in hæresi Arianoruin. Unde orta est inter cos æmulatio, cum singuli suum dogma astruere conarentur. Id enim evenire solet inter hæreticos diversarum sectarum. Colluthus igitur cum Arium tanquam impium atque hæreticum apud Alexandrum accusasset, et Alexander Arium deponere aliquandiu distulisset, oecasione arrepta, sese ab Alexandre sejunxit, et pro episcopo agens, presbyteros ordinavit. Vide Baronium ad annum Christi 315, H. VALESII NOT.E quod Marcus Tullius in quarta Verrina de Syracusis dixit, illam ex quatuor urbibus constare; idem quoque de Antiochia dici potest. Primus Triptolemus Argivus eam condidit, et ex lus nomine lonem appellavit, ut scribit Libanius in Antiochico, el Stephanus in libro De urbibus. Postea Casus Cretensis colonis eam frequentavit, et Cassiotam urbem ædificavit. Postea Græci ex Peloponmeso profecti, Heracleam condiderunt. Postremo Seleucus Nicator eam amplificavit, et Antiochiam nominari voluit, ut ibidem scribit Libanius. Vetus igitur urbs ea esse videtur, quam sub monte ædificavit Triptolemus Argivus. Ejusdem loci iterum meminit Theodoretus in lib. 11, cap. 27, et in lib. in, cap. 2, ubi plura dicemus. Porro in ea regione urbis Antiochiæ, duæ fuere basilica: altera magna, quam ædificavit Philogonius; altera minor, cujus meminit Theophanes in Chronico, pag. 60. Hane porro ecclesiam vocal auctor Chronici Alexandrini, pag. 688, id est, thy iv tỷ malaiḍ. Hunc locum correxi ex manuscripto codice Henrici Savilii, in quo ita legitur, et c. Quomodo etiain scriptum est in codice Leonis Allatii. Ita etiam edidit Jacobus Sirmundus, Denique Epiphanium Scholasticum in suo codice ita legisse ex versione ejus apparet. In caput IV. Pac. 9. Elts di' ällwr. Hæc verba in sua versione omisit Christophorsonus, et Jacobus Sirmundus nec habentur apud Nicephorum, nec in editione Basiliensi. Quare non mirum est Camerarium in sua interpretatione ea omisisse. Habentur tamen in reliquis exemplaribus, Regio scilices, Saviliano, et Allatii. Sed et Epiphanius Scholasticus in suo Exemplari ea legerat. Sic enim vertit Ne quis forte prasumat eorum in paræcias vestras accedere, vel per se, vel per alios. In manuscripto com dice Henrici Savilii et in editione Basiliensi 'Axıλscribitur, quomodo etiam legit Epiphanius Scholasticus. Ita quoque scribitur hoc nomen in epistola Alexandri episcopi Alexandriæ ad universas Ecclesias, ubi omnes Arii sectatores qui excommunicati fuerant, ordine recensentur: ac primus omnium nominatur Achilles. Sic enim scribitur in multis exemplaribus, et apud Gelasium Cyzicenum. Et Gelasius quidem Cyzicenus hanc Alexandri epistolam ad Alexandrum Constantinopolitanum episcopum silentio prætermisit: quod equidem satis mirari non possum. Cassiodorus vero in Historia tripertita hanc Alexandri ad Alexandrum Constantinopolitanum epistolam subjecit epistolæ ejusdem Alexandri ad universas Ecclesias. Existimo tamen hanc ad Alexandrum Constantinopolitanum epistolam priore loco scriptam fuisse. Ídem sensisse video Nicephorum in lib. vii, cap. 7 et 8; sed de hac re plura dicemus inferius in annotationibus ad paginam 19. Christo phorsonus hæc verba autoic touto, in neutro genere accepit. Sic enim vertit: Ille enim quanquam eas ipsas res, quas isti, coarguere conabatur, tamen improbi sui instituti causam saltem simulatam habuisse visus est. Reliqui vero interpretes, Epiphanius scilicet Scholasticus, Joannes Langus, Joachimus Camerarius, ac Sirmundus, in masculino acceperunt, et de Arianis intellexerunt, quos culpabat Colluthus. Quorum quidem sententiam magis probo. Nam in Christophorsoni interpretatione nullum sensum video. Quæ sunt enim illæ res quas Arius et Coluthus accusabant? Verius omnino est, Colfuthum accusasse Arium et sectatores illius. Nam cum esset presbyter unius ex parœciis Alexandriæ, quemadmodum Arius et Carponas ac Sarmatas; ipse in parecia sua perversam quamdam doctrinam, perinde ac Arius prædicavit, ut tradit Epiphanius cap. 28. In codice Leonis Allatii scriptum est Quomodo etiam legisse videtur Epiphanius Scholasticus. Sic enim vertit Ille namque hos ipsos culpans, pessimæ voluntatis suæ invenit occasionem. Collnthus com esset presbyter Alexandriæ, arrogantia ac temeritate elatus, pro episcopo se gesserat, multosque presbyteros ac diaconos ordinaverat, Verum in synodo Alexandriæ congregata, cunctæ ejus ordinationes postea rescissæ sunt, et quicunque ab eo ordinati fuerant, in laicorum ordinem sunt redacti, ut testatur Athanasius in Apologetico secundo adversus Arianos. Hinc apparet, cur Alexander Colluthum Xpistépropov, vocet, eo quod, scilicet, ordinationes venderet, et ex manuum impositione ac reliquis sacramentis quæstum caplaret. In manuscripto codice Henric Savilii et in editione Basiliensi legitur dλfixtos. Vulgatam_tamen scripturam tuentur reliqui codices, et Epiphanii Scholastici interpretatio. Sed et in editione pro his verbis rapt to marpt legitur Amplector interpre tationem Camerarii qui sic vertit: per interpellationes muliercularum, etc. Nec male Epiphanius Scholasticus aditiones interpretatur. Intelligit enim libellos accusationum, quos mulieres ab Arianis subornata porrigebant judicibus adversus Alexan drum episcopum Alexandriæ. Sane tvtuxía pro libello supplici sumitur ab Athanasio, ut observavi in annotationibus Eusebianis. uer. Ex his verbis colligitur, hanc epistolam Alexandri scriptam esse post synodum Alexandrinam, iu qua damnatus erat Arius cum sociis. Duas autem synodos episcoporum Egypti adversus Arium ejusque socios collegit Alexander episcopus Alexandriæ, ut infra pluribus ostendemus, ad paginam 19. quoque legitur in editione Basiliensi, nisi quod ofov scribitur pro ola. Verum in codice leurici Savilii et in altero exemplari Regio rectius scribitur hoc modo quomodo etiam edidit Jacobus Sirmundus. In codice autem Leonis Allatii legitur hoc modo: Olog xal mic Quomodo etiam in sno codice legerat Epiphanius Scholasticus, ut ex interpretatione ejus apparet. Sic enim vertit: Quia et aliquando factus est, qualem et omnem hominem esse contigit. PAG. Post hac verba, in codice Leonis Allatii hæc adduntur: Ob Male quidem. Hac enim verba inferius locum habent, ut videbimus. Epiphanius tamen Scholasticus eadein verba in suo codice legit hoc loco. Sic enim vertit: Omni reverentia spoliantes semetipsos, aiunt: Nec aliquam habet proprietatem ad eum: sed cum sit ipse natura mutabilis, scivit de illo Deus præscientia et præcontemplatione, etc. 'Erérsto ovde år 8 réporer. Duæ postrema voces desunt in editione Roberti Stephani el in Basiliensi. Habentur tamen in codice Leonis Allatii, et in versione Epiphanii Scholastici. Sed et

IN THEODOR. HIST. ECCLES. LIB. L. Christophorsonus eas in libris suis repererat, ut ex interpretatione ejus apparet. Scribendum puto per simplex ; atque ita legisse videtur Epiphanius, qui sic vertit Et creaturarum universam intelligentiam transcendentem. Pro dnepalpov, in editione Basiliensi legitur nepopov, et in codice Allatiano, rectius, ut opinor. In ms. codice Henrici Savilii et in editione Basiliensi scribitar Sprsnyolę, minus recte, ut equidem sentio. Certe Camerarius qui editionen: Basiliensem Latine interpretatus est, dunarouixol; legit, ut ex interpretat one ejus apparet. Sic enim vertit: Ne eorumdem quidem elementorum complexione in voce facientis aut factorum uti ausus. Hujus autem loci satis obscuri hic est sensus. Joannes evangelista cum originem Filii Dei vellet exponere, eam a rerum creatarum productione longe distinxit: cavitque diligentissime, ne in declaranda Filii essentia, lisdem verbis uteretur, quibus rerum creatarum originem exposuit. Nam in declaranda quidem Filii essentia usus est verbo erat. In exponenda autem origine rerum creatarum dixit ¿yévato, id est facia sunt. Subjicit deinde Alexander, our on ȧyév Id est: Non quod Filius Dei non sit genitus: unum enim est ingeniturn, Pater scilicet. Quæ quidem Alexandri verba benigne intelligenda sunt hoc modo: Non quod Filius Dei principium originis suæ non habeat. Habet enim revera principium originis, Patrem ex quo genitus est. Sed quia nullum habet principium temporis, quippe qui ab omni æternitate genitus sit ex Patre, ut Græci dicunt, id est sine ullo tempore ac medio. Hunc locum correxi ex duobus manuscriptis codicibus, Allatii et Savili, in quibus ita legitur: 'A ew. Quibus consentit Basiliensis editio, nisi quod habet vitiose scriptum pro Adverbium quoque quod sequitur mutavi in dreptxsiva, secutus scripturain codicis Allatiani et Basiliensis editionis. Hunc eliam locum emendari ex supradictis codicibus Allatii ac Savilii, quibus astipulatur editio Basiliensis, nisi quod habet, non Εpiphanius tamen Scholasticus in plurali numero legisse videτων Post haec verba Jacobus Sirmundus in editione sua quatuor has voces addidit, nescio quos secutus codices. Certe in nostris exemplaribus et in Basiliensi editione non habentur, et scholium potius redolent cujusdam viri docti, qui ad latus libri sui id notaverat, per columnas significari divinos apostolos. Certe in Epistola Pauli ad Galatas, Petrus et Jacobus dicuntur columnæ fuisse Ecclesiæ. Porro initio hujus periodi scribendum: "Ḥ xał aútbę & Ewthp, id est: Quocirca Servator noster, etc. In codice Leonis Allatii et in editione Basiliensi scriptum est repl TOUTOU, reclius, ni fallor. Neque aliter legit Epiphanius Scholasticus. Sic enim vertit hunc locum Num et ipse Servator præstare volens omnibus in hoc mundo columnis, hujus notitiam ab eis exonerare festinavit. Jacobus Sirmundus in editione sua expunxit hæc verba. Certe non habentur in codice Leonis Allatii, et superſua videntur hoc loco. Porrolocus iste desumptus est ex capite xxiv Isaiæ, ubi Hieronymus notat verba illa: El dixi: Secretum meum mihi: secretum meum miki, non haberi in Septuaginta sed ex Theodotionis translatione ab Origene addita esse. Procopius autem Gazæus ex interpretatione Symmachi suppleta esse dicit. Optime in editione Basiliensi legitur Subauditur autem In codice Savilii scriptum est vitiose quidem, sed ita ut vera lectionis vestigia serventur. Pro voce poбoλhy in codice Leonis Allatii habetur rap.v. In altero vero codice Regio, cujus variantes lectiones Robertas Stephanus ad calcem editionis suæ notavit, legitur xp Beaty, pessime. Quam tamen vitiosissimam lectio nem Sirmundus in editione sua amplexus est. Jacobus Sirmundus hunc locum ita edidit: Aútóðev Εt totum locum sic interpretatus est: Quod vero extrema sil dementia Filium ex non exstantibus ortum existimare, alque in tempore productum, indidem patet, hoc est ex non exstantibus, etc. Verum cum nulli codices ita scriptum habeant, vulgatam lectionem mutare nefas duco. Quod si conjecturam nostram licet proponere, existimo delenda esse hæc verba to ½ oùx Bytwy, quæ scholii loco ad marginem ascripla, postea in textum translata sunt. Porro Epiphanius Scholasticus hunc locum ita vertit: Non reor ignorare sapientes, quia vesanum est sapere ex non exsistentibus fuctum Filium, cum utique habeat temporale principium quod ostenditur ex non exsistentibus factum. Unde apparet Epiphanium legisse xpovixhv PAG. 13. 'Adiaróntor rap. In codice Leonis Allatit scriptum est avónov, quod magis probo. Atque ita legit Epiphanius Scholasticus. Sic enim vertit Stultum est enim, et omni peccato plenum, ele. In nanuscripto codice Henrici Savilii legitur dɩ' öv, quomodo etiam legit Epiphanius Scholasticus. PAG. 14. In codice Allati legitur péxplc évvolas, omissa altera præpositione. Utramque tamen vocem agnoscit Epiphanius Scholasticus, qui sic vertit: Impossibile est vel usque ad opinionem invenire vias serpentis. In codice Leonis Allant scriptum est Quam scriptu ram in editione sua amplexus est Jacobus Sirmiun dus, et hunc locum ita vertit: Qui autem ejus sunt creaturæ, homines et angeli, et benedictionem acceperunt, ut proficerent virtulem exercentes, el mandatorum leges, ne pecearent. Atque hanc lectionem, re attentius examinata, veriorem puto. Ait enim Alexander, Deum duas res tradidisse hominibus et angelis, ut in virtute progressus facere possent. Primum benedictiones; deinde mandata legis. Et mandata quidem legis ad hoc prosunt, ne crimina admittant quæ lege prohibita sunt; benedictio vero ad hoc prodest, ut in virtutis exercitatione quotidie proficiant. Sed occurrit hoc luen difficultas. Angelis enim profectum auribuit, cujus tamen minime capax videtur eorum natura. Totos enim sese applicant angeli ad id quod semel amplexi sunt nec paulatim progrediuntur ad id quod eligunt, sed primo impetu ad summum fastigium perveniunt, ita ut nec ulterius progredi, nec retro reverti valeant. Materiæ enim expertes sunt, quæ infirmitatem et inconstantiam gignit. Dicendum tamen est, angelos ita primum erealos esse a Deo, ut essent mutabiles, et virtutis capaces ac vitii, ulque proficere possent in melius, aut in deterius labi. Hanc fuisse sententiam veterum theologorum, tum ex Alexandro patet, tum ex eo quod Arius ac cæteri asserebant, Filium Dei mutabilem esse, et virtutis ac vitii capacem. Nec ullus catholicorum eis unquam objecit, angelos non esse mutabilis naturæ. Sciebant enim id proprium esse solius Dei, qui in sacris Litteris diserte ait: Ego sum et RON mator. Angeli vero, licet difficile mutentur, mutationi tamen obnoxii sunt.

H. VALESII NOTÆ Rectius in manuscriptis codicibus Savilii et Allarii legitur paisjoɛwę, quomodo etiam edidit Jacobus Sirmundus. Ita quoque legebatur in altero exemplari Regio. PAG. Baronius ad annum Christi 318, cap. 75, Alexandrum excusare conatur qui hæc de Luciano martyre scripserit. Et laudandus quidem est Baronius, qui martyrem Christi nefandæ hæresis suspicione liberare conatus est. Veritatem tamen cunctis rebus anteponere debemus. Quod si Baronius veteris cujuspiam scriptoris testimonium afferret, quo suam sententiam firmaret, et Alexandri testimonium subverteret, equidem libenti animo ei assentirem. Sed cum præter conjecturas nibil afferat, malim equidem Alexandri testimonio credere, qui Luciani temporibus vixit, ejusque doctrinam ac discipulos apprime noverat, qui se Conlucianistas vocabant. Certe Theodoretus, postquam hanc Alexandri epistolam retulit, diserte affirmat, eum mulla in re mentitum fuisse, sed veritatem ingenue protulisse. Accedit testimonium Epiphanii in hæresi 43, quee est Lucianistarum, ubi Lucianum hunc de quo loquitur Alexander, Arianæ hæresi patrocinatum fuisse, et ab Arianis pro martyre habitum scribit. Certe discipuli ejus quos recenset Philostorgius, Ariani erroris labe omnes infecti fuere. Sed vi deamus quid de illo narret Alexander. Ait igitur primo Lucianum successisse Paulo Samosatensi; id est erroris illius successorem fuisse. Certe illum familiarem ſuisse Pauli Samosateni credibile est. Fuit enim et ipse oriundus ex urbe Samosatensi, ut legitur in ejus Vita. Et cum Paulus ex ea urbe ad Antiochensem episcopatum evectus sit, Lucianus quoque Antiochiæ presbyter fuit. Ætas quoque utriusque in idem fere tempus incurrit. Paulus enim Aureliani temporibus depositus est, et post depositionem diu superstes vixit. Ponamus ergo ¡lluın ad Cari usque tempora pervenisse. Abhinc aðð martyrium Luciani anni sunt plus minus viginti quinque. Ex quo apparet, Paulum ac Lucianum eodem oppido ortos, et ejusdem urbis sacerdotes, tisdem quoque vixisse temporibus. Hujus verbi vim non intellexerunt interpretes. Quos secutus Baronius ad annum 318, scribit Lucianum a tribus episcopis sibi continue succedentibus, Ecclesia ejectum fuisse. Atqui non hoc dicit Alexander, sed tantum ait Lucianum schisma fecisse in Antiochensi Ecclesia, et sub tribus episcopis continue sibi succedentibus collectas seorsum celebrasse. Id enim significat ltaque Epiplamus Scholasticus non male bunc locum interpretatus est hoc modo: Cui succedens Lucianus, extra synagogas mansit trium episcoporum plurimo lempore. Basilius in epistola prima ad Amphilochium usurpat eodem sensu: ubi distinguit inter hæresim et schisma et Hapasuvaywyhy autem ait esse illegitimos conventus, qui fiunt ab immorigeris presbyteris vel episcopis et laicis. Verbi gratia si quis criminis convictus et a ministerio sacro suspensus, judicio non pareat, sed ministerium suum obire velit, et populum colligat. Inter napaovvaywyhy autem et schisma parum distat. Porro causa schismatis Luciano fuit doctrina Pauli Samosatensis quam defendebat, ut docet Alexander. Cujus gratia diu separavit se a tribus episcopis, Domno, Tymæo ac Cyrillo. Tandem vero ad unitatem Ecclesiæ reversus est, ut ex Alexandro colligitur. Neque enim eum usque ad exitum vitæ in schismate mansisse Alexander scribit, sed tantum longo tempore separatum fuisse. Intelligit Eusebium Cæsareæ Palæstinæ episcopum, Theodotum Laodicea et Paulinum Tyri. Hos enim anathemate damnatos fuisse ab Alexandro Alexandriæ episcopo testatur Arius in epistola ad Ensebruin Nicomediensem episcopum, quæ refertur infra. Porro ex hoc loco colligitur, epistolam hanc scriptam esse ab Alexandro ante epistolam ad omnes Ecclesias, priusquam Eusebius Nicomediensis patrocinium Arii suscepisset. Nam si posteriore loco scripta esset hæc epistola. nunquam profecto Alexander mentionem Eusebii Nicomediensis ſacere omisisset. In codice Leonis Allatii et in editione Basiliensi legitur ávaxɛlow. Quomodo etiam scribitur apud Nicephorum. Duas naturas dicit Alexander, non simpliciter et absolute duas, sed personaliter duas, eo quod in duabus personis exsistat una natura. Quare idem est quod persona. PAG. 16. "Or polov év Fulɲoiç. Rectius in manuscripto codice Henrici Savilii et in editione Basiliensi scriptum est, wv sporov, id est, quibus similia in Psalmis canunt sanctissimi Patres. Epiphanius tamen Scholasticus vulgatam scripturam confirmat. Camerarius quoque, licet Basiliensem editionem secutus sit, by tamen legit, et ad Patrem retulit. Christophorsonus vero ad Filium referre maluit. Sic enim vertit, Filium porro Patri similem, in Psalmis prouuntiatum memorant sanctissimi viri, etc. Tɩā tōr Пlatépa. Epiphanius Scholasticus quædam hic addit quæ non leguntur in Græco. Sic enim habet: Quapropter et qui honorat Patrem. honorat et Filium: et qui honorat Filium, honeral et Patrem, et recte. Quam lectionem confirmant sequentia. Itaque error videtur librariorum, qui hanc pericopen omiserunt decepti vocum similitudine. Lego μelayxolixois, quemadmodum edidit Jacobus Sirmundus. Cujus tamen factum probare non possum, in eo quod lectionem nullius scripti codicis auctoritate firmatam in textum admittere non dubitavit: quam ad latus editionis suæ rejicere, ant in adnotationibus referre potius conveniebat. Apud Nicephorum in lib. vur; cap. 7, legitur omissa voce 'Axooxipwσartoç. In manuscripto codice Henrici Savilii scriptum est Epiphanius Scholasticus legisse videtur sic enim vertit: Sapientia Satanæ in animas eorum nequissimas vehementer_insiliens. Codex Leonis Allatii habet œɛv. Atque ita prorsus legit Epiphanius Scholasticus, ut ex interpretatione ejus apparet. Sic enim vertit Non comministrorum concors reverentia ds Christo ferocitatem evrum mansuefecit. Correxi ex editione Jacobi Sirmundi. In Saviliano codice et in editione Basiliensi scriptumn est quod magis placet: est enim in præterito. ‘Araɩdevry vin. Sic vocat dialecticas argumensationes quibus utebatur Arius adversus Christi divinitatem. In codice tamen Allatii pro un legitur ¿lax, id est latratu, quod non probo, PAG. nigne intelligendum est, quod hoc loco ait Alexander, naturam unigenitam mediam esse inter Patrem ingenitum et creaturas. Ubi naturam sumit pro persona. Intelligit enim paulo ante locutus est Alexander. Mediam autem vocat naturam unigenitam, non quod Unigenitus inferior sit Patre, sed quod per illum omnia facit Pater, ut ait Joannes evangelista. Unde, &'oð, proprie tribuitur Filio, quemadmodum notat Basilins in libro de Spiritu sancio. Malimn scribere quemadmodum legisse videtur Epiphanius.

IN THEODOR. HIST. ECCLES. LIB. I. Vertit euf Omni creatæ naturæ imperscrulabili, etc. In codice Allatii et in editione Basiliensi deest particula te. Vulgatam tamen scripturam confirmat Epiphanius Scholasticus. drtur rap slrai thr einóra. In codice Saviliano et in editione Basiliensi verbum interseritur boc modo, Atque ita legisse videtur Epiphanius Scholasticus. Sic enim vertit: Et omnino imaginem convenit esse plenam eorum, per que non desit aliquid ab æqualitate ejus cujus imago est. Sed et Christophorsonus camidein scripturam in libris suis repererat, nisi quod delv in illis exemplaribus legebatur, melius fortasse. Refertur enim ad vocem dílov, quæ sequitur Quod si del legere malimus, tum scribendum erit ôŋdoūtal, ut legitur in codice Leonis Allatii, PAG. 18. Tu népovę avroic propioferta. In manuscriptis codicibus Allatiano et Saviliano et in editione Basiliensi scriptum est yvwo@evra. Videtur antem alludere Alexander ad locum Pauli apostoli in Epistola prima ad Cor., Ex parte cognoscimus et ex parte prophetamus. Ita certe hunc locum exposuit Epiphanius Scholasticus. In iisdem exem plaribus Allatii ac Savilii, et in editione Basiliensi scriptum est etc. Atque ita legit Epiphanius" Scholasticus, ot ex interpretatione ejus apparet. Sic enim vertit. Igitur eral, et semper, et ante sæcula, quodcunque sil, Non tamen est id quod ingenitum. Pene omiseram mouere lectorem, in codice Leonis Allatii scriplum esse rectius procul dubio. Alioqui nisi ita legeris, addendus erit articulus hoc modo 8 In codice Leonis allalii scriptum est µóvy. Sed reliqui codices vulgataın scripturam tuentur. Tò xairloar. In codice Leonis Allatii scriptum est xɩvrov quam scripturam lieet reliqui codices refulent, haud tamen spernendam puto. In manuscriptο codice Savilii et in editione Basiliensi scriptum est Magis pla cet scriptura quam in codice Allatiano et in Basiliensi editione reperi, Confirmat hanc lectionem Epiphanius Scholasticus qui sic vertit, securos nos faciente patre familias ejus, etc. Intelligit Arim et Achillam et reliquos eorum socios ac fautores. Hos enim paulo supra nominavit ita scrileus, Quibus verbis Alexander non solum presbyteros ac diaconos Alexandrina Ecclesiæ notat qui Ario favebant, sed et episcopos illos tres provinciæ Syriæ intelligit qui Arii opinionem defendebant: de quibus supra locutus est. Non sine causa igitur Eusebius Cæsariensis episcopus et Paulinus Tyri, et Theodotus Laodicenus, anathematizatos se esse ab Alexandro querebantur, ut scribit Arius in epistola ad Eusebium Nicomediensem quam refert Theodoretus. Hoc enim loco, licet suppresso eorum nomine, anathematizantur ab Alexandro. De Eusebio autem Nicomediense nihil dicit Alexander in hac epistola synodica ad Alexandrum C. P., nec Arius inter episcopos qui anathematizati - fuerant ab Alexandro, Eusebium Nicomediensem nominat non omissurus utique, si ab Alexandro id factum fuisset. Ex quo intelligi datur, epistolam hanc synodicam scriptam esse ab Alexandro Alexandriæ episcopo ante epistolam illam Alexandri ad omnes Ecclesias, quam referunt Socrates ac Sozomenus. In bac enim posteriore Eusebius Nicomediensis depotatur ab Alexandro ut patronus et signifer Aria1530 norum. Unde apparet epistolam istam posteriore loco scriptam esse, cum Eusebius Nicomediensis patrocinium Ariani dogniatis palam suscepisset. Sed et aliunde probari potest, epistolam hanc quam ad omnes omnium Ecclesiarum episcopos scripsit Alexander, scriptam esse post epistolam illam ad Alexandrum CP. Nam in epistola ad Alexandrum CP. decem tantum nominantur presbyteri ac diaconi anathematizati. In epistola vero Alexandri ad omnes oninium Ecclesiarum episcopos duodecim recensentur clerici anathemate perculsi; ac præterea duo episcopi, Secundus ac Theonas. Nempe post priorem illam synodicam, cum Carponas et Caius clerici Alexandriæ, et Secundus ac Theonas episcopi, sese Ario adjunxissent, id circa eorum nomina ascripta sunt in posteriore illa synodica quam refert Socrates ac Sozomenus. Duas igitur synodos vario tempore adversus Arium et socios collegit Alexander. In priore decem duntaxat damnati sunt clerici Alexandrini, et notati tres episcopi Syriæ. Epistola quoque synodica ab Alexandro seripta est ad Alexandrum episcopum Byzantii. In secunda synodo, in qua centum fere episcopi Ægypti selerunt, damnati sunt duodecim clerici Alexandrini, að duo præterea episcopi, Secundus ac Theonas: et notatus est Eusebius Nicomediensis episcopus. Scripta est denique synodica ad omnes ubique terrarum collegas. Quonam autem anno scripła sit utraque synodica, obscurum est. Baronius quidem anno Christi 518 utramque scriptam esse existimat. Sic enim ratiocinatur. Scriptæ sunt eplstolæ istæ ab Alexandro, priusquam Constantinus 'epistolam illam scripsisset ad Alexandram et Arium. Atqui epistola illa Constantini scripta est an. 318, cum Constantinus victo Licinio Nicomediam ingressus esset, ut ipse testatur Baronios cap. 69. Sed facilis est responsio. Victus enim est Licinius anno Christi 324, ut ex Fastis Idatii et Chronico Alexandrino aliisque scriptoribus constat: qui si Baronii ætate editi fuissent, nunquam ille tot errores admisisset in rebus Licinii commemorandis. Toσoutor л' avroïç. Emendavi ex codice Leonis Allatii et ex Nicephoro Quo modo etiam edidit Jacobus Sirmandus. PAG. 20. Quisnam sie hic tomus seu libellus, cui plures episco. pos jam subscripsisse ait Alexander, obscurum est. Baronius ad annum Christi 318 scribit esse libellum fidei ab Alexandro conscriptum. Quod ex Christophorsoni versione videtur bausisse. Sic enim Chistophorsonus hunc locum interpretatur Qui libello adversus eos edito subscripserunt. Ego vero per hanc vocem tóμw, hanc ipsant epistolam intelligi existimo, quami Alexander ad alios etiam episcopos miserat. Est enim hæc epistola encyclica, _ut recte notat Baronius. In codice Leonis Allatii et apud Nicephorum legitur Αιqu ita etiam legit Epiphanius Scholasticus, ut ex versione ejus apparet. Particula alieno loco posita est, et in suum locum sic restituenda etc. Apud Nicephorum legitur map' huwv, quod rectius mihi videtur. rectius in codice Leonis Allalii scriptum inveni quam scripturam confirmat Epiphanius Scholasticus. Scripsit etiam Alexander ad Silvestrum episcopum urbis Romæ epistolam ejusdem argumenti, ut docet Liberius papa in epistola ad Constantium, his verbis: Manent litteræ Alexandri episcopi olim ad Silvestrum sanctæ memoria destinatæ, quibus significat, ante ordinationem Atha

H. VALESII NOTÆ uasii, undecim tam presbyteros quam etiam diaconos, quod Arii hæresim sequerentur, se Ecclesia ejecisse, elc. In caput V. PAG. Emendavi ut legitur in codice Allatii, et apud Nicephorum, et in editione Jacobi Sirmundi. Ita quoque legit Epiphanius Scholasticus, ut ex versione ejus apparet. Hic etiam locus ex codice Leonis Allatii restitutus est, in quo legitur astysvvhs, quomodo etiam edidit Jacobus Sirmundus. In Nicephoro autem scribitur deryavns per simplex v, quemadmodum legitur etiam apud Epiphanium in hæresi Arianorum. Hæc ita intelligenda sunt, non quasi Eusebius Cæsariensis, Paulinus ac Theodotus et reliqui, nominatim anathemate percussi fuerint ab Alexandro: sed quoniam Arius cum sociis et fautoribus erroris ipsius ab Alexandro anathematizati fuerant, Eusebius, Paulinus ac Theodotus qui Arii opinionem tuebantur, eadem sententia percussi esse videbantur, ut superius observavi in notis ad epistolam Alexandri. Idem quoque sentit Baronius ad annum Christi 318, cap. 50. Kal Ellarlxov. Erat hic episcopus Tripoleos, nt mox testatur Theodoretus. Qui postea jussu imperatoris Constantini, fraude atque insidiis Arianorum pulsus est episcopatu, suffecto in ejus locum Theodosio quodam, ut scribit Athanasius in epistola ad solitarios haud procul ab initio. Tŵr zòr Yior Asróvtwr. Prior articulus deest In codice Allatii et apud Epiphanium ac Nicephorum: quos in editione sua sequitur Jacobus Sirmundus, rece, meo quidem judicio. Sequitur enim ol µèv, etc., ubi solecismum notabunt studiosi. Dicendum enim erat In manuscripto codice Henrici Savilii et in editione Basiliensi scriptum inveni ¿πano, quomodo etiam legitur in Epiphanio ac Nicephoro. Pilorórior. Is est de quo Theodoretus supra locutus est in cap. 3 hujus libri. Huic egregium orthodoxæ fidei testimonium perhibet Athanasius in oratione prima contra Arianos: Philogenes vocatur a Nicephoro patriarcha in Chronographie. In caput VI. Pag. 2. H vxèp dînßovç ldrov. In coaice Lennis Allatii et apud Nicephorum legitur enough ontp etc. Paulo post ubi legitur codex Allatii addit adver bium monots, quam scripturam confirmat Epiphanius Scholasticus. 'All' àñò tñç pans. Codex Allatii et Nicephorus una voce auctiores sunt, hoc modo, the dɣlas papne. Quam quidem scripturam agnoscit etiam Epiphanius Scholasticus. Mallem scribere Yento per simplex v. lloc enim magis convenit dogmati Arianorum qui Filium Dei factum et creatum esse dicebant. Certe ita legitur apud Nicephorum, tametsi interpres Nicephori verterit genitum, quasi legisset In caput VII. PAG. Sumpsit hæc Theodoretus ex Eusebii libro 111 De vita Constantini, cap. 10, ad quein locum vide si placet que a:lnotavi. Neque enim hic repetere decrevi ea quæ illic satis prolixe adnotata sunt. Prima vox deest in codice Leonis Allatii, nec videtur admodum esse necessaria. Vide quæ notavi ad cap. 11, lib. m11, De vita imp. Constantiui. ❤idoróvios ráp. Notandum est quod. ait Theodoretus, Eustathium in episcopatu urbis Antiochenas proximum successorem fuisse Philogonii. Hieronymus tamen in Chronico inter Philogonium et Eustathium, Paulinum quemdam interjicit. De quo videt, si placet, quæ observavi ad lib. v Sozomeni, ubi agit de Sardicensi concilio. Cum Hieronymo consentit Nicephorus patriarcha in Indiculo episcoporum Antiochiæ, ubi post Philogenein, Paulum nominat, ac deinde Eustathium. Huelvaro. Post hanc vocem in Allatiano codice' hæc adduntur, ἐπίxany applov. Eadem verba in suo codice legerat Epiphanius Scholasticus, ut ex versione ejus apparet in lib. 11 Historiæ tripartita, cap. 5. Vide quæ notavi ad lib. 111 Eusebii De vita Constantini, caput 11. Mox ubi legitur mausaµévou &è toutou, idem codex Allatii habet perinde ac Epiphanius legit. PAG. Magis placet Mapuapiens, ut legitur in codice Leonis Allati. Primo quia hic Theonas a cunctis scriptoribus TOcatur episcopus Marmaricæ. Deinde quia Mapμeplene dici non potest incola regionis Marmarica Mapuapixeùs potius dici deberet. Gerte Epiphanius Scholasticus Theonam hunc Marmaricenum vocat, Videtur anteın Marmarica regio, quæ et Libya proprie dicebatur, unum tantuin episcopum babuisse, eo quod vici duntaxat et portus in eo tractu essent, quemadmodum ex Ptolemæo colligitur. Пlorawę didaoxallar. Intelligit formmam fidei quam Eusebius Cæsariensis primum synodo proposuerat, ut ipse scribit in epistola ad Cæsarienses quam referunt Socrates ac Theodoretus. Idque conArmat Eustathius Antiochenus in oratione quam scripsit in eum locum Proverbiorum: Dominus creavit me, etc. Cujns verba referuntur a Theodoreto in sequenti capite. In caput VIII. Αb iis verbis incipit locus Eustathii ex homilia in illud, Dominus creavit me, etc. Itaque ab iisdem verbis inchoandum est Christephorsonus, eumque secutus Sirmundus, hunc locum ita verterunt: Eusebii blasphemias ex ejus litteris perspicue deprehensa est. Joachimas autem Camerarius ita interpretatus est: Libellus proferebatur Eusebianæ blasphemiæ. Quæ quidem interpretatio superiori illi longe anteponenda est. Nain et verbis Eustathii melius respondet, et ipsins Theodoreti auctoritate firmatur. Scribit enim Theodoretus in superiori capite, Arianæ factionis episcopos formulam fidei a se compositam obtulisse concilio, quæ ab omnibus uno consensu repudiata est. Ad quem locum observavi, formulam illam intelligi, quam Eusebius Pamphili in epistola ad Cæsarienses proposuisse se dicit. Hæc est igitur quam Eustathius hoc loco vocat Nam et pro formula dei sæpissime sumitur, ut in libro iv Sozomeni legere memini. Sic Eustathing paulo post dicit, de formula Nicænæ fidei loquens. Porro Eusebium hoc loco Cæsariensem intelligit, non autem Nicomediensēm, ut colligo ex Socrate. Hic enim in libro primo Пlistoriæ ecclesiasticæ, cap. 23, ait Eustathium Aatiochenum in suis libris graviter perstrinxisse Eusebium Pamphilum, otpote qui fidem in concilio Nicæno stabilitam depravaret. PAG. 27. 'EEoorpaxiσAɛier. Interpretes hoc verbum de exsilio acceperunt, cujus metu Arianæ factionis episcopi, Arii blasphemiam anathematizarint, et fidei Nicenæ subscripserint. Potest tamen hoc verbum simpliciter intelligi de excommunicatione, quemadmodum sumpsisse videtur Epiphanins Scholasticus. Sic enim vertit: Ariani autem me

IN THEODOR. HIST. tuentes ne congregato in idem tanto concilio pelleren tur. Construxit igitur Eustathii verba in hunc modum, quod certe non displicet. Reliqui tamen interpretes verba illa tñc ita acceperunt, quasi in ablativo absoluto posita essent. Pessime bunc locum verterunt Christophorsonus ac Sirmundus hoc modo: Verum ubi episcopatus huc illucque.circumcursando adepti sunt. Longe rectius Langus et Camerarius. Nam Camerarius quidem ita vertit Et præsidentiæ quidem suæ loca, plurimos assiduiLate summa prehensantes, retinuere; Langus vero adhuc clarius interpretatus est hoc modo: Et episcopatibus suis per ambitionem et circumcursationem maximam retentis, etc., optime. Etenim Eusebius Nicomediensis episcopus et reliqui Arianæ factionis antistites, cum formulam fidei suæ in synodo Nicæna explosam vidissent, seque tanquam Arianæ blasphemiæ fautores deprehensos esse, veriti ne utpote hæretici episcopatibus suis exuerentur, Constantinum principem obsecrarunt, opem ejus ac suffragium implorantes ne gradu suo dejicerentur. Testatur hoc Constantinus ipse in epistola ad Nicomedienses, quam paulo infra retulit Theodoretus. Non potest afferri illustrior locus ad expositionem verborum Eustathii. Idem enim dicunt Eustathius ct Constantinus. PAG. 28. Alnorov Adyov tov Пarpoç. Magis placet lectio quam reperi in codice Leonis Allatii Nam ex eo quod Filius Verbum est Patris, non sequitur ipsum esse ex Patris substantia. Ex eo vero quod fetus est Patris, conficitur ex Patris substantia ortum esse. Postrema vox deest in codice Leonis Allatii et in editione Basiliensi, nec habetur apud Nicephorum, nec in vulgatis editionibus Athanasii. Epiphanius tamen Scholasticus eam agnoscit. In codice Leonis Allatii scriptum est, vapıç. Atque ita legitur apud Nicephorum. In edi. tione autem Basiliensi legitur, xal 10 μe rāsa, quoinodo etiam præferunt vulgatæ editiones Athanasii. Ita quoque legit Epiphanius Scholasticus ut ex versione ejus apparet. Hæc verba desint in codice Leonis Allatii et apud Epiphanium Scholasticum. Habentur tamen in reliquis exemplaribus. Dem lenda est vox & quæ priore loco posita est. Certe nec in codice Allatii, nec in editione Basiliensi habetur. In vulgatis quoque editionibus Athanasii ac Nicephori non legitur. Proinde miror Jacobum Sirmundum eam in editione sua retinuisse. PAG. Pessime bunc locum verterunt Christophorsonus et Sirmundus, qui dictiones pie excogitatas interpretantur. Atqui Nicæni Patres nullas voces excogitarunt, sed usi sunt vocibus quæ aut in sacra Scriptura legebantur, aut ab antiquis doctoribus fuerant usurpatæ. Verum si manuscriptos codices consuluissent, veram hujus loci scripturam deprehendissent. Certe in codice Allatii el in editione Basiliensi legitur, voouµévwv. Ita quoque legitur in vulgatis editionibus Athanasii ac Nicephori. Sed et Epiphanius Scholasticus ita legerat. Sic enim vertit: Propierea ex non scriptis sermonibus, pie tamen intellectis damnati sung. Intelligit autem Athanasius vocem ducovatov quæ in sacris quidem Scripturis non exstat, ab antiquis tamen scriptoribus fuerat usurpata, ut docet Eusebius in epistola ad Cæsarienses. Intelligit Dionysium episcopum urbis Romæ, et alterum Dionysium episcopum Alexandriæ; qui in libris suis damnarunt eos qui Filium Dei opus et creaturam esse ECCL. LIB. I. dicerent, ut testatur Athanasius in libro De sententia Dionysii contra Arianos. Porro ab exordio episcopatus Dionysii Romani usque ad pontificatum Damasi, quo tempore Athanasius epistolam istanı ad Afros scripsit, anni sunt centum et quod excurrit. Nam Dionysius sedere cœpit anno Christi 261. Epistola autein ad Afros scripta est anno Christi 369 aut paulo ante, ut censet Baronius. Itaque hoc loco scribendum puto Oi ǹzidoarto. In codice Leonis Allatii et in vulgalis editionibus Athanasii et Nicephori deest articulus postpositivus. Quam lectionem si admiserimus, expugendum erit ay quod præcedit. Certe verbum istad non habetur apud Athanasium et Nicephorum nec Epiphanius Scholasticus illud agnoscit, ut ex ejus interpretatione colligitur. Magis placet scriptura codicis Allatiani, in quo ita legitur hic locus, Expays Certe Epiphanius Scholasticus in suo codice ita scriptum invenerat. Sic enim vertit Scripsit autem et civibus suis, etc. In caput IX. Zdinc rexluxla. In optima editione Basiliensi scriptum inveni veninda, rectius, ni fallor. Rectius in ms. codice Henrici Savilii legitur 'AleĘávôpov. Atque ita scriptum exhibet editio Basiliensis. PAG. 31. In codice Saviliano et in editione Basiliensi legitur Xespotovsiv, ita quoque scribitur apud Gelasium Cyzicenum, qui tamen alteram quoque scripturam retinuit, sed et Epiphanius Scholasticus legisse videtur Xs:potoVETV sic enim vertit: Nullam vero omnimodis habere potestatem, neque eligendi, neque ordinandi. Ιu adnotationibus meis ad librum primum Socratis, cap. 9, hunc locum exposui de ordinatione episcopali. Exstitit postea vir doctus, qui in notis ad vitam B. Athanasii quam Gallico sermone scripsit, observavit Xespotovlay hoc loco non pro ordinatione, sed pro simplici benedictione accipiendam esse. Ait enim tam Orientalem, quam Occidentalem Ecclesiam reordinationes nunquam probasse: idque pluribus testimoniis allatis astruere. conatur. Memini quoue ab erudito quodam theologo id mihi quondam suggestum fuisse. Verum lianc eorum expositionem multis de causis probare non possum. Primum qui xɛɩpotovía nil aliud significat quam ordinationem. Deinde potixwripq, satis ostendit ordinationis sacramentum hic intelligi. Neque enim simplex benedictio recte mystica diceretur. Comparant quippe sancti Patres ordinationem episcoporum quæ facta erat a Meletio, cum ordinatione legitima quam fleri jubent ab Alexandro. Et hane longe sacratiorem esse dicunt ordinatione illa quæ presumpta fuerat a Meletio. Postremo falsum est quod asserunt viri doctissimi, Ecclesiam illis temporibus non probasse reordinationes episcoporum ac presbyterorum. Certe Marcellinus presbyter in libello precum quem obtulit Theodosio imperatori, diserte testatur Theodorum catholicum episcopum urbis Oxyrinchi reordinasse presbyteros partis Meletii. Sic enim scribit pag. 83: Sane hinc vult se catholicum videri, quod et ipse quosdam nunc presbyteros seu diaconos Apollonii facit suasu quodam laicos, et eos iterum ordinat, ut rideatur turpissimæ istius ordinationis vicem referre quam passus est. Theodorus igitur catholicus cum Meletia:08 presbyteros iterum ordinavit, in eo secutus videtur decretum synodi Nicænæ. Adde quod Nicæni Patres in canone sexto diserte definiunt, eos qui citra consensum Metropolitani ordinati fuerint episcopi, episcopos habendos non esse. Cum igitur episcopi partis Meletii absque consensu Alexandri qui mee tropolitanus erat lotius Ægypti, ordinati fuisseni,

H. VALESII NOTÆ necesse fuit Patribus Nicænis ut eos denuo ordinari ab Alexandro decernerent, si quidem ipsos episcopatum suum retinere cupiebant. Tres postremas voces delevimus, quas Genevenses typographi ex Socratis Historia temere suppleverant. Desunt enim in nostris codicibus tam iss. quam editis. PAG. 33. In manuscripto codice Savilii, et in editione Basiliensi scriptum inveni ut referatur ad otŕpata. Vulgata tamen lectio ferri potest, si referatur ad vocein In caput X. In codice Allatii exaratum est Statimque legitur Távtwv, etc. Quomodo etiam legitur in editione Basiliensi. Apud Eusebium vero in lib. 11 De vila Constantini, cap. Particula deest in codice Leonis Allatii, et apud Eusebium et Nicephorum: non videtur admodum necessaria, PAG. 33. In colice Leonis Allatii scribitur una voce mateópy). Paulo post, ubi legitur in manuscripto codice Savilii et in editione Basiliensi scriptum inveni “Hr èr naipŵ tñç. Hune locum correxi ex codice Leonis Allalii, in quo ita legitur hv ¿x rpwens toù rábovę hµépaz, etc. quemadmodum etiam legitur in Socrate atque Nicephoro. In editione Basiliensi legitur rectius procul du bio. Sic enim habent Eusebius et Socrates. Nicephorus vero hunc locum interpolavit. In manuscripto codice Henrici Savilii legitur etiam legitur apud Eusebium. PAG. 34. Sic etiam legitur in editione Basiliensi. Codex tamen Allatii scriptum habet dµolótyti. Quam scripturam confirmant Eusebius, Socrates ac Nicephorus. Mox post verbum addidi ex codice Leohis Allatii et ex editione Basiliensi, quibus suffragatur Eusebius. In Socrate tamen ac Nicephoro duæ voces adduntur hoc modo, xotywvɛiv † Soxɛiv, quod eamdem vim habet. In codice Leonis Allalii et apud Eusebium in libro i De vita Constantiui legitur In codice Allalii et apud Socfatem, legitur oùðè µíz Estal, elc. 'In caput XI. PAG. raç. Præfectos prætorio intelligit, qui multas simul provincias administrabant. Hi enim curan gerebant annonæ, tam civicæ, quam militaris ac palatine: quippe qui per officiales suos tributa exigerent, quæ in speciebus solvebantur; non autem in auro atque argento, uti discimus ex Codice Theodosiano. Hæc idcirco annotavi, ne quis provinciaram præsides hic intelligeret. Male Camerarius eumque secutus Sirmundus hunc locum verterunt boc modo: Quod tunc fame grassante, vectigalia essent imminuta. Nam Theodoretus hoc loco loquitur de annona quam Constantinus imperator Ecclesiis donavit. Hæc autem non pertinet ad vectigalia, sed ad tributariam functionem, ut videre est in titulo Codicis Theodosiani de annona et tributis, Elayopà idem est quod tributaria functio atque illatio. Vectigalia vero proprie sunt portoria, et quæ a Græcis dicuntur téàn. 30. In manuscripto codice Henrici Savilii legitur lauбávovtec, quod magis placet. Porro huic narrationi Theodoreti, similis est illa quam habet Ruſinus in lib. x Historiæ ecclesiasticæ, cap. 2. Differt tamen in eo quod Rufinus quidem ait episcopus variis de causis inter se jurgantes, libellos criminationum adversus collegas Constantino obtulisse. Theodoretus vero libellos illos porrectos fuisse dicit a laicis, qui episcopos variis de causis accusabant. Deinde elogium Constantini libellos sibi oblatos comburentis, diversum est in Rufino ac Theodoreto. Hic quoque scriptum habent codex Savilii et Basiliensis editio. In caput XII. manuscripto codice Henrici Savilii et in editione Basiliensi legitur PAG. Apud Socratem in lib. ↑ Historiæ ecclesiasticæ, cap. 8, legitur ŏTWE sipntas aurolç, etc, quod magis probo. Paulo post, ubi legitur corrigendum est ex Socrate PAG. In manuscriptο codice Savilii et in editione Basiliensi legitur et paulo post pro idem codex Savilii scriptum habet napaitoúµɛvoi, at legitur apud Socratem. Codex Henrici Savilii et Basiliensis editio scriptum habent avvisen, quod magis placet. Respondet enim verbo quod supra positum est Malim scribere γεved per simplex v, quemadmodnın legisse videtur Epiphanius scholasticus. Sic enim vertit hæc Eusebii verba, eo quod nullam æqualitatem ad creaturas faclas Dei Filius habeat, etc. In editione Basiliensi legitur póvwv st Twp Hatpl, etc., quod non displicet. Certe ita legitur apud Nicephorum in lib, vm, cap. 22. PAG. 40. pir reprɛia rerrnoñrau. In bis Constantini sive Eusebii verbis error est manifestus. Neque enim verbum fuit in Patre potentia, prius quam actu gigneretur ex Patre. Primum enim actus et potentia non distinguuntur in Deo. Deinde ex eo sequeretur Verbum now fuisse ab æterno. Nam et reliqua creaturæ antequam actu crearen tur, potentia erant in Deo. Nec tamen idcirco æternæ esse dicuntur. Porro observandum est totam hanc pericopeu non baberi apud Socratenr, nec in Epiphanio scholastico. Certe Socrates consulto eani prætermisisse mihi videtur, eo quod hæretiCum sensum contineret. In Nicephoro decst particula xal, recte, meo quidem judicio. ❤arspà xaðiσtártaç. În editione Basiliensi scribitur xabotwvres, quemadmodum legitur etiam apud Socratemn. Hic locus longe aliter legitur apud Socratem, hoc scilicet modo. ¿pávy vtpéxɛly toï;, elc., quod ut brevius, jta videtur et rectius. In caput XIII. Locus Eusebii quem hic afert Theodoretus, exstat in lib. 111 De vita Constantini, cap. 13. Porro Theodoretus in hoc capite emendal errorem Socratis atque Sozomeni: modeste tamen, suppresso utriusque nomine. Socrates enim ac Sozomenus scribunt, quinque aut sex episcopos formulæ fidei in synodo Nicæna conscriptæ noluisse subscribere; et ob eam causam damnatos fuisse. Contra Theodoretus ail omnes episcopos qui Nicæam convenerant, in eamdem fidem consensiser, exceptis duobus, Secundo scilicet ac Theona. Idque demonstrat primum ex Eusebio in epistola ad Cæsarienses: deinde ex codern Eusebio in lib. 1 De vita Constantini.

IN THEODOR. HIST. ECCL. LIB. I. Pag. 41. F'Avxspöç viç fr. Ita etiam legitur apud Eusebium. In ms, tamen codice Henrici Savilii et in oditione Basiliensi scribitur pro iidem codices habent In caput XIV. PAG. 42. Μortem Arii non recte hoc loco refert Theodoretus. Din siquidem post Nicænam synodum ea mors contigit. Sed neque verum est quod hic ait Theodoretus. Arium post synodum Nicænam diutissime moratum esse Alexandriæ. Quoniodo enim diu illic morari potuit post concilium Nicænum, cum vixdum finito concițio missus sit in exsilium ab imperatore Constantino, nec posteaquam ab exsilio revocatus est. Athanasius eum unquam in Ecclesiam recipere voluerit, u. ipse docet in Apologetice secundo adversus Arianos. Scio quidem Rufinum in. cap. 12 lib. x Historice, et Socratem atque Sozomenum scribere, Arium post exsilium Alexandriamrediisse. Sed cum Athanasius id nuspiam dicat, imo vero diserte affirmet se Eusebii Nicomediensis et imperatoris Constantini litteris id minaciter præcipientibus, constant ssime restitisse, Athanasii testimonio malim credere. Hæc epistola Athanasii in vulgatis editionibus inscribitur xpd; Pag. 44. Maðsir didaoxallar. In manuscriptis codicibus Allatii et Savilii legitur petapabɛiv, quod magis placet. Uutur ea voce non semel Theodorelus. In caput XV. In codice Leonis Allatii et apud Nicephorum in libro vin, cap. 27, pro_Xpiστοῦ legitur quod magis probo. Apud Eusebium vero in lib. u De vita Constantini neutra voz habetur. Basiliensis editio habet Kattov adverbialiter, quod mihi non displicet. Paulo post, pro ExɩBETOS, in mss. codicibus Savilii el Allati et in editione Basiliensi, necnon apud Nicephorum scribitur In caput XVI. PAG. 46. 'Exzɛzoptūrai. Rectius in manuscripto codice Henrici Savilii scriptum est Codex autem Allatii label vat, quemadmodum edidit Jacobus Sirmundus. In caput XVII. PAG. In ma nuscripto codice Leonis Allatii scriptum est aú16;, rectius procul dubio. Apud Eusebium vero in lib. De vita Constantini, et in Nicephori lib. vii, cap. 28, legitur aútñç ovvólewç, etc., quæ Joannes Langus ita vertit: Quæ præstantissima et commodissima, operis ipsius forma summatim perspecta existimaveris esse, fac ad nos scribas. Vide quæ notavi ad lib. 1 Eusebii De vita Constantini. Neque enim necesse est hic repetere ea quæ illic adnotata sant. In 'capul XIX. Berto. Longe rectius in manuscripto codice Savilii et in editione Basiliensi scribitur hic locus hoc modo Xepol. Qua Joachimus Camerarius ita vertit: Ea enim de causa manus suas non subtraxere concordiæ fidei, quo induti ovium pelles, ut lupi grassari possent. At Sirmundus vulgatam lectionem secutus ja vertit: Quippe qui proptereu fidei confessiones manibus suis obsignarunt, etc. Quæ interpretatio nullatenus ferri potest. Neque enim obsignare idem est quod subscribere. Hoc igitur sibi vult Theo1538 doretus, Arianos illos non bona fide neque ex animo consensisse fidei Nicænæ: et manuùm quidem subscriptione eam approbasse; revera tamen aversatos esse. Idcirco enim ei subscripserant, ut hoc prætextu simpliciores postea deciperent. Porro emendationem nostram confirmat Epiphanius Scholasticus. Sic enim vertit: Hujus enim causa in confessione fidei etiam manibus consenserunt, etc. Alexandri episcopi Constantinopolitani obitum Socrates et Sozomenus in tempora imp. Constantii contulerunt. Verum Philostorgius, perinde ac Theodoretus noster, mortem Alexandri refert principatu Constantini Magni. De quo vide quæ notavi in lib. 11 Observationum ecclesiasticarum ad Socratem et Sozomienum. Et hac quidem in parte reprehendendus Honest Theodoretus, quippe qui alios habeat suffragatores. Sed quod subjicit, Eusebium Nicomediensem post obitum Alexandri statim in Constantinopolitanam sedem invasisse, id excusari non potest. Alexandro enim successit Paulus, quo per fraudem Eusebii pulso, episcopatum ejus invasit Eusebius, ut docet Athanasius auctor certissimus. Vox δεύTepov quid hic significet, non video. Binas enim litteras a Constantino ad Nicomedienses scriptas esse adversus Eusebium nuspiam legitur. Itaque Jacobus Sirmundus hanc vocem in editione sua expunxit. Quod quidem ejus consilium laudare non possum. Licet enim interpreti verbum aliquod in versione sua prætermittere, quod sensum conturbat. In ipso autem textu auctoris, nihil immutandum aut delendum est, absque auctoritate veterum exemplariumi; nam si hæc licentia semel concedatur, nullam editionem veterum scriptorum puram ac sinceram habituri sumus. Pro S.rmundo tamen facit Epiphanius Scholasticus, qui hanc vocem in versione sua perinde omisit. Ego vero libentius pro scripserim δεio niultos fore, qui cum finem hujus epistolæ Constantini legerint, priorem ejus partem quæ a Theodoreto prætermissa est, desiderent. Est enim hoc egregium antiquitatis monumentuin, ex quo multa discere possumus, quæ absque hac epistola procnt dubio ignoraremus. Monendus itaque est lector, hane Constantini epistolam integram haberi in Annalibus Baronii ad annum Christi 329, sed non suo loco. Seripta est enim hæc epistoła antequam Ensebius ac Theognius in exsilium mitterentur Missi sunt autem in exsilium tribus jam mensibus elapsis a synodo Nicæna, ut in lib. 1 sub finem, tradit Philostorgins, id est anno Christi 325, mense septembri. At Baronius hanc epistolam scriptam esse existimat_anno Christi 329, et anno sequente Eusebium ac Theognium ab exsilio revocatos. Verum id jam abunde refutavimus in adnotationibus ad lib. 1 Historia Socratis, ubi ostendimus Eusebium anno Christi 328 revocatum esse a Constantino, et anno Christí 329 concillum episcoporum Antiochiæ_congregasse adversus Eustathium Antiochenum. Est et alius error Baronii non omittendus. Reprehendit enim Theodoretum, quod hanc epistolam a_Constantino scriptam esse crediderit, postquam Eusebius Niconiediensis, mortuo Alexandro, Constantinopolitanam sedem occupasset. Atqui Theodoretus non id dicit: sed tantum ait Eusebium jampridem relicta Berylo cujus erat episcopus, ad Nicomediensern Ecclesiam transiliisse, et ex ista Nicomediensium sede postea dejectum esse, ut testatur Constantinus in epistola ad Nicomedienses. In caput XX. Quæret hic aliquis quæ sint ista mala dogmata quæ Nicomedienses docuerat Eusebius. Id vero discimus ex priore parte cpistolæ Constantini, quam hic apponam, sicut edita est- að

H. VALESII NOTE Baronio: Quid igitur intelligitis, dilecti fratres, nam vos ipsos accuse. Christiani sumus, et medio in affeclu dissentimus. Hæccine est nostra fides? Hæc sanclissimæ legis doctrina? Sed quæ causa est propter quam præsen:is mali exitium suscitatum est? O flagitium! o odium supra modum, omnis indignationis magnitudinem superans! Quæ istius latrocinii atrocitas exstitit, quæ Filium Dei abnegat ex individua Patris substantia processisse, Nonne ubique est Deus, cum cerleistum semper nobis adesse sentimus? Nonne per ejus virtutem omnium decoratio constat? Cum certe separatione, dissipatione careat. Num igitur vobis aliquid actum est? O dilecti fratres, considerate modo, deprecor, tormenia præsentis doloris. Confessores vos esse istius promittebatis, quem esse denegutis; in hoc vobis persuadente doctore in omnibus perdito. Sequuntur deinde ea quæ Theodoretus retulit. Ex iis autein quæ adduxi, manifeste apparet Constantinum objicere Eusebio Nicomediensi, quod adversus Nicænæ fidei decreta palam in Ecclesia docuerit, Filium Dei non esse ex Patris substautia, nec consubstantialem Patri. Quod si quis Græca verba prioris partis hujus epistolæ Constantini legere desiderat, habentur apud Gelasium Cyzicenum in fine lib. 111. Σvдuvarnç. Epiphanius vertit excultorem, quod non proba. Jacobus Sirmundus consortem interpre tatur, Christophorsonus vero administrum. Joachimus autem Camerarius sic transtulit: Nimirum Eusebius crudelitate tyrannica initiatus. Ego conscium malim interpretari, ovµµvotŋs proprie est iisdem sacris initiatus, quem Latini vocant consecraneuin. Duæ postremæ voces desunt in editione Basiliensi et in inanuscripto codice Henrici Savilii. Quas ta-. men necessarias esse nemo non videt. Certe Gelasius Cyzicenus et Epiphanius Scholasticus, et vetus interpres apud Baronium eas agnoscit. Delendæ potius sunt duæ voces quæ præcedunt tŵy dylwy, quæ sensum turbant, nec habentur im codice Leonis Allatii, nec apud Gelasiuni Cyzicenuin, nec in versione Epiphanii Scholastici. Cæterum valde probo, quod Epiphanius et velus ille interpres a Baronio relatus, apóspuya verterunt clienfem. Camerarius transfugam vertit pessime omnino, deceptus scilicet prava lectione codicis Basiliensis. Vetus interpres hunc locum ita vertit: Nihil enim de factis in me injuriis modo dicam, per quas cum maxime_adversarum partium festinaverunt concursiones. Epiphanius autem Scholasticus sic interpretatur: Per quas quando maxime adversarum partium insidiæ discurrebant, iste etiam oculos contra me habebat intentos. Ex iis apparet utrumque hoc loco legisse öte µáLista, non ött ut vulgo legitur. Ita quoque legit Joacbimus Camerarius, ut ex versione ejus apparet. Sic enim vertit: Nam de illius erga me contumeliis nuuc non loquar. Quibus cum sævirent maxime adversariorum concursiones, ipse oculos speculatores adversum me intendebat. Nec dubito quin hæc verissima sit scriptura hujus loci. Sic enim sequentia. cum antecedentibus egregie conveniunt. Sirmundus tamen et Christophorsanus vulgatam scripturam secutus ita vertit: Nihil enim de illatis in me injuriis nunc dicum, per quas maxime adversarum, partium concursus procurabantur. Alqui aparmaTEúsobat passivam non habet significationem. Presbyteros ac diaconos Eusebii intelligit, quos sub initium belli inter Constantinum et Licinium Eusebius ad Constantinum miserat, ut, sub legationis prætextu, Constantini consilia et apparatum bellicum explorarent, ut paulo post indicat Constantinus in hac epistola. Erat enim Eusebius sub ditione Licinii. Nec vero arguit euin Constantinus quod Licinii partibus adhæserat. Nam cum esset sub ditione Licinii, ut jam dixi, imperatori suo favere omnino debuit. Sed reprehendit, quod speculatores contra ipsum submisisset, ac propemodum militarem operam RSvasset Licinio. Quæ prorsus indigna sunt sacerdote. "O xal nálır Exp. In editione Basiliensi legitur Sed longe rectius in codice Leonis Allatii et apud Gelasium Cyzicenum scriptum est xal nálai èxpñv, etc., absque articulo, qui elegantius omittitur quam repetitur. Atque ita legil vetus interpres hujus epistolæ apud Baronium; sie enim vertit Et jam pridem oportebat a vestro pendere judicio. In codice Leonis Allatii et apud Gelasium Cyzicenum scriptum est detv. Sane deesse hoc loco vocabulum quod huic adjectivo respondeat, indicat interpretatio tum Epiphani Scholastici, tum interpretis innominati. Nam Epiphanius quidem ita vertit: Nisi prædictus Eusebius pessima consciorum suorum tuitione huc venisset. Innominatus autem interpres sie transtulit: Nisi prædictus Eusebius cum turbulenta magnitudine eorum qui eum sequebantur, huc pervenisset; et ordinis rectitudinem impudenter conturbasset. Quibus verbis significat Constantius Eusebium ad episcopatumn Nicomediensem pervenisse, non electione cleri ac populi, sicut ordo Ecclesiæ postulat, sed per vini ac potentiam eorum qni Eusebio favebant. Hortatur igitur Nicomedienses, ut jus suum recuperent, et exturbato Eu sebio impietatis doctore, alium eligant ortbodexum episcopum. Corrupta vos: pro quo substi tuendum videtur ovatatapayet. Atque ita plane legitur apud Gelasium Cyzicenum. Supra notavi, epistolam banc ad Nicomedienses a Constantino scriptam esse, nondum tribus mensibus elapsis a synodo Nicæna. Verum hic locus sententiam nostram videtar refeltere. Etenim Constantinus imp. Nicomedienses altoquens, in memoriam eis revocat synodum Nicænant, cui et ipse interfuerit. Id vero dici non potest de re adeo recenti, et ante tres menses gesta. Quare necesse est ut hæc epistola a Constantino scripta sit, anno ut minimum elapso post concilium Nicænum. Atque ita falsus fuerit Philostorgius, qui Eusebium in exsilium pulsum esse dicit post tres menses quam synodus Nicæna celebrata fuerat. PAG. 51. Baronius quidem hos Melitianos fuisse existimat, quos Constantinus post synodum Nicænam, cum tumultus Alexandriæ excitarent, Byzantium ad se evocaverat. Ego vero Arianos potius illos fuisse crediderim. Atque id plane testantur episcopi Ægypti in epistola synodica quam ad omnes Ecclesiæ catholicæ episcopos miserunt pro defensione Athanas:i. Verba eorum haec sunt The olxoupsvens odoxyµivas. Id est: Bene siquidem cognitum habelis, Amphionem Nicomedia, Chrestum vero Nicææ, in eorum locum ob impietatem et communionem quam cum Arianis a Nicœno concitio reprobatis habuerant, episcopos constitutos esse. Sed et verba quæ sequuntur in hac Constantini epistola, satis indicant id quod dixi, Alexandrinos illos Arianos fuisse, non Nelitianos. Sequitur enim savtaç. Quod Arianis quidem optime convenit: de Melitianis vero dici non potest; quippe qui schismatici tantum essent, non autem hæretici; et quo tempore hæc epistola scripta est, nondum Arianic sese adjunxissent. Hunc locum correxi ex mss. codicibus Alatii et Savilii, quibus etiam

IN THEODOR. HIST. ECCL. LIB. I. consentit Gelasius Cyzicenns et editio Basiliensis, in hunc modum Quam emendationem confirmat Epiphanius Scholasticus et anonymus interpres sic enim vertunt: Sed isti boni et optimi nimis episcopi, quos semel concilii veritas ad pœnitentiam reservabat Eusebium ac Theognium intelligit, qui cum ante Nicænam synodum et in ipsa synodo patrocinium Arii suscepissent, Patres synodi Nicænæ eos una cum Ario damnare primum voluerant. Postea tamen intercedente pro ipsis Constantino, cum Nicænæ fidei in speciem subscripsissent, synodus eis pepercerat, ad pœnitentiam eòs reservans, ut loquitur Constantinus. Porro dia hoc loco sinceritatem fidei significat, ¿podožiav: opponiturque fraudi ac simulationi Eusebii et Theognii. In edit. Bas. excusam est Optime modo utramque simul vocem retineamus. Jacobus Sire mundus hunc locum in editione sua aliter distinxit, modo pwμev. Et locum sic interpretatus est: Atque ita perfecisse sanctos et orthodoxos, hominumque amantes episcopos gaudemus. Verum hæc interpretatio ferri non potest. Expunxit enim Sirmundus verbum EXOVTEC, contra fidem atque auctoritatem omnium codicum. Sed longe facilius erat locum restituere absque ulla mutatione, hoc modo: Kal Stampáɛa. Atque ita legit anonymus interpres hujus epistolæ, jam toties a nobis laudatus. Sic enim vertit hunc locum: Nunc vestrum est, ad Deum fide illa respicere, qua semper et fuisse constat el esse decel: et sic peragere ut episcopus castos et orthodoxos et clementes habentes gaudeamus. In caput XXI. In codice Savilii præpositio additur hoc modo, xal tyre rapt, etc. Basiliensi autem editione ita legitur xal Oaµ quod magis placet. Erral autem hic Theodoretas, qui Eusebiuin Constantinopoleos episcopum fuisse putat, tunc cum Eustathium Antiochenum e sede sua exturbavit. Nam Eusebius in episcopatu Nicomediensi usque ad Constantini obitum perseveravit: quippe qui Constantinum, paulo ante mortem baptizavit Nicomedia, cum adhuc esset illius urbis episcopus, ut testatur Hieronymus in Chronico. Idem quoque probari potest ex Ammiano Marcellino, qui in lib. xxu scribit Julianum Nicomediæ educatum fuisse ab Eusebio episcopo ejusdem loci, quem genere longius contingebat. Atqui Julianus natus est anno Christi 331, ut notavi ad lib. xxx Marcellini. Quomodo ¡gitur educari potuit Nicomediæ ab Eusebio episcopo, si Eusebius jam ante hunc annum, relicto Nicomediae episcopatu, ad CP. sedem transierat. Omitto locumi Athanasii in epistola ad solitarios, ex quo manifeste convincitur Eusebium non Alexandro, sed Paulo successisse in episcopatu CP. In caput XXII. Pag. 53. Evldlior. Post Eustathium, Antiochensis episcopus factus est Paulinus, qui tunc episcopus erat Tyri, ut notavi ad lib. x Historiæ ecclesiastica Eusebii. Cui successit Eulalius, quemadmodum testatur Philostorgius apud Suidam voce Non possum assentiri Theodoreto, qui post moriem Eulalii Eusebium Cæsariensem ad episcopatum Autiochenæ urbis vocatum fuisse dicit. Nam Eusebius ipse in lib. in De vita Constantini aperte indicat, id statim post de1513 positionem Eustathii factum fuisse. Sed et Hitteræ imperatoris Constantini ibidem ab Eusebio relals, id ipsum non obscure indicant. Hieronymus tamen in Chronico Eusebium post Euphronium ponit, eum tamen Eusebius nunquam fuerit Antiochenus epiScopus. Пllaxerzió. Hujus episcopi nomen variis modis scribitur. Interdum enim Пáxico, alias ☀λdxɩtoç exaratur, ut notavi ad Historiam Socratis. Sed verum hujus nomen fuit ☀káxiàào;, ut scribie tur apud Eusebium in libris contra Marcellum, et apud Athanasium in Apologia. Ex quo discimus eum interfuisse concilio Tyri, quod factum est anno 335 natalis Dominici. Quare ante hune annum episcopus autiochensis factus fuerit necesse est. Quod quidem egregie convenit cum supputatione annorum quos Eulatio et Euphronio tribuit Theodoretus ac Philostorgius. Etenim Paulinus, qui primus Eustathio suffectus est, sex tantum mensibus eo munere est perfunctus, teste Philostorgio in lib. 1. Eulalium quoque brevi post electionem mortuum esse testatur Theodoretus. Euphronio autem annum et aliquot menses assignat. Ita tres illi episcopi trium circiter annorum spatio sedem illam administrarunt. Cum igitur Eustatius anno Christi 329 aut 330, exutus fuerit episcopatu, ut ad Eusebium demonstravi: Flaccillus circa annum Domini 333 ad episcopatum Antiochensem promotus videtur. Huic annos 12 episcopatus tribuit Nicephorus patriarcha, qui eum axélliov nominat et interfuisse scribit synodo Antiochenæ quæ in encæniis celebrata est anno Christi 342. quod testatur etiam Socrates in lib. 11, cap. 8. In caput XXV. P▲g. 57. Bsbalaıç dlxloi. Hunc locum supplevi ex codice Leonis Allatli, cui consentit codex Savilii et Basiliensis editio: nisi quod in istis legitur sed melior est scriptura codicis Allatiani, quam confirmat Epiphanius Scholasticus. Epiphanius Scholasticus lo cum hunc ita vertit: Omnemque terrenam flammam nimis devito. Vide-quæ notavi ad lib. iv Devita Constantini, ubi hæc ad Saporem epistola refertur. Sed licet de incantationibus ac mysteriis paganorum hunc locum ibi exposuerim: nunc tamen re attentius examinata, malim hæc Constantini verba interpretari de igne quem Persæ colebant, ut cuncti sciunt. "Ola térn xazkopre. In codice Leonis Allatii scriptum est, pitev. PAG. 58 Avraorelar narapónyróç. Codex Allatii habet xavayvus, id est contringens Ita legitur etiam apud Eusebium in lib. v De vita Constantini. Verum hæc locutio plane barbara est. Itaque codex Leonis Allatii substituit realopela. Sed melior est scriplura editionis Basiliensis, quam confrmat codex Savilii, In manuscripto codice Savilii et in editione Basiliensi legitur, öz ool xáxɛlvos. Verum in codice Leonis Allatii scribitur, ŏtı ool xáxeľvot, id est, Nam et illi, tui sunt. Quæ scriptura omnium rectissima mihi videtur. Apud Eusebium in lib. 1v De vita Constantini, legitur öct ooi xaxɛlvw, ubi vide si placet quæ notavi. ΡAG. Rectius apud Nicephorum in cap. 38 lib. vil legitur, Apud F.usebium quoque oɛavtov scribitur. In caput XXVI. Mɛtà µñvaç névre. Idem scribit Athanasius in Apologetico secundo Contra Arianos, pag. 777 editionis Parisiensis

episcopos qui erant tum congregati in urbe Tyro, ut testatur Eusebius in lib. 1v. De vita Constantini. Improprie igitur locutus est Theodoretus, qui ecclesias in plurali numero dicit a Constantino exstructas. Nisi forte Anastasim et Martyrium seu basilicam Sanctæ Crucis pro duabus ecclesiis accepit. Sic certe videtur eas distinguere in Commentariis in Ezechielem cap. xlviii: "Eti vũy Ev etc. Εt paulo post ozásswę. Vide, si placet, epistolam nostram de Anastasi, quam edidi ad calcem adnotationum Eusebianarum. H. VALESII NOTĀ PAG. Id est Archidiaconus. Cæterum ex hoc loco inanifeste colligitur, archidiaconos non stipendiorum ordine ad eum locum pervenire solitos, sed ex episcopi arbitrio ac voluntate promotos fuisse. Etenim Athanasius admodum juvenis fuisse dicitur a Theodoreto, quo tempore Alexandrinæ Ecclesiæ erat archidiaconus Hunc est fortasse quod archidiaconus vulgo corepiscopi vocabatur, ut scribit Joannes abbas, in libro De translatione reliquiarum sanctæ Glodesindis, ubi ait: Hujus rei novitas dum ad notitiam supra memorati pontificis pervenisset, morarum impatiens mox in crastinum ad hoc inspiciendum sacrorum ministros cum archidiacono majore, quem cor episcopi dicunt, direxit. Olim tamen eo loco chorepiscopum scribendum esse existimabam. Sed nibil temere mutandum est in veteribus libris, quoties vulgata scriptura defendi non incommode potest. In editione Basiliensi deest adverbium. Quam scripturam valde probo. Hujus loci emendatio debetur codici Henrici Savilii, in quo ita legitur: Twv etc. lta quoque habet Basiliensis editio, nisi quod stativ præfert. Sed melior est Scriptura codicis Saviliani. Græci enim otzowac vocant eos qui sunt ejusdem factionis in civilibus dissidiis, ut docent Hesychius et Favorinus. Sic loquitur Herodotus in lib. 1, ubi de Pisistrato scribit. Certe vulgata lectio førri non potest. Neque enim Eusebiani, milites couduxerunt, sed clericos quosdam ex Meletii factione, quemadmodum testatur Athanasius in Apologetico secundo adversus Arianos, ex quo hæc hausit Theodoretus. Confirmat hanc emendationem Tueodoritus ipse in cap. 28 hujus libri. Prina accusatio Athanasii per Meletianos facta, fuit de tunicis lineis, quarum canonem Ægyptiis ab Athanasio impositum atque exactum fuisse finxerunt, ut scribit Athanasius in supradicto Apologetico iis verbis tog. Improprie igitur locutus est Theodoretus. Nam tɛàwvsiv proprie dicitur de vectigalibus. Hoc autem tributum fuit linearum vestium, quod Athanasius imposuisse dicebatur. Ipse enim canonem vocat vox de tributis tantum dicitur. In caput XXIX. PAG. In codice Leonis Allatii hic locus auctior est aliquot vocibus hoc modo etc. Verum hæ voces sunt Theodoreti, sed Theodori Lectoris, qui eas supplevit ex Historia Socratis ac Sozomeni; quod et alibi facere consuevit in Historia sua tripertita, In caput XXXI, PAG. Unam duntaxat basilicam Hierosolymis ædificaverat Constantinus: ad cujus dedicationem evocavit In editione Basiliensi legitur etc., quod magis placet. Vide qua notavi ad librum ♥ Eusebii De vita Constantini, p. 248. In caput XXXIII. Magis placet scriptura quam reperi in manuscriptis codicibus Savilii et Allatii, et in editione Basiliensi In caput XXXVI. Hera. Hunc locum non intellexerunt interpretes. Nam Joachimus quidem Camerarius ita vertit Quibus si qui fidem non habent, contemplati moru mentum, statuamque illius, credant non solum scriplis, sed etiam Domino qui dixit, etc. Camerarii versionem secutus est in editione sua Jacobus Sirmundus. Christophorsonus vero hunc locum ita interpretatur: Quibussi quisquam minime fidem habeia cum magnifica illa opera, quæ circa ejus sepulcrum et statuam hodie cernuntur, oculis aspexerit: credat saltem sacris Litteris et Domino dicenti: ‹ glorificantes me glorifico, › etc. Atqui non hoc dicit Theodo retus, sed eos qui nolunt credere Eusebio, et aliis qui de bonoribus Constantino post obitum delatis scripsere, admonet ut ea quæ ad sepulcrum et ad statuam illius fiunt, contemplari velint. Quæuam vero sint illa quæ ad sepulcrum et ad statuain Constantint fiebant, docet nos Philostorgius in lib. n. Historic, cap. fic etiam Dei hostis Chris stianos accusat, quasi Constantini imaginem in por. phyretica columna slaniem sacrificiis propitiarent, lucernis atque odoribus colerent, precesque velut Deo allegarent, et ad depellenda mala ei supplicarent. Adde his ea quæ scribit auctor Chronici Alexandrini, pag. 665 et 667; sunt enim optimæ note. Porro Præc pompa celebrabatur quotanuis die undecimo mensis maii, qui natalis erat urbis Constantinopolitana, ut ibidem scribit auctor ejus Chronici et Hesychius in Originibus CPP.