plicemus Deo: ac propter id pecudes et boves et oves adorare et precari Deum coegimus. O pœnitentiæ vis! o confessionis virtus! Firmavit urbem pœnitentia dum sententiam Dei rescidit. Verumtamen ad hæc propheta saluti Ninivitarum diffidit: et profectus ex adverso civitatis sedebat spectans quid civitați eve Biret: útrum sententia vinceret, an vere pœnitentia. Et erant velut in statera ac momento lancis posita utraque hinc sententia, et inde pœnitentia; et pœ nitentia, devicta morte, urbem erexit. Dein, ut sermo nem in compendium redigam, contristabatur Jonas, ut qui mendax appariturus esset. Deinde quid facit ei sapientissinius Deus? Præcipit soli, ardentes igne ra dios in ipsius caput jaculari, ut non posset sustinere Solis ardorem. Cum autem arderet Jonas, et admo dum impatienter ferret, per noctem praecipit Deus cucurbite, ut mane ascenderet, et obumbraret caput Jona. Ilic libenter interrogarem Judæum, dicerem que ad illum Oro te, Judice, qui ais, Quomodo sine Viro Virgo peperit, et quomodo que peperit, virgo adhuc mansit? die mihi tu primum, quomodo terra in una hora matutini cucurbitam ex se emisit, et quo inodo in uno momento foliis comata fuit, et prophe tám obumbravit: et ego tibi dicam quo pacto Virgo peperit, et post partum virgo permansit. Verum ne projiciamus sancta canibus. Ejiciantur e nostro cata logo increduli Judæi. Postea cucurbita obumbran‘e ipsum, Jussit iterum Deus vermt in matutino; et per cussit cucurbitam, et illico exaruil (Jon. 4. 7). Vide, Jud:ce, et ne sis incredulus, cum Deus maximum àli quid operatur. Per noctem producta est cucurbita, et per noctem periit. Deinde arefacta cucurbita, indi gnabatur Jonas et deflebat, et succumbebat spiritus ejus, dum contristaretur de cucurbita; et dicebat Melius est mihi mori quam vivere (Jon. 4. 8). Ad quem profectus sapientissimus Deus, consolatur eum di Cons: Valdé contristatus es tu de cucurbita? Et re spondit Jonas Valde contristatus sum ego usque ad mortem (Ibid. v. 9). Rursus autem ad ipsum Deus ait T'u contristatus es de cucurbita, in quam non laborasti, quam non enutriisti, quæ nata est sub noctem, et sub no ctem periit: ego vero non contristabor de Ninive civitate magua, in qua habitant plusquam centum viginti millia virorum, qui non norunt præe multitudine habitantium dextrom vel sinistram, et pecora multa (Ibid. v. 10. 14)? Quod autem d cit, tale est: Benignus, inquit, ego sum, et qui nolim perdere manuum mearum opera, quæ aviore adductus creavi: ideo minatus sum subversio nem ac mortem, non quod occidere vellem, sed ut ad pœnitentiam cohortarer. Qui tot annorum curriculis exspectaveram eorum conversionem, deinde ubi con versi sunt an negligere debebam? Non id meum est, Jona. Tu eniin ut homo condemnare vis: ego vero quatenus Deus id habeo, ut clemens ac hunanus sini. Tibi gloria, Domine; tibi gloria. Quante sunt apůd te benignitatis ac misericordiæ opes! Qui nuper létall subjacebant calculo, nunc magistri orbis terrarunt constituti sunt. Omnes quippe dum in ipsos aspiciunt, mami ducuntur; et dum illorum assumimus pœniten tiam, expertes naüfragii périjanemus. Cernis, dilecte, quantum possit pœnitentia? Ne igitur differamus diem de die Nescis enim quid crastina dies paritura sit (Prov. 27. 1). Nam Dies Domini quasi für in nocle, ita venit (1. Thess. 5. 2 ). Venite igitur, exsultenius Dj mino jubilemus Deo salutari nostro. Præoccupemus faciem ejus in confessione (Ps. 94. 1. 2). Incertus nani que est exitus vitæ nostræ, non occasionem exspe cat, nec tempore definitus est in nobis: sed quando cumque jusserit is qui omnibus spiritum dedit, tune anima a corpore avolans, derelinquit illud vacuum. Cum igitur singuli sciamus mortem esse incertanı, exspectémus sponsum; et cum pulsaverit januam, ac cendamus illi lampades nostras sempër paratas; lia bentes et oleum nóbisčum, ut cum factus fuerit sonus dicentium, Spönsus venit (Matth. 25. 6); intremus cum eð, ne forte nos quoque cum quinque fatuis vir ginibus extra conclave sponsi inveniamur. Carissimi, ne dormitemus, sed habeamus semper oleum ic lame padibus nostris. Non enim concedet nobis in illa hora, ut olcum a vendentibus empturi abeamus: scilicet hic emitur, et illic consumitur. Quinam autem sunt illi qui vendunt, nisi pauperes? Da pauem, et accipis Quæ oculus non vidit', et auris non audivit, et in cor hominis non ascenderunt, quæ præparavit Deus diligen libus se (1. Cor. 2. 9) Venite igitur, exsultemus Domi no jubilenus Deo salutari nostro. Præoccupemus ju ciem ejus in confessione (Ps. 94. 1. 2), quia Nox pre cessit, dies vero incertæ vitæ appropinquavit (Rom. 13. 12). Utinam autem omnes nos, lumen de lumine ex sistentes, in luce gloriæ Christi Servatoris nostri am bulemus, in ipso Domino nostro, cui gloria in sæcula sæculorum. Amen. * In Savil. legitur: Da panem, el accipis regnum calo rum; da panem, et accipis quæ oculus non vidi, etc. [628] De hac homilia sie loquitur Savilius in notis, Tom. 8, p. 124: ‹ Homiliam in Psalmum 95, sea potius in duos priores ejusdem Psalmi versus, planex(65ŋov, et ineptis allegoriis et anagogis scatentem, quamvis passim per bibliothecas descriptam, et ab Erasmo versam, in classem vo svoµvwv rejecimus. CANTATE DOMINÓ CÀNTICUM NOVUM, CANTATE DOMINO OMNIS TERRA: ET DE ELEEMOSYNA, 1. Egregium verequé mirandum hymnum spirituali lyra nobis resonuit hymnographus David, dum pro phetica lingua sermonem texuit evangelicum, et anti quis sermonibus novas res significavit. Quid enim insonuit? Id quod jam audivimus: Cantate Domino xanticum novum, cuntate Domino omnis terra. Consi (a) Usi sumus Codd. Reg. 1835, 2323, et variis lectioni bus savil. dera, pieque contemplare, ut prophetiam verbis ada plans evangelicis, eumdem reddat sententiarum do gmatumque concentum. Cantate, inquit, Domino can ticum novum. Scimus, fratres, novum canticum a vetere distingui. Quærenduin igitur quod sit argumen tum cantici veteris, quod novi: hoc pacto ex rerum differentia consequi poterimus veritatis intellectum. Primum omniumque vetustissintum canticum ad mart Rubrum decantatum est: quo tempore admirandum

tum sacrificium. Thymiama vero purum appellat sa cras preces, quae cuni sacrificio offeruntur: hic enim suffitus Deum refocillat, non is qui a terrenis radici bus sumitur, sed qui a puro corde exhalatur. Diriga tur igitur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo (Psal. 140. 2). Vides ut ubique locorum concessum est angelicum illud sacrificium inclarescere? vides nullis finibus circumscriptum neque altare, neque canticum? In omni loco thymiama offertur nomini meo. Est igitur sacrificium purum prima quidem mystica mensa, cælestis sumineque veneranda hostia: est au tem et in nobis varia sacrificiorum differentia. Post eaquam enim lex in Veteri Testamento multas habuit hostias, aliam pro peccatis, aliam que dicta est ho locautoma, aliam vocatam laudis, aliam salutaris, aliam pro leprosis mundandis, breviter alias et multas et varias pro his qui innumeris expiationibus cense bantur, omnino magnus erat et modo carens numerus sacrificiorum in lege: quæ omnia nova gratia super veniens uno complectitur sacrificio, unam ac veram statuens hostiam. 3. Hostia gratiæ una; varia sacrificiorum genera. Habemus autem et nos in nobis ipsis varias immola tiones, nou quæ secundum legem incedunt, sed quæ decent evangelicam gratiam. Visne has cognoscere victimas, quas habet Ecclesia, quoinodo sine sanguine, sine fumo, sine altari cæterisque ceremoniis munus evangelicum sursum emittit ad Deum, quodque sit sacrificium mundum et immaculatum? Audi sanctam Scripturam tibi palam exprimentein hanc differentiam ac varietatem. Est igitur primum sacrificium, quod ante dixi, spirituale illud ac mysticum donum, de quo Paulus ait Imitatores estote Dei, tamquam filii dilecti, et ambulate in dilectione, quemadmodum et Christus di fexit nos, tradiditque se ipsum pro nobis Deo sacrificium et oblationem in odorem suavitatis (Ephes. 5. 1. 2). Al terum sacrificium est martyrum. Et quæ testatur hoc Scriptura? Audi Paulumi: Obsecro vos, fratres, ut exhi beatis corpora vestra hostiam vivam, sanctam, gratum Deo (Rom. 12. 1). Habes primam hostiam quæ dicitur salutaris, habes secundami martyrum, tertiam preca tionis: Dirigatur oratio mea sicul incensum in conspectu tuo, sublatio manuum mearum sacrificium vespertinum (P's. 140. 2). Quarta est quae offertur laude, hoc est, per hymnos: Sacrifica Deo sacrificinm laudis (Ps. 49. 14). Quinta est per justitiam: Tunc acceptabis sacrifi cium justitiæ (Ps. 50. 21). Sexta offertur per eleemo synam: Sacrificium, inquit, mundum et immaculatum, visitare pauperes et orphanos in afflictione ipsorum (Ja cob. 1. 27). Septima fit in jubilō. Jubilum autem est triumphalis in bello applausus. Nam aliud est boyud;, hoc est clamor: aliud quis, hoc est, jubilatio. Cum post victoriam in bello milites vociferantur, ea est jubilatio, victoria signum, eoque propheta eos qui conspecturi erant Christi victoriam, hymnum vocife rantes adversus hostes, beatos appellat, dicens: Bea tus populus qui scit jubilationem (Psal. 88. 16). Jubi latio igitur est triumphalis in bello plausus. Postea quam ergo Servator victoriam tulit devictis omnibus inimicis, dicens: Confidite, ego vici mundum (Joan. 16. 35): hymnum hunc offerentes victori, perficimus jubilationem, quam propheta beatam vocat, dicens Circumivi et immolavi in tabernaculo ejus sacrificium laudis et jubilationis (Psal. 26. 6). Est et vocatum quiddam sacrificium Deo, spiritus contritus: Cor con tritum et humiliatum Deus non despiciet (Psal. 50. 19). Vides quales hostiæ a nobis tractentur? Est et aliud novum sacrificium, quod peragitur per Evangelii præ dicationem: id est sermo doctrinæ, de qua Paulus apostolus ait: Administrantes Evangelium Dei, ul hat oblatio Dei accepta, et sanctificata in Spiritu sancto (Rom. 15. 16 ). Viden' quomodo declaravit Evangelii prædicationem quasi hostiam offerri Deo? Habes igitur primum sacrificium illud salutare doğum, secundum martyrum, tertium precationis, quartum jubilationis, quintum justitiæ, sextuin eleemosyna, septimum laudis, octavuin compunctionis, vel humilitatis, no num prædicationis tametsi quiddam præternus, cum enim novem enumerarim, putavi nie tradidisse decem. Quodnam igitur sacrificii genus prætermissum est? Est decimum sacrificium, fructificationis, de que loquitur Paulus: Accepi quæ a vobis missa sunt Epaphroditum, sacrificium acceptabile in odorem suari tatis (Philipp. 4. 18). Viden' beneficentiam in sancti a Paulo vocari sacrificium? Habes igitur varias sacri ficiorum formas. Sacrifica Deo sacrificium laudis (Ps. 40. 14). Laudavi vos omnes, fratres, immo potius on nes laudavimus, et ante oinnia Deus, sacribim quod Domino exhibuistis, loquor de beneficentia in pauperes: ut qui miserti estis eorum qui in foro con culcabantur clamantes ad Deum, et per vos exanditi sunt. Imitati estis Dei benignitatem, depulistis a foro mendicitatis probrum, processit eleemosyna, et ex stinxit dedecus: dedecus enim dìvitum erat clanter pauperum. Thesaurizastis thesaurum, divitias justític. Nam hunc thesaurum oportet habere præ oculis, the saurum veritatis, thesaurum justitiæ, thesaurum be nignitatis in pauperes. Siquidem duo, fratres, sund thesauri, unus qui reponitur malis, et after qui bonis reconditur. Thesaurus malorum est inobedientia, et inobsequentia, et iniquitas, de qua dicit Paulus Ignoras quod bonitas Dei ad pœnitentiam te invitat! Sed secundum duritiam tuam, et cor impœnitens, the saurizas tibi iram in die iræ, et revelationis justi jndicii Dei (Rom. 2. 4. 5). Viden' thesaurum peccatorumi reponi operantibus iniquitatem? Vide thesaurum qui ex humanitate erga pauperes reponitur operantibus justitiam. Audi Paulum Timotheo scribentem: Præ cipe iis qui divites sunt in præsenti sæculo, ne animis efferantur, neque spem ponant in incerto divitiarum, sed ut benefaciant: divites sint in operibus bonis, ut faciles sint ad impartiendum et communicandum, thesaurizan tes sibi thesaurum bonum in futurum, ut æternam ap prehendant vitam (1. Tim. 6. 17 - 19). Vides thesau rum bonorum? vides thesaurum malorum? Et apud quem hic thesaurus deponitur? Clarum est quod apud Deum nam ille et malorum thesaurum reponit ad retributionem, et alios quidem ulciscitur, aliis vero rependit praemia. 4. Vis videre, quam ipse thesaurorum horum per. fectam habeat memoriam custodiamque? Per Moysen loquitur de iis qui perpetrant mala: De vinea Sodo morum vinea eorum, et palmes illorum ex Comorrha uva eorum uva fellis, botrus eorum botrus amaritudinis. Furor draconum vinum illorum, et venenum aspidis in sanabile (Deut. 32. 32. 33 ). Et posteaquam comnie. moravit opera iniquitatis, protinus adjunxit: Nount hæc omnia condita sunt apud me, et signata in thesauris meis? In die ulionis retribuam, in tempore cum lapsus fuerit pes eorum (Ibid. v. 34. 35). Ad hunc modum dispensat thesaurum iniquitatis iis qui operantur in justitiam. Dispensat et thesauros regni operantibus justitiam, de quibus loquitur et Isaias: Venit sapientia et scientia, et pietas a Deo (Isai. 33. 6). Hi sunt the sauri justitiæ, de quibus et Servator sanctis discipulis loquebatur: Thesaurizate vobis thesaurum indeficien tem, æternum in cælis (Luc. 12. 33; Matth. 6. 20). Atque idem diviti loquens, Veni, inquit, sequere me, et habebis thesaurum in cælis (Malth 19. 21). Fugia mus itaque thesaurum iniquitatis, et recondus thesaurum eleemosynæ, bonum opus, quodque possib omne peccatum exstinguere, quod idoneum sit ad solvendam omnem iniquitatem. Atque ut plane c gnoscas quantam habeat vim eleemosyna, attentius considera quæ dicuntur. Peccatorum quædam ad Deum, quædam ad hominem spectant. - Peccata quædam spectant ad Deum, qu dam ad hominem: veluti impietatem committere, blasphemias evomere, ac violare templum Dei, ant Ecclesiam Dei persequi, aut sacerdotes afficere con tumelia; hæc omnia referuntur ad Deum. Cæterum mochari, furari, injuriam facere, hæc intra Consuelo. dinem quæ nobis cum conservis est, cousistunt. Mul tiplex autem est differentia eorum quæ committuntur

qui nihil peccarit Abel, interfectus est; qui obnoxius erat culpar, vita fruebatur, justus morti subjectus est, Idque utiliter. 6. Posteaquam enim Deus pronuntiarat sententiam adversus Adam, Quocumque die comederis, morte mo rieris (Gen. 2. 17), non dedit morti potestatem illico reum invadendi, ne mors adversus genus nostrum arriperet vera certaque pascua. Etenim si transgres sos protinus arripuisset, poena fuisset irreparabilis citraque poenitentive remedium. Sed ingressa est mors per injustitiam, ut ejiceretur per justitiam. Occisi sunt justi, et exstincti non sunt, In memoria enim sempiterna erit justus (Psal. 111. 7). Sanguis justorum effusus est: sed Deus eos, qui traditi sunt tamquam viles et abjecti, filios appellat, et tanquam filios ulciscitur. Porro quod qui simpliciter ab inimicis occisi sunt, filii Dei dicantur, ac tamquam filii vindi centur, sermonem meum confirmat beatus Moyses. Quid autem ait InCantico? Exsultate, gentes, cum po pulo ejus, et adorent eum omnes angeli Dei, quoniam sanguinem filiorum suorum ulciscetur (Deut. 52, 43 ). Si filii Dei, quomodo occisi sunt ab inimicis? Vides quomodo Deus permittit justos occidi, ad probationem pictatis nec violatum est verbum, ut confirmaretur sensus. Lætamini, cæli, quoniam sanguinem filiorum suorum ulcis etur (Ibidem). Traditi sunt tamquam alieni, et vindicantur tamquam filii. Exercitatio pie:a tis est martyrium, hoc est testimonium evidens et professum. Et quomodo? Audi et considera, obsecro, dimitte cogitationem ad sermonis profun litatem. In omni tribunali quid aliud martyri proponitur, quam ut abneget Deum? Ac dum adversum hanc propositic nem decertat, manifestan et irreprehensibilem accipit coronam martyrii. Supe: his vero sanctis, qui nunc occisi sunt, non erat judex judicans, sed conscientia, Complures enim interdum (neque enim condemno, sed humanas cogitationes excutio) trans ressi sunt in cogitatione veluti si quis aliquando in afflictione dixit: Ubi est Deus cui servivi? ui est Deus quem professus sum? Ibi procella ac tempestas, ibi pericli Labatur navigium. Quod si quis dim iis probatur tempestatibus denuo resipuit, ac dixit: Numm hic mihi vita circumscripta est? num exsp ctavi bona terræ? annon exspectabam regnum? anion exspectavi resur rectionem mortuorum?annon illam cum angelis vitam? annon vitam illam senii nesciam? quid itaque me kardit inors, habentem bona æterna? non perturbor tempo rariis, cum exspectem æterna: qui hæc expendit in animo, Deum habuit suæ cogitationis judicem, habuit patronum pium animum, habuit tribunal melum habuit testem conscientiam, quæ ipsi justitiæ plectit coronam, et ante conscientiam Deum carlitus præmia distribuentem operarias pietatis. Etenim qui videt oc culta, coronat in propatulo. Ora tu, inquit, Patrem tuum in abscondito, et Pater tuus, qui est in abscondito, reddet tibi (Matth. 6. 6). Ergone qui orat in occulto, coronatur? et qui in occulto contorquet mentem ad confessionem, non coronatur? Est et martyrium propositi. Virginitas propositi et virginitas necessitatis.-Martyrium, fratres, non eventu tantum æstimatur, sed etiam proposito. Nam cum martyr decollatur, tum fit martyr, sed ex quo propo situm ostendit profitendi, martyr est, etiamsi non patjatur quæ martyres solent. Et quis est qui hæc suo comprobat testimonio? Beatus ille Paulus, qui cum semel sit mortuus, tamen ostendit se quotidie mori. Quid enim inquit? Quotidie morior propter ve stram gloriam, quam habeo in Christo (1. Cor. 15. 31). Quotidie morior.Quomodo moreris, qui vivis? Moriebar proposito, sed servatus sum gratia Dei. Quantuin erat in hominibus potentibus, et in me, quatenus meipsum exposui, quotidje morior; quod autem ad gratiam artinet divinam, tamquain doctor reservatus sum Ec clesin. Dispensal enim Deus res ad utilitatem homi num, et alios quidem tradit, ut ostendatur probata fidelium mens, alios rursus reservat, ut custodiat fer mentum Ecclesiis, Nou sunt polluta virgines, quod propositum sit immaculatum, et animus immarce:ci bilis, Et illud mihi considera, frater: virginitas cita controversiam accipit coronas. Utra virginitas? que est propositi, an quæ est necessitatis? An nescis in numeras virgines corporaque impolluta decessisse er hac vita? annon multæ filiæ gentium abominabilium et impiarum, tempus nuptiarum exspectantes, rapra sunt? annon multi jovenes corpore incontamina o post conjugium et nuptias mo ti sunt traditi? juvene, inquam, ethnicorum filii, Juda:orum filii, impiorum hæreti orum filii; abieruntque innumeri corporis vir ginitatem habentes? An apul tribunal Christi, tali virginitati corone dentur, atq e ille turbe coro nam accipiunt virginitatis? Non accipiunt. Enimvero si coronam accipiant, fructum aliquem habet neces sitas: quod si nullus est necessitatis fructus, sed tota merces est propositi, numerus ille innumerabilis ma net incoronatus, virginitatem quidem habens, sed virginitatis propositum non habens. 7. Proposito quod fit, Deo placct, non quod ex ne cessitate. Neque enim Deus acceptum habet quod fit ex necessitate, sed quod ex proposito recte fit. Si ergo illis innumeris virginitas non imputetur ad vir ginitatem, nec his quæ præter propositum inquina tionis corruptæ sunt. Pollutum est corpus, sed animi templum non est pollutum: violatum est corpus, sed meus corrupta non est, Ne quis igitur rejiciat multi tudinem sanctorum in contumeliam et captivitatem traditorum. S.epenumero sanctorum est pro impiis pati. Servator, qui nihil peccaverat, pro peccatoribus traditur: et Isaias clamat: Homo in v´a sua aberravit, et Dominus tradidit cum pro peccatis nostris (I sai. 55. 6). Atque idem rursus: Qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus, et Dominus tradidit illum pro peccatis nostris, et pro peccatis populi renit ad mor tem (Ibid. v. 9). Vides? Imitatores Christi sunt, qui pro injustis patiuntur. Accidit autem, fratres, et aliq modo, ut aliquantulum dilatem historiam: accidit ut etiam ex iis qui occiduntur nonnulli peccatis obnoxij sint Dominus autem per temporariam afflictionem diluit peccatum, per corporum plagas exstinguiß animæ vulnera. His mors imputatur pro supplicio. Quin et ægrotatio piis qui peccaverunt imputator pro supplicio. Et quis est qui ista promiļtit? Paulus neque enim oportet quidquam dicere sine testibus, solaque animi cogitatione, Nam si quid dicitur absque Scriptura, auditorum cogitatio claudicat, nunc an nuens, nunc hæsitans, et interdum sermonem ut fri, volum aversans, interdum ut probabilem recipiens verum ubi e Scriptura divinæ vocis prodiit testimo nium, et loquentis sermonem, et audien is animum confirmat. Quis igitur sermo nobis attestabitur, quod afflictiones et flagella hominibus illata, imputantur ad peccatorum remissionem? Audi beatuin Paulum lo, quentem de iis, qui indigne accedunt ad mensam mysti cam: An ignoratis quod qui edunt indigne, sibi edunt ac bibunt ad judicium (1. Cor, 11. 29)? Et quid conti nenter adjecit? Propterea inter vos multi infirmi, multi imbecilles (Ibid. v. 30), quoniam indigue acce ditis ad mensam: Et dormiunt multi, pro eo quod erat, moriuntur, tamquam mors etiam pro pecra adveniat. His protinus annectit: Si enim nosipsos ju dicaremus, nequaquam judicaremur a Domino (Ibid. v. 31). Ergo Domini judiciurn est et morbus et mors. F quid mihi prodest post mortem? quis fructus p $4 obitum? Si nosipsos judicaremus, nequaquam judicure mur? cum autem judicamur, a Domino corripimur, ne cum mundo condemnemur (Ibid. v. 32). Deus enim juste statuit, ne justos simul cum impiis perdat, neve simul condemnet sanctos cum profanis, idque merito sane. Non enim par est, ut qui Christumadorat, simul puniatur cum eo qui cum afficit blasphemiis: el eodem modo plectatur pie colens et glorificans, quo blasphemantes et despectui habentes veritatem. Pro pterea Deus occultis et invisibilibus modis varie fle gellat pios delinquentes; quo videlicet nos purg exhibeat magno illi tribunali: ut cum hic corripue alu Google,