pigeat, nosque de vestra valetudine sæpenumero fa cere certiores. Nam et longo locorum intervallo dis ¡uncti a vobis de rebus vestris sumus solliciti: ac si forte vos intellexerimus omni tumultu ac perturba tione carere, prosperaque frui valetudine, non vulgari voluptate perfundemur. Hæc igitur cum vobis explo rata sint, quam sæpissime de his rebus certiores nos facite, quas nosse desideramus, ut etiam in solitudine degentes multam inde consolationem hauriamus. Epistola ad Cæsarium a Chrysostomo secundi ipsius exsilii tempore scripta fertur initio et fine. Inter pretationem ejus Latinam ex Codice quodam Florentino descripserat olim Petrus Martyr Florentinus, qui a catholica religione descivit, ac delatam secum in Angliam in Cranmeri archiepiscopi Cantuariensis bibliotheca reposuit. At post Cranmeri necem ejus bibliotheca direpta fuit, et epistola deineeps nusquam comparuit. Cum autem illa ab iis, qui transsubstantiationem negabant, in testimonium adducta fuisset, ab ejusdem transsubstantiationis propugnatoribus negatum est eam uspiam exstitisse, cujus exemplar nullum proferri posset. Anno autem 1680 vir cl. Emericus Bigotius interpretationem illam Latinam ex codice Florentino in bibliotheca Dominicauorum D. Marci descriptam edidit post Palladii librum de vita Chrysostomi. At censor quispiam epistolam jam cusam supprimendam esse putavit, ac revera suppressit cum notis Bigotii. Anno autem 1685 Stephanus Le Moyne, in libro cui titulus Varia Sacra, Tomo primo, hanc epistolam ad calcem edidit ut in Ms. habetur, multis mendis respersam, et aliquot in locis defor matam, ut vix aliquis sensus elici possit. Edidit etiam v. cl. Jacobus Basnage Roterodami anno 1687, cum parte illa præfationis Bigotianæ, quæ hanc epistolam respiciebat, quæque cum epistola ad Cæsa rium expuncta fuerat, adjectis etiam fragmentis Græcis, quæ Bigotius collegerat. Aliæ quoque apud hete rodoxos prodierunt hujus epistolæ editiones. Demum vir eruditus Jo. Harduinus ex Societate Jesu anno 1689 eamdem publicavit, remque catholicam adversus heterodoxos, qui hanc ad sua tuenda dogmata usurpabant, strenue vindicavit. Hic iterum illam proferimus aliquot in locis emendatam; fragmenta autem Græca, quæ ex Anastasio presbytero, ex Joanne Damasceno et ex aliis desumpta fue rant, auctiora damus, beneficio doctissimi amicissimique viri Michaelis Lequien ex ordine Prædicato rum, qui hæc ex Anastasio et ex Joanne Damasceno diligentius collegit. Jam hic plurima disquirenda sunt; nimirum an hic scriptor sit Joannes Chrysostomus, an alius [737] qui ejus nomen ementiatur; qui sit epistolæ scopus; et quid sentiendum sit de loco illo, qui circa trans substantiationem tot controversiarum ansam dedit. Quod attinet ad primam quæstionem, utrum scilicet hæc epistola sit vere Chrysostomi, nec ue: ea pro Chrysostomi fetu habita est a Joanne Damasceno, ab Anastasio Presbytero, a Nicephoro, ab aliisque qui de duabus naturis disputarunt; quin et ipse titulus Joannem episcopum Constantinopolitanum, scili cet Chrysostomum, auctorem prodit: sic enim habet, Incipit epistola beati Joannis episcopi Constantino politani ad Cæsarium monachum tempore secundi exsilii sui; quod ipsum totum repetitur in fine Explicit epistula Joannis, etc. Nihil mirum ergo si heterodoxi hine se prævalidum contra catholicam fidem argumentum mutuari posse putantes, eam quasi genuinum Chrysostomi fetum, nullo præmisso

Catholicorum sententia tribus constaret Christus, Verbo scilicet, mente bumana, et corpore animato, qui unam ex illis demerent partem, mentem scilicet, a duabus aliis quæ supererant, dipopita, audiebant nam dlµoipov Græcis est duæ totius partes, cujus significationis exempla sæpius advertere est in Analectis nostris p. 519 et seqq. Cum hac igitur epistola consonant ea, quæ Athanasius in epistola ad Epictetum de Apollinaristis, tacito tamen nomine, dicit, quam epistolam Epiphanius Hæresi 77, ubi contra Dimœritas seu Apollina ristas agit, totam retulit. Quis infernus eructavit, inquit Athanasius, corpus ex Maria genitum esse Verbi divinitati consubstantiale, poovatov? Hinc autem Apollinarista ouvoustaaral, Synusiaste, audiebant, quod substantiam Verbi cum carne miscerent et utrumque unum facerent. Aut Verbum, pergit Athana sius, in carnem, ossa et capillos, et in totam corpus mutatum fuisse, et a natura [739] descivisse sua? Hic habes illam Oɛoneolav'µlĘiv, seu mixtionem divinam Apollinarii, per quam Deus et caro unam efficie bant naturam. Quis autem, ait Athanasius, in Ecclesia aut a Christianis unquam audivit, Dominum posi tione, non natura, Oései xal où púort, gestasse corpus? Hæc explicantur per illud quod in Epistola ad Cæ sarium legitur: Dicebant enim Apollinaristæ, inquit hic scriptor, Dominicum corpus non esse verum cor pus, quia conversum erat in deitatem. Pergit Athanasius: Aut quis eo processit impietatis, ut diceret senti ¸retque ipsam deitatem Patri consubstantialem, circumcisam et imperfectam, ex perfecta factam fuisse: et quod cruci affixum erat non fuisse corpus, sed ipsam Sapientiæ substantiam rerum Opificem? Hæc iterum, consentiunt cum iis quæ paulo ante dicebamus, Dominicum corpus secundum Apollinaristas non fuisse verum corpus. Ex his item dictis probatur id quod in epistola non semel dicitur, nempe secundum Apollinaristas ipsam deitatem esse passibilem, quod pluribus explicat Gregorius Nazianzenus Homilia 46, ubi ait secundum Apollinarium, unigenitum Deum in propria sua divinitate passum esse, atque in tri duana illa corporis morte divinitatem quoque simul cum corpore mortuam fuisse, sicque rursus Patris opera a morte ad vitam revocatam fuisse. Passibilitatem quoque illam deitatis secundum Apollinaristas, commemorat et confutat Athanasius in libris contra Apollinarium, vide p. 924, et paulo ante, nempe p. 923, ait secundum Apollinaristas Verbum assumpsisse corpus absque mente qui est postremus érror in epistola ad Cæsarium commemoratus, et hæc erat quasi tessera Apollinaristarum. Certum itaque puto in epistola ad Cæsarium contra librum Apollinarii agi, illumque ipsum librum, ut videtur, quem de In carnatione scripserat, ab Eulogio supra commemoratum. Cæterum Apollinaristæ non inter se consentie bant, sed alii alios errores, ex uno fonte manantes, propugnabant, ut videre est in epistola Athanasii ad Epictetum, et in ejusdem Athanasii libris contra Apollinarium; itemque apud Epiphanium Hæresi 77. Neque tamen negari potest probabile omnino esse hunc scriptorem qui sæculo Eutychiano vixisse et hæresi illi infensus fuisse videtur, ut hanc epistolam ab se suppositam Chrysostomo adscribere posset, confinxisse se contra Apollinarii librum agere, qui in multis cum Eutyche consentiebat, quoniam non poterat Chrysostomum contra Eutychis bæresin aperte loquentem inducere, qui diu ante illam exortam obiisset. Quod autem hic cum Apollinaristis Eutychianos maxime confutet, probant voces illæ, et modi. loquendi frequentes, quos supra commemoravimus, qui tempore Chrysostomi vix noti erant, et tamen in hac epistola passim usurpantur eodem modo quo contra Eutychianos adhibiti postea fuere. Restat ut de clausula illa agamus circa quam multæ quæstiones agitatæ sunt; illa vero est: Sicut enim antequam sanctificetur panis, panem nominamus: divina autem illum sanctificante gratia, mediante sacerdote, liberatus est quidem ab appellatione panis; dignus autem habitus Dominici corporis appellatione, eliamsi natura panis in ipso permansit, et non duo corpora, sed unum corpus Filii prædicamus: sic et hic divina insidente corpori natura, unum Filium, unam personam utrumque constituit, cognitum sine confu sione, indivisibili ratione, non in una solum natura, sed in duabus perfectis. Hinc heterodoxi acerrimum contra fidem catholicam telum se mutuari posse rati, secundum hujus scriptoris mentem absque ulla. mutatione substantiæ panis, Eucharistiam confici pugnant: alii ulterius progressi, panem appellatione