Of John Chrysostom, from the letter to Caesarius...Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου ἐκ τῆς πρὸς Καισάριον ἐπιστολῆς…
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 52:755Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου ἐκ τῆς πρὸς Καισάριον ἐπιστολῆς μετὰ τὴν δευτέραν αὐτοῦ ἐξορίαν Καὶ φήσειας πάντως ἐκ πλάνης πρὸς τὸ κρεῖττον ἐληλυθέναι καὶ χάριν ὁμολογεῖν τοῖς τὴν θαυμαστὴν ἐκείνην προσκομίσασι βίβλον, ἣν ἀρίστην τὰ κάλλιστά σου ἀποκαλοῦσι γράμματα, ὡς τηλαυγῶς διαγορεύουσαν συνδρομὴν οὐσιώδη καὶ μεῖξιν θεσπεσίαν γεγενῆσθαι θεότητός τε καὶ σαρκὸς μίαν τε ἐντεῦθεν ἀποτελεσθῆναι φύσιν. Τοῦτο, θαυμάσιε, τοῦ παράφρονος Ἀπολλιναρίου τὸ ἀτόπημα, αὕτη τῶν εἰσαγόντων κρᾶσιν καὶ συναλοιφὴν ἡ δυσσεβεστάτη αἵρεσις. 755 S. JOANNIS CHRYSOSTOMI ARCHIEP. CONSTANTINOP. 755' PRÆFATIO CL. V. EMERICI BIGOTII IN EPISTOLAM CHRYSOSTOMI AD CÆSARIUM MONACHUM, Quæ fuit suppressa in editione Palladii de Vita Chrysostomi, Parisiis vulgata apud viduam Edmundi Martini anno 1680. 1741] Hanc orationem sequitur epistola ad Cæsarium monachum, quæ licet nitore suo nativo, id est Græco eloquio, destituta, nihilominus sub velo veteris Latinæ interpretationis mirificos eloquentiæ diser- tissimi doctoris radios exhibet. Primus qui ultimis temporibus hujus meminit epistolæ, fuit Petrus Mar- tyr Florentinus, qui ex ca locum quemdam protulit in Locis communibus. Insolitus loquendi de Eucha- ristia modus, qui ex ea referebatur, a Joannis Chrysostomi phrasi ac genio prorsus alienus, lectores in diversas traxit sententias; aliis supposititiam esse affirmantibus, aliis pro virili contendentibus veram esse ac genuinam, omnes integram videre summe concupivere: dolueruntque Petrum Martyrem, qui primus de ea mentionem injecerat, minime indicasse qua in bibliotheca exstaret codex Ms. Florentiæ delitescere omnium erat suspicio, quia Florentinus fuit Petrus Martyr, sed ubi, ab omnibus nesciebatur. Mihi quæ fortuna faverat in reperiendo contextu Græco S. Joannis Chrysostomi, hic etiam non defuit. Ejus exemplar reperi apud RR. PP. Dominicanos, in Monasterio S. Marci. Cujus te in partem ¿ppalov venire libens patior; nec exspecto ut mihi succlames in commune, xo:vòç 'Epµñc, si modo exorari te sinas, ut benigna interpretatione emollias, quæ duriuscule sonant de Eucharistiæ sacramento, et in me- moriam revoces tot et tam insignes locos, in quibus adeo luculenter de boc sacrosancto mysterio loqui- tur Joannes noster, ut doctor Eucharistiæ vocari meruerit: sicut S. Augustinus doctor Gratiæ vulgo prædicatur. Dixi Petrum Martyrem postremis temporibus hujus epistolæ meminisse, quæ antea Græcis Patribus notissima fuerat, utpote qui multa testimonia ex ea adversus Monophysitas et Acephalos ad- duxerunt, ut observare licet in notis quas margini apposui, indicando Codices ex quibus textum Græ- cum apud illos Patres a me inventum descripsi. Cæterum ubi deficiebant verba Græca, vacua columna- rum spatia reliqui, nec passus sum ea punctis, aut lineolis, sicut librariorum mos est, repleri, ut possint inibi viri eruditi verba Græca ascribere, si quando ea invenerint. Cum enim experimento noverim, quo casu, quave fortuna in ea quæ attexui testimonia inciderim, non despero ab aliis alia posse inveniri. Quisque experiatur cui fortuna erit faventior; et si cui ea obsecundaverit, is ne publico invideat, neque apud se inventa privatim detineat. Qui veteres libros tractant, norunt nullam veteris cujuscunque libri editionem, quæ ex unico exemplari fuerit eruta, bucusque prodiisse omni ex parte perfectam. Manu exarati Codices mutuas aliorum exposcunt operas, ut quod in uno corruptum est, ab alio sanetur; quod INCIPIT EPISTOLA BEATI JOANNIS EPISCOPI CONSTANTINOPOLITANI AD CESARIUM EXSILII SUI. MONACHUM TEMPORE SECUNDI Inspeximus literas tuæ reverentiæ, inspeximus autem non præter lacrymas; quomodo enim non la- crymabimur, et animaın ipsam dolore conficimus, videntes fratrem singularem vitam³ a pueritia eligen- 1 In Græco erat haud dubie, sy porfen plov, monasticam tem, et axparpiw;, id est consummate, circa pietatem se habentem, subito hæreticorum jactibus lapsum ? vitam; imperitus Interpres, singularem vitam: Chrysosto- mus sæpe, porn Blow, monasticam vitam appellat. Sic Áthana- sius in Historia Arianorum ad Monachos, seis ser porépy Bloo dezości, monasticam vitam agentibus.
From the same Letter: But when you say Christ...Ἐκ τῆς αὐτῆς ἐπιστολῆς Χριστὸν δὲ ὅταν εἴπῃς,…
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Ἐκ τῆς αὐτῆς ἐπιστολῆς Χριστὸν δὲ ὅταν εἴπῃς, συνῆψας ἑκάτερα. Ὅθεν καὶ παθητὸς λέγοιτο ἂν ὁ αὐτὸς καὶ ἀπαθής· παθητὸς μὲν σαρκί, ἀπαθὴς δὲ θεότητι. Ταῦτα δὲ καὶ ἐπὶ υἱοῦ καὶ Ἰησοῦ καὶ Κυρίου κατηγορεῖται· κοινὰ γὰρ ταῦτα καὶ δεικτικὰ τῶν δύο οὐσιῶν τὰ ὀνόματα. 755 S. JOANNIS CHRYSOSTOMI ARCHIEP. CONSTANTINOP. 755' PRÆFATIO CL. V. EMERICI BIGOTII IN EPISTOLAM CHRYSOSTOMI AD CÆSARIUM MONACHUM, Quæ fuit suppressa in editione Palladii de Vita Chrysostomi, Parisiis vulgata apud viduam Edmundi Martini anno 1680. 1741] Hanc orationem sequitur epistola ad Cæsarium monachum, quæ licet nitore suo nativo, id est Græco eloquio, destituta, nihilominus sub velo veteris Latinæ interpretationis mirificos eloquentiæ diser- tissimi doctoris radios exhibet. Primus qui ultimis temporibus hujus meminit epistolæ, fuit Petrus Mar- tyr Florentinus, qui ex ca locum quemdam protulit in Locis communibus. Insolitus loquendi de Eucha- ristia modus, qui ex ea referebatur, a Joannis Chrysostomi phrasi ac genio prorsus alienus, lectores in diversas traxit sententias; aliis supposititiam esse affirmantibus, aliis pro virili contendentibus veram esse ac genuinam, omnes integram videre summe concupivere: dolueruntque Petrum Martyrem, qui primus de ea mentionem injecerat, minime indicasse qua in bibliotheca exstaret codex Ms. Florentiæ delitescere omnium erat suspicio, quia Florentinus fuit Petrus Martyr, sed ubi, ab omnibus nesciebatur. Mihi quæ fortuna faverat in reperiendo contextu Græco S. Joannis Chrysostomi, hic etiam non defuit. Ejus exemplar reperi apud RR. PP. Dominicanos, in Monasterio S. Marci. Cujus te in partem ¿ppalov venire libens patior; nec exspecto ut mihi succlames in commune, xo:vòç 'Epµñc, si modo exorari te sinas, ut benigna interpretatione emollias, quæ duriuscule sonant de Eucharistiæ sacramento, et in me- moriam revoces tot et tam insignes locos, in quibus adeo luculenter de boc sacrosancto mysterio loqui- tur Joannes noster, ut doctor Eucharistiæ vocari meruerit: sicut S. Augustinus doctor Gratiæ vulgo prædicatur. Dixi Petrum Martyrem postremis temporibus hujus epistolæ meminisse, quæ antea Græcis Patribus notissima fuerat, utpote qui multa testimonia ex ea adversus Monophysitas et Acephalos ad- duxerunt, ut observare licet in notis quas margini apposui, indicando Codices ex quibus textum Græ- cum apud illos Patres a me inventum descripsi. Cæterum ubi deficiebant verba Græca, vacua columna- rum spatia reliqui, nec passus sum ea punctis, aut lineolis, sicut librariorum mos est, repleri, ut possint inibi viri eruditi verba Græca ascribere, si quando ea invenerint. Cum enim experimento noverim, quo casu, quave fortuna in ea quæ attexui testimonia inciderim, non despero ab aliis alia posse inveniri. Quisque experiatur cui fortuna erit faventior; et si cui ea obsecundaverit, is ne publico invideat, neque apud se inventa privatim detineat. Qui veteres libros tractant, norunt nullam veteris cujuscunque libri editionem, quæ ex unico exemplari fuerit eruta, bucusque prodiisse omni ex parte perfectam. Manu exarati Codices mutuas aliorum exposcunt operas, ut quod in uno corruptum est, ab alio sanetur; quod INCIPIT EPISTOLA BEATI JOANNIS EPISCOPI CONSTANTINOPOLITANI AD CESARIUM EXSILII SUI. MONACHUM TEMPORE SECUNDI Inspeximus literas tuæ reverentiæ, inspeximus autem non præter lacrymas; quomodo enim non la- crymabimur, et animaın ipsam dolore conficimus, videntes fratrem singularem vitam³ a pueritia eligen- 1 In Græco erat haud dubie, sy porfen plov, monasticam tem, et axparpiw;, id est consummate, circa pietatem se habentem, subito hæreticorum jactibus lapsum ? vitam; imperitus Interpres, singularem vitam: Chrysosto- mus sæpe, porn Blow, monasticam vitam appellat. Sic Áthana- sius in Historia Arianorum ad Monachos, seis ser porépy Bloo dezości, monasticam vitam agentibus.
From the same Letter: Thus also here of the divine...Ἐκ τῆς αὐτῆς ἐπιστολῆς Οὕτω κἀνταῦθα τῆς θείας…
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Ἐκ τῆς αὐτῆς ἐπιστολῆς Οὕτω κἀνταῦθα τῆς θείας ἐνιδρυμένης τῷ σώματι φύσεως ἕνα υἱόν, ἓν πρόσωπον τὰ συναμφότερα ἀπετέλεσε, γνωριζόμενον μέντοι ἀσυγχύτῳ ἀδιαιρέτῳ λόγῳ, οὐκ ἐν μιᾷ μόνῃ φύσει, ἀλλ’ ἐν δυσὶ τελείαις· Ἐπὶ γὰρ μιᾶς πῶς τὸ ἀσύγχυτον; πῶς τὸ ἀδιαίρετον; πῶς ἡ ἕνωσις λεχθείη ποτέ;755 S. JOANNIS CHRYSOSTOMI ARCHIEP. CONSTANTINOP. 755' PRÆFATIO CL. V. EMERICI BIGOTII IN EPISTOLAM CHRYSOSTOMI AD CÆSARIUM MONACHUM, Quæ fuit suppressa in editione Palladii de Vita Chrysostomi, Parisiis vulgata apud viduam Edmundi Martini anno 1680. 1741] Hanc orationem sequitur epistola ad Cæsarium monachum, quæ licet nitore suo nativo, id est Græco eloquio, destituta, nihilominus sub velo veteris Latinæ interpretationis mirificos eloquentiæ diser- tissimi doctoris radios exhibet. Primus qui ultimis temporibus hujus meminit epistolæ, fuit Petrus Mar- tyr Florentinus, qui ex ca locum quemdam protulit in Locis communibus. Insolitus loquendi de Eucha- ristia modus, qui ex ea referebatur, a Joannis Chrysostomi phrasi ac genio prorsus alienus, lectores in diversas traxit sententias; aliis supposititiam esse affirmantibus, aliis pro virili contendentibus veram esse ac genuinam, omnes integram videre summe concupivere: dolueruntque Petrum Martyrem, qui primus de ea mentionem injecerat, minime indicasse qua in bibliotheca exstaret codex Ms. Florentiæ delitescere omnium erat suspicio, quia Florentinus fuit Petrus Martyr, sed ubi, ab omnibus nesciebatur. Mihi quæ fortuna faverat in reperiendo contextu Græco S. Joannis Chrysostomi, hic etiam non defuit. Ejus exemplar reperi apud RR. PP. Dominicanos, in Monasterio S. Marci. Cujus te in partem ¿ppalov venire libens patior; nec exspecto ut mihi succlames in commune, xo:vòç 'Epµñc, si modo exorari te sinas, ut benigna interpretatione emollias, quæ duriuscule sonant de Eucharistiæ sacramento, et in me- moriam revoces tot et tam insignes locos, in quibus adeo luculenter de boc sacrosancto mysterio loqui- tur Joannes noster, ut doctor Eucharistiæ vocari meruerit: sicut S. Augustinus doctor Gratiæ vulgo prædicatur. Dixi Petrum Martyrem postremis temporibus hujus epistolæ meminisse, quæ antea Græcis Patribus notissima fuerat, utpote qui multa testimonia ex ea adversus Monophysitas et Acephalos ad- duxerunt, ut observare licet in notis quas margini apposui, indicando Codices ex quibus textum Græ- cum apud illos Patres a me inventum descripsi. Cæterum ubi deficiebant verba Græca, vacua columna- rum spatia reliqui, nec passus sum ea punctis, aut lineolis, sicut librariorum mos est, repleri, ut possint inibi viri eruditi verba Græca ascribere, si quando ea invenerint. Cum enim experimento noverim, quo casu, quave fortuna in ea quæ attexui testimonia inciderim, non despero ab aliis alia posse inveniri. Quisque experiatur cui fortuna erit faventior; et si cui ea obsecundaverit, is ne publico invideat, neque apud se inventa privatim detineat. Qui veteres libros tractant, norunt nullam veteris cujuscunque libri editionem, quæ ex unico exemplari fuerit eruta, bucusque prodiisse omni ex parte perfectam. Manu exarati Codices mutuas aliorum exposcunt operas, ut quod in uno corruptum est, ab alio sanetur; quod INCIPIT EPISTOLA BEATI JOANNIS EPISCOPI CONSTANTINOPOLITANI AD CESARIUM EXSILII SUI. MONACHUM TEMPORE SECUNDI Inspeximus literas tuæ reverentiæ, inspeximus autem non præter lacrymas; quomodo enim non la- crymabimur, et animaın ipsam dolore conficimus, videntes fratrem singularem vitam³ a pueritia eligen- 1 In Græco erat haud dubie, sy porfen plov, monasticam tem, et axparpiw;, id est consummate, circa pietatem se habentem, subito hæreticorum jactibus lapsum ? vitam; imperitus Interpres, singularem vitam: Chrysosto- mus sæpe, porn Blow, monasticam vitam appellat. Sic Áthana- sius in Historia Arianorum ad Monachos, seis ser porépy Bloo dezości, monasticam vitam agentibus.
PG 52:756Ἑαυτῇ γὰρ τὴν μίαν ἑνοῦσθαι ἢ συγχεῖσθαι ἢ διαιρεῖσθαι ἀδύνατον. Ποῖος οὖν ᾅδης ἐξηρεύξατο μίαν ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ λέγειν φύσιν; 755 S. JOANNIS CHRYSOSTOMI ARCHIEP. CONSTANTINOP. 755' PRÆFATIO CL. V. EMERICI BIGOTII IN EPISTOLAM CHRYSOSTOMI AD CÆSARIUM MONACHUM, Quæ fuit suppressa in editione Palladii de Vita Chrysostomi, Parisiis vulgata apud viduam Edmundi Martini anno 1680. 1741] Hanc orationem sequitur epistola ad Cæsarium monachum, quæ licet nitore suo nativo, id est Græco eloquio, destituta, nihilominus sub velo veteris Latinæ interpretationis mirificos eloquentiæ diser- tissimi doctoris radios exhibet. Primus qui ultimis temporibus hujus meminit epistolæ, fuit Petrus Mar- tyr Florentinus, qui ex ca locum quemdam protulit in Locis communibus. Insolitus loquendi de Eucha- ristia modus, qui ex ea referebatur, a Joannis Chrysostomi phrasi ac genio prorsus alienus, lectores in diversas traxit sententias; aliis supposititiam esse affirmantibus, aliis pro virili contendentibus veram esse ac genuinam, omnes integram videre summe concupivere: dolueruntque Petrum Martyrem, qui primus de ea mentionem injecerat, minime indicasse qua in bibliotheca exstaret codex Ms. Florentiæ delitescere omnium erat suspicio, quia Florentinus fuit Petrus Martyr, sed ubi, ab omnibus nesciebatur. Mihi quæ fortuna faverat in reperiendo contextu Græco S. Joannis Chrysostomi, hic etiam non defuit. Ejus exemplar reperi apud RR. PP. Dominicanos, in Monasterio S. Marci. Cujus te in partem ¿ppalov venire libens patior; nec exspecto ut mihi succlames in commune, xo:vòç 'Epµñc, si modo exorari te sinas, ut benigna interpretatione emollias, quæ duriuscule sonant de Eucharistiæ sacramento, et in me- moriam revoces tot et tam insignes locos, in quibus adeo luculenter de boc sacrosancto mysterio loqui- tur Joannes noster, ut doctor Eucharistiæ vocari meruerit: sicut S. Augustinus doctor Gratiæ vulgo prædicatur. Dixi Petrum Martyrem postremis temporibus hujus epistolæ meminisse, quæ antea Græcis Patribus notissima fuerat, utpote qui multa testimonia ex ea adversus Monophysitas et Acephalos ad- duxerunt, ut observare licet in notis quas margini apposui, indicando Codices ex quibus textum Græ- cum apud illos Patres a me inventum descripsi. Cæterum ubi deficiebant verba Græca, vacua columna- rum spatia reliqui, nec passus sum ea punctis, aut lineolis, sicut librariorum mos est, repleri, ut possint inibi viri eruditi verba Græca ascribere, si quando ea invenerint. Cum enim experimento noverim, quo casu, quave fortuna in ea quæ attexui testimonia inciderim, non despero ab aliis alia posse inveniri. Quisque experiatur cui fortuna erit faventior; et si cui ea obsecundaverit, is ne publico invideat, neque apud se inventa privatim detineat. Qui veteres libros tractant, norunt nullam veteris cujuscunque libri editionem, quæ ex unico exemplari fuerit eruta, bucusque prodiisse omni ex parte perfectam. Manu exarati Codices mutuas aliorum exposcunt operas, ut quod in uno corruptum est, ab alio sanetur; quod INCIPIT EPISTOLA BEATI JOANNIS EPISCOPI CONSTANTINOPOLITANI AD CESARIUM EXSILII SUI. MONACHUM TEMPORE SECUNDI Inspeximus literas tuæ reverentiæ, inspeximus autem non præter lacrymas; quomodo enim non la- crymabimur, et animaın ipsam dolore conficimus, videntes fratrem singularem vitam³ a pueritia eligen- 1 In Græco erat haud dubie, sy porfen plov, monasticam tem, et axparpiw;, id est consummate, circa pietatem se habentem, subito hæreticorum jactibus lapsum ? vitam; imperitus Interpres, singularem vitam: Chrysosto- mus sæpe, porn Blow, monasticam vitam appellat. Sic Áthana- sius in Historia Arianorum ad Monachos, seis ser porépy Bloo dezości, monasticam vitam agentibus.
And at the end of the same letter: Of these...Καὶ πρὸς τῷ τέλει τῆς αὐτῆς ἐπιστολῆς Τούτων…
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Καὶ πρὸς τῷ τέλει τῆς αὐτῆς ἐπιστολῆς Τούτων τὰς κενοφωνίας ἐκκλίνοντες, ἀγαπητέ, εἰς τὸ προκείμενον ἐπανέλθωμεν. Εὐσεβὲς καὶ λίαν εὐσεβὲς τὸν θανάτῳ περιβληθέντα Χριστὸν ὁμολογεῖν ἐν θεότητι τέλειον καὶ ἐν ἀνθρωπότητι τέλειον, ἕνα υἱὸν μονογενῆ, οὐ διαιρούμενον εἰς υἱῶν δυάδα, φέροντα δὲ ὅμως ἐν ἑαυτῷ τῶν ἀχωρίστων δύο φύσεων ἀσυγχύτους τὰς ἰδιότητας, οὐκ ἄλλον καὶ ἄλλον, μὴ γένοιτο, ἀλλ’ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, Θεὸν Λόγον, σάρκα ἠμφιεσμένον καὶ αὐτὴν οὐκ ἄψυχον καὶ ἄνουν, ὡς ὁ δυσσεβὴς Ἀπολλινάριος εἶπεν. Τούτοις τοίνυν προσχῶμεν. Φύγωμεν τοὺς διαιροῦντας· εἰ γὰρ καὶ διττὴ ἡ φύσις, ἀλλ’ οὖν ἀδιαίρετος καὶ ἀπαράσπαστος ἡ ἕνωσις ἐν ἑνὶ τῆς υἱότητος ὁμολογουμένη προσώπῳ καὶ μιᾷ ὑποστάσει. Φύγωμεν τοὺς μίαν φύσιν μετὰ τὴν ἕνωσιν τερατευομένους· τῇ γὰρ τῆς μιᾶς ἐπινοίᾳ τῷ ἀπαθεῖ Θεῷ πάθος προσάπτειν ἐπείγονται τὴν οἰκονομίαν ἀρνούμενοι.755 S. JOANNIS CHRYSOSTOMI ARCHIEP. CONSTANTINOP. 755' PRÆFATIO CL. V. EMERICI BIGOTII IN EPISTOLAM CHRYSOSTOMI AD CÆSARIUM MONACHUM, Quæ fuit suppressa in editione Palladii de Vita Chrysostomi, Parisiis vulgata apud viduam Edmundi Martini anno 1680. 1741] Hanc orationem sequitur epistola ad Cæsarium monachum, quæ licet nitore suo nativo, id est Græco eloquio, destituta, nihilominus sub velo veteris Latinæ interpretationis mirificos eloquentiæ diser- tissimi doctoris radios exhibet. Primus qui ultimis temporibus hujus meminit epistolæ, fuit Petrus Mar- tyr Florentinus, qui ex ca locum quemdam protulit in Locis communibus. Insolitus loquendi de Eucha- ristia modus, qui ex ea referebatur, a Joannis Chrysostomi phrasi ac genio prorsus alienus, lectores in diversas traxit sententias; aliis supposititiam esse affirmantibus, aliis pro virili contendentibus veram esse ac genuinam, omnes integram videre summe concupivere: dolueruntque Petrum Martyrem, qui primus de ea mentionem injecerat, minime indicasse qua in bibliotheca exstaret codex Ms. Florentiæ delitescere omnium erat suspicio, quia Florentinus fuit Petrus Martyr, sed ubi, ab omnibus nesciebatur. Mihi quæ fortuna faverat in reperiendo contextu Græco S. Joannis Chrysostomi, hic etiam non defuit. Ejus exemplar reperi apud RR. PP. Dominicanos, in Monasterio S. Marci. Cujus te in partem ¿ppalov venire libens patior; nec exspecto ut mihi succlames in commune, xo:vòç 'Epµñc, si modo exorari te sinas, ut benigna interpretatione emollias, quæ duriuscule sonant de Eucharistiæ sacramento, et in me- moriam revoces tot et tam insignes locos, in quibus adeo luculenter de boc sacrosancto mysterio loqui- tur Joannes noster, ut doctor Eucharistiæ vocari meruerit: sicut S. Augustinus doctor Gratiæ vulgo prædicatur. Dixi Petrum Martyrem postremis temporibus hujus epistolæ meminisse, quæ antea Græcis Patribus notissima fuerat, utpote qui multa testimonia ex ea adversus Monophysitas et Acephalos ad- duxerunt, ut observare licet in notis quas margini apposui, indicando Codices ex quibus textum Græ- cum apud illos Patres a me inventum descripsi. Cæterum ubi deficiebant verba Græca, vacua columna- rum spatia reliqui, nec passus sum ea punctis, aut lineolis, sicut librariorum mos est, repleri, ut possint inibi viri eruditi verba Græca ascribere, si quando ea invenerint. Cum enim experimento noverim, quo casu, quave fortuna in ea quæ attexui testimonia inciderim, non despero ab aliis alia posse inveniri. Quisque experiatur cui fortuna erit faventior; et si cui ea obsecundaverit, is ne publico invideat, neque apud se inventa privatim detineat. Qui veteres libros tractant, norunt nullam veteris cujuscunque libri editionem, quæ ex unico exemplari fuerit eruta, bucusque prodiisse omni ex parte perfectam. Manu exarati Codices mutuas aliorum exposcunt operas, ut quod in uno corruptum est, ab alio sanetur; quod INCIPIT EPISTOLA BEATI JOANNIS EPISCOPI CONSTANTINOPOLITANI AD CESARIUM EXSILII SUI. MONACHUM TEMPORE SECUNDI Inspeximus literas tuæ reverentiæ, inspeximus autem non præter lacrymas; quomodo enim non la- crymabimur, et animaın ipsam dolore conficimus, videntes fratrem singularem vitam³ a pueritia eligen- 1 In Græco erat haud dubie, sy porfen plov, monasticam tem, et axparpiw;, id est consummate, circa pietatem se habentem, subito hæreticorum jactibus lapsum ? vitam; imperitus Interpres, singularem vitam: Chrysosto- mus sæpe, porn Blow, monasticam vitam appellat. Sic Áthana- sius in Historia Arianorum ad Monachos, seis ser porépy Bloo dezości, monasticam vitam agentibus.
PG 52:758Τοῦ Χρυσοστόμου ἐκ τῆς πρὸς Καισάριον μονάζοντα ἐπιστολῆς Ποῖος ᾅδης ἠρεύξατο μίαν ἐπὶ Χριστοῦ φύσιν λέγειν μετὰ τὴν ἕνωσιν; Ἢ γὰρ τὴν θείαν κρατοῦντες τὴν ἀνθρωπίνην ἀρνοῦνται, φημὶ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν· ἢ τὴν ἀνθρωπίνην κατέχοντες τῆς θείας φύσεως ποιοῦνται τὴν ἄρνησιν. Ἐπιλεγέτωσαν ποία ἀπώλεσε τὸ ἴδιον. Εἰ γὰρ ἔτι ἔρρωται ἡ ἕνωσις, πάντως καὶ τὰ τῆς ἑνώσεως ἰδιώματα σῴζεσθαι ἀνάγκη. Ἐπεὶ οὐχ ἕνωσις τοῦτο, ἀλλὰ σύγχυσις καὶ ἀφανισμὸς τῶν φύσεων. Οὐκ ἐν μιᾷ γοῦν μόνῃ τῇ φύσει ὁ Χ(ριστός), ἀλλ’ ἐν δυσὶ τελείαις. Ἐπὶ γὰρ μιᾶς ποῦ τὸ ἀσύγχυτον; Ποῦ τὸ ἀδιαίρετον; Ποῦ ἡ ἕνωσις; Ἑαυτῇ γὰρ ἑνοῦσθαι ἢ διαιρεῖσθαι ἀδύνατον. Καὶ φήσειας πάντως ἐκ πλάνης πρὸς τὸ κρεῖττον ἐληλυθέναι, καὶ χάριν ὁμολογεῖν τοῖς τὴν θαυμαστὴν ἐκείνην προκομίσασι βίβλον, ἣν ἀρίστην τὰ κάλλιστα σου ἀποκαλοῦσι γράμματα, ὡς τηλαυγώς [743] δια- γορεύουσαν η συνδρομὴν οὐσιώδη καὶ μίξιν ο θεσπε σίαν γεγενῆσθαι θεότητός τε καὶ σαρκὸς, μίαν τε ἐντεῦθεν ἀποτελεσθῆναι φύσιν. Τοῦτο, θαυμάσιε, τοῦ παράφρονος Απολιναρίου τὸ ἀτόπημα· αὕτη τῶν εἰσαγόντων κρᾶσιν καὶ συναλοιφὴν ἡ δυσσεβεστάτη αἵρεσις. μὲν σαρκί, ἀπαθὴς δὲ θεότητι. Ταῦτα δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ Ἰησοῦ καὶ Κυρίου κατηγορείται κοινὰ γὰρ ταῦτα, καὶ δεικτικὰ τῶν δύο οὐσιῶν τὰ ὀνόματα, Χριστὸν δὲ ὅταν εἴπῃς, συνήψας ἑκάτερα· ὅθεν καὶ παθητὸς λέγοιτο ἂν ὁ αὐτὸς καὶ ἀπαθής· παθητὸς • Καὶ φήσειας, διαγορεύσασαν, ὡς τηλαυγώς μίξιν αἱρέ σεις, Οὕτω καὶ ἐνταῦθα τῆς θείας ἐνιδρυμένης τῷ σώματι φύσεως, ἕνα Υἱόν, ἓν πρόσωπον τὸ συναμφό τερον ἀπετέλεσαν. Γνωριζόμενον • μέντοι ἀσυγχύτως ἀδιαιρέτῳ λόγῳ, οὐκ ἐν μιᾷ μόνη φύσει, ἀλλ' ἐν δυσι τελείαις. Ἐπὶ γὰρ μιᾶς πῶς τὸ ἀσύγχυτον ; πῶς τὸ ἀδιαίρετον; πῶς ἔνωσις λεχθείη ποτέ; Ἑαυτῇ γὰρ • τὸ συναμφότερον ἀπετέλεσε γνωριζό μενον. τὰ συναμφότερα. μίαν ἐπὶ Χριστῷ λέγειν φύσιν. γνωριζόμενον... τελείαις S. JOANNIS CHRYSOSTOMI ARCHIEP. CONSTANTINOP. • Quæ sequuntur Greca, etc., educta sunt ex Anastasio in ms. Collegit Societatis Jesu Parisiensis; sunt etiam apud Nicephorum C. P. in Antirrhet. ms. bi- bliothecæ Colbertina. b in ms. Anastasii presb. Collegii Societatis Jesu Pa- risiensis, minus recte, ni fallor. Ibid. ante in schedis Bigotii non erat, sed habetur in ms. Soc. Jesu. Ibid. in edit. Stephani Le Moyne, qui epistolam Latine conversam cnm mendis omnibus protulit, síc legitur. Qui splendide prædical concursum essentialem sacrum facta ex divinitate et carnis (monstrum lectionis). Qus hic leguntur, a verbo usque ad sine ulla fere varietate exscripta sunt a Leontio Hie- rosolym. Contra Monophysitas, ed. A. Malo, in Scripto rum veterum nova collectione. e Vaticanis codd. edita, t. 7, in 4°, Romæ, 1835, p. 155, col. 2. EDIT. d Fragmentum hoc Græcum ex ass. Collegii Romani prodit, estque Anastasii. [744] Joann. Damasc. Alia lectio, Hic autem locus, ut monet Bigolius, habetur apud Nicephorum, Anastasium, Joannem Damascenum, et tom. I Variarum Lectionum Canisit p. 231, nempe usque ad illa verba Caterum hac, ex- scripsit Leont. Hieros. 1. 1. p. 150, col. 2.
From the Same, Interpreting the Saints, both the...Τοῦ αὐτοῦ Ἑρμηνεύοντες δὲ οἱ ἅγιοι τήν τε…
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Τοῦ αὐτοῦ Ἑρμηνεύοντες δὲ οἱ ἅγιοι τήν τε διαίρεσιν καὶ τὴν διαφορὰν λέγουσι· διαίρεσίς ἐστι τὸ μὴ διαμπάξ, ἤτοι διόλου, τὰ ὑποκείμενα τέμνουσα καὶ ἰδίᾳ καὶ ἀνὰ μέρος καθ’ ἑαυτὰ ὑφεστῶτα καὶ ἀλλήλων κεχωρισμένα τιθεῖσα, διαφορὰ δὲ λόγος, καθ’ ὃν ἀλλήλων διαφέρει τὰ ὑποκείμενα, τουτέστι τὸ εἶναι τὴν σάρκα τῇ φύσει καὶ τῇ οὐσίᾳ, ὅπερ ἐστὶ καὶ τὸ εἶναι πάλιν τὸν Θεὸν λόγον τῇ φύσει καὶ τῇ οὐσίᾳ, ὅπερ ἐστί.Καὶ φήσειας πάντως ἐκ πλάνης πρὸς τὸ κρεῖττον ἐληλυθέναι, καὶ χάριν ὁμολογεῖν τοῖς τὴν θαυμαστὴν ἐκείνην προκομίσασι βίβλον, ἣν ἀρίστην τὰ κάλλιστα σου ἀποκαλοῦσι γράμματα, ὡς τηλαυγώς [743] δια- γορεύουσαν η συνδρομὴν οὐσιώδη καὶ μίξιν ο θεσπε σίαν γεγενῆσθαι θεότητός τε καὶ σαρκὸς, μίαν τε ἐντεῦθεν ἀποτελεσθῆναι φύσιν. Τοῦτο, θαυμάσιε, τοῦ παράφρονος Απολιναρίου τὸ ἀτόπημα· αὕτη τῶν εἰσαγόντων κρᾶσιν καὶ συναλοιφὴν ἡ δυσσεβεστάτη αἵρεσις. μὲν σαρκί, ἀπαθὴς δὲ θεότητι. Ταῦτα δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ Ἰησοῦ καὶ Κυρίου κατηγορείται κοινὰ γὰρ ταῦτα, καὶ δεικτικὰ τῶν δύο οὐσιῶν τὰ ὀνόματα, Χριστὸν δὲ ὅταν εἴπῃς, συνήψας ἑκάτερα· ὅθεν καὶ παθητὸς λέγοιτο ἂν ὁ αὐτὸς καὶ ἀπαθής· παθητὸς • Καὶ φήσειας, διαγορεύσασαν, ὡς τηλαυγώς μίξιν αἱρέ σεις, Οὕτω καὶ ἐνταῦθα τῆς θείας ἐνιδρυμένης τῷ σώματι φύσεως, ἕνα Υἱόν, ἓν πρόσωπον τὸ συναμφό τερον ἀπετέλεσαν. Γνωριζόμενον • μέντοι ἀσυγχύτως ἀδιαιρέτῳ λόγῳ, οὐκ ἐν μιᾷ μόνη φύσει, ἀλλ' ἐν δυσι τελείαις. Ἐπὶ γὰρ μιᾶς πῶς τὸ ἀσύγχυτον ; πῶς τὸ ἀδιαίρετον; πῶς ἔνωσις λεχθείη ποτέ; Ἑαυτῇ γὰρ • τὸ συναμφότερον ἀπετέλεσε γνωριζό μενον. τὰ συναμφότερα. μίαν ἐπὶ Χριστῷ λέγειν φύσιν. γνωριζόμενον... τελείαις S. JOANNIS CHRYSOSTOMI ARCHIEP. CONSTANTINOP. • Quæ sequuntur Greca, etc., educta sunt ex Anastasio in ms. Collegit Societatis Jesu Parisiensis; sunt etiam apud Nicephorum C. P. in Antirrhet. ms. bi- bliothecæ Colbertina. b in ms. Anastasii presb. Collegii Societatis Jesu Pa- risiensis, minus recte, ni fallor. Ibid. ante in schedis Bigotii non erat, sed habetur in ms. Soc. Jesu. Ibid. in edit. Stephani Le Moyne, qui epistolam Latine conversam cnm mendis omnibus protulit, síc legitur. Qui splendide prædical concursum essentialem sacrum facta ex divinitate et carnis (monstrum lectionis). Qus hic leguntur, a verbo usque ad sine ulla fere varietate exscripta sunt a Leontio Hie- rosolym. Contra Monophysitas, ed. A. Malo, in Scripto rum veterum nova collectione. e Vaticanis codd. edita, t. 7, in 4°, Romæ, 1835, p. 155, col. 2. EDIT. d Fragmentum hoc Græcum ex ass. Collegii Romani prodit, estque Anastasii. [744] Joann. Damasc. Alia lectio, Hic autem locus, ut monet Bigolius, habetur apud Nicephorum, Anastasium, Joannem Damascenum, et tom. I Variarum Lectionum Canisit p. 231, nempe usque ad illa verba Caterum hac, ex- scripsit Leont. Hieros. 1. 1. p. 150, col. 2.
Of Chrysostom to Caesarius: And it is pious for the…Τοῦ Χρυσοστόμου πρὸς Καισάριον Καί ἐστιν εὐσεβὲς τὸν…
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 52:759Τοῦ Χρυσοστόμου πρὸς Καισάριον Καί ἐστιν εὐσεβὲς τὸν θανάτῳ περιβληθέντα Χριστὸν ὁμολογεῖν ἐν θεότητι τέλειον, ἕνα υἱὸν μονογενῆ οὐ διαιρούμενον εἰς υἱῶν δυάδα, φέροντα δὲ ὅμως ἐν ἑαυτῷ τῶν ἀχωρίστων δύο φύσεων ἀσυγχύτους τὰς ἰδιότητας, οὐκ ἄλλον καὶ ἄλλον, μὴ γένοιτο, ἀλλ’ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν Κύριον Ἰησοῦν, Θεὸν Λόγον, σάρκα ἠμφιεσμένον, καὶ ταύτην οὐκ ἄψυχον καὶ ἄνουν, ὡς ὁ δυσσεβὴς εἶπεν Ἀπολλινάριος. Εἰ δέ τισιν ἀδύνατον δοκεῖ ἐν ἑνὶ δύο εἶναί τινα καὶ ἅμα μὲν κατέχεσθαι ἅμα δὲ σταυροῦσθαι καὶ τὸ ἓν τούτων ὑπομένειν τὴν ὕβριν, ἀνθρωπίνῳ ὑποδείγματι ὑποδεῖξαι τοῦτο πειράσομαι. Ἡ βασιλικὴ πορφύρα ἔριον ἦν· τούτῳ μιγὲν τῆς κογχύλης τὸ αἷμα, χροιὰν πορφυρέαν αὐτῷ παρέσχεν. Ὅτε οὖν ἐνήθετο τοῖς δακτύλοις καὶ ἐκλώθετο, στήμων γενόμενον δηλονότι, τὸ ἔριον καὶ οὐχ ἡ βαφὴ τὴν στρέψιν ὑπέμενεν, ὁμοίως καὶ τῷ ἐρίῳ τὸν ἄνθρωπον τῇ πορφυρέᾳ χροιᾷ τὸν Θεὸν Λόγον, ὃς ἥνωτο ἐν τῷ πάθει καὶ τῷ σταυρῷ. Ἀλλὰ τῷ πάθει παντελῶς οὐχ ὑπέπεσε. Πάλιν ἔστω δένδρον, ἔχον ἐν ἑαυτῷ τὴν ἀκτῖνα τοῦ ἡλίου·759 EPISTOLA.
σημεῖον τὸς ἡνίκα ἂν ἐγὼ βουληθῶ, τότε πέμπεσθαι,
ἀλλὰ μὴ τότε, ὅτε οὐ δέομαι. Δεῖξον τοίνυν κἂν τούτῳ
τὴν γνησίαν σου φιλίαν, καὶ τὴν αἰδῶ τὴν περὶ ἡμᾶς,
τῷ καὶ ἐν τούτῳ ἡμῶν ἀνασχέσθαι· καὶ πέμψον και
χέως ἐπιστολὴν ἀπαγγέλλουσαν ἡμῖν ὡς οὐκ ἤλγησας.
Αν γὰρ μὴ τοῦτο ποιήσῃς, ἐν διηνεκεῖ φροντίδι καθ·
ιστὴν ἡμᾶς μέλλεις· οὐ γὰρ παυσόμεθα μεριμνών-
τες, μή ποτε ἐλυπήσαμεν· πολὺ γάρ σου τῆς ἀγάπης
ἀντεχόμεθα, καὶ τοῦ ἀναπαύειν σου τὴν εὐγένειαν.
Ἐπεὶ οὖν ἱκανῶς ἀπολογησάμεθα, δήλωσον ἡμῖν ὡς
ἐδέξω τὴν ἀπολογίαν ἡμῶν. Καὶ γὰρ ἔξεστί σου μπ-
θεῖν τὴν ἐμμέλειαν *, ὅτι πρὸς μὲν ἄλλους τὸ αὐτὸ
δὴ τοῦτο πεποιηκότας, καὶ σφόδρα γνησίους ἡμῖν,
οὐκ ἐδέησεν ἡμῖν ἀπολογίας, ἀλλ' ήρκεσε τὸ διακρού-
σασθαι τὰ πεμφθέντα· ἐπὶ δὲ τῆς σῆς τιμιότητος καὶ
ἀπολογούμεθα, καὶ παρακαλοῦμεν μηδὲν ἀλγῆσαι,
καὶ οὐ πρότερον ἀποστησόμεθα συνεχῶς ταῦτα λέγον-
τες, ἕως ἂν ἡμῖν δηλοποιήσῃς, ὅτι οὐκ ἤλγησας. Αν
γὰρ τοιούτων ἐπιτύχωμεν γραμμάτων, διπλασίονα,
καὶ τριπλασίονα, καὶ πολλαπλασίονα ἡ τῶν ἀποστα
λέντων ἡγούμεθα δεδέχθαι. ἱκανὸν γὰρ μάλιστα τοῦτο
δεῖξαι καὶ τὴν αἰδῶ, καὶ τὴν τιμήν, ἣν ἔχεις πρὸς
ἡμᾶς.
ΣΑΓ. Πρὸς τὸν Ἀντιοχείας.
Εδει μὲν τὴν ὑμετέραν εὐλάβειαν μὴ τοῖς ῥήμασι
τῶν εἰρηκότων παρατρέπεσθαι τὴν διάνοιαν, ἀλλ' ἐν
τῷ πλήθει τοῦ ψεύδους μετὰ πολλῆς τῆς σκέψεως ἀνα
ιχνεύεσθαι τὴν ἀλήθειαν. Εἰ γὰρ ἅπαντα τὰ θρυλλού-
μενα ἀλήθειαν ύπολάβοις, κινδυνεύσειαν ἂν ἅπαντες·
εἰ δὲ κρίσει καὶ νόμοις ἀνιχνεύεται τὰ ο λανθάνοντα,
κριτήριον ἂν ἔγωγε παρ' ὑμῶν ἐπεζήτησα, εἰ μή τις
ἕτερα αὖθις ὅπλα συκοφαντίας μοι ἐπιπνεύσει. Δέ-
δοικα γὰρ, δέδοικα λοιπὸν τὰς σκιὰς, καὶ τὰ φαντά-
σματα, ἐπειδὴ αὐτοὶ ἐδικαιώσατε οὕτως. Οἱ φίλοι
τὴν φιλίαν ηρνήσαντο, οἱ πλησίον ὄντες πόῤῥωθεν
[79] ἔστησαν, καὶ πόῤῥωθεν ὄντες τὰ βέλη τῆς συν
κοφαντίας ἀποτοξεύουσιν. Ἐν μέσῳ δὲ τοῦ λιμένος
ὄντα με ναυάγιον ὑπομεῖναι ἐποιήσατε. Ἀλλ᾽ εἰ καὶ
τῆς πόλεως ἐκβάλλομαι, καὶ τῆς Ἐκκλησίας ἀπείργο
μαι, πείθομαι πρὸς πᾶσαν ἀποδύσασθαι τιμωρίαν.
Κέκριται γάρ μοι φιλοσοφεῖν, καὶ φέρειν γενναίως τὰ
δυσχερή. Οίδα γὰρ, οἶδα σαφῶς τὴν ἐρημίαν εύτονω
τέραν εἶναι τῆς πόλεως, καὶ τὰ θηρία τοῦ ἀγροῦ τῶν
φίλων ἡμερώτερα. Έρρωσο.
ΣΛΔ'. Βρίσωνι.
Εβδομήκοντα σχεδόν ἡμέρας ἀναλώσαντες κατὰ
τὴν ὁδὸν, ὅθεν λογίζεσθαι ἔξεστι τῇ θαυμασιότητί
σου, ὅσα τε καὶ ἡλίκα πεπόνθαμεν κακά, φόβῳ τε
Ἰσαυρικῷ πολιορκούμενοι πολλαχοῦ, καὶ πυρετοῖς
ἀφορήτοις παλαίοντες, οψέ ποτε ἀπηντήσαμεν εἰς
τὴν Κουκουσόν, τὸ πάσης τῆς οἰκουμένης ἐρημότατον
χωρίον. Καὶ ταῦτα λέγω οὐκ ἀξιῶν ἐνοχλῆσαί τινα,
ὥστε ἡμᾶς μεταστῆσαι ἐντεῦθεν (τὸ γὰρ χαλεπώτα·
τον διηνύσαμεν, τῆς ὁδοῦ τὴν ταλαιπωρίαν), ἀλλ'
•
Duo mass. τῇ ἐμμελεία.
» Coislin. πολυπλασίονα.
• Reg. κινδυνεύσειεν ἅπαντα... νόμοις ἀνιχνεύσαι; τά
-
740
ὑμᾶς χάριν αἰτῶ, τὸ συνεχῶς ἡμῖν ἐπιστέλλειν,
μηδὲ, ἐπειδὴ πορρωτέρω μετωκίσθημεν ὑμῶν, καὶ
ταύτης ἡμᾶς ἀποστερῆσαι τῆς παραμυθίας. Ἴστε
γὰρ ὅση παράκλησις ἡμῖν γίνεται, εἰ καὶ τὰ ἡμέτερα
ἐν θλίψει καὶ περιστάσει, ὅταν ἀκούωμεν τὰ περὶ τῆς
ὑγείας ὑμῶν τῶν ἀγαπώντων ἡμᾶς, ὅτι ἐν εὐθυμίᾳ
καὶ ὑγείᾳ ἐστὲ, καὶ ἀδείᾳ πολλῇ. Ιν' οὖν ἐντεῦθεν
πολλῆς ἀπολαύωμεν τῆς εὐφροσύνης, γράφε ταῦτα
συνεχῶς ἡμῖν. Οὐ γὰρ ὡς ἔτυχεν ἡμᾶς ἀνακτήσῃ,
ἀλλὰ πολλῆς ἡμᾶς παρασκευάσεις ἀπολαῦσαι τῆς πα
ραμυθίας· καὶ γὰρ οὐκ ἀγνοεῖς, ὅπως χαίρομεν τοῖς
τοῖς ἀγαθοῖς.
ΣΑΕ. Πορφυρίῳ ἐπισκόπῳ Ῥωσού 4,
Οιδά σου τῆς ἀγάπης τὸ στεῤῥὸν, τὸ ἀπερίτρεπτον,
τὸ ἀκλινὲς, καὶ ὡς οὐδεμία πραγμάτων δυσκολία αυτ
τὴν παρασαλεῦσαι δύναιτ᾽ ἄν· τοῦτο διὰ τῶν ἔργων
ἔδειξας. Διὰ τοῦτο καὶ ἡμεῖς, καίτοι ἐν ἀῤῥωστία
καθεστῶτες, καὶ εἰς τὸ πάσης τῆς καθ' ἡμᾶς οἰκουμέ
νῆς ἐρημότατον χωρίον ἀπενεχθέντες, τὴν Κουκου
σὸν, καὶ ὑπὸ τῆς τῶν Ἰσαύρων ἐφόδου πολιορκούμε
νοι, καὶ ἐν πολλαῖς ὄντες περιστάσεσι, καὶ γράφομεν,
καὶ τὴν ὀφειλομένην ἀποδίδομεν πρόσρησιν τῇ εὐλα
βείᾳ τῇ σῇ, τῷ σώματι μὲν διεστηκότες, τῇ ψυχῇ
δὲ συνδεδεμένοι, καὶ μεγίστην ἐντεῦθεν καρπούμεθα
τὴν παράκλησιν. Εἰ γὰρ καὶ πολλὴ τῆς ἐντεῦθεν δια-
τριβῆς ἡ δυσκολία, ἀλλ' ἐν τοῦτο μέγιστον ἐντεῦθεν
καρπούμεθα, τὸ ἐκ γειτόνων ὑμῖν εἶναι, καὶ συνεχῶς
δύνασθαι, ὀλίγου τοῦ μέσου τῆς ὁδοῦ ταύτης ὄντος,
καὶ ἐπιστέλλειν πρὸς τὴν ὑμετέραν εὐλάβειαν, καὶ
δέχεσθαι παρ' ὑμῶν γράμματα. Καὶ γὰρ ταύτης ἀπο-
λαύοντες τῆς ἑορτῆς (ἑορτὴν γὰρ ἐγὼ τοῦτο τίθεμαι,
καὶ πανήγυριν, καὶ πολλῆς ἡδονῆς ὑπόθεσιν), οὐδὲ
μικράν αἴσθησιν τῆς ἐρημίας, καὶ τοῦ φόβου, καὶ τῆς
ἀγωνίας ληψόμεθα.
[730] ΣΑΓ'. Καρτερίῳ ἡγεμόνι.
Ερημότατον μὲν χωρίον μεθ᾽ ὑπερβολῆς ἡ Κου-
κουσός ο· πλὴν ἀλλ᾽ οὐχ οὕτως ἡμᾶς τῇ ἐρημία λυ-
πεῖ, ὡς εὐφραίνει τῇ ἡσυχίᾳ, καὶ τῷ μηδαμόθεν ἡμῖν
πράγματα παρέχειν. Διό καθάπερ εἰς λιμένα τινὰ
τὴν ἐρημίαν ταύτην ἀπηντηκότες, οὕτω καθήμεθα
ἀπὸ τῶν κατὰ τὴν ὁδὸν κακῶν ἀναπνέοντες, καὶ τῇ
ἡσυχία ταύτῃ τῆς ἀῤῥωστίας καὶ τῶν ἄλλων κακῶν,
ὧν ὑπεμείναμεν, τὰ λείψανα διορθοῦντες. Καὶ ταῦτα
εἰρήκαμεν πρὸς τὴν σὴν λαμπρότητα, ἐπειδὴ σφόδρα
ίσμεν χαίροντά σε τῇ ἀνέσει τῇ ἡμετέρᾳ, ἐπεὶ καὶ δ
αὐτόθι πεποίηκας οὐδέποτε ἐπιλαθέσθαι δυνάμεθα,
τοὺς προπετεῖς ἐκείνους καὶ ἀλογίστους ἀναστέλλων
θορύβους, καὶ πάντα ποιῶν, ὥστε ἡμᾶς ἐν ἀδε!α
καταστῆσαι, καὶ τὰ σαυτοῦ πληρῶν. Καὶ ταῦτα πρὸς
ἅπαντας ὅπουπερ ἂν ἀφικώμεθα ἀνακηρύττομεν,
πολλάς σοι χάριτας εἰδότες, δέσποτά μου θαυμασιώ-
τατε, τῆς τοσαύτης κηδεμονίας. Ἵνα δὲ μὴ μόνον ἐκ
τοῦ φιλεῖσθαι παρὰ σοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν γραμμάτων
d Savil. Πορφυρίῳ ἐπισκόπῳ, non addio Ρωσού.
e Vatic. Κοκκουτός μια more.
PG 52:760ἐν τῷ οὖν τέμνεσθαι τοῦτο θεωροῦμεν ὅτι ὁ πλήττων σίδηρος πρῶτος κατὰ τῆς ἐν ἑαυτῷ ἀκτῖνος ἄνωθεν φέρεται. Καὶ ἡ ἀκτὶς πρώτη πρὶν ἢ τὸ δένδρον πληγῆναι τὴν πληγὴν ὑποδεχομένη φαίνεται. Ὥσπερ οὖν ἡ λαμπηδὼν καίτοι ἐκεῖ οὖσα οὐ τέμνεται, οὔτε διακόπτεται, οὕτω καὶ ἡ θεότης οὔτε χωρισθῆναι ἠδύνατο οὔτε τμηθῆναι καὶ παθεῖν, ἡ δὲ σὰρξ τῷ πάθει ὑπέπεσεν, ἣ καὶ τμηθῆναι καὶ παθεῖν ἠδύνατο ὡς ἐκεῖ τὸ δένδρον.759 EPISTOLA.
σημεῖον τὸς ἡνίκα ἂν ἐγὼ βουληθῶ, τότε πέμπεσθαι,
ἀλλὰ μὴ τότε, ὅτε οὐ δέομαι. Δεῖξον τοίνυν κἂν τούτῳ
τὴν γνησίαν σου φιλίαν, καὶ τὴν αἰδῶ τὴν περὶ ἡμᾶς,
τῷ καὶ ἐν τούτῳ ἡμῶν ἀνασχέσθαι· καὶ πέμψον και
χέως ἐπιστολὴν ἀπαγγέλλουσαν ἡμῖν ὡς οὐκ ἤλγησας.
Αν γὰρ μὴ τοῦτο ποιήσῃς, ἐν διηνεκεῖ φροντίδι καθ·
ιστὴν ἡμᾶς μέλλεις· οὐ γὰρ παυσόμεθα μεριμνών-
τες, μή ποτε ἐλυπήσαμεν· πολὺ γάρ σου τῆς ἀγάπης
ἀντεχόμεθα, καὶ τοῦ ἀναπαύειν σου τὴν εὐγένειαν.
Ἐπεὶ οὖν ἱκανῶς ἀπολογησάμεθα, δήλωσον ἡμῖν ὡς
ἐδέξω τὴν ἀπολογίαν ἡμῶν. Καὶ γὰρ ἔξεστί σου μπ-
θεῖν τὴν ἐμμέλειαν *, ὅτι πρὸς μὲν ἄλλους τὸ αὐτὸ
δὴ τοῦτο πεποιηκότας, καὶ σφόδρα γνησίους ἡμῖν,
οὐκ ἐδέησεν ἡμῖν ἀπολογίας, ἀλλ' ήρκεσε τὸ διακρού-
σασθαι τὰ πεμφθέντα· ἐπὶ δὲ τῆς σῆς τιμιότητος καὶ
ἀπολογούμεθα, καὶ παρακαλοῦμεν μηδὲν ἀλγῆσαι,
καὶ οὐ πρότερον ἀποστησόμεθα συνεχῶς ταῦτα λέγον-
τες, ἕως ἂν ἡμῖν δηλοποιήσῃς, ὅτι οὐκ ἤλγησας. Αν
γὰρ τοιούτων ἐπιτύχωμεν γραμμάτων, διπλασίονα,
καὶ τριπλασίονα, καὶ πολλαπλασίονα ἡ τῶν ἀποστα
λέντων ἡγούμεθα δεδέχθαι. ἱκανὸν γὰρ μάλιστα τοῦτο
δεῖξαι καὶ τὴν αἰδῶ, καὶ τὴν τιμήν, ἣν ἔχεις πρὸς
ἡμᾶς.
ΣΑΓ. Πρὸς τὸν Ἀντιοχείας.
Εδει μὲν τὴν ὑμετέραν εὐλάβειαν μὴ τοῖς ῥήμασι
τῶν εἰρηκότων παρατρέπεσθαι τὴν διάνοιαν, ἀλλ' ἐν
τῷ πλήθει τοῦ ψεύδους μετὰ πολλῆς τῆς σκέψεως ἀνα
ιχνεύεσθαι τὴν ἀλήθειαν. Εἰ γὰρ ἅπαντα τὰ θρυλλού-
μενα ἀλήθειαν ύπολάβοις, κινδυνεύσειαν ἂν ἅπαντες·
εἰ δὲ κρίσει καὶ νόμοις ἀνιχνεύεται τὰ ο λανθάνοντα,
κριτήριον ἂν ἔγωγε παρ' ὑμῶν ἐπεζήτησα, εἰ μή τις
ἕτερα αὖθις ὅπλα συκοφαντίας μοι ἐπιπνεύσει. Δέ-
δοικα γὰρ, δέδοικα λοιπὸν τὰς σκιὰς, καὶ τὰ φαντά-
σματα, ἐπειδὴ αὐτοὶ ἐδικαιώσατε οὕτως. Οἱ φίλοι
τὴν φιλίαν ηρνήσαντο, οἱ πλησίον ὄντες πόῤῥωθεν
[79] ἔστησαν, καὶ πόῤῥωθεν ὄντες τὰ βέλη τῆς συν
κοφαντίας ἀποτοξεύουσιν. Ἐν μέσῳ δὲ τοῦ λιμένος
ὄντα με ναυάγιον ὑπομεῖναι ἐποιήσατε. Ἀλλ᾽ εἰ καὶ
τῆς πόλεως ἐκβάλλομαι, καὶ τῆς Ἐκκλησίας ἀπείργο
μαι, πείθομαι πρὸς πᾶσαν ἀποδύσασθαι τιμωρίαν.
Κέκριται γάρ μοι φιλοσοφεῖν, καὶ φέρειν γενναίως τὰ
δυσχερή. Οίδα γὰρ, οἶδα σαφῶς τὴν ἐρημίαν εύτονω
τέραν εἶναι τῆς πόλεως, καὶ τὰ θηρία τοῦ ἀγροῦ τῶν
φίλων ἡμερώτερα. Έρρωσο.
ΣΛΔ'. Βρίσωνι.
Εβδομήκοντα σχεδόν ἡμέρας ἀναλώσαντες κατὰ
τὴν ὁδὸν, ὅθεν λογίζεσθαι ἔξεστι τῇ θαυμασιότητί
σου, ὅσα τε καὶ ἡλίκα πεπόνθαμεν κακά, φόβῳ τε
Ἰσαυρικῷ πολιορκούμενοι πολλαχοῦ, καὶ πυρετοῖς
ἀφορήτοις παλαίοντες, οψέ ποτε ἀπηντήσαμεν εἰς
τὴν Κουκουσόν, τὸ πάσης τῆς οἰκουμένης ἐρημότατον
χωρίον. Καὶ ταῦτα λέγω οὐκ ἀξιῶν ἐνοχλῆσαί τινα,
ὥστε ἡμᾶς μεταστῆσαι ἐντεῦθεν (τὸ γὰρ χαλεπώτα·
τον διηνύσαμεν, τῆς ὁδοῦ τὴν ταλαιπωρίαν), ἀλλ'
•
Duo mass. τῇ ἐμμελεία.
» Coislin. πολυπλασίονα.
• Reg. κινδυνεύσειεν ἅπαντα... νόμοις ἀνιχνεύσαι; τά
-
740
ὑμᾶς χάριν αἰτῶ, τὸ συνεχῶς ἡμῖν ἐπιστέλλειν,
μηδὲ, ἐπειδὴ πορρωτέρω μετωκίσθημεν ὑμῶν, καὶ
ταύτης ἡμᾶς ἀποστερῆσαι τῆς παραμυθίας. Ἴστε
γὰρ ὅση παράκλησις ἡμῖν γίνεται, εἰ καὶ τὰ ἡμέτερα
ἐν θλίψει καὶ περιστάσει, ὅταν ἀκούωμεν τὰ περὶ τῆς
ὑγείας ὑμῶν τῶν ἀγαπώντων ἡμᾶς, ὅτι ἐν εὐθυμίᾳ
καὶ ὑγείᾳ ἐστὲ, καὶ ἀδείᾳ πολλῇ. Ιν' οὖν ἐντεῦθεν
πολλῆς ἀπολαύωμεν τῆς εὐφροσύνης, γράφε ταῦτα
συνεχῶς ἡμῖν. Οὐ γὰρ ὡς ἔτυχεν ἡμᾶς ἀνακτήσῃ,
ἀλλὰ πολλῆς ἡμᾶς παρασκευάσεις ἀπολαῦσαι τῆς πα
ραμυθίας· καὶ γὰρ οὐκ ἀγνοεῖς, ὅπως χαίρομεν τοῖς
τοῖς ἀγαθοῖς.
ΣΑΕ. Πορφυρίῳ ἐπισκόπῳ Ῥωσού 4,
Οιδά σου τῆς ἀγάπης τὸ στεῤῥὸν, τὸ ἀπερίτρεπτον,
τὸ ἀκλινὲς, καὶ ὡς οὐδεμία πραγμάτων δυσκολία αυτ
τὴν παρασαλεῦσαι δύναιτ᾽ ἄν· τοῦτο διὰ τῶν ἔργων
ἔδειξας. Διὰ τοῦτο καὶ ἡμεῖς, καίτοι ἐν ἀῤῥωστία
καθεστῶτες, καὶ εἰς τὸ πάσης τῆς καθ' ἡμᾶς οἰκουμέ
νῆς ἐρημότατον χωρίον ἀπενεχθέντες, τὴν Κουκου
σὸν, καὶ ὑπὸ τῆς τῶν Ἰσαύρων ἐφόδου πολιορκούμε
νοι, καὶ ἐν πολλαῖς ὄντες περιστάσεσι, καὶ γράφομεν,
καὶ τὴν ὀφειλομένην ἀποδίδομεν πρόσρησιν τῇ εὐλα
βείᾳ τῇ σῇ, τῷ σώματι μὲν διεστηκότες, τῇ ψυχῇ
δὲ συνδεδεμένοι, καὶ μεγίστην ἐντεῦθεν καρπούμεθα
τὴν παράκλησιν. Εἰ γὰρ καὶ πολλὴ τῆς ἐντεῦθεν δια-
τριβῆς ἡ δυσκολία, ἀλλ' ἐν τοῦτο μέγιστον ἐντεῦθεν
καρπούμεθα, τὸ ἐκ γειτόνων ὑμῖν εἶναι, καὶ συνεχῶς
δύνασθαι, ὀλίγου τοῦ μέσου τῆς ὁδοῦ ταύτης ὄντος,
καὶ ἐπιστέλλειν πρὸς τὴν ὑμετέραν εὐλάβειαν, καὶ
δέχεσθαι παρ' ὑμῶν γράμματα. Καὶ γὰρ ταύτης ἀπο-
λαύοντες τῆς ἑορτῆς (ἑορτὴν γὰρ ἐγὼ τοῦτο τίθεμαι,
καὶ πανήγυριν, καὶ πολλῆς ἡδονῆς ὑπόθεσιν), οὐδὲ
μικράν αἴσθησιν τῆς ἐρημίας, καὶ τοῦ φόβου, καὶ τῆς
ἀγωνίας ληψόμεθα.
[730] ΣΑΓ'. Καρτερίῳ ἡγεμόνι.
Ερημότατον μὲν χωρίον μεθ᾽ ὑπερβολῆς ἡ Κου-
κουσός ο· πλὴν ἀλλ᾽ οὐχ οὕτως ἡμᾶς τῇ ἐρημία λυ-
πεῖ, ὡς εὐφραίνει τῇ ἡσυχίᾳ, καὶ τῷ μηδαμόθεν ἡμῖν
πράγματα παρέχειν. Διό καθάπερ εἰς λιμένα τινὰ
τὴν ἐρημίαν ταύτην ἀπηντηκότες, οὕτω καθήμεθα
ἀπὸ τῶν κατὰ τὴν ὁδὸν κακῶν ἀναπνέοντες, καὶ τῇ
ἡσυχία ταύτῃ τῆς ἀῤῥωστίας καὶ τῶν ἄλλων κακῶν,
ὧν ὑπεμείναμεν, τὰ λείψανα διορθοῦντες. Καὶ ταῦτα
εἰρήκαμεν πρὸς τὴν σὴν λαμπρότητα, ἐπειδὴ σφόδρα
ίσμεν χαίροντά σε τῇ ἀνέσει τῇ ἡμετέρᾳ, ἐπεὶ καὶ δ
αὐτόθι πεποίηκας οὐδέποτε ἐπιλαθέσθαι δυνάμεθα,
τοὺς προπετεῖς ἐκείνους καὶ ἀλογίστους ἀναστέλλων
θορύβους, καὶ πάντα ποιῶν, ὥστε ἡμᾶς ἐν ἀδε!α
καταστῆσαι, καὶ τὰ σαυτοῦ πληρῶν. Καὶ ταῦτα πρὸς
ἅπαντας ὅπουπερ ἂν ἀφικώμεθα ἀνακηρύττομεν,
πολλάς σοι χάριτας εἰδότες, δέσποτά μου θαυμασιώ-
τατε, τῆς τοσαύτης κηδεμονίας. Ἵνα δὲ μὴ μόνον ἐκ
τοῦ φιλεῖσθαι παρὰ σοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν γραμμάτων
d Savil. Πορφυρίῳ ἐπισκόπῳ, non addio Ρωσού.
e Vatic. Κοκκουτός μια more.
Second witness · khazarzar edition
Epistula ad Caesarium Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου ἐκ τῆς πρὸς Καισάριον ἐπιστολῆς μετὰ τὴν δευτέραν αὐτοῦ ἐξορίαν 1. Καὶ φήσειας πάντως ἐκ πλάνης πρὸς τὸ κρεῖττον ἐληλυθέναι καὶ χάριν ὁμολογεῖν τοῖς τὴν θαυμαστὴν ἐκείνην προσκομίσασι βίβλον, ἣν ἀρίστην τὰ κάλλιστά σου ἀποκαλοῦσι γράμματα, ὡς τηλαυγῶς διαγορεύουσαν συνδρομὴν οὐσιώδη καὶ μεῖξιν θεσπεσίαν γεγενῆσθαι θεότητός τε καὶ σαρκὸς μίαν τε ἐντεῦθεν ἀποτελεσθῆναι φύσιν. Τοῦτο, θαυμάσιε, τοῦ παράφρονος Ἀπολλιναρίου τὸ ἀτόπημα, αὕτη τῶν εἰσαγόντων κρᾶσιν καὶ συναλοιφὴν ἡ δυσσεβεστάτη αἵρεσις. 1. Ἐκ τῆς αὐτῆς ἐπιστολῆσ Χριστὸν δὲ ὅταν εἴπῃς, συνῆψας ἑκάτερα. Ὅθεν καὶ παθητὸς λέγοιτο ἂν ὁ αὐτὸς καὶ ἀπαθής· παθητὸς μὲν σαρκί, ἀπαθὴς δὲ θεότητι. Ταῦτα δὲ καὶ ἐπὶ υἱοῦ καὶ Ἰησοῦ καὶ Κυρίου κατηγορεῖται· κοινὰ γὰρ ταῦτα καὶ δεικτικὰ τῶν δύο οὐσιῶν τὰ ὀνόματα. 1.3 Ἐκ τῆς αὐτῆς ἐπιστολῆσ Οὕτω κἀνταῦθα τῆς θείας ἐνιδρυμένης τῷ σώματι φύσεως ἕνα υἱόν, ἓν πρόσωπον τὰ συναμφότερα ἀπετέλεσε, γνωριζόμενον μέντοι ἀσυγχύτῳ ἀδιαιρέτῳ λόγῳ, οὐκ ἐν μιᾷ μόνῃ φύσει, ἀλλ' ἐν δυσὶ τελείαις· Ἐπὶ γὰρ μιᾶς πῶς τὸ ἀσύγχυτον; πῶς τὸ ἀδιαίρετον; πῶς ἡ ἕνωσις λεχθείη ποτέ; Ἑαυτῇ γὰρ τὴν μίαν ἑνοῦσθαι ἢ συγχεῖσθαι ἢ διαιρεῖσθαι ἀδύνατον.
Ποῖος οὖν ᾅδης ἐξηρεύξατο μίαν ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ λέγειν φύσιν; 1.4 Καὶ πρὸς τῷ τέλει τῆς αὐτῆς ἐπιστολῆσ Τούτων τὰς κενοφωνίας ἐκκλίνοντες, ἀγαπητέ, εἰς τὸ προκείμενον ἐπανέλθωμεν. Εὐσεβὲς καὶ λίαν εὐσεβὲς τὸν θανάτῳ περιβληθέντα Χριστὸν ὁμολογεῖν ἐν θεότητι τέλειον καὶ ἐν ἀνθρωπότητι τέλειον, ἕνα υἱὸν μονογενῆ, οὐ διαιρούμενον εἰς υἱῶν δυάδα, φέροντα δὲ ὅμως ἐν ἑαυτῷ τῶν ἀχωρίστων δύο φύσεων ἀσυγχύτους τὰς ἰδιότητας, οὐκ ἄλλον καὶ ἄλλον, μὴ γένοιτο, ἀλλ' ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, Θεὸν Λόγον, σάρκα ἠμφιεσμένον καὶ αὐτὴν οὐκ ἄψυχον καὶ ἄνουν, ὡς ὁ δυσσεβὴς Ἀπολλινάριος εἶπεν. Τούτοις τοίνυν προσχῶμεν. Φύγωμεν τοὺς διαιροῦντας· εἰ γὰρ καὶ διττὴ ἡ φύσις, ἀλλ' οὖν ἀδιαίρετος καὶ ἀπαράσπαστος ἡ ἕνωσις ἐν ἑνὶ τῆς υἱότητος ὁμολογουμένη προσώπῳ καὶ μιᾷ ὑποστάσει. Φύγωμεν τοὺς μίαν φύσιν μετὰ τὴν ἕνωσιν τερατευομένους· τῇ γὰρ τῆς μιᾶς ἐπινοίᾳ τῷ ἀπαθεῖ Θεῷ πάθος προσάπτειν ἐπείγονται τὴν οἰκονομίαν ἀρνούμενοι.
2.t Τοῦ Χρυσοστόμου ἐκ τῆς πρὸς Καισάριον μονάζοντα ἐπιστολῆς 2. Ποῖος ᾅδης ἠρεύξατο μίαν ἐπὶ Χριστοῦ φύσιν λέγειν μετὰ τὴν ἕνωσιν; Ἢ γὰρ τὴν θείαν κρατοῦντες τὴν ἀνθρωπίνην ἀρνοῦνται, φημὶ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν· ἢ τὴν ἀνθρωπίνην κατέχοντες τῆς θείας φύσεως ποιοῦνται τὴν ἄρνησιν. Ἐπιλεγέτωσαν ποία ἀπώλεσε τὸ ἴδιον. Εἰ γὰρ ἔτι ἔρρωται ἡ ἕνωσις, πάντως καὶ τὰ τῆς ἑνώσεως ἰδιώματα σῴζεσθαι ἀνάγκη. Ἐπεὶ οὐχ ἕνωσις τοῦτο, ἀλλὰ σύγχυσις καὶ ἀφανισμὸς τῶν φύσεων. Οὐκ ἐν μιᾷ γοῦν μόνῃ τῇ φύσει ὁ Χ(ριστός), ἀλλ' ἐν δυσὶ τελείαις. Ἐπὶ γὰρ μιᾶς ποῦ τὸ ἀσύγχυτον; Ποῦ τὸ ἀδιαίρετον; Ποῦ ἡ ἕνωσις; Ἑαυτῇ γὰρ ἑνοῦσθαι ἢ διαιρεῖσθαι ἀδύνατον. 2. Τοῦ αὐτοῦ Ἑρμηνεύοντες δὲ οἱ ἅγιοι τήν τε διαίρεσιν καὶ τὴν διαφορὰν λέγουσι· διαίρεσίς ἐστι τὸ μὴ διαμπάξ, ἤτοι διόλου, τὰ ὑποκείμενα τέμνουσα καὶ ἰδίᾳ καὶ ἀνὰ μέρος καθ' ἑαυτὰ ὑφεστῶτα καὶ ἀλλήλων κεχωρισμένα τιθεῖσα, διαφορὰ δὲ λόγος, καθ' ὃν ἀλλήλων διαφέρει τὰ ὑποκείμενα, τουτέστι τὸ εἶναι τὴν σάρκα τῇ φύσει καὶ τῇ οὐσίᾳ, ὅπερ ἐστὶ καὶ τὸ εἶναι πάλιν τὸν Θεὸν λόγον τῇ φύσει καὶ τῇ οὐσίᾳ, ὅπερ ἐστί.
3.t Τοῦ Χρυσοστόμου πρὸς Καισάριον 3. Καί ἐστιν εὐσεβὲς τὸν θανάτῳ περιβληθέντα Χριστὸν ὁμολογεῖν ἐν θεότητι τέλειον, ἕνα υἱὸν μονογενῆ οὐ διαιρούμενον εἰς υἱῶν δυάδα, φέροντα δὲ ὅμως ἐν ἑαυτῷ τῶν ἀχωρίστων δύο φύσεων ἀσυγχύτους τὰς ἰδιότητας, οὐκ ἄλλον καὶ ἄλλον, μὴ γένοιτο, ἀλλ' ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν Κύριον Ἰησοῦν, Θεὸν Λόγον, σάρκα ἠμφιεσμένον, καὶ ταύτην οὐκ ἄψυχον καὶ ἄνουν, ὡς ὁ δυσσεβὴς εἶπεν Ἀπολλινάριος. Εἰ δέ τισιν ἀδύνατον δοκεῖ ἐν ἑνὶ δύο εἶναί τινα καὶ ἅμα μὲν κατέχεσθαι ἅμα δὲ σταυροῦσθαι καὶ τὸ ἓν τούτων ὑπομένειν τὴν ὕβριν, ἀνθρωπίνῳ ὑποδείγματι ὑποδεῖξαι τοῦτο πειράσομαι. Ἡ βασιλικὴ πορφύρα ἔριον ἦν· τούτῳ μιγὲν τῆς κογχύλης τὸ αἷμα, χροιὰν πορφυρέαν αὐτῷ παρέσχεν.
Ὅτε οὖν ἐνήθετο τοῖς δακτύλοις καὶ ἐκλώθετο, στήμων γενόμενον δηλονότι, τὸ ἔριον καὶ οὐχ ἡ βαφὴ τὴν στρέψιν ὑπέμενεν, ὁμοίως καὶ τῷ ἐρίῳ τὸν ἄνθρωπον τῇ πορφυρέᾳ χροιᾷ τὸν Θεὸν Λόγον, ὃς ἥνωτο ἐν τῷ πάθει καὶ τῷ σταυρῷ. Ἀλλὰ τῷ πάθει παντελῶς οὐχ ὑπέπεσε. Πάλιν ἔστω δένδρον, ἔχον ἐν ἑαυτῷ τὴν ἀκτῖνα τοῦ ἡλίου· ἐν τῷ οὖν τέμνεσθαι τοῦτο θεωροῦμεν ὅτι ὁ πλήττων σίδηρος πρῶτος κατὰ τῆς ἐν ἑαυτῷ ἀκτῖνος ἄνωθεν φέρεται. Καὶ ἡ ἀκτὶς πρώτη πρὶν ἢ τὸ δένδρον πληγῆναι τὴν πληγὴν ὑποδεχομένη φαίνεται. Ὥσπερ οὖν ἡ λαμπηδὼν καίτοι ἐκεῖ οὖσα οὐ τέμνεται, οὔτε διακόπτεται, οὕτω καὶ ἡ θεότης οὔτε χωρισθῆναι ἠδύνατο οὔτε τμηθῆναι καὶ παθεῖν, ἡ δὲ σὰρξ τῷ πάθει ὑπέπεσεν, ἣ καὶ τμηθῆναι καὶ παθεῖν ἠδύνατο ὡς ἐκεῖ τὸ δένδρον.