PG 43Epiphanius
The Physiologus
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (88% of openings; remainder still OCR), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 517–518page 1 of 8
PG 43:517χὴν αὐτοῦ ὑπὲρ ἡμῶν τεθεικώς, καὶ δώσει ἑαυτὸν λύτρον ἀντὶ πολλῶν, τὰ ἐν τῇ βίβλῳ τῶν Κριτῶν ἡρμήνευσεν· ὁλοκαυτώματα γὰρ καὶ ὁ Ιε φθάς ὑπὲρ τοῦ λαοῦ τῷ Θεῷ τὴν θυγατέρα προσ ήνεγκεν. Ἑπτὰ παίδων πατὴρ Ἰεσσέ. Εβδομος ἀπὸ ᾽Αβραὰμ ὁ Μωϋσῆς. Δι' ἑπτὰ γραμμάτων τὸ Ιωάννου ὄνομα. Δι' ἑπτὰ γραμμάτων καὶ ἡ τοῦ Χριστοῦ προσηγορία. Ἑπτὰ διάκονοι παρὰ τῶν μα θητῶν εἰς διακονίαν τῶν Χριστιανῶν ἐξελέχθησαν Στέφανος, Φίλιππος, Πρόχορος, Νικάνωρ, Τίμων, Παρμενᾶς, Νικόλαος. Ἑπτὰ παῖδες τὴν ᾿Αντιόχου τυραννίδα κατήνεγκαν. Καὶ συντόμως εἶπον οὗτός ἐστιν ἐπαινετὸς ὁ ἀριθμὸς, καὶ θαυμάσιος· ὅτι αὐτὸς ἄνωθεν ὁ Δεσπότης ἐγγράφως βοᾷ· Τίμα τὴν ἡμέραν τοῦ Σαββάτου, καὶ ἁγίασον αὐτήν· ὅτι ἐν αὐτῇ κατέπαυσεν ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων αὐτοῦ ὁ Θεὸς ὧν ἤρξατο ἀποποιῆσαι. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν δούς. εἰπεῖν. ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΕΠΙΦΑΝΙΟΥ ΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΕΙΑΣ ΚΥΠΡΟΥ Εἰς τὸν Φυσιολόγον τὸν διεξελθόντα περὶ τῆς ἑκάστου φύσεως τῶν θηρίων τε καὶ τῶν πετείνων. ΚΕΦ. Α'. Ο Φυσιολόγος ἄρχεται λέγειν περὶ τοῦ λέοντος. Αρξώμεθα λαλῆσαι περὶ τοῦ λέοντος, τοῦ βασι λέως τῶν θηρίων ἤτοι τῶν ζώων· καὶ γὰρ Ἰακὼβ εὐλογῶν τὸν Ἰούδαν λέγει· Σκύμνος λέοντος Ιού δα, υιέ μου ἐκ βλαστοῦ· καὶ τὰ ἑξῆς. Πρώτη του λέοντος φύσις. Ὅτε περιπατεῖ ἐν τῷ ὄρει, καὶ ἔρχεται αὐτῷ ὀσμὴ τοῦ κυνηγοῦ, τῇ οὐρᾷ συγκαλύπτει τὰ ἴχνη· ἵνα μὴ ἀκολουθοῦντες τοῖς ἴχνεσιν οἱ κυνηγοί, εὕρωσιν αὐτοῦ τὴν ποίμνην, καὶ καταλάβωσιν αὐτόν. Ερμηνεία. Ούτωσὶ καὶ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς, ὁ νοε μᾶς λέων νικήσας ἐκ φυλῆς Ἰούδα, ἡ τοῦ Δαυΐδ ρίζα, ἀποσταλεὶς ἀπὸ τοῦ Πατρὸς, τὰ νοερὰ αὐτοῦ ἐκάλυψεν ίχνη, τουτέστι την θεότητα ἕως τῆς κατελεύσεως. Κατῆλθε γὰρ εἰς τὴν τῆς Μαρίας νηδύν, τοῦ σῶσαι τὸ πεπλανημένον ἀνθρώπινον γένος. Καὶ ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο, καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν. Ἐκ τούτου οι
col. 519–520page 2 of 8
PG 43:519ἀγνοοῦντες ἄνωθεν κατελθόντα, ἔλεγον, τίς ἐστιν β οὗτος ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης; Τὸ δὲ Πνεῦμα τὸ ἅγιον λέγει, Κύριος τῶν δυνάμεων αὐτός ἐστιν ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης. Ετέρα ερμηνεία. Οὕτω καὶ σύ, νοητὲ ἄνθρωπε, ποιοῦντος τοῦ ἐλεη μοσύνην, μὴ ἐπιγνώτω ἡ ἀριστερά σου τῆς δεξιᾶς σου τὸ ἔργον, μή πως ἰχνολογήσῃ σε ὁ διάβολος τοῖς ἔρω γοις σου τοῖς ἀγαθοῖς, καὶ ἐγκλίνῃ σε ἐπὶ τὰ πο νηρά. ΚΕΦ. Β'. Δευτέρα φύσις τοῦ λέοντος. Οταν τέξηται τὸν αὐτῆς σκύμνον ή λέαινα, ἄπνουν τε καὶ τυφλὸν τυγχάνοντα ἐμβλέπουσα, προσκαθέζεται προσέχουσα αὐτῷ τριήμερον. Μετὰ δὲ τὸ συμ πληρωθῆναι τὰς τρεῖς τῶν ἡμερῶν, προσπελάζων ὁ ἄῤῥην λέων καὶ ἐμφυσήσας αὐτῷ, καὶ εὐθὺς βλέπει καὶ ζῇ. Οταν οὖν κοιμᾶται, γρηγοροῦσιν αὐτοῦ οἱ ὀφθαλμοὶ, καὶ ἀπὸ ἑπτὰ βημάτων τοῦ κυνηγοῦ προαισθάνεται καὶ διαδιδράσκει, τοῦ μὴ συνεμπεσεῖν αὐτῷ. Ερμηνεία. Οὕτω καὶ τὰ ἄπιστα ἔθνη διὰ τῆς τριημέρου ταφής καὶ ἐγέρσεως τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀνα έβλεψαν καὶ ἐζωοποιήθησαν. Πρὸ γὰρ τοῦ βαπτίσματος νεκροί και τυφλοὶ ὠνομάζοντο· διεβλέποντο δὲ ὑπὸ τῆς λεαίνης, τουτέστιν, ὑπὸ τοῦ ἁγίου Πνεύμα της ἕως τῆς τριημέρου ταφής. "Οτε δὲ ἦλθεν ὁ ἄῤῥην λέων, τουτέστιν ὁ ζῶν Λόγος, καὶ ἐνεφύσησεν εἰς αὐτ τοὺς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ἐζωοποίησεν αὐτοὺς καὶ ἀπῆρε πάντας ἐκ τοῦ ᾅδου. αὐτοῦ δέδεται ὑπ' αὐτῆς. Παραγενομένου τοιγαροῦν κεράτων, κρατεῖ αὐτόν. ΚΕΦ. Γ'. Περὶ τοῦ οὔρου. Ο οὖρος μέγιστόν ἐστι ζῶον πολὺ ὑπερβάλλον τὰ ἕτερα, βοί παραπλήσιος, δύο κέρατα ἐν ἑαυτῷ πρίονι ὅμοια ἔχων, αὐστηρὸς τῇ θεωρίᾳ παρὰ πάντα τὰ ζῶα, ὥστε τὰ μεγάλα δένδρα διακνηθόμενος τοῖς κέρατι διαπρίειν καὶ κλωνοκοπᾷν, καὶ οὐδὲν τῶν ζώων δύο νασθαι ὑφ᾽ ἑαυτῷ ποιήσασθαι. Νέμεται δὲ ὁ αὐτὸς αὖρος πλησίον τοῦ Ὠκεανοῦ, καὶ εὐθέως μεθύσκεται, καὶ παλαίει πρὸς γῆν τοῖς κέρασιν ὥσπερ βοῦς. Εστι δὲ ἐκεῖ δένδρον ἡ ὀνομαζομένη τάνυς, κλήματος μόρ φωσιν ἔχουσα λευκοκλώνου· καὶ κνηθόμενος ὁ αὐτὸς Ο οὖρος τὴν κεφαλὴν πρὸς τὰ ἔρνη τῆς τάνους τὸ κέρας τοῦ κυνηγοῦ, καὶ εὑρίσκοντος ἐμπεπεδημένον τῶν Ερμηνεία. Καὶ σὺ οὖν, νοητὲ ἄνθρωπε, νόησον ὅτι οὔρου γεν ναιότερόν σε ἐποίησεν ὁ Θεός. Ἀντὶ δὲ τῶν κεράτων δέδωκέ σοι τὰς δύο Διαθήκας, τουτέστι, Παλαιὰν καὶ Νέαν Διαθήκην, κεράτιον εἰς τὰς ἐναντίας δυνάμεις, ἵνα μὴ προσεγγίσῃ πρὸς σὲ ὁ πονηρός. Εἶπε γὰρ ὁ Προφήτης. Εν σοὶ τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν κερατιού γεν. Ἑτέρα ἑρμηνεία. Ὠκεανὸς ἑρμηνεύεται το μέγεθος του πλούτου, τά ΧΧ,
col. 521–522page 3 of 8
PG 43:521ους δὲ ἡ ἡδονὴ τοῦ βίου. Εμπλεκόμενος ὁ ἄνθρωπος εἰς τὰς ἡδονὰς τοῦ βίου ἀμελεῖ τῆς πίστεως. Ἐπερ χομένου δὲ τοῦ κυνηγοῦ, τουτέστι διαβόλου, καὶ εὑρίσκοντος αὐτὸν συμπλεκόμενον, καὶ ἀμελοῦντα τῆς πίστεως, κατακυριεύει αὐτοῦ. ΚΕΦ. Δ'. Περὶ τοῦ ἐλέφαντος. Ἔστι γὰρ ὁ ἐλέφας μέγιστον ζῶον, προβοσκίδα ἔχων τοῦ διαφθεῖραι τὰ ἐπερχόμενα αὐτῷ ζῶα ὁμοίως καὶ τὴν βρῶσιν καὶ τὴν πόσιν διὰ τῆς προβοσκίδος αὐτοῦ κυβερνᾶται· οὐ γὰρ ἔχει ἁρμοσίας καὶ κύψας νέμεται, καὶ οὐ κάμπτει γόνατα. Η θῆλυς δὲ ζητεῖ βοτάνην τὴν λεγομένην μανδραγόραν, καὶ μεταλαμβάνει ἐξ αὐτῆς, καὶ εὐθέως πυροῦται καὶ πορεύεται πρὸς τὴν ἄῤῥενα, καὶ παραπετεύουσα κομίζει αὐτῷ τὴν βοτάνην, καὶ μεταλαμβάνει ὁ ἄρ ῥην ἐξ αὐτῆς, καὶ εὐθέως πυροῦται, καὶ συγγίνεται τῇ θήλει. Ἐπερχομένου δὲ τοῦ καιροῦ τοῦ τεκεῖν, εἰσβαίνει εἰς τινα λίμνην τοῦ ὕδατος, τὸ ὕδωρ κατα μετροῦσα ὡς τοῦ πλησιάσαι τοῖς μαστοῖς, καὶ ταύτῃ γεννα. "Ην γὰρ τέξηται ἐπὶ τῆς γῆς, ἀδυνατήσει ὁ σκύμνος ἐγερθῆναι ἀμοιρῶν ἁρμοσιῶν. Ερμηνεία. Πρόδηλον δὲ ὅτι ὁ πρωτόπλαστος Ἀδὰμ οὐχ ὥσπερ * Εὔα τοῦ τῆς παρακοῆς ξύλου προεγεύσατο, ποριζομένη καὶ τῷ ἑαυτῆς γαμέτῃ, ὅστις μετὰ τὴν γεῦσιν εὐθέως τοῦ παραβεβηκέναι ᾔσθετο. Τί δὲ ἐγέννησε; τὸ δὴ δήπου τὸ ἁμαρτάνειν. Τίς γὰρ ἡ τῆς γέννας λίμνη; ὁ παράδεισος. ΚΕΦ. Ε'. Περὶ τῆς ἐλάφου. Ἔστι δὲ ἡ ἔλαφος μόρφωσιν ἔχουσα ἀγρίας δορκάδος· τὸ δὲ κέρας αὐτῆς τρίαρχον, κατὰ τὰς τρεῖς ἀνακαινίσεις. Ζῇ δὲ ἔτη πεντήκοντα, καὶ διατρέχει ὡς καλὸς δρομεύς τὰς νάπας τῶν ὑλῶν, καὶ τὰς φά ραγγας τῶν ὀρέων, καὶ ὀσφραίνεται τὰς ὁπὰς τῶν Ερπετῶν. καὶ τὸν ὄφιν ὅπηπερ διατρίβοντα παρα χρῆμα γιγνώσκει, καὶ εὐθέως τίθησι τὴν ῥἵνα αὐτῆς ἐπὶ τὴν θύραν τῆς ὁπῆς, καὶ ἀναιρεῖ τὴν πνοὴν, καὶ ἐξιὼν ὁ ὄφις εἰσβαίνει εἰς τὸν λάρυγγα τῆς ἐλάφου, ἡ δὲ καταπίνει αὐτόν. Διὰ τοῦτο ἔλαφος ὀνομάζεται, διὰ τὸ ἐλεῖν τοὺς ὄφεις ἐκ τοῦ βάθους. Τρέχει γὰρ ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, καὶ ἢν μὴ τρεῖς ὥρας γεύσηται τοῦ ὕδατος, τελευτῇ· εἰ δὲ εὕρῃ ὕδωρ, πά λιν ζῇ ἔτη πεντήκοντα. Διὰ τοῦτο εἶπεν ὁ προφήτης Ον τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σε, ὁ Θεός. Ερμηνεία. Καὶ σὺ οὖν, νοητὲ ἄνθρωπε, τρεῖς μὲν ἀνακαινίσεις ἔχεις· τούτων ἡ μὲν ἔστι τὸ βάπτισμα τῆς ἀφθαρσίας, ἡ δὲ τὸ χάρισμα τῆς υἱοθεσίας, καὶ ἡ μετάνοια. Καὶ ὅτε εὕρῃς τὸν ὄφιν ἐν τῇ καρδίᾳ σου (τουτέστι τὴν αμαρτίαν), δρομαῖος χώρει ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδά η
col. 523–524page 4 of 8
PG 43:523των, ήγουν ἐπὶ τοὺς κρουνοὺς τῶν Γραφῶν (κατὰ τὰς η Ερμηνευούσας προφητείας), καὶ πίε ὕδωρ ζῶν, τουτ ἐστι τὸ ἅγιον δῶρον. Κοινωνῶν γὰρ ἐν μετανοίᾳ, ἀνανεώσῃ σαυτὸν λοιπὸν διὰ τῆς αὐτῆς, καὶ τεθανα τωθήσεται ἡ ἁμαρτία. ΚΕΦ. Γ'. Περὶ τοῦ ἀετοῦ. Ἔστι γὰρ ὁ ἀετὸς βασιλεὺς τῶν ὀρνέων. 'Αετὸς δὲ καλεῖται διὰ τὴν πολυετίαν αὐτοῦ· οὗτος μὲν ζῇ ἔτη έκατόν. Καὶ γηράσαντος γρυποῦται δ΄ προμυκτήρ, καὶ ἀμβλυώττουσιν οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ, τοῦ μὴ ὁρᾷν, καὶ οὐκ ἰσχύει φαγεῖν. 'Ανέρχεται δὲ εἰς ὕψος λίαν, καὶ ῥίπτει ἑαυτὸν ἐπὶ ἀκροτόμου πέτρας, προσκρούσας αὐτῇ τὸ ράμφος, καὶ λούεται εἰς τὴν ψυχράν λίμνην, καὶ κάθηται κατὰ τὸ ἡλιακὸν θερμόν. Πί πτουσι δὲ λεπίδες ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν, καὶ πάλιν ἐς νέους τελεῖν ἄρχεται. Ερμηνεία. Καὶ σὺ οὖν, νοητὲ ἄνθρωπε, ὅταν πολλὰ ἁμαρτήσῃς, ἄνελθε εἰς ὕψος, τουτέστιν εἰς τὸ συνειδός σου. καὶ ῥίψον σὲ κατὰ πέτραν, ήγουν εἰς τὴν ὀρθόδοξον πίστιν, κλαῖσον τὸ πλῆθος τῶν ἁμαρτιῶν σου. Εν τῇ λίμνῃ καθαρίσθητι ταῖς δακρυοαῖς σου. Θερμάν θητι κατὰ τὸν ἥλιον, ήγουν κατὰ τὴν Ἐκκλησίαν, καὶ κατὰ τὸ ἅγιον Πνεῦμα, σπεῦσον τὴν ταχίστην ἐπὶ τὴν θέρμην τῆς μετανοίας. Ρίψον ἀπὸ σοῦ τὰς λεπίδας, τὰς ἁμαρτίας, καὶ πάλιν ἀνακαινισθήσεται, ὡς ἀετοῦ, ἡ νεότης σου, καὶ δίκαιος ὀνομάσῃ παρὰ τῷ θεῷ. ΚΕΦ. Ζ'. Περὶ τοῦ γυπός. Ο γύψ ὄρνεόν ἐστι τῇ ἥττῃ τῆς γαστρὸς τὰ πάντα ὑπερακοντίζον. Οὗτος ἀπαστίαν ἄγει τεσσαράκοντα τῶν ἡμερῶν, ἦν δὲ λαχών τύψι ἐδέσμασιν, ἐσθίει λίτρας τεσσαράκοντα, καὶ ἀναπληροί τὴν τῶν τεσσαράκοντα ἡμερῶν ἀσιτίαν. Ερμηνεία. Καὶ σὺ, νοητὲ ἄνθρωπε, ὃς ἀπαστίαν ἦγες ἡμέρας τεσσαράκοντα, προκρίνων τὴν τοῦ Κυρίου ἀνάστασιν, μὴ θέλῃς γαστριμαργία σχολάζειν, ἵνα μὴ ἀποβάλῃς τὴν τῶν τεσσαράκοντα ἡμερῶν νηστείαν. ΚΕΦ. Η'. Περὶ τῆς πελεκάνος. Ἔστι γὰρ ἡ πελεκάν φιλότεχνον όρνεον παρά πάντα τὰ ὄρνεα. Ἡ δὲ θήλεια καθέζεται ἐν τῇ νεοτε τις φυλάσσουσα τὰ τέκνα, καὶ περιθάλπει αὐτὰ ἀσπαζομένη καὶ κολαφίζουσα ἐν φιλήματι, οπὰς ταῖς πλευρας κατεργάζεται, καὶ τελευτῶσι. Καὶ μεθ' ἡμέρας τρεῖς, παραγενομένου τοῦ ἄρρενος πελεκᾶνος, καὶ εὑρίσκοντος αὐτὰ τεθνηκότα, ὀλοφύρεται τὴν καρδίαν λίαν. Πεπληγμένος δὲ τοῦ πόνου, κολαφίζει τὴν ἰδίαν πλευράν, καὶ ὁπὰς αὐτῇ ἐμ ποιεῖ, καὶ καταῤῥεῖ αἷμα, ἐπιστάζων ἐπὶ τὰς πλη γὰς τῶν τεθνηκότων νεοσσών, καὶ οὕτως ζωο ποιοῦνται. Ερμηνεία. Οὕτω καὶ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, λόγχη τὴν πλευρὰν αὐτοῦ ἤνοιξε, καὶ εὐθέως ἐξῆλθεν αἷμα
col. 525–526page 5 of 8
PG 43:525καὶ ὕδωρ. Επέσταξεν τὸ αἷμα ἐπὶ τοὺς τεθνηκότας νεοσσούς, τουτέστι τὸν Ἀδάμ, καὶ τὴν Εὔαν, καὶ τοὺς λοιποὺς προφήτας, καὶ ἐπὶ πάντας τοὺς θανόντας, καὶ ἐφώτισε τὴν οἰκουμένην, καὶ ἐζωοποίησεν αὐτοὺς διὰ τῆς τριημέρου ταφῆς, καὶ ἐγέρσεως αὐτοῦ. Διὰ τοῦτο ἐλάλησε διὰ τοῦ Προφήτου· 'Ωμοιώθην πελε κάνι ἐρημική. ΚΕΦ. Θ'. Περὶ τῆς πέρδικος. Ἔστιν ἡ πέρδιξ πολύτεκνος. Νεοττοποιησαμένη δὲ πορεύεται ἡ θήλυς, καὶ γεννᾷ τὰ ὠὰ καθ᾿ ἑκά στην· καὶ οὐκ ἀρκεῖ αὐτῇ τῆς ἰδίας γαστρὸς ὁ τό κος, ἀλλὰ κλέπτουσα τὰ ὠὰ τῶν ἀλλοτρίων, φέρει αὐτὰ ἐπὶ τὴν νεοττιὰν αὐτῆς. Ερμηνεία. Καὶ σὺ οὖν, νοητέ ἄνθρωπε, ὅταν πολλὰς ἐλεη μοσύνας ποιήσῃς, μὴ ἀρκέσωσί σοι, ἀλλὰ δράμε εἰς ἑτέρας ἐντολὰς, καὶ πλήθυνον σφόδρα τὴν νεοττιάν σου· τουτέστι, ἅγνισον τὴν καρδίαν σου, καὶ σκλή. ρυνον λίαν σὲ κατὰ τῶν ἐναντίων δυνάμεων. ΚΕΦ. Ι. Περὶ τῆς τρυγόνος. Ἔστι ἡ τρυγών φίλανδρον ὄρνεον παρὰ πάντα τὰ πετεινὰ, καὶ πορεύονται ἀμφότεροι, ἄῤῥεν καὶ θῆλυ, καὶ νεοσσοποιοῦσιν· ἀποζευχθέντων δὲ αὐτῶν, φυ λάσσουσι τὴν μονογαμίαν ἕως τέλους τῆς ζωῆς αὐτῶν. Ερμηνεία. Καὶ σὺ οὖν, νοητὲ ἄνθρωπε, ὅταν πλησθῇς ἀνο μιῶν, καὶ δόξῃ σοι καιρὸς τοῦ μετανοῆσαι, ἀπόβαλλε τὸ κακουργεῖν, καὶ μὴ περιπέσῃς εἰς ἕτερον ῥύπον, ταυτέστιν εἰς ἑτέραν ἁμαρτίαν, ἀλλὰ φύλασσε τὴν μονογαμίαν σου, τουτέστι τὸν ὄρον τῆς γυναικός σου, ἵνα εὕρῃς μονὴν ἐν τῇ δευτέρᾳ παρουσίᾳ. ΚΕΦ. ΙΑ'. Περὶ τοῦ φοίνικος. Φοίνιξ τοῦ ταῶνος ωραιοτέρα ὑπάρχει. Ο ταὼν γὰρ χρυσίῳ καὶ ἀργυρίῳ καταπετάσας τας πτέρυγας κέκτηται· ἡ δὲ φοίνιξ, ὑακίνθου και σματ ράγδου καὶ λίθων πολυτελών. Τιάραν γὰρ φέρει ἐπὶ τὴν κεφαλὴν, καὶ σφύρας κατέχει ἐπὶ τοῖς ποσὶν αὐτῆς. Ἡ φοίνιξ τῆς Ἰνδίας ἐγγὺς κοιτάζεται, καὶ ἀμφὶ τὰ πεντακόσια έτη τὸν βίον διάγει εἰς τὰς κέδρους του Λιβάνου ἄβρωτος καὶ ἄποτος, τρέφεται δὲ ἐκ πνεύματος. Καὶ μετὰ τὰ πεντακόσια ἔτη ἀνα μέστας ἐμποιεῖ τὰς πτέρυγας αὐτῆς ἀρωμάτων, καὶ ὅταν σημάνῃ ὁ ἱερεὺς τῆς Ηλιουπόλεως, ἐγεί ρεται ἐκ τοῦ ἰδίου τόπου, καὶ πορεύεται πρὸς τὸν ἱερέα, καὶ εἰσερχομένη εἰς τὸν ναὸν μετὰ τοῦ δε ρέως, εἰς τὸ ἅγιον θυσιαστήριον, καὶ πάντα τὰ μέλη αὐτῆς σποδός γίνεται. Τῇ δὲ ἐπιούσῃ ἡμέρᾳ εὑρίσκει αὐτὴν πτερυγουμένην οὖσαν· τῇ τρίτῃ δὲ ἀναπεπλησμένη πτερύγων ἀσπάζεται τὸν ἱερέα, καὶ ἀνακαινιζομένη ἀπέρχεται πάλιν εἰς τὸν ἴδιον τόπον.. Ἑρμηνεία. Καὶ πῶς οὖν οἱ παράνομοι Ἰουδαῖοι ἐπίστησαν τὴν τριήμερον ἀνάστασιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ
col. 527–528page 6 of 8
PG 43:527Χριστοῦ, ἐπείπερ τὸ ὄρνεον διὰ τριῶν ἡμερῶν ἐζωδ Ει ποιήθη, καὶ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς τῷ τρόπῳ οὐκ ἐδύνατο ἐγεῖραι αὐτὸν ἐκ νεκρῶν; Διὰ τοῦτο ἔλεγεν ὁ Προφήτης· Δίκαιος ὡς φοῖνιξ ἀν θήσει. ΚΕΦ. ΙΒ'. Περὶ τοῦ ταῶνος. Εστιν ὁ ταὼς τερπόμενον ὄρνεον παρὰ πάντα τὰ πετεινά· ἔστι δὲ μορφόχροος, καὶ πτερύγων ωραίων. Περιπατῶν γὰρ ὁρᾷ αὐτὸν τερπόμενον, εγκεκυφυίαν δὲ ἔχων τὴν κεφαλὴν ὑποβλέπει. Οταν δὲ ἴδῃ τοὺς πόδας αὐτοῦ, φωνεῖ ἀγρίως, αὐτοὺς ἀνομοίως ἔχειν πρὸς τὸ λοιπὸν μέρος τοῦ σώματος φάσκων. Ερμηνεία. Καὶ σὺ οὖν, νοητὰ ἄνθρωπε, ὁρῶν τὰς ἐντολάς σου καὶ τὰ ἀγαθά σου, τέρπου καὶ ἀγάλλου· ὅταν δὲ ἴδῃς τοὺς πόδας σου, τὰ ἁμαρτήματά σου, φώνη σον, καὶ κλαῦσον πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ μίσησον τὴν ἁμαρτίαν, ὥσπερ ὁ ταὼς τοὺς πόδας, ἵνα δίκαιος τῷ νυμφίῳ φανῇς. ΚΕΦ. ΙΓ'. Περὶ τοῦ όφεως. «Ο Χριστὸς εἶπεν ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ· Γίνεσθε φρόνιμοι ὡς οἱ ὄφεις, καὶ ἀκέραιοι ὡς αἱ περι στεραί. Ο φυσιολόγος ἔλεξε περὶ τοῦ ὄψεως, ὅτι πολλαὶ φύσεις εἰσὶν ἐν αὐτῷ. Πρώτη φύσις τοῦ ὄψεως. Οταν γηράσκῃ, ἀμβλύνονται αὐτοῦ οἱ ὀφθαλμοί, καὶ ἐὰν ἀνανεάζειν ἑαυτὸν βούληται, νηστεύει ἡμέ ρας τεσσαράκοντα, ἕως ἂν τὸ δέμας αὐτοῦ χαυνωθῇ, καὶ εὑρίσκει πέτραν, καὶ ῥαγα αστεύει, προκύψας δὲ διὰ τῆς ὁπῆς ὠθεῖται περᾶσαι, καὶ ἐκβάλλει τὸ γῆρας, καὶ ἀποβαλὼν αὐτὸ τερπωλὴν παρέχει νεανίσκων. Ερμηνεία. Καί σύ, νοητὲ ἄνθρωπε, ἐὰν θέλῃς τὸ πάλαι ποτέ γῆρας τοῦ κόσμου ἀποβαλέσθαι, διὰ τῆς στενῆς καὶ τεθλιμμένης ὁδοῦ, διὰ νηστείας, τὸ σῶμα μάστισον. Στενὴ γὰρ ἐστιν ἡ πύλη, καὶ τεθλιμμένη ἡ ὁδὸς ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. ΚΕΦ. ΙΔ'. Δευτέρα φύσις τοῦ ὄψεως. Ὀφθεὶς τῷ ὄφει ὁ ἄνθρωπος ἐνδεδυμένος, φοβεῖ αὐτὸν τὰ μάλιστα καὶ διαδιδράσκει, ὁραθεὶς δὲ γυα μνός καταθαῤῥεῖ αὐτοῦ. Ερμηνεία. Καὶ σὺ νοητῶς ἐννόησον, ὅτι ἡνίκα ὁ πατήρ σου ὁ Ἀδὰμ ἦν ἐν τῷ παραδείσῳ ἀναβαλλόμενος τὴν Θεοῦ ὑφαντὸν στολήν, οὐκ ἴσχυσε ἐμπεσεῖν τῷ ἐχθρῷ, ἀλλὰ ἔφευγε μακρὰν ἀπ' αὐτοῦ· ὅταν δὲ γυμνός ἔμεινε, τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ παραβας, τότε ο Πο νηρὸς ἐκράτησεν αὐτόν. ΚΕΦ. ΙΕ'. Τρίτη φύσις τοῦ ὄφεως. Τοῦ ἀνθρώπου αὐτὸν ἀποκεραμῆσαι ἐχνεύοντας, ὅλον τὸ σῶμα παραδίδωσι, τὴν κεφαλὴν μόνην φυλ λάσσει.
col. 529–530page 7 of 8
PG 43:529Ερμηνεία. Οφείλομεν οὖν καὶ ἡμεῖς ἐν καιρῷ πειρασμοῦ ὅλον τὸ σῶμα θανάτῳ παραδούναι, μόνην τὴν κεφα λὴν φυλάττοντες· τουτέστι, τὸν Χριστὸν μὴ ἀρνούμενοι, ὅπερ ἐποίουν οἱ ἅγιοι μάρτυρες· Η κεφαλή γὰρ παντὸς ἀνδρὸς ὁ Χριστός ἐστιν, ὡς γέγραπται, ΚΕΦ. ΙΓ'. Τετάρτη φύσις τοῦ ὄψεως. Ὅταν ἐπὶ τὴν πηγὴν τοῦ ὕδωρ πιεῖν ἔλθῃ ὁ ὄφις, οὐ φέρει τὸν ἰῶν, ἀλλά γε ἀφεὶς αὐτὸν ἐν τῇ νεοττια, οὕτω καθαρὸς πορεύεται, ἵνα μὴ τοὺς ἐξ αὐτῆς πίσ νοντας φαρμακεύσηται. Ερμηνεία. Οφείλομεν μὲν οὖν καὶ ἡμεῖς ἐπὶ τὸ ἀένναόν τε καὶ ἄκακον ὕδωρ σπεύδοντες, τὸ τῶν θείων καὶ ἐπουρα νέων λογίων ἐν τῇ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ γέμον, μὴ φέρειν σὺν ἡμῖν τὸν τῆς κακίας Ιόν, οὐ μὴν ἀλλὰ πᾶσαν κακίαν καὶ λοιδορίαν, πᾶν τε πονηρὸν ἐνθύμημα ἀφεῖναι, καὶ οὕτως ἄμωμοί τε καὶ καθαροί που ρευθῶμεν ἐν τῇ τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίᾳ, ὅπως μὴ τὴν ἡμετέραν ψυχὴν καταφαρμακεύσωμεν. ΚΕΦ. ΙΖ'. Περὶ τῆς μύρμηκος. Ο Σολομὼν εἶπεν ἐν ταῖς Παροιμίαις· Ιθι πρὸς τὴν μύρμηκα, ὦ ὀκνηρά. Ο φυσιολόγος είπε περὶ τῆς μύρμηκος τῆς πολλὰς φύσεις ἐχούσης. Πρώτη φύσις τῆς μύρμηκος. Ὅταν ἐπιμελῶς βαδίζωσιν ἕκασται κομίζουσαι τὸν κόκκον, καὶ οὐ λέγουσι τοῖς φέρουσι, Δότε ἡμῖν, οὐδ᾽ ἁρπάζουσιν ἀπ' αὐτῶν, ἀλλ᾽ αὐτόματοί τε ξυλλέξου σαι οἶχονται ἀπιοῦσαι. Ερμηνεία. Ταῦτα ἐπὶ τῶν σωφρόνων τε καὶ μωρών παρθένων εὑρεῖν ἔστι. ΚΕΦ. ΙΗ. Δευτέρα φύσις τῆς μύρμηκος. Ὅταν ἀποταμιεύσῃ τοὺς κόκκους ἐν τῇ ποίμνῃ, διχοτομεῖ αὐτοὺς, μὴ χειμῶνος καταλαβόντος σαπῶσιν οἱ κόκκοι, καὶ λιμοκτονηθῶσιν αὐταί. Ἡ γὰρ μύρμηξ θυμόσοφος τυγχάνουσα, προνοεῖ καῦμα μέγα, ἢ καὶ βροχὴν ἔρχεσθαι. Θεωρουμένου δὲ σοῦ τὴν μύρ. μῆκα τὸν κόκκον τοῦ σίτου εἰς τὴν ὁπὴν εἰσκομίζουσαν, ἐρχόμενον νόει τὸν χειμῶνα· ἦν δὲ ἐκφέρουσαν θεάσῃς, γαλήνην ἐσομένην γνῶθι. Ερμηνεία. Καὶ σὺ οὖν, ὦ ἄνθρωπε, τὰ τῆς Παλαιᾶς ῥήματα ἐκ τῶν πνευματικῶν διαστελλε. Τὸ γὰρ γράμμα ἀποκτείνει. Παῦλος γὰρ εἶπεν· Ὁ νόμος πνευματικὸς ἐστι. Πριν γὰρ τῷ νόμῳ μὴ προσέχοντες οἱ Ἰουδαῖοι ἐλιμοκτονήθησαν. ΚΕΦ. ΙΘ'. Περὶ τῆς ἀλώπεκος. Ἡ ἀλώπηξ ἐστὶ πολύτροπον ζῶον. Πεινάσασα δὲ καὶ ἀποροῦσα τροφῆς, ἀπέρχεται ἐπὶ τοὺς ἡλιακούς τόπους, καταρρίπτουσα αὐτὴν ἐς γῆν, καὶ ἀνεχομένη
col. 531–532page 8 of 8
PG 43:531τὴν πνοὴν καὶ ὑποκρίνουσα τεθνηκυῖαν κεῖται ὑπτία, τοὺς ὀφθαλμούς τε καὶ τοὺς πόδας ἄνω ἔχουσα Επερχομένων δὲ τῶν πετεινῶν, καὶ αὐτὴν κατεσθίειν βουλομένων, ἐκείνη ἑτοίμως αὐτὰ κρατεῖ. Ερμηνεία. Οὕτω καὶ ὁ διάβολος παγιδεύσαι τὸν ἄνθρωποι βουλόμενος, διαπειράζει αὐτὸν, ὅπως ἀμελῶς ἔχητα τῆς προσευχῆς, καὶ ῥᾷστα οὕτως παγιδεύει αυτόν. ΚΕΦ. Κ'. Περὶ τοῦ νυκτικόρακος. Φησὶν ὁ Ψαλμωδός· Εγενόμην ὡσεὶ νυκτικόραξ. Ο γοῦν φυσιολόγος λέγει τουτὶ τὸ πετεινὸν ὑπεραγαπᾶν τὴν νύκτα ἢ τὴν ἡμέραν. Ερμηνεία. Οὕτως καὶ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἡγά πησεν ἡμᾶς τοὺς ἐν σκότει καὶ σκιᾷ θανάτου καθη μένους, τουτέστι, τὸν λαὸν τῶν ἐθνῶν, ὑπὲρ τὸν λαὸν τῶν Ἰουδαίων, τῶν ποτε τὴν υἱοθεσίαν καὶ ἐπαγγελίαν τῷ Πατρὶ ἐσχηκότων. Ἐκ τούτου καὶ ὁ Σωτὴρ ἔλεγεν Μὴ φοβοῦ, τὸ μικρὸν ποίμνιον, ὅτι εὐδό κησεν ὁ Πατὴρ ὑμῶν· δοῦναι ὑμῖν τὴν βασιλείαν. Ερεῖς μοι, ὅτι ὁ νυκτικόραξ ἀκάθαρτόν ἐστι· καὶ πῶς ὁ Σωτὴρ ἔλεγε διὰ τὸν ᾿Απόστολον, ὅτι τὸν μὴ γνόντα ἁμαρτίαν, ὑπὲρ ἡμῶν ἁμαρτίαν ἐποίησεν; ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν, ἵνα ὑψώσῃ τοὺς πάντας· Τὰ πάντα γέγονεν, ἵνα πάντας σώσῃ. ΚΕΦ. ΚΑ'. Περὶ τῆς μελίσσης. Εἴρηται διὰ τοῦ Σοφοῦ· Μικρὰ ἐν πετεινοῖς μέσ λισσα, καὶ ἀρχὴ γλυκισμάτων ὁ καρπὸς αὐτῆς. Ερμηνεία. Ωσαύτως τὰ θεϊκὰ ἔργα ἀνεξιχνίαστα ἐν ἀνθρώποις, καὶ θαυμαστὰ ἐν ὑψηλοῖς, καὶ γλυκύτερα ὑπὲρ μέλι καὶ κηρίον, καὶ ὑπὲρ πάντα τὰ κτίσματα. ΚΕΦ. ΚΒ'. Περὶ τοῦ ξηροβατράχου. Οὕτως ὁ ξηροβάτραχος δέχεται τὸ θερμὸν τοῦ ἡλίου, τούς τε πάγους, όμβρους, ἀνέμους, καὶ χειμῶνας, καὶ πάντα ὑπομένει, οὐδαμῶς τε ἀπειρηκώς ἐστιν. Ὁ δὲ ὑγροβάτραχος ἀδυνατεῖ ὑπενεγκεῖν τι τῶν τοι ούτων, ἀλλὰ καταλαβόντος τοῦ χειμῶνος, βάλλει έαυ. τὸν εἰς τὸν βυθόν· ἐπιλάμψαντος δὲ τοῦ ἡλίου, ἐξερ χόμενος ἡδέως θερμαίνεται· ἐπεὶ δὲ ἡ τοῦ ἡλίου θέρμη παχυνθῇ, αὐτὴν φέρειν οὐ δύναται, καὶ πάλιν ῥίπτει ἑαυτὸν βυθόνδε. Ερμηνεία. Οὕτω καὶ οἱ μοναχοί, οἱ μὴ ἀσκούμενοι οὐχ οἷοί τε ἔσονται ὑπομένειν πείναν, δίψαν, γύμνωσιν, εγκράτ τειαν καὶ χαμαικοιτείαν· οἱ δὲ ἐνασχολούμενοι ήδιστα νηστεύουσι, καὶ πάντα φέρουσι. ΚΕΦ. ΚΓ'. Περὶ τοῦ χαραδρίου. Ἔστι γὰρ πετεινὸν λεγόμενον χαράδριος. Ο φυσιολόγος ἤλεγξε περὶ τούτου, ὅτι ὅλον λευκόν ἐστι, μὴ ὅλως μελανίαν ἔχον. Καὶ ἐάν τις νοσῇ, ἡ νόσος του
Page scan enlarged

Notebook

Full View