(k's edit. P. Garnerii, Opp. Marii Mercatoris, additis fragmentis Græcis quæ Joannes Autbertas ex codice Regis habuerat.) Tractatus isté, non præstantior quam utilior, inscribitur Scholia de incarnatione Unigeniti: propterea quod continet non tantum explicationem trium vocum difficilium intellectu, Christus, Emmanuel, Jesus, quarum prænotione opus est ad mysterium incarnationis Dominicæ tractandum; sed etiam solutionem implicate quæstionis, quomodo duæ naturæ, sine confusione et conversione, convouerint in unitatem personæ divinæ, eamque non exerɩhy et moralem, sed quoixhy et substantivam: qui cardo totius quæstionis tanta commotione totius orbis agitatæ. Quo auctore scriptus sit, dubitare non licet, cum Theodoretus in secundo dialogo qui dicitur Inconfusms, Leo Magnus epistola 97, concilium Chalcedonense actione 2 in fine, Facundus Hermianensis libris vnI EL XI, Leontius scholasticus libro 1 contra Nestorianos et Eutyebianos, aliique, non tantum hujus operis, tanquam a Cyrillo editi, meminerint, sed ex eo quoque ad confirmandam fidem testimonia deprompserint. Adde quod in bibliotheca Regia Parisiis non modica pars Græce habetur, Cyrilli nomine inscripta, quam Joannes Autbertus transtulit in sua Operum Cyrilli Græco-Latinam editionem, tomo V, parte 1. Quo tempore compositus fuerit, conjicere ex eo licet, quod etsi contra Nestorium sanctus &dei defensor disputet, eum tamen nomine non appellet, solitus alioqui non tacere, post condemnationem, imo et ante condemnationem, statim atque lis quasi intentata est, cosptumque agi jure, id est, post missam cum summi pontificis litteris depositionis sententiam continentibus synodicain ex Ægyptiaca synodo epistolam, capitaque duodecim, qui anathematismi dicuntur. Compositus igitur dici debet anle concilium Ephesinum. Sed quo in loco, quove distinctius tempore? Ephesi, opinabitur forte quispiam, tunc cum Cyrillus, ipsis exigentibus catholicis, exponere coactus est nonnulla, que paulo vel duriors, vel obscuriora videbantur in anathematismis, præsertim ut propulsaret invidiam sibi ab adversariis conflatam, quasi cum Apollinaristis sentiret, unicam esse in Christo naturam, versumque in carnen Verbum divinum. Ego vero Alexandriæ scriptum puto, longe antea: Cyrillus namque antequam responderet, vel Andrew Samosateno, vel Theodoreto, anathematismos reprehendentibus, id operis suscepit, quo instruerel disputaturos pro fide, de primis quasi notionibus vocum, atque aliis nonnullis, quibus inter disputandum usus foret. Instruxit vero, nisi me fallit opinio, cum primum ſerveret quæstio apud Alexandrinos, nec satis adhuc animi exercitatione eruditi essent; cumque ipse etiam primum Cyrillus pro Christo pugnam cum Nestorio iniret, datis prioribus litteris officii monitricibus. Scriptus est igitur tractatus iste eodem ſere tempore quo epistola ad monachos Ægypti, id est, sub medium aut saltem sub finem ann. 429. Idem enim est utriusque argumentum, nec aliud videtur discrimen quamı methodi, quæ in epistola oratoria magis est, in Scholiis fere scholastica. In eam me sententiam impellunt tria. Primum, quod Scholia ante concilium Ephesinum scripta sint, us antea confectumi est: nec parvo tamen tempore, cum Andreas Samosatenus apud Anastasium Sinnitam hujusce operis tanquam pervulgati meminerit. Alterum, quod videatur elementaria quædam doctrina, rudibus controversiæ ingeniis tradita continetur enim expositione vocum, distinctionibusque ad cbjectiones solvendas necessariis, et exemplis ad rem explicandam factis. Tertium, quod in opere sate nulla per se fiat mentio Dei pontificis; sed eorum tantum quæ in primo Nestorii sermone secundoque et tertio contra fidei regulam leguntur, cuin tamen digna foret ista quæstio, quæ tractaretur propter sisam sive subtilitatem, sive necessitatem. Orta vero est ex homilia Procli a Nestorio acerbius reprehents, de shil afferri potuit nuntii Alexandriam ante definitum hactenus tempus.

De interprete paulo difficilior est quæstio. Quisquis ille fuerit, ipsum oportet quinto sæculo scripsisse, imo temporibus Cyrilli: siquidem ex hac ipsa versione, quæ nunc habetur, et Leo Magnus statim post olitum Cyrilli tanquam ex vulgata, et concilium Chalcedonense, et Facundus Hermianensis decerpserint,! quæ locis antea citatis referunt. Crediderit non immerito quispiam, tribuendum hoc opus uni ex Alexandrinis illis quorum Latinitatem apud sanctum Cœlestinum Cyrillus excusabat, cum chartas mitteret ab iis versas. Verum opinabilius videtur, interpretem dicere Marium Mercatorem, virum alioqui melioris Latinitatis scientem: nam et inter ejus opera reperitur in utroque manuscripto codice, quo usi sumus; et ea setate vixit, qua seribebatur, et ardore fidei incensus Latina fecit quæ Græci defensores fidei scriberent; et in præfatione ad sermones Nestorii contestatus est, se Latinitatis leges sprevisse in operibus Nestorii Cyrillique vertendis. In quibus, inquit, verbum de verbo, in quantum fieri potuit conatus sum translator exprimere, ne prius falsarius magis quam verus postea probarer interpres. Da igitur veniam, pie lector, si aut minus oratio luculenta, aut verborum ubicunque præsumplorum novitas aurem forte perculerit. Elegi obtrectatorum linguis magis exponi, quain a veritate sensuum exprimenda, ubi omne est de falsitate periculum, longius aberrare. Non levis opera ponenda nobis fuit in emendanda versione tam antiqua, ideoque ab exscribentibus, ut ût, corrupta: juverunt quidem manuscript codices et libri typis excusi. At cum una sit omnium versio, eaque non minus a notariis depravata, quam ab interprete neglecta, quoties non præluxerunt Græca, præluzerunt vero non sæpe, divinandum fuit, ut quas adhibuisset voces interpres, restitueremus pro virili: religioni enim fuit ullas mutare, nec si aliunde licuisset, potuissemus tamen, cum deficiat Græcus textus in pluribus; quem enim habemus, vel ex Theodoreto, vel ex Chalcedonensi synodo, vel ex bibliotheca Regia acceptus est. Prodit vero eximinm opus, et a sanctis Patribus summis Jaudibus ornatum, non tantum emendatius, quod certe leve non est; sed quarta fere parte auctius, quam legatur, vel apud Cyrilli operum editores, vel apud concilierum collectores. Quid autem desit in vulgatis libris indicabimus, ubi erit opus. Vulgati codices totius operis habent capita viginti et ecto; manuscriptus Marianus triginta quinque; Photius non plura novemdecim numerat, redactis sciticet ad hunc numerum cunctis, quæ apud alios non optima sane de causa separantur. Operæ pretium est Photii verba exscribere: Lectus est item alter liber sic inscriptus: SchOLION DE Unigeniti incarnatione. Quo hæc fere exponuntur, quid est Christus; qua ratione intelligendus Emmanuel; quid est Jesus Christus; juxta quid Dei Verbum dictum est homo; juxta quid ovacuatum esse Dei Verbum dicitur; quomodo item Christus unus est; quomodo etiam unus est Emmanuel; quamnam dicimus esse exinanitionem? Item de ignito carbone viso ab Isaia, aliaque præterea, his tamen affinia, capita derem. Permagnam vero legentibus utilitatem liber hic afferre potest. Aliam videri potest Facundus Hermianensis in codice quo usus est partitionem invenisse: nam quod Photins octavam caput esse indicat, septimum ipse vocal; decimum vero, quod apud Photium undecimum ponitur. Sic enim scribit: Cyrillus in libro quem Scholia nuncupavit, titulo septimo, quam esse dicimus schmationem, anima, inquit, omnia quæ sunt corporis, etc. (Lib. xi, c. 7.) Et postea: Rursus autem eodem Libro, titulo decimo, quid dixerit, vel quid prima fronte colus ipse titulus præferat, advertamus; nam hoc in illo se ostensurum esse promisit dicens (Ibid.), quod et adunato Deo Verbo vere humanitati, inconfusæ tamen substantiæ permanserint. Utque hoc probaret subjecit ista: Erectum est secundum Dei voluntatem sanctum tabernaculum per desertum, ets. Quanquam in utrumque locum facile potuit mendum irrepere, si modo litteris Romanis, ut credibile est, VII, XI, numerus scriptus sit: potuit enim facile detrahi in uno loco, et in altero addi ab incuriosis librariis tertia vocalis. Quare Facundi lectio corrigenda mihi videtur, retinenda Photii, contractis tamen in unum capitibus duobus de carbone vel lilio: quæ exempla ad id, quod in titulo propositum est, probandum pariter conducunt. Et vero par est credere, suum singulis capitibus inscriptum fuisse argumentum quod tractandum foret; on item id contigisse, quod in libris editis legitur, ut singula capita singulis, sive testimoniis, sive exemptis inconcinne et åµɛðóówę tribuerentur. Mercatoris porro codex nihil adjumenti conferre valuit ad alterntram opinionem confirmandam, siquidem titulos habet sine ullis numeris. {gikur tametsi distributio capitum, quæ usu recepta est, religiose servanda sit, visum esť tamen operæ pretium fore, si singulis capitibus Scholiorum Photii numeri cum vulgatis apponerentur, et hic, propositis singulorum capitum ex Mercatore titulis, per synopsim totum opus exhiberetur. Cyrilli episcopi Alexandriæ de incarnatione Unigeniti. CAPUT 1. Quid est Christus. Cap. II. Qualiter intelligi debeat Emmanuel. Car. M. Quid est Jesus. CAP. IV. Quam ob causam bomo dictum sit Dei Verbum.

Cap. V. Quam ob causam exinanitum dicatur Dei Verbum. CAP. VI. Quomodo unus Christus. CAP. VII. Quomodo unus Emmanuel. CAP. VIII. Quam esse dicimus adunationem. CAP. IX. Quod incorporalis divinitatis corpus facta fuerit ipsa caro habens animam rationabilem; et quod si ea a se dividere voluerimus, procul dubio labefactabimus dispensationem, quæ in Chrialo intelligitur. CAP. X. Quod adunato Deo Verbo vere humanitati, inconfusæ tamen substantiæ permanserint. CAP. XI. Quod, cum esset Deus Verbum, factus sit homo, nec homo simpliciter, nuda conjunctione bonoratis, vocatus sit ad parem dignitatem Dei Verbi, sive auctoritatem, sicut quibusdam videtur. CAP. XII. Quod Christus Jesus vocetur homo factus Deus Verbum. CAP. XIII. Quod Christus non sit homo Osopópos, nec simpliciter in homine inhabitarit Dei Verbum; sed magis caro sit factum, sive homo perfectus, secundum Scripturas. CAP. XIV. Dicta apostolica, in quibus Deus nominatus sit Christus. CAP. XV. Quomodo oporteat intelligere: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis: et quomodo mittitur Verbum quod Deus est; quomodo proprium ipsius dicitur corpus. CAP. XVI. Quomodo intelligatur sotóxos Virgo sancta. Cap. XVII. Quod Deus nominetur et bomo, apparens Unigenitus. CAP. XVIII. De Christi passione, quod utile sit. Quod secundum aliud et aliud de uno eodem dicitur, nec dividinius in duo. CAP. XIX. Adversus illos qui aiunt, quod sola relatione Deum Verbum deceant bumana. Etsi porro quinque capita, eaque prolixa, quæ vulgo deficiunt, Marianus codex suppeditet, vix ausim tamen spondere, etiamnum integrum opus edi, si qua fides Anastasio Sinaitæ: citat enim locum de statere reperto in ore piscis, qui non reperitur in Scholiis, cnjusmodi nunc habentur: Sed valde suspicor, Anastasium memoria lapsum pro alio opere Scholia posuisse: eoque probabilior suspicio videtur, quod librum ¿ồŋyoû recordatione potius quam lectione auctorum se composuisse testatus sit, moneatque idcires lectorem de recognoscendis vel etiam restituendis testimoniis. Occasione porro Scholiorum, ex quibus tria testimonia Theodoretus adduxit in secundo Eranista dialogo, prætermittere non possum, quid conjecerim de testimoniis illis, quæ in concilio Chalcedonensi sancti Leonis epistolæ subjuncta sunt: ea nempe a Theodoreto adjuncta esse; nam omnia totidem verbis in dialogo quem dixi, leguntur, nullaque fit in tota epistola sive mentio, sive promissio afferendorum. Addle quod Theodoretus a Facundo dicitur asseruisse adversus Palæstinos et Illyricianos reclamantes epistolam Leonis, adducto scilicet, ut habent açta concilii Chalcedonensis, testimonio, quod inter subjuncta legitur. Non fuisset vero adducto opus, si jamı epistolæ subjunctum esset: fuisset enim procul dubio simul lecturın, aliaque pariter, si modo aliqua essent tunc temporis. Quid quod a Theodoreto aut certe ab iis qui Theodoreti partibus studebant, versam in sermonem Græcum epistolam proditum est, imo et vertentibus vitiatam, quod postremum Leo ipse queritur apud Marcianum imperatorem. Accedat etiam, quod in epistola pontifex plura fidei capita, non tantum adversus Eutychem, sed etiam contra Nestoriam exponat; nec alia tamen testimonia subdantur, quam quæ ad distinctionem naturarum asserendam valent, quæque in dialogo qui dicitur Inconfusus, adhibita fuerant ad eos, qui Theodoreto Apollinarismi noutine suspecti erant, confutandos; non afferantur quæ ex libris contra Nestorium scriptis, in ipso etiam citato dialogo leguntur. Quanti vero pretii sit opusculum istud, æstimare licet vel inde maxime, quod nemo fere consequentium tractatorum, qui auctoritate Cyrilli in mysterio Incarnationis exponendo uti voluerit, testimonium aliquod ex Scholiis non sumpserit. Adde quod Cyrillus ipse videri possit hanc suam elucubrationem commendanse, cum scriberet Eulogio: Complectitur, inquit, idem liber sub finem breves quasdam de Christi dispensatione expositiones, easque pulchras admodum et utiles. Oportet enim expositiones quas memorat, vel a Scholiis, vel a consequente tractatu de Incarnatione Verbi, vel a dialogo subjuncto non differre: neque enim aliud quidpiam scripsit, de quo dubium esse possit. At differt profecto a consequente tractatu qui revera unus quidam sermo est; differt etiam a dialogo mox dicto: quis enim dialogum ¿xßéoswę nomine proprio appellet? Quanquam potuit dialogus subjungi Scholiis, ut epitome quædain et velut Šæóµvnja. Quam accurata methodo sit conscriptum, ex serie apertum est. Cyrillus a simplicium VOCEM interpretatione exorsus exponit, quid sit Christus, quid Emmanuel, quid Jesus, quid unus, quid unio. Mox ad propositiones, quæ in hac materia usurpari solent, orationem deflectens edisserit, qua ratione Christus sit unus, unus Emmanuel, unns Jesus, id est, unus Dominus, etc. Tum quomodo Verbum dicatur exinanitum, carni unitum, factum homo, nec ideo tamen mutatum, aut divinitate exutum. Hine quo pacto Christus non sit homo Bɛozópog, aut numine alatus, sed vere homo Deus, deinde qua ratione Verbum perhibeatur in nobis habitare, ad nos mitti, corpus habere proprium, et quomodo intelligatur

propter dispensationem factam cum carne, pro ser pente accipitur æreo, quem erexit Moyses, ut ser pentum morsus arceret ". Ait enim: ‹ Et sicut Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita oportet exaltari Filium hominis, ut omnes qui credunt in ipsum, non pereant, sed habeant vitam æternam ". › Quemadmodum enim serpens factus ex ære salutis erat periclitantibus causa (sanabantur enim in eum respicientes ): eo modo etiam Dominus Jesus Chri stus eis qui eum vident quidem in similitudine malignorum, eo quod factus sit homo, non ignorant tamen quod Deus sit vivificus causa erit vitæ, et dat posse animalia venenosa vitare, id est, contrarias potestates. nas sursumi superobumbrantes pennis suis super minus noster Jesus Christus, imagine et figura, propitiatorium; et vultus eorum adinvicem respicien tes propitiatorium erunt ".› Ænigma certissimum id sit, Deum Verbum etiam in humanitate Deum man sisse, et in sua gloria ac majestate, etsi propter dispensationen: factus sit similis nostri: Propi tiatorium namque per fidem factus est nobis Emma nuel. Id autem nobis comprobavit sapientissimus Joannes dicens: Filioli, scribo vobis, ut non peccetis; sed si quis peccaverit, consolatorem ha bemus apud Patiem, Jesum Christum justum; el ipse est propitiatio pro peccatis nostris 48.49¸ › Nec non etiam Paulus, Quem proposuit, inquit, Deus propitiatorem per fidem in suo sanguine "., Cæterum cerne Cherubim circumstantes propitia Lorium, et superobumbrantes quidem pennis; con versos autem ad propitiatoriumi, et pepe nutui Dominico oculum intendentes. Ad Dei enim volun tatem tantum respicit sancta cœlestium spirituum multitudo, et nunquam Dei satiatur aspectu. Ita Filium propheta Isaias vidisse se dicit in sede altissima et eminentissima, circumstantibus Sera phim et obsequentibus ei ut Deo 51. Aliud de virga Mosis. Destinabatur aliquando divinus Moyses ut Israel ab Ægyptiorum violentia liberaret. Verum quoniam necesse erat eos, qui sub jugo essent servitutis insolitæ, prius docere quod eis Deus jam esset reconciliatus, prodigia eum facere imperabat: ple rumque enim miraculum nos adducit in fidem. Ait igitur Moyses ad Deum omnipotentem: «Si autem non crediderint miht, neque audierint vocem meam, dicentes: Non apparuit tibi Deus; quid dicam illis? Dixit deinde Dominus: Quid hoc est quod est in manu tua? Respondit: Virga. Et ait illi: Projice illam in terram; et facta est serpens, et fugit Moyses ab ea. Et dixit Dominus ad Moysen: Extende ma num tuam, et apprehende caudam ejus; et exten deus manum apprehendit caudam, et facta est virga in manu ejus. Et dixit illi: Ut credant tibi, quia apparuit tibi Dominus Deus patrum suorum, Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob *.» Anim Id quoque hujus rei figura sit, quod Moyseos virga virgas alias devoraverit, quas in terram magi pro jecerant 57. Igitur virga quidem in terram projecta est; non tamen semper remansit. Resumpta autem iterum fuit quod erat: nam licet facta sit, ut ante dixi, in similitudine nostra Patris virga, id est, Filius, per quem habet omnium potestatem; attamen, in pleta dispensatione, revolavit in cœlum, et fuit iterum tanquam in manu Patris virga æquitatis ac regni: sedet enim ad dexteram Genitoris sui in propria majestate, sedes altissimas obtinens, etiam cum carne "8. Aliud de manu Moysis leprosa et integre sanala. ‹ Dixit autem ad eum Deus Dominus iterum: Infer manum tuam in sinum tuum; et protulit manum de sinu suo, et facta est manus ejus sicut nix. Et dixit iterum Infer nianum tuam in sinum tuum: et in tulit manum suam in sinum suum, et protulit eam de sinu suo, et iterum restituta est in colorem carnis ejus". Manum ad dexteram Dei et Patris veruni Filium ejus divica Scriptura nominat. Induxit enin! ipsum dicentem: ‹ Ego manu mea firmavi cœ lum ** ;, nec non etiam David divinus cantat Verbo Domini cœli firmati sunt º¹ › Cerne igitur, in sinum quideın Moysis adhuc manum ejus occul tari, el nondum factam leprosam, prolatam vero statim leprosam factam: deinde mox illatam, et ‹ Restituta est enim, inquit, in colorem carnis ejus. › Ergo quandiu quidem erat in sinu Patris Deus Verbum, divinitatis nitore fulgebat; verum quando aliquo modo extra fuit per incarnationem sive adverte in his natura et veritate Filium Dei, rursus prolatam, et de cætero non leprosam tanquam quædam virga sit Patris; virga autem insigne est regni: ‹ Filio enim dedit habere om nium potestatem ". Unde etiam divinus David ‹ Thronus tuus, inquit, Deus, in sæculum sæculi, et virga æquitatis, virga regni tui **,» Sed eam projecit in terram, id est, corpore terreno circumdedit, sive per humanitatem misit in terram: tunc enim in similitudine factus est malignorum hominum, scili cet malignitatis signum est serpens. Quod autem verum sit, hinc scimus. Ipse enim Do Exod. xxv, 17. Psal. XLIV, * Exod. iv, 6. ** Levit. x111, 2. pw, factus est in similitudine carnis peccati, et inter iniquos reputatus est "*., Ait enim divinus Paulus, ‹ eum qui peccatum non no verat, pro nobit peccatum fuisse, ut nos feremus jn stitia in ipso “.» Hoc existimo lepram signifcare, immundus enim secundum legem ieprosus ". Sed Isa. vi, 1. * Exod. iv, 1-5. B³ Joan. ** Psal. XLIV, 7. ** Joan. II, 14. 17 Exod. IV, 2. 48.49 | Joan. 11, 4, 2. Rom. 111, 25. * Num. xx+, 8. ** Isa. xlviii, 13. 1 Psal. xxx, 6. “Rom. viti, 3; Isa. LIII, 12. "1 Cor. v, 21.

quoniam iterum in sinu fuit Patris (assumptus est Opπhews? Aut quare incarnatum dicit Deum Ver in resurrectionem a mortuis), prolata iterum ma nus videbatur munda: adveniet enim post tempora Dominus noster Jesus Christus, in sinceritate divini fatis et gloria, quamvis similitudinem nostram non projecerit. Ait enim et beatus Paulus de Christo Quia semel mortuus est ad multorum exhaurienda peccata. Secundo sine peccato apparebit exspectan ibus se in salutem ". › Ergo quoties nobis sacra Littera nominat Christum Jesum, 791 ne hominem seorsum putaveris, non vere adunato ipsi Deo Verbo; sed existimaveris magis ipsum esse ex Deo et Patre Verbum Jesum Christum, cum factus sit homo. Quod Christus non eral homo Bɛopópos, néc simplici ter in homine inhabitarit Deus Verbum; sed quod magis caro sit factum, sive homo perfectus, secundum Scripturas. Qui fidem habent in Christo immaculatam et rectis omnibus sufragiis comprobatam, dicant vide licet quod ipse ex Deo Patre Deus Verbum in exina uitatem descenderit, formam servi accipiens, propriumque sibi faciens corpus, quod est natum ex Virgine; quod factus sit nostri similis, et nuncu patus Filius hominis. Est autem Deus quidem secun dum spiritum; homo autem idem secundum carnem. Deinde divinus Paulus Judæoruin populuin alloque batur dicens: Multifariam multisque modis olim Deus loquens patribus in prophetis, novissimis diebus istis locutus est nobis in Filio *.» Et quonam mode intelligatur locutus fuisse Deus et Pater novissimis diebus in Filio? Locutus est enim antiquioribus per ipsum dans legem, et idcirco ipse Filius suos dicit esse sermones, per sapientissimum Moysen prolatos. Ait enim Nolite putare quia veni solvere legem, aut prophetas. Non veni solvere, sed implere. Dico enim vobis, iota unum, aut unus apex non transibit a lege, donec omnia Mant. Cœlum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt ".› Adde etiam prophetæ vocem: Ipse qui loquebar, præsto sum. Ergo cum factus est Filius in carne, tunc locutus est nobis Pater in ipso, sicut ait beatus Paulus, novissimis diebus". Sed ne pa rum credamus, quod ipse sit ille qui etiam ante sæ cula Filius, intulit statim Per quem fecit et sæcula ", › splendorem etiam gloriæ et figuram substantiæ Patris esse commemorans 7. Homo igitur factus est vefe is per quem fecit es cæcula Deus Pater; et non, ut nonnulli existimant, in homine fuit, ut homo intelligatur a nobis tan quam Deum habens inhabitantem. Nam si hæc recte se habere vere confi∙lunt, supervacaneus esse vide bitur beatus evangelista Joannes dicens: ‹ Et Ver bum caro factum est”. Ubi enim necessitas Èvay Hebr. ix, 28. «Hebr. 1, 1. 67 Matth. v, 73 Levit. xxvi, 12; 1 Cor. vi, 16. " Joan. 1, 14. * 1 Cor. vi, 19. bum, si non factus est caro? Vis ¿vavbpwnhoɛw; et similem nostri eum factum esse significat, et man sisse tamen sic quoque ipsum supra nos, imo su pra universam ipsam creaturam. Oportere autem existimo, ea quæ dixi, exemplis etiam comprobare et persuadere, quod Unigenitus factus sit homo, et sit Deus, etiam cum carne, ac non tantum inhabitarit in homine, Ozoçópov ipsum efficiens, tanquam alios, qui divinitatis ipsius fuere participes. Quod Emmanuel Deum habuerit aliter inkabitantem, quam nos. Ait alicubi Deus de nobis: «Inhabitabo in ipsis, et inambulabo, et ero ipsis Deus, et ipsi erunt mihi populus *.» Nec non etiam ipse Dominus noster Jesus Christus: «Ecce ego venio; et si quis mihi aperuerit, intrabo ego, et apud eum cœuabo, et Pater, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus”. › Nominati sumus etiam templum Dei ⚫ Vos enim, inquit, templa estis Dei vivi ™. ' Et rursus: ‹ Nescitis corpora vestra templum esse Spiri tus sancti, qui est in vobis, quem habetis a Deo”?, Verum si ita aiunt, ipsum quoque se habere Emme nuel, et, tanquam unumquemque nostram, inhabitan tem in sese Deum habuisse, aperte confiteantur; cum ipsum adorari conspiciunt, tam a nobis, quam ab angelis, in cœlo pariter et in terra, erubescant lan quam diversa alienaque sentientes, et Litterarum sacrarum propositum nescientes, nec habentes in se fidem, quam nobis tradiderunt, qui in principio et viderunt, et ministraverunt Verbo. Si autem dicant, quod propterea Deus sit, et ut Deus glorificetur, quia in eo tantum inbabitavit Dei Patris Verbum, ac non propterea, quia factus sit homo; audient rursus a nobis: Si iis, qui inhabitan tem in se Deum habuerint, satis est, ut idcirco were dii esse possint, et ab hominibus adorentur, omnes sane angeli hominesque sint dii et adorandi; imha bitat enim Deus in sanctis angelis. Habuinius etiam nos ipsum in nobis per Spiritum sanctum; sed non sufficit hoc ostendere, natura deos et adorandos cos qui habent Spiritum sanctum. Igitur non propterea Deus est, et adorandus Emmanuel, quod inhabitarit in eo, tanquam in homine communi, et seorsum intelligendo et in parte Deum Verbum; sed qued factum sit caro, id est, homo: mansit enim idem et Deus, et adorandus. Dicta apostolica in quibus Deus nominatus cal Christus. De mysterie dicens secundum Christum: ‹ Quod aliis, inquit, generationibus non est agnitum ßiliis ho ** Isa. LII, 8. * Hebr. 1, 1. ** ibid. 2. * ibid. 3. 7 Apoc. ui, 20; Joan. xiv, 16. 18 | Cor. i, 17.

minum, sicut nune revelatum est sanctis apostolis". ‹ Apparuit enim gratia Dei salvatoris omnibus, eru Et Mysterium quod absconditum fuit a sæculis et generationibus, nunc autem manifestum est san ctis ejus, quibus voluit revelare divitias gloriæ my sterii hujus in gentibus, quod est Christus, in vobis spes gloriæ, quem nos annuntiamus "., Si igitur est Bɛnyópez, et non Deus vere, quomodo ipse est divitiæ gloriæ, mysterii, quod annuntiatur gentibus? Vel quomodo omnino Deus annuntiatur? Aliud. ● Volo enim vos scire qualem şollicitudinem ha heam pro vobis et pro iis qui sunt Laodicea, et qui cunque non viderunt faciem meam in carne, ut consolentur corda ipsorum, instructi in charitate, et in omnes divitias plenitudinis intellectus, in agni tionem mysterii Dei Christi 7., Ecce mysterium Dei, mysterium nominat Christi, et plene intelligere quosdam vult in agnitionem ipsius. Quo igitur intel lectu opus erat, volentibus Christi mysterium di scere, si fuerant audituri, quod inhabitaret in ho mine Deus? Opus est aulein nimio intellectu, ut scias contra quod Verbum, cum sit Deus, factum sit homo. Aliud. ‹ vobis enim sonuit sermo Domini, non solum in Macedonia et Achaia; sed omni loco fides vestra, quæ est ad Deum, exivit 80.» Ecce iterum in Deum fidem factam esse commemorat, cum etiam Christus dicat; ‹ Qui credit in me, habet vitam æternam ". › Sermonem autem prædicationem dicit de seipso. Aliud. Ipsi enim scitis introitum nostrum apud vos, quoniam non inanis fuit; sed ante multa passi, et contumeliis affecti, sicut scitis, in Philippis, confisi fuimus in Deo colloqui ad vos Evangelium Dei **. Ecce loquens in Deo, Dei Evangelium memoravit; qui prædicat gentibus Christum. Aliud. ‹ Recordamini, fratres, laboreni nostrum et ærum nam, nocte et die operantes, ne quem vestrum gra varemus; prædicavimus Evangelium Dei inter vos“¸» Et iterum: Propterea et nos gratias agimus Deo sine intermissione; quoniam cum percepissetis a nobis verbum, auditu Dei excepistis, non ut verbum hominum, sed ut verbum Dei, qui operatur in vobis, qui credidistis ". Nonne evidenter Evangelium Dei, et Dei verbum prædicationem de Christo coin memorat? quippe id omnibus manifestissimum est 7 Ephes. III, 5. ↑ Thess. 11, 4. Galat. 1, 6. diens nos, ut abnegantes impietatom et sæcularia desideria, sobrie et juste et pie vivamus, in hoc sæculo, exspectantes beatam spem, et adventum gloriæ magni Dei et Salvatoris nostri Jesu Christi ***. Ecce Deus, et magnus, plenissime nominatus est Dominus noster Jesus Christus: ipse est enim cujus adventum gloriæ exspectantes, sobrie vivero et irreprehensibiliter festinamus. Sed si est homo Qeopópos, quomodo sit magnus Deus? Vel quoinodo beata spes in eum? Siquidem verus est profecto Je remias dicens: Maledictus qui spem suam ponit in homine”. › Neque enim Deum ipsum possit effi cere, ut ante dixi, id quod est Deum portare. De nique doceant nos, quid impediat alios etiam omnes deos esse et adorandes, qui in se habuerint Denm? Deum autem et magnum et beatum, habentem illo minationem Christuro nominat beatus Paulus, qui invenitur dicens de Judæis et Emmanuel: ‹ Quorumi patres, et testamentum, et promissiones, et ex qui bus Christus secundum carnem, qui est super om nia benedictus in sæcula sæculorum. Amen Quod vero secundum divinam revelationeni ſa ciebat prædicationem, perspicuum fit, ipso dicente ‹ Deinde post annos quatuordecim iterum ascendi Ilierosolymam cum Barnaba, assumpto etiam Tito. Ascendi autem secundum revelationem, et exposui eis Evangelium, quod prædico gentibus; seorsum autem iis qui videbantur aliquid esse, ne forte in vacuum currerem, aut cucurrissem *. +793 Chri stum prædicans gentibus, ut Deum, divinum nomi nat ipsius ubique mysterium. Ascendit per revela tionem Hierosolymam, et exposuit his qui vide bantur aliquid esse, id est, sanctis apostolis, sive discipulis, ne forte in vacuum currat. Cum vero ab Hierosolymis descendisset, et rursus gentium gre gibus interfuisset, emendavitne aliquid ex prioribus?. Nonne perseveravit Deum confitens Christum? At que ideo scribit quibusdam: «Miror quod sic cito transferimini ab eo, qui vos vocavit in aliud evan gelium, quod non est aliud, nisi aliqui sunt center bantes vos et volentes convertere Evangelium Chri sti". Ait autem iterum: Sed etsi nos aut angelus de coelo evangelizaverit vobis, præter id quod accepistis, anathema sit ". › Pro qua igitur causa alios omnes omittens, licet Deum inhabitan tem habuerint, solum prædicabat Jesum sicut Deuin. Aliud.. Scriptum est de Christo: Cum autem esset in Hierosolymis in die festo, multi crediderunt in no mine ejus videntes signa quæ faciebat; ipse autem Jesus non credebat.se illis; quod ipse sciebat omnes, et quod non necesse habebat, ut aliquis testimoniam 78 Coloss. 1, 26. 79 Coluss. 11, 1. 1 Thess. 1, 8. 8 ibid. 13. ***Tit. 14, 11. * Jerem. ibid. 81 Joan. VII, 25. 81 | Thes³. 11, 2. 87 Galat. I, 1. * Rom. W,

perhiberet de homine: ipse enim sciebat quid erat ▲ esse talia, in quibus habitavit Deus omnipotens. in homine “*.» Si homo esset Oɛopópo;, quomodo non decepti sunt multi, qui Hierosolymis in nomen ejus crediderunt? Vel quare solus cognoscit quæ sunt în homine, cum præsertim nemo alius sciat! Finxisse enim dicitur Deus corda nostra sigillatim”. Vel quare solus remittit peccata? Ait enim: «Quia potestatem habet Filius in terra remittere peccata ".) Quare solus præter alios assessor sedet Dei et Pa tris? Quare soli obsequuntur angeli? Cur nos qui dem docuit coinmunom putare Patrem, qui est in cœlis; sibi autem eum specialiter scribebat? Sed forte dices quod hujusmodi voces inhabitanti Verbo deputandæ sint. Nonne igitur eum oportebat, juxta prophetis convenientem mensuram, ipsum quo que dicere: ‹ Hæc dicit Dominus?» Verum cum ea quæ supra legem sancire vellet, assumens sibi conve nientem legislatori auctoritatem, aiebat: ‹ Ego dico vobis " Quomodo liberum se ait, et non obuoxium Deo? Ideo quia est Filius in veritate? Et si esset homo Osopópos, esselue etiam liber secundum naturam? Hujus enim Deus liber, atque solutus est: solus enim quasi tribnta omnium exigit; et tanquam loro debitorum ab omnibus recipit religionem. Etsi exitus legis et prophetarum Christus est, est autem homo Csopópos; nonne dicere liceat, quod propheticarum prædicationum exitus ¿v0pwñolarplaç nobis crimen imluxerit? Deinde lex.quidem prædicabat: «Dominum Deum tuum adorahis, et illi soli servies”. › Qua nos eru ditione perduxit ad Christum, quasi ad agnitionem illis qui in umbris fuerant potiorem: spernentesne igitur Denm legis et prophetarum adorare, adorabi mus hominem habentem Deum inhabitantem? Ubi enim præstabilius erat Deum intelligi? In cœlo, an in terra? In Seraphim, an in terreno corpore? Si erat bomo Bɛopópos, quomodo propemodum ac nos participavit carni ac sanguini”?, Naın si quia Deus inhabitavit, hoc ei sufficit, ut similiter ac nos participaret carni et sanguini; et ita his parti cipare id ipsum est, quod hominem factum esse: in habitavit autem et in multis sanctis; homo igitur non semel, sed sæpissime factus est. Quare ergo ‹ semel in consummatione sæculorum, in destructio nem peccati, per hostiam suam dicitur apparuisse **?» Quomodo autem unuin nobis Verbi adventum præ dicant divinæ Scripturæ, si Ozopópos erat homo? Si templum et ipse factus est Dei, quoniodo et in nobis etiam Christus est? Sicutne templum in templis? An ut Deus magis in templis per Spiritum? Si Oso ópos erat homo, cur est solius ipsius corpus vivi ficum? Oportuerat enim aliorum etiam corpora *** Joan, i, 23. Psal. xxxn, 15. 95 Hebr. 11, 26. "llebr. x, 28, 29. Galat. 1, 16. • Deut. x, 22. Scripsit autem alicubi etiam divinus Paulus: «lr ritain faciens quis legem Moysis, sine ulla misera tione duobus aut tribus testibus moritur, quaute magis putatis deteriora mereri supplicis, qui Filium Del conculcaverit, et sanguinem testamenti pollutum duxerit **?, Atqui divina erat lex, et mandata dicta per angelos. Quomodo igitur dignus erit deteriore supplicio, qui pollutum duxerit sanguinem Christi? Vel quomodo potior est religione, quæ est secundum legem, tides in Christum? Sed, ut jam ante diximus, Christus non similis aliorum sanctorum, homo Bɛo. cópos, seil Deus magis vere, et omni mundo celsio rem possidet gloriam, quod cum Deus sit natura Dei Verbum, factus est caro, sive homo perfectus animatum enim et rationabile esse, quod adunatum est ei, 794 credimus corpus, et vera omnino est adunatio. Quomodo oporteat intelligere: ‹ Verbum caro factum est, et habitavit in nobis; › et quomodo proprium ipsius dicatur corpus. Semen Abrahæ apprehendisse Verbum Dei unige nitum, beatus Paulus commemorat "; nec non etiam, quod propemodum ac nos participarit carni et sanguini 8. Memores autem sumus etiam Joan nis; ait enim: ‹ Verbum caro factum est, et habi tavit in nobis”. › Iðne igitur fuit propositum viris spiritalibus, docere, quod Dei Verbum conversionis sit patiens; aut quod ipsum fas sit commutationem, quæ magis creaturæ conveniat, sustinere: adeo at id quod non erat, forsitan in id sua sponte deve niat; aut alius contra ipsius voluntatem ad aliam naturam impellatur? absit. Manet namque idem, a sua natura commutationem omnem excludens, con versionis umbram nesciens pati: fixa est enim sem per in suis superna illa cœlestisque natura. Quomodo igitur Verbum caro factum sit, videre necesse est. Prímam quidem divina Scriptora carnem plerumque nominat hominem, et quasi ex parte ani malis totins significationem facit, nec non etiam a sola anima interdum tantumdem agit; scriptum est enim quod ‹ Videbit omnis caro salutare Dei ³. ‹ất ipse divinus Paulus: Non consensi, inquit, carni et sanguini ³.» Allocutus est autem eos qui sunt ex Israel pontifex Moyses: In septuaginta et quinque animabus descenderunt patres tui in Ægyptum³, Sed non idcirco dixeris, quod nudæ et sine carnihus animæ in Ægyptum descenderint; nec porro quod inanimis corporibus, et solis carnibus, salutare suum Deus indulserit. Quoties igitur audimus car nem factum esse Verbum, hominem intelligimus ex * Matth. ix, 6. ** Matth. v, 32. * Deut. vi, 13. * Hebr. 11, 14. 7 Hebr. 1, 16. * ibid. 14.” Joan. 1, 14. Luc. ¡u, 6. Videtur aliquid hic deesse; id, opinor, quod Anastasius Sinaita memorat de statere in tributum pensitato.

Denique etiam divinus Paulus ait de Christo ♦ Ergo, fratres sancti, vocationis cœlestis participes, considerate apostolum et pontificem confessionis nostræ Jesum³.» Animadverte autem quod, cum eum ministrantem hominum more ostendit, licet natura sit Deus, tunc ei etiam officimin apostolatus attribuit: nihil autem, ut ante diximus, absurdum est, si Deus Verbum mitti etiam dicatur a Patre; implet namque certissime omnia, et nulli loco pe nitus deest: nos vero humanis vocibus divina in terpretantes, figurationibus corporis immortalis na ture dispensationem solemus intelligere. Denique cum sanctus Spiritus omnia impleat, scribit beatus Paulus, et dicit: «Quoniam autem estis filii, misit Deus Spiritum Filii sui in corda nostra, in quo clamamus: Abba Pater*. Ait autem et ipse Salvator: ‹ Expedit vobis, ut ego eam; nam si non abiero, Paracletus non veniet ad vos '. > Oportet igitur ad rationem pietatis omnia referentes, certa cogitatione sectari: id enim facientes nobis mętipsis maxime profuerimus. Quomodo intelligitur Oɛotóxos Virgo sancta. Natum est quidem inæstimabiliter Verbum Dei et Patris; et hæc generatio omnem sensum cogitatio nemque transcendit, et est incorporali naturæ con veniens. Verumtamen id quod natum est, proprius partus intelligitur Genitoris, et ejusdem cum eo sub stantiæ; ideoque etiam Filius nominatur, nomine scilicet indicante quasi veram sinceramque proge niem; sed cum sit vivus in æternum Pater, necesse est, eum quoque vivere in æternum, propter quem est Pater. Igitur In principio erat Verbum, et Deus erat Verbum, et erat etiam Verbum apud Deum, › ut sapientissimus Evangelista comniemo rat. In consummatione autem temporum, propter nos homines, et propter nostram salutem incarna tum est, et homo est factum; non amittens quod erat, sed retinens inconvertibilem suain naturam, et semper in divinitatis fastigio collocatam; subiens samen propter nos dispensatorie exinanitatem; nec inhonorans id est, non despiciens] pauperiem, quæ humanæ naturæ convenit: nam ‹ cum esset dives, pauper est factus, sicut scriptum est: ut nos paupertate ejus divites essemus. Factum est igitur homo, et generationem ex muliere passum di citur. Igitur propterea quod ex sancta Virgine vere sibi adunatum corpus acceperit; inde cotóxov esse dicimus Virginem sanctam, quia id humane, sive secundum carnem peperit, licet haberet ante sæcula generationem ex Patre. Opinari autem nonnullos Verbum hinc initium fuisse sortitum, cum homo sit factum, impietatis est furorisque plenissimum. Eos etenim insipien tissimos esse, monstravit ipse Salvator de se dicens Hebr. m, 1. • Galat. iv, 6. "Joan. 1, 30. 1ª Joan. ▲, 23. ▼ Joan. xvi, 7. 1 Cor. 1, 23 Amen dico vobis, antequam Abraham esset, ego Sim 10.11., Quomodo enim aliter ante Abraham erat, qui multis post temporibus secundum carnem natus est? Satis autem ipsos, ut opinor, redarguet divinus Joannes dicens: «Hic erat, de quo ego dixi Post me venit vir, qui ante me factus est, quia prior me erat ". 794 Prætermittentes igitur in re lam frivola sine causa certare, ad illud magis veniamus, quod etiam emolumenti aliquid possit afferre, ne mole ste ferant nonnulli audientes, esse sanctam Virgi nem Qɛotóxov, nec incredulitatis Judaicæ suas op pleant mentes, imo vero etiam paganicæ impietatis. Judæi etenim aggrediebantur Christum dicentes De bono opere non lapidamus te; sed de blasphe inia, quod cum sis homo, facis te Deum 13. > At vero Glii paganorum Ecclesiæ dogmata derident, au dientes ex muliere Deum esse progenitum; sed ill quidem suæ dementiæ exedent fructus, et audient a nobis: ‹ Stultus stulte loquitur, et cor ipsius vana intelliget. Nostri caim mysterii ratio, licet Judæis sit scandalum, gentibus autem stultitia “ nobis tamen, quod scimus, vere est admirabile, e salutare, et dignissimum credi: et si esset omnive quisquam, qui dicere auderet, banc carnem terre nam nudæ divinitatis fuisse genitricem, et es creatura omni superiorem natam fuisse naturam, insania id esset et furor. Neque enim ex terra vina est facta natura; nec corruptibile incorruptio nis radix unquam fiet; nec mortalitas paries vi tam; nec corporis tractabilis incorporale fiet ger men; nec increatum a creato nascetur; nec quod absque initio, ab eo quod habet initium. Verum quoniam Dei Verbum juxta nos factum esse affirmamus, et nostris corporibus corpus SUM psisse consimile, idque sibi verissime adunasse, arcana inenarrabilique ratione, et sic hominem fa ctum carnaliter natum esse, quid absnrðum est, vel quod credi non debeat? Cum præsertim hominės anima, ut sæpissime diximus, cum sit naturæ alte rius præter corpus, nascatur tamen cum ipso, cum sit ei adunata, nec quisquam arbitretur naturam corporis animæ initium præbere substantiæ; sed immittit quidem ipsam inæstimabiliter Deus in cor pus, et cum ipso etiam nascitur: unum tamen ex utroque animal definimus, hominem scilicet. Igitur Verbum quidem Deus erat, factum est autem et bomo, et quia natum est secundum carnem, propter humanitatem necessarium est, ut quæ ipsum pe perit, sit ɛotóxos: nam si non peperit Deum, certs nec dicetur Deus, qui est ab ipsa progenitus; sin vero Deum ipsum divinæ Scripturæ nominant, pe perit ipsa Deum hominem factum, siquidem homo muliere. Quomodo igitur non sit, quæ ipsum pepe aliter fieri non posset, nisi per generationem ex rit, Cotóxos? Quod autem Deus sit verus, qui matus inde est, ex divina Scriptura discimus. Joan. 1, 1. ' II Cor. viii, 9. 18.11 Joan. VIII,

Dicta de Christo. ↑ Ecce virgo in utero accipiet, et pariet filium, cɩ vocabunt nomen ejus Emmanuel ¹º.» Quomodo ergo id quod natum est ex sancta Virgine, Emma nuel nominatur, cum Emmanuel, ut ante dixi, si gnificet in nostra natura propter carnem fuisse Verbum, quod est Deus verus de Deo vero? Sed factus est Emmahuel: exinanivit enim se ", gene rationem nostram et similem passus, ac sic nobis cum conversatus est. Ergo et Deus in carne, et Ocoróxos vere est quæ eum carnaliter, sive secun dum carnem generavit. Aliud. est benedictum in terra. Observa autem quod pro priam nominet matrem, quæ suum peperit corpus. Ergo si Deum verum se esse cognoscit, illa quæ eum carnaliter peperit, Oɛotóxos dicitur, et quidem recte: sin vero non est Deus, id quod audacter, imo potius scelerate nonnulli sentiunt, privari opor tet ipsam Virginem sanctam hoc nomine quo co toxos esse dicatur. ‹ Quoniam omnes stolam dolo congregatam, et vestimentum cum commutatione reponent, et vo lent, si fuissent isti combusti; quoniam parvulus natus est nobis, et filius datus est nobis, cujus principatus factus est in humero ejus, et vocatur nomen ejus magni consili¡ uuntius ‘.» Audis, quod pner nominatus sit, quodque generationem sit no stræ similem passus. At eum puerum cœlum per stellam clarissimam indicavit; magi adoraverunt ex ultimis terræ limitibus adventantes; angeli pastori bus evangelizabant, Salvatorem esse natum dicen tes, et pacem nec non etiam Patris bonam volunta tem annuntiantes: ‹ Est magni consilii nuntius. › Manifestavit etenim nobis Patris voluntatem, cui ‹ in eo complacuit orbem salvare terraruni 18, › et per ipsum et in ipso mundum sibi reconciliare Christo enim reconciliati, Deo sumus reconciliati ", Deus est enim vere Filius Dei et Patris. Quodnam igitur sit Patris consiHum, cujus nobis fuerit nun tius, ipse docebit dicens: Ita enim dilexit Deus mundum, ut Filium suum unigenitum daret, ut omnis qui credit in ipsum, non pereat, sed habeat vitam æternam *.» Filius autem unigenitus ille est qui est ex sancta Virgine procreatus: ipsum enim Verbum homo factuin, quod fuit Deus in carne, ac sic terrenis apparuit. Denique dicebat: «Qui credit in me, habet vitam æternam ". › Quod vero per ipsum et in ipso credamus Patri, explanavit dicens: «Qui credit in me, von credit in me, sed in eum qui mi sit me”; ɔ et: «Qui vidit me, vidit eum qui mi sit me "., ‹ Audite me, insulæ, et attendite, gentes. Post multum temporis stabit, dicit Dominus; ex utero matris vocabunt nomen meu". Cum Verbum sit Deus, non ignoravit quod generationem patietur, ex muliere incarnatum propter nos. Sciebat autem «quod vocabitur Christus Jesus a Deo et Fatre; omnibus nobis novum filii nomen prædicans, quod Quod Deus nominatur et homo apparens Unigenitus. Salomon aif orans. Et nunc, Domine Deus Israel, credibile fiat verbum tuum, quod locutus es puero tuo David. Ergone credibile est quod habita vit Deus cum hominibus in terra *? › Animadverte, quod miretur Verbi incarnationem: habitavit namı que cum hominibus in terra, cum homo est factum, res enim incredibilis videbatur. Alioquin quomodo id præcipuum quiddam sit, vel quomodo id mira tione dignum, cum Deus ab his, quæ ipse creave rit, non discedat, fovens ea scilicet, et ea quidem continens, quæ jam facta sunt; ea vero quæ non dum facta sunt, creans? Miraculum autem vere præcipuum, quod in terra cum hominibus habitarit homo factus Deus, juxta promissiones jam antea datas divino David; scriptum est enim: ‹ Juravit Dominus David veritatem, et non frustrabitur eam”. › Quid autem juravit? ‹ De fructa ventris tui ponam super sedem tuam ". Et vero ille, quamvis credidisset, quod nunquam abneget pro missionem Deus omnipotens, tamen ipsum genera tionis locum curiosius inquirebat, ideoque dicebat ‹ Si ascendero super lectum strati mei, si dedero somnum oculis meis, ant palpebris meis dormita tionem, aut requiem temporibus meis, donec inve niam locum Domino, tabernaculum Deo Jacob *. Deinde cum id quoque per spiritum reperisset, et carnalis generationis Unigeniti locum cognovisset, evangelizabat et dicebat: ‹ Audivimus eam in Ephrata, › id est, in Bethleem; «invenimus eanı in campis silvæ”. › Quod vero dicens Ephrata, signi ficet Bethleem, propheta comprobavit: «Et tu, Bethleem, domus Ephrata ". › Observa autem quo modo eum, quem crediderat creatum juxta nos in Ephrata, Deum Jacob nominet, cujus inhabitatio fuit in tabernaculo: ibi enim peperit Jesum sancia Virgo. Nominat autem eum et alibi Deum Abraham di cens Principes populorum congregati sunt cuin Deo Abrahain "., Pene enim mentis suæ oculis, per illuminationem Spiritus sancti, futurorum scien tia eruditos, principes populorum, id est, sanctos apostolos in Domini nostri Jesu Christi cernebat obsequio. Cum igitur Deus Abraham» et ‹ Deus 18 Isa. vi, 14, juxta Matth. et Cyrilli lectionem. Cyrilli " Philipp. 11, 7. 17 Isa. x1, 5, 6, juxta LXX. Coloss. 1, 20. Rom. v. Joan. m, 16. 1 Joan. vi, 47. ** Joan. xii, 44. 23 ibid. 45. 36 Isa. XLIX, 1, juxta LXX. " || Paralip. vi, 17, juxta LXX. * Psal. cxxxi, 11. ST ibid. 35 ibid. 3.5. * ibid. 6. 30 Mich. v, 2. 1 Psal. XLVI, 10.

‹ Christo, inquit, passo pro nobis carne “. Cum ▲ Pullis duobus comparatur Christus, non quod duo anum igitur credimus Dominum nostrum Jesum Christum, id est, in humana forma conspectum sive hominem factum juxta nos, Deuin Verbum, quomodo et passionem ipsi deputemus, et impas sibile tamen servemus, ut Deum? Ergo passio dispensationis erat, sua quidem du cente Deo Verbo ea, quæ sunt propria carnis, propter inenarrabilem unitatem; manente vero extra passionem, quantum ad ipsius naturam per tinet: impassibilis enim Deus est. Neque id mirum, cum et ipsam hominis animam videamins, si quid corpus passum fuerit, extra passionem quidem ma nentein, quantum pertinet ad naturam; altamen mon extra passionem esse intelligi, eo quod pro prium sit corpus ipsius quod patitur. 796 Et licet incontigua sit, et simplex; tamen id quod patitor non est alienum. Sic intelliges etiam de Christo omnium) Salvatore. Utar autem exemplis, quæ quasi per ænigma nobis possint ostendere, quod coin municarit quidem passioni Unigenitus, quantum pertineat ad familiaritatem corporis sui, manseril autem passionis expers, ut Deus. laque Deus omnipotens prodigia sapientissime Moysi jubebat efficere, ut crederet ei Israel, quod esset missus a Deo, et ut a violentia liberaretur; ait autem: ‹ Et accipies aquam de flumine, et effundes super terram, et erit aqua quam accipies a flumine, sanguis super terram “*.» luquimus, quod aqua quidem figura sit vitæ, et quod sit per naturam vita Filius ex Patre tanquam ex flumine exiens, ejusdem substantiæ ratione; itaque omnia vivificat. ‹ Sed cum aquam, inquit, effuderis super terram, erit san guis.» Verbum, cum factum est caro de terra, id est, quando a terra carnem sibi circumdedit, lunc in ea mortem nostræ similem dicitur passum, licet per naturam sit vita. Aliud. sint filii, sed quod unus potius ex duobus, divi nitate et humanitate in unitatem collatis. Mundi autem pulli: neque enim fecit peccatum Deus no ster Jesus Christus; sed erat Verbum sanctum, et divinitatis et humanitatis ratione. Volucribus vero comparatur, quod quasi in sublimi sit supra lor ram, et e cœlo desuper: e cœlo enim homo est Christus, licet carnem sancta Virgo pepererit; eo modo igitur desuper et de cœlo. Deus enim Verbum, quod est desuper et ex Patre, carnem ex Virgine sancta accipiens, et eam suam propriamque existi mans, tanquam si eam desuper et de cœlo detu lisset, dicebat: «Nemo ascendit in cœlum, nisi qui de cœlo descendit Filius hominis, qui est in calo". Ea enim quæ sua sunt, propriæ carni semper attribuit; adunatum vero semel, jam cum ipsa unum scilicet æstimatur.' Cæterum vide, occiso uno pullo, lavari quidem alterum ejus sanguine, tamen uon emori; et quid hoc sit? Vivebat Verbum, licet sua caro fuisset emortua, et communem passionem esse dicebat, propter adunationem et familiaritateın quam habebat cum carne. Igitur ipsum quidem vivit, ut Deus; corpus vero tanquam proprium faciebat, et sic in se familiariter accipiebat corporis passiones, cum ipsum nihil in natura propria pateretur. Prodest igitur et necessarium est, si in uno Christo id acci piamus quod secundum aliud et aliud de uno eo demque constituatur, et quod in duo diviði non permittatur, licet diversa inter se, et minime con venientia, actu esse dicantur. In Levitico pollutum Deus et immundum leprosum esse significat, atque ita eum de castris ejici præci pit oportere; et si sanatus fuerit morbus, hoc eum pacto purgari: ‹ Et accipieus duos pullos mundos, et lignum cedrinum, el coccinum et hys-D sopum, et præcipiet sacerdos, et occidens pulluma unum in vase fictili, in aqua viva, et pullum qui vivit accipiet, et lavabit illum in sanguine pulli occisi in aqua viva, et aspergat super eum qui pur gatus est a lepra septies, et mundus erit.» Red dit quidem nos mundos, et pollutionum sordes abluit, et carnalis concupiscentiæ mortalitatem re pellit sanguis pretiosissimus Christi, et purgatio baptismatis sacrosancti. Cæterum illud aspice omittentes enim scriptorum vim examinare quod mysterio expediat, in præsentia memorabimus. ** Petr. iv, 1. Lac. 11, 52. Est autem tale quod dico. Natum esse secundum carnem ex muliere Deum dicimus Verbuia, quam vis omnibus ipse præbeal nasci, et ad nativitatein, quæ nondum nata sunt, vocet. Secundum aliud eɛ aliud natum est, eo quod homo nostri similis intel ligatur; vocat autem ad nativitatem omnia, eo quod natura sit Deus. Scriptum est etiam de ipso: • Puer proficiebat, et confortabatur, et implebatur sapientia et gra tia". Cum natura sit perfectum ut Deus, et ex sua plenitudine spiritalia sanctis impertiat; cum ipsum sit sapientiæ dator et gratiæ, quomodo pro ficit puer, et sapientia impletur et gratia? Secun dum aliud et aliud: cum sit enim ipse idem homo simul et Deus, propter unitatem quidem propria ducit humana; est autem perfectus, et sapientiæ et gratiæ dator, ut Deus. Nuncupatus est etiam et primogenitus, et uni genitus; sed si quis vim ipsam scrutari voluerit dictionum, primogenitus est, qui inter fratres plu rimos primogenitus; unigenitus vero, ut unigeni tus, non jam primogenitus, nec inter plurimos fra tres. At est ipse, et hoc, et illud; quomodo ergo? Secundum aliud et aliud: primogenitus enim, ut * Exod. IV, 9. ** Lovil. xı, 2 seyg. * Levit. xiv, 49-51. * Joan. 111, 13.

i tim credamus illuminatione Spiritus sancti patuisse patiente, eo quod corpus ipsius fuisse dicitur pro sanctis Patribus scientiam veritatis. At illi, tanquam si soli possint meliora sentire, non ipsum existi mant, unigenitum Dei Filium, qui est ex substantia ejns, Deum Verbum, passum esse sua carne pro nobis humane, licet eo quod Deus intelligitur, in sua natura habeat, ut pati non possit; hominem autem seorsus et separatim eum ponentes, qui est ex san cta Virgine procreatus. Deinde ei, quantum ipsis videtur, modum gloriæ tribuentes, adunatum fuisse dicunt Verbo Dei Patris; et rationem adunationis exponentes, donatam esse ipsi dicunt a Deo æqua litatem dignitatis, sive auctoritatis, et ut simili appellatione, et Christus, et Filius dicatur, et Do minus. Sin vero etiam passus esse aliquid dicatur homo, qui ab ipsis excogitatur, oportere aiunt ipsum Deum Verbum referri, eo quod conjunctum sit ipsi æqualitate dignitatis, cum, naturis divisis, unusquisque id sit, quod est. Explanabo autem vim sententiarum, quantum ipse valuero, sacrarum Litterarum exempla pro ponens. Esuriit Christus, itinere fatigatus est, dor inivit, ingressus est in naviculain, pulsatus est a ministris verberibus, a Pilato flagellatus est, spu tamina inilitum excepit, qui lancea latus pungentes, acetum mistum felle ori ejus obtulerunt; gustavit autem el mortein, crucein passus, et alia convicia Judæorum. Hæc omnia homini quidem contigisse commemorant, referri vero in Filii veri personam. Al nos credimus, sicut in unam Deum Patrem, omnipotentem, ommium visibilium et invisibilium factorem; ita etiam in unum Dominum Jesum Christum, Filium ejus. Dividere vero seorsus in hominem Emmanuel, et seorsus in Verbum, recu samus. Scientes autem quod factum sit juxta nos Verbum homo, vere ipsum eumdemque dicimus Deum de Deo; humane vero hominem juxta nos ex muliere. Affirinamus autem porro propter fami liaritatem, carnis quidem eum infirmitates fuisse perpessum; servasse vero naturæ suæ impassibili tatem, eo quod non homo erat solum, sed idem etiam Deus natura; et quemadmodum proprium erat corpus ipsius, ita etiam naturales corporis et inculpabiles passiones, nécnon etiam ea quæ ei illata sunt, petulantia nonnullorum. Patiebatur autem impassibiliter, quia non idcirco se humiliavit, ut esset tantum similis nostri; sed quia, ut ante dixi, id naturæ suæ, uti sit omnibus superior, reservarat. At si diceremus, quod per conversionem vel commutationem naturæ suæ in naturam transierit carnis, necesse erat omnibus modis nos, invitos etiam, confiteri, arcanam divi mainque naturain fuisse passibilem. Sin autem, licet juxta nos hoino sit factus, manserit incommutatus, est enim proprium cœlesti naturæ, ut pati non possit; deinde per adunationem ipsius factum fuerit corpus passibile: oportet ut patiatur, corpore ** Joan. xxx1, 31.» Exod. xvi, 3. ** ibid. 7. prium; manet vero ipse impassibilis, eo quod ipsius est proprium ut pati non possit. Quod si glorifica tus est Emmanuel per passionem, ut ipse dixit, cum pro nobis pretiosam crucem esset passurus: «Nunc glorificatus est Filius bo minis ** ; › cur, passionis gloriam homini tribuen tes solam habenti conjunctionem cum eo in æqua litate dignitatis, non erubescunt? Nam, sicut ipsi existimant, conjunxit sibi secundum voluntatem Patris et complacitum hominem simpliciter, et eum suæ gloriæ parem effecit, et concessit, ut simili appellatione Christus, et Filius, et Deus nominatus sit, et Dominus. Ergo neque incarnatum est vere Verbum, nec prorsus homo est factum. An forte, etiam falsos mendacesque dicere doctores sanctos mundi totius, nullum pariat detrimentum? Aut 799 enim di cant, imo magis procedant in medium probaturi, quod qui conjunctionis ab ipsis inducitur modus, incarnationis habeat vim, et id sit, Verbum esse hominem factum. Aut si ea non ita habere existi mant, quare conjunctionis nobis inconjunctæ mo dum excogitant, veritate neglecta? cum deceat eos dicere humanitati nostræ adunatum fuisse Dei Verbum et Patris: ita euim carne quidem propria intelligatur passus humana. Quantum vero pertinet ad divinitatis naturam, molestiæ omnis expers, ut Deus. Quod vero relationem nominantes, quæ nescio quomodo ab ipsis reperta est, gloriæ detrabant Emmanuelis; quodque eum vix unum sanctorum efficiant prophetarum; et quod inter mensuras constituant plurimorum, in eoque procul dubio capiantur, probabo porro, divinæ Scripturæ ponens exempla. Murmurabat aliquando in deserto adversus Moy sen et Aaron populus Israel, dicens: «Utinam mortui essemus, percussi a Domino in Ægypto, cum sedebamus ad ollas carnium, et edebamus usque ad satietatem ". › Dicit deinde sapientissimus Moyses (erat enim consequens tam temere impa tientes confutare): «Nos autem quid sumus? Neque enim adversus nos est murmuratio vestra, sed ad versus Deum”. › Regnabat enim per illa tempora etiam Deus omnipotens, per sanctos prophetas, in populo Israel. Illi autem in hoc etiam pusillanimes, accedebant ad divinum Samuel, dicentes: «Ecce tu senuisti, et filii tui non ambulant in viis tuis, et nunc consti tue super nos regem, qui júdicet nos, sicut cæteræ habent gentes”. Moleste id quidem nimis ferehat propheta. Ait autem Deus omnipotens: ‹ Audi vo cem populi, sicut locutus est ad te; quia non le spreverunt, sed me spreverunt, ut non regnem super eos". ) Dixit autem alicubi etiam Christus sanctis apo *♥ | Reg. viu, 5. ** ibid. 7.

stolis: «Qui recipit vos, me recipit ".Necnon bilem vero ut Deum servavimus. Nam licet factus etiam misericordes pro tribunali suo allocuturum se pellicetur Venite, benedicti Patris mei, perci pite paratum vobis regnnm a constitutione mundi“, › Probitatis vero ipsorum mores familiariter agnosceng de iis, quibus bene consultum fuerat ab ipsis ⚫ Quandiu feceritis, inquit, uni horum minimorum, mihi fecistis ª³., Ecce, in his relationis modus qualis sit, cognosci tur evidenter. Murmurabat adversus Moysen et Aaron populus Israel, et res quidem habebat rela tionem in Deum; erant tamen homines Moyses et Aaron similes nostri. Eodem pacto etiam in aliis intelliges, quorum nuper fecimus mentionem: sed erant quidem, ut ante dixi, sancti et admirabiles homines, homines tamen similes nostri. Eone igitur modo etiam homo Deo Verbo conjunctus, sicut illi aiunt, relationem in id suarum habeat passionum? Et quomodo jam non sit homo communis, et seorsus, et aliud nihil? Ergo non est vere Deus Emmanuel, non unigenitus Filius, non Deus secundum naturam. Deinde quam ob causam nemo aliorum a Deo Verbo honoratus est æqualitate dignitatis, sive auctoritatis? Solum autem hunc paria omnia sor titum fuisse contendunt; maxime cum Deus Salvator omnium, non judicet ad personam, sed justum judi cium, sicut ipse cominemorat*. Quare ergo consi det solus? Quomodo veniet judex, obsequentibus angelis? Quare autem solus tam a nobis quam a supernis spiritibus adoratur? Sed valde, inquit: te enim quoque id agere invenimus; passum enim ipsuni confiteris, quatenus ei carnis attribuis passio nes, licet impassibilem serves ut Deum. At nos, vir optime, cum prius adunaverimus Verbum et homi nem, carni quidem passiones tribuimus, impassi Luc. ix, 48. 67 Psal. Lxviii, 22. sit similis nostri, attamen scire debemus cœlestium dignitatum et divinæ ejus eminentiæ majestatem. Præmissa igitur unitate ea, quasi aliquo funda mento fidei præjacto, carne passum esse confitemur; mansisse vero extra passiones, quippe cum in se habeat, ut pati non possit: sin vero in parte pona mus Deum et hominem, naturas a sese divideutes, et secundum solam relationem dicamus Verbum sui duxisse ea, quæ corpori contigerunt, Moysis nempe et Aaron modum habet is, qui est ex sacra Virgiue procreatus Emmanuel, quod est interpretatum, nobiscum Deus. 800 Ergo etsi per prophetas sanctos dicat ‹ Dorsuta meum posui in flagella; maxillas autem meas in palmas; faciem meam autem non averti a confusione sputorum ". › Porro: «Infoderunt ma uus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea “., Et porro: «Dedere in cibum meum hyssopum, et in sitim meam obtulerunt mihi ace tum “。 › Ipsi omnia bæc Unigenito attribuimus, quæ pro nobis dispensatorie carne passus est, socum dum Scripturas: Vibice enim ejus nos ssaali suimus, et ipse infirmatus est propter peccata nostra “. › Impassibilem vero eum natura esse cognoscimus: nam si, ut dudum dixi, idem home est simul et Deus, sunt certe humanitatis ejus passiones, Dei porro proprium, ut impassibilis intel ligatur. Hæc ita sentientes servabimus pietatem, et per rectas cogitationes euntes et sensus, ad cœlestis vocationis palmam perveniemus in Christo, per quem, et cum quo, Deo et Patri gloria cum Spirius sancto in sæcula sæculorum. Amen. ** Matth. xxv, 34. ** ibid. 40. Joan. VIII, 16. es [sa. L, Isa. Lill, 5. ** Psal. xx1, 18,