– Theodoreti ipsius opera, præsertim epistolæ: S. Leonis Magni epistolæ; Acta concilii Ephesini (Mansi LIV et V) et Chalcedonensis (Mansi t. VI et VII). Synodicon Cassinense (Opp. Theod. t. IV).- SUBSIDIA: J. Gar Beni Historia Theodoreti et Dissertatio II de libris Theodoreti in Auctario Theodoreti seu Opp. t. V. Paris. 1684, til. p. 109-258; J V. Schulze Dissertatio de vita et scriptis Theodoreti in hujus Opp. (ed. Schulze Halae 1769) t. I, A; Dupin t. IV, p. 81-118; Tillemont t. XV: Theodore! Evesque de Cyr, p. 207-340 (cum notis p. 868-78); Celliert. XIV, chap. 4, (p 32-267); Cas. Oudin t. I, col. 1051-1134; G. Cave vol. 1, p. 405-9; J. A. Fabricii Bi Meth. Græc. vol. VIII, p. 277-309, et vol. VII, p. 429-32. Theodoretus, matri sterili ob pias monachi cujusdam celebrati preces a Deo donatus, Antiochiæ c. a. 386 (vel 393) nalus, et ab infantia Deo consecratus, mature disciplinas liberales et sanam fidem edoctus atque in sacris Litteris imbutus, præcepta simul et exem pla sanctioris vitæ inter monachos hausit (a). Postquam non exiguo tempore in monaste rio conversalus (b) atque lectoris et diaconi munere perfunctus esset, invitus ordinatus est episcopus Cyri in Syria (a. 423 vel 420 (c). In munere episcopali præclaris virtutibus eminuit, voluntaria paupertate, studio pacis, lo fidei et operibus charitatis. Etenim non solum bona omnia, quæ post parentum ob un sibi contigerant, pauperibus distribuit, verum etiam reditus omnes ecclesiasticos in baum publicum impendit, victu parco et habitu vili contentus; pacem adeo coluit, ut intra viginti annos nec ipse, nec ullus ex ejus clero coram judice litis causa appareret; captivos, profugos et oppressos tam pecunia, quam patrocinio benignissime juvit (d). Sed maxime rectæ fidei tam in sua dioecesi, quam in aliis Orientis regionibus sedulam gessit aram; etenim cum diœcesin suam variis hæresibus, Marcionitarum præcipue et Arianorum, infectam reperisset, studio diligenti, nec labores, nec pericula veritus, cunctos erroris retibus liberatos in semitam veritatis reduxit, ita ut nullum prava doctrinæ germen in tota Cyrestica remaneret (e); Antiochiæ etiam frequenter pro vera fide sacras conciones ha Suit uberrimo cum fructu (f) Gravissimis autem procellis jactatus est Theodoretus, dum lites Nestorianæ et Euty chianæ ferverent. Quamvis enim fidem orthodoxam integre custodiret ac impigre defen deret, Joanni tamen Antiocheno ipsique Nestorio vetusta amicitia junctus, sinistris ru Boribus de Cyrillo vulgatis fidem incaute adhibuit. Hinc scripta ejusdem contra Ne storiam animo præoccupato legens, errores Apollinarii in iis deprehendere sibi visus est, aque Nestorio injuriam fieri ratus, amici causam non facile deseruit, ortoque funesto schismate, ex parte Orientalium stetit. Ita contigit, ut ante Ephesinum concilium, man dante Joanne Antiocheno, Cyrilli anathematismos, et postea ipsum quoque concilium Ephesinum scriptis editis vehementer impugnaret (g). Ast meliora edoctus post aliquot an (a) Vid. Theodoreti Histor. religios., c. 15, 9 et 12; epist. 81, 88, et præfat. Commentar. in Daniel (Opp. L. II.) Cf. Garnerii Historia Theodoreti c. 1 2; Tillemont 1. c., art. I-IV (p. 207-216) cum ta et 2 (p. 868-70). (b) Monasterium suum, quod prope Apameam ta, 75 milliaribus ab Antiochia distabat, ipse Theodoretus aliquoties memorat; vid. epist. 119 et Stolicon Cassin. c. 66 (etiam in Opp. Theodo rei ed. Schulze t. V). Cf. Tillemont I. c. Art. IV (p.2416). (Theodoreti epist. 80 et 81. Cyrus autem civi as erat Syriæ, caput Cyrrhesticæ regionis, in pro vincia Euphratensi. Diœcesis Cyrensis adeo ampla erat, ut octingentas numeraret parochias subjectas (Theodoreti epist. 113); ipse autem Cyrensis episco pus Hierapolim pro sua Ecclesia metropolitana agnoscebat, Cf. Tillemont art. V (p. 217-18) et l. 2 (p. 869-70); item Garnerii Historia Theo dereti c. 2, n. 11. () Vid. Theodoreti epist. 113, 79, 80, 81, 29 36 et 70, 23, 42-47, 52, 53, 114, 115; Histor. religies. e. 20. Cf. Garnerii Historia Theodoreti 6.3; item Tillemont 1. c., art. IV (p. 216), art. VII VIII (p. 219-24) et art. XXII-III (p. 258 (e) Vid. Theodoreti ep. 81, 113, 145; Histor. re ligios. c. 21 (Opp. t. III) Cf. Tillemont 1. c. art. XIII (p. 236-239). () Vid. Theodoreti ep. 83 et 147, ad Joannem Germaniciæ episcopum (Opp. t. IV. 1275). Cf. Til lemont 1. c. art. XIV (p. 240-41). (g) Vid. Theodoreti epist. 151, ad monachos Eu phratesiæ, etc. (ed. Schulze) et 162, ad Andream Samosat. (ed. Schulze), Relatio ad Alexandrum Hierapolit. (in concil. Ephes. act. v, ap. Mansi t. IV, col. 1407-8); fragmenta homiliarum Theo doreti, quas ut Orientalium legatus Chalcedone ha buit (I. c. col. 1408-10, et in concil. Constanti nopolit. 11, a. 553, collat. v, ap. Mansi t. IX, col. 292-93; item in Garnerii Auctario p. 34-59, et in Opp. Theodoreti ed. Schulze t. V, p. 104 114); denique ejusdem epist. ad populum Cen stantinopolitanum, et ad Candidianum comitem in Synodico Cassin. c. 40, 42, 47 (ap. Schulze t. V). De Pentalogio, quod contra synodum Ephesinam ecumenicam scripsisse perhibetur Theodoretus, cf. Garnerius in Opp. Marii Mercatoris p 1, p. 265 'Ex D. Josephi Fessler Institutionibus Patrologiæ. OEniponte 1831. Tom. II, p. 688.

In ea brevitati non minus quam perspicuitati studuit, sensui litterali ita inhærens, ut in allegoriam nullibi deflecteret atque locos propheticos de Christo et Ecclesia diligenter (r). Interpretatio in Cantica canticorum (t. II) librum adeo difficilem et sublimem simplici et perspicua ratione ita declarat, ut sponsi et sponsæ nomine Christum et Ecclesiam ubique intelligat (s). 3. Commentarii in omnes prophetas majores et minores (t. II) (t) simili ratione præcla rum in modum conscripti sunt, quorum singulis argumenti nomine brevissimam intro ductionem præmittit. 6. Interpretatio XIV Epistolarum sancti Pauli (t. III) integra et continua brevissime complectitur, quidquid eleganter et apposite ad litteralem horum librorum sensum explicandum dici potuit, brevi pariter introductione (argumento) singulis Pauli Epistolis præ missa, ut revera commentarius iste reliquos omnes Theodoreti superare videatur (u). Theodoretus in explananda S. Scriptura eumdem secutus est modum, quem Patres anti aiores, celeberrimi Scripturæ interpretes, olim tenuerant. Etenim auxilium gratiæ di rise enixe precatus, Patrumque vestigia diligenter secutus, purissima intentione amicis rogantibus volumina sacra explicavit (v). Persuasum quippe habens, cuivis a Deo singu are donum esse concessum et quemlibet obligari, ut dono cœlitus sibi commisso quam optime utatur, officii sui duxit, desiderio atque indigentiæ studiosorum S. Scripturæ pro viribus satisfacere (x). Ac revera munere isto egregie defunctus est, cum ab allegorico interpretandi genere alienus et interpretationi morali haud nimis indulgens sensum litte nem quam brevissime simul et clarissime reddere studeret, quem in finem iis omnibus præsidiis, quæ sacrarum Litterarum interpretem juvant, cognitione linguarum, usu va rarum antiquarum versionum et expositionibus primorum Patrum abunde munitus erat præ omnibus tamen sanctum Chrysostomum sibi imitandum proposuit. Quapropter nullo non tempore iis annumeratus est, qui præcipuum locum inter S. Scripturæ interpretes jure suo obtinent (y); unde summopere commendandus est omnibus qui amant Scriptu ras divinas earumque germanum sensum diligenter scrutantur. II. THEODORETI OPERA HISTORICA. III. DOGMATICA. IV. EPISTOLÆ. II. Opera historica, quibus pariter magnam sibi laudem conciliavit, hæc sunt 1. Historia Ecclesiastica Libri V (t. III) præsertim fata hæresis Arianæ et res in pa triarchatu Antiocheno gestas ab ejusdem hæresis ortu usque ad a. 429 enarrant (z), pluri Proœmium (quo continentur varia de Psalte ne ejusque auctore Davide, necnon de versionibus Greis) el Fragmenta Commentariorum in Psalmos sub nomine Theodoreti, cui tamen ista nonnisi ex parte tribui possunt, habentur in Garnerii Aucta no p. 1-20 (et cum Admonit. ac notis in Opp. Theodoreti ed. Schulze t. V, p. 71-82, 1234 M. Cf. Garner. Dissert. 11, c. 3, § 2 (p. 185 4); Schulze Dissert. cit. p. 32-34; Tillemont 1. c. ILV (p. 320-21); Dupin t. IV, p. 88 , et Ceillier 1. c. art. II, § 3, n. 1-3 (p. 62 (s) Hæc explanatio, quam nonnulli ex rationibus pare solidis Theodoreto abjudicandam putabant, es codd. mss. et veterum, imo ipsius Theodoreti caritate, necnon ex communi fere eruditorum consensu eidem recte tribuitur, cf. Garnerii dissert. N, C. 3, § 3 (p. 184-87); Schulze Dissert. cit. p. 34 37, et t.” II, Præfat. p. vii; Tillemont 1. c. XLV (p. 318-19) Dupin t. IV, p. 90-93; Cellier 1. c. art. II, § III, n. 4-5 (p. 64-71), A. Fabricii Biblioth. Græc. vol. VIII, p. 283 () Valde dolendum est Commentarios in Isaiam bodie integros non reperiri, sed qui in editione Opp. Theodoreti exhibentur, Sirmondi tantum stu to et diligentia ex catenis Græcis collectos esse, de band adeo certum est singula, quæ ibi Theo dreti nomine proferuntur, ab ipso vere profecta e. Cf. Sirmondi Præfat. ad Lectorem in fronte , et Schulze Præfat. ad Lectorem in fronte t. I, Schulze Præfat. t. II, p. vII XI. De omnibus his in prophetas Commentariis, cf. Garnerii Dis ., c. 4; (p. 187-89), Schulze Dissert. cit. p. 37-38 et t. 11, Præfat.'; item Tillemont 1. c. art. XLV (p. 319-21), et Ceillier 1. c. art. II, § 4. 1-6 (p. 71-74). þ) Cf. Garuerii Dissert. 11, c. 5, §. 1 (p. 189-90); Schulze Dissert. cit., p. 38-40; Tillemont 1. c., art. XLVII (p. 326); Dupin t. IV, p. 93-94; Ceillier I. c., art. II, § 4, n. 7 (p. 75-77). Gr. (v) Ita ipse Theodoretus in omnibus fere Præfa tionibus Commentariorum suorum. Vid. ex. Præfat. Quæst. in Genes. (t. 1, p. 1-2), Præf. Quæst. in libros Regnorum (t. 1, p. 229), Præfat. et Con clusio interpretationis Psalm. (t. 1, p. 594 et 982), Præfat. explanationis Cant. cantic. (t. 1, 983-84); Præfat. interpretationis in Jerem. (t. II , p. 115). Præfat. interpretationis in Ezech. (t. II, p. 302), Præfat. interpretationis epist. S. Pauli (t. III, p. 1-2). Cf. Tillemont 1. c., art. XLIV (p. 315 (x) Præfat. interpretationis in Danielem (t. II, p. 541-43). (y) Photii cod. 203 et 204 (p. 271-72); Rich. Simon. Histoire critique du Vieux Testament 1. In, chap. 10 (Rotterdam 1685, in-4, p. 408), qui Theo doreti Quæstiones et Commentarios omnibus altio remo S. Scripturæ cognitionem anhelantibus præpri mis commendat; item Schulze in Opp. Theodoreti t. Il Præfat. p. iv, et Noesselt in eadem Schulzii edit. Opp. Theodoreti t. III, Præfat. p. iv. Vid. Theodoreti Histor. eccles. lib. v, c. 40 (ed. Sirmondi c. 39). Historiam hanc Garnerius eo consilio scriptam fuisse putat, ut ostenderentur fontes, ex quibus Theodoreto viderentur orti erro res, quos affingebat Catholicis et maxime Cyrillo; eam suspicionem ingeniosius fortasse, quam verius ex ipsa Theodoreti historia enucleata confirmare studet. Cf. Garnerii Dissert. 11, c. 5, § 2 (p. 190-96), et Schulze Dissert. cit. p. 40-43; Tillemont 1. c. art. XLIX (p. 308-33); Dupin t. IV, p. 94, 95 Ceil lier 1. c. art. 11, § 5 (p. 77-92). Melior hujus histo riæ editio, in qua capita singulorum librorum ra tione a Sirmondiana nonnihil discrepante dividun tur ac numerantur, adornata est per H. Valesium

mis epistolis synodicis aliisque publicis testimoniis insertis, quæ brevibus narrationibus conne ctuntur. In ea tamen jure desideres diligentiorem temporum distinctionem rerumque ordinen; nimiæ quoque Theodori Mopsuesteni laudes, quem usque ad finem vitæ magnum Doctorem fuisse perhibet, in causa fuere, ut eam historiam sedes apostolica accipere recuset (a). 2. Historia religiosa (pos loropla, t. III) continet vitas et elogia triginta sanctissimorum ascetarum, qui partim in Oriente, partim in locis vicinis admirabilem vitam duxerunt, quo rum agones spirituales Theodoretus vel ipse vidit, vel a testibus fide dignissimis accepit (b); unde quamvis nonnulla valde miranda ibi referantur, fidem tamen ejus narrationi detrahere minime licet, sed potius virtutem gratiæ Dei in hominibus juste cooperantibus admirari convenit. Hujus operis partem extremam constituit Oratio de charitate (c), luculenter exhi bens causam, qua impulsi admirabiles isti homines ad certamina humanam naturam exce dentia prodiere; in ista proin operis conclusione charitatis naturam, præstantiam, effectus et causas copiose exponit. 3. Hæreticarum fabularum compendium (t. IV), post concilium Chalcedonense roganti Sporacio consulari scriptum, quinque libris absolvitur. In primis quatuor libris omnes hæreses inde a tempore apostolorum variosque singularum errores paucis describit; quibus libro v summam fidei catholica (Oslwr dorµdtwr kritojń) subjunxit, quo unusquisque veluti norma rectæ fidei inter multiplices errorum scopulos uti possit (d). III. Opera dogmatico. 1. Eranistes seu Polymorphus (t. IV) (e) contra Eutychianos c. a. 447 scriptus (ſ) libris quatuor continetur, quorum tres priores Dialogi formam habent, quartus inscribitur De monstratio per syllogismos. Singulis istis Dialogis singulare nomen ab argumento inditum; primus inscribitur "Arperros sive Immutabilis (lib. 1), quia ibi probatur. immutabilem esse unigeniti Filii divinitatem; secundus 'Acurxuros, Inconfusus (lib. 11), in quo scilicet demon stratur, non permistam sive inconfusam in Christo Domino esse divinitatis et humanitatis unionem; tertius 'Araohs, Impatibilis (lib. 1), ubi ostenditur, a passionibus liberam fuisse Salvatoris nostri divinitatem atque hæc dogmata præcipue ex auctoritate SS. Patrum to tius orbis catholici firmantur. Demum libro IV quae in Dialogis fusius et oratorio modo disputaverat, in syllogismos contrahit, ut argumentorum vis apertior sit et efficacior. Operi huic perquam erudito opusculum aliud jungi convenit inscriptum: Quod et post hu manitatis assumptionem unicus Filius sit Dominus noster Jesus Christus in quo Theo doretus fidem suam de incarnatione Filii Dei optime ac dilucide exponit, ex S. Scriptura et SS. Patrum consensu firmat, contra Nestorium et Eutychem defendit. 2. De Providentia orationes X (t. IV), Antiochiæ probabiliter dictæ, mira eloquentiæ Gr. et Lat. cum notis Parisiis 1673, recus. Mogun tiæ 1679 fol. et inter Scriptores Historiæ Eccles. Græc. t. III, ed. G. Reading. Cantabrigiæ 1720; iterumque Augustæ Taurin. 1748, fol. (a) Theodoreti Hist. eccles. lib. v, c. 40 (ed. Sir mondi c. 39); S. Gregorii M. lib. vi, ep. 34, ed. Maur., ubi tamen perperam Sozomenus pro Theo doreto legitur. Cf. de Theodoreti fide historica C. Baron. Annal, ad a. 378, n. 40-43. (b) Cf. Garnerii Dissert. 11, c. 5, § 3 (p. 196-204); Tillemont 1. c. art. XLVIII (p. 327-30); Dupin t. IV, p. 95-101, et Ceillier 1. c. art. 11, § 6 (p. 92-120). (c) Exstat in Opp. Theodoreti t. IV, Append. p. 680-95 (ed. Schulze t. III, p. 1296-1319). Cf. Garnerii Dissert. 1, c. 5, & 4 (p. 204-5); Dupin 1. IV, p. 109; Tillemont 1. c., art. XLVIII (p. 329-30); Ceillier 1. c., art. II, § 11, n. 1 (p. 186-87). et J. A. Fabricii Biblioth. Græc., vol. VIII, p. 287 et (d) Cf. Garnerii Dissert. 11, c. 6, § 2 (p. 244-46), Tillemont 1. c., art. L. (p. 333-36); Dupin t. IV, p. 103-7 Ceillier 1. c., art. IV 1, § 9 (p. 156-67); Schulze Dissert. cit. p. 47-49. Cæterum libri iv caput 12, in quo hæresis Nestorii proponitur, a Garnerio (Dissert. 11, c. 8, § 2, p. 251-55) ex ratio nibus internis Theodoreto abjudicatur, qua in opi nione Garnerium secuti sunt Cas. Oudin (t. 1, col. 1104-8) et G. Cave (vol. I, p. 407.); alii tamen, ut Tillemont (vid. præsertim not. 17, p. 877-78), Du pin, Ceillier, Schulze locis supra cit. caput istud recte pro genuino agnoverunt. Epistola, quæ inscribitur ad Sporacium (al. ad Sporadium vel etiam liber contra Nestorium) in Opp. Theodoreti t. IV, p. 1041–53, duabus revera constat partibus, quarum prior istud ipsum caput 12 libri iv Hæret. Fabularum iisdem verbis repetit, altera fidem de incarnationis mysterio exponens et B. Virgini Ma riæ titulum Deiparæ asserens, Nestorium directe al loquitur et impugnat, hinc a quodam Theodoreti studioso nescio unde huc translata videtur. Cf. C. Baron. Annal. ad a. 449, n. 141-42; Tillemont I. c., art. L (p. 335); Dupin t. IV, p. 109 et 105; Ceil lier 1. c., art. 1, § 11, n. 2 (p. 187); item Garnerii Dissert, 11, c. 8, § 2 (p. 251-54) et c. 3, § 5, n. 9 (p. 205). (e) Eranistes vel Polymorphus (paviaths, i. e. mendicus, molúμopчos, i. e. multiformis) ideo in scribitur hoc opus, quia Eutychiani a multis im piis hominibus (Simone Mago, Cerdone, Marcione, Valentino, Bardesane, Apollinari, Ario) infausta sua dogmata emendicantes, varium hoc et multiforme commentum proferunt (Theodoreti Præfat.) Qua propter etiam hæreticus in Dialogis istis nomine Eranistes loquens inducitur. Hujus operis ipse Theodoretus ineminit epist. 16, 83, 130; Phot. cod. 46 (p. 15) et Nicephor. Hist. eccles. lib. xiv c. 54. (f) Solus fere Garnerius putat opus hoc eo ma ligno consilio conscriptum fuisse a Theodoreto, ut Cyrillum et Catholicos tecto nomine quasi Apolli naristas impugnaret, imo Nestorii doctrinam de monstratione firmaret (Theodoreti Auctar. p. 132, 240, 244, et in Opp. Marii Mercatoris parte p. 277). Sed hæc iniqua Garnerii suspicio haud im merito ab omnibus explosa (Tillemont I. c., art. XXVII, p. 270-78; Ceillier 1. c., art. 11, § 8, p. 449-56; Schultze Dissert. cit., p. 45-47) vel inde satis refellitur, quod in ipsis Dialogis S. Cy rillum inter præcipuos Ecclesiæ doctores retulerit (Dialog. 11, p. 110-111). Opusculum hoc Gr. et Lat. habetur in Opp. Theodoreti ed. Schulze t. IV, p. 1307-13; Galland. Biblioth. t. IX, p. 412-15: Mansi t. V, col. 1039-46. Cf. Galland. 1. c. Prolegom. c. 13, n. 1-2.

virtute et argumentorum copia nobile boc thema pertractant, ita ut nemo alius antiquæ Græciæ scriptorum hac in re ipsi par aut superior dici possit (h). Priores quinque eom plectuntur quæcunque ad probandam divinam providentiam faciunt, sive mundi hujus ad mirabilis structura, sive corporis nostri fabrica, sive rerum omnium sapientissima guber Batio spectetur. Posteriores quinque eamdem providentiam in rebus præsertim humanis earumque varia conditione, in divitiis et paupertate (or. VI) in dominatione et servitute for. VII et VIII), tandem in sorte piorum præsenti atque futura, et maxime in mysterio demptionis generis humani conspicuam reddunt (or. IX et X). 1. Græcarum affectionum curatio (t. IV), duodecim libris absoluta, elegantissima atque eruditissima est apologia religionis Christianæ (i). Etenim cum gentiles frequenter Chri stianos deriderent, quasi solam fidem commendarent, insuper et martyres, homines misere defunctos, stulta præsumptione venerarentur, Theodoretus religionem nostram defen dendam suscepit. In præclaris hisce sermonibus fidem Christianorum defendit et scientiæ defectum in apostolis excusat (I), tum ex adverso ponit gentilium et Christianorum doctrinas de principio Universi (II), de creaturis spiritualibus (III), de mundi creatione (IV), de natura bominis (V), et de providentia (VI), sacrificia gentilium et Judæorum (VII), venerationem martyrum et cultum heroum (VIII), apostolos et gentium legislatores (IX), vaticinia prophe tarum et oracula gentilium (X), doctrinam de fine mundi et judicio extremo (XI), denique precepta morum in Evangelio et in libris philosophorum contenta ac vitam Christianorum et philosophorum (XII). 4. Reprehensio 12 capitum seu anathematismorum Cyrilli (t. V, p. 1-68), scripta c. a. 430, mimum Cyrillo valde infensum prodit, unde et sententias ejus in partem deteriorem ac cipit et justo acrius in S. Patrem invehitur. N. Epistolæ fere 200 (j) partim sunt dogmatica (ep. 21, 83, 84, 85, 109, 125, 130, 143, 144, 145, 146), partim consolatoriæ (ep. 7, 8, 12, 14, 15 17, 18, 27, 65, 69, 120, 132, 13), partim heortastica (ep. 4, 5, 6, 25, 26, 38-41, 53-56, 63, 64, 72, 74), seu in dies festos mitti solita; reliquæ varios vitæ ipsius eventus spectant, aut familiares sunt, commendatitiæ vel gratulatoriæ. Nihil eo in genere scribendi perfectius; nam quæ sunt epistolarum virtutes, brevitas, perspicuitas, elegantia, urbanitas, modestia, observantia de enri, et ingeniosa prudensque ac erudita simplicitas, in epistolis Theodoreti admirabiliter ia elucent, ut scribentibus exemplo esse possint (k). Theodoreti scripta, quibus Nestorium ac Theodorum Mopsuestenum defendebat, sanctum Cyrillum et synodum Ephesinam impugnabat, ab Ecclesia catholica solemni sententia re probata sunt Inter opera ejus damnata, quae hodiedum supersunt, pertinet reprehensio anathematismorum sancti Cyrilli et complures epistolæ, præsertim epistola ad inonachos Euphratesiæ etc. (m). Is post Theodorum Mopsuestenum primus inter Græcos fuisse vide tur, qui in ista reprehensione anathematismorum Cyrilli processionem Spiritus sancti ex (h) Argumentum totius operis ipse Theodoretus exhibet orat. 9 (p. 424-25). Cf. J. Garnerii Dissert. .c. 6, 3 (p. 246); Dupin t. IV, p. 407-8; Til lement 1. c., art. XLVI (p. 323-24) et Ceillier 1. c., ., 10, n. 1-5 (p. 167-70). Argumentum hujus operis ipse Theodoretus surate proponit in prologo ejusdem. Cf. J. Gar Beri Dissert. 11, c. 6, § 4 (p. 246-49); Dupin LIV, p. 108-9; Tillemont 1. c. art. XLVI (322-23) et feillier 1. c., art. II, § 10, n. 4-16 (p. 170 (j) Nicephorus Callistus (Histor. eccles. lib. xiv, 34) supra quingentas Theodoreti epistolas legit, quibus fortasse quispiam Theodoreti studiosus pulcherrimas 147 selegit, quæ hodie una collectione habentur. Theodoreti epistolæ 146 in ejus Opp. t. III reperiuntur, quibus accedit ep. 147, ad Joannem Germanicia episcopum (de qua vid. Justiniani imp. epistolam adv. defensores trium capitul. ap. Mansi LII, col. 637-40.). His adjungendæ complures epistolæ Theodoret in Garnerii Auctario p. 51-107, quæ exstant Latine tantum in Synodico Cassin. (supra in Vita Theodoreti relatæ). In edit. Schul masa omnes Theodoreti epistolæ, præter eas quas hibet Synodicon Cassin., serie contiqua reperiun tar L. IV, parte II. (k) Ita de epistolis Theodoreti judicat Garnerius, as censor Theodoreti valde iniquus, in Dissert. .C. 5, §.5, n. 10 (p. 205). Idem Garnerius 1. c., (p. 205-38) de singulis 147 epistolis tractat carumque tempus singillatim determinat; epistolis Pero in Auctario positis notas fusiores subjecit, quemadmodum et Chr. Lupus epistolis in Synodico Cassin. contentis ejusmodi soholia adnexuit. Cf Dupin t. IV, p. 111-17, et Ceiller 1. c., art. II, &, 7 (p. 120-49), item § 12, n. 6-9 (p. 193-99), et n. 11 (p. 201-2). Condemnamus et anathematizamus, quæ im pie Theodoretus conscripsit contra rectam fidem et contra duodecim capitula S. Cyrilli et contra Ephesinam primamn synodum, et quæ ad defensio nem Theodori et Nestorii ab eo scripta sunt, › (concil. Constantinopolit. 11, collat. vi, et can. 13, ap. Mansi t. IX, col. 375-76, et 385-86; item P. Vigilii epistola decretalis pro confirmatione v synodi ecumenica ibid. col. 417-18). + Neque Theodoreti omnia scripta damnamus, sed sola quæ contra duodecim Cyrilli capitula, sola, quæ contra rectam fidem aliquando scripsisse monstratur, quæ tainen et ipse damnasse cognoscitur, qui in sancta Chalcedonensi synodo vera confessus invenitur…..... Sola ejus hæretica scripta respuentes, alia scripta illius non solum recipimus, sed eis etiam contra adversarios utimur. P. Pelagii II, epist. ad Eliam Aquilei, c. 20. (Mansi t. IX, col. 450-52.). terum de Theodoreti fide admodum fuse et erudite agit J. Garnerius in Dissert. m. (Anctar. p. 457 92). iterum edita cum notis in Opp. Theodoreti ed. Schulze t. V, p. 446–511. Cx (m) Epistola hæc, apud Sirmondum desiderata, apud Garnerium (in Auctar. p. 62-63) ex parte tantum Latine exstans, integra Gr. et Lat. reperi tur in Opp. Theodoreti ed. Schulze t. IV, p. 1291 1306; Galland. t. IX, p. 405-12; Mansi t. V, cut

Filio negavit (n). Stylus ipsius admodum facilis, perspicuus et copiosus vere Atticam gra tiam redolet, quæ et lectorem sine fastidio tenet, et perspicuitati brevitate non officit (o). NOTA 1. Haud pauca Theodoreti opera modo deperdita sunt, ut ex ipsius epistolis liquet (vid. ep. 82. 113, 116, 145). Ex his præcipue memoratu digni sunt: Liber mysticus 12 sermones complectens (ep. 82. et Hæret. Fabut. lib. v. c. 18. Cf. Garnerii dissert. 11, c. 9, § 1); Libri seu Sermones de virginitate (vid. ejus commentar. in I Corinth. vII, 34; Opp. t. III, p. 155); Sermones quinque in S. Joannem Chrysostomum (vid. fragmenta in Photii cod. 273, p. 827-30; Garnerii Auctar. p. 30-34, et Opp. Theo doreti ed. Schulze t. V, p. 98-103. Cf. Ceillier 1. c. art. II, § 12, n. 3, p. 190-91); tum libri contra Judæos, contra Marcionem, contra Arianos et Macedonianos, contra Apollinaristas (Cf. Garnerii Dissert. 11, c. 9, § 2-4. Fragmenta quædam Theodoreti de Trinitate, contra Sabellium et contra krium exhibet Galland. Biblioth. t. IX, p. 416-17. Cf. ibid. Prolegom. c. 13, n. 4); denique Пevalóɣio nepl Èvav Oponnow; seu Libri quinque de Incarnatione et Apologia Theodori Mopsuesteni (Fragmenta in concil. Constantinopolit. 11, Collat. v, ap. Mansi t. IX, col. 252-54.). Cf. etiam J. A. Fabricii Biblioth. Græc., vol. VIII, p. 306-7. NOTA II. Dubius est Sermo seu Encomium in nativitatem Joannis Baptistæ (Gr. et Lat. in Garnerii Au etario p. 21-30, et in Opp. Theodoreti ed. Schulze 1. V. p. 84-97), Theodoreto haud indignus (Tillemont 1. c., art. LI, p. 338; Ceillier I. c., art. II, § 12, n. 3, p. 190), potiori tamen jure Theodoro Daphno patæ juniori ascribitur, Cf. J. A. Fabricii Biblioth. Græc. vol. VIII, p. 296-97, et vol. X, p. 258. NOTA III. Opera valde dubia, seu potius supposititia hæc sunt a) Sermones 17 adversus S. Cyrilli et Catholicorum aliquot sententias (adversus varias propositiones) cum epistola præfationis loco iisdem præfixa (Gr. et Lat. in Garnerii Auctario p. 683-726. et in Opp. Theodoreti ed. Schulze t. V, p. 1113-74; item in Opp. S. Athanasii t. II, p. 491-514.), qui Eutherium Tyanensem, Nestorii atque Theodoreti amicum, Mario Mercatore teste, auctorein habere videntur, licet Photius cod. 46 (p. 14-15) eas Theodoreto ascribat; Cf. Garnerius et Schulze 1. c. Montfaucon in Opp. S. Athanasii t. II, p. 472-73; Cas. Oudin t. I, col. 1131-32; Ceillier 1. c. art. 11 § 41, n. 4 (p. 188) et J. A. Fabricii Biblioth. Græc., vol. VIII, p. 304-5. b) Dialogi VII adversus Anomæos, Macedonianos et Apollinaristas (Gr. et Lat. in Garnerii Auctario p. 273-406, et in Opp. Theodoreti ed. Schulze t. V, p. 915-1112; item in Opp. S. Athanasii t. II, p. 407 491, et minus plene sub titulo: Athanasii Dialogi V de S. Trinitate ed. Th. Beza. Paris. 1570 in-8), quos Theodoreto vindicare studuit Garnerius Dissert. 11, Append. (Auctar. p. 259-72), antiqui, sed in certi auctoris sunt, forte S. Maximi Confessoris, Cf. Montfaucon Monit. in opp. S. Athanasii t. I, p. 406-7 et 472; Schulze in Opp. Theodoreti t. V. p. 420; Tillemont 1. c. art. XLVII (p. 324); Ceillier 1. c. art II, § 12, n. 10 (199-201), et J. A. Fabricii Biblioth. Græc. vol. VIII, p. 299. De aliis quibusdam operibus Theodoreto suppositis vid. Garnerii Dissert. 11, c. 8. (Auctar. p. 249-55). EDITIONES: Theodoreti episcopi Cyri Opera omnia Gr. et Lat. ed. Jac. Sirmondus S. J. Paris. 1642. toni IV fol., quibus adjungendum est Auctarium Theodoreli, Cyrensis episcopi seu Operum tomus V. ed. J. Garnerius (et Harduinus) Paris. 1684, fol. Editionem hanc integram (ordine in tomis posterio ribus paululum immutato, textu aliquoties emendato. præfationibus, observationibus, notis, indicibus et glossario adjectis) denuo recensuit J. L. Schulze Hala 1769-74. V Tomi in 8° (Singuli Tomi hujos editionis binis constant partibus). Theodoreti Opera Græce edita ab Eugenio, diacono Bulgariæ. Halæ Sax. 1768-75. V Tori in-4. (n) Ita enim Theodoretus in reprehens. anathe matisini 1x: ‹ Proprium Spiritum Filii, siquidem ut ejusdem cum eo naturæ et ex Patre proceden tem dixit, simul confitebimur et tanquam piam suscipiemus vocem. Si vero tanquam ex Filio aut per Filium exsistentiam habeat, boc ut blasphemum et impium rejiciemus.». (Opp. S. Cyrillit. VI, p. 228; Opp. Theodoreti t. IV, p. 718.). His affinia protulit Theodoretus in epist. 154, ed. Schulze i. IV, p. 1293, et in epist. ad Joannem Antioch. (Sy nodicon Cassin. c. 95. Cf. ibid. scholion Chr. Lupi Opp. t. VII, p. 253-54). Præterea Cf. J. Garnerius in Dissert. III, c. 1 (Auctar. p. 458-61) et J. A. Fabricii Biblioth. Græc. vol. VIII, p. 279. (v) Vid. Nicephori Callisti Histor. eccles. lib. xiv, c. 54. Ita et Photius cod. 31 (p. 8), cod. 46 (p. 15). cod. 56 (p. 22) et cod. 203 (p. 271); Tillemont 1. c., art. IV (p. 215-16) et Ceillier I. c., art. IV, n. 1 (p. 261-64).