Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 1415–1416page 1 of 2
Disputatio de eodem
PG 75:1415τὸ προσκεφάλαιον καθεύδοντα [καθήμενον], τὸν αὐτὸν τῇ θαλάσσῃ ἐπιτιμῶντα ἐν ἐξουσίᾳ, καὶ τοῖς ἀνέμους τὸν αὐτὸν καὶ ἐπὶ τῆς ὁδοιπορίας κεκμηκότα, τὸν αὐτὸν καὶ ἐπὶ τῆς θαλάσσης περιπατοῦντα, ὡς ἐπὶ στερεάς γῆς, ἰδίᾳ ἐξουσίᾳ· ὁ αὐτὸς τοίνυν Θεός, ὁ αὐτὸς ἄνθρωπος ὁμολογουμένως. Τί γὰρ τὸ θαῦμα, εἰ ἄνθρωπός τις τῶν καθ' ἡμᾶς ἐν ἐξουσίᾳ δυνάμεις Θεοῦ ἐνεργεῖν [ἰσ. ἐν ἐξουσίᾳ Θεοῦ, δυνάμεις ἐνεργεῖν λέγεται; Αλλ᾽ ἵνα τὸν αὐτὸν Θεὸν Λόγον κεκενώσθαι ὑποδείξωσιν ἡμῖν αἱ θεῖαι Γραφαί, οὐ δοκήσει, ἀλλὰ ἐνεργείᾳ, ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ἡμῖν διαγορεύουν προφητικοῖς, καὶ μὴν καὶ ἀποστολικοῖς κηρύγμασι, τὸν αὐτὸν εἶπον Θεόν, τὸν αὐτὸν ἄνθρωπον. Θεοῦ τοίνυν ἡ σύλληψις ή παρθενική • Θεοῦ ἡ γέννησις Θεοῦ ἡ κατὰ πάντα πρὸς ἡμᾶς, καὶ δι᾿ ἡμᾶς ὁμοίως σις οἰκονομικῶς· Θεοῦ τὸ πάθος· Θεοῦ τοῖς ἐν φυλετ καὶ ἐν τῷ σκότει ἡ κήρυξις· Θεοῦ ἀνάστασις· Θεοῦ ἡ ἀνάληψις. Ὁ ἀχώρητος ἑαυτὸν δέδωκε κεχωρῆσθαι δι' ἡμᾶς ἐν τῇ τῆς Παρθένου μήτρα, μετὰ τῆς ιδίας σαρκός, ἣν προσελάβετο ἐξ αὐτῆς. Ὁ ἀχώρητος ἐν σαρκὶ ἐχωρεῖτο· ὁ ἀναλλοίωτος ἐν ἀνθρώπου μορφή ὁ ἀπαθὴς πέπονθε δι' ἡμᾶς ἑκουσίως, καὶ ὑπὲρ ἡμῶν τῇ ἰδίᾳ σαρκί. Ὁ ἀχώριστος τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὶς ἐπὶ γῆς ὤφθη, κατὰ τὸ γεγραμμένον, καὶ ἐν τοῖς ἐν θρώποις συνανεστράφη. ῾Ο ἀψηλάφητος λόγχῃ ἀπὸ τῶν παρανόμων κατενύττετο. Ὁ ἀπαθὴς σαυρών ἐθελούσιον ὑπέμεινε δι' ἡμᾶς· τὸ φῶς τὸ ἀθάναταν θανάτῳ ἑαυτὸν ἐκδέδωκε, θανάτῳ δὲ σταυροῦ. Ὁ ἐν ἐν τῷ κόλπῳ τοῦ Πατρὸς, ἀνάληψιν ὑπέμεινε διά της ἰδίας σαρκός. Τοὺς δὲ λέγοντας, ἄνθρωπόν τινα των καθ' ἡμᾶς ἀνειληφέναι τὸν Θεὸν λόγον, καὶ μὴ μᾶλλον αὐτὸν τὸν Υἱὸν τὸν ἐνυπόστατόν τε καὶ ἐνεργῇ, καὶ ζῶντα, γενέσθαι ἄνθρωπον καὶ ἐν τοῖς καθ᾿ ἡμᾶς οἰκονομικῶς δι' ἡμᾶς, ἐξορίζει ἡ ἁγία Σύνοδος, ἢ ἐν τῇ Ἐφεσίων πόλει γεγενημένη. 802 πρόσωπον συνήχθαι φαμεν. Τὸν αὐτὸν γὰρ ίσμεν ἐπὶ Συζήτησις περὶ τοῦ αὐτοῦ. Ερώτησις. Πῶς ὁ Θεὸς ὁ ἀχώρητος εχωρήθη ε μήτρα παρθενικῇ; Απόκρισις. Ἐπειδὴ εὐδόκησε λυτρώσασθαι, καὶ ἐλευθερῶσαι τὸ τῆς ἀνθρώπου φύσεως γένος. 'Ερώτ. Πῶς ὁ ἄναρχος γέννησιν ὑπέμεινε τὴν διά γυναικός; Απόκρ. Ἐπειδὴ ὑπὸ κατάραν ἐγεγόνει λοιπὸν πᾶς ἄνθρωπος βεβασίλευτο γὰρ ὑπὸ τῆς ἁμαρτίας· διὰ τοῦτο εἰς ἀρχὰς τοῦ εἶναι λελόγισται πρὸς ἡμῶν αὐτῶν, ἵνα καὶ τὴν τῶν ὁμογενῶν γέννησιν καὶ μήτραν ἁγιάσῃ. 'Ερώτ. Πῶς ἐν ἀνθρώποις κατελογίσθη, καὶ ἄν θρωπος γέγονε, ἄτρεπτός τε καὶ ἀναλλοίωτος ὁ τοῦ Θεοῦ λόγος; Απόκρ. Τὸ ἀνθρώπου γένος σώσει βουλόμενος, εὐδόκησε δι' ἡμᾶς ἐν [ἔσ. γενέσθαι ἐν ] τοῖς καθ᾿ ἡμᾶς οἰκονομικῶς, καὶ ὡμοιῶσθαι ἡμῖν κατὰ πάντα, χωρὶς ἁμαρτίας. χιν, ΣΧ.
τὸ προσκεφάλαιον καθεύδοντα [καθήμενον], τὸν αὐτὸν
τῇ θαλάσσῃ ἐπιτιμῶντα ἐν ἐξουσίᾳ, καὶ τοῖς ἀνέμους
τὸν αὐτὸν καὶ ἐπὶ τῆς ὁδοιπορίας κεκμηκότα, τὸν
αὐτὸν καὶ ἐπὶ τῆς θαλάσσης περιπατοῦντα, ὡς ἐπὶ
στερεάς γῆς, ἰδίᾳ ἐξουσίᾳ· ὁ αὐτὸς τοίνυν Θεός, ὁ
αὐτὸς ἄνθρωπος ὁμολογουμένως. Τί γὰρ τὸ θαῦμα,
εἰ ἄνθρωπός τις τῶν καθ' ἡμᾶς ἐν ἐξουσίᾳ δυνάμεις
Θεοῦ ἐνεργεῖν [ἰσ. ἐν ἐξουσίᾳ Θεοῦ, δυνάμεις ἐνεργεῖν
λέγεται; Αλλ᾽ ἵνα τὸν αὐτὸν Θεὸν Λόγον κεκενώσθαι
ὑποδείξωσιν ἡμῖν αἱ θεῖαι Γραφαί, οὐ δοκήσει, ἀλλὰ
ἐνεργείᾳ, ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ἡμῖν διαγορεύουν
προφητικοῖς, καὶ μὴν καὶ ἀποστολικοῖς κηρύγμασι,
τὸν αὐτὸν εἶπον Θεόν, τὸν αὐτὸν ἄνθρωπον. Θεοῦ
τοίνυν ἡ σύλληψις ή παρθενική • Θεοῦ ἡ γέννησις·
Θεοῦ ἡ κατὰ πάντα πρὸς ἡμᾶς, καὶ δι᾿ ἡμᾶς ὁμοίως
σις οἰκονομικῶς· Θεοῦ τὸ πάθος· Θεοῦ τοῖς ἐν φυλετ
καὶ ἐν τῷ σκότει ἡ κήρυξις· Θεοῦ ἀνάστασις· Θεοῦ
ἡ ἀνάληψις. Ὁ ἀχώρητος ἑαυτὸν δέδωκε κεχωρῆσθαι
δι' ἡμᾶς ἐν τῇ τῆς Παρθένου μήτρα, μετὰ τῆς ιδίας
σαρκός, ἣν προσελάβετο ἐξ αὐτῆς. Ὁ ἀχώρητος ἐν
σαρκὶ ἐχωρεῖτο· ὁ ἀναλλοίωτος ἐν ἀνθρώπου μορφή
ὁ ἀπαθὴς πέπονθε δι' ἡμᾶς ἑκουσίως, καὶ ὑπὲρ ἡμῶν
τῇ ἰδίᾳ σαρκί. Ὁ ἀχώριστος τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὶς
ἐπὶ γῆς ὤφθη, κατὰ τὸ γεγραμμένον, καὶ ἐν τοῖς ἐν
θρώποις συνανεστράφη. ῾Ο ἀψηλάφητος λόγχῃ ἀπὸ
τῶν παρανόμων κατενύττετο. Ὁ ἀπαθὴς σαυρών
ἐθελούσιον ὑπέμεινε δι' ἡμᾶς· τὸ φῶς τὸ ἀθάναταν
θανάτῳ ἑαυτὸν ἐκδέδωκε, θανάτῳ δὲ σταυροῦ. Ὁ ἐν
ἐν τῷ κόλπῳ τοῦ Πατρὸς, ἀνάληψιν ὑπέμεινε διά της
ἰδίας σαρκός. Τοὺς δὲ λέγοντας, ἄνθρωπόν τινα των
καθ' ἡμᾶς ἀνειληφέναι τὸν Θεὸν λόγον, καὶ μὴ μᾶλλον
αὐτὸν τὸν Υἱὸν τὸν ἐνυπόστατόν τε καὶ ἐνεργῇ, καὶ
ζῶντα, γενέσθαι ἄνθρωπον καὶ ἐν τοῖς καθ᾿ ἡμᾶς
οἰκονομικῶς δι' ἡμᾶς, ἐξορίζει ἡ ἁγία Σύνοδος, ἢ ἐν
τῇ Ἐφεσίων πόλει γεγενημένη.
tribuunt, 802 in unam duntaxat personam conve- πρόσωπον συνήχθαι φαμεν. Τὸν αὐτὸν γὰρ ίσμεν ἐπὶ
nire prædicamus. Eumdem enim agnoscimus qui
super cervical dormiebat, et qui mare et ventos ex
potestate increpabat': eumdem qui ex itinere defatigabatur, et qui super mare, perinde ac super
solidam terram, sua potestate gradiebatur s. Idem
itaque citra ullam controversiam Deus simul et
homo exsistit. Quid enim mirum esset, si nostræ
conditionis homo quispiam Dei potestate munitus
miracula patraret? Verum ut illud ipsum Dei Verbum non imaginatione, aut apparenti quadam ratione, sed re ipsa se exinanivisse, divine Scripturæ
nobis ostendant; unum eumdemque Deum simul
et hominem per prophetas et apostolos nobis diserte
pronuntiantes dixerunt. Dei itaque erat illa ex Virgine conceptio, Dei nativitas, Dei similitudo, qua
nobis nostri causa dispensatorie per omnia assimilatus est; Dei passio, Dei iis qui in carcere et in tenebris erant prædicatio, Dei resurrectio, Dei tandem
in cœlos assumptio. Qui capi non poterat, per carnem quam nostri causa ex Maria sumpsit, virginali
utero concludi ac definiri sustinuit. Qui late omnia
excedit, carne continetur. In quem nulla mutatio
cadit, humanam formam subiit. Impatibilis, ultro
pro nobis et propter nos per propriam carnem passus est. Deo et Patri indivalse cohærens, in terra,
ut scriptum est, visus est, et cum hominibus conversatus 7. Qui sub tactum non veniebat, ab iniquis
lancea compunctus est *. Impassibilis, voluntariam
crucem nostri causa pertulit. Immortale lumen morti
seipsum obtulit, et morti quidem crucis. Qui in sinu
Patris erat, per propriam carnem in cœlum assumi
non recusavit. Qui autem Dei Filium [Deum Verburn] hominem quempiam nostri similem assumpsisse dicunt; ipsum autem vivum et elicax Dei
Verbum ", quod in propria efficacem Dei Filium,
qui in propria] persona subsistit, hominem factum, dispensatorieque in humanis propter nos ver
satum esse inficiantur; illos sacra Synodus Ephesina explodit et ejicit.
Disputatio de eodem.
Interrogatio. Cur Deus, qui comprehendi non potest, virgineo utero comprehensus est? Responsio.
Quia mortalium genus redinere, et a servitute in
libertatem asserere placuit.
Interrog. Cur initio carens ex muliere nasci pertulit? Resp. Quandoquidem sub maledicto erant
oinues homines (erant enim sub peccati 803 regno), ideo in naturæ initia relatus est a nobis ipsis,
ut et cognatorum nativitatem, et ipsum uterum
sanctificaret.
Interrog. Cur inalterabile et immutabile Dei Verbum inter homines computatum, et homo factum
est? Resp. Ob id Dei Verbo dispensative propter nos
in Innanis versari, nobisque per omnia, solo peccato excepto, assimilari placuit, quia humanum genus salvare voluit.
• Marr, 17, 38. ♦ Joan. iv, 6.
34. br. iv, 42.
Συζήτησις περὶ τοῦ αὐτοῦ.
Ερώτησις. Πῶς ὁ Θεὸς ὁ ἀχώρητος εχωρήθη ε
μήτρα παρθενικῇ; Απόκρισις. Ἐπειδὴ εὐδόκησε
λυτρώσασθαι, καὶ ἐλευθερῶσαι τὸ τῆς ἀνθρώπου
φύσεως γένος.
'Ερώτ. Πῶς ὁ ἄναρχος γέννησιν ὑπέμεινε τὴν διά
γυναικός; Απόκρ. Ἐπειδὴ ὑπὸ κατάραν ἐγεγόνει
λοιπὸν πᾶς ἄνθρωπος βεβασίλευτο γὰρ ὑπὸ τῆς
ἁμαρτίας· διὰ τοῦτο εἰς ἀρχὰς τοῦ εἶναι λελόγισται
πρὸς ἡμῶν αὐτῶν, ἵνα καὶ τὴν τῶν ὁμογενῶν γέννησιν
καὶ μήτραν ἁγιάσῃ.
'Ερώτ. Πῶς ἐν ἀνθρώποις κατελογίσθη, καὶ ἄν
θρωπος γέγονε, ἄτρεπτός τε καὶ ἀναλλοίωτος ὁ τοῦ
Θεοῦ λόγος; Απόκρ. Τὸ ἀνθρώπου γένος σώσει
βουλόμενος, εὐδόκησε δι' ἡμᾶς ἐν [ἔσ. γενέσθαι ἐν ]
τοῖς καθ᾿ ἡμᾶς οἰκονομικῶς, καὶ ὡμοιῶσθαι ἡμῖν
κατὰ πάντα, χωρὶς ἁμαρτίας.
• Matth. χιν,
. Philipp. 11,
• Baruch. 111, 58.
• Joan. ΣΧ.
col. 1417–1418page 2 of 2
PG 75:1417Ερώτ. Πῶς τῷ ἀπαθεῖ ὕπνον, καὶ κόπον, καὶ πεῖναν, καὶ σταυρὸν, καὶ πάντα τὰ ὑποκείμενα φθο ρα, περιάπτειν τολμάτε; Απόκρ. Ευφήμει, ὦ ἄν θρωπε, παρακαλώ. "Ηδη προείπον, σαρκὶ παθητῇ, καθὼς καὶ αἱ θεῖαι Γραφαὶ ἡμῖν παραδεδώκασι δεδηλώκασι], περιῆφθαι τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον, καὶ ἡνῶσθαι αὐτὸν αὐτῇ, καὶ δι' αὐτῆς πεφηνότα τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, τὸν Θεὸν λόγον, μετ' αὐτῆς ὕπνον ὑπομεῖναι, καὶ κόπον, καὶ πάντα τὰ τοῦ ἀνθρώπου, χωρίς ἁμαρτίας, οὐ τῇ φθορᾷ ὑποκείμενος· ἀμείνων γὰρ φθορᾶς, καὶ θανάτου ὁ ἄφθαρτος καὶ ζωοποιὸς τοῦ Θεοῦ Λόγος, ἀλλὰ τὴν φθορὰν ἀποσοβῶν ἀπὸ τοῦ γένους τῶν ἀνθρώπων. Οὐκ οἶμαι ἔγκλημα περι άπτεσθαι βασιλεί, οπόταν βουλόμενος σῶσαι τὸ ἴδιον, τὸ τοῦ δούλου σχῆμα ενδύσηται. Καὶ πῶς τολμήσει τις τῷ τῇ φύσει ἐλευθέρῳ ἐγκαλεῖν, ὅτι γέγονε δι' ἡμᾶς ἄνθρωπος, καὶ ἐν τοῖς καθ' ἡμᾶς οἰκονομικῶς; ᾿Αποδέχου τοῦ Πατρὸς τὴν φιλανθρωπίαν, ὅτι τὸν ἴδιον Υἱὸν δωρεῖται δι' ἡμᾶς· μὴ περιεργάζου τὸ πράγμα, παρακαλῶ· οὐ γὰρ ἐξ Ἑλληνικῆς σοφίας τὸ γνώρισμα· οὐδὲ ἀπὸ φρονήματος κοσμικοῦ· ἀλλό τριον γὰρ ἑκατέρων. Μακάριος εί,» φησὶν ὁ Κύριος τῷ Πέτρῳ. «Σιμὼν Βὰρ Ἰωνᾶ, ὅτι σὰρξ, καὶ αἷμα οὐκ ἀπεκάλυψε σοι, ἀλλ' ὁ Πατήρ μου, ὁ ἐν τοῖς οὐ ρανείς.» Ουράνιον τὸ δῶρον τὸ τῆς θείας ἐπιφοιτήσεως τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ γνώρισμα. Ερώτ. Πῶς ὁ τῶν πάντων ποιητής Θεός Λόγος, ὁ ἀψηλάφητος, ὁ ἀόρατος, ὁ ἀναλλοίωτός τε καὶ περι γραφὴν μὴ ἀνεχόμενος, ἐν εὐτελεῖ ξύλῳ σταυρὸν ὑπέμεινε, καὶ θάνατον; ᾿Απόκρ. Θάνατόν φαμεν ὑπομεμενηκότα τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον, καὶ σταυρόν, διὰ τῆς σαρκὸς τῆς ἰδίας, ἵνα ἡμᾶς ἀπαλλάξη θανά του, καὶ φθορᾶς· τὴν ἰδίαν γὰρ ψυχὴν τέθεικεν ὑπὲρ ἡμῶν, οὐκ ἀλλοτρίαν οὖσαν, ἢ ξένην τοῦ Θεοῦ Λόγου ἀπόρθητος γὰρ ἡ ἔνωσις· αὐτὸς γὰρ εἶπεν· «Έξου σίαν ἔχω τὴν ψυχήν μου θεἶναι, καὶ ἐξουσίαν ἔχω πάλιν λαβεῖν αὐτήν.» Ταύτης ἴδιον τὸ ἀδημονεῖν, τὸ λύπην ὑπομεῖναι [ὑπομένειν], τὸ ἐκδημεῖν ἀπὸ τοῦ σώματος, ὡς καὶ σαρκὸς τὸ κοπιᾷν, τὸ σταυροῦσθαι, τὸ ἀνίστασθαι, τὸ μετάρσιον ὑπομένειν θέσιν· πλὴν Θεοῦ τὰ πάντα λέγεται, καὶ εἰσί· Θεοῦ γὰρ καὶ ἡ ψυχή· Θεοῦ καὶ τὸ σῶμα. Ερώτ. Πῶς ὁ παντοδύναμος Λόγος τοῦ Πατρὸς ἀναστάσει περιεπλάκη, καὶ φθορᾷ ὁ ἄφθαρτος [ νατος]; Απόκρ. Φθοράν μὲν οὐχ ὑπέμεινεν οὐδ᾽ αὐτή ἡ τοῦ Θεοῦ Λόγου σάρξ· νόθως γὰρ διαλαμβάνοντες, νόθως καὶ ἐπερωτάτε· προανεκεκράγει γὰρ ὁ προφή τῆς περὶ αὐτοῦ· «Οὐ δώσεις τὸν ὅσιόν σου ἰδεῖν δια φθοράν.» Πάθος μὲν ὑπέμεινεν ἐθελούσιον ὁ τοῦ Θεοῦ Γϊός· ὁ χωρῶν ἐν ἑαυτῷ τὸν ἀχώρητον Πατέρα· χω ρούμενο; δὲ καὶ αὐτὸς ὑπὸ τοῦ Πατρός: χωρούμενος γὰρ ὑπὸ τοῦ Πατρὸς, καὶ ὧν ἐν τῷ κόλπῳ τοῦ Πα τρὸς, ἐχωρεῖτο ἀῤῥήτως καὶ ἐν τῇ ἰδίᾳ σαρκί. Αν εβίω δὲ τριήμερος, λαφυραγωγήσας τὸν ᾄδην· καὶ ἐπέφανεν ἡμῖν μετὰ τῆς ἰδίας σαρκὸς ὁ τοῦ Θεοῦ Υιός ἵνα καὶ ἡμᾶς ἀπαλλάξῃ θανάτου καὶ φθορᾶς.
SCHOLIA DE INCARNATIONE VERBI DEI.
Ερώτ. Πῶς τῷ ἀπαθεῖ ὕπνον, καὶ κόπον, καὶ
· πεῖναν, καὶ σταυρὸν, καὶ πάντα τὰ ὑποκείμενα φθο
ρα, περιάπτειν τολμάτε; Απόκρ. Ευφήμει, ὦ ἄν
θρωπε, παρακαλώ. "Ηδη προείπον, σαρκὶ παθητῇ,
καθὼς καὶ αἱ θεῖαι Γραφαὶ ἡμῖν παραδεδώκασι δεδηλώκασι], περιῆφθαι τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον, καὶ ἡνῶσθαι
αὐτὸν αὐτῇ, καὶ δι' αὐτῆς πεφηνότα τὸν Υἱὸν τοῦ
Θεοῦ, τὸν Θεὸν λόγον, μετ' αὐτῆς ὕπνον ὑπομεῖναι,
καὶ κόπον, καὶ πάντα τὰ τοῦ ἀνθρώπου, χωρίς
ἁμαρτίας, οὐ τῇ φθορᾷ ὑποκείμενος· ἀμείνων γὰρ
φθορᾶς, καὶ θανάτου ὁ ἄφθαρτος καὶ ζωοποιὸς τοῦ
Θεοῦ Λόγος, ἀλλὰ τὴν φθορὰν ἀποσοβῶν ἀπὸ τοῦ
γένους τῶν ἀνθρώπων. Οὐκ οἶμαι ἔγκλημα περι
άπτεσθαι βασιλεί, οπόταν βουλόμενος σῶσαι τὸ ἴδιον,
τὸ τοῦ δούλου σχῆμα ενδύσηται. Καὶ πῶς τολμήσει
τις τῷ τῇ φύσει ἐλευθέρῳ ἐγκαλεῖν, ὅτι γέγονε δι'
ἡμᾶς ἄνθρωπος, καὶ ἐν τοῖς καθ' ἡμᾶς οἰκονομικῶς;
᾿Αποδέχου τοῦ Πατρὸς τὴν φιλανθρωπίαν, ὅτι τὸν
ἴδιον Υἱὸν δωρεῖται δι' ἡμᾶς· μὴ περιεργάζου τὸ
πράγμα, παρακαλῶ· οὐ γὰρ ἐξ Ἑλληνικῆς σοφίας
τὸ γνώρισμα· οὐδὲ ἀπὸ φρονήματος κοσμικοῦ· ἀλλό
τριον γὰρ ἑκατέρων. Μακάριος εί,» φησὶν ὁ Κύριος
τῷ Πέτρῳ. «Σιμὼν Βὰρ Ἰωνᾶ, ὅτι σὰρξ, καὶ αἷμα
οὐκ ἀπεκάλυψε σοι, ἀλλ' ὁ Πατήρ μου, ὁ ἐν τοῖς οὐρανείς.» Ουράνιον τὸ δῶρον τὸ τῆς θείας ἐπιφοιτή
σεως τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ γνώρισμα.
Ερώτ. Πῶς ὁ τῶν πάντων ποιητής Θεός Λόγος,
ὁ ἀψηλάφητος, ὁ ἀόρατος, ὁ ἀναλλοίωτός τε καὶ περιγραφὴν μὴ ἀνεχόμενος, ἐν εὐτελεῖ ξύλῳ σταυρὸν
ὑπέμεινε, καὶ θάνατον; ᾿Απόκρ. Θάνατόν φαμεν
ὑπομεμενηκότα τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον, καὶ σταυρόν,
διὰ τῆς σαρκὸς τῆς ἰδίας, ἵνα ἡμᾶς ἀπαλλάξη θανά
του, καὶ φθορᾶς· τὴν ἰδίαν γὰρ ψυχὴν τέθεικεν ὑπὲρ
ἡμῶν, οὐκ ἀλλοτρίαν οὖσαν, ἢ ξένην τοῦ Θεοῦ Λόγου·
ἀπόρθητος γὰρ ἡ ἔνωσις· αὐτὸς γὰρ εἶπεν· «Έξουσίαν ἔχω τὴν ψυχήν μου θεἶναι, καὶ ἐξουσίαν ἔχω
πάλιν λαβεῖν αὐτήν.» Ταύτης ἴδιον τὸ ἀδημονεῖν, τὸ
λύπην ὑπομεῖναι [ὑπομένειν], τὸ ἐκδημεῖν ἀπὸ τοῦ
σώματος, ὡς καὶ σαρκὸς τὸ κοπιᾷν, τὸ σταυροῦσθαι,
τὸ ἀνίστασθαι, τὸ μετάρσιον ὑπομένειν θέσιν· πλὴν
Θεοῦ τὰ πάντα λέγεται, καὶ εἰσί· Θεοῦ γὰρ καὶ ἡ
ψυχή· Θεοῦ καὶ τὸ σῶμα.
"
Ερώτ. Πῶς ὁ παντοδύναμος Λόγος τοῦ Πατρὸς
ἀναστάσει περιεπλάκη, καὶ φθορᾷ ὁ ἄφθαρτος [-
νατος]; Απόκρ. Φθοράν μὲν οὐχ ὑπέμεινεν οὐδ᾽ αὐτή
ἡ τοῦ Θεοῦ Λόγου σάρξ· νόθως γὰρ διαλαμβάνοντες,
νόθως καὶ ἐπερωτάτε· προανεκεκράγει γὰρ ὁ προφή
τῆς περὶ αὐτοῦ· «Οὐ δώσεις τὸν ὅσιόν σου ἰδεῖν διαφθοράν.» Πάθος μὲν ὑπέμεινεν ἐθελούσιον ὁ τοῦ Θεοῦ
Γϊός· ὁ χωρῶν ἐν ἑαυτῷ τὸν ἀχώρητον Πατέρα· χω
ρούμενο; δὲ καὶ αὐτὸς ὑπὸ τοῦ Πατρός: χωρούμενος
γὰρ ὑπὸ τοῦ Πατρὸς, καὶ ὧν ἐν τῷ κόλπῳ τοῦ Πατρὸς, ἐχωρεῖτο ἀῤῥήτως καὶ ἐν τῇ ἰδίᾳ σαρκί. Αν
εβίω δὲ τριήμερος, λαφυραγωγήσας τὸν ᾄδην· καὶ
ἐπέφανεν ἡμῖν μετὰ τῆς ἰδίας σαρκὸς ὁ τοῦ Θεοῦ
Υιός ἵνα καὶ ἡμᾶς ἀπαλλάξῃ θανάτου καὶ φθορᾶς.
Interrog. Quomodo impatibili somnum, laborem,
defatigationem, crucem, famem, cateraque omnia
corruptioni subjecta tribuere audetis? Resp. Parce,
quærso, maledictis. Jam ante monui, Dei Verbum
carne passibili, secundum Scripturarum traditioneni, se induisse, et se illi unisse: per ipsam alltem Deum Verbum et Dei Filium apparuisse, et
cum ipsa laborem, et somnum et humana omnia,
peccato tantum excepto, sustinuisse: non quod
corruptioni subjaceret, siquidem incorruptibile et
vivificum Dei Verbum corruptione et interitu longe
superius est; sed ut interitum ab hominum genere
submoveret. Nec arbitror regi vitio verti posse, si
servare quod ejus proprium est volens, servili habitu se induat. Et quomodo quispiam ei, qui suapte
natura liber est, crimini vertere audeat, quod nostri
causa homo fieri dispensatorieque in nostris versari non abnuerit? Patris benignitatem, qui proprium Filium propter nos donavit, amplectere; in
ipsam autem rem curiosius, quaeso, noli inquirere.
Non enim per Græcorum sapientiam, aut mundanum sensum percipitur, sed ab utroque est aliena.
• Beatus es, Simon Bar-Jona,, inquit Dominus Petro,
‹ quia caro et sanguis non revelavit' tibi, sed Pater
meus qui est in cœlis ". › Naîn divini adventus Filii
Dei cognitio, celeste donum est.
Interrog. Quomodo &niversorum opifex Deus Verbum, qui nec tangi, nec cerni, nec mutari, nec circumscribi potest, in vili ligno crucem mortemque
sustinuit? Resp. Mortem et crucem Dei Verbum per
μropriam carnem sustinuisse dicimus: sustinuit autem hæc, ut nos a morte et corruptione immunes
redderet. Nam animam propriam ille pro nobis posuit, non peregrinam, aut a Deo Verbo alienam: in
explicabilis enim est unio. Ipse enim ait: Polesta
tem habeo ponendi animam meam, et potestatem
habeo iterum sumendi eam ". Illius animæ proprium taedere, contristari, e 804 corpore emi
grare, quemadmodum et carni quoque peculiare est
defatigari, crucilgi, exsuscitari, in altumn sublatam
collocari. Verumtamen omnia hæc et Dei sunt, et
Dei esse dicuntur. Dei enim est anima, Dei est
caro.
Interrog. Quomodo omnipotens Patris Verbum resurrexit, aut incorruptibile corruptioni obnoxium
fuit? Resp. Corruptionem haud sustinuit nec ipsa
quidem Dei Verbi caro. Nam quia parum legitime
distinguitis, parum etiam legitime interrogatis. Jam
enim dudum ante propheta de Christo pronuntiarat: «Non dabis Sanctum tuum videre corruptionem ''.» Sane passionem voluntariam sustinuit Dei
Filius, qui Patrem imminensum in se continet, et ab
ipso vicissim Patre continetur. Nam a Patre comprehensus, et in paterno sinu exsistens, inexplicabili quodamı modo etiam propria carne continebatur.
Idem Dei Filius tertia die revixit inferis despoliatis,
et cum propria carne nobis apparuit, quo videlicet
10 Matth. xvi, 17. 11 Joan. x, 18. "Psal. xv, 40; Act. u, 31.
PATROL. GR. LXXV.
Continue reading PG 75: De Incarnatione Domini →≣ entire volume