Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
Mai's NoticeMonitum Mai
col. 1805–1806page 1 of 9
(Ang. Maf. Spicileg Rom. t. II, part. I, pag. 1-28.) Cum essem in rure Tusculano, mense Maio, anno 1842, ob reparandas valetudinis affectæ vires, adivi interdum proximi monasterii Basilianorum, quod vulgo dicitur Cryptæ Ferratæ, bibliothecam, olim quidem Græcis codicibus abunde instructam, nunc autem valde imminutam, postquam ejus pars melior et maxima in Vaticanum palatium sub pontificibus Sixto V, Paulo V, et Pio VI transiit; quos ego ple rosque codices Romæ ante hos annos non solum vidi, verum etiam manu tractavi, quum Vaticanæ bibliothecæ præessem. Et quidem S. Sophronii historiam miraculorum SS. Cyri et Joh. e codice Cryptensi, nunc Vaticano, sumptam; in tertio bujus Spicilegii volumine edidi. Alios insuper ejusdem œnobii codices ad Barberiniorum bibliothecam translatos Urbani VIII nutu, narrat Rodota in historia Græci apud Italos ritus lib. 1, cap. 11. Nec vero dubito quin alia præterea detrimenta bibliothecæ illi, ut fit, contigerint a lapsu temporis, a loci per politicas conversiones solitudine et vastitate, et ab hominum quandoque improbitate. Itaque nec ille famigeratus Æsopi codex, quem rumor inter doctos diditus, apud Cryptam-Ferratam servari tradidit, nunc certe uspiam apparet: etsi ego suspicor plus fortasse in hac fma latere fabulæ, quam fabularum in eo codice unquam exstitisse. Modicus igitur illic remanet Græcorum codicum numerus (nam de Latinis sileo) rem asceticam, hagiologicam, et liturgicam ferme spectantium: scio tamen me ibi vidisse Galeni quoque partem, juris civilis tractatum, lexici fragmentum, scholia parva ad Homerum, itein Odysseam, et Iliadis fragmentum, et ut puto pauca alia, inter quæ priscarum bæresum, si bene memini, quamdam historiam. Sed quantula demum hæc sunt præ copia vetere, et præ Romanarum bibliothecarum lautissimis opibus? Illud peculiare Cryptensium codicum est, quod pene omnes in palimpsestis scripti fuerunt. Etenim hoc in more positum apud illos monachos fuisse videtur, ut nunquam fere novus codex exararetur, quin alicujus prisci et obsoleti membranæ huic usui accommodarentur. Magna est igitur in iis codicibus sepultarum scripturarum seges, quæ primo quidem aspectu curiositatem legentis prolicit, mox tamen notæ ut plurimum rei satietate studium infringit. Quanquam igitur in his pusillis codicum reliquiis parum aut nihil immorandum mihi censebam, præsertim ne valetudinem labore obtunderem, mentem tamen parumper defixi in quodam palimpsesto, quem multos quoque ante annos vidisse memineram, Iliadis dico fragmentum, sæculo xiv desinente scriptum, cujus membranæ ex variorum codicum ruina collecta, diversas sub Homero scripturas exhibent, grandioris quidem et priscæ formæ, sed præter unam, liturgici vel certe sacri argumenti omnes. Ergo his omissis, unicam illam scripturam spectare cœpi, quæ studium meum magis commovebat, quia Græci imperii Ecclesiæque res gestas continebat; quam tamen in quatuor tantum paribus foliis, id est sexdecim paginis, coarctatam comperi; quorum foliorum nexus ita se habet. Fol. 62-69. Fol. 63-68. Fol. 64-67. Fol. 65-66. Ex his paribus foliis duo perverse complicata fuisse animadverti ab eo qui rescripsit codicem ita ut nunc folium simplex 69 præponendum sit simplici 62; itemque simplex 67 simplici 64. Ergo his quatuor foliorum inventis paribus, speravi primo me integrum codicis quaternionem tenere, ideoque materiæ seriem fore continuam: sed ea spes illico evanuit; etenim in primo folio (sic enim foliorum ordinem mihi demonstrat temporum series) expeditio Persica Juliani imp. narratur: in secundo sunt res Arcadii, et mox filii eius Theodosii in tertio res sub hoc Theodosio paulo serius gestæ: in quarto demum Justiniani magni ætas decurrit. Necessario itaque paria hæc foliorum, interjectis lacunis, invicem absunt. Quamvis autein paria ipsa foliorum inter se distant, simplicia tamen, uno excepto, cohærent vel, ut clarius loquar, fragmenta tria I, III, IV, continuam singula totis paginis dictionem continent; secundo excepto, in quo simplex folium 67 non continuatur a folio 64. Itaque tria illa fragmenta, quaternionum totidem intima fuerunt folia; secundum non item; quam rem palimpsestorum seu codicum periti mecum facile intelligent. Quæ cum ita se haberent (neglecto Homero, quod est per se nullius pretii fragmentum, præ tot inte gris et antiquioribus Iliadis codicibus alibi obviis) ad exscribendam sub Homero sepultam historici Græci scripturam incumbere cœpi; cujus etsi partes aliquot erant conspicuæ, pleræque tamen ita obrutæ, ut nulla prope vi suscitari posse viderentur. Gravi demum conatu, multaque animi et oculorum per splendidiores diei horas molestia perfunctus, quidquid in his plagulis fuerat, in adversaria retuli; et me Romam ad Græcos Christianorum temporum historicos lectitandos contuli. Hactenus enim mihi constabat, bunc historicum magno vivente Justiniano scripsisse, qui in postremo folio ter ab eo dicitur & deanórs huwv dominus noster, quod nonnisi de vivente principe dici solet. Multis igitur consultis historicis, quorum ratio in scholiis habebitur, 'unum præ cæteris Joannem Malalam grandiores historici mei partes usurpasse cognovi, Juliani scilicet Augusti fractum, et Areobindi monomachiam, aliasque aliquot partes; quin tamen ipse Malalas fragmentorum nostrorum auctor esse possit. Nam præter quam quod llumphredus Hodius Malalam longe recentiorem Justiniano fuisse, satis demonstravit in Prolegomenis ad eumdem cap. 15.29, sunt multa in his fragmentis quæ modo a Malal historia absunt, modo discrepant. Cæteroqui Byzantinorum sequioris ævi scriptorum hunc perpetuum ac molestissimum morbum fuisse scimus, ut lter alterum impudentissime exscripserit. Et quidem præstans in his Theophanes fatetur in Præfatione, ihil se de suo penu depromere, sed omnia ex priscis ante se scriptoribus sumere, ordine tantuin tem orum a se concinne disposito: quem deinde ordinem Georgius Hamartolus, non contemnendus profecto istoricus, secutus est, cujus chronicas tabulas in mss. codicibus persimiles video. Chronici Paschalis super, Cedreni, Glycæ, Zonara, Nicephori Callisti, aliorumque de corpore Byzantina collectionis criptorum, quis plagia non videt? quis recoctam crambem non aversatur? Ac de eodem plagii crimine ostulandi sunt inediti quoque chronographi, v. gr. Joannes Siculus, Theodosius Melitinus, atque alii mos in Vaticanis codicibus identidem vidi. Ab hac tamen Byzantinorum quasi rejectione, Tusculana seu Cryptensia fragmenta prorsus excipio, e..
Fragments of the Tusculan History IVFragmenta Historia Tusculana IV
col. 1807–1808page 2 of 9
Monitum Mai
PG 85:180769 Καὶ ἀνηχθέντων τούτων τῷ αὐτῷ βασιλεῖ Ἰουλιανῷ, ἐπαύσαντο τοῦ ἐπιβαλέσθαι τοῦ κτίσαι τὸν ναόν Κατιὼν δὲ ' ὁ αὐτὸς βασιλεὺς Ἰουλιανὸς κατὰ Σα βουραρσάκου βασιλέως Περσῶν, κατέφθασεν ἐν Ἱεραπόλει· καὶ πέμψας κατεσκεύασεν πλοῖα ἐν Σαμοσάτοις, πόλεως 3 τῆς Εὐφρατησίας, τὰ μὲν διὰ ξύ λων ', τὰ δὲ διὰ βυρσῶν, ὡς δ' σοφώτατος Μάγνος ὁ χρονογράφος ὁ Καρηνὸς ὁ συνὼν αὐτῷ βασιλεῖ Ιου λιανῷ συνεγράψατο. Ἀπὸ δὲ Ἱεραπόλεως ἐξελθών ἦλθεν ἐν Κάραις τῇ πόλει· κἀκεῖθεν δ'· εὗρεν ὁδοὺς δύο *, μίαν ἀπάγουσαν εἰς τὸ Νιτζίκιος " πόλιν οὗ σαν τότε ' Ρωμαίων, καὶ ἄλλην ἐπὶ τὸ Ῥωμαῖα ν κάστρον καλούμενον Κιρκίσιον, κείμενον εἰς τὸ μέσσον τῶν δύο ποταμῶν τοῦ Εὐφράτου καὶ τοῦ ᾿Α ώρα *, ὅπερ ἔκτισεν Διοκλητιανός δε βασιλεὺς Ρω μαίων. Καὶ μερίσας τὸν στρατὸν αὐτοῦ ὁ αὐτὸς βασιλεὺς, πέμπει ἐπὶ τὸ Νιτζίβιος ὁπλίτα; ἄνδρας μυρίους εξακισχιλίους, μετὰ δύο ἐξάρχων Σεβαστιανοῦ καὶ Προκοπίου. Καὶ κατέφθασεν ὁ αὐτὸς Ιου λιανός [τὸ Κιρκίσιον κάστρον· καὶ ἑάσας καὶ ἐν τῷ Κιρκίσιῳ κάστρο, ὅσους εὗρεν ἐγκαθέτους στρα τιώτας εξακισχιλίους, προσθεὶς] αὐτοῖς καὶ ἄλλους ὁπλίτας ἄνδρας μετὰ ἐξάρχων δύο 69 'Αχ μέου 10 καὶ Μαύρου ἐξῆλθεν ἐκεῖθεν, καὶ παρ ῆλθεν τὸν ᾿Αββῶραν ποταμὸν διὰ τῆς γεφύρης, τῶν πλοίων φθασάντων εἰς τὸν Εὐφράτην ποταμόν καὶ κατιών. τὴν Νίσιβιν ποτέ. Ακκαμέου.
APPENDIX AD SÆC. V.
· FRAGMENTA HISTORICA.
non tam ut me:e rusticationis fructus aliquis exstet, quam quia reliquiæ bæ (utpote hominis sab
Justiniano, ut dixi, scribentis, ideoque prædictis omnibus antiquioris) sub illis llomericæ vestis involucris
relinquendæ non erant. Ino et meam interpretationem Latinam adjungendam esse putavi. Namque, nt
legenti constabit, et novi aliquid continent, et in aliis historicis quædam emendant, et fonteni unde
multi hauserunt demonstrant. Quis Gargilii Martialis quaternionem Neapolitanum non edendum ju:licasset,
propterea quod rei rustica scriptor Palladius nonnullos ex eo locos sibi surripuerat? Speciosæ quoque
scripturæ dignitas me delectabat, quæ vix uno sæculo a Justiniani, id est ab auctoris ætate, abesse
videtur, nisi forte et synchrona credenda est. Hujus specimen, quantum una pagina codicis continebatur,
omissa Homerica veste, cudendum ære curavi, delineatum affabre a meæ rusticationis comite Petro
Matranga, viro Græca non minus stirpe quam doctrinis cluente.
Exspectabunt, credo, lectores, ut horum fragmentorum auctorem, si fieri possit, revelem; sin minus,
meas saltem conjecturas in medium proferam. Sane quinam Græci historici circa tempora Justiniani
imagni floruerint, demonstrant fere Photii Bibliotheca, Suidæ Lexicon, Nicephorus Callistus lib. 1, cap. 1,
et Byzantinorum historicorum collectio in qua nomina multa deperditorum laudantur, item Labbens
in Apparatu, odius in Prolegomenis ad Jo. Malalam, Vossius in Ilist. Gr., denique magnus Fabricius in
Græca Bibliotheca. Equidem suspicabar in primis de Theodoro lectore, cujus historia per annos, menses,
et indictiones, ut fit in nostro, digerebatur. Veniebant etiam in menten Zacharias scholasticus, et
Petrus patricius; sed duos priores malebam, utpote ecclesiasticos: hæc enim Tusculana fragmenta
auctorem laicum Hon videntur habere. Quid jam alios nominem, aut diutius harioler? præsertim cum hæc
inquisitio paulo operosior sit, quam mei temporis otiive ratio postulare videtur. Totum igitur hoc judicium
caute supprimo, vel certe differo, in quo me ab aliis præverti lætabor.
FRAGMENTUM I.
His prodigiis Juliano ipsi Augusto relatis, templi
edificatio cessavit.
Idem vero Julianus Augustus expeditione suscepta
adversus Saporarsacem Persarum regem, contulit
se llierapolim, missis qui apud urbem Euphratesiæ
Samosata naves pararent partim ligneas partim
pelliceas, sicuti chronographus sapientissimus
Magnus Carrensis scriptum reliquit, qui ipsius Augusti Juliani in comitatu erat. Demde
proficiscens Hierapoli, venit ad urbem Carras. Ibi
autem duæ se obtulerunt viæ, una ducens Nisibin,
quæ tunc erat Romanæ ditionis civitas, altera ad
Romanum castrum, cui nomen Circisium, intra duo
flumina situm, Euphratem atque Abboram, quod
Diocletianus Romanorum imperator exstruxit. Ibi
exercitu suo lu duas partes diviso, Julianus Augustus
misit Nisibim versus gravis armaturæ milites sexdecim mille, cum duobus ducibus Sebastiano et Procopio. Perrexit autem ad Circisium castrum ipse
Julianus, ibique relictis, quotquot reperit, statio.
nariis sex mille, adjectis aliis quoque gravis armaturæ militibus, cum duobus ducibus Acmeo et Mauro,
discessit inde, Abboramque flumen ponte trajecit,
præmissis per Euphratem navibus, quarum erat
numerus mille et ducenta quinquagenæ. Tum
exercitu SUO ad concionem votalo, habens
[Codl. fol. 69 a.] Καὶ ἀνηχθέντων τούτων τῷ αὐτῷ
βασιλεῖ Ἰουλιανῷ, ἐπαύσαντο τοῦ ἐπιβαλέσθαι τοῦ
κτίσαι τὸν ναόν
Κατιὼν δὲ ' ὁ αὐτὸς βασιλεὺς Ἰουλιανὸς κατὰ Σα
βουραρσάκου βασιλέως Περσῶν, κατέφθασεν ἐν Ιεραπόλει· καὶ πέμψας κατεσκεύασεν πλοῖα ἐν Σαμοσάτοις, πόλεως 3 τῆς Εὐφρατησίας, τὰ μὲν διὰ ξύ
λων ', τὰ δὲ διὰ βυρσῶν, ὡς δ' σοφώτατος Μάγνος ὁ
χρονογράφος ὁ Καρηνὸς ὁ συνὼν αὐτῷ βασιλεῖ Ιου
¿
λιανῷ συνεγράψατο. Ἀπὸ δὲ Ἱεραπόλεως ἐξελθών
ἦλθεν ἐν Κάραις τῇ πόλει· κἀκεῖθεν δ'· εὗρεν ὁδοὺς
δύο *, μίαν ἀπάγουσαν εἰς τὸ Νιτζίκιος " πόλιν οὗ
σαν τότε ' Ρωμαίων, καὶ ἄλλην ἐπὶ τὸ Ῥωμαῖα ν
κάστρον καλούμενον Κιρκίσιον, κείμενον εἰς τὸ μέσ
σον τῶν δύο ποταμῶν τοῦ Εὐφράτου καὶ τοῦ ᾿Α66ώρα *, ὅπερ ἔκτισεν Διοκλητιανός δε βασιλεὺς Ρω
μαίων. Καὶ μερίσας τὸν στρατὸν αὐτοῦ ὁ αὐτὸς
βασιλεὺς, πέμπει ἐπὶ τὸ Νιτζίβιος ὁπλίτα; ἄνδρας
μυρίους εξακισχιλίους, μετὰ δύο ἐξάρχων Σεβαστια
νοῦ καὶ Προκοπίου. Καὶ κατέφθασεν ὁ αὐτὸς Ιουλιανός [τὸ Κιρκίσιον κάστρον· καὶ ἑάσας καὶ ἐν
τῷ Κιρκίσιῳ κάστρο, ὅσους εὗρεν ἐγκαθέτους στρα
τιώτας εξακισχιλίους, προσθεὶς] αὐτοῖς καὶ ἄλλους
ὁπλίτας ἄνδρας μετὰ ἐξάρχων δύο (f. 69 b] 'Αχ
μέου 10 καὶ Μαύρου ἐξῆλθεν ἐκεῖθεν, καὶ παρ·
ῆλθεν τὸν ᾿Αββῶραν ποταμὸν διὰ τῆς γεφύρης,
τῶν πλοίων φθασάντων εἰς τὸν Εὐφράτην ποταμόν·
1 Malalas καὶ κατιών. • Sic est, non met, tam in palimpsesto, quam apud Malalam. * Mihi videbar
legere in codice rodŵy, quod interdum dici pro remis scimus.
• Mal. τὴν Νίσιβιν hic et infra. * Mal. ποτέ.
Ammiano lib. xxv, 1, est Muchama'us.
* Deest in Mal. Malalas dúo ¿ãoús.
8 Mal. 'A66opa. Deest apud Mal. 10 Mal. 'Axxaµéoɔ.
Ακκαμέου.
Perspicuum est, sermonem hic esse de prodigiis, quæ dum Juliani jussu templum Hierosolymitanum ædificaretur, evenerunt; quibus principi
nuntiatis, ædificatio illa cessavit. Jam vero quum
hujus rei nullam prorsus mentionem faciat Joannes
Malalas, vel hinc satis cognoscitur, hanc palimpse
sti Tuscolani Historiam alium præter Malala habere ançtorem. Quod autem reliqua quæ sequuntur
de Juliano, sibi Malalas usurpaverit, ed. Venet.
part. 11, p. 8-9, hæc demum Byzantinorum, ut jam
in prævio sermone monui, parum laudabilis consuetudo fuit, ut a minoribus superiores pene ad
verbum exscriberentur. Noster quoque valde imitatus fuerat Zosimum lib. 111.
Decurtata palimpsesti membrana, desunt bic
tres versiculi, quos ex Malala sumimus. Damnuni
hoc perpetuum palimpsesto illatum fuit modo in
inferiore margine, modo in superiore.
Fratres erant hi, teste Ammiano loc. cit.
col. 1809–1810page 3 of 9
PG 85:1809ὧν τινων πλοίων ὑπῆρχεν ὁ ἀριθμὸς ασν'. Καὶ συν αθροίσας τὸν ἴδιον αὐτοῦ στρατὸν, ἔχων μεθ' ἑαυ τοῦ ᾿Ανατόλιον μάγιστρον, καὶ Σαλλούστιον " παρ χον πραιτωρίων, καὶ τοὺς στρατηλάτας αὐτοῦ, ἀνελθὼν ἐν ὑψηλῷ βήματι, δι' ἑαυτοῦ προσεφώνησεν τῷ στρατῷ, ἐπαινῶν αὐτοὺς καὶ προτρέπων 15, προσ θύμως καὶ σωφρόνως ἀγωνίσασθαι κατὰ Περσῶν καὶ εὐθέως ἐμβαίνειν εἰς τὰ πλοῖα ἐπέτρεψεν, ἀπελ θών 18 καὶ αὐτὸς ὁ βασιλεὺς εἰς τὸ εὐτρεπισθὲν αὐτῷ πλοῖον· καὶ ἡγεῖσθαι αὐτῶν προσκο(ιλλ)άτορας 16 προσέταξεν ἄνδρας γενναίους τοῦ ἀριθμοῦ τῶν λαγο καρίων καὶ ματτιαρίων αφ', κελεύσας καὶ τὰ σίγνα αὐτοῦ βαστάζεσθαι [καὶ τὸν κόμητα Λουκιανόν, άνδρα πολεμικώτατον εἶναι σὺν αὐτῷ, ὅστις καὶ πολλὰ κάστρα Περσικά [Γ. 62 παρὰ τὸν Εὐφρά την κείμενα, καὶ ἐν μέσῳ τῶν ὑδάτων ἐν νήσοις ὄντα ἐπόρθησεν, (καὶ) τοὺς ἐν ναυσὶν 18 ιέντας Πέρ σας ἀνεῖλε. Βίκτωρα δὲ καὶ Δαγλάϊφον κατέτασσεν ὄπισθεν 16 τῶν λοιπῶν πλοίων εἶναι, καὶ 17 φυλάττειν τὰ πλήθη. Καὶ κατῆλθεν ὁ βασιλεὺς μετὰ τοῦ στρατοῦ παντὸς διὰ τῆς μεγάλης διορυγῆς 18 τοῦ Εὐφράτου, τῆς μισγούσης τῷ Τίγρει 18 ποταμῷ, καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸν αὐτὸν Τίγριν 20 ποταμὸν ὅπου μία γνυνται οἱ δύο ποταμοὶ, καὶ ἀποτελοῦσιν λίμνην με γάλην· καὶ παρέβαλεν " εἰς τὰ Περσικά, ἐν τῇ χώρα τῶν λεγομένων Μαυζανιτών, πλησίον Κτησιφῶντος πόλεως, ἔνθα ὑπῆρχεν τὸ Περσικὸν βασίλειον· καὶ ... κη ἐπικρατής γενόμενος τοῦδε ἀνόδου Βαβυλῶνος, ἦλθεν 10 διὰ τὴν πεδιάδα τῆς αὐτῆς πόλεως Κτησιφῶντος, βουλόμενος μετὰ τῆς ἰδίας συγκλή του καὶ τῆς Βαβυλῶνος ἐπελθεῖν καὶ παραλαβεῖν Ο δὲ Σαβουραρσάκης [ὑπονοήσας ὅτι διὰ τὸ Νιτ ζίδιος [Γ. 62 ] ἤρχετο ὁ βασιλεὺς Ρωμαίων Ἰου λιανὸς] ὥρμησεν κατ' αὐτοῦ μετὰ τοῦ πλήθους αὐτ τοῦ παντός· ἀπαγγελθέντος δὲ αὐτῷ ὅτι ὄπισθεν αὐτοῦ ἐστιν ὁ βασιλεὺς Ρωμαίων παραλαβών τὰ Περσικά μέρη, καὶ ὅτι ἔμπροσθεν * ἀπαντῶσιν οἱ στρατηγοὶ τῶν Ῥωμαίων καὶ τὰ πλήθη ", γνοὺς ὅτι ἑμεσάσθη, φεύγει ἐπὶ τὴν Περσαρμενίαν, δόλῳ πέμ ψας δύο συγκλητικοὺς αὐτοῦ, καὶ αὐτοὺς κατ' ιδίαν βούλησιν ῥινοτομήσας, πρὸς Ἰουλιανὸν τὸν βασιλέα Ρωμαίων, ἵνα πλανήσωσιν αὐτὸν πρὸς τὸ μὴ κατα διωχθέντα αὐτὸν φθασθῆναι 18. Οἱ δὲ ῥινοτομηθέντες 30 ἦλθον πρὸς τὸν βασιλέα Ῥωμαίων, προδοῦναι, φησὶν, θέλοντες τὸν βασιλέα Περσῶν ὡς τιμωρησάμενον αὐτούς. ᾿Απατηθεὶς δὲ ὑπ' 10 αὐτῶν ἐπομνυμένων ὁ αὐτὸς βασιλεὺς Ἰουλιανός, ἠκολούθησεν αὐτ τὸς οι μετὰ τοῦ στρατοῦ· καὶ ἀπήγαγον αὐτὸν εἰς τὴν ἔρημον καὶ ἄνυδρον ἐπὶ μίλια ρν' πλανηθέντας 3 λ. προτρεπόμενος. εἰσελθών. προσκουλκάτορας, προκουρσά τορας ἐν αὐτοῖς ὄντας. ὄπισθεν. και. 18 διόρυγος. το Τίγρητι. Τίγρητα. παρέλαβεν. γενόμενος. ἀνόσου. γενόμενος Ἰουλιανὸς 5 βασιλεὺς ἐσκήνωσεν ἐν πεδιάδι. αὐτῷ. 37 καὶ πλήθη πολλά. 18 Εμπροσθεν, φθασθῆναι. Πέρσες Πέρσαι. παρ'. οι αὐτοῖς. 18 πλανήσαντες. Κτησιφῶντος παραλαβεῖν,
FRAG. I. JULIANI IMP. RES GEST.E.
ὧν τινων πλοίων ὑπῆρχεν ὁ ἀριθμὸς ασν'. Καὶ συν- secun Anatolium magistrum el Salustium
αθροίσας τὸν ἴδιον αὐτοῦ στρατὸν, ἔχων μεθ' ἑαυ
τοῦ ᾿Ανατόλιον μάγιστρον, καὶ Σαλλούστιον " παρχον πραιτωρίων, καὶ τοὺς στρατηλάτας αὐτοῦ,
ἀνελθὼν ἐν ὑψηλῷ βήματι, δι' ἑαυτοῦ προσεφώνησεν
τῷ στρατῷ, ἐπαινῶν αὐτοὺς καὶ προτρέπων 15, προσ
θύμως καὶ σωφρόνως ἀγωνίσασθαι κατὰ Περσῶν·
καὶ εὐθέως ἐμβαίνειν εἰς τὰ πλοῖα ἐπέτρεψεν, ἀπελθών 18 καὶ αὐτὸς ὁ βασιλεὺς εἰς τὸ εὐτρεπισθὲν αὐτῷ
πλοῖον· καὶ ἡγεῖσθαι αὐτῶν προσκο(ιλλ)άτορας 16
προσέταξεν ἄνδρας γενναίους τοῦ ἀριθμοῦ τῶν λαγο
καρίων καὶ ματτιαρίων αφ', κελεύσας καὶ τὰ σίγνα
αὐτοῦ βαστάζεσθαι [καὶ τὸν κόμητα Λουκιανόν,
άνδρα πολεμικώτατον εἶναι σὺν αὐτῷ, ὅστις καὶ
πολλὰ κάστρα Περσικά [Γ. 62 a] παρὰ τὸν Εὐφράτην κείμενα, καὶ ἐν μέσῳ τῶν ὑδάτων ἐν νήσοις
ὄντα ἐπόρθησεν, (καὶ) τοὺς ἐν ναυσὶν 18 ιέντας Πέρ
σας ἀνεῖλε. Βίκτωρα δὲ καὶ Δαγλάϊφον κατέτασσεν
ὄπισθεν 16 τῶν λοιπῶν πλοίων εἶναι, καὶ 17 φυλάττειν τὰ πλήθη. Καὶ κατῆλθεν ὁ βασιλεὺς μετὰ τοῦ
στρατοῦ παντὸς διὰ τῆς μεγάλης διορυγῆς 18 τοῦ
Εὐφράτου, τῆς μισγούσης τῷ Τίγρει 18 ποταμῷ, καὶ
εἰσῆλθεν εἰς τὸν αὐτὸν Τίγριν 20 ποταμὸν ὅπου μία
γνυνται οἱ δύο ποταμοὶ, καὶ ἀποτελοῦσιν λίμνην με
γάλην· καὶ παρέβαλεν " εἰς τὰ Περσικά, ἐν τῇ χώρα
τῶν λεγομένων Μαυζανιτών, πλησίον Κτησιφῶντος
πόλεως, ἔνθα ὑπῆρχεν τὸ Περσικὸν βασίλειον· καὶ 11... κη ἐπικρατής γενόμενος τοῦδε ἀνόδου
“3
Βαβυλῶνος, ἦλθεν 10 διὰ τὴν πεδιάδα τῆς αὐτῆς πόλεως Κτησιφῶντος, βουλόμενος μετὰ τῆς ἰδίας συγκλήτου καὶ τῆς Βαβυλῶνος ἐπελθεῖν καὶ παραλαβεῖν
præfectum praetorianorum, aliosque duces, de sublimi suggestu per se ipse milites allocutus est,
laudans eos, et adhortans ut alacriter et composite
adversus Persas decertarent: statimque inscendere
naves jussit, pergens et ipse Augustus ad paratum
sibi navigium: præcepitque ut procursatorum instar
præcederent viri strenui mille et quingenti ex
agmine lanceariorum et malliariorum, quos etiam
signa imperatoria gestare voluit. Secum autem
retinuit Lucianum comitem virum pugnacissimum,
qui complura circa Euphratem, necnon in fluminis
insulis posita castra depredatus est, Persasque in
navibus sibi occurrentes occidit. Porro Victorem
et Daglaiphum retro collocaverat post reliquas
naves, ut excubias agerent. Venit ergo imperator
cum universo exercitu per magnam Euphratis
fossam, quae Tigridi fluvio miscetur, ipsumque Τigridem ingressus est, quo loco uterque fluvius concurrentes magnum lacum efficiunt; transmisitque
in Persicos Aues, in regione Mauzanitarum, prope
Ctesiphontem urbem, ubi Persicorum regum palatia
erant; atque hoc ad Babylonem aditu potitus, per
Ctesiphontis planitiem incedebat, volens Babylonem
quoque, comitante senatu, adire, eamque in suam
potestatem redigere.
Ο δὲ Σαβουραρσάκης [ὑπονοήσας ὅτι διὰ τὸ Νιτζίδιος [Γ. 62 1] ἤρχετο ὁ βασιλεὺς Ρωμαίων Ἰου
λιανὸς] ὥρμησεν κατ' αὐτοῦ μετὰ τοῦ πλήθους αὐτ
τοῦ παντός· ἀπαγγελθέντος δὲ αὐτῷ ὅτι ὄπισθεν
αὐτοῦ ἐστιν ὁ βασιλεὺς Ρωμαίων παραλαβών τὰ
Περσικά μέρη, καὶ ὅτι ἔμπροσθεν * ἀπαντῶσιν οἱ
στρατηγοὶ τῶν Ῥωμαίων καὶ τὰ πλήθη ", γνοὺς ὅτι
ἑμεσάσθη, φεύγει ἐπὶ τὴν Περσαρμενίαν, δόλῳ πέμψας δύο συγκλητικοὺς αὐτοῦ, καὶ αὐτοὺς κατ' ιδίαν
βούλησιν ῥινοτομήσας, πρὸς Ἰουλιανὸν τὸν βασιλέα
Ρωμαίων, ἵνα πλανήσωσιν αὐτὸν πρὸς τὸ μὴ καταδιωχθέντα αὐτὸν φθασθῆναι 18. Οἱ δὲ ῥινοτομηθέντες 30 ἦλθον πρὸς τὸν βασιλέα Ῥωμαίων, προδοῦναι,
φησὶν, θέλοντες τὸν βασιλέα Περσῶν ὡς τιμωρησάμενον αὐτούς. ᾿Απατηθεὶς δὲ ὑπ' 10 αὐτῶν ἐπομνυμέ
νων ὁ αὐτὸς βασιλεὺς Ἰουλιανός, ἠκολούθησεν αὐτ
τὸς οι μετὰ τοῦ στρατοῦ· καὶ ἀπήγαγον αὐτὸν εἰς
τὴν ἔρημον καὶ ἄνυδρον ἐπὶ μίλια ρν' πλανηθέντας 3
Interim vero Saporarsaces, suspicatus, impera -
torem Romanorum Julianum per Nisibin iter habere,
cum suis omnibus copiis contra ipsum properabat.
Mox nuntio accepto, quod sibi a tergo esset Romanus imperator qui jam Persicos fines occupasset,
et quod sibi a fronte Romani duces cum magna
manu occurrerent, videns se medium teneri, fugit in
Persarmeniam. Duos tamen fraudulenter misit senatores suos, quibus consentientibus nares præciderat, ad imperatoremn Romanorum Julianum, ut
eum fallerent quominus se persequendo attingeret.
Isti vero præcisas nares ostentantes, ad Romanum
imperatorem venerunt, prodituri, ut aiebant, Persarum regem, qui ipsos eo supplicio affecerat. Erg
ab horum perjurio idem Julianus Augustus deceptus,
sequebatur ipsos cum exercitu: qui illum per deserta et inaquosa loca duxerunt ultra centesimum
et quinquagesimuin lapidem cum exercitu errabundo
11 Malalas cum unica λ. Sed rectius noster, uti reapse Latini scribunt. 18 Mal: προτρεπόμενος.
18 Mal. εἰσελθών. 16 lta mihi dubiæ erant in codice tres littera. Clilmeadus quidem legendum putabat
in Malala προσκουλκάτορας, quasi excubitores vel exploratores. Ego vero suspicabar legendum προκουρσά
τορας procursatores, quo vocabulo sæpe utitur Ammianus in hac ipsa Juliani expeditione.
18 Ita prorsus videbatur in cod. At Malalas ἐν αὐτοῖς ὄντας. 16 Malalas ὄπισθεν. 17 Mul. sine και.
18 Mal. διόρυγος.
το Mal. Τίγρητι. 30 Mal. Τίγρητα. 11 Mal. menlose παρέλαβεν. 19 Legi nequit in cod. unum vocabulum.
• Mal. γενόμενος. * Cod. videbatur ἀνόσου. 8 Ita videbatur in cod. At Malalas γενόμενος Ἰουλιανὸς
5 βασιλεὺς ἐσκήνωσεν ἐν πεδιάδι. so Mal. addit αὐτῷ. 37 Μal. καὶ πλήθη πολλά. 18 Cod. videbatur
here Εμπροσθεν, loco φθασθῆναι. s Mal. addit. Πέρσες pro Πέρσαι. so Mal. παρ'. οι Mal. αὐτοῖς.
18 Mal. πλανήσαντες.
Item abscissi a codice tres versus.
so
fl:ec ad litteram propemodum, a vocabulo
Κτησιφῶντος ad παραλαβεῖν, scripserat. Lutychianus chronographus, teste Malala p. 10.
col. 1811–1812page 4 of 9
PG 85:1811αὐτοὺς ἐπ᾿ εἰκάδι [πέμπτῃ τοῦ Δεσίου τοῦ καὶ Ἰου νίου μηνός.] [ Μετὰ οὖν τὴν βασιλείαν Θεοδοσίου τοῦ Μεγάλου τοῦ Σπανοῦ, ἐβασίλευσεν ὁ υἱὸς αὐτοῦ ᾿Αρκάδιος, ἐλθὼν ἀπὸ Ῥώμης, τὰ πάντα ἔτη κγ', ἑάσας ἐν Ρώμῃ Ονώριον ] τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ μικρότερον. 'Ην δὲ περίγοργος καὶ [ Γ. 67. ] ἐνδρανή; καὶ εὐθέως ἐποίησεν ἐλθὼν βασιλέα ἐν Κων σταντινουπόλει τὸν υἱὸν αὐτοῦ Θεοδόσιον τὸν Μι κράν Ἐπὶ δὲ τῆς βασιλείας τοῦ αὐτοῦ ᾿Αρκαδίου ἐξ ωρίσθη [ ὁ ἁγιώτατος Ιωάννης ἀρχιεπίσκοπος Κων. σταντινουπόλεως ] κατασκευασθεὶς ὑπὸ Θεοφίλου ἐπισκόπου ᾿Αλεξανδρείας τῆς μεγάλης, καὶ Σεν ηριανοῦ ἐπισκόπου Γαβάλων, καὶ Εὐδοξίας Αὐγούστας γυναικὸς τοῦ αὐτοῦ ᾿Αρκαδίου· καὶ ἐπέμφθη εἰς Κούκουσσον πόλιν τῆς ᾿Αρμενίας. Καὶ ἐν τῷ ἐξορίζεσθαι αὐτὸν, κατελθὼν ἐν τῷ βαπτιστηρία τῆς ἁγιωτάτης Μεγάλης Εκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως ὁ αὐτὸς ὁσιώτατος ἐπίσκοπος, ἠσπάσατο Ολυμπιάδα τὴν εὐλαβεστάτην, τὴν θυγατέρα Σε λεύκου τοῦ ἀπὸ ἐπάρχων, καὶ ἄλλας σεμνάς γυναῖκας· καὶ εὐξάμενος ἐξῆλθεν τῆς [ ἐκκλησίας. Ἐν τούτῳ δὲ πῦρ ἐξαπίνης πάντοθεν τὴν ἐκ κλησίαν ἐπεβόσκετο· ἐξῆλθεν γὰρ ὁρμῶν έκ τοῦ θυσιαστηρίου καὶ 67. ] ἀπῆλθεν τὸ αὐτὸ πῦρ διὰ τῆς ἀλύσιδος τῆς ἀκοιμήτου κανδήλας τῆς κρεμαμένης ἐπὶ τῇ κόγχῃ τοῦ θυσιαστηρίου, καὶ κατέκαυσεν πᾶσαν τὴν ἐκκλησίαν, καὶ ἐν κύκλῳ τῆς αὐτῆς ἐκκλησίας [ τὸν συγκλήτου οἶκον ἕως τοῦ παλατίου· καὶ ἐγένετο ταραχὴ μεγάλη ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ καὶ ἐν τῇ πόλει. Ἐξωρίζοντο γὰρ ἐπίσκοποι ἀπὸ διαφόρων πόλεων, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ κληρικοὶ ἀπὸ διαφόρων ταγμάτων, καὶ μονά ζοντες καὶ λαϊκοί μὴ θέλοντες κοινωνῆσαι τῇ Έχο κλησίᾳ διὰ τὴν ἐξορίαν Ἰωάννου τοῦ ἐπισκόπου· καὶ πολλοὶ δὲ ἐν ἀξίαις ὄντες συγκλητικοὶ ἐμαστίζοντο
APPENDIX AD S.EC.V.-FRAGMENTA HISTORICA.
usque arl Desii, id est Junii mensis vicesimam quin αὐτοὺς ἐπ᾿ εἰκάδι [πέμπτῃ τοῦ Δεσίου τοῦ καὶ Ἰου
νίου μηνός.]
tam diem.
FRAGMENTUM II.
[Igitur post Theodosii Magni, gente Hispani,
regnum, imperavit filius ejus Arcadius Roma profectus, annis omnino XXIII, relicto in urbe Roma
Honorio] fratre suo minore. Erat autem Arcadius
yir acer et strenuus, qui statim post adventum
suum Constantinopolim assumipsit imperii socium
filium suum Theodosium qui dicitur Minor.
[ Μετὰ οὖν τὴν βασιλείαν Θεοδοσίου τοῦ Μεγάλου
τοῦ Σπανοῦ, ἐβασίλευσεν ὁ υἱὸς αὐτοῦ ᾿Αρκάδιος,
ἐλθὼν ἀπὸ Ῥώμης, τὰ πάντα ἔτη κγ', ἑάσας ἐν
Ρώμῃ Ονώριον ] τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ μικρότε
ρον. 'Ην δὲ περίγοργος καὶ [ Γ. 67. a. ] ἐνδρανή;
καὶ εὐθέως ἐποίησεν ἐλθὼν βασιλέα ἐν Κων
σταντινουπόλει τὸν υἱὸν αὐτοῦ Θεοδόσιον τὸν Μι
κράν
Ἐπὶ δὲ τῆς βασιλείας τοῦ αὐτοῦ ᾿Αρκαδίου ἐξωρίσθη [ ὁ ἁγιώτατος Ιωάννης ἀρχιεπίσκοπος Κων.
σταντινουπόλεως ] κατασκευασθεὶς ὑπὸ Θεοφίλου
ἐπισκόπου ᾿Αλεξανδρείας τῆς μεγάλης, καὶ Σεν
ηριανοῦ ἐπισκόπου Γαβάλων, καὶ Εὐδοξίας Αύ
γούστας γυναικὸς τοῦ αὐτοῦ ᾿Αρκαδίου· καὶ ἐπέμφθη
εἰς Κούκουσσον πόλιν τῆς ᾿Αρμενίας. Καὶ ἐν τῷ
ἐξορίζεσθαι αὐτὸν, κατελθὼν ἐν τῷ βαπτιστηρία
τῆς ἁγιωτάτης Μεγάλης Εκκλησίας Κωνσταντινου
πόλεως ὁ αὐτὸς ὁσιώτατος ἐπίσκοπος, ἠσπάσατο
Ολυμπιάδα τὴν εὐλαβεστάτην, τὴν θυγατέρα Σε
λεύκου τοῦ ἀπὸ ἐπάρχων, καὶ ἄλλας σεμνάς
γυναῖκας· καὶ εὐξάμενος ἐξῆλθεν τῆς [ ἐκκλη
σίας. Ἐν τούτῳ δὲ πῦρ ἐξαπίνης πάντοθεν τὴν ἐκ
κλησίαν ἐπεβόσκετο· ἐξῆλθεν γὰρ ὁρμῶν έκ
τοῦ θυσιαστηρίου καὶ [f. 67. b. ] ἀπῆλθεν τὸ
αὐτὸ πῦρ διὰ τῆς ἀλύσιδος τῆς ἀκοιμήτου κανδήλας
τῆς κρεμαμένης ἐπὶ τῇ κόγχῃ τοῦ θυσιαστηρίου,
καὶ κατέκαυσεν πᾶσαν τὴν ἐκκλησίαν, καὶ ἐν κύκλῳ
τῆς αὐτῆς ἐκκλησίας [ τὸν συγκλήτου οἶκον
ἕως τοῦ παλατίου· καὶ ἐγένετο ταραχὴ μεγάλη ἐν
τῇ ἐκκλησίᾳ καὶ ἐν τῇ πόλει. Ἐξωρίζοντο γὰρ
ἐπίσκοποι ἀπὸ διαφόρων πόλεων, οὐ μὴν ἀλλὰ
καὶ κληρικοὶ ἀπὸ διαφόρων ταγμάτων, καὶ μονά
ζοντες καὶ λαϊκοί μὴ θέλοντες κοινωνῆσαι τῇ Έχο
κλησίᾳ διὰ τὴν ἐξορίαν Ἰωάννου τοῦ ἐπισκόπου· καὶ
πολλοὶ δὲ ἐν ἀξίαις ὄντες συγκλητικοὶ ἐμαστίζοντο
Arcadio regnante, pulsus in exsilium fuit sanctissimus Joannes Constantinopoleos episcopus, conspirantibus adversus eum Theophilo Alexandrino
episcopo, Severiano Gabalorum item epíscopo, et
Eudosia Augusta ipsius.Arcadii conjuge: missusque
est ad Armeniæ urbem Cucussum. Itaque indicta
exsilii sententia, accessit ad sacratissimnæ Magna
ecclesiæ Constantinopoleos baptisterium idem
sanctissimus episcopus, ibique salutavit religiosissimam Olympiadem, Seleuci espræfecti filiam,
aliasque nobiles feminas: et post precationem,
ecclesia est egressus. Interim vero ignis repente
totam corripuit ecclesiam. Erumpens enim ex altari
conscendit idem ignis per catenam lampadis, quæ
super altaris concham perpetuo ardebat, universanque ecclesiam inflammavit, circaque eam
senatus ædes usque ad palatium: magnusque tumultus consecutus est per ecclesiam et civitatem. Nam
et episcopi diversarum urbium expellebantur,
itemque variorum ordinum clerici, necnon monachỉ et laici homines, quotquot cum Ecclesia communicare renuebant propter Joannis episcopi
exsilium. Multi etiam in dignitatibus constituti,
plagis cædebantur, et bonorum publicatione multabantur, quia se a communione Ecclesiæ retraxerant; neque idcirco quisquam communicare patiebatur. Quin adeo sepatorii quoque ordinis illustres
Hactenus est in palimpsesto pagina vacua,
relicto quatuor versiculorum spatio. Id autem accidit vel quia scriba locum reliquerit illuminatori,
qui eas versiculos utpote novi libri primos, auro
vel alio colore scriberet, quod postea factum nọn
fuit, ut ego in multis codicibus usuvenisse cognovi:
vel quia reapse scripti fuerint colorati versiculi,
quorum tinctura in faciendo palimpsesto eluta fuit:
neque enim colores cæteri tenacitatem atramenti
retinent, ut ego pariter aliis exemplis comperi.
Ilac super re scripsi accuratius in monito ante
librum II Cic. De rep. Verba autem hic supplevi
ex Malala p. 17, uno vel altero omisso vocabulo,
quæ spatio non quadrabant.
Omnia quæ deinceps sequuntur de Chrysostomi exsilio, desunt apud Malalam, qui statim claudit
narrationem suam de Arcadii rebus, obitu ejus
tribus verbis nuntiato. Ergo hinc rursus evidenter
patet, Malalam quidem nostro historico plagia
inulta fecisse, cæteroqui alium prorsus esse auclorem. Exsilium Chrysostomi brevissime memorat
Theophanes p. 68, ed. Paris. quem exscribit Georgius llamartolus ms. Narrant et alii historici, sed
diversis ab auctore nostro verbis.
lac supplevi verba, quæ in codice desunt,
relicto duorum ferme versiculorum spatio. Hi videlicet auro vel colore aliquo insigni scribendi fuerant, propter hominis dignitatem.
Animadvertamus parentem Olympiadis Seleucum, propter ea quæ aliter dicuntur a Savilio
in monito p. 529, t. III, opp. Chrys., Montfauconio
tamen editore subdubitante. Ne Nicephorus quidem
Callistus, quanquam multa de Olympiade dicit lib.
XIII, 24, parentis nomen prodiderat, tantum nobili
genere ortam affirmans,
Desunt tres saltem versiculi.
Hæc supplementa partim sumo ex Sozomeno
lib. vin, 22, qui tamen nullatenus cum nostro verbis
congruit. Rem norunt etiam Socrates lib. v, 18,
et Palladius in Vita Chrysostomi.
Ita legebam in cod. Palladius autem minus
probabiliter ait ex sede episcopali erupisse ignem.
Alii incensam fuisse a populo ecclesiam dicunt.
Obscuratum hic codicis locum supplevi
utcunque ex Palladio.
col. 1813–1814page 5 of 9
PG 85:1813καὶ ἐδημεύσαντο ἕνεκεν τοῦ μὴ κοινωνῆσαι τῇ κλησίᾳ· καὶ οὐδεὶς ἡνείχετο κοινωνῆσαι. ᾿Αλλὰ καὶ σεμνὰς γυναῖκας τῆς συγκλήτου οὖσας κατέφερον ἐκ τῶν οἰκιῶν αὐτῶν σύροντες αὐτὰς ἀσχήμως δημοσίᾳ ἄνευ μαφορίων καὶ ὑποδημάτων· καὶ ἀπο ήτουν κατὰ κέλευσιν τοῦ αὐτοῦ ᾿Αρκαδίου βασιλέως καὶ Εὐδοκίας τῆς γυναικὸς αὐτοῦ ἢ κοινωνῆσαι τῇ Ἐκκλησίᾳ - ποταμὸν χρυσίου λα [Γ. 64. α. ] - - - [ Ἐκέ ] λευσεν [ ἐνεχθῆναι τὸ μῆλον ] 'Εκέ καὶ ἔδειξεν αὐτῇ αὐτό· [ καὶ ἡγανάκτησεν ὁ βασι λεὺς ] τὸ λοιπὸν, καὶ ὑπενόησεν τὸν αὐτὸν Παυλίνον [ ἀγαπᾷν ] αὐτὴν βασίλισσαν Εὐδοκίαν ὁ Θεοδόσιος· διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν ἀνεῖλεν τὸν αὐτὸν Παυλίνα, ὁ αὐτὸς βασιλεὺς Θεοδόσιος. Καὶ λυπη θεῖσα Αὐγούστα δέσποινα Εὐδοκία, καὶ ὑβρισθεῖσα ἐγνώσθη γὰρ πανταχοῦ ὅτι δι' αὐτὴν ἐσφάγη ὁ Παυ λίνος, ὡς εὐμορφος νεώτερος· καὶ ᾐτήσατο τὸν βα σιλέα Θεοδόσιον αὐτὴ Εὐδοκία τοῦ κατελθεῖν εἰς τοὺς ἁγίους τόπους εἰς εὐχὴν· καὶ παρέσχεν αὐτῇ· καὶ κατῆλθεν ἀπὸ Κωνσταντινουπόλεως ἐπὶ Ἱεροσόλυμα εὔξασθαι, φησίν Καὶ εἰσελθοῦσα ἐν ᾿Αντιοχείᾳ τῇ μεγάλῃ (εἶπεν, ἐν τῷ βουλευτηρίῳ λόγον ἐγκωμιαστικὸν εἰς τὴν αὐτὴν ᾿Αντιόχειαν πόλιν καὶ τὸ λεγόμενον βουλευτήριον, καθημένη ενσωθεν δίφρου ὁλοχρύσου καὶ διαλίθου βασιλικοῦ· καὶ ἔκραξαν αὐτῇ οἱ τῆς αὐτῆς πόλεως· καὶ ἀνηνέχθη αὐτῇ ἐν τῷ βουλευτηρίῳ εἴσω εἰκὼν ἔνχρυσος, καὶ (εἰς τὸ αὐτῶν) μουσείον στήλη χαλκή εἴσω, (ἅτινα) ἕως τῆς νῦν ἵστανται. Καὶ φιλοτιμησαμένη τῇ τῶν ᾿Αντιοχέων πόλει······ [ καὶ ἔκτισεν ] εἰς Ἱεροσόλυμα – πολλὰ [ Γ. 64. καὶ τὸ τεῖχος ἅγιον ἀνενέωσεν τῆς Ἱερουσαλήμ, εἰποῦσα ὅτι Δι' ἐμὲ εἶπεν ὁ προς φήτης Δαβίδ, Ἐν εὐδοκίᾳ σου οικοδομηθήσεται τὰ τείχη Ιερουσαλήμ, Κύριε. Καὶ μείνασα εἰς τὴν αὐτ τὴν Ἱερουσαλήμ, καὶ κτίσασα ἐκεῖ ἑαυτῇ μνῆμα βασιλικόν, ἐτελεύτα, καὶ ἐτέθη ἐκεῖ ἐν Ἱεροσολύμοις ἔνθα δ' ἔμελλεν τελευτᾷν, ἐπωμόσατο μὴ συνειδέναι τῇ κατηγορίᾳ τῇ γεναμένῃ κατ' αὐτῆς ἕνεκεν Παυλίνου Ὁ δὲ αὐτὸς Θεοδόσιος βασιλεὺς [ ἐτελεύτησεν ἦν δὲ ] φύσιν ὡραῖος, λευκόχρους, εὔθετος, εὔρινος, εὔστηθος, μέλασιν ὄφροις, ἁπλόθριξ, δασυπώγων··· ξ··· μεγαλόψυχος, εὐχαρίεις), ἐλλόγιμος, παρὰ παντὸς τοῦ δήμου φιλούμενος καὶ τῆς συγκλήτου. Ἐπὶ δὲ τῆς βασιλείας τοῦ αὐτοῦ Θεοδοσίου καὶ Βαλεντινιανού ἐπεστράτευσεν κατά Ρώμης και Κωνσταντινουπόλεως Αττιλᾶς, ὁ ἐκ τοῦ γένους τῶν Γηπίδων, ἔχων πλῆθος μυριάδων πολλῶν, δηλώσας (εὐδοκία)
FRAG. II. THEODOSI II RES GESTE.
καὶ ἐδημεύσαντο ἕνεκεν τοῦ μὴ κοινωνῆσαι τῇ Ex- matronæ ex alibus suis trahebantur iuboste in
publicum, capitibus nudatis et exealcea æ. Exigebatur autem, jussu ipsius Areadlii Augusti et
Eudoxiæ conjugis, ut vel cum Ecclesia communi -
carent, vel magnam auri vim persolverent
κλησίᾳ· καὶ οὐδεὶς ἡνείχετο κοινωνῆσαι. ᾿Αλλὰ καὶ
σεμνὰς γυναῖκας τῆς συγκλήτου οὖσας κατέφερον
ἐκ τῶν οἰκιῶν αὐτῶν σύροντες αὐτὰς ἀσχήμως
δημοσίᾳ ἄνευ μαφορίων καὶ ὑποδημάτων· καὶ ἀπο
ήτουν κατὰ κέλευσιν τοῦ αὐτοῦ ᾿Αρκαδίου βασιλέως
καὶ Εὐδοκίας τῆς γυναικὸς αὐτοῦ ἢ κοινωνῆσαι τῇ
Ἐκκλησίᾳ - ποταμὸν χρυσίου λα [Γ.
64. α. ] - - - [ Ἐκέ ] λευσεν [ ἐνεχθῆναι τὸ μῆλον ]
'Εκέ
καὶ ἔδειξεν αὐτῇ αὐτό· [ καὶ ἡγανάκτησεν ὁ βασι
λεὺς ] τὸ λοιπὸν, καὶ ὑπενόησεν τὸν αὐτὸν
Παυλίνον [ ἀγαπᾷν ] αὐτὴν βασίλισσαν Εὐδοκίαν ὁ
Θεοδόσιος· διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν ἀνεῖλεν τὸν αὐτὸν
Παυλίνα, ὁ αὐτὸς βασιλεὺς Θεοδόσιος. Καὶ λυπηθεῖσα Αὐγούστα δέσποινα Εὐδοκία, καὶ ὑβρισθεῖσα·
ἐγνώσθη γὰρ πανταχοῦ ὅτι δι' αὐτὴν ἐσφάγη ὁ Παυλίνος, ὡς εὐμορφος νεώτερος· καὶ ᾐτήσατο τὸν βα
σιλέα Θεοδόσιον αὐτὴ Εὐδοκία τοῦ κατελθεῖν εἰς τοὺς
ἁγίους τόπους εἰς εὐχὴν· καὶ παρέσχεν αὐτῇ· καὶ
κατῆλθεν ἀπὸ Κωνσταντινουπόλεως ἐπὶ Ἱεροσόλυμα
εὔξασθαι, φησίν Καὶ εἰσελθοῦσα ἐν ᾿Αντιοχείᾳ
τῇ μεγάλῃ (εἶπεν, ἐν τῷ βουλευτηρίῳ λόγον ἐγκω
μιαστικὸν εἰς τὴν αὐτὴν ᾿Αντιόχειαν πόλιν καὶ τὸ
λεγόμενον βουλευτήριον, καθημένη ενσωθεν δίφρου
ὁλοχρύσου καὶ διαλίθου βασιλικοῦ· καὶ ἔκραξαν αὐτῇ
οἱ τῆς αὐτῆς πόλεως· καὶ ἀνηνέχθη αὐτῇ ἐν τῷ
βουλευτηρίῳ εἴσω εἰκὼν ἔνχρυσος, καὶ (εἰς τὸ αὐτῶν)
μουσείον στήλη χαλκή εἴσω, (ἅτινα) ἕως τῆς νῦν
ἵστανται. Καὶ φιλοτιμησαμένη τῇ τῶν ᾿Αντιοχέων
πόλει······ [ καὶ ἔκτισεν ] εἰς Ἱεροσόλυμα –
πολλὰ [ Γ. 64. b. j, καὶ τὸ τεῖχος ἅγιον ἀνενέωσεν
τῆς Ἱερουσαλήμ, εἰποῦσα ὅτι Δι' ἐμὲ εἶπεν ὁ προς
φήτης Δαβίδ, Ἐν εὐδοκίᾳ σου οικοδομηθήσεται τὰ
τείχη Ιερουσαλήμ, Κύριε. Καὶ μείνασα εἰς τὴν αὐτ
τὴν Ἱερουσαλήμ, καὶ κτίσασα ἐκεῖ ἑαυτῇ μνῆμα βασιλικόν, ἐτελεύτα, καὶ ἐτέθη ἐκεῖ ἐν Ἱεροσολύμοις·
ἔνθα δ' ἔμελλεν τελευτᾷν, ἐπωμόσατο μὴ συνειδέναι τῇ κατηγορίᾳ τῇ γεναμένῃ κατ' αὐτῆς ἕνεκεν
Παυλίνου
Ὁ δὲ αὐτὸς Θεοδόσιος βασιλεὺς [ ἐτελεύτησεν·
ἦν δὲ ] φύσιν ὡραῖος, λευκόχρους, εὔθετος, εὔρινος,
εὔστηθος, μέλασιν ὄφροις, ἁπλόθριξ, δασυπώγων··· ξ··· μεγαλόψυχος, εὐχαρίεις), Ελλόγιμος, παρὰ παντὸς τοῦ δήμου φιλούμενος καὶ τῆς
συγκλήτου.
Ἐπὶ δὲ τῆς βασιλείας τοῦ αὐτοῦ Θεοδοσίου καὶ
Βαλεντινιανού ἐπεστράτευσεν κατά Ρώμης και
Κωνσταντινουπόλεως Αττιλᾶς, ὁ ἐκ τοῦ γένους τῶν
Γηπίδων, ἔχων πλῆθος μυριάδων πολλῶν, δηλώσας
Graphice narrat hanc adversus Chrysostomi
sectatores persecutionem etiam Sozomenus lib.
VIII, 23, et 24. Et quidem inter multatos ob eam
rem pecunia ponit duas illustres feminas Olympiadem et Nicaretem.
Res ex aliis quoque historicis satis nota.
Scilicet Theodosius imp. insignis magnitudinis
pomum Eudociæ conjugi obtulerat; hæc Paulino
juveni aulico transmiserat: qui præcedentium ignarus, Theodosio ipsi pomum idem dono misit: qui
zelotypia commotus, uxorem interrogavit, quidnam
demum pomo_illi factum esset. Illa se manducasse
mentita est. Tum pomo prolato Theodosius 30rein acriter increpuit, et deportatum procul Pau-
. Pomum afferri jussit, eique ostendit: iraque
cum jurgio concepta, suspicatus quoque est a Panlino. Eudociam Augustam amari: quam ob rem,
eumdem Paulinum interfici jussit imperator Theodosius. Hinc Augusta domina Eudocian œrore
correpta, et se contumelia affectam putans, quia
ubique innotuit quod ejus causa Paulinus foringsus juvenis fuisset occisus, petiit a Theodosia
Augusto, ut sibi ad sancta loca orandi gratia proficisci liceret; qua facultate impetrata, Constantinopoli venit Hierosolyma, orationis causam prætexens; et Antiochiam magnam ingressa, panegyricum sermonem in curia dixit de ipsa Antiochia
ejusque senatu, sedens in aurea curuli sella,
regalibus gemmis distincta; eique a civibus plausum est; eidemque dedicata fuit intra ipsam
curiam aurea imago, et in urbano museo ærea
statua, quarum utraque ad hanc usque diem
manet. Tum muneribus Antiochenæ urbi donatis...
multa Hierosolymis struxit ædificia, et sanctum
quoque murum Hierosolymitanum instauravit,
dicens Davidem de se ipsa verba illa protulisse: In
beneplacito (εὐδοκία) tuo dificabuntur muri Jerusalem, Domine. Cumque Hierosolymnis domicilium
constituisset, ibique regale sibi sepulcrum parassel,
excessit e vita, et eadem in urbe est deposita.
Morti vero proxima, jurejurando afirmavit, nihil
ad se pertinere calumniam, quam Paulini causa
sibi intulerant.
Ipse quoque Theodosius obiit; qui fuit specie
formosa, candidus, bene compactus, justo naso,
pectorosus, nigris superciliis, porrecto capillo,
densaque barba vir; idem... magnanimus, gratiosus, eruditus, populo universo ac senatui charus.
Theodosio et Valentiniano regnantibus, expeditionem suscepit adversus Romam et Constantinopolimn Attilas, gente Gepida, cum innumero exercitu;
isque misso nuntio Romam ad Valentinianumn ita
Hnum jussit occidi.
Hactenus fragmentum prope ad verbum
exstat exscriptum apud Malalam p. 22; non tamen,
sequentia de Eudociæ in urbe Antiochia concione,
et de honoribus ei decretis; quæ aliis verbis leguntur partim apud Evagrium Hist. lib. 1, 20.
Desunt tres saltem versiculi. llinc autem
rursus Malalas p. 22, et Glycas ed. Paris. p. 201.
Quæ sequuntur de forma corporis Theodosii
imperatoris, absunt a Malala; sed conferenda sunt
cum dictis ab Ephremio chronographo (v. 700.
seqq.) quem nos edidinius Script. vet. t. iii.
Rursus Malalas loc. cit., et Chronicon.
paschale.
col. 1815–1816page 6 of 9
PG 85:1815διὰ πρεσβευτοῦ αὐτοῦ Βαλεντινιανῷ βασιλεῖ ἐν Ῥώ μῃ· Εκέλευσέν σοι δι᾿ ἐμοῦ ὁ δεσπότης μου καὶ δε σπότης σου Αττιλᾶς, ἵνα [εὐτρεπίσῃς αὐτῷ τὰ παι λάτιόν σου..] [ Προήχθη έπαρχος 'Ρουφίνος (49') ] ὁ συγγενής [ 1. 63. ] Βασιλέως καὶ ἐφονεύθη ὡς μελετήσας τυραννίδα. Ὁ δὲ αὐτὸς Θεοδόσιος ἐφίλει τὸν Χρυσάφιον τὸν κουβικουλάριον, τὸν λεγόμενον Στούμμαν, ὡς πάνυ εὐπρεπῆ ὄντα, καὶ παρεῖχεν αὐτῷ πολλὰ ὅσα ἂν ήτησεν αὐτὸν, καὶ ἡδύνατο παρ' αὐτῷ παρρησίαν ἔχων, καὶ κατεῖχεν τῶν πραγμάτων (πρὸς) ἑαυτὸν ἄγων καὶ ἁρπάζων πάντα 88. ἦν γὰρ πάτρων καὶ προστάτης τῶν Πρασίνων πανταχοῦ. Ἐπὶ δὲ τῆς βασιλείας τοῦ αὐτοῦ Θεοδοσίου ἔπα θεν αὐτῇ νεομηνία 3* Νικομήδεια μητρόπολις τῆς Βιθυνίας τὸ πέμπτον αὐτῆς πάθος, ἑσπέρας βαθείας καὶ ἀπώλετο εἰς γαῖαν καὶ εἰς θάλασσαν καταποντισθεῖσα. Καὶ πολλὰ ἔκτισεν ἐκεῖ, καὶ τὰ δημόσια, καὶ τοὺς ἐμβόλους, καὶ τὸν λιμένα, καὶ τὰ·· τ μια ", καὶ τὸ μαρτύριον τοῦ ἁγίου Ανθίμου, καὶ πάσας τὰς ἐκκλησίας αὐτοῦ. Ἐπὶ δὲ τῆς βασιλείας αὐτοῦ παρέλαβον οἱ Ἴσαυροι λησταρχοῦντες Σελεύκειαν [ τῆς Συρίας, μην Περιτίῳ ἐπὶ τῆς ὑπατείας τοῦ αὐτοῦ Θεοδοσίου καὶ Ῥομορίδου· καὶ ἐπραίδευσαν [ 63. ] καὶ ἔστρεψαν τὴν χώραν, ἐλθόντες ] διὰ τῶν ὀρέων τῶν λεγο μένων Αμανῶν 8, καὶ πάντα λαβόντες 2 ὑπέστρεψαν εἰς τὴν Ἰσαυρίαν. Ἐπὶ δὲ τῆς αὐτῆς Βασιλείας ἔπαθεν ὑπὸ θεομηνίας καὶ Κωνσταντινούπολις πρώτη [ ὑπὸ τοῦ ] σεισμοῦ, μηνὶ Αὐδινέῳ ἐν τῷ καὶ Ἰανουαρίῳ, εἰ κάδι ἕκτῃ, νυκτὸς, καὶ ἔπεσαν 38 ἀπὸ τῶν λεγομένων Τρωαδησίων ἐμβόλων 3 ἕως τοῦ Χαλκοτετραπύ λου ώστε … ὁ βασιλεὺς ἐλιτάνευσεν μετὰ τοῦ ὄχλου καὶ τῆς συγκλήτου καὶ τοῦ κλήρου ἀνυπόδητος ἐπὶ ἡμέρας πολλάς. Ἐν δὲ τῷ αὐτῷ χρόνῳ ἦλθεν πολεμῶν Ῥωμαίοις Βλάσης βασιλεὺς Περσῶν· καὶ γνοὺς ταῦτα “ὁ βα σιλεὺς Ῥωμαίων ἐποίησεν στρατηλάτην Ανατολής τὸν πατρίκιον Προκόπιον, καὶ ἔπεμψεν αὐτὸν μετά ἐξπαιδίτου πολεμεῖν. Μέλλοντος δὲ αὐτοῦ συμβάλο λειν, ἐδήλωσεν αὐτῷ ὁ βασιλεὺς Περσῶν, ὅτι Εἰ ἔχει ὅλον τὸ ἐξπαίδιτόν σου ἄνδρα δυνάμενον μονομαχήσαι, καὶ νικῆσαι, ἕνα Πέρσην προβαλλόμενον παρ' ἐμοῦ, εὐθέως ποιῶ τὰ πάκτα τῆς εἰρήνης ἐπὶ ν' ἔτη· εἰ πάντα. ὑπὸ θεομηνίας, τώρα ποαι. θεώρια. τῶν λεγομένων ᾿Αμανῶν. λαβότες. συμβόλων. οστι, ὅστις.
APPENDIX AD SEC. V.
FRAGMENTA HISTORICA.
intimavit: Maudat tibi per me dominus meus simul- διὰ πρεσβευτοῦ αὐτοῦ Βαλεντινιανῷ βασιλεῖ ἐν Ῥώ
que dominus tuus Attilas, ut ei palatium tuum μῃ· Εκέλευσέν σοι δι᾿ ἐμοῦ ὁ δεσπότης μου καὶ δεhabeas apparatum,
σπότης σου Αττιλᾶς, ἵνα [εὐτρεπίσῃς αὐτῷ τὰ παι
λάτιόν σου..]
FRAGMENTUM III.
Creatus est præfectus Rufinus, Augusti affinis;
sed deinde quasi tyrannidem affectans neci traditus.
Idem Theodosius Chrysaphium amabat cubicularium, cognomine Şummane, ut egregia plane forma
praeditum, et ei quidquid peteret largiebatur: itaque
is potentia plurima atque fiducia apud eumdem pollebat, summamque negotiorum tenebat, cuncta ad
suam utilitatem convertens et rapiens. Erat enim
ubique patronus et præses factionis Prasinæ.
Eodem Theodosio regnante, neomeniæ tempore,
Nicomedia Bithyniæ metropolis quintam suam
calamitatem passa est, solo prostrata, et simul
absorpta mari. lbi quoque Theodosius multa ædificia condidit, balnea scilicet, porticus, portum,
atque prætorium, item confessionem sancti Anthimi, ejusque omnes ecclesias,
Eodem adhuc regnante, Isauri prædonum duces
Seleuciam Syriæ occupaverunt, mense Februario,
consulibus ipso Theodosio et Romoride: prædamque egerunt, et regionem vastarunt, facta irrup- c
tione per Amanos montes; direptisque omnibus, in
Isauriam reversi sunt.
Snb eodem imperatore, divina indignatione Constantinopolis in primis terræ motu concussa fuit
mensis Januarii die vigesima sexta, noctu; ruitque
urbs a Troadensi porticu usque ad Tetrapylum
æreum; ita ut imperator cum populo, senatu
cleroque, nudipes multis diebus supplicationem
duxerit.
Eodem tempore bellum intulit Romanis Persarum
rex Blasys: qna re cognita, Romanus imperator
creavit dụcem in Orientalibus partibus Procopium
patricium, eunque cum exercitu misit. Cui prælim paranti, misit nuntium hujusmodi rex Persarum: nempe si in ejus cuncto exercitu vir foret,
qui singulari certamine Persam a se deligendum
vinceret, pacis illico in quinquaginta annos se
fœdus esse icturum: quod si Romanus vinceretur,
[ Προήχθη έπαρχος 'Ρουφίνος (49') ] ὁ συγγενής
[ 1. 63. a. ] Βασιλέως καὶ ἐφονεύθη ὡς μελετήσας
τυραννίδα.
Ὁ δὲ αὐτὸς Θεοδόσιος ἐφίλει τὸν Χρυσάφιον τὸν
κουβικουλάριον, τὸν λεγόμενον Στούμμαν, ὡς πάνυ
εὐπρεπῆ ὄντα, καὶ παρεῖχεν αὐτῷ πολλὰ ὅσα ἂν
ήτησεν αὐτὸν, καὶ ἡδύνατο παρ' αὐτῷ παρρησίαν
ἔχων, καὶ κατεῖχεν τῶν πραγμάτων (πρὸς) ἑαυτὸν
ἄγων καὶ ἁρπάζων πάντα 88. ἦν γὰρ πάτρων καὶ
προστάτης τῶν Πρασίνων πανταχοῦ.
Ἐπὶ δὲ τῆς βασιλείας τοῦ αὐτοῦ Θεοδοσίου ἔπαθεν αὐτῇ νεομηνία 3* Νικομήδεια μητρόπολις τῆς
Βιθυνίας τὸ πέμπτον αὐτῆς πάθος, ἑσπέρας βαθείας
καὶ ἀπώλετο εἰς γαῖαν καὶ εἰς θάλασσαν καταποντισθεῖσα. Καὶ πολλὰ ἔκτισεν ἐκεῖ, καὶ τὰ δημόσια,
καὶ τοὺς ἐμβόλους, καὶ τὸν λιμένα, καὶ τὰ·· τ
μια ", καὶ τὸ μαρτύριον τοῦ ἁγίου Ανθίμου, καὶ
πάσας τὰς ἐκκλησίας αὐτοῦ.
Ἐπὶ δὲ τῆς βασιλείας αὐτοῦ παρέλαβον οἱ Ισαυροι λησταρχοῦντες Σελεύκειαν [ τῆς Συρίας, μην
Περιτίῳ ἐπὶ τῆς ὑπατείας τοῦ αὐτοῦ Θεοδοσίου καὶ
Ῥομορίδου· καὶ ἐπραίδευσαν [ f. 63. b. ] καὶ ἔστρεψαν τὴν χώραν, ἐλθόντες ] διὰ τῶν ὀρέων τῶν λεγομένων Αμανῶν 8, καὶ πάντα λαβόντες 2 ὑπέστρε
ψαν εἰς τὴν Ἰσαυρίαν.
Ἐπὶ δὲ τῆς αὐτῆς Βασιλείας ἔπαθεν ὑπὸ θεομη
νίας καὶ Κωνσταντινούπολις πρώτη [ ὑπὸ τοῦ ]
σεισμοῦ, μηνὶ Αὐδινέῳ ἐν τῷ καὶ Ἰανουαρίῳ, εἰ
κάδι ἕκτῃ, νυκτὸς, καὶ ἔπεσαν 38 ἀπὸ τῶν λεγομένων
Τρωαδησίων ἐμβόλων 3 ἕως τοῦ Χαλκοτετραπύ
λου ώστε … ὁ βασιλεὺς ἐλιτάνευσεν μετὰ τοῦ
ὄχλου καὶ τῆς συγκλήτου καὶ τοῦ κλήρου ἀνυπόδητος
ἐπὶ ἡμέρας πολλάς.
Ἐν δὲ τῷ αὐτῷ χρόνῳ ἦλθεν πολεμῶν Ῥωμαίοις
Βλάσης βασιλεὺς Περσῶν· καὶ γνοὺς ταῦτα “ὁ βασιλεὺς Ῥωμαίων ἐποίησεν στρατηλάτην Ανατολής
τὸν πατρίκιον Προκόπιον, καὶ ἔπεμψεν αὐτὸν μετά
ἐξπαιδίτου πολεμεῖν. Μέλλοντος δὲ αὐτοῦ συμβάλο
λειν, ἐδήλωσεν αὐτῷ ὁ βασιλεὺς Περσῶν, ὅτι Εἰ ἔχει
ὅλον τὸ ἐξπαίδιτόν σου ἄνδρα δυνάμενον μονομαχήσαι,
καὶ νικῆσαι, ἕνα Πέρσην προβαλλόμενον παρ' ἐμοῦ,
εὐθέως ποιῶ τὰ πάκτα τῆς εἰρήνης ἐπὶ ν' ἔτη· εἰ
33 Cod. πάντα. 88 Ita legebam in cod. Sed Malalas ὑπὸ θεομηνίας, quæ fortasse verior est lectio.
Nam sic etiam noster paulo infra. 3 τώρα quidem evidens est in cod., ante vero latent aliquot littera.
2. Cod.
Supplevi igitur. ποαι. Malalas habet θεώρια. ** Desunt apud Mal. verba τῶν λεγομένων ᾿Αμανῶν.
evillenter λαβότες. 37 Deest hoc vocabulum apud Mal. ss Deest apud Mal. i. Mendose Mal. συμβόλων.
60 Cod. οστι, Mal. ὅστις. * Deest apud Mal.
tamen va-
(19') Supplevi ex Malala p. 24, apud quem lesine
guntur etiam sequentia non
rietatibus, et aliquot apud nostrum incrementis.
De his duobus malificiis consule Cangium in
Constantinop. christ.lib. 11. p. 110 et 178. Rein habemus etiam apud Chropicon paschale.
col. 1817–1818page 7 of 9
PG 85:1817δὲ ἡττηθείη, λαμβάνειν με κεντηνάρια ν' τὰ ἐξ ἔθους παρεχόμενα. Τούτων δοξάντων, προεβάλετο ὁ βασιλεὺς Περσῶν ἐκ τοῦ τάγματος τῶν λεγομένων ἀθανάτων Πέρσην ὀνόματι [Γ. 68. ] Αρδαζάνην οἱ δὲ Ῥωμαῖοι Αρεόβινδον τὸν Γόθθον, κόμιταν φοιδεράτων Καὶ ἐξῆλθον οἱ δύο ἔφιπποι και ἔνοπλοι ὁ ὁ δὲ Αρεόβινδος ἐβάστασεν καὶ σόκκα ριν κατὰ τὸ Γοθθικὸν ἔθος. Πρῶτος δὲ ὁ Πέρσης ὥρμησεν μετὰ τοῦ κόντου· καὶ πλαγιάσας ὁ ᾿Αρεό σινδος ἐπὶ τὸ δεξιὸν αὐτοῦ μέρος, ἐσόκκευσεν αὐτὸν, καὶ κατήνεγκεν ἐκ τοῦ ἵππου, καὶ ἔσφαξεν· καὶ λοιπὸν ὁ βασιλεὺς Περσῶν ἐποίησεν πάκτα εἰρήνης καὶ ἀνελθὼν μετὰ τὴν νίκην ὁ αὐτὸς Ἀρεόβινδος ἐν Κωνσταντινουπόλει, ἅμα τῷ στρατηλάτη Προκοπίῳ, καὶ εὐχαρισθεὶς παρὰ τοῦ βασιλέως, προήχθη ὕπατος. Ὁ δὲ αὐτὸς βασιλεὺς ἐποίησεν ἐπαρχίαν, ἀπομερίσας ἀπὸ τῆς Λυκαονίας, ἥντινα ἐκάλεσεν Λυκίαν, δώσας δίκαιον μητροπόλεως, καὶ ἄρχοντα τῇ λεγο μένῃ πόλει Μύρᾳ τῆς αὐτῆς Λυκίας, ἔνθα ἐστὶν Θεοῦ μυστήριον, ὄρος τίκτον “8 πῦρ αὐτόματον. Ομοίως δὲ ὁ αὐτὸς βασιλεὺς καὶ Συρίαν δευτέραν ἀπομερίσας ἀπὸ τῆς πρώτης, ἐποίησεν ἐπαρχίαν ", δώσας δίκαιον μητροπόλεως, καὶ ᾿Απαμείᾳ τῇ πόλει ἄρχοντα. Καὶ Κιλικίαν το δευτέραν ἀπομερίσας ἀπὸ τῆς πρώτης, ἐποίησεν ἐπαρχίαν, δώσας δίκαιον μητροπόλεως, καὶ ἄρχοντα ᾿Αναζαρβῳ τῇ πόλει καὶ ἄλλην ἐπαρχίαν ἀπομερίσας ἀπὸ τῆς Βιθυνίας, ἦν τινα ἐκάλεσεν Ονωριάδα 40 εἰς ὄνομα τοῦ αὐτοῦ θείου 'Ονωρίου, δώσας δίκαιον μητροπόλεως, καὶ Άρχοντα Ηρακλείᾳ τῇ πόλει τῆς Πόντου. Ἐπὶ δὲ τῆς αὐτοῦ βασιλείας ἐπεθολοῦτο τὰ περὶ Νεστορίου καὶ ταραχῆς γεναμένης ἐν τῷ ὁμι λεῖν αὐτὸν, ἠναγκάσθη ὁ αὐτὸς Θεοδόσιος βασιλεὺς ἀνακαλέσασθαι τὴν σύνοδον τῶν σμ' ἐπισκόπων ἐν Ἐφέσῳ κατὰ τοῦ αὐτοῦ Νεστορίου· καὶ καθείλαντες ἐξέβαλον τὸν αὐτὸν Νεστόριον ἀπὸ τῶν ἱερῶν διπτύχων Ἐν αὐτῷ δὲ καιρῷ ἐν τῇ Ῥώμῃ διάγουσα χήρα ή δέσποινα Εὐδοξία, ἡ γεναμένη γυνή " Βαλεντινιανοῦ βασιλέως, θυγάτηρ δὲ Θεοδοσίου καὶ Εὐδοκίας, λυπουμένη κατὰ Μαξίμου τοῦ τυράννου, τοῦ φονεύσαντος τὸν ἄνδρα αὐτῆς, καὶ βασιλεύσαντος, προ ετρέψατο Γινζίριχον τὸν Οὐάνδαλον τὸν ῥῆγα τῆς Αφρικῆς ἐλθεῖν κατὰ Μαξίμου βασιλέως, καὶ 48 τῆς Ρώμης· ὅστις ἐξαίφνης εἰσῆλθεν ἐν τῇ πόλει Ρώ μὴ μετὰ πλήθους, καὶ παρέλαβε τὴν πόλιν 'Ρώμην, καὶ ἐφόνευσεν τὸν Μάξιμον βασιλέα, καὶ πάντας ἀπώλεσε. κόμιτα. ὄρος ἀπὸ τῆς πρώτης επαρχίας. Ονωρίδα. ή γενομένη χήρα. τίχτον. Λυκίαν. βασιλέως τῆς Ῥώμης.
FRAG. III. THEODOSII II RES GESTÆ.
quæ jam pendi solebant. Conditione accepta, rex
Persarum delegit de agmine, quod dicitur immortalium, virum Persam nomine Ardazanem; Romani
vero Areobindum Gothum, fœderatorum comitem.
Uterque igitur in equis arinatus prodiit, Arcobindus autem soccarim quoque more Gothico secum
tulit. Primus cum conto fecit impetum Persa; sed
Areobindus dextrorsum in latus semet obliquans,
soccarim Persæ injecit, detractumque ex equo
interemit. Quod ergo reliquum erat, rex Persarum
pacis fredus composuit. Ipse autem a victoria
rediens Areobindus Constantinopolim, cum duce
Procopio, gratiis ei ab Augusto actis, factus est
consul.
δὲ ἡττηθείη, λαμβάνειν με κεντηνάρια ν' τὰ quinquaginta se librarum centenaria accepturum,
ἐξ ἔθους παρεχόμενα. Τούτων δοξάντων, προεβάλετο
ὁ βασιλεὺς Περσῶν ἐκ τοῦ τάγματος τῶν λεγομένων
ἀθανάτων Πέρσην ὀνόματι [Γ. 68. a. ] Αρδαζάνην
οἱ δὲ Ῥωμαῖοι Αρεόβινδον τὸν Γόθθον, κόμιταν
φοιδεράτων Καὶ ἐξῆλθον οἱ δύο ἔφιπποι και
ἔνοπλοι ὁ ὁ δὲ Αρεόβινδος ἐβάστασεν καὶ σόκκαριν κατὰ τὸ Γοθθικὸν ἔθος. Πρῶτος δὲ ὁ Πέρσης
ὥρμησεν μετὰ τοῦ κόντου· καὶ πλαγιάσας ὁ ᾿Αρεό
σινδος ἐπὶ τὸ δεξιὸν αὐτοῦ μέρος, ἐσόκκευσεν αὐτὸν,
καὶ κατήνεγκεν ἐκ τοῦ ἵππου, καὶ ἔσφαξεν· καὶ
λοιπὸν ὁ βασιλεὺς Περσῶν ἐποίησεν πάκτα εἰρήνης
καὶ ἀνελθὼν μετὰ τὴν νίκην ὁ αὐτὸς Ἀρεόβινδος ἐν
Κωνσταντινουπόλει, ἅμα τῷ στρατηλάτη Προκο
πίῳ, καὶ εὐχαρισθεὶς παρὰ τοῦ βασιλέως, προήχθη
ὕπατος.
Ὁ δὲ αὐτὸς βασιλεὺς ἐποίησεν ἐπαρχίαν, ἀπομε
ρίσας ἀπὸ τῆς Λυκαονίας, ἥντινα ἐκάλεσεν Λυκίαν,
δώσας δίκαιον μητροπόλεως, καὶ ἄρχοντα τῇ λεγο
μένῃ πόλει Μύρᾳ τῆς αὐτῆς Λυκίας, ἔνθα ἐστὶν
Θεοῦ μυστήριον, ὄρος τίκτον “8 πῦρ αὐτόματον.
Ομοίως δὲ ὁ αὐτὸς βασιλεὺς καὶ Συρίαν δευτέραν
ἀπομερίσας ἀπὸ τῆς πρώτης, ἐποίησεν ἐπαρχίαν ",
δώσας δίκαιον μητροπόλεως, καὶ ᾿Απαμείᾳ τῇ πόλει
ἄρχοντα. Καὶ Κιλικίαν το δευτέραν ἀπομερίσας ἀπὸ
τῆς πρώτης, ἐποίησεν ἐπαρχίαν, δώσας δίκαιον
μητροπόλεως, καὶ ἄρχοντα ᾿Αναζαρβῳ τῇ πόλει
καὶ ἄλλην ἐπαρχίαν ἀπομερίσας ἀπὸ τῆς Βιθυνίας,
ἦν τινα ἐκάλεσεν Ονωριάδα 40 εἰς ὄνομα τοῦ αὐτοῦ
θείου 'Ονωρίου, δώσας δίκαιον μητροπόλεως, καὶ
Άρχοντα Ηρακλείᾳ τῇ πόλει τῆς Πόντου.
Ἐπὶ δὲ τῆς αὐτοῦ βασιλείας ἐπεθολοῦτο τὰ περὶ
Νεστορίου καὶ ταραχῆς γεναμένης ἐν τῷ ὁμι
λεῖν αὐτὸν, ἠναγκάσθη ὁ αὐτὸς Θεοδόσιος βασιλεὺς
ἀνακαλέσασθαι τὴν σύνοδον τῶν σμ' ἐπισκόπων ἐν
Ἐφέσῳ κατὰ τοῦ αὐτοῦ Νεστορίου· καὶ καθείλαντες
ἐξέβαλον τὸν αὐτὸν Νεστόριον ἀπὸ τῶν ἱερῶν διπτύ
χων
Ἐν αὐτῷ δὲ καιρῷ ἐν τῇ Ῥώμῃ διάγουσα χήρα ή
δέσποινα Εὐδοξία, ἡ γεναμένη γυνή " Βαλεντινιανοῦ βασιλέως, θυγάτηρ δὲ Θεοδοσίου καὶ Εὐδοκίας,
λυπουμένη κατὰ Μαξίμου τοῦ τυράννου, τοῦ φονεύσαντος τὸν ἄνδρα αὐτῆς, καὶ βασιλεύσαντος, προετρέψατο Γινζίριχον τὸν Οὐάνδαλον τὸν ῥῆγα τῆς
Αφρικῆς ἐλθεῖν κατὰ Μαξίμου βασιλέως, καὶ 48 τῆς
Ρώμης· ὅστις ἐξαίφνης εἰσῆλθεν ἐν τῇ πόλει Ρώ
μὴ μετὰ πλήθους, καὶ παρέλαβε τὴν πόλιν 'Ρώμην,
καὶ ἐφόνευσεν τὸν Μάξιμον βασιλέα, καὶ πάντας
ἀπώλεσε.
• Cod hic. κόμιτα. • Deest apud Mal ὄρος
s Mal. mendose tantum ἀπὸ τῆς πρώτης επαρχίας.
Ονωρίδα. of Perverse Malalas ή γενομένη χήρα.
Pericopa a verbis ci è deest apud Malalam;
exstat tamen in codice quamvis hic partim oblit.
terato, cui suppetias fert Hamartolus ineditus, qui
hoc loco cum codice nostro congruit.
Nempe Gothorum, qui jamdiu erant Romanorum foederati.
(23 En veram scripturam cóxxapiz, quæ aliorum
Idem imperator novam provinciam fecit, a
Lycaonia abscindens, quam Lycian appellavit, dato
ei jure metropoleos, et præside urbi Myrorum ejusdem Lyciæ, ubi et visitur Dei miraculum, mons
spontaneum ignem parturiens. Æque idem impe
rator Syriam secundam a prima separans, novam
fecit provinciam, dato pariter metropoleos jure, et
urbi Apameæ præside. Ciliciam item secundam a
prima sejunxit, provinciam novam efficiens, concesso jure metropoleos, et Anazarbo urbi preside.
Denique et aliam provinciam a Bithynia avulsit,
quam Ilonoriadem de patrui sui Honorii nomine
dixit, non sine jure metropoleos, altributoque pra
side Ponticæ urbi Heracleæ.
Eodem regnante, Nestorii perturbatio contigit.
Tumultu enim ex ejusdem concione coorto, coactus est Theodosius convocare concilium ccxL
episcoporum Ephesi adversus ipsum Nestorium.
Itaque depositus fuit diptychisque expunctus idem
Nestorius.
Per idem tempus vidua Romæ degens domina
Eudoxia, quæ Valentiniani Augusti uxor fuerat,
filia autem Theodosii et Eudociæ, iramque ſovens
contra tyrannum Maximum, qui viro suo interfecto,
imperium arripuerat, Genserichum Vandalum,
Africæ regem, exstimulavit, ut contra Maximum
imperatorem Romamque veniret: isque subito
accedens, Romanam urbem occupavit, Maximum
imperatorem occidit, et generalem stragem edidit.
τίχτον. Est autem hic notissimus mons Climara.
48 Cod. mendose Λυκίαν. * Mendose Malalas
Male connectit Malalas βασιλέως τῆς Ῥώμης.
auctorum mendosa vocabula coarguit. Erat autem
id laquei genus, quo Gothi utebantur in præliis ad
hostes irretiendos, et sic facilius cccidendos. Lo.
gatur hic Chilmeadi adnotatio ad Malalam.
Paulo aliter Malalas.
Item aliter Malalas,
col. 1819–1820page 8 of 9
PG 85:1819[Προκένσου δὲ γενομένου ἐν τῷ Εβδόμῳ, ἀπώλει σαν οἱ 65, βεστήτορες το στέμμα τοῦ βασι λέως (26)] ἡμῶν δεσπότου Ἰουστινιανοῦ καὶ μετὰ μῆνας ὀκτὼ ηὑρέθη διὰ κομίτα πραίτωρος του ἐπίκλην Διαπουνδαριστοῦ ὅπου καὶ ἐν μαργαριτάριν, καὶ πᾶσα δὲ ἡ λοιπὴ αὐτοῦ λιθέα “ἐσώθη. Μηνὶ Οκτωβρίῳ, Ινδικτιῶνι τρισκαιδεκάτῃ, ἀχθέντος ἱππικοῦ, εἰσῆλθεν ἐλέφας καὶ πρεσβευτής Ἰν δῶν εἰς τὸ αὐτὸ ἱππικόν. Μηνὶ Ἰανουαρίῳ, ινδικο τιῶνι τρισκαιδεκάτῃ, κατεβιβάσθη τὸ ὄνομα Μηνι τοῦ ἀρχιεπισκόπου Ρώμης πρῶτον ἐλέγετο Μηνὶ Μαρτίῳ, ινδικτιῶνι τρισκαιδεκάτῃ, ἐξῆλθεν ἐλέφας ἀπὸ τοῦ στάβλου αὐτοῦ νυκτὸς, καὶ πολλούς ἐφόνευσεν καὶ ἐκύκλωσεν. Μηνὶ ᾿Απριλίῳ, ἑξκαιδεκάτῃ, Ινδικτιῶνι τρισκαιδεκάτῃ, ἐγένετο συμβολή Πρασινοβενέτων δειλινῆς τῷ ἱπποδρόμῳ, μὴ ἀγομένου τοῦ αὐτοῦ ἱππικοῦ, καὶ πολλοὶ ἀπέθανον, τινὲς δὲ καὶ θραύματα... ἐκ τῶν δημοτῶν ἐφωδί νη[ρά]... ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ ἐργαστήρια εἰσῆλθον οἱ δη... [καὶ ἡρπασ]αν εἴ τι ηὗρον ἐπάρχου τὸ λοιπὸν τοῦ Ἰωάννου τοῦ ἐπίκλην Κοκκοροβίου· ἐν ᾗ μάχη ἐσφάγη καὶ εἰς νεώτερος Πάνφημος τῆς γειτνίας των 'Αγιοθέου ονομάτων. Μηνὶ Ἰουνίῳ, εἰκάδι ὀγδόῃ, ἡμέρᾳ τρίτῃ, ἐνδικτιῶν τῇ αὐτῇ, μετὰ τὴν ὑπατείαν βασιλείου ἔτους ενά του ἐγένετο τὰ ἐγκαίνια τῶν ᾿Αγίων Αποστό πάπα Ρώμης
APPENDIX AD S.EC.V.-FRAGMENTA HISTORICA,
FRAGMENTUM IV.
Quum feret imperatorius processus in Hebdomo,
domini nostri Justiniani Augusti coronam amiserunt vestiarii, quæ octo post menses inventa est a
comite prætore, cognomento Dapundarista, in qua
et unicum margaritum et reliqui omnes pretiosi
lapides manserunt incolumes.
Mense Octobri, indictione quarta decima, dum
Judi equestres fierent, ingressus est hippodromum
elephas, cui Indorum legatus insidebat. Mense
Januario, indictione tertia decima, depressum fuit
in sacris diptychis Mennæ archiepiscopi nomen,
primoque loco recitabatur nomen Vigilii Romani
pontifcis. Mense Martio, indictione tertia decima,
elephas de stabulo suo noctu prodiit, multosque
homines interemit aut debilitavit. Mensis Aprilis
die sexta decima, indictione decima tertia, contigit vespere conflictus Prasinovenetorum in hippodromo, cum ludi equestres non ferent, multique
mortales periere, quidam etiam de popularibus
acerba vulnera pertulerunt... Quin adeo factiosi in
officinas etiam irruerunt, et deinde si quid Joannis
cognomento Coccorobii inventum est, diripuerunt:
quo in conflictu adolescens quoque Pamphemus
occisus est de gente quæ appellatur Hagiothei.
Mensis Junii die vicesima octava, feria tertia,
fulictione eadem, post consulatum Basilii anno
nono, acta sunt encænia Sanctorum Apostolorum,
[Προκένσου δὲ γενομένου ἐν τῷ Εβδόμῳ, ἀπώλει
σαν οἱ [f. 65, a] βεστήτορες το στέμμα τοῦ βασι
λέως (26)] ἡμῶν δεσπότου Ἰουστινιανοῦ καὶ
μετὰ μῆνας ὀκτὼ ηὑρέθη διὰ κομίτα πραίτωρος του
ἐπίκλην Διαπουνδαριστοῦ ὅπου καὶ ἐν μαργαριτάριν, καὶ πᾶσα δὲ ἡ λοιπὴ αὐτοῦ λιθέα “ἐσώθη.
Μηνὶ Οκτωβρίῳ, Ινδικτιῶνι τρισκαιδεκάτῃ, ἀχθέν
τος ἱππικοῦ, εἰσῆλθεν ἐλέφας καὶ πρεσβευτής Ἰν
δῶν εἰς τὸ αὐτὸ ἱππικόν. Μηνὶ Ἰανουαρίῳ, ινδικο
τιῶνι τρισκαιδεκάτῃ, κατεβιβάσθη τὸ ὄνομα Μηνι
τοῦ ἀρχιεπισκόπου Ρώμης πρῶτον ἐλέγετο
Μηνὶ Μαρτίῳ, ινδικτιῶνι τρισκαιδεκάτῃ, ἐξῆλθεν
ἐλέφας ἀπὸ τοῦ στάβλου αὐτοῦ νυκτὸς, καὶ πολλούς
ἐφόνευσεν καὶ ἐκύκλωσεν. Μηνὶ ᾿Απριλίῳ, ἐξκαιδε
κάτῃ, Ινδικτιῶνι τρισκαιδεκάτῃ, ἐγένετο συμβολή
Пpactvoбzvétwy dsiivne tv to iññodpóµy, µỷ
Πρασινοβενέτων δειλινῆς τῷ ἱπποδρόμῳ, μὴ
ἀγομένου τοῦ αὐτοῦ ἱππικοῦ, καὶ πολλοὶ ἀπέθανον,
τινὲς δὲ καὶ θραύματα... ἐκ τῶν δημοτῶν ἐφωδί
νη[ρά]... ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ ἐργαστήρια εἰσῆλθον οἱ
δη... [καὶ ἡρπασ]αν εἴ τι ηὗρον ἐπάρχου τὸ λοιπὸν
τοῦ Ἰωάννου τοῦ ἐπίκλην Κοκκοροβίου· ἐν ᾗ μάχη
ἐσφάγη καὶ εἰς νεώτερος Πάνφημος τῆς γειτνίας των
'Αγιοθέου ονομάτων.
"
Μηνὶ Ἰουνίῳ, εἰκάδι ὀγδόῃ, ἡμέρᾳ τρίτῃ, ἐνδικτιῶν
τῇ αὐτῇ, μετὰ τὴν ὑπατείαν βασιλείου ἔτους ενά
του ἐγένετο τὰ ἐγκαίνια τῶν ᾿Αγίων Αποστό
"Male apud Theophanem 0a. De vocabulo 20a legatur Cangius. "Omittit particulam µh Theophanes, ad retinet cum nostro Malalas.
Supplementum hoc sumo ex Theophane p. Cupio inspici ab aliquo codicem Anglicum, unde
192, cui consonat Cedrenus p. 375.
En evidenter hominem, qui Justiniano vivente scribit; neque enim nisi viventes principes
dominos nostros appellamus. Eadem locutio infra
bis recurrit. Et quidem hunc domini nostri titulum
omittunt prorsus Malalas, Theophanes et Cedrenus, utpote juniores auctores. In codice Rom.
basilica Sessorianæ, quem vidi, leguntur litaniæ
quædam cum his acclamationibus: Domno nostro
Nicolao a Deo coronato, summo pontifci et universali papæ, vila. Deinde: Domno nostro Hludovico
Augusto a Deo coronato, magno, pacifico imperatori,
vita el victoria; ejusque præcellentissimis filiis, regibus
vita. Quis, inquam, his lectis, non agnoscit, ipsas litanias scriptas fuisse viventibus Nicolao I. PP. et Ludovico I imp., ad quam reapse ætatem Sessorianus
codex pertinet? Nemo ergo item dubitet, quin Tusculana fragmenta ex historico opere reliqua sint,
quod Justiniano I regnante compositum fuerit.
Silent hunc coronæ inventorem Theophanes
et Cedrenus.
Sic omnino, quanquam aliis verbis, etiam
Theophanes p. 192. Anastasius item Bibliothecarius in Historia ed. Paris. p. 64: Januario vero
mense suppositum est nomen Mennæ patriarche
Constantinopolitani, et propositum ei nomen Vigilii præcellens in diptychis. Locus nobilis ob adserendum Pontificis Romani primatum. Est autem
omnino corruptus Malalas in editione p. 79, ubi
uriusque, tam Mennae quam Vigilii, nomen expunetum e diptychis fuisse dicitur. Revera post voc.
πάπα Ρώμης excidisse arbitror e libro Malala
verba duo pwTOV ÉYSTO, quæ noster retinet.
Chilmeadus Malalam sumpsit; fortasse enim ea
verba ibi non desunt; quanquam de Chilmeadi fide
dubitare nolo. Certe sub Justiniano, Romanæ sedis
reverentissimo, nomen papæ sic fuisse honoratum,
non miror; nam præter ejusdem Justiniani testimonium a me in hoc Spicilegio t. VII, præf. p. 28.
relatum, accedit aliud prædicti imperatoris in cod.
lib. 1, tit. 1, in epistola ad Joannem Il papam.
Reddentes honorem apostolice sedi, et vestra
sanctitati (quod semper nobis in voto et fuit et est)
el ut decet patrem honorantes Vestram Beatitudinem, omnia quæ ad Ecclesiarum statum pertinent,
festinavimus ad notitiam deferre Vestræ Sanctitatis:
quoniam semper nobis fuit magnum studium unitatem vestra apostolica sedis, et statum sanclaruin
Dei Ecclesiarum custodire, qui hactenus obtinet el
incommote permanet, nulla intercedente contrarietate.
Ideoque omnes sacerdotes universi Orientalis tractus et subjicere et unire sedi vestræ Sanctitatis properavimus etc., nec enim patimur quidquam, quod
ad Ecclesiarum statum pertinet, ut non eliam Vestre
innotescat Sanctitati, quæ caput est omnium Ecclesiarum etc. Omnes vero sacerdotes sanctæ catholice
alque apostolicæ Ecclesiæ, sequentes Sanctitatem
Vestram, el custodientes statum et unitatem sanciarum Dei Ecclesiarum, quam habent ab apostolica
Vestre Sunetitatis sede etc. Hæc a Photiauis mili
docilique animno legi velim.
Annus monus post consulatum Basilii,
cundum accuratos fastos incidit in Christi annum
DL. Quæ ergo sequuntur in fol. 66, posteriora a
nostro historico creduntur. Nam quod Unis pagina
hujus versæ folii 65, connectatur cum initio pagine
col. 1821–1822page 9 of 9
PG 85:1821λων, καὶ κατάθεσις τῶν ἁγίων λειψάνων 'Ανδρέου, Λουκᾶ, καὶ Τιμοθέου ἐν τῷ οἴκῳ τῶν αὐτῶν ᾿Αγίων ᾿Αποστόλων ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ διῆλθεν ἐπί σκοπος Μηνᾶς μετὰ τῶν αὐτῶν ἁγίων λειψάνων καθώ ήμενος ἐν ὀχήματι βασιλικῷ, κρατῶν τὰς τρεῖς θή κας τῶν ἁγίων λειψάνων εἰς τὰ γόνατα αὐτοῦ· καὶ ἄλλο ἓν ὄχημα βασιλικόν, δ δὴ τοῦτον προγεν τὰ αὐτὰ ἅγια λείψανα, καὶ τὸν ἀρχιεπίσκοπον Μη νᾶν. Μηνὶ ᾿Απριλίῳ, ἐνδικτιῶνι τρισκαιδεκάτῃ, [ἐπέμ φθη Ναρσῆς 66, ὁ κουβικουλάριος εἰς Ῥώμην ἐπὶ τῷ πολεμῆσαι τοῖς Γόθθοις τοῖς κρατ τοῦσιν τὴν αὐτὴν Ῥώμην· ὅτι μετὰ τὸ παραλαβεῖν Βελισάριον πα... τὴν αὐτὴν Ῥώμην πάλιν παρ ραληφθεῖσαν ὑπὸ τῶν αὐτῶν Γόθθων. Μηνὶ Ἰουνίῳ, εἰκάδι ἕκτῃ, ἐνδικτιῶνι τῇ αὐτῇ, ἐδέχθη ὁ ἐπίσκοπος Ρώμης Βιγέλιος παρὰ τοῦ εὐσε οῦς ἡμῶν δεσπότου· ὅτι ἦν ἀπὸ ὄψεως αὐτοῦ, καὶ ἦν προσφυγὼν εἰς τὸν ἅγιον Σέργιον ἐν τοῖς ἐπίκλην Ορμίσδου σι. Καὶ ἔπεμψεν ὁ εὐσεβὴς ἡμῶν δεσπότης κόμιταν τὸν πραίτωρα τὸν ἐπίκλην Διαπουνδαρι στήν· καὶ γέγονεν στάσις μεγάλη· καὶ ἀπῆλθεν ὁ Βιγίλιος πάπας εἰς τὸ ἅγιον θυσιαστήριον, καὶ ἐκρά τησεν αὐτὸν ὁ κόμιτας τοῦ πώγωνος ὥστε ἐκε βαλεῖν ἐκ τοῦ ἁγίου θυσιαστηρίου· καὶ ἐκράτησεν ὁ ἐπίσκοπος τὸ κιόνιον τῆς ἁγίας τραπέζης, καὶ ἔπεσεν ἡ ἁγία τράπεζα εἰς τὸ ἔδαφος· καὶ ὕστερον ἀπῆλθεν ὁ αὐτὸς πάπας ἐν Χαλκηδόνι σε πόλει [εἰς τὴν ἐκκλησίαν τῆς ῾Αγίας Εὐφημίας· τέλος δὲ ἐδέχθη ὑπὸ μετ ταμεληθέντος ] εὐσεβεστάτου ἡμῶν 66 δε σπότου ὁ αὐτὸς πάπας Βιγίλιος. Καὶ τῷ αὐτῷ ἔτει ἐπὶ τῆς βασιλείας τοῦ αὐτοῦ εὐσεβεστάτου ἡμῶν δεσπότου, μηνὶ Ἰουλίῳ, ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἕκτῃ, ινδικτιῶνι τεσσαρεσκαιδεκάτῃ δὲ ἐγένετο σεισμός μέγας καὶ φοβερὸς ἐν πάσῃ τῇ χώρᾳ τῆς Ορμοδίου. Καλχηδόνι, πό τέσσαρες τέσσαρις, μηνὶ Ἀπριλίῳ, ινδικτιῶνι τρισκαιδεκάτη
FRAG. IV. JUSTINIANI I RES GEST.E.
λων, καὶ κατάθεσις τῶν ἁγίων λειψάνων 'Ανδρέου, et repositio sanctarum reliquiarun Andrea, Lucæ,
Λουκᾶ, καὶ Τιμοθέου ἐν τῷ οἴκῳ τῶν αὐτῶν ᾿Αγίων
᾿Αποστόλων ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ διῆλθεν ἐπίσκοπος Μηνᾶς μετὰ τῶν αὐτῶν ἁγίων λειψάνων καθώ
ήμενος ἐν ὀχήματι βασιλικῷ, κρατῶν τὰς τρεῖς θήκας τῶν ἁγίων λειψάνων εἰς τὰ γόνατα αὐτοῦ· καὶ
ἄλλο ἓν ὄχημα βασιλικόν, δ δὴ τοῦτον προγεν
τὰ αὐτὰ ἅγια λείψανα, καὶ τὸν ἀρχιεπίσκοπον Μηνᾶν.
Μηνὶ ᾿Απριλίῳ, ἐνδικτιῶνι τρισκαιδεκάτῃ, [ἐπέμφθη Ναρσῆς (f. 66, a] ὁ κουβικουλάριος εἰς
Ῥώμην ἐπὶ τῷ πολεμῆσαι τοῖς Γόθθοις τοῖς κρατ
τοῦσιν τὴν αὐτὴν Ῥώμην· ὅτι μετὰ τὸ παραλαβεῖν
Βελισάριον πα... τὴν αὐτὴν Ῥώμην πάλιν παρ
ραληφθεῖσαν ὑπὸ τῶν αὐτῶν Γόθθων.
Μηνὶ Ἰουνίῳ, εἰκάδι ἕκτῃ, ἐνδικτιῶνι τῇ αὐτῇ,
ἐδέχθη ὁ ἐπίσκοπος Ρώμης Βιγέλιος παρὰ τοῦ εὐσε
6οῦς ἡμῶν δεσπότου· ὅτι ἦν ἀπὸ ὄψεως αὐτοῦ, καὶ
ἦν προσφυγὼν εἰς τὸν ἅγιον Σέργιον ἐν τοῖς ἐπίκλην
Ορμίσδου σι. Καὶ ἔπεμψεν ὁ εὐσεβὴς ἡμῶν δεσπότης
κόμιταν τὸν πραίτωρα τὸν ἐπίκλην Διαπουνδαρι
στήν· καὶ γέγονεν στάσις μεγάλη· καὶ ἀπῆλθεν ὁ
Βιγίλιος πάπας εἰς τὸ ἅγιον θυσιαστήριον, καὶ ἐκράτησεν αὐτὸν ὁ κόμιτας τοῦ πώγωνος ὥστε ἐκε
βαλεῖν ἐκ τοῦ ἁγίου θυσιαστηρίου· καὶ ἐκράτησεν ὁ
ἐπίσκοπος τὸ κιόνιον τῆς ἁγίας τραπέζης, καὶ ἔπεσεν
ἡ ἁγία τράπεζα εἰς τὸ ἔδαφος· καὶ ὕστερον ἀπῆλθεν
ὁ αὐτὸς πάπας ἐν Χαλκηδόνι σε πόλει [εἰς τὴν ἐκκλη
σίαν τῆς ῾Αγίας Εὐφημίας· τέλος δὲ ἐδέχθη ὑπὸ μετ
ταμεληθέντος ] εὐσεβεστάτου ἡμῶν [f. 66 b] δεσπότου ὁ αὐτὸς πάπας Βιγίλιος.
Καὶ τῷ αὐτῷ ἔτει ἐπὶ τῆς βασιλείας τοῦ αὐτοῦ
εὐσεβεστάτου ἡμῶν δεσπότου, μηνὶ Ἰουλίῳ, ἐν τῇ
ἡμέρᾳ ἕκτῃ, ινδικτιῶνι τεσσαρεσκαιδεκάτῃ δὲ ἐγένετο
σεισμός μέγας καὶ φοβερὸς ἐν πάσῃ τῇ χώρᾳ τῆς
• Corrupte Malalas Ορμοδίου.
ac Timothei in æde ipsorum Sanctorum Apostolorum Constantinopoli. Processit nimirum episcopus
Menas cum ipsis sanctis reliquiis regali plaustro
insidens, tresque sanctarum reliquiarum thecas
genubus suis gestans: procedebatque aliud regium
æque plaustrum ante sacras reliquias et Menam
pontificem.
Mense Aprili, indictione tertia decima, missus
fuit Narses cubicularius Romam pugnaturus adversus Gothos, qui eamdem Romam tenebant. Etenin
Romam, quam bis jam Belisarius receperat, denuo
Gothi occupaverant.
Mensis Junii die vicesima septima, eadem indictione, receptus fuit Romanus episcopus Vigilius
religioso domino nostro. Antea enim se ab hujus
conspectu subduxerat, fugeratque ad sanctum Sergium in loco qui dicitur flormisda. Quamobrem
miserat religiosus noster dominus comitem prætorem, cognomento Diapundaristam; magnoque
concitato tumultu, confugerat Vigilius papa ad
sanctum altare, ubi eum comes manu in barbamı
injecta corripuit, ut ex allari ejiceret; sed enim
episcopus sacræ mensæ columellam amplexus est,
ita ut in pavimentum mensa deciderit. Deinde vero
idem papa Vigilius ad urbem Chalcedonem se contulerat, manebatque apud ecclesiam Sanctæ Euphemiæ. Postremo religiosissimus noster dominus
poenitentia tactus eumdem in gratiam recepit papam
Vigilium.
Eodem anno, regnante religiosissimo domino
nostro, mensis Julii die sexta, indictione quarta
decima, horrendus accidit terræ motus in universa
Orientis regione, in Arabia, inquam, totaque
83 Codl. Καλχηδόνι, quam in hoc vocabulo metathesim in Latinis
quoque codicibus interdum vidi. 68 Ita coul. πό τέσσαρες sed τέσσαρις, uui constanter usuvenit in
cod. Vaticano sacrorum bibliorumn.
rectæ folii 66, sule meridiano evidentius est.
Etenim verba μηνὶ Ἀπριλίῳ, ινδικτιῶνι τρισκαιδε -
κάτῃ (quod est tempus, teste Theophane p. 192,
expeditionis Narsetis in Italiam) concludunt folium
65b; statim autem initio folii 66 a, prosequitur
Narsetis bellum contra Gothos Italicos. Igitur si
forte præposuissem folium 66 folio 65, hunc rei
gestæ cursum, et narrationis nexum prorsus
abrupissem. Et quidem etiam Theophanes, p. 192,
de amissa et recuperata Justiniani corona (apud
nos fol. 63) ante loquitur quam de Syriæ terræ
motu (apud nos fol. 66). Item Malalas ante hunc
terræ motum, narrat non solum Genserici advergus Romam expeditionem, sed etiam alia quædam,
quae noster in folio 65 scripsit. Res tamen
Vigilii me turbabant; namque Anastasius et Theophanes præpositum Mennæ in diptychis Vigilium
Darrant, postquam illam ejusdem fugam ad S. Sergium scripserant. Vel prædicti itaque historici,
vel noster, rem aliquantum pervertunt; quod
magnopere non miror; namque et alia sunt hujusmodi in his auctoribus.
Ambigua mihi sunt aliquantum quæ hic
sequuntur de his reliquiis. Attamen Anastasius
duplicem earumdem reliquiarum translationem
marrad.
Sumpsi bæc verba ex Theophane p. 192,
Eadem fere scribuntur a Cedreno p. 375.
Scimus autem bis Belisarium recepisse Romam a
Duo vocabula legi nequiverunt in codice,
Gothis totidem vicibus occupalam. Quinta demum
vice, ut ait Nicephorus Call. xvi, 13, Narses eau,
Romano imperio vindicavit.
Narratio hæe, ut jam dixi, exstat aliis verbis apud Theophanem p. 191; necnon breviter
Latine apud Anastasiun Bibliothecarium in list,
p. 64. Neuter tamen meminit Diapundarista
comitis ad capturam missi, et quod hic sacrilege
barbam pontificis corripuerit. Pauciora prædictis
scribit Malalas p. 79. Porro notissimum est, Vigis
lium hanc persecutionem fortiter pertulisse, ne
Anthimum patriarcham hæreticum oflicio suo restitueret, quam rem a Vigilio postulabat Theodorą
Augusta Justiniani uxor.
Oblitterato hic codice, hæc suppleo ex liStoria, de qua consule Baronium ad an. DLI et DLIF
cum Pagio, quorum uterque ordinationi nostią
favet.
Continue reading PG 85: Supplementum ad opera Ammonii Alexandrini →≣ entire volume