των αντιμισθίας, ἀποτρυγήσομεν δὲ καὶ τοὺς τῆς Α ἐπιεικείας καρπούς. "Οτι δὲ ἀσάλευτον ἕξομεν τὴν παρὰ Θεῷ μονὴν, καὶ τῶν ἅπαξ δοθησομένων παρ' αὐτοῦ κλήρων, καὶ οὐδεὶς ἂν ἐκπέμψειε τοὺς ἐν αὐτ τοῖς γεγονότας, σαφηνίζει λέγων· Καταφυτεύσω αὐτοὺς ἐπὶ τῆς γῆς αὐτῆς, ἧς ἔδωκα αὐτοῖς, λέγει Κύριος ὁ Θεός. » Αμεταμέλητα γὰρ τὰ χαρίσματα ἡ Ἐκκλησία τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἐν βεβαίῳ κεισόμεθα παν τὸς ἀγαθοῦ, καθηγητὴν καὶ πανηγυριάρχην αὐτὸν ἔχοντες τὸν Χριστόν. ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΕΞΗΓΗΣΙΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑΤΙΚΗ ΕΙΣ ΤΟΝ ΠΡΟΦΗΤΗΝ ΑΒΔΙΟΥ. ΠΡΟΟΙΜΙΟΝ. Δ'. 'Αδδίου δὴ πάλιν προφητεύειν μὲν ἔοικεν ἐν καιροῖς, καθ' οὓς Ἰωήλ, μονονουχὶ δὲ διέλαχε πρὸς αὐτὸν τὴν ὅρασιν, καὶ μερίζεται τὸ διήγημα. Ὁ μὲν γὰρ Ἰωὴλ ἐπ' αὐτοῖς ἤδη τέρμασι τῆς ἑαυτοῦ προ- φητείας, ο Αίγυπτος, φησὶν, εἰς ἀφανισμὸν ἔσται, καὶ Ἰδουμαία εἰς πεδίον ἀφανισμοῦ ἐξ ἀδικιῶν υἱῶν Ἰούδα, ἀνθ' ὧν ἐξέχεαν αἷμα δίκαιον ἐν τῇ γῇ αὐτ τῶν. » Ο δὲ τῆς Ἰδουμαίας τὸν ἀφανισμὸν τίνα τε τρόπον, καὶ ὅπως ἔσται κατὰ καιροὺς, ἀφηγεῖται λεπτῶς. Ἐπειδὴ δὲ τοῖς ἐντευξομένοις τῇ τοῦ βι- βλίου συγγραφή λυσιτελὲς τὸ ἀναμαθεῖν ἀκριβῶς καὶ πρό γε τῶν ἄλλων, τίς μὲν ἔστιν ἡ Ἰδουμαία, τί δὲ τὸ συμβὰν αὐτῇ, καὶ τοῦ δὴ χάριν ταῖς ἐκ θείας ὀργῆς ὑπενήνεκται συμφοραῖς, φέρε λέγωμεν, ὡς ἔνι τὰ τοιάδε σαφῶς τοῖς φιλομαθέσι καταλεπτύνον COMMENTARIUS IN ABDIAM PROPHETAM. nos mansionem apud Deum habituros, et data somel ab ipso haereditate, neminem ejus compotes eje- cturum declarat, dicens : « Plantabo eos in terra eð- rum quam dedi eis, dicit Dominus Deus. › Dona enim quorum pœnitere non potest, sunt Ecclesia Dei. Et in stabilitate omnis boni, ducem et princi pem panegyricæ nostræ celebritatis Christum ipsum habentes, collocabimur. tis fructus demetemss. Fixam autem et stabilem S. P. N. CYRILLI ALEXANDRIE ARCHIEPISCOPI, IN ABDIAM PROPHETAM COMMENTARIUS. Joel 11, 19. B PROOEMIUM. vaticinatum et probable, qui etiam propemodumn eamdem cum ipso visionem sortitur, et in exposi tione communicat. Joel siquidem in extremo pro- phetia stree, Ægyptus, inquit, in perditionen erit, et Idumæ in campum desolationis, ex iniquitatibus filiorum Juda, pro eo quod effuderunt sanguinein justum in terra sua ". › Hic autem Idumææ desola- tionem, qua via, et quo modo suo tempore eventura sit, accurate commemorat. Quia vero lectoribus proderit diligenter et ante alia cognoscere, qu nam sit Idumæa, et quid ei contigerit, et quam ob causam a Deo irato diris casibus subjecta fuerit, age, hæc omnia perspicue subtiliterque discendi stu- diosis, quantum in nobis erit, exponamus. (1) [Idu- (1) Uncinis clausa desunt in Greco. 1. Abdiam deinceps eodem sæenio quo et Joelem

Α τες. Ἐπειδὴ γὰρ Εδώμ ὠνόμασται, τουτέστιν, γήινος, διά τοι τὸ ἀποδόσθαι τὰ πρωτοτόκια, καὶ ἀλη γῆσαι μὲν τῆς ἐντεῦθεν ὀφειλομένης αὐτῷ τιμής, βρώσεως δὲ μιᾶς, καὶ τοῦτο εὐτελεστάτης, ἀνθελέσθαι παράθεσιν, ταύτῃτοι καὶ Ἰδουμαίους ὠνόμαζον τοὺς ἐξ αὐτοῦ γεγονότας. Καλεῖται δὲ τῶν Ιδουμαίων ή χώρα [Σὴρ] καὶ Θαιμάν· καὶ Σὴρ μὲν διὰ τὸ λέγεσθαι δε σεῖς τοὺς κατοικοῦντας αὐτήν· δασὺς δὲ καὶ Ἡσαν· τετρίχωτο γάρ, Σὴρ δὲ τρίχωσις, ἤτοι τριχωτός ἑρμηνεύεται. "Ην δὲ καὶ ὄρος ἐν τῇ χώρᾳ Σήρ. Θαι μὰν δὲ δὴ πάλιν, διὰ τὸ εἶναι νοτιωτάτην. Νότος δὲ ὁ Θαιμὰν κατὰ Ἑβραίων φωνήν. Δοκεῖ δὲ τισιν εἰρή σθαι Θαιμὰν καὶ δι' ἑτέραν αἰτίαν. Φασὶ γὰρ ἔτι γέ- γονεν υἱὸς τοῦ Ἡσαῦ κατὰ καιροὺς Ελιφάς, ἐκ δὲ τοῦ Ἐλιφὰς ὁ Θαιμάν, ἐξ οὗ καὶ ἡ χώρα Θαιμάν. Β 'Απόχρη μὲν ταῦτα περὶ τῆς Ἰδουμαίας, καὶ τῶν ἐν αὐτῇ. Απολώλασι δὲ δι' αἰτίαν τοιαύτην. Πολιορκού μένης γὰρ τῆς Ἱερουσαλὴμ ὑπὸ τοῦ Ναβουχοδονό σορ, καὶ ἐν τοῖς ἐσχάτοις ἡκούσης κακοῖς· ἔπιστον γὰρ ἀναρίθμητοι τοῖς τῶν ἐθνῶν δαπανώμενοι ξίφεπ· μόλις τινὲς ἀνεσώζοντο, καὶ εἰς τὰς τῶν ὁμόρων ἐθνῶν χώρας ἀπεκομίζοντο. Κατέβαινον δὲ οἱ πλεῖ στοι μάλιστα τῶν ἐξ Ἰσραὴλ εἰς τὴν Ἰδουλείαν, ὅμορον οὖσαν αὐτοῖς, οντό τε ὅτι καὶ συναλγήσους, ὡς ἀδελφοῖς, καὶ τῆς ἐξ αἵματος ἀγχιστείας διαμε μνήσονται καὶ ἀθλίως πεπραχόσι χαριοῦνται τὰς ἐπικουρίας. Οἱ δὲ, καίτοι κατοικτεῖραι δέον ὡς ἀδελ φούς, ἀπεδέχοντο μὲν οὐκ εἰς τὴν ἑαυτῶν, ἀπέσφαττον δὲ, τὰς τῆς Ἰδουμαίας εκβολας ληστρικῷ περιθέοντες τρόπῳ, τεθορυβημένους τε καὶ κατεπτηχότας αρχά ζοντες· ἦσαν δὲ οὕτως ἀπάνθρωποι ὡς, καὶ αὐτὴν ὑπερβάλλεσθαι την Βαβυλωνίων τὴν ἀγριότητα. Επῄεσαν γὰρ, ὡς ἔφην, ἀπολλυμένοις, ἐπιτωθάζω τες καὶ πανηγύρεως ἀφορμὴν τὰς τῶν ὁμαιμόνων ποιούμενοι συμφοράς. Απῴχοντο μὲν οὖν εἰς τὴν Περσῶν τε καὶ Μήδων Ἰουδαῖοι τοτηνικάδε. Επειδή δὲ πεπερασμένων ἤδη τῶν ἑβδομήκοντα ἐτῶν κατ ηλέει Θεός· ἀνεκομίζοντο γὰρ εἰς τὴν Ἰουδαίαν στου δὴν ἐποιοῦντο, τήν τε πόλιν αὐτὴν ἀναδείμασθαι, καὶ τὸν ἐν αὐτῇ πάλιν ἀνεγείραι νεών. 'Αλλ' Ιδουμαίος πάλιν οἱ ἀδελφοὶ, καὶ γείτονες κατεδάκνοντο τῷ φθόνῳ, καὶ τῶν τοιούτων εγχειρημάτων ἀπείργειν ήθελον, συναγείροντες τοὺς ὁμόφρονας, καὶ περιοικοῦντας βαρβάρους, καὶ δὴ καὶ εἰς μάχην ξεσαν. Πεπτώκαι δὲ καὶ ἀπολώλασιν ἐν τῇ κοιλάδι τοῦ Ἰωσαφάτ, Θεοῦ προασπίζοντος τῶν ἐξ Ισραήλ. Ἐπειδὴ δὲ τῶν ἀλλο φύλων φορτικώτεροι γεγόνασιν Ιδουμαίοι, κατέδρα- μον αὐτῶν τὴν χώραν οἱ ἐξ Ισραήλ, καὶ ἀπέκτειναι μὲν τοὺς ἐν αὐτῇ, τρυμαλιὰς δὲ πετρῶν, καὶ σπη λαίων, καὶ γῆς καταδύσεις διερευνώμενοι τοὺς εὐω ρισκομένους ἀπέσφαττον. ΚΕΦΑΛ. ΜΟΝΟΜΕΡΕΣ. Ορασις ᾿Αβδίου. Τάδε λέγει Κύριος ὁ Θεὸς τῇ Ιδουμαίᾳ· 'Ακοὴν ἤκουσα παρά Κυρίου, καὶ περιοχὴν εἰς τὰ ἔθνη ἐξαπέστειλεν· ἀνάστητε, καὶ ἐξαναστῶμεν ἐπ' αὐτὴν εἰς πόλεμον. S. CYRILLI ALEXANDRINI ARCHIEP. 1.8% mai itaque vocantur et sunt Esau posteri.] Quoniamn enim Edom nominatus est, hoc est, terrenus, quia scilicet primogenita vendidit, et honorem qui inde ipsi debebatur contempsit, et escam sibi unam, eamque vilissimam apponi maluit ", hac de causa item ex eo propagatos Idumæos nuncuparunt. Vocatur praeterea Idumæorum regio Seir, et Thæ- man : Seir quidem, quod indigenæ, ut fertur, hirsuti essent, qualis et Esau fuit; pilis enim undique co- opertus erat 1, Seir autem pilorum emissio, sive pilo- sus, Latine redditur. Erat etiam mons in regione Seir nomine. Thæman insuper vocatur, quod ad austrum maxime spectet. Auster porro Hebræis est Thaman. Putant nonnulli Thæman alia quoque de causa dictam esse. Aiunt enim filium Esau olim fuisse Eliphaz; ex hoc natum Thæeman, a quo regioni nomen inditum. Hæc de Idumæa et incolis ejus dicta sufficiant. Perierunt autem talem ob causan. Ob- sessa Hierosolyma a Nabuchodonosor et in extre- mam delapsa miseriam, occumbebant etenim innu- meri, gentium gladiis confecti, vix aliqui salutem retinuerunt, qui in gentium vicinarum regiones se contulerunt. Plurimi porro Israelitarum in Idumæam ipsis finitimam descendebant, et ut fratribus com- passuros, sanguineque conjunctorun memores fore, et aflictis opem impensuros arbitrabantur. Ast illi, cum tanquam fratrum misereri debuissent, ne in provinciam quidem eos admittebant, et latronum more exitus ac fines Idumææ circumcursantes, territosque et consternatos raplantes occidebant, inmanitateque sua ipsam Babyloniorum feritatem superabant. Perditos enim invadebant, ut dixi, irri- debant, et clades consanguineorum panegyricæ cu- jusdam lætitiæ occasionem faciebant. Judæi igitur in Persidem et Mediam tunc captivi abierunt. Ubi autem Deus elapsis jam septuaginta hebdonadibus misertus est, in Judæam redierunt, urbemque ipsam reædificare et templum ejus de integro excitare stu- duerunt. At enim Idumæi iterum, licet fratres et vicini, invidia stimulati istiusmodi cœpta disturbare alque impedire volebant, ejusdem animi barbaros vicinos sibi asciscentes. Quinetiam manus conse- ruerunt. In valle autem Josaplat, Deo pro Israelitis propugnante, occubuerunt ac perierunt. Postquam vero atrocius quam alienigenæ Israelitas Idumæi D vexarunt, ipsi eorum regionem incursantes, incolas occiderunt, et cava petrarum, et speluncas, et recessus terræ sive latibula pervestigantes, quotquot inventos neci dederunt. CAP. UNICUM. VERS. 1. Visio Abdia. Hæc dicit Dominus Deus Idumae: Auditum audiri a Domino, et munitionem in gentes misit; surgite, et consurgamus contra eam in pralium. Gen. xxv, 30. ibid., 25. C

Α τες. Ἐπειδὴ γὰρ Εδώμ ὠνόμασται, τουτέστιν, γήινος, διά τοι τὸ ἀποδόσθαι τὰ πρωτοτόκια, καὶ ἀλη γῆσαι μὲν τῆς ἐντεῦθεν ὀφειλομένης αὐτῷ τιμής, βρώσεως δὲ μιᾶς, καὶ τοῦτο εὐτελεστάτης, ἀνθελέσθαι παράθεσιν, ταύτῃτοι καὶ Ἰδουμαίους ὠνόμαζον τοὺς ἐξ αὐτοῦ γεγονότας. Καλεῖται δὲ τῶν Ιδουμαίων ή χώρα [Σὴρ] καὶ Θαιμάν· καὶ Σὴρ μὲν διὰ τὸ λέγεσθαι δε σεῖς τοὺς κατοικοῦντας αὐτήν· δασὺς δὲ καὶ Ἡσαν· τετρίχωτο γάρ, Σὴρ δὲ τρίχωσις, ἤτοι τριχωτός ἑρμηνεύεται. "Ην δὲ καὶ ὄρος ἐν τῇ χώρᾳ Σήρ. Θαι μὰν δὲ δὴ πάλιν, διὰ τὸ εἶναι νοτιωτάτην. Νότος δὲ ὁ Θαιμὰν κατὰ Ἑβραίων φωνήν. Δοκεῖ δὲ τισιν εἰρή σθαι Θαιμὰν καὶ δι' ἑτέραν αἰτίαν. Φασὶ γὰρ ἔτι γέ- γονεν υἱὸς τοῦ Ἡσαῦ κατὰ καιροὺς Ελιφάς, ἐκ δὲ τοῦ Ἐλιφὰς ὁ Θαιμάν, ἐξ οὗ καὶ ἡ χώρα Θαιμάν. Β 'Απόχρη μὲν ταῦτα περὶ τῆς Ἰδουμαίας, καὶ τῶν ἐν αὐτῇ. Απολώλασι δὲ δι' αἰτίαν τοιαύτην. Πολιορκού μένης γὰρ τῆς Ἱερουσαλὴμ ὑπὸ τοῦ Ναβουχοδονό σορ, καὶ ἐν τοῖς ἐσχάτοις ἡκούσης κακοῖς· ἔπιστον γὰρ ἀναρίθμητοι τοῖς τῶν ἐθνῶν δαπανώμενοι ξίφεπ· μόλις τινὲς ἀνεσώζοντο, καὶ εἰς τὰς τῶν ὁμόρων ἐθνῶν χώρας ἀπεκομίζοντο. Κατέβαινον δὲ οἱ πλεῖ στοι μάλιστα τῶν ἐξ Ἰσραὴλ εἰς τὴν Ἰδουλείαν, ὅμορον οὖσαν αὐτοῖς, οντό τε ὅτι καὶ συναλγήσους, ὡς ἀδελφοῖς, καὶ τῆς ἐξ αἵματος ἀγχιστείας διαμε μνήσονται καὶ ἀθλίως πεπραχόσι χαριοῦνται τὰς ἐπικουρίας. Οἱ δὲ, καίτοι κατοικτεῖραι δέον ὡς ἀδελ φούς, ἀπεδέχοντο μὲν οὐκ εἰς τὴν ἑαυτῶν, ἀπέσφαττον δὲ, τὰς τῆς Ἰδουμαίας εκβολας ληστρικῷ περιθέοντες τρόπῳ, τεθορυβημένους τε καὶ κατεπτηχότας αρχά ζοντες· ἦσαν δὲ οὕτως ἀπάνθρωποι ὡς, καὶ αὐτὴν ὑπερβάλλεσθαι την Βαβυλωνίων τὴν ἀγριότητα. Επῄεσαν γὰρ, ὡς ἔφην, ἀπολλυμένοις, ἐπιτωθάζω τες καὶ πανηγύρεως ἀφορμὴν τὰς τῶν ὁμαιμόνων ποιούμενοι συμφοράς. Απῴχοντο μὲν οὖν εἰς τὴν Περσῶν τε καὶ Μήδων Ἰουδαῖοι τοτηνικάδε. Επειδή δὲ πεπερασμένων ἤδη τῶν ἑβδομήκοντα ἐτῶν κατ ηλέει Θεός· ἀνεκομίζοντο γὰρ εἰς τὴν Ἰουδαίαν στου δὴν ἐποιοῦντο, τήν τε πόλιν αὐτὴν ἀναδείμασθαι, καὶ τὸν ἐν αὐτῇ πάλιν ἀνεγείραι νεών. 'Αλλ' Ιδουμαίος πάλιν οἱ ἀδελφοὶ, καὶ γείτονες κατεδάκνοντο τῷ φθόνῳ, καὶ τῶν τοιούτων εγχειρημάτων ἀπείργειν ήθελον, συναγείροντες τοὺς ὁμόφρονας, καὶ περιοικοῦντας βαρβάρους, καὶ δὴ καὶ εἰς μάχην ξεσαν. Πεπτώκαι δὲ καὶ ἀπολώλασιν ἐν τῇ κοιλάδι τοῦ Ἰωσαφάτ, Θεοῦ προασπίζοντος τῶν ἐξ Ισραήλ. Ἐπειδὴ δὲ τῶν ἀλλο φύλων φορτικώτεροι γεγόνασιν Ιδουμαίοι, κατέδρα- μον αὐτῶν τὴν χώραν οἱ ἐξ Ισραήλ, καὶ ἀπέκτειναι μὲν τοὺς ἐν αὐτῇ, τρυμαλιὰς δὲ πετρῶν, καὶ σπη λαίων, καὶ γῆς καταδύσεις διερευνώμενοι τοὺς εὐω ρισκομένους ἀπέσφαττον. ΚΕΦΑΛ. ΜΟΝΟΜΕΡΕΣ. Ορασις ᾿Αβδίου. Τάδε λέγει Κύριος ὁ Θεὸς τῇ Ιδουμαίᾳ· 'Ακοὴν ἤκουσα παρά Κυρίου, καὶ περιοχὴν εἰς τὰ ἔθνη ἐξαπέστειλεν· ἀνάστητε, καὶ ἐξαναστῶμεν ἐπ' αὐτὴν εἰς πόλεμον. S. CYRILLI ALEXANDRINI ARCHIEP. 1.8% mai itaque vocantur et sunt Esau posteri.] Quoniamn enim Edom nominatus est, hoc est, terrenus, quia scilicet primogenita vendidit, et honorem qui inde ipsi debebatur contempsit, et escam sibi unam, eamque vilissimam apponi maluit ", hac de causa item ex eo propagatos Idumæos nuncuparunt. Vocatur praeterea Idumæorum regio Seir, et Thæ- man : Seir quidem, quod indigenæ, ut fertur, hirsuti essent, qualis et Esau fuit; pilis enim undique co- opertus erat 1, Seir autem pilorum emissio, sive pilo- sus, Latine redditur. Erat etiam mons in regione Seir nomine. Thæman insuper vocatur, quod ad austrum maxime spectet. Auster porro Hebræis est Thaman. Putant nonnulli Thæman alia quoque de causa dictam esse. Aiunt enim filium Esau olim fuisse Eliphaz; ex hoc natum Thæeman, a quo regioni nomen inditum. Hæc de Idumæa et incolis ejus dicta sufficiant. Perierunt autem talem ob causan. Ob- sessa Hierosolyma a Nabuchodonosor et in extre- mam delapsa miseriam, occumbebant etenim innu- meri, gentium gladiis confecti, vix aliqui salutem retinuerunt, qui in gentium vicinarum regiones se contulerunt. Plurimi porro Israelitarum in Idumæam ipsis finitimam descendebant, et ut fratribus com- passuros, sanguineque conjunctorun memores fore, et aflictis opem impensuros arbitrabantur. Ast illi, cum tanquam fratrum misereri debuissent, ne in provinciam quidem eos admittebant, et latronum more exitus ac fines Idumææ circumcursantes, territosque et consternatos raplantes occidebant, inmanitateque sua ipsam Babyloniorum feritatem superabant. Perditos enim invadebant, ut dixi, irri- debant, et clades consanguineorum panegyricæ cu- jusdam lætitiæ occasionem faciebant. Judæi igitur in Persidem et Mediam tunc captivi abierunt. Ubi autem Deus elapsis jam septuaginta hebdonadibus misertus est, in Judæam redierunt, urbemque ipsam reædificare et templum ejus de integro excitare stu- duerunt. At enim Idumæi iterum, licet fratres et vicini, invidia stimulati istiusmodi cœpta disturbare alque impedire volebant, ejusdem animi barbaros vicinos sibi asciscentes. Quinetiam manus conse- ruerunt. In valle autem Josaplat, Deo pro Israelitis propugnante, occubuerunt ac perierunt. Postquam vero atrocius quam alienigenæ Israelitas Idumæi D vexarunt, ipsi eorum regionem incursantes, incolas occiderunt, et cava petrarum, et speluncas, et recessus terræ sive latibula pervestigantes, quotquot inventos neci dederunt. CAP. UNICUM. VERS. 1. Visio Abdia. Hæc dicit Dominus Deus Idumae: Auditum audiri a Domino, et munitionem in gentes misit; surgite, et consurgamus contra eam in pralium. Gen. xxv, 30. ibid., 25. C

Ι. Ὅλον ἡμῖν τῆς αὐτοῦ προφητείας ἐν τούτοις, Α ήγουν τῆς δράσεως διερμηνεύει τὸν σκοπὸν, καὶ ὅποι ποτέ βλέπει διατρανοί. Οτι γὰρ ἐπὶ τοῖς ἔσεσθαι μέλλουσι κατὰ τῆς Ιδουμαίας ἡ ὅρασις αὕτη, πειρά ται πληροφορεῖν. Ἐμπεδοῖ γὰρ πρὸς πίστιν τους ἀκροωμένους, καὶ ὅτι πάντη τε καὶ πάντως συμβή σετα: τὸ λαλούμενον, ἀναπείθειν πειρᾶται, λέγων· ὡς ἥκιστα μὲν αὐτοῦ, Θεοῦ δὲ μᾶλλον εἶεν οἱ λόγοι. Έρη τοίνυν ἀκοὴν ἀκοῦται περὶ Θεοῦ κατὰ τῆς Ιδουμαίας. Καὶ τὶς ἂν νοοῖτο πάλιν εὐθὺς αὐτὸς διεσάφησεν, προσθείς, ὅτι περιοχὴν εἰς τὰ ἔθνη ἐξ απέστειλεν. Εθνη δὲ ποῖα τὰ τῆς Ἰδουμαίας. Κατ' αὐτῶν γὰρ ἀπεστάλθαι φησὶ τὴν περιοχήν, ἤτοι που λιορκίαν, ήγουν τὸν συγκλεισμόν, τοῦ θείου κρίμα τος συνωθοῦντος ἀναγκαίως εἰς τὸ παθεῖν τὴν ἐρή- μωσιν. Η καὶ καθ᾽ ἕτερον τρόπον. Τοῖς γὰρ ἔθνεσι τοῖς Β κύκλῳ τῆς Ἰδουμαίας προστέταχε ποιεῖσθαι τὴν πε ριοχήν, ἤτοι τὴν πολιορκίαν. Προστέταχε δὲ οὐχὶ πάντη ἐναργῶς, ἀλλ᾽ οἷον διανιστὰς ὡς Θεὸς, καὶ καταθή- γων ἐπ' αὐτούς, & καὶ τοῖς θείοις αναπεπεισμένο νεύματι προτροπάδην ἀλλήλοις μονονουχι διακεκρα- γάτα φησίν· 'Ανάστητε, καὶ ἐξαναστῶμεν ἐπ' αὐτὴν εἰς πόλεμον. Συνεισβεβλήκασι γὰρ τοῖς ἐξ Ισραήλ καταδῃοῦσι τὴν Ιδουμαίαν καὶ τὰ περίοικα τῶν Εθνών. Ἰδοὺ ὀλιγοστὸν δέδωκά σε ἐν τοῖς ἔθνεσιν, ἡτιμωμένος εἶ σὺ σφόδρα. Υπερηφανία τῆς καρ δίας σου ἐπῆρε σε κατασκηνοῦντα ἐν ταῖς ἐπαῖς τῶν πετρῶν, ὑψῶντα κατοικίαν σου, λέγοντα ἐν καρδίᾳ σου· Τίς κατάξει με ἐπὶ τὴν γῆν; Ἐὰν μετεωρισθῇς ὡς ἀετὸς, καὶ ἐὰν ἀναμέσον τῶν ἄστρων τῆς νοσσιάν σου, ἐκεῖθεν κατάξω σε, λέγει Κύριος. Γ΄. Ὀλιγοστὸν αὐτὸν ἐν τοῖς ἔθνεσι τεθεῖσθαί φησι καὶ ἡτιμημένον διὰ τὸ παντελῶς εὐαριθμήτους γενέ- σθαι εἰ πρὸς τῶν ἐπιόντων τὴν πληθὺν συγκρίνοιντο. Πλείστοι γάρ, ὡς ἔφην, οἱ κατ' αὐτῶν τεθηγμένοι. Η ὀλιγοστούς γενέσθαι φησὶν, ὡς δαπανήσαντος τοῦ πολέμου, καὶ εἰς ὀλίγον περιστήσαντος τὸ γένος αὐ τοῖς. Ἐκ πολλῆς δὲ ἄγαν ἀβελτηρίας διακένοις και χρῆσθαι φυσήμασιν ὁ προφητικὸς ἡμῖν ὑπεμφαίνει λόγος. Πετο γὰρ δυσάλωτος εἶναι τοῖς ἐχθροῖς, οὐ διά γε τὴν ἐγοῦσαν ἀλκὴν αὐτῷ, καὶ τὸ ἐν πολέμοις εὐτεχνὲς, ἀλλ' ὅτι τὸ τραχύ, καὶ δύσβατον τῆς χώρας αποχρήσειν ἔμελλε πρὸς σωτηρίαν αὐτοῖς. Οχθος γὰρ ἦσαν πανταχῆ, καὶ πετρῶν ἀκρωνυχίας δεινὸν κατεκνεύουσαι καὶ βουνῶν ἀγριότης, καὶ ὁρῶν ὑψώ ματα. Τί οὖν, φησί, τῆς τῶν ἐπιόντων χειρός κατα λαζονεύεσθε; Εἰ γὰρ καὶ κατῴκησας ἐν χώρα πολύ ιαχούσῃ τα δύσβατον, ἡρμένη τε ὑψοῦ, κἂν εἰ γένοι τις ἀετὸς, οἷον ἐν περίοις αὐτοῖς τὴν καλιὰν ἔχων, ὑπερβολικὸς δὲ πάλιν ὁ λόγος, ἀλλ᾽ οὖν ἐκεῖθεν κατ αρθήσῃ Θεοῦ κατασύροντος· ἀδυνατεῖ γὰρ αὐτῷ παντελῶς οὐδέν. Εἰ κλέπται εἰσῆλθον πρὸς σέ, ή λησταί νυκ- τός, ποῦ ἂν ἀπεῤῥίφης; Οὐκ ἂν ἔκλεψαν τα ἱκανὰ ἑαυτοῖς; Καὶ εἰ τρυγηταὶ εἰσῆλθον πρὸς COMMENTARIUS IN ABDIAM PROPHETAM. It. Hisce verbis totum prophetiæ, sive visionis snæ, scopum et consilium nobis explanai, et quorsum spectet declarat. Nititur enim nobis fidem facere, hanc visionem esse de iis qui Idumæam hostiliter agressuri sint. Corroborat quippe audientes ad fidem, et quod loquitur, omnibus modis re ipsa eventurum vult persuadere, dum ait, minime sua, sed Dei potius esse verba. Dicit igitur, auditum sẹ auslisse a Dup adversum Idumæam. Et rursum, quæ auditio intellir geuda sit, confestim ipse exponit, addendo obsidior nem in gentes misisse. Gentes qualescunque per Idumæam accipe. Contra has enim munitionem, obsidionem, sive conclusionem. minisse affirmai, divino judicio eas ad vastitatem ac solitudinem necessario patiendem compellente. Αut alio iles modo : genibus in circuit Idumere munitionem, D PATROL. GR. LXXI. sive obsidionem, imperavit. Imperavit autem nou prorsus manifeste, sed velut exsuscitans, ut Deus, et acuens in kdunixos; quas et divino nutu ae volun- late persuasas, tantum non vicissim se impellendo damasse dicit : Surgite, et consergamus adversus ipsam in praelium. Simul enim cum traditis ldu- mœam ferro igaique vastantibus vicium illis gantes irruerunt. VERS. 2-4. Ecce parvulum dedi le in gentibus, inhonoratus tu es valde. Superbia cordis tui elevavit te, habitantem in foraminibus petrarum, exaltantem habitaculum tuum, dicentem in corde tuo : Quis me deducet in terram? Si exaltatus fueris sicut aquila, et si inter sidera posueris nidum tuum, inde døducam · te, dicit Dominus. III. Parvolam eam in gentibus positum et despi, cabilem esse dicit, quia paucissimal plane sint, si cum adorientium multitudine conferantur. Etenim adversum eos concitati, numèrum, ut dixi, efficient maximum. Ant ideo admodum paucos esse ait, quia genus eorum bello absumptum et ad exiguitatem redactum sit. Præ magna autem dementia inani eos arrogantia infalos propheticus sermo nobis demon- strat. Rebantur cuim se expugnari, et capi ab hostibus non posse : non propter vires quibus pollerent, et scientiam militarem, sed quia regioni aspera, ascensu que dilicitin loca ad salutem cortite tuendam sufficerent. Tumuli enim erant ubique, et rupes horribiliter a summe impendentes, et colles asperi, et montes præcelsi. Quid ergo, inquit, hostium arma gloriandu contemnitis? Tametsi enſm sortitus es regionem, valde invinm, editam et excel- sam, etiamsi føres aquila, haberesque velut in aerd niðum kuum, hyperbolica rursum est oratio, tamen Deo, qui potest plane omnia, inde detraheinte deter baberis, Vers. 5, 6. Si ſures introšissent ad te, vel latrones nocľu, ubi projectus esses? Nonne furali essent suji- cientia sibi? Et si vindemiatores introiissent

Ι. Ὅλον ἡμῖν τῆς αὐτοῦ προφητείας ἐν τούτοις, Α ήγουν τῆς δράσεως διερμηνεύει τὸν σκοπὸν, καὶ ὅποι ποτέ βλέπει διατρανοί. Οτι γὰρ ἐπὶ τοῖς ἔσεσθαι μέλλουσι κατὰ τῆς Ιδουμαίας ἡ ὅρασις αὕτη, πειρά ται πληροφορεῖν. Ἐμπεδοῖ γὰρ πρὸς πίστιν τους ἀκροωμένους, καὶ ὅτι πάντη τε καὶ πάντως συμβή σετα: τὸ λαλούμενον, ἀναπείθειν πειρᾶται, λέγων· ὡς ἥκιστα μὲν αὐτοῦ, Θεοῦ δὲ μᾶλλον εἶεν οἱ λόγοι. Έρη τοίνυν ἀκοὴν ἀκοῦται περὶ Θεοῦ κατὰ τῆς Ιδουμαίας. Καὶ τὶς ἂν νοοῖτο πάλιν εὐθὺς αὐτὸς διεσάφησεν, προσθείς, ὅτι περιοχὴν εἰς τὰ ἔθνη ἐξ απέστειλεν. Εθνη δὲ ποῖα τὰ τῆς Ἰδουμαίας. Κατ' αὐτῶν γὰρ ἀπεστάλθαι φησὶ τὴν περιοχήν, ἤτοι που λιορκίαν, ήγουν τὸν συγκλεισμόν, τοῦ θείου κρίμα τος συνωθοῦντος ἀναγκαίως εἰς τὸ παθεῖν τὴν ἐρή- μωσιν. Η καὶ καθ᾽ ἕτερον τρόπον. Τοῖς γὰρ ἔθνεσι τοῖς Β κύκλῳ τῆς Ἰδουμαίας προστέταχε ποιεῖσθαι τὴν πε ριοχήν, ἤτοι τὴν πολιορκίαν. Προστέταχε δὲ οὐχὶ πάντη ἐναργῶς, ἀλλ᾽ οἷον διανιστὰς ὡς Θεὸς, καὶ καταθή- γων ἐπ' αὐτούς, & καὶ τοῖς θείοις αναπεπεισμένο νεύματι προτροπάδην ἀλλήλοις μονονουχι διακεκρα- γάτα φησίν· 'Ανάστητε, καὶ ἐξαναστῶμεν ἐπ' αὐτὴν εἰς πόλεμον. Συνεισβεβλήκασι γὰρ τοῖς ἐξ Ισραήλ καταδῃοῦσι τὴν Ιδουμαίαν καὶ τὰ περίοικα τῶν Εθνών. Ἰδοὺ ὀλιγοστὸν δέδωκά σε ἐν τοῖς ἔθνεσιν, ἡτιμωμένος εἶ σὺ σφόδρα. Υπερηφανία τῆς καρ δίας σου ἐπῆρε σε κατασκηνοῦντα ἐν ταῖς ἐπαῖς τῶν πετρῶν, ὑψῶντα κατοικίαν σου, λέγοντα ἐν καρδίᾳ σου· Τίς κατάξει με ἐπὶ τὴν γῆν; Ἐὰν μετεωρισθῇς ὡς ἀετὸς, καὶ ἐὰν ἀναμέσον τῶν ἄστρων τῆς νοσσιάν σου, ἐκεῖθεν κατάξω σε, λέγει Κύριος. Γ΄. Ὀλιγοστὸν αὐτὸν ἐν τοῖς ἔθνεσι τεθεῖσθαί φησι καὶ ἡτιμημένον διὰ τὸ παντελῶς εὐαριθμήτους γενέ- σθαι εἰ πρὸς τῶν ἐπιόντων τὴν πληθὺν συγκρίνοιντο. Πλείστοι γάρ, ὡς ἔφην, οἱ κατ' αὐτῶν τεθηγμένοι. Η ὀλιγοστούς γενέσθαι φησὶν, ὡς δαπανήσαντος τοῦ πολέμου, καὶ εἰς ὀλίγον περιστήσαντος τὸ γένος αὐ τοῖς. Ἐκ πολλῆς δὲ ἄγαν ἀβελτηρίας διακένοις και χρῆσθαι φυσήμασιν ὁ προφητικὸς ἡμῖν ὑπεμφαίνει λόγος. Πετο γὰρ δυσάλωτος εἶναι τοῖς ἐχθροῖς, οὐ διά γε τὴν ἐγοῦσαν ἀλκὴν αὐτῷ, καὶ τὸ ἐν πολέμοις εὐτεχνὲς, ἀλλ' ὅτι τὸ τραχύ, καὶ δύσβατον τῆς χώρας αποχρήσειν ἔμελλε πρὸς σωτηρίαν αὐτοῖς. Οχθος γὰρ ἦσαν πανταχῆ, καὶ πετρῶν ἀκρωνυχίας δεινὸν κατεκνεύουσαι καὶ βουνῶν ἀγριότης, καὶ ὁρῶν ὑψώ ματα. Τί οὖν, φησί, τῆς τῶν ἐπιόντων χειρός κατα λαζονεύεσθε; Εἰ γὰρ καὶ κατῴκησας ἐν χώρα πολύ ιαχούσῃ τα δύσβατον, ἡρμένη τε ὑψοῦ, κἂν εἰ γένοι τις ἀετὸς, οἷον ἐν περίοις αὐτοῖς τὴν καλιὰν ἔχων, ὑπερβολικὸς δὲ πάλιν ὁ λόγος, ἀλλ᾽ οὖν ἐκεῖθεν κατ αρθήσῃ Θεοῦ κατασύροντος· ἀδυνατεῖ γὰρ αὐτῷ παντελῶς οὐδέν. Εἰ κλέπται εἰσῆλθον πρὸς σέ, ή λησταί νυκ- τός, ποῦ ἂν ἀπεῤῥίφης; Οὐκ ἂν ἔκλεψαν τα ἱκανὰ ἑαυτοῖς; Καὶ εἰ τρυγηταὶ εἰσῆλθον πρὸς COMMENTARIUS IN ABDIAM PROPHETAM. It. Hisce verbis totum prophetiæ, sive visionis snæ, scopum et consilium nobis explanai, et quorsum spectet declarat. Nititur enim nobis fidem facere, hanc visionem esse de iis qui Idumæam hostiliter agressuri sint. Corroborat quippe audientes ad fidem, et quod loquitur, omnibus modis re ipsa eventurum vult persuadere, dum ait, minime sua, sed Dei potius esse verba. Dicit igitur, auditum sẹ auslisse a Dup adversum Idumæam. Et rursum, quæ auditio intellir geuda sit, confestim ipse exponit, addendo obsidior nem in gentes misisse. Gentes qualescunque per Idumæam accipe. Contra has enim munitionem, obsidionem, sive conclusionem. minisse affirmai, divino judicio eas ad vastitatem ac solitudinem necessario patiendem compellente. Αut alio iles modo : genibus in circuit Idumere munitionem, D PATROL. GR. LXXI. sive obsidionem, imperavit. Imperavit autem nou prorsus manifeste, sed velut exsuscitans, ut Deus, et acuens in kdunixos; quas et divino nutu ae volun- late persuasas, tantum non vicissim se impellendo damasse dicit : Surgite, et consergamus adversus ipsam in praelium. Simul enim cum traditis ldu- mœam ferro igaique vastantibus vicium illis gantes irruerunt. VERS. 2-4. Ecce parvulum dedi le in gentibus, inhonoratus tu es valde. Superbia cordis tui elevavit te, habitantem in foraminibus petrarum, exaltantem habitaculum tuum, dicentem in corde tuo : Quis me deducet in terram? Si exaltatus fueris sicut aquila, et si inter sidera posueris nidum tuum, inde døducam · te, dicit Dominus. III. Parvolam eam in gentibus positum et despi, cabilem esse dicit, quia paucissimal plane sint, si cum adorientium multitudine conferantur. Etenim adversum eos concitati, numèrum, ut dixi, efficient maximum. Ant ideo admodum paucos esse ait, quia genus eorum bello absumptum et ad exiguitatem redactum sit. Præ magna autem dementia inani eos arrogantia infalos propheticus sermo nobis demon- strat. Rebantur cuim se expugnari, et capi ab hostibus non posse : non propter vires quibus pollerent, et scientiam militarem, sed quia regioni aspera, ascensu que dilicitin loca ad salutem cortite tuendam sufficerent. Tumuli enim erant ubique, et rupes horribiliter a summe impendentes, et colles asperi, et montes præcelsi. Quid ergo, inquit, hostium arma gloriandu contemnitis? Tametsi enſm sortitus es regionem, valde invinm, editam et excel- sam, etiamsi føres aquila, haberesque velut in aerd niðum kuum, hyperbolica rursum est oratio, tamen Deo, qui potest plane omnia, inde detraheinte deter baberis, Vers. 5, 6. Si ſures introšissent ad te, vel latrones nocľu, ubi projectus esses? Nonne furali essent suji- cientia sibi? Et si vindemiatores introiissent

Ι. Ὅλον ἡμῖν τῆς αὐτοῦ προφητείας ἐν τούτοις, Α ήγουν τῆς δράσεως διερμηνεύει τὸν σκοπὸν, καὶ ὅποι ποτέ βλέπει διατρανοί. Οτι γὰρ ἐπὶ τοῖς ἔσεσθαι μέλλουσι κατὰ τῆς Ιδουμαίας ἡ ὅρασις αὕτη, πειρά ται πληροφορεῖν. Ἐμπεδοῖ γὰρ πρὸς πίστιν τους ἀκροωμένους, καὶ ὅτι πάντη τε καὶ πάντως συμβή σετα: τὸ λαλούμενον, ἀναπείθειν πειρᾶται, λέγων· ὡς ἥκιστα μὲν αὐτοῦ, Θεοῦ δὲ μᾶλλον εἶεν οἱ λόγοι. Έρη τοίνυν ἀκοὴν ἀκοῦται περὶ Θεοῦ κατὰ τῆς Ιδουμαίας. Καὶ τὶς ἂν νοοῖτο πάλιν εὐθὺς αὐτὸς διεσάφησεν, προσθείς, ὅτι περιοχὴν εἰς τὰ ἔθνη ἐξ απέστειλεν. Εθνη δὲ ποῖα τὰ τῆς Ἰδουμαίας. Κατ' αὐτῶν γὰρ ἀπεστάλθαι φησὶ τὴν περιοχήν, ἤτοι που λιορκίαν, ήγουν τὸν συγκλεισμόν, τοῦ θείου κρίμα τος συνωθοῦντος ἀναγκαίως εἰς τὸ παθεῖν τὴν ἐρή- μωσιν. Η καὶ καθ᾽ ἕτερον τρόπον. Τοῖς γὰρ ἔθνεσι τοῖς Β κύκλῳ τῆς Ἰδουμαίας προστέταχε ποιεῖσθαι τὴν πε ριοχήν, ἤτοι τὴν πολιορκίαν. Προστέταχε δὲ οὐχὶ πάντη ἐναργῶς, ἀλλ᾽ οἷον διανιστὰς ὡς Θεὸς, καὶ καταθή- γων ἐπ' αὐτούς, & καὶ τοῖς θείοις αναπεπεισμένο νεύματι προτροπάδην ἀλλήλοις μονονουχι διακεκρα- γάτα φησίν· 'Ανάστητε, καὶ ἐξαναστῶμεν ἐπ' αὐτὴν εἰς πόλεμον. Συνεισβεβλήκασι γὰρ τοῖς ἐξ Ισραήλ καταδῃοῦσι τὴν Ιδουμαίαν καὶ τὰ περίοικα τῶν Εθνών. Ἰδοὺ ὀλιγοστὸν δέδωκά σε ἐν τοῖς ἔθνεσιν, ἡτιμωμένος εἶ σὺ σφόδρα. Υπερηφανία τῆς καρ δίας σου ἐπῆρε σε κατασκηνοῦντα ἐν ταῖς ἐπαῖς τῶν πετρῶν, ὑψῶντα κατοικίαν σου, λέγοντα ἐν καρδίᾳ σου· Τίς κατάξει με ἐπὶ τὴν γῆν; Ἐὰν μετεωρισθῇς ὡς ἀετὸς, καὶ ἐὰν ἀναμέσον τῶν ἄστρων τῆς νοσσιάν σου, ἐκεῖθεν κατάξω σε, λέγει Κύριος. Γ΄. Ὀλιγοστὸν αὐτὸν ἐν τοῖς ἔθνεσι τεθεῖσθαί φησι καὶ ἡτιμημένον διὰ τὸ παντελῶς εὐαριθμήτους γενέ- σθαι εἰ πρὸς τῶν ἐπιόντων τὴν πληθὺν συγκρίνοιντο. Πλείστοι γάρ, ὡς ἔφην, οἱ κατ' αὐτῶν τεθηγμένοι. Η ὀλιγοστούς γενέσθαι φησὶν, ὡς δαπανήσαντος τοῦ πολέμου, καὶ εἰς ὀλίγον περιστήσαντος τὸ γένος αὐ τοῖς. Ἐκ πολλῆς δὲ ἄγαν ἀβελτηρίας διακένοις και χρῆσθαι φυσήμασιν ὁ προφητικὸς ἡμῖν ὑπεμφαίνει λόγος. Πετο γὰρ δυσάλωτος εἶναι τοῖς ἐχθροῖς, οὐ διά γε τὴν ἐγοῦσαν ἀλκὴν αὐτῷ, καὶ τὸ ἐν πολέμοις εὐτεχνὲς, ἀλλ' ὅτι τὸ τραχύ, καὶ δύσβατον τῆς χώρας αποχρήσειν ἔμελλε πρὸς σωτηρίαν αὐτοῖς. Οχθος γὰρ ἦσαν πανταχῆ, καὶ πετρῶν ἀκρωνυχίας δεινὸν κατεκνεύουσαι καὶ βουνῶν ἀγριότης, καὶ ὁρῶν ὑψώ ματα. Τί οὖν, φησί, τῆς τῶν ἐπιόντων χειρός κατα λαζονεύεσθε; Εἰ γὰρ καὶ κατῴκησας ἐν χώρα πολύ ιαχούσῃ τα δύσβατον, ἡρμένη τε ὑψοῦ, κἂν εἰ γένοι τις ἀετὸς, οἷον ἐν περίοις αὐτοῖς τὴν καλιὰν ἔχων, ὑπερβολικὸς δὲ πάλιν ὁ λόγος, ἀλλ᾽ οὖν ἐκεῖθεν κατ αρθήσῃ Θεοῦ κατασύροντος· ἀδυνατεῖ γὰρ αὐτῷ παντελῶς οὐδέν. Εἰ κλέπται εἰσῆλθον πρὸς σέ, ή λησταί νυκ- τός, ποῦ ἂν ἀπεῤῥίφης; Οὐκ ἂν ἔκλεψαν τα ἱκανὰ ἑαυτοῖς; Καὶ εἰ τρυγηταὶ εἰσῆλθον πρὸς COMMENTARIUS IN ABDIAM PROPHETAM. It. Hisce verbis totum prophetiæ, sive visionis snæ, scopum et consilium nobis explanai, et quorsum spectet declarat. Nititur enim nobis fidem facere, hanc visionem esse de iis qui Idumæam hostiliter agressuri sint. Corroborat quippe audientes ad fidem, et quod loquitur, omnibus modis re ipsa eventurum vult persuadere, dum ait, minime sua, sed Dei potius esse verba. Dicit igitur, auditum sẹ auslisse a Dup adversum Idumæam. Et rursum, quæ auditio intellir geuda sit, confestim ipse exponit, addendo obsidior nem in gentes misisse. Gentes qualescunque per Idumæam accipe. Contra has enim munitionem, obsidionem, sive conclusionem. minisse affirmai, divino judicio eas ad vastitatem ac solitudinem necessario patiendem compellente. Αut alio iles modo : genibus in circuit Idumere munitionem, D PATROL. GR. LXXI. sive obsidionem, imperavit. Imperavit autem nou prorsus manifeste, sed velut exsuscitans, ut Deus, et acuens in kdunixos; quas et divino nutu ae volun- late persuasas, tantum non vicissim se impellendo damasse dicit : Surgite, et consergamus adversus ipsam in praelium. Simul enim cum traditis ldu- mœam ferro igaique vastantibus vicium illis gantes irruerunt. VERS. 2-4. Ecce parvulum dedi le in gentibus, inhonoratus tu es valde. Superbia cordis tui elevavit te, habitantem in foraminibus petrarum, exaltantem habitaculum tuum, dicentem in corde tuo : Quis me deducet in terram? Si exaltatus fueris sicut aquila, et si inter sidera posueris nidum tuum, inde døducam · te, dicit Dominus. III. Parvolam eam in gentibus positum et despi, cabilem esse dicit, quia paucissimal plane sint, si cum adorientium multitudine conferantur. Etenim adversum eos concitati, numèrum, ut dixi, efficient maximum. Ant ideo admodum paucos esse ait, quia genus eorum bello absumptum et ad exiguitatem redactum sit. Præ magna autem dementia inani eos arrogantia infalos propheticus sermo nobis demon- strat. Rebantur cuim se expugnari, et capi ab hostibus non posse : non propter vires quibus pollerent, et scientiam militarem, sed quia regioni aspera, ascensu que dilicitin loca ad salutem cortite tuendam sufficerent. Tumuli enim erant ubique, et rupes horribiliter a summe impendentes, et colles asperi, et montes præcelsi. Quid ergo, inquit, hostium arma gloriandu contemnitis? Tametsi enſm sortitus es regionem, valde invinm, editam et excel- sam, etiamsi føres aquila, haberesque velut in aerd niðum kuum, hyperbolica rursum est oratio, tamen Deo, qui potest plane omnia, inde detraheinte deter baberis, Vers. 5, 6. Si ſures introšissent ad te, vel latrones nocľu, ubi projectus esses? Nonne furali essent suji- cientia sibi? Et si vindemiatores introiissent

Α σέ, οὐκ ἂν ὑπελίποντο ἐπιφυλλίδα; Πῶς ἐξη- ρευνήθη 'Πσαῦ, καὶ κατελήφθη αὐτοῦ τὰ κε- κρυμμένα ; Δ΄. Ηδη φθάσαντες εἴπομεν, ὅτι καὶ ῥωχμὰς ὁρῶν, σπήλαιά τε καὶ διασφαγὰς ἐν πέτραις, δρυ- μούς τε διερευνώμενοι τοὺς Ἰδουμαίους ἀπέσφαττον, οἱ τοῖς ἐξ Ἰσραήλ συνεισβεβληκότες, καὶ συνεπιτιθέ μενοι τῶν ἑτερογενῶν, ὡς ὀλίγους παντελώς, η μη- δένα τὸ παράπαν ἰσχύσαι διαφυγείν. Ἐπιτωθάζει δη οὖν ὁ λόγος αὐτοῖς, καὶ οἰονεί πως κατειρωνεύεται καί φησιν· Εἰ λῃστρικῆς ἐφόδου πεπείρασο, και σοι τὰ κλεπτῶν ἐπεφοίτησε γένη, οὐκ ἂν ἡρκεσαν τῷ λαβεῖν, ἅπερ ἦν εἰκὸς ἀρκέσειν αὐτοῖς ; Εἰ δὲ δὴ καὶ ἀμπέλου δίκην ἀπετρύγων τινὲς, οὐκ ἂν διέλαθεν ἡ ἐπιφυλλὶς καίτοι περιεργότατον ὄντα λίαν τῶν ἀποτρυγᾷν ειωθότων τὸν ὀφθαλμόν; Αλλ᾽ ἦν ἀνάγκη τοῦτο παθεῖν καὶ οὐχ εκοῦσιν αὐτοῖς, ὅτι τοῖς μὲν κλέπτουσιν ἀεὶ τὸ δεῖμα παρεγγυά την φυγήν, καὶ τὸ οἴχεσθαι λαθόντας, εἴ τι τῶν ἑτοίμων ἁρπάσειαν, ἀποχρῶν εἶναι δοκεῖ πρὸς θυμηδίαν αὐτοῖς. Τοῖς με μὴν τρυγῶσιν ἐμποδὼν ἀεὶ πρὸς ἐρευνας ἡ φυλλάς μὴ παραιρουμένη, καὶ ὑποκλέπτουσα τὸ λαθεῖν δυν νάμενον. ᾿Αλλὰ σοί, φησίν, ὦ Ἡσαν, τουτέστιν, ὁ ἐξ αἵματος τοῦ Ἡσαῦ, Ἰδουμαζε, τὰ χείρω παθεῖν συμβέβηκε. Κατελήφθησαν γὰρ τὰ κεκρυμμένα, καὶ διέλαθε μὲν οὐδεὶς, ἀνόνητος δὲ καὶ ἡ φυγὴ, καὶ αὐτὴ τῶν τόπων ή δυσχωρία. Εως τῶν ὁρίων σου ἐξαπέστειλαν σε. Πάντες οἱ ἄνδρες τῆς διαθήκης σου αντέστησαν στο Ἠδυνάσθησαν πρὸς σὲ ἄνδρες εἰρηνικοί σου, ἔθηκαν ένεδρα ὑποκάτω σου, οὐκ ἔστι σύνεσις ἐν αὐτοῖς. Ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνη, λέγει Κύριος, ἀπολῶ σοφοὺς ἐκ τῆς Ἰδουμαίας, καὶ σύνεση ἐξ ὅρους Ησαν. Καὶ πτοηθήσονται οι μαχηται σου, οἱ ἐκ Θαιμάν, ὅπως ἐξαρθῇ ἄνθρωπος ἐξ δρους Ἡσαν, διὰ τὴν σφαγὴν, καὶ τὴν ἀσέβειαν κατ' ἀδελφοῦ σοῦ ᾿Ιακώβ. Καλύψει σε αἰσχύνη, καὶ ἐξαρθήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα. Αφ' ἧς ἡμέρας ἀντέστης ἐξεναντίας ἐν ἡμέραις αἰχμαλωτευόν των αλλογενών δύναμιν αὐτοῦ, καὶ ἀπ τριοι εἰσῆλθον εἰς πύλας αὐτοῦ, καὶ ἐπὶ Ἱερουσαλὴμ ἔβαλον κλήρους, καὶ σὺ ἦς ὡς εἰς ἐξ αὐτῶν. Ε΄. Ὅτε κωλύειν ἤθελον τοὺς ἐξ Ἰσραὴλ οίκοδο μοῦντας τὸν ναὸν καὶ τὴν ἁγίαν πόλιν ἀνατειχίζον τας, οἱ ἐξ αἵματος Ησαῦ, ομοψυχίας συνθήκες πρὸς τοὺς περιοίκους τῶν ἐθνῶν ἐποιήσαντο, καθ άπερ είπομεν ἤδη. Ἐπειδὴ δὲ συμβέβηκεν ἀλῶναι τὴν χώραν αὐτῶν καταστρατευόντων τῶν ἐξ Ισραήλ, τότε καὶ οἱ πάλαι γνήσιοι, καὶ συνωμόται, καὶ συν ασπισταὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων γεγόνασι φορτικώτερος καταδῃοῦντες δὴ, καὶ μαχόμενοι. Ο πόλεμος τοίνυν, φησίν, « ἕως τῶν ὁρίων σου ἐξαπέστειλέ σε, ο ου μέρη τῆς σῆς ἐπεισπηδήσας χώρας, ἀλλ' ὅλην ἐλών κατακράτος, καὶ μέχρις ὅρων αὐτῶν ἀγαγὼν εἰς ἐρήμωσιν. 'Αντέστησαν δὲ, καὶ πεπολεμήκασι πρὸς σέ, φησίν, οὓς ἦν τάχα που καὶ λίαν εἰκὸς, κατά γε τὴν σὴν ἐλπίδα, καὶ ἐπαμύνεσθαι πεπονθότι σου • Αλλ' ἔθησαν ἔνεδρα ὑποκάτω σου, ο παρ' εν σα ζεσθαι προσεδόκησας. Ἐν δὲ τῷ, Οὐκ ἔστι σύνεσις S. CYRILLI ALEXANDRINI ARCHIEP. wonne reliquissent racemum? Quomodo investigatus est Esan, et deprehensa sunt ejus abscondita? IV. Jam diximus, etiam rimas montium, spelun- cas, et Iniatus petrarum et nemora scrutalos, qui cum Israelitis irruperant et homines natione diver- sos invaserant, Idumatos trucidasse, ut pauci omni- no, aut nullus penitus effugere potuerit. Irridentur ilaque, et quodammodo deluduntur, cam ait : Si expertos esses latronum irruptionem, et furum genus tibi supervenisset, annon satis habnissent auſerre quibus contenti esse potuissent? Quod si qui quasi de viso legerent uvas, nonne lateret race- mus oculum vindemiare consuetorum, quantunivis Jonge curiosissiorum? Atqui id ipsis accidere necesse foret quamvis nolentibus : nam mures timor semper B ad fugam sollicitat, et discessus occultus, si quid in promptu positum abstulerint, ad animi voluptatem illis videtur sufficere. Vindemiantibus autem semper ad scrutandum impedimento est foliorum copia non ablata, et suffurans quod latere potest. Sed tibi, inquit, o Esau, hoc est, o ex sanguine Esau pro- gnate, Idum:ce, deteriora perpeti contigit. Abscon- dita enim tua deprehensa sunt, et latuit nemo, et fuga, et ipsa locorum difficultas nihil commodavit. VERS. 7-11. Usque ad terminos tuos emiserunt le. Omnes viri testamenti tui restiterunt tibi. Prævalue- runi adversum ta viri pacifici tai, posuerunt insidias subter te, non est sapientia in eo. In die illa, dicit Dominus, perdam sapientes ex Idumæa, et intel- ligentiam de monte Esax. Et pavebant bellatores tui ·ex Thæman, ut auferatur homo de monte Esau super interfectionem, et impictatem contra fratrem tuum Jacob. Operial te confusio, et aufereris in æternum. Ex quo die rostitisti contra in die captivantium alieni- genarum fortitudinem ejus, et alieni ingressi sunt in portas ejus, et super Jerusalem miserunt sortes, et in eras quasi̟ unus ex eis. C V Cum Esauitæ Israelitas templum construentes el sanctam civitatem instaurantes prohibere sta- taissent, cumn vicinis gentibus pacis et concordia D fœdus inierunt, ut jam docuimus. Postquam autem regionem ipsorum ab Israelitis expeditione subigi contigit, tum quondam germani amici, et conjurati, et commilitones ipsorum infestiores reliquis omni- bus in illos pugnando, vastandoque se exhibuerunt. Bellum igitur, inquit, c usque ad Ones misit te,, non in partes regionis tuæ prorumpens, sed totam vi et armis subigens, et usque ad terminos ipsos in solitudine redigens. Restiterunt autem tibi, et pugnaverunt contra te, inquit, quos utique pro spe tua valde consentaneum erat etiam patientem te miserari. ‹ Sed posuerunt subter te insidias, › a quibus valutem exspectabas. In illo autem, ‹ Et non ent intelligentia in ipsis, » sapientes et iuteligentes

Α σέ, οὐκ ἂν ὑπελίποντο ἐπιφυλλίδα; Πῶς ἐξη- ρευνήθη 'Πσαῦ, καὶ κατελήφθη αὐτοῦ τὰ κε- κρυμμένα ; Δ΄. Ηδη φθάσαντες εἴπομεν, ὅτι καὶ ῥωχμὰς ὁρῶν, σπήλαιά τε καὶ διασφαγὰς ἐν πέτραις, δρυ- μούς τε διερευνώμενοι τοὺς Ἰδουμαίους ἀπέσφαττον, οἱ τοῖς ἐξ Ἰσραήλ συνεισβεβληκότες, καὶ συνεπιτιθέ μενοι τῶν ἑτερογενῶν, ὡς ὀλίγους παντελώς, η μη- δένα τὸ παράπαν ἰσχύσαι διαφυγείν. Ἐπιτωθάζει δη οὖν ὁ λόγος αὐτοῖς, καὶ οἰονεί πως κατειρωνεύεται καί φησιν· Εἰ λῃστρικῆς ἐφόδου πεπείρασο, και σοι τὰ κλεπτῶν ἐπεφοίτησε γένη, οὐκ ἂν ἡρκεσαν τῷ λαβεῖν, ἅπερ ἦν εἰκὸς ἀρκέσειν αὐτοῖς ; Εἰ δὲ δὴ καὶ ἀμπέλου δίκην ἀπετρύγων τινὲς, οὐκ ἂν διέλαθεν ἡ ἐπιφυλλὶς καίτοι περιεργότατον ὄντα λίαν τῶν ἀποτρυγᾷν ειωθότων τὸν ὀφθαλμόν; Αλλ᾽ ἦν ἀνάγκη τοῦτο παθεῖν καὶ οὐχ εκοῦσιν αὐτοῖς, ὅτι τοῖς μὲν κλέπτουσιν ἀεὶ τὸ δεῖμα παρεγγυά την φυγήν, καὶ τὸ οἴχεσθαι λαθόντας, εἴ τι τῶν ἑτοίμων ἁρπάσειαν, ἀποχρῶν εἶναι δοκεῖ πρὸς θυμηδίαν αὐτοῖς. Τοῖς με μὴν τρυγῶσιν ἐμποδὼν ἀεὶ πρὸς ἐρευνας ἡ φυλλάς μὴ παραιρουμένη, καὶ ὑποκλέπτουσα τὸ λαθεῖν δυν νάμενον. ᾿Αλλὰ σοί, φησίν, ὦ Ἡσαν, τουτέστιν, ὁ ἐξ αἵματος τοῦ Ἡσαῦ, Ἰδουμαζε, τὰ χείρω παθεῖν συμβέβηκε. Κατελήφθησαν γὰρ τὰ κεκρυμμένα, καὶ διέλαθε μὲν οὐδεὶς, ἀνόνητος δὲ καὶ ἡ φυγὴ, καὶ αὐτὴ τῶν τόπων ή δυσχωρία. Εως τῶν ὁρίων σου ἐξαπέστειλαν σε. Πάντες οἱ ἄνδρες τῆς διαθήκης σου αντέστησαν στο Ἠδυνάσθησαν πρὸς σὲ ἄνδρες εἰρηνικοί σου, ἔθηκαν ένεδρα ὑποκάτω σου, οὐκ ἔστι σύνεσις ἐν αὐτοῖς. Ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνη, λέγει Κύριος, ἀπολῶ σοφοὺς ἐκ τῆς Ἰδουμαίας, καὶ σύνεση ἐξ ὅρους Ησαν. Καὶ πτοηθήσονται οι μαχηται σου, οἱ ἐκ Θαιμάν, ὅπως ἐξαρθῇ ἄνθρωπος ἐξ δρους Ἡσαν, διὰ τὴν σφαγὴν, καὶ τὴν ἀσέβειαν κατ' ἀδελφοῦ σοῦ ᾿Ιακώβ. Καλύψει σε αἰσχύνη, καὶ ἐξαρθήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα. Αφ' ἧς ἡμέρας ἀντέστης ἐξεναντίας ἐν ἡμέραις αἰχμαλωτευόν των αλλογενών δύναμιν αὐτοῦ, καὶ ἀπ τριοι εἰσῆλθον εἰς πύλας αὐτοῦ, καὶ ἐπὶ Ἱερουσαλὴμ ἔβαλον κλήρους, καὶ σὺ ἦς ὡς εἰς ἐξ αὐτῶν. Ε΄. Ὅτε κωλύειν ἤθελον τοὺς ἐξ Ἰσραὴλ οίκοδο μοῦντας τὸν ναὸν καὶ τὴν ἁγίαν πόλιν ἀνατειχίζον τας, οἱ ἐξ αἵματος Ησαῦ, ομοψυχίας συνθήκες πρὸς τοὺς περιοίκους τῶν ἐθνῶν ἐποιήσαντο, καθ άπερ είπομεν ἤδη. Ἐπειδὴ δὲ συμβέβηκεν ἀλῶναι τὴν χώραν αὐτῶν καταστρατευόντων τῶν ἐξ Ισραήλ, τότε καὶ οἱ πάλαι γνήσιοι, καὶ συνωμόται, καὶ συν ασπισταὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων γεγόνασι φορτικώτερος καταδῃοῦντες δὴ, καὶ μαχόμενοι. Ο πόλεμος τοίνυν, φησίν, « ἕως τῶν ὁρίων σου ἐξαπέστειλέ σε, ο ου μέρη τῆς σῆς ἐπεισπηδήσας χώρας, ἀλλ' ὅλην ἐλών κατακράτος, καὶ μέχρις ὅρων αὐτῶν ἀγαγὼν εἰς ἐρήμωσιν. 'Αντέστησαν δὲ, καὶ πεπολεμήκασι πρὸς σέ, φησίν, οὓς ἦν τάχα που καὶ λίαν εἰκὸς, κατά γε τὴν σὴν ἐλπίδα, καὶ ἐπαμύνεσθαι πεπονθότι σου • Αλλ' ἔθησαν ἔνεδρα ὑποκάτω σου, ο παρ' εν σα ζεσθαι προσεδόκησας. Ἐν δὲ τῷ, Οὐκ ἔστι σύνεσις S. CYRILLI ALEXANDRINI ARCHIEP. wonne reliquissent racemum? Quomodo investigatus est Esan, et deprehensa sunt ejus abscondita? IV. Jam diximus, etiam rimas montium, spelun- cas, et Iniatus petrarum et nemora scrutalos, qui cum Israelitis irruperant et homines natione diver- sos invaserant, Idumatos trucidasse, ut pauci omni- no, aut nullus penitus effugere potuerit. Irridentur ilaque, et quodammodo deluduntur, cam ait : Si expertos esses latronum irruptionem, et furum genus tibi supervenisset, annon satis habnissent auſerre quibus contenti esse potuissent? Quod si qui quasi de viso legerent uvas, nonne lateret race- mus oculum vindemiare consuetorum, quantunivis Jonge curiosissiorum? Atqui id ipsis accidere necesse foret quamvis nolentibus : nam mures timor semper B ad fugam sollicitat, et discessus occultus, si quid in promptu positum abstulerint, ad animi voluptatem illis videtur sufficere. Vindemiantibus autem semper ad scrutandum impedimento est foliorum copia non ablata, et suffurans quod latere potest. Sed tibi, inquit, o Esau, hoc est, o ex sanguine Esau pro- gnate, Idum:ce, deteriora perpeti contigit. Abscon- dita enim tua deprehensa sunt, et latuit nemo, et fuga, et ipsa locorum difficultas nihil commodavit. VERS. 7-11. Usque ad terminos tuos emiserunt le. Omnes viri testamenti tui restiterunt tibi. Prævalue- runi adversum ta viri pacifici tai, posuerunt insidias subter te, non est sapientia in eo. In die illa, dicit Dominus, perdam sapientes ex Idumæa, et intel- ligentiam de monte Esax. Et pavebant bellatores tui ·ex Thæman, ut auferatur homo de monte Esau super interfectionem, et impictatem contra fratrem tuum Jacob. Operial te confusio, et aufereris in æternum. Ex quo die rostitisti contra in die captivantium alieni- genarum fortitudinem ejus, et alieni ingressi sunt in portas ejus, et super Jerusalem miserunt sortes, et in eras quasi̟ unus ex eis. C V Cum Esauitæ Israelitas templum construentes el sanctam civitatem instaurantes prohibere sta- taissent, cumn vicinis gentibus pacis et concordia D fœdus inierunt, ut jam docuimus. Postquam autem regionem ipsorum ab Israelitis expeditione subigi contigit, tum quondam germani amici, et conjurati, et commilitones ipsorum infestiores reliquis omni- bus in illos pugnando, vastandoque se exhibuerunt. Bellum igitur, inquit, c usque ad Ones misit te,, non in partes regionis tuæ prorumpens, sed totam vi et armis subigens, et usque ad terminos ipsos in solitudine redigens. Restiterunt autem tibi, et pugnaverunt contra te, inquit, quos utique pro spe tua valde consentaneum erat etiam patientem te miserari. ‹ Sed posuerunt subter te insidias, › a quibus valutem exspectabas. In illo autem, ‹ Et non ent intelligentia in ipsis, » sapientes et iuteligentes

ἐν αὐτῷ, ο σοφούς τε καὶ συνετούς ὀνομάζει τους Β ψευδομάντεις, και βωμολόχους, τοὺς ἀπατεῶνας καὶ αἰωνοσκόπους καὶ τοὺς τῶν ἄστρων ψευδή μυθήρια, καταχέοντας, οἵτινες εἰς τοῦτο ληρωδίας ήκουσιν, ὡς ἐντεῦθεν δύνασθαι καὶ τὴν τῶν ἐσομένων γνῶσιν ἐλεῖν φληνάφως ὑπονοεῖν. ᾿Ανεπτόηντο δὲ πρὸς τοῦτο λίαν οἱ ταῖς τῶν εἰδώλων λατρείαις ἐμβεβηκότες. Τοῦτο κατὰ τῶν ἄλλων καὶ αὐτοὶ ἠρρωστηκότες οἱ Ιδουμαίοι, μέλλοντος ἤδη τοῦ πολέμου περιαγγέλλε σθαι, κατεσκέπτοντο μὲν τῶν ἐκβησομένων τὸ πέτ ρας, συναγείροντες δὲ τοὺς ἔν γε δή τούτοις σοφούς, ἀπαγγέλλειν ἐκέλευον, ὅποι ποτὲ ἄρα βαδιεῖτε αὐτοῖς τὰ τοῦ πολέμου. Οἱ δὲ, κατὰ τὸ εἰκὸς, κατεμαν- τεύοντο αὐτοῖς τὸ νικᾶν, ἀλλ᾽ ἤλωσαν, καὶ διαπε- πτώκασι διαμαρτανούσης αὐτοῖς τῆς τέχνης. Ἠλέγ- χοντο δὲ καὶ ἀσύνετοι, παντελῶς ψευδοεποῦντες οἱ δείλαιοι. Ὅτι δὲ καίτοι πάλαι θρασεῖς ὄντες οἱ ἐκ • Θαιμάν, αὐτοὶ δὴ πάλιν οἱ Ἰδουμαῖοι άνανδροι ἔσον ται, καὶ περιδεεῖς, κατεσήμηνε, προσθεὶς, ὅτι Πτοηθήσονται οἱ μαχηταί σου οἱ ἐκ Θαιμὰν, ὅπως ἐξαρθῇ ἄνθρωπος ἐξ ὅρους Ἡσαῦ,, τουτέστιν, ἄχρις ἂν ἀπόλοιτο μέχρι καὶ ἑνὸς τῶν ἐκ τῆς Ἰδουμαίας. Καθίστησιν οὖν ἐναργῇ τὴν αἰτίαν τῆς ἐπενηνεγμέ- της συμφορᾶς ἐν τῷ διὰ τὴν σφαγὴν, καὶ τὴν ἀσέ- βειαν τὴν εἰς τὸν ἀδελφόν σου. Ἐπειδὴ γὰρ ἀνῄρη- κας, φησί, τὸν ἐξ αἵματος ἐγγὺς κατὰ ἀγχιστείαν, τουτέστι, τὸν Ἰακώβ, ἤτοι τοὺς ἐξ Ἰακώβ, δαπανη θήσῃ πολέμῳ, καὶ εἰσάπαν ἔσῃ κατεφθαρμένος, αἱ- σχύνης τε έμπλεως, καὶ ἐντροπῆς. Ὅτι δὲ καὶ ἀνα πόβλητον έξουσι τὸ συμβεβηκός, καὶ ταῖς οὕτω δειναῖς ἐναπομενοῦσι συμφοραῖς, διαμεμήνυκεν εἰς πών· ι Καὶ ἐξαρθήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα. » Ἐν δὲ τῷ, ἀφ᾿ ἧς ἡμέρας, ο υπομιμνήσκει τοῦ καιροῦ, καθ' ἣν τῶν Βαβυλωνίων ᾑρηκότων τὴν Ἰουδαίαν, καὶ διαρπαζόντων τὰ ἐν αὐτῇ, καὶ κύκλῳ μαχούντων τὰ ἐκ τῆς Ἱερουσαλήμ συναγηγερμένα, αὐτοὶ τοὺς φεύγοντας λοχῶντες ἀπέσφαττον, καὶ οἱονεὶ συνειργάζοντο τοῖς ἀλλογενέσι, καίτοι τοὺς ἐξ Ἰακὼς ἀπο- φέρουσι εἰς αἰχμαλωσίαν. Ηλωσαν δὴ οὖν ταῖς τῶν ἀδελφῶν συμφοραῖς ἐπιθρώσκοντες, καὶ ὀλίγα τοῖς Βαβυλωνίοις παραχωροῦντες εἰς ἀγριότητα. Καὶ μὴ ἐπίδῃς ἡμέραν ἀδελφοῦ σου ἐν ἡμέρα ἀλλοτρίων, καὶ μὴ ἐπιχαρῇς ἐπὶ τοὺς υἱοὺς Ιούδα ἐν ἡμέρᾳ ἀπωλείας αὐτῶν. Καὶ μὴ μεγα- λοῤῥημονήσῃς ἐν ἡμέρᾳ θλίψεως, μηδὲ εἰσέλθῃς εἰς πύλας λαῶν ἐν ἡμέρᾳ πόνων αὐτῶν. Καὶ μὴ ἐπίδῃς καὶ σὺ συναγωγὴν αὐτῶν ἐν ἡμέρᾳ ὁλέ θρου αὐτῶν, μηδὲ συνεπιθῇ ἐπὶ τὴν δύναμιν αὐτ τῶν ἐν ἡμέρᾳ ἀπωλείας αὐτῶν. Μηδὲ ἐπιστῆς ἐπὶ τὰς διεκβολὰς αὐτῶν, τοῦ ἐξολοθρεῦσαι τοὺς ανασωζομένους ἐξ αὐτῶν. Μηδὲ συγκλείσῃς τους φεύγοντας ἐξ αὐτῶν ἐν ἡμέρᾳ θλίψεως. Γ. Απαριθμεῖται δὲ πάλιν τὰ τῶν Ἰουδαίων ἐγκλήματα, σκληροὺς καὶ ἀφιλοικτίρμονας γεγονότας δεικνύων. Εσχημάτισται δὲ ὁ λόγος, οἱονεὶ πληττο μένοις τε ήδη, καὶ αἰκιζομένοις ἐπιφωνοῦντος Θεοῦ, καὶ τὸν τῆς ἁμαρτίας τρόπον κατονειδίζοντος. Τὸ δὲ ἐπιδεῖν ἐστι τὸ ἐπιγελᾶσαί τε καὶ ἐφησθῆναι κάτ μνουσιν ἀδελφοῖς, καὶ θυμηδίας ἀφορμὴν τὰς τῶν ἑτέρων ποιεῖσθαι συμφοράς, καίτοι τῆς θείας λεγού της Γραφῆς, μὴ δεῖν ὅλως ἐπιμειδιᾷν τοῖς κάμνου- Ει ἡ ἐπιγελάσαι, καὶ ἐφησθῆναι κάμνουσιν ἀδελφοῖς, ε COMMENTARIUS IN ABDIAM PROPHETAM. A appellat falsos vates, et assentatores, impostores, et augures, et ex astris fabellas disseminantes, qui eo nugacitatis deveniunt, ut inde etiam futurorum notitiam capi posse stolide arbitrentur. Quibus rebus idolorum cultibus impliciti magnopere perterreban- tur. Hoc morbo præter alios etiam ipsi Idumæi alle- cti, cum inibi esset ut bellum circumquaque denun- Ciaretur, exitum circumspiciebant illi quidem, con- gregantes autem harum rerum peritos, quo pacto bellum ipsi eventurum esset, referre jubebant. Illi, ut par erat, victoriam ipsis vaticinabantur. Sed deprehensi sunt mendaces, et arte ipsos fallente vero aberrarunt, convictique sunt intelligentia ca- rere, plane falsum prolocuti miseri. Thæmanitas porro eosdemque Idumæos, quanquam olim audaces, imbelles, et meticulosos futuros declaravit, addens: Pavebunt bellatores tui ex Thæman, ut auferatur homo de monte Esau, hoc est, donec disperdantur Idumæi usque ad unum. Causam igitur • illatæ calamitatis minime dubiam constituit in cæde, et impietate erga fratrem ejus. Ex quo enim consar- guinitate propinquum, hoc est, Jacob, sive posteros Jacob interfecisti, bello consumeris, et funditus peribis, ignominiæ et dedecoris plenus. Inevitabilem autem casum subituros et eladibus adeo horribilibus oppressum iri mouuit his verbis: ‹ Et aufereris in æternum. › Illud vero, ‹ ex quo die, › submonet temporis quo, cum Babylonii Judæam subjugarent, eamque depopularentur, et Hierosolymam congrega- tos obsidione cingerent, ipsi fugientes insidiis exce- plos occidebant, et alienigenis, quanquam progeniem Jacob in servitutem abducentibus, quasi subservie- « bant. Comperti sunt igitur fratrum ærumnis insul- tare, et immanitate Babyloniis parum cedere. C D VERS. 12-14. ne despicias diem fratris tui in die alienorum, neve laleris super flics Juda in die perditionis ipsorum. Et ne magna loquare in die angustia corum, neque ingrediaris in portas popu- lorum in die laborum eorum. Et ne despicias et lu congregationem eorum in die perditionis eorum, ne - que apponeris ad fortitudinem eorum in die perdi- tionis eorum. Neque stabis in egressibus eorum, ut μerdas, qui salvantur ex eis. Neque concludes fu- gientes et eis in die tribulationis. VI. Idumæorum sce.era iterato recenset, eosque sævos, et ab omni sensu misericordiæ remotos ostendit. Ita porro formata est oratio, quasi Deus jamı ferientibus et indigna designantibus acclamet, et genus peccati exprobret. Illud imidaïv positum est pro per fratribus afflictis ridere, et lætari,» et calami- tates aliorum voluptatis suæ materiain argumentuin- que facere, cum Scriptura calamitosos irrideri serio

ἐν αὐτῷ, ο σοφούς τε καὶ συνετούς ὀνομάζει τους Β ψευδομάντεις, και βωμολόχους, τοὺς ἀπατεῶνας καὶ αἰωνοσκόπους καὶ τοὺς τῶν ἄστρων ψευδή μυθήρια, καταχέοντας, οἵτινες εἰς τοῦτο ληρωδίας ήκουσιν, ὡς ἐντεῦθεν δύνασθαι καὶ τὴν τῶν ἐσομένων γνῶσιν ἐλεῖν φληνάφως ὑπονοεῖν. ᾿Ανεπτόηντο δὲ πρὸς τοῦτο λίαν οἱ ταῖς τῶν εἰδώλων λατρείαις ἐμβεβηκότες. Τοῦτο κατὰ τῶν ἄλλων καὶ αὐτοὶ ἠρρωστηκότες οἱ Ιδουμαίοι, μέλλοντος ἤδη τοῦ πολέμου περιαγγέλλε σθαι, κατεσκέπτοντο μὲν τῶν ἐκβησομένων τὸ πέτ ρας, συναγείροντες δὲ τοὺς ἔν γε δή τούτοις σοφούς, ἀπαγγέλλειν ἐκέλευον, ὅποι ποτὲ ἄρα βαδιεῖτε αὐτοῖς τὰ τοῦ πολέμου. Οἱ δὲ, κατὰ τὸ εἰκὸς, κατεμαν- τεύοντο αὐτοῖς τὸ νικᾶν, ἀλλ᾽ ἤλωσαν, καὶ διαπε- πτώκασι διαμαρτανούσης αὐτοῖς τῆς τέχνης. Ἠλέγ- χοντο δὲ καὶ ἀσύνετοι, παντελῶς ψευδοεποῦντες οἱ δείλαιοι. Ὅτι δὲ καίτοι πάλαι θρασεῖς ὄντες οἱ ἐκ • Θαιμάν, αὐτοὶ δὴ πάλιν οἱ Ἰδουμαῖοι άνανδροι ἔσον ται, καὶ περιδεεῖς, κατεσήμηνε, προσθεὶς, ὅτι Πτοηθήσονται οἱ μαχηταί σου οἱ ἐκ Θαιμὰν, ὅπως ἐξαρθῇ ἄνθρωπος ἐξ ὅρους Ἡσαῦ,, τουτέστιν, ἄχρις ἂν ἀπόλοιτο μέχρι καὶ ἑνὸς τῶν ἐκ τῆς Ἰδουμαίας. Καθίστησιν οὖν ἐναργῇ τὴν αἰτίαν τῆς ἐπενηνεγμέ- της συμφορᾶς ἐν τῷ διὰ τὴν σφαγὴν, καὶ τὴν ἀσέ- βειαν τὴν εἰς τὸν ἀδελφόν σου. Ἐπειδὴ γὰρ ἀνῄρη- κας, φησί, τὸν ἐξ αἵματος ἐγγὺς κατὰ ἀγχιστείαν, τουτέστι, τὸν Ἰακώβ, ἤτοι τοὺς ἐξ Ἰακώβ, δαπανη θήσῃ πολέμῳ, καὶ εἰσάπαν ἔσῃ κατεφθαρμένος, αἱ- σχύνης τε έμπλεως, καὶ ἐντροπῆς. Ὅτι δὲ καὶ ἀνα πόβλητον έξουσι τὸ συμβεβηκός, καὶ ταῖς οὕτω δειναῖς ἐναπομενοῦσι συμφοραῖς, διαμεμήνυκεν εἰς πών· ι Καὶ ἐξαρθήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα. » Ἐν δὲ τῷ, ἀφ᾿ ἧς ἡμέρας, ο υπομιμνήσκει τοῦ καιροῦ, καθ' ἣν τῶν Βαβυλωνίων ᾑρηκότων τὴν Ἰουδαίαν, καὶ διαρπαζόντων τὰ ἐν αὐτῇ, καὶ κύκλῳ μαχούντων τὰ ἐκ τῆς Ἱερουσαλήμ συναγηγερμένα, αὐτοὶ τοὺς φεύγοντας λοχῶντες ἀπέσφαττον, καὶ οἱονεὶ συνειργάζοντο τοῖς ἀλλογενέσι, καίτοι τοὺς ἐξ Ἰακὼς ἀπο- φέρουσι εἰς αἰχμαλωσίαν. Ηλωσαν δὴ οὖν ταῖς τῶν ἀδελφῶν συμφοραῖς ἐπιθρώσκοντες, καὶ ὀλίγα τοῖς Βαβυλωνίοις παραχωροῦντες εἰς ἀγριότητα. Καὶ μὴ ἐπίδῃς ἡμέραν ἀδελφοῦ σου ἐν ἡμέρα ἀλλοτρίων, καὶ μὴ ἐπιχαρῇς ἐπὶ τοὺς υἱοὺς Ιούδα ἐν ἡμέρᾳ ἀπωλείας αὐτῶν. Καὶ μὴ μεγα- λοῤῥημονήσῃς ἐν ἡμέρᾳ θλίψεως, μηδὲ εἰσέλθῃς εἰς πύλας λαῶν ἐν ἡμέρᾳ πόνων αὐτῶν. Καὶ μὴ ἐπίδῃς καὶ σὺ συναγωγὴν αὐτῶν ἐν ἡμέρᾳ ὁλέ θρου αὐτῶν, μηδὲ συνεπιθῇ ἐπὶ τὴν δύναμιν αὐτ τῶν ἐν ἡμέρᾳ ἀπωλείας αὐτῶν. Μηδὲ ἐπιστῆς ἐπὶ τὰς διεκβολὰς αὐτῶν, τοῦ ἐξολοθρεῦσαι τοὺς ανασωζομένους ἐξ αὐτῶν. Μηδὲ συγκλείσῃς τους φεύγοντας ἐξ αὐτῶν ἐν ἡμέρᾳ θλίψεως. Γ. Απαριθμεῖται δὲ πάλιν τὰ τῶν Ἰουδαίων ἐγκλήματα, σκληροὺς καὶ ἀφιλοικτίρμονας γεγονότας δεικνύων. Εσχημάτισται δὲ ὁ λόγος, οἱονεὶ πληττο μένοις τε ήδη, καὶ αἰκιζομένοις ἐπιφωνοῦντος Θεοῦ, καὶ τὸν τῆς ἁμαρτίας τρόπον κατονειδίζοντος. Τὸ δὲ ἐπιδεῖν ἐστι τὸ ἐπιγελᾶσαί τε καὶ ἐφησθῆναι κάτ μνουσιν ἀδελφοῖς, καὶ θυμηδίας ἀφορμὴν τὰς τῶν ἑτέρων ποιεῖσθαι συμφοράς, καίτοι τῆς θείας λεγού της Γραφῆς, μὴ δεῖν ὅλως ἐπιμειδιᾷν τοῖς κάμνου- Ει ἡ ἐπιγελάσαι, καὶ ἐφησθῆναι κάμνουσιν ἀδελφοῖς, ε COMMENTARIUS IN ABDIAM PROPHETAM. A appellat falsos vates, et assentatores, impostores, et augures, et ex astris fabellas disseminantes, qui eo nugacitatis deveniunt, ut inde etiam futurorum notitiam capi posse stolide arbitrentur. Quibus rebus idolorum cultibus impliciti magnopere perterreban- tur. Hoc morbo præter alios etiam ipsi Idumæi alle- cti, cum inibi esset ut bellum circumquaque denun- Ciaretur, exitum circumspiciebant illi quidem, con- gregantes autem harum rerum peritos, quo pacto bellum ipsi eventurum esset, referre jubebant. Illi, ut par erat, victoriam ipsis vaticinabantur. Sed deprehensi sunt mendaces, et arte ipsos fallente vero aberrarunt, convictique sunt intelligentia ca- rere, plane falsum prolocuti miseri. Thæmanitas porro eosdemque Idumæos, quanquam olim audaces, imbelles, et meticulosos futuros declaravit, addens: Pavebunt bellatores tui ex Thæman, ut auferatur homo de monte Esau, hoc est, donec disperdantur Idumæi usque ad unum. Causam igitur • illatæ calamitatis minime dubiam constituit in cæde, et impietate erga fratrem ejus. Ex quo enim consar- guinitate propinquum, hoc est, Jacob, sive posteros Jacob interfecisti, bello consumeris, et funditus peribis, ignominiæ et dedecoris plenus. Inevitabilem autem casum subituros et eladibus adeo horribilibus oppressum iri mouuit his verbis: ‹ Et aufereris in æternum. › Illud vero, ‹ ex quo die, › submonet temporis quo, cum Babylonii Judæam subjugarent, eamque depopularentur, et Hierosolymam congrega- tos obsidione cingerent, ipsi fugientes insidiis exce- plos occidebant, et alienigenis, quanquam progeniem Jacob in servitutem abducentibus, quasi subservie- « bant. Comperti sunt igitur fratrum ærumnis insul- tare, et immanitate Babyloniis parum cedere. C D VERS. 12-14. ne despicias diem fratris tui in die alienorum, neve laleris super flics Juda in die perditionis ipsorum. Et ne magna loquare in die angustia corum, neque ingrediaris in portas popu- lorum in die laborum eorum. Et ne despicias et lu congregationem eorum in die perditionis eorum, ne - que apponeris ad fortitudinem eorum in die perdi- tionis eorum. Neque stabis in egressibus eorum, ut μerdas, qui salvantur ex eis. Neque concludes fu- gientes et eis in die tribulationis. VI. Idumæorum sce.era iterato recenset, eosque sævos, et ab omni sensu misericordiæ remotos ostendit. Ita porro formata est oratio, quasi Deus jamı ferientibus et indigna designantibus acclamet, et genus peccati exprobret. Illud imidaïv positum est pro per fratribus afflictis ridere, et lætari,» et calami- tates aliorum voluptatis suæ materiain argumentuin- que facere, cum Scriptura calamitosos irrideri serio

σιν. Ἐν δὲ τῷ, ο Μὴ ἐπιχαρῇς δὲ, ο καὶ ταῖς λοιποῖς, ἀπαριθμεῖ δὴ πάλιν τὰ τοῦ Ἰδουμαίου ἐγκλήματα σκληρὸν καὶ ἀφιλοικτίρμονα γεγονότα δεικνύων, καὶ τοῦτο εἰς ἀδελφούς. Μὴ γὰρ δὴ, φησὶν, ἐν ἴσῳ τοῖς Ασσυρίοις εἴσω καὶ αὐτὸς ἐπείγου πυλῶν, οὐ χεῖρα τὴν ἐπαμύνουσαν εἰσφέρων, ὡς ἀδελφοῖς, καταδη σων δὲ μᾶλλον. Μὴ ἐπίδης Συναγωγὴν ἀθλίως όλο θρευομένην· μήτε μὴν ἐπιφορτίσῃς τοῖς πρὸ τοῦ σφόδρα κατηχθημένοις. Μήτε μὴν τοῖς φεύγουσιν ἔσο πάγη, τηρῶν τὰς διαβολάς, καὶ βρόχους ἱστὰς, ὡς ἂν μηδεὶς ἀνασώζοιτο ταῖς σαῖς ἐναλοὺς ἀφιλο- στοργίαις, κἂν εἰ τὸ τῶν δυσμενών διαδράσῃ ξίφος. Πανταχῆ δὲ ὁ λόγος τῆς Ἰδουμαίων ἀπανθρωπίας κατηγορεί, ἵνα δὴ πάλιν ὅσιόν τε καὶ ἀνεπίληπτον τὸ θεῖον ὁρῷτο κρίμα, κολαζομένων ἐν δίκῃ τῶν ἐκεῖνα πεπλημμεληκότων. Διότι ἐγγὺς ἡμέρα Κυρίου ἐπὶ πάντα τὰ ἔθνη, Ον τρόπον ἐποίησας, οὕτως ἔσται σοι. Τὸ ἀπ ταπόδομα σου ἀνταποδοθήσεται ἐπὶ κεφαλήν σου. Διότι δν τρόπον ἔπιες ἐπὶ τὸ ὄρος τὸ ἅγιον μου, πίονται πάντα τὰ ἔθνη οἶνον. Πίονται, καὶ καταβήσονται, καὶ ἔσονται καθὼς οὐχ ὑπάρχει τες. Ἐν δὲ τῷ ὄρει Σιών ἔσται ἡ σωτηρία, καὶ ἔσται ἅγιον. Ζ'. Προαναφωνεῖ πάλιν τὸν τοῦ πολέμου καιρόν, καθ' ὅν ἐν κοιλάδι τῇ τοῦ Ἰωσαφὰτ συναγηγερμένα τοῖς Ιδουμαίοις ὁμοῦ τὰ πρόσεικα τῶν ἐθνῶν πικρὰς ἐξήτηνται δίκας. Ἡμέραν δὲ αὐτὴν ὀνομάζει Κυ ρίου. Θεὸς γὰρ ἦν ὁ παραδιδοὺς τοῖς ἐξ 13- ραήλ τοὺς ἀνοσίως ἠδικηκότας. Οτι δὲ ὁσί κρίματι κολασθήσονται, διατρανοί λέγων·ε τι τρόπον ἐποίησας, οὕτως ἔσται σοι. » Ταλανεύει γὰρ ἑκάστου φύσις τὰ ἑκάστου πταίσματα, καὶ ἰσοπαλή πάντως ἀντεπάγει τὴν δίκην, οἷς ἂν ἕκαστος ὁλοντο πεπλημμεληκώς. Ἐν δὲ τῷ, κ δν τρόπον ἔπιες, ο ἔθος που τάχα τους κρατήσασι τῶν ἐχθρῶν, καταλα ζονεύεσθαι μὲν τῶν κεκρατημένων, ἑορτὰς δὲ καὶ πότους ἐπιτελεῖν, καὶ δὴ καὶ ἐπινικίους καταλαλά ζειν φωνὰς καὶ τὰ μέθης ἔργα πληροῦν. Ὡς οὖν ἐπετώθασας, φησί, καὶ κατεσκίρτησας τῶν ἐξ τσ ραήλ, πίνων τε καὶ κατορχούμενος, καὶ πανηγύρεως ἀφορμὴν τὰς τῶν ἀδελφῶν ποιούμενος συμφοράς, οὕτω πίονται καὶ κατορχήσονταί σου πάντα τὰ ἔθνη· καὶ καταβήσονται μὲν κατὰ σοῦ, » τουτέστι, τῆς τις, 19. σῆς καταδραμοῦνται χώρας. Καταλογισθήσῃ δὲ αὐτὸς ἐν τοῖς οὐχ ὑπάρχουσιν. Ολοθρευθήσῃ γὰρ οὕτως, ὡς δοκεῖν ἤδη πως μηδ' ὑπάρξει ποτέ. Όρος δὲ Σιὼν τὴν Ἐκκλησίαν ἡ θεόπνευστος ὀνομάζει Γραφή· ὑψηλὴ γὰρ ὄντως, καὶ σκοπεύτρια ἀληθῶς. Αγια δὲ πρὸς τούτοις, εἴπερ ἐστὶν οἶκός τε καὶ πόλις τοῦ ὑπεραγίου Θεοῦ. Καὶ κατακληρονομήσουσιν ὁ οἶκος Ἰακώβ τοὺς κληρονομήσαντας αὐτούς. Καὶ ἔσται ὁ οἶκος Ἰακὼβ πῦρ, καὶ ὁ οἶκος Ἰωσὴφ φλόξ· ὁ δὲ οι κος Ἡσαν εἰς καλάμην· καὶ ἐκκαυθήσονται εἰς αὐτοὺς, καὶ καταφάγονται αὐτούς. Καὶ οὐκ ἔσται S. CYRILLI ALEXANDRINI ARCHIEP. velet ". Verbis illis, • Et ne læteris super, » et A quæ sequuntur, iterum Idumæorum crimina po- nuntur, eorumque inhumanitas et immanitas, ea- que erga fratres, declaratur. Ne enim, inquit, quemadmodum Assyrii, tu quoque juxta portas festines neutiquam opem et auxilium ceu fratribus apportans, sed devastaturus illos potius. Ne per contemptum Synagogam, seu congregatio- nem interire patiare: neque jam antea graviter pressos malis, to magis oneres. Ne fugientibus esto laqueus, exitus custodiens, et tendiculas in- struens, ut ob vacuitatem amoris tui, nemo saluti consulere queat, etiamsi hostilem gladium evaserit. Ubique sermo propheticus Idumæorum inhumani- tatem accusat, ut vicissim divinum judicium, jure talium scelerum reis ad poenam vocatis, sauctum, et nulli reprehensioni affine appareat. VERS. 15-17. Quia juxta dies Domini super on- nes gentes. Sicut fecisti, sic erit tibi. Retributio ina reddetur in caput tuum. Quia quemadmodum bibi- sti super montem sanctum meum, bibent omnes gentes vinum. Bibent, et descendent, et erunt sicut non exsistentes. In monte autem Sion erit salus, et erit sanctum. indi- B C VII. Denuo tempus belli prædicit quo cum Idumæis consociatæ gentes Onitimæ in valle Josaphat acer- bas dabunt pœnas. Ipsam vero diem vocat Domi- ni : Deus quippe erat, qui Israelitis in eos scelera- tos et injuriosos tradidit. Justo autem judicio sup- plicium luituros affirmal, cum dicit : . Sicut fecisti, sic erit tibi. » Natura enim ita comparatum est, ut par quisque recipiat, et æqualis omnino merces rependatur iis quæ ab unoquoque commissa fue- rint. Illis verbis, e quemadmodum bibisti, catur, nt puto, mos victorum, qui de victis insolen- ter gloriabantur, festos dies cum compotationibus agebant, atque etiam voces lætas de parta victoria jactabant, et ut ebrii se gerebant. Sicut ergo irri- sisti, inquit, et Israelitis insultasti bibens et cho- ros ducens, et fratrum calamitates festæ celebrita- tis occasionem faciens, ita bibent et insultabunt tibi omnes gentes, et descendent contra te, » hoc est, regionem tuam incursabunt. Tu autem repu- taberis in iis quæ non sunt. Sic enim peribis, Dc ut deinceps ne exstitisse quidem unquam videaris. Montena Sion autem divinitus inspirata Scriptura Ecclesiam nominat. Vere enim excelsa et spe- culatrix est. Præterea sancta, siquidem domus et urbs Dei sanctissimi est. Vers. 18, 19. Et possidebit domus Jacob cos qui possederunt se. Et erit domus Jacob ignis, el domus Joseph flamma, et domus Esau in stipu- Lam; et succendentur in cos, et devorabunt eos. Et non erit ignifer domui Esau, quia Dominus * Eecb.

σιν. Ἐν δὲ τῷ, ο Μὴ ἐπιχαρῇς δὲ, ο καὶ ταῖς λοιποῖς, ἀπαριθμεῖ δὴ πάλιν τὰ τοῦ Ἰδουμαίου ἐγκλήματα σκληρὸν καὶ ἀφιλοικτίρμονα γεγονότα δεικνύων, καὶ τοῦτο εἰς ἀδελφούς. Μὴ γὰρ δὴ, φησὶν, ἐν ἴσῳ τοῖς Ασσυρίοις εἴσω καὶ αὐτὸς ἐπείγου πυλῶν, οὐ χεῖρα τὴν ἐπαμύνουσαν εἰσφέρων, ὡς ἀδελφοῖς, καταδη σων δὲ μᾶλλον. Μὴ ἐπίδης Συναγωγὴν ἀθλίως όλο θρευομένην· μήτε μὴν ἐπιφορτίσῃς τοῖς πρὸ τοῦ σφόδρα κατηχθημένοις. Μήτε μὴν τοῖς φεύγουσιν ἔσο πάγη, τηρῶν τὰς διαβολάς, καὶ βρόχους ἱστὰς, ὡς ἂν μηδεὶς ἀνασώζοιτο ταῖς σαῖς ἐναλοὺς ἀφιλο- στοργίαις, κἂν εἰ τὸ τῶν δυσμενών διαδράσῃ ξίφος. Πανταχῆ δὲ ὁ λόγος τῆς Ἰδουμαίων ἀπανθρωπίας κατηγορεί, ἵνα δὴ πάλιν ὅσιόν τε καὶ ἀνεπίληπτον τὸ θεῖον ὁρῷτο κρίμα, κολαζομένων ἐν δίκῃ τῶν ἐκεῖνα πεπλημμεληκότων. Διότι ἐγγὺς ἡμέρα Κυρίου ἐπὶ πάντα τὰ ἔθνη, Ον τρόπον ἐποίησας, οὕτως ἔσται σοι. Τὸ ἀπ ταπόδομα σου ἀνταποδοθήσεται ἐπὶ κεφαλήν σου. Διότι δν τρόπον ἔπιες ἐπὶ τὸ ὄρος τὸ ἅγιον μου, πίονται πάντα τὰ ἔθνη οἶνον. Πίονται, καὶ καταβήσονται, καὶ ἔσονται καθὼς οὐχ ὑπάρχει τες. Ἐν δὲ τῷ ὄρει Σιών ἔσται ἡ σωτηρία, καὶ ἔσται ἅγιον. Ζ'. Προαναφωνεῖ πάλιν τὸν τοῦ πολέμου καιρόν, καθ' ὅν ἐν κοιλάδι τῇ τοῦ Ἰωσαφὰτ συναγηγερμένα τοῖς Ιδουμαίοις ὁμοῦ τὰ πρόσεικα τῶν ἐθνῶν πικρὰς ἐξήτηνται δίκας. Ἡμέραν δὲ αὐτὴν ὀνομάζει Κυ ρίου. Θεὸς γὰρ ἦν ὁ παραδιδοὺς τοῖς ἐξ 13- ραήλ τοὺς ἀνοσίως ἠδικηκότας. Οτι δὲ ὁσί κρίματι κολασθήσονται, διατρανοί λέγων·ε τι τρόπον ἐποίησας, οὕτως ἔσται σοι. » Ταλανεύει γὰρ ἑκάστου φύσις τὰ ἑκάστου πταίσματα, καὶ ἰσοπαλή πάντως ἀντεπάγει τὴν δίκην, οἷς ἂν ἕκαστος ὁλοντο πεπλημμεληκώς. Ἐν δὲ τῷ, κ δν τρόπον ἔπιες, ο ἔθος που τάχα τους κρατήσασι τῶν ἐχθρῶν, καταλα ζονεύεσθαι μὲν τῶν κεκρατημένων, ἑορτὰς δὲ καὶ πότους ἐπιτελεῖν, καὶ δὴ καὶ ἐπινικίους καταλαλά ζειν φωνὰς καὶ τὰ μέθης ἔργα πληροῦν. Ὡς οὖν ἐπετώθασας, φησί, καὶ κατεσκίρτησας τῶν ἐξ τσ ραήλ, πίνων τε καὶ κατορχούμενος, καὶ πανηγύρεως ἀφορμὴν τὰς τῶν ἀδελφῶν ποιούμενος συμφοράς, οὕτω πίονται καὶ κατορχήσονταί σου πάντα τὰ ἔθνη· καὶ καταβήσονται μὲν κατὰ σοῦ, » τουτέστι, τῆς τις, 19. σῆς καταδραμοῦνται χώρας. Καταλογισθήσῃ δὲ αὐτὸς ἐν τοῖς οὐχ ὑπάρχουσιν. Ολοθρευθήσῃ γὰρ οὕτως, ὡς δοκεῖν ἤδη πως μηδ' ὑπάρξει ποτέ. Όρος δὲ Σιὼν τὴν Ἐκκλησίαν ἡ θεόπνευστος ὀνομάζει Γραφή· ὑψηλὴ γὰρ ὄντως, καὶ σκοπεύτρια ἀληθῶς. Αγια δὲ πρὸς τούτοις, εἴπερ ἐστὶν οἶκός τε καὶ πόλις τοῦ ὑπεραγίου Θεοῦ. Καὶ κατακληρονομήσουσιν ὁ οἶκος Ἰακώβ τοὺς κληρονομήσαντας αὐτούς. Καὶ ἔσται ὁ οἶκος Ἰακὼβ πῦρ, καὶ ὁ οἶκος Ἰωσὴφ φλόξ· ὁ δὲ οι κος Ἡσαν εἰς καλάμην· καὶ ἐκκαυθήσονται εἰς αὐτοὺς, καὶ καταφάγονται αὐτούς. Καὶ οὐκ ἔσται S. CYRILLI ALEXANDRINI ARCHIEP. velet ". Verbis illis, • Et ne læteris super, » et A quæ sequuntur, iterum Idumæorum crimina po- nuntur, eorumque inhumanitas et immanitas, ea- que erga fratres, declaratur. Ne enim, inquit, quemadmodum Assyrii, tu quoque juxta portas festines neutiquam opem et auxilium ceu fratribus apportans, sed devastaturus illos potius. Ne per contemptum Synagogam, seu congregatio- nem interire patiare: neque jam antea graviter pressos malis, to magis oneres. Ne fugientibus esto laqueus, exitus custodiens, et tendiculas in- struens, ut ob vacuitatem amoris tui, nemo saluti consulere queat, etiamsi hostilem gladium evaserit. Ubique sermo propheticus Idumæorum inhumani- tatem accusat, ut vicissim divinum judicium, jure talium scelerum reis ad poenam vocatis, sauctum, et nulli reprehensioni affine appareat. VERS. 15-17. Quia juxta dies Domini super on- nes gentes. Sicut fecisti, sic erit tibi. Retributio ina reddetur in caput tuum. Quia quemadmodum bibi- sti super montem sanctum meum, bibent omnes gentes vinum. Bibent, et descendent, et erunt sicut non exsistentes. In monte autem Sion erit salus, et erit sanctum. indi- B C VII. Denuo tempus belli prædicit quo cum Idumæis consociatæ gentes Onitimæ in valle Josaphat acer- bas dabunt pœnas. Ipsam vero diem vocat Domi- ni : Deus quippe erat, qui Israelitis in eos scelera- tos et injuriosos tradidit. Justo autem judicio sup- plicium luituros affirmal, cum dicit : . Sicut fecisti, sic erit tibi. » Natura enim ita comparatum est, ut par quisque recipiat, et æqualis omnino merces rependatur iis quæ ab unoquoque commissa fue- rint. Illis verbis, e quemadmodum bibisti, catur, nt puto, mos victorum, qui de victis insolen- ter gloriabantur, festos dies cum compotationibus agebant, atque etiam voces lætas de parta victoria jactabant, et ut ebrii se gerebant. Sicut ergo irri- sisti, inquit, et Israelitis insultasti bibens et cho- ros ducens, et fratrum calamitates festæ celebrita- tis occasionem faciens, ita bibent et insultabunt tibi omnes gentes, et descendent contra te, » hoc est, regionem tuam incursabunt. Tu autem repu- taberis in iis quæ non sunt. Sic enim peribis, Dc ut deinceps ne exstitisse quidem unquam videaris. Montena Sion autem divinitus inspirata Scriptura Ecclesiam nominat. Vere enim excelsa et spe- culatrix est. Præterea sancta, siquidem domus et urbs Dei sanctissimi est. Vers. 18, 19. Et possidebit domus Jacob cos qui possederunt se. Et erit domus Jacob ignis, el domus Joseph flamma, et domus Esau in stipu- Lam; et succendentur in cos, et devorabunt eos. Et non erit ignifer domui Esau, quia Dominus * Eecb.

πυρφόρος τῷ οἴκῳ Ἡσαν, ὅτι Κύριος ἐλάλησεν. Α Εt Καὶ κατακληρονομήσουσιν οἱ ἐν ῾Αγὲβ τὸ ὄρος τὸ Ἡσας, καὶ οἱ ἐν τῇ Σε ηλᾷ τοὺς ἀλλοφύλους. Καὶ κατακληρονομήσουσιν τὸ ὄρος τὸ Ἐφραὶμ, καὶ τὸ πεδίον Σαμαρείας, καὶ τὴν Βενιαμὶν, καὶ τὴν Γαλααδίτιν. Ει Η'. Τήθη μὲν ἀπόπληκτος Ιδουμαίος κλήρον έξειν τὸν οἶκον Ἰακώβ, τουτέστι, τοὺς ἐκ σπέρματος Ια κώβ, καὶ δὴ καὶ κατεμερίζετο τὴν γῆν, συγκατα- δηώσας αὐτήν. Αλλ' ἔσται, φησί, τὸ χρῆμα αὐτοῖς ἀδοκήτως ἀντεστραμμένον. Κλῆρος γὰρ ἔσονται τῶν ἐξ Ἰακώβ· δαπανηθήσονται δὲ οὕτως, ὡς ἂν ἐκ φλο- γὸς καλάμη. Εσται γὰρ πῦρ ὁ οἶκος Ιακώβ, φλογός δὲ δυνάμεσι παραχωρήσειεν ἂν οὐδεμιᾶς ὁ οἶκος Ἰω- σήφ. Καταβρωθήσονται δὴ οὖν εἰσάπαν, ὡς ἕνα πυρ- Β φόρον μὴ ἂν εὑρεῖν δύνασθαί τινας ἐξ ὁλοκλήρου φυλῆς, ἡ ἔθνους. Εοικε δὲ ὁ λόγος ἀκολούθως τῇ τροπῇ ο πυρφόρον, εἰπεῖν, πῦρ γὰρ ὠνόμασε τὸν οἶκον Ἰακώβ, φλόγα δὲ τὸν Ἰωσήφ. Καὶ οἶκος μὲν Ἰακὼβ νοοἶτ᾽ ἂν εἰκότως, οἱ ἐξ Ιούδα, καὶ Βενιαμίν, οἶκοί γε μὴν Ἰωσὴφ οἱ ἐν τῇ Σαμαρεία, τουτέστιν, αἱ δέκα φυλαί, ὧν οἱ βασιλεῖς ἐκ τῶν Ἐφραὶμ γεγό- νασι κατὰ καιροὺς, Μανασσῆς δὲ καὶ Ἐφραὶμ ἤστην ἐξ Ἰωσήφ. Ἐν δὲ τῷ ι κατακληρονομήσουσιν οἱ ἐν ᾿Αγέβ, » [τοῦτο σημαίνεται ]. "Οτε τὴν ἐνεγκοῦσαν ἀφέντες κατὰ τῶν Ἱεροσολύμων ᾔεσαν οἱ Βαβυλώ νιοι, κατεξαναστάντος αὐτοῖς εἰς μάχην τοῦ Να βουχοδονόσορ, συμβέβηκεν ἀναγκαίως ἅπασαν μὲν τὴν τῶν Ἰουδαίων καταδῃωθῆναι χώραν, ενεχθῆναι δὲ λοιπὸν εἰς τοῦτο ταλαιπωρίας, ὡς εἰς ἐρήμωσιν καταστῆναι παντελῆ, καὶ τῶν ἐνοικούντων ὁρᾶσθαι γυμνήν. Ἐπειδὴ δὲ Θεοῦ κατοικτείροντος, καὶ τῶν τῆς αἰχμαλωσίας ἀνιέντος βρόχων, ἀνεκομίσθησαν πάλιν εἰς τὴν ἑαυτῶν, τοσοῦτον αὐτοὺς κατευρυν θήσεσθαι λέγει, καὶ εἰς πολύανδρον πληθὺν ἐπιδοῦ-. ναι, ὡς καὶ τὰς τῶν ὁμόρων ἐθνῶν κατανεμηθῆναι χώρας, στενοχωρουμένης κατὰ τὸ εἰκὸς τῆς Ἰδου- μαίας. Ευλογίας δὲ τοῦτο τῆς παρὰ Θεοῦ σημεῖον ἂν γένοιτο μάλα σαφές. • Οἱ γὰρ ἐν τῇ Αγές, ο φησί, τουτέστιν, οἱ προς νότον, νότος γὰρ ἡ 'Αγὲς ἑρμη νεύεται, ο κλῆρον ποιήσονται τὸ δρὸς τὸ Ἡσαῦ, ο τουτέστι, τὴν Ιδουμαίαν. Νοτίαν γὰρ οὖσαν αὐτὴν, κατανεμήσονται πάντως ὡς γείτονα, καὶ ὅμορον οἱ τα νότια τῆς Ἰουδαίας κατωκηκότες. «Οἱ δὲ ἐν τῇ Σεφηλή, ο τουτέστιν, οἱ ἐν τῇ πεδινῇ· μοίρα δὲ καὶ αὕτη τῆς Ἰουδαίων χώρας βορειοτέρα που πάντως, • κληρονομήσουσι τοὺς ἀλλοφύλους. » Λέγει δὲ τοὺς Φιλιστιεὶμ, ήτοι Παλαιστηνούς. Καθέξουσι δὲ οὐδὲν ἧττον τὸ ὄρος τοῦ Ἐφραίμ, τὴν Σαμάρειαν, τὴν Βενιαμίν, τὴν Γαλααδίτιν. Κλῆροι δὲ οὗτοι ταῖς τοῦ Ἰσραὴλ φυλαῖς ἐννεμηθέντες κατά καιρούς, στρατη γοῦντος Ἰησοῦ τοῦ μετὰ Μωσέα. Ἐπειδὴ δὲ ἡρή μωνται διά χειρὸς Ασσυρίων καὶ πρὶν ἀφικέσθαι τὸν Ναβουχοδονόσορ, ὑπὸ τῶν Φούα καὶ Σαλμανασὰρ καὶ τὴν πάλαι συμβάσαν διαφυγεῖν ἐρημίαν. Καὶ τῆς μετοικεσίας ἡ ἀρχὴ αὕτη τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ, γῆ τῶν Χαναναίων ἕως Σαρεπτῶν, καὶ μετοικεσία Ἱερουσαλήμ ἕως Εφραθά. Καὶ κλη βασιλέων, ταύτῃτοι καὶ αὐτὰς κατοικηθήσεσθαι λέγει COMMENTARIUS IN ABDIAM PROPHETAM. loculus est. possidebunt qui in austro montem G Esau, et qui in campestri alienigenos. posside. bunt montem Ephraim, et campum Samaris, es Ben- jamin, et Galaad. Vilt. Ratus est insipiens klumæus possessurum se domum Jacob, hoc est progeniem Jacob: quin etiam partiebatur terram cum eam una cum Chaldæis vastas– ·set. Verum res illis improviso in contrarium converte- tur, inquit. Possidebuntur siquidem a doino Jacob, et ita consumentur, ut a flamma calamus, seu stipula. Erit namque ignis domus Jacob, domus autem Joseph nullius flammæ viribus cedet. Penitus itaque devorabuntur, ut in tota tribu, sive gente, ignifer D unus inveniri nequeat. Videtur autem apposite ad bunc tropum ignifer » appellari ; domum enim Jacob ignem, domum Joseph flammam nominavit. Ac domus quidem Jacob non absurde, qui sunt ex Juda et Benjamin intelligi possint; domus vero Joseph Samarita, hoc est, decem tribus quarum reges aliquando Ephraimitæ fuerunt; Mamasses au- tem et Ephraim ex Joseph nati sunt. In illo, • et possidebunt qui in austro, s hoc significatur: Quan- do Babylonii, patria sua relicta, Hierosolyma in- vadebant, insurgente in prælium adversus eos Na- buchodonosor, universam provinciam Judæorum vastari oportuit, eoque miseriarum devolvi, ut ad perfectam solitudinem redigeretur et ab incolis deserta appareret. Ubi autem Deus miseratus ca- plivitatis laqueos dissolverit, et in patriam redie- rint, adeo ipsos dilatatum iri dicit, et in tantamı multitudinem erasuros, ut vicinarum quoque gen- tium regiones possideant, nimis angusta, ut par est, Idumæa. Cujas benedictionis a Deo signum minime dubium fuerit. • Qui enin in Ageb, s in- quit ( hoc est, qui ad austrum: Ageb quippe loc sonat), possidebunt montem Esau, hoc est, Idu- maam. Cum namque australis sit, omnino ot vicinam et confinem possidebunt qui australem Judææ partem habitabunt. « Qui autem in Sephela,› hoc est, in campestri, quæ et ipsa Judea pars est, magis ad aquilonen pertinens, c alienigenas possi debunt. » Quo verbo Philistiim, sive Palestinos, in- dicat. Nihilominus montem Ephraim, Samariam et Benjamin, et Galaaditin obtinebunt, quæ olim tribubus Israeliticis in sortem distributæ fuerunt, cum Josue, successor Moysis illarum dux esset. Postquam autem per Assyrios etiam ante adventum Nabuchodonosoris devastati fuerunt, a Phua et Sal- manasar regibus videlicet, idcirco ipsas quoque inhabitatum iri et veterem solitudinem effugituras prenuntial. i VERS. 20, 21. El transmigrationis principatus iste filiis Israel, terra Chananæorum usque ad So repta, et transmigratio Jerusalem usque ad Ephrata.

πυρφόρος τῷ οἴκῳ Ἡσαν, ὅτι Κύριος ἐλάλησεν. Α Εt Καὶ κατακληρονομήσουσιν οἱ ἐν ῾Αγὲβ τὸ ὄρος τὸ Ἡσας, καὶ οἱ ἐν τῇ Σε ηλᾷ τοὺς ἀλλοφύλους. Καὶ κατακληρονομήσουσιν τὸ ὄρος τὸ Ἐφραὶμ, καὶ τὸ πεδίον Σαμαρείας, καὶ τὴν Βενιαμὶν, καὶ τὴν Γαλααδίτιν. Ει Η'. Τήθη μὲν ἀπόπληκτος Ιδουμαίος κλήρον έξειν τὸν οἶκον Ἰακώβ, τουτέστι, τοὺς ἐκ σπέρματος Ια κώβ, καὶ δὴ καὶ κατεμερίζετο τὴν γῆν, συγκατα- δηώσας αὐτήν. Αλλ' ἔσται, φησί, τὸ χρῆμα αὐτοῖς ἀδοκήτως ἀντεστραμμένον. Κλῆρος γὰρ ἔσονται τῶν ἐξ Ἰακώβ· δαπανηθήσονται δὲ οὕτως, ὡς ἂν ἐκ φλο- γὸς καλάμη. Εσται γὰρ πῦρ ὁ οἶκος Ιακώβ, φλογός δὲ δυνάμεσι παραχωρήσειεν ἂν οὐδεμιᾶς ὁ οἶκος Ἰω- σήφ. Καταβρωθήσονται δὴ οὖν εἰσάπαν, ὡς ἕνα πυρ- Β φόρον μὴ ἂν εὑρεῖν δύνασθαί τινας ἐξ ὁλοκλήρου φυλῆς, ἡ ἔθνους. Εοικε δὲ ὁ λόγος ἀκολούθως τῇ τροπῇ ο πυρφόρον, εἰπεῖν, πῦρ γὰρ ὠνόμασε τὸν οἶκον Ἰακώβ, φλόγα δὲ τὸν Ἰωσήφ. Καὶ οἶκος μὲν Ἰακὼβ νοοἶτ᾽ ἂν εἰκότως, οἱ ἐξ Ιούδα, καὶ Βενιαμίν, οἶκοί γε μὴν Ἰωσὴφ οἱ ἐν τῇ Σαμαρεία, τουτέστιν, αἱ δέκα φυλαί, ὧν οἱ βασιλεῖς ἐκ τῶν Ἐφραὶμ γεγό- νασι κατὰ καιροὺς, Μανασσῆς δὲ καὶ Ἐφραὶμ ἤστην ἐξ Ἰωσήφ. Ἐν δὲ τῷ ι κατακληρονομήσουσιν οἱ ἐν ᾿Αγέβ, » [τοῦτο σημαίνεται ]. "Οτε τὴν ἐνεγκοῦσαν ἀφέντες κατὰ τῶν Ἱεροσολύμων ᾔεσαν οἱ Βαβυλώ νιοι, κατεξαναστάντος αὐτοῖς εἰς μάχην τοῦ Να βουχοδονόσορ, συμβέβηκεν ἀναγκαίως ἅπασαν μὲν τὴν τῶν Ἰουδαίων καταδῃωθῆναι χώραν, ενεχθῆναι δὲ λοιπὸν εἰς τοῦτο ταλαιπωρίας, ὡς εἰς ἐρήμωσιν καταστῆναι παντελῆ, καὶ τῶν ἐνοικούντων ὁρᾶσθαι γυμνήν. Ἐπειδὴ δὲ Θεοῦ κατοικτείροντος, καὶ τῶν τῆς αἰχμαλωσίας ἀνιέντος βρόχων, ἀνεκομίσθησαν πάλιν εἰς τὴν ἑαυτῶν, τοσοῦτον αὐτοὺς κατευρυν θήσεσθαι λέγει, καὶ εἰς πολύανδρον πληθὺν ἐπιδοῦ-. ναι, ὡς καὶ τὰς τῶν ὁμόρων ἐθνῶν κατανεμηθῆναι χώρας, στενοχωρουμένης κατὰ τὸ εἰκὸς τῆς Ἰδου- μαίας. Ευλογίας δὲ τοῦτο τῆς παρὰ Θεοῦ σημεῖον ἂν γένοιτο μάλα σαφές. • Οἱ γὰρ ἐν τῇ Αγές, ο φησί, τουτέστιν, οἱ προς νότον, νότος γὰρ ἡ 'Αγὲς ἑρμη νεύεται, ο κλῆρον ποιήσονται τὸ δρὸς τὸ Ἡσαῦ, ο τουτέστι, τὴν Ιδουμαίαν. Νοτίαν γὰρ οὖσαν αὐτὴν, κατανεμήσονται πάντως ὡς γείτονα, καὶ ὅμορον οἱ τα νότια τῆς Ἰουδαίας κατωκηκότες. «Οἱ δὲ ἐν τῇ Σεφηλή, ο τουτέστιν, οἱ ἐν τῇ πεδινῇ· μοίρα δὲ καὶ αὕτη τῆς Ἰουδαίων χώρας βορειοτέρα που πάντως, • κληρονομήσουσι τοὺς ἀλλοφύλους. » Λέγει δὲ τοὺς Φιλιστιεὶμ, ήτοι Παλαιστηνούς. Καθέξουσι δὲ οὐδὲν ἧττον τὸ ὄρος τοῦ Ἐφραίμ, τὴν Σαμάρειαν, τὴν Βενιαμίν, τὴν Γαλααδίτιν. Κλῆροι δὲ οὗτοι ταῖς τοῦ Ἰσραὴλ φυλαῖς ἐννεμηθέντες κατά καιρούς, στρατη γοῦντος Ἰησοῦ τοῦ μετὰ Μωσέα. Ἐπειδὴ δὲ ἡρή μωνται διά χειρὸς Ασσυρίων καὶ πρὶν ἀφικέσθαι τὸν Ναβουχοδονόσορ, ὑπὸ τῶν Φούα καὶ Σαλμανασὰρ καὶ τὴν πάλαι συμβάσαν διαφυγεῖν ἐρημίαν. Καὶ τῆς μετοικεσίας ἡ ἀρχὴ αὕτη τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ, γῆ τῶν Χαναναίων ἕως Σαρεπτῶν, καὶ μετοικεσία Ἱερουσαλήμ ἕως Εφραθά. Καὶ κλη βασιλέων, ταύτῃτοι καὶ αὐτὰς κατοικηθήσεσθαι λέγει COMMENTARIUS IN ABDIAM PROPHETAM. loculus est. possidebunt qui in austro montem G Esau, et qui in campestri alienigenos. posside. bunt montem Ephraim, et campum Samaris, es Ben- jamin, et Galaad. Vilt. Ratus est insipiens klumæus possessurum se domum Jacob, hoc est progeniem Jacob: quin etiam partiebatur terram cum eam una cum Chaldæis vastas– ·set. Verum res illis improviso in contrarium converte- tur, inquit. Possidebuntur siquidem a doino Jacob, et ita consumentur, ut a flamma calamus, seu stipula. Erit namque ignis domus Jacob, domus autem Joseph nullius flammæ viribus cedet. Penitus itaque devorabuntur, ut in tota tribu, sive gente, ignifer D unus inveniri nequeat. Videtur autem apposite ad bunc tropum ignifer » appellari ; domum enim Jacob ignem, domum Joseph flammam nominavit. Ac domus quidem Jacob non absurde, qui sunt ex Juda et Benjamin intelligi possint; domus vero Joseph Samarita, hoc est, decem tribus quarum reges aliquando Ephraimitæ fuerunt; Mamasses au- tem et Ephraim ex Joseph nati sunt. In illo, • et possidebunt qui in austro, s hoc significatur: Quan- do Babylonii, patria sua relicta, Hierosolyma in- vadebant, insurgente in prælium adversus eos Na- buchodonosor, universam provinciam Judæorum vastari oportuit, eoque miseriarum devolvi, ut ad perfectam solitudinem redigeretur et ab incolis deserta appareret. Ubi autem Deus miseratus ca- plivitatis laqueos dissolverit, et in patriam redie- rint, adeo ipsos dilatatum iri dicit, et in tantamı multitudinem erasuros, ut vicinarum quoque gen- tium regiones possideant, nimis angusta, ut par est, Idumæa. Cujas benedictionis a Deo signum minime dubium fuerit. • Qui enin in Ageb, s in- quit ( hoc est, qui ad austrum: Ageb quippe loc sonat), possidebunt montem Esau, hoc est, Idu- maam. Cum namque australis sit, omnino ot vicinam et confinem possidebunt qui australem Judææ partem habitabunt. « Qui autem in Sephela,› hoc est, in campestri, quæ et ipsa Judea pars est, magis ad aquilonen pertinens, c alienigenas possi debunt. » Quo verbo Philistiim, sive Palestinos, in- dicat. Nihilominus montem Ephraim, Samariam et Benjamin, et Galaaditin obtinebunt, quæ olim tribubus Israeliticis in sortem distributæ fuerunt, cum Josue, successor Moysis illarum dux esset. Postquam autem per Assyrios etiam ante adventum Nabuchodonosoris devastati fuerunt, a Phua et Sal- manasar regibus videlicet, idcirco ipsas quoque inhabitatum iri et veterem solitudinem effugituras prenuntial. i VERS. 20, 21. El transmigrationis principatus iste filiis Israel, terra Chananæorum usque ad So repta, et transmigratio Jerusalem usque ad Ephrata.

πυρφόρος τῷ οἴκῳ Ἡσαν, ὅτι Κύριος ἐλάλησεν. Α Εt Καὶ κατακληρονομήσουσιν οἱ ἐν ῾Αγὲβ τὸ ὄρος τὸ Ἡσας, καὶ οἱ ἐν τῇ Σε ηλᾷ τοὺς ἀλλοφύλους. Καὶ κατακληρονομήσουσιν τὸ ὄρος τὸ Ἐφραὶμ, καὶ τὸ πεδίον Σαμαρείας, καὶ τὴν Βενιαμὶν, καὶ τὴν Γαλααδίτιν. Ει Η'. Τήθη μὲν ἀπόπληκτος Ιδουμαίος κλήρον έξειν τὸν οἶκον Ἰακώβ, τουτέστι, τοὺς ἐκ σπέρματος Ια κώβ, καὶ δὴ καὶ κατεμερίζετο τὴν γῆν, συγκατα- δηώσας αὐτήν. Αλλ' ἔσται, φησί, τὸ χρῆμα αὐτοῖς ἀδοκήτως ἀντεστραμμένον. Κλῆρος γὰρ ἔσονται τῶν ἐξ Ἰακώβ· δαπανηθήσονται δὲ οὕτως, ὡς ἂν ἐκ φλο- γὸς καλάμη. Εσται γὰρ πῦρ ὁ οἶκος Ιακώβ, φλογός δὲ δυνάμεσι παραχωρήσειεν ἂν οὐδεμιᾶς ὁ οἶκος Ἰω- σήφ. Καταβρωθήσονται δὴ οὖν εἰσάπαν, ὡς ἕνα πυρ- Β φόρον μὴ ἂν εὑρεῖν δύνασθαί τινας ἐξ ὁλοκλήρου φυλῆς, ἡ ἔθνους. Εοικε δὲ ὁ λόγος ἀκολούθως τῇ τροπῇ ο πυρφόρον, εἰπεῖν, πῦρ γὰρ ὠνόμασε τὸν οἶκον Ἰακώβ, φλόγα δὲ τὸν Ἰωσήφ. Καὶ οἶκος μὲν Ἰακὼβ νοοἶτ᾽ ἂν εἰκότως, οἱ ἐξ Ιούδα, καὶ Βενιαμίν, οἶκοί γε μὴν Ἰωσὴφ οἱ ἐν τῇ Σαμαρεία, τουτέστιν, αἱ δέκα φυλαί, ὧν οἱ βασιλεῖς ἐκ τῶν Ἐφραὶμ γεγό- νασι κατὰ καιροὺς, Μανασσῆς δὲ καὶ Ἐφραὶμ ἤστην ἐξ Ἰωσήφ. Ἐν δὲ τῷ ι κατακληρονομήσουσιν οἱ ἐν ᾿Αγέβ, » [τοῦτο σημαίνεται ]. "Οτε τὴν ἐνεγκοῦσαν ἀφέντες κατὰ τῶν Ἱεροσολύμων ᾔεσαν οἱ Βαβυλώ νιοι, κατεξαναστάντος αὐτοῖς εἰς μάχην τοῦ Να βουχοδονόσορ, συμβέβηκεν ἀναγκαίως ἅπασαν μὲν τὴν τῶν Ἰουδαίων καταδῃωθῆναι χώραν, ενεχθῆναι δὲ λοιπὸν εἰς τοῦτο ταλαιπωρίας, ὡς εἰς ἐρήμωσιν καταστῆναι παντελῆ, καὶ τῶν ἐνοικούντων ὁρᾶσθαι γυμνήν. Ἐπειδὴ δὲ Θεοῦ κατοικτείροντος, καὶ τῶν τῆς αἰχμαλωσίας ἀνιέντος βρόχων, ἀνεκομίσθησαν πάλιν εἰς τὴν ἑαυτῶν, τοσοῦτον αὐτοὺς κατευρυν θήσεσθαι λέγει, καὶ εἰς πολύανδρον πληθὺν ἐπιδοῦ-. ναι, ὡς καὶ τὰς τῶν ὁμόρων ἐθνῶν κατανεμηθῆναι χώρας, στενοχωρουμένης κατὰ τὸ εἰκὸς τῆς Ἰδου- μαίας. Ευλογίας δὲ τοῦτο τῆς παρὰ Θεοῦ σημεῖον ἂν γένοιτο μάλα σαφές. • Οἱ γὰρ ἐν τῇ Αγές, ο φησί, τουτέστιν, οἱ προς νότον, νότος γὰρ ἡ 'Αγὲς ἑρμη νεύεται, ο κλῆρον ποιήσονται τὸ δρὸς τὸ Ἡσαῦ, ο τουτέστι, τὴν Ιδουμαίαν. Νοτίαν γὰρ οὖσαν αὐτὴν, κατανεμήσονται πάντως ὡς γείτονα, καὶ ὅμορον οἱ τα νότια τῆς Ἰουδαίας κατωκηκότες. «Οἱ δὲ ἐν τῇ Σεφηλή, ο τουτέστιν, οἱ ἐν τῇ πεδινῇ· μοίρα δὲ καὶ αὕτη τῆς Ἰουδαίων χώρας βορειοτέρα που πάντως, • κληρονομήσουσι τοὺς ἀλλοφύλους. » Λέγει δὲ τοὺς Φιλιστιεὶμ, ήτοι Παλαιστηνούς. Καθέξουσι δὲ οὐδὲν ἧττον τὸ ὄρος τοῦ Ἐφραίμ, τὴν Σαμάρειαν, τὴν Βενιαμίν, τὴν Γαλααδίτιν. Κλῆροι δὲ οὗτοι ταῖς τοῦ Ἰσραὴλ φυλαῖς ἐννεμηθέντες κατά καιρούς, στρατη γοῦντος Ἰησοῦ τοῦ μετὰ Μωσέα. Ἐπειδὴ δὲ ἡρή μωνται διά χειρὸς Ασσυρίων καὶ πρὶν ἀφικέσθαι τὸν Ναβουχοδονόσορ, ὑπὸ τῶν Φούα καὶ Σαλμανασὰρ καὶ τὴν πάλαι συμβάσαν διαφυγεῖν ἐρημίαν. Καὶ τῆς μετοικεσίας ἡ ἀρχὴ αὕτη τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ, γῆ τῶν Χαναναίων ἕως Σαρεπτῶν, καὶ μετοικεσία Ἱερουσαλήμ ἕως Εφραθά. Καὶ κλη βασιλέων, ταύτῃτοι καὶ αὐτὰς κατοικηθήσεσθαι λέγει COMMENTARIUS IN ABDIAM PROPHETAM. loculus est. possidebunt qui in austro montem G Esau, et qui in campestri alienigenos. posside. bunt montem Ephraim, et campum Samaris, es Ben- jamin, et Galaad. Vilt. Ratus est insipiens klumæus possessurum se domum Jacob, hoc est progeniem Jacob: quin etiam partiebatur terram cum eam una cum Chaldæis vastas– ·set. Verum res illis improviso in contrarium converte- tur, inquit. Possidebuntur siquidem a doino Jacob, et ita consumentur, ut a flamma calamus, seu stipula. Erit namque ignis domus Jacob, domus autem Joseph nullius flammæ viribus cedet. Penitus itaque devorabuntur, ut in tota tribu, sive gente, ignifer D unus inveniri nequeat. Videtur autem apposite ad bunc tropum ignifer » appellari ; domum enim Jacob ignem, domum Joseph flammam nominavit. Ac domus quidem Jacob non absurde, qui sunt ex Juda et Benjamin intelligi possint; domus vero Joseph Samarita, hoc est, decem tribus quarum reges aliquando Ephraimitæ fuerunt; Mamasses au- tem et Ephraim ex Joseph nati sunt. In illo, • et possidebunt qui in austro, s hoc significatur: Quan- do Babylonii, patria sua relicta, Hierosolyma in- vadebant, insurgente in prælium adversus eos Na- buchodonosor, universam provinciam Judæorum vastari oportuit, eoque miseriarum devolvi, ut ad perfectam solitudinem redigeretur et ab incolis deserta appareret. Ubi autem Deus miseratus ca- plivitatis laqueos dissolverit, et in patriam redie- rint, adeo ipsos dilatatum iri dicit, et in tantamı multitudinem erasuros, ut vicinarum quoque gen- tium regiones possideant, nimis angusta, ut par est, Idumæa. Cujas benedictionis a Deo signum minime dubium fuerit. • Qui enin in Ageb, s in- quit ( hoc est, qui ad austrum: Ageb quippe loc sonat), possidebunt montem Esau, hoc est, Idu- maam. Cum namque australis sit, omnino ot vicinam et confinem possidebunt qui australem Judææ partem habitabunt. « Qui autem in Sephela,› hoc est, in campestri, quæ et ipsa Judea pars est, magis ad aquilonen pertinens, c alienigenas possi debunt. » Quo verbo Philistiim, sive Palestinos, in- dicat. Nihilominus montem Ephraim, Samariam et Benjamin, et Galaaditin obtinebunt, quæ olim tribubus Israeliticis in sortem distributæ fuerunt, cum Josue, successor Moysis illarum dux esset. Postquam autem per Assyrios etiam ante adventum Nabuchodonosoris devastati fuerunt, a Phua et Sal- manasar regibus videlicet, idcirco ipsas quoque inhabitatum iri et veterem solitudinem effugituras prenuntial. i VERS. 20, 21. El transmigrationis principatus iste filiis Israel, terra Chananæorum usque ad So repta, et transmigratio Jerusalem usque ad Ephrata.

S. CYRILLI ALEXANDRINI ARCHIEP. Εt Α ρονομήσουσι τὰς πόλεις τοῦ ᾿Αγέβ. Καὶ ἀναβής Β σονται ἀνασωζόμενοι ἐξ ὅρους Σιὼν τοῦ ἐκδι κῆσαι τὸ ὄρος τὸ Ἡσαν, καὶ ἔσται τῷ Κυρίῳ ἡ βασιλεία. Θ΄. Μετοικεσίαν ἐνθάδε φησὶ τοὺς ἐκ τῆς Ἱερου σαλήμ, ήγουν τῆς Ἰουδαίας ἁπάσης εἰς Βαβυλῶνα μετωκισμένους. Αρχὴν δὲ αὐτῶν ἔσεσθαί φησι τὸν ὑπὸ χεῖρά τε καὶ ἐξουσίαν ἐσόμενον κλῆρον· οἷον ὡς εἴ τις ἐπ' ἄρχοντος λέγει τὴν τοῦ δεῖνος τυχὸν ἀρχήν. Εσται τοίνυν, φησί, τοῖς πάλαι μετωκισμένοις ἀρχή τε καὶ κλῆρος ἡ γῆ τῶν Χαναναίων. Φησὶ δὲ τὴν 'Αραβίαν, ο καὶ ἕως Σαρεπτών, ο ἥτις ἐστὶ τῆς Σε δωνίας, ἵνα διὰ τούτου Φοινίκων ἐννοῇς. Παρεκταθή σεται δέ, φησί, ' καὶ ἕως Ἐφραθά, ο ήγουν ὡς ἐπ δέδοται παρὰ τῶν ἑτέρων ἑρμηνευτών, ο καὶ μέχρι Βοσπόρου, ο ὅ ἐστι, τὰ νοτιώτατα τῇ ἔῳ μέρη. Ποιή σονται δὲ, φησίν, ὑφ᾽ αὐτοῖς καὶ τὰς πόλεις τοῦ ᾿Αγές, τουτέστι, τοῦ νότου. Έοικε δὲ διὰ τούτων ἡμῖν ὁ λόγος τὰ Ἰνδικὰ κατασημαίνεσθαι. Νοτιώτατοι γὰρ οἱ πν δοὶ, καὶ αἱ τούτων χώραι. Ομοιον δὲ ὡς εἰ λέγοι τυχόν, πάντα αὐτῶν ἔσται πλήρη, τὰ πρὸς νότον, τὰ πρὸς βοῤῥᾶν, τὰ πρὸς ἕω, τὰ πρὸς δύσιν, καὶ πᾶσαν ἁπλῶς καθέξουσι πόλιν τε καὶ χώραν. Ἐν δὲ τῷ • καὶ ἀναβήσονται ἄνδρες, » ἀνακεφαλαιοῦται τρόπον τινὰ τῆς προφητείας τὸν σκοπόν. Οἱ γὰρ τῆς Σιών οικήτορες, φησιν, ἀνασεσωσμένοι παρὰ Θεοῦ, καὶ τὰ τῆς αἰχμαλωσίας διαρρήξαντες δεσμά, κατά καιρούς ἀναβήσονται, καὶ ποιήσουσιν ἐκδίκησιν εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Ἡσαῦ. Πεπολεμήκασι γὰρ, ὡς ἔφην, πρὸς δου μαίους μετὰ τοὺς τῆς αἰχμαλωσίας καιρούς, καὶ βε βασιλεῦχεν ἐπ' αὐτοὺς ὁ τῶν ὅλων Θεός, καίτοι παλαι τὸ χρῆμα παρωθούμενος, καὶ τῆς Ἰουδαίας ἀποφοι - τῶν διὰ τὴν ἀπόστασιν. Λελατρεύκασι γὰρ μόσχοις, καὶ ταῖς δαμάλεσι ταῖς χρυσαῖς. Ἐπειδὴ δὲ κατ ηλέησεν, εἰσεδέξατο πάλιν, καὶ βεβασίλευκεν ἐπ' αὐ τους. Et possidebit civitales ad austrum. ascendent salvi ez monte Sion, ut puniant montem Esau, et erit Do- mino regnum. ; IX. Transmigrationem hoc loco Israelitas nomi- nat, id est, ex tota Judæa in Babylonem traductos. Principatum autem corum fore ait, sortem ae pos- sessionem sub manu et potestate ipsorum futuram velut si quis principatum alicujus et imperium sub ipso principe et imperantis esse dicat. Erit igitur, inquit, quondam translatis principatus et sors terra Chananæorum. Intelligit autem Arabiam, ‹ et usque Sarepta, › quæ est Sidoniæ, ut per hoc Phœniciam intelligas. Extendetur autem, inquit, «usque Ephra- tham, »sive, ut alii interpretes ediderunt, ‹ usque ad Bosphorum, hoc est, ad orientales partes, austrum maxime respicientes. Subjugabunt autem, inquit, sibi et civitates Ageb, hoc est, austri. Qui- bus verbis India videtur significari. Sunt enim Indi et eorum regiones imprimis australes. Perin- doque est ac si dicat forte, omnia quæ ad au- strum, quæque ad boream, quæque ad orientem, quæque ad occidentem spectant, eorum plena erunt, et quamvis simpliciter urbem regionemque posside- bunt. Illo,et ascendent viri, in summam colligit quodammodo prophetiæ scopum. Incolæ enim Sion, inquit, servati a Deo, et qui perruperunt vincula servitutis, olim ascendent, et facient vindictam in nomen Esau. Bellarunt enim, ut dixi, contra Idumæos post tempora captivitatis, et regnavit su- per eos universitatis Deus, tametsi eos pridem re- jecerat, eť a Judæa propter apostasiam recesserat. Servierant enim vitulis et búculis aureis. Miseratus deinde et reconciliatus iterum regnavit super 08. •

S. CYRILLI ALEXANDRINI ARCHIEP. Εt Α ρονομήσουσι τὰς πόλεις τοῦ ᾿Αγέβ. Καὶ ἀναβής Β σονται ἀνασωζόμενοι ἐξ ὅρους Σιὼν τοῦ ἐκδι κῆσαι τὸ ὄρος τὸ Ἡσαν, καὶ ἔσται τῷ Κυρίῳ ἡ βασιλεία. Θ΄. Μετοικεσίαν ἐνθάδε φησὶ τοὺς ἐκ τῆς Ἱερου σαλήμ, ήγουν τῆς Ἰουδαίας ἁπάσης εἰς Βαβυλῶνα μετωκισμένους. Αρχὴν δὲ αὐτῶν ἔσεσθαί φησι τὸν ὑπὸ χεῖρά τε καὶ ἐξουσίαν ἐσόμενον κλῆρον· οἷον ὡς εἴ τις ἐπ' ἄρχοντος λέγει τὴν τοῦ δεῖνος τυχὸν ἀρχήν. Εσται τοίνυν, φησί, τοῖς πάλαι μετωκισμένοις ἀρχή τε καὶ κλῆρος ἡ γῆ τῶν Χαναναίων. Φησὶ δὲ τὴν 'Αραβίαν, ο καὶ ἕως Σαρεπτών, ο ἥτις ἐστὶ τῆς Σε δωνίας, ἵνα διὰ τούτου Φοινίκων ἐννοῇς. Παρεκταθή σεται δέ, φησί, ' καὶ ἕως Ἐφραθά, ο ήγουν ὡς ἐπ δέδοται παρὰ τῶν ἑτέρων ἑρμηνευτών, ο καὶ μέχρι Βοσπόρου, ο ὅ ἐστι, τὰ νοτιώτατα τῇ ἔῳ μέρη. Ποιή σονται δὲ, φησίν, ὑφ᾽ αὐτοῖς καὶ τὰς πόλεις τοῦ ᾿Αγές, τουτέστι, τοῦ νότου. Έοικε δὲ διὰ τούτων ἡμῖν ὁ λόγος τὰ Ἰνδικὰ κατασημαίνεσθαι. Νοτιώτατοι γὰρ οἱ πν δοὶ, καὶ αἱ τούτων χώραι. Ομοιον δὲ ὡς εἰ λέγοι τυχόν, πάντα αὐτῶν ἔσται πλήρη, τὰ πρὸς νότον, τὰ πρὸς βοῤῥᾶν, τὰ πρὸς ἕω, τὰ πρὸς δύσιν, καὶ πᾶσαν ἁπλῶς καθέξουσι πόλιν τε καὶ χώραν. Ἐν δὲ τῷ • καὶ ἀναβήσονται ἄνδρες, » ἀνακεφαλαιοῦται τρόπον τινὰ τῆς προφητείας τὸν σκοπόν. Οἱ γὰρ τῆς Σιών οικήτορες, φησιν, ἀνασεσωσμένοι παρὰ Θεοῦ, καὶ τὰ τῆς αἰχμαλωσίας διαρρήξαντες δεσμά, κατά καιρούς ἀναβήσονται, καὶ ποιήσουσιν ἐκδίκησιν εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Ἡσαῦ. Πεπολεμήκασι γὰρ, ὡς ἔφην, πρὸς δου μαίους μετὰ τοὺς τῆς αἰχμαλωσίας καιρούς, καὶ βε βασιλεῦχεν ἐπ' αὐτοὺς ὁ τῶν ὅλων Θεός, καίτοι παλαι τὸ χρῆμα παρωθούμενος, καὶ τῆς Ἰουδαίας ἀποφοι - τῶν διὰ τὴν ἀπόστασιν. Λελατρεύκασι γὰρ μόσχοις, καὶ ταῖς δαμάλεσι ταῖς χρυσαῖς. Ἐπειδὴ δὲ κατ ηλέησεν, εἰσεδέξατο πάλιν, καὶ βεβασίλευκεν ἐπ' αὐ τους. Et possidebit civitales ad austrum. ascendent salvi ez monte Sion, ut puniant montem Esau, et erit Do- mino regnum. ; IX. Transmigrationem hoc loco Israelitas nomi- nat, id est, ex tota Judæa in Babylonem traductos. Principatum autem corum fore ait, sortem ae pos- sessionem sub manu et potestate ipsorum futuram velut si quis principatum alicujus et imperium sub ipso principe et imperantis esse dicat. Erit igitur, inquit, quondam translatis principatus et sors terra Chananæorum. Intelligit autem Arabiam, ‹ et usque Sarepta, › quæ est Sidoniæ, ut per hoc Phœniciam intelligas. Extendetur autem, inquit, «usque Ephra- tham, »sive, ut alii interpretes ediderunt, ‹ usque ad Bosphorum, hoc est, ad orientales partes, austrum maxime respicientes. Subjugabunt autem, inquit, sibi et civitates Ageb, hoc est, austri. Qui- bus verbis India videtur significari. Sunt enim Indi et eorum regiones imprimis australes. Perin- doque est ac si dicat forte, omnia quæ ad au- strum, quæque ad boream, quæque ad orientem, quæque ad occidentem spectant, eorum plena erunt, et quamvis simpliciter urbem regionemque posside- bunt. Illo,et ascendent viri, in summam colligit quodammodo prophetiæ scopum. Incolæ enim Sion, inquit, servati a Deo, et qui perruperunt vincula servitutis, olim ascendent, et facient vindictam in nomen Esau. Bellarunt enim, ut dixi, contra Idumæos post tempora captivitatis, et regnavit su- per eos universitatis Deus, tametsi eos pridem re- jecerat, eť a Judæa propter apostasiam recesserat. Servierant enim vitulis et búculis aureis. Miseratus deinde et reconciliatus iterum regnavit super 08. •

ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΕΞΗΓΗΣΙΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑΤΙΚΗ ΕΙΣ ΤΟΝ ΠΡΟΦΗΤΗΝ ΙΩΝΑΝ. ΠΡΟΟΙΜΙΟΝ. Α'. Ο θεσπέσιος Ἰωνᾶς πατρὸς μὲν ἐξέφυ τοῦ ᾿Αμαθί, ώρμητό γε μὴν ἐκ Γέθ Χιβέρ· πολίχνιον δὲ τοῦτο τῆς Ἰουδαίων γῆς ἤτοι κώμη, κατά γε τὸν εἰκότα λόγον. "Εοικε δὲ τοὺς τῆς προφητείας πεποι ησθαι λόγους κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν, καθ᾽ ἂν καὶ οἱ πρὸ αὐτοῦ Ωσηέ τέ φημι καὶ ᾿Αμώς, καὶ Μιχαίας, καὶ οἱ λοιποί. Πλεῖστα δὲ ὅσα τοῖς Ἰουδαίων δήμοις κατίδοι τις ἂν αὐτὸν κεχρησμωδηκότα, καὶ τοὺς ἄνωθεν καὶ παρὰ Θεοῦ διαπορθμεύσαντα λόγους, καὶ τὰ ἐσόμενα σαφῶς προαπηγγελκότα. Εγγραφος μὲν εν τῆς παρ' αὐτοῦ προφητείας λόγος ἕτερος οὐδεὶς παρὰ τοῦτόν ἐστιν. Ὅτι δὲ διατετέλεκε ταῖς Ἰου δαίων ἀγέλαις τὰ κατὰ καιροὺς ἐσόμενα προαναρω νῶν, μεμαρτύρηκεν ή θεόπνευστος Γραφή. Εν γὰρ τῇ τετάρτῃ τῶν Βασιλειῶν ποιεῖται μὲν τοὺς λόγους τὸ Γράμμα τὸ ἱερὸν περὶ τοῦ Ἱεροβοάμ, οὐχὶ δὴ τοῦ πρώτου, καὶ ἐν ἀρχῇ, ὅς ἦν τοῦ Ναβάτ, εὃς καὶ ἐξήμαρτε τὸν Ἰσραήλ, ο καθὰ γέγραπται, δαμάλεσι δηλονότι ταῖς χρυσαῖς προσκυνεῖν ἀναπείσας· ἀλλ᾿ ἑτέρου πάλιν Ιεροβοάμ μετά πολλούς γεγονότος, ὃς ἦν τοῦ Ἰωάς. Τίνα δὲ προανήγγειλεν ὁ Ἰωνᾶς, ἄκου σον· « Οὗτος ἀπέστησε τὸ ὅριον Ἰσραὴλ ἀπὸ εἰσόδου Διμάθ, ἕως τῆς θαλάσσης τῆς ᾿Αραβα, κατὰ τὸ ῥῆμα Κυρίου Θεοῦ Ἱσραήλ, ὁ ἐλάλησεν ἐν χειρὶ Ἰωνᾶ, ὅτι ἀπεῖδε Κύριος ἐπὶ τὴν ταπείνωσιν Ἰσραήλ, καὶ ἔσωσεν αὐτοὺς ἐκ χειρὸς Ἱεροβοάμ, ο τουτέστι, διὰ χειρός· Ιεροβοάμ γὰρ ὁ τοῦ Ἰωνᾶς πεπολέμηκε πρὸς τοὺς ἀλλοφύλους, καὶ πόλεις διηρπασμένας τῆς Ἰουδαίων γῆς ὑφ' ἑαυτὸν πεποίηται πάλιν, καὶ βεβοήθηκεν οὐ ** χιν, 20. COMMENTARIUS IN JONAM PROPHETAM. S. P. N. CYRILLI ALEXANDRIA ARCHIEPISCOPI, COMMENTARIUS IN JONAM PROPHETAM. B IV Reg. xi, 11. 1V Reg. PROOEMIUM. oriundus autem ex Geth in Chopher, quod fuit oppidulum Judere, sou vicus, ut fertur,et est credibile. Videtur autem munere vaticinandi functus eo tem- pore, quo et antecessores ejus, Oseas, inquam, Amos,. Michæas, et cæteri. Et scire licet plurima sane oracula edidisse Judæorum tribubus, cœlestesque ac Dei voces sæpius apportasse, et futura sane præ- nuntiasse, quanquam scriptus ejus prophetiæ sermo- præter hunc nullus exstal, Perrexisse autem popu lis Judæis aliquando eventura prædicere, divina. Scriptura testatur. Nam in quarto Regum sacræ Litteræ verba faciunt de Jeroboam rege, nou. de primo illo, quique fuit a principio, filio Nabal, qui peccare fecit Israel 17° ut scriptum est, cum nimirum eidem persuasit ut vitulos aureos adoraret; sed de altero ei cogno.. mine, qui post multos demum regnavit. Quæ autem. eventura cecinerit Jonas, audi: ‹ Hic restituit ter- minum Israel, ab introitu Æmath usque ad mare solitudinis, juxta verbum Domini Dei Israel, quod locutus est in manu servi sui Jonæ filii Amathi, propheta; quia vidit Dominus humilitatem Israel, et salvavit eos in manu Jeroboam 18,,hoc est, per manum Jeroboam; siquidem filius Joas bellum. cum alienigenis gessit, et urbes Judææ ereptas recu- peravit, nec mediocriter Israelitis commodavit, Deo protegente, quanquam ad sortem calamitatis om- nium acerbissime devoluti essent. _ Quamobrem 1. Divinus Jonas patre quidem natus est Amathi,