Qui præter naturam vivit, Dei mandata non servat. Omnis sapientia est timere Dominum: omnis vero disciplina, quæ legem Domini non docet, stultitia est et insipientia. Fides et baptismus non eruent ab æterno igne absque operibus justitiæ. Si enim ejusdem es ordinis et classis cum Christo, mandala ejus observa, et si credis futura, æternam conare assequi glorian, flammeumque gladium time; si vero non recte custodis præcepta Dei, ne teipsum fidelem dicas. Omnis creatura obedit Dei præcepto. Homo solus non obtemperat ei, per quem facta sunt omnia. Nihil præbebimus Deo, si nosmetipsos castos custodiamus, sed nobismetipsis conciliabimus vitam æternorumque bonorum ineffabilem fruitionem. Ne dicas, quod non possum custodire divinum - mandatum, aut propter patrem, aut propter matrem, aut propter uxorem, aut propter filios, aut propter alium quempiam, nec enim te liberabunt illi ab imminente ira, et a nunquam moriente, verme. Omnnis autem, qui tibi adversatur ne virtutes Deumque acquiras, sit tibi exsecrandus et odiosus; et cum isto nequidemn comedere bonum Ο παρὰ φύσιν βιῶν, οὐ τηρεῖ ἐντολὰς Θεοῦ. Πᾶσα σοφία φοβεῖσθαι τὸν Κύριον, πᾶσα δὲ παι δεία ἡ μὴ διδάσκουσα νόμον Κυρίου, μωρία ἐστὶ καὶ ἀφροσύνη. Οὐ ῥύσεται πίστις καὶ βάπτισμα τοῦ αἰωνίου. πυρὸς, χωρὶς ἔργων δικαιοσύνης. Εἰ γὰρ συνετάξω τῷ Χριστῷ, τήρει τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, καὶ εἰ πιστεύεις τὰ μέλλοντα, ἀντιποιοῦ τῆς δόξης τῆς αἱ ωνίου, καὶ φοβήθητι την φλογίνην ῥομφαίαν· εἰ δὲ οὐ κατορθοῖς τὰ προστάγματα τοῦ Θεοῦ, μὴ λέγε πιστόν σεαυτόν. Πᾶσα ἡ κτίσις τῷ προστάγματι τοῦ Θεοῦ πειθαρ χεῖ, ὁ δὲ ἄνθρωπος μόνος ἀπειθεῖ, δι᾿ ἂν γέγονε τὰ πάντα. Οὐδὲν παρέξομεν Θεῷ εἰ τηρήσομεν ἑαυτοὺς ἀγνούς, ἀλλ᾽ ἑαυτοῖς ζωὴν προξενήσομεν, καὶ ἀπόλαυσιν ἀνεκλάλητον τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν. Με εἴπῃς, ὅτι οὐ δύναμαι τηρῆσαι ἢ διὰ πατέρα, ἢ διὰ μητέρα, ἢ διὰ γυναῖκα, ἢ διὰ τέκνα, ἢ δι ἕτερόν τινα, τὴν τοῦ Θεοῦ ἐντολὴν, οὐ γὰρ ἐκεῖνοί σε ξύσονται τῆς ἐπικειμένης ὀργῆς, καὶ τοῦ ἀτελευτήτου σκώληκος. Εστω δέ σοι πᾶς ὁ ἐναντιούμε νος πρὸς κατόρθωσιν Θεοῦ, καὶ ἀρετῶν, βδελυκτὸς καὶ μισητὸς, τῷ τοιούτῳ μηδὲ συνεσθίειν καλόν. est. ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΝΕΙΛΟΥ Γνῶμαι ἀπάγουσαι τῶν φθαρτῶν καὶ κολλῶσαι τοῖς ἀφθάρτοις τὸν ἄνθρωπον. EJUSDEM SANCTI PATRIS NOSTRI NILI Sententiæ abducentes hominem a corruptibilibus, et incorruptibilibus unientes. 557 1. Via ad virtutem bona et brevis, est α'. υδὸς εἰς ἀρετὴν, ἡ τοῦ βίου φυγή, ἀγαθή τε saculi fuga. 2. Oportet, ut qui concupiscit incorruptibilia, pro nihilo ducat corruptibilia. · 3. Si veram desideras vitam, humanam mortem semper exspecta. 4. Præsentem vitaın odio habeas, vides quippc jp ius totam absque ordine convolvi. 5. Ne desideres bona, quorum usus præterit, et possessio deperit. 6. Rideto eos quibus res prospere succedunt, et infeliciter degentibus compatere; hoc enim mercedem, illul vero sapientiam comparat. και σύντομος. β'. Χρὴ τὸν ἐπιθυμοῦντα τῶν ἀφθάρτων, ἀντ᾿ οὐδενὸς ἡγεῖσθαι τὰ φθειρόμενα. γ'. Εἰ τὴν ζωὴν τὴν ὄντως ποθεῖς, ἀεὶ προσδέχου τὸν ἀνθρώπινον θάνατον. δ. Μίσει τὸν παρόντα βίον, ὁρᾷς γὰρ αὐτοῦ τὸν τροχὸν ἀτάκτως κινούμενον. ε'. Μὴ ποθήσῃς ἀγαθὰ, ὧν ἡ χρήσι; παρέρχεται, καὶ ἡ κτῆσις ἀπόλλυται. ς'. Γέλα τοὺς εὐπραγοῦντας, τοῖς δυσπραγοῦσι σύμπασχε· τοῦτο μὲν γὰρ μισθοῦ, ἐκεῖνο δὲ φιλο σοφίας πρόξενον.

7. Exerce patientiam, eam, quam novinius exercuisse martyres, quandoquidem a nobis etiam conscientize testimonium reposcitur. SENTENTIΕ. ζ. Τὴν ὑπομονὴν ἀσκοῦ, οἵαν αὐτὴν ἔγνωμεν γυμνασθῆναι τοὺς μάρτυρας, ἐπειδὴ τὸ τῆς συνει δήσεως μαρτύριον καὶ ἡμεῖς ἀπαιτούμεθα. η΄. Πάντων προτίμα τὴν ψυχὴν, καὶ τῆς ἀρετῆς ὁ δρόμος ἀκαμάτως ἀνύεται· πάντα γὰρ φθαρτά, ἡ δὲ ψυχὴ ἀθάνατος· προτιμᾶσθαι τοίνυν τῶν φθαρτῶν, τὴν ἀθάνατον προσῆκεν. θ'. Ετοιμάζου πρὸς τὰ λυπηρά, καὶ κερδαίνεις τὰ πλείονα. ι. Μή ζήτει παρὰ Θεοῦ τὰ ἡδέα, μόνα δὲ τὰ συμφέροντα, έκεῖνα γὰρ αιτηθεὶς, οὐ δίδωσιν, εἰ δὲ καὶ λάβης, φθείρονται. ια΄. Μὴ μέμφου τὴν πενίαν, ἀπερίσπαστον γὰρ τῷ νόμῳ τὸν ἀθλητὴν ἐργάζεται. ιβʹ. Μὴ εὐφραίνου πλούτῳ, αἱ περὶ γὰρ αὐτοῦ φροντίδες χωρίζουσιν ὡς τὰ πολλὰ, καὶ παρὰ γνώμὴν τὸν ἄνθρωπον ἀπὸ τοῦ Θεοῦ. ιγ'. Ἐγγὺς τὸ τέλος, ὁ ῥᾳθυμῶν ἑτοιμαζέσθω πρὸς μάστιγας. ιδ. Οἱ μακρὰν τὸ θέρος, ἀκανθῶν τοίνυν τὸν ἀγρὸν τῆς ψυχῆς ἀπαλλάξωμεν. ιεʹ. Οὐδὲν λανθάνει τὸν Θεὸν, ὥστε μάτην λανθά νειν ἁμαρτάνοντες σπεύδομεν. ις'. Πρὸ τῶν ἀνθρώπων, αἰσχύνου τοὺς ἀγγέλους πολλοὶ γὰρ ἡμῖν πάρεισι, καὶ πάσης αἰσχρᾶς ἀπο χωρίζον πράξεως. ιζ'. Μερίμνα τοῦ Κριτοῦ τὸν ζυγὸν, καὶ πᾶν εἴτι σοι κίβδηλον τῆς πείρας τῆς βιωτικῆς ἐκβάλο λεται. ιη'. Ζημίαν εἶναι τὴν σχολὴν, καὶ ἄνεσιν νόμιζε, καὶ σπεῦδέ τι πράττειν, ὧν ἀπαιτεῖσθαι μέλλομεν. ιθ'. 'Αεὶ τοῦ βίου λογίζου τὸ ἀβέβαιον, καὶ οὐδέν σε τῶν ἐν αὐτῷ περισπᾶται δυνήσεται. κ'. Τα φαιδρά σε τῆς γῆς μή τερπέτω, τὰ πρόσ καίρα, άγκιστρα γάρ ἐστι τὴν ψυχὴν ὡς ἰχθὺν δε λεάζοντα, καὶ σαγηνεύοντα. και. Απέχου τοὺς πειρασμούς, εἰς δὲ τὴν ἀνδρίαν ἐπίδειξον. κβ'. Μηδέποτε πτωχὸν παρίδης δακρύοντα, ἵνα μὴ παραφθῇ τῆς σῆς προσευχῆς τὰ δάκρυα. κγ'. Η φιλοσοφία κτῆμα τοῖς ἀνθρώποις ἐξαίρε. Ο τον, οὖσα δὲ τοῖς ἀνθρώποις μόνη, μόνῳ συνεῖναι τῷ κεκτημένῳ βούλεται. κδ΄. Χιτών ἡ ἀρετὴ τοῦ Θεοῦ· ταύτην ἔφαινε, καὶ γίνῃ στολιστής τοῦ τὴν κτίσιν ἐνδύοντος. κε'. Οσα ἐπὶ γῆς, κλέπτεται, τὰ κατ' οὐρανὸν ἐργάζου, ταῦτα γὰρ τοὺς τῶν συλώντων δακτύλους οὐκ εἰσέρχεται. κς'. Παραιτεῖσθαι δεῖ τὸ τρυφήν, ἕλκει γὰρ εἰς πράξεις, ἀφ' ὧν στεναγμοί μετὰ τὴν νήψιν γίνονται. κζ'. Τους λογισμούς ἄμεινον τους φιλοσάρκους βδελύττεσθαι, φθείρουσι γὰρ τὸ σῶμα, καὶ τὴν ψυτὴν μολύνουσιν. κη'. Οὐδὲ τὰ τῆς γῆς ἀγαθὰ χωρίς όπως ἀνασ 8. Prae omnibus animam astima, sicque virtutis cursus sine labore perficitur: omnia namque corruptibilia sunt, anima vero immortalis; convenit igitur eam, quæ mortis est expers, pluris facere quam`corruptibilia. 9. Præpara te ad ea quæ molesta sunt, et plura lucraberis. 10. Ne quæras a Deo suavia, sed ea sola quæ sunt utilia; illa enim requisitus Deus, non dat; si autem et acceperis, corrumpuntur. 11. Ne conqueraris de paupertate, 558 hac quippe certatorem efficit a lege indistractum. 12. Ne oblecteris divitiis; nam curæ quæ de ipsis habentur, ut plurimum et contra animi sententiam, separant hominem a Deo. 13. Prope est finis; qui pigritat, ad flagra præparetur. 14. Non procul est æstas; agrum igitur anima e spinis liberemus. 15. Nihil Deum latet, ita ut, dum peccamus, frustra Deum latere festinemus. 46. Prae hominibus verecundare angelos, multi nempe nobis astant; ideoque ab omni sejungere turpi actione. 17. Sollicitus esto de lance Judicis, et si quid tibi sordidum est tentationis sæcularis, ejicietur. 18. Puta, otium, et requiem esse damnum, et festina facere quidpiam eorum quæ a nobis sunt repetenda. 19. Semper cogita inconstantiam vitæ, nihilque illorum quæ in ea sunt, te poterit distrahere. 20. Splendida bona terræ nequaquam te delectent, quia temporaria sunt, hami namque exsistunt, animam veluti piscem decipientes, et relibus includentes. 21. Abstine a tentationibus, teque promptuin exhibe ad fortitudinem. 22. Nunquam pauperem despicias lacrymantem, ne tuæ orationis lacrymæ despiciantur. 25. Sapientia, possessio est hominibus eximia, cumque sola sit hominibus, soli possidenti vuit conjungi. 24. Virtus, tunica Dei est, ipsam texe, et ejus evades vestiarius, 559 qui terrarum induit orbem. 25. Quæcunque suut super terram furto substrahuntur; operare tu cœlestia, ista quippe digitos rapientium non subeunt. 26. Recusare oportet delicias, trahunt enim ad aclus a quibus, post sobrietatem, gemitus procreantur. 27. Melius est abominari cogitationes amicas caro nis, corrumpunt enim corpus, et animam inqui Hant. 28. Neque bona terrena quis comparabit absque

laboribus, cur igitur coelestia propter laborem de- ται, ἀνθότου τὰ οὐράνια, διὰ τὸν μόχθον, ἐκκλίσ clinamas? 29. Vis absque labore operari virtutem? cogita, quod labor temporarius est, et merces æterna. 30. Quicunque ad inhonestas voluptates labefacti, seu consumpti sunt, brevitatem fruitionis et prolixitatem supplicii computent. 31. Quain sordida, bestialis, ac stolida hæc vita sit, jure merito, tum anima, tum rationalis mens, `tum ii qui a semetipsis detrimentum perpessi sunt, lugere debent. 32. Omnia existima corruptibilia, virtutem vero esse incorruptibilem. 33. Neglige alia, quæcunque pecudis instar evadere faciunt hominem; ea vero perage quæ te cœlestem habere originem ostendere possunt, 54. Curam habeto virtutis, ipsa quippe Adamum exhibet Deum per sapientiam. νομεν; κθ'. Βούλει τὴν ἀρετὴν κάπου χωρὶς ἐργάζεσθαι, λογίζου τὸν κόπον, ὅτι πρόσκαιρος, καὶ τὸν μισθὸν ὡς αἰώνιον. λ'. Οσοι πρὸς τὰς ἡδονὰς τὰς ἀτόπους τετήκασι, τῆς ἀπολαύσεως τὸ βραχύ, καὶ τῆς τιμωρίας τὸ μα κρὸν λογιζέσθωσαν. λα'. "Οσον ὁ βίος υπαρός, κτηνώδης, εικότως ἡ ψυχὴ, καὶ παθεῖν, ὡς τὸ λογικὸν, καὶ ὑφ' ἑαυτῶν ζημιωθέντες ὀφείλουσι. λβ'. Πάντα νόμιζε φθαρτά, καὶ τὴν ἀρετὴν ἄφ θαρτον. λγ'. Αμέλει τῶν ἄλλων ὅσα κτηνώδη κατασκευ Βάζει τῶν ἄνθρωπον· ἐργάζου δὲ ταῦτα ὅσα σε οὐρά γιον ἀναδεῖξαι δυνήσονται. 35. Contines ventrem? contine et linguam, ne per hunc dias servus, per illam vero liber evadas· inutilis. 56. Dilige Deum, supra ipsum autem, ne sis addictus, seu affectione adhæreas domesticis; ne forte 560 secundum ejus vocem, eo, uti non vis, indignus comperiaris. 37. Constanter perfer tribulationes ac ærumnas; in ipsis quippe certantibus plectitur corona. 38. Beata res est male pati, at male facere iniserrimum est; qui namque patitur, fit Christi hæres; qui vero male facit, diaboli evadit cohæres. 39. Bonus est jejunii panis; quandoquidem liber est a voluptatum fermento. 40. Sancta est ara orationis, quia trahit ad nos Sanctum sanctorum. 41. Ne censeas justitiam esse virtutis appendicem; nam absque illa omnis actio est impura. 42. Si dissemines pauperibus, tua dissemina, aliena quippe sunt zizaniis amariora. 43. Misericors cæcus est, nisi fuerit justus, dum agrum excolit, quem metere minime potest. 44. Semper quidem exspecta mortem, at ne timeas; utrumque enim vera est nota philosophiæ. 45. Virtutis figuram indue, non ut decipias, sed ut adjuves aspicientes. 46. Dicere oportet honesta eum etiam, qui eadem non facit honesta, ut incipiat opera, reveritus sermones. 47. Si coelum desideras, nihil tibi, et terra, nec enim ista sinit ad illud evolare. 48. Ne ditescere velis causa mendicis claritative opitulandi; Deus enim lege sancivit, quod Justus e propriis [al. e juste partis, misereatur. 49. Si poculum aquæ frigidæ justificat misericordem, quanta succedet retributio eî qui mendicis omnia dispergit? 50. 561 Patres virtutum sunt castitas, et com - 28. Ἐπιμελοῦ τῆς ἀρετῆς, αὕτη γὰρ Θεὸν διὰ φιλοσοφίας, τὸν Ἀδὰμ ἀποδείκνυσι. λε'. Κρατεῖς γαστρός; κράτει καὶ γλώττης, ἵνα μὴ τῷ μὲν ὑπάρχῃς δοῦλος, τῷ δὲ τυγχάνῃς ἀνόνητος ἐλεύθερος. λς'. ᾿Αγάπα τὸν Θεὸν, ὑπὲρ αὐτὸν δὲ τοῖς οἰκείοις μὴ πρόσπασχε, μήπως αὐτοῦ, κατὰ τὴν αὐτοῦ φωνὴν εὑρεθῇς, ὡς οὐ θέλεις, ἀνάξιος. λα. Καρτέρει τὰς θλίψεις· ἐν αὐταῖς γὰρ τοῖς ἀθλοῦσιν ὁ στέφανος. λη'. Μακάριον πάσχειν κακῶς, τὸ ποιεῖν δὲ τρισάθλιον, τοῦ Χριστοῦ γὰρ κληρόνομος ὁ πάσχων, ποιῶν δὲ τοῦ διαβόλου συγκληρόνομος. λθ'. Καλὸς ὁ τῆς νηστείας ἄρτος, ἐπειδὴ τῆς ζύμης ἐστὶ τῶν ἡδονῶν ἐλεύθερος. μ'. Αγιος ὁ τῆς προσευχῆς βωμός, ἕλκει γὰρ πρὸς ἡμᾶς τὸν τῶν ἁγίων ῞Αγιον. μαʹ. Μὴ δόκει τὴν δικαιοσύνην ἀρετῆς εἶναι πάρεργον, αὐτῆς γὰρ χωρίς, πᾶσα πρᾶξις ἀκά- · θαρτος. μβ'. Εἰ σπείρεις πτωχοίς, τὰ σαυτοῦ σπεῖρον, τὰ γὰρ ἀλλότρια, ζιζανίων πικρότερα. μγ'. Τυφλὸς ἐλεήμων, εἰ μὴ ὑπάρχει δίκαιος, γεωργῶν ἀγρὸν, ὃν θερίζειν οὐ δύναται. μδ'. Προσδόκα μὲν ἀεὶ τὸν θάνατον, μὴ φοβού δὲ, ἀληθῆς γὰρ χαρακτήρ φιλοσοφίας ἑκάτερον. με'. Σχηματίζου τὴν ἀρετήν, οὐχ ὅπως ἀπατᾶ;, ἀλλ' ὅπως ὠφελῇς τοὺς βλέποντας. μς'. Λέγειν χρὴ καλὰ καὶ τὸν μὴ καλὰ πράτ τοντα, ὅπως ἄρξηται τῶν ἔργων, τοὺς λόγους αἰσχυ νόμενος. μι'. Εἰ τὸν οὐρανὸν ποθεῖς, μηδέν σοι καὶ τῇ γι' οὐκ ἐξ γὰρ ἐκείνη πρὸς ἐκεῖνον ἀνίπτασθαι. μη. Μὴ βούλου πλουτεῖν, φιλοπτωχίας ἕνεκα, ἀπὸ γὰρ τῶν ὄντων, ἐλεεῖν ὁ Θεὸς νομοθετεῖ τὸν δ:- καιον. μθ'. Εἰ ποτήριον ψυχροῦν δικαιοῖ τὸν οἰκτίρμονα, πόση τις ἀμοιβὴ τὸν πάντα σκορπίζοντα τοῖς πτωχοίς διαδέχεται; ν. Πατέρες τῶν ἀρετῶν ἀγνεία, καὶ συμπάθεια,

SENTENTIÆ. οὐ τοίνυν ἔν τῷ Χριστῷ δίχα ταύτης ἢ ἐκείνης στρα- 4 passio; igitur sine hac, vel illa non licet sub τεύεσθαι. να'. Μὴ ἀμέλει τῆς συμπαθείας, τὸ γὰρ ἐξ αὐτῆς ὄργανον, τὸν δι' ἡμᾶς σαρκωθέντα τοῖς ἀνθρώποις παρέστησεν ν. Μὴ εἴπῃς· Τίσομαι τὴν ἐχθρόν, κριτὴν γὰρ δίκαιον ἐν οὐρανῷ κεκτήμεθα. νγ'. Μὴ βούλου [al. add. τρυφᾷν, μή] πλουτεῖν, μὴ δοξάζεσθαι, φθορὰ γὰρ ταῦτα τοῦ βίου, ἡμεῖς δὲ οὐκ ἐσμεν ὡς οἱ φθειρόμενοι. ιδ. Ἐπὶ νεκρῷ μὴ θρήνει, κοινὴ γὰρ ἡ ὁδὸς, ὁ δὲ φθάνων μακάριος. Chuisto militare. 51. Ne compassionem negligas, opus enim, quod ex ipsa processit, exhibuit hominibus eum, qui propter nos carnem suscepit. 52. Ne dicas: Ultionem sumam de inimico; judi cem enim justum obtinuimus in cœlo. 53. Ne velis locupletari, neve gloriæ causa æstimari; sunt quippe ista sæculi corruptio, uos autem non sumus ut corruptibiles. 54. Super demortuo ne lugeas, communis namque est via, et qui pervenit, est beatus. 55. Peccantem defle, non autem mendicantem; iste quippe coronatur, ille vero punitur. 56. Ride quidem vite rotam νε'. Τὸν ἁμαρτάνοντα πένθησον, οὐχὶ δὲ τὸν πτωχεύοντα, στεφανοῦται γὰρ αὐτὸς, ἐκεῖνος δὲ κολάζεται. νς'. Γέλα μὲν τοῦ βίου τὸν τροχὸν ἀτάκτως κυλιό μενον, φυλάττου δὲ τὸν τροχὸν εἰς ὃν κυλίει, τοὺς ἐν at eam cave rotam, in quam αὐτῷ νυστάζοντας. dormitant in ipsa. νζ'. Λάλει τῷ Θεῷ πολλὰ, καὶ τοῖς ἀνθρώποις ἐλάχιστα, τῇ μελέτῃ δὲ τοῦ νόμου κατορθώσεις ἑκάτέρα. νη'. Λουτὴρ ἀγαθὸς τῇ ψυχῇ τὸ τῆς προσευχῆς δάκρυον, ἀλλὰ μετὰ τὴν προσευχὴν μέμνησο τίνος χάριν ἐδάκρυσας. νθ'. Τοὺς δυνατούς τοῦ βίου μή μακάριζε, δυνατοί γὰρ δυνατῶς ἐτασθήσονται, ὅθεν αὐτοὶ τὸν κριτὴν αυστηρότερον ἕξουσιν. ξ'. Δεῖ πονεῖν τὸν ᾿Αδάμ, ἡμεῖς δὲ πονοῦντες ἐν τῷ νόμῳ, τὴν ἀμοιβὴν κερδαίνομεν. ξα'. Ανάγκη τῆς Εὔας τοὺς κληρονόμους θλίΘεσθαι, ἀλλ' ὅταν εὐχαρίστως τὰς θλίψεις ὑπο - μένωμεν, εἰς εὐλογίαν ἡμῖν ἡ κατάρα μετέρχεται. ξβ'. Λύχνῳ πρὸς τὰς πράξεις τῷ συνειδότι κέ χρησο· τοῦτο γάρ σοι ἐν βίῳ ποίας ἀγαθὰς δείκνυσιν. ξγ'. Εαυτούς κρίνωμεν, καὶ ὁ Κριτής κατήλλα και χαίρει γὰρ ὡς ἀγαθὸς, τὸν ἁμαρτωλὸν θεωρῶν, τὸ φορτίον σκορπίζοντα. ξδ'. Εἴ τι ρυπαρόν πέπρακται, τῇ μετανοίᾳ πλύνωμεν, μέλλομεν γὰρ τὴν εἰκόνα καθαρὰν μεθοδεύει σθαι. ξε'. Πρὶν γυμνωθῆναι, ἕλκη τῆς ψυχῆς θεραπεύω· μεν, ἵνα κερδάνωμεν τοῖς φαρμάκοις τὰς μάστιγας. ξς'. Ωσπερ δυσχερῶς οἱ δεσμῶται βαδίζουσιν, ούτ τως τὸν δρόμον τῆς ἀρετῆς οἱ συμπλακέντας τῷ βίῳ καθαρὸν οὐκ ἀνύουσιν. 55. Χρὴ τὴν ἁμαρτίαν μισεῖν, οὕτως γὰρ ἐκ τῆς αὐτῆς παγίδος θάττον, καν ὀλισθήσῃ τις πρὸς αὐτ τήν, ἐξελεύσεται. ξης "Ος οὐ μισεῖ τὴν ἁμαρτίαν, ἐν ἁμαρτω λοῖς, εἰ καὶ μὴ πράττει τὴν ἁμαρτίαν, κρίνεται. Apud Ducæum hic numerus duplicem efficit sententiam: 187. Μὴ ἀμέλει τῆς συμπαθείας· αὕ τη γὰρ τὸν ἀγαθὸν Δεσπότην ἐξ οὐρανοῦ κατήγα YEV. Ne negligas compassionem; ipsa enim bonum Dominum è cœlo detraxit. 188. Μὴ καταφρένει Sap inordinate volutam; devolvuntur ii qui 57. Multa cum Deo loquere, et paucissima cum hominibus; legis autem meditatione utraque prospere patrabis 58. Lacryma orationis lavacrum bonum est animæ, sed post orationem nemento cujus gratia lacrymatus es. 59. Potentes sæculi ne prædices beatus; potentes namque potenter tormenta patientur "; unde ipsi judicem habebunt austeriorem. 60. Oportet Adamum laborare; nos vero iu lege laborantes lucrabimur retributionem. 61. Necesse est ut hæredes Eva allliclentur; at quando aflictiones cum gratiarum actione toleramus in benedictionem nobis commutatur maledictio. 62. 562 Conscientia utere veluti lucerna adi actiones tuas; demonstrat enim ista quales in vita bonæ sunt. 63. Nos ipsos judicemus, et Judex reconciliatus est; gaudet enim ut bonus, dum videt peccatoreni onus dispergentem. 64. Si quid sordidum factum fuerit pœnitentia perluamus; debemus namque puram imaginem architectari. 65. Antequam denudemur, animæ ulcera curemus, ut flagella, seu divinam ultionem vitando lucremur. 66. Quemadmodum vincti difficulter gradiuntur, ita sæculo impliciti, purum virtutis curriculum non perficiunt. 67. Oportet odisse peccatum, sic enim ex ipsius reti celerius quis exibit, etsi in illud fuerit delapsus. 68. Qui non odit peccatum, etsi miuine faciat peccatum, inter peccatores judicatur. τῆς ἁγνείας· τὸ γὰρ ἐξ αὐτῆς ὄργανον τὸν δι' ἡμᾶς σαρκωθέντα τοῖς ἀνθρώποις παρέστησε. Ne contemnas castitatem; nam illius organum propter nos incarnatum Christum exhibuit.

69. Super proximo peccante geme, ut et super teipso gemas, omnes enim sumus peccatis obnoxii. 70. Commemora Judicis amicum, qui lapsus est, tuumque illinies vulnus; remedium quippe consilii commune est. 71. Cum dicturus aut facturus es aliquid, curam gere defensionis paulo post adhibendae sicque a timore correctus, eris temperans. 72. Time peccati supplicium, et dedecus non sustineas; molestia namque vtriusque immensa. 73. Futurorum bonorum, et pulchritudo, et multitudo infinita; ista vero sunt umbra, et fumus, et bulla. 74. Ne semines male, quia prope imminet æstas, et spinarum 563 agricolam ignis exspectat. 75. Hypocrite, seu simulatores, avidi plus habenali, voluptatibus dediti, rosa sunt sæculi; sed tantillum exspecta, inspiciesque eonculcatam herbam. 76. Omnis actio mala diabolum obarmat, obarinatus autem molestiis afficit eos qui ipsum armarunt. 77. Vis ut inimicus debilitetur? peccatum prægrinde, sicque aliis denudatus ille, veluti passerculus, deluditur. 78. Va impio, quia, quando illuminantur omnes, tunc ille obtenebratur. 79. Va blasphemo, alligatur nempe ipsi lingua, et ullo modo se defendere apud Judicemn non potest. 80. Væ injusto, ad Judicem quippe austerum, justumque abit legislatorem. 81. Væ alienorum avido, divitiæ ipsum fugiunt, et ignis suscipit. 82. Væ pigro, quæret tempus, quod male insumpsit. 83. Va superlo, quando sepulcrum ingressus fuerit, quisnam exsistat, edocetur. 84. Væ meretricum amatori, inquinanti vestem nuptialem, jam quoque e regiis nuptiis ejicitur cum dedecore. 85. Va contumelioso, et cum ipso simul ebrioso, quia cum homicidis collocantur, et cum adulteris paniuntur. 86. Væ luxurianti parvo tempore, is, quasi vitulus ad occisionem destinatus, impinguatur. 87. Va hypocritæ, seu simulatori, pastor ipsum abnegat, et lupum 564 judex demonstrat. 88. Beatus, qui per angustam viam iter facit, coronam quippe gestans cœlum ingreditur. 89. Beatus, qui voluptates conculcat, tremunt enim dæmones coram ipso. 90. Beatus, qui purus est virtute caretque simulatione in anima, quia judicaturus est mundum, non vero a mundo judicandus. 91. Beatus, qui sublimem agit vitam, sensum ξθ. Ἐπὶ τῷ πλησίον ἁμαρτάνοντι στέναξε, ἵνα καὶ σεαυτὸν στενάξῃς, πάντες γάρ ἐσμεν ἁμαρτίαις ὑπεύθυνοι. α. Αναμίμνησκε τοῦ Κριτοῦ τὸν φίλον ὀλισθήσαντα, καὶ τὸ σὸν ἐμπλάττεις τραῦμα, κοινὸν γὰρ τῆς συμβουλῆς τὸ φάρμακον. οα'. Λέγειν τί μέλλων, ἢ πράττειν, τῆς μετὰ με κρὸν ἀπολογίας φρόντιζε, καὶ σωφρονεῖς τῷ φόβῳ διορθούμενος. οβ'. Τῆς ἁμαρτίας τὴν τιμωρίαν φοβοῦ, τὴν αἰσχύ νην δὲ νάρκα, τὸ χαλεπὸν γὰρ ἑκατέρων ἄμετρον. ογ'. Τῶν μελλόντων ἀγαθῶν, καὶ τὸ κάλλος, καὶ πλῆθος ἄπειρον· ταῦτα δὲ σκιά, καὶ καπνὸς, καὶ πομφόλυγες Οδ. Μὴ σπεῖρε πονηρά, τὸ γὰρ θέρος ἐγγὺς, καὶ τὸ πῦρ τὸν γεωργὸν τῶν ἀκανθῶν ἐκδέχεται. σε'. Ρόδα τοῦ βίου ὑποκριταί, πλεονέκται, φιλο ήδονοι, ἀλλὰ μικρὸν καρτερεῖς, καὶ τὸν χόρτον θεω ρεῖς πατούμενον. ος. Πᾶσα πονηρὰ πράξις, ὁπλίζει τὸν διάβο λον, ὁπλισθεὶς δὲ χαλεπῶς τοῖς ὁπλίσασι κέχρη - ται. οζ'. Βούλει τὸν ἐχθρὸν ἀσθενεῖν, τὴν ἁμαρτίαν περίκοπτε, καὶ γυμνωθεὶς τῶν πτερῶν, ὡς στρου θίον, ἐμπαίζεται. οη'. Οὐαὶ τῷ ἀσεβεῖ, ὅτι, ὅταν πάντες φωτίζωνται, τότε ἐκεῖνος σκοτίζεται. αθ'. Οὐαὶ τῷ βλασφήμω, δεσμείται γὰρ τὴν γλῶτα ταν, καὶ πῶς ἀπολογεῖσθαι πρὸς τὸν Κριτὴν οὐ δύ γαται. π. Οὐαὶ τῷ ἀνόμῳ, πρὸς Κριτὴν γὰρ αὐστη ρόν τε καὶ δίκαιον τὸν νομοθέτην ἀπέρχεται. πα'. Οὐαὶ τῷ πλεονέκτῃ, ὁ πλοῦτος αὐτὸν φεύγει, καὶ τὸ πῦρ ὑποδέχεται. πβ΄. Οὐαὶ τῷ ῥᾳθύμῳ, ζητήσει τὸν καιρὸν, ὃν και κῶς ἐδαπάνησεν. πγ'. Οὐαὶ τῷ ἀλαζόνι, ὅταν εἰσέλθῃ τὸν τάφον, τίς ὑπάρχει διδάσκεται. πδ'. Οὐαὶ τῷ φιλοπόρνῳ, ῥυποῦντι στολὴν νυμφι κὴν, καὶ τοῦ βασιλικοῦ γάμου μετ' αἰσχύνης ἐκβάλλεται. πε'. Οὐαὶ τῷ λοιδόρῳ, καὶ σὺν αὐτῷ τῷ μεθύσῳ, ὅτι μετὰ φονευτῶν τάττονται, καὶ μετὰ μοιχῶν κολάΟ ζονται. πς'. Οὐαὶ τῷ τρυφῶντι χρόνον ὀλίγον, ὡς μόσχος εἰς σφαγὴν ἑτοιμασθεὶς, σιτεύεται. πι. Οὐαὶ τῷ ὑποκριτῇ, ὁ ποιμὴν αὐτὸν ἀρνεῖται, καὶ λύκον ὁ Κριτὴς ἀποφαίνεται. πη'. Μακάριος ὁ στενὴν ὁδεύων ὁδὸν, στεφανηφο ρῶν γὰρ τὸν οὐρανὸν εἰσέρχεται. πθ'. Μακάριος ὁ τὰς ἡδονὰς πατῶν, τρέμουσι γὰρ πρὸς αὐτὸν οἱ δαίμονες. 4. Μακάριος ὁ τὴν ἀρετὴν καθαρὸς καὶ τὴν ψυ χὴν ἀνυπόκριτος· κρίνειν γὰρ μέλλει τὸν κόσμον, οὐχὶ δὲ μετὰ τοῦ κόσμου κρίνεσθαι. και. Μακάριος ὁ τὸν βίον ἔχων ὑψηλὸν, ταπεινὸν Apud Ducæum numerus 73 in duas sententias partitur.

CAPITA PARÆNETICA. δὲ φρόνημα, Χριστὸν γὰρ μιμεῖται, καὶ αὐτῷ συγκα- vero humilem; Christum etenim imitatur, cumque θέζεται. ipso considet. ιβ. Μακάριος, οὗ τῆς γλώττης ὁ νόμος οὐκ ἀφ ίσταται, τούτου γὰρ τῆς σκηνῆς ὁ Θεὸς οὐ χωρίς ζεται. Αγ. Μακάριος ὁ πολλοὺς εὖ ποιῶν, πολλοὺς γὰρ εὑρήσει συνηγόρους κρινόμενος. Ιδ'. Μακάριος ὁ μὴ νοθεύων τὴν ἀρετὴν, τοῦ Κριτοῦ γὰρ τὸ πτύον οὐκ ἐμπαίζεται. με. Μακάριος ὁ τὰς ἑαυτοῦ πράξεις κοσμῶν, πρὶν ὀφθῆναι τὸ πῦρ, ᾧ πάντα δοκιμάζεται. κς'. Μακάριος ὁ σπεύδων πρὸς τὴν ζωὴν τὴν μέλο λούσαν, τὰ παρόντα γὰρ ὄζει φθορᾶς, καὶ πρὸς θάνατον έλκεται. Τζ'. Μακάριος ὁ τὰ φαῦλα σκορπίζων, & συν ήγαγε, καὶ καθαρὸς τῷ καθαρῷ Κριτῇ παριστάμενος. τη'. Κεφάλαιον μὲν τοῦ λόγου· ψυχὴ μὴ ἀμέλει, μέλλεις γὰρ τὸν ζυγὸν μετὰ μικρὸν μετέρχεσθαι τοῦ φοβεροῦ κριτηρίου Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν. Εθ'. Ὡς γὰρ οἱ ἐλεήμονες, κ. τ. λ. 92. Beatus, cujus a lingua lex minime deficit, ab ejus namque tabernaculo Deus nequaquam separatur. 93. Beatus, qui plurimis benefacit, multos enim, dum judicatur, inveniet advocatos. 94. Beatus, qui non adulteral virtutem; quia judicis non illuditur ventilabrum. 95. Beatus, qui actiones suas adornat, antequam appareat ignis quo probantur omnia. 96. Beatus, qui ad futuram vitam festinat; res namque præsentes redolent corruptionem, et ad mortem trabuntur. 97. Beatus, qui dispergit improba, quae congregavit, et purus puro Judici astal. 98. Præcipuum autem, summumque sermonis est. Anima ne sis negligens; nam paulo post subibis lancem tremendi judicii Christi Dei nostri. 99. Sicut namque misericordes. etc. Sequentia usque ad num. 121 ad verbum exscripta sunt ex Nili opusculo De voluntaria paupertate, supra pag. 233; reliqua, num. 122-135, verbatim etiam leguntur in ejusdem libro De monachorum præstantia, supra, p. 377. Duplex hoc assumentum resecamus. Edit. ΝΕΙΛΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑ Η ΠΑΡΑΙΝΕΣΙΣ. S. NILI MONACHI CAPITA PARENETICA. (Ex Frontonis Ducæi Auctario Bibl. vet. Patr., tom. II, p. 1168.) Αρχὴ σωτηρίας ἡ ἑαυτοῦ κατάγνωσις. Βέλτιον εἰκῆ ἐμβάλλειν λίθον, ἢ λόγον. Γίνου τοῖς πᾶσιν, ὡς σοὶ θέλεις πάντας. Δικαιοσύνην μᾶλλον ἔργῳ ἢ λόγῳ ἄσκει. Εὐσεβὴς οὐχ ὁ πολλοὺς ἐλεῶν, ἀλλ᾽ ὁ μηδένα ἀδικῶν. Ζῇν ἄμεινον ἐπὶ στιβάδος, καὶ θαῤῥεῖν, ἢ χρυσῆν ἔχοντα κλίνην. Ποὺς ἐκεῖνος ὁ φίλος, ὁ τὴν ψυχὴν διατρέφων. Θεὸν μὲν λόγοις ὕμνει, ἔργοις δὲ σέβου, ἐννοίᾳ δὲ τίμα. Ἱερέα φρόνησις, καὶ βίος, καὶ εὐγένεια ποιεῖ. Κάκιστόν ἐστι πᾶσι δουλεύειν αἰσχροῖς. Λόγῳ μὲν τὴν ἀρετὴν δίδασκε, ἔργῳ δὲ αὐτὴν κή ρυττε. Μή, τὸ ἔχειν ἀρετὴν, καλόν νόμιζε, ἀλλὰ τὸ ὡς δεῖ. 1. Initium salutis est, suiipsius accusatio. 2. Satius est temere mittere lapidem,quam verbum. 3. Fac omnibus, quemadmodum tu vis omnes facere tibi. 4. Justitiam magis opere quam verbo exerce. 5. Pius est, non qui multorum miseretur, sed qui neminem injuria afficit. 6. Satius est lumi cubantem vivere, et bono esse animo, quam perturbatum in aureo lecto. 7. Dulcis ille amicus est, qui animam pascit. 8. Deum verbis quidem lauda, operibus cole, et cogitatione honora. 9. Saccrdotem facit intelligentia, et vila, et murum integritas. 10. Pessima res est, omnibus servire turpitudinibus. 11. Verbo virtutem docetu, opere autem eamdemn declara. 12. Non, habere virtutem, praclarum putato, sed quemadmodum decet, ea uti.

Νόμον τιμῶν, κατά νόμον ζήσεις. Ξένος ἐκεῖνος, ᾧ ξένα τὰ τοῦ κόσμου. 13. Legem honorans, justa legem vives. 14. Huspes ille est, cui sordent mundana. 15. Invidus seipsum multat; cui enim adversus alterum loquitur, zeipsum inscius malis afficit. 16. Diviti neque adulare, neque eumdem irrita. 17. Vinum roboral corpus, animam autem verbun Dei. 18. Cibis utere non dulcibus, sed salutaribus. 19. Si conaris placere vulgo, vulgo similis fias. 20 Super omnia autem mortifica corpus tuum. 21. Ille laboriosus est, cui non tempus superat. 22. Ne recipito Christiani hominis formam tantum, sed animæ potius prudentiam. 23. Culpam transferre in Deum non culpandum, peccatum est. 24. Aurium et lingua magnum est periculum. 25. Timorem et desiderium Dei labeto, et puro conscientiæ testimonio erga omnes utere. 26. Deum ipsum semper præsentem adesse existima, in omnibus quæ agis. 27. Fugito laudem, et caveto vituperium. 28. Gaude quando virtutem exerces: verum ne eferaris, nequando in portu naufragium facias. 29. Quanto magis in lege prolicis, tanto magis te abesse a perfectione intelliges. 30. Uniuscujusque rei înem ante initium considera. 31. Diu noctuque ad ultimam horam respice. 32. Ne converseris isti, quem a bonis vides 'culpari. 33. Studeas nemini damnum dare, his quæ seu facis, seu dicis, seu cogitas. 31. Ne læteris floridis vitæ: flos enim grainincus, cum all rectaveris, faccescil. 35. In tristibus gratias age, et jugum afflictionum leve crit. 36. In tentationibus sis fortis: multos enim etiam majorum arguerunt. 57. Ne incusa Dei longanimitatem: commune enim est pharmacum. 38. Inæqualitatem vitæ odio prosequere, propter cam vero Deum ne criminator. 39. Attendamus nobis ipsis, et alios non reprebendeinus. 40. Multa enim in nobis sunt, propter quæ alios taxamnus. 41. Psalmus precationis sit tibi in ore tuo: Deus enim nominatus fugat dæmones. 42. Oratio cum sobrietate dial, ne a Deo pelamus quæ ipsi non grata sunt. 45. Semper recordare Dei, et coelum sit cogitatio tua. 44. Colibe oculum: cum enim non attenderis, circumvolvitur. Ο φθονῶν ἑαυτὸν ζημιοῖ· ὁ γὰρ κατ' ἄλλων φθεγο γόμενος, φθάνει πάσχων ὑφ' ἑαυτοῦ κακῶς. Πλούσιον μήτε κολάκευε, μήτε παρόξυνε. Ρώννυσι μὲν οἶνος τὸ σῶμα, τὴν δὲ ψυχήν λόγος Θεοῦ. Σιτίοις χρῶ, οὐ τοῖς ἡδέσιν, ἀλλὰ τοῖς ὠφελίμοις. Τοῖς ὄχλοις πειρώμενος ἀρέσκειν, τῶν ὄχλων ὅμοιος ἔσο. Ὑπὲρ πάντα καταχρῶ τῷ σώματί σου. Φιλόπονος ἐκεῖνος, ᾧ χρόνος οὐ περισσεύει. Χριστιανοῦ ἀνδρὸς μὴ τὸ σχῆμα ἀποδέχον, ἀλλὰ τὸ τῆς ψυχῆς φρόνημα. Ψέγειν ἀνεπίληπτον εἰς Θεὸν ἁμαρτία. " Ωτων καὶ γλώσσης, μέγας ὁ κίνδυνος. Φόβον ἔχε Θεοῦ, καὶ πόθον, καὶ καθαρὸν πρὸς πάντας τῷ μαρτυρίῳ τοῦ συνειδότος κέχρησο. Αὐτὸν ἐφεστάναι τὸν Θεὸν πίστευε, ἐν οἷς πράττεις ἑκάστοτε. Φεῦγε τοὺς ἐπαίνους, αἰσχύνου δὲ τοὺς ψόγους Χαίρου, τὴν ἀρετὴν ἡνίκα πράττεις· ἀλλὰ ψη ἐπαίρου, μήποτε τὸ ναυάγιον ἐν τῷ λιμένι γένητα:. Ὅσον ἐν τῷ νόμῳ προκόπτεις, ἀπολείπεσθαι τῆς τελειότητος γίνωσκε. Πάσης πράξεως τὸ τέλος πρὸ τῆς ἀρχῆς ἐξέταζε. Νύκτωρ καὶ μεθημέραν πρὸς τὴν ἡμέραν τὴν ἐσχάτην ἀπόβλεπε. Μὴ ἀναμίγνυτο τούτῳ, ὃν παρὰ τῶν ἀγαθῶν θεω ρεῖς λοιδορούμενον Σπεῦδε μηδενὶ βλάβην, ἐν οἷς πράττεις, ἢ λέγεις, ἢ φιλοσοφεῖς, γενέσθαι. Μὴ εὐφραίνου τοῖς ἀνθηροῖς τοῦ βίου· τὸ γὰρ χόρτινον ἄνθος, ὡς ψηλαφᾶς, μαραίνεται. Ἐν τοῖς λυπηροῖς εὐχαρίστει, καὶ ὁ ζυγὸς τῶν ἁμαρτιῶν κουφίζεται. Ἐν τοῖς πειρασμοῖς ἀσφαλίζου· πολλοὺς γὰρ καὶ μειζόνων ήλεγξαν. Μὴ μέμφου τὴν τοῦ Θεοῦ μακροθυμίαν· κοινόν γάρ ἐστι φάρμακον. Μίσει τὸ ἀνώμαλον τοῦ βίου, ἐπ' αὐτὸ δὲ τὸν Θεὸν Ο μὴ διάβαλλε. Προσέχωμεν ἑαυτοῖς, καὶ ἄλλους οὐ σκώψομεν. Πολλὰ γὰρ ἐν ἡμῖν, ἀφ᾽ ὧν τοὺς ἄλλους σκώπτημεν. Ψαλμὸς ἔστω σοι εὐχῆς ἐν τῷ στόματί σου· Θεὸς γὰρ ὀνομαζόμενος φυγαδεύει τοὺς δαίμονας. Προσευχὴ μετὰ νήψεως γενέσθω, ἵνα μὴ τὸν Θεὸν αἰτοῦμεν, οἷς αὐτὸς οὐκ ἀρέσκεται. 'Αεὶ μνημόνευε τοῦ Θεοῦ, καὶ οὐρανὸς ἡ διάνοια του γίνηται. Χαλίνου τὸν ὀφθαλμόν· ὡς γὰρ οὐκ οἶδας, θέμα Θεται.

45. Parce utere lingua: srpe cuim proferuntur, quæ melius fuisset cælari. CAPITA PAR.ENETICA Φείδου τῆς γλώττης· πολλάκις γὰρ προφέρει, Α' ἅπερ ἄμεινον κρύπτεσθαι. Γεώργει τῇ μελέτῃ τοῦ νόμου, τὴν διάνοιαν· ἐκτίλλει γὰρ τῶν λογισμῶν τοὺς πονηρούς, συνεχῶς μετ λετώμενος. Τὰς ἀρετὰς κρύπτε· μάρτυρας δὲ τοῦ βίου πολ λοὺς κέκτησαι. Μίσει τὰς ἡδονὰς τῆς σαρκός· ῥυπαρὰν γὰρ μετὰ τοῦ σώματος τὴν ψυχὴν ἐργάζονται. Μόνα δίδου τῇ σαρκὶ ὅσα χρήζει λαβεῖν, οὐχ ὅτα βούλεται. Μὴ ἀγάπα τὸ τρυφᾷν φιλίαν γὰρ πρὸς τὸν βίον ἐμποιεῖ, ἔχθρα δὲ πρὸς τὸν Θεὸν ἑκατέρου τίκτεται. Αποστρέφου τὴν ἐν τῷ βίῳ χαράν· αὕτη γὰρ Ολισθαίνει καὶ σκελίζει τοὺς τρέχοντας. Πλοῦτον εἰ μὲν ἔχεις, σκόρπιζε. Εἰ δ' οὐκ ἔχεις, μὴ σύναγε. Οπλον ἡγοῦ τὴν νηστείαν, καὶ τὴν προσευχὴν τεῖχος, καὶ λουτῆρα τὰ δάκρυα. Οσα ἐξήμαρτες, πάντα μετὰ στεναγμῶν μέμνησο· γίνεται γὰρ ἐντεῦθεν τῇ ψυχῇ διηνεκής κατάνυξις. Περιποιοῦ τοὺς πτωχούς· οὗτοι γὰρ ἡμῖν τὸν Κριτὴν καταλλάσσουσι. Ταῖς χρείαις τῶν ἁγίων κοινώνε:· δι' αὐτῶν γάρ σοι κοινωνία πρὸς τὸν Θεὸν γίνετα:. Τὴν ἐκκλησίαν ὡς οὐρανὸν πάτει· καὶ μηδὲν ἐν αὐτῇ μηδὲ λέγε, μηδὲ λογίζου γήϊνον. Αναγκαῖαν νόμιζε την αυτάρκειαν, παραχώρει δὲ τῷ Θεῷ τὴν ὑπὲρ ταύτης μέριμναν. Κύλλα τὴν σάρκα ἀγαθοῖς πόνοις, παντελῶς δὲ αὐτὴν μὴ καταπεσείν φρόντιζε. Πίνε τὸν οἶνον ἐλάχιστον· ὅσον γὰρ κολοβοῦται, εὐεργετεί τους πίνοντας. Κόλαζε τὸν θυμόν· μανίας γάρ ἐστι πατὴρ, τὸ μέσ τρον ἐξερχόμενος. Ἐν ταῖς νόσοις, τῇ προσευχῇ πρὸ τῶν ἰατρῶν καὶ φαρμάκων κέχρησο. Τοὺς ἱερεῖς πάντας μὲν τίμα, τοῖς ἀγαθοῖς δὲ πρόστρεχε. Αγάπα τοῦ Θεοῦ τοὺς οἴκους, οἶκον δὲ Θεοῦ καὶ σαυτὸν κατασκεύασον. Εἰς τὴν ἐκκλησίαν σύχναζε· θορύβων γὰρ ἡμᾶς καὶ ζάλης ἀπαλλάττει τῶν ἔξωθεν. Οσα ἐν τῇ γῇ, πρόσκαιρα· μή σε νῦν λύπει τὸ χωριζόμενον. "Όταν σου λογισμός ηδυπαθείας ἐγγένηται, ἀντ ἔστησον αὐτῷ τὴν τῶν ἀνθρώπων αἰσχύνην, καὶ τὴν τοῦ Θεοῦ πρόσκρουσιν. Ασφαλίζου τὴν ἀκοὴν καὶ τοὺς ὀφθαλμούς· δι' αὐτῶν γὰρ πάντα τὰ μέλη τῆς κακίας εἰσέρχονται. Ηνίκα προσεύχῃ, τὸν λογισμὸν πρὸς Θεὸν ἀνάγαγε, και περισπασθεὶς κατέλθῃ, πάλιν αὐτὸν ἀνα άγαγε. 46. Meditatione legis mentem colito: exstirpat enim malas cogitationes, continue frequentata. 47. Virtutes tuas caelato: testes vero vitæ tuæ multos acquirere stude. 48. Odio prosequere carnis voluptates: sordidam enim aniınam cum corpore efficiunt. 49. Corpori solum quantum indiget, impende, nor quantum cupit. 50. Delicate vivere ne eligas: amorem enim hujus vitæ conciliat: inimicitia autem adversus Deum ex utroque nascitur. 51. Adversare in vila gaudium: ipsum enim lubricum est, et præcipitat exsultantes. 52. Divitias si habes, distribue: si vero non habes, ne collige. 53. Armaturam enim jejunium, orationem murum, et balneuni lacrymas esse putato. 54. Quæcunque inique fecisti, omnia cum gemitibus recordare; oritur enim hinc animæ continua compunctio. 55. Pauperes fovelo: ipsi enim judicem nobis conciliant. 56. Inopiæ sanctorum subveni: per eos enim tibi cum Deo contigit societas. 57. Ecclesiam non secus ac cœlum frequenta: nihilque in ipsa seu loquere, seu cogita terrenum. 58. Necessarium existima, suis rebus contentum esse permitte autem Deo ejus rei curam. 59. Carnem tuam debilitato bonis laboribus; penitus vero eam non domari posse existima. 60. Vinum bibe valde modicum, quantum enim offendit, tantum etiam corroborat bibentes. 61. Iram compesce: insaniam enim parit, mdum excedens. 62. In morbis, oratione priusquam medicis et pharmacis utere. 63. Sacerdotes omnes honora, bonis vero tartum conversare. 64. Venerare Dei domus, domum vero Dei etiam teipsum eftice. 65. In ecclesiam frequenter venias: a perturbationibus enim et fluctuationibus exterioribus liberare nos solet. 66. Quæcunque in terra sunt, temporanea exsi stunt: ne te ergo perturbet, quod tibi aufertur. 87. Quando te voluptatis affectus invaserit, oppone ipsi metum hominum, et Dei offensam. 68. Munito auditum, et oculos: per illa enim omnia tela malitiæ ingrediuntur. 69. Cum oraveris, mentem ad Deum attolle: et etiamsi inde abstracta descenderit, iterum tamen ipsam recollige.

Οὐ παύεται ἡ διάνοια τίκτουσα· σὺ δὲ τοὺς μὲν φαύλους ἔκτειλε, τοὺς δὲ ἀγαθοὺς γεώργησον. 70. Mens humana non unquam cessat generare ▲ cogitationes: tu vero malas quidem expelle, bonas vero colendo exerce. 71. Humilitate gaude: altitudo enim ejus firma est, nec ruere potest. 72. Ita exerce corpus, ut compescas carnis mo❤ tus: et si æger fueris, corpus cura, ut sanitatem adipiscatur, non ut deliciis enervetur. 73. Pravas cogitationes aliis cogitationibus melioribus abige. 74. Considera cœlestium bonorum decorem, et nullum te capiet desiderinm terræ, nec aliud ex ea dulcium. 75. Quando tibi aliqua de Deo subit cogitatio, non Deum, sed teipsum cogita. Nihil enim tutum est quod modum excedit, quem servare convenit. 76. Pravas cogitationes semen esse diaboli existima; sic enim ipsæ desinunt; ipseque seminator confunditur. 77. Excessum risus fugito: enervat enim ani mam. Anima vero enervata, facile a freno legis exuitur. 78. In tabores et orationes oportet animam partiri: sic enim non multos in nobis introitus inveniet diabolus. 79. Laborem esse non mediocrem putato legis meditationem: quando mens simul et lingua cognoscere quid volens, in libris cum labore versalur. 80. Cum ad labores manum moveris, lingua psallat et mens oret. Exigit enim Deus ut ejus semper memores simus. 81. Omne quod agis, oratione obsignato: id vero maxime de quo mentem vides dubitantem. 82. Si vis manuum tuarum labores divinos et non terrenos fieri, quædam ex iis communicabis cum cgentibus. 83. Gaude sanctorum colloquio: per eos enim Deus tibi manifestatur. 84. Vere sanctos ab operibus dignosce. Unaquæque namque arbor e fructu dignoscitur. 85. Semper lucrari aliquid stude ex sanctorum contemplatione. Observa vero ipsorum aspectum et habitum: utrumque enim perutile est. i 86. Exerce puritatem in corde, el castitatem in corpore. Ea enim utraque templum Dei te éfficiunt. 87. Sic itaque templum custodi, ut Dei qui exstruxerit, et judicare volentis, et imaginem tuam (quæ est ipsius imago) puram ad regulam exigentis. 88. Sæcularium conversationes mentem a Deo segregarit: quapropter ipsos nec alloquere, sed allo quentes declina. Χαῖρε τῇ ταπεινώσει· τὸ γὰρ ἐξ αὐτῆς ὕψος πολύ, καὶ πεσεῖν μὴ δυνάμενον. Ασκει τοσοῦτον, ὅσον χαλάσαι τῆς σαρκὸς τὰ κι νήματα· κἂν ἀσθενήσῃ, πρὸς ὑγείαν τὸ σῶμα, μὴ πρὸς τρυφὴν θεράπευσον. Τοὺς πονηροὺς τῶν λογισμῶν, λογισμοῖς ἑτέροις ἀναμόχλευε. Λογίζου τῶν οὐρανῶν ἀγαθῶν τὴν εὐπρέπειαν· καὶ πάθος οὐδέν σοι τῆς γῆς, ἢ τῶν ἐκ ταύτης τερ πνῶν ἐπεισέρχεται. Ηνίκα τι περὶ Θεοῦ ἐπέρχεταί σοι νοεῖν, μὴ τὸν Θεόν, ἀλλὰ σαυτόν· οὐδὲν γὰρ ἀσφαλές, ὑπὲρ τὸ μέτρον, ὅπερ χωροῦμεν, ἐπέρχεται. Τὰς φαύλους ἐνθυμήσεις σπόρον εἶναι τοῦ διαβό λου πίστευε· οὕτω γὰρ αὐταὶ παύονται ὁ δὲ σπορείς αἰσχύνεται. Φείδου τὰ πολλὰ γέλωτος· χαυνοί γὰρ τὴν ψυχήν. Χαυνωθεῖσα δὲ τῷ τοῦ νόμου χαλινῷ εὐχερῶς ἀποδύεται. Εἰς ἔργα δεῖ τὴν ψυχὴν καὶ προσευχάς μερίζει σθαι· οὕτω γὰρ οὐ πολλὰς εὑρίσκει πρὸς ἡμᾶς τὰς εἰσόδους ὁ διάβολος. Ἔργον εἶναι τοῦ νόμου τὴν ἀνάγνωσιν νόμιζε, όταν μετὰ τῆς γλώττης ὁ νοῦς τρυγῆσαί τι θέλων, ἐν ταῖς βίβλοις ἐργάζηται. Ἐὰν εἰς ἔργα τὴν χεῖρα κινῇς, ἡ γλῶττα ψαλ λέτω, καὶ ὁ νοῦς προσευχέσθω· ἀπαιτεῖ γὰρ ἀλ παρ' ἡμῶν ὁ Θεὸς μνημονεύεσθαι. Πᾶσαν μὲν πρᾶξιν διὰ προσευχής σφράγιζε ταύτην δὲ μάλιστα, ἐφ᾽ ἦν τὸν λογισμὸν θεωρεῖς ἀμφιβάλλοντα. Εἰ βούλει τὰ τῶν χειρῶν ἔργα, θεῖά σοι καὶ μὴ χοϊκά γίνεσθαι, κοινά σοι τὰ ἐξ αὐτῶν γένεσθω προς τοὺς χρήζοντας. Χαῖρε τῇ τῶν ἁγίων ἐντεύξει· δι' αὐτῶν γὰρ ὁ Θεός, ἐμφανίζεται. Τοὺς ἀληθῶς ἁγίους ἀπὸ τῶν ἔργων διάκρινε. Εκαστον γὰρ δένδρον ἐκ τοῦ καρποῦ γνωρίζεται. 'Αεί τι κερδαίνειν ἐκ τῆς θεωρίας τῆς τῶν ἁγίων σπούδαζε· ἐπιτήρει δὲ αὐτῶν βλέμμα, καὶ σχῆμα Επωφελὲς γὰρ ἐκάτερον. Ακακίαν ἄσκει τῇ καρδίᾳ, καὶ ἁγνείαν τῷ σώματι ταῦτα γὰρ ἄμφω σε Θεοῦ ναὸν ἀπεργάζεται. Οὕτως οὖν φύλαττε τὸν ναὸν, ὡς τοῦ Κτίσαντος καὶ κρίναι μέλλοντος, καὶ τὴν εἰκόνα σε (τὴν ἑαυτοῦ) καθαρὰν μεθοδεύοντος. Αἱ τῶν βιωτικῶν ὁμιλία: τὸν λογισμὸν ἀπὸ Θεοῦ χωρίζουσι· διόπερ αὐταῖς μηδὲ συλλάλει, καὶ τοὺς λαλοῦντας Εκκλινε.

CAPITA PARÆNETICA Οταν λοιδορηθής, σκόπει μὴ τί σοι τῆς λοιδορίας πέπρακται ἄξιον· εἰ δὲ οὐ πέπρακται, καπνὸν εἶναι φεύγοντα τὴν λοιδορίαν νόμιζε. Ἐν οἷς ἀδικῇ, τῇ ὑπομονῇ πρόσφευγε, καὶ πρὸς τοὺς ἀδικοῦντας ή βλάβη μεθίσταται. Ηνίκα πλοῦτον ἢ δόξαν ὁρᾷς, ἢ βιωτικὴν δυναστείαν, λογίζου τὸ ἐν αὐτοῖς φθαρτόν, καὶ διαφεύγεις τὸ δέλεαρ. Καρτέρει τὰς θλίψεις· ἐν καθάπερ ἐν ἀκανθαι; μόδα φονται. αὐταῖς γὰρ αἱ ἀρεταί, φύονται τε καὶ τρέΜηδὲν εἶναι τῆς ἀρετῆς ἴσον εἰς ἀξίωμα νόμιζε. υψις γάρ ἐστι Θεοῦ· διόπερ ἐστὶ, καθὰ καὶ αὐτὸς, ἄτρεπτος. Θρήνει τὸν ἁμαρτωλὸν εὐθηνοῦντα· τὸ ξίφος γὰρ αὐτῷ τῆς δίκης ἐπιτείνεται. Μητέρα κακῶν τὴν ῥαθυμίαν νόμιζε. ᾿Αγαθὰ γὰρ ἃ μὲν ἔχει;, συλῇ· ἃ δὲ οὐκ ἔχεις, οὐκ ἐξ προσκτή σασθαι. Όταν φαύλα πράττων, ἐπ' αὐτοῖς μὴ αἰσχύνεται, βαρεῖται τὸ τραῦμα, καὶ τὸ πτῶμα εἰς ἀπόγνωσιν Έρχεται. 'Οσάκις ἀθυμεῖς, λογίζου πόσα τοῖς πιστοῖς παρ εσκεύασται, καὶ ὁ καρπός σοι τοῦ πνεύματος εὐχε ρῶς παραγίνεται Χρὴ τὸν πιστὸν ταπεινοῦσθαι πρὸ; πάντας· τὸ γὰρ πρὸς ἐνίους ταπεινοῦσθαι, πεπλανημένην τὴν ταπείνωσιν κέκτηται. Τῆς πρὸς τὸν πλησίον ἀγάπης μηδὲν προτιμήσῃς, πλὴν ὅσα ἐξ αὐτῆς ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν Θεὸν παραβλέ κεται. Μηδενὶ παρὰ τὸν νόμον τοῦ Θεοῦ πρόσκειτο, μηδὲ πρόσπασχε· Θεὸν γὰρ ἀνάξιον ποιεῖται, αὐτοῦ τινὰ προτιμών. Μὴ συνηγόρει τοῖς κακοῖς· αὐτοὺς μὲν γὰρ εἰς κακίαν ἀλείφεις, σὺ δὲ μολύνῃ τῇ κοινωνία του πράγματος. Νουθέτει τὸν ἁμαρτάνοντα, μὴ κατηγόρει τον πταίοντα· λοιδόρου μὲν γὰρ τὸ δεύτερον, τὸ δὲ πρό τερον διορθούντος. ᾿Ακούειν ἀεὶ καὶ λαλεῖν τὰ τῶν ἁγίων σπούδαζε εἰς ζῆλον γὰρ ἀγαθὸν τὴν ψυχὴν ἐρεθίζουσι. Sequentia hic inserenda monet Suaresius p. 625, que ex codlice Barberino descripserat: Εἰ γὰρ μὴ πρότερον ἐν πολλῇ γυμνασίᾳ γένηται καὶ εἰς πό νου, καὶ εἰς πολέμους ευδοκιμήσῃ, πείρᾳ ἐπιδειξά μενος τὴν νίκην, καὶ τρόπαια κατὰ τῶν ἐναντίων φέ των. Πόσῳ μᾶλλον ἐπὶ τῷ ἐπουρανίῳ καὶ ἀληθινῷ βασιλεῖ· τὰς δὲ δωρεὰς τοῦ ἁγίου Πνεύματος πουρανίου; οὐδεὶς καταξιοῦται λαβεῖν εἰ μὴ πρότερον γυμνασθείη ἐν τῇ μελέτῃ τῶν ἁγίων ἐντολῶν, καὶ οὕτω λαμβάνων ὅπλον ἐπουράνιον αὐτὴν τὴν χάριν, ἀγωνίζεται κατὰ τῶν πνευμάτων τῆς πονηρίας· ὅσον γάρ τις προσκόπτει εἰς τὸν πνευματικὸν ἀγῶνα, ἀκμὴν λαμβάνει τῶν τοῦ πνεύματος μυστηρίων καὶ τῶν τῆς σοφίας θησαυρῶν, καὶ ὅσον ἐν τῇ χάριτι αὐξάνει, τοσούτων προκόπτει εἰς τὸ γινώσκειν τὰ τῆς κακίας νοήματα, του Δεσπότου Χριστοῦ βοηθοῦντος αὐτῷ, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας. PATROL. GR. LXXIX 89. Quando convicii, peteris, considera an aliquid a te factum sit convicio dignum. Si vero nibit a te admissum fuerit, fumum fugientem convicium esse existimato. 90. In omnibus, in quibus injuria aliceris, a patientiam confugito: ct super injuriantes nocumentum devolvetur. 91. Cum vides divitias, aut gloriam, aut mun- (lauam potentiam, considera labilitatem ipsorum, et effugies illecebram. 92. Tolera tribulationes: inter ipsas enim virtutes, quemadmodum inter spinas rose nascuntur et germinant. 93. Nihil cum virtute, dignitate confereniun esse existima: imago enim Dei est. Ideoque, quemBadmodum ipse, immutabilis est. 94. Luge peccatorem felicem: gladius enim justitiæ ipsi imminet. 95. Matrem vitiorum ignaviam existima. Doua enim quæ jam tenes, deprædatur: quæ vero nondum possides, non sinit acquirere. 96. Quando iniqua agens quis, propterea tanen nullo pudore afficitur, vulnus magis exasperat, et error ipsius tendit ad desperationem. 97. Quotiescunque tristaris, reputa quanta boua fidelibus præparata sint: et fructus spiritus facile tibi aderit. 98. Decet fidelem humiliter se gerere erga omnes: coram quibusdam enim tantum humiliari, fictam quamdam. humilitatem arguit. 99. Nihil amori proximi præferas, praeterquam ea, propter quæ charitas Deum non reete intuetur. 100. Nemini contra legem Dei adhæreto, neque auxiliator. Indignum enim facit Deum, qui ipsi prefert alium. 101. Ne patrocineris malis: ipsos enim ad mala provocas, tti vero contaminaris peccati communione. 102. Admoneto peccantem, ne vero accusa er. rantem: alterum enim conviciatoris est proprium; alterum vero castigantis. 105. Semper audire et loqui stude quæ saucia sunt ad bonum enim zelum animam exstimulant. Αμήν. Nam si miles a duce suo gratiam inire non potest, nisi prius illi se in exercitatione multa, multisque laboribus, atque bellis probaverit, experientia clarum ostentarit, victoriam, et tropan referens contra hostes; quanto magis apud cælestem imperatorem, et verum, dona celestia sancti Spiritus percipere nemo dignus erit, nisi prius in sunctorum mandatorum meditatione exercuerit sese, susceptisque armis celestibus, nempe ipsa gratia, decertaverit adversus nequitias spirituum; nam quo magis quis in spiri tuali certamine progreditur, eo majus augmentum accipit spiritualium mysteriorum, et thesaurorum sapientiæ; quoque magis augetur gratia, eo magis propiusque ad cognoscendas malignitatis cogitationes accedit, opem illi ferente ac adjuvante Domino Christo, cui sit gloria, et dominatio in sæcula. Amen.

104. Quandoquidem domi nostra, Ecclesiam, mentem quisque suam, habemus: peragere etiam debemus in ipsa Ecclesiæ sacrificia. 105. Si peragitur congregatio in Ecclesia, et tu adesto: si vero non peragitur, tu psallens apostolicum Evangelium, abito. 106. Virtutis gloriam sanctorum aspicito: ipsorum enim gloria immortalis est, etiam post obitum. 107. Tunc malitiam maxime oderis, quando cogitabis quod dæmonum sit fulgurans contra nos gladius. 108. Si peccautem admones, misce compassionis verba: et aures emollientur, cor vero illuminabitur. 409. Cum inter sanctos loqueris, quæ spiritus sunt loquere: si vero talibus non loquaris, de iis mre quidquam. 110. Semper lonas actiones urge, nequando relictis illis semiperfectus abeas. 111. Sic curre ut assequaris scopum: hoc est, indesinenter. Oportet enim juxta virtutem vivere, donec vitæ stadium exsuperemus. 112. Ne sis in studio mandatorum Dei negligens: talibus enim labor inanis, laborem super laborem aggerit. 113. Patientiam etiam antequam necesse est, exerce, ut ipsius armaturam paratam invenias, eliam in necessitate. 114. Improbis resiste cogitationibus, et responde ipsis quæ in lege dicuntur 115. Diligentia multa oculos a vita hac abstrahe: fumus enim perniciosus ex ipsa veniens, turbidam reddit animam. 116. Si consuetudine aliqua mala deteutus ſueris, paulatim eam rescinde: et sine ullo negotio ab anima spinam eradicabis. 117. Deum purum exsisleutem, pure quoque dilige et præ co, in omnibus omnia secundo loco babenda esse existimato. 118. Si vis esse templum Dei, sacrificium assiduitatis (assiduam scilicet orationem assidue ipsi offeras. 119. Negligenter et prave viventem ne accersas consultorem; malis enim gaudens, bona simul odisse, et consulere eadem non potest. 120. Ab omni corruptione abstine, et mysticæ cœnæ omni die particeps flas: sic enim Christi corpus nostrum ſieri incipit. 121. In omnibus quando a Deo corriperis, ne murmura, castigat enim ut pater; ideoque ut benefactor dignus est ut gratiarum actione celebretur. 122. Si ignominia affectus fueris, gaude: siquidem enim injuste, merces tua copiosa erit: si vero juste, et si resipueris, jam liberatus es a lagello. 123. Umbræ et rotæ, et tristia et læta hujus vitæ compara: nam quemadmodum umbra non manent, et ut rola vertuntur. 124. Semper proficere in Deo conare: modicum Εἰ Ἐκκλησίαν κατ' οἶκον ἕκαστος τὴν διάνοιαν ἔχομεν, καὶ τελεῖν ἐν αὐτῇ τοὺς θεσμούς τῆς Ἐκκλη σίας ὀφείλομεν. Εἰ τελεῖται σύναξις ἐν Ἐκκλησίᾳ, παράβαλε· εἰ δὲ μὴ τελεῖται, σὺ ψάλλων ἀποστολικὸν Εὐαγγέλιον, ἀπελθε. Τὴν τῶν ἀρετῶν δόξαν ἐκ τῶν ἁγίων κατόπτευε· ἀθάνατοι γὰρ αὐτῶν αἱ δόξαι, καὶ μετὰ θάνατον γίνονται. Τὴν κακίαν τότε μισήσεις, ὅταν λογίσῃ, δαιμόνων ὅτι ἔστι καθ' ἡμῶν στιλβουμένη μάχαιρα. Εἰ νουθετεῖς τὸν πταίσαντα, κράσον συμπαθείς τὰ βήματα· καὶ τὰ μὲν ὦτα μαλάσσονται, ἡ δὲ καρ δια φωτίζεται. Ὅταν ἐν ἁγίοις λαλεῖς, ἐρώτα τὰ τοῦ πνεύματος· ὅταν δὲ μὴ τοιούτοις λαλεῖς, οὐ ταῦτα λάλει. Τὰς πράξεις ἀεὶ τὰς ἀγαθὰς ἐπίσπευδε, μή ποτε καταλιπὼν αὐτὰς, ἡμιτελὴς ἀπελεύσῃ. Οὕτω τρέχε, ἵνα καταλάβης, τουτέστιν ἀπαύστως. Δεῖ γὰρ τὴν ἀρετὴν τρέχειν, μέχρις ἂν ἐξέλθωμεν τοῦ βίου τὸ στάδιον. Μὴ γίνου περὶ τὴν ἐργασίαν τῶν ἐντολῶν ὀλίγο ωρος· τοῖς γὰρ τοιούτοις ὁ κόπος ἀκερδής, ἐπὶ κόπου προστίθεται. Τὴν ὑπομονὴν καὶ πρὸ τῆς ἀνάγκης άσκει, όπως αὐτῆς εὕρῃς καὶ ἐν τῇ ἀνάγκῃ τὴν πανοπλίαν ἕτοιμον. Μάχου τοῖς πονηροῖς λογισμοῖς, καὶ λέγε πρὸς αὐτοὺς ὅσα τῷ νόμῳ λαλεῖται. Σπουδῇ πολλῇ τὸν ὀφθαλμὸν ἐκ τοῦ βίου μετά τη σον· καπνὸς γὰρ ἐξ αὐτοῦ πονηρός, θολὴν τὴν ψυχὴν ἀναδίδοται. Εἰ φαύλῃ τινὶ συνηθεία κεκράτησαι, μετὰ μικρὸν ἀπότεμνε· καὶ κόπου πολλοῦ χωρὶς, τῆς ψυχῆς ἀποβαλεῖς τὴν ἄκανθαν. Καθαρὸν ὄντα τὸν Θεὸν, καθαρῶς ἀγάπα· καὶ τοῦ ἐπὶ πάντων, πάντα δεύτερα νόμιζε. Εἰ θέλεις είναι ναὸς Θεοῦ, θυσίαν ἐνδελεχισμοῦ τὴν προσευχὴν αὐτῷ τὴν διηνεκή πρόσφερε. Τὸν ἀμελῶς βιοῦντα, μὴ προσλάμβανε σύμβουλον ὁ γὰρ τοῖς κακοῖς χαίρων, ἀγαθὰ καὶ μισεῖν καὶ συμβουλεύειν οὐκ ἀνέχεται. Πάσης ἀπέχου φθορᾶς, καὶ τοῦ μυστικοῦ δείπνου πᾶσαν ἡμέραν μέτεχε. Οὕτω γὰρ Χριστοῦ τὸ σῶμα τὸ ἡμέτερον γίνεται. Ἐν οἷς παιδεύῃ παρὰ Θεοῦ, μή γόγγυζε παι δεύει μὲν γὰρ ὡς πατήρ· εὐχαριστεῖσθαι δὲ ὡς εὐεργέτης ἐστὶν ἄξιος. Οταν ἀτιμασθῇς, χαῖρε· εἰ μὲν γὰρ ἀδίκως, ὁ μισθὸς πολύς· εἰ δὲ δικαίως, ἐὰν σωφρονῇς ἐκουφί σθῆς τῆς μάστιγος. Σκιᾷ καὶ τροχῷ τὰ λυπηρὰ τοῦ βίου καὶ τὰ φαι δρὰ παράβαλλε· ὡς γὰρ σκιὰ οὐ μένει, καὶ ὡς τροχὸς κυλίεται. Δεὶ προκόπτειν κατὰ Θεὸν σπούδαζε. Ο γὰρ με

CAPITA PAR/ENETICA. κρῷ ἐπὶ μικρὸν προστιθεὶς πλοῦτον καλὸν καταβραχὺ euim modico addens, brevi colliget divitias ab omσυλλέγει, παρὰ πάντων ζητούμενον. nibus expetitas. Εἰ βούλει τῆς κολάσεως εκφυγεῖν τὸ ἐπίπονον, μηδένα ποτέ λοιδορήσῃς· ἐκ τούτου γὰρ τὸ θεῖον παροξύνετα:. Εἰ θέλεις ἐκ τοῦ οἴκου σου ἀποδιώξαι πᾶσαν μά στιγα, μὴ κακολογήσεις ὁμόφυλον ἄνθρωπον· ὁ γὰρ ποιήσας αὐτὸν, εἰκότως παροξύνεται. Εἰ θέλεις πάσης ἁμαρτίας ἀνώτερος εἶναι, πράξεις ἀλλοτρίας μὴ καταμάνθανε πολλὰ γὰρ εἰσὶν ἐν σοι, ἀφ᾽ ὧν ἕτερον ὑπολαμβάνεις. Φεύγε τὴν ὑπερηφανίαν, ὦ ἄνθρωπε, κἂν πλούσιος ᾖ, μήποτε τὸν Θεὸν ἀντιτασσόμενον ἕξεις. Φίλει τὴν ταπεινοφροσύνην, και μέγας ὑπάρχεις, ἵνα ὑψωθῇς ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως. Μη σκώψης ἄνθρωπον, καὶ μώμον οὐχ ἕξεις ἐν πάσῃ ζωή του. Ὅταν ἐν Ἐκκλησίᾳ υπάρχεις, μὴ μετεωρίζουἐνώπιον γὰρ βασιλέως οἱ ἑστῶτες, οὔτε γελῶσιν, οὔτε μετεωρίζονται. Μὴ καταφρόνει τῆς ζωῆς σου, καὶ ἀδιαφόρως πρᾶττε παρὰ τὸν νόμον, ἵνα μὴ παρὰ νόμον τὴν ἀπώλειαν ἔξεις. Μετὰ πάσης ἀσφαλείας μνημόνευε τῶν εἰρημένων, Ένα σε λαμπρὸν τῷ βίῳ ἀναδείξωσιν. Ζήλωσον βίον σεμνόν, ἵνα έχεις παρρησίαν ἐπι στρέφειν τοὺς ἁμαρτάνοντας. Ασφαλίζου τὴν αὐθάδειαν, μὴ ἐπιπλήξεις τινί, ἵνα μὴ κατακριθῇς ὡς ὑψηλοφρονήσας. Μὴ γελάσῃς ἐπὶ πτώματι ἑτέρου, ἵνα μὴ γελασθῇς ὑφ' ὧν οὐ θέλεις. Φύλασσε τὰς παραινέσεις ταύτας, ἵνα στέφανον δό ξης προξενήσωσί σοι. Γενοῦ ἐγκρατὴς τῶν ἐντολῶν τούτων, ἵνα προσἀξωσί σε ἐμφανῆ τοῖς ἀνθρώποις, καὶ εὐάρεστον τῷ Θεῷ· οὕτω γὰρ ἤδεται τὸ θεῖον καὶ τοιούτοις κατορθώμασι θεραπεύεται ὁ Θεός. 'Αεὶ προκόπτειν ἐν τοῖς ἀγαθοῖς ἔργοις σπούδαζε ὁδὸς γὰρ εἰς ἀρετὴν ἡ τοῦ βίου φυγή. 125. Si vis supplicii effugere molestiam, neminem unquam conviciis afficies: eo enim Deus exasperatur. 126. Si vis e domo tua expellere omne flagellum, ne maledictis incessas contribulem hominem: qui enim ipsum creavit Deus, merito ad iram provocatur. 127. Si omni peccato vis esse superior, res alienas ne curiose inquirito: multa enim in te sunt, de quibus alium suspectum habes. 128. Superbiam fugito, o homo, etiamsi dives sis: ne forte Deum adversum tibi habeas. 120. Dilige humilitatem, etiamsi magnus sis: at exalteris in die judicii. 130. Ne cavillis petas hominem, et reprehensionem non incurres in omni vita tua. 151. Cum exsistis in ecclesia, ne elev ris: coram rege enim stantes neque rident, neque superbiunt. 132. Ne negligenter habeas vitai tuam, nec temere contra legem facito: ne contra legem faciens, perniciem incurras. 133. Memor sis horum præceptorum cum omni – studio, ut te clarum in vita reddant. 134. Puram æmulator vitam, ut habeas liberam potestatem increpandi peccantes. 135. Abige a te contumaciam, neque increpa quemquam temere, ne condemneris ut arrogantia inflatus. 186. In alterius infortunio ne rideas, ne ridearis a quibus non velis. 137. Observa admonitiones istas, ut coronam tibi gloriæ concilient. 138. Sis observans horum præceptorum, ut te clarum efficiant hominibus, et acceptum Deo: sic enim gaudio afficitur Deus, et hujusmodi operibus colitur Deus. 139. Semper proficere in bonis operibus studelo: szculi enim fuga, via est ad virtutem, etc., ut supra col. 1239 usque ad num. 98. Sequentes octo sententias edidit Suaresius in Dissert. de opp. Nili, p. 625. Μακάριος ὁ τὸν βίον ὑψηλὸν ἔχων, ταπεινὸν δὲ φρόνημα. Χριστὸν γὰρ μιμεῖται, καὶ αὐτῷ συγκαθ ίσεται. Μακάριος οὗ τῆς γλώττης ὁ νόμος οὐκ ἀφίσταται· τούτου γὰρ τῆς σκηνῆς ὁ Θεὸς οὐ χωρίζεται. Μακάριος ὁ πολλοὺς εὐποιῶν· πολλοὺς γὰρ εὑρίσκει συνηγόρους κρινόμενος. Μακάριος ὁ μὴ νοθεύων ἀρετήν· τοῦ κριτοῦ γὰρ τὸ πτύον οὐκ ἐμπαίζεται. Μακάριος ὁ τὰς ἑαυτοῦ πράξεις κατακοσμών μέλλει γὰρ πῦρ ἀναφθῆναι, ᾧ τὰ πάντα δοκιμάζεται. Μακάριος ὁ σπεύδων πρὸς τὴν ζωὴν τὴν μέλλου σαν τὰ παρόντα γὰρ ἔζει φθορᾶς, καὶ πρὸς θάνατον Έλχει. Beatus, qui vitam habet sublimem, humilem vero animi sensum. Christum enim imitatur, et cum ipsc considebit. Beatus, cujus a lingua lex non deficit, ab ejus enim tabernaculo Deus non separatur. Beatus, qui multis beneficum se præstat, multos quippe invenit advocatos, dum judicatur. Beatus, qui non corrumpit virtutem, judicis enim ventilabrum non illuditur. Beatus, qui suos actus adornal, accendetur enim ignis, quo probantur omnia. Beatus qui festinat ad vitam futuram, redolent quippe præsentia corruptionem, et ad mortem trahunt.