omnes, sed quæ non coacte, aut ex tristitia, aut necessitate virginitatem coluerunt, adducentur in templum regis, 169. Vasa sacra que non inquinavit humanus usus, in sancta sauctorum introdu centur, 189. Quanta res sit in templum regis adduci, 169. Qualis labor præsentis sæculi esse possit pro futuro fæcu lo viaticum sufficiens, 180. Parentum crudelitatem redarguit ossifraga, dum, ut aiunt, pullum aquila e nido expulsum suscipit, 76. Partus dolores. Vide Dolores mortis. Passio. De passione sua palam dicit Dominus, Psal. XLV, Exaltabor in gentibus, etc., 176. Primæ tuæ originis si memor non est ex persoluto pro te pretio dignitatem tuam agnosce, 185. Pastinace marinæ, ejusque mortuæ, aculeum celerem interitum affert, 69. Patientia. Vide Probatio. Patris vox et notionem Filii præfert, et idem va et quod vox ingeniti, 215. Non magis Ingenitus, quam Pater appellandus, cum Salvator non dixerit: Bap tizate in nomine Ingeniti, sed in nomine Patrie, 402. Pater Filio præponitur respectu ordinis naturalis, non quoad naturæ diversitatem, aut temporis excessum, 232. Patris appellatione non substantiam significari, sed operationem dicebant Eunomiani, 235. Si igitur Pater Filio major est, operatio opere major erit, quod absurdum, 235. Dicant proinde aut Patrem non esse ma jorem Filio, aut Patrem non significare operationem, sed substantiam, in qua Filius similis est Patri, 235. Majus dicitur aut ratione cause, aut potentiæ. aut dignitatis, aut molis, 235. Statuit Eunomius in Deo quantitatem non esse, ob idque dicere non potest Patrem majorem esse ratione molis, 236. Non ratione dignitatis, cum a dextris ejus habeat sedem, qua dignitatis æqualitas significatur, 236. Non ratione potentiæ, cum dixerit: Ego et Pater unum sumus, et unum pro æqualitate potentiæ acceperit, 256. Restat ut vox, majus, ratione causæ seu principii di catur, 256. Ergo Pater major est prout Pater: cum fatea tur Eunomius substantiam substantia ipsa non dici ma jorem, 236. Patrem incomparabilem sancit Eunomius, ut ad creaturæ æqualitatem Unigenitum detrudat, 237. Ex tollere Patrem simulat, ut Filii majestatem imminuat, 237. Patris nomen non essentiam, sed proprietatem desi znat, 241. Deus nunquam Pater esse cœpit, cum decorum sit Dei beatitudini Patrem esse, 247. Patris et Filii nomina corporalium affectionum cogitationem proprie non pa riunt, ut fingit Eunomius, sod mutuum habitum indicant, 258. Patris et Filii voce quid intelligatur, 258. Voces Patris et Filii velut Dei apathiam decentes, ab hominibus ad Deum transfert Christus, 259. Quod si nostrum vere pater dicitur Deus, quanto magis ejus qui natura Filius est, 259. Non eodem tamen modo et noster, et Unigeniti Pater est, 259. Pater non affectus nomen, sed conjunctionis aut ejus quæ fit per gratiam, aut ejus quæ per naturam, ut in Unigenito, 260. Vox Pater, licet esset tropica, non magis deleri deberet ex Scriptura, quam vox, irasci, quæ tamen de Deo dicitur, 260. Dicit Eunomius Patrem lege naturæ habere alienam a Filio substantiam, 267. Patris liberam, Filii servilem substantiam dicit, 267 et 268. Pa ternitas proprietas est, 265. Dicitur Pater, Joan. xvII, 3; solus verus Deus, ut ab iis qui falso dicuntur distinguatur, 294. Patrem quod incorporeus sit Joannes Spiritus nomine significavit, 310. Filius si Deus est, lux, sanctus, etc., hæc et Pater est amplius, non substantiæ exsuperantia, sed qualitatis præstantia, 282. Deus ab æterno est Pater, 283. Cum Filius genitura sit natura, necesse est et genitorem esse, 284. Deus non per ea quæ non est, sed per ea quæ est excedit: major est non quod ingenitus sit, sed quod omnium causa sit, 285. Quo sensu Christus dicat, Pater major me est, 289. Pater etsi major dicitur, tamen Filio est consubstantialis, 289. Quæcunque Pater loquitur, per Filium in Spiritu sancto loquitur, 219. Vide Filius. Patrum fides, 212. Paulus nihil novi monet: sed naturæ vincula constrin git, 84. Ipsius ærumnis non delectabatur inimicus: imo conterebatur, 126. Nihil ipsi defuit bonorum, licet in cor poris molestiis semper vixerit, 150. Ut vidit speciosum illum forma, omnia duxit pro stercoribus, 162. Vide 185; 240 et 243. Pauperes multi, facultates si spectes: at proposito ava rissimi, 147. Fidejussionem divitis accipit, qui tamen Deum sponsorem pro pauperibus non admittit, 113. Per solvit Dominus pro pauperibus usuras, 113. Hoc uno di vitibus pauperes nos præstamus, curarum scilicet vacui tate, 110. Nec dives pauperem despiciat; nec pauper formidet locupletis potentiam, 178. Paupertas,cum rerum necessariarum copia vere suppe tit, voluptati omni auteponenda, 65. Paupertas patris ne mini data est crimini; cave ingenuitatem filiis fenore au feras, 112. Laudabilis paupertas quænam, 147. Virtus om nis, paupertas maxime, libero arbitrio,ceu charactere in signitur, 147. Paupertas plurimos ad vitia propendentes repressit: pecuniæ quibusdam ad libidinem inservierunt, 171. Paupertas, el ignominia, et privatio deliciarum justo bene cedit, 187. Vide Fenus. Pavo. Vide Volatile. Pax. Si pax Dei custodierit corda nostra, cupiditatum tumultum vitare possumus, 129. Pacifici viri character, compositi ac sedati mores, 124. Justitiam facienti robur confert Deus, corroborato pacem tribuit, quæ est mentis firmitas, et benedictionum perfectissima, 123. Pacem quo modo inquirimus et persequimur juxta Prophetam, 153. Qui quærit pacem, Christum inquirit, quia ipse est pax nostra, 153. Peccatori quale dispendium luce vera carere, sic solem non conspicere, cæco detrimentum est. 50. Qui ventrem, gloriam, argentum Deo præfert, is neque adorat Deum, neque ue est in aula sancta ejus, 117. Qui peccat, locum dat diabolo,132.Distortis cordibus laudatio Dei non convenit, et sermo de Servatore habitus dæmonum os non decet, 132. Pythonem increpat Paulus, ut ne ab impuro sanctus commendetur, 132, Regula distorto ligno non convenit; neque recta Dei laudatio cordi non recto, 132. Qui in de lictis vivunt, odio habent justum, 157. Terrenorum glo ria in pulvere demorari dicitur, 100. Peccatoris anima in carnis cupiditatibus volutatur, quam conculcatam obruere conatur inimicus, 100. Christi verba, Pater si fieri po test, etc., de iis qui in ipsum peccaturi erant, ut non peccarent, accipienda, 290. Malitiæ viam incedentibus offendicula objicit Deus, ut in Paulo factum est, 185. Ho minem per peccatum brutum effectum, velut ovem, ini micus rapit, in inferno ponit,mortique depascendum tra dit, 186. Vide Sepulcrum. Peccatum primogenitus dæmonis partus, 50. Quid sibi velit illud Rom. vII, 9: At cum venisset mandatum, pecca tum revixit, 95. Per cathedram pestilentiæ, mora in pec catis intelligenda, quæ habitum ingenerat insanabilem, 95. Mali consuetudo, si in naturam transeat, insanabilis omnino, 96. Si dolo immici concilia impietatis receperis in anima, ne stes in peccato: si steteris, saltem ne per maneas, 96. Concursus rerum quæ nos circumdant, aut aggravat peccata, aut leviora efficit: hinc judicium est varium, 102. Hoc exemplis comprobatur, 102. Qua ra tione in perpetratione mali puerperii dolores præcedant, deinde conceptio, postremum partus: juxta illud Psal. VII, Ecce parturiit, etc., 105. Contra, cur præ gnantes primum concipiunt, deinde parturiunt, postre mo pariunt, 105. Modus medendi peccatis quis, 133. Multum discriminis in peccatis ac recte factis, 137. Ut fumus apes fugat, et fetor columbas: sic angelum vitæ nostræ custodem, graveolens peccatum abigit, 148. Assi det angelus cuilibet in Dominum credenti, nisi nos illum operibus pravis abigamus, 148. Bonitate sua omnibus appropinquat Dominus: nosmetipsos per peccatum re movemus, 155. Peccatum omnium maxime humilem red dit. Hinc Ampon_vim Thamar inferens, dicitur humi liasse illam, 155. Est quidem humilis is qui in peccato ambulat: ast laudabilis non est illius humilitas, 155. Unum

col. 1185–1186page 13 of 32

vitandum peccatum. Refugium unicum Deus. 171. Na turam hominis peccato inclinatam, penitus solvi oportet ut a Deo artifice reparetur, 171. Casus necessarius est ob peccatum sed magua est resurrectio ob immortalitatem, 171. Qui letale peccatum admiserit, dicat, Circumdederunt me dolores mor: is 201. Si quis multum peccatum planxe rit, huic planctus in gaudium vertitur, 130. Nullam pec catis occasionem nullum locum in corde inimico dat, qui assiduam Dei memoriam habet, 32. Ad peccandum im pelli te cum videris, Christi tribunal cogita, 151. Pecorum caput pronum in terram, respicit ad ventrem 81.Si ventri et iis quæ sub ventre servieris, comparatus es jumentis insipientibus, 81. Providentia futuri sensum pecoribus concessit, edocens nos,ut ad futurum sæculum studium conferamus, 83. Rationis defectum in brutis cum majori sentiendi facultate Deus compensavit, 84. Hinc summus in brutis sobolis ac parentum inter se amor,84. Hinc inter innumeras oves aguus matrem, mater inter innumeros agnos proprium fetum agnoscit, 84. Pedibus volatile nullum caret, quod victum omnibus suppeditat terra, 72. Hirundinibus quæ nec ambulare, nec venari possunt, volatus terræ vicinus pedum explet officium, 72. Pedibus membranaceis instruxit Deus ani. malia aquam amantia, ut eis quasi remis uteruntur, 78. Collum pedibus longius cycno tribuit Deus, ut escam in imo delitescentem trahat, 78. Perceptio quid, et in quibus consuetudo dictione hac utatur, etiam in divinis eloquiis, 217. Prima apprehensio corpus simplex esse dicit; sed ratio ipsum in colorem, figuram, duritiem, etc., dissolvit, 217. Perdix. Vide Volatile, Perscrutatio plus dicit quam scrutatio; sicut exqui rere amplius significat quam quærere, 146. Petrus et filii tonitrui gloriosi Christi adventus exor dia in monte viderunt, 164. Petrus Ecclesiæ ædificationem in se recepit, quoniam fide præstabat, 240. Qui per B. Petrum intelligamus, 240. Pharaonis equum projecit Deus in mare, 141. Vide Ægypti. Pharisæus. Ab illius precatione et supercilio procul absunt verba hæc psal. vII, 9, Judica me, etc 102. Philosophorum de cœlo sermones, suosque comparat Basilius cum pulchritudine castarum et meretricum, 30. Sapientiæ vauæ qui student, noctuæ oculis sunt similes perspicaces ad vanitatem, hebetes ad veram lucem,77. Phocæ et delphines catulos suos perterritos in ventrem denuo admittere narrantur, 64. Vide Aquatilia et Pisces. Photinus nudum hominem Christum dicebat, 292. Pinnæ auream Janam nutriunt quam infectorum nul lus bactenus est imitatus, 68. Pinus succissas aut combustas quidam observarunt in querceta verti, 46. Pinus sensim frondes alternat,49. Pini lacrymis vulpes sibi ipse medetur, 82. Piscium differentiam recensere perinde est ac fluctus pelagi numerare, 63. Omnes fere ova edunt: sed sunt qui animalia pariunt, ut phocæ,delphines torpedines,63. Pisces circurari nequeunt,nec humanæ manus contactum patiuntur, 63. Alii testis operti, alii crustacei, alii qui molles vocantur, alii cartilaginosi, qui animal gignunt 64.Alia piscium genera norunt qui in Indico mari piscan tur, alio qui in Ægyptio sinu, alia insulares, alia Mauri sii, 64. Non ovis incubant piscium plurimi: sed aqua elapsum ovum suscipiens, animal efficit, 64.Nullus piscis dimidia ex parte instructus est dentibus, ut bos et ovis, 64. Nulius ruminare dicitur, nisi scarus solus 64. Pisces acutissima condensatorem dentium acie communiuntur, ne esca per aquam extenuata dissipetur, 63. Alii limo, alii alga,alii herba vescuntur,65. Piscem piscis vorat, et hic fit præda alterius, qui ipse tandem hamo capitur. His comparantur avari et tyrauni,65.Singula piscium genera regionem sibi ipsis idoneam partita,in aliorum sedes non transeunt, 66. Hos imitari debemus: nec domum domui. agrum agro adjungere, 66. Pisces quidam cum fetandi tempus institerit, ad mare aquilonare simul proficiscun tur, 66. Ascensus tempore, per Propontidem in Euxinum pontum simul influunt, divinæ legi obsequentes, 66. Da tio profectionis hujus simul et redditur. Hæc vidisse se testatur Basilius, 67. Marini pisces aquis dulcibus delec tantur, unde et ad flumina sæpe enatant, 67. Pisces qui dam ad terrorem incutiendum creati, quales sunt gladii, scrræ; canes, balenæ, et zygenæ,69. Aquatica muta sunt et indocilia, piscis enim nec altorem suum agnovit,71. Ut pisces pennis et cauda aquam secant, ita volatilia ac rem et ob hanc affinitatem, bæc ex aquis sunt orta,72. Planctus in gaudium vertitur ei qui aiultum peccatum planxerit, 150. Plantas edidit conditoris providentia, 48. Quæ plantis, ea juventuti hominum ac senectuti accidunt, 46.Út plan tarum qualitates agricultura, ita infirmitates animi dili gentia curantur, 47.Plantæ et arbores etiamsi vivere di cantur, res tamen animalæ non sunt, 63. Cuicunque oc curreris plantarum generi, planeCreatoris memineris,41. Pluvia unde, et quomodo gignantur guttæ, 130. Poenitentia. Ad illam saccus adjumento est.cum sit si gnum humilitatis, 131. Diligit Deus misericordiam in pœ nitentibus, et in iis qui ea quæ clam facta sunt evulgant citra pudorem; diligit judicium in obstinatis, 143. Vincit, qui ab his quæ accidunt non frangitur: plusquam victor eat,qui sponte dolores sibi accersit, 201. Sanavit seipsum Propheta, cum talem cruciatum qui peccato conveniret sibi excogitavit, 201. Polypus saxi qui adhæserit colorem induit, ut pisces improvide natantes devoret, 65. Pontus, 28. Populi alba et nigræ, ulmi et aliæ arbores, quæ se mine privari dicuntur, semen tamen ferunt, vel vim se minalem habent, 45. Posteri Adam. Vide Adam. Potestates bonas et malas per aquas significari,quidam male asserunt, 31.Origenes hic tacite impetitur. Eas quæ supra coelos, bonas vocant; quæ infra, malas: has ipsas maris nomine insigniri volunt, 31. Potestates ex partici patione, sanctæ sunt, 274. Comparantur ferro quod igni. ium factum tamen ferrum esse non desinit, 274. Præceptum vel unum qui aspernatur imperfectus est sicut is cui aliqua pars corporis deest, 149. Præcone Evangelii labia Christi Scriptura nɔminavit, 162, 163. Acute potentis sagittæ, sermones sunt appositi, qui auditorum pertingunt corda, 164. Sagittæ acutæ dici possunt, qui ad disseminandum Evangelium missi sunt, 165. Vide Laudatio Dei. Præsentia Dei. Vide Dei oculum. Preces uniuscujusque manifestæ sunt Deo, si quis ex affectu, aut perfunctorie verba pronuntist, aut ejus cor procul sit a Deo, 122. Multi in babitu precationis, non sunt in aula Dei, ob mentis evagationem, 116. Qui ven trem, gloriam, argentum Deo præfert, is neque adorat Deum, neque est in aula sancta ejus, 117. Psallas spi ritu, psallas et mente, 123. Semina glorificationem, ut laudes in regno cœlorum metas, 123. Hoc unum angelo rum, totiusque cœlestis exercitus officium, referre Crea tori gloriam, 122. Quis hominum adversus diabolum bel lum gerere possit, nisi ad præsidium Dei confugiat,133 Ma gna voce loqui oportet eum qui Deum precatur, ut cita sit sanatio.ldeo ait Psalmista, Clamavi, 126. Sicut qui cœlestia cupit, clamat: ita qui terrena petit, demissa voce utitur, quæ ad aures Domini non pervenit, 130. Inscite utilia postulantur, 170. Carnis sanitas, opes, hu mana gloria horum nihil a Deo petendum, 122.Si quis a spiritu ductus, sese humilians clamet, magna,non ter rena rogans, a Domino exaudietur, 148.In afflictionibus ad quælibet potius quam ad Deum recurrimus, 171.Cum una die oravimus,securi sumus.Non ita David,cum ait Omnibus diebus invocabo, 200. Prima apprehensio. Vide Perceptio. Primogenitus. Vide Christus. Princeps sæculi et mundi, 99. Vide Diabolus. Principibus datur in exemplum rex apum, qui natura obtinet principatum, nec aculeo utitur, 74. Principii variæ notiones, 6. Mundum in principio fac tum quo sensu intelligendum, 7.lllud, In principio fecit, ita interpretantur quidam: In capitulo, hoc est, subito, 7. Fieri potest ut quod desinit, principium non habuerit, ut præscientia Dei, 282. Probatione seipse privat, qui tribulationem detrectat, 146. Nemo coronatur sine adversario, nec probatur nisi per tribulationes, 146. Erumnæ probationis causa sanctis inflictæ,in visibilibus inimicis tunc tantum gaudium affe runt, cum afflicti franguntur, 125. Liberat sanctos Deus, non citra probationem relinquens, sed patientiam tri buens, 146. Progressus qui in veritate facit,nunquam non immu tatur, 159. Vox hæc tituli psal.XLIV, Immutabuntur, sumi potest pro iis qui magis ac magis proficiunt, 159. Propontis. Per Propontidem in Euxinum pontum si mul influunt pisces ascensus tempore, 66. Proprietatum natura est, ut in substantiæ identitate, aliud quiddam ostendant, 265. Si modi quibus proprie tates Dei indicantur,simplicitatis læderent rationem,ni hil de Deo dici posset, 266. Proverbia imagines sunt aliorum,non ea ipsa quæ di cuntur,233. Verba ista Prov.VIII, 22, Dominus creavit me, a Basilio explicantur, 256. Hæc ipsa de humanitate Christi intelligenda,293. Potest quis discere ea de sapientia Sa lomonem dixisse, 293.Non propheta est qui ea dixit,sed

col. 1187–1188page 14 of 32

proverbiorum scriptor, 293. Si Filius ea dixisset, non dixisset Dominus, sed Pater, 293. Providentiæ non diffidendum, licet videamus nequitiam adversariorum feliciter procedere, 104.Causa provida or tui universorum præest, 3. Qui pecoribus pastum præ buit Deus,nostrum non neglexit 40. Nihil sine causa, nihil temere factum: omnia ab ineffabili sapientia, 47. Conditoris providentia plantas edidit, 48. Si echinum a sua providentia non excludit Deus, rebus tuis non pro spicit? 68. Cur carnivoris animalibus acutos aptavit den tes Providentia; quæ autem una tantum ex parte dentes habent,iis vim ruminandi concessit, 83. Abire in consilio impiorum, est de Deo et ejus providentia dubitare, 94. Nihil frustra aut fortuito factum.Malus casus,aut prava hora voces sunt ineruditorum,134.Agricola ne per agri colationis quidem diligentiam tantum fructum acquirit, quandum per Deum segetes augentem, 140. Quomodo in utero instar piscium fluidis innatantes, et post uteri ca lorem aere refrigerati, vivere possemus, nisi a Deo con servaretur? 202. Multi ex gentibus videntes injustum ditescentem, justum egentem, mundum citra providen tiam regi falso suspicantur, 186. Prudentes quosnam vocet consuetudo, 182. Psalmi. Psalmorum liber complectitur quidquid in cæteris Scripturæ libris utile est, 90. Quod ægrum est fovet,quod integrum conservat, 90. Cum concinna sua vitate per harmoniæ dulcedinem pravos coercet affectus, 90.Medicos æmulatur, qui potionem daturi, calicem melle circumliniunt,90. Psalmorum utilitas quænam, 90. Præ cepta apostolica, et prophetica e memoria decidunt:psal mos domi et foris modulantur juvenes, 90. Psalmus inci pientibus initium est incrementum proficientibus, per fectis firmamentum, 91. Psalmus angelorum opus,e corde lapideo ciet lacrymas, 91. Sapientia Dei artem simul ca nendi et utilia discendi excogitavit, 91. Cur ad psalte rium psalınorum librum Propheta aptavit, 91. Psalmus sermo est musicus, conciune ad organum pulsatus, 124. Structura corporis per metaphoram psalterium est,cor poris vero actiones psalmus sunt, 124. Qui erga Deum servant justitiam,ii sunt qui Domino psallunt, 127.For nicatores,fures, etc., psallere putantur, revera non psal lunt, quia sanctum ad psallendum Propheta invitat,127. Arbor mala bonos fructus facere non potest, neque cor malum verba vitæ profere, 127. Psalmi inscripti, in finem, aut victori, ab beatum futuræ vitæ stalum referuntur, 177, Psalmi primi, Beatus vir, procemium ita se habet ad totam psalmorum seriem: sicut fundamentum ad do mum, carina ad navim,cor animalis ad corpus, 91.Ratio redditur,quippe quod *pe bonorum molestias vitæ æquo animo toleramus. 91. Cam et Propheta psalmo vi, 7, Exsurge, Domine, in ira tun, mysterium resurrectionis, aut in cruce exaltatio nem jam compleri exoptat, 100.Quæ sit notio verborum istorum, xallare in finibus inimicorum.100. Verba ista y 8, Exsurge, Domine Deus, etc., vel mysterium resurrec tionis indicant, vel per ea hortatur Deum Propheta, ut filium suum corripiat, 100. Absalonis malitiam puniri po stulat David, ut multi castigato uno convertantur, cum addit:Et synagoga populorum, etc., 101. Verba hæc 9, Judica me, Domine,secundum justitiam meum, etc., procul absunt a supercilio et precatione Pharisæi, 102. Postulat se Propheta judicari a Deo secundum justitiam suam,hoc est, ut eam admetiatur fragilitati humanæ, 103. Dum postulat judicari se secundum innocentiam suam,inno centia accipienda pro simplicitate, et inscitia, 103. Lo quentis humilitas hinc magis indicatur, quam superbia. 103 Quoniam in multis incaute ex imperitia offendimus ideo rogat ut veniam propter innoccentiam assequatur, 103. Cum ait 10, Consumetur nequitia peccatorum, orat pro persequentibus ipsum, 103.Cum addit, Dirige justum, orat ut a veritatis canone non deflectat, 103. Psalmi xxvm inscriptionis, In exitu a tabernaculo, quis sensus historiens,quis allegoricus, 113. In multis exem plaribus additur illud, Afferte Domino filii Dei, 114. Psalmi xxıx inscriptionis, Psalmus cantici, etc., quis sensus corporalis,quis spiritualis, 124. In hoc psalmo multa inveniuntur ex persona Domini pronuntiata, 124. Psalmi xxx11, 10, illud, Dissipat consilia gentium etc., ad passionis tempus et resurrectionem Christi potest re ferri, 138 Potest referri et ad regem Syriæ, filium Ader, cum obsedit Samariam. Potest et ad Achitophelem, 138. Potest et ad vanam gentium philosophiam, quæ nunc Evangelii virtute dissipata est, 138. Verba hæc v. 11, In generationem et generationem, populos duos electos, duo que eis tradita testamenta indicant, 139. Psalmi xxx inscriptio nominat Abimelech, historia autem Anchum Gethæorum regem, 142. In Odollam spe Juncam salvum se recipiens David,psalmum istum in gra tiarum actionem rependit Deo, 143, v. Hic pauper cla mavit, etc., potest ad Christum referri, 147. v. 11, Diviles eguerunt, etc., de populo Israelitico et gentibus potest intelligi, 149. v. 19, Prope est Dominus,etc., Domini in carne adventum prænuntiat, 155, Quater in hoc psalmo dicitur, qua ratione liberet Dominus quos vnlt liberare, Psalmi xxxv et LXI inscriptionem habent, Pro Idi thum, 193. Hi duo psalmi de patientia tractant, 193. Psalmi xɩɩv titulum, Pro qui iis immutabuntur, apposite quidam interpres sic expressit, Pro liliis, 159. Vox bæc, Immutabuntur,cum sit in futuro, resurrectionis doctri Gam iudicat,159. Eadem vox sumi potest pro iis qui ma gis ac magis proficiunt, 159. Qui in virtute progressus fa cit,nunquam non immutatur, 159. Inscriptio hæc, Pro is qui immutabuntur, nos homines significat, 158. Psalmns hic cur cauticum dicatur, 160. Verba hæc, Eructavil cor meum, etc., ad Prophetæ persouam referenca sunt, 160. Quidam existimavere ex persona Patris de Verbo dici, 168. Verbum boc ejusdeni v. 2, Dico ego opera mea reyi, adducit nos at Prophetæ personam intelligamus, 161.v. 3, Speciosus forma, ad Dominum referri creditur persona commutata, 162. Cum hæc dicit Propheta, intendit ani mum in divinitatem, non in carnis pulchritudinem, 162. Aquila dicit, pulchritudine exornatus es, Symmachus, pulchritudine puicher es, 162. Sequentia, Benedixit te Deus, etc., liquet de Salvatore ut homine dici, 162.v., Accingere gladio, etc., tropice refertur ad vivum sermo nem Dei, 163. Sensus v. 5, Intende prospere, etc., aptius per hyperbaton restituitur, 165. v. 7, Sedes tua, Deus Unigenito propriam reddit appellationem, ipsum clare appellaus Deum, 165. v. 8, Dilexisti justitiam, etc,, ad Dei humanitatem respiscit, 166. v. 9, Myrra et gulta et casia, ad passiouem Christi spectat, 166. v. 10, Astitit Regina, etc., de Ecclesia dicitur, quæ seipsam spiritua libus, variisque dogmatibus exornat, 167. v. 11, Audi, filia, etc., hortatur Ecclesiam ad audienda. servandaque præcepta, 167. Per v. 17, Pro patribus, etc., quosdam pa ires, filios et principes Propheta intelligat, 169. Psalmus XLV inscriptus est, In finem,quod ejus docu menta ad beatum finem referantur, 170 Cur dictus sit pro filiis Core, et pro orcanis, 170. Verba hæc v. 6, Ad juvabit eam, etc, de Christi resurrectioue possunt intel ligi, 174. v. 7,Conturbate sunt gentes, ostendit talem op m civitati Dei a Salvatore dandam,qualem præberet dux ci vitati obsessæ, 174. Verba hæc v. 11, Exaltabor in gen tibus, etc., palam de sua passione dicit Dominus. 176. Pealmi Lix titulus cum sit, lis qui immutabuntur, non illius ætatis Judæis scriptus est, sed nobis, 190. Historiæ hujus psalmi simile quiddam II Reg. vin et x cap.repe ritur, 189. Cur David a lamentis ordiatur, cum ipsum hi larem esse oporteret, 189. Cur ait, Deus repulisti nos et destruxisti nos, qui reges Saba et Syriæ, et tertia victo ria filios Ammon devicit, 189. Psalmi LXI. V. 12, verba hæc, Semel focutus est Deus, duo hæc audivi, non sunt paradoxum, 198. Psalmi cix, v. 3, verba hæc, Genui te, quid significent, Psalterium solum ex musicis instrumentis editi soni causam ab altiore loco habet, 91.Quid hoc significat, et cur ad psalterium psalmorum librum Propheta aptavit, 91. Structura corporis per metaphoram pralterium est, corporis vero actiones psalmus sunt, 124. Qui decem le gis præcepta implet, is in decachordo psalterio psallit, 123.Psalterii structura a superiori parte vim resonantem accipit, 133. Ob id forsan mens quæ superna quærit, psalterium dicta, 133. Psalterium instrumentum est mu sicum sonos concinne reddens ad vocis modulationem, 179. Psalterium ratione est, cum actiones sermonibus sunt concordes, 179. Psalterium spirituale ille est, qui fecit et docuit, 179. Pueri dum sumus, præsentes persequimur voluptates. nulla futuri temporis habita cura, 95. Dum in prima consistimus ætate, nec improbi, nec virtute præditi su mus, utpote habitus utriusque incapaces, 95. Pulchritudo unde, et an possit competere luci quæ natura simplex est, 19. Quid sit pulchrum apud Deum, 39 Membrum separatim jacens, non est pulchrum:sed ubi in locum proprium restituitur, pulchritudo tunc ex proportione emergit, 32. Pulchritudo vera quam is solus qui puram mentem habet contemplari potest,circa divi nam naturam consistit, 129. Vestigia pulchritudinis ani mæ, in viri sancti habitu resplendent, 129. Speciosum forma Dominum appellans Propheta,intendit animum in divinitatem, non in carnis pulchritudinem, 162. Paulus ut vidit speciosum illum forma,omnia duxit pro stercori bue, 162. Species a pulchritudíne differt,163.Pulchritudo

col. 1189–1190page 15 of 32

Verbi ineffabilis: huic alligati per dilectionem, omnium obliviscuntur, 164. Purpura cochlearum,pratorum floribus præstantior,68. Putei unde, 27. Putei collectiones aquarum sunt ma nufactæ, 36. Puteus in bonam partem, lacus in malam solet accipi in Scriptura, 106. Pyrenæi montes, 28. Quadrupeda pleraque sensibus perspicacioribus utun tur, præteritorumque reminiscuntur, 70. Quatuor anni tempestates, hiemem, ver, æstatem, an tumnum, hæc Scripturæ verba, In tempora, designant, 57. Harum descriptio, et proprietates, 57. Mense inter calari opus est, ad accuratum tempestatum concursum, 58. Querceta. In querceta verti succisas aut combustas pi nus, quidam observaruut, 46. Quintam quamdam corporis naturam temere quidam introducunt, negantes cœlum ex quatuor elementis con flatum, 10. Volunt eam esse æthereum corpus, quod ue que sit ignis, neque aer, neque terra, neque aqua, nec quidquam ex simplicibus, 10. Ranas ex seipsa profert terra, 81. Ratio naturalis iusita nobis est: ignorantiam nemo prætextat, 67. Ratio et cupiditas duobus ducibus com parantur si ratio vicerit, Deus in ratioue honoratur si cupiditas, adversarius, 116. Rectores gregis Christi, arietibus comparantur, 115. Horum filios a filiis Dei ad Dominum adduci vult Psal mista, 115. Qui sint hi filii, 113. Qui se cæcis doctoribus ducendos committunt, semetipsos lucis usu privant, 188. Rectum. Qui a medio aberrant excessu vel defecta, hos Scriptura obtortos nominat, 103. Qui a fortitudine ad minora deflexit, timidus dicitur, qui ad majora, au dex, 104. Redemptor redemptis debet esse præstantior, 180. Non potest homo, cum sic peccati reus, pro peccatore Deum placare, sed solus homo Deus, 180. Quid potest homo invenire pro redemptione animæ suæ? Unum pro omnibus sufficientissimum est, sanguis Christi, 181. Reges constituit, ac destituit Dominus, 140. Rex ex armis sufficiens ad salutem auxilium non habet, 140. Regina. Illud, Regina austri surget in judicio, quid si gnificet, 101. Regnum quidam definiunt legitimum principatum, sic ut peccato obnoxius non sit, 140. Regula accessionem nullam ad integritatem admittit, Remora pisciculus minimus naves maximas sistero dicitur, 69. Renes pro concupiscenti parte animæ multis in locis Scriptura accipit, 103. Renes Josephi expensi fuerunt, cum voluptati turpissimæ honestatem pudicitiæ prætu lit, 104. Reptilia. Ad illorum naturam attinet natatile, quippe quod per aquæ corpus sese trahat, 63. Resurrectionis mysterium jam compleri exoptat David cum ait, Exsurge, Domine, in ira tua, 100. Resurrectio nis mysterium indicare videtur cum ait psal. vi, 8; Exsurge, Domine Deus, 100. Basilius redarguens eos, qui Bidem denegant Paulo circa resurrectionem, pro exemplo dat vermem Indicum, qui tot formas induit, 78. Vox hæc tituli psal. XLIV, Immutabuntur, cum sit in futuro, resur rectionis doctrinam indicat, 159. Corporea omnis crea tura nobiscum immutabitur, 159. Sadducæus inepte re surrectionem reprobat, 305. Retributionis uomen usurpat Scriptura, non solum cum bonum, aut malum præcessit, sed in initio etiam actio num, 99. Cur dicitur psal. cxvi, 17, Retribuere servo tuo, etc., non autem tribue, 99. Eodem sensu sæpe in Scriptura usurpatur hoc verbum, redditio, seu retributio, Rhodauus fluvius, 28. Romanam arcem hostes mox occupaturos olim prodi dere anseres, 77. In imperio Romano imperatores Cæsa res et Augusti dicebantur, 143. Roris et venti matutini quomodo sol sit causa, 60. Rosæ quæ in creatione erat sine spina, postea adjuncta est spina, 45. Rubrum mare, 36. Rubus Moysis. Vide Moyses. Ructus quid, 161. Anima sacris enutrita disciplinis convenientem eduliis ructum emittit, 161. Malus homo domagtis pravis enutritus pravum verbum eructat, talia sunt ora hæreticorum, 161. Saccus adjumento est ad pœnitentiam, cum signum sit humilitatis, 131. Sadducæus resurrectionem inepte reprobat, 305. Sæcula sæculorum quid significent apud Scripturam,21. Sæculum in rebus mundo superioribus, hoc est quod in sensibilibus tempus, 248. Sæcula æterni appellatione quidam dignantur, quam eorum creatori denegant, 253. Sagittæ potentis acutæ, sermones sunt appositi, qui au ditorum pertingunt corda, 164. His sauciantur qui fidem amplexati, in Deum charitate exarserint, 164. Carbones desolatorii, supplicium sunt paratum iis quos non tau gunt spiritales sagittæ, 164. Sagittæ acute dici possunt, qui ad disseminandum Evangelium missi sunt, 165.Sicut ignis ob materiam ustioni idoneam creatus est: ita sagit tæ Dei effectæ sunt ob animas, quæ igni a diaboli tela receperunt, 105. Saltatio dicitur concinna actio prophetiæ sanctæ, 130. Salus non in potentia hominis, sed in Dei gratia, 144. Salutis unicam spem in Dei misericordia quis reponit, 141. Debiles salute indigent, captivi libertate. Et hæc est differentia inter servari et liberari, 99. Qui per se debilis est, et tamen in se retinet fidem, per propriam fidem ad salutem præparetur, 99. Refugium ad Deum pa tere, in confesso est apud omnes, sed error est circa sal vantis electionem, 170. Salutare quid sit, 194. Scripturæ mos est, ut Christum Dei salutare appellet, 194. Sancti. De sanctis accipi possunt verba hæc peal.xxvi, 3, Dominus super aquas; quia aquæ sunt ipsi sancti, 118. Sancti comparantur cervo, ob eam quam habet adversus prava repugnantiam, 121. Sancti in cœlesti lumine re quien possident, 17.Quæ a sauctis conferuntur beneficia, Dei sunt operantis in illis, 304. Propterea neque eos una cum Deo glorificamus, 304. Templa Dei et Filii et sancti Spiritus sunt sancti, in quibus inhabitat una deitas per unam baptismatis sanctificationem, 317. Sanitatem corporis quidam definiunt, actionum natura lium bonam habitudinem. Idem die de animæ sanitate, 83. Sanitas sua ipsius natura non est bonum, 92. Sanitas nocua, cum sit peccati occasio: morbus utilis, cum pec catum refrenat, 171. Sapientes. Quinam sapientes de quibus psal. xLvIII, 14, dicitur, cum viderit sapientes morientes, 182. Sapientiæ libri sensus non parum reconditur, 256. Quod in eo ex persona sapientiæ dictum est, Dominus creavit me, Dominum creaturam dixerunt Eunomiani, 256. Hæc vox creavit, hoc modo semel in tota Scriptura usurpata est, 256. Hunc Scripturæ locum examinaturum se alias pollicetur Basilius, 256. Interpretes pro_creavit, convenientius edidisse, possedit, testatur idem Basilius, Sardiensis Ecclesia propinata Theosebio est post maxi marum blasphemiarum redargutionem, 210. Scarabei. Vide Volatile. Scarus solus ex piscibus ruminare dicitur, 64. Scorpii aculeum Creator velut tibiam cavavit, ut per il lus immittatur, hominisque peccatum puniatur, 86. Scriptura sacra ideo a Spiritu sancto conscripta, ut sit velut animarum curandarum officina, 90. In verbis divi nitus inspiratis, ne ulla quidem syllaba otiosa 61. Ubi que historiæ sacræ inspersum est mystico modo theologiæ dogma, 51. Scriptura nos edocet, ut mens nostra nihil præter concessa comminiscatur, 26. Libri Geneseos le ctorem a carnis affectionibus purum esse convenit, 2. In eo Scriptura silet de creatione aquæ, aeris, et ignis, quia tria hæc elementa in terra reperiuntur, 8. Quæ silentio sunt præterita per ea quæ indicata sunt, intellige, 8. Id non intellexere, qui tropologiis et commentis suis, Scri pturis aliquid asciscere auctoritatis. seque Spiritus sancti oraculis sapientiores constituere conati sunt, 81. Scriptu ræ notiones communes nou ad allegorias detorquet Ba silius, 80. Primi Hebraicæ linguæ interpretes plura no mina interpretari ansi non sunt, nedum nomína aliqua confingere, 243. Periculosum est subtrahere, aut addere iis quæ a Spiritu tradita sunt, 243. Id audere quod nec communis consuetudo. nec Scripturarum usus admisit, summæ dementiæ est, 243. Piæ mentis est quæ a Sri ptura reticentur, ea vereri dicere, 287. Scripturæ mos est pejores filios potius a peccato, quam a patribus no minare meliores, ab aliqua virtute, 98. Cor divina ora cula suscepturum, purum a contrariis sagitationibus reddi oportet, 139. Non omnibus eloquia Dei scripta sunt, sed habentibus aures secundum interiorem hominem, 159. Sicut sæpe in Scriptura oculi, aures, os, dentes, venter, pes, de interiori homine dicta sunt: ita ossa eodem modo accipiuntur, 156. Alieni a verbo veritatis qui sunt, sim

col. 1191–1192page 16 of 32

plicitate dictionis Scripturarum contempta, Evangelii prædicationem stultitiam nominant, 162. Evangelii præ dicatio in contemptibilibus dictiunculis vim multam ha bet persuadendi, 162. Scriptura solet ea quæ optantur, Imperativo modo figurare; ut Fiat voluntas tua, etc., 164. Oracula divina in singulis conventibus leguntur velut alimentum auimarum, 190.Quæ dicta sunt secundum dis pensationem, quasi simpliciter dicta non sunt accipienda, 290. Divina verba cum timore audienda, et cum pietate recipienda, 306. Dum Scripturas quæ variis modis expo nuntur, unico sensu accipiunt hæretici, labuntur, 313. Ex quibus utilitatem capiunt qui fide sani sunt, ea aliis no cent, 313. Refelluntur qui dicunt Scripturam de Filio et Patre sæpe, de Spiritu vero in baptismate duntaxat lo qui, 317. Scrutatio est inquisitio tormentis omnibus adjuncta, ut verum detegatur, 103. Seleuciensis. In Seleuciensi concilio damnati ob silen tium ii qui ad objecta crimina repellenda invitati, non occurrerunt, 209. Seleucis avis insaturabilis, remedium est locustæ ca strametanti, terramque depascenti, 78. Semen in terram incidens tot culmos emittit, quot ra dices agit, 42. Licet plura plantarum genera semen pro ducere non videantur: in singulis tamen stirpibus, aut semen est, aut virtus seminalis, 41 et 45. Quo pacto quod libet fruticis genus nascens ad propriam perveniat men suram, 42.Granum folio subjectum quod Mischon vocant, vim seminis obtinet, 42. Surculi ex radicibus pullulantes forsan et seminis rationem habent, 42. Sennacherib equites omnes dormitaverunt, 141. Sensus. Per sensus introducendæ non sunt in animum alienæ cogitationes, 146. Sepulcrum non domum habitat peccator, 183. Qui in Christum credens, actiones edit fidei non consentaneas, in petra sibi ipse sepulcrum incidit, 184. V. Peccator. Serbonitis lacus in Arabia, stagnum est salsum. 36. Sermo. Ad sermonem Dei vivum tropice referuntur verba hæc psal. XLIV, 4, Accingere gladio, etc. 163. Ut medici ciborum appetentiam excitant per appara tum, ita in verbo veritatis experientia appetitum pro vocat, 149. Serpens feniculo pastus, oculos sanat, 82. Serpentes quod sibi parent latibula, plagasque capitis evitent, pru dentes dicuntur, 183. Sesostris Egyptius, 35. Sicima peculiare prædium Josepho et Jacobo datum, figura est testamenti, 191. Silentium. Vide Veritatis contemplatio. Simplex et indivisibile quæ eadem sunt inter se,quasi diversa separat Eunomius, 323. Nihil quod subjaceat sen sibus, simplex est, 38. Solem suapte natura calidum et ignitum esse quidam negant cujus rei hanc esse causam dicunt, quod colore albus est, non autem subruber, 29. Ejus calorem ex ve loci circumactu oriri volunt, 29. Calor ejus aquas in va pores solvit, hinc necessaria aquarum copia, 29. Illum Deus aliunde alio transmigrare jussit, ne in iisdem locis commorans, calor ejus cuncta devastet, 29. Vocavit Deus terram aridam, et ut ejus proprietatem designaret, et ut ejus causam calori solis non tribueremus 37. Cum tellu ris ornatus sole sit antiquior, sol velut ejus causa non debet adorari, 40. Sol quarto tantum die conditus est, ne lucis auctor et rerum e terra nascentium opifex pu taretur, 51 Si lucis generatio præcessit, quomodo sol di citur ad illuminationem editus? 51.Illuminatio pro splen dore dicta est, 51. Solare corpus vehiculum primogenitæ luci. 51. Comparatur lucernæ quæ lumen defert, 51.Sicut in luna, ita et in sole, alius est corpus ejus, alius vis illu minans, 51. Circuli circa solem soli, adversi, quid indi cent, 53. Signa in sole, etc., dissolutionem universi in dicant, 54. Sol diei potestatem obtinet, quia lucem cir cumferens diem affert, 58. Psalmista dicens psal. cxxxv Posuit solem in potestatem diei: lunam, etc., declarat diem et noctem luminarium ortum antecessisse, 58. Dies definiri potest aer a sole illuminatus, vel temporis men sura quo sol est in nostro hemisphærio, 58. Non ideo sol et luna magna sunt, quia majora sunt minoribus stellis,sed quia aeri illustrando sufficiunt, 58. Sol et eriens et oc cidens, et in meridie constitutus, æqualis videtur. Indi et Britanni ipsum æqualem contuentur: hinc magnitudo ejus immensa esse colligitur, 59. Innumera stellarum multitudo nocti illuminandæ non sufficit, cum solus suf ficiat sol, 60. Quomodo sol venti matutini et roris sit causa, 60. Solis calor neque excedens, neque deficiens, Opificis sapientiam commendat, 60. Solem et lunam ge minis oculis comparat Basilius, 62. Vide Lux. Somnum inducunt medici per mandragoram, 43. Visæ in somnis species sunt non raro diurnarum cogitatio num imagines, 144. Species a pulchritudine differt, 163. Spectaculis impuris abundans orchestra, publica est lasciva officina, 33.Multi falso beatas prædicant civita tes quasdam, quæ præstigiatorum spectaculis a mane ad vesperam pascunt oculos, et in otio vivunt, 33. Specularis lapidis descriptio, 26. Spes ideo bona est, ut ne desperemus in peccatum lapsi timor bonus, ut ne quid admittamus iniqui, 189. Ut non oportet quidquam præter Deum colere, ita nec in ullo alio spes reponi debet, 98. Qui in homine sperat, vel ob divitias et alia id genus effertur, non potest dicere Deus meus, in te speraví, 98. Ex tribulatione præsidium accepit,qui opem humanam ut vanam aspernatur, acspe, quæ in Deum est, nititur, 193. Pauci sunt qui humana non mirentur ac in Deo spem habeant, 171. Proprium cujusque affectum mensuram fecit Propheta largitionis miserationum Dei, cum ait psal. xxxi: Fiat Domine, misericordia, etc., 142. Ob hæc verba Moysis: Numquid ex petra, etc., quæ dubitationem præ se ferunt, dixit Deus Num.xx,12: Quia non credidistis, etc., 180. Spiritum sanctum a potentia creatrice, Patrisque ac Filii conjunctione qui dirimunt,audiant Psalmistam di centem: Verbo Domini, etc., 135. Quid per Verbum Do mini et Spiritum oris ejus intelligendum, 135. Inveni mus scriptum: Spiritus oris ejus, et verbum oris ejus, ut intelligatur Salvator ipse, et sanctus ejus Spiritus ex Patre, 136. Ne Spiritum externam rem, aut creaturam ju dices,sed velut hypostasim ex Deo habentem glorifices, 135.Nihil sanctitatem adipiscitur,nisi per Spiritus sancti præsentiam, 136. Servator et Spiritus sanctus uterque in coelis, et eorum virtutibus creandis pariter operam im pendit.135.Quod angeli sunt,ab opifice Verbo universo rum conditore habent: eis vero sanctitatem Spiritus sanctus impertivit, 136. Spiritus sanctus scriba est qui tabulis cordis cogitationes inscribit, 161. Oleum lætitiæ nomiuantur, quia unus ex fructibus ejus gaudium est, 163. Fluvius est qui Dei civitatem lætificat, 173. Spiritum a Deo dirimere aperte periculosum, cum Paulus modo Christi, modo Dei, modo veritatis Spiritum dicat, 271, 272. Ut Filius ordine ac dignitate a Patre secundus, ita forsan secundus a Fitio Spiritus, 171, 172.Sicut in angelis glorificatis et stellis diversitas est, licet natura una, ita in Spiritu sancto qui tertius numeratur, 273. Duæ res Deitas, et creatura, potentia sanctificans, et quæ sancti ficatur at Spiritus sanctus ipsa est sanctificatio, 273. Alii sunt spiritus ministratorií, 273. Spiritum sanctum fas non est conservum, aut creatu ram dicere,273. Sanctæ sunt potestates ex participatione, Spiritus ex natura, et ideo sanctus dicitur, 274.Creatura pro mercede sanctificationem accipit: Spiritus sanctus est fons sanctificationis, 274. Ut sanctitatem, ita bonita tem et alia quæ majestatem indicant,natura sibi innata habet Spiritus sanctus, 274. Conjunctio ejus cum Patre et Filio per nomiuum communicationem commonstratur, 274. Cum Christus ait. Alium Paracletum, etc., ipse Pa racletus esse ostenditur, 275. Et per hoe Spiritus quo que majestas demonstratur, 275. Ut Verbum creator est coelorum, ita Spiritus sanctus virtutem potestatibus cœ lorum impertit, 275. Sicut Christus magister dicitur, ita de Spiritu sancto dictum est, quod docebit omnia. 275. Sicut Pater operationes, et Filius administrationes, ita Spiritus sanctus dona dividit, sicut vult,279. Unde scru tatio profunditatum Dei adest Spiritui,276. Vivificat Deus, vitam etiam largitur Christus, vivificamur item per Spiri tum,276.Impietas est dicere deitatis exsortem Spiritum per quem Deus in nobis habitat, 276. Si virtute perfecti dii nominantur, is qui eos perficit, num destitutus deitate erit? 276. De Spiritu sancto ignorantiam confiteri opor tet, et tamen ei glorificationem persolvere debemus,276. Spiritum sanctum creatum non ostendunt verba Joan.i. 3:Omnia per ipsum facta sunt, cum sit singularis naturæ, 278. Piæ mentis est quæ a Scriptura reticentur, ea vereri de Spiritu sancto dicere.278. An per Spiritum Dei, Gen. 1,2, diffusio aeris intelligatur, an Spiritus sanctus qui divinam Trinitatem complet, 18. Posterior sententia ve rior, utilior,majoribusque nostris comprobata, 18. Illud, ferebatur super aquas, Syrus quidam aiebat ab interpre tibus sumi pro verbo confovebat, 18. Syrorum lingua si gnificantior ob suam cum Hebraica lingua cognationem, 18.Liquet ab actu creandi Spiritum sanctum non abfuisse, 18.Spiritus sanctus concionator, et qui omnes cogit Pa racletus est, ille Spiritus veritatis, per prophetas et apo stolos eos congregans qui salutem consecuturi erant, 177. Quæ propria sunt sancti Spiritus,nihil commune habent cum creaturis: et quæ communia creaturis, nihil com mune habent cum Spiritu, 296.Christus Dei potentia et

col. 1193–1194page 17 of 32

sapientia, manu est creatrix: Spiritus renovator opificii ad iucorruptionem, 297. Spiritus a Filio non emittitur nec spiritus humanus, aut spiritus venti, 302. Spiritus inhabitatio Christi est inhabitatio, 302. Spiri tus Domini Dominus est, non possessio aut creatura Do mini, sed imago, 302. Imago est vera, non ex ima gine sicut nos, 302. Imaginem exprimit, sed ab imagine non exprimitur, 302. Quoniam unguentum est, idcirco non ungitur, 302.Sanctitatis Dei est character et fons san ctificationis, 302. Nos renovat per lavacrum regeneratio nis, ac rursus imagines Dei efficit, 303. Quæ a Deo facta sunt perficit, et in nova et in veteri creatura, 303. Dei verbum Filius, Filii verbum Spiritus, ac proinde verbum est Dei, vivens et operans, 304. Spiritus sanctus Filii Filius non dicitur, ne Trinitas deitatis in multitudinis suspicionem adducatur,305. Apostolus Spiritum sanctum ut Filii, ita Dei Spiritum nominavit, 305. Cur hunc Filium Filii appellare cavit, 306. Spiritus appellatione usa est Scriptura, ut Spiritum aliter ex Deo esse ostenderet, quam Filius, 306. Edit Deus Verbum vere ex seipso, et Spiritum per os emittit, non humano modo, 306. Nec de Filio quæras cur vocatus non sit Spiritus; nec de Spiritu, cur non Filius, 307. Quod ex Deo procedit, non in tem pore procedit, licet in tempore creaturas producat, 307. Qui Filium tollit, principium creationis tollit; qui Spiri tum aufert, eorum quæ funt resecuit perfectionem, 307. Si Spiritum non credis ex Dei ore processisse, neque Verbum credes, 307. Si non credis in Spiritum, ne que in Filium credis, 307. Loci illius Act. xv. 28: Visum est Spiritui sancto et nobis, quis sensus, 308. Verba Je reni. xxIII, 24: Cœlum et terram adimpleo, de Spiritu sancto dicta, 309. Zacharias Domini Spiritum septem ocu los dixit: sicut Isaias septem operationes, 309. Deum pro Dei Spiritu non posse accipi, patet ex verbis Apostoli I Cor. 1, 10: Nobis enim revelavit. etc., 310. Spiritum unctionis Spiritum Domini vocat_Isaias, XLI, 1, cum ait Unzit me, 310. Verba quoque Isaiæ LIX, 21: Spiritus meus qui est super te, non Deum, sed Spiritum qui est a Deo, significant, 310. Joannes iv, 24. Patrem, quod incor poreus sit nomine spiritus significavit, 310. Qui ex æqui voco spiritus nomine identitatem induci putat,quid faciet cum multa dicantur entia, solus tamen Deus sit qui vere sit? 312. Dei Spiritum Dominum vocare nolunt hæretici. Spiritus sancti nomina, operationes et virtutes quænam, 314. Refelluntur qui dicunt Scripturam de Filio et Patre sæpe, de Spiritu vero in baptismate duntaxat loqui, 317. Varia Scripturæ loca de Spiritu sancto, 317. Omnia Filii. et Spiritus verba Dei sunt oracula, 319. Spiritus sancti divinitas. Quæ Patri et Filio adsunt ut Deo, ea Spiritui soli adsunt. Trinitas proinde consub stantialis est, 296. Quæ communia sunt Patri et Filio, sunt et Spiritui sancto: ejusdem igitur est Deitatis, 296. Quidquid factum est mutari potest. Spiritus non potest. mutari: non ergo creatura est, 996. Ex iis quæ facta sunt, alia quidem in substantia, alia vero in mente suscipiunt mutationem; Spiritus sanctus nullam mutationem admit tit: non igitur creatura est Spiritus, 296. Spirituss san ctus non sanctificatur, sed sanctificat, 296. Nihil creatum secundum essentiam sanctum: Spiritus essentia sanctus est, 296. Spiritus Dei habitat in nobis, 297. Spiritus libertatem impertit et adoptionem, 297. Virtus ac vitium in creatu ram rationalem possunt cadere, nihil autem horum potest in Spiritum cadere, 297. Diversæ substantiæ di versas habent operationes, juxta Eunomium. Si ergo juxta Apostolum I Cor. XII, 1s, omnia efficit Deus sicut vult,hæc autem omnia efficit unus ille Spiritus; quomodo diversæ essent substantiæ? 299. Cum Dei solius sit re mittere peccata, remittit autem Spiritus sanctus per apo stolos Deus ergo est, 299. Si Spiritus sanctus in apo stolis eadem operatus est, quæ Patris ac Filii nomen in iis qui ex gentibus crediderant, quomodo diversæ esset substantia? 299. Spiritus sanctus in apostolis et prophe tis loquitur. Spiritus reddit testimonium quod filii Dei sumus, 302 Ab uno sancto qui dicit: Sanctifico me ipsum, sanctificantur omnia,302.Spiritus viventi Verbo ad crean dum conjunctus est, viva potentia et divina natura, 303. Si in Spiritu facta sunt omnia, et rursus renovanturin Spi ritu; una operatio Dei per Filium in Spiritu apparet, 304. Spiritus sanctus cum Deo et Fitio afficitur gloria, quippe quia et divina operatio per ipsum completur, 304. Si per Spiritum Dei et filii Dei efficimur, quomodo Spi ritus a Deitate et filiatioue alienus? 305. Sufficit ad Spiri tus exsistentiam quæ ex Deo est declarandam, quod Spi ritus oris illius dicatur, 306. Apostoli dicunt: Hæc dicit Spiritus, sicut aiebant prophetæ: Hæc dicit Dominus, 308. Spiritus Deus est juxta illud I Cor. m, 16: Templum Dei estis, etc.. 810. Verba hæc Joan. xvi, 3: llæc est vita æterna, etc., Spiritum sanctum non excludunt, 310. Ba ptisma vitæ sine Spiritu conferri non potest, 319. His verbis Act. XVII, 28: In Deo vivimus, etc., Spiritus pro prietas in Deo indicatur, 311. In Spiritum impietas reci dit in Deum, cum Spiritus gloria gloria sit Dei, 312. Cum audis Marc. 1, 10: Spiritum super Jesum mansisse, na turæ ejus libertatem intelligas, 313. Spiritus sanctus ipse est qui sui ipsius impertit cognitionem, 320. Ipse est, testante Scriptura, qui sanctos effecit, 320. Vitæ æternæ fons est, 320. In cor hominis adveniens comparatur ra diis solis quibus nubes illustratur, 321. Per Spiritum san ctum quilibet sanctorum Deus est, 321. Spiritum sanctum Deus copiose per Jesum Christum in nos effudit, 322. Vide Eunomius, Ingenitum et Pater. Stadium In stadio qui sunt, nudo capite sedere jubentur, ceu contentionis participes, 49. Stateram nominavit Psalmista liberum arbitrium, quo quæ in vita seligenda sunt secernimus. 197. Mendaces filii hominum in stateris, quia sibi male consulunt et aliis sunt exemplo malo, 197. Vani filii hominum, quia mendaces in stateris, quas in unoquoque conditor noster construxit, 196. Hæc statera ponderatur an mala bonis, vana veris, temporalia æternis anteponenda, 197. Stellæ sunt aliæ septentrionales, nobis semper afful gentes; aiiæ meridionales, nobis semper ignotæ, 4. Qui siderum errantium cursum cognovere, Deum universi opificem non agnoverunt, 5. Stellas septem, septem cir culis ferri omnes uno fere consensu confitentur, 24. Hosce circulos contrario suo motu, concinnum sonum reddere quidam opinantur, 24. Stellæ quid, 185. Tempus motum esse solis et stellarum asserit Eunomius, 232. Idem ille docet diem ac noctem fieri stellarum motione, 233. Vult stellas temporis esse opifices, 233. Vide Genethliaci. Stultus quid, 183. Vide Insipiens. Sturni cicuta vescuntur, nec eis nocet, 43. Vide Vo latile. Substantia magis quam substantia non dicitur, sed de qualitate dicitur plus et minus, 282. Patres filiis nec ma jores, nec ab eis differunt substantia, 282. Si diversum exsistendi ordinem habentium diversa esset substantia. Adam, Eva, Abel, etc., consubstantiales non assent, 283, Succum esse electrum probant festuca, ac bestiola in ipso inclusæ, 48. Una aqua per radicem attracta, radicem, corticem, lignum, medullam, folium, fructus nutrit, 47. Eadem varios succos in variis plantis producit, 48. Superbia omnium humanorum vitiorum gravissimum, diaboli crimen, 225. Cedri Libani vocantur, qui e rebus terrestribus ad fastum et superbiam extolluntur, 119. Synagoga Judæorum prius aula erat; post peccatum facta est habitatio deserta, 116. Syrorum lingua significantior, ob suam cum Hebraica lingua cognationem, 18. Verba hæc psal. XXXII, 10: Dis sipat consilia gentium, referri possunt ad regem Syriæ filium Ader, cum obsedit Samariam, 138. Tabernaculum nobis est corpus nostrum, 114. Quid per tabernaculum intelligat Propheta, cum ait psal. XLV, 5: Sanctificavit tabernaculum suum, 173. Per taber naculum suum Deus in medio fuit civitatis, sive ejus quæ sursum est, sive ejus quæ infra, 173. Per convallem tabernaculorum psal. Lix, 8, intelligit Propheta totum orbem, quod habitaculis dividitur, 191. Ex consuetudine humana corpora tabernacula appellantur, 184. Vide Cor pus. Tanais diffissus in Mæotidem paludem dilabitur, 27. Tartessus a Pyrenæo monte, in mare extra Columnas exoneratur, 28. Templum. In templo Dei astant angeli, qui verba no stra describant; adest Dominus qui animum ingredien tium intuetur, 122. Qui in templo Dei est, non convicia, non res vanas, sed ejus dicit gloriam, 122. Miserabiles homines precationis domum in locum immodica loquaci tatie vertunt, aliisque sunt impedimento, 123. Cave ne abeas condemnatus, cum debuisses mercedem pro rerum divinarum celebratione recipere, 123. Qui loquendi finem in Dei templo non faciunt, uon inutiliter solum, sed cum detrimento ingrediuntur 123. Temporalia omnia, omnia fallacia, 171. Pauci sunt qui humana non mirentur, ac in Deo spem habeant, 171. Temporis principium non est tempus, nec pars ipsius minima,7.Mundo visibili affinis facta est temporis succes sio, cujus pars præterita evanuit, futura nondum adest, præsens fugit, 5. In tempore metiendo solet Scriptura non noctes, sed dies, numerare, utpote præstantiores, 20. Temporis definitio juxta Eunomium. 233. Hanc suggillat Basilius, 232, 233. Horæ, dies, menses, anni, non partes sunt temporis. sed mensuræ, 232, 233. Temporis definitio juxta Basilium, 232, 233. Quod in sensibilibus est tempus,

col. 1195–1196page 18 of 32

hoc in rebus mundo superioribus est sæculum, 248. Tenebræ quid, 17. Per tenebras vulgo intelligitur aer lucis expers, aut locus obumbratus, vel lumine privatus, 15. Nugatores quidam, eo quod Deus dicatur lux, tene bras dicunt ipsum esse malum, quod a seipso originem trahit, 15. Ex his verbis: Tenebræ super abyssum, tene bras subsistere, nec tamen a Deo prodiisse volunt, 15. Ex hoc principio initium sumpsit hæresis Marcionis, Va lentini et Manichæorum, 15. Quid sint abyssus et tenebræ apud quosdam male sentientes, 16. Tenebrarum notio juxta sensum Scripturæ simpliciter, non tropice, neque allegorice accipienda, 17. An tenebræ antiquiores sint luce, 17. Tria ad umbram concurrunt: lux, corpus, obscu rus locus, 17. Cœlum Dei jussu factum, terram obnubi lavit, interciso externo splendore, 17. Ante lucis gene rationem non erat nox, sed tenebræ, 20. Quod in die umbra, id noctu tenebræ, 52. Tentationes. Vide Peccatum. Terram immobilem quidam dixerunt, eo quod mediam orbis regionem seu infimam ex natura sua occupet, 10. Elementa tria, aqua, aer et ignis in terra reperiuntur, 8. Aquæ naturam terræ insitam esse probant puteorum fos sores, 8. Aeris naturam terræ inesse probant exhalatio nes, 8. Ignis qui omnia consumit, in lapidibus unde exsi lit, et in ferro citra detrimentum delitescit, 8. Terræ densitas et qualitates ipsius complent essentiam: quibus sublatis, nullum supererit subjectum, 9. Ejus fulcimen tum an aer sit, an aqua frustra inquiritur, 9. Rationes dubitandi, 9. Terræ fulcimentum si aqua statuatur: hæc quonam fulcro-incumbit? 9. Si corpus terra solidins sta tuatur, istius erit fulcrum inquirendum, et erit processus in infinitum, 9. Terræ columnæ pro vi confirmante dictæ sunt, 9. Terram super maria fundatam dictum est, quod aquæ natura ipsi sit circumfusa, 9. Aquam fluidam manere suspensam nihil miri, cum terra per se suspensa, et ta men aqua gravior, eumdem aut etiam adhuc majorem pariat hæsitandi locum, 9. Terram et aquas suspensas continet Conditoris potentia, 10. Terræ fines in manu Dei esse, quo sensu dictum, 10. Cum cœlestia corpora regionem extremam sursum versum obtineant, terrestria ad mediam ceu infimam detruduntur, 10. Terra in crea tione invisibilis, quia necdum creatus homo, nec lux, et ipsa erat aquis submersa, 12. Terra in creatione_imper fecta et incomposita, quia nondum fertilis, 12. Eo quod dicatur invisibilis, tecum reputa eam fuisse opertam, non igne, qui affert lucem, non aere, qui est pellucidus, sed aqua, 15. Terra, quæ magnitudine et gravitate infiniia est, seipsa innititur, 33. Terram non respectu naturæ, sed respectu nostri, invisibilem fuisse declarat Scriptura, cum ait: Congregentur aquæ,etc., 134. Vocavit Deus terram aridam, et ut ejus proprietatem designaret, et ut ejus causam calori solis non tribueremus, 37. Vocavit Deus aridam terram, non autem terram vocavit aridam, quia ariditas est de ejus essentia, 38. Cum telluris ornatus sole sit antiquior, sol velut ejus causa non debet adorari, 40, 44. Hoc præceptum, Germinet terra, etiam nunc quotan nis urget terram, ut facultatem suam exerat, 49. Qui ultra terram odoriferam habitant, ii soli in utramque partem alternant umbras, 58. Manichæi pessime terræ indunt animam, eo quod Deus dixerit: Producat terra ani mam, 70. Si terra animam produxit, se ipsam anima de stitutam dereliquit, 70. Cum dixit Deus: Germinet terra, ca non quod babuit edidit, sed quod non habebat acqui sivit, 70. Cur terra jussa sit animam viventem producere, aquæ vero jussæ sint reptilia auimarum viventium, 70. Multa de terra disseruerunt philosophi, an sphæra sit, an cylindrus, an disco similis, an vanno, an in medio con cava: item disputaverunt de circuitu et umbra ejus, 80. Mures et ranas ex se ipsa profert, et pluvio tempore edit cicadas et volatilia, 81. Qui se jactant substantiam Dei cognoscere, nec substantiam terræ quam habitant com prehendunt, 224. Hanc nullo ex sensibus assequuntur, 225. Neque sermone substantiam terræ norunt, cum de ea neque Scriptura, neque sanctus quispiam disseruerit, 225. Moysi satis fuit eam invisibilein et inornatam di cere, 225. Quod in ea sensibile est, non eest ejus substan tia, 225. Terrestria licet rationis expertia sint, unumquodque tamen, per naturæ vocem animæ affectiones indicat, 70. Terrigenæ juxta Psalmistam sunt qui confidunt in vir tute sua, 179. Tesseris qui non ludit, alias vana loquitur, absurda auscultat, olinm agit, quod est magister pravitatis, 79. Auditores detinet Basilius, ne ad tesseras currant, ubi juramenta, eontentiones et avaritiæ stimuli, 79. Ibi astat damon per ossa compuncta furorem accendens, pecu niasque ad utramque partem transferens, 79. Testamenta duo duobus populis electis tradita fuisse indicant hæc verba psal. xxxII, ii; In generationem et generationem, 139. Sicima peculiare prædium Josepho a Jacobo datum, figura est Testamenti, 191. Testudo vipera carnibus exsatiata, veneni noxam ori gano evitat, 82. Thamar. Vide Amnon. Theba. Circa Thebas Ægyptias, ubi in æstibus large pluit, campestribus muribus regio repletur, 81. Theosebio post blasphemiarum redargutionem, Sardi censis Ecclesia propinata est, 210. Tibia instrumentum est, quod flatus ope melodiæ inser vit, 130. Sanctus quilibet propheta, tibia per translatio nem nominatur, 130. Tibiarum modulationes et meretri ciæ cantationes obscenitatem suadent, 33. Timore divino correpti, iis qui clavis affixi sunt com parantur, 149. Charitas eos quos timor ad pietatem intro duxit, perficit, 137. Neque oculus, neque manus, neque cor ab alio moveantur, nisi a timore Dei, 137. Qui timet, adhuc in servi ordine est; qui vero charitate perfectus est, jam ad filii dignitatem ascendit, 148. Non quivis ti mor bonus est et salutaris, 151. Inimicus timor est qui nobis parit mortis metum, suadetque ut personarum di gnitates formidemus, 151. Qui a dæmonibus perterretur, timorem habet ex incredulitate prognatum, 151. Timo salutaris quis,151. Non omnes indiscriminatim docturum se promisit Deus timorem Domini, 151. Bonus est timor, ut ne quid admittamus iniqui, 198. Tonitru quomodo flat, 118. Unde fulgur, 118. Spiritus innubium sinibus inclusus ob violentam eruptionem,fra gorem tonitruum edit. 25. Traditio quæ per Evangelii vocem fit, vox tonitrui potest appellari: hinc discipuli filii tonitrui dicti sunt, 118. Hæc verba psal. LXXVI, 19 Vox tonitrui tui in rota, quid mystice significent, 118. Traditio quæ per Evangelii vocem fit, vox tonitrui po test appellari: inde discipuli filii tonitrui dicti sunt, Transfiguratio. Petrus et filii tonitrui gloriosi Christi adventus exordia in monte viderunt, 164. Tribulationem qui detrectat, probatione seipse privat, 146. Nemo coronatur sine adversario: nec probatur, nisi per tribulatienes, 146. Quo sensu ait Propheta: Ex tri bulationibus eripuit me, 146. Qui dicit justo non convenire tribulationem, dicit athletæ non congruere adversarium. 156. Quater in psal. xxxm dicitur, qua ratione liberet Dominus quoa vult liberare, 156. Si videris justos in mor bis, plagis, inopia. memor fueris quod multæ sunt tribu lationes justorum, 136. Qui ambulat rectam viam, a tri bulationibus invenitur, 171. Gloriandi occasionem ex tribulationibus desumit justus, 172. Auxilium a Deo solo quærendum, quid illud in summa tribulatione largitur in quirentibus, 192. Cum audieris quempiam magna mini tantem, respice ad Dominum gentium consilia dissipan tem, 138. tribulatione præsidium accipit, qui opem hu manam ut vanam aspernatur, ac spe in Deum nititur, 193. Si ab aliquo divexantium nos opprimamur, a chari tate Dei non secedamus, 141. Ægrotas? gaude. Pauper es? lætare. Ignominia affieeris propter Christum? Bea tus es, 192. Vide Afflictio. Trinitas. In Trinitate conservabitur unitatis ratio; si unum Patrem, unum Filium, unum Spiritum sanctum confiteamur. 277. Cum dicit Scriptura: Dixit Deus, et: Fecit Deus, nonne in his duplicem personam per cipis? 51. Rectus Pater, rectus Filius, rectus Spiritus sanctus, 134. Qui Spiritum a potentia creatrice, Patris que ac Filii conjunctione dirimunt, audiant Psalmistam dicentem Verbo Domini, etc., 135. Deitas communis est, paternitas et filiatio proprietates sunt: ex communis et proprii complexu fit comprehensio veritatis, 265. Apud Isaiam Seraphim ter sanctus exclamant. ob tres hypo stases, 274. Baptismus ex Domini traditione fit in nomen Patris et Filii et Spiritus sancti, omni creatura exclusa, 276, 304. Quæ Patri et Filio adsunt ut Deo, ea Spiritui soli adsunt. Trinitas proinde consubstantialis est, 296. Si Pater præparavit Saulum, Filius vocavit, Spiritus segre gavit, quomodo diversitas est substan;iæ in Trinitate, ubi operationis identitas? 300. Quem Isaias inducit tanquam si esset Pater qni loqueretur, eum Joannes vocat Filium, Paulus vero Spiritum, et tamen unum Dominum Sabaoth nominant, 300. Creat Deus vivi Verbi operatione, ac vi vifici Spiritus communicatione 304. Quod in divinis ope ribus Trinitas glorificatur, Deitatis unius testimonium est. Nam neque sine Filio Pater agit, neque Filius sine Spi ritu, 301. Non Deos tres, aut Dominos tres, aut Spiritus tras oportet facere: sed Trinitatis conjunctionem in no minum eommunicatione agnoscere, 310. Verba hæc Act. XXI, 11 Hæc dicit Spiritus, Patrem et Filium non ex cludunt, 311. Illud Rom. 1, 36: Ex ipso et per ipsum, etc., ia unum nomen, et Patris et Filii et Spiritus sancti

col. 1197–1198page 19 of 32

proprietatem colligit,811.Spíritus in Verbo est, et Ver bum in Spiritu; cum unió secundum Divinitatem non dividatur, 311. Bona fides sanansque confessio hæc est. Deus, Verbum, Spiritus: Pater, Filius et Spiritus, 314. Nou defuit unquam Filius Patri, nec Filio Spiritus,314. Aliquando Pater Filium, aliquando Filius Patrem, ali quando Spiritus Patrem et Filium revelat, 314. Paulus et prophetæ non dualitatem, aut Trinitatem tollunt, cum unitatem prædicant,315.In mundi creatione Deum ad Fi lium et Spiritum locutum fuisse constat, 315. Fieri non potest ut in Deo una persona intelligatur ubi dicitur, Gen. xi, 7: Descendentes confundamus 315. Item Gen. XIX, 13: Pluit Dominus sulphur et ignem a Domino.Item Amos iv, 11: Everti eos sicut Deus evertit Sodomam.Item Osee 1, 7: Salvabo eos in Domino Deo suo, 315. Dei Ver bum adorabaut Patres, et cum Verbo Spiritum,317.Spira est sancta Trinitas, et nexus qui non rumpitur, 317. Cum fiant omnia a Deo per Jesum Christum in Spiritu,iusepa rabilis est eorum operatio, 317. Templa Dei et sancti Spiritus sunt sancti, in quibus inhabitat una Deitas per unam baptismatis sanctificationem, 317.Quæcunque Pa ter loquitur, per Filium in Spiritu loquitur, 319. Vide Eunomius, Filius Dei, Pater et Verbum. Turturem aiunt a conjuge separatam viduam perma nere, 76. Tyrannus comparatur pisci, qui piscem vorat: et hic fit præda alterius, qui ipse tandem hamo capitur, 65. Tyrus metropolis regionis Chananeæ, 168.” Ulmi semen ferunt, vel vim seminalem habent, 45. Umbra. Ad umbram tria concurrunt: lux, corpus,ob scurus locus, 17. Quod in die umbra, id noctu tenebræ, 52. Sicut umbra in partem luci adversam vergit: ita nox quoque, cum sit umbra terræ, 17. Maximi dies sunt ii,in quibus umbræ brevissimæ. et contra, 57. Qui sint hete roscii, ascii, amphiscii, 57.Qui ultra terram odoriferam habitant, ii soli in utramque partem alternant umbras, Unicornis juxta Scripturam libertatis amans, insupera bili virtute præditus,hominibus haud subjectus, 120.Modo vituperatur ob ulciscendi studium: modo laudatur ob cornu altitudinem et libertatem, 120. Unicornium Filius Christus appellatur, 120. Unicornis appellatur Christus Dai virtus, tanquam unam cum Patre communem ha bens potentiam, 120. Unigenitus appellatur non qui a solo fectus, sed qui solus genitus, 256. Scriptura per hæe verba, Fiat lux, Deum colloquentem inducit, ut nos ad Unigeniti.et per sonæ ad quam sermo dirigitur, notitiam perducat, 23. Illud, Fiat firmamentum, est primariæ causa, illud vero fecit Deus firmamentum, testimonium ast effectricis po tentiæ atque creatricis, simulque his Scripturæ verbis manifestatur Unigenitus, 26.Cum ait Psalmista psal.xuv, Sedes tua Deus, etc. Unigenito propriam reddit appella tionem, ipsum clare appellans Deum, 165. Si unigenitus, quod a solo genitus est, juxta Eunomium, nemo homo unigenitus, 256. Si Filius solum minister est et instru mentum, juxta Eunomium, culex, etc., quod a solo creata sint, unigenita dicentur, 257. Si sit minister, qua in re a ministratoriis spiritibus differet? 257. Unigenitus secun dum Eunomium, nec vita est, nec potentia,contra ipsius Christi, Paulique testimonia, 264. Dæmones non evan gelistarum faciebant opus: clamabant tamen Novimus te quis sis, etc.,269.Si unigenitum est quod incomparabile, Unigenitus est Pater, 279. Creatura alteri haud similis, erit unigenita, 279, Si Filius Unigenitus est quod solus a solo unicreatus proprie dicetur, 287. Vide Eunomius Filius et Imago. Unum in incorporeis dicitur vel operatione, vel vo luntate, vel substantia, 282. Secundum Eunomianos Christus et Pater unum sunt non operatione aut volun tate igitur substantia, 282. Ursa herbasco naturam siccam habente, sua ipsius vulnera sanat, 82. Utres novi in Evangelio dicuntur quid de die in diem renovantur, veteres, qui veterem hominem nondum exuerunt, 137. Valentinus, 15, 184. Vapores emittuntur e Duviis, etc., ne wether concre met universa, 28. In vapores aquas solvit solis calor, hinc aquarum copia necessaria, 29. Vasa. Per vasa mortis eas virtutes Propheta desigual quæ inimicos Dei exterminant, 105. Vectigalia.Centesimatorum et decimatorum nomina vel auditu horrenda, 113, Menstrui repetitores dæmonibus qui comitialis morbi auctores sunt comparantur, 113. Venena ipsa aut alicui brutorum subministrant alimen tum, aut arti medicæ inserviunt, 43. Non ideo quia tau rinus sanguis toxicum est,animal illud producinon opor tuit, 43. Cur cum edulibus prolata sunt nociva, 43.Cicuta vescuntur sturni, nec eis nocet. 43. Helleborus coturni cum alimentum inveteratas ægritudiues exstirpat, 43. Per mandragoram somnum inducunt medici: opio corporis dolores censopiunt, 43. Ventus matutini rorisque, quomodo sol sit causa, 6. Verborum usus ibi non esi, ubi non est aer, nec lin gua nec auris, nec meatus intortus, 23. Sermo subteg mini vestis comparatur, opus stamini, 168. Verbum Domini rectum est,quod in principio aratapud Deum, 134. Rectus itaque Pater, rectus Filius, rectus Spiritus sanctus, 134. Quid per Verbum Domini et Spi ritum oris ejus intelligendum, 135. Illud, Verbum oris ipsius, ideo dicitur, ut intelligatur Salvator ipse,et san ctus ejus Spiritus ex Patre, 136. Quod angeli sunt, ab opifice Verbo universorum conditore habent, 136. Ber vator, et Spiritus sanctus uterque in cœlis, eorumque virtutibus creandis pariter operam contulit, 136. Quidam existimavere verba hæc paal. XLIV,2, Eructavit cor meum etc., ex persona Patris de Verbo dici, 160. Verbi pul chritudo ineffabilis:huic alligati per dilectionem,omnium obliviscuntur,164. Cogitare quod non erat Verbum quod juxta Joannem erat in principio, est dictionem erat de struere, 249. Licet omnia per Verbum facta sint,univer sorum Deum, omnium causam esse non negamus, 271. Verbum prolatitium in Deo non est, sed vivens et sub sistens, 297. Verba multa dicuntur: at unum est Dei Verbum æternum, 313. Veritas quam omnis terra invocat, est Dei verbum,316. Vide Eunomius, Filius Dei, Ingenitum, Ut Veritatis con templationi animum adjiciamus, ab externis tumultibus omnino vacandum,146. Non ira solum, sed concupiscen tia, timiditas,invidia, et commotiones omnes,aciem animi perturbant, 146. Ut accurate oculo turbato visibilia de prehendi nequeunt: sic nec veritas turbato corde, 146. Alienæ cogitationes per sensus introducendæ non sunt in animum, 146.Mittuntur in tenebras exteriores juste,qui in hac vita inter mala patranda oderunt lumen, 188. Vermis Indicus. Vide Resurrectio, Vespa. Vide Volatile. Vespera est diei ac noctis communis terminus. Mane est noctis cum die vicinitas, 20. Verborum istorum psal. xxix, 6, 4d vesperam emorabitur fletus, etc.,quis sensus, 128. Vespera sæculum hoc dicitur; matutinum, futurum, 128. Vespertilio quadrupes est et volatile, parit catulos ut quadrupedia. Sola ex volucribus dentibus utitur, 77. Ve spertiliones mutuum amorem natura insitum habent,adeo ut sibi invicem in modum calenæ adhærescant, 77. Viæ duæ sunt, una lata, cujus dux dæmon: altera angusta, cujus dux bonus angelus, 95. Vinum novum Matth. ix, 19, quid significet, 137. Vi num compunctionis psal. Lx, 5, appellat Psalmista ser monem quo obduratum cor ad sensum reducitur, 191. Vipera murænam marinam ad nuptias ubi sibilo invita vit, virus evomit, 68. Viperæ carnibus exsatiata testudo, veneni noxam origano evitat, 82. Vipera eroso utero paodit, 85. Huic fenus comparatus, 111. Viperæ esus dicitur vim habere cervi purgandi, 121. Fidei argumen tum sunt bestiæ, ut vipera respectu Pauli quæ ei non Docuit, 86. Virga alia consolationis, alia contritionis, 165. Virgines non omnes, sed quæ non coactæ,aut ex tri stitia, aut necessitate virginitatem coluerunt,adducentur in templum regis, 119. Vasa sacra quæ non inquinavit humanum usus, in sancta sanctorum introducentur,169. Si natura vulturi concessit ut sine coitu pareret: a na tura alienum non est, ut B. Virgo virginitate illibata permanente pepererit, 76. Virginitas præcipue in anima posita est, 618. Virgini tas corporis ancilla virginitatis animæ, 168. Virgini pro positum est animam a corporis affectionibus abducere, 620. Voluptati cuilibet debet resistere,621.Omnibus sen sibus debet invigilare, tactui et gustui præsertim, 622, 623. Alii etiam sensus custodiendi, 629. Corpus nimis de bilitare non debet, 624, 626. Ciborum qualitates debet considerare, 625. Sales vitaudi, 625. Virgo etiam cum uterinis fratribus caste se gerere debet, 657. Cautionis necessitatem exempla demonstrant, (58. Virgini ornatus fugiendus, 633.Pulchritudinem naturalem data opera de bet obumbrare, 634. Quomodo et quando in publicum prodire conveniat, 635. Pudica et virgo esse debet virgi nis lingua, 636. Nuptiarum pronuba ease non debet, 687. Verecundiam iis qui eam vident inspirare debet, 638.

col. 1199–1200page 20 of 32

Virginitatis commoda præ nuptiarum incommodis,639, 640. Superflua a Sponso poscere non debet, sed potius pro eo omnia perferre, 642. Omnia contemnere debere ut Sponso perfruatur, 613. Virgo vituperanda quæ ho minum magis quam Sponsi oculos reveretur,615.Etiam si sola sit, debet revereri et semetipsam et angelum,et maxime Sponsum, 615. Judicii indesinenter meminisse debet, 646. Virtutes cardinales temperantiam, justitiam, fortitudi nem, prudentiam,anima appetit, tanquam quæ sint sibi magis propriæ, quam sanitas corpori, 83. Pietatis exerci tatio scale quam vidit Jacob potest comparari, 93.Sicut in scala primus gradus recessus ab humo est: ita profec tus spiritualis initium, discessus a malo,93. Sapienter Pro pheta vitiorum fugam, bonorum initium fecit cum dixit, Declina a malo et fac bonum, 93. Vir perfectæ ætatis, vi dere sibi videtur vitam in virtutem et vitium divisam. Unum vitæ genus cruciatus et labores, alterum voluptates et delicias proponit. Si quis æterna secum revolviť, vir tutem et laboriosa eligit: si præsentia,voluptatem præ fert, 95. Cum otiari facilius sit quam operari, illius mi rare sapientiam, qui per otium ad perfectionem nos deducit, 95. Virtutes aliæ, v. g. cardinales ex contempla tionibus constant, aliæ non constant v.g. pulchritudo, et robur, 128. Virtus omnis, paupertas maxime libero arbi trio, ceu charactere insignitur, 147. Qui vitium virtutis adjacentis specioso nomine appellant, ore benedicunt, corde maledicunt, 195. Visio quomodo flat ignoramus: an imagines suscipia mus, an a nobis quidpiam emittamus, nobis prorsus ignotum est, 277.Montes abrupti, rotundi: turres qua dratæ, teretes: magna denique parva apparent, ob vi sus imbecillitatem, 59. Visionis gloriosa aspectum cur non apprehendamus, angeli vero jugiter contemplentur, 154. Vita dicitur via, quod quilibet in vitam ingressus, ad finem properat, ad instar eorum qui in navigiis dormiunt 94. Vita viatoribus comparari potest, qui post tergum om nia relinquunt 94. Ut primus viator pedem movit, huic proximus infert gradum, post hunc alter sequitur, 94. Vita nostra via est,in qua sibi invicem succedunt omnes. Quæ nunc aguntur, viaticum ad futuram vitam sunt,144. Qut bonam vitam agere cupit, comparantur ei qui sanita tem recuperare cupit, aut ei qui vult calefieri, 153. Vere vita Christus est; el nostra in ipso conversatio, vita vera est, 152. Rerum præsentium comparatione futuram de scribit requiem David, cum ait psal. cxiv, Circumdederunt me, etc., 202, Differentia vitæ hujus et futuræ, 202. Vita futura regio vivorum,mundus hic locus morientium,203. Ubi non est commutatio neque corporis, neque animæ ibi est vere viventium regio, 203. Regionis hujus de scriptio, 204. Vitem cuique Deus propria voluntate tri buit: iram sibi quisque congerit in die iræ, 127. Vita arborum, Vide Arbores. Vitiorum fugam sapienter Propheta bonorum initium fecit, cum dixit: Declina a malo, etc., 93. Profectus spi ritualis initium, discessus a malo, 93. Ut plantarum qua litates agricultura, ita infirmitates animi curantur dili gentia,46.Nihil deformius dedita affectibus anima: vide iratum, tristem, libidini aut gulæ inservientem, 129.Qui vitium specioso nomine virtutis adjacentis appellant, ore benedicunt, corde maledicunt, 195. Vitis folium diffissum, ut uva aeris injuriis resistat, et radium solis ubertim suscipiat, 47. Vitibus ubique com parat Dominus animas hominum, 45.In quo sita sit ista similitudo, 45. Cum se vitem, nos palmites vocat Chri stus, non Deitatis, sed carnis palmites vocat, 291. Vivipara animalia. Vide Pisces. Vocatio mixta est quæ per fidem in Christum efficit multos unum, 171. Cum ait Psalmista, Beata gens, etc., non vocatum,sed electum populam dicit: quia multi vo cati, pauci electi, 139. Maximum adjutorium ejus qui zentes omnes convocat, dum ait per Psalmistas: Au dite hæc, omnes gentes, 177.Vocatorum genera tria, 177. Ratio vocandi, 178. Vociferatio vox quædam est confusa et consona præ liantium, 133. Volatile nullum pedibus caret, quod victum omnibus. suppeditat terra, 72. Ut pisces pinnis et cauda aquam se cant, ita volatilia aerem; et ob hanc affinitatem,hæc ex aquis sunt orta, 72. Unum volucrum nomen, at in his in finita varietas quoad figuram, vitam actiones, mores, 72. Aves aliæ,sed pauca,malos habent pedes, at hirundines, et drepanes, quibus alimonia ex iis quæ feruntur in aere provisa est, 72. Avas aliæ schizopteræ sunt ut aquilæ, dermoptera ut vespertiliones, ptilotæ ut vespæ, coleo pteræ ut scarabei, 72. Aves carnivora ungulum aciem, rostrum incurvum, et pennam velocem habent, 73.Aves aliæ collectivam amplectuntur vitam, ut columbæ, grues sturni, graculi: aliæ duci subduntur, ut grues, 73. Aves aliæ hieme appropinquante recedunt, aliæ humana con suetudine gaudent, aliæ garruiæ, aliæ canoræ, 73. Su perbus gallus,ornatus amator pavo, libidinosa columba ac gallina, dolosa et zelotypa perdix, 73.Volatilia innu mera in aere vagantia, ex se ipsa profert terra, 81. Voluptates corporeæ plus molestiæ, quam jucunditatis habent, 150. Cum æterna secum quis revolvit, virtutem et laboriosa eligit: cum præsentia, voluptatem præfert 95. Beatus qui voluptati quæ per omnes sensus fluit, non servit: sectatur autem verum bonum, quod sola ratione comprehenditur, 95. Vox vel est aer percussus, vel species in aere im pressa, quam qui pronuntiat, exprimere vult 117 Ubi non cst aer, nec iingua, nec auris, nec meatus intortus, ibi nec verborum usus, 23. Deus non per rerum species impressas, nec vocalium organorum ministerio loqui tur: sed voluntas divina, verbum est Dei, 23. Vox Dei, naturæ est effectrix, 34. Hæx vox, Flat lux, opus ipsum erat, cum in Deo vox, non sonus sit, sed vo luntatis nutus, 19. Vox Dei in creatione emissa, lex quæ dam naturæ evasit, 40. Vox Domini quid sit, 117. Hæc cum phantasia quæ in somnis fit cognationem habet,117. Ejusmodi vocem in prophetis a Deo productam credere par est, 147. Verba hæc psal. xxvIII, 3, Voz Domini super aquas, in sensu mystico ad baptisma Christi, et ad insti tutum ab eo baptisma referuntur, 117.Vox Domini fit in anima quæ viriliter bonum perficit, 118. Vox Domini fit quoque in anima a carnis affectibus libera, 118. Vox Do mini concutit desertum, cum id quod desertum erat, aquis Spiritus confertum, fit in stagna aquarum, 121. Vide Aqua, Mare et Terra. Vulpes sibi ipsi pini lacrymis medetur, 82. Vulpi comparatur dolosus, ut Herodes, 159. Vulturum greges qui exercitus sequuntur, hominum mortem conjectant, 78. Aiunt sine coitu ut plurimum parere vultures, quibus vita ad centum annos protendi tur, 76. Vultus Domini dicitur ejus ad judicium adventus apertus, 154. Cave cogites Dei vultum corporali facie conformatum, 154. Zizaniis hæretici comparantur, 44. Quæ zizania vocat Scriptura, non ex frumenti commutatione proveniunt, Zodiaco in x partes diviso, singulas has partes in LX, sexagesimasque in LX dividunt Genethliaci, 54. Vide Genethliaci. Abimelech recepit futurorum prædictionem, 528. Abraham incola fuit; sepulcrum argento mercatus est 352. Dedit decimam Melchisedech, 428. Cum Deum vidit se profitebatur terram esse, 439. Senior fuit, quod virtus

col. 1201–1202page 21 of 32

animum canitie ornaverat, 451. Absalom. Vide David. Abstinentiam quæ ad carnis petulantiam servituti addi. cendam adhibetur,hanc diligit Deus, 404. Eam quæ fit ad ostentationem, Domini anima odio prosequitur, 404.Ven tris et rerum venerearum appetentiam refrenat ciborum abstinentia, 405. Earum rerum abstinentia hand satis est acquirendæ perfectioni; nisi anima ab his quæ malitiam nutriunt abstineat, 405. Non per se satis est ad commen dandum jejunium: conjungenda reliqua vitæ ratio, 404. Achaz idem ac relentio, 522, 597. Cur sermones de Em manuelis adventu regi Achaz facti sint, 527. Recepit fu turorum prædictionem non propter vitæ meritum, sed quod ejus dignitas eum fide dignum redderet, 528. Recu sat quærere signum, vel quod id superaret naturam hu manam, vel quod nollet tentare Dominum, 527. Non reli gione ulla inductus refugiebat a petendo signo, 528. Au rum et argentum e thesauris domus Domini misit ad As syriorum regem, 597. Verba hæc Isaia xiv, 29, Ex se mine serpentum, etc., Achazi posteritatem significant,597. Achaz quod rectum esset in oculis Domini, id nequaquam peregit, 596. Achitophel militare consilium dissipavit David, Chusi usus consiliario, 422. Achitophel et Judas sibi mortem suspendio non conscivissenl, si supplicia futura præ sentibus formidabiliora judicassent, 502. Actio. Vide Opus. Adam primus, ex terra conformatus: secundus forma tum in utero virginali corpus assumpsit,529. Vide Adama. Status in quo positus fuit, Adamus ante peccatum, 530. Adama et Seboim, Oseæ x1, 8, utraque ad Sodomiticam Pentapolim psrtinet, 396. Adama de quo Isaia xv, 9, si gnificat virginalem terram ex qua formatum Adami cor pus, 606. Adolescentam vitia, 453. Poena gravissima est cum ab adolescentibus regitur administraturque civitas, 453. In numerabilium malorum turma juventutem comitatur, 454. Cum ait Isaias 1, 4, Adolescentes principes, non ju venis ætate, sed moribus insimulatur, 454. Advena qui vocatur Isaice xiv, 1. forsan est gentilis populus, 591. Egyptii veneficia, et incantamenta sibi peculiariter vindicarunt, 434. In Egypto quadrupedia, belluæ, rep tilia, et volatilia pro diis habíta, 531. Egyptii populum Judaicum ia servitutem addixere, 569. Enigmata in Scriptura ad quid, 444. Dei benignitas per enigmata, quæ sunt futura obscure significat, 342. Ermon mons, 376. Afflictatio fere omnis vitæ hujus, æterna bona con ciliat. 359. Quidquid vitæ hujus delectabilium est, tris tibus commistum est, 348. Sæculi lætitiæ dolor cohæret. Anima afflictionibus quasi contrahitur, 482. Molestiæ quæ nunc ob Dei legem accidunt, semen sunt faturorum bo norum, 539. Vastitas que post prava facinora tempore accepto inducitur, beneficii loco habenda est, 571. Albarum rerum similitudo per nivem et lanam expri mitur, 414, Alienigenæ proprie dicuntur Philistæi, quos Græci nominant Palestinos. 597. Vids Philistæi. Alimenta ubi infirma sunt, ibi eos qui his enutriuntur consimiles effici necesse est, 418. Olera infirmorum ci bus, esca solida perfectis convenit, 449. Alimentum quoddam est quod quanquam robur non præstat, tamen emori non sinit, 449. Amalec quid significet, 408. Amarum est id quod gustum exasperat, 505. Amasias, 385. Ammon idem valet ac populus nobiscum, 570. Vide David. Amor Dei ceu ignis divinus, alterius ignis fit expurga tio, qui nos ad absurdas cupiditates incendebat, 421. Omnis de sacrificiis et holocaustis doctrina, in his ver bis quæ ad dilectionem attinent contineri videtur, 401. Ea Scripturæ loca quæ ad dies festos spectant, eidem expositionis generi subjiciuntur, 401. Quantum dilectio nis erga ea quæ amata non oportuit exhaustum fuerit, tantum animæ ad diligendum Deum deest, 418. Amos unus ex duodecim prophetis non est Isaice pater, 385. Nomen patris Isaia firmamentum indicat, nomen prophete, sermonem durum sonat, 385. Prophetavit sub Ozia, 385. Cur Amos Isaia pater nominetur, 574. Amphiaraus, 446. Amphilochus, 446. Ananias, 553. Angeli. Per hæc verba psal. xxxvi, 12, Amici et proximi, intelligit David angelos bonos qui de hominum sulute gaudere solent, 368. Angelis concredita est præfectura Ecclesiarum,416.Homo secundum angelos in rationalibus collocatur, 436. Virtutes sanctæ pro muro sunt quæ nos inexpugnabiles servant, 481. Qui consilio et virtute ange lorum communiti non sunt, stolidis absurdisque commo tionibus exponuntur, 481. Suum quisque angelum habet, 481. Semper a prima mundi origine, ad sanctos mittuntur divinæ potestates, quæ ipsorum resarciant infirmitatem, 513. Angeli muletant quidem delinquentes, delicta vero condonare, solius est Servatoris, 517.Sunt humani gene ris providí tutores, 534. Ipsis fideles suos custodiendos credidit Deus, 534. Qui nos juvant in salute comparanda angeli pacis, vicini sunt, 577. Angelorum anima obnoxia non est formidini, 578. Animæ instrumentum corpus est:homo proprie, ipse animus, 327. Quæ foris sunt, ut corpus, non ego, sed mea sunt. Ego autem anima compos rationis, 327. Sicut oculi nosti quæ extra se sunt vident, se ipsos non intuentur nisi in speculo: ita et animus noster, 324. Dum lumen quod in divinis est Scripturis quasi in speculo refrangitur, nos ipsos intelligimus, 324. Multæ artes et scientiæ circa corpus humanum versatæ sunt: nec tamen est qui curet scire quis ipse sit, 324. Coelum potius quam nos ipsos co gnoscimus, 334. Quod vacat corpore, nec loco circum scriptum, 349. Anima ex consequenti velut corporis co mes loco concluditur, 349. Quæ ex prudentia fiunt, pa riunt animæ sanitatem, insipientia vero vulnera infert, 366. Scriptura plerisque locis terram vocat animam se mina verbi suscipientem, 391. Deserta ea est quæ vitam non instituit juxta justitiam,391.Anima vinea est vera ad imaginem Dei condita, 393. Quemadmodum putatur vi tis, sic animæ studium erga res vanas circumcidimus, 394. Anima quæ non exit se his corporalibus, infructuo sa manet, 394. In plerisque locis Scriptura de hominis anima, tanquam de sua sponsa loquifur, 413. Occiditur anima tum, cum falsa opinio in ea recipitur, 356. Anima thesauris ex divino munere obtentis denudata comparatur civitati expugnatæ et spoliatæ, cujus portæ non obseran tur, 395. Beatus quisquis animam puram consecutus, nul lam quæ sibi propria sit habet merendi materiam, 601. Animalia in cibum creata non fuerunt, sed prima lex ut fructibus vesceremur concesserat,339. Nobis et mutis ani mantibus eadem tunc alimonia constituta fueral, 339. Animalia crudivora, quorum esca herba erat, in prima procreatione sibi matuo insidias non struebant,340. Pan thera et leo pridem fructibus vescebantur. At post dilu vium vescendi omnibus facultatem Deus homini dedit, Anomæorum hæresis ætate Basilii pullulavit. Hi scor tatoribus, adulterio, etc., veniam pollicentur, si suæ in Unigenitum blasphemiæ socios illos habuerint, 555. Apis ulciscendo moritur, 531. Huic comparantur amari homines adversus Spiritum pugnantes, 531. Apostoli Spiritus sancti adventum omnibus manifestum reddidere, 541. Consiliarii de quibus Isai. 1, 26. Apostoli sunt et evangelistæ, 422. Arabes gens bellica, semper Israelis hostes fuere, 569. Aram idem ac sublimis, 521, 536. Potest significare sæ culi sapientiam adversus Dei scientiam sese efferentem, Aratus mons, 532. Areturus stella subrufa, 582. Ariel nomine Leonis Hebræi interpretantur, 606. Arithmetica. Vide Numerus. Armillæ in manuum extremitate aptabantur, 467, In bonam partem aliquando acceptæ, 467 Arnon oppidum Moabiticum. Hoc uno oppido tota Arabia indicatur, 608. Quis sensus verborum illorum Arnon plura delibera, 608. Arnon si interpreteris, sonat illustrationem eorum, 608. Artes. In artibus vanis desinente actione, opus perit, Asinus est animal gestandis oneribus natum,388. sui possessoris præsepi non aberrat, 388. Bos majorem ob tinuit intelligentiam præ asino, 387. In animalibus inest forsan aliqua cum dæmonicorum corporum proprietati bus necessitudo, 399. Assumptio in prophetiis Nahum, Abacum, et Malachia, idem est ac donum a Deo acceptum, 384, 385. Assyriorum regem avocavit Ephraim a Juda adversum se, 530. Adversarius sæpe per Assyrium a Scriptura intelligitur, 536. Assyrii populum Judaicum in captivi tatem abduxere, 569. Quis sensus illorum Isai. xiv, 24, Disperdam Assyrios, 595. Astrum dicitur stellarum congeries, 382. Audire et auribus percipere quid inter se differant,397. Quanta est sermonem inter et legem differentia, tanta inter audire et auribus percipere, 397. Auguratio magnum malum, 433. Plerique Christiano rum augurationi aures accommodant, 433. In lege Mo

col. 1203–1204page 22 of 32

saica auguria, omina, etc., tanquam dæmonum inventa vitio vertebantur, 433. Absurdum est inanem avis motum loco vaticinii habere, 433. Corvi crocitantes, et aquilæ lu gentes ob præda inopiam, cor superstitiosum perterre faciant, 434. Miserandum vivendi genus, quo nihil non suspectum habetur, 434. Ne curiosius varios avium vola tus explores, 434. Aula sancta Dei quæ, 358. Quis Deum non adorat in aula sancta ejus, 458. Altera aula a Domino designatur Joan. x, 16. Ecclesia scilicet, 16. Aurum non coctum illud est quod nihil in se materiæ alienæ centinet, 584. Avaritia fit idololatria cum dilectionis mensurà Deo de bita in argentum transfertur, 418. Grave peccatum est, 435. Cor avarum igni consimile est alia quidem depa scenti,in alia vero involanti, 445. Oculus inexplebilis eo solum coercetur, quod neminem habeat confinem, 485. Ratio pecuniarum desiderio præoccupata trutina est, quæ suo pondere momentum libræ deprimit, 509. Aves volatum cauda quasi gubernaculo dirigunt, 434. Sortitæ sunt corporis constitutionem vitæ suæ convenien tem, 434. Cum in aere dominentur dæmones, volueribus ut hue et illuc se circumagant auctores sunt, 434. Azarias IV Reg. XIV, 21, dicitur idem qui II Paralip. XXVI, 1. Ozias vocatur, 385. Rabel idem ac confusio, 558, 574. Babylon, 391. Nomen suum trahit a linguarum confu sione, 558. Babylon locus est in quo Deus descendens confudit linguas, 574. Babylon vocabatur inclyta, 587. Hanc effecerat celeberrimam rex Chaldæorum, 587. Ver ba hæc Isaiæ XIII, 20, Neque transibunt, etc., maximam fore Babylonis solitudinem indicant,587. Animalia omnia quæ referuntur habitatura Babylonem, solitudinem amaut, 588. Mundi hujus confusionem potest quis apte Babylonem appellare 592. Babylonis eversio, 594. Balaam, 380, 381. Baptismum qui non suscepit, procul est a Dei simili tudine, 334. Per baptismum in animabus sanctificatorum habitatio fit Domini, 361. In ea redemptione quæ per ba ptismi diluvium fit, peccatorum peccata appropinquare non amplius poterunt, 362. Una aspersio lavacrum rege nerationis,400. Israelitici populi vestes non detritæ figura erant indumenti quod induunt qui in Christo baptizati sunt, 466. An tres sint baptismatis acceptiones, expurga tio sordium, regeneratio per Spiritum, et ea quæ in igne judicii fit probatio, 475. Barachias, id est benedictio Dei. 534. Basan ad ignominiam denotandam usurpant, 443. Basilisco comparatur mulier stuprum anhelans. Hunc ferunt solo intuitu interficere, 464. Bellator quid in sensu morali, 449. Belluæ stupori subjacent: sed non eas altingit for mido, 578. Bestiæ in nobis multæ, vitia scilicet, 336. Bonum est quod omnia appetunt. Deus vere bonus est, 399. Maximum malitiæ argumentum est a bono de ficere, 389. Illud Isaiæ 1, 49, Bona terræ comeditis, carneo animo intelligenda non sunt, 415. Quænam sint ista bona, 415. Perfecti est viri naturam boni a malo distin guere, 503. Bonum definitur, quod commendandum est, et laudabile, 504. Bootes. Vide Orion. Bos majorem obtinet intelligentiam præ asino, 387. Cur vetitum Deut. xxı, 10, arare in bove et asino, 387. Bobus inter se gregatim viventibus, tauri ad iracundiam proni, a se invicem separati pascuntur, 500. Bovium nomine Isai. vn, 25, strenui et alacres designantur, 533. Byssus, 469. Cades, si interpreteris, sanctum dicitur, 361 Commovit Dominus desertum Cades, cum Joannes baptizavit in de serto sancto, 361. Caini peccatum vindicatur septies, 341. Petrus septies dimitti petens, Caini condonationem inducit: Domínus, per septuagies septies, Lameci, 342. Caiphas, 380, 381, 528. Calamitates aliæ ad punienda peccata, aliæ ad mores emendandos, aliæ ad eos qui desperantur atterendos, 389. Calamitates provocant ad humilitatem, 460. Alie alio modo, et suæ quemque calamitates divexant, 461. Calamus. Calami definitio et descriptio, 509. Huic com parantur ii qui ex hujus mundi rebus conspicui evadunt, Calvaria mons et nomen, 478. Cantica omnia lætiorem rerum statum videntur com plecti, 476. Canticum canticorum nuptiale est carmen dramatico opere pertextum, 476. Capillorum nativus ornatus mulieribus pro velamine datus, 470. Caput. Per illum, omne caput, homo quilibet significa tur, 390. Carbo ignis est spissior, qui post materiæ transitum in crassiore materia remanet, 510. Carbo, de quo Isa. vi, 6. forte futurum Domini in carne adventum significat, 513. Cur seraphim manu susceptum carbonem labiis prophetæ admovet, 514. Ignis ille, similis ei qui in rubo apparuit Moysi, 514. Per carbonem lsa. VI, 6, intelligendus sermo verus objurgatoris modo mendacium expurgans, 516. Carmina lugubria ad mulierculas decipiendas quidam componunt, 357. Caro tabernaculum Dei dicitur, 352. Si Deo digna est, Dei tabernaculum efficitur ad eum modum quo habitat in sanctis, 352. In hieme sumus, cum carnis cupiditates im perium obtinent, 378. Viri probi est raro ad carnis curam descendere, 404. Cum pinguescit caro, mens fit infirmior, 406. Lanci comparatur, 406. Castalius fons, 446. Castitas. Purus est qui carnis petulantiam subjecit spi ritui, 379. Cataclita de quo Isa. II, 11, ne reddidere quidem inter pretes alii ideo dictio illa notata obelo est, 469. Cedri Libani potestates adversæ vocantur, 360. Vox Do mini confringentis cedros dici potest Joannes, 360. Cur Isaias cedros Libani dicat, 442.Cedri fructus usibus baud idoneos ferunt: semper augentur, vix senescunt, vix pu trescunt, 442. Aliquando accipiuntur ad exprimendam imaginem animarum magnarum,552. Aliquando qui sunt moribus asperis, vel qui efferuntur ob falsam scientiam, cedri vocantur, 552. Superbiet ii qui adversus veritatem efferuntur, cedri Libani appellantur, 578. Cervi. Per cervos quos vox Domini præparavit, animæ sanetæ in montibus commorantes intelligi possunt, 361. His animis cum adversariis potestatibus, quemadmodum cervis cum serpentibus, bellum est, 361. Ceti quomodo hamis capiuntur, 329. Chalane creditur sita prope Babylonem, 558. Chaldæi prædictionem et notationem cujusque vitæ ex natali die sibi vindicant, 434. Chalia mater Oziæ, 385. Cham non maledicit Noe, sed ejus gormini, 582. Chanaan idem valet ac qnasi commotio, 585. Charitas. Per charitatem perfectam, nequitiam auferi mus a cogitationibus, 411. In quos potissimum charitas exercenda, 412. Nefas in alia quam in Deum et proximum perperam consumere vim diligendi, 418. Charitas perfecta quæ, 419. Childones forsan brachiis circumponebantur, 467. Chrisma pontificium unguentum erat oblectans. Fra trum concordiæ comparatur, 469. Christiana professio est inita cum Deo similitudo, 334. Dignitas Christiani et nomen a gehenna non liberat, 425. Plerique Christianorum augurationi aures accommodant, 433. Nonnulli credere se confitentur in Christum, qui maxime inter se dividuntur, 504. Christus septuagesima ac septima post Adamum ætate apparuit, 341. Significat mortem quam passus est, 374. Christus semen est de quo Isa. 1, 9, dictum, Nisi Dominus. etc.. 395. Sanguis Christi melius loquitur quam sanguis Abelis, 399. Christus sacerdos secundum ordinem Melchi sedech, 400. Una hostia, 400. Una peccati expiatio san guis pro mundi salute effusus, 400. Ad vesperum Pascha Christus immolatur, cujus caro vere est cibus, 401. Dici tur mons Domini elevandus super colles, 428. Scriptura nonnunquam de utroque Christi adventu conjunctim lo quitur, 445. Christi adventus universo orbi salutaris, dæ monibus fuit terrori, 446. Petrarum scissuræ passionem corporis Christi denotant, 447. Caro et sanguis Christi alimentum est quod pascit animam, 448. Cujusmodi erat nubes lucida quæ in Transfiguratione discipulos obvolvitt 476. Delicta condonare solius est Servatoris, 517. Ea quam cum bono habuit Christus necessitudo, a primo ortu apparuit 530. Civitas hominum coetus est ex diversis moribus et institutis ad communem vitæ societatem conflatus, 391. Civitas, exercitus, chorus, etc., eadem dicuntur non quod singuli permaneant: sed quod cœtus nomen idem servet, 519. Hanc loquendi rationem nonnulli solent va riantem appellare, 519. Clamor sonus est cum contentione magna editus, ad eos qui procul ubsunt pertingens, 572. Cleophas, 516. Coccinum, 469. Vide Purpura. Coelum et terra Isa. 1, 2, metonymice dicuntur pro ha

col. 1205–1206page 23 of 32

bitatoribus,386.Eodem modo cœlum dicitur thronus Dei et terra scabellum, 386. Sic vir astutus Prov. XII, 23, di citur thronus sensus, et mulier odio habens justitiam, thronus ignominiæ, 23. Quo sensu cœli enarraut gloriam Dei, 494. Duo cœli hemisphæria alternis vicibus se super terram conspicienda præbere quidam dixerunt, 513. Utrumque sex partibus tanquam alis ad velocem motum uti asserunt, 513. Per cœli indignationem, indicantur mala quæ ab eo puniendis infligentur,584, Quidam cœlum ratione usum esse commenti sunt, 581. Scriptura sæpe cœlestes virtutes cœlum vocat, 585.Sicut gaudium in cœ lis est super peccatore pœnitentiam agente, ita indi gnatio super peccatoribus, 585. Cogitatio quæ a Domino suggeritur, et ea quæ ad pec catum invital, sibi invicem adversantur, 462. Cogitatio nun duplex classis, 615. Imaginationes vitiosæ abomi nationes sunt, 236. Collis tumulus est quidam in aliquantam altitudinem parvam tamen, assurgens, 427. Colores a mulieribus ad decorandam faciem exqui siti, 467. Eorum usus, 467. Confessio, 342. Si peccatum detexerimus per confes sionem, effecimus ipsum dignum quod ab igne pur gante devoretur, 554. Peccata occulta Ecclesiæ præfectis a peccatoribus concreduntur, 565. Confundi quempiam ob rem de qua gloriabatur antea beneficium ingens, 424. Considerare. Vide Respicere. Consiliarii apostoli sunt et evangelistæ, 422. Prophetæ omnes conducibilia suadentes fuere consiliarii, et aute eos Moyser, 422. Præsentia prudentis consiliarii beneficium ingens, 422. Consilii utilitas 422. David Chusi usus con siliario dissipavit consilium Achitophel, 422. Sacra quæ dam res consilium, voluntatum est consensio, fructus di lectionis, humilitatis argumentum, 422. Intoleranda arro gantia, existimare se nullius egere, 422. Pudet nos con fiteri alios nobis esse prudentiores, 422. Christi Ecclesia consiliariis et judicibus adornata, 422.Cum de anima agi tur, inquirendi sunt consiliarii,452. Admirabilis consilia rius fuit, qui id dedit consilii, ut percutienti inaxillam, obvertas illi alteram, elc., 452. Consiliarium hunc a Ju dæis Dominus abstulit, ex quo consilium inierunt ut eum traderent, 452. Consilia adversus justos inita, in consul tantium capita retorquentur, 458. Comparantur telie, quæ a solidis corporibus resiliunt in jaculatores, 458. Consolari manu, est oppressis per bona opera conso lationem afferre, 575. Contemplatio dicta est spiritualis cœlestium compre hensio, 473. Continentem non eum dicimus in quo præ senio, morbo, etc., exstincti sint libidinis appetitus, 407. Quis vere continens, 407. Contumelia ac superbia fortassis primum peccatum est 440. Videtur contumelia erigo esse superbiæ, 440. Con niti ut aliis plurimis videaris præstantior, superbia est, 440. Contumelia est quid majus quam maledicentia, 440. Qui homini facit contumeliam, obnoxius est peccato,583. Peccatum omne contumelia est contumeliæque germen 584. Viri est provecta virtute præditi, nec dejici convi clis, nec præ laudibus intumescere, 461. Conviviorum elegans descriptio, 448, 490. Cornuum proprietates, 477. Quid per cornu Isaias v, 1, intelligat. Corpus forsan tabernaculum cst in quo inhabitat Spiri tus sanctus, 393. Ex parva,sed mirabili corporis fabrica in magai sensum opificis veuimus,324.Primaria ratione locus corporis est,349.Corporis abundesaginare viaticum est ad lasciviam, 350. Fuliginose exhalationes ex pingui alimento emissæ, infusam a Spiritu sancto illustrationem intercipiunt, 406. Maris naves appellantur corpora quæ uberibus deliciis ad corpulentian vergunt,444. Ad vic Loriam nos veluti erudit corporis afflictatio, 406. Durum vivendi genus suavem Abrahæ sinum pro requie nobis apparat, 539. Correptionem seu objurgationem permittit Paulus: op probrium nusquam,355. Non novimus unquam ad delin quentium utilitatem opprobrium, adhibitum,355. Oppro brium peccatoris confusionem, objurgatio correctionem videtur finem habere, 355. Vitia quæ citra animi sen tentiam accidunt probro vertere, a viri probi moribus alienum, 355. Cosymbi vox non valde admodum Græco usu recepta quid significet, 466. Vestes pontificia cosymbis erant ornatæ, 466. Creationi mundi senarius numerus est affinis, 341. Se ptimus creationis dies septimo consummationis sæculi respondet, 342. Creationis septimo octavus judicii dies figuratur, 343. Cur absoluta creatione Deus creavit homi nem, formato autem homine, plantavit paradisum, 350. Cretes auspicandi artem sibt vindicant, 434. Crucis quadrifaria divisio quid denotet, 569. Ex quo crux nominatur, fugata idola, 446. Signum de quo Isaias XI, 12, crux est Christi per quam œcononia Incarnationis est absoluta,569. Hoc ipsum est de quo dictum est: Vi debunt signum Filii hominis, 569. Paulus accurrit ad si gnum abs Jesu erectum, crucem videlicet, 569. Qui magna vocis contentione prædicat crucem, ille est qui in monte campestri erigit signum, 374. Cucumerarium locus est continens fructus fugaces qui delectationem potius præbeant, quam utilitatem, 393. Talis erat lex quæ parum diu floruit, statumque suum cum Evangelii doctrina et veritate commutavit, 393. Qui nam ad cucumerarium similitudine accedant. 394. In autnmno exstruuntur munimenta ad asservandos cu cameres, 393. Cupiditates ex peccato ortæ, seditionem implacabilem solent animabus parere, 396. Affectionum cupiditates eas qui ipsis sunt obnoxii efficiunt amentes, 492. Mi seri qui post acceptam Dei doctrinam esse cupiditatibus tradunt, 492. Cura animarum, 382. Currus, 435. Cythara et psalterium inventa sunt Jubalis, 493. Ci tharæ ac musices fuit amantior Laban, 493. Dæmones maligni, ira et furor Domini vocantur,363. Improba potestate confundi hominis mentem, verisimile est, 381. Quos justitiæ fructibus vacuos reddiderint, eos erroribus circa cognitionem imbuunt,392.Dæmones va poribus victimarum incensarum, fumoque ex thure pro deunte aluntur, 398, 558. In animalibus iuest forsan ali qua cum dæmonicorum corporum proprietatibus necessi tudo, 399. In aere dominantur dæmones, 434. Vesperti lioni comparantur, 447. Neque angeli neque homines sunt,147.Qui eos adorani,per metaphoram dicti vesper tiliones adorare, 447. Dæmonum ope ventriloqua nuntia vit Sauli futuram stragem, 543. Morbos prævident, 543. Sæpe quæ jam contigere prædicunt, et quasi futura an nuntiant, 543. Imminet mortalium vitæ exactor gravis, dæmon,exigens ut suam ipsius voluntatem exsequemur Dæmones circa aras ex sanguine et nidore voluptatem captant, 558. Iidem et gigantes,et angeli mall vocantur, 576. Quod jussum fuit, id dæmon exsequitur, 577. Dæ monis arma quæ, 577. Deus crudelitate dæmonum ad no siram medelam utitur, 577. Traditur dæmonibus caro in interitum, 577.Dæmones ad pœnas affligendas assumpti, 577. Varia in nobis producunt peccata, 589. Forte príus quam crearetur homo supererat diabolo pœnitentiæ lo cus, 591, 592. Ast post diaboli invidiam, post illius qui honorabatur cædem, obstructus est ei pœnitentie locus 592. Protoplastum hominem peremit, et per eum mor tem invexit, 592. Mundi hujus princeps mystice vox Babylonis nominatur, 592. Dagon, 558. Damascus, si interpreteris, sona sanguinem sacci,326. Syriæ metropolis Damascus, Israelitarum Samaria, 535. Per virtutem Damasci ii qui ex gentibus credunt, per spolia Samariæ, ii qui ex circumcisione, designautur, Damula pavidum animal ob pedum velocitatem pro cul fugit, 585. Daniel, 588. Dapes lautæ ac copiosa respundæ, 340. Variis dapibus differtas mensas una nobis invexit peccati causa, 340. David, 381, 422. Ante mortem peccata eluit, 363. 8a gittis Domini percussus, 364, 365. Tentatori traditus, 364. Ad flagella paratus, 370. Non suis solum recte factis gau debat,sed et aliorum æquitate, 376. Ipso regnante divisus est populus in filium Saulis, et ipsum David, 484. Deebon idem sonat quod fluxio eorum, 602. Deebon nomen accommodari potest omnibus qui in errorem in cidunt, 602. Qui in Deebon aram habere dicunt.r, 602. Deflentium locus, 302. Deformitatis et puchritudinis propria, 505. Cum de flectitur a virtute, oritur deformitas, 505. Dei bonitas, 421. Deus vere bonus est, 399. Proprium bonitatis Dei nequaquam silentio pœnas irrogare,sed eas prænuntiare, 480. Deus vult peccatoris pœnitentiam,577. Et minitatur formidanda, et mala intentata non irrogat poenitentibus, 577. Dei immutabilitatis. In creatione primi hominis con silium suum Deus non emendavit, 332. Dei justitia contemplatione attingi non potest, neque judicia ejus comprehendi, 550.

col. 1207–1208page 24 of 32

Dei magnitude, 372, 439, 440. Cum is qui vere excelsus est innotuerit, quæ prius excelsa censebantur, contem nentur, 445. Dei præsentia, 416,Nihil eorum quæ infra geruntur la tet eum qui e sublimi despectat, 438. Deus unicuique no strum bona agenti prope adest, longe abest male agenti, 579. Deo abalienar), idem ac eum derelinquere, 589. Dei sapientia nihil non est plenum, 434. Dei scientia.Nihil eoruin quæ infra geruntur latet eum qui e sublimi despectat, 438. Nihil apud Deum præteritum nihil futurum, cuncta præsentia, 462. Illa temporis pars, nunc, in Deo ævum etiam futurum complectitur, 462. Delphica oracula, 446. Delphinus ubi hominem conspexerit, non ultra salit, sed timet, 319. Deo affectionem non tribuit Isaias cum dicit VI, 43, ipsum molestia affici, 528. Furor et ira neutrum pro prie dicitur de Deo, 511. Desiderium creat lætitiam iis qui desiderata conse quuntur, 572. Deuteronomii canticum, Attende cœlum, quomodo contrarium sit sermoni Isai. 1, 1, Audi, cœlum, 386. Dialectica pugnis et rixis gaudet, 432. Vis dialectices dogmatum est murus, 4444,601.Murum excelsum tropice nuncupat Isaias 11, 16, vim persuadendi in argumentis si tam, 16. Dialectices vis ac facultas, 504. Abusus, 611, Dies magna proprie illa est, quam exoriens justitiæ sol illustrabit, 404. Quid per magnam diem quam reprobat Deus, intelligendum, 404.Judæus carnalis magnam diem quærit in his quas Jacob parvas esse et malas affirmavit, 404.Novissimi dies dicunturii qui hujus sæculi propinqui sunt consummationi, 427. Varíæ diei noctisque notiones, 473. Quisnam versatur in die, 581. Dies Domini. Vide Mors. Dignitas virtutis est præmium: honor dignitatis est remuneratio, 498. Diluvium. Post diluvium vescendi omnibus facultatem Deus homini dedit, 339. Discipuli Domini, judices sunt de quibus Isaias 1, 26, loquitur, 421. Discretio spirituum inter maxima Dei dona recensetur Dives in flamma arefactus, a propriis voluptatibus tor rebatur, 425. Divinatio Philistæis peculiare exercitium fuit, 434. Va tem de tua sanitate ne perconteris, 544. Pecunia pro mendacil mercede fatidicis solvitur, 544. Divitiæ sunt occasio procacitatis. 435. Piæ animæ divi tiæ sunt occasio benefaciendi,436. Dives similis est vineæ quæ non foditur, 482. Opes divitum terræ comparantur, 483. Quinam sint conjungentes domum cum domo,487. Quisuam sit admovens agrum ad agrum,488.Calamo com parantur ii qui ex hujus mundi rebus conspicui eva dunt, 510. Hericio divites comparantur, 594. Doctrina sæpe via vocatur. 358. Ex pravis documentis nascitur ruina eorum qui errore seducuntur, 391.Quænam sint animæ prava doctrina imbutæ, 615. Dogmatum murus vis dialectices, 444. In dogmatibus bases ac principia prima supponuntur, 486. Doloris immodici effectus, 608. Dolus inimicus Dei, 354. Vinum et aurum dolo affici tur, cum ei quid pejus admiscetur, 354. Purpura figura est doli, 468, Domus Dei Ecclesia est, 427. Dulce, lævitas est humoris, quæ exhilarat gustus sensum, 505. Ebrietas impietatis origo, 490. Temulenti per tropolo giam dici possunt cadentes potu, 599. Gravis temulentia est invidia, hypocrisis, obtrectatio, 509. Gloriæ vanæ cu pido, et principatus studium, gravis ebrietas est, 309. Vi‑ de Potores. Ecclesia domus Dei est, 427. Qui vere Deum colere de bet, eum non oportet e cotn Ecclesiæ egredi, 358. Ara unica designata est. 376 Preces et vota persolvi oportet in medio Ecclesiæ Dei, 376. Nisi in fundamento apostolo rum perseveremus, ruimus, 391. Excludi ab Ecclesia Dei poena gravissima, 401. Varii in Ecclesia gradus, 401. Fieri non potest ut quis fructus afferre incipiat,nisi ver setur in atriis Domini, 401. Explicantur illa Isa. 1, 12, Calcare atrium meum non adjicietis, 401. Israelis secun dum carnem Ecclesia vidua esi, 413.In Ecclesia donum prophetiæ reperitur, 450. Ecclesia per persecutiones, ad majorem gloriam provehitur, 538. Echo vox est a duris corporibus repercussa, 587. Si gnum est solitudinis, 588. Cur in urbibus habitatis non sinatur reddi, 588. Edem nominis etymo voluptas exponitur, 350 Elamitæ genus Parthicum, 369. Elatio peccatum est, 411. Potest tamen quis laudabi liter exaltari, 441. Elationts utriusque eiscrimen, 441. Elationis causa, 442. Eleale idem quod Dei ascensus, 603, 14. Electi, 542. multis pauci Deum adorant, 425, 520, 548.Pauci sunt salvandi, 429, 520. 548. Reliquias Israelis secundum electionem gratiæ, provehet Deus ad cœle stium contemplationem, 473. Sancti vocabuntur bi, quos sibi ipsi reliquit Deus, 474. Pauci sunt qui salutem con sequuntur, 474, 538, 566, 567. Ingens pereuntium multi tudo est, 497. Christi nomine insigniuntur multi,sed in paucis id cognominis constabilitur operum testimonio, Eleemosynam qui facit ut laudetur ab hominibus,non est misericors, 617. In simplicitate præbeas te erga pe tentes facilem, 357. Non cujusvis est ea dispensare, quæ ad egenorum pertinent curam,357. Cœlorum regnum pi gaus est mortui et cautio, 357. Manus apertio usurpari solet a Scriptura pro liberali actione, 575. Consolari manu est oppressis per bona opera consolationem afferre, 575. Animum pusillum erogatio quæ reipsa fit consolaturma gis, quam adhortatio ad patientiam, 575, Piæ in pauperes mulieris exemplum, 335. Elementorum symbola, 469. Elias, 464. Quando promeruit videre Deum, 383. Emmanuel,537. Cur sermones de Emmanuelis adventu regi Achaz facti sint, 527. Christus appellatur Emmanuel, 529. Varii ortus Emmanuelis fructus prænuntiati, 530. Enoch septimus ab Adamo mortem non vidit, 341. Ephraim, 350. Ephraim et Juda ad extremam delapsi sunt prævaricationem, 396. Regnum Ephraim ditio est heterodoxorum, 526. Defecit Ephraim a Juda diebus Je roboam, 530. Equorum usus Isa. 11,8,una cum cæteris criminationi bus recensitus est, 435.Cur sibi equum multiplicare ve titum sit, 435. Sancti usum equorum aversati sunt, 435. Equi feminis inhiantes, voluptarios denotant, 574. Esau, 591. Esca animabus conveniens accipienda est, 496. Esebon civitas Moabitica, 611. Esebon idem valet quod cogitatio 612, 614. Euphrates mediam Babyloniam intersecat, 594. Evangelium præsentem eum annuntiat qui pridem e coelo exspectabatur,534. Legis et prophetarum testimonio confirmatum est, 534. Fulgure ocior Evangelii doctrina, 534. Per Evangelium ad similitudinem Dei efficimnr,334. Adveniente prædicationis stultitia, gentes mutuis bellis sedatis otium agunt, 432. Ridiculus est is qui prædicato Evangelio, in legali umbra commoratur, 433.Nulla iis qui ex præscriptio Evangelii non vivunt excusatio superest, Exaltatio Del alia per cognitionem, alia dum enarrantur opera ejus, et judicia contemplamur, 499. Deum quoque singulis rebus bene gestis exaltamus, 499. Excommunicatio figura est eorum quæ in Dei judicio eventura sunt, 421. Qui ab Ecclesia segregantur, 421. Exempla mala quantum obsint, 592. Qui aliis exemplo malo sunt, ii in judicii die gravius puniendi, 555. Exodi xv, odeCantemus Domino, canticum est ob par tam victoriam, 476. Cur populus Exod, xxiv, 3, ait Fa ciemus et audiemus: tametsi consentaneum magis fuerat ut diceret: Audiamus et faciamus, 397. Ezechiel, 534. Refelluntur ii qui dicunt Ezechielem fu rore correptum prophetasse, 381. Varia in eodem libro scripsit Ezechiel, 477. Fama laus est quæ a bonis impertitur, 563. Famem nonnunquam inducit Dominus ad utilitatem eorum qui castigantur, 545. Diversæ famis species, 545, Est quoque fames animarum, 405. Fatidica mulier, 446. Fatum. Inter quosdam non convenit, utrum Dei provi dentia gubernentur omnia, an temere ferantur, 503. Feminæ fortes, 448. Festi dies quomodo Christianis celebrandi, 406. Fides Spiritus sancti opera gignitur, 371. Animum ad assensionem magis trahit, quam methodi ratione innixæ 374. Fides sermonibus qui de Deo fiunt præeat: fides, non demonstratio, 371.Sicut in quavis disciplina princi pia citra ullam probationem tradi necesse est: ita et in theologiæ mysterio, 371. Fides rerum quæ non videntur argumentum est, 372. Initium sermonis prudentis, est fides, 372. Qua ratione perfectionem fidei assequi possu

col. 1209–1210page 25 of 32

mus, 372. Qui fide non adjutum, sed ex se veritatem com prehensurum se sperat, mendax est, 372. Si a fide in Christum desciverimus, comburimur, 391. Cum vel una anima a firmitate fidei, ad infidelitatis stuprum inverti tur, id inter stupenda numerandum, 415. Peccat gravis sime qui non credit in Dominum Jesum, 506. Christiano rum indumentum, fides est Christi, 549. Qui radicatus est in fide, is fundamentum supra petram collocat, 602. Nuper per fidem nati designantur, 500. Filii nuncupantur fructus animæ, 435. Fletus bonus initium est lætitiæ, 605. Fontes. e fontibus Salvatoris quis hauriat aquam cum gaudio, 572. Forceps quid mystice significet, 514. Fortis quis, 449. Adversos casus non refugit, 613. For tes viri deficiunt in atria Domini, 614. Fortitudo mediocritas quædam est, 507. Audacia et timiditas in fortitudine oppugnanda secum consentiunt, Fructus terræ. Prima lex ut fructibus vesceremur con cesserat, 339. Nobis et mutis animantibus eadem tunc alimonia constituta fuerat, 339. Fumus quid, 598. Natura est non subsistens, 598. Fu mus oculis noxia est, 525. Fures. Qui fures proprie intelligendi sunt, 417. Furor et ira Domini in Scripturis non animi motus si gnificant, 363. Maligni quoque dæmones ira et furor vo cantur, 363. Furor quid, 511. Velociter commovet affe ctum, 511. Proprie de Deo non dicitur, 511. Vide Ira. Gallim idem valet atque arietinum, 606. Generationis duæ species, 386. Generationis progres sus, 388. Genethliac, 589. Gens et populus plerumque conjunctim dicuntur in Scriptura, 388. Gentes ad Christi agnitionem concursure, 428. Qno modo gentilium mores in idololatriam impegerint, 435. Vide Electi. Gentilis, 591. Gigantis nomen perraro usurpatum in bonam partem, 276,449. Gigantes dici possunt qui eximias a natura dotes obtinent, 276, 449. Qui gigantes appellantur, 276, 449. Gladius instrumentum est ad cominus pugnandum, 431. Gladii in aratra confringendi. 431. Gloria vox est variæ significationis, 560. Laus est quæ a vulgo tribuitur, 563. Gloria sanctorum quæ sit, 474. Ei qui Deum afficit gloria, gloriam quoque dat Deus, 572. Moysis facies aspersa gloria est,572. Gloriæ vanæ cupido, et principatus studium, gravis ebrietas est, 509. Vana gloriæ fomites varii, 504. Dei odium parit, 504. Mercedem bonorum operum elevat, 504, 617. Vide Eleemosyna. Gomorrha, 397. Idem ac seditio,, 396. Pro mensura et seditione accipitur, 588. Græci. Apud Græcos qui sapientes habentur, horum vita in turpissimis vitiis volutatur, 560. Gratia non omnibus datur, 395. Deseri a Deo damnum gravissimum, 433. Gratiae largitione corroborat nos Deus, 514. Opus est Deo ad bene agendum, 518. Gula. Vide Corpus. Hæduli inimicos societatis et avaros denotant, 594. Hæresis sermo de fide adulterinus, 416. Scientia ex Scriptura hausta, sed a recto sensu detorta, 521. Hæreticorum prava consuetudo, 523. Persuasibiles ar gutiæ, ac blasphemiæ duo titiones sunt, 525. Hæresum cupiunt auctores esse, 555. Eorum laudes Deo accept esse non possunt, 572. Libris ad morum emendationem spectantibus abutuntur, 613. Per dialecticam, rudes et hominum vulgus quasi deglutiunt, 613. Hasta instrumentum est ad eminus pugnandum, 431. Hebræi. Apud Hebræos septenarius numerus venerabi lis ob Sabbatum, 341. In eo tabernaculorum festum, tu bæ, ac dies propitiationis, 341. Septuagesimo anno soluta apud Hebræos captivitas, 341. Septimus annus apud eos venerabilis, in quo solo terra non excolebatur, servI que liberabantur, 331. Hericius animal est captu difficile et astutum, 590. Ejus descriptio, 594. Huic divites comparantur, 594. Hermogenes, 577. Hesperi. Arcturi et Pleiadis meminit Job 1, 9, Homicidii damnantur qui se ipsi per vim de medio tollunt, 503. Hominis formatio qualis, 344. Ortus exordium, 325. Re plere terram jussus, 331. Singulari præcepto conditus, 337. Manu propria formatus Dei, 337. Non ut cætera ani malia conditus est, 338. Quod Deo auctore formatum est, cave ne per malitiam polluatur, 338. Homini formationis suæ memoria utilis, 343, 344. Cur e terra non e coelo for mati fuerimus, 343, 344. Hominem primo formavit Deus, tum in paradiso posuit, 343, 344. Quo sensu bomo ad imaginem Dei factus dicitur, 325, 326. Similitudo nostra cum Deo non in corpore, sed in mente sita est, 327. Duplex unus idemque homo, 327, 405. Ex anima et corpore compositus homo est: caro ex terra est, anima coelestis, 386. Modus quo creatus est ho mo, hominis excellentiam probat, 325. Homo opus est Dei ratione præditum ad creantis imaginem conditum, 320. Ubi imago Dei, illic homo ab illo formatus, 328. In eo quod rationis ope principatu pollet, ad Dei imaginem conditus est,330. Deus qui creavit hominem ad imaginem suam, reliquit illi ut ad Dei efficeretur similitudinem, 333 ratione habes, quod sis ad imaginem Dei: a beni guitate quod sis similis ei, 334. Ad similitudinem Dei ef ficimur per Evangelium. 334. Cur Deus a principio ad si mi'itudinem suam non fecit et hominem, 334. Illud for mavit, de corpore hominis dictum: fecit, de anima, 338. Homo secundum angelos in rationalibus collocatus, Dei imagine cohonestatus, etc., 436. Hominis ætates. Crescit homo ut reliqua animalia, 330. Infantilis fines ætatis, 331. Primo septennio homo infans est, tum puer, exinde pubes, ab anno decimo quarto. Hic tertii augmenti finis, ac deinde vir, 331. Licet primis se ptenniis in aliam ætatem immutemur, non tamen in om ni vita per septennia immutamur, 331. Quanta triennis ætatis statura hominis visitur, duplo auctior erit, cum augmentum expleverit, 331. Trium septenniorum, nec non sequentis ætatis proprietates, 331. Tertio expleto septennio, corpus altiore statura non surrigitur, sed ro boratur, 331. Hominis imperium. Quantum deficit corporis viribus tanto rationis apparatu superior est homo bestiis, 327. Statim ac conditus est homo, juge imperium nusquam abolendum a Deo acciptt, 327. Animal imperio destina tum,328. Prima nobis constituta imperandi potestas: tum paradisi adjectæ delicia, 328. Præest omnibus animanti bus, 328, 329. Singularis hominis industria. 328, 329, 330, Homo cur conditus, 338. Idem et vilis et magnus dici potest, 337. Honor dignitatis est remuneratio, dignitas virtutis præ mium, 499. Honoris variæ acceptiones, 563. Hortinomen in Scriptura in bonam et in malam partem usurpatum, 424. Humana natura cum vestimento confertur, 391. In ca vix servatur cordis puritas,583 Conditionis humanæ sym bola, 408. Homo humilis dicitur qui per peccatum a pri stina sua celsitudine seipsum dejecit, 438. Posita nobis in interiori homine crescendi lex, qualis sit, 338. Vete rem hominem exuere debemus, 378. Animalium species ad exprimendos hominum mores assumpti, 594. Humilitas laudabilis in quo sita sit, 438. Hyacinthus, 469. Idola abominationes appellare, Scripturæ mos est, 436. Idolorum cultus omnino ridiculus et inanis, 436. Phanta smata eorum qui mendaciis fidem adhibent, idola sunt, 446. Ex quo erux nominatur, fugata idola, 446. Idolis la tenter assident præsides dæmones, 558, 559. Potestates demoniace statuis sibi dedicatis assident,558. Cum victi ma offertur idolo, portio dæmoni destinatur, 559. Qui fa cit sibi sculptile, comparat sibi dæmonem assidentem, et per dæmonem maledictionem domesticam, 559. Idololatria malorum maximum,437. Idolorum cultores simulacra vitulorum ex thure effingebant, eaque igni ad movebant,360.Comparantur terebintho quæ abjecit folia, et horto aquam non habenti. 425. Quomodo gentilium mores in idololatriam impegerint, 435. Idololatria igno minia vocatur, 443. Qui sint idolorum cultores, 423. Fal sas de Deo opiniones qui habent, spiritalem in seipsis idololatriam exsuscitant, 446. Ignis coelestis non comburit, sed expurgat, 514. Igni purgantur omnia, 563. Ignorantia. Qui ignorantia Dei laborant, licet Dei sa pientia undique collustrentur, hi versantur in meridianis tenebris, 609. Moralis scientia non ex se cunctis aperta, Bi quidem bona facere discimus, 411. Ab ignoratione Dei expurgata anima exauditur, 494. Imaginationes vitiose. Vide Cogitatio. Imaginesintuentium non repræsentant quælibet eorpo ra, 379. Qui in regiam imaginem contumeliam intorquet, proinde condemnatur, ac si in regem peccasset, 583.

col. 1211–1212page 26 of 32

Hine qui homini facit contumeliam, obnoxius est peccato, Inaurium usus in Rebeccæ sponsalibus laudatur, 468. Sæpe tamen condemnatur, 468. Cur inaures delegit Aaron ad conflandum vitulum aureum, 468. Qua ratione inaures deponimus, 424. Incarnationi divinæ fides non neganda, 529. Caro Domi ni conjunctione cum Deo evecta, fit mons, 427. Cum caro per suam cum Deo conjunctionem ad coelum est evecta, Divinitas ad nostra descendit, 429. Futurus Domini in carne adventus significatur, 513. Modus quo generatus est Christus cominuuís non fuit, 529. Dicitur virga oritura, et flos ascensurus, 567. Christus annuntiatur ex Davide secundum carnem oriundus, 567.Non secuudum speciem, sed re ipsa carnem assumpsit, 567. Inertia interinissio, quædam est eorum quæ ad officium nostrum pertinent, 406. Studium proprie homini conve nit, inertia veluti naturæ ipsius contraria, 407. Infernus os suum dilatare dicitur propter ingentem pereuntium multitudinem, 497. Comparatur animalibus quæ præ ingenti fame escæ inhiantia os dilatant, 497. Non est potestas mortuis præfecta, 497. Locus est obscu rus in intimis terræ visceribus, 497. Injustus jam in in fernum descendisse dicitur, 497. Quinam in infernum descendunt, 498. Infidelitas stupri mater, 416. Infirmorum cibus olera: esca solida perfectis conve nit, 449. Ingrati auimi vitium, 387. Pœna, 614. Iniquos inter et peccatores quænam sit differentia, 423. Iniquitatis soror est superbia. Iniquus justitiam su perbe despicit, 583. Justitia iniquis molesta, 458. Inquisitores, 392, Insomniorum æuigmata affinitatem habent cum iis quæ in Scriptura arcano sensu significantur, 382. Intelligentia quid, 507. Quis intelligens, 507. Ira vindictæ est appetitus, 511. Ira armiorem tristiti expletionem indicat, 511. Noutrum proprie dicitur de Deo, 511. Severa castigatio ira dicitur, 511. Furori præ stat, 511. Obturbat contemplationem sapientiæ, 509. Ira cundus sapientia destituitur, 509. Ira moderate proferri debet. Vitium illud penitus abscindendum, 509, Quovis subdito miserabilior is quem ira quasi vinctum trahit, 336 Iræ compos qui non fuerit, ludibrio habetur, 326. Natura iis maxime succensemus qui nobiscum necessi tudine sunt conjuncti, cum in nos peccaverint, 343. Isaac, 339, 381. Isaias eo tempore vivebat quo exsuperabant vitia, 383. Cur exordiatur a sermonibus quiad Judæam pertinebant, et ab ea civitate, in qua sanctuarium erat. 383. Ordo_to tius operis, 383. Refelluntur ii qui dicunt Isaiam et Eze chielem furore ac insania correptos prophetasse, 381. Propheta Osee Isaia videtur autiquior, 385. Cur de Isaia ait Apostolus Rom. x, 20, Audet et dicit, 398. Prophetia Isai apertissima est, 457. Isaias primum accipit apostola tus munus, 515. Isaiæ prophetia ætatibus multis Israelis captivitatem præcessit, 585. Israel idem ac Deum videns, 388. Scriptura plerumque Israelem vineam nuncupat, 392. Ex omni Israel pars quæ in Christum credidit, salva facta est, 396. Israel quid si gnificet, 408. Israel folia habet, legis umbram, quam a se excussit in plenitudine temporum, 425. Hortus est a Do mino consitus, sed arefactus, 425. Jacob obtenta victoria nomen Israel accepit, 430. Israelitici populi vestes non detritæ, quid significent, 466. Vinea dicitur populus Israeliticus, 477. Plus peccavit Israel quam Juda, 484. Plures quoque dies prò peccatis Israel numerantur, 484. Sub Roboam divisus est populus, cum Jeroboam tribus decem ad defectionem impulit, 484. Duplicem sortitus est appellationem, 484. Quare Israel vocatur Ephraim 521. Variæ Israelis captivitates, 569. Visio adversus Babylo nem Israeli a Babyloniis divexato sonsolationem af fert, 574. Israel pro spirituali et præstantiori accipitur, Jacob, 493. Jacob qui ob luctam supplantator et athle ta vocatur, obtenta victoria nomen Israel accepit, 430. Appellatio Jacob dispertita est in Israelemet Judam, 484. Nomine Jacob et Israel duarum rerum intelligentiam suggerere videtur Scriptura, 551. Jassa, Isa. xv, 4, idem quod factum præceptum, 603. Jasub idem est ac convertens, 524. Jazer, si interpreteris, dicitur fortitudo, 613. Jejunium. Ad jejunium commeudandum quid requiri tur, 404. Quæ jejunia odisse se Dominus dicit, 405. Je junii commendatio, 406. Moyses et Elias Deum quæsi turi, quadraginta dies a cibopotuque abstinuerunt, 406. Tenendus modus in jejunio est, 406. Ejusdem utilitas declaratur, 405. Jeroboam quis, cui nupserit, quid egerit, 521. Defecit Ephraim a Juda diebus Jeroboam, 530. Jeroboam tri bus decem ad defectionem impulit, 484. Jerusalem, 474, 512. Quando igui tradita; templum igni conflagravit. Propter peccata populi deleta, 396. Romanis obsessa est, 530. Deus conditor est supernæ ci vitatis Jerusalem, 599. Qui in ea salvandi sint, 599. Joannes, vox est Domini intercidentis flammam ignis, 361. Præparavit cervos, hoc est animas sanctas in monti bus commorantes, 361. Joannes baptizavit in deserto, 361. Revelavit condensadum vitia abscondita arguit, 361. Joatham idem ac Jao consummatio, 522. Jonæ signum descensum ad inferos resurrectionemque indicat, 527. Joseph, 380. Jothor, 422. Jubal, 493. Juda. Vide Israel. Judæa transnominatur Dei confessio, 525. Judæam pri mum habitatorem habuit Adamum, 478. Excepit et prima mortuum hominem, 478. Ibi os capitis Adam nudatum carne depositum, Calvariæ nomen loco dedit, 478. Verisi mile est. Noe sepulcrum Adam non ignorasse, rumorem que istum post diluvium divulgasse, 478. Ibi Christus ne cem pertulit, ut ubi mors invaluerat in Adam,ibi in Chri sti morte infirmaretur, 478. Locus iste pinguis dicitur, veluti primas post paradisum obtinens, 478. Judæus terrestris cum montem sanctum audit, ad Sion recurrit, 352. Judæi principes Sodomorum appellati,396. Et merito, 397. Populus Judaicus Gomorrha populus ap pellatur, 397. Sacrificia Judaica rejiciuntur, 398. Jejunia odisse se dicit Dominus, qualia jejunabant Judæi, 405. Manus eorum sanguine Christi plena sunt, 409.Cædis pa ternæ sunt hæredes, 409. Generatio adultera quæ Chri stum interemit, 115. Nulli jam apud Judæos bellatores, neque judex ullus, 449. Ad Joannem usque prophetia omnis penes Judæos stetit, dein eis defecit, 450. Non est Jedæus qui legis sensum modo spiritali interpretetur, 450. Judaici excidii tempus, 455. Extremum populi Ju daici excidium prænuntiatur, 456, 457. Operum Judæo rum fetus quales sint, 458. Judæi neque verbis beni gnioribus ad vitam, neque austerioribus ad pœniten tiam provocari poterant, 477. Qua ratione pro uvis spi nas protulerant, 479. Tempus extremæ Judæorum obsi diouis designatur, 496. Judæus secundum carnem, ad beatitudinem sanctis præparatam non respicit, 498.Judæi abalienati a Deo, 520. Obsignant legem et non introeunt, intrantesque prohibent, 541. Grammaticæ observationis simulatione mysteria recondita non detegunt, 541. Judaici ritus ia evangelicum institutum immutandi erant, 484. Judas,502.Judassi interpreteris, sonat confessionem,554. Judicii die justi rapientur, ac deducentur ab angelis, 343. Præmium vel poena pro meritis rependetur, 342. Octavus erit judicíl dies, 342. Septimo creationis die Bgu ratur in eo quidquid rerum sæculi est, animo excidet, 343. Quilibet die hoc anxius erit, 342. Verba Scripturæ divinitus inspiratæ pro tribunali Christi sistentur, 362. Sermones quibus ad memoriam revocatur justum Doiju dicium, sagittis sunt acutiores, 364. Judicium Dei jugiter ob oculos habendum, 370,411. Divinum judicium, purga tionis præbet locum judicandis, 413. Cur Scriptura re præsentat judicium per prosopopoeiam, 413. Verisimile est in temporis momento quamlibet vitæ nostræ actio nem veluti in tabula esse imprimendam, 413. In me moria hominum, species factorum excitabuntur. 413. la judicio Dei res ipsæ nobis coram sistentur, 431. Judicii in extrema hora futuri descriptio, 460. Princeps mun di hujus tradet nos Judici, 460. Qui condeinnabun tur,pronuntiato adversum se judicio tanquam justissimo assentientur, 462, Animus vi inexplicabili momento tem poris tum judicem, tum quæ divino judicio conjuncta sunt, sibi ipse finget, 462. Actiones nos circumsistent suis notis insignitæ, 465.Quisquis Christi reformidat tribunal, ac juventutis peccata revocat in memoriam, fastidiose ju dicium urgere non audet, 502. Tremendus ille, cujus ju dicium, supplicium æternum est, 540. Securum te judici nemo sistit, nisi lex, et accurata ejus observatio, 544. Adventus Christi in die judicii, dies visitationis est, 555. Cur dies judicii peculiariter dicatur dies, 581. Cur dicatur immedicabilis,581. Quod in die judicii eventurum sit, 581. Junior dicitur, non ætate juvenis, sed cupiditatibus ad dictus, 454. Juventus studioso virtutis impedimento non est, 454, Qui adolescentibus subjiciuntur miseri, 460. Juramentum prohibitum in Evangelio, 355. Qui non jurat perjurii vitavit periculum, 356. Sæpe firmum propo

col. 1213–1214page 27 of 32

situm juramentum vocatur, 356. Turpe et stultum est, se ipsum ut fide indignum accusare, ac juramentorum secu ritatem in medium proferre, 356. Sermones quidam spe ciemjuramenti præ se ferunt: nec tamen juramenta sunt, Justi rapientur judicii die, ac deducentur ab angelis, 343. Quasi stellæ in cœlum recipientur, 343. In iis spiri tus promptus est, caro infirma, 368. Potest quis quidpiam justum efficere, licet non juste, 411. Justus veluti lignum secus decursus aquarum, continuo irrigatur, 510. Arma justi quæ sint, 577. Justitia iniquis molesta, $438. Contemplatu difficilis, Laban, 493, 528. Labore parta magis amantur, 382. Lac non recipit imagines, 379. Lacænarum indumenta qualia, 469. Lameci cædes vindicatur septuagies septies, 342. Pe trus septies dimitti petens, Calni condonationem inducit Dominus vero, septuagies septies, Lameci. 342. Lana et nix cur assumptæ sint ad exprimendam rerum albarum similitudinem, 414. Lancea instrumentum est ad eminus pugnandum, Laudes suas acceptas esse non existimet qni falsas de Deo opiniones concipit, 572. Ejusdem cordis est et gloria apposite afficere, et laudibus recte ornare, 572. Laudibus non intumescere viri est provecta virtute præditi, 461. Leo, 336. Vide Animalia. Lex nova perfectiora præscribit quam antiqua, 356. Quibusdam jugum legis durum videtur, 538. Data est lex coram testibus cœlo et terra, 386. Lex parum diu floruit, statumque suum cum Evangelii doctrina et veritate com mutavit, 293. Quænam differentia sermonem inter et le gem, 397. Rejicitur et legalis pontifex, 400. Mentem le gis spiritali quodam sensu interpretari convenit, 400. Le galibus rejectis, Evangelii aditur susceptio, 410. Ex Sion egressa est lex, 430. Christi lex ac sermo, pacis causa est et origo, 431. Legis sensum modo spiritali interpretari eujus sit, 450. Evangelii præparatio præfigurata,466. Quæ in lege memorantur, cœlestium umbram esse credimus, 513. Tradita ad animas perficiendas præcepta, vias duras appellat Psalmista, 539. Deus concessit legis adminicu lum, 544. Lex et accurata ejus observatio securum te ju dici sistet, 544. Quidquid in lege observatu difficile, id in unam summam brevem et observatu facilem contrahitur, Libanus olim mons erat idololatriæ, 442. Totum Liba num comminuet Dominus, 360. Liber vitæ Scribuntur aliqui ad perditionem, 474. Quis deletur de libro viventium, 474. Liberum humanæ naturæ arbitrium, 415. Oportet prius velle, et tum exaudire, ut quod in nostra est potestate, Dulli sit obnoxium necessitati, 415. Beatitudo omnis, et quæ in molestiis traducitur vita,o nostra pendet volunta te, 415. Cum nequitia deponitur, id curæ nostræ effectus, 410. Singula ex se in causa sunt curaut a Deo abscedant, aut cum eo conjungantur, 442. Quid liberæ voluntatis, quid gratiæ proprium, 514. Natura nostra æqualem habet ad bonum et malum propensionem. Stateræ comparatur. Livor qui, 390. Loco non est circumcriptum quod vacat corpore, 346. Primaria ratione locus corporis est: anima velut corpo ris comes loco concluditur, 349. Locus pinguis quid, Lucas, 459. Luci, 424. Lunæ circuitus triginta diebus peragitur, 403. Lunula quid, 467. Quidam interpretantur torquem, Lux substantia est quæ dissolvit tenebras, 504. Quando clarior, 609. Luxuriam refrenat ciborum abstinentia, 405. Lyra qno in loco olim reponebatur, 490. Mulierum in conviviis lyram pulsantium pulchra descriptio, 490. Madai Mediæ conditor est, 586. Madai si interpreteris sonat dimensionem, 586. Magistratus procedentis in publicum descriptio, 344. Maledicentia est quid minus quam contumelia, 440. Malitia. Vide Vitía. Mane. Variæ vocis hujus acceptiones, 492, 493. Manna fuisse dicitur veluti terræ glacies, 602. Manus quid significet, 385. Orandi modus expansis ma nibus, sanctis familiaris, 408. Qui coelestia operatur, is manus attollere dicitur, 408. Mannum levatio vel de pressio conditionis humanæ symbola, 408. Manus sangni ne Christi plenas ostendunt Judæi, 409. Manus organa sunt cogitationis, 459. Manus Domini vocatur Job, 11, 5, et 19; xıx, 21, virtus vindex. Manus fortis virtus est quarumcunque rerum creatrix, 538. Manus Domini se singulis ætatibus osten dit, 568. Manifestata est in adventu Servatoris, 563. Maria Virgo legi purificationis non fuit obnoxia, 529. Post partum virgo permansit, 529. Ipsam prophetissam fuisse, ad quam accessit Isaias, per cognitionis accessum, pie creditur, 535. Maris nomine par est intelligi locum miseriarum, qui et lacrymarum vallis vocatur, 570. Masculus cur Dei conspectui ter sistitur, 400. Medi, 391. Medorum nomen transumptum significat a sufficienti, 586. Medicus ab ægrotis consulendus, 544. Melchisedech typus erat Domini. Is accepit ab Abra hamo decimam, 428. Mendicitas multis negotiationis est accasio, et obscenæ voluptatis materia, 357. Mentis curam habere muneris nostri est, 383. Malignæ potestates, erroribus circa cognitionem nos imbuere co nantur, 392. Quandonam mens fit infirmior, et contra, 406. Variis rebus comparatur, 442 et seq. Terrenis cupi ditatibus oppressæ deflenda conditio est, 553. Mens ma gua quænam, 559. Mens magna et prudens pro versipelli ingenio potest accipi, 560. Qui apud Græcos vim verbo rum perquirunt, dicunt mentem esse prudentiam contor tam, 560. Mercenario infamia inuritur, 616. Mercenarius sacer dotis non comedet sancta, 616. Miraculum de quo Act. III, 6, magis coegit ad assen tiendum Unigeniti Divinitati,quam propositionum nexus, Mitem ac bonum exasperare, magna sane pravitas, Moab si interpreteris sonat, de patre, 570. Varia quæ de eo referuntur in Scriptura, 600. Quæ Moabitidis noini ne, figurate in Scriptura exprimuntur, 601. Vetus consi lium Moab, nihil potuit detrimenti afferre Israeli, 611. Deus raro Moabitas fuit allocutus, 616. Monite demissum quid,467. Loco monilis demissi alius clarius dixit catenulas, 466. Mons terra est in altum edita, 427. Quibus solet Scri ptura nontium et collium nomen tribuere, 564. Mors comparatur nativitati, 375. Non formidanda, quæ vitæ occasio est, 374. Sanctorum virorum nativitas potius quam more lugenda, 374. Morientium pro Christo, reli quiæ pretiosa, 375. Multi mortem temere invocant, 578. Quinam possunt desiderare diem Domini, 579. Quinam sint legati qui turbabuntur tum, cum dies Domini ins titerit, 579. Mortificatio. Vide Corpus. Moyses,382. Septimus ab Abrahamo legem accepit, 341. Quadraginta annis Egyptiis disciplinis institutus; alteris quadraginta contemplationi operam dedit: post quos Dei visione dignus habitus, hominum curam suscepit, 382. Mosaica manuum levatio vel depressio, conditionis huma næ erant symbola, 408. Moyses a socero suo Jothor acce pit consilium,422. Deum ad se loquentem audivit.Loquen di tarditatem confitebatur,439. Dei conspectione donatus, 474. Principatum non ambivit: ipsa sua recusatione, in firmitatisque confessione promeruit, 457. Missus ut bo num beneficium in populum conferret, 514. Recensetur inter apostolos, 515. Cur missus deprecatur, 517. Cum se ab administratione humanarum rerum submovisset, longe a castris tabernaculum suum fixit, 524. Moysis facies aspersa est gloria, 572. Mulier in quibus imbecillior est viro, 335. In quo fe mineus sexus virilem excedit, 335. In quibus feminæ et viri æqua conditio, 335. Mulieris cujusdam pium furtum, 335. Nativus capillorum ornatus, mulieribus pro velamine datus, 470. Fadum mulieri tonderi,fœdius deturpari cal vitio, 470. Mulier quæ ideo se exornat, ut incontinentium desideria ad se allíciat, jam in corde adulterium commi sit, 444. Mulier stuprum anhelans, obtutibus suis impuri tatem animæ declarat, ac exitiosum quoddam virus jacu latur, 464. Comparatur basilisco, 464. Quæ venari multos in animum induxit, incedit surrecto collo, 464. Efferentis se, et in deliciis viventis indicium, 464. Quæ in obliquum detorquent oculos, pravæ voluntatis specimen præbent, Mundi corde. Ajest Spiritus sanctus iis qui puri aunt affectibus, 479.

col. 1215–1216page 28 of 32

Mundus universus velut liber scriptus, qui Dei laudem in memoriam revocet,338. Mundi hujus sapientia,dogma tum ad salutem necessariorum ignorantiam gignit, 582. Mundi hujus confusio potest appellari Babylon, 592. Munera. Ad munera si porrigat manum Ecclesiæ præ. ses, socius furum nominatur, 417. Inter præcepta illud erat, ut principes manus suas excuterent a muneribus, Musca, a stercore sumit originem, 531. Musices ac citharæ fuit amantior Laban, 493. Mystica non omnibus dicere convenit, sed proximo, id est mysteriorum participibus, 354. Dei donum est cum Spiritus sanctus lucem infundit ad intelligenda mysteria, Nabay nomine sessionis interpretatur, 603. Nabuchodonosor, 380, 528. Populum in captivitatem abduxit, 569. Nathan, 479. Natura. natura nobis inest magna opportunitas ad bonum, 544. Naves maris quinam appellantur, 444. Nazaræi, 508. Nebrim aqua, 605. Aliena est ab illa aqua quam iis qui in se credunt impertit Deus, 605. Vis hujus nominis, Ne brim, ignota, 605. Nemora appellat Scriptura eos qui fortuito inter se per misti, nullos fructus edunt, 564. Neomeniæ, 403. Quid per eas Isaias 1, 15, intelligat, 403. Nigrum argentum quidam dicunt ob rubiginem qua perfunditur, 503. Nilus ab Ethiopia ducitoriginem: qua parte se in mare exonerat, Ægyptum habet adjacentem, 351. Ninive. In Ninive nuntiabatur futurum exitium, quia Deus vult peccatoris pœnitentiam, 577 Nix imagines intuentium non repræsentat, 379. Quo modo inalbescat, 414. Cur ad exprimendam rerum alba rum similitudinem, nix et lana assumptæ sunt, 414. Noe non maledicit Cham, sed ejus germini, 582. Notitia Dei. In mundum quasi in communem scholam introducti, Deum cognoscere jussi sumus, 445. Duobus modis coguoscitur Deus, aut per visibilia, aut per legis tradita doctrinam, 538. Nox ex seipsa est quiddam triste, 601. Quod noctu irrogatur supplicium, solet esse acerbius, 601. Nubes et pluvia quid, 483. Nubibus prophetæ compa rantur, 483. Numeri. In Numerorum libro quinam numerentur, quinam non numerentur, $65. Numerus senarius mundi creationi est affinis, 341. Nec alium ex se gignit, nec ab alio gignitur, 341. Apud He bræos venerabilis est ob sabbatum, 341. In eo Tabernacu iorum festum, Tubæ, ac dies Propitiationis, 341. Objurgationum finis perutilis, 431. Quamobrem repre hensione utendum est, 431.In objurgatione modus tenen dus, 441. Octava dicta est in Scriptura, æternitas statum hunc secutura. Hinc psalmi pro octava inscribuntur, 492. Oculi cur in capite positi, 345. Non unus satis erat, 346. Cur senes quæ sunt valde prope non cernant: quæ remotiora clarius contueantur, 346. Tunicæ oculi quales, 346. Palpebrarum descripiio et usus, 346. Pupula oculi contactum omnem respuit, 346.Cur promineant palpebris pilorum cuspides, 346. Cur rem longe distantem specu lantes, curvatam manum superciliis obtendamus,347.Su perciliorum usus, 347. Ex exiguo uno membro, oculo nempe, divina pensanda erga homines providentia, 347. Noxia est corporis quod concupiscitur contemplatio,444. Multis Scripturæ locis, malam in partem accepti sunt oculorum nutus, 465. Odorum suavitates ægrotis subministrantur, 340. Pars voluptatis suavitas est odorum, 469. Suavitas odoris insti gat ad libidinem, 470. Og appellatus Rex Basan, quod interpretantur obstru tionem, 443. Olera infirmorum cibus, 449. Onocentauri. Quos onocentauros Septuaginta dixere, pilosos nominavit Aquilas, 588. Sordidum quoddam dæ monum genus indicat, 588. Opera. Non solum bonum opus faciendum, sed recto animo, 353. Qui operatur justitiam, inconfusibilis est Do mini operarius, 353. Per opera bona pœnitentiam agere convenit,398. Nisi præ oculis judicium Christi habeamus, in bonis operibus perseverare non possumus, 411. Ad justitiam quæ in baptismo infunditur conservandam re quiruntur opera bona, 414. Omnis actio præter rectam rationem patrata, Deo est abominatio, 436. Obscenæ actio Des sancto sunt, abominationes, 436. Perfecta malitia est cum quis et voluntate peccat, et factis, 459. Delicta quæ ad opus perveniunt,peccata propria esse credendum est, Opprobrium. Vide Correptio. Orion stellarum splendidissimus, in die judicii lucem non dabit, 581. Stellarum viginti duarum collectio dicitur a Scriptura Orion, quem nonnulli Booten appellant, 581. Stellarum istarum magnitudo, 581. In boreali parte lo cantur, 582. Ornatus corporis sicut est vanus: ita et gloria ex eo emergens, 467. Orphani qui vere sint, 412. Os dicitur vis sermonis captiosa, 552. Osee prophetia videtur Isaiæ prophetiam præcessisse, Otium omnem diem festum sequi videtur,406.Odiosum otium qui agere dicuntur, 406. Fugiendum, 406. Quo modo nos vult otiari Dominus, 407. Ovium nomine quinam designantur, 533, 594. Ovis im becillitas, 585. Ozias rex Juda idem ac fortitudo Jao, 522. Idem qui II Paralip. xxvi, 1. Ozias dicitur, Azarias IV, Reg. xiv, 21, vocatur, 385. Prophetarunt sub Ozia, Isaias. Osee et Amos, 385. Regem Oziam fuisse improbum historia pro didit, 596. Palmites. Vide Vitis. Palpebra. Vide Oculus. Pantheræ qua ratione deluduntur,329. Vide Animalia. Paradisi terrestris descriptio, 348. Quamobrem condi tus, 348.Quomodo ad vitam in paradiso olim constitutam postliminio quis redeat, 340. In paradiso primo communi bus lignis ac stirpibus conferto, postmodum longe præ stantiores enalæ sunt arbores,347. Paradisi terrestris de liciæ, 349. lis quæ sunt vitæ hujus longe superiores, 349. Delicias eas fuisse quibus libido procreatur, ne dictu quidem pium est, 350. Plantarum ejus nomina pressa si lentio sunt. Locus Eden, nominis etyme voluptas expo nitur, 350. Cur mundo jam constituto Deus plantavit pa radisum, 350. Qui sanctorum sedem locum corporeum dixerit, nihil ab ea quæ deceat de paradiso conjectura forsitan erraverit, 351. Parentum flagitium tanquam lex ad posteros transit, Partus dolor qualis, 580. Quid significet, 580. Parvulos appellat Christus eos qui revelatione myste riorum fuerant dignati, 542. Pascha non in fermento malitiæ, sed in azymis sinceri tatis celebramus, 401. Ad vesperum Pascha Christus im molatur, cujus caro vere est cibus, 401. Pastores Robur panis aufertur ab Ecclesia, cum labo rat penuria eorum qui dogmata solida tradant, 449. Pa storum penuria desertionis est signum,450. Cum de anima agitur, pastores inquirendi, 452. Cum Ecclesia ab adulte rantibus verbum gubernatur, ipsi dominantur derisores, 455. In tribuendis Ecclesiarum præfecturis, nulla persona rum ratio habenda, 456. Quinam indigni pastores, 456. In Judaica seditione plurimi seipsos judicabant indignos qui cæteris præficerentur, 456. Hoc tempore plurimi indigni non contradicunt, plurimi se intrudunt, 456. Principatum ambiunt non pauci, 457. Qui corpori Ecclesiarum præfi ciuntur, iidem loco capitis sunt, 604. Patientia. Quæ libenter gerenda suscipimus, tametsi ardua, sustinere solemus, 514. Paulus. S. Paulus simul ut bibit fidem, sine mora ad prædicationem accessit, 547. Quasi cursor, festinavit ad finem, 548. Inter dispersos Israel et Juda numeratus, 569. Se sapientem architectum vocat, 453. Paupertas dux est ad pietatem, 435. Nonnulli pauperes beati, qui pietatis causa, aspernati sunt omnia, 464. Pax quæ a Deo datur, terminum non admittit, 550. Peccatores judicii die, peccatorum pondere ad inferna cadentes jacebunt, 343. Qui in peccatis perseverat, gau det in ipsis: qui ad se revertitur, ut fetida abominatur, 366. In iis qui vincuntur, effertur caro, anima languet, 368. Voluptariorum anima veluti redigitur in servitutem,. dum ad carnis famulatum detrahitur, 375. Bovi et asino confertur Dei contemptor, 387. Quando deficimus a Deo, alienis qui nos devastant tradimur, 391. Descriptio juve nis in stuprum prolapsi, quomodo omnimoda illum dein ceps ruina maneat, 392.In deflentium loco stare non vult. siquidem erubescit, 392. Fictas excusationes ad inquisi tores fallendos comminiscitur, 392. Qui dicit, peccavi, et

col. 1217–1218page 29 of 32

postea in peccato perseverat, hic nequaquam confitetur 407.Qui ubi peccatum suum deprehendit, illud odit, is con fitetur,407.Nihil utilitatis accedit ex peccatis condonatis ei qui adhuc peccat, 407. Qui impurus est, nihil percipit lucri ex remissis impudicitiæ vitiis, 407, Tunc animæ peccata remittuntur,cum virtus animæ dominata, ei iu habitum codtrarium odium concitat,407. Qui sic in se affectus est a prioribus delictis potest absolvi. 407. Ei qui habitum affectui ad peccandum propendenti contrarium recuperat utile est venia donum, 407. Interminatur Deus fore, ut repudiet eos qui postquam a multis casibus sese erexe runt, tunc demum succumbunt, 407. Vox ultra indicat sæpenumero similia flagitia condonata, 407. Fieri nequit ut quis sine venia quæ a Deo concedatur,vitæ secundum virtutem instituendæ sese dedat, 407. Dei voluntas est, ut is qui in peccatis versatus est, finem imponat præter itis, et per poenitentiam reviviscat, 408. Anima in peccato mali habitudine constituta, comparatur iis quæ multoties, et cum multo labore tincta sunt. 414. Brachium peccato ris est peccati vix effectrix, 423. Quænam inter iniquos et peccatores sit differentia, 423. Qui priusquam verbum discerent peccavere, indigent ut per aquam purgentur, 475. Qui post acceptam vitam, reddunt se sanguini ob noxios,per ignem purgandi, 475.Qui opera patrat corru ptioni obnoxia, vineæ similis est, 482. Miserrimi qui ineunte et desinenre vita, non supersedent a vitiis, 492. Injustus jam in infernum descendisse dicitur, 497. Unus quisque stringitur peccatorum suorum vinculis,501.Com buretur peccatoris radix, 510. Quisquis deprehensus in peccatis, conscius est dignum se esse qui per verbera convertatur, jam peccatum declinans, fugit quasi a flamma 565. Cum peccamus,adjungimus nos dæmonum exercitui, 566. Qui mancipantur impuritati, et ab ira vincuntur, et serviunt avaritiæ, hi super se Dominum regnare nolunt, 580. Peccatum solus Dominus non fecit, 428. Omne pecca tum per insipientiam admittitur, 366. Si in apertum pro dit, spem emendationis ostendit, 366. Cum rubro colore comparatur, quod animas perimat, 414. Hominem a pri stina sua celsitudine dejicit,438. Peccata quæ quamdam inter se cognationem habent, pari ratione puniantur,440. Quemcunque excæcaverit peccatum,is veluti Samson, ab alienigenis illuditur, 455. Admissa per ignorantiam ablu̟ tione indigent. 475. Quæ vero ad mortem ducunt, sanguis vocantur Ïsai. Iv,4,ac ustionis judicio egent, 475.Qui de licto priori secundum et tertium nectunt, trahunt peccata quasi funiculo, 501.Comparantur iis qui funes nectunt, 501.Malitia per longas molitiones consummata funiculus longus est, 502. Ejus descriptio in incontinente, 501. Ta les funiculi solutu difficillimi, 501. Cur comparentur jugi corrigiæ vitulæ, 501. Nihil sic obturbat contemplationem sapientiæ, ut pec catum, 509. Uva acerba dicitur, 525. Gramini compara tur. Præcedens peccatum, fit peccandi occasio, 553. Pec catum insitum non est nostræ naturæ, sed postea inter venit, 556. Qui inquinatur peccato præsentem amittit munditiam. Per pœnitentiam expiatur, 591. Peccatorum recordatio quare fugienda, 594. Varii effectus, 340. Pentapolis, 396, 397. Peregrinatio est commoratio temporaria vitam tran sitoriam indicans, 352. Perfectioni acquirenda alimentorum abstinentia haud satis est, nisi anima ab his quæ malitiam nutriunt absti neat, 405. Personarum acceptio. Vide Justitia. Petra. De petra varia in Scriptura occurrunt dicta, 438. Petrus. B. Petri visio Act. x, 11, quid indicabat, 594. Phacee, Isa. VII, 1, idem ac adapertio, 522. Phantasmata eorum qui mendaciis fidem adhibent, idola sunt, 446. Pharao, 380, 528. Pharisæi oratio, 408. Philisthæis, seu Palæstinis divinatio peculiare exerci tium fuit, 434. Alienigenæ proprie dicuntur, 597. Phi listhæum nomen in linguam Græcam conversum sonat cadentes potu, 599. Phlegmone quid, 390. Phoenices consueverant cum bobus arare vineam, 488. Phygellus et Hermogenes traditi Satanæ non in per ditionem, sed ut discerent non blasphemare, 577. Physicus dicitur qui pulchritudinėm visibilium con templatur, 494. Pleiadis mentio fit in Scriptura, 582. In Pleiade se ptem stellæ apparent. Collocantur in triangulari forma, Pluvia quid, 483. Poenæ genus duplex, 453. Pœna gravissima ab adole scentibus regi civitatem, 453. Poenitentiæ signum saccus, 326. Per pœnitentiam ac confessionem placatur Deus, 342. Stulti ad lucem per pœnitentiam reditus, fratrum amatori festus dies esse de bet, 403. Dei voluntas est ut is qui in peccatis versatus est, finem imponat præteritis, et pœnitentiam revi viscat,408. Qui per præclaram pœnitentiam abundanter seminat, manipulos pœnitentiæ auferet, 459. Per pœni tentiam expiantur peccata, 591. Invitat pœnitentia ut quis prius cor suum conterat, deinde ut poenitentiæ suæ mo dum notum efficiat, 604. Ab imperfecto ob minorem æta tem non exiguntur pœnitentiæ opera, 605. Poma non solidus cibus, 393. Populus et gens plerumque conjunctim dicuntur in Scriptura, 388. Potentes qui intelligendi, 420. Potoribus cur insit inexplebilis bibendi libido, 489. Supplicium æternum sibi accersunt potores, 489. Plura pro ebrietatis apparatu fingunt atque comminiscuntur, 448. Potus certamen instituunt, 448. Vini perniciosi effe ctus,489.Temulentorum corpora torrentium alveis com parantur, 489. Ebriosis quæ pœna infligenda, 490. Præcepta lux sunt, quæ ignorantiæ tenebras excu tiunt, 495. Præceptores mali rei sunt mortis discipulorum, 606. Præda spoliorum est distributio, 557, 571. Prædicatio.Verbum Evangelii, dum illud proximo præ dicamus,nullo dolo aspergendum, 354. Initium sermonis prndentis, est fides in corde loquentis, 372. Is cujus sana doctrina, et vita inculpata est, is coarguendi licentia uti poterit,398.Sermo Domini ad vitam invitans carmen erat Joannis prædicatio erat lamentatio, 477.Quisquis non fa cit, etianisi doceat, omnem sibi adimit fidem,qua utilis esse possit, 343. Præses Ecclesiæ, si manum porrigit ad munera, so cius furum nominatur, 417. Princeps a vindicta sumenda debet abstinere. 419. Principum vindicta 419. Calamitates subditorum sunt, 454. Princeps quis vere, 456. Principia prima ac bases in dogmatibus supponuntur Probi viri est veritati indagandæ operam dare, et raro ad carnis curam descendere, 404. Pauci probi trapezitæ, pauci cui cuncta explorare, retinere bona, et ab omní specie mala sibi temperare possint, 417. Actio una virum probum non perficit, 354. Prophetiæ donum quodnam, 378.Quomodo animadigna prophetiæ dono evadat, 380. Propheticus afflatus visis quæ in somnis accidunt comparatur, 380. Prophetæ olim vi dentes vocabantur, 380, 573. Divinorum virorum mens aliquando per visionem, aliquando per somnium videt, quæ nec per oculos nec per aures accepit, 380, Vident prophetæ non futuræ solum,sed quæ in præsentibus sunt abdita, 380. Est et prophetia cum aliquid per somnium præscitur,480, Quomodo Pharao et Nabuchodonosor fu iura præscierunt, 380.Quomodo Balaam propheta et Cai phas, 380.Non pro merito Balaam et Caiphæ contigit ser mo, sed pro temporis opportunitate, 381. Cur propheta vocatur videns aut ante videns, et prophetia visio, 383. Nonnulli prophetiarum suarum tempora non assignarunt, 385. Plures ne patrum quidem meminere, 385. Ex obs curis parentibus nati prætermissi sunt, 385. Cur alii Bar barorum adnotarunt regna, 385. Prophetæ omnes condu cibilia suadentes fuere consiliarii, et ante eos Moyses, 422. Gentes quæ Deo curæ non esse arbitrabantur res humanas irridebant prophetas, qui uti ex persona Dei concionabantur, 426. Ad Joannem usque prophetia omnis penes Judæos stetit, dein eis defuit, 450. Ecclesia donum prophetiæ reperitur, 450.Prophetæ nubibus comparan tur, 483. Quomodo Verbum Dei percipiebant, 352. Non tanquam a mente alieni loquebantur, 573. Prospera. Vide Calamitates. Protorcular est Judæorum synagoga, 479. Providentia divina erga homines, 347. Inter quosdam non convenit, utrum Dei providentia gubernentur omnia, an temere ferantur, 503.Sicut Deus ad hominum curam o colo respicere non fastidit: ita nec cœlestes virtutes hominibus ministerium suum denegant, 513. Proximo non nocendi præceptumo, multam requirit dili gentiam, 355. Homo quilibet proximus noster” est, 354. Psalterium, Vide Cithara. Pseudo apostoli nonnulli, operarii dolosi in apostolos Christi transfigurati, derelicti sunt a Deo, 613. Pseudoprophetis (In) tempore Micheæ, sicut in Ana nia ætate Jeremiæ fuit spiritus mendax, 553. Pudore (Qui) suffunduntur, vultus colorem immutant, 580. Quæ pudica est mulier, defixis præ pudore in terram oculis, faciem habet deorsum demissam, 464. Puellam dici posse mulierem ætate florentem; virgi

col. 1219–1220page 30 of 32

nem vero pueliam non posse contendunt Judæi, 528. Contendunt iidem Hebræum nomen puellam,non virgi nem ut volunt Septuaginta, significare, 528. Ast patet ex Deuter. xx, 25, III Reg. 1, 3, puellæ nomen de virgini bus dici, 529. Pulchritudines et deformitatis propria, 505. Pulveri qui comparantur, 510. Purpura, 469. Diluto rubore imbuta est, 414. Figura est doli, 468. Purpuræ usus, 468. Vestis purpurea molli tiei et jactantiæ occasio, 470, Qui purpura indutus est, abjicere se in terram Deumque adorare fastidit, 471. Quercus. Vide Terebinthus. Rasin et Aram idem ac sublimis, 536. Ratio singulatum dicenda,tum agenda debet dijudicare 411. Qui rationis custodian rejiciunt, ii patent belluinis cogitationibus,et dæmonibus improbis, 481. Cum judicio omnia facienda sunt, 481. Quies eorum qui judicantur ju dicia justa sequitur; tumultus judicia injusta comitalur 484. Qui non judicat quid agendum,aut non agendum, is patrat iniquitatem, 484. Rebecca, 469. Reges instituti ex propria populi Judaici temeritate et amentia, 421. Regnum Dei quid, 612. Reliquiæ pretiosæ, ubi contigit mors pro Christo,315. Qui martyris ossa tetigerit, sanctitatis participationem accipit, 315. Requies duplici sensu potest accipi, 568. Respicere et considerare in eo differunt, quod respi cere de perceptione quæ fit per oculos; considerare, de mentis contemplatione sit dictum, 490. Resurrectionis mysterium præsignatum, 550. Reticulum videtur fuisse ornatus capillis intertextus, ut ipsis colore suo colorem excitaret, 468. Reticulum spouse Cant. vII, 5, commnendatur, 468. Roboam assimilis est is, qui vani sui cordis volunta tem sauiori consilio præfert, 452. Roboam dicitur Ju nior, 454. Romani imperii tempora prædicta, 520.Quæ de Assy riis prænuntiantur Isa. vi, 20, forsan ab exercitu Romano in ortu Emmanuelis adimpleta, 531. Romelias idem ac elatus circumcisionis, 522. Romeliæ filius tropice sermonem falsam doctrinam continentem significat, 536. Sabaoth, hoc est exercituum, 542. Sabbata quænam falsa, quænam vera, 403.Quæ de sab batis dicuntur,maledictioni reddunt obnoxium eum qui ea corporali sensu intelligit, 403, Quisnam sensus spi ritalis, 403. Saccus poenitentiæ signum, 326. Contritioni et hu militati occasio, 470, 471. Sacerdotibus sancta ingressuris, et Nazaræis usu vini et sicer lex interdicit, 508. Deflendus is cui commissa est mysteriorum dispensatio, si animum vino immersum circumferat, 508. Vestes quibus induti sacerdotes in troibant in sancta, symbola erant, 469. Sacrificia non omnino rejicit Scriptura,sed tantum Ju daica,398. Reprobatur multitudo, unam requirit hostiam. Unusquisque Deo offerat seipsa, 898. Approbata est ad delendum peccalum hostia una,398. Victimarum incen sarum vaporibus, fumoqce ex thure prodeunte aluntur dæmones, 398. Varii sacrificiorum ritus, 402. Sagittæ infixæ David, quæ, 364, 365. Sermones sagittis acutiores, 361, 365. Salvator dici potest homo ille nobilis de quo Luc.xix, 12, 379. Mundum peccati imperio subjectum videns, rex corum fieri non recusavit, 579.Ast qui hujus sæculi prin cipi subjiciebantur, miserunt legatos qui ejus imperium detrectarent, 580. Legati hi sunt qui mortis Servatoris fuere auctores, 580. Samaria, inimicorum regio est, qui sanam doctrinam depravarunt, 526. Metropolis Israelitarum, Samaria, Sanctis quænam voluptas congruat, 350. Sancti quasi lumen sunt lucernarum, quod solis luce obtunditur, Sapientia quid, 507. Sapiens quis, 507. Saulus filius, 484. Ventriloqua ope dæmonum nuntia vit Saüli futuram stragem. Quomodo id factum sit,543. Scientia quid, 507. Quis sciens, 507. Scientia omuis ex Spiritu sancto est, 508. Nemo novit quot et quanta ignoret, nisi scientiæ hujus habuerit gustum, 546. Scintillis ignis, opera peccatorum comparantur, 4%. Scripturæ divinitus inspiratæ verba pro iribunali Chri sti sistentur, 362.Dum lumen quod in divinis est Scriptu ris, quasi in speculo refrangitur, nos ipsos intelligimus, 324. Otiosum verbum arguere, gravis hæc in Scripturam blasphemia,332.Citra offensam in Scripturis versabimur, si ex iis quæ faciə percipi possunt adjuvemur, et ab iis quæ sunt iutellectu difficiliora non offendamur, 381. Cur in Seripturis data opera voluit Deus esse obscuritatem, 382. Vitæ puritas requiritur, ut id quod in eis obvolutum est dignoscamus, 382. Futura quasi jam facta enarrare solet Scriptura, 390. Diversa merces diverse audientibus Scripturæ sensum, 415. Qui Scripturis abutuntur, 417. Scripturæ proprietates, 426. Nihil otiosum in Spiritus sancti verbis, 429. Vilia præsertim et ingloria nullo nu mero habentur in Scriptura, 435, 596. Prius fides simplex Scripturis adhibenda, tum sensus delitescens pervesti gandus, 526.Scripturæ mos est ut valgi existimationem in rerum nominibus sequatur, 560. Sebama idem sonat quod conversio, 613. Quid per vi neam Sebame intelligendum, 613. Seboim, 396. Sedec vox obscura, 611. Seditionis proprium est, nihil ut discernatur, 455. Segor est locus ad quem Lot e Sodomis egressus per venire potuit, 604. Segor urbs est in Palæstinæ finibus jacens, 604. Semen dicitur vel quod provenit ex alio, vel quod alte rius ortui dat initium, 592. Semen pravum dicitur, qui nequitiæ exemplum primus dedit cæteris, 592, 593. Se meu de quo Isaias, 1, 9, Christus est, 393. Senarius numerus, 341. Senior et presbyter quisnam, 450. Hunc aufert Domi nns cum indigni offeruntur, et digni negliguntur, 450. Plus confert ad presbyteri commendationem senectus mentis quam crinium albor, 451. Seniores ac principes per sanam doctrinam,ac per bona vitæ privatæ exempla vineam Domini excolere debent, 463. Sennaar, 558. Septenarius numerus, 341. Variæ septenarii numeri significationes, 342. Seraphim puid, 515. Præcipua corum vita est pulchri tudinem Dei contemplari, eique jugiter gloriam dare, 515. Cura erga homines functio est adventitia, 515. Sermonem inter et legem quænam differentia, 397. Fi dei dogmata sermonesque ad mores emendandos idonei robustiorem animam reddunt, 405. Sermones quidam sunt quibus ab ipsa veritate quasi muro munimur, alii ad cor roborandum mendacium excogitati, 443. Sermo intelli gentiæ quasi vehiculum, 449. Sunt qui sermone doctrinæ disseminato, amplectuntur sermonem, et fructum ferunt 540. Sunt qui animum occludunt, ne veritatis sermo ingrediatur, 540. Serpentis dicuntur vitia ob voluptatis varietatem, 361. In paradiso serpens mitis erat, erectus in pedes incedens, 349. In locum angustum immittit se serpens, ut pellem ac senectam exuat, 378. Serpentis prudentia quænam, 560. Laudatur, 378. Quinam per serpentes designantur, Siceram vocant Hebræt potionem quamlibet quæ temu lentiam facere potest, 488. Siceram si interpretamur, ebrietatem significat, 508. Signum res est conspicua, aliquid in se obscuri indi cans, 527. Signum semper præsens est, sed vel præter ita, vel præsentia,vel futura indicat,527. Signa vocantur a Scriptura,ea quæ sunt admirabilia ac mysticum sermo nem exprimunt, 527. Signum ipse per se dǝdit Deus do mui David, 328.Signum rei cujusdam stupendæ demon stratio est, 528. Signum de quo Isaias, 1, 12, crux est Christi, 569. Sin dæmonum species, 588. Siloa aqua, 535. Per aquam Siloam tropice missum cælis Verbum divinum intelligendum, 539. Similago sæpenumero in sacrificiis adhibetur, 402.Ejus usus abrogatus, 402. Similia spiritalis est is qui de Deo habetur sermo, a corporali intelligentia discretus, 402. Simon, 516. Sion, 474. Mens interdum appellatur Sion, 600. Sirenes. Per sirenes, dæmones designari videntur, 588. Animal illud solitudinis amans in arenis sterilissimis sæpe latitat, 588. Exteruus sermo tradit sirenes mulieres fuis se suavissime cantantes, 588. Qui aures avertit a verita te, ut ad fabulas convertatur, is a sirenibus detinetur, Sodoma, 387. Idem ac declinatio, 396. Qui sint princi pes Sodomorum, 396, 307, Historia de principibus Sodo morum silet; regum tamen devictorum commeminit,

col. 1221–1222page 31 of 32

396, 397. Sodoma quid significet, 588. Pentapoli præfuit, Solitudo hominem juvat ad animum colligendum,524. Multi solitudinus amantes fuerunt, 524. Somno qui potiti sunt, cur subpallescant, 326. Somoron, id est, Samaria, 526. Sophismatibus dolosis et pravis colloquis nonnulli cor rumpunt bonos mores, 603. Sorech Symmachus interpretatur electam, 478. Speculator is dici potest, qui a visibilibus ad meta physica progrediens, Deo ipsi adstiterit, 494. Spes in Deo posita alternas vices non admittit, 566. Beatus qui omni spe rerum mundanarum a se sub mota, unicam spem suam in Deum eonfert, 566. Spinas rose qui conspicit,is in peccati memoriam re deat, 348. Spiritus sanctus omnibus adest: sed iis solum qui puri sunt affectibus peculiarem exhibet virtutem,379.Quid re quiratur,ut quis ad suscipiendum Spiritum sit aptus,379. Humanæ naturæ vires superant operationes Spiritus,379. Cujusqne animæ meritum intuetur.et juxta meritum dis tribuit, 379. Non in quibuslibet mentibus operatur Spi ritus 379. Per solam Spiritus divini præsentiam confun ditur improba potestas, 381.Spiritus sanctus os dictus, quod ex Dei ore processisse dicatur, 415.Scientiæ omnis fons et origo, 508. Spiritus septem apud Isaiam, x1, 2, 472. Spolia sunt quæcunque prostratis cadaveribus circum ponuntur, 557. Stella privatim dicitur stella: stellarum congeries astrum dicitur, 582. Sterilitas aut infecunditas, utrumque apud veteres ma ledicto obnoxium, 472. Stupor pro admiratione dictus, 381. Subditi ad mores eorum qui rerum potiuntur ut pluri mum sese conformare solent, 417. Subdolum animum et tectum designat Isa. 1x, 18, Superbia soror est iniquitatis, 581. Omnino fugienda, 336. De se altum sapientis ac superbi descriptio, 344. Pharisæus in superbiæ peccato versabatur, 408.Fortas sis primum peccatum contumelia ac superbia, 440. Vide tur contumelia origo esse superbiæ, 440. Varia ejusdem genera, 440, 441, 465. Excelsus ac sublimls affectu tan tummodo a contumelioso et superbo differt, 441.Ejusdem elegans descriptio, 441. Supercilia. Vide Oculus Suphir regio in Indorum gente sita, in qua lapides pretiosissimi gigni solent, 584. Sycaminus qualis arbor, 551. Symbolum est synago gæ gentilium, 552. Synagogæ gentilium symbolum sycaminus, 552. Syrus juxta Hebræos vocatur Aram, Israel vero Ephraim, quod ex illa tribu prodierit Jeroboam, 521. Tabeel idem ac bonus Deus, 523, 525. Tabernaculum Dei,caro dicitur, 352. Si Deo digna est, Dei tabernaculum efficitur, ad eum modum quo habitat in sanctis, 352. Forsan corpus tabernaculum est in quo inhabitat Spiritus sanctus, 393. Temperans quis vere est, 613. Temporis natura æque durat ac iste mundus,427.Tem poraria spatia a sole, luna, et firmamenti motu ortum habent his corruptis, tempus desinit, 427.In tres par tes tota temporis natura dividitur, 616. Tenebræ aer est luce privatus, 504.Qui Dei ignorantia laborant, hi versantur in meridianis tenebris, 609. Tene bras meridianas interpretari licet, alienationem mentis, Terebinthum et quercum eamdem esse arborem ex Genesi xxxv, 4, 9. didicimus, 425. Interpretes quidam terebinthum, quercum reddiderunt, 425.Idolorum culto res comparantur terebintho que abjecit folia, 425. Terra magna pars non habitatur, ea nempe quæ solis ardoribus exusta est, et borealis quæ gelu rigida, 331. Terræ fundamenta, humanæ naturæ ignota, 584. Juxta gentilium opinionem, locata sunt in centro globi mun dum circumcingentis, 584. Theristrum videtur esse indumentum aestivum, quod tegebat quidem,sed in mestu non gravabat,469.Therisira que Scriptura vituperat, ad discumbendum præ volup tatis studio lectis insternebantur, 469. Thoris fumo, victimarumque incensarum vaporibus aluntur dæmones, 398.Idolorum cultores simulacra vilu lorum ex thure effingebaut, eaque igni admovebaut, Thymiama quid significet, 402. Cuin quatuor elementis ex quibus corpora constant, cognationem habet, 402. Thymiama corporale habetur pro abominatione, 403. Timor divinus inter ea quæ disci possunt collocatur, 411.Hoc maxime ad perfectionem facit scite ac perite formidare, non omnia metuere, 539. Timiditatis affec tus unde, 578. Torcular proprie est Ecclesia Dei, 479.Torcularia for san sunt animæ prava doctrina imbulæ, 615. Trinitas. (S.). Cur non dixit Deus: Facite; sed, Faciamus hominem, 325. Orlus nostri exordium vora tri næ Deitatis professio intelligitur, 325. Cur dicto, facia mus, additum, et fecit: non autem, fecerunt, 325. Cum Dei conspectui masculus ter sistitur, aguitionem divinæ doctrinæ ad Trinitatem pertinentis demonstrat, 400. Tristitia quæ secundum Deum est, initium est ejus qui ad superna fit progressus, 605. Turris quatuor muris constat, 481. Ulcisci interfectos, in malis solatium est, 471. Ululatus vox est lugubris, sono haud articulate edito dolorem cordis indicans, 558. Vox est dolore plena, a mulieribus ut plurimum emissa, 611. Unicornis animal imperiosum, homini non subditum, in solitudinibus commorans, 360, 361. Urias, id est Dei illustratio, 534. Uva acerba peccatum dicitur, 525. Venia petulantiæ occasio ac libidinis, 437. Verbum divinum missum e cœlis per aquam Siloam tropice intelligendum, 536. Humanum consilium magni consilii Augelus irritum facit: ac hominum sermonem Deus Verbum dissipat, 537. Nihil prius eo qui erat in principio, 547. Cur apud prophetas modo dicatur, Ver bum Domini, modo additamentum illud, Domini aut Dei, desit, 426. Veritatem nullo negotio velle acquirere absurdum est, 382. Viri probi est veritati indaganda operam dare, 404. Qui aures avertit a veritate ut ad fabulas convertatur, a sirenibus detinetur, 589. Vespertilio, noctis amans, in desertis locis inhabitat, 447. Pennis non est instructa, sed membrana carnea per aerem volat,447.Quadrupes est, nec tamen pedibus tuto fulcitur, nec validi est volatus, 447. Dentes habet, ova non edit, sed parit animalia, 447. Huic dæmones com parantur, 447.Qui adorant dæmones, ii dicti sunt ves pertiliones adorare, 447. Viduitati subveniendum: exposita quippe est cuivis ipsam volenti incessere injuriis, 412. Vilia nullo numero in Scriptura habentur, 435. Vineam cum bobus arant Phonices, 488. Ad vinearum custodiam figuntur tentoria, quæ negliguntur si vinea in fructuosa sit, 392 Israel plerumque vinea nuncupatur, quam si Spiritus sanctus qui eam custodit ut infructuosam deserat,tum aquavis insulsa cupiditate proteritur anima, 692. Quinam incendant vineam Domini, 463. Qui vitem putant,hi virtutem ipsius astringunt, 482. Vinea neglecta luxuriat, 482. Qui opera patrat corruptioni obnoxia, vi nem simils est, ligna, folia, et capreolos, non vero vinum producenti, 482. Vinea derelicta neque putatur, neque foditur, 482.Dives cujus anima rerum terrenarum pon dere premitur, similis est vineæ quae non foditur, 482. Quisnam vere fossus dici possit, 482. Quandiu sumus pal mites, Deum habemus agricolam. 391. Vini meri mali effectus, 508. Lex et sacerdotibus san cta ingressuris, et Nazaræis usu vini et siceræ interdicit, 508.Qui a vino debeant abstinere, 508. Quis bibere vi nun dicitur, 508. Vide Potores. Virtus est medium quiddam ac mediocre.505.Sicut in virtute,ita et in malitia progressus a minoribus ad majo ra capit incrementum, 388. Malitia inescat voluptatis le nitate virtus austeritate discipline exasperat,539.Tra dita ad animas perficiendas præcepta, vias duras ap pellat propheta, 539. Visio. Vide Oculus.Non est alia facultas quæ peræque ut visus cupienda apprehendat, 333. Quæ formidabilia sunt, nequaquam potest quis auditu internosse periude ac visu, 383. Sensibilis creaturarum perceptio, dicta est visio spiritalis cœlestium comprehensio, dieta conten platio, 493. Visio coutra Babylonem de qua Isa. XIII, 1, non fuit conspecta corporeis oculis, sed mente intel lecta,575. Qui corripinutur dæmone, res absentes quasi præsentes conspiciunt, 573. Prophetæ videntes vocaban tur,quod obtutus mentis in illis Spiritus sancti adventu augeretur, 573. Visio Dei, 32, 383.

col. 1223–1224page 32 of 32

Vita hæc per septenarium numerum plerumque desi gnatur, 472. Viri sancti est hanc vitam transire, ad alte ram festinare, 352. In carne vivens, incola esse debet migrans ex vita, in locis debet propriis requiescere,352. In hac vita perinde peregrinamur, ac illi qui a judici bus ex patria pulsi sunt, 352. Vitia ob voluptatis varietatem serpentes dicuntur,361. Multæ in nobis bestiæ, vitia scilicet, quibus enitere ut imperio præsis, 356. Sicut in virtute, ita et in malitia progressus a minoribus ad majora capit incrementum. 388. Animæ vitia tanquam ignis scintillas ad accenden dam gehennæ flammam exsuscitamus, 425. Vitia pul veri comparantur respirationem impedienti, 510. Vitula trima, 605. Volucres calamis et visco devincit homo, retia eis tendit, et sagittis volantes assequitur, 330. Voluntatem vani sui cordis qui sauiori consilio præ fert, is assimilis est Roboam, 452. Voluptas quænam sanctis congruat, 350. Voluptates corpore cepis assimiles sunt, et alliis,594. Qui ex virtu tis præscripto non vivens corporeis volutatur affecti bus, ponit lucem tenebras,505.Qui inescantur voluptate, sui ad veram patriam reditus obliviscuntur, 589. Vox, aeris est percussio, aut species in aere impressa, ad quam formandam, aerem percutere vult qui loqui tur, 358. Vox Domini quid, 359.Quid vox Domini super aquas, 559. In virtute, 359. In magnificentia, 359. Confringentis cedros, 360.Intercidentis flammam ignis, 361. Quomodo audiat quispiam vocem Domini, 518. Vox quæ fiebat ad Isaiam quid,359. Vox quæ ad populum fiebat erat visibi lis, hoc est cognitu facilis, 359. Vox regum et gentium quid indicet, $76.Qui in annuntiando Verbo a carnis cu piditatibus vincitur, habet submissam vocem, 575. Qui adversus turbulentas animi affectiones insurgit, is exal tat vocem, 575. Vulnus quid, 390. Vulpes, 594. Vultures in prima procreatione, in pratis pasceban tur, 340. Vultures citra marium copulam parēre dicun tur, 529. Xiphiæ seu gladii, 329. Zacharias, id est memoria Dei, 534. Zelus videtur maxime occasionem multis præbere inimicitias inter se gerendi, 570. Quandoque pro invi dia sumitur, 570. Zygenæ, 329. APPENDIX TOMI I OPERUM S. BASILII. Proœmium. Incipit enarratio in Isaiam. Monitum in librum sequentem. Monitum. Monitum in sermonem sequentem. Oratio 1. De hominis structura. Sermo de contubernalibus. Oratio II. Argumenta contra Arianos. Oratio III. De paradiso. Expositio de sancta et orthodoxa fide. Homilia in partein 1 psalmi XIV (memoratur tantum Fragmentum homiliæ commemorationis B. Mariæ utpote inter genuina tomo 1 reposita). Virginis. Homilia in psalmum xxviii. Liber Eunomii apologeticus. In psalmum xXXVII. Eustathii Metaphrasis in Hexaemeron Basilii. In psalmum cxv. Notæ Frontonis Ducæi. In psalmum CXXXII. Notæ et animadversiones Federici Morelli. Variæ lectiones. Monitum. Index analatycus. Sancti Amandi (Cher). - Ex typis DESTENAY.

Page scan enlarged

Notebook

Full View