S. CLEMENTIS I ROM. PONT. OPERA DUBIA. sui imitationem. Habet enim in se Patrem et Filium, κόνα γεγονώς Θεοῦ καὶ καθ᾽ ὁμοίωσιν, φέρει ἐν ἑαυ et Spiritum. Et aio quo modo. Mens quidem locum Patris obtinet; Filii vero, qui ex mente gignitur Berno interior; at quæ auditur vox prolationis, Spiritum repræsentat. Et sicut nunquid existit ante sermonem internum mens quæ illum gignit: ita nes ante Deum Verbum, qui genuit illud, Pater. Et iterum, sicut serino sensibilis non existit ante sensibilem nostrum spiritum, ita nec Deus Verbum, ante divinum ac vivificum Spiritum; sicut et superius exemplum demonstravit. Paucisque interjectis: Si enim, lux quidem, cum sit solis progenies; similiterque splendor, oculi; aut fons, id quod fluvium producit, nunquam tamen exstitit, neque sol ante lucem, neque oculus ante splendorem, neque ante fluvium fons; simul enim ac intellexeris solem, simul et cum illo intelliges ex eo progenitam lucem; et simul ac intelliges oculum, simul et cum eo intelliges ex ipso procedentem splendoreni; quemadmodum et fluvium una cum fonte intelligimus: eodem quoque modo cogitandum est de Patre, Filio, et Spiritu sancto. ó τῷ συμβολικῶς τοῦ ποιήσαντος τὴν μίμησιν. Ἔχει γὰρ ἐν ἑαυτῷ Πατέρα καὶ Υἱὸν καὶ Πνεῦμα. Καὶ λέγω πως· Ὁ μὲν νοῦς, Πατρὸς τόπον ἐπέχει· Υἱοῦ δὲ, ὁ ἐξ αὐτοῦ τικτόμενος λόγος· καὶ ἡ ἔνηχος φωνὴ τῆς προφορᾶς, τὸ Πνεῦμα παρίστησι. Καὶ ὥσπερ οὐ προϋπάρχει ποτὲ τοῦ ἐνδιαθέτου λόγου ὁ γεννήσας αὐτ τὸν νοῦς, οὕτως οὐδὲ τοῦ Θεοῦ λόγου ὁ γεννήσας αὐτ τὸν Πατήρ. Καὶ πάλιν ὥσπερ οὐ προϋπάρχει τοῦ αἰ σθητοῦ ἡμῶν πνεύματος ὁ αἰσθητός λόγος, οὕτως οὐδὲ τοῦ θείου καὶ ζωοποιοῦ Πνεύματος ὁ Θεὸς Λόγος. xas xai to pótеpov édes napádelyuz. Kal μετ' ὀλίγα· Εἰ γὰρ φῶς μὲν ἡλίου γέννημα, ὁμοίως καὶ ὀφθαλμοῦ αὐγὴ, ἢ πηγὴ ποταμοῦ πρόβλημα, οὐ προϋπῆρχε δέ ποτε, οὔτε τοῦ φωτὸς ἥλιος, οὔτε τῆς αὐγῆς ὀφθαλμός, οὔτε τοῦ ποταμοῦ ἡ πηγή· ἅμα γὰρ ἐπενόησας ἥλιον, ἅμα συνεπινοήσεις αὐτῷ καὶ τὸ ἐξ αὐτοῦ τικτόμενον φῶς· καὶ ἅμα ἐπινοήσεις ὀφθαλμὴν, ἅμα συνεπινοήσεις αὐτῷ καὶ τὴν ἐξ αὐτοῦ προϊοῦσαν αὐγήν· ὡς καὶ τῇ πηγῇ τὸν ποταμὸν συν επινοούμεν· οὕτως νοητέον καὶ ἐπὶ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος. Reliqua vide in Notis. Cotelerii judicium de Clementinis præmillit Gallandius Dissertationi suæ quæ sequitur. DE CLEMENTINIS GALLANDII DISSERTATIO PROCEMIALIS. (Vet. Patrum Bibliotheca, t. II. Venetiis, 1766, in-fol., Proleg., p. Lv.) I. CLEMENTINORUM opus non incelebre: quippe antiquis Ecclesiæ scriptoribus memoratum atque excerptum. Varia hujus operis partitio. II. Licet erroribus scateat, fructu tamen haud caret ejus lectio, multiplicis in primis doctrinæ causa, atque ad primarum hæreseon dogmata melius cognoscenda. In multis similia sunt Recognitionibus Clementina; quæ interpolationem quoque passa esse videntur. Quid Opila.. III. Auctor Recognitionum et Homiliarum Clementinarum, 'unus et idem esse videtur. Erat ex secta Nazaræorum. Longe aliter sentit de Filio Dei ac Ebionitæ. IV. Duplicem in Christo naturam agnoscit. V. Omnia per eum creata esse docet. VI. Illius cum Ebionitis pugna, ex pluribus aliis principiis perspicitur. VII. De tempore quo scriptum Homiliarum opus existimatur. Quo pacto adornata isthæc editio. I. Hoc est de Clementinorum opere JOANNIS BAPTIS- Antiocheno Maximo et Cedreno colligiTE COTELERII judicium (Patres apostolici, I, 606): «< Inter multa apocrypha quæ Clementi Romano veteres tribuerunt, quorumque causa eum videtur primum historicorum ecclesiasticorum constituere Sozomenus non incelebre istud est: excerpitur enim a Joanne Damasceno; nominatim vero memoratur in Synopsi Athanasiana, Chronico Alexandrino, Historia ecclesiastica Nicephori, Anastasii presbyteri vel alterius Collectaneis, et Niconis Pandecte inferius citanda ad Ilomil. xu, cap. 25, atque in Epitomen per Metaphrastem redactum est. Conspectum autem fuisse ab Epiphanio Anastasio Sozom., Hist. lib. 1, cap. 1. Epiph., Ilær. xxvi, n. 16. Anastas., Quæst. xx, pag. 242. Max., Serm. 53 et 55. tur, si cum Clementinis nostris citata eorum loca conferuntur. Quin etiam Clementina forte nominaverat Nicephorus CP. in Stichometria seu Canone Scripturarum: et ubi nunc legitur, apud Scaligerum et Croium, Kλpevtos 26', in Criticis autem sacris tom. VIII: KEVT. λ6', hoc est, Anastasio Bibliothecario interprete, Clementis (xxx11), ibi primitus scriptum erat Kanpévia 16', aut Khuévta x6. Etenim Synopsis dicta, quam Nicephorus sequitur, Kuivtia habet. Si autem retineas 16, vel dices variam olim fuisse hujus operis, ut Recognitionum, divisionem; fretus auCedren., Compend. hist., pagg. 170-173. Clement., hom. IV, n. 16; hom. 1, 32; hom. IV, 4; hom. x1, 8, 11; hom. 11, 38 et seq.

CLEMENTINA. - PROOEMIA. ctoritate Francisci Turriani (qui illud nactus manu- habes infra, in Appendice monumentorum ad scriptum in epistola ad Hosium cardinalem præliminari Defensionis pro canonibus apostolorum et epistolis pontificum, citat ex libro vi locum quem hic leges homil. xvII, 15, et Defensionis lib. v, cap. ult., e libb. vi et v loca homil. xi, 22, et hom. xvi, 12; in Explanationibus vero ad Constit. apost., lib. 11, cap. 36, laudat e lib. vII locum hom. XVIII, 4), vel dices, cum hocce volumine conjunctum fuisse alium ejusdem farinæ librum, verbi gratia illum qui Petri et Apionis disputationes complectebatur. «Quod si malis corrigere x6', intelligere poteris viginti homilias, epistolam Petri et Jabobum cum contestatione, ac epistolam Clementis ad eumdem Jacobum. Poteris etiam epistolam Petri separando a contestatione, credere omissam fuisse epistolam Clementis. Certe ex Epiphanio Rufino Pholio et Sylloge hac nostra constat, Clementi ascripta apocrypha de peregrinationibus, sermonibus, actibus et disputationibus Petri; deque recognitione Clementis ejusque parentum ac fratrum, varie conscripta fuisse, interpolata, corrupta atque permista; et quibusdam libris præfigi solitam epistolam Petri ad Jacobum, aliis Clementis ad eumdem aliis utramque; cum tamen idem opus sequeretur, incipiens, 'Eyo Ks. Quo etiam fit, ut triginta duo Nicephoriani libri complexi forsan fuerint libros decem Recognitionum. II. Et vero quæ damus Clementina, licet nugis, licet erroribus scateant, a semichristiana philosophia, et hæresi, præcipue Ebionitica, profectis; non sine fructu tamen legentur, tum propter elegantiam sermonis, tum multiplicis doctrinæ causa, tum denique ad melius cognoscenda primarum hæreseon dogmata. In multis autem similia sunt Clementina Recognitionibus: unde probabiliter existimatum Turriano, ea esse aliam editionem 'Avayvwpisawv, de qua Rufinus in præfatione; quanquam auctor Synopseos Periodos Petri a Clementinis distinguit. Sed et interpolationem factam esse in homiliis istis, idque non semel,conjicio ex his: 1. e simili sorte congenerum apocryphorum; 2. quod ea quæ in Chronico Alexandrino et a Maximo proferuntur, non parum diversa sint, nec non quæ a Damasceno interdum; 3. ex hac Eunomianorum corruptela 'Ev ays to pavo καὶ τὴν γῆν, ἔκτισε καὶ τὸν υἱόν· qua Turrianus in præfatione Græca ad Constitutiones apostolicas adducit ex Ammonio; 4. quia locus e mus. bibliothecæ Claromontanæ relatus inter testimonia veterum, alium a nostro scriptorem magisque pium sapit; eum forte cujus fragmentum De Spiritu sancto Epiph., Hær. xxx, n. 15. (8 Rufin., præfat. ad libb. Recognit. et lib. De adulter. libb. Origen. Phot., codd. CXII, CXIII. Niceph., Hist. eccl. lib. III, cap. 18. Maran., Divinit. D. N. J. C., lib. 11. cap. 7, Recognitiones Clementis, num. 1; 5. denique Nicephorus dicit Κλημέντια esse τῇ ἐκκλησίᾳ εὐπαράδεκτα id vero laudis nequaquam tribuisset Kanuevtios, nisi incidisset in ea repurgata. Idem judicium fero de scholiaste vetere, cujus mentio fit in adnotationibus V. C. Henrici Valesii ad Euseb. Hist. lib. II, cap. 38. Sed fortassis Nicephorus et scholiastes ille viderant tantum Simeonis Metaphraste Epitomen, aut aliam ei similem. Cæterum quod in Synopsi Athanasii, Clementina referantur cum libris Novi Testamenti quibus contradicitur, apud Nicephorum vero CP. cum apocryphis, ratio est lacuna manifesta Athanasiani codicis. Eam tu et ex contextu facile agnosces, et per Nicephorum ac Anastasium complebis. Ὁμιλίαι idem sunt atque κηρύγματα οι δια Es, colloqnia, sermones, prædicationes, dissertationes, Epist. ad Jacobum, cap. 2; Epitom., num. 145; Clementinorum 1, 20.» Hactenus Cotelerius. III. Verum quo plenius dignoscatur Clementinorum auctor, simulque in primis ab impia Ebionismi labe purgetur, qua ipsum fuisse inquinatum perhibent nonnulli cum veterum tum recentiorum, operæ pretium fuerit disquisitiones hac de re a viro docto perscriptas hic in medium adducere, quas inspexisse studiosum lectorem haud pænitebit. Sic igitur præstantissimi operis auctor «Homiliarum et Recognitionum Clementinarum tanta est similitudo, ut nonnullis unum et idem esse opus, sed non semel editum videatur. Hunc scriptorem circumcisum fuisse, et Mosaicæ legis in ipsa religione Christiana observantem, nemini dubium esse arbitror. Nam cum in Recognitionibus tum in Homiliis Petrus plurimis in locis inducitur lustrationes Judaicas aut ipse usurpans, aut aliis præcipiens, nec cum ethnicis baptismo nondum initiatis comedens. Post epistolam Petri ad Jacobum, inducitur Jacobus graviter sanciens, ut libri Prædicationum Petri, nisi fideli circumciso, nemini committantur. Vide Recognit. lib. IV, cap. 3; lib. v, cap. 36, et lib. VIII, cap. 1, et homil. 1, cap. 19; x, capp. 1 et 26; x1, capp. 28, 29, 30, 31; XIII, capp. 4 et 9. «Citavit hos libros Origenes quod quidem eorum antiquitatem demonstrat. Scripti sæculo seDcundo exeunte, ac post annum 170, si eorum parens ex Bardesane mutatus est, quæ ab Eusebio ex libro Bardesanis deprompta, totidem verbis leguntur lib. 1x Recognit., cap. 19. Epiphanius, qui hos libros Clementi omnino suppositos non videbat, ab Ebionitus corruptos existimavit eorumque perfidis manibus tribuit § 4, pagg. 250-254. Origen., tom. III, in Gen. Philocal. cap. 22, et in Matth. xXVI, 6. Euseb., Præp. evang., lib. vi, cap. 20. Epiph., Hær. xxx, 15.

S. CLEMENTIS I ROM. PONT. OPERA DUBIA. petita, argumento est Christus ab eis, non ut simplicem hominem, qui Filius Dei nominetenus dicatur, sed ut ipsum Dei Filium, qui in hunc mundum e coelo venerit, adoratum fuisse. quæcunque parum congruere cum Clementis do- nis Magi ratiocinatio, e Christianorum principiis ctrina videbantur. Cotelerius homilias Clementinas hæresis Ebioniticæ notis signatas existimat, Tillemontius nullam ad rem utiles putat, nisi forte ad cognitionem Ebionitarum doctrinæ. Videtur eorum opinioni favere, quod sæpe auctor Homiliarum, præsertim vero homil. 1, cap. 38, falsa veris permista fuisse in sacris Scripturis pronuntiat: quod quidem de Scripturis judicium Ebionitis usitatum et solemne fuit, ut recte observat Cotelerius. Sed cum ipse Philo de formatione Evæ ex Adami costa pronuntiare non dubitet Quod ea de re dictum est, fabulosum esse; licet hanc temeritatem Ebionitarum propriam non fuisse, sed dudum a Judæis excogitatam, quo facilius Scripturæ loca quorum subabsurda species videbatur, expedirent. Quanquam fatendum est multo audacius et ineptius ioqui " auctorem Homiliarum, quam Philonem. Sed quod. evidenter probat hunc scriptorem, etsi circumcisus et legis retinendæ studiosus fuit, minime tamen Ebionitam fuisse; ea de Filio Dei in Homiliis et in Recognitionibus statuit, quæ ab Ebionitarum hæresi prorsus abhorreant. << Nemo est qui non perspiciat immanem hujus scriptoris ab Ebionitis discrepantiam, si legat quæ homil. 1, cap. 7, a pseudo-Clemente narrantur, audisse se Romæ sub Tiberio, cum quidam publice. clamaret Viri Romani, audite: Filius Dei adest in Judæa. Addit se his auditis moleste tulisse neminem ex tanta hominum multitudine, tam magno accepto nuntio dixisse: In Judæam proficiscar, ut cognoscam,utrum iste hæc proferens vera loquatur; nempe ὅτι Υἱὸς Θεοῦ ἐπιδεδήμηκεν τῇ Ἰουδαία, a Filium Dei in Judæam advenisse.» Tanta admiratio ob nuntiatum Filii Dei in Judæam adventum, cum ejus præexistentiam præclare exprimit (nemo enim dixerit Isaiam prophetam advenisse in Judæam), tum magnum aliquod mysterium animo observari demonstrat, quod a Socinianis et Arianis commentis longe discrepet. Cum hac Filii Dei notione mirifice quadrat quod verus Propheta (quo nomine Christum designat) visus esse Abrahæ dicitur lib. 1 Recogn., cap. 33. Similiter Mosi apparuisse narratur cap. 34. Quicunque verum ab eo non didicerunt, hi illud non invenisse et quærentes obiisse dicuntur, homil. 11, cap. 6 "Oo: OTE μησαν, παρὰ δὲ τούτου μαθεῖν αὐτὴν οὐκ εὐτύχη σαν, μὴ εὐρόντες, ζητοῦντες ἐτελεύτησαν. Simon Magus homil. xvII, cap. 4, ut probet Deum ante incognitum a Christo nuntiatum, his verbis utitur: Nemo novit Patrem, nisi Filius: tum addit: Ε? οὖν αὐτὸς Υἱὸς ἦν ὁ παρῶν, ἀπὸ τῆς αὐτοῦ παρουσίας, οἷς ἐβούλετο τὸν πᾶσιν άγνωσto exάutev. «Si ergo qui advenit, ipse Filius erat, post suum adventum, quibus voluit, eum qui cunctis incognitus erat, revelavit.» Hæc SimoO IV. Duplicem Christi naturam demonstrant quæ Petrus huic Simonis argumento respondet homil. xvii, cap. 13: Πρῶτον μὲν γὰρ δύναται ὁ λόγος εἰρῆσθαι πρὸς πάντας Ἰουδαίους, τοὺς πατέρα νομίζοντας εἶναι τοῦ Χριστοῦ τὸν Δαβίδ καὶ αὐτὸν δὲ τὸν Χριστὸν Υἱὸν ὄντα, καὶ Υἱὸν Θεοῦ μὴ ἐγνωκέναι. Διὸ καὶ οἰκείως εἴρηται· Οὐ δεὶς ἔγνω τὸν Πατέρα· ἐπεὶ ἀντὶ τοῦ Θεοῦ, τὸν Δαβὶδ πάντες ἔλεγον. Τὸ δὲ ἐπάξαντα εἰπεῖν· Ὡς οὐδὲ τὸν Υἱόν τις οἶδεν· ἐπεὶ αὐτὸν Υἱὸν οὐκ ᾔδεισαν. Καὶ τὸ εἰπεῖν· Οἷς ἂν βούληται ὁ Υἱὸς ἀποκαλύψαι· ὀρθῶς εἴρηται. Ὁ γὰρ ἀπ' ἀρχῆς ὢν Υἱός, μόνος ωρίσθη, ἵνα οἷς βούληται ἀποxan. Enimvero primum potest testimonium esse dictum ad omnes Judæos, qui putabant patrem Christi esse Davidem, eos non cognovisse Christum Filium (hominis), et Filium Dei. Quare apte dictum est, Nemo novit Patrem, quia pro Deo omnes Davidem dicebant. Et quod subjungit, Nec filium quis novit, quia eum Filium esse nesciverunt. Et quod ait, Quibus voluerit Filius revelare, recte habet. Qui enim ab initio Filius est, solus destinatus est, ut quibus cupit revelet, Accurata sane de Filii æternitate, ejusque ex Patre generatione disputatio. Dei et hominis Filius, ab initio Filius dicitur: et ut pateat quantum inter Patrem et creatorem, inter Filium et rem creatam intersit, Deum Judæi quatenus Patrem Christi, ignorasse dicuntur, quamvis eum ut creatorem omnium probe novissent. «Multa in eamdem sententiam libri Recognitionum suppeditant. Lib. 1, cap. 45. hæc leguntur: Cum esset Filius Dei et initium omnium, factus est homo. Et cap. 69: Nolite putare nos duos ingenitos dicere Deos, aut unum divisum esse in duos, vel, sicut impii dicunt, eumdem masculum et feminam sui effectum; sed Filium Dei unigenitum dicimus, non ex alio initio, sed ex ipso ineffabiliter natum. Similiter etiam de Paracleto dicimus. Et lib. 11, cap 48 Noster autem Magister, qui est Filius Dei et hominis, manifeste bonus est: quod autem vere si Filius, quibus oportuit dictum est et dicetur. Hinc cap. 2 ejusdem libri indignatur Simon, Deo Filium attribui tanquam animali. V. Omnia a Filio creata esse, multis locis confirmatur: Υἱοῦ ἐστιν τοῦ οὐρανὸν καὶ γῆν δια xooμavtos, ait Petrus, homil. xvi, cap. 6, τὸ ῷ βούλεται ἀποκαλύψαι τὸν ἐν ἀποῤῥήτοις Hatsoz. Ad Filium cæli et terræ constitutorem spectat revelare cui vult ipsius Patrem in absconditis positum. Et homil. xvi, cap. 11 et 12, objicienti Simoni duos esse creatores, eo quod dixerit Deus, Faciamus, sic respondet Petrus: Elç Philo, lib. 11 Leg. Allegor., tom. I, pag. 70, edit. Londin. 1742.

CLEMENTINA. PROOEMIA. ἐστιν ὁ τῇ αὐτοῦ σοφίᾳ εἰπών· Ποιήσωμεν ἂν - justus. Unum et eumdem cultum sanctissima Triθρωπον. ῇ δὲ σοφίᾳ, ὥσπερ ἰδίῳ πνεύματι, αὐτὸς nitati adhiberi docent, quæ leguntur homil. m, ἀεὶ συνέχαιρεν. Ἥνωτα: μὲν ὡς ψυχὴ τῷ Θεῷ cap. 72: Σοῦ γάρ ἐστιν δόξα αἰώνιος, ὕμνος, ἐκτείνεται δὲ ἀπ' αὐτοῦ, ὡς χεὶρ δημιουργοῦσα Πατρὶ καὶ Υἱῷ καὶ ἁγίῳ Πνεύματι, εἰς τοὺς σύμ Tò πv. Unus est qui Sapientiæ suæ dixit: Facia- παντας αἰῶνας. Αμήν. Ad te enim pertinet æterna mus hominem. Huic vero Sapientiæ tanquam pro- gloria, laus, Patri et Filio et Spiritui sancto, in prio spiritui semper ipse congaudebat. Unita quidem omnia sæcula. Amen. Hinc homil. Ix, cap. 23, bapest Deo, ut anima: ab eo autem extenditur ut ma- tismus administrari dicitur: Τρισμακαρίᾳ ἐπονο nus, universitatem producens. Hinc in his verbis uzla, «Ter beata invocatione:» quod de tribus homil. xi, cap. 22: Τὸ πνεῦμα ἀπὸ τοῦ τὰ ὅλα Personis intelligendum patet ex his verbis lib. I πεποιηκότος Θεοῦ τὴν ἀρχὴν τῆς τῆς ἐκστάσεως Exotics Recognit., cap. 63: Ad ultimum autem, inquit Peἔχει, legendum puto ἐκτάσεως Spiritus a Deo trus, admonui cos, ut priusquam progrederemur ad qui omnia fecit, initium habet extensionis. Aqua per gentes prædicare eis agnitionem Dei Patris, ipsi reUuigenitum facta dicitur lib. VII Recogn., cap. 8. conciliarentur Deo suscipientes Filium ejus. Aliter Vide cap. 7 ejusdem libri, et capp. 34 et 40, enim nullo modo eos ostendi posse salvari, nisi per lib. v. Ex quibus ratet pseudo-Clementem, Spiritus sancti gratiam trinæ invocationis dilui papquamvis multis Judaismi reliquiis implicatus tismate properarent. esset, idem tamen ac cæteros scriptores ecclesiasticos de mundi per Filium creatione sensisse; contra quam placet Socinianis, qui hanc doctrinam, Christianis circumcisis penitus ignotam, a philosophis religionem amplectentibus inductam fingunt. « << Multis aliis rebus declaratur hujus scriptoris cum Catholicis verborum et sententiarum similitudo. Omnia nosse dicitur Christus homil. VIII, cap. 21. Solus animas illuminare posse, solus veritatem retegere, homil. II, cap. 4. Solus Patrem immutabiliter videre, hom. xvi, cap, 16. Tò yàp ἀτρέπτως Πατέρα ἰδεῖν Υἱοῦ μόνου ἐστίν. Nam Patrem immutabiliter videre, solius Filii est. Eadem habent libri Recognitionum, præsertim lib. v, G cap. 10, ubi hæc legimus: Ilic ergo est verus Propheta, qui in Judæa nobis apparuit, ut audistis: qui stans publice sola jussione faciebat cæcos videre, surdos audire; fugabat dæmones, ægris sanitatem reddebat, et mortuis vitam. Cumque nihil ei esset impossibile, etiam cogitationes hominum pervidebat: quod nulli est possibile, nisi soli Deo. << Neque etiam illud principium prætermittendum est quod huic scriptori cum cæteris scriptoribus ecclesiasticis commune est: deos coli non licere, etiamsi summi et omnipotentis Dei ministri dicantur; sed soli Patri, et Filio et Spiritui sancto hunc honorem deferendum: in quo quidem insaniæ notam effugere non potest, si Filium et Spiritum sanctum in rebus creatis numerabat. Primum docet homil. x, cap. 15 et 16, et Recogn. lib. v, cap. 19. Alterum multis locis testatur. De cultu Patris et Filii sic loquitur Petrus lib. x Recognit cap. 47: Quid enim est in quo adversari prædicationi nostræ quis debeat? aut in quo contra vert honestique fidem sermo prædicationis nostræ deprehenditur? qui dicit honorandum esse Deum et Patrem omnium conditorem, ejusque Filium qui solus eum et voluntatem ejus novit, cuique soli de omnibus credendum est quæ præcepit solus enim est lex et legislator el judex Justin., Dial. cap. 47. Hieron., Epist. So, ad August. VI. Ibidem Jesus vocatur Christus æternus. Quod ut intelligatur, quam vim et sententiam habeat, observandum est ita Jesum vocari, ut opponatur Simoni qui se Christum et Stantem dictitabat. ᾿Αντὶ τοῦ ὄντως Χριστοῦ ἡμῶν ἑαυτὸν ἀναyopeus. a Pro vero Christo nostro se ipsum prædicat,»inquit Aquila homil. 11, cap. 22. Porro eo nomine majorem se mundi creatore, ibidem declarat. Cap. 24, sic quærenti Dositheo: Dic mihi, si tu es Stans, ut adorem te; respondet Simon: Ego sum; et statim Dositheus cecidit; et adoravit eum. Nicetas cap. 28, sic eumdem Simonem alloquitur: Deus esse non potes: time eum, qui vere Deus est. Similiter adoratur Simon, lib. 11 Recognit., cap. 11. In eodem libro, cap. 14, per ridiculum vocatur incorruptibilis Deus. Non dubium ergo quin pseudoClemens, cum Jesum verum et æternum Christum esse contendit, omnia ei tribuat que sibi Simon per summum nefas arrogabat. << Non dissimulandum est non nulla his in libris occurrere quæ de Christo dicta minus commode, et Rufino visa sunt Eunomii commentis simillima, et Epiphanium adduxerunt, ut Ebionitis a quibus hos libros interpolatos putabat, sententiam Arianæ gemellam affingeret contra totius antiquitatis testimonium, imo contra suum ipsius, qui Christum ab Ebionitis simplicem hominem haberi declarat. Sed cum hæc imitati sint Origenes, Methodius et Lactantius, erit tempus de his agendi magis opportunum, cum solvendis sanctorum Patrum difficilioribus locis operam dabimus. «Ex his autem quæ attulimus, facile perspicitur hunc scriptorem non modo nihil habere quod Ebionitarum errorem redoleat, sed etiam de Filii æternitate, omnipotentia et vera ex Patre generatione recte sentire.Quare quæ de Nazaræis Justinus Hieronymus et Augustinus testantur, eos nimirum Filii divinitatem agnovisse; ea quis in dubium revocet, cum et tantis auctoribus nitantur, et in scriptore legis observationem audacter doAugust., lib. De hæres.