(Jos. Fessler, Institutiones Patrologice. OEniponte MDCCCLI, t II, p. 592) FONTES Ipsius sanchi Nili Opera, præsertim Epistole, et Opuscula a P. Possino edita Parisiis 1639 in 4°; Photit cod. 201 (p. 270); Nicephori Callisti Histor. eccles. (b. xiv, c. 54. SUBSIDIA J. M. Suaresii Index Operum S. Nii et liter chronologicus de vita S. Nili abbatis m edit. 09. p. 591-610, et p. 611-705; Leonis Allatii de Nils et eorum Scriptis Diatriba, & IV, ad calcem edit. Epistolarum S Nili Roma 1668; Tillemont t. XIV, S. Nile, p. 189-218; Cen iiert. XIII, chap. III, (p. 146-95); G. Care vol. I, p. 428-29; C. Bellarmin. et Labbe Dr scriptoribus ecclesiasticis edit. cit. p. 172; Cas. Oudin t. I, col. 1231–58; J. A. Fubricii Biblioth. Græc., vol. I, p. 3-17. Sanctus Nilus, nobili loco natus, opibus ac eloquentia illustris, urbi Constantinopolitana prælectus erat, vel etiam, ut alii suspicantur, præfectus prætorio evasit, atquetunctemporis matrimonio junctus duos habuit filios. Etenim licet, supremo honoris apice potitus, bo norum omnium copia alllueret, rerum tamen divinarum amore permotus renuntiavit om nibus vitæ commodis et in solitudine pauper ac humilis soli Deo servire statuit. S. Joannes Chrysostomus, sive ante, sive post captum ejusmodi consilium, in pietatis studio et S. Scri pturæ scientia eum instituit multumque promovit (a). Secessit igitur sub finem sæculi Iv (b) cum filio Theodulo in montem Sinai, ut vitam asceticam ibi degeret ac ex monachorum con suetudine in perfectione Christiana proficeret (c). Vir admirandus mox omni virtutum ge nere rerumque divinarum scientia tantopere inclaruit, ut frequenter consultus epistolas quaquaversus dirigeret, in iisque vel de S. Scriptura, vel de Ecclesiæ doctrina, vel de morum institutione uberrime dissereret. Præterea nonnunquam ubi imminens periculum fidei aut turbatum Ecclesiæ statum cognovit, divinam veritatem strenue defendit contra hæreticos et paganos, abusus atque facinora ubivis reprehendit (lib. 1, ep. 301; lib. 11, ep. 190, 285.): nec ipsi etiam imperatori delinquenti pepercit; duces et præfectos, episcopos et abbates convenienter admonuit (d). Gravissima subinde afflictione tentavit illum Deus, cum hostili irruptione (c. a. 410.) per Saracenos facta (e) filius Theodulus, ob eximias virtutes jam clericali militiæ ascriptus, ab iisdem in captivitatem abduceretur; quem tamen Deo propitio iterum liberatum postea apud episcopum Eluse invenit. Is utrumque, patrem et filium, non antea dimisit, quam impositis manibus sacro presbyteri honore ab ipso insi gniti essent. Reversi in montem Sinai votum patris, reddito sibi filio, perfectius Deo ser viendi, junctis viribus exsecuti sunt (f). Scripsit S. Nilus ad ædificationem et instructionem monachorum usque ad a. circiter 430 (g). (a) Nicephori Callisti Hist. eccles. lib. XIV. c. 54. 30. et £3. S. Nili Narratio) et II. in Opp. ed. Possini p. 4. et 13-16. Cf. Suares. 1. c. 641-56. Leo Allat. 1. c. p. 7-9. Tillemont 1. c. art. et II (p. 189-90. 193). rum (b) Varia sunt eruditorum sententiæ de tempore quo vixit S. Nilus. Ea autemi sententia, quæ tradit, ipsum circa a. 590. abdicata præfectura in solitu dinem se recepisse, haud obscuris locis epistola ejus et judicio gravissimorum auctorum junititur. Cf. Tillemont 1. c. art. I et II. (p. 190. 191.) cum Not. 1 (p. 742-45); Ceillier 1. c. art I 1 et 2. (p. 146 - 47). Alii secessum S. Nili paulo serius collocant, nempe ad a. 404, cf. Leo Allat. 1. c. p. 11-14. et Suares. 1. c. p. 651. 656. 660. 667-68. et 692. P. Possin. in Opp. S. Nili p. 166-67. (c) S. Nili Narrat. II et 1. c. p. 14-17. 46. Menolog. Græc.ap. Leonem Allat. 1. c. p. 8. Cf. Tillemont 1. c. art. H (p. 191-195), Leo Allat. 1. c. p. 15, et Suares. I. c. p. 656-57. (d) Inde est, quod tanta epistolarum ejus multi tudo ad nos pervenerit; sunt enim fere responsa ad consultationes undique ad ipsum delatas. Quanta porro dicendi libertate imperatoris Arcadii inique Kesta contra S. Joannem Chrysostomum increpe rit, ostendit lib. III. ep. 279; lib. II. ep. 255. Vid. in eadem causa epistolas ad alios viros dignitate conspicuos, lib. I. ep. 509; lib. III. ep. 199. Nec ¡ninori fiducia ad famosum illum Gainam, Gatho rum ducem, scripsit (lib. 1. cp. 70. 79. 114. 115. 116. 205. 206. 286), ut eum ab Ariana hæresi re duceret. (e) De tempore hujus incursionis Barbarorum, quam ipse Nilus fuse describit in suis Narrationi Bus de cæde monachorum montis Sinæ et captivi tate filii sui Theoduli (Nili Opp. ed. P. Possini Paris. 1638), Eruditi fere inter se conveniunt, du n juxta S. Hieronym. ep. 126. n. 2. et S. Augustin. ep. 111. n. 1. eam ad annum circiter 440. refe runt. Cf. Suares. 1. c. 666. Tillemont 1. c. art. VIII (p. 483) et t. XII. S. Jérôme Not. 82. (p. 660). (f) S. Nil Narrat. VII. I. c. p. 120-25. Cf. Til lemont 1. c. art. VIII. (p. 204) et Suares. 1. c. p. 692-93. (g) Sunt, qui conjectura dueți vitam S. Nili usque ad a. 451. seu ad tempora imperatoris Marciani protrahendam putent, ut Leo Allat. 1. c. p. 8-14. et Suares. 1. c. p. 698-700. Verum calculus, quem ego in Vita S. Niti sequendum duxi, posthabito Menologio Græcorum aperte mendoso, his momen tis innititur: Tempore incursionis barbarorum (a. 410.) Nilus vocatur senex (Narrat. VI et VII. ed. Possini p. 96. et 113-14); Theodulus filius, quo tempore Nilus mundo valedixit, tenellæ adhuc ætatis erat (vo: xoon Nili narrat. H. ed. Pos sini p. 15); denique post illam Barbarorum incur sionem miramque Theoduli liberationem episcopus Eluse jugum sacerdotalis dignitatis (thy Cuyov toy apa Nili Narrat. VII. ed. Possini p. 124) ei imposait, ac proinde annum tricesimum Theodulus

Juxuria (c. 4-6), avaritia (c. 7-8), iracundia (c. 9-10), tristitia (c. 11-12), acedía (13-14), vana gloria xevoola c. 15-16), et superbia (c. 17 - 19). 4. Tractatus ad Eulogium de vitiis, quæ opposita sunt virtutibus (a), idem fere argumen tum tractat modo nonnihil diverso, dum scilicet octo vitia principalia eisque oppositas vir tutes: gulam ac temperantiam, luxuriam et castitatem, avaritiam et voluntariam pauperta tem, tristitiam et gaudium in Domino, iram et longanimitatem, acediam et laborum tole rantiam, vanam gloriam et vanæ gloriæ fugam, postremo invidiam paucis verbis depingit. 5. Tractatus de diversis malignis cogitationibus (b), 27 capitibus constans, de tentationi bus diabolicis agit, varias tentationum species describit, et qua ratione pravæ cogitationes ex triplice radice gulæ, avaritiæ ac humanæ gloriæ operante diabolo in homine orian tur, accurate ostendit, simul docens, quomodo iisdem valeamus resistere. 6. Sermo (16yos) in effatum illud Evangelii: «Nunc qui habet sacculum tollat.... et qui non habet, vendat tunicam suam et emat gladium» (Luc. xx11, 36) (c). Verba ista, quæ sensu historico aptum sensum fundere haud videntur, allegorice explicantur, ita ut perquam ingeniose vestitus de exercitio habituque virtutis, in primis de mansuetudine et humilitate, gladius vero de verbi divini studio et cognitione ad impugnandos fidei Christianæ inimi cos accipiatur, variisque divinæ Scripturæ locis eum in sensum accommodatis hæc interpre tatio illustretur (d). II. OPERA S. NILI QUE AD VITAM MONASTICAM PERTINENT. 1. Narratio de cæde monachorum in monte Sinai (e). Historia hæc (ut ipse vocat Nilus p. 26), quæ in septem narrationes dividitur, describit ipsius Nili secessum in solitudinem montis Sinai, monachorum ibi degentium vitam, incursionem barbarorum et cædem complu rium monachorum, filii sui Theoduli in captivitatem barbarorum abducti fata, tandem quo modo filius a patre inventus cum ipso pristinam solitudinem vitamque monasticam repetierit. 2. Oratio in Albianum (f), monachum Nitriensem, cujus vita, tanquam vitæ monastica exemplar et norma describitur ac imitationi proponitur." 3. Tractatus de monastica exercitatione (lyos ¿oxyt:xós) sua sponte in tres partes abit. Primum quippe originem et ideam vitæ monastica (seu veræ philosophie) describit, eam que sublimem vitæ monasticæ conditionem nimium quantum defecisse lamentatur (c.1-21). Tum præpositos instruit exponens dotes in præposito monachorum requisitas, mune ris ejusmodi officia et difficultates, unde infert nemini tantum onus quærendum esse (c. 21-41). Postremo ad monachos conversus eos ad strenue obeunda suæ conditionis munia, qualia sunt obedientia, terrenorum bonorum et affectuum abdicatio, pugna spiritualis contra passiones, gulam quippe, voluptatem et iracundiam, solitudinis amor et studium pietatis, multis iisque gravissimis verbis hortatur (c. 42 — 75). 4. Tractatus ad Magnam de voluntaria paupertate Myos nepi åxtŋposúvηs) (h) continuatio (a) Opp. S. Nili ed. Suares. p. 451-55. Cf. Suares. ibid. p. 622. Opusculum hocce brevissi mnm, cui pauca quædam in fine deesse videntur (vid. cap. 1. conspectus totius libelli), simili, ast breviori modo vitia et virtutes describit, prout Scala S. Joannis Climaci. (b) Opp. S. Nili ed. Suares. p. 512-542. Auctor bujus tractatus (c. 23) ad tractatum suum de ora tione, capitulis distinctum, remittit leetorem, unde S. Nilus aperte cognoscitur. Cf. Suares. ibid. p. 624. Tillemont, I. c. art. XI (p. 212), et Geillier i. c. art. II. & IV. n. 40 (p. 164–65). (c) Opp. S. Nili ed. Suares. p. 575-90. Cf. Sua res. ibid. p. 627. Tillemont, 1. c. art. XI (p. 212), et Ceillier 1. c. art. II. & IV. n. 42 (p. 195). (d) Sunt et alii Sermones S. Nili, scilicet duo in festum Paschatis, et tres in Ascensionem Domini, quorum hodie nonnisi Epitome reperitur apuil Photium cod. 276 (p. 835-41). Cf. Suares. I. c. p. 627, Tillemont 1. c. art. XI (p. 212-13) et Ceil lier, 1. c. art. II. & IV. n. 14 (p. 166). (e) S. Nili Opera quædam nondum edita Gr. et Lat. vulgavit P. Possinus, Parisiis, 4659. p. 4-126. Eadem bistoria Latine tantum ac pluribus in locis brevior, distincta in 15 capita, exstat in Actis SS. ed. Bolland. Antverpiæ, 1643. Januarii die 11. 1. 1. p. 954-66. Libri bujus summa cum laude meminit Nicephorus Callistus in Histor. Eccles. lib. XIV. e. 54. Cf. Possini Præfat. ad lectorem; J. Bollandus 1. c. p. 953-54 et Addenda ibid. p. 1113-15; Suares. 1. c. p. 627-28; Leonis Allatii Diatriba de Nilis, annexa Nili epistolis edit. Rom. p. 22-27, qui etiam ad calcem epistolarum S. Nili a se editarum exhibet varias lectiones ex codice quodam Romano in eam S. Nili historiam, quam ediderat P. Possinus; Tillemont, 1. c. art. IX (p. 205-6), et J. A. Fabricii Biblioth. Græc, vol X. p. 6-7. (f) Exstat Gr. et Lat. inter S. Nili Opera quædam nondum edita, quæ vulgavit P. Possinus Parisiis 1659 p. 128-48. Cf. Possini Monit. et Notas (col. 585 et seq.) Tillemont, I. c. art. XIII (p. 215 18) cum nota (p- 743-44). (g) Opp. S. Nili, ed. Suares. p. 1-84. Tractatum istuin veteres tanti fecere, ut plurimas ex eo sen tentias decerpserit S. Joannes Damascenus in sacris Parallelis et Antonius Melissa, vid. Joannes Damasc. op. laud. lit. A. tit. 6 (ex Nili op. De monast. exercit. c. 15), lit. E. tit. 18 (ex eodem op. c. 27 et 29.), lit. M. tit. 10 (ex codem op. c. 64 et 66), lit. 17. tit. 5 (ex eodem op. c. 67), .lit. 2. tit. 4. 17. et 19. (ex eodem op. c. 54. 72. 67. et 14.) item Antonii Melissa (Tiguri, 1516, ſol.) p. 85-86 (ex Nili op. De monast, exercit. c. 27 et 25), p. 144. (ex eodem op. c. 45), p. 144. (ex eodem op. c. 67), p. 151 (ex codem op. c. 75). Varias quoque sententias ex hoc opere decerptas nescio quis epistolarum nomine S. Nilo tribuit; vid. infra col. 18, not. (b). Cæterum cf. Suares. 1. c. p. 594-95. Tillemont, I. c. art. X. (p. 208-209) et Ceillier, I. c. art. II. § 1 (p. 451-153). (h) Opp. S. Nili ed. Suares. p. 253-320. Ex hoc opere decerptæ sunt sententie, quas reperire licet inter S. Nili Sententias abducentes hominem a cor ruptibilibus, n. 99-121. (Opp. S. Nili ed. cit. p. 566-72). Titulus vero: Ad magnam diaconissams Ancyra huic operi minus recte præfixus videtur. Nam et titulus in codd. mss. variat, dum ali ha

Epistolæ S. Nili magno numero circumferuntur; editio namque plenior epistolas ultra mille, divisas in IV libros, exhibet (a). Verum epistolæ pleræque non videntur integræ, sed potius totidem sententiæ breviores et interpretationes locorum S. Scripturæ, admonitiones, laudes vel reprehensiones, ex ejus epistolis imo et ex aliis operibus decerptæ, quibus ut plurimum additæ sunt variæ inscriptiones (b). p. 543-48), H. (Sententiæ spirituales alphabet. pag. 548 51) et III. (Alia Sententiæ, p. 552-53) merito tum ex codd. miss. fide, tum ex auctoritate Vete rum inter Opera Evagrii dudum relatæ sunt. -Suare sii Collectio IV (Institutio ad monachos (p. 553 56), ex iis, quæ ipse Suares, p. 626. affert, longe probabilius Evagrio adjudicatur, unde mirari su bit, quod A. Gallandii summam in conquirendis undequaque Evagrii opusculis diligentiam fugerit. Suaresii Collectio V (Sententia abducentes ho minem a corruptibilibus p. 557-75.) in duas partes dividi potest n. 1-98. et n. 99-135; quarum poste rior nonnisi assumentum est, hue non pertinens. Etenim nescio quis Operum S. Nili studiosus ex jus libris De voluntaria paupertate et de monacho rum præstantia sententias pulcherrimas ad ver bum descripsit, in unum collegit, ibique adjunxit a n. 99-135 (p. 564-75). Remanet igitur proprie in collect. V. pars prior seu Sententice abducentes, n. 1-98 (p. 557-64). Collectionis autem senten fiarum, quam publici juris fecit M. Neander, et post eum J. Grynæus ac Bibliotheca Patrum, pars I ex Veterum testimonio Evagrium auctorem ha bet; citatur enim ex his sententiis alphabeticis sub nomine Evagrii n. 2. (S. Joannis Damasceni Parallela sacra lit. A. tit. 19.), 1. 3 (Antonii Me lissa ed. Tiguri, 1546, fol. p. 125), n. 7. (S. Joan is Damasc. Parall. sacra, lit.. tit. 7), n. 17. (S. Maximi confessoris Capita theologica Serm. 30. in Opp. S. Maximi ed. Combefis. t. II. p. 617; item Antonii Melissa p. 50), et n. 23 (S. Joannis amase. Parall, sacra, lit. O. tit. 9.); cf. Cotele rii Monum. Eccles. Græcæ t. III. p. 544-45. Pars 11 et III hujus Collectionis inde a sententia 456ov Exe ao complectitur 204 sententias, vel additis octo sententiis in Dissertatione Suaresii de Opp. S. Nili obviis, 212. Suaresius tamen non animadvertens sententias 91 postremas hujus Collectionis Neandri, quas partem III Collectionis Neandri supra vocavi, cum istis octo e cod. ms. Romano a se prolatis et teste codice ms. hue per tinentibus easdem ipsas esse 98 sententias, quæ partem priorem Collectionis V Suaresii, seu n. 1-98 (p: 557- 64) efficiunt, eas hoc titulo: Sen tentiæ abducentes hominem a corruptibilibus, Nili Operibus denuo adjecit, uno fere numero discre pantes ab iis, quas Collectio Neandri, p. III, exhi hebat. Ista vero pars II. et III Collectionis Nean dri, sæpius impresse, vere S. Nilum auctorem habet; citatur enim S. Nili nomine ex istis sen tentiis p. II (quæ incipit: 66ov Eye Osou) n. 4. a S. Maximo 1. c. serm. 2 (t. II. p. 531.) et in An tonii Melissa p. 10, item p. II. n. 69. a S Maxi mo 1. c. serm. 18 (1. II. p. 588) et in Antonii Melissa p. 70; dein p. III (seu Sententiæ ablu centes etc.) n. 7. ed. Suares. a S. Joanne Da masc. Parall. sacra, lit. Y, tit 12, n. 35 ed. Sua res. a S. Maximo 1. c. serm, 47. (1. II. p. 647.) et in Antonii Melissa p. 135., n. 48. ed. Suares. a S. Maxi mo 1. c. serm. 12. (t. II. p, 568) et in Antonii Melissa p. 38, denique n. 91. ed. Suares. a S. Maximo 1. c serm. 49. (t. II. p. 650.) et in Antonii Melissa p. 139. Hæc paulo enucleatius et accuratius exponenda duxi, ut intricatæ quæ stioni de variarum istarum sententiarum auctore nonnibil lucis afferrem. Cæterum de falso titulo Episcopi et Martyris, qui genuinæ sententiarum Nili nostri Collectioni præfigitur, ef. Leonis Alia tii Diatriba de Nilis, annexa ejusdem editioni Epistolarum S. Nili p. 16. 19-22, et Tillemont 1. c. art. IX (p. 206-7). (a) Duae sunt epistolarum S. Nili editiones, sci licet S. Nili Epistolæ Gr. et Lat. cum Notis ed. P. Possini, Parisiis, 1657 in-4° et: S Nili Epi stolarum libri IV Gr. et Lat. ed. Leo Allatius. Roma, 1668, fol. Editio Possini 355 Epistolas con tinet, editio Allatii 1061, inter quas habentur omnes epistolæ edit. Possinianæ præter unam epistolam 334. Versio tamen Possini longe melior est Alla tiana. Editionem Allatii, utpote pleniorem, hic sequar. (b) Paucæ videntur esse Epistolæ integræ, ex quibus certe præclaris damnum cognoscere licet, quod ex ista mutilatione pietas Christiana passa est, vid. lib. II. ep. 167; III. 43. 245. 257; IV. 1, quæ tamen postrema ob styli diversitateni S. Nilo abjudicatur. Epistolæ, quæ nonnisi ex unica eaque brevi sententia constant, frequenter occur runt ex Gr. lib. I. ep. 8. 14. 15. 35. 42. 47. 49. 94. 103. 176. 252. 500; lib. III. 47. et 48; lib. IV. 59. In lib. I. ep. 210. Coll. Possini ep. 149. exemplum luculentum habetur, qua ratione brevis ejusmodi sententia, ex majori epistola decerpta, tanquam epistola per se subsistens exhibeatur in edit. Allatiana, quod sæpius contigisse admodum verisimile est. Aliquando duæ vel plures epistolæ, quas singillatim numerat Allatius, haud obscure ex una eademque Nili epistola excerptae sunt, ut lib. 1. ep. 38-40. 55-57. 63-66, 80-81. 98-101 109-115. 145-147. 165-66. 311-12; lib. II. ep. 6-7. (ef. Possini ep. 277.) 91-92; lib. III. ep. 53-54. (cf. Possini ep. 30.) 109-110 (cf. Possin. ep. 66.) 150 31- (cf. Possin. ep. 90.) 139 40. (cf. Possin. ep. 97.) 201-3 (cf. Possin, ep. 145.) 205-7, (cf. Possin. ep. 147.) 209-211. (cf. Possin. ep. 149.) 217-18. (cf. Possin. ep. 153.) 229-30. (cf. Possin. ep. 161.) 233-34. (cf. Possin. ep. 164.) Imo una occurrit epistola (lib. III. ep. 53), quæ quatuor decim alias epistolas in se continet, scil. lib. II. ep. 93. 108-111. 135. 137-139. 140, majori ex parte, 239. 279. 317; lib. III. ep. 87. Aliæ epistolæ bis occurrunt, aliquando nulla, aliquando exigua mu tatione, ut lib. I. ep. 151. 1. 73. et 67; II. 117. II. 140. fin., II. 257.-111 293. lin., III. 97. III. 114-11. 250., III. 160.-IV. 25. fin. III. 170. III. 255. fin., III. 320.-III. 271. fin., III. 522. IV. 59., IV. 7.-III. 59. 60 et 61., IV. 32. III. 64 et 65. Multæ porro istarum Epistolarum ad verbum translatæ sunt ex Nili libro de mona stica exercitatione, ex. gr. lib. II. ep. 54. ex cap. 3. 4, lib. II. ep. 55. ex cap. 41, lib. II. ep. 57. ex cap. 5, lib. II. ep. 60. ex cap. 16-17, lib. II. ep. 63. ex cap. 41, lib. II. ep. 64. ex cap. 41, lib. II. ep. 65. ex cap. 42, lib. II. ep. 68. ex cap. 47, lib. II. ep. 69. ex cap. 50, lib. II. ep. 70. ex cap. 66, lib. I. ep. 188. ex cap. 15, lib. II. ep. 195. ex cap. 1, lib. II. ep. 198. ex cap. 26, lib. II. ep. 259. ex cap. 54, lib. II. ep. 259. ex cap. 75. lib. II. ep. 264. ex cap. 2, lib III. ep. 119. ex cap. 9, lib. Ill. ep. 293. ex cap. 735. 74. 75, lib. II. ep. 328. ex cap. 72, lib III. ep. 352. ex cap. 55, de nique ep. 534. ed. Possini (quæ sola desideratur in editione Allatii) ex cap. 71. Similiter lib. IV. ep. 6. desumpta videtur ex Nili Tract. ad Eulog. c. 29. Præterea lib. 1. ep. 32. legitur in S. Gre gorii Naz. orat. 21. n. 15. ed. Maur. lib. I. ep. 36. in S. Basilii M Homil. in psal, xxxII. n. 3. ed Maur., lib. I. ep. 247. in S. Irenæeo ady. hæres. lib. I. c.

Epistolæ ejus partim sunt dogmatica, partim exegetica, partim morales el ascetica. Epistola dogmatica impugnant gentiles (a) atque Judæos (I. ep. 124-28); tum hære ticos in universum (b), ac in specie Gnosticos (I. 234. 248. 296) et Manichæos (II. 321. Cf. 1. 117). Origenistas (1. 188-90) et Novatianos (II. 155. cf. III. 243), Arianos sive Euno mii asseclas (c), Macedonianos (I. 211. II. 210) et Apollinaristas (1. 257. 272. II. 40. 49). Præterea Dei quoque exsistentiam probat (1. ep. 19), naturam ejus describit (I. 47. +58. 216. III. 64), Dei providentiam nos docet (1. 59. 322. II. 179. 227), Trinitatem confitetur (I. 174. 255), Incarnationem Salvatoris nostri exponit (d), perpetuam Dei Genitricis Mariæ virginitatem astruit (I. 263. 269. 270. 271). Mali originem non ex natura, sed ex libero arbitrio repetendam docet (II. 299. 309. III 22), peccatum originale haud obseure signat (I. 249. 328), ac totam de justificatione doctrinam satis clare exponit (e); Ecclesiæ quoque naturam et propagationem per apostolos paucis indicat (I. 117. 209. 258. 268. 275. 230. II. 181. 278. III. 16. 23. 28. 29). Denique animæ immortalitatem (1. 192), corporis resurre ctionem (I. 109-118. 173. II. 78. 82. 170. 200. III. 120. 135), ac beatitudinem æternam astruit (II. 247. 250. 251. IV. 22). Epistolæ exegetice phrases aut locos S. Scripturæ tum sensu litterali et historico (n), tum sensu allegorico (g) interpretantur. Epistola morales et ascetica insignem thesaurum continent, quo vita hominis Christiani ita excolatur, ut summam perfectionem attingat. In primis veram commendat fidem in Deum remuneratorem et Christum Salvatorem (h).Spem quoque nostram in Dei misericordiam et bonitatem frequenter confirmat, sive peccatis obnoxii sive tentationibus impugnati, sive casibus adversis pressi, sive rebus necessariis destituti simus (i); spei tamen adjungit timo rem (I 14.96; III. 5. 136. 272. 276; IV. 22) el patientiam (III. 35. 68. 144. 305. 309). Pec 8. n. 1. ed. Maur., lib. I. ep. 211. in S.Basilii M. ep. 8. n. 10. ed. Maur., lib. III. ep. 13. in S. Chrysostomi homil. 1. De statuis, n. 9-10., lib. III. ep. 24. in Recognitionibus Clementi Romano per peram ascriptis lib. II. n. 20-21. (ed. Lips.), lib. IV. ep. 14. in S. Basilii M. hom. 14. n. 8. ed. Maur.; denique lib. III. ep. 242. ad verbum est consarcinata ex S. Isidori Pelus. lib. 1. ep. 402. 144. 424. lib. V. ep. 64. et lib. II. ep. 275. (quæ postrema inter Apophthegmata Patrum pariter sub nomine Abbatis Isidori Pelusiolæ refertur in Co telerii Monum. Eccles. Græcæ, 1. I. p. 488) hæc pauca monuisse juvabit ad persuadendum, editio nem epistolarum S. Nili multa desideranda relin quere artique critica latum adhuc campum in illis patere. Cf. etiam Leonis Allatii Diatriba de Nilis ed. cit. p. 27-29. Suares in Opp. Nili p. 633-34., J. A. Fabricii Biblioth Grac. vol. X. p. 11-13 et Ceillier 1. c. art. III. n. 9. (p. 192.) (a) Lib. I ep. 6. 56. 57. 75. 278. 282; lib. II. ep. 32. 39. 42. 145. 148. 151. 178. 280; lib. III. ep. 8. 16, cf. lib. 1. ep. 229; lib. IV. ep. 32. (b) Lib. 1. ep. 204. 247. 256. 285. 315; lib. II. ep. 49. 123. (c) Lib. I, ep. 16. 18. 70. 79. 114-16. 191. 193. 205-206. 219. 226. 286. 288; lib. II. ep. 39. 293. 297. 300. 323. In plerisque harum epistolarum loci S. Scripturæ, quos Ariani confirmandis erro ribus suis adhibere solebant, paucis explicantur. (d) Lib. 1. ep. 88. 102. 149. 170.171. 259. 272. 293; lib. II. ep. 40. 150. 187. 238. 289. 292; lib. III. p. 91. 92. Plures ex his epistolis, præsertim 1. 149, II. 292, III. 91. 92; satis aperte Nestorii errores feriunt, quamvis nomen hæresiarchæ istius musquam appareat; unde forsan quis haud absque verisimilitudine conjiciat, non multo post a. 430. S. Nimm e vita abiisse. (e) Vid lib. 1. ep. 60. 61. 63-66. 104. 108. 131. 528. 330. 355. lib. II. ep. 20. 27. 47. 48. 81. 85. 514. 515. 317 325-26. 528; lib. III. ep. 4. 5. 7. 324. 327; lib. IV. ep. 9. 45. 19. 20. 23. 27. 28. 33. 39. 43. 44. 48. Si quis has epistolas attenta mente perlegere voluerit, plenam S. Nili doctri nam de justificatione, prædestinatione, gratia et libero arbitrio, de bonis operibus eorumque mer cede, convenientem doctrinæ concilii Tridentini sess. Yl., facile inde cognoscet. (Vid. ex. gr.1. 7. 12. 14. 15. 17. 21. 23. 36. 55-57. 284, 293. 325. 333; 1V. 5. 19. 25. 40. Varias quoque Gra:cas versiones S. Scripturæ Veteris Testamenti nonnunquam respicit, ut lib. III. ep. 38. 78. 191. Vid. ex. gr. 1. 13. 51-53. 59, 60. 61. 63-66. 68. 253 55. 257. 259. 265. 271. 275. 291-92. 3v2. 310; 55. Lib. II. ep. 223, ipse Nilus allegoricam expla nandi rationem defendit. Cæterum prolixa hæc Epistolarum exegeticarum enumeratio, rogo, ne tædio lectorem afficiat, memorem, S. Scriptura studiosis perquam commnodum fore, si Nili inter pretationes facili opera in rem suam convertere possint. (h) Lib. I. ep. 8.9.101. 177.198. 237. 313.; lib. IT, ep. 17. 149. 165. 216. 261. 514. 527; lib. III. ep. 5. 18. 20. 33. 68. 126. 253. 269. 275. 284. 286; lib. IV. ep. 22. 46. Quantum fides bominem consoletur in obitu carorum, ostendit I. 311-12; II. 170. (b)Lib. 1. cp. 7. 10. 14. 22. 38-40. 123. 151.230. 306. 321. 329; lib. II. ep. 17. 61. 94. 104. 174. 179. 185. 196. 222. 259. 269; lib. III. ep. 63. 68. 228. 237. 243. 262. 269. 270 274. 277. 315; lib. IV ep. 36-39. 42. 48.

catores frequenter ad conversionem et emendationem excitat, pœnitentiæ vim et modum præclare describens (a). Sæpissime autem de tentationibus agit, exponens, cur a Deo per inittantur varium quoque tentationis modum ac gradum describit, et ipsas principales ten tationes incredulitatis, blasphemiæ, superbiæ et vanæ gloriæ, gulæ el voluptatis, avaritia et iracundiæ, tristitia, timoris et acedia sollicite cavendas ac fortiter superandas monet, simul præcipua tentationum remedia, fidem Christi et abnegationem sui ipsius, vigilantiam, humilitatem, obedientiam, patientiam, jejunium et vigilias, diligenter adhibenda suadet, ac tali pugnæ spirituali contra dæmones adversarios et affectus inordinatos, non minus ne cessariæ, quarn utili, gloriosos triumphos et beatam quietem promittit Casus autem adversos hujus vitæ, a Deo in salutem nostram ordinatos, non solum cum patientia et fidu cia, sed et cum gratiarum actione animique exsultatione ferendos esse docet (r). Maxime tamen orationem perseverantem ad superandas tentationes et adversitates commendat, orationi psalmodiam ac diligentem S. Scripturæ lectionem adjungit, optimam denique ejus methodum et summam efficaciam docet (d). Charitatem quoque tum erga Deum, tum erga proximum, etiam inimicum, gravibus verbis inculcat (e). Ex fructibus autem charitatis eleemosynam (II. 149. 157. 230. 274. 298. 301-2, III. 7 et continentiam perfectam seu virginitatem (II. 31. 118, III. 298.) summopere laudat. - Alia epistolæ mo nachos præsertim respiciunt, eosdem laudant, instruunt, corrigunt (f), præsertim vagos et instabiles reprehendunt (1. 292. 295, II. 56. 62. 71-72. 117. 136, III. 119. 223.) NOTA I. Fragmenta quædam S. Nili Latine tantum exhibentur in Opp. S. Nili ed. Suares. p. 635 37. Liber ejus adversus gentiles (de quo Nicephor. Callist. in Histor. eccles. lib. XIV. c. 54.) et Liber de compunctione (de quo ipse Nilus lib. 11. ep. 11.) interciderunt. Expositio Cantici canticorum ex S. Gregorii Nysseni, Nili et Maximi commentariis collecta, in qua singulorum loci ita permisti sunt, ut discerni haud queant, Gr. et Lat. exstat in Biblioth. Patrum Paris. 1654. t. XIII. - Cf. de his aliisque S. Nili Opusculis Leonis Allatii Diatriba de Nilis, editioni Epistolarum S. Nili subjuncta p. 16– 18. et p. 29–31. Tillemont, I. c. art. XI. (p. 213 ) et J. A. Fabricii Biblioth. Græc. vol. X. p. 6. et 16-17. NOTA II. Opera S. Nili sparia hæc sunt: 1 Tractatus moralis (Opp. Nili ed. Suares. p. 321 – 26), cf. Tillemont 1. c. art. XI. p. 210; Ceillier 1. c. art. 11. § IV. n. 1 (p. 158 ); 2) Epicteti Enchiridion seu Manuale, forte a S. Nilo contractum et interpolatum (Opp. Nili ed. Suares. p. 327-53), cf. Leonis Allatii Diatriba de Nilis 1. c. p. 31-33. Tillemont I. c. art. XI. p. 210. Ceillier 1. c. art. II. § IV. p. 158; 3) Narratio monachi Pachon (Opp. Nili ed. Suares. p. 355.-57), cf. Tillemont 1. c. art. XI. 1.210. Ceillier 1. c. art. II. §. IV. n. 3. p. 158; 4). Sermo dogmaticus de S. Trinitate, qui est S. Basilii M. epist. 8. cf. Tillemont 1. c. art. XI. p. 210. Ceillier 1. c. art. II. § IV. n. 4 (p. 158–59); 5) Mar yrium S. Theodoti Ancyrani sub imp. Diocletiano passi, quod ab alio quodam Nilo auctore coævo_scri plum exstat Gr. et Lat. in Gallandii Biblioth Patrum, t. IV. p. 114-30, ef. ibid. Prolegom. cap. 7; 6) Oratio supplex ad Deum contra barbarorum incursionem, etc., quam nonnulli Nilo nostro ascribunt, Nilo quidam juniori tribuenda est. cf. Oudin, t. 1. col. 1256–58. (a) Lib. I. ep. 54. 220. 304; Lib. II. ep. 82. 83.143. 330; lib. I. ep. 4. 10. 11. 59-61. 63. 112. 129. 135. 274. 277. 302. 308. 323. 327; lib. IV. ep. 20. 21. 36. 39. 43. Cf. supra epistolas ad doctrinam de justificatione pertinentes, quarum complures etiam de poenitentia agunt. Sacerdotes quoque nonet, ne justo durius habeant pœnitentes, lib. III. 243. (b) Lib. I. p. 5. 10. 11. 20. 25-31. 67. 137. 141. 507. 310. 313. 324-25; lib. II. ep. 1. 2. 12. 23.28. 199. 224-25. 242. 241. 295. 299. 304. 318; lib.III. ep. 12. 13. 33. 40. 41. 46. 49. 50, 54. 66. 67.71.78 lib. IV. ep. 2.4. 5. 6. 13. 29. 30. 40. 44. 45. 52 53. 55-58. 60. De tentatione incredulitatis III. 260, blasphemiæ I. 313, 11. 91-92. 152, III. 99; super biæ et vanæ gloriæ 1. 56. 161-62. 258. 326, 11. 51. 176. 231-35. 250. 256. 329., IV. 5; gulæ 1. 284. 249. 268; voluptatis 1. 222. 318. 323, II. 58. 69. 143. 151. 165-66. 224-25. 288. IV. 6. 24. 2; ava ritiæ II. 71. 129. 297-99, II. 147. 153. 177. 179. n. 2. 192. 230. 285, III. 6. 123, 240; iracundiæ 1. 11. 'II. 209. 280. 305. III, 1; tristitia, timoris et ace diæ I. 231, II. 53. 129-32. 140. 193. 214. 226, III. 51. 142. 312, IV. 35. Ex his theoria tentationum juxta mentein S. Nili facili opera colligi poterit. (c) Lib. 1. ep. 12. 21.57. 55. 58. 74. 103. 123. 183. 235. 245. 290. 302. 331; lib. II, eq. 3. 4. 21.22. 43. 331; lib. III. ep. 19. 26. 27. 29. 35. 50. 66-69. 71. 521. 330; lib. IV. ep. 31. 40. (d) Lib. I. ep. 4. 10. 24. 40. 50. 58. 86. 87. 107. 24. 327. 350; lib. II. ep. 12. 23. 41. 58. 74. 118. 161. 167. 175. 196. 201. 222. 308. 522. 329; lib. ep. 8. 315. 518 20. 324. 333; lib. IV. ep. 12. 16. 25. 54. 36. 41. 60. 61.- De lectione S. Scripturæ. 1. (e) Lib. 1. ep. 105; II. 41. 93. 167. 217. 269. Lib. 1. ep. 1. 34. 55. 46. 129. 171-82. 222. 232. 281. 287. 307. 331-32; fb. II. ep. 45-140. ad solos monachos directæ sunt, item II. 25. 29. 509. 532; IV. 4. (valde dubia ), 58. 41. 51. 60. De inclusis II. 96. De stylitis. If 114-15.

Sanctus et egregius Pater Nilus, prout in concilio Nicæno II vocatur (a), non tam do mata fidei, quam morum in scriplis suis exposuit. Variæ ejus lucubrationes thesaurum doctrinæ asceticæ comprehendunt (b); animi humani diversos motus intimosque recessus, malignas diaboli artes, benignam Dei misericordiam, multiplicem hominis pugnam, la psum, victoriam, tam accurata cognitione, tenera sollicitudine, sincera charitate describit, ut nemo melius. Scripta ejus, vigore plena ac sententiis referta, similitudinibus elegantis simis nitent (c); et quamvis nervosa quadam vehementia excellant, dulcore tamen eximia charitatis omnia temperantur. Doctrina ejus dogmatica, quæ ubique doctrinæ moralis fundamentum est, doctrinæ catholicæ apprime concordat, ut ex his patebit 1. Fides, quæ initium est salutis, Dei simul et hominis opus esse, his verbis declaratur «Nemo venit ad me, ait Servator noster Christus, nisi ei desuper datum sit. Non enim cuique obvia est fides in Christum; superiori namque impulsu indiget, cum vere credere. generosi animi sit. Tali igitur animæ illa, quæ a Deo est, compunctio opus est, ut credat. Sed supernus quoque impulsus nostra eget electione et arbitrio.» Lib. II. ep. 288, Cf. Concil. Trid. sess. 6. cap. 6, et can. 3. 4. 2. Bona opera necessaria esse docet: «Veræ pietatis ratio duobus constat, dogmatibus piis et bonis operibus unum igitur ab altero sejungendum non est.» Lib. 11, ep. 161. Cf. Concil. Trident. sess. 6. cap. 11. 16. et can. 25. 8. Transsubstantiatio aperte proponitur: «Ante sacerdotis verba et Spiritus sancti de scensum nudus panis et vinum, commune, quæ proponuntur, exsistunt; at post tremen das illas invocationes et adorandi et vivifici et boni Spiritus adventum non sunt amplius nudus panis et commune vinum, quæ apposita sunt in sacro altari, sed corpus et sanguis pretiosus et immaculatus Christi, universorum Dei, ab omnibus sordibus eos mundantia, qui cum timore et desiderio maximo illorum participes fiunt (d).» 4. De confessione peccatorum et satisfactione hæc habet: «Tu, o sacerdos, ne despicito, sed potius amplectere et fove cor contritum et homiliatum, et redipiscitor et salvato, non tantum fructus rerum probe gestarum gravis pretii a delinquentibus quærens et exposcens per opera studiosa (&' Epywy doxnxv), sed et verba accipiens compunctorum pro peccato proprio et immensa cum animi dejectione tibi sua scelera confitentium (e).» 5. De invocatione sanctorum et sacris imaginibus dicit: «Omni in loco illis, qui per eosdem (sanctos martyres) Deum implorant, res omnes mirificas et præter exspectationem advenientes Domini Christi celeberrimi atque honore et nomine illustres certatores (mar tyres) possunt efficere.»-«Fixi atque virilis genii proprium est, in sacrario versus Orien tem ædis sacratissimæ unam solamque crucem formare; una siquidem salutari cruce omne genus humanum servitute eximitur et desperatis ubique gentium spes bona effulget; nar rationibus porro ex Veteri Novoque Foedere quaquaversum manu pictoris optimi ædem sacram reple, ut litteraruni rudes et divinarum Scripturarum lectionis nescii ex figura conspectu notitiam rerum optime gestarum eorum, qui vero Deo legitime deservierunt, acquirant et ad eorum res gloriosas atque præclaras certation properent (ſ).» EDITIONES. Sancti Nili Opera quædam nondum edita Gr. et Lat. ed. P. Possinus. Paris. 1679. in 4 ° '—S. Nili abbatis Tractatus seu Opuscula (omissis iis, quæ ediderat Possinus) Gr. et Lat. ed. Suaresius. Ro mæ, 4673, fol.— S. Nili Epistole Gr. et Lat. ed. P. Possinus, Parisiis, 1657. in 4º.- S. Nili ascutæ, discipuli S. Joannis Chrysostomi, Epistolarum libri IV (quibus omnes prioris editionis epistolæ conti mentur, una excepta) Gr. et Lat. ed. Leo Allatius, Roma, 1668, fol.-De his aliisque editionibus, quæ Latine tantum exstant, cf. Ceillier, I. c. art. III. n. 9. (p. 190.-93.) et Hoffmann Lexicon bibliograph. (HF. p. 141–45. Notari quoque meretur, textum Grarcum Epistolarum Nili editionis Allatii multis mendis deformatum, versionem Latinam tam hujus editionis epistolarum, quam opusculorum editionis Suaresii multis in locis valde obscuram et implicatam esse. (a) Concil. Nicæn. II, act. IV. (Mansi, t. XIII. col. 37.) (b) Epistolæ S. Nili ad spiritualem profectum plane conducunt, Mabillon Tract. de Studiis monast. t. II. c. 20. (ed. Veneta 1770. p. 172). item c. 21. (ibid. p. 180`) et i. I. p. 1. c. 15. (ibid. p. 55. ). (c) Vid. ex. Gr. lib. I. ep. 10.; III. 155. 171. (d) Ita lib. I. ep. 41. Similes loci occurrunt lib. I. cp 99.401. H. 144. 253. 294; III. 39. 280; IV. 28. Cf. Concil. Trident. sess. 13. cap. 4. et can. 1. 2. (e) Lib. III. ep. 243. Hinc el ¿opolóynai; fre quenter apud S. Nilum commemoratur, quæ tum confessionem, tum satisfactionem in se compre hendit, vid. lib. II. ep. 503. 326; III. 61. 63. 133. 171. 236. 243. 325. Cf. Concil Trident. sess. 14. cap, 5. 8. 9. et can. 4. 6. 12-14. (f) Lib. IV. ep. 62. et 61. ex Concilio Nicæno 11. act.IV. (Mansi t. XIII. col, 51-38. ). Cf. Concil. Trident. sess. 25. Decretum de invocatione san clorum. i