OPERUM QUÆ IN HOC TOMO LXIII CONTINENTUR. Homilia XXXIV in Epistolam ad Hebræos. Mutiani Scholastici interpretatio earumdem homiliarum. Homilia XI hactenus non editæ et ad historiam illius ævi multum conferentes. Homilia Severiani de sigillis librorum. Homilia in illud, In principio erat Verbum. Sermo de mansuetudine. Ecloga seu florilegia; Homiliæ XLVIII. Liturgia S. Joannis Chrysostomi. Orationes II S. Joannis Chrysostomi. Spuria. col. Forsitan miraberis, Lector benevole, quod, dum in omnibus tum præcedentibus, tum subsecuturis 8. Joannem Chrysostomum SS. Patribus, versio Latina ad textum Græcum columna ad columnam acce dit, in hacce nostra ejusdem S. Doctoris editione, pagina Latina juxta Græcam paginam tantum ponatur. Hæc causa fuit et quidem unica, quod priusquam nobis in animo fuisset integram SS. Patrum Ecclesia Græcæ traditionem contexere, jam quindecim abhinc annis seorsim edideramus Latine tantum S. J. Chry sostomi opera, litterisque mandaveramus immobilibus. Res cum ita se haberent, et nec in manu esset litteras immobiles movere, neque in animo hujusce editionis mere Latinæ novem delere volumina quæ jam integre typis immobilibus mandata erant et pluris quam sexaginta millibus constiterant francis, hunc feliciter invenimus modum, non tamen sine opera et impensa, bæc aptandi huic editioni nova, quæ sic lingua tum Græca tum Ĺatina ditata evadit. Parisiis. Ex typis L. MIGNE.

Præfatio 1. Longe plura hic sese statim disquirenda offerunt, quam in aliis multis in Scripturam sacram Chrysostomi Commentariis. Ipsa quippe operis inscriptio quaestiones movet non tam facile solvendas. Fertur enim ibi, post sancti Joannis Chrysostomi obitum Constantinum quemdam presbyterum Antiochenum, ex notis eductum hoc opus edidisse. Quæritur ergo. qui sit ille Constantinus, quæ sint illæ nota unde Chrysostomi homiliæ eductæ fuere: an illud exemplar, quod Constantinus emisil, sanum ad nos usque pervenerit, et an sit aliis exemplaribus semper anteponendum. 2. Constantinum hunc presbyterum Antiochenum putant Savilius et Tillemontits esse Constantium presbyterum Antiochenum; illum nempe qui Chrysostomum Cucusi exsulan tem adiit, ut videas supra Tom. 3, col. 612: qui illi Cucusi aderat, col. 670: qui ejus lateri hærebat, col. 743: is ipse videlicet cujus epistolas aliquot attulimus, col. 740 et sqq. Neque illos moratur quod hic Constantinus, ille vero Constantius appelletur; nam frequentissiina est in manuscriptis illarum vocum commutatio: atque, ut nos monuimus col. 741-742, Con stantius ille Chrysostomo familiaris, qui epistolam ad matrem et alios scripsit a nobis editas, id codice quodam Constantinus appellatur. Verisimile itaque videtur, neque tamen omnino certum est, hunc Constantinum sive Constantium colligendis et publicandis Chrysostomi in Epistolam ad Hebræos Homiliis operam navasse. 3. Inscriptio seu titulus sic habet in Editis et Manuscriptis: Joannis Chrys., etc., Interpre tatio in Epistolam ad Hebræos, edita ex notis post obitum ejus a Constantino presbytero An tiocheno. Quæritur quæ sint illa signa, quæ notæ. Ego vero Cangii, sèu polius scholiastis Basilicorum ab ipso allati dictis assentior, qui notas illas asserit esse ductus calami břèvio res, queis voces et verba celerius describebantur: ex hujusmodi notis Constantinus plano et vulgari modo descriptas homilias hasce protulit. Erasmo autem nemo assentitur, qui cum in titulo videret, post obitum, dixit, titulum ipsum satis verecunde fateri opus hoc non esse Chrysostomi. In his quippe bomiliis Chrysostomi stylus, dictio, sales, ethica præcepta, ą lectore perito statim percipiuntur. Erasmus vero levissime non semel censuras hujusmodi protulit, quæ, res serio tractantibus, levissimæ visæ sunt. 4. Jam superest inquirendum an illud exemplar, quod Constantinus emisit, sanum ad nos usque pervenerit, et an sit aliis exemplaribus semper anteponendum. Manuscripti certe Co dices etiamque Editi Græci sæpe et inter se et cum Constantini exemplari non consonant, frequenter etiam tam ii quos paucissimos vidimus, quam ii quibus usus est Savilius, longe plura complectuntur, quam exemplar illud, Constantini presbyteri. Hujus porro exemplaris non alia nobis superest notitia, quam in Latina Mutiani Versione, jubente Cassiodoro ador nata. Cassiodorus enim de Divinis lectionibus cap. 8: Ad Hebræos vero Epistolam, inquit, quam sanctus Joannes Constantinopolitanus episcopus Attico sermone tractavit, Mutianum virum disertissimum transferre fecimus in Latinum. Isthæc vero Mutiani interpretatio Latina cusa fuit Basileæ anno 1517 cum hoc titulo: Beati Joannis Chrysostomi Episcopi Constan tinopolitani expositio in Epistolam B. Pauli Apostoli ad Hebræos, ex notis edita post ejus obitum a Constantino presbytero Antiocheno Mutiano Scholastico interprete. 5. Eamdem postea Latinam versionem edidit Erasmus. In Manuscriptis quoque Romanis hæc interpretatio cum hoc titulo comparet. Cum autem post aunos tantum a Chrysostomi obitu circiter centum hæc interpretatio Latina emissa fuerit, verisimile omnino est illam se cundum exemplar a Constantino collectum editam fuisse, et hinc qualis fuerit Constantini collectio edisci posse. Mutiani porro versionem mirifice extollit Henricus Savilius in notis p. 551 vultque illam recentem, quæ paulo antequam ille scriberet, concinnala et typis data fuerat, ut pessimam rejici, illamque veterem quam optimam censet, ad latus Græci contex tus apponi. Nos optatui Savilii manum damus, dum Mutiani interpretationem ad imum pa ginæ apponimus*: utpote quæ, jussu Cassiodori adornata, vel hinc non negligi mereatur. Verum in aliis a Savilii sententia non parum deflectimus. Neque enim Constantini exemplari, quod sequutus est Mutianus, fidem semper habendam esse putamus, neque versionem illam recentiorem, quæ diversam a Constantini exemplari, Græcam seriem plerumque exprimit, omnino rejiciendam, sed emendandam censuimus, atque correctam e regione Græcorum posuimus; Mutiani enim versionem, utpote a Græcis hodiernis sæpius discrepantem, e regione poncre non licebat. G. Itaque licet in paucis Manuscriptis Græcis Chrysostomi Commentarius in Epistolam ad Hebræos compareat, mira inter eos lectionum varietas observatur: qualis deprehenditur * Necessitatibus typographicis angustiati, eam post opus ipsum ponimus. Ed17 Patr.

QUÆ IN HỌC DUODECIMO TOMO CONTINENTUR. 4. Præfatio et homiliæ XXXIV in Epistolam sancti Pauli ad Hebræos, superaddita (ad finem ope ris) Mutiani Scholastici interpretatione Latina, Savil., Tom. 4. pag. 1. Morel. Tom. 6. pag. 427. Sequuntur homiliæ undecim hactenus non editæ, et ad historiam illius ævi multum conferentes. 2. Homilia prima babita in Martyrio seu in eccle sia, quæ est antiqua Petra: «Quod frequenter conveniendum sit, et quod non sit desperandum de salute, col. 469-470. 3. Homilia secunda habita cum Imperatrix Eudo xia reliquias martyrum in aliam ecclesiam trans latas comitata esset, etc., col. 475-476. 4. Homilia tertia habita postquam Imperator reli quias veneraturus in ecclesiam S. Thomæ cum co mitatu suo venerat, col. 481-482. 5. Homilia quarta in ecclesia S. Anastasiæ habita de agonibus S. Jubi, col. 485–486. 6. Homilia quinta habita in templo S. Irenes, de studio præsentium et de ignavia absentium: quod sit psalleudum), etc., col. 493-494. † 7.llomilia sexta habita in ecclesia Apostolorum in die Theodosii Imperatoris, contra Catharos, col. 499-500. 8. Homilia septima habita in templo S. Anasta siæ, col. 501-502. † 9. Homilia octava habita in ecclesia S. Pauli, col. 507-508. 10. Homilia nona: «Quod non oporteat ad cir cum et theatra ascendere, et in illud, Pater meus usque mɔdo operatur, et ergo operor,: c. 519-520. +11. Homilia decima in illud, Messis quidem mulia, operarii autem pauci, col. 523-524. † 12. Homilia undecima de Eleazaro et de septem pueris, col. 531-532. 13. Severiani de Sigillis librorum, col. 539-540. Savil. T. 5. p. 689. Morel. T. 6. p. 158. 14. Homilia in illud, In principio erat Verbum, col. 551-552. Savil. T. 5. p. 659. Morel. T. 6. p. 235. 45. Sermo de Mansuetudine, col. 553-558. Savil. T. 6. p. 759. Morel. T. 5. p. 538. 16. Ecloga seu Florilegia ex Savilio aucta, col. 567 568. Savil. T. 7. p. 665. Morel. T. 6.p. 666. 17. Liturgia sancti Joannis Chrysostomi, col. 901 902. Savil. T. 6. p. 983. 18. In novam Dominicam et in S. Thomam, col. 927-928. Savil. T. 7. p. 573. 49. In S. Stephanum, col. 929-930. Savil. T. 7, p. 578. 20. In S. Stephanum, col. 951-932. Savil. T. 7. p. 581. 21. In S. Stephanum, col. 955-934. Savil. T. 7. p. 781. 22. In S. Pentecosten, col. 931-938. Savil. T. 7. p. 782. 23. De patientia, et de Consummatione hujus sæ culi, etc., col. 937-938. Savil. T. 7. p. 435. 24. Encomium sancti Gregorii Illuminatoris a D. abbate de Villefroy ex Armeniaco Latine versum.