malediceretur, inquit (v. 23), non maledicebat; cum hoc enim et mortuis evangelizatus est, nobis qui pateretur, non comminabatur. Dominus hoc utique per bonitatem atque patientiam. Tradebat autem ju dicanti se injuste (ibid.), sive semetipsum, ut sit hyperbaton hoc modo se habens: tradebat autem semetipsum secundum injustam legem judicanti bus; quia inutilis illis erat, utpote justus exsistens vel tradebat Deo injuste judicantes, id est eos qui eum nequissime condemnabant, et gratis neci ejus instabant, ut supplicia perpetientes, erudiantur. Qui enim vult vitam, inquit (cap. 111, v. 10), dili gere, et videre dies bonos; hoc est qui vult æternus et incorruptibilis fieri. Vitam vero, Dominum dicit; dies autem bonos, hoc est sanctos. Quia oculi, in quit (v.11), Domini super justos, et aures ejus in preces eorum. Multiformem Spiritus sancti specula tionem significat: Vultus autem Domini super fa cientes mala (v. 12), hoc est sive judicium, sive ultio, sive manifestatio. Dominum rero Chri stum, inquit (v. 15), sanctificate in cordibus vestris. Sic habes etiam in oratione Dominica: Sanctifice tur nomen, inquit, tuum a. Christus enim, inquit (v. 18), semel pro peccatis nostris mortuus est, justus pro injustis, ut nos offerret Deo, mortificatus quidem carne, vivificatus autem spiritu. Hæc ad fidem eorum redigens dicit. Hoc est: in nostris vivificatus est spiritibus. Adveniens, inquit (v. 20), prædicavit eis qui quondam erant increduli; speciem quidem ejus non viderunt, sonum vero vocis audierunt. Cum sustinet, inquit (ibid.), Dei longanimitas. Ita est bonus Deus, ut etiam per eruditionem salutis ope retur effectum. Per resurrectionem, inquit (v. 21), Jesu Christi; scilicet quæ per fidem in nobis effecta est. Subjectis sibi angelis (v. 22), qui sunt primus ordo: et subditis potestatibus, qui sunt secundi or dinis: subditis quoque virtutibus, quæ ad tertium ordinem pertinere declarantur. Qui reddent, inquit (cap. 1v, v. 5), rationem ei qui paratus est judicare vivos et mortuos. Hi secundum præcedentia judicia erudiuntur. Ob hoc etiam subjungit (v. 6): Propter quondam videlicet exstabamus infideles. Ut judicen tur quidem secundum hominem, inquit (ibid.), in carne, vivant autem secundum Deum in spiritu. Qui a fide videlicet exciderunt; dum adhuc in carne sunt, judicantur secundum judicia præcedentia u pœniteant. Idcirco et subnectit, dicens: Vivant is spiritu secundum Deum. Sic Paulus quoque; nan et ipse tale aliquid dicit quem tradidi (inquiens Satanæ, ut vivat spiritu b. (Cap. 1v, v. 10): Sicu boni, videlicet dispensatores multiformis gratiæ Dei Similiter et Paulus: Multifarie, inquit, et multi modis Deus olim locutus est patribus nostris©. Gau dete, inquit (v. 13), communicantes passionibu Christi hoc est si justi estis, propter justitian patimini, sicut Christus pro justitia passus est Beati, inquit (v. 14), quoniam qui est ejus honoris, et virtutis Dei Spiritus, super vos requiescit. Hoc pos sessivum, ejus, et angelicum spiritum significat gloria quippe Dei, illi sunt per quos secundum fi dem et justitiam glorificatur ad gloriam honorabi. lem, secundum profectum introductorum fidelium. Potest etiam sic intelligi Spiritus Dei super nos; hoc est, qui secundum fidem animæ supervenit, veluti venustas quædam mentis et animi pulchritu do. Quoniam, inquit (v. 17), tempus judicii inchoan di a domo Domini. His enim, in persecutionibus constitutis, judicium consequetur. Deus autem, in quit (cap. v, v. 10), totius gratiæ. Totius gratiæ dixit, quoniam bonus est, et omnium bonoruin da tor est ipse. Salutat vos Marcus filius meus (v. 14). Marcus Petri sectator, palam prædicante Petro Evangelium Romæ coram quibusdam Cæsareanis equitibus, et multa Christi testimonia proferente; penitus ab eis ut possent quæ dicebantur memoriæ commendare, scripsit ex his quæ Petro dicta sunt, Evangelium quod secundum Marcum vocitatur. Sicut Lucas quoque, et Actus apostolorum stylo exsecutus agnosceret, et Pauli ad Hebræos interpre tatus Epistolam. 369 Judas, qui catholicam scripsit Epistolam, fra- Quoniam Dominus Deus semel populum, inquit (v. 5), ter filiorum Joseph exstans, valde religiosus; cum sci ret propinquitatem Domini, non tamen dixit se ipsum fratrem ejus esse; sed quid dixit (cap. 1, v. 1) Judas servus Jesu Christi, utpote Domini; frater autem Jacobi. Hoc enim verum est; frater erat ejus, Joseph. Subintroierunt enim quidam, inquit (v. 4), homines impii qui olim præscripti et prædestinati erant in judicium Dei nostri, non ut fiant impii, sed exsistentes jam impii, in judicium præscripti sunt. Matth. vi, 9. b I Cor. v, de terra Ægypti liberans, deinceps eos qui non crediderunt, perdidit; ut eos videlicet per suppli cium erudiret. In præsenti quippe tempore puniti sunt et perierunt propter eos qui salvantur, donec convertantur ad Dominum. Angelos vero, inquit (v. 6) qui non servaverunt proprium principatum, sci licet quem acceperunt secundum profectum, sed de reliquerunt, inquit (ibid.), suum habitaculum, cœlum videlicet ac stellas significans, apostatæ facti sunt el Heb. 1, 1. P. 998 ED. POTTER.

vocati. In judicium, inquit (ibid.), magnæ diei vin- num. Prophetavit autem de his septimus, inquit (v. 14), Sælis perpetuis sub caligine reservavit. Vicinum terris locum, hoc est caliginosum aerem significat. Vin cula vero dixit amissionem honoris in quo consti terant, et cupiditatem infirmarum rerum; cupidi Late quippe devincti propria, converti non queunt. Sicut Sodoma, inquit (v. 7), et Gomorrha. Quibus significat Dominus remissius esse, et eruditos pœ nituisse. Similiter iisdem, inquit (v. 8), et hi so mniantes, hoc est qui somniant imaginatione sua lib:dines et reprobas cupiditates, bonum esse pu tautes, non illud quod vere bonum est, et omni bono superius. Carnem quidem, inquit (ibid.), maculant, dominationem autem spernunt, majestatem autem blasphemant; hoc est solum Dominum qui vere Dominus noster est, Jesus Christus, et solns lauda bilis. Majestatem, inquit, blasphemant, hoc est an gelos. (V. 9): Quando Michael archangelus cum diabolo disputans, altercabatur de corpore Moysis hic confirmat assumptionem Moysis. Michael autem bic dicitur qui per propinquum nobis angelum al tercabatur cum diabolo. Hi autem, inquit (v. 10), quæcunque quidem ignorant, blasphemant. Quæcun que autem naturaliter tanquam muta animalia nove runt, in his corrumpuntur. Significat eos comedere ac bibere, et rebus venereis indulgere, et alia eos perpetrare dicit quæ sunt comniunia cum animali bus ratione carentibus. Væ illis, inquit (v. 11), quia in via Cain abierunt. Sic etiam peccato Adæ subja cemus secundum peccati similitudinem. Nubes, in quit (v. 12), sine aqua; hoc est, qui verbum divi um et fecundum in se non possident. Ob hoc, in quit (bid.), et a ventis, et spiritibus violentis, hu jusmodi circumferuntur homines. Arbores, inquit (ibid.), autumnales infructuosæ, et infideles videli cet, qui nullum fructum fidelitatis apportant. Bis, inquit (ibid.), mortuæ; semel scilicet quando delin quendo peccarunt; secundo vero, quando suppliciis contradentur secundum prædestinata Dei judicia mors quippe reputanda est, etiam quando quisque bæreditatem non continuo promereretur. Fluctus, inquit (v. 13), ferocis maris. His verbis vitam gen tilem significat, quorum ambitionis abominabilis est finis. Sidera errantia, hoc est errantes et apo statas significat, ex hujusmodi stellis sunt, qui an gelorum cecidere de sedibus, quibus, propter apo stasiam, caligo tenebrarum reservatur in sempiter ab Adam Enoch. His verbis prophetiam comprobat. Isti, inquit (v. 19), segregantes, fideles ab infideli bus, secundum propriam infidelitatem redarguti. Et iterum discernentes a carnibus. Animales, ill quit (ibid.), Spiritum non habentes: Spiritum sci licet qui est per fidem secundum usum justitiæ su perveniens. Vos autem, inquit (v. 20), charissimi, superædificantes vosmetipsos sanctissima vestra fide in Spiritu sancto. Quosdam autem, inquit (v. 21), salvate de igne rapientes (v. 22), quibusdam vero miseremini in timore, id est eos qui in ignem ca dunt, doceatis ut semetipsos liberent. Odientes, inquit (v. 23), eam quæ carnalis est maculatam lu nicam; animæ videlicet tunica macula est, spiritus concupiscentiis pollutus carnalibus. Ei autem, in quit (v. 24), qui potens est conservare vos sine of fensione, et constituere ante conspectum gloriæ suæ immaculatos in lætitia. In conspectu gloriæ suæ dicit, coram angelis. Immaculatos autem consti tuendos, angelos factos, cum dicit Daniel de po. pulo, et venit in conspectu Domini, non hoc dicit quoniam vidit Deum; hoc enim impossibile est ut quisque non mundo corde videat Deum: sed hoc dicit, quia cuncta quæcunque faciebat populus, in conspectu erant Dei, et manifesta illi constabant; hoc est quoniam nihil absconditum est a Domino. In Evangelio vero secundum Marcum interrogatus Dominus a principe sacerdotum si ipse esset Chri stus Filius Dei benedicti; respondens dixit: Ego sum, et videbitis Filium hominis a dextris sedentem virtutis ª. Virtutes autem significant sanctos ange los. Proinde etiain cum dicit a dextris Dei, eosdem ipsos dicit propter æqualitatem et similitudinem angelicarum sanctarumque virtutum qui nominan tur nomine Dei. Eum ergo sedere in dextra dicit, hoc est in eminenti honore requiescere. In aliis autem Evangeliis dicitur principi sacerdotum in terroganti si ipse esset Filius Dei, non e contra respondisse. Sed quid dixit? Vos dicitis b. Satis bene respondens. Si enim diceret, sicut vos intel ligitis, mentiretur utique non se confitens Filium Dei, illi non ita de illo sentiebant; dicens autem, vos dicitis, vere locutus est. Quod enim non sa piebant, verbis dicebant, hoc ille verum esse con fessus est. EJUSDEM ADUMBRATIONES IN EPISTOLAM I JOANNIS. 370 × Cap. 1, v. 1 - Quod erat ab initio, quod vidimus oculis nostris, quod audivimus. Consequens Evangelium secundum Joannem, et conveniens etiam hæc Epistola principium spiritale continet.Quod ergo dicit ab initio, hoc modo presbyter exponebat, quod a Marc. XIV, principium generationis separatum ab opificis prin cipio non est. Cum enim dicit quod erat ab initio, generationem tangit sine principio Filii cum Patre simul exstantis erat ergo Verbum æternitatis si gnificativum non habentis initium, sicut etiam Ver 61-62. b. Matth. xxvi, 64. P. 999 ED. POTTER.

vectiones significat animarum adhuc in carne posi virtute, ut ipsum vultum ejus videamus sicuti est, tarum, et filiolos quidem vocare eos quibus sunt remissa peccata propter nomen Domini; nam multi solo credunt nomine. Patres autem perfectos ap pellat, eos qui intellexerunt quod erat ab initio, et intelligibiliter perceperunt (v. 13). Filium videlicet de quo supra dixit, quod erat ab initio. Scribo, in quit (ibid.), vobis, juvenes, quia vicistis malignum. Fortes juvenes contemnentes voluptates; malignum diaboli extollentiam significat. Filii autem cogno scunt Patrem, utpote qui ab idolis confugerunt, et ad unum Deum convocati sunt. Quoniam mundus, inquit (v. 15), in maligno est. Nonne mundus et omnia quæ in mundo sunt, creatura Dei dicuntur, et hæc valde bona? Sed concupiscentia carnis et oculorum, et ambitio sæculi (v. 16), quæ ex vitæ perversione contingunt, non ex Patre, sed ex mundo est, et ex vobis. Idcirco et mundus per transiet et concupiscentia ejus (v. 17): qui vero fecerit voluntatem Dei et mandata ejus, perma net in æternum. Ex nobis, inquit (v. 19), exierunt, sed non erant ex nobis; neque angeli apostatæ, ne que homines cadentes, sed ut manifestentur quo niam non sunt ex nobis Clare satis discernit genus electorum et perditorum, et illud quidem quod in fide permanens, unctionem habet a sancto, quæ fit secundum fidem. Qui vere non permanet in fide, mendax est, et antichristus. Qui dicit, inquit (v. 22), quia Jesus non est Christus. Jesus enim Salvator et liberator et Christus rex: qui negat Fi lium (v. 23), ignorando eum, nec Patrem ha bet , neque cognoscit eum. Qui vero cognoscit Filium et Patrem secundum scientiam novit; cum manifestatus fuerit Dominus, in secundo adventu, fiduciam habebit, et non confundetur. Quæ confusio est grande supplicium. Omnis, in quit (v. 29), qui facit justitiam, ex Deo natus est, secundum fidem scilicet renatus. (Cap. II, v. 4) Propterea mundus non cognoscit nos, quoniam nec eum cognovit. Mundum dicit sæculariter in deliciis viventes. Dilectissimi, inquit (v. 2), nunc filii Dei sumus, non naturali dilectione: sed quia pa trem Deum habemus. Major quippe est chari tas, ut cum nullam cognationem habeamus ad Deum, diligit nos tamen, et filios suos vocat. (lbid.) Et necdum claruit quod erimus: hoc est ad qua lem perventuri sumus gloriam: Si enim manifesta tus fuerit, hoc est, si perfecti fuerimus, similes ei erimus, veluti requiescentes et justificati mundi in comprehensibiliter. (V. 8): Qui vero facit injusti tiam, ex diabolo est, hoc est ex patre diabolo eamdemque consectans et eligens. Ab initio, inquit (ibid.), diabolus peccat. Ab initio scilicet a quo pec care cœpit inconvertibiliter in peccando perseve rans. Omnis, inquit (v. 9), qui natus ex Deo est, non peccat, quia semen ejus in eo manet. Verbum ejus videlicet in eo qui secundum fidem renatus est. (V. 10): Sic filios Dei intelligimus sicut et filios diaboli, similia diabolo eligentes; sic etiam ex maligno esse dicitur. (V. 15): Omnis qui odil fratrem suum, homicida est. In hoc enim secundum infidelitatem Christus moritur: recte itaque subjungit dicens (ibid.): Et scitis quia omnis homicida et infidelis non habet vitam æter nam in seipso manentem. In mente quippe fideli vi vens Christi permanet, ipse enim pro nobis (v. 16), hoc est pro credentibus, animam suam posuit; hoc est pro apostolis. Si ergo pro apostolis animamı suam posuit, apostolos autem ejus dicit semetipsos, tanquam si diceret, nos, inquam, apostoli, propter quos animam suam posuit, debemus pro fratribus animas ponere (ib.), salus quippe proximorum, apostolorum erat gloria, quia major est, inquit (v. 20), Deus corde no stro, hoc est virtus Dei conscientia quæ subsequetur animam, propter quod subjungit et dicit (ibid.) Quoniam cognoscit omnia. (V. 21): Charissimi, si cor nostrum non redarguat nos, fiduciam habebit apud Deum. (Cap. IV, v. 2): In hoc cognoscimus quia manct in nobis, de spiritu quem dedit nobis secundum epi scopatum, scilicet et providentiam futurorum. Per fecta, inquit (v. 18), charitas × foras mittit timorem. Perfectio namque fidelis hominis charitas est. Iste est, inquit (cap. v, v. 6), qui venit per aquam el sanguinem; et iterum (v. 7), quia tres sunt qui testi ficantur, spiritus, quod est vita, et aqua, quod ess regeneratio ac fides, et sanguis, quod est cognitio, et hi tres unum sunt. In Salvatore quippe, istæ sunt virtutes salutiferæ, et vita ipsa in ipso Filio ejus exsistit, (V. 14): Et hæc est confidentia qu.m habe mus ad eum, quia si quid petierimus secundum vo luntatem ejus, audiet nos. Non absolute dixit quod petierimus, sed quod oportet petere. (V. 19): Et mun dus omnis in maligno constitutus est; non creatura, sed sæculares homines, et secundum concupiscentias viventes. (V. 20): Et Filius Dei venit, et dedit nobis intellectum, secundum fidem scilicet advenientem in nos, qui etiam Spiritus sanctus appellatur. EJUSDEM ADUMBRATIONES IN EPISTOLAM II JOANNIS. Secunda Joannis Epistola, quæ ad virgines scri pta est, simplicissima est. Scripta vero est ad quam dam Babyloniam Electam nomine, significat autem Lapsi et apostatæ. electionem Ecclesiæ sanctæ. Astruit in hac Epistola persecutionem fidei extra charitatem non esse. et ut nemo dividat Jesum Christum; sed unum cre- ¯

rere vel condisputare cum talibus admonet qui Lon valent intelligibiliter divina tractare, ne per eos traducantur a doctrina veritatis, verisimilibus inducti rationibus. Arbitror autem, quia et orare cum talibus non oportet, quoniam in oratione quæ fit in domo, postquam ob orando surgitur, salutatio gaudii est et pacis indicium. dere Jesum Christum venisse in carne. Nam qui hujusmodi non est inhumanum, sed nec conquihabet Filium in intellectu perceptibiliter, et Patrem quoque cognoscit et magnitudinem virtutis ejus sine initio temporis operantem intelligibiliter mente continet. Si quis venit ad vos, inquit (v. 10), et hanc doctrinam non portat, non suscipiatis eum in domum, et Ave ne dixeritis ei; qui enim dixerit Ave, communicat operibus ejus malignis. Tales salutare prohibet et in hospitium suscipere. Iloc enim in EX NICETE CATENA IN JOB. (Cap. 1, vers 21.) 372 Jobi autem verba sic elegantius intelligi possunt: nudus a vitio et peccato, quasi ex utero matris e terra in initio formatus sum, nudus in eamdem revertar; non autem a possessionibus, hoc enim parvum et vulgare esset, sed a vitio et peccato, et a tenebricoso idolo, quod eos excipit qui injuste vixerunt. Juxta vero illud, quod omnibus in promptu ac familiare est, cuncti nascimur uudi, itemque nudi efferimur, fasciis solis, quæ humanis mortuorum corporibus adhibentur, devincti. Etenim vitam Deus nobis aliam præparavit, et præsentem pro curriculi via ad eam instruxit; eas demum pro viatico possessiones constituens, quæ necessitati inservirent: cum hanc vero viam semel emensi fuerimus, facultatum et divitiarum * omnis comitatus nos deserit. Eorum enim, quæ in vita habuimus, nihil nostrum dici potest, una excepta pietate, cujus est nostra certa possessio; hanc mors ingruens nobis non eripiet, rebus autem omnibus aliis quamvis invitos, nos exuet. Opes quidem ad hanc vitam sustinendam accepimus, atque harum solo fructu decerpto, demigrat unusquisque exiguum vitæ monumentum relinquens; hoc demuin est felicitatis omnis extremum, hic cunctorum bonorum quæ sunt in vita exitus. Recte igitur infans, ut matris utero caput extulit, non e risu, sed a lanientis statim incipit; flebili enim voce, vitæ propemodum indignatur, quæ exitiosa ac letalia munera, a primo exordio degustanda ei proponit. Simulatque enim editus in lucein et susceptus est, manus pedesque ejus fasciis constringuntur et vinculis impeditus uberibus potitur. O vitæ primordium, mortis prodromum! Nuver est infans ad vitam ingressus, nec interposita Prima fragmenti bujusce sen tentia occurrit superius in Strom. iv, pag. 636 Quæ sequuntur, non tam ipsius Clementis esse videntur, quam alterius cujuspiain auctoris, cujus nomen e Nicetæ Catena excidis quod in hujusmodi operibus sæpe alias fit.

EX NICETÆ CATENA IN MATTHÆUM. (Cap. v, v. 42.) Eleemosynæ facienda, at cum judicio, et iis qui digni sunt, ut retributionem inveniamus Altissimi. Væ autem habentibus, et hypocrisi accipientibus, aut sese ipsos juvare valentibus, et ab aliis auxilium emendicare volentibus. Qui enim habuerit, ac per hypocrisim aut desidiam acceperit, condemnabitur. * Ex eadem in cap. xili, v. 31,32. Annuntiativus regni cœlorum sermo acer quidem ac mordax, quemadmodum sinapi, ac choleram digerens, id est iracundiam; et phlegma incidens, id est superbiam, ex quo sermone vera animæ sa⚫ mitas, ac perpetuum temperamentum oritur. Ad tantum autem incrementum germen sermonis per venit, ut nata ex eo arbor sit quæ utique esse possit ubique terrarum stabilita Christi Ecclesia, ut omnia impleat sic, ut in ramis ejus inhabitent volucres cœli, angeli videlicet Dei ac sublimes ammæ. Ex eadem in Margarita est etiam pellucida et mundissima Jesus, quem ex divino fulgore Virgo concepit: quemadmodum enim margarita in carne et concha, ac liquore exsistens corpus videtur esse lucidum ac liquicum, lucis ac spiritus plenum, ita et incarnatum Deus verbum lux est spiritualis per lucidum ac liquidum corpus fulgens. cap. XII v. 46. P. 1013, ed. EX CATENA IN S. LUCAM CORDERIO EDITA. CAP. 111, 22. Non hic hominis, sel colum- que consentanea via quæ per iota Jesu insinuatur, bæ similitudinem Deus assumpsit; quia volebat nova quadam apparitione Spiritus per columbæ similitu dinem, simplicitatem ac mansuetudinem declarare. Cap. xvi, v. 17. Forte autem per iota et per apicem justitia ejus clamat, si recti ad me veneritis, et eyo recta ad vos veniam; sin obliqui, et ego oblique, dicit Dominus virtutum ª; insinuans implicatas et obliquas peccatorum esse vias. Nam recta naturæest ipsa ejus bonitas, quæ fideles ex auditu, sine cespitatione constanter dirigit. Non itaque præteribit a lege iota unum aut unus apex, hoc est, neque a rectis et probis mutuæ repromissiones: neque ab obliquis et injustis, quæ illis interminata est pœna. Benefacit enim Dominus bonis, declinantes autem in obligationes adducet Dominus cum 'operantibus iniquitatem b. EX CLEMENTIS ALEXANDRINI LIBRIS Εx lib. III. — Αp. OEcum. in I ad Cor., x1, 10. Eropter angelos. Angelos dicit justos ac probos virus. Operiatur ergo, ne ad stuprum eis offendi b Psal. cxxiv, 5. * P. 1064 ED. POTTER. a Psal. xvi1, 27. Simile quid in eodem Clementis Pedag. lib. 11, cap. 12, reperias His quodammodo respondent, quæ in Cie mentis nostri Predag. lib. 1, cap. 11, leguntur.

culo: nam et qui vere in calis sunt angeli, ipsant Ex lib. IV. — Ap. eumdem Ex lib. IV. Ap. eumdem licet tectam intuentur. in II ad Cor. v. 16. Porro etiam si cognovimus Christum secundum carnem. Quemadmodum apud nos secundum carneni esse, dicitur esse in peccatis; et sine his esse, dicitur esse non secundum carnem: ita quoque apud Christum secundum carnem esse dicitur, naturalibus subjici affectionibus; non subjici vero, esse noh secundum carnem. Sed quemadmodum ille, inquit, liberatus est, sic et nos. in 11 ad Cor. vi, 11. Cor nostrum dilatatum est. Ut vos omnia docere. mus; sed vos angusti estis in visceribus vestris, hoc est, in dilectione erga Deum, qua me diliger debetis. Ap. eumdem in Ep. ad Galatas, v, 24. Ex lib. V. Ex libro V. Ap. Moschum Hi autem Christi carnem. Et quid singulatim, in quit, virtutum species recenseo? Sunt enim quidam qui seipsos crucifixerunt quoad affectus, et affectus quoad seipsos. Juxta hanc interpretationem dé non est parelcon, sed sensus est: id est qui vero tendunt ad Christum, suam carnemi crucifixerunt. Prati spiritualis cap. 176. Ap. Potter. p. 1016. Sane illi (apostoli) baptizati sunt, sicut et Cle mens Stromateus meminit in quinto Hypotyposeon. Apostolicum enim illud dictum exponens quo dicitur: Gratias ago Deo, quia neminem vestrum baptizavi, Christus, inquit, dicitur Petrum solum baptizasse, Petrus Andream, Andreas Jacobum et Joannem, illi autem reliquos.» Ex lib. VI.— Ap. Euseb. Hist. eccl., II, 1. Ap. Potter. p. 1023, 374 Ex eodem libro VI. PATROL. GR. Clemens certe in sexto Institutionum libro ita tradit. Ait enim, post Servatoris ascensum, Petrum, Jacobum et Joannem, quamvis Dominus cæteris ipsos prætulisset, non idcirco de primo honoris gradu contendisse, sed Jacobum cognomine Justum Jerosolymorum episcopum elegisse. Ap. Euseb., ibid. c. 15. Ap. Potter, p. 102 3. Igitur cum Dei doctrina Romanos adventu sùo illustrasset, Simonis quidem vis ac potentia cum ipso simul auctore brevi exstincta utque deleta est. Tantus autem veritatis fulgor emnicuit in mentibus corum, qui Petrum audierant, ut parum haberent semel audisse, nec contenti essent cœlestis verl.i doctrinam viva voce, nullis traditam scriptis acce pisse: sed Marcum Petri seelatorem cujus hodie exstat Evangelium, enixe orarent ut doctrinæ illius, quam auditu acceperant, scriptum aliquod monumentum apud se relinqueret. Nec prius destiterunt, quam hominem expugnassent, auctoresque scri bendi illius quod secundum Marcum dicitur, Evaz24

Apud eundem Idem in II ad Tim. 11, 2. Potter. p. 1015. Per multos testes. Hoc est legem ac prophetas. Nam hos in testes proferebat Apostolus suæ prædicationis. Ex eodem libro VII. — Ap. Eusebium Hist. eccl. l. 11, c. 1. Potter, p. 1015. Ap. Jacobo Justo, et Joanni, et Petro Dominus post resurrectionem scientiæ donum impertiit. Quod illi cæteris apostolis, hi vero septuaginta discipulis, quorum unus fuit Barnabas, tradiderunt. eumdem ibid., c. c. & Ex eodem libro. constantia se quoque Christianum esse afirmasse. Ex eodem libro. De hoc Jacobo rem prorsus memoria dignam refert Clemens in septimo Institutionum libro, prout eam a majoribus acceperat. Ait enim eum, qui Jacobum judicio obtulerat, cum illum vidisset Christi fidem libere confitentem, commotum viri Ambo igitur, inquit, simul ad supplicium ducti sunt. Cumque inter eundum rogasset Jacobum comes, ut sibi veniam daret: paulisper moratus facobus, Pax tibi, inquit, statimque illum osculatus est. Ita simul ambo capite truncati interiere. Apud eumdem Hist. Eccl. vi, c. 14. Ex eodem libro. Jam vero, sicut beatus dicebat presbyter, quandoquidem Dominus omnipotentis Dei apostolus ad Hebræos missus fuerat, præ modestia Paulus, utpote qui ad gentes erat directus, Hebraeorum apostolum sė minime inscribit: tum ob suam erga Dominum reverentiam, tum quod ex abundanti ad Hebræos ipse gentium præco et apostolus scriberet. Ibidem paulo post. Cum Petrus in urbe Roma verbum Dei publice prædicasset, et Spiritu sancto allatus Evangelium promulgasset, multi qui aderant Marcum cohortati sunt, utpote qui Petrum jamdudum sectatus fuisset, et dicta ejus memoria tenerct, ut quæ ab apostolo prædicata erant conscriberet. Marcus igitur Evangelium composuit, iisque qui illud ab ipso 10gabant impertiit. Quod cum Petrus comperisset, nec prohibuit omnino rem fieri, nec ut feret, incitavit. At Joannes omnium postremus, cum videret in (aliorum) Evangeliis ea, quæ ad corpus Christi pertinent, tradita esse, ipse divino Spiritu allatus spitale Evangelium familiarium suorum rogatu conscripsit. Ex Clementis Alexandrini libro De Providentia. Ap. S. Maximum, Opp. t. II, p. 144. Substantia in Deo est. Deus divina substantia est, sempiternum aliquid omnisque principii expers, //incorporeumque et incircumscriptum, ac rerum ☑P. 4007 et seq. ED. POTTER, passim.

auctor. Substantia est, quod undique vere exsistens P. 1017, ed. (id est subsistens) est. Natura rerum veritas est vel rerum substantia, sive, ut alii sentiunt, eorum quæ in rerum naturam producuntur, generatio atque origo; ut autem alii, Dei providentia, rebus quæ fiunt hoc indens, quod est esse, et tali modo esse. Ap. eumdem, Voluntas est naturalis facultas ejus quod est ex natura appetendi vim habens. Voluntas est naturalis appetitus, naturæ utenti ratione conveniens. Yoluntas naturalis est mentis sui arbitræ motus liber; sive mens quæ circa aliquid libere moveatur; aut intelligentis animi motus sui arbiter ac potens. ibid. p. 152. 6/? Si Porta Ex Clementis Alexandrini libro De anima. (Ap. Maximum, serm. 53, De anima, p. 156, et Antonium Melissam:) Omnibus solutæ ac respirantes animæ vitam habent, et licet a corpore separata exsistant, inque lud desiderio ferantur, in Dei tamen sinum evolant immortales; haud secus ac hiberna tempestate terreni vapores radiis solis attracti, versus ipsum feruntur. Hæc sententia quoque legitur cod. 143, Barocc. Eternal Immortales sunt omnes animæ, etiam impiorum, punishment, quibus præstaret, haud esse incorruptibiles. Dum Is this from enim ignis inexstinguibilis perpetuo torquentur Thermenz & supplicio, nec unquam moriuntur, nullum malo suo finem nancisci possunt. cap. fol. p. p.1021 Fragmentum ex Clementis Alexandrini libro De obtrectatione. p. 1020, ed. Poter. Ap. Anton. Meliss., lib. II, serm. 69, De obtrectatoribus et contumelia, Grac. serm. 54, p. 87. Fac nunquam reverearis eum, qui apud te alteri detrahit, sed potius illum sic moneas, dicens: Desine, frater; ego quotidie gravius labor et pecco, et qui possum illum condemnare? Duos enim lucraberis, uno emplastro et te ipsum, et proximum sanans. ed. Hæc in iis Clementis libris, quos superstites habemus, nusquam reperire est, ac proinde pronuni colligere, quod sententia ista sit fragmentum deperditi libri De obtrectatione, quem Eusebius inter Clementis Alexandrini opera recenset, quoniam ab Antonio in serm. allegatur. Ceterum qui præscripta a Clemente verba in dicto casu adhibet, et se ipsum sanare dicitur, dum peccata sua confitetur, et proximum, dum eum bene reprehendit ostendit quod vere malum est. Quocirca sapienter disposuit Deus, ut his argumentis, quo quisque animo sit, monstretur.

Ex Maximi serm. 59, pag. 669, et Joan. Damasceni lib. ut Parallell., s. 76, nec non Antonii Meliss. lib. i, serm. 64, et lib. II, serm. 87. Non inde fidelis justificatur, quod a facinoribus abstineat, sea ex cogitationum castitate et pura sinceritate XJJI. 376 FRAGMENTA ALIA EX ANTONIO MELISSA. Lib. 1, serm 17, De pœnitentia et confessione, Græc. serm. 179, p. 300. Ex lib. 1, serm, 51, De laude, Ex lib. 11, Serm. 46, De osoribus laborum Penitentia tunc omne peccatum abolet, cum ali-.. quo in anima errore oborto, moram non admittit,. neque ad ullum temporis spatium affectionem transmittit. Sic enim nullum malitia vestigium in nobis relinquere potest, cum in primo ingressu revellatur. Instar plant, antequam radicem agat. Quemadmodum cancri facile capiuntur, ubi modo antrorsum, modo retrorsum incedunt: sic etiam anima, nunc risui et deliciis, mox luctui dedita, nihil proficere potest. Qui nunc luget, nunc deliciatur et ridet, similis est homini, panem adversus canem sensualitatis, lapidis instar, projicienti, qui gestu quidem fugat canein, facto autem remanere hortatur. Grac. serm. 51, pag. 77. Assentatores quidam beatum prædicabant sapientem quemdamn; ille vero dicebat ad eos: Simo laudare destiteritis, ex discessu vestro magnum. aliquem meipsum cogitabo; si vero laudare non desinitis, ex laude vestra meam impuritatem conjicio. Laus ficta pejor est reprehensione vera. et pigris, Græc. serm. 90, pag. 151. Qui infirmi et imbecilles sunt, iis vel quod. mediocre est, supra vires ipsorum videtur. Ex lib. II, serm. 55, De proximo, quod ejus onera ferenda sint, eique succurrendum, et quod amice reprehendere deceat, si quid indecenter egerit, etc. Græc. serm. 74, pag. 128. Ex lib. 11, serm. 74, De superbis et inanis Fidelis est ea maxime, quæ cum scientia fit, reprehensio: quandoquidem perfectissima est demonstralio, condemnatorum reorum cognitio.. gloriæ cupidis, Græc. serm. 33, pag. 52. Exaltanti se et magnificanti affixa est volubilis ad Potter, humilitatem mutatio et casus, ut divinum verbum docet. Ex lib. 11, serm. 87, Græc. serm. 82, pag. Atque hæc quidem in editis Clementis operibus non exstant: habetur autem simile aliquod elictum lib. vi Strom., p. ubi ait; Non qui abstinet solum a prava actione est justus, nisi insuper bona Sermo purus et vita immaculata sunt thronus el templum Dei verum. opera faciat. Lege Forte Versio forte corrigenda. Gemina habentur lib. 1 Strom., p. 550 D, Ilæc Grab. P. 1022, ed

FRAGMENTUM SIVE LIBRI DE NUPTIS. Ex Maximi serm. 3, p. 538. De pudicitia et castitate, et Joan. Damasceni lib. 111 Farallel., cop. 27. Virginum corruptio dicitur non solum scortatio, verum etiam immatura ætate elocatio, cum, ut ita dicam, immatura viro elocatur, vel a seipsa, vel a parentibus. ΧV. FRAGMENTA DIVERSORUM LIBRORUM DEPERDITORUM CLEM. ALEX. Ex Maximi serm. x1, p. 565, Joan. Damasceni lib. 11 Parallel. c. 70, et Antonii Meliss. lib. 1 serm. 52, Grec. Lat. serm. p. 72, et cod. Barocc. 143, fol. 171, pag. 1 et 2. Amicitiæ morbus est adulatio. Plerique hominum fortunas principum magis, quam ipsos principes colere solent. Ex Maximi serm. 13, pay. 574, et Antonii Meliss. lib. 1, serm. 34, Græc. Lat. serm. 32, pag. 45, et serm. 33, p. 47. Sobrietatis amatores luxum, tanquam animi corperisque morbum, devitant. Rerum necessariarum possessio et usus non qualitatem noxiam habet, sed, quæ modum excedit, quantitatem. Paucitas cibi necessarium bonum est. Ex Maximi serm. 52, pag. 654, Clara ipsaque animo præsens memoria mortis ciborum exscindit appetitum, quo in humilitate exscisso, una quoque vitia et libidines exscinduntur. et Antonii Meliss. lib. 1, serm. 54. Ex Maximi serm. Cum primis haud licet Christianis per vim emendare, si quid peccaverunt. Non enim qui necessitate a malo abstinent, Deus coronat, sed qui mentis proposito. Fieri non potest, ut quis aliter firma constantia bonus sit, quam sua ipsius voluntate. Nam qui alio cogente bonus redditur, bonus non est, quod non propria voluntate sit, quod est. Qua enim quisque pollet libertate, id præstat, quod vere bonum est, el prodit quod... Hæc a Maximo et Damasceno allegata cum in editis Clementis Alex. tractatibus non exstent, deperditi cujusdam libri partem constituisse certum est, et quidem uti colligo ex lib. ut Pedag., c. 8, ab initio p. 257, D, ubi Clemens scribit: Quomodo oporteat quidem uxorem simul cum marito vivere, et de domus administratione, et usu famulorum, et qua ab ea seorsim fieri oporteat, et de tempore matrimonii (NB. et de iis, quæ mulieribus conveniunt, disseruimus in libro De nuptiis Hæc duo dicta, tanquam juncta, et immediate se invicem consequentia repræsentantur in 55, pag. 661. novissima Maximi editione; sed distincta, licet ex eodem forte libro petita, fuisse patet ex Joanne Damasceno et Antonio Melissa. Priora duo dicta Çombefisius in Indice aucto rum, in Excerptis Maximi citatorum, Clementi Rom. ascripsit perperam, sicuti contra Clementi Alexandrino male attribuit quod a Maximo serin. 49, pag. G50, allegatur, siquidem hoc est Clementis Romani, uti in Spicilegio Patrum sæc. 1, pag. 269 seq. momui. Hoc dictum in Latina Maximi editione t. V Bibl. M. Patrum non exstat. Sed si Clementis Alexandrini est, ex lib. De continentia petitum videtur.

Fragmenta, quæ Græce tantum in editione Oxoniensi leguntur. 6. 1017, et seqq. Apud auctorem Chronici Paschalis, pag. 7, al. 5. Superioribus annis Dominus Pascha celebrans, comederat mactatum a Judæis. Jam vero prædicans se ipsum esse Pascha agnum Dei, qui ut ovis ad mactationem duceretur, statim docuit discipulos. figuræ mysterium die decima tertia, qua etiam ex ipso percontantur: Ubi vis Pascha tibi ad comedendum paremus a? Illa igitur die et azymorum sanctificatio et præparatio festi facta est. Unde et Joannes illa die convenienter utpote præparatorum jam discipulorum pedes a Christo lotus scribit b. Insecuta autem die passus est Salvator noster, qui ipse erat Pascha, immolatus a Judæis, Ibidem. Congruenter igitur die quartadecima qua etiam passus est, mane principes sacerdotum et scribæ Christum Pilato adducentes, non ingressi sunt præ torium, ne polluerentur, sed nullo impedimento Pascha vespere comederent. Huic accuratæ dierum computationi etiam Scripturæ universæ consentiunt et concinunt Evangelia. Testimonium quoque ei perhibet resurrectio: tertio enim die resurrexit, qui in primam hebdomadem messis incidit, qua lex præceperat a sacerdote manipulum spicarum offerri. Ex ms. bibl. Bodl. cod. 211, Barocc. sub finem. 1. Qualis ccétus et panegyris in coelo fit, quando Apud Macarium Chrysocephalum, orat. xi in Lucam, quis extorrem se reddidit et exsulen a civitate Pa tris, ignarus quod his qui ab eo recedunt sit pereundum! Postquam largitionem filius possessionemque et hæreditatem patriam consumpsit, quando fides alicujus deficit et spes dilapidata est, cum. gentibus is currit in effusam ac dissolutam vitam. Deinde famelico et inopi cum nec illi daretur fmpleri quibus porci cibantur, surgit et ad patreui suum tendit. Bonus autem pater non exspectat donec ad eum veniat filius; neque enim poterit fortasse, aut veritus ne propitium haud inveniat, non audebit: ideo volente illo solum et primum vix impetum capiente statim, absente adhuc procul, pater misericordia commotus accurrit, et collo ejus allabitur, filiumque exosculatur. Tunc confidens ille, admissa confitetur. Ideoque pater ei a Matth. XXVI, 17. b Joan. XIII, 5. Perlegenda in commentario Grecorum præcipue Patrum, in Lucam, utrum alterius forte sint auctoris GRAB. Emendatiora Oxoniensi editione a se hic exhibita fragmenta ista testatur Fabricius: qui et ea Latine reddidit. hoc loco malim acci. ere pro vitæ ratione et consuetudine, quam pro citate. Eo siquidem sensu apud scriptores ecclesiasticos vox ista frequentissime usurpata comperitur quin et ipsemet contextus eamdem interpretationen suadere videtur. Vide Svicerum in Thesauro eccl. tom. II, col. 795 seq., et Cangium in Glossar. Græc. tum. II, col. 1194. Fortasse legendum, FABRIC. Solent enim scribae in nominibus apporendis hallucinari,

gloriam et honorem debitum decentemque restituit, stolanique primam iterum illi induit, incorruptibili- " tatem, annulumque, regium insigne et divinum sigillum, expressam figuram sanctimonie, gloriae signaculum, fidele documentum testimonii: Signa p. 1018, ad. vit enim, inquit, quod Deus verax est ª. Induit etiam Potter. calceos, non corruptibiles, quales exuere jubetur & calcaturus terram sanctam b, prohibeturque re qui mittitur ad prædicandum regnum cœlorum ©; sed incorruptibiles, aplosque ad profectionem in coelum, et decentes atque coeleste iter ornantes, quales nunquam illotis pedibus inducuntur, sed iis quos magister noster, Dominus laverit a. Varia quidem sunt impiæ animæ calceamenta quibus liga tur illa et constringitur; propriorum enim rum laquei queinlibet constringunt. Ideo Abraham regi jurat Sodomorum, quod, filo subtegminis usque ud corrigiam calceamenti non accipiam ex omnibus quæ tua sunt e. Quare vulgatis illis et corruptis in terra vitam omnis injustitia avaritiaque occupatam lenet, ut per Amosum Domiņus Israelem arguit cum ait: Super tribus sceleribus Israel et super quatuor non convertam eum: pro eo quod vendiderit pro ar gento justum, et pauperem pro calceamentis qua con ferunt pulverem terra 1. 2. Quae vero jubet pater calceamenta dare penițenti qui ad ipsum confugerat filio, non impedientia sunt nec in terram trahunt; aggravatur enim a terreno labernaculo mens, et multarum plena fit curarum sed vero sublimia et sursum attollentia et ransducentia in coelum, cujusmodi gradu et vehiculo indiget qui Patrem adire parat. Omnibus enim bisce prius extrinsecus pulchre pulcher ornatus ad interiorem laetitiam ingreditur. Eferte enim dixit, qui prius dixerat, Procul adhuc filio absente ad eum accurrit, et collum ejus est amplexus. Illic enim oportet preparationem omnem ad ingressum in nuptias, ad quas vocali sumus,perfici. Quisquis igitur paratus ingredietur, dicet: Hocce gaudium meum perfectum est. Foedus autem ac deformis audiet: Amice, quomodo huc intrasti, non habens vesten nuptialem b? Pinguis cibus est et lautus, deliciæque beatorum magnæ et abundantes vitulus saginatus mactatur, qui alibi agnus dicitur, non simpliciter, ne quis parvum cogitet, sed magnus, imo maximus. Neque enim parvus qui Dei agnus est, qui tollit peccatum mun. di; qui ut ovis ad mactationem ductus est; victina medullosa, cujus omnis adeps Domino debetur secundum sanctam legem k; totus enim consecratus ac devotus Domino est; ita bene altus et grandis, ut in omnia pertingat ac sufficiat, vescentesque illo ac fruentes saturet: caro enim est et panis, et utraque cum sit, comedendum se nobis præbet. Accedentibus igitur filiis Pater vitulum dat, qui macta5. a Joan. 111, 33. b Exod. 111, Joan. 11, 29. 4 Matth. c Matth. x, 10. d Joan. XIII, 8. i Joan. 1, 29. * Levit. 11, 10. (*) Haec male omittuntur in editione Fabriciana. Gen. 23. ^ Amos 11, 6.

tur et coneditur. Non accedentem autem persequitur c rejicitque, et robustissimus taurus reperitur. Propter magnitudinem enim ac robur dictum de eo, quod gloria ejus sit velut unicornis ª. Nam et propheta Habacuc eum cornu ferentem conspicit, et vindictæ ejus modum decantans, Cornua, inquit, in manibus ejus b. Propterea et hoc signum denotat ejus potentiam et potestatem: cornua enim utrinque, vel potius usquequaque feriunt. Qui vero comedunt, ita corroborantur, et tantas vires ex vivifico illo cibo in se capiunt, ut et contra inimicos sint validi et tantum non taurorum armati cornibus. Unde ait In te inimicos nostros ventilabimus cornu c. 378 3. Laetitia hinc et concentus chorique, gre ferente licet fratre majore natu, qui patri semper adhæserat eique obsequens fuerat, neutiquam vero ipse flagitiis se et libidinibus dederat, jam vero videbat alterum, poenam qui meruerat, beate agere. Blande igitur illum compellans pater, Fili, inquit, tu semper mecum es. Et quænam major lætitia festumve aut panegyris, quam semper adesse et assistere Deo eique inservire? Et omnia mea tua sunt. Beatus qui hæres est Dei, in cujus usus Pater sua possidet: fidelis, cujus est universus opum bonorumque mundus. Exsultare auten: et gaudere oportebat, quod frater hic tuus mortuus erat, et revixit. Bone Pater, qui vivifcas omnia, et excitas mortuos! Et perditus erat, ac reperius est. Beatus quem elegisti, et assumpsisti ª, quemque quærens reperis. Beati quorum remissa sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata e. Sed resipiscere a peccatis, hominis est: idque fat non revocanda conversione. Nam qui hoc non facit, ignominia afficietur, quoniam non ex toto animo, sed per impetum modo rediit. Nos decet ad Deum confugere. Hoc perpetuo et assidue agamus. Venite enim, inquit, ad me omnes qui laboratis et onerali estis, et ego reficiam vos 1. Et rogare et confiteri cum humilitate, in nostra voluntate positum est. Ideo præcipit: Dic tu prius peccata tua, ut justifceris F. Exinde autem quid consecuturi et quid futuri, non nos judices sumus. 4. Sic accurate se habet parabola sententia: Venit filius pœnitens ad misericordem patrem, non illa sperans, priorem stolam annulumque et calceamenta, neque de vitulo saginato se comesturum, neque lætitiæ futurum participem, aut concentibus et choris se fruiturum. Sed illud modó desiderabat consequi, quod apud se optabat, volebatque rogare: Fac me sicut unum de mercenariis tuis. Cum vero bonitatem videret patris sibi ante Num. XXIII, 22. b llabac. 111, 4. c Psal. XLIII, 6. d Psal. LXIV, 5. e Psal. XXXI, 1. f Matth. 28. 8 Isa. XLIII, 26. Huc usque Clemens: quæ sequuntur, alterius procul dubio sunt auctoris, cujus 1:omen scriba in margine apponere neglexit. Nam nova sequitur expositio parabola; eaque certe est auctoris Clemente recentioris, quia Novatun) in fino refutat GRAS.

ed. venientem obviam, de hac siluit; dixit vero quæ antea meditatus animo fuerat: Peccavi in cœlum et coram te. Hæc humilitas et sui ipsius condemnatio facta ipsi est causa justificationis et gloriæ justus enim prius se ipsum condemnat. Ita et publicanus præ Pharisæo justificatus discessit. Neque novit filius ea quæ consequebatur vel accipere vel iis uti, aut data sibi applicare. Nam nec stolam ipse accepit et induit; sed, Induite, inquit, illum. Neque annulum ipse manui induxit: sed qui jussi erant: Dale annulum in manum ejus. Neque se ipse calceavit, sed quibus erat dictum: et calceamenta in pedes ejus. Hæc ipsi fortassis et aliis incredibilia et insperata, antequam fierent, visa sunt. Gratissima vero et admiranda cum illis donatus est. 5. Hunc sensum parabola monstrat, concessum singulis esse rationis exercitium. fdeo luxuriosus inducitur, portionem facultatum a patre postulans, hoc est ratione utentis conditionis. Omnibus enim data est rationabilis facultatis possessio, ut bona observent et a malis abstineant. Sed hac ornati a Deo multi, data cognitione male utuntur, ut pravis actionibus luxurientur, opesque rationabilis facultatis male dissipant: visum ad turpes contemplationes, linguam ad voces blasphemas, olfactum ad foetidas voluptatum libidines, os ad porcinam voracitatem, manus ad rapinas, pedes cursui ad insidias, cogitationes ad consilia impia, rationem ad desidiæ consuetudinem, mentem ad bestialia oblectamenta: nihil adeo rationabilis facultatis servant quod non dissipent. Talem igitur Christus, veluti obscura rationis utentem luce, et rationi congruentia a natura divina petentem, in parabola introducit; eumdemque deinde hæc a Deo consecutum, datisque usum male, maxime vero bonis baptismi concessis, unde etiam eum nequam appellat. Deinde post datorum dissipationem, iterum binc reparationem per penitentiam et benignitatem a Deo ipsi praestitam. 6. Adducite, inquit, vitulum saginatum, et maclate, et manducemus et lati epulemur: quia hic filius meus, summæ charitatis nomen quod fidelibus datum innuit, mortuus erat et perierat, summæ alienationis appellatio. Quid enim a viventibus alienius, quam quod mortuum est ac periit? neutrum enim possideri amplius potest. Sed e summa charitatis necessitudine in summe alienam exciderat conditionem ad summam charitatis familiaritatem iterum revertitur per pœnitentiam. Induite enim illum, inquit, stolam primam, quam habuit tunc statim, cum baptismus ipsi contigit. Gloriam intelligo baptismatis, remissionem peccatorum, et aliorum bonorum exbibitionem, quam statim cum lavacrum attigit, est consecutus. Et date annulum in manum ejus; per hoc indicatur S. Trinitas

illa enim fidelibus imprimitur. Εt inducile calceaτὴν Apud eumdem Macarium Chrysocephalum, orat. vui Lucam, cup. III, e menta in pedes ejus, ut parati sint ad Evangelium pacis ª, et integrum bonarum actionum cursum. 7. Sed quos post peccatum in baptisma commissum perditos Christus iterum reperit, los Novatus Dei adversarius vult perdere. De nullo igitur et nos lapsu si ab eo resipuerimus desperemus; caveamus tamen labi, lapsi autem revertamur. Verentesque impingere, postquam impegimus, fugiamus desperare, atque stabiliri maturemus, erigique properemus supplantati. Credamus clamanti ad nos Domino: Venite, omnes qui laboratis, et reficiam vos b. Adhibeamus rationis donum ad actiones decentes. Discamus cum maxime abstinere a malo, ne in futurum discendum hoc nobis sit invitis. Vita utamur ut in bono nos exerceanus, et peccatorun magis magisque in nobis accendamus odium. Altum Conditoris amorem circumferamus, toto illi adhæreamus corde, nec, filii nequam exemplo, rationis facultatem male consumamus. Repositam illam nobis comparemus gloriationem, qua efferens se Paulus clamat: Quis nos separabit ab amore Christi c? Ipsi competit gloria et honor cum Patre et sancto Spiritu, in sæcula saculorum. Ainen. in Matth. cap. viii, e cod. Barocc. 156, et lib. via in cod. Barocc. 211. Apud eumdem Macarium lib. 379 Non humanam hic, sed columbæ similitudinem assumpsit Deus, quia simplicitatem ac mansuetudineın novæ apparitionis Spiritus volebat columbæ imagine signifcare. Lex enim gravis fuerat et gladio puniebat; at gratia suavis et voce mansueta utens ad corrigendum. Hinc Dominus ad apostolos, cum dixissent ut Eliæ exemplo hos a quibus recepti non fuerant igne puniret: Nescitis, inquit, cujus Spiritus estis d. x111, in Matth. cap. 1x Fortasse per rectum iota et obliquum apicem justitia ejus exclamat: Si recli ad me veneritis, et ego rectus ad vos: si obliqui incesseritis, et ego obliquus, inquit Dominus exercituum e. Peccantium cnim offensiones per obliquas vias significantur. Recta vero et naturalis est quam iota nominis Jesu indicat, bonitas ejus quæ erga obedientes ac fideles immota est ac stabilis. Non igitur præteribit de lege nec apex nec iola, hoc est, neque rectis respondens promissio, neque quam oblique inceden Eph. 15. b Matth. xi, 28. © Rom. viii, 35. d Luc. ix, 55. • Levit, xxvi, 24. FABRIC. Primam periodum paulo aliter et accuratius citat idem Macarius orat. vit in Lucam, cujus inscriptio est cap. xii, cod. Barocc., hunc nempe in modum etc., ut supra usque al Αtque hanc lectionem genuinam esse patet non modo ex Græca Catena in Lucam ms. in bibliotheca Vindobonensi cod. 42 theol. juxta ordinem Lambecii, ubi eodem modo legitur, nisi quod pro simpliciter sit sed et ex Latine edita a Corderio Catena in Lucam cap. In, num. 33, ubi hæc Clementis ita sonant: Non hic hominis, sed columbæ similitudinem Deus assumpsit; quia volebat nova quadam apparitione Spiritus per columbæ similitudinem, simplicitatem ac mansuetudinem declarare. Ceterum liquet, Macarium priore loco verba Clementis paululum immutasse, ut plena inciperet periodus. GRAB. P. 1020, ed.

Libus Deus comminatur, pena. Rectis enim bonum se præbet Dominus; declinantes vero ad tortuosos anfractus, abducit ad sortem eorum qui operati sunt iniquitatem. Et cum innocente innocens est, et cum perversis perversus a, et obliquis obliquas immittit vias. Alia Clementis allegoria. Deus homini ad similitudinem suam facto formanı suam splendidam, velut sigillum maximum impressit, ut omnibus imperaret et dominaretur, et cuncta illi servirent. Ideo judicat Deus totum se et imaginem sui hominem esse. Quidquid igitur homini fecerit aliquis sive boni sive mali, in Deum refertur. Ideo ex illo judicium omnibus pro merito suo tribuens veniet: suam enim imaginem vindicat. Fragmenta quæ in editione Oxoniensi desiderantur. Apud S. Anastasium Sinaitam, quæst. xcvi, pag. 401 edit. novissima. Quemadmodum fieri potest, ut et nunc homo formet hominem, eo pacto quo Adam formatus est; id tamen non fit, eo quod homini vim generandi homines concesserit, verbis illis ad naturam humanam prolatis: Crescite, et multiplicamini, et replete terram b; ita omnipotente et provida sua virtute, corporum resolutionem et corruptionem, naturali quadam serie et consecutione, elementorum mutationi permisit et commisit, secundum insitam essentiæ illius cognitionem et comprehensionem. Joannes Veccus, patriarcha CP., De processione Spiritus sancti. thod. tom. I, pag. 248. Sed et Clemens Stromateus, in variis quas composuit definitionibus, et quibus omnis pii dogmatis rationes præscribuntur illi, qui theologiam persequi voluerit, definiturus quid Spiritus et quot modis dicatur, ait: Spiritus est substantia tenuissima, materiæ et formæ expers. Apud Leonem Allatium, Græc. or Ex Nicephori CP. Antirrhetico inedito adversus Iconoclastas. - Edidit Grace et Latine V. C. Nicolaus le Nourry in Apparat. ad biblioth. SS. Patrum, tom. I, pag. 1334. A. B. Clementis presbyteri Alexandrini e libro contra eos qui Judaorum errores sequuntur. Salomon Davidis filius, in libris Regnorum, cum structuram veri templi non solum cœlestem esse et spiritalem, sed ad carnem quoque, quam filius Davidis et Dominus ædificaturus erat, spectare ugeret: atque eamdem structuram ad ejus præsen Psal. xvii. 27; 11 Reg. 31, 27. b Gen. 1, 28. Quid hoc sibi vult: Judicat Deus totum se et imaginem sui hominem esse? Adde quod integram periodum omiserit interpres. Sed antequam aliam versionem substiLuam, Græcum textum sic emendo Sic autem interpretor: Ideo judicat Deus typum seu simulacrum sui esse kominem hic (Deus) invisibilis est, ejus autem imago, nempe homo, visibilis. Ita v. C. Claudius Capperonnier, ad calcem toin. I Thesauri Canisiani, pag. 766. Vel ita sane legitur. GRAD.

tiam, per quam constituerat aliquam veluti tam collocari statuam, simulque ad Ecclesiam secundum fidei consensum excitatam pertinere cognosceret; his utitur verbis: Num vere Deus habitabit cum hominibus super terram a? Profecto habitat super terram, carne indutus; suaque cum justis et conjunctione et concordia fit cum hominibus ejus habitatio, postquam sanctum condidit templum, illudque exstruxit. Terra quippe justi sunt homines, terram adhuc incolentes: terra quoque sunt, si cum Dei magnitudine comparentur. Hæc et sanctus Petrus non dubitat dicere: Et ipsi tanquam lapides vivi superædificamini, domus spiritalis, sacerdotium sanctum, offerre spiritales hostias, acc< ptabiles Deo per Jesum Christum b. Habitat et in corpore quod secundum circumscriptionem, sicut locum divinum, sibi Dominus super terram consecravit. Solvite, inquit, templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud. Dixerunt ergo Judæi: Quadraginta et sex annis ædificatum est templum, et tu in tribus diebus excitabis illud? Ille autem dicebat de templo corporis sui c. Ex codice chartaceo biblioth. regis Christianissimi signato n. 2431. Ibid. pag. 1336. Sanctissimi ac beatissimi Clementis, Alexandria presbyteri, Stromatum auctoris, ex libro De Providentia. Quid est Deus? Deus est, sicut et Dominus dicit, spiritus d. Spiritus autem est proprie substantia incorporea et incircumscripta. Incorporeum vero est, quod non constat corpore, vel quod non est secundum longum, latum et profundum. Incircumscriplum autem est id, quod non est locus: nullus etenim locus est per omnia, in omnibus, ac totum in quolibet, atque in se ipso idem. Ex eodem codice chartaceo, post aliud fragmentum quod. e tom I opp. S. Maximi jam exstat in editione Clementis Oxoniensi, hæc subjiciuntur. Ibid. pag. 1335. D. Natura ex eo dicitur, quod natum est. Prima substantia est id omne quod per se subsistit, adinodum lapis substantia dicitur. Secunda vero stantia est quæ incrementi vim habet, quoniam getur et marcet, sicut planta. Tertia autem tia est animata, sensuque prædita, ut animal, et equus. Quarta substantia est animata, sensu prædita, rationalis, ut homo: quo pacto nostrum unusquisque factus est, ut qui ex bis omnibus constat, animamque habet non materiatam, et mentem Dei imaginem. Apud S. Joannem Damascenum in sacris Parallel. tom. II, pag. 307. Timor Dei qui perturbationibus vacat, perturbationi non est obnoxius. Neque enim Deum quis. quam timet, sed ne a Deo excidat. Qui autem hoc timet, ne incidat in mala, is proinde mala metuit, Porro qui casum timet, is ab interitu et perpessio nibus alienus fieri cupit. a III Reg. viii, 27. bf Petr. 11, 5. (Joan. 11, 19-21.1 Ex Latina quidem versione hujus locil'nihil sensus exsculpi potest: et miror virum doctum ea in lucem emisisse, quæ nec ipse nec alius quispiam valeat intelligere. Sed Græca verba facile sanari possunt, si legantur huc modo _Joan. iv, 24. 1 Hoc est: Incircumscriptum est id, cujus nullus est locus; eo quod secundum omnia sit in omnibus et in singulis totum, et in se ipso idem. (APPERONN. 1. c. Leg.

Ibid. pag. 341. Sit lex ista constituta, adversus eos qui res san ctas et divinas, non sancte et ut Deo dignum est, cernere cupiunt, pœnam cæcitatis inferre. 1bid. pag. 657. In universum Christianus solitudinis, secessionisque et tranquillitatis ac pacis amicus est. Ea Catena in Pentateuchum Latine Nomen illud mysticum quod vocant Tetragrammaton, quo tantum muniebantur illi quibus adytum pervium erat, sonat Jehovah, quod interpretatur, qui est et qui erit; candelabruni vero quod edita a Francisco Zephyro, pag. 146. quoniam sol quasi candelabrum mundi medius inter alios planetas divina sapientia libratus sua luce superiores lustrat et inferiores. Ad alteram partem ipsius aræ posita erat mensa, in qua panes propoad australem plagam astabat altaris, septem plane- nebantur, quod ex ea parte cœli flatus nobis vitales tas referebat, qui meridianam regionem circumagi et almi aspirant. nobis videntur: cui terni utrinque rami consurgunt, Fragmenta alia exhibent Catenæ Græcorum Patrum in Novum Testamentum, quas Oxonii ad fidem codd. mss. edidit J. A. Cramer S. T. P. (1840, 8 vol. in 8°). ED.PATR. Tomo III, qui Catenam in Acta apostolorum complectitur hæc ad cap. vi, vers. 24, 25, leguntur, quæ in operibus Clementis non exstant Dicunt autem mystæ [Moysen] verbo solo percussisse Ægyptium, sicut postea in Actibus narratur illos, qui celaverant partem pretii agri cujusdam, et mentiti erant, verbo [Petrum] interemisse. Tomo IV, p. 291, in expositione Epistolæ Sive vitam (inquit S. Paulus) quæ præsentis temporis est, et mortem quæ persecutorum furore svit, sive angelos et principatus et virtutes, missos a Deo spiritus. ad Romanos, cap. vill, vers. 38 Et ad ejusdem Epistolæ capitis x vers. 3, p. 369 Et non cognoscentes, neque facientes legis propositum, quodcumque illis placuit, hoc ipsum vοluisse legem crediderunt; neque etiam ventura prænuntianti confiderunt, litteræ vero et timori servientes, nou spiritum et fidem secuti sunt. Tomo VI, p. 385, in Catena in Epist. II ad Cor., ad hæc verba vers. 16 capitis v: El & xal šyvúxaμὲν Et in tantum, inquit S. Paulus, nemo adhuc se cundum carnem vivit, quod non est vita, sed more, in quantum nec ipse Christus: ut palam manifestaret, quod vitæ secundum carnem impo suisset finem. Quomodo? Non corpus exuens, ab sit! Nam cum ipso proprio corpore suo venict Ju dex omnium; omnibus autem infirmitatibus physi cis expeditus, fame scilicet, siti, somno ac lassitudine: nunc enim impassibile et doloribus inmune corpus habet. [leg. Quemadmodum apud nos secundum carnem esse, dicitur esse in peccatis; et sine his esse, dicitur esse non secundum carnem: ita quoque apud Christum secundum carnem esse dicitur, naturalibus subjici affectionibus; non subjici vero, esse non secundum carnem. Sed quemadmodum ille, inquit, liberatus est, sic et nos. Jam non, inquit, carni subjectio sit. Sic Clemens in quarto Hypotyposeon libro.

Tomno eodem, p. 391, ad hæc Epistole 11 ad Cor. capitis vi, vers. 11 Quemadmoduin enim ardor dilatare solet, ita et charitas, nam charitas est aliquid ardens; quasi diceret: Non tantum ore, sed corde diligo, et omnes in pectore habeo. Quapropter dixit: «Non angustiamini in nobis, charitate ipsa animam dilatante: cor nostrum dilatatum est, ut omnia vos docean, vos autem c angustiamini in visceribus vestris, hoc est in charitate secundum Deum, qua me amare debetis. Ita Clemens in quarto Hypotyposeon libro. Ex Catena in Epistolas Pauli, tom. VII, p. 286, ad hæc Epistolæ ad Hebræos 1, 1 381 Clementis. Quoniam quidem Dominus noster nissus fuerat apostolus ab Omnipotente ad Hebræos, per modestiam Paulus non scripsit semetipsum Hebræorum apostolum, ut Domino honorem legitimum tribueret, et quia præco quidem et apostolus gentium erat, ex abundantia autem scripsit ad Hebræos. Tomo eodem sub Clementis nomine sequentia fragmenta reperire est. Primum (pag. 426) inc. Pedagogi lib. c. n. des. aliter ac in edito. Fragmentum alterum (p. desinit, ut in edit.: Fragmentum tertium 490): In multis ab edito difert; quamobrem hic saltem P. Cod.

CLEMENTIS ALEXANDRIN