τῶν ἐντετυπωμένων, γενέσθω ἀπευλογίας. να' Εἴ τις ὀχλεῖ τῷ ἀρχιμανδρίτῃ προφάσει τῆς ἐφημερίας, πλὴν τοῦ κελλαρίου, ἢ τοῦ ἀρχιεβδο μαρίου, γενέσθω ἀπευλογίας· ἵνα ἑκάστης εφημε ρίας ὁ ἀρχιεβδομάριος καὶ ὁ φροντιστής περὶ πά- δ σης χρείας φροντίζωσιν ἐπιμελῶς, ἵνα μὴ τῷ κρίσ ματι τῆς ἀμελείας συμπέσωσιν. β' Εἴ τις ἀκαίρως ἔρχεται εἰς τὸ ἑψητήριον ἢ εἰς τὸ κελλάριον ἐκτὸς τῶν ἐντετυπωμένων καὶ τῶν φροντιζόντων τῆς εὐταξίας, γενέσθω ἀπευλογίας. γ' Εἴ τις ἐξυπνισθεὶς παρά τινος λυπηθῇ ἐν τῷ καιρῷ τῆς ὑπηρεσίας ἢ τοῦ ἀναγνώσματος, ἀφ οριζέσθω. Α νδ' Εἴ τις περισσῶς μετὰ τὴν ἐπίσκεψιν τὴν μετὰ Β τὰ ὀρθρινὰ εἰσέρχεται εἰς τὸ νοσοκομεῖον, ἐκτὸς τῶν ἡσυχαστῶν καὶ τὴν φροντίδα ἐγκεχειρισμένων, γενέσθω ἀπευλογίας. νε' Εἴ τις παρὰ γνώμην τοῦ νοσοκόμου εἰσελθὼν ἀναπαύει εἰς τὸ (46) νοσοκομεῖον, γενέσθω ἁπευ- λογίας· εἰ δὲ θλίβεται ἢ ἀῤῥωστεί, δηλούτω πρῶ τον τῷ νοσοκόμῳ. νς' Εἴ τις τῶν κακουμένων ἀλλάσσει τόπον, ὅπου κοιμᾶται, παρὰ γνώμην τοῦ νοσοκόμου, ἀφοριζέ- σθω. τζ' Εἴ τις τῶν τετυπωμένων υπηρετῶν (47) ἐν τῷ νοσοκομείῳ παρατιθεῖ τι ἀδελφῷ παρὰ γνώμην τοῦ νοσοκόμου, γενέσθω ἀπευλογίας. νη' Εἴ τις τῶν ἀῤῥώστων εὑρεθῇ καταλλάσσων παρὰ γνώμην τοῦ νοσοκόμου, ή τινος τῶν ὑπηρετούντων, γενέσθω ἀπευλογίας. νθ' Εἴ τις εὑρεθῇ, ἐκτὸς τοῦ ἀρχιμανδρίτου, γράφων τινὶ ἢ δεχόμενος γράμματα, ἔστω ἀφωρισμένος. ξ Ε: τις πέμπει τινὶ εὐλογίαν, ἢ δέχεται τι ποτέ, παρεκτὸς τοῦ ἀρχιμανδρίτου, γενέσθω ἀπευλο- γίας. ΕΠΙΤΙΜΙΑ ΕΙΣ ΤΑΣ ΚΑΝΟΝΙΚΑΣ. α' Ἡ ὀμόσασα τὸν τυχόντα ὅρκον ἀφοριζέσθω ἑβδο μάδας δύο. β' Η βλασφημήσασά τινα τῶν πρεσβυτίδων τῶν πεπιστευμένων διατυποῦν τὰ ἐν τῷ ἀσκητηρίῳ ἀφοριζέσθω ἑβδομάδα μίαν. γ' Ἡ κατὰ ἀπούσης ἀδελφῆς κρυφή λέγουσά τι σκο- πῷ τοῦ διαβάλλειν αὐτὴν, ἀφοριζέσθω ἑβδομάδα μίαν. δ' Ἡ ὑβρίσασά τινα ὕβριν τὴν τυχοῦσαν ἀφοριζέσθω ἑβδομάδα μίαν. ε' Ητις εὑρίσκεται (48) ψιθυρίζουσα ἄλλη ἐκτὸς τῶν πρεσβυτίδων τῶν πεπιστευμένων διακονεῖν, ἀφορι ζέσθω ἑβδομάδα μίαν POENÆ IN MONACHOS DELINQUENTES. generis multa omitto, quæ si ascriberem, Trustra tempus terere mihi viderer. C D loquatur, excepto quod det pacem, sit benedi- ctionis expers. Si quis molestus est archimandritæ prætextu opere per vices suscipiendæ, excepto cellario, aut archihebdomario, sit benedictionis ex- pers: ut archihebdomarius, qui cuique vici præest, et procurator habeant sedulam curam rerum quarumlibet necessariarum, ne in judicium negligentiæ incidant. Si quis intempestive venit in culinam aut cel- larium, præter præpositos et disciplinæ cura- tores, privetur benedictione. Si quis expergefactus ab aliquo in tempore mi- nisterii aut lectionis, ægre ferat, a caeteris se- gregetur. Si quis sine causa post visitationem matutinam ingreditur in valetudinarium, præter hesychastas et præter eos quorum hoc officium est, careat benedictione. Si quis præter voluntatem curatoris ægrotorum, ingressus in valetudinarium, illic requiescit, ca- reat benedictione : si vero aflictatur, aut agro- tat, indicet id prius valetudinarii præfecto. Si quis male habentium mutat locum ubi dor- mit præter voluntatem illius, qui valetudinario præest, a cæterorum separetur consortio. Si quis ex designatis ad serviendum in valetu- dinario, apponat quidquam fratri præter senten- tiam illius qui valetudinario præponitur, sit benedictionis expers. Si quis ex agrotantibus inventus fuerit quid- piam permutans præter voluntatem illius, qui valetudinario præficitur, aut alicujus ex desi- gmatis ad ministerium, careat benedictione. Si quis inventus fuerit scribens aut recipiens litteras, excepto archimandrita, a cæterorum sejungatur societate. Si quis mittit alicui munusculum, aut recipit quidpiam alicunde, præter archimandritam, ca- reat benedictione. EPITIMIA IN CANONICAS. Quæ juravit quodvis jusjurandum hebdomadas duas a cæteris segregetur. Quæ maledixit alicui ex senioribus quæ rebus monasterii regendis præponuntur cæterarum privetur consortio hebdomadam unam. Si qua quidpiam clanculum dicat adversus ab sentem sororem, eo consilio ut ei detrabal, cas terarum consortio privetur hebdomadam unam, Quæ contumelia quavis aliquam affecerit a cœ- teris separetur hebdomadam unam. Si qua alia præter anus quibus credite administratio est comperitur susurrare, a cæte- rarum societate removeatur hebdomadam unam. vulgatis : sed in Reg. primo alterum ab altero di- stinguitur. (46) Reg. prinus εἰσελθὼν ἀναπέσῃ εἰς τό 47) Veteres duo libri ὑπηρετεῖν. Alia ejusdem (48) Hoc epitimium cum sequenti confunditur in

Α ς' Ητις χωρὶς ἀναγκαίας χρείας ἄκαιρον ὁμιλίαν προβαλλομένη ἀργολογεῖ, ἀφοριζέσθω ἑβδομάδα μίαν. θρασὺς λαλεῖ. . παρά ζ' Ητις ευτράπελα φθέγγεται, ἢ γέλωτα ἀπρεπή, ἀφοριζέσθω ἑβδομάδα μίαν. η' Ητις ἐν τῷ ἔργῳ τῆς διακονίας οὖσα, καὶ ἀναγ καίαν χρείαν ἔχουσα, ὁμιλήσει τῇ πλησίον ἢ μετὰ κραυγῆς ἢ θρασυλογίας (49), ἀφοριζέσθω ἑβδομάδα μίαν. θ' Ητις ἀντέχεται τῆς ἐπικαταγινωσκομένης ἐπὶ πταίσματι παρὰ (50) τῶν μετὰ δοκιμασίας οίκο- νομεῖν καὶ διατυποῦν πεπιστευμένων, συναφορι ζέσθω ἐκείνῃ ᾗ ἀντέχεται ἑβδομάδας δύο. ι Ητις τινὶ τῶν ἔξωθεν ἐπεισερχομένων ομιλήσει, πρὶν ἐπιτραπῇ παρὰ τῆς τὴν φροντίδα εμπεπι στευμένης ἐν πάσῃ ἐξουσίᾳ εὐταξίας, ἀφοριζέσθω ἑβδομάδα μίαν. ' ια' Ητις ευρίσκοιτο γογγύζουσα ἐν τῇ στενοχωρία τῶν πρὸς τὴν χρείαν, ἢ ἐν τῷ καμάτῳ τῶν ἔργων, ἀφοριζέσθω ἑβδομάδα μίαν. ιβ' Ἡ ἀντιπίπτουσα τῷ προστάγματι τῶν πεπι- στευμένων τὴν φροντίδα ἀφοριζέσθω ἑβδομάδα μίαν. ιγ' Η καταφρονητικῶς, μετὰ δῆθεν ἡσυχίας μὴ πλη ροῦσα (51) τὸ ἐπίταγμα ἀφοριζέσθω ἑβδομάδα μίαν. ιδ' Η θέλουσα καλλωπίζεσθαι, μετὰ μίαν καὶ δευτέ ραν νουθεσίαν, ἐπὶ τοῦ προεστῶτος ἐλεγχέσθα ιεʹ Ἡ ἄνευ γνώμης τῶν πεπιστευμένων τὴν φροντίδα εἰς μητέρα ἢ εἰς ἀδελφὴν ἀπελθοῦσα, ἀφοριζέσθω ἑβδομάδα μίαν. ις' Ἡ ἐννεύσασα ὀφθαλμοὺς (52) σχήματι πονηρῷ λυποῦσα τῇ πλησίον, ἀφοριζέσθω ἑβδομάδα μίαν. ιζ' Ἡ μετὰ τὴν ἀπόλυσιν τῶν συνάξεων ὁμιλοῦσά τινι τῶν ἔξω γυναικῶν ἀφοριζέσθω ἑβδομάδας δύο. τηʹ Ἡ ἀπ᾿ ἔργου εἰς ἕτερον ἔργον μεταβαίνουσα χωρὶς ἐπιταγῆς τῶν ἐχόντων (53) τὴν φροντίδα ἀφοριζέσθω ἑβδομάδα μίαν. ιθ' Ητις τὸ ἐπιτίμιον ἀποβάλλοιεν ἢ ἀντιλέγει, Η γογγύζει, μὴ γνωρίζουσα τὸ ἑαυτῆς ὄφελος ἐν τῇ διορθώσει, ἀφοριζέσθω ἑβδομάδας δύο. ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ. α' Περὶ τοῦ δεῖν τὴν εὐχὴν προτιθέναι πάντων. β' Περὶ τῆς τῶν λογισμῶν ἐπιστάσεως, καὶ ὅτι οὐ κακὸν τὸ σῶμα, ὥς τινες ὑπειλήφασιν γ' "Οτι οὐ δεῖ τὰς τῶν γυναικῶν συντυχίας ἀφυλάκτως ποιεῖσθαι. ἐχόντων έχουσῶν. S. BASILII MAGNI Quæ, nulla cogente necessitate, intempestivum colloquium serens futiliter garrit, sejungatur a cæteris hebdomadam unam. Quæ facetias loquitur, aut indecore ridet, segre- gator hebdomadam unam. Quæ ministerii sui opus peragens et necessario negotio occupata, cum proxima colloquetur utendo aut clamore, aut temerario sermone, sejungatur a cæteris hebdomadam unam. Quæ defendit eam quæ condemnata est ob ali- quod erratum, ab iis quibus post prævium ex- amen administratio et cura rerum demandata est, simul cum ea quam defendit a reliquarum consortio segregetur hebdomadas duas. Quæ cum aliquo ex iis qui foris accedunt col- locuta fuerit, priusquam fuerit ei data facultas B ab ea cui concredita cura est in omni discipli- næ auctoritate, segregetur a cæteris hebdomadam unam. Quæ reperta fuerit murmurans ob rerum ne- cessariarum angustias, aut ob laborem operum, cæterarum consortio privetur hebdomadam unam. Quæ refragatur præcepto earum quibus rerum commissa est cura, segregetur a cæteris per unam hebdomadam. Quæ contemptim, non autem quiete et silentio, implet præceptum, cæterarum consortio privetur hebdomadam unam. Quæ exquisite ornare se velit, semel atque item rum commonefacta, coram præfecto redarguatur. Quæ citra sententiam illarum quibus commissa est rerum cura ad matrem aut sororem abierit, segregetur hebdomadam unam. Quæ movens oculos modo malo proximam af- fecerit molestia, a cæteris separetur hebdoma- dam unam. Quæ post absolutas synaxes cum aliqua externa muliere confabulatur, separetur hebdomadas duas. Quæ ab uno opere ad aliud opus transit sine jussu eorum qui rerum curam habent a cætc- rarum consortio removeatur hebdomadam unam. Quæ epitimium rejecerit, aut quæ contradicit, aut murmurat, utilitatem sibi ipsi ex correctione accessuram non agnoscens, a cæteris segrege- tur hebdomadas duas. CAPITA CONSTITUTIONUM. Quod precatio omnibus anteponenda est. De cogitationibus cohibendis ac moderandis, et quod corpus malum non est, ut quidam putave- runt. Quod non oportet cum mulieribus incaute colloqui. sed eam inde sustuli, Gidem codicis Colber- tini secutus. C D (sic), septem epithnia in Reg. primo non inveniuntur. legendum est (49) Editi et Colb. Η θρασυλογίας. Reg. primus ή (50) Virgula in vulgatis posita fuerat ante vocem (51) Codex Colb. μὴ πληρώσασα. (52) Idem rns. ὀφθαλμούς. Editi ὀφθαλμοῦ. Ultima (53) Editi et Colb. τῶν ἐχόντων· sed forte pro

δ' Οτι δεῖ τῇ δυνάμει τοῦ σώματος μετρεῖν τὴν ἐγ- Α κράτειαν· καὶ ὅτι καλὸν καὶ ἔννομον ἡ τοῦ σώμα τος ἐργασία. ε' Οτι προσήκει τὸν ἀσκητὴν ἔργα ἐπιτηδεύειν τὰ πρέποντα. Σ' Ὅτι οὐ χρὴ πᾶσιν ἀνθρώποις ἀφυλάκτως συνδια τρίβειν τὸν ἀσκητήν. τ' Ὅτι οὐ χρὴ συχνὰς καὶ ἀβασανίστους ποιεῖσθαι τὰς προόδους. η Οτι οὐ χρὴ τοῖς ἀστατοῦσι τῶν ἀσκητῶν μεταδι δόναι θάρσους καὶ παῤῥησίας, ἀλλὰ καὶ τούτους φυλάττεσθαι. Θ' Οτι κλήρου ή προστασίας ἀδελφῶν οὐδαμῶς ἐφίεσθαι προσήκει τὸν ἀσκητήν. ι' Ὅτι οὐ χρὴ πρὸς κενοδοξίαν βλέποντα ζηλοῦν τὰ καλά. ια' Περὶ εὐκαιρίας λόγων. ιβ' "Οτι οὐ χρὴ πρὸς εὐτραπελίας βλέπειν τὸν ἀσκη τήν. ιγ. Περὶ πραότητος, καὶ τίνα τρόπον ἀγάπη συν- ίσταται. σε Περὶ πίστεως καὶ ἐλπίδος. •Ϛ' Περὶ ταπεινοφροσύνης. ιζ. Κατά πόσους τρόπους οι πονηροί λογισμοι συν ίστανται. την Πρὸς τοὺς ἐν κοινοβίῳ κανονικούς. εθ' Ὅτι χρὴ τὸν ἀσκητὴν βεβαίᾳ κρίσει προσιέναι τη ἀσκήσει, καὶ περὶ ὑπακοῆς. κ' Ὅτι οὐ χρὴ τὰς πρὸς τοὺς βιωτικούς συγγενείς μεταδιώκειν ὁμιλίας, ἢ τὰ ἐκείνων φροντίζειν. και Οτι οὐ δεῖ τῆς πνευματικῆς ἀδελφότητος ἀπο- κόπτεσθαι. κβ' Περὶ ὑπακοῆς πληρέστερον. κγ' Ὅτι καὶ τὰ εὐτελῆ τῶν ἔργων μετὰ πολλῆς προ- θυμίας αἱρεῖσθαι προσήκει τὸν ἀσκητήν. κι' Ὅτι οὐ χρὴ τιμὰς καὶ πρεσβείας ἐπιζητεῖν τὸν ἀσκητήν. και Περὶ τῆς κατὰ τὰ βρώματα ἀτυφίας καὶ ἁπλό τητος. ας' Οτι τὸν πρὸς τὸ τέλειον βλέποντα οὐδὲν ἡ πρό- οδος παραβλάψαι δυνήσεται. κζ' Ὅτι οὐ χρὴ ἀσχολίας ἔχειν τὸν ἀσκητήν. κη' Ὅτι χρὴ τὸν προεστῶτα πατρικῇ εὐνοίᾳ τὰ κατὰ τοὺς ὑπηκόους οἰκονομεῖν. «θ' Οτι οὐ χρὴ ἑταιρίας δύο ή τριῶν ἀδελφῶν ἐν συστήματι ἀσκητικῷ γενέσθαι. κ' Ὅτι οὐ χρὴ ἐνδυμάτων ἐκλογὴν ἐπιζητεῖν τὸν ἀσκητήν. λα' Ὅτι δεῖ τὸν προεστῶτα ἀνάλογα τῆς τοῦ σώμα- τος δυνάμεως ὁρίζειν τὰ ἐπιτεταγμένα· καὶ περὶ τῶν ἀποκρυβόντων τὴν ἑαυτῶν δύναμιν. Αβ' "Οτι οὐ δεῖ τοὺς ἀδελφοὺς λυπεῖσθαι, τῶν ἀσθε νεστέρων φειδοῦς ἀξιουμένων. Αγ' Οτι οὐ χρὴ τοὺς προεστῶτας τοῖς ἀποστατοῦσι τοῦ οἰκείου ἀθροίσματος ἀσκηταῖς παῤῥησίας με ταδιδόναι, ἡ τούτους εἰς κοινωνίαν βίου δέχεσθαι. CAPITA CONSTITUTIONUM. Quod oportet abstinentiam corporeis viribus me- tiri; et quod corporis labor, bona res est et legitima. B C D Quod convenit ascetam in congruis operibus exercitari. Quod non convenit ascetam cum omnibus homi- nibus incaute sermocinari. Quod non oportet crebro et tenere egredi. Quod ascetis instabilibus confidentia ac loquendi libertas danda non est, imo vero quod hi vi- tandi sunt. Quod non convenit ut asceta ingredi in clerum, aut fratribus præfici unquam cupiat. Quod non convenit bona æmulari ob vanamı gloriam. De idoneo ad loquendum tempore. Quod non convenit ascetam ad facetias respi- cere. De mansuetudine, et quomodo charitas con- stituatur. De prudentia. De fide et spe. De humilitate. Quot modis nascantur pravæ cogitationes. Ad canonicos in communi viventes. Quod oportet ascetam firmo judicio accedere ad asceticam vitam, et de obedientia. Quod non oportet seclari colloquia cum cogna- tis sæculo addictis, aut illorum res curare. Quod non oportet a spirituali fraternitate rese- cari. De obedientia uberius. Quod asceta vilia etiam opera debet multa cum alacritate suscipere. Quod non convenit honores ac dignitates re- quiri ab asceta. De frugalitate ac simplicitate in alimentis. Quod qui respicit ad perfectionem, nihil laedi possit egrediendo. Quod ascela non debet privata negotia habere. Quod oportet præfectum paterna benevolentia res ac negotia subditorum dispensare. Quod non addecet in instituto ascetico duorum out trium fratrum esse sodalitium. Quod non convenit ut asceta delectum vestium expetat. Quori debet præfectus viribus corporis sua man- data accommodare et de iis qui vires suas occultant. Quod non debent fratres tristitia affici, cum levamenti aliquid affertur debilioribus. Quod non debent præfecti ascetis, qui suum ipsorum conventum deserunt, loquendi liber- tatem dare, aut ipsos admittere ad vitæ commu- nitatem. 18. Περὶ φρονήσεως.

Α λδ' Ὅτι οὐ χρὴ τὸν ἐν συστήματι πολιτευόμενον ἀσκητὴν ἰδίᾳ τι κεκτῆσθαι τῶν ὑλικῶν αὐθεντίᾳ κὰν τοῖσδε τοῖς δυσὶ συγγράμμασιν. Θεοδώρου ήγουμένου τοῦ Στουδίου Σχόλιον εἰς τὰ μερικὰ Ἀσκητικὰ τοῦ μεγάλου Βασιλείου. Ότι γνήσιον τοῦ μεγάλου Βασιλείου τὸ παρὸν σύνταγμα, δῆλον μὲν καὶ ἀπ' αὐτοῦ τοῦ χαρακτῆρος τῆς ὕψηγο ρίας, τοῦ τε είδους τῆς φράσεως· δῆλον δὲ καὶ ἐκ τοῦ συνεμπίπτειν ταῖς τῶν ἄλλων Ἀσκητικῶν ἐννοίαις τε καὶ λέξεσιν, ὡς μὴ δοκεῖν τι ἄλλο τῷ καὶ μικρὸν γοῦν ἐπεσκεμμένως ἀναγινώσκοντι ἢ θάτερον ἐν θατέρῳ διεξέρχεσθαι. "Οτι δὲ ἐκεῖνα τοῦ Πατρὸς, τίς ἀντερή- σε: ἢ ὅς τυφλώττοι κατὰ νοῦν ἐνεργούμενος την και κίαν; Οίμαι γάρ τινας, δριμυττομένους τῷ ἀκριβα σμῷ τῆς διδασκαλίας, προσλαβόντας τε ἐπίκουρον τῆς αὐθαδείας τὸ εἰπεῖν τινα τῶν ἱστοριογράφων παρά τισιν ἀμφιβάλλεσθαι, ριψοκινδύνως νόθα αὐτὰ φάναι. Οἱ δ' αὐτοί μοι δοκοῦσι καὶ τὴν πρὸς Ἑβραίους Επι στολήν, τήν τε Πέτρου δευτέραν, Ἰωάννου τε τὴν Αποκάλυψιν, ἑτέρας τε Καθολικός, πρὸς συγγράμ μασί τισι πατρικοῖς, ἐπειδὴ ὁμοίως ἀμφιβάλλονται, ἀμφιβάλλεσθαι. Αλλ' εἰ τὸ δεύτερον ἀσεβές, πῶς Οι οὐχὶ καὶ τὸ πρότερον, ἤδη ἀποδεδειγμένων παρὰ τῇ Εκκλησίᾳ ἀμφοτέρων, καὶ οὐδαμῶς τοῦ ἀμφιβόλου χώραν ἔχοντος ἔτι; Εἰ δὲ τὸν Θεολόγον μὴ ὑπομνη ματίσαι φήσωσιν, ἢ ἐπιπολαίως ἀνέγνων, ἢ συνιέντες κακουργοῦσι. Νομοθεσίαι γὰρ μοναστῶν, ἡνίκα φη- σὶν, ἔγγραφοί τε καὶ ἄγραφοι, τί ἄλλο ἢ πάντως γε ταῦτα δηλοποιείται; Απόδειξις δὲ καὶ ἐξ ἑτέρας θεωρίας. • Ο γάρ λέγει Βασίλειος ἐν τοῖς Ασκητικοῖς, τὰ ἱερὰ γράμματα παρὰ τῶν γονέων μεμαθηκέναι, φησὶ Γρηγόριος, τὰ μὲν δὴ πρῶτα παρὰ τῷ πατρὶ σπαργανοῦταί τε καὶ διαπλάττεται. » Εὔροι δ' ἄν τις καὶ τὸν ὅσιον Θεοδόσιον πρός τισιν ἄλλοις κεχρῆσθαι αὐτοῖς, ὡς δηλοῖ ὁ περὶ αὐτοῦ Βίος. Πρὸς τίνα δ' αὖ ἄρα ἔμελλον ἕτερον επερωτἂν τὰ καθ᾿ ἡμᾶς οἱ πάλαι ἐπηρωτηκότες μονάζοντες; ἢ τίνος ἦν ἄλλου ἐν τηλι- καύτῃ ἐξουσία νομοθετεῖν, καὶ ὅλην ὑπόθεσιν σωτη- ρίας τὴν περὶ αὐτὰ πραγματείαν συστήσασθαι, ὡς μηδ' εἶναι ἄλλως σχεδὸν βαδίζειν ἀπταίστως τὴν κατὰ Θεὸν πορείαν ἢ ἐκ τῆς κατ' αὐτὴν ὑφηγήσεως; Η τοίνυν δῶσιν ἰσόρροπα ἕτερα Ασκητικά, ὡς ἐκείνων ὄντων τοῦ μεγάλου Βασιλείου, καίπερ οὐδ' οὕτως ἄλ- λος εἴη Βασίλειος, διὰ τὸ ἰσοδύναμον τοῦ πνεύματος καὶ τοῦ φθέγματος, ἢ μὴ, καὶ οὐ βουλόμενοι, πάντως καταδέξονται του μεγάλου Βασιλείου εἶναι. Ίστέον δὲ, ὡς τὰ μὲν ἄλλα τὰ καθόλου Ασκητικὰ εἴρηται, ταῦτα δὲ τὰ μερικά. Εδει γὰρ τὸν λαμπτῆρα τοῦ κόσμου πρὸς ταῖς ἄλλαις αὐτοῦ ἀκτῖσι τῶν διδαγμά των καταυγάζοντα τὴν ὑφ' ἥλιον πᾶσαν φωτίσαι ἡμᾶς S. BASILH MAGNI Quod non oportet ascetam in societate degen- tem, quidquam rerum terrenarum privatim pos- sidere. MONITUM. Adnotavimus non unam omnium sententiam esse de Asceticorum scriptore. Alii Ascetica omnia Basilio Magno tribuunt : alii aliquam eorum partem ei tribuere satis habent, sed ita tamen, ut omnes in co conveniant, quod Constitutionum monasticarum Basilium Magnum auctorem faciant. De quibus om- nibus satis fuse in Praefatione (n. 27) disputamus, ubi privatim ostendere conati sumus, si quid in Asce- ticis pro suspecto habendum sit, cam suspicionem maxiine in Constitutiones monasticas injici debere (54). t. II, p. 37, Scholium edidit Theodori Studitæ, sæ- culi noni scriptoris, in hæc Basilii Ascetica. Quod cum pro eorum non parum facere videa- tur, illud hie sistimus cum interpretatione nostra. EDIT. B C Theodori Studitæ Scholium in particularia Asce- tica Magni Basilii. Præsens opusculum genuinum ‹ esse Basilii Magni fetum, cum ipse magniloquen- • tiæ character, tum etiam genus dictionis mani- ⚫ feste produnt. Idem etiam evincit hujus cum aliis ‹ Asceticis tanta, sive sensa sive etiam verba spe- • ctes, similitudo, ut vel leviter attendenti non tam • diversa opera quam alterum alterius explanatio • esse videantur. Quis porro Ascetica illa, nisi per- • versa mente ultro cæcutiat, sancto Patri abjudi- • caverit? Quæ quidem spuritatis temere non • nullos arguisse novi, notos, ut opinor, binc per- • spicacitatis ambitione, inde historiographi alicn- ‹ jūs auctoritate, illa a quibusdam in dubiorum ‹ numero haberi scribentis, suoque testimonio • spuritatis assertorum confirmantis audaciam. • Consequens autem videtur ut iidem pro dubiis • habeant Epistolam ad Hebræos, secundam Petri, Joannis Apocalypsim, aliasque Epistolas Catho- licas, siquidem de illis etiam in quorumdam • Patrum scriptis ambigitur. Si hoc autern impium, quomodo non impium erit Ascetica Basilio abju- • dicare, quandoquidem et de illis et de supradi- ctis opusculis apostolicis litem solvit Ecclesiz • auctoritas, utraque recipiendo ? Quod si dicant nullam a Theologo Asceticorum fieri mentionem, • vel superficie tenus illum legisse, vel ultro men- tiri se produnt. Quid enim aliud apud Gregorium innuunt regulæ monachorum scripta et non scri- < plæ ? Suppetit etiam alia probandi ratio. Quod • autem dicat Basilius in Asceticis (sunt verba Gre- • gorii), se a parentibus suis sacras litteras didi- • cisse, certe à patre suo primis elementis imbutus • est et informatus. Ad hæc notum est, divum • Theodosium, præter quosdam alios, Asceticis • usum fuisse, ut ex illius Vita colligere licet. At • vero, quem alium de institutis nostris consulere • potuissent antiqui monachi? Cujus erat tanta • auctoritate leges statuere, sacramque illam legis- lationem quasi fundamentum salutis ponere, ita ut, nisi quis illa duce usus fuerit, non potue arit aliter via quæ est secundum Deum ambulare! Exhibeant ergo nobis alia Ascetica nostris æqua- lia, Magnoque illa Basilio ascribant (quanquam • nec sic exsurget alius Basilius, eamdem vim in- • genii eumdemque stylum referens): si non, vel • inviti Ascetica nostra Basilii esse confitebuntur. • Porro notandum est, alia Ascetica esse generalia ; c hæc autem, particularia. Hoc enim mundi sidus, • aliis præceptorum suorum radiis totam quæ sub • sole est terram illuminans, nos singulariter big • saltem duobus opusculis illustrare debuit. › De (54) Chr. Frid. Matthæi Lectionum Mosquensium

ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑΣ ΑΣΚΗΤΙΚΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ (35), ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΕΝ ΚΟΙΝΟΒΙΟ ΚΑΙ ΚΑΤΑΜΟΝΑΣ ΑΣΚΟΥΝΤΑΣ. ΠΡΟΟΙΜΙΟΝ. τῶν βιωτικῶν ἐπιθυμιῶν τε καὶ ἡδονῶν καὶ φρον τίδων ἀνώτερον ἄρας τὸ φρόνημα, καὶ τῶν σαρκι κῶν παθημάτων τὸν λογισμὸν ἐκ παντὸς τρόπου χωρίζειν καὶ ἀποκρίνειν ἐσπουδακώς, πολλάκις μὲν πρὸς ἡμᾶς πολλοὺς πεποίηται λόγους (56), πυνθα νόμενος τίνα τρόπον δέοι τὴν τοῦ ἀγῶνος ἔνστασιν τελειῶσαι, μηδαμοῦ ταῖς σαρκικαῖς ἐπιθυμίαις ταῖς διὰ τοῦ σώματος παριούσαις ἐπὶ τὴν ψυχὴν ἁλισκό μενον· καὶ τί μὲν πρῶτον, ὡς μάλιστα παραφυ λακτέον, τί δὲ μετὰ τὸ πρῶτον· τίνα δὲ τῶν καὶ λῶν ζηλωτέον, ὥστε τῇ μὲν παραφυλακή φυγείν τὴν τῶν ἀτόπων ενέργειαν (57) · τῷ δὲ ζήλῳ κατορ θῶσαι τὴν τῶν καλῶν πρᾶξιν. Επειτα μέντοι ἠξίους η καὶ ἐγγραφόν σοι τῆς ἡμετέρας περὶ τούτου συμβου τῆς γενέσθαι τὴν ἔκθεσιν. Τούτου χάριν καὶ αὐτοὶ προήχθημεν τὸν ἀγαθόν σου ζῆλον μή παριδεῖν, ἀλλὰ καὶ τὸν ἐνόντα τρόπον ταῖς παρ' ἑαυτῶν ὑπο Τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὶς ἡμῶν Βασιλείου ἀρχιεπισκόπου Καισαρείας Καππαδοκίας λό γοι πρὸς τοὺς μονήρη βίον ἀσκοῦντας. Πρόλογος. Διατάξεις ἐν κεφαλαίοις λε'. Τοῦ αὐτοῦ· Ασκητικαὶ διατάξεις πρὸς τοὺς ἐν κοινοβίῳ καὶ κατὰ μόνας ἀσκοῦντας. Τοῦ αὐτοῦ ἀσκητικαί, Τοῦ αὐτοῦ λόγοι πρὸς τοὺς τὸν μονήρη βίον ἀσκοῦντας. Πρόλογος. κατα μόνας, κατά μόνας. ησαι λόγους. ἐποίησας. ενέργειαν. CONSTITUTIONES MONASTICÆ. • SANCTI PATRIS NOSTRI BASILII, CÆSAREÆ CAPPADOCIA ARCHIEPISCOPI, CONSTITUTIONES ASCETICÆ, AD EOS QUI SIMUL AUT SOLITARIE VIVUNT. A PROOEMIUM. supra cupiditates mundanas atque voluptates ac curas animum extulisti, et mentem instituisti omni modo ab affectionibus carnalibus abducere et avo- care, non raro nobiscum habuisti sermonem, ac percontatus es, quomodo susceptum certamen oporteat absolvere, ut carnis cupiditatibus, quæ per corpus ad animam obrepunt, nusquam capiare; et quid primum quam maxime vitandum sit, et quid deinde : et quæ bona æmulanda, ut alia vi- tando, ab ineptis operibus faciendis declines; alia vero æmulando, perficias bona. Postea vero postu- lasti etiam, ut nostram de hac re sententiam ex- scriberem tibi, exponeremque. Quare adducti su- B sed tamen in eo omnes conveniunt, ut nomen Basilii praeferant. Reg. primus : Sancti Patris nostri Basilii Cæsarea Cappadocia archiepi- scopi sermones, ad eos qui in solitaria vita exercen- tur. Reg. secundus : Constitutiones in capiti- bus XXXV. Ejusdem [Basilii] constitutiones asce- ticæ, ad eos qui in cœnobio aut solitarie vivunt. Re- gii tertius et quartus : et catera G ut in eo, quem modo dixi libro. Denique codex Colb. : PATROL. GR. XXXI. 'mus ut ne bonam tuam æmulationem aspernare- mur, sed potius eos quos jam habes mores, nostris consiliis fulciremus confirmaremusque; non quod doctrinam pro rei argumento idoneam prolaturi si- Ejusdem [Basilii] sermones ad eos qui se in vita solitaria exercent. Prologus. Mo- nere libet, reperiri quidem quinque et triginta ca- pita in plerisque libris veteribus, sed ita, ut in his Prooemium teneat locum capitis primi. Notabo quo- que quasi præteriens, legi in impressis libris uno verbo : sed id vocabulum distingui in nostris codicibus hoc modo, Antiquum titulum qui in vulgatis legitur, judicavimus non mutandum esse. Editi Alii duo mss. et editi uti in contextu, 1. Ex quo Christi amplexus es philosophiam, et 4. Τὴν κατὰ Χριστὸν φιλοσοφίαν ἐπανελόμενος, καὶ (55) Varii quidem tituli sunt in libris veteribus : (56) Veteres quatuor libri præter Combef. πεποί (57) Reg. primus et Colb. τὴν τῶν κακῶν ἄτοπον