EX D-JARRINTIR, SEU HOMILIARIO ARMENO BIBLIOTHECÆ REGIÆ NOTATO LITTERA C. EX ARMENA LINGUA, IN LATINAM versum anno 1735. Antequam titulum, huic Encomio in manuscripto quo usi sumus appositum, inscribamus, operæ pre tium est lectorem admonere, boc Encomium in aliis etiam duobus D-jarrintir seu Homiliariis Armenis re periri. Primum eorum ingentis est molis, et ducentis ab hine et amplius annis videtur exaratum, quod litera insignitur. Alterum vero maximum est volumen, ex ea forma quam vocant in-folio, quod videtur esse decimi vel undecimi sæculi et litera notatur. Cum autem titulus huic Encomio in illis Homiliariis Armenis appositus, locum et occasionein bujus ora tionis doceat, haud ingratum fore lectori confidimus, si titulus uterque, quem in illis D-jarrintir nactus sum, oculis ejus subjiciatur. TITULUS ENCOMII QUOD LEGITUR IN MANUSCRIPTO A. Joannis Chrysostomi sermo de vita et suppliciis sancti Gregorii, Majoris Armeniæ patriarchæ, dictus Kokisi, quæ est Armenorum urbs (dum exsul ibi degebat), effla gilante quodam episcopo el doctore Armeno, qui sancti Gregorii consanguineus erat, el Dioscorus vocabatur; et postulante magno cœtu, qui congregatus erat Kokisi in die festo sancti Illuminatoris partium Orientatium. TITULUS ENCOMII QUOD LEGITUR IN MANUSCRIPto B. Benti Joannis Chrysostomi Homilia dicta de vita et suppliciis magni patriarchæ et martyris Gregorii Arme norum Illuminatoris, pronuntiata Kokisi, quæ est Ar meniæ urbs (dum erat ibi in exsilio), efflagitante quodam doctore et episcopo Armenorum, qui Dioscorus vocaba tur, atque consanguineus erat martyris Gregorii; postu lantibus quoque magno coetu et copiosa plebe, qui ab eodem sancto petebant, ut Illuminatoris partium Orien– talium in ejus die festo memoriam faceret. Titulam et encomium nunc accipe ut habentur in Codice qui trecentis circiter abhine annis conscriptus videtur et littera innotescit. Sermo sancti Joannis Chrysostomi Constantinopolis episcopi de sancto Illuminatore Magno Gregorio, Pontifice Dei nostri. Proœmium. Ut diversi sunt multiplicis generis flores qui provecto veris tempore foliis diversicolori "bus ornantur: ita varium est et abundans encomium virorum, qui divinis præditi sunt dotibus, quas cer nere tartum oculis atque in apotheca mentis coacer vare non sufficit; mens enim ideo colligit et lingua enarrat, ut quamplurimis simul largiatur. Ingrediens igitur in floriferas virtuturn areas stre nui martyris et supplicia perpessi, solis splendentis, et pontificis Armenia Majoris Illuminatoris; proten densque mentis oculos super florigerum quo fulget decus: nescio utrum ea, quæ complecti quidem pos sum, encomio sapienter digesto prosequi possim; milii namque desiderium est omnia congerere, vereor tamen ne plurima mihi excidant. Jam vero apiculæ, alis præditæ levibus, beatus ille similis merito mihi videtur. Et sane ut admiratione dignum est apiculæ opus, ita et sancti Gregorii virtu tes animos rapiunt: utque nemo valet stupendum illius laborem aut sermone aut ingenio assequi, ita et sancti hujus dotes eximias encomio prosequi ne mini conceditur. Quemadmodum autem apis, licet sponte feratur in universos flores ut eos ambiat, non potest tamen suc cum omnem illoruın, ob virium tenuitatem, aspor tare; ideoque seligit ea, quæ in medio floruin emi cant et subtiliora sunt, ut alis suis congreget aïque inde mellis favum conficiat: ita et ego ea, quæ com plecti potero, coacervabo in mente, et sermone pro feram, ut odore suavi nares recreem eorum qui sa era celebrant mysteria et sancti Gregorii encomium audire gestiunt. Per tormenta sua Gregorius Armeniam dumis et ve pribus hirsutam, consulum floribus et pomiferis arbori bus hortum efficit. Doctrina sancti Gregorii Illuminato ris. Jam vero quomodo appellabo pontificem hunc, nisi solem in partibus Orientalibus nascentem, cujus radiorum splendor usque ad gentem Græcorum per tigit? O prodigium! Si quis hortum plantis insertum velit, spinæ primum exscinduntur, evellunturque noxia radices, nec sine aliqua difficultate hortus ille plantatur: sed magni martyris et supplicia perpessi pontificis hortus in medio spinarum gerininavit, ad cælum usque pertigit, et angelicos emisit flores, quo rum ſolia speciosis nitebant coloribus: non equidem spinas, carduos et alias noxiarum herbarum radices exscindendo et projiciendo, sed eas in suaveolentes flores et arbores pomiferas transformando, rhamnos reddidit poma ferentes odorifera, carduisque dedit ut rosas ederent et flores speciosos atque fragrantem emittentes odoremi. Felices Riphsimem et Caianam prædico: quæ, cum radicem sumpsissent, unde propagines ortæ sunt et longe lateque diffusæ, intraverunt in Majorem Arme niam, cujus ne minimus quidem angulus protectione ramorum illarum destitutus fuit. O prodigium homo corporeus incorporeis agmini. bus similis est; imo, si sic loqui licet, angelicis po tior spiritibus. Horum enim neque corpus neque
raluındi sunm erubescebant facinus, atque dicebant Is quem in foveam, et tenebras projecimus, nobis, qui certe filii tenebrarum eramus, veluti sol, illuxit, nosque de tenebris educens, filios lucis effecit. Is a magno ovium Pastore, qui veniam pro tortoribus deprecabatur, edoctus fuit: nos enim tortores ejus eramus dum projiceretur in foveam: at ille, fulgens Muminator, vestimento lucis nos induit, pedesque nostros in viam pacis mirabiliter direxit. Nos ejus carnifices fuimus: hic vero providus pastor noster est: hic pater misericors, nos filii in patrem rebelles, quin et parricida: hic divinis vallatus erat castris, ut vastantem lupum ab ovium septo funda propelle ret; nos autem aberrantes secuti sumus lupum depo pulatorem, quem vulneraverat, præcipitem egerat, et perdiderat in æternum: hic pastor optimus, nos grex bellis et caule desertor: hic medicus; nes grotantes properavimus eum, qui nobis medebatur, interficere quoad corpus, quasi impossibile sit im mortalem quin esse quoad animam. Hic præibat nobis,. præcidebatque spinas in via, quæ ducit ad cognitio nem Dei; nos vero, cæci et incauti, cocidimus in foveam perditionis, et utroque orbati oculo pastorem nostrum percutientes in altum injecimus puteum, atque in crcitate nostra perseverantes, nihil intel leximus. Hic, erat lucerna lucens; nos autem in te nebris sedentes non insistebamus ardenti vestigio rum ejus splendori: hic Dei servus erat; at illa, que deos appellabamus, erant creaturæ servi bomi pum; ideoque hic servus Dei dens, quos colebamus, repulit. Corda nostra excæcabantur, et non intelligeba mus: comprehendimus enim eum et in profundum abyssum demisimus; atque eodem instanti vidimus terræ, profunda in se continere solem, qui nobis af fulgebat. Providi doctoris nostri corpus prædam fore ferarum arbitrabamur; at vidimus illud a serpentibus et draconibus observatum, instar Adami recens greati, in quem, ante transgressionem primam, nul lam et serpentes et basilisci nocendi potestatem ha bebant; nos vero, qui prævaricationem Adæ sectati sumus, a feris despicimur. Nos potestatem in Adei yostræ principen draconibus contulimus: at debili tatam vidimus illorum virtutem qui, columbarum instar, placide gemebant; suisque linguis, quibus ab Ade pravaricationem datum fuit calcaneo insidiari, innocenţi Christi discipulo adblandiebantur. Quid ergo dicemus? aut quomodo patere audebunt pupille oculorum nostrorum, aspicere et intueri nisericordem patrém nostrum, ut ab eo veniam de precemar, qui innumera in cum convicia furentes congessimus? Verumtamen quia in ejus corde nulla erat simultas; ideo contidaniùs, curramus ad ostium fover, ibique dicamus: Exi foras, serve Dei, et sub jice tibi servos tuos, qui in te potestatem accepera mius ab eo quem conterebas in abyssis, dum profun dam descendebas in foveam; et sicut a Magistro tno edoctus es, similiter et fac com discipulis tuis. Ascende, niagister bone, in Armeniam, apud ios qui visi sumus secunda Babylon, Namque, pro for mace, accendimus foveam, in quam, loco ignis ar dentis, venenatos immisimus dracones, quorum virus exstinguebant, in modum roris, virtutes to: inter mortiferair serpentum et basiliscorum flammam in cedebas: spirantes ignem dracones conculcabas pe dibus, atque videbaris redivivus Ananias, Azarias et Misael, dan individuam colebas Trinitatem, cui non credebamus. Credimus nunc et laudamus cum rege Babyloniorum Nabuchodonosor, quandoquidem di vinum in medio formacis rorem advertimus. Exi foras, serve Dei excelsi; per te enim credidi mus et confitemur Patrem, Filium et Spiritum san ctum egredere ex fovea tua, et glorifica illum qui glorificantem se glorificavit, teque maximo affecit honore. Divinam tuam extolle vocem, et die: Deum colite, quem ego libere prædicavi: ille est creator emnium, qui me a pestiferis draconibus servavit incolumem. Egredere, nove Daniel, et Sadoc (a) regi Babylo nis, id est, Armenia, ostende te qui projectus es in lacum, non inter duos leopes quidem, sed, quod magis est, inter ferocissimas helluas. Omnis enim fora quamvis artus confringat, Beri tamen potest uş quis semel aliquando sanitati restituatur: at venenati et pestilentes dracones non confringunt corpus no que_mutilant, sed, instar aciculæ cuju dam, pun gendo, mortem invisibilem afferunt. Tu vero incolu mis erasisti, nedum ab illis interemptus fueris. Verum hæc ea sunt omnia, quæ forsan illis eral ad manum sancto dicere: uns autem, suppliciorung ejus causam in medium afferentes, encomium pra sequamur. Gregorius variis torquetur suppliciis; in puteum serpentibus et draconibus refertum injicitur.- Tirids tes rex ob parentis sui crdem furebat; et ideo acer bissimis tormentis et cruciatibus, verberibus et cor poris inter asseres compressione pectinibus ferreis, et, omni dirorum suppliciorum genere, quæ pariebai furor, Gregorium torquebat. Martyr autem sancius illa propter amorem Jesu Christi Domini nostri sponte perferens, carnifices sic alloquebatur: Sup pliciis et cruciatibus torqueor a vobis, qui carnalia diligentes hac vita potimini, que somno similis, cras evanescet, atque vite immortalis spe præcidin:ini & ast ego ad horam patior pro eo, qui pro me perpessIS est tormenta; idcoque patet immortalis vita uecuon el paradisi, suaves exhalantis odores, voluptas: illuc ingrediar, et illius bæres fiam in æternum. Gaudia perinsus illa beneficium esse reputo supplicia, qua in me congeritis, et esse mihi detrimento arbitraminį. Quamvis enim inter asseres membra et ossa niça momentanco dolore conteratis, exinde tamen sana spica evadam; atque velut palma firmis nixa radici bus, multos longe lateque surculos proferens, venu sta foliis, floribus elogans, quibus marcescere minimi quam continget, exaltabor coranı Factore nieo, alque vernans et densa in viridario horii, manu Dei consiti, kuta fulgebo. Licet enim capite deorsum verso ma chinis crudeliter suspendar, et comminuar intet asseres, confido tamen futurum ut, post exiguum doloris spatium, caput usque in cælos coram Factore meo efferam. Quinetiam objiciar feris et ursis velut totidem instrumentis suppliciorum, quibus corpus meum consumatur: fiduciain habeo diadeina aureu et ornatam coronam mihi ab illis connecti, quam aptabit capiti meo Rex corlesus, cum super spouse thalamum sedere mibi dabit. Quid quod bie sangui e corpore meo emanans” tingit milii purpureani el coccineam immortalitatis träbeam, quæ non mar cescet in æternum? fluc ea sunt omnia quæ miarty rem decuit respondere. Quid postea? Nondum immanitate sua satiatus Tiridates, quantumvis vinctum et cruciatum Grego rium teneret, atque quasi cum iis, quæ ante acta erant, cohærentiam haberent illi cruciatus: Profecto, inquit, filius est Anaci o genere Parthorum, qui ɲa trem meum Chosroem interemit. Jubetque Tiridates Gregorium pedibus vinctum, vinctumque manibus et collo abduci in provincie Araratensis arcem (b), ibt que in profundam foveam detrudi. O amens! inquiebat forsan sanctus Gregorius: sì enim pater meus gladio aggressus est impium patremi tuum, ille non solum occisus est, et transitorium (a) Licet vox ista non videatur Armena, verti tamen po test ex Armenorum ipsorum interpretatione Justus, justi ficatus, innocens: ita ut sensus sit, et innocentem regi Babylonis, id est, Armenia, ostende te. Non enim video cur Sadok nominetur Tiridates, quein nullibi sic vocant Armeni Codices. (b) Scil. Artaxatam. Urbem (quæ ab Armenis Devina appellatur) distantem triginta lencis ab urbe, tunc Regio, Vägirarchabat, versus Orientem.
ENCOMIUM S. GREGORII ILLUMINAT., AUCTORE S. JOAN. CHRYSOST. sum uobis est.. Abi, nemini dictum velis, ne risum sermones uri moveant. Quid tum? verbis illorum credidit, abiit domum,' siluitque. Quin of jamdudum neglexerat vidua panem subministrare quem jussa erat, quotidie injiciebat [sic] in foveam. Vix aliquot elapsi erant dies, cum non modo semel et iterum, sed quinquies apparuit ei visio, angelusque magna et minaci voce, Nisi quamprimum, inquit, nuntiaveris……… noli timere ne te cachinnis excipiant, neve impossibile réputent, il'um per quindecim an nos vivum remansisse; angeins enim Dei missus est qui ei famularetur. Ego panem accipiebam quem, sicut Eliæ, sic et. Gregorio porrigebam: illi quidem in deserto, huic autem in abyssis terræ, qui loco solis lucidi virtutem in se habebat. Priora quæ tibi unntiaveraṁ in dubium revocasti propter hominum incredulitatem; at nunc verbis meis fidem habe nihil enim impossibile est apud Deum. Numquid non educta es quomodo de lacu et e medio leonum fame furentium liberatus fuerit Daniel? aut quomodo tres pueri incolumes remanserint in ardenti flamma, cu jus altitudo quadraginta novem sanctorum jejunio rum dies adumbrabat? An te latet quomodo arida ossa per divina obser vantein mandala Ezechielen, jubente Deo, a quatuor ventorum partibus in campo mola fuerint, et acces serint unum ad alterum, non fortuito quidem, sed unumquodque ad juncturam suam? Desuper ea nervi et pellis adduoti sunt insufflatus est in istos interfecios spiritus vitæ: steterunt super pedes suos exercitus grax dis valde (Esech 37.8. 10). Ille quidem est etiaminum Deus, quem Gregorius predicat, quique potens est illum in puteo servare. Tu vero sermonibus meis fidem habe, cosque populo annuntia. Extrahitur e puteo Gregorins; obviam ei procedil Tiridates. Admiratione simul et terrore perculsa femina cum festinatione intrans narrat ad satrapas, qui domus regiæ præfectum accersunt, mittuntque confestim Artaxatam. Ito, inquiunt, et deprecare illum ipsum Dei virum, quem no hominem quidem reputavimus: proficiscere, roga medicum, cujns verbis non auscultavianus: perge, voca eum qui nos de ventre inferi vocaturus est: propera, supplexque postula ab eo, quem contumeliose tractavimus, ut persecutoribus ignoscat. flæc omnia vel etiam his potiora forsitan in prom plu habuerunt quæ dicerent. Proficiscitur regie domus præfectus, urbemque cum advenisset, causam itineris ab eo sciscitantur cives: qua cognita admirabundi et stupefacti intra se, cogitabant: Quonam pacto fieri potest, inquie bant, ut vivuin quærat cujus ossa quindecim abhinc annis putredine consumpta sunt? quomodo quæris incolume corpus, quod in visceribus draconum con sumptum computruit et in pulverem conversum est? quo pacto in medication quærunt corpus in terrain redactum, quod sibi ipsi salutem præstare non potuit? Quid plura? densos, longos validosque funes aptant et in paleum demittunt. Voce magna exclainat domus regiæ præfectus: Egredere, serve Dei, et libera nos de manibus deorum quos colimus: egredere, fili lucis, et ab umbris tenebrarum erue nos: ex profan dis abyssis egredere, sol, majusque nobis præbe lumen quam sol qui super aera volvitur: ille enim corporeis oculis lucem præbet; tu vero animarum nostrarum oculos luce perfundis, et deducis in ter ram rectam, quæ est lumen indeficiens et inaccessi– bile. Hæc cloquebatur satrapa. At simul ut motu funiam funibus insedisse sanctum intellexerunt, educunt eum foras. Tune nubibus coopertus sol ille apparuit, quandoquidem corpus cjus, velut atra fuligo, nigrum erat; auque inde jutellexerunt illud esse corpus, quod formenta per tulerat, et quo velut sine corpore, patiebatur ct ful gebat. Vestibus deinde ipsi oblatis illum in-luunt. Tum obstupescens admirabatur cum populus, quem oportuit et decuit cum sapiente acclamare: Tunc stabil justus cum multa fiducia es adverso eorum, qui se affixerant et qui aspernabantur labores illius. Vi dentes cum turbabuntur, et super admirandam ejus salutem valde terrebuntur (Sap. 3. 4. 2). Quid profuit nobis superbia? aut quid jactantia contulit? flæɛ erant ad manum quæ dici poterant. At nos encomii stylo ea, quæ deinceps evenerunt, prosequamur. Egredienti ex puteo rex et omnes, qui cum co in furorem acti erant, obviam ierunt nudí et deformes, et procul ab urbe stantes exspectabant. At cum ve nientem a longe prospexissent, carnes suas furibandi devorare, clamare et dicere cœperunt: Veni, angele in. corpore degens, et ope luminis tui amicos tena brarum qui nos infestant, expelle: veni, profligator corum, qui nobis dominantur, quique superba ex acerbahant pectora nostra, ut eum, qui eos torquebat, torqueremus: veni, qui corpore visibilis es, ut invi sibiles mentium nostraruin tenebras propellás: veni, qui veste indutus es coriacea et materialí, ut imma teriales et incorporeos hostes nostros, qui nos inse quuntur, insequaris: veni, sol, et fervido tuo calore exundantem impietatis nostræ torrentein exsicea. Divinæ ignem doctrinæ tuæ nobis admoveas, qui nos, stagno gelu concreto immersos, calori restituat. Veni, flumen divinum, sterilesque campos nostros irriga, ut virens/reflorescat semen exsiccatum, quod a te in nos decidit. Segetes, quas feceris ut tur gescant, falce divina demete: bobys, qui sunt filii tui, vel flagellum, quod est lingua tua, tritura; illas que eadem lingua tua ventila: brachio to divino in acervuin compone, quas etiam in horrea divina com portes. Veni, qui e cælo effusus es, candentibusque doctrinæ tuæ prunis spinas carduorum concreina, quæ laborum tuorum semen suffocaverunt. Egredere, minister Dei, ex puteo profundo, qui lumen doctrina tuæ ex abyssis sursuin sparsisti: egredere, et in stygiam glaciem austrum lene spirantein excita. Jam in te situm est divino terram exercere aratro, quam colere autea non sinebamus, cum præsertim lucidum solem in tenebras, velut in carcerem, immisericor diter detruserimus. Merces sancto Illuminatori a Domino reddita. Per oratio.· Jam vero beati laudes, pro ipsius meritis, encomio prosequi penes me non est, licet id mihi maxime sit in votis. Dicam igitur quam brevissime ea quæ postea profecto consecutus est. Fidelem servum suum sic allocutus est Creator Euge, serve bone et fidelis, ne quid sollicitus sis do tua seminis in terras projectione: tu p'antasti, Paule alter ego antem incrementum do. Veni, intra in gandium Domini tui. Ne timeas, Moses alter, quod tibi nonnisi recens crediderint populi tu cuim me magis quam corpus tuum dilexisti. Veni, requiesce a laboribus tuis, nove Daniel: nuptialem ingredere thalamum, quem tibi antea pollicitus eram. Veni, sedem accipe inter apostolos, apostole alter, qui verbum veritatis genti superbæ annuntiasti: inter angelorum agmina colloceris, qui vitam illorum in terris emulatus es. Veni, et cuni patriarchis princeps esto: planteris ut palma squeta in domo Domini, et in atris Dei floreas. Veni, coronaberis cụm niartyri bus, lætaberisque cuin iis, qui pro mne tormenta passi sunt: veni in aulam nuptiarum mearum. Veni, gau dio inter cœnobitarum choros exsultabis, qui non modo dilexisti montes et deserta, sed cruci etiam jugiter confixus fuisti mecum; idcirco angelorum neorum ad te inittam aginina, teque ad me recipiam. Et quia portasti jugiter crucem tuam et venisti post me, ego introducam te in paradisum, in quem latro per crucem suam introivit. Beatus es tu, inter Ec clesie patriarchas, pater sancte. Olim angelus in corpore, nunc incorporeus inter incorporcos versa ris. Beatus, optime præsul, qui oves Regis tui per ditas, et quæ sine ovili erant, repetiisti, adduxisti, et in atria ejus collegisti. Beatus cs tu, qui luporum
How. IV. Homilia hortatoria bahita in templo sanctæ Anastasia adversus eos qui non adfuerant: ac demonstra tio de agonibus et certaminibus beati et justi Jobi.- De auditorum paucitate queritur. Virtus impugnata fit poten tior. Ante gratiam virtus difficilior erat. Jobi humilitas. How. V, habita in templo S. Irenes, de studio præsen tium et de ignavia absentium: quod sit psallendum, et quod mulieribus sexus non impedimento sit ad virtutis cursum. Contra pecuniarum cupiditatem; judicil futuri descriptio; auditorum Chrysostomi gemitus. Cantus peal morum. Machabæorum mater quanta passa. Laudes Pri scillæ. Hox. VI, habita in ecclesia Apostolorum, in die Theo oosii imperatoris, adversus eos qui se Catharos appella bant, postquam duo alti episcopi loquutifuerant.-Episcopi duo ante Chrysostomum concionati; Theodosii Magni ¡au des. Contra Catharos. Confessio peccatorum. 491-493 Hom. VII, habita in templo S. Anastasiæ.-Samaritana laudes. Confirmatio Evangelii quid sit. Hom. VIII, habita in ecclesia Pauli, Gothis legentibus postquam presbyter Gothus concionatus fuerat.-Barbara gentes ad fidem conversæ Scripturas in linguam suam Converterunt. Abraham Apostolica præcepta operibus ex hibait. Cur Christus primo a magis barbaris annuntietur. Stella quæ magis apparuit quid esset; cur Paulus Timo theum circumciderit. Contra genethlialogiam. 499-511 HOM. IX. Quod non oporteat ad circum vel ad theatra ascendere. Et cum illis molestiam creasset, deinde in con ventu sequenti post illam dominicam, cum concessisset episcopo cuidam, qui ex Galatia venerat, concionandi fa cultatem, et ipse lacuisset atque in hoc quoque il!os offen disset, hane habuit homiliam in magna ecclesia in illud, Pater meus usque modo operatur, et ego operor (Joan. 5. 17). Constantinopolitani graviter increpati, frequentic Jes ad concionem veniunt. Contra Arianos et Anomiros. Hom. X, habita in ecclesia Apostoli, postquam episco pus paucis concionatus fuerat, in illud, Messis quidem mulia, operarii autem pauci (Matth. 9. 37).-Senectus in Ecclesia utilis; quomodo sit etiam utilis juventus.Caritas erga proximum commendatur: Thecæ et reliquie Apo stolorum. Eunuchi Candacis historia. Hom. XI, habita postquam alius admodum senex concio natus fuerat: de Eleazaro et de septem pueris.-Auditores Chrysostomum ipsum audire cupiebant; Machabæorum festus dies. Probatur Machabæos pro Christo passos esse. MONITCM in Homiliam Severiani, Gabalorum episcopi, de Sigillis librorum. HOMILIA seu Sermo de Sigillis librorum, et quomodo Filius Patri, Pater Filio offerat, ac de Servatoris incarna tione. Contra Arianos. Deus quomodo stet, quomodo sedeat. Tres priores evangelista fu'gura, Joannes tonitru fuit. MONITUM in Homiliam in illud,In principio erat Verbum. HOMILIA in illud, In principio erat Verbum, etc. (Joan. 1. 1): et quod Spiritus scrutelur profunda Dei (1..Cor. 2. 10) et in recens illuminatos, et contra hæreticos.-Ha retici pridem dominantes ex civitate ejecti; contra Ano MONTTUM in Sermonem de mansuetudine. 549-550 Szamo de mansuetudine. In quo differant fideles ab infidelibus. Qua bona pariat mansuetudo. Iræ quanta foedi tas. Mansueti Dei imitatores; mausuetudo Christi imitan da; pugnarum quanta miseria. maeos. Ecloga de adversa Valetudine et Medicis, Hom. XIII. ECLOGA de Multeribus et Pulchritudine, Hom. XIV. ECLOGA de Avaritia, Hom. XV. ECLOGA de Superbia et inaui Gloria, Hom. XVI. 671-678 ECLOGA de Invidia, Hom. XVII. ECLOGA de Odio et Inimicitia, Hom. XVIII. ECLOGA de Tristitia et Mœrore, Hom. XIX. ECLOGA de Ira et Furore, Hon. XX. ECLOGA de Imperio, Potestate et Gloria, Hom. XXI. ECLOGA de Patientia et Longanimitate,Hom.XXII.703-7.6 ECLOGA de Eleemosyna et Hospitalitate, Hom. XXIII. ECLOGA de Peccato et Confessione, Hom. XXIV. 731-744 ECLOGA de futuro Judicio, Hom. XXV. ECLOGA de Virtute et Vitio, Hom. XXVI. ECLOGA de liberorum Educatione, Hom. XXVII. 763-772 ECLOGA de Juramentis, Hou. XXVIII. ECLOGA de Mansuetudine, etc., Hom. XXIX. 777-788 ECLOGA de Laudibus 8. Pauli apostoli, etc., Hom. XXX. ECLOGA de Morte, Hom. XXXI. ECLOGA de Maguanimitate et Fortitu ine, Hom. XXXII. ECLOGA in S. diem festum Ramorum, Hom. XXXIII. ECLOGA in S. diem natalem Christi, Hom. XXXIV. 821-834 ECLOGA de Poenitentia, Hom. XXXV. ENCOMIUM in S. apostolum Paulum, Hom. XXXVI.839-848 ECLOGA de Silentio et Secretis, Hom. XXXVII. 817–848 ECLOGA de Veneranda Cruce, Hom. XXXVIII. 849-85♦ ECLOGA de Modo consequendi regnum cælorum, Hom. ECLOGA de Salute fratrum curanda, Hom. XL. 859-861 ECLOGA, Deus quam timendus, Hom. XLI. ECLOGA de rerum humanarum conditione, Hom. XLII. ECLOGA de præsentium contemptione et de Avaritia Hom. XLIII. ECLOGA de Compunctione el Patientia, etc., Hom. XLIV. Hom. XLV. ECLOGA quod mortui non ita vehementer ¡langendi sint, ECLOGA de Confessione peccatorum, etc., Hom. XLVI. mysteria, Hom. XLVII. ECLOGA quod non indigne accedendum sit ad divina ECLOGA seu florilegium a Theodoro collectum, How. MONITUM in sequentem Liturgiam. LITURGIA S. Joannis Chrysostomi. ORATIO IS. Joaunis Chrysostomi, quando vel lecturus vel lectorem auditurus erat. ORATIO II S. Joanuis Chrysostonui. IN novam Dominicam et in apostolum Thomam. 927-930 IN S. Stephanum!. IN S. Stephanum II. IN S. Stephanum III. IN S. Pentecosten. De patientia et de consummatione hujus sæculi, de se cundo adventu, de segno justorum per¡ etuo, deque ul tione peccatorum æterna: hypothesis item confessionis et adhortatio ad meditationem Scripturarum; et quæ sint artes inimici, et quæ ex quiete utilitas. MONITUM ad Encomium S. Gregorii, Armenorum Illumi natoris, quod in manuscriptis Armenis S. Juanuis Chrysos tomi nomine circumfertur. MONITUM interpretis in Eucomium sequens. 943-944 ENCOMIUM S. Gregorii, Armenorum Illuminatoris, au clore S. Joanne Chrysostomo.- Procinium. Per tormenta sua Gregorius Armeniam dumis et vepribus hirsutam consutum floribus et pomiferis arboribus hortum efficit doctrina S. Gregorii Illuminatoris. Prædicatio S. Gregorii fides ejus in Deo; sol in tenebris fulgens et cælestis agricola Gregorius est. De S. Gregorio in puteum ser pentibus et draconibus refertum injecto. Gregorius variis iorquetur suppliciis. Puteus et serpentes Gregorium allo quuntur; Tiridates in aprum vertitur. Visio Khosrovidou khit, sororis Tiridatis. Extrahitur e puteo Gregorius; obviam ei procedit Tiridates. Merces S. Illuminatori a Du. mino reddíta. Peroratio. PRAFATIO in eclogas et florilegia sequentia ECLOGARUM Synopsis. ECOGE ex diversis Homiliis S. Joannis Chrysostomi. EC: OGA de dilectione, Homilia I. ECLOGA de Oratione, Hom. II. - Manuum extensio in orationibus. ECLOGA de pœnitentia, Hom. III. ECLOGA de Jejunio et Temperautia, Hom. IV. ECLOGA de Prosperitate et Adversitate, Hom. V. 601-606 ECLOGA de Doctrina et Correptione, Hom. VI. ECLOGA de humilitate animi, Hom. VII. ECLOGA de Anima, Hom. VIII. ECLOGA de non contemnenda Ecclesia Dei et sanctis mysteriis, Hom. IX. ECLOGA de Providentia, Hom. X. ECLOGA de Divitiis et Paupertate, Hom. XI. ECLOGA de Ingluvie et Ebrietate, Hom. XII. Parisiis. Ex typis L. MIGNE.
ENCOMIUM S. GREGORII ILLUMINAT., AUCTORE S. JOAN. CHRYSOST. sum uobis est. . Abi, nemini dictum velis, ne risum sermones uri moveant. Quid tum? verbis illorum credidit, abiit domum,' siluitque. Quin of jamdudum neglexerat vidua panem subministrare quem jussa erat, quotidie injiciebat [sic] in foveam. Vix aliquot elapsi erant dies, cum non modo semel et iterum, sed quinquies apparuit ei visio, angelusque magna et minaci voce, Nisi quamprimum, inquit, nuntiaveris……… noli timere ne te cachinnis excipiant, neve impossibile réputent, il'um per quindecim an- nos vivum remansisse; angeins enim Dei missus est qui ei famularetur. Ego panem accipiebam quem, sicut Eliæ, sic et. Gregorio porrigebam: illi quidem in deserto, huic autem in abyssis terræ, qui loco solis lucidi virtutem in se habebat. Priora quæ tibi unntiaveraṁ in dubium revocasti propter hominum incredulitatem; at nunc verbis meis fidem habe: nihil enim impossibile est apud Deum. Numquid non educta es quomodo de lacu et e medio leonum fame furentium liberatus fuerit Daniel? aut quomodo tres pueri incolumes remanserint in ardenti flamma, cu - jus altitudo quadraginta novem sanctorum jejunio- rum dies adumbrabat? An te latet quomodo arida ossa per divina obser- vantein mandala Ezechielen, jubente Deo, a quatuor ventorum partibus in campo mola fuerint, et acces· serint unum ad alterum, non fortuito quidem, sed unumquodque ad juncturam suam? Desuper ea nervi et pellis adduoti sunt insufflatus est in istos interfecios spiritus vitæ: steterunt super pedes suos exercitus grax- dis valde (Esech 37.8. 10). Ille quidem est etiaminum Deus, quem Gregorius predicat, quique potens est illum in puteo servare. Tu vero sermonibus meis fidem habe, cosque populo annuntia. - Extrahitur e puteo Gregorins; obviam ei procedil Tiridates. Admiratione simul et terrore perculsa femina cum festinatione intrans narrat ad satrapas, qui domus regiæ præfectum accersunt, mittuntque confestim Artaxatam. Ito, inquiunt, et deprecare illum ipsum Dei virum, quem no hominem quidem reputavimus: proficiscere, roga medicum, cujns verbis non auscultavianus: perge, voca eum qui nos de ventre inferi vocaturus est : propera, supplexque postula ab eo, quem contumeliose tractavimus, ut persecutoribus ignoscat. flæc omnia vel etiam his potiora forsitan in prom- plu habuerunt quæ dicerent. Proficiscitur regie domus præfectus, urbemque cum advenisset, causam itineris ab eo sciscitantur cives : qua cognita admirabundi et stupefacti intra se, cogitabant: Quonam pacto fieri potest, inquie- bant, ut vivuin quærat cujus ossa quindecim abhinc annis putredine consumpta sunt? quomodo quæris incolume corpus, quod in visceribus draconum con- sumptum computruit et in pulverem conversum est? quo pacto in medication quærunt corpus in terrain redactum, quod sibi ipsi salutem præstare non potuit? Quid plura? densos, longos validosque funes aptant et in paleum demittunt. Voce magna exclainat domus regiæ præfectus: Egredere, serve Dei, et libera nos de manibus deorum quos colimus: egredere, fili lucis, et ab umbris tenebrarum erue nos: ex profan- dis abyssis egredere, sol, majusque nobis præbe lumen quam sol qui super aera volvitur : ille enim corporeis oculis lucem præbet; tu vero animarum nostrarum oculos luce perfundis, et deducis in ter- ram rectam, quæ est lumen indeficiens et inaccessi– bile. Hæc cloquebatur satrapa. At simul ut motu funiam funibus insedisse sanctum intellexerunt, educunt eum foras. Tune nubibus coopertus sol ille apparuit, quandoquidem corpus cjus, velut atra fuligo, nigrum erat; auque inde jutellexerunt illud esse corpus, quod formenta per- tulerat, et quo velut sine corpore, patiebatur ct ful- gebat. Vestibus deinde ipsi oblatis illum in-luunt. Tum obstupescens admirabatur cum populus, quem oportuit et decuit cum sapiente acclamare: Tunc stabil justus cum multa fiducia es adverso eorum, qui se affixerant et qui aspernabantur labores illius. Vi- dentes cum turbabuntur, et super admirandam ejus salutem valde terrebuntur (Sap. 3. 4. 2). Quid profuit nobis superbia? aut quid jactantia contulit? flæɛ erant ad manum quæ dici poterant. At nos encomii stylo ea, quæ deinceps evenerunt, prosequamur. Egredienti ex puteo rex et omnes, qui cum co in furorem acti erant, obviam ierunt nudí et deformes, et procul ab urbe stantes exspectabant. At cum ve- nientem a longe prospexissent, carnes suas furibandi devorare, clamare et dicere cœperunt: Veni, angele in. corpore degens, et ope luminis tui amicos tena- brarum qui nos infestant, expelle: veni, profligator corum, qui nobis dominantur, quique superba ex- acerbahant pectora nostra, ut eum, qui eos torquebat, torqueremus: veni, qui corpore visibilis es, ut invi- sibiles mentium nostraruin tenebras propellás: veni, qui veste indutus es coriacea et materialí, ut imma- teriales et incorporeos hostes nostros, qui nos inse- quuntur, insequaris: veni, sol, et fervido tuo calore exundantem impietatis nostræ torrentein exsicea. Divinæ ignem doctrinæ tuæ nobis admoveas, qui nos, stagno gelu concreto immersos, calori restituat. Veni, flumen divinum, sterilesque campos nostros irriga, ut virens/reflorescat semen exsiccatum, quod a te in nos decidit. Segetes, quas feceris ut tur- gescant, falce divina demete: bobys, qui sunt filii tui, vel flagellum, quod est lingua tua, tritura; illas- que eadem lingua tua ventila: brachio to divino in acervuin compone, quas etiam in horrea divina com- portes. Veni, qui e cælo effusus es, candentibusque doctrinæ tuæ prunis spinas carduorum concreina, quæ laborum tuorum semen suffocaverunt. Egredere, minister Dei, ex puteo profundo, qui lumen doctrina tuæ ex abyssis sursuin sparsisti: egredere, et in stygiam glaciem austrum lene spirantein excita. Jam in te situm est divino terram exercere aratro, quam colere autea non sinebamus, cum præsertim lucidum solem in tenebras, velut in carcerem, immisericor- diter detruserimus. - Merces sancto Illuminatori a Domino reddita. Per- oratio. · Jam vero beati laudes, pro ipsius meritis, encomio prosequi penes me non est, licet id mihi maxime sit in votis. Dicam igitur quam brevissime ea quæ postea profecto consecutus est. Fidelem servum suum sic allocutus est Creator : Euge, serve bone et fidelis, ne quid sollicitus sis do tua seminis in terras projectione: tu p'antasti, Paule alter ego antem incrementum do. Veni, intra in gandium Domini tui. Ne timeas, Moses alter, quod tibi nonnisi recens crediderint populi tu cuim me magis quam corpus tuum dilexisti. Veni, requiesce a laboribus tuis, nove Daniel: nuptialem ingredere thalamum, quem tibi antea pollicitus eram. Veni, sedem accipe inter apostolos, apostole alter, qui verbum veritatis genti superbæ annuntiasti : inter angelorum agmina colloceris, qui vitam illorum in terris emulatus es. Veni, et cuni patriarchis princeps esto: planteris ut palma squeta in domo Domini, et in atris Dei floreas. Veni, coronaberis cụm niartyri- bus, lætaberisque cuin iis, qui pro mne tormenta passi sunt : veni in aulam nuptiarum mearum. Veni, gau- dio inter cœnobitarum choros exsultabis, qui non modo dilexisti montes et deserta, sed cruci etiam jugiter confixus fuisti mecum; idcirco angelorum neorum ad te inittam aginina, teque ad me recipiam. Et quia portasti jugiter crucem tuam et venisti post me, ego introducam te in paradisum, in quem latro per crucem suam introivit. Beatus es tu, inter Ec- clesie patriarchas, pater sancte. Olim angelus in corpore, nunc incorporeus inter incorporcos versa- ris. Beatus, optime præsul, qui oves Regis tui per- ditas, et quæ sine ovili erant, repetiisti, adduxisti, et in atria ejus collegisti. Beatus cs tu, qui luporum