PG 89Antiochus of St. Sabas
Antiochus, Monk of the Laura of Saint Sabas
≣ Whole volume (continuous scroll)Scripture in the FathersSubject indexFull searchNotebook
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Index
⬅ Printed pages
Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
« first‹ prevPage 2 of 2

Homily CIVHomilia CIV

col. 1747–1748page 169 of 239
PG 89:1747φρόνιμος ἡσυχίαν ἄγει. Καί, ο Άνθρωπος σοφές σιγήσει έως καιρού.» Και, ο Γινώσκων ἅμα καὶ σιωπών, η κατὰ τὴν Γραφήν. Καὶ ὁ Ἐκκλησιαστής, Ἐά, πνεῦμα τοῦ ἐξουσιάζοντος ἀναβῇ ἐπὶ σέ, τόσ που σου μὴ ἀφῇς.» Καὶ ὁ Ἰωάννης ἐν ταῖς ἐρήμοις διέτριψε ο μέχρις ἡμέρας ἀναδείξεως αὐτοῦ» πρὸς τὸν Ἰσραήλ. Ὁ δὲ Κύριος εἰς πάντα τύπος ἡμῖν γενόμενος, ἣν ὑποχωρῶν ἐν ταῖς ἐρήμοις καὶ προσ ευχόμενος, καὶ τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ἔλεγε· «Δεύτε ὑμεῖς εἰς ἔρημον τόπον, καὶ ἀναπαύεσθε ὀλίγον. ο Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν. .: «ριος κατοικίζει μονοτρόπους ἐν οἴκῳ. ο Ανήρ γὰρ Ε ΛΟΓΟΣ ΡΔ'. Περὶ ἀγρυπνίας. Αγρυπνία μέγα ὅπλον καὶ καλὸν ἡμῖν παρὰ θεοῦ δεδώρηται κατὰ τοῦ διαβόλου, καὶ τῶν στρατευομέν νων αὐτῷ σκοτεινῶν κατὰ τῆς πονηρίας πνευμάτ των. Αὕτη δὲ φαιδρύνεται, καὶ ὑποστηρίζεται διὰ τῆς ὀλιγοδεσίας, καὶ νηφαλές φρονήματι τῷ θεῷ προσομιλεῖ. Ἡ γὰρ χορτασία, καὶ ὁ κόρος τῆς γα στρὸς ἀντίκειται αὐτῷ. Οὐ μόνον δὲ, ἀλλὰ καὶ δειλόν καὶ ἀδρανῆ τὸν νοῦν ἀπεργάζεται, καὶ εὐχερῶς ήτα τώμενον ἐν ταῖς προσβολαῖς τῶν ἀκαθάρτων παθῶν. Εὐξώμεθα οὖν, ἵνα μὴ γένηται ἡ φυγὴ ἡμῶν χει μῶνος ἢ Σαββάτῳ,» τουτέστιν ἐν τοῖς πάθεσι καὶ τῇ ἀναπαύσει ὄντας. Εἱ στρατιῶται Χριστοῦ ἐσμεν, τὴν ὁδὸν τῆς ἀπαθείας καὶ τοῦ κόπου θέλομεν ὀδεύειν· καὶ ἀνδρείως ίστασθαι κατὰ τοῦ ἀντιπάλου ἡμῶν. Ἐὰν γὰρ ἐν τῇ ἀγρυπνίᾳ νηφόντως γρηγορῶμεν, δυνησόμεθα χαλεπωτέρως τρῶσαι αὐτόν. Αἱ γὰρ κατὰ Θεὸν ἀρεται, τουτέστιν ἀγρυπνία, καὶ εὐχὴ, καὶ ψαλμῳδία, καὶ ταπεινοφροσύνη, καὶ εὐχα ριστία, τόξα καὶ παγὶς, καὶ μάστιγες γίνονται τῷ ἐχθρῷ. Μόνον μὴ ἐπαρθῶμεν ἐν τῇ προσευχῇ ἡμῶν ἐκχέοντες δάκρυα. Οὐ γὰρ ἐξ ἡμῶν τὰ δάκρυα, ἀλλ᾽ ἐκ τῆς ἐπιχορηγούσης χάριτος. Καλόν οὖν ἐστιν ἐπιμελεῖσθαι σπουδαίος τοῦ ζεύγους τῆς νήψεως, καὶ τῆς ὀλιγοσιτίας τῆς συνεπισχυούσης τῇ ἀγρυ πνίᾳ, μάλιστα ἡμεῖς οἱ εἰς αὐτὸ τοῦτο στρατευόμενοι, ἵνα τῷ στρατολογήσαντι ἀρέσωμεν. Πολλαχών γὰρ ὁ Κύριος περὶ αὐτῆς ἐντέλλεται ἡμῖν· Γρηγορεῖτε, καὶ προσεύχεσθε, ὥστε διαφυγεῖν ὑμᾶς τίς μηχανὰς τοῦ Ἐχθροῦ. Μετὰ νήψεως οὖν καὶ προθε μίας ταύτην ἐκτελέσωμεν ἐν κατανύξει, ἵνα μὴ ἀγρευθῶμεν ἔν τινι ὑπὸ τοῦ δυσμενούς καὶ φθονερού διαβόλου. Ο γὰρ ὄντως στρατιώτης περιφράττει ἑαυτὸν τῇ πανοπλίᾳ τῆς πνευματικῆς παντευχίας Καὶ ἡμεῖς οὖν ἐνδυσώμεθα θώρακα τὴν πίστιν το Χριστοῦ, καὶ περικεφαλαίαν τὸν σταυρὸν αὐτοῦ το
col. 1749–1750page 170 of 239
PG 89:1749ἀσπίδα τε καὶ δόρυ, τὴν εἰς αὐτὸν ἀγάπην, καὶ τὴν μάχαιραν τοῦ Πνεύματος, ὅ ἐστι τὰ λόγια αὐτοῦ. Καὶ στῶμεν κατὰ τοῦ ἀντιπάλου ὡς γενναῖοι στρα τιῶται, δι' ἀγρυπνιῶν, καὶ νηστειῶν, καὶ προσευχῶν· καθὼς καὶ ἐν ταῖς Παροιμίαις γέγραπται, Μὴ δῷς ὕπνον σοῖς ὀφθαλμοῖς, μηδ' ἐπινυστάξῃς σοῖς βλεφάροις, ἵνα σώζῃ ὥσπερ δορκὰς ἐκ βρόχων, καὶ ὥσπερ όρνεον ἐκ παγίδος. Καὶ ὁ Δαυΐδ δέ φησιν, Εἰ δώσω ὕπνον τοῖς ὀφθαλμοῖς μου καὶ τοῖς βλεφάροις μου νυσταγμόν, ἕως οὗ εὕρω τόπον τῷ Κυ οι ρίῳ. ο Καὶ πάλιν, ο Ηγρύπνησα, καὶ ἐγενόμην ὡς στρουθίον μονάζον ἐπὶ δώματος. Εγγὺς γὰρ Κύριος τοῖς συντετριμμένοις τῇ καρδίᾳ, καὶ τοὺς ταπεινοὺς τῷ πνεύματι σώσει.» Καὶ αὖθις, ο Με σονύχτιον ἐξηγειρόμην τοῦ ἐξομολογεῖσθαί σοι ἐπὶ τα κρίματα τῆς δικαιοσύνης σου.» Καὶ πάλιν, ο Ο Θεός, ὁ Θεός μου, πρὸς σὲ ὀρθρίζω, εδίψησε σε ή οι ψυχή μου.» Και, «Προέφθασα· ἐν ἀωρίᾳ καὶ ἐκέ κραξα, ο Καί, ο Προέφθασαν οἱ ὀφθαλμοί μου πρὸς "., ὄρθρον τοῦ μελετἂν τὰ λόγια σου. Καὶ τοῖς μετα όχοις αὐτοῦ ἔλεγεν, «Ἐν ταῖς νιξὶν ἐπάρατε τὰς “., χεῖρας ὑμῶν εἰς τὰ ἅγια, καὶ εὐλογεῖτε τὸν Κύριον.» Καὶ ὁ ᾿Απόστολος, «Τῇ προσευχῇ προσκαρτερεῖτε, γρηγοροῦντες ἐν αὐτῇ ἐν εὐχαριστία.» Και πάλιν, Προσευχόμενοι ἐν παντὶ καιρῷ ἐν πνεύματι, καὶ.. εἰς αὐτὸ τοῦτο ἀγρυπνοῦντες ἐν πάσῃ προσκαρτερή- “, σει και δεήσει. › Καὶ περὶ ἑαυτοῦ, • Ἐν κόποις, ἐν ἀγρυπνίαι;, ἐν νηστείαις.» Καὶ ἐπάγει, «Περὶ δὲ..: « τῶν χρόνων καὶ τῶν καιρῶν, ἀδελφοί, οὐ χρείαν ἔχετε ὑμῖν γράφειν. Αὐτοὶ γὰρ ἀκριβῶς οἴδατε ὅτι.. ἡ ἡμέρα Κυρίου ὡς κλέπτης εν νυκτί,οὕτως ἔρχε ται. Ὅταν δὲ λέγωσιν, Εἰρήνη καὶ ἀσφάλεια, τότε αἰφνίδιος αὐτοῖς ὄλεθρος ἐφίσταται, ὥσπερ ἡ ὠδῖν τῇ ἐν γαστρὶ ἐχούσῃ, καὶ οὐ μὴ ἐκφύγωσι.» Καὶ αὖθις, ".,: « «Αρα οὖν μὴ καθεύδωμεν ὡς λοιποί, ἀλλὰ γρηγορῶ μεν καὶ νήφωμεν. Καὶ ὁ Κύριος, «Γρηγορείτε οὖν, ὅτι .. οὐκ οἴδατε ποίᾳ ὥρᾳ ὁ Κύριος ὑμῶν ἔρχεται. Ἐκεῖνο:. ".» δὲ γινώσκετε, ὅτι εἰ ᾔδει ὁ οἰκοδεσπότης ποία φυλα-: « κῇ ὁ κλέπτης ἔρχεται, εγρηγόρησεν ἂν, καὶ οὐκ εἴασε διορυγῆναι τὴν οἰκίαν αὐτοῦ. Καὶ πάλιν, ο Γρη γορεῖτε, καὶ προσεύχεσθε, ἵνα μὴ εἰσέλθητε εἰς πει ρασμόν. Καὶ πάλιν, ο Μακάριος ὁ δοῦλος ἐκεῖνος, ἂν ἐλθὼν ὁ Κύριος αὐτοῦ εὑρήσει οὕτω ποιοῦντα. Γρηγορείτε οὖν, ὅτι οὐκ οἴδατε τὴν ἡμέραν, οὔτε τὴν ὥραν. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν. ΛΟΓΟΣ ΡΕ. Περὶ ψαλμωδίας. Η ψαλμωδία ἔργον ἐστὶ τῶν ἀσωμάτων δυνά μειον τῶν λειτουργούντων, καὶ παρισταμένων ἀδια λείπτως τῷ θεῷ, κατὰ τὸ εἰρημένον, «Αἰνεῖτε τὸν Κύριον ἐκ τῶν οὐρανῶν, πάντες οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ, σε Ρτον. νι, το νι, το χειν,

Homily CVHomilia CV

col. 1751–1752page 171 of 239
PG 89:1751καὶ πᾶσαι αἱ δυνάμεις αὐτοῦ. Καὶ πάλιν, ο γεῖτε τὸν Κύριον, πάντες ἄγγελοι αὐτοῦ, δυνατο ἰσχύϊ, ποιοῦντες τὸν λόγον αὐτοῦ· εὐλογεῖτε την Κα ριον, πᾶσαι αἱ δυνάμεις αὐτοῦ, λειτουργοί αυτ ποιοῦντες τὸ θέλημα αὐτοῦ. ὁ ᾿Αρμόζει δὲ καὶ τ σιν ἀνθρώποις· «Πᾶσα γὰρ πνοή αίνεσάτω τὴν Κύ ριον· καὶ ἐξαίρετον δὲ τοῖς μοναχος, τοῖς τῶν αγ γελικὸν ἐπανῃρημένοις βίον ο Μικάριος γέρικ μελετήσει ἐν νόμῳ Κυρίου ἡμέρας καὶ νυκτές. Και, «Οἱ φοβούμενοι τὸν Κύριον, αἰνέτατε αὐτόν ἅπαν τὸ σπέρμα Ἰακώβ, δοξάσατε αὐτόν. ο Η ψείρ ῳδία τοίνυν θυσία ἐστὶν ἐνδελεχισμοῦ καὶ αἰνέσεις κατὰ τὸ θυσία αινέσεως δοξάσει με. Και, θέσει τῷ Θ. ῷ θυσίαν αἰνέσεως.» Χρεωστεῖ οὖν ὁ μονης ἐνδελεχώς καὶ ἀδιαλείπτως ἱερουργεῖν τῷ Θεῷ τ νενομισμένας αὐτοῦ δοξολογίας, «Ευλογήσω γάρ τ Κύριον ἐν παντὶ καιρῷ. Διὰ παντὸς ἡ αἴνεσις εἰς ἐν τῷ στόματί μου.» Ακούσωμεν τοῦ Δαυτό της κελευομένου ἡμῖν· Ψάλατε τῷ Θεῷ ἡμῶν, ψάλτες Βασιλεῖ ἡμῶν, ψάλατε συνετώς· ψάλατε τῷ Κύμα ἐν κιθάρᾳ καὶ φωνῇ ψαλμοῦ.. ᾿Αλλὰ καὶ, ο Γε αὐτῷ ἐν ἀλαλαγμῷ. — Αγαλλιάσονται τα χείλη τ ὅταν ψάλλωσι, καὶ ἡ ψυχή μου ἣν ἐλυτρώσει, ο δή αὖθις, «Ψάλατε τῷ Κυρίῳ, οἱ ὅσιοι αὐτοῦ, ο και Δουλεύσατε τῷ Κυρίῳ ἐν φόβῳ, καὶ ἀγαλλι αὐτῷ ἐν τρόμῳ. Η γὰρ αίνεσις αὐτοῦ ἐν ἐκείτε ὁσίων. ο Καὶ, ο Οἱ υἱοὶ Σιὼν ἀγαλλιάσθωσαν ἐπὶ τ Βασιλεῖ αὐτῶν. Ἐγὼ δὲ ᾄσομαι καὶ ψαλῶ ἐν τῇ ἐς μου, ὅτι ἐθερμάνθη ή καρδία μου ἐντός μας, τῇ μελέτῃ μου ἐκκαυθήσεται πῦρ. Και, «Γλυκές κ λάρυγγί μου τὰ λόγια σου ὑπὲρ μέλι τῷ στόματι μα – «Ούτως εὐλογήσω σε ἐν τῇ ζωῇ μου, καὶ ἐν ὀνόματί σου ἀρῶ τὰς χεῖράς μου· ὅτι ὡς ἐκ στις καὶ πιότητος ἐμπλησθείη ἡ ψυχή μου, και γι ἀγαλλιάσεως αἰνέσει τὸ στόμα μου. ο χειμάρρουν τῆς τρυφῆς σου ποτιεῖς αὐτοὺς νότιες τάς σοι. Ἀλλὰ τί χρὴ πάσας τὰς περὶ τοῦ τελ τοῦ Δαυτό παραθέσθαι μαρτυρίας, &ς πάντες ( ἢ περὶ τῆς χάριτος καὶ εὐφροσύνης της έγγισ νης ἐν τῇ καρδίᾳ τῶν μετὰ κατανύξεως σημει ψαλλόντων διηγήσασθαι; καὶ τοῦτο γὰρ ἐπίστε οἱ πεπειραμένοι, μήποτε καὶ ἀδάλεσχος κριθώ. δε λὸν οὖν ἐστιν ἐν καιρῷ μνήμης Θεοῦ πολυπίες δέησιν, ἵνα ὅταν ἐπιλαθώμεθα ὑπομνήσῃ ἡμε; εί ριος. Καὶ εὐτόνως στῶμεν, ἀγαπητοί, τη ψαλμ καὶ προσευξώμεθα εὐτόνως ἀποστρεφόμενοι 12; λογισμῶν καὶ φροντίδων ἐπείξεις. Ειώθασι γεν δαίμονες, ὅταν ἴδωσι τι να προθύμως ψάλλοντ προσευχόμενον, τότε ὑποτιθέναι νοήματά τινων π γμάτων δῆθεν ἀναγκαίων· κινοῦντες τὸν νοῦν στὸ ζήτησιν αὐτῶν, ἵνα χυθεὶς ὁ νοῦς προς την ετα ἔρευναν, ἀπολέσῃ τὴν γλυκύτητα τῆς ψαλμῳδία. Με τί ἐκ στόματος των νηπίων ὄντων τῇ κακώς πρ ὁ Χριστὸς καταρτίζει τὸν αἶνον, ἢ πάντως τα Μ τῆς ψαλμωδίας καταλύσῃ ἐχθρὸν καὶ ἐκδικητής το το Χ ΔΑΧΤΗ, Η
col. 1753–1754page 172 of 239
PG 89:1753γεννοῦντα μεγάλως, Εχθρὸν μὲν τῶν ἀρετῶν, ἐκδικητὴν δὲ κακίας, διάβολον. Οὐκοῦν καὶ ἡμεῖς ἁπλότητι αἰνοῦντες τὸν Κύριον, συντρίβωμέν τε καὶ καταλύωμεν τὰ μηχανήματα τοῦ Ἐχθροῦ. Εστω οὖν ὁ ψαλμός συνεχής. Θεὸς γὰρ ὀνομαζόμενος φυγαδεύει δαίμονας. Καὶ τοῦτο ἀναγκαῖον ὑπομνῆσαι ὑμᾶς, ὅπερ οὐδεὶς ἀγνοεῖ. "Οτι ἡ ψαλμῳδία ἡμῶν κανὼν λέγεται. Ωσπερ οὖν ὁ γεωργό; ἐὰν μὴ δε πλήρη καὶ καλὸν τὸν κανόνα αὐτοῦ, εἰς φυ λακὴν βληθήσεται, καὶ κρεμᾶται, καὶ δέρεται, ἕως οὗ ἀποδῷ πᾶσαν τὴν ὀφειλὴν αὐτοῦ· οὕτω καὶ ὁ μο ναχός, ὅταν ἀμελήσῃ τοῦ κανόνος αὐτοῦ, εὐθέως ἐγκαταλιμπάνεται ὑπὸ τῆς χάριτος, καὶ παραδίδοται τοῖς ἐχθροῖς αὐτοῦ, καὶ πίπτει ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ. Καὶ ἐπιφέρονται αὐτῷ θλίψεις πολλαί, ὥστε κράζειν αὐτόν· «Κύριε, τί ἐπληθύνθησαν οι θλίβονε τές με, καὶ λέγουσι τῇ ψυχῇ μου, Οὐκ ἔστι σωτηρία αὐτοῦ ἐν τῷ Θεῷ αὐτοῦ;» Αλλά, ο Ταχὺ εἰσάκουσόν μου, Κύριε, ὅτι ἐξέλιπε τὸ πνεῦμά μου.» Και, «Μή ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου ἀπ᾿ ἐμοῦ, ἵνα μή ὁμοιωθήσωμαι τοῖς καταβαίνουσιν εἰς λάκκον, ο «ὅτι ἐπλήσθη κακῶν ἡ ψυχή μου, καὶ ἡ ζωή μου τῷ ᾅδῃ ήγγισε.» Ταῦτα τυχών βοήσει πρὸς Κύριον ἐν τῷ θλίβεσθαι ἀμελῶν ἀπαραλείπτως τὸν κανόνα αὐτ τοῦ ἀποδοῦναι τῷ Θεῷ· καὶ ἐκ παραχωρήσεως τοῖς θλιβεροῖς ἐμπαιδευόμενος. "Αδηλον δὲ εἰ ἀκούσεται, Ἐν θλίψει επεκαλέσω με, καὶ ἐῤῥυσάμην σε. ᾿Αλλὰ μὴ εἴπει αὐτῷ, «Οὐκ οἶδά σε· ἀπόστα ἀπ' ἐμοῦ, ἐργάτα τῆς ἀνομίας·, ὅτι οὐκ ἤκουσας τῆς φωνῆς μου, οὐδὲ προσέσχες μοι. Εἰ γὰρ ἤκουσάς μου, ἐν τῷ μηδενὶ ἂν τοὺς ἐχθρούς σου ἐταπείνωσα. Καὶ ἐπὶ τοὺς θλίβοντάς σε ἐπέβαλον ἂν τὴν Χειράμου.» Διὰ τοῦτο ἐξαπέστειλά σε πορεύεσθαι κατά τὰ ἐπιτηδεύματα τῆς καρδίας σου. Ἡμεῖς δὲ ἀκούσω μεν μᾶλλον τοῦ Παύλου λέγοντος, «Ο Λόγος ένοι κείτω ἐν ὑμῖν πλουσίως, ἐν πάσῃ σοφίᾳ διδάσκοντες καὶ νουθετοῦντες ἑαυτοὺς ψαλμοῖς καὶ ὕμνοις καὶ ᾠδαῖς πνευματικαῖς.» Καὶ αὖθις, «Εκαστος ὑμῶν ψαλμὸν ἔχει, διδαχὴν ἔχει, ἀποκάλυψιν ἔχει. Πάντα οὖν πρὸς οἰκοδομὴν γινέσθω. ο Δι᾿ αὐτοῦ οὖν ἀνα φέρωμεν θυσίαν αἰνέσεως διὰ παντὸς τῷ Θεῷ, τουτο ἐστι καρπὸν χειλέων ὁμολογούντων τῷ ὀνόματι αὐ τοῦ. Καὶ, ο Παραστήσατε τὰ σώματα ὑμῶν θυσίαν ζῶσαν, ἁγίαν, εὐάρεστον τῷ Θεῷ, την λογικήν λα τρείαν ὑμῶν. Φησὶ δὲ καὶ ὁ Ἰάκωβος, ᾿Αθυμεῖ τις ἐν ὑμῖν; προσευξάσθω· εὐθυμεί τις; ψαλλέτω.» Αλλ', ὥσπερ είπομεν, ὅτι κατὰ χρέως ἀπαιτούμεθα τὴν ψαλμῳδίαν, ὡς κανόνα εποφειλόμενον, οὕτω κεχρεωστήκαμεν ἄμωμον αὐτὸν καὶ ἄσπιλον προσε φέρειν. Τουτέστι χωρὶς ὀργῆς, καὶ διαλογισμών μνη σικακίας. Οὐχ ὡραῖος γὰρ αἶνος ἐν στόματι ἁμαρ τωλοῦ. Ἐὰν οὖν ἔχῃς τι κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ σου, καὶ μὴ συγχωρήσῃς αὐτῷ, οὐ μὴ προσδεχθείη ποτὲ ἡ ψαλμῳδία σου, ἢ ἡ προσευχή σου καὶ ἡ ἐλεημοσύνη σου, καὶ τὰ λοιπά, & δικεῖς ποιεῖν. 'Ακούσῃ γάρ παρὰ τοῦ Σωτῆρος, ο Υπαγε, πρῶτον διαλλάγηθι ΧΙ,

Homily CVIHomilia CVI

col. 1755–1756page 173 of 239
PG 89:1755σου.» Γενοῦ ἐν τῇ ψαλμῳδίᾳ σου ἄκακος, καὶ ἀπέ ραιος, ὡς οἱ παῖδες τῶν Εβραίων, οίτινες υπήνη σαν τῷ Κυρίῳ μετὰ κλάδων καὶ βαίων, λέγοντες, Ωσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις· εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου.» Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνες. Αμήν. τῷ ἀδελφῷ σου, καὶ τότε ἐλθὼν πρόσφερε το δωρόν ΛΟΓΟΣ ΡΕ. Περὶ προσευχῆς. Τὸ σχολάζειν τῇ ἀδιαλείπτῳ προσευχῇ, ἀναγκαί καὶ ἐπωφελὲς ἡμῖν ὑπάρχει. Αἰτήσωμεν οὖν τὸν Θεὸν καὶ Πατέρα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ δοῦναι ἡμῖν σύνεσιν πνευματικήν· ὥστε νήφειν καὶ ἐγρηγορέναι, τοῦ αἰτεῖν παρ' αὐτοῦ τὸ θέλη αὐτοῦ γενέσθαι ἐν ἡμῖν. Τοῦτο γὰρ αὐτὸ ὁ θεὸς καὶ Σωτὴρ ἡμῶν τὸ πνευματικὸν φῶς τὸ ἦν τὸ ἀλη θινόν, ε 8 φωτίζει πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τὸν κόσμον, ο ενετείλατο ἡμῖν αἰτεῖν. Οτε οὖν ἐπι καλούμεθα τὴν ἁγίαν καὶ ὁμοούσιον Τριάδα τη αγίοις μὲν εὐχαῖς, ἀνεπιθολώτῳ δὲ τῷ, καὶ τ πρὸς θείαν ἔνωσιν ἐπιτηδειότητι, τότε καὶ ἡμεῖς αὐτοὶ πάρεσμεν, καὶ ἀντιλαμβάνομεν τὰ πανάρετα δῶρα τὰ περὶ αὐτὴν ἱδρυμένα, ἡ προσευχή υψη λοτέρα τυγχάνει πασῶν τῶν ἀρετῶν, καθαρὰ οὔτε καὶ Θεῷ ἐγγίζουσα προσευχὴ γὰρ ἐστι, πραότητος καὶ ἀοργησίας βλάστημα, προσευχή ἐστι, χαμός καὶ εὐχαριστίας πρόβλημα, ἀλέξημα δὲ λύπης και ἀθυμίας. Χρὴ οὖν στῆσαι τὸν νοῦν κατὰ τὸν καιρὸν τῆς εὐχῆς, καὶ φωνὴν ἄλαλον· τότε δύναται εκ προσεύξασθαι. Ἡ γὰρ προσευχὴ ὁμιλία ἐστὶ πρὸς ἐν Θεόν. Ποίας οὖν δεῖται ὁ νοῦς καταστάσεω;, ίνα δυνηθῇ ὁμιλεῖν τῷ ἰδίῳ Δεσπότῃ μηδενὸς ἐμποδίζοντος τῶν ξένων λογισμῶν; ή μετὰ πένθους καὶ ἐν πνεύματι προσευχή, τροφὴ τοῦ νοῦ ὑπάρχει, ὥσπερ ὁ ἄρτος τοῦ σώματος. Μακάριος οὖν ἐστιν ὁ νοῦς, ὃς κατὰ τὸν καιρὸν τῆς προσευχῆς ἀπερ σπάστως τῷ θεῷ προσομιλεῖ. Ο τοιοῦτος ὡς νεοστίς ἀετοῦ εἰς ὕψος αίρεται· καὶ ὅλως Αλλοιωμένος τοῦ Θεοῦ ἀλλοιώσει φωτοειδής γίνεται. Καὶ ὅταν εἰς εὐχὴν στῶμεν, μὴ εὐξώμεθα ἡμῶν θέλημα γενέ σθαι, καθὼς εἴρηται, ἀλλὰ τὸ τοῦ Θεοῦ· καθὼς καὶ ἐδιδάχθημεν· «Γενηθήτω τὸ θέλημά σου • ἐν ἐμοί, καὶ ἐπὶ παντὶ πράγματι, ἵνα οὕτως αὐτὸν αἰτῶμεν. ὅπως τὸ αὐτοῦ γένηται θέλημα. Θέλει γὰρ τὸ ἀγαθὴν καὶ συμφέρον τῇ ψυχῇ. Ἡμεῖς δὲ οὐ πάντως τῆς ζητοῦμεν, μᾶλλον δὲ ταλανίζομεν ἑαυτοὺς καὶ μετα πολλοῦ πένθους· ὅτι οὕτως ἀκάθαρτοι ὄντες τολμά μεν Κυρίῳ Σαββαὼν παριστάναι. Ο βουλόμενος είν
col. 1757–1758page 174 of 239
PG 89:1757καθαρῶς προσεύξασθαι, πρότερον ὑπὲρ συνεργείας δακρύων προσευξάσθω, ἵνα διὰ τοῦ πένθους ἐξ ημερώσῃ τὴν ἁγιότητα τῆς ψυχῆς, καὶ τυγχάνῃ τῆς ἀκραιφνούς προσευχῆς. Καὶ γὰρ ἡ ἔμμονος καὶ συνεχής προσευχή, διὰ τῆς πρὸς Θεὸν ὁμιλίας, ἐκ τῶν μὲν ἐγκοσμίων φρονημάτων ἁρπάζει τὸν νοῦν, Θεῷ δὲ αὐτὸν παρίστησι, καὶ διὰ τῆς εἰς Θεὸν ἐγγύ τητος, εὐλαβείας τε αὐτὸν καὶ ἠπιότητος ἐμπιμπλα. Χωρίς δὲ ταπεινοφροσύνης οὐκ ἔστιν εὐπρόσδεκτον γενέσθαι προσευχήν. ι Επέβλεψεν γάρ, φησίν, ἐπὶ τὴν προσευχὴν τῶν ταπεινῶν, καὶ ἐξουδένωσε. τὴν δέησιν αὐτῶν.» Τοιγαροῦν ὁ θέλων τὴν ἑαυτοῦ καθαρίσαι καρδίαν, τῇ μνήμῃ τοῦ Κυρίου διὰ παντὸς διαπυρούτω αὐτὴν, τοῦτο μόνον μελέτην καὶ ἔργον ἄπαυστον ἔχων. Οὐ γὰρ ποτὲ μὲν εὔχεσθαι δεῖ, ποτὲ δὲ μή, τοὺς τὴν ἑαυτῶν σαπρίαν ἀποβαλεῖν ἐθέλοντας, ἀλλ' ἀεὶ τῇ προσευχῇ σχολάζειν ἐν τῇ τηρήσει τοῦ νοῦ, κἂν ἔξω που τῶν εὐκτηρίων δωμά των αὐλιζώμεθα. "Ον τρόπον γὰρ ὁ θέλων καθαρίσαι χρυσίον, ἐὰν καν πρὸς βραχὺ τὸ πῦρ ἐάσῃ σχολάσαι τοῦ χωνευτηρίου, σκληρίαν πάλαι τῇ καθαιρομένη ὕλῃ ἐμποιεῖ· οὕτω καὶ ὁ ποτὲ μὲν μεμνημένος τοῦ Θεοῦ, ποτὲ δὲ μή. Καὶ ὅπερ δοκεῖ κτᾶσθαι διὰ τῆς εὐχῆς, τοῦτο ἀπόλλυσιν διὰ τῆς χαυνότητος. Καὶ ἐν τρόπον αψηλάφητον ποιεῖ τὸν σίδηρον ἡ τοῦ πυρός συνάφεια, οὕτως αἱ πυκναὶ προσευχαὶ ἐρρωμενέστερον παρασκευάζουσι τὸν νοῦν εἰς τὸν κατὰ τοῦ Ἐχθροῦ πόλεμον. Καὶ ὥσπερ ὁ σίδηρος πυρούμενος μεταμορφοῦται πρὸς τὴν τοῦ πυρὸς χρόαν, οὕτω καὶ ὁ νοῦς φωτίζεται ἐκ τῆς αἴγλης τοῦ πυρὸς τῆς χάριτος. • 8 ἦλθεν ὁ Σωτὴρ ἡμῶν βαλεῖν ἐπὶ τὴν γῆν.» Καὶ διὰ τοῦτο ὁ θέλων ἡμᾶς σωθῆναι Κύ βιος, συνεχῶς ἡμῖν περὶ αὐτῆς διαλέγεται· καὶ ὑπο γραμμὸς ἡμῖν γενόμενος διενυκτέρευεν ἐν τῇ προσε ευχῇ τοῦ Θεοῦ, Θεὸν δεικνὺς ἡμῖν ἀρίστην ὠφέλειαν καὶ πολλὴν πρὸς Θεὸν ἐγγύτητα διὰ τῆς ἐπιμόνου προσευχῆς. Χρὴ οὖν πρῶτον αἰτεῖσθαι λαβεῖν χά ρισμα εὐχῆς, καθὼς εἴρηται, παρὰ τοῦ διδόντος εὐχὴν τῷ εὐχομένῳ. Τὸ γὰρ, «Τί προσευξώμεθα καθ᾽ ὅ δεῖ οὐκ οἴδαμεν, ἀλλ' αὐτὸ τὸ Πνεῦμα, φησίν, ὑπερεντυγχάνει ὑπὲρ ἡμῶν.» Καὶ λαμβάνοντες πληρώσωμεν τὰ προσταχθέντα ἡμῖν παρὰ τοῦ νο μοδότου. Φησὶ γὰρ ὁ Μωϋσῆς· «Ἐὰν εὔξῃ εὐχὴν Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου, οὐ χρονιεῖς ἀποδοῦναι αὐτὴν, ὅτι ἐκζητῶν ἐκζητήσει αὐτὴν Κύριος ὁ Θεός σου, καὶ ἔσται σοι ἁμαρτία. Τὰ ἐκπορευόμενα διὰ τῶν χειλέων σου φύλαξον. Καὶ αὖθις· "Ανθρωπος, ὃς ἂν εὔξηται Κυρίῳ, ἡ ὁμόσῃ ὅρκον, καὶ ὁρίσηται ὁρισμὸν, οὐ βεβηλώσει τὸ ῥῆμα αὐτοῦ· πάντα οὖν ὅσα ἂν ἐξέλθῃ ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ ποιήσει.» Καθὼς καὶ ὁ Ιεφθάε· λέγει γὰρ τῇ θυγατρὶ αὐτοῦ Ἐγὼ ἤνοιξα τὸ στόμα μου περὶ σοῦ, καὶ οὐ δύ ναμαι ἀποστρέψαι. Καὶ ἐτέλεσεν αὐτὴν Κυρίῳ τῷ Θεῷ θυσίαν.» Καὶ ἕτερος· «Μὴ ἐμποδισθῇς τοῦ ἀποδοῦναι εὐχὴν ἐν καιρῷ· καὶ μὴ μείνῃς ἕως τοῦ θανάτου δικαιωθῆναι. Πρὶν εύξασθαι ἑτοίμαζε σε αυτόν, καὶ μὴ γίνου ἄνθρωπος πειράζων τὸν Κύ
col. 1759–1760page 175 of 239
PG 89:1759ριον. Καὶ μνήσθητι θυμοῦ ἐν ἡμέρᾳ τελευτῆς· καὶ 1198 ἀγωνίζου εἰς προσευχήν, ὅτι εὐχαὶ κατευθυνόντων δεκτα, παρὰ Κυρίου. Και, ο Εὐχὰς δικαίων ἐπο ακούει Κύριος. Καὶ ὁ Δαυΐδ, Εὔξασθε, καὶ ἀπό δοτε Κυρίῳ τῷ Θεῷ ὑμῶν. Καὶ πάλιν Θύσαν τῷ θεῷ θυσίαν αἰνέσεως, καὶ ἀπόδος τῷ Ὑψίστῳ τὰς εὐχάς σου. Και, ο Τάς εὐχάς μου τῷ Κυρίῳ ἀποδώσω ἐναντίον παντὸς τοῦ λαοῦ αὐτοῦ. ο Φησὶν δὲ καὶ ὁ Παῦλος· Τῇ σπουδῇ μὴ ἐκνηροί, τῷ πνεύ ‹ ματι ζέοντες, τῷ Κυρίῳ δουλεύοντες, τῇ προσευχή προσκαρτερούντες.» Καὶ αὖθις· «Διὰ πάσης προστ '..: «ευχῆς καὶ δεήσεως προσευχόμενοι ἐν παντὶ καιρῷ, ἐν πνεύματι, καὶ εἰς αὐτὸ τοῦτο, ἀγρυπνοῦντες ἐν πάσῃ προσκαρτερήσει και δεήσει. Καὶ πάλιν Βούλομαι τοὺς ἄνδρας προσεύχεσθαι ἐν παντὶ τή πῳ, ἐπαίροντας ὁσίας χεῖρας χωρὶς ὀργῆς καὶ διαλογισμοῦ. Καὶ ἐν ταῖς Πράξεσιν, ὅτι ο Ησαν προσκαρτερούντες τῇ διδαχῇ τῶν ἀποστόλων, καὶ εἶ κοινωνίᾳ καὶ τῇ κλάσει τοῦ ἄρτου, καὶ ταῖς προς ευχαῖς.» Καὶ πάλιν· ο Ἡμεῖς δὲ τῇ προσευχῇ, καὶ τῇ διακονία τοῦ λόγου προσκαρτερήσωμεν.» Καὶ ἡ Σοφία ".» Ει.. • Καθώς ηύξω εὐχὴν τῷ Κυρίῳ, μὴ χρονίσῃς τοῦ › ἀποδοῦναι αὐτὴν, ὅτι ὅσα ηύξω ἀποδώσεις. Αγαθόν τὸ μὴ εὔξασθαι, ἡ εὔξασθαι, καὶ μὴ ἀποδοῦναι, Ο δὲ μισάδικος Ἰώβ, ο Αδικον, λέγων, οὐδὲν ἦν ἐν χερσί μου, εὐχὴ δέ μου καθαρά. Καὶ ὁ Πέτρο;" Σωφρονήσατε οὖν καὶ νήψατε εἰς προσευχές, καὶ ἀντίστητε τῷ διαβόλῳ. Ο δὲ Κύριος· Διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν, πάντα ὅσα ἂν προσευχόμενοι αἰτεῖσθε, ”. › πιστεύετε ὅτι λαμβάνετε, καὶ ἔσται ὑμῖν.» Καὶ ἐν τῷ εἶναι αὐτὸν ἐν τόπῳ τινὶ προσευχόμενον, ὡς ἐπεί σατο, εἶπέ τις τῶν μαθητῶν αὐτοῦ· «Κύριε, δίδαξαν .. • ἡμᾶς προσεύχεσθαι,» καὶ εἶπεν· • Όταν προσεύχησθε, λέγετε, Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς, ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά σου, καὶ ἑξῆς. Καὶ ἐπάγει Αἰτεῖτε, καὶ δοθήσεται ὑμῖν· ζητεῖτε, καὶ εὑρήσετε κρούετε, καὶ ἀνοιγήσεται ὑμῖν, ο Καὶ ἐπιφέρει ›: ‹ • Εἰ οὖν ὑμεῖς, πονηροὶ ὑπάρχοντες, οίδατε διδόναι τοῖς τέκνοις ὑμῶν δόματα ἀγαθά, πόσῳ μᾶλλον *****, › ‹ ὁ Πατὴρ ὁ ἐξ οὐρανοῦ δώσει Πνεῦμα ἅγιον τοῖς αἰτοῦσιν αὐτόν!, Καὶ βουλόμενος ἡμᾶς ὁ πολυπ ‹ θητος Κύριος διὰ κρυπτῆς ἐργασίας τὴν εὐχὴν τῷ Θεῷ προσφέρειν, λέγει· «Όταν προσεύχῃ, εἰσελθε εἰς τὸ ταμεῖόν σου, καὶ κλείσας την θύραν σύ ῃ πρόσευξαι τῷ Πατρί σου ἐν τῷ κρυπτῷ· καὶ ὁ Πατήρ σου, ὁ βλέπων ἐν τῷ κρυπτῷ, ἀποδώσει σοι ἐν τῷ φανερῷ. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν.
col. 1761–1762page 176 of 239
PG 89:1761ΛΟΓΟΣ ΡΖ'. Περί κατανύξεως. Η κατάνυξις τίκτει τὸν κλαυθμὸν καὶ τὰ ἔχ κρυα· κόπῳ δέ τινι ἔρχεται, εἰ μὴ διὰ πολλῆς ἀδη λεσχίας καὶ ὑπομνήσεως τῆς φοβερᾶς ἡμέρας τῆς κρίσεως, καὶ ἀνταποδόσεως ὧν ἡμάρτομεν ἐν λόγῳ, καὶ ἔργῳ καὶ διανοίς· καὶ τῆς αἰσχύνης ἐκείνης τῆς πὶ τοῦ φοβερού βήματος, ἐνώπιον ἀγγέλων καὶ ἀν νρώπων, καὶ ὅλων τῶν ἐπουρανίων δυνάμεων, ὅτε γυμνὰ καὶ τετραχηλισμένα πάντα, ὅτε ἕκαστος ἡμῶν παρίσταται ὑπὲρ ἑαυτοῦ ἀπολογούμενος, ὅτι οὐδεὶς οὐδενὶ βοηθός, ὅτε φανεροῦνται τὰ κεκρυμμένα, & οὐδεὶς τέως οἶδεν, εἰ μὴ ἡ συνείδησις ἡμῶν, μᾶλλον δὲ τὰ πλεῖστα οὐδὲ ἡ καρδία ἐπίσταται, εἰ μὴ μόνος ὁ ἐτάζων καρδίας καὶ νεφρούς, ὁ Θεός, ὅτε Πῦρ ἐνώπιον αὐτοῦ προπορεύσεται, καὶ φλογιεῖ κύκλῳ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ· ο ὅτε καταδικάζονται οἱ μὲν εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ· οἱ δὲ εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον· ἄλλοι παραπέμπονται τῷ ὁ κοιμήτῳ σκώ λγκι, ἄλλοι τῷ ταρτάρω παραδίδονται καὶ τί δεῖ πάντα κατὰ λεπτὸν ἀπαγγέλλειν, καὶ ἀκηδίαν ἐμ ποιεῖν τοῖς ἀκροαταῖς; Τοῦτα οὖν πάντα καὶ τὰ ὅμοια έννοῦντες, ἀγαπητοί, ἔλθωμεν εἰς κατάνυξιν, και παυσώμεθα τῶν κακῶν ἡμῶν πράξεων· καὶ κλαύσωμεν ἡμέρας καὶ νυκτός, ἐναντίον Κυρίου τοῦ ποιήσαντος ἡμᾶς. Ὅπου γὰρ δάκρυα, ἐκεῖ δυσώπησις Θεοῦ· ἡ πόρνη δια θερμών δακρύων, μιας ώρας, πολλῶν ὀβλημάτων ἄφεσιν ἐκομίσατο· τὰ δάκρυα τὴν εὐχὴν τῷ Θεῷ παριστῶσιν, καὶ εὐπρόσδεκτον αὐτὴν ποιοῦσιν. Ο Πέτρο, διὰ μιᾶς ὥρα, πικρῶν δακρύων, οὐ μόνον συνεχωρήθη τῷ πταίσματι τῆς ἀρνήσεως, ἀλλὰ καὶ τὰς κλεῖς τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν πιο στεύεται. Εξεκία τῷ βασιλεῖ δι᾿ ὀλίγων δακρύων δεκαπέντε έτη τῇ ζωῇ προσετέθη. Α' ρανίδες τῶν δακρύων ὡς μέλι γλυκάζον εἰσὶν ἐν τῇ καρδίᾳ, καὶ Θυμίαμα εὐώδες παρὰ τῷ Θεῷ. Χρὴ οὖν, πρὸ παντὸς αἰτήματος, κατόρθωσιν κεχρῆσθαι τω; δάκρυσιν. Πάνυ γὰρ χαίρει ὁ Δεσπότης ἡμῶν δεχόμενος προστ ευχὴν ἐν δάκρυσιν μετὰ ταπεινῆς καρδίας, μηδαμῶς ἐπαιρομένης, ὡς ὑπὲρ τοὺς πολλοὺς ὄντων ἡμῶν, ἵνα μὴ ἐπὶ πλεῖον παροργίσωμεν τὸν δεδωκότα τὴν χάριν. Πολλοι γὰρ δακρύοντες ὑπὲρ ἁμαρτιῶν, ἐπιλανθανόμενοι τοῦ σκοποῦ τῶν δακρύων, μανέντες ἐξεπλάγησαν. Ἐὰν δέ τις τελείαν κατανυξιν κέκτηται, αἱ σθάνεται ἑαυτὸν παρὰ τοῦ ἄρτου τῆς ζωῆς, τροφήν δεχόμενον πνευματικήν, τροφὴν τοῦ κρείττονος φό του, τροφήν πόθου ἐπουρανίου, καὶ στεναγμού παρ ηγορίας καὶ κατανύξεως. και μελῳδίας, καὶ γνώσεως βαθυτέρας, καὶ θείων τινῶν μυστηρίων. Η κατάνυξις δεκρυώδους τινὰς καὶ ἡπίους ἐννοίας τὴν καρδίαν παρασκευάζει φέρειν· ὅθεν ὄντως ἔστιν ἰδεῖν τὰ σπέρματα τῆς εὐχῆς μετὰ δακρύων ἐν τῇ γῇ τῆς καρδίας ἐνσπειρόμενα διὰ τὴν ἐλπίδα τῆς τοῦ θε ρισμοῦ χαρᾶς. Η μετὰ κατανύξεως καὶ προσευχής μελέτη τίκτει τὸν τοῦ Θεοῦ φόβον ἐν ἡμῖν. Φησὶ γὰρ

Homily CVIIHomilia CVII

col. 1763–1764page 177 of 239
PG 89:1763ὁ νόμος, ο Καθήμενος ἐν οἴκῳ, καὶ πορευόμενος ἐν ὁδῷ, καὶ κοιταζόμενος καὶ ἀνιστάμενος· ὅτι ἀσά λευτα πρὸ ὀφθαλμῶν σου, ἵνα μάθῃς φοβεῖσθαι Κύ ριον τὸν Θεόν σου.» Λέγει δὲ καὶ ὁ Ἰώβ, «Αφ ἱκοιτό μου ή δέησις πρὸς Κύριον, ἔναντι δὲ αὐτοῦ στάζο: μου δ᾽ ὀφθαλμός.» Καὶ ἡ ᾿Αννα ἠθύμει ἐν Σιλώμ καὶ ἔκλαιεν. Καὶ προσηύξατο προς Κύριον, λέγοντα, ο Ἐὰν ἐπιβλέψῃς ἐπὶ τὴν ταπείνωσίν μην καὶ δῷς μοι σπέρμα ανδρός.» Καὶ εἰσήκουσεν αὐτῆς Κύριος. Και παρέσχεν αὐτῇ τὸν προφήτην Σαμουήλ, Καὶ ἡ ἄλλη Λινα τοῦ Ἰωακεὶμ κλαίουσα καὶ αὐτοῦσα ἐν τῷ παραδείσῳ αὐτῆς περὶ τέκνου, ἐκομίσατο τὴν ἁγίαν Παρθένον Μαρίαν, τὴν κατὰ σάρκα Μητέρα τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Καὶ ὁ Δαυΐδ, «Εἰσάκουσον τῆς προσευχής μου, Κύριε, καὶ τῆς δεήσεώς μου· ἐνώτισαι τῶν δακρύων μου, μή παρασιωπήσῃ. Καὶ εἰσακουσθείς, φησίν, ο Ελεήμων ο Κύριος καὶ δίκαιος, ὅτι ἐ πεινώθην καὶ ἔτωσέν με.» Καὶ, ο Εξείλετο την ψυ χήν μου ἐκ θανάτου· τοὺς ὀφθαλμούς μου ἀπὸ 83 κρύων, καὶ τοὺς πόδας μου ἀπὸ ὀλισθήματος. κα Οι γάρ σπείροντες ἐν δάκρυσιν, ἐν ἀγαλλιάσει θεα ριοῦσι.» Λοιπόν, ο Εὐαρεστήσωμεν τῷ Κυρίῳ ἐν χώρα ζώντων. Καὶ τὸ «Πορευόμενοι δὲ ἐπορεύοντο, καὶ ἔκλειον, ο ὡς οἶμαι, ὅτι περὶ τῆς ἡμετέρας αἰχμαλωσίας φάσκει. Τὰ γὰρ προγραφέντα, εἰς ἡμᾶς κατήντησεν. Καὶ ἡμεῖς οὖν ὀφείλομεν, ὑπὲρ ἑαυτῶν κἀκείνων πικρῶς δακρύειν. Πρῶτον μὲν διά τὸν ἐμπρησμὸν τῆς ἁγίας πόλεως Ἱερουσαλήμ, καὶ τὴν τοῦ ἁγίου σταυροῦ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν μετά στασιν ἐν Περσίδι, καὶ διὰ τοὺς ἐν τοσούτοις του λέμοις ἀπολλυμένους, ὅτι σύσσωμοι ἡμῶν εἰσιν, καὶ ὁμόπιστοι. Καθὼς ὁ προφήτης Ἰωὴλ βαλ· «Πεν θεῖτε, λέγων, οἱ ἱερεῖς οἱ λειτουργοῦντες τῷ θυσιαστηρίῳ, ὅτι τεταλαιπώρηκεν πᾶσα ἡ γῆ· κλαύσατε, οἱ ἱερεῖς οἱ λειτουργοῦντες τῷ Κυρίῳ, καὶ ἐρεῖτε, Φεῖσαι. Κύριε, τοῦ λαοῦ σου, καὶ μὴ δὲς τὴν κληρο μίαν σου εἰς ὄνειδος, τοῦ κατάρξαι αὐτὴν ἔθνη· ὅπως μή εἴπωσιν, τοῦ ἔστιν ὁ Θεὸς αὐτῶν;» ὧν ἡμῖν γάρ ἐστιν τοῦ δυσωπῆσαι τὸν ἀμνησίκακον Κύριον, καθὼς καὶ ὁ προφήτης Σοφονίας διδάσκει, λέγων, Παρέθηκέν σοι πῦρ, καὶ ὕδωρ, οὖ, ἐὰν θέλῃς, ἔχε τεινόν σου τὴν χεῖρα· ἐναντίον ἀνθρώπου ζωὴ καὶ θάνατος. Καὶ οὗ ἐὰν εὐδοκήσῃ, δοθήσεται αὐτῷ. Τὸν γὰρ ἁμαρτάνοντα εἰς τὴν ψυχὴν αὐτοῦ, εἰς δικαιώσει, ο εἰ μὴ ζεστὰ δάκρυα μετά κατανύξ ω; Δικὰ γὰρ ἀεὶ τὴν σωτηρίαν ἡμῶν ὁ ἀγαθὸς καὶ εἶνα σπλαγχνος Δεσπότης· καθὼς ὁ ᾿Απόστολος μαρτυρεί λέγων, ο "Οτι πάντας ανθρώπους θέλει σωθήναι, και εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν.» Γέγραπται δὲ και ἐν τῷ κατὰ Λουκᾶν Εὐαγγελίῳ, ο Καὶ ἰδοὺ γυνὴ ἐν τῇ πόλει ἥτις ἦν ἁμαρτωλός, καὶ ἐπιγνοῦσε ὅτι κατα κειται ὁ Κύριος ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ Φαρισαίου, κομίσα οι ΝΟΤ.Ε.
col. 1765–1766page 178 of 239
PG 89:1765τα αλάβαστρον μύρου, καὶ στᾶσα ὀπίσω παρὰ τοὺς πόδας τοῦ Ἰησοῦ κλαίουσα, ήρξατο βρέχειν τοὺς τό δας αὐτοῦ τοῖς δάκρυσιν, καὶ ταῖς θριξιν τῆς κατα λῆς αὐτῆς ἐκμάσσειν, καὶ κατεφίλει τοὺς πόδας αὐτ τοῦ, καὶ ἤλειψεν τῷ μύρῳ,» καὶ ἤκουσεν παρὰ τοῦ Σωτήρος, «'Αφέωνταί σου αἱ ἁμαρτίαι. Αὐτῷ ἡ δό ξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν. ΛΟΓΟΣ ΡΗ. Περὶ τιμῆς γονέων. Τοῦ τιμὴν τοὺς τεκόντας ἡμᾶς, καὶ ἀμοιβὰς αὐτοῖς ἀποδιδόναι ὀφειλέται ἐσμεν καὶ ἐκ τῆς φυσικῆς νο μοθεσίας. Εν πρώτοις μεν, ὅτι τὸ αἰσθητὸν τοῦτο φῶς δι' αὐτῶν ἑωράκαμεν· ἔπειτα δὲ καὶ τὸ νοητόν, τουτέστιν τὴν εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν διὰ τοῦ βαπτίσματος ἐπίγνωσιν· καὶ διὰ τὴν φυσιο κὴν αὐτῶν πρὸς τὰ ἴδια ἔγγονα στοργήν· καὶ διὰ τὸν κόπον ὃν ὑπομένουσιν περὶ τῆς ἐντροφῆς αὐτῶν, καὶ τὴν μέριμναν ἣν ἔχουσιν νυκτὸς καὶ ἡμέρας δι' αὐτά μή τι τῶν ἀβουλήτων αὐτοῖς συναντήσῃ· καὶ ἐργα ζόμενοι καὶ μοχθοῦντες περὶ ἐνδύματα; καὶ τροφής αὐτῶν, καὶ τοῦ ἀποθησαυρίσαι αὐτοῖς μετὰ θάνατον. Ποίας οὖν ἀξίας ἀμοιβὰς ὑπὲρ τούτων πάντων δυ νάμεθα ἀνταποδοῦναι αὐτοῖς; Πάντοτε τοιγαροῦν σπουδάσωμεν τὰ εἰς τὴν τιμὴν καὶ θεραπείαν καὶ ἀνάπαυσιν αὐτῶν διαπράττεσθαι, ἐξαιρέτως δὲ ἐν τῷ γήσει αυτῶν, ἵνα ἐν δράσει τῶν τέκνων αναζωπυ ρῶνται, ὡς ὁ Ἰακώβ ἑωρακὼς τὸν Ἰωσήφ. Γενώμεθα εφάμιλλοι κἂν τοῖς ὀρνέοις τοῖς λεγομένοις ἔποψιν. Ἐκεῖνα γὰρ ὅταν ἴδωσιν τοὺς γονεῖς αὐτῶν γηράσαντας, καὶ ἀμβλυωπήσαντας, τὰ τέκνα ἐκτίλλουσιν τὰς πτέρυγας τῶν γονέων, καὶ λείχουσιν τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν, καὶ θάλπουσιν τοὺς γονεῖς αὐτῶν ὑπὸ τὰς ἑαυτῶν πτέρυγας, καὶ νοσσοποιοῦσιν· καὶ νέοι γίνονται οἱ γονεῖς αὐτῶν· λέγοντες τοῖς γονεῦσιν αὐτ τῶν, ὡς καὶ ὑμεῖς ἐνοσσοποιήσατε ἡμᾶς, καὶ τετλή κατε κάμνοντες, καὶ τρέφοντες, καὶ ἡμεῖς τὸ ὅμοιον ὑμῖν ποιοῦμεν. Καὶ πῶς λογικοὶ ἡμεῖς ὄντες, οὐ πολὺ πλέον ἀγαπήσωμεν τοὺς ἑαυτῶν γονεῖς; Μή οὖν στε ψάξουσιν καθ' ἡμῶν· ἀλυσιτελὲς γὰρ τοῦτο ἡμῖν, μᾶλλον δὲ καὶ ἐπιβλαβές· καὶ εἰκότως εὑρισκόμεθα πατρολῷαι καὶ μητρολῷαι. Ἐν τῷ νόμῳ γέγραπται, ἵνα εὖ Τίμα τὸν πατέρα σου, καὶ τὴν μητέρα σου, σοι γένηται, καὶ ἔσῃ μακροχρόνιος ἐπὶ τῆς γῆς. ο Και, «Ο κακολογῶν πατέρα ή μητέρα, θανάτῳ τε λεντάτω. ο Ωσαύτως καὶ ὁ Ἡσαΐας, «Ο λέγων τῷ πατρί, Τί γεννήσῃς; καὶ τῇ μητρὶ, Τί ὠδίνῃς; γινώ σχω ἐγὼ ὅτι σκληρὸς εἶ, καὶ νεῦρον σιδηροῦν, ὁ τράχηλός σου.» "Αλλος δὲ, «Ο τιμῶν πατέρα, εὐ φρανθήσεται ἐπὶ τέκνοις, καὶ ἐν ἡμέρᾳ προσευχῆς Χ,

Homily CIXHomilia CIX

col. 1767–1768page 179 of 239
PG 89:1767στηρίζει οἶκον τέκνων· κατάρα δὲ μητρὸς ἐπεξε θεμέλια οἴκου.» Καὶ ὁ Ἀπόστολος, «Τα τέκνα, ύπι ακούετε τοῖς γονεῦσιν ὑμῶν, ἐν Κυρίῳ. Τούτο γαρ φησίν, ἔστι δίκαιον, Τίμα τὸν πατέρα σου και την μητέρα σου. Ητις ἐστὶν ἐντολὴ πρώτη ἐν ἐπιγε λίαις.» Καὶ αὖθις, «Τὰ τέκνα μανθανέτωσαν π τον τὸν ἴδιον οἶκον εὐσεβεῖν καὶ ἀμοιβὰς ἀπλίνες τοῖς προγόνοις. Τοῦτο γὰρ ἐστιν καλήν, καὶ εἶνα δεκτον ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. Καὶ ὁ Παροιμιεσ αὐτοῦ εἰσακουσθήσεται. ο Καὶ πάλιν, ο Εὐχή πατρός ο Υἱὸς πανούργος, ὑπήκοος πατρί. Υἱὸς δὲ ἀνήχα, ἐν ἀπωλείᾳ ἔσται.» Καὶ πάλιν, «Κακολογούνται α τέρα ἡ μητέρα, σβεσθήσεται λαμπτήρ.» Και πάλι ὓς ἀποδιάζεται πατέρα ή μητέρα, καὶ δοκεῖ μ ἁμαρτάνειν, οὗτος κοινωνός ἐστιν ἀνδρὸς ἀπεθοις, Τὸ αὐτὸ δὲ καὶ ὁ Κύριος πρὸς τοὺς Φαριστείας, Διὰ τί καὶ ὑμεῖς παραβαίνετε τὴν ἐντολὴν τ Θεοῦ διὰ τὴν παράδοσιν ὑμῶν; ὁ γὰρ Θεὸς εἶπ Τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου, κακολογῶν πατέρα ή μητέρα, θανάτω τελίνη Ὑμεῖς δὲ λέγετε, ὓς ἂν εἴποι τῷ πατρὶ ἡ τα μα αὐτοῦ, Κορβᾶν, ὅ ἐστι δώρον, ὃ ἐὰν ἐξ ἐμοῦ ὑγεία τῇς· οὐ μὴ τιμήσει τὸν πατέρα αὐτοῦ ἢ τὴν σημ ᾿Αλλὰ ταῦτα μὲν ἱκανὰ παραστῆσαι, ότι ότι ἐσμὲν πᾶσαν ἀμοιβὴν ἀποδοῦναι τοῖς γονεύσιν ἡμα Δεῖ δὲ κἀκεῖνο μὴ ἀγνοεῖν, ὅτι οὐ μόνον τους και σάρκα γονεῖς ἡμῶν ταῦτα ἀπαιτούμεθα, ἀλλὰ καὶ τὰ πνευματικοί, ἡμῶν πατράσι χρεωστούμεν πλείονα το μήν. καὶ σέβας απονέμειν, ἵνα δι' αὐτῶν κατ μήσωμεν τὴν εὐλογίαν τοῦ Θεοῦ. Οὐκ ἔλαττον ε καὶ αὐτοὶ κοπιῶσιν καὶ μεριμνῶσιν ὑπὲς ἐπι μᾶλλον δὲ καὶ πολὺ πλέον· εἴπερ οἱ μὲν τεμα οἱ δὲ πνευματικῶς ἡμᾶς γεννώσιν. Ταῦτα δὲ τὴ οὐ μόνον λόγῳ, ἀλλὰ καὶ ἔργῳ ὁ Κύριος ἡμᾶς εκπ δεύει. "Ην γάρ, φησίν, ὑποτασσόμενος τῷ τοι καὶ τῇ μητρὶ αὐτοῦ.» Καὶ ἐν τῷ σταυρῷ προ μαθητήν • • Ἰδοὺ ἡ μήτηρ σου, καὶ πρὸς Μητέρα, «Ιδού ὁ υἱός σου.» ΛΟΓΟΣ ΡΘ'. Περὶ τοῦ εὐλαβεῖσθαι πρεσβυτέρους. Καὶ τὸ εὐλαβεῖσθαι πρεσβύτας, πάνυ εξάρεσ τῷ Θεῷ, καὶ ἀνθρώποις ἐπαινετόν, καὶ τὸ τὴν δεκ λομένην τιμὴν ἀπονέμειν τοῖς γέρουσιν, ομοίως τ Θεῷ μὲν εὐαπόδεκτον, ἡμῖν δὲ λίαν χρήσιμο κ ὠφέλιμον. Εἰ μὲν γὰρ καὶ ἡμεῖς τοὺς αὐτοὺς χρόν βιώσωμεν, πάντως τὴν αὐτὴν ἀνταμοιδὴν ἐρνια Εἰ δὲ ἀώρῳ ἡλικίᾳ ἀναλύσωμεν έντευθεν, Εγκα τὸν Κύριον ἡμῶν μισθαποδότην. Καὶ ἐν ἀμφοτέρα μὲν ὁ αὐτὸς μισθὸς μισθοπάροχός ἐστιν, είτε ένα εἴτε ἐν νεότητι. Φησὶν γάρ, ο Ον τρόπον ἐπείτε. ἔσται σοι. ο Πρώτος Μωϋσῆς ἐντέλλεται, λέγει. Από προσώπου πολιοῦ ἐξαναστήσει, καὶ τιχιστή σε ΧΙΛΗ, το
col. 1769–1770page 180 of 239
PG 89:1769πρόσωπον πρεσβυτέρου. 'Ο δὲ Ἰώβ Ἐν πολλῷ χρόνῳ, σοφία· ἐν δὲ πολλῷ βίῳ, ἐπιστήμη.» Καὶ ἄλλο; ο Στέφανος γερόντων πολυπειρία, καὶ τὸ καύχημα αὐτῶν, φόβος Κυρίου.» Καὶ ὁ ἀπόστολος Τιμοθέω • • Πρεσβυτέρῳ μὴ ἐπιπλήξῃς, ἀλλὰ παρακάλει ὡς πατέρα.» ᾿Αλλὰ πάντω; ἐρεῖς μοι, Χρή τους πρεσβύτας νηφαλέους εἶναι, σεμνούς, ὑγιαίνοντας τῇ πίστει, τῇ ἀγάπῃ, ο κατὰ τὸν ᾿Από στολον. «Γῆρας γὰρ τίμιόν ἐστιν, οὐ τὸ πολυχρόνιον. Οὐδὲ ἀριθμὸς ἐτῶν μετρείται· πολιτὶ δέ εἰσιν φρό νησις ἀνθρώποις, καὶ ἡλικία γήρους, βίος ἀκηλίδωτος,» κατὰ τὴν Γραφήν. Τοῦτο οὐχ ἡμῶν ἐστιν κρί ναι, ἀλλὰ τοῦ δοκιμάζοντος τὰς καρδίας ἡμῶν Θεοῦ. Ημῶν δέ ἐστι πᾶσιν ἀποδοῦναι τὰς ὀφειλάς, «Τῷ τὴν φόβον, τῷ φόβῳ· τῷ τὴν τιμήν, τῇ τιμῇ· οὐ μό νον τοῖς ἀγαθοῖς καὶ ἐπιεικέσιν, ἀλλὰ καὶ τοῖς σκου λιοῖς, ο Καὶ τῇ φιλαδελφίᾳ εἰς ἀλλήλους φιλόστοργοι, «Τῇ τιμῇ ἀλλήλους προηγούμενοι.» Γέγραπται γάρ· ο Υιέ, ἐὰν σοφὸς ἔσῃ σεαυτῷ, σοφὸς ἔσῃ καὶ τοῖς πλησίον σου· ἐὰν δὲ κακὸς ἀποβῇς, μόνος ἀν κλήσεις τα κακά. ο Ωσαύτως καὶ ὁ Πέτρος· «Οι νεώτεροι ὑποτάγητε πρεσβυτέροις· πάντες δὲ ἐν ἀλ λήλοις τὴν ταπεινοφροσύνην ἐγκολπίσασθε, ὅτι ὁ Θεὸς ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δὲ δίδωσι χάριν. Ταπεινώθητε οὖν ὑπὸ τὴν κραταιὰν χεῖρα τοῦ Θεοῦ, ἵνα ὑμᾶς ὑψώσῃ ἐν καιρῷ. • Πρέπει οὖν τοῖς Χριστιανοῖς πᾶσιν, ἀποδοῦναι τὰς ὀφειλάς. Τοῦτο γὰρ ἐξ αὐτοῦ τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ παιδευόμεθα. Διὰ γὰρ τὴν ἄφατον αὐτοῦ πρὸς ἡμῶν συγκατάβασιν, οὐκ ἀπὸ ηξίωσεν παραγενέσθαι πρὸς Ἰωάννην, τοῦ βαπτισθή και ὑπ' αὐτοῦ. Ὁ δὲ διεκώλυεν αὐτὸν, λέγων· «Ἐγὼ χρείαν ἔχω ὑπὸ σοῦ βαπτισθῆναι, καὶ σὺ ἔρχῃ πρός με;» ὁ δὲ Δεσπότης τῷ δούλῳ· «Αφες ἄρτι· οὕτω γὰρ πρέπον ἡμῖν ἐστιν πληρῶσαι πᾶσαν δικαιοσύνην.» Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν. ΛΟΓΟΣ ΡΙ. Περὶ μακροθυμίας καὶ ὀξυχολίας. Πᾶται μὲν αἱ ἀμεταὶ ἐπαινεταὶ, καὶ εὐαπόδεκτοι Ὁ δὲ μακρόθυμος καὶ ἀύργητος μὲν οὗτος σοφὸς καὶ συνετός, ἀπέρπερός τε καὶ ἐπιεικής. Ο τοιοῦτος πάντοθεν κεκόσμηται, καὶ ἐκ τῆς ἰδίας μακροθυ είας οἰκοδομὴ τοῖς πλησίον γίνεται, καὶ εὑρίσκεται οι μακροθύμου Θεοῦ τέκνον, τοῦ φέροντος ἀεὶ τὰ λαττώματα ἡμῶν. «Γίνεσθε γάρ, φησίν, τέλειοι, ως ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος. ο Ωσπερ γάρ πηγή συχάζουσα, πᾶσιν τοῖς περιοῦσιν προσηνές ποτὸν τρέχει, οὕτως ὁ μακρόθυμος ἀνὴρ τοῖς πᾶσιν ὠφέ μος ὑπάρχει. Τοῦ μακροθύμου τὸ πρόσωπον, καὶ ἦθος ἀεὶ κατεσταλμένον, καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ, νοσηνες βλέπουσιν. Μακρόθυμος γὰρ ἀνήρ, φησίν, λὺς ἐν φρονήσει· ὁ δὲ ὀλιγόψυχος, ἰσχυρὸς ἄφρων. μακρόθυμος, γαληνός, ἀτάραχος, βασταγὸς ἀεὶ

Homily CXHomilia CX

col. 1771–1772page 181 of 239
PG 89:1771εὑρίσκεται, τὰ ἑαυτοῦ πάντοτε προσέχων, οὐχὶ τὰ τοῦ πλησίον ἐλαττώματα· καὶ μεριμνὰ πῶς ἀρέσει τῷ Θεῷ. Ἐὰν γάρ τις μακρόθυμος γένηται, τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον κατοικεῖ ἐν αὐτῷ καθαρόν, μὴ ἐπισ σκοτούμενον ὑπὸ ἑτέρου πονηροῦ πνεύματος· ἀλλ' ἐν εὐρυχώρῳ κατοικούν εὐφραίνεται μετά τον σκεύους οὗ κατοικεῖ, καὶ λειτουργεῖ τῷ Κυρίῳ ἐν ἱλαρότητι πολλῇ. Ἐὰν δέ τις ὀξυχολία ἐπέλθῃ, εὐν θέως τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον στενοχωρεῖται μὴ ἔχον τά τον καθαρόν, καὶ ζητεῖ ἀποστῆναι, διὰ τὸ μὴ ἔχειν τόπον, λειτουργῆσαι τῷ Κυρίῳ καθώς βούλεται. Εν γὰρ τῇ μακροθυμίᾳ ὁ Κύριος κατοικεῖ· ἐν δὲ τῇ οξυχολία. ὁ διάβολος. Αμφότερα οὖν τὰ πνεύματα ἐπὶ τὸ αὐτὸ κατοικοῦντα, ἀσύμφορόν ἐστιν καὶ το νηρὰν τῷ ἀνθρώπῳ, οὗ κατοικοῦσιν ἀμφότερα. Εάν γὰρ λαβὼν ἀψίνθιον, μικρόν, εἰς κεράμιον μέλιτος έπιχέῃς, οὐχὶ ὅλον τὸ μέλι ἀφανίζεται, καὶ τοσού τον μέλι, ὑπὸ ἐλαχίστου ἀψινθίου ἀπόλλυται; λυσι γὰρ τὴν γλυκύτητα, καὶ πικρὸν γίνεται· καὶ οὐκ ἔχει χάριν παρὰ τοῦ δεσπότου αὐτοῦ, ὅτι ἐπικράνθη. Βλέπεις ὅτι ἡ μακροθυμία γλυκυτάτη ἐστὶν ὑπὲρ τὸ μέλι, καὶ εὐχάριστος τῷ Κυρίῳ; ἡ δὲ ἐξο χολία, καὶ πικρὰ καὶ ἄχρηστός ἐστιν. Ἐὰν οὖν μια ἡ ἐξυχολία, καὶ ἡ μακροθυμία, μιαίνεται ἡ μακρ θυμία, καὶ οὐκ ἔστιν εύχρηστος τῷ Θεῷ ἡ ἔντευξη αὐτῆς. Ἡ γὰρ ἐξυχολία, πονηρὰ ούσα, καταστρέφει τοὺς δούλους τοῦ Θεοῦ τῇ ἑαυτῆς ἐνεργεία. Ότι γὰρ δὴ τοὺς ἀνθρώπους εὐσταθοῦντας, παραβάλλει ἑαυτὴν εἰς τὴν καρδίαν τοῦ ἀνθρώπου, καὶ ἐκ τοῦ μηδενὸς πικραίνεται, ἕνεκεν βιωτικών πραγμάτων, ἢ περὶ ἑδεσμάτων, ἢ ὅτι μικρολογία τις ἐνέπε ματαία, ἢ περὶ δόσεως. Ταῦτα γὰρ πάντα μερί ἐστιν καὶ κενὰ τοῖς δούλοις τοῦ Θεοῦ· ἡ δὲ μακρόν μία, μεγάλη ἐστὶν καὶ ἰσχυρά, ἔχουσα δύναμιν τη βαράν, καὶ εὐθύνει, καὶ ἀγαλλιωμένη ἀμέριμνος εἶνα δοξάζει τὸν Κύριον, μηδὲν ἐν αὐτῇ ἔχουσα πικρ διότι πραῦς ἐστιν καὶ ἡσύχιος. Αὕτη οὖν ἡ μακροΐν μία κατοικεῖ μετὰ τῶν τὴν πίστιν ἐχόντων ἐλάχι ρον. ῾ δὲ ὀξυχολία, ἄφρων ἐστίν. Εἶτα, ἐκ τῆς ἀφροσύνης γίνεται πικρία, ἐκ δὲ τῆς πικρίας θυμός, ἐκ δὲ τῆς ὀργῆς μήνις. Τὸ οὖν ἅγιον Πνεῦμα ὡς το φερὸν ὂν, καὶ μὴ ἔχον συνήθειαν μετὰ τοῦ σκληρού καὶ πονηροῦ πνεύματος, ἀποχωρεῖ ἀπὸ τοῦ τοιού ἀνθρώπου, καὶ ζητεί κατοικῆσαι μετὰ τοῦ μαχ κ μου, καὶ γίνεται ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος κενὸς τοῦ πνε. τος τοῦ δικαίου, καὶ ὅλως ἀποτυφλοῦται ἀπὸ τῆς ἐπι νοίας τῆς ἀγαθῆς. Φησὶν δὲ καὶ ὁ λόγος, ο Κρεί που ἀνὴρ μακρόθυμος ἰσχυροῦ.» Και, «Ωσπερ κ ζεται ἄργυρος καὶ χρυσὸς ἐν καμίνῳ, οὕτως ἐπεί κτάς καρδίας δοκιμάζει ὁ Κύριος, ο κατά την Γραφή Καὶ πάλιν " Πραΰθυμος ἀνὴρ καρδίας Ιατρ μακρόθυμος ἀνὴρ κατασβεννύει κρίσιν.» Καὶ τ λιν·ο "Ος φείδεται ῥῆμα προελέσθαι σκληρών, με στήμων. Καὶ αὖθις, «Τέκνον, εἰ προσέρχη δουλεια τῷ Κυρίῳ, ἑτοίμασον τὴν ψυχήν του εἰς πειρα Εύθυνον τὴν καρδίαν σου καὶ καρτέρησον. ΕΕ. Η ἐὰν ἐπαχθῇ σοι, δέξαι ἀσμένως. Καὶ ἐν ἀλλάγματ ταπεινώσεώς σου μακροθύμησον· πίστευσον αὐτῆν καὶ ἀντιλήψεταί σου.» Καὶ ἡμεῖς οὖν, ἀδελφοί, επ
col. 1773–1774page 182 of 239
PG 89:1773μακροθυμίαν, ψάλωμεν σὺν τῷ Δαυίδ τό· ι δοκίμασον με, Κύριε, καὶ γνῶθι τὴν καρδίαν μου, ἔτατόν με, καὶ γνῶθι τὰς τρίβους μου, καὶ ἴδε, εἰ ὁδὸς ἀνο μίας ἐν ἐμοί· καὶ ὁδήγησόν με ἐν ὁδῷ αἰωνίᾳ, ὅτι ἐγὼ ἐν ἀκακίᾳ μου ἐπορεύθην. Λύτρωσαί με, Κύριε, καὶ ἐλέησόν με, ο Καὶ τό· ι Ἐμοῦ δὲ διὰ τὴν ἀκα κίαν ἀντελάβου, καὶ ἐβεβαίωσάς με ἐνώπιόν σου εἰς τὸν αἰῶνα.» Λέγει δὲ καὶ ὁ Σολομών ο Μακρόθυμος ἀνήρ, φρόνιμος.» Και· «Ανοήτων επερωτήσαντι σοφίαν, σοφία λογισθήσεται αὐτῷ. Σύννουν δὲ καὶ ἐνεὸν ἑαυτὸν ποιήσας, δόξει φρόνιμος εἶναι.» Καὶ πάλιν' ο Ελεήμων ἀνήρ μακροθυμεῖ.» Καὶ ὁ Ἰά κωδος· ο Μακροθυμήσατε οὖν, ἀδελφοί, ἕως τῆς παρο ουσίας τοῦ Κυρίου. Ἰδοὺ ὁ γεωργὸς ἐκδέχεται τὸν τίμιον καρπὸν ἐπὶ τῆς γῆς, μακροθυμῶν ἐπ' αὐτῷ, ἕως ἂν λάβῃ καρπὸν πρώϊμον καὶ ὄψιμον. Μακροθυ- 1: « μήσατε οὖν καὶ ὑμεῖς· ὑπόδειγμα λάβετε τῆς κακο παθείας, καὶ τῆς μακροθυμίας, τοὺς προφήτας. Καὶ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ γέγραπται· «Ιδόντες δέ φησιν 1206 οἱ μαθηταὶ, Ιάκωβος καὶ Ἰωάννης, ὅτι οὐκ ἐδέξαντο *.» αὐτοὺς οἱ Σαμαρεῖται, εἶπον· Κύριε, θέλεις εἴπωμεν πῦρ καταβῆναι ἀπ' οὐρανοῦ, καὶ ἀναλώσει αὐτοὺς, ". > ὡς καὶ Ἠλίας ἐποίησεν; Σεραφεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς,: «.. Ει ἐπετίμησεν αὐτοῖς, καὶ εἶπεν· Οὐκ οἴδατε ποιου πνεύματός έστε. Ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἦλθεν ψυχά: ἀνθρώπων ἀπολέσαι, ἀλλὰ σῶσαι. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. 'Αμήν. ΛΟΓΟΣ ΡΙΑ'. Περὶ ἡγουμένων. Φησὶν ἡ θεία Γραφή, ὡς ο Ηρξατο ὁ Ἰησοῦς ποιεῖν τε καὶ διδάσκειν.» Πρῶτον ἐποίησε καὶ οὕτως ἐδί δαξεν. Ομοίως καὶ αὐτὸς ἐντέλλεται λέγων· ς ποιήσει καὶ διδάξει, οὗτος μέγας κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν. Ὁ ἐμπιστευόμενος ὑπὸ τοῦ Θεοῦ ψυχάς, πολλοῦ ἀγῶνος δεῖται ὑπὲρ τῶν ἀρχο μένων, ὡς εἰδὼς ὅτι τὸν ὑπὲρ αὐτῶν ὑφέξει κίνδυνον καὶ ἀπολογίαν, οὐκ ἔλαττον τῶν περὶ ἑαυτοῦ· ὃ γὰρ παρέθεντο πολύ, περισσότερον ἀπαιτήσουσιν αὐτοῦ. Οφείλει οὖν ὁ ποιμὴν ὅλος νοῦς καὶ ὀφθαλμός εἶναι, ἵνα μὴ ἐν τῶν ἐμπιστευθέντων αὐτῷ θρεμμάτων ἀπρόσδεκτον γένηται διὰ τῆς ἀμελείας, ἢ λειχηνιών ἀπὸ λογισμῶν, ἢ ψωριῶν τῇ συγκαταθέσει αὐτῶν, ἡ χωλὸν δι' ἀσέμνου βαδίσματος, ἢ τότμητον διὰ παρα κρής, ἢ τυφλὸν διὰ κακῆς ἐράσεως, ή θηριάλωτου καὶ θνησιμαῖον διὰ κακῆς πράξεως. Ὡς οὖν εἴρηται γινώσκων ὅτι λόγον ὑπὲρ αὐτῶν ὑφέξει, πολὺ ὀφεί λει ένα γρυπνεῖν τῇ ποίμνῃ αὐτοῦ, καὶ ὡς ἄριστος Ιατρὸς τὴν προσήκουσαν ἑκάστῳ πάθει βοήθειαν με χνιτ, χί,

Homily CXIHomilia CXI

col. 1775–1776page 183 of 239
PG 89:1775προσενέγκα: ἑνὶ ἑκάστῳ αὐτῶν. Ὁ γὰρ ἐπιστήμων ἡγούμενος οὐκ ἐάσει τρωθέντα μαθητήν, τρωθέντα δὲ ἰάσεται ταχέως. Σὺ οὖν, ἡγούμενο, όπλισον προφυλακτικούς σου μαθητάς, καὶ θωράκισον ἐπαγγελία των μελλόντων ἀγαθῶν· περίφραξον θυρεῷ πίστεως ἀληθοῦς, καὶ περάτωσον τῇ ἐλπίδι τῇ εἰς Χριστὸν, κνήμωσιν τοὺς πόδας εὐαγγελικοῖς μαθήμασι, καὶ ζῶσον τὴν ἰσούν λόγοις σωφροσύνης· δὸς μάχαιραν εἰς τὴν χεῖρα, τὸν κατὰ τῶν παθῶν θυμὸν ἐξύτατον· καὶ ἀντίταξον φάλαγγι παθῶν καὶ ἡδονῶν. Καὶ μὴ κινήσῃς θυμία ἐπὶ ἁμαρτήσαντι μαθητῇ. Οὐ γὰρ ἔσιον αὐτόν πιο τρώσκειν πρὸ τῆς θεραπείας ἑτέρου· ἀλλ' ἀνεξικάν χως διόρθου τὸ λαθόν. Καὶ γὰρ ὁ ἰατρὸς θεραπεία μὲν τὸ πάθος, οὐκ ἀγανακτεῖ δὲ πρὸς τὸν ἀκουσίω; νοσήσαντα· ὥσπερ ὁ ἰατρὸς τέμνων χωρὶς ὀργῇ; τοῦτο ποιεῖ, οὕτω καὶ διδάσκαλος ἐλέγχων με μια γνύων τῶν ἐλέγχων θυμόν, μηδὲ πάλιν διὰ τοὺς ἀντιλέγοντας, σιωπῆσαι τὰ δέοντα ἵνα μὴ ἡ τοῦ ἑνὸς βλάβη εἰς τοὺς πολλοὺς ἀναδράμῃ. Ούτε γι μακροθυμεῖν, οὐδὲ ζητεῖν τὸ ἑαυτοῦ συμφέρον, ἀλλὰ τὸ τῶν πολλῶν, ἵνα σωθώσιν, οὐδὲ πάλιν ἀποδέχεσθαι τὸν ἐν ὑποταγή σου ὄντα, λέγοντα· Παράσχοι μοι ἐξουσίαν τινὰ χρόνον πρὸς ἀρετὴν τόδε 4 τέλος τὸ πρᾶγμα δοκιμάσαι, καὶ οὕτω κατορθώσει. Ὁ γὰρ δὴ οὕτως λέγων, δηλονότι ἴδιον ἀποτελεῖ θέλημα, καὶ τὰς συνθήκας τῆς ὑποταγῆς ἀθετεῖ. Χρὴ δὲ καὶ τοῦτο καραδοκεῖν ὑπομονῇ. Ο γὰρ διατρέφων που θύμως τοὺς ὑποτεταγμένους ἐν τῷ λόγῳ τοῦ θετί ετοιμαζέσθω τὸ νοητὸν αὐτοῦ εἰς μάστιγας νοητάς καὶ πάντα πειρασμὸν ὑφιστάσθω γενναίως. Γίνεται γὰρ ὅτι καὶ διδάσκαλος εἰς ἀτιμίαν ἐκδίδοται ὑπὲρ τῶν πνευματικῶς ὠφεληθέντων τους πειρασμούς υφιστάμενος.: Ἡμεῖς γὰρ, φησίν, ἄτιμοι και κα λαφιζόμενοι τῷ σκύλοπι, ὑμεῖς δὲ ἰσχυροὶ καὶ ἐν δοξοι καθεστηκότες.» Χρὴ οὖν τὸν τοῦ Θεοῦ Σε θρωπον ἐν παντὶ ἔργῳ ἀγαθῷ καὶ λόγῳ ἐξηρεύσθαι καὶ κομεῖσθαι, καὶ εὐσχημόνως καὶ κατὰ τάξιν πάνω πράττειν, πρὸς ὑποτύπωσιν τῶν αὐτῷ πειθομένου Ὁ γὰρ ἡγούμενος, ἀπὸ τοῦ ἐν τῷ ἔργῳ προηγε σθαι, καλεῖται ἡγούμενος. "Ονομα γὰρ ψιλόν ει εἰσάγει εἰς βασιλείαν τῶν οὐρανῶν, οὐδὲ ὁ λύκ ἄπρακτος ὠφελεῖ τὸν ἀκούοντα· ἀλλὰ πράξις ἐν ναμος ἀληθινὸν ποιμένα ἀποδείκνυσιν. • Ο γάς ποιήσας μίαν τῶν ἐντολῶν καὶ διδάξας, οὗτος μέγα κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν. διὰ τῆς ἀπραξίας παραλύων τὴν ἐντολὴν, εκεί διδάσκων ἀκάρπῳ λόγῳ, ἐλάχιστος κληθήσεται. Μάλιστα δὲ καὶ μισθίου φυγάδος ὑφέξεται δίκης, τοῦ λύκου διασπαράττοντος τὸ ποίμνιον αὐτοῦ, κα διασκορπίζοντος. Χρὴ οὖν εἰς πάντα εἶναι αὐτι εὐδιάκριτον, καὶ ἐπιτάσσειν μὲν ἐπιεικώς, με δε αγκαστῶς, ἀλλ᾽ ἑκουσίως· παρακουόμενον δὲ μακρο
col. 1777–1778page 184 of 239
PG 89:1777θυμεῖν καὶ ἀνέχεσθαι, ἵνα μὴ ἀκούσῃ παρὰ τοῦ Δαυΐδ· ι Ο πλάσσων κόπον ἐπὶ πρόσταγμα.» Καὶ παρὰ τοῦ Σολομῶντος, «Τὰ σπλάγχνα τῶν ἀσεβῶν ἀνελεήμονα·, ἀλλὰ μᾶλλον ἀκούσῃ, • Γνωστάς ἐπιγνώσῃ τὰς ψυχὰς τοῦ ποιμνίου σου.» Και, «Επι στήσεις καρδίαν σου ταῖς ἀγέλαις.» Και, ο ποιμανεῖ δικαίας ψυχὰς κτηνῶν αὐτοῦ.» Δεῖ δὲ πάλιν μὴ παρασιωπὴν τὰ ἐλαττώματα αὐτῶν. • Υἱὲ γάρ, φησὶν, ἀνθρώπου, σκοπὸν δέδωκά σε τῷ οἴκῳ Ἰσραήλ. Ἐὰν οὖν ἴδῃ ὁ σκοπός τὴν βομφαίαν ἐρχομένην, καὶ σαλπίσῃ, καὶ ὁ ἀκούτας μὴ φυλάξηται, τὸ αἷμα αυτ τοῦ ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ. Καὶ ὁ σκοπὸς ἐὰν ἴδῃ τὴν βομφαίαν, καὶ μὴ σημάνῃ, καὶ λάβῃ τινὰ ἡ ῥομο φαία, τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐκ τῆς χειρὸς τοῦ σκοποῦ ἐκζη τήσω.» Μαθόντες οὖν ἡγούμενον τὸν ἐπηρτημένον ὑμῖν ὑπὲρ τῶν φοιτητών κίνδυνον ἀγρύπνῳ διανοίας ὄμματι ἐπισκοποῦντες τὴν ποίμνην τὴν λογικὴν τοῦ Κυρίου, γίνεσθε κατὰ τὸν Ἰακὼβ συγκαιόμενοι τῷ καύματι τὰς ἡμέρας καὶ τῷ παγετῷ τῆς νυκτὸς, καὶ ἀφεστάσθω ὁ ὕπνος ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν ὑμῶν ὑπὲρ τοῦ μὴ θηριάλωτον γενέσθαι ἐν τῶν προβάτων. Βλέπετε μὴ ἀκούσητε. Ἰδοὺ ἐγὼ ἐπὶ τοὺς ποιμένας, καὶ ἐκζητήσω τα πρόβατά μου ἐκ τῆς χειρὸς αὐτῶν. Οὐ γὰρ ἐξεζήτησαν οἱ ποιμένες τὰ πρόβατά μου· καὶ ἐβόσκησαν ἑαυτοὺς, τὰ δὲ πρόβατά μου οὐκ ἐβόσκη σαν. Καὶ διὰ Ἱερεμίου • • Οι ποιμένες οἱ ἀπολλύντες καὶ διασκορπίζοντες τὰ πρόβατα τῆς νομῆς μου. Διὰ τοῦτο ἰδοὺ ἐγὼ ἐκδικῶ ἐφ' ὑμᾶς ἐπὶ τὰ πονηρὰ ἐπι τηδεύματα ὑμῶν. ὁ ᾿Ανδρὸς οὖν τελείου, καὶ εὐλα βους, καὶ ἀγωνιστοῦ ἐστιν ἡ διακονία. Ωστε εἰδέναι '.. τινὰ ἐπιστημόνως ἡγεῖσθαι ἀδελφότητας, κατὰ τὴν λέγουσαν Γραφήν: «Ἡγούμενον σε κατέστησα, μή Επαίρου· φρόντισον αὐτῶν, καὶ οὕτω κάθισον, καὶ πᾶσαν τὴν χρείαν σου ποιήσας ἀνάπεσε.» Φησὶ δὲ καὶ ὁ Γεδεών τοῖς τριακοσίοις συμπολεμισταίς, ο Απ' ἐμοὶ ὄψεσθε, καὶ οὕτω ποιήσατε.» Ομοίως ὁ ᾿Αβι μελὲχ λαβών φορτίον ξύλων, καὶ ἐπιθεὶς τοῖς ὤμοις αὐτοῦ, εἶπε τῷ μετ᾿ αὐτοῦ λαῷ· «ὓς βλέπετε με ποιοῦντα, ποιήσατε καὶ ὑμεῖς. ν. Καὶ περὶ τοῦ Ἰω σὴρ ὁ Ψαλμωδός, ο Κατέστησεν αὐτὸν, φησίν, κύ. ριον τοῦ οἴκου αὐτοῦ, καὶ ἄρχοντα πάσης τῆς κτή σεως αὐτοῦ, τοῦ παιδεῦσαι τοὺς ἄρχοντας αὐτοῦ ὡ; Επυτὸν, καὶ τοὺς πρεσβυτέρους αὐτοῦ σοφίσαι. Η Καὶ ὁ Παῦλος • • Νουθετοῦντες πάντα ἄνθρωπον ἐν πάσῃ σοφίᾳ ἵνα παραστήσωμεν πάντα ἄνθρωπον τέ λειον ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, εἰς ὃ καὶ κοπιῶ καὶ ἀγωνιζόμενος.» Καὶ Τιμοθέῳ·. Πρόσεχε τῇ ἀναγνώσει, τῇ παρακλήσει, τῇ διδασκαλίᾳ· ἐπίμενε αὐτοῖς.» Καὶ Εφεσίοις· «Μνημονεύετε, φησίν, ὅτι τριετίαν οὐκ Επαυσάμην νύκτα καὶ ἡμέραν μετὰ δακρύων νουθε τῶν ἕνα ἕκαστον ὑμῶν. Καὶ αὖθις· ο 'Αργυρίου, καὶ χρυσίου, ἢ ἱματισμοῦ οὐθενὸς ἐπεθύμησα. Αὐτοὶ γινώσκετε ότι ταῖς χρείαις μου καὶ τοῖς οὖσι μετ' ἐμοῦ ὑπηρέτησαν αἱ χεῖρες αὗται.» Πάντα ὑπὸ Εδειξα ὑμῖν, ὅτι οὕτω δεῖ κοπιῶντας ἀντιλαμβάνεσθαι τῶν ἀσθενούντων. Οὕτω τοίνυν καὶ ἡγούμενος τύπος 8. 16 ΔιΧιν, 2 3. Ει Χαντί,

Homily CXIIHomilia CXII

col. 1779–1780page 185 of 239
PG 89:1779. γινέσθω τοῦ ποιμνίου ἐν πάσῃ δικαιοσύνῃ καὶ ἀνα στροφῇ ἁγίᾳ· ὁσίως καὶ δικαίως πολιτευόμενος, τηρῶν ὅσα ἐστὶν ἀγνά, ὅτα σεμνά, εἴ τις ἀρετὴ, καὶ εἴ τις ἔπαινος, εἴ τις εὔφημος· ὠφελείας διόρθωσις γινέσθω παρ' αὐτοῦ, ἐκδικεῖν αὐτοῦ τὸν τόπον ἐν πάσῃ ἐπιμελείᾳ πνευματική, φροντίζειν τῆς ἑνώσεως τῶν μελῶν, ἧς οὐδὲν ἄμεινον. [Πάντων ἀνέχεσθαι ἐν ἀγάπῃ· ] Πάντας βαστάζειν, ὡς καὶ αὐτὸν ὁ Κύριος. Προσευχέσθω ὑπὲρ πάντων άδια λείπτως. Αἰτεῖν σύνεσιν πνευματικὴν, εἰς τὸ δια κρίνειν αὐτὸν τὰ συμφέροντα· γρηγορείν, μεριμναν περὶ πάντων· τὰ ἑλαττώματα πάντων, καὶ τὰς νότ σους βαστάζειν ὡς τέλειος αθλητής. Όπου γὰρ πλείων κόπος, πολὺ καὶ τὸ κέρδος. Τους καλούς μαθητὰς ἐὰν φιλῇ, χάρις αὐτῷ οὐκ ἔστιν, ἀλλὰ Οὐ πᾶν τραῦμα τῇ αὐτῇ ἐμπλάστρων θεραπεύεται τοὺς παροξυσμού; ἐν βροχαῖς δεν παύειν. Επι φρόνιμος ἐν πᾶσιν ὡς οἱ ὄφεις, καὶ ἀκέραιος ὡς αἱ περιστεραί· ἵνα τὰ μὲν φαινόμενα αὐτῶν εἰς πρόσωπον κολακεύῃ, τὰ δὲ ἀόρατα αὐτῇ φανερωθή. ναι αὐτῷ· ἵνα μηδενὸς λείπηται, ἀλλ' ἐν παντὶ χαι ρίσματι περισσεύῃ. Ο καιρὸς γὰρ ἀπαιτεῖ αὐτὸν, ὡς κυβερνήτην πρὸς τοὺς ἀνέμους καὶ τὰς τριχι μίας καὶ ζάλας τῶν πνευμάτων της πορνείας στην και γενναίως, καὶ ὁδηγεῖν τοὺς χειμαζομένους ἐπὶ τὸν λιμένα του θελήματος τοῦ Θεοῦ. Λέγει δὲ καὶ ὁ Κύριος· «Εἴ τις θέλε: ἐν ὑμῖν μείζων εἶναι, ἔστω πάντων δοῦλος καὶ πάντων διάκονος. Καὶ ὁ μείζων ἐν ὑμῖν, γενέσθω ὡς ὁ νεώτερος· καὶ ὁ ἡγούμενος ὡς ὁ διακονῶν. ο Τύπος οὖν γινέσθω, ὡς εἴρηται, ἐν ἅπασι τοῖς ὑπ' αὐτὸν ταπεινοφροσύνης • ὡς καὶ η Κύριος λέγων· Ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἦλθε διακονηθῆναι, ἀλλὰ διακυνῆσαι, καὶ δοῦναι τὴν ψυχ αὐτοῦ λύτρον ἀντὶ πολλῶν.» Καὶ πάλιν· ο Υμείς δὲ μὴ κληθῆτε καθηγηταί. Εις γάρ ἐστιν ὁ καὶ ηγητής ἡμῶν ὁ Χριστός.» Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς τῶν νας. 'Αμήν. ' ο μᾶλλον τοὺς ἀπειθεστέρους ἐν πραότητι ὑποτάσσειν. ΛΟΓΟΣ ΡΙΒ. Περὶ ἀποταγῆς. Ὁ ἀποτασσόμενος, ὀφείλει κατά διάνοιαν με ἱστασθαι τῶν ὁρωμένων, καὶ τὰ ἀόρατα καθορί τι
col. 1781–1782page 186 of 239
PG 89:1781γὰρ δρώμενα, πρόσκαιρα, τὰ δὲ μὴ δρώμενα αιώ νια. Διὰ τοῦτο γὰρ ονομάζεται ἡ ἀποταγή, ὅτι τῶν γηίνων ἀποτασσόμενοι, τῶν ἐπουρανίων συντασσόμεθα, καὶ τὴν ἐνταῦθα πατρίδα καταλιμπάνοντες, τὴν ἄνω ἐπιζητοῦμεν Ἱερουσαλήμ, τους κοσμοφρο νας ἀπαυτομολούντες, τοῖς πνευματικοῖς συναμιλλώ μεθα. Ἐὰν οὖν θέλωμεν κτήσασθαι ἀρετὰς, ἀσκή σωμεν εγκράτειαν, ὑπομονὴν, ταπεινοφροσύνην ἐπὶ πᾶσιν δὲ τούτοις, τὴν συνεχή προσευχήν· καὶ ῥᾷον ἀνύσομεν τὸ σπουδαζόμενον. Ωσπερ γὰρ ὁ θέλων οἰκοδομῆσαι οἶκον, πᾶσαν τὴν ὕλην προετοιμάζει, πρὸς καταρτισμὸν τῆς οἰκίας, οὕτως καὶ τὸν ἑαυτοῦ οἶκον, τουτέστιν, τὴν μονὴν τῆς Τριάδος. Ἐγώ γάρ, φησὶν, καὶ ὁ Πατήρ μου, ἐλευσόμεθα, καὶ μονὴν παρ' αὐτῷ ποιησόμεθα.» Καὶ τὸ, Πνεῦμα οἰκεῖ ἐν ὑμῖν. › Πρὸς τέλος τοῦ κατ' ἀρετὴν εἶναι βίου, ἀκόλουθα υπάρχει, εγκράτεια, καὶ ὑπομονή, καὶ ἡ ταπεινοφροσύνη, καὶ ἡ προσευχῇ. Τὴν γὰρ ἄθραυστον καὶ ἄλεκτον δικαιοσύνην οἱ πόνοι καὶ οἱ ἀγῶνες φύουσιν. Καὶ οὐδὲν τί μόχθοι πρὸς τὸ μέγεθος τῆς εὐκλείας τῆς ὑπομονῆς, τῆς ὑπὸ τῆς ἀρετῆς τικτομένης· καθὼς καὶ ὁ Κύριος διαγορεύει· «"Οτι θλίψιν ἔξετε ἐν τῷ κόσμῳ τού τῳ. ο Δῆλον γὰρ ὅτι τῶν μὲν ἀγώνων καὶ τῶν ἄθλων στάδιον ἐστιν ὁ παρών βίος· τῶν δὲ ἐπάθλων ὁ μέλλων. Αγαπήσωμεν οὖν τὸν Κύριον εἰλικρινῶς, ἵνα παράσχῃ ἡμῖν ἢ ἐπηγγείλατο τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτ τόν· ο "Α ὀφθαλμὸς οὐκ ἴδεν, καὶ οἷς οὐκ ἤκουσε, καὶ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη.» ἀγωνισώμεθα νικῆσαι τὴν σάρκα, καὶ τὸ ταύτης φρόνημα, ο ἐν πνεύματι Θεοῦ· νικήσωμεν τὸν Σατανᾶν τὸν δρά κοντα ἐν τῷ ἐνδυναμοῦντι ἡμᾶς Χριστῷ. "Αρωμεν. τὸν σταυρὸν, καὶ ἀκολουθήσωμεν τῷ νικοποιῷ Ἰη σοῦ. ᾿Αγωνισώμεθα οὖν δραμεῖν εὐθέως καὶ πεποι θέτως, ἵνα καταλάβωμεν τὸ βραβεῖον τῆς ἄνω κλή σεως ἐν Χριστῷ. Πᾶς γὰρ ὁ τρέχων πεπληροφορημένος, καὶ οὐκ ἀδήλως, καταλαμβάνει τὸν στέφανον τῆς ἀποταγῆς, καὶ τῆς ἁγνείας τὸν πολύμοχθον καὶ πολύμισθον πλοῦτον. Γράφει οὖν ὁ Πέτρος· Ὡς ἀρτιγέννητα βρέφη, λέγων, τὸ λογικὸν καὶ ἄδολον γάλα ἐπιποθήσατε, ἵνα ἐν αὐτῷ αὐξηνθῆτε τουτέστιν, τὴν ἀκήρατον πίστιν, ἥτις αὐξάνει καὶ φωτίζει τὸν ἄνθρωπον ἐν τοῖς καλοῖς ἔργοις. Καὶ ὁ Παῦλος· «Ενδύσασθε τὴν πανοπλίαν τοῦ Θεοῦ, πρὸς τὸ δύνασθαι ὑμᾶς στῆναι πρὸς τὰς μεθοδείας τοῦ διαβόλου· ὅτι οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἡ πάλη πρὸς αἷμα, καὶ σάρκα· ἀλλὰ πρὸς τὰς ἀρχὰς, πρὸς τὰς ἐξου σίας, πρὸς τοὺς κοσμοκράτορας τοῦ σκότους, πρὸς τα πνευματικὰ τῆς πονηρίας.» Καὶ αὖθις· Ἐπὶ πᾶσιν ἀναλαβόντες τὸν θυρεὸν τῆς πίστεως, ἐν ᾧ δυνήσεσθε πάντα τὰ βέλη τοῦ Πονηροῦ τὰ πεπυρωμένα σβέσα:. Διὰ πάσης προσευχῆς καὶ δεήσεως, προσευχόμενοι ἐν παντὶ καιρῷ, καὶ εἰς αὐτὸ τοῦτο ἀγρυπνοῦντες ἐν πάσῃ προσκαρτερήσει καὶ δεήσει. Οὕτως γὰρ ἀγωνιζόμενοι, δυνήσεσθε ἐν ἀληθείᾳ ἑαυτοῖς ἐμμορφώσασθαι τὴν εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ πᾶσιν, ἐν βίῳ, ἐν ἀναστροφῇ, ἐν προθέ οι χνι,
col. 1783–1784page 187 of 239
PG 89:1783σει, ἐν λόγῳ, ἐν ἔργῳ, ἐν ὑπομονῇ, ἐν ἀνδρείᾳ, ἐν νι. τα φρονήσει, ἐν σωφροσύνῃ, ἐν δικαιοσύνῃ, ἐν μακροθυμίᾳ, καὶ ἀνεξικακίᾳ καὶ εὐσεβείᾳ, ἐν ὁσιότητι, ἐν ἐγκρατείᾳ, ἐν πίστει καὶ ἐλπίδι, ἐν ἀγάπῃ τελειοτάτη πρὸς τὸν Θεόν. Οἱ γὰρ ὄντως εἰλικρινείς; ἀγωνισται, πάντα ἐγκρατεύονται, διὰ πάσης ἀρετῆς καὶ ἐντολῆς Θεοῦ πολιτεύονται· ὥς φησιν ὁ Ἀπό στολος· ι Ημεῖς οἱ ζῶντες εἰς θάνατον παραδιδόμεθα, διὰ Ἰησοῦν· ἵνα καὶ ἡ ζωὴ τοῦ Ἰησοῦ φανε ρωθῇ ἐν τῇ θνητῇ σαρκὶ ἡμῶν. -- Οίδαμεν γὰρ ἔτι ἐὰν ἐπίγειος ἡμῶν οἰκία τοῦ σκήνους καταλυθή, οἰκοδομὴν ἐκ Θεοῦ ἔχομεν, οἰκίαν ἀχειροποίητον, αἰώνιον ἐν τοῖς οὐρανοῖς. Καὶ γὰρ ἐν τούτοις στενάζομεν, τὰ οἰκητήριον ἡμῶν τὸ ἐξ οὐρανῶν ἐπενδύσασθαι ἐπι ποθοῦντες· εἴγε καὶ ἐνδυσάμενοι, οὐ γυμνο! εὑρε θησόμεθα.» Ὁ μοναχὸς οὐκ ἔχει ἑαυτοῦ ἐξουσίαν ἔν τινι, οὐδὲ θέλημα ἴδιον. «Ζῶ γάρ, φησὶν, οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός.» Καὶ πάλιν· Ὁ ἄγαμος μεριμνᾷ τὰ τοῦ Κυρίου, πῶς ἀρέσει τῷ Κυρίῳ, καὶ τελειώσει τὸ ἔργον αὐτοῦ, ὅπως δοξα σθῇ αιωνίως.» Οἱ γὰρ σαρκικοὶ τὰ πνευματικά πράσσειν οὐ δύνανται, οὐδὲ οἱ πνευματικοὶ τὰ σαρκικά. Χρὴ οὖν τὴν βουλόμενον τὴν ἀγγελικὴν ταύτην του ου νήρους βίου ἀσκῆσαι πολιτείαν, κτήσασθαι τὴν φρόνησιν τοῦ ἔφεως, καὶ τὸ ἀκέραιον τῆς περιστερᾶς, ἵνα συν τῇ ἐν παντὶ, τί τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, τὰ ἀγαθὸν, καὶ εὐάρεστον, καὶ τέλειον· ἵνα δοξασθῇ ὁ Θεὸς ἐν πᾶσιν, διὰ τῆς θεοσεβοῦς ἡμῶν τάξεως, καὶ εἰλικρινούς πολιτείας· ἶναι οἱ ὁρῶντες ἡμᾶς, ἐπιγνῶσιν, ὅτι σπέρμα εὐλογημένον ἅγιον ἐσμεν, υἱοὶ Θεοῦ ζῶντος, ἐν παντὶ λόγῳ, αἰδοῖ, πραότητι, αγωγή, προσοχή διὰ ἐν μηδενὶ λόγῳ ὁμοιωθῶμεν τοῖς κοσμικοῖς, κατά μηδένα τρόπον· ἀλλὰ τοὺς θεοσεβεῖς τῆς θεοσεβείας ἡμῶν διδασκάλους, ἐν πάσῃ ἐπιστήμῃ, φρονήσει το καὶ δικαιοσύνῃ. Εν πάσῃ οὖν ἀσφαλεία φύλαττέ σου τὴν λαμπάδα τῆς ἁγνείας, ὡς οἱ τοῦ Χριστοῦ φίλοι ζήλωσον αὐτῶν τὴν πολιτείαν, γίνου ὡς ὁ Ἰωάννης, ὁ τοῦ Χριστοῦ πρόδρομος, ὁ ἁγνὸς τοῦ Κυρίου ἄγγε λος, καὶ ὡς ὁ Ἰωάννης ὁ ἐπιστήθιος τοῦ Κυρίου, δε καὶ ἐφίλει ὁ Κύριος ὡς ἁγνόν. Παύλος, καὶ Βαρνά σας, καὶ Τιμόθεος, τὸν δρόμον τῆς ἁγνείας, καὶ τὸν ἀγῶνα, ἄσπιλον ἐτέλεσαν, ὡς ἀληθῶς μιμηταὶ τοῦ Χριστοῦ. Ἀλλὰ καὶ Ἠλιοῦ, καὶ Ἑλισσαίου, καὶ ἄλλων πολλῶν τὸν βίον τοιοῦτον εὑρήσεις, ἁγνὸν, καὶ ἄμωμον. Εἰ οὖν τούτους θέλῃς μιμήσασθαι δι νατῶς, μιμοῦ πρεσβυτέρους, ο ἂν ἀναθεωρούντες, φησὶν, τὴν ἔκβασιν τῆς ἀναστροφῆς, μιμήσασθε καὶ τὴν πίστιν.» Καὶ τὸ, «Μιμηταί μου γίνεσθε, κάτ γὼ Χριστοῦ.» Οἱ τοῦ Χριστοῦ μιμηταί, δυνατῶς μιμούνται αὐτόν· οἱ τοιοῦτοι καὶ μακάριος εἰσιν. Εἶπεν δὲ ὁ Κύριος πρός τινα, ο Ακολούθει μοι. 1 'Ο δὲ λέγει αὐτῷ, «Κύριε, ἐπίτρεψόν μοι. πρῶτον ἀπελθεῖν θάψαι τὸν πατέρα μου.» Εἶπεν δὲ αὐτῷ ὁ Κύριος, «"Αφες τοὺς νεκρούς, θάψαι τοὺς ἑαυτῶν νεκρούς.» Εἶπεν δὲ καὶ πρὸς ἕτερον, ο 'Ακολούθει μοι.. 'Ο δὲ λέγει, «Κύρι: ἐπίτρεψόν μοι ἀπελθεῖν, καὶ συντάξεσθαι τοῖς ἐν τῷ οἴκῳ μου.» Ὁ δὲ εἶν
col. 1785–1786page 188 of 239
PG 89:1785πεν αὐτῷ· Οὐδεὶς ἐπιβαλὼν τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπ' ἄροτρον, καὶ στραφεὶς εἰς τὰ ὀπίσω, εὔθετός ἐστιν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. Καὶ ἐπάγει· «Εἴ τις Έρχεται πρός με, καὶ οὐ μισεῖ τὸν πατέρα αὐτοῦ, καὶ τὴν μητέρα, καὶ τὴν γυναῖκα, καὶ τὰ τέκνα, καὶ τοὺς ἀδελφούς, καὶ τὰς ἀδελφάς, ἔτι δὲ καὶ τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν, οὐ δύναταί μου είναι μαθητής.» Και, « τις θέλῃ ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν, καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν. ΛΟΓΟΣ ΡΙΓ. Περὶ ὑποταγής. Ο θέλων ἐν ὑποταγῇ γενέσθαι, ἀποτασσέσθω τὰ ἴδια θελήματα, καὶ ἐνδυσάσθω τὰ σωτηριώδη του Σωτῆρος ἡμῶν, καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ κατὰ τὸν λόγον αὐτοῦ, καὶ βαδισάτω ὀπίσω αὐτοῦ. Ὁ θέλων οὖν ἐν ὑποταγῇ εἶναι, καταλείψῃ τα νεκρά αὐτοῦ θέληματα τοῖς νεκροῖς, καὶ κατάσχῃ τὰ ζῶντα μετὰ τῶν ζώντων. Ο βουλόμενος ἐν ὑποταγῇ πολι τεύεσθαι, νεκρωτάτω ἑαυτὴν ἀπὸ τῆς προσκαίρου ζωῆς· καὶ κρατήσῃ τὸ ἀψήφιστον, ἵνα τῆς ὄντως αἰωνίου ζωῆς ἐντὸς γένηται. (αἱρούμενος τὴν ὁδὸν τῶν ἐντολῶν τοῦ Κυρίου δραμεῖν, καὶ εἰς πλατυσμόν καταντῆσαι, καὶ λαμπρυνθῆναι, γενέσθω ὡς ἐν τῷ κναφείω ἱμάτιον. Ωσπερ γὰρ ἐκεῖνο ὑπὸ τοῦ κναφέως τυπτόμενον, πατούμενον, ξεόμενον, λευκαίνεται, καὶ χιονώδες ἀποτελεῖται· οὕτω καὶ ὁ ἐν ὑπο ταγῇ ὧν παρὰ πολλῶν ὑβριζόμενος, ὀνειδιζόμενος, εὐτελιζόμενος, καθαίρεται, καὶ γίνεται ὡς τὸ πυ ρούμενον ἀργύριον ἐναποστίλβον. Ο ορεγόμενος εἰς τελείαν ὑποταγήν προκόψαι, πάντα καταλίπῃ τὰ ἀνόνητα, καὶ ἐπιλάθηται τὰ εἰς ὄνησιν φέροντα, καὶ γένηται ἀληθινὸς Χριστοῦ μαθητής, ἵνα εἴπῃ μετὰ τοῦ Πέτρου·. Ἰδοὺ ἡμεῖς ἀφήκαμεν πάντα, καὶ ἠκολουθήσαμέν σοι. Τί ἄρα ἔσται ἡμῖν;» Και ταλείψωμεν οὖν ἀδελφοὶ τὰ θελήματα ἡμῶν τὰ χαμερπῆ, καὶ τὴν ἐντολὴν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν φυλάξω μεν τὴν ὑψιπετή, ἥτις ἀνάγει ἡμᾶς εἰς τὴν ἄνω Ιερουσαλήμ. Λέγει γὰρ ὁ Κύριος· Ὁ ἀκούων ὑμῶν, ἐμοῦ ἀκούει· ὁ δὲ ἐμοῦ ἀκούων, ἀκούει τοῦ πέμψαντός με· ο [καὶ ὁ ἀθετῶν ὑμᾶς, ἐμὲ ἀθετεῖ.] Χρὴ οὖν τοὺς μαθητευομένους, ὡς πατέρας φιλεῖν τοὺς ὄντας διδασκάλους, καὶ ὡς ἄρχοντας δεδοικένα καὶ μὴ διὰ τὴν ἀγάπην καταφρονεῖν, ἢ ἐκλύεσθαι οι

Homily CXIVHomilia CXIV

col. 1787–1788page 189 of 239
PG 89:1787πρὸς τὸν φόβον. Γέγραπτα: δὲ καὶ ἐν τῇ Σοφίᾳ, τιμῶν πατέρα ἐξιλάσκεται ἁμαρτίας. Και. ι φοβούμενος Κύριον, τιμήσει τον πατέρα αὐτοῦ, καὶ ὡς δεσπότῃ δουλεύσει αὐτῷ. Καὶ πάλιν ο Τίμα ‹ τὸν πατέρα σου, ἵνα ἐπέλθῃ τοῦ εὐλογία παρ' αὐτοῦ. . Καὶ πάλιν, ο Ἐν όλη καρδία σου δόξασον τὸν πατέρα σου.» Καὶ ὁ Παῦλος, ο Πείθεσθε, λέγων, τοῖς ἡγου μένοις ὑμῶν, καὶ ὑπείκετε. Αὐτοὶ γὰρ ἀγρυπνοῦσιν ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν, ὡς λόγον ἀποδώσοντες, ἵνα μετὰ χαρᾶς τοῦτο ποιῶσι, καὶ μὴ στενάζοντες. Αλυ σιτελὲς γὰρ ὑμῖν τοῦτο. Καὶ αὖθις, Πᾶσα ψυχή ἐξουσίαις ὑπερεχούσαις ὑποτασσέσθω. Οὐ γὰρ ἔστιν ἐξουσία, εἰ μὴ ἀπὸ Θεοῦ. Αἱ δὲ οὖσαι ἐξουσίαι, ἀπὸ ". ›: «τοῦ Θεοῦ τεταγμέναι εἰσίν. Ωστε ὁ ἀντιτασσόμενο; τῇ ἐξουσία, τῇ τοῦ Θεοῦ διαταγῇ ἀνθέστηκεν. Οἱ ".»: «άνθεστηκότες, ἑαυτοῖς κρίμα λήψονται.» Καὶ αὖθις, ..: «• Ως δοῦλοι Χριστοῦ ποιοῦντες τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ ”. › ἐκ ψυχῆς, μετ' εὐνοίας δουλεύοντες ὡς τῷ Κυρίῳ, καὶ οὐκ ἀνθρώποις, εἰδότες ὅτι ἀπὸ Κυρίου λήψεσθε τὴν ἀνταπόδοσιν ὑμῶν. Καὶ πρὸς Τίτον, «Ὑπομίσ μνησκε αὐτοὺς ἀρχαῖς καὶ ἐξουσίαις ὑποτάσσεσθαι, *7. πειθαρχεῖν εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν, ἑτοίμους εἶναι, καὶ μὴ ἀντιλέγοντας. Καὶ ὁ Πέτρος, ο Υποτάγη τε πάσῃ ἀνθρωπίνῃ κτίσει διὰ τὸν Κύριον, ὅτι οὕτως ἐστὶ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, ἀγαθοποιοῦντας φιμοῦν [τὴν τῶν ἀφρόνων ἀνθρώπων ἀγνωσίαν. Ο δὲ Κύριος, » ‹ • Καταβέβηκα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, οὐχ ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τὸ ἐμὸν, ἀλλὰ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με Πατρός.» Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν. ΛΟΓΟΣ ΙΔ'. Περὶ τοῦ φυλάσσειν ἐντολάς. Τὸ φυλάσσειν ἐντολὴν, εἰς ζωῆς χῶρον εἰσάγει τὸν ἄνθρωπον· τὸ δὲ παραβαίνειν, θανατηφόρον. Και τοῦτο ἀκριβῶς παρὰ τῆς θείας Γραφῆς μανθάνομεν, Εἰ γὰρ μὴ ἐξ ἀρχῆς παρέβημεν τὴν ἐν τῷ παραδείσῳ ἐντολὴν, οὐκ ἂν ἠκούσαμεν, ὅτι ο Γῆ εἶ, καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ·: οὐκ ἂν τοσούτοις ἔτεσιν ὁ κόσμος ὑπὸ τοῦ τυράννου ἐκρατεῖτο. Οὐδεὶς καταφρονήσας εν τολῆς Θεοῦ, ὀρθῶς ἐβίωσεν. Σαούλ παρακούσας τῆς τοῦ Θεοῦ ἐντολῆς, καὶ ἐν λύπαις βιοτεύσας τὸν ἑαυτοῦ χρόνον, τέλος καὶ τῆς βασιλείας ἐξέπεσεν. Οἱ υἱοὶ Ηλι, Οφνὶ καὶ Φινεές, μὴ ὑπακούοντες τῆς φωνῆς τοῦ πατρὸς αὐτῶν, τὴν μὲν κιβωτὸν τοῦ Θεοῦ εἰς χεῖρας ἀλλοφύλων παρέδωκαν· αὐτοὶ δὲ οίκτιστον θάνατον ἀπηνέγκαντο σὺν τῷ λαῷ. Διὰ τοῦτο βοᾷ διὰ τοῦ Ἰεζεκιήλ·· Απορρίψατε ἀφ᾽ ὑμῶν πάσας τὰς ἀσεβείας ὑμῶν, καὶ ποιήσατε ἐντολάς μου, καὶ ἵνα τί ἀποθνήσκετε, οἶκος Ισραήλ, λέγει Κύριος; Απο στρέψατε ἀπὸ τῆς ὁδοῦ ὑμῶν τῆς πονηράς· ο [καὶ
col. 1789–1790page 190 of 239
PG 89:1789ἵνα τί ἀποθνήσκετε οἶκος Ισραήλ; Καὶ ὁ νόμος, Οὐκ ἐκπειράσεις Κύριον τόν Θεόν σου. Φυλάσσων φυλά ξεις τὰς ἐντολὰς Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου.» Καὶ αὖθις «΄Ανδρες ἅγιοι ἔσεσθέ μοι, ἐὰν τοῖς προστάγματί μου πορεύησθε, καὶ τὰς ἐντολάς μου φυλάξησθε ἐμπεριπατήσω ἐν ὑμῖν, καὶ ἔσομαι ὑμῖν Θεὸς, καὶ ὑμεῖς ἔσεσθέ μοι λαὸς, λέγει Κύριος.» Καὶ ἡμεῖς οὖν ἐὰν ποιῶμεν αὐτοῦ τὸ θέλημα, καὶ πορευώμεθα κατά τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, καὶ ἀγαπῶμεν ὁ αὐτὸς ἀγαπᾷ, ναὸς αὐτοῦ γινόμεθα. Ο γὰρ ἔχων τὴν εἰς αὐτὸν ἀγάπην, καὶ εἰς τὸν πλησίον, μακρὰν ἔσται πάσης ἁμαρτίας, καὶ ἀναγαπηθήσεται ὑπὸ τοῦ Θεοῦ. Ἐπεὶ ἐὰν καταφρονῶμεν, οἶδεν κολάζειν, παρακουόν των ἡμῶν τῶν ἁγίων αὐτοῦ ἐντολῶν. Μὴ οὖν λυ πείσθω καθ᾿ ἡμῶν ὁ ἀγαθὸς ἡμῶν Θεὸς, ὁ εὔσπλαγχνος, ὁ ἐλεήμων, ὁ ἅγιος, ὁ καθαρός, ὁ ἀμίαντος, ὁ ἄύλος, ὁ μόνος, ὁ εἷς, ὁ ἀμετάβολος, ὁ εἰλικρινής, ὁ άδολος, ὁ ἀόργητος, ὁ πάσης λεγομένης καὶ νοουμέ τῆς ἡμῖν προσηγορίας ἀνώτερος καὶ ὑψηλότερος Θεός, Ἰησοῦς Χριστός· εὐφραινέσθω σὺν ἡμῖν, και νῶς ἡμῶν πολιτευομένων· χαιρέτω, καθαρῶς βιούντων ἡμῶν· ἀναπαυέσθω, σεμνῶς ἡμῶν ἀνα στρεφομένων· ευωχείσθω, φιλούντων αὐτὸν ἡμῶν, καὶ καλῶς ἐγκρατευομένων, καὶ σωφρονούντων ἡμῶν. Ἐὰν οὖν ἀρξώμεθα θερμῶς τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ διαπράττεσθαι, ἀπαντα λοιπὸν τὰ αἰσθητήρια ἡμῶν, ἐν αἰσθήσει φωτίζουσα ἡ χάρις, τὰ μὲν ἡμέτερα ἐνθυμήματα, ὡς πῦρ καταφλέγει, ἡθύνουσα δὲ ἡμῶν τὴν καρδίαν ἐν εἰρήνῃ τινὶ φιλίας ἀνενδότου, πνευματικὰ τινα καὶ οὐκ ἔτι κατὰ σάρκα λογίζεσθαι ἡμᾶς παρασκευάζει. Γέγραπται δὲ καὶ ἐν ταῖς Παροιμίαις Γε, μὴ παραῤῥυῇς, τήρησον δὲ ἐμὴν βουλὴν καὶ ἐν νοιαν, ἵνα ζήσῃ ἡ ψυχή σου. Καὶ πορεύου πεποιθὼς ἐν εἰρήνῃ πάσας τὰς ὁδούς σου· ὁ γὰρ Κύριος ἔσται σοι ἐπὶ πασῶν ὁδῶν σου. Καὶ πάλιν· «φυλάσσου ἐντολὰς, μὴ ἐπιλάθῃ, μηδὲ παρίδης ῥῆσιν ἐμοῦ στόματος, μηδὲ ἐκκλίνῃ; ἀπὸ ῥημάτων στόματός μου, μηδὲ ἐγκαταλίπῃς αὐτὴν, καὶ ἀνθέξεταί σου.» Καὶ πάλιν· ο Υιέ, πρὸς τὰς ἐμὰς ῥήσεις παράβαλλε σὰν οὖς, καὶ φύλασσε αὐτὰς ἐν καρδίᾳ σῇ· ζωὴ γάρ ἐστιν τοῖς εὑρίσκουσιν αὐτὸς, καὶ πάσῃ σαρκὶ ἴασις. Καὶ ἐν τῷ Εκκλησιαστῇ·. Ο φυλάσσων ἐντολὴν, οὐ γνώσεται ῥῆμα πονηρόν· ὁ φυλάσσων ἐντολὴν, τηρεῖ τὴν αὐτοῦ ψυχήν· ὁ φυλάσσων ἐντολὴν, οὗτος ὑγιαίνει. Καὶ ἐπάγει· «Μακάριος ἀνὴρ ὃς εἰσακούσεται μου, καὶ ἄνθρωπος ὃς τὰς ἐμᾶς ἐντολὰς φυλά ξει.» Καὶ ὁ Παῦλος Τιμοθέῳ· ι Παραγγέλλω σου ἐνώπιον Κυρίου, τηρῆσαί σε τὴν ἐντολὴν ἄσπιλον, ἀνεπίληπτον.» Καὶ Κορινθίοις·. Ἐπαινῶ δὲ ὑμᾶς ὅτι πάντοτε μου μέμνησθε, καὶ καθὼς παρέδωκα ὑμῖν, τάς παραδόσεις κατέχετε. Τοῦτο δὲ παιδευόμεθα διὰ πάσης τῆς θείας Γραφῆς, ὅτι οὐ μόνον ὀφειλέται ἐσμὲν, τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ τηρεῖν ἀπαραβάτως, ἀλλὰ καὶ τὰς τῶν πατέρων ἡμῶν, καὶ δι δασκάλων καὶ ἡγουμένων, μετά πάσης εὐλαβείας ἀπρώτους διαφυλάττειν. Φησὶν δὲ καὶ ὁ Κύριος Ὑμεῖς φίλοι μου ἐστε, ἐὰν, ἃ ἐγὼ ἐντέλλομαι ὑμῖν, χιν,

Homily CXVHomilia CXV

col. 1791–1792page 191 of 239
PG 89:1791".» ποιήσητε. Καὶ αὖθις· ο Ἐὰν τὰς ἐντολάς μου τηρή σητε, μενεῖτε ἐν τῇ ἀγάπῃ μου· καθώς κἀγὼ τάς ἐντολὰς τοῦ Πατρίς μου τετήρηκα, καὶ μένω ἐν τῇ ἀγάπῃ αὐτοῦ. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν. ΛΟΓΟΣ ΡΙΕ. Περὶ πραότητος. Η πραότης θεραπεύει τὸ θεῖον. Καὶ γὰρ ὁ Μωϋ σῆς διὰ τὸ εἶναι αὐτὸν πραότατον παρὰ πάντας, θερά των Θεοῦ ἐκλήθη, καὶ θεοπτίας ὑπὲρ πάντας προφήτας ήξίωται, ο Οὐχ οὕτως γάρ, φησίν, ὡς ὁ θερά των Μωϋσῆς, στόμα κατά στόμα λαλήσω αὐτῷ. ᾿Αλλὰ καὶ ὅτε πρὸς αὐτὸν καὶ τὸν Δαρὼν Ιταμοί τινες ὑπὲρ ἀρχιερωσύνης καὶ ἐθναρχίας ἐπαν έστησαν φιλονεικοῦντες, ὑπερείχε μεθ᾽ ἁπάσης φιλο τιμίας, καὶ φιλαρχίας, καὶ παρεχώρει τῷ Θεῷ κρείς. τω τὴν τοῦ λαοῦ προστασίαν. Ἐπειδὴ δὲ καὶ αὖθις ἐπισυνήχθησαν αὐτῷ, καὶ περὶ τῶν προτέρων ὀνειδίζοντες, ἠπείλουν, καὶ ἤδη σχεδὸν ἔπαισαν αὐτὸν, ἐπεβοάτω μὲν ὁ πρᾶος, τῶν ἀγαθῶν εἰς σωτηρίαν, αὐτὸς δὲ τὸν Θεὸν ὑπὲρ αὐτῶν ἱλεοποιεῖτο, λέγων Εἰ μὲν ἀφῇς αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν, ἄφες· εἰ δὲ μὴν κἀμὲ ἐξάλειψον ἐκ τῆς βίβλου ἧς ἔγραψας. Καὶ 6 πραότατος Δαυΐδ, ἐπιβουλευθεὶς παρὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ ἐργασαμένου ἀναφανδὸν τὸ μῖσος εἰς τὰς αὐτοῦ γυναῖκας, καὶ ζητοῦντος αὐτὸν ἀποκτεῖναι, ὁ ἀληθῶς πρᾶο; καὶ δίκαιος, καὶ ἀνεξίκακος, ὑπὲρ αὐτοῦ ἐθρήνει. Ομοίως καὶ τοῦ Σεμεί καταρωμένου αὐτὸν, καὶ λιθάζοντος, οὐκ ὠργίσθη κατ' αὐτοῦ, ἀλλ' εἶπεν τοῖς παισὶν αὐτοῦ διαπριομένοις αὐτὸν ἀνελεῖν' η Αφετε αὐτὸν καταρᾶσθαι τὸν Δαυΐδ. ν Εἰκότως οὖν ἔλεγεν ο Μνήσθητι, Κύριε, τοῦ Δαυτό, καὶ πάσης τῆς πραότητος αὐτοῦ.» Ικανὰ μὲν οὖν ὑποδείγματα τῶν θεσπεσίων τούτων ἀνδρῶν τὰ φρονήματα τοῖς βουλομένοις μιμήσασθαι τὸ πρᾶον αὐτῶν καὶ ἀνεξίκακον, ὅπως σὺν αὐτοῖς ἀκούσωσιν παρὰ τοῦ Κυρίου· ο Μακάριοι οι πραεῖς, ὅτι αὐτοὶ κληρονομήσουσιν τὴν τῶν πραέων γῆν.» Η γέρ κατὰ Θεὸν πραότης, ἔργον ἐστὶ θεάρεστον, ἐνυπό τάκτου • Ἐπὶ τίνα γάρ, φησὶν, ἐπιβλέψω, ἀλλ᾽ ἢ ἐπὶ τὸν ταπεινὸν καὶ πρᾶον καὶ ἡσύχιον, καὶ τρέ μοντά μου τοὺς λόγους;» Τερπνὴ μὲν θεωρία, γαλή νιῶσα θάλασσα, ἀλλ᾽ οὐκ ἔστιν τερπνοτέρα είρη νικῆς καταστάσεως· γαληνιώσης μὲν γὰρ θαλάσσης, ἐγκυβιστῶσι δελφίνοι· εἰρηνικῇ δὲ καταστάσει, ἐν ηχεῖται βήματα εὐπρεπῆ. Φησὶν δὲ καὶ ὁ Ἰάκωβος Αποθέμενοι πᾶσαν κακίαν καὶ ῥυπαρίαν, ἐν προϊ τητι [τῆς καρδίας ] δέξασθε τὸν ἔμφυτον λόγον, τὸν δυνάμενον σῶσαι τὰς ψυχὰς ὑμῶν. Ὁ δὲ Υμνωδός το
col. 1793–1794page 192 of 239
PG 89:1793Δαυΐδ· «Αναλαμβάνων πραεῖς ὁ Κύριος· ταπεινῶν δὲ ἁμαρτωλοὺς ἕως γῆς.» Καί·. Οδηγήσει πραείς: « ἐν κρίσει, διδάξει ὁδοὺς αὐτοῦ. Καὶ ἄλλος· Λαν πραΰν σώσει Κύριος, ἐφθαλμοὺς δὲ ταπεινῶν σώσει.»?, 'Ο δὲ ἀγαθὸς ἡμῶν Κύριος· «Αρατε τὴν ζυγόν μου ἐφ' ὑμᾶς, καὶ μάθετε ἀπ' ἐμοῦ, ὅτι πρᾶός εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ, καὶ εὑρήσετε ανάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν. Ὁ γὰρ ζυγός μου χρηστὸς, καὶ τὸ φορτίον μου ἐλαφρόν ἐστιν.» Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν. ΛΟΓΟΣ ΡΙΠ'. Περὶ τοῦ ἀδικεῖσθαι, καὶ μὴ ἀδικεῖν. Περὶ τοῦ μὴ ἀδικεῖν ὁ παλαιὸς νόμος προστάττει. Περὶ δὲ τοῦ ἀδικεῖσθαι καὶ εὐχαριστεῖν, ὁ νέος παρακελεύεται, μᾶλλον δὲ ὁ τοῦ νόμου πληρωτής, εἰς τελειότητα καὶ υἱοθεσίαν ἄγων τὸν ἄνθρωπον. Γίνεσθε γάρ, φησίν, οἰκτίρμονες, ὡς ὁ Πατὴρ ὑμῶν 5 οὐράνιος οἰκτίρμων ἐστίν.» Χρή τοίνυν τὸν βουλόμενον λαμπρὶν ἀναδύσασθαι νίκην, μὴ μόνον ὑβριζόμενον καὶ ἀδικούμενον φέρειν γενναίως, ἀλλὰ καὶ πλείονα παρέχειν τῷ ἀδικοῦντι, ὧν βούλεται λαβεῖν καὶ τοὺς ὅρους τῆς πονηρᾶς ἐπιθυμίας ἐκείνου τῇ δαψιλείᾳ τῆς οἰκείας ὑπερθῆναι φιλοτιμίας.» "Ο θέ λων οὖν γενέσθαι μαθητὴς τοῦ Χριστοῦ, τὰ μαθή ματα τοῦ διδασκάλου εμπράκτως ἐναποδείξεται. ὺς λοιδορούμενος, φησίν, οὐκ ἀντελοιδέρει, πά σχων οὐκ ἠπείλει. Ἐπεὶ ἀκοῦσαι ἔχει· «Τί με λέ γετε, Κύριε, Κύριε, καὶ οὐ ποιεῖτε & λέγω;. Ο δν τως μαθητής, θέλει ἀδικεῖσθαι, καὶ μὴ ἀδικεῖν, καὶ διὰ ταπεινώσεως νικῆσαι τοὺς ἀδικοῦντας αὐτὸν, καὶ πρὸς τὰς ἀργὰς αὐτῶν πραὺς εἶναι. Πρὸς τὸ μεγα λιῤῥῆμον αὐτῶν, ταπεινόφρων, πρὸς τὸ ἄγριον, Εμερο;· καὶ μὴ ὁμοιοῦσθαι αὐτοῖς ἐν μηδενί, ἀλλὰ τῇ ἐπιεικείᾳ, ὡς μιμητής τοῦ Κυρίου, σπουδάζων μᾶλλον ἀδικηθῆναι, ἤπερ ἀδικῆσαί τινα.. Καλὸν οὖν ἐστιν τὴν βίαν φέρειν τῶν θελόντων ἡμᾶς ἀδικεῖν, καὶ εὔχεσθαι ὑπὲρ αὐτῶν, ἵνα διὰ μετανοίας ἡμῶν καὶ διὰ τῆς ἀνταποδόσεως, ὧν ἀφ᾿ ἡμῶν ἤρπασαν, ἀπολυθῶσιν τοῦ ἐγκλήματος τῆς πλεονεξίας· τούτο γὰρ τὸ θέλημα Θεοῦ ἐστιν, ἵνα τὸν πλεονέκτην αὐτὸν κερδήσωμεν, οὐχὶ τὸ πλεονεκτηθέν. Καὶ γὰρ ἐκφεύγει ἁμαρτίας ὁ παρὰ ἀνθρώπων ἀδικούμενος, ἀλλὰ καὶ ὁμοίαν τῆς θλίψεως εὑρήσει ἀντίληψιν. Ο μεν τασχών γνώσεως ἁγίας καὶ γλυκύτητος Θεοῦ γευσάμενος, οὔτε δικάζειν ὀφείλει ποτέ, οὔτε δίκην κινεῖν όλως πρός τινα, κἂν αὐτὰ ἀφερῆται τις ἅπερ ἡμφί αισται. Ἐπεὶ ποία διαφορὰ τῶν τροφίμων τοῦ Θεοῦ, Η χειν,

Homily CXVIHomilia CXVI

col. 1795–1796page 193 of 239
PG 89:1795νόμος ἐντέλλεται· «Οὐκ ἀδικήσεις τὸν πλησίον σου. Καί· «Οὐ κοιμηθήσεται ὁ μισθὸς τοῦ μισθωτού παρέ σοί. Οὐ κακῶς ἐρεῖς κωφῷ, καὶ ἀπέναντι τυφλο οὐ θήσεις σκάνδαλον. Καὶ ὁ Παροιμιαστής & Με ἀποβιάζου πένητα, πτωχὸς γάρ ἐστιν· μηδὲ ἀτιμάσῃς ἀσθενῆ ἐν πύλαις· ὁ γὰρ Κύριος κρινεῖ αὐτῶν τὴν κρίσιν. ο Καὶ ταῦτα μὲν ὁ παλαιός, ἅτε δὴ ὡς ἀτελῆ νηπίοις διελέγετο. Ὁ δὲ τοῦ Χριστοῦ νόμος, τέλειος ὢν, τοῖς τελείοις τῆς τελείας τροφῆς μετά έχουσιν διατάσσεται. Φησὶν γὰρ ὁ Κύριος «Εύχεσθε ὑπὲρ τῶν διωκόντων ὑμᾶς καὶ ἐπηρεαζόντων. Ταύτην τὴν ἐντολὴν εὐθέως ἐκπληροῦσιν οἱ ἀληθινο μαθηταὶ τοῦ Χριστοῦ, Στέφανος καὶ Ἰάκωβος· κα! ὁ μὲν λιθαζόμενος, ὁ δὲ χρημνιζόμενος, προσηύχοντος ὑπὲρ τῶν ἀναιρούντων αὐτούς. Φησὶν δὲ καὶ περί Ἰακώβου τοῦ ἀδελφοῦ Ἰωάννου, ὅτι ἰδὼν αὐτὸν ἀπαγ μενον τὴν ἐπὶ θάνατον, ὁ κατηγορήσας αυτήν με ταμεληθείς, προσέπεσεν αὐτῷ, λέγων· Συγχώμη των μοι. 'Ο δὲ ἐπισχών μικρόν, εἶπεν· Εἰρήνη σας κα κατεφίλησεν αὐτόν. Ο δὲ εὐθέως φωνή μεγάλη Χριστιανὸν ἑαυτὸν ἀνηγόρευσεν. Καὶ συγκατακριθείς τῷ ἑαυτοῦ κατηγορηθέντι, σὺν αὐτῷ τοῦ βραβείαι τῆς ἄνω κλήσεως ἔτυχεν. Φησὶν δὲ καὶ ὁ Πέτρο; Ποῖον κλέος οἱ ἁμαρτάνοντες καὶ κολαφιζόμενα ὑπομενεῖτε; ἀλλ' εἰ ἀγαθοποιοῦντες καὶ πάσχονα; ὑπομενεῖτε, ἵνα ἐν ᾧ καταλαλοῦσιν ὑμῶν ὡς καχη καὶ τῶν τοῦ αἰῶνος τούτου ἀνθρώπων; Ὁ μὲν γὰρ Ει Ει ποιῶν καταισχυνθῶσιν οἱ ἐπηρεάζοντες τὴν ἐν Χριστῷ ἁγνὴν ἀναστροφὴν ὑμῶν. Καὶ ἐπάγει· Ο δεν λύ ριος εὐσεβεῖς ἐκ πειρασμῶν ῥύσασθαι, ἀδίκως δ ο εἰς ἡμέραν κρίσεως κολαζομένους τηρεῖν. ο καὶ ὁ Δαυΐδ· «Ποιοῦντα κρῖμα τοῖς ἀδικουμένοις, διδίν τα τροφὴν τοῖς πεινῶσιν.» Διὰ τοῦτο κἀγώ· Ακ κίαν ἐμίσησα καὶ ἐβδελυξάμην, τὸν δὲ νόμον τοι ἠγάπησα.» Καὶ ἐπειδὴ, Δέσποτα, σὴ ἐντολὴ ἐπαν ἀδικεῖσθαι, καὶ μὴ ἀδικεῖν· ἀνταπεδίδοσαν μοι καὶ ἀντὶ ἀγαθῶν. Ἐγὼ δὲ προσευχόμην, ὁ Θεός μου, ῥῦσαί με ἐκ χειρὸς παρανομοῦντος καὶ ἀδικοῦντος. Ὁ δὲ Παῦλος· «Διὰ τί οὐχὶ μᾶλλον ἀδικεῖσθε; ἀλλ᾿ ὑμεῖς ἀδικεῖτε, καὶ ἀποστερεῖτε· καὶ ταῦτα ἀδελφούς. Η οὐκ οἴδατε ὅτι ἄδικοι βασιλείαν Θεοῦ οὐ κλ ρονομήσουσιν;» Καὶ ἐν ἄλλοις· «Αδελφοί, ἀναμιμνή κεσθε τὰς πρότερον ἡμέρας ἐν οἷς φωτισθέντες, πολλὴν ἄθλησιν υπεμείνατε παθημάτων· τοῦτο μὲν ὀνειδισμοῖς τε καὶ θλίψεσιν θεατριζόμενοι, τοῦτο δὲ κοινωνοὶ τῶν οὕτως ἀναστρεφομένων γενηθέντες. Λέγει δὲ ὁ Κύριος·. Εάν τίς σε αγγαρεύσῃ μέλισ ἕν, ὕπαγε μετ' αὐτοῦ δύο, καὶ τῷ θελανεί σοι κριθή. ναι, καὶ τὸν χιτῶνα σου λαβεῖν, ἄφες αὐτῷ καὶ οἱ ἱμάτιόν σου· καὶ τῷ τύπτοντ! σε ἐπὶ τὴν δεξιάν σιαγόνα, πάρεχε καὶ τὴν ἄλλην. Μακάριοι γάρ έστι ὅταν μισήσωσιν ὑμᾶς οἱ ἄνθρωποι, καὶ ἀφορίσωπο ἕνεκεν τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου· χαίρετε, καὶ ἀγεία λιᾶσθε, ὅτι ὁ μισθὸς ὑμῶν πολὺς ἐν τοῖς οὐρακί;. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν.
col. 1797–1798page 194 of 239
PG 89:1797ΛΟΓΟΣ ΡΙΖ'. Περὶ εὐχαριστίας. Τοῦ ἐν παντὶ εὐχαριστεῖν ὀφειλέται ἑσμὲν, κατὰ τὸν Ἀπόστολον, εἴτε παρακαλούμεθα, εἴτε θλιβόμεθα. Ο γὰρ προνοητής τῶν ψυχῶν ἡμῶν Κύριος, τάς θλί ψεις ὑπὲρ τοῦ συμφέροντος ἐπάγει, ὡς ἄριστος κα τρός· καὶ τοὺς δριμεῖς καυστήρας πρὸς τὸ νόσημα προσφέρει, ἵνα ἄρτιος γένηται ὁ ἄνθρωπος· καὶ ὡς φιλόστοργος πατὴρ, ὅταν μὲν ὁρᾷ τὸν ἑαυτοῦ υἱὸν ἀταχτοῦντα, παιδεύει· ὅταν δὲ ἴδῃ ὀλιγωροῦντα, ἢ δυσφοροῦντα, παρακαλεῖ· οὕτως ποιεῖ ἡμῖν ἀγαθός ἡμῶν Δεσπότης καὶ Πατήρ, πάντα πρὸς τὸ συμφέρον ἡμῖν ἐπιφέρει· εἴτε παράκλησιν, εἴτε παιδείαν, ὡς φιλότεκνος. Ἡμεῖς´ οὖν ἐν ταῖς θλίψεσιν πλεῖον ὀφείλομεν εὐχαριστεῖν, ὡς γνήσιοι, καὶ οὐχ ὡς νόθοι β υἱοί. Εἰ Χριστὸς Δεσπότης κατ' οὐσίαν, καὶ Δεσπό της κατ' οικονομίαν. (Οτι καὶ μὴ ὄντας ἐποίησεν, καὶ θανόντας τῇ ἁμαρτία, διὰ τοῦ ἰδίου αἵματος ἐξω ηγόρασεν.) Ἡμεῖς δὲ οἱ ἀχρεῖοι δοῦλοι, ποίαν εὐχα ριστίαν δυνάμεθα αὐτῷ ἀποδοῦναι, ἐπεὶ ἐὰν ταῖς εὐημερίσις μόνον εὐχαριστῶμεν, ὅμοιοι εὑρισκόμεθα τοῖς ἀχαρίστοις Ἰουδαίοις· οἵτινες, ὅταν μὲν ἔτρωγον ἐν τῇ ἐρήμῳ θαυματουργοῦντος τοῦ Κυρίου, ἔλεγον· «Οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ προφήτης, ο καὶ ἤθελον αὐτὸν ἁρπάσαι, καὶ ποιῆσαι βασιλέα. Οταν δὲ ἔλεγεν αὐτοῖς, «Εργάζεσθε, μὴ τὴν βρῶσιν τὴν ἀπολλυμένην, ἀλλὰ τὴν μένουσαν εἰς ζωὴν αἰώνιον, ο ἔλεγον, «Τί σημεῖον δεικνύεις ἡμῖν; Οἱ πατέρες Οι ἡμῶν τὸ μάννα ἔφαγον ἐν τῇ ἐρήμῳ.» Εἰκότως οὖν ἁρμόζει ἡμῖν τή·. Εξομολογήσονταί σοι, ὅταν ἀγαθύνῃς αὐτούς.» Καὶ ὁ τοιοῦτος, «Ἕως αἰῶνος οὐκ ἄψεται φως.» Μὴ οὖν ὁμοιωθώμεν τοῖς ἀχαρίστοις, ἀλλ' ὡς μαθηταὶ τῆς χάριτος ὑποδείγμα αὐτῆς διὰ τῆς εὐχαριστίας γενώμεθα, ἵνα καὶ αὐτοὶ δυνηθῶσιν, ὁρῶντες τὸ φῶς τῆς εὐχαριστίας ἡμῶν, ἀποστή και τοῦ κατέχοντος αὐτοὺς σκότους τῆς ἀχαριστίας. Τὸ γάρ· ὁ Ἐν παντὶ εὐχαριστεῖτε,» περιεκτική ένα τολή ἐστιν· εἴτε εὐθυμεί τις, εἴτε ἀθυμεῖ, εἴτε θλί βεται, είτε χαίρει, ὀφειλέτης ἐστὶν τοῦ εὐχαριστεῖν οἷος ἦν ὁ μέγας Ιώβ. Απολέσας γὰρ πάντα τὰ ἑαυ τοῦ, ἔτι δὲ καὶ τὴν δεκ[άστεγον] καλιὰν τῶν τέκνων, συγχωσθέντων αὐτῶν ὑπὸ συμπτώματος, ἐν τῷ συμ ποσίῳ, εὐχαριστήσας ἔλεγον· «Ο Κύριος έδωκεν, ὁ Κύριος ἀφείλατο. Ὡς τῷ Κυρίῳ ἔδοξεν, οὕτως καὶ ἐγένετο· εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου ευλογημένον.» Καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ κοπρίᾳ καθήμενος, ἐν σαπρίᾳ σκωλήκων, και ακουσας παρα της συμμείο. αὐτοῦ τό·. Εἰπὲ ῥῆμα προς Κύριον, καὶ τελεύτα

Homily CXVIIHomilia CXVII

col. 1799–1800page 195 of 239
PG 89:1799νων γυναικῶν ἐλάλησας; εἰ τὰ ἀγαθὰ ἐδεξάμεθα ἐκ χειρός Κυρίου, τὰ κακὰ οὐχ ὑποίσομεν; «Οὕτως γνωρίζεται ὁ ἀληθινὸς εὐχάριστος, ὁ ἐν ταῖς μεγί. σταις συμφοραῖς ἀνθομολογούμενος τῷ Κυρίῳ. Γνώ ρισμα δὲ τοῦ ἀχαρίστου, τὸ μεμψίμοιρον ἐν ταῖς θλίψεσιν, τὸ γογγυστικόν, τὸ ἀχθεσίαι, τὸ ἀπολογεῖσθαι, καὶ τὰ τούτοις ὅμοια. Ο δὲ καρτερικός καὶ πλατὺς ἐν θλίψεσιν Δαυΐδ, ἰδὼν ὅτι τέθνηκεν τὸ παι δάριον, ἀνέστη ἐκ τῆς γῆς, καὶ προσεκύνησεν τῷ Κυρίῳ· καὶ ἄλλοτε ἔλεγεν·. Τίς εἰμι ἐγώ, Κύριέ μου, Κύριε, ὅτι ἠγάπησάς με έως τούτων;» Καλα θις ὑμνῳδῶν ἔλεγεν ο Πάντα τὰ ὀστα μου ἐροῦσιν, Κύριε, Κύριε, τίς ὅμοιός σοι; βυόμενος πτωχὸν ἐκ χειρός στερεωτέρων αὐτῶν.» Καὶ πάλιν·ι επιστομίσας αὐτὴν λέγει· ε Ινα τί ώς μία τῶν ἀφρο " ἐποίησάς μοι μεγαλεία, ὁ Θεός· τίς ὅμοιός σοι; ὅτι ἐκράτησας τῆς χειρὸς τῆς δεξιᾶς μου, καὶ ἐν τ βουλῇ σουὠδήγησάς με, καὶ μετὰ δόξης προσελάβω με.» Διὰ τοῦτο· «Υψώσω σε, ὁ Θεός μου, ὁ βασιλεύς μου, καὶ εὐλογήσω τὸ ὄνομά σου εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ ἐξομολογήσομαί σοι, ὅτι ἐπήκουσάς μου, καὶ ἐγένου μοι εἰς σωτηρίαν. Ἐκ γὰρ πάσης θλίψεως ἐῤῥύσω μετ ἐμνήσθην σου, Δέσποτα, καὶ ηυφράνθην.» Και, «Εὐλογητὸς εἶ, ὁ Θεὸς, ὃς οὐκ ἀπέστησας τὴν προσευχὴν μου, καὶ τὸ ἔλεός σου, ἀπ' ἐμοῦ.» Φησὶν δὲ καὶ ὁ Ησαΐας· ο Ευλογήσω σε, Κύριε, διότι ὠργίσθης μοι, καὶ ἡλέησάς με, ο Καὶ ὁ Ζαχαρίας· «Εἴ τι ἀγα θὸν, αὐτοῦ· καὶ εἴ τι καλόν, παρ' αὐτοῦ.» 'Ο δὲ Παύ λος, «Πᾶν ὅ τι ἂν ποιῆτε, φησίν, ἐν λόγῳ, ἢ ἐνέργω πάντα ἐν ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ, εὐχαριστοῦντε; τῷ Θεῷ καὶ Πατρί, δι' αὐτοῦ. Καὶ πάλιν· ι Τίνα γάρ εὐχαριστίαν δυνάμεθα ἀποφῦναι ὑπὲρ ἡμῶν; Καὶ ἡμεῖς οὖν ἀδιαλείπτως εὐχαριστήσωμεν τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ, ὅτι οὐκ ἐφείσατο τοῦ μονογενούς γιοῦ αὐτ τοῦ, ἀλλ' ὑπὲρ ἡμῶν πάντων παρέδωκεν αὐτόν. Εὐχαριστήσωμεν τῷ Υἱῷ, ὅτι διὰ τοῦ ἰδίου αἵματος ἐξηγόρασεν ἡμᾶς ἐκ τῆς κατάρας τοῦ νόμου, γενάμενος ὑπὲρ ἡμῶν κατάρα. Καὶ τίνα αίνον ή είνα εὐχαριστίαν δυνάμεθα ἀποδοῦναι αὐτῷ περὶ πάντων τῶν ἀγαθῶν ὧν πλουσίως παρέσχεν ἡμῖν τοῖς ταπεινοῖς; Εὐχαριστήσωμεν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, τῷ λαλήσ σαντι ἐν νόμῳ καὶ προφήταις καὶ τῇ Καινῇ Διαθέ κῇ, τῷ φωτίζοντι τὰς διανοίας ἡμῶν τῶν ἐσκοτισμέν νων, εἰς κατανόησιν καὶ ἐργασίαν τῶν αὐτοῦ ἐντολῶν καὶ ἀνοίγοντι τὸ στόμα ἡμῶν εἰς ἐξομολόγησιν καὶ ; εὐχαριστίαν τῆς αὐτοῦ ἀγαθότητος. Φησὶν δὲ καὶ ὁ εὐαγγελιστής Εν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ, ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν, Εξομολογοῦμαι σοι, Πάτερ, Κύριε τοῦ ".» Ει: «οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς, ὅτι ἀπέκρυψας ταῦτα ἀπὸ τον φῶν καὶ συνετῶν, καὶ ἀπεκάλυψας αὐτὰ νηπίοις" 4 ναι, ὁ Πατήρ, ὅτι οὕτως ἐγένετο εὐδοκία ἔμπροσθέν σου. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν. κατιν.
col. 1801–1802page 196 of 239
PG 89:1801ΛΟΓΟΣ ΡΙΚ. Περὶ τῆς ἐν Θεῷ εὐφροσύνης. Ἡ ἀοίδιμος εὐφροσύνη, τῶν τὴν πρὸς Θεὸν τελείαν ἀγάπην κεκτημένων ἐστίν. Ὅσοι ἐμφορηθέντες τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐν αὐτῷ εὐφραίνονται, οἱ περὶ τοὺς ἀποστόλους, καὶ προφήτας, καὶ μάρτυρας, καὶ οἱ τέ λειοι ἀσκηται, οἵτινες τοὺς διωγμούς, καὶ τὰς θλί ψεις, καὶ τὰς βασάνους, εὐφροσύνην ἡγοῦντο· καὶ πάντα τὰ τοῦ κόσμου, ὡς σκύβαλα ελογίσαντο, ἵνα Χριστὸν κερδήσωσιν. Τὸ πῦρ, τὰ θηρία, τὰ ξίφη, ή λιμὸς, ὁ κρυμὸς, καὶ τὰ λοιπὰ πάντα ηύφρανεν αὐτ τοὺς, διὰ τὴν εἰς Θεὸν ἀγάπην· καθὼς καὶ Ἡσαΐας διαγορεύει. ι Εσονται, φησίν, λελυτρωμένοι καὶ συν ηγμένοι διὰ Κύριον· εὐφροσύνη αἰώνιος ὑπὲρ κε φαλῆς αὐτῶν· καὶ ἀγαλλίαμα καὶ εὐφροσύνη κατα λήψεται αὐτούς.» Καὶ πάλιν· «Εὐφροσύνη ὑπὲρ και φαλῆς αὐτῶν. Πᾶς ὁ ὁρῶν αὐτοὺς, ἐπιγνώσεται αὐτοὺς, «Οτι οὗτοί εἰσιν σπέρμα ευλογημένον ὑπὸ Θεοῦ, καὶ εὐφρανθήσονται ἐπὶ Κύριον.» Καὶ αὖθις·. Ἰδοὺ οι δουλεύοντές μοι, φάγονται, καὶ πίονται, καὶ εὐ φρανθήσονται καὶ ἀγαλλιάσονται ἐν εὐφροσύνῃ. Καὶ ὁ Σοφονίας·· Ἐπάξει ἐπὶ σὲ εὐφροσύνην καὶ αἴνεσιν ἐν τῇ ἀγαπήσει αὐτοῦ. Καὶ Ναούμ, «Ἑόρταζε, λέγων, Ιούδα τὰς ἑορτάς σου, ἀπόδος Κυρίῳ τὰς εὐχάς σου· ὅτι ἀνέβη ὁ ἐμφυσῶν εἰ; πρόσωπόν σου.» Καὶ ὁ Χριστὸς τοῖς ἀποστόλοις, λέγων· ο Λά βετε Πνεῦμα ἅγιον.» Καὶ ὁ Δαυίδ, ο Εὐφρανθήσομαι καὶ ἀγαλλιάσομαι ἐν σοί. —. Αὕτη γὰρ ἡ ἡμέρα, ἣν ἐποίησεν ὁ Κύριος· ἀγαλλιασώμεθα καὶ εὐφρανθών μεν ἐν αὐτῇ· ο δηλαδὴ ἡ τοῦ Χριστοῦ ἀναστάσιμος.» Καί· ο Εὔφρανον τὴν ψυχὴν τοῦ δούλου σου. Ὅτι πρὸς σε, Κύριε, ἦρα τὴν ψυχήν μου.» Και, «Η ψυχή μου ἀγαλλιάσεται ἐπὶ τῷ Κυρίῳ, τερφθήσεται ἐπὶ τῷ σω τηρίῳ αὐτοῦ. και Καὶ γὰρ ηὐφράνθη ἡ καρδία μου, καὶ ἠγαλλιάσατο ἡ γλῶσσά μου, ὅτι πληρώσεις με εύ φροσύνης, μετὰ τοῦ προσώπου σου.» Καὶ ἐμπλησθῇ. τις τοιαύτης εὐφροσύνης διὰ τῆς εἰς Θεὸν ἀγάπης. Η γὰρ εὐφροσύνη τῶν δικαίων, ἡ εἰς Θεὸν ἀγάπη ἐστίν. Λοιπὸν καὶ ἄλλους προτρέπεται, «Δεῦτε, λέ γων, Αγαλλιασώμεθα τῷ Κυρίῳ.» Καὶ, ο Δου λεύσατε τῷ Κυρίῳ ἐν φόβῳ καὶ ἐν εὐφροσύνῃ.» Και, Κατατρύφησον τοῦ Κυρίου, τουτέστιν, Απόλαυσον τῆς γλυκύτητος αὐτοῦ. ο Φάγε γάρ, υἱὲ, μέλι, Ει. σε οι οι

Homily CXIXHomilia CXIX

col. 1803–1804page 197 of 239
PG 89:1803φησίν· ἀγαθὸν γὰρ, ἵνα γλυκανθή του ὁ λάρυγξ, καὶ δώη σοι τὰ αἰτήματα της καρδίας σου, ο λέγει φέρ ὁ Κύριος τοῖς μαθηταῖς· Ἐὰν ἀγαπάει με, τε τὰς ἐντολάς μου τηρήσητε, και, δ ἐὰν θέλητε, αυτή σατε τὸν Πατέρα μου, καὶ δώσει ὑμῖν ἐν τῷ ὀνόματι μου.» Καὶ πάλιν·. Εὐφρανθήτω καρδία ζητούντων τὸν Κύριον.» Και, ο Ευφράνθητε, δίκαιοι, ἐν τῷ δι ρίῳ.» Και, ο Εύφρανθήσεται δίκαιος ἐν τῷ Κυρίῳ. Και, ο Εὐφρανθήτω Ἰσραὴλ ἐπὶ τῷ ποιήσαντι είνα καὶ υἱοὶ Σιὼν ἀγαλλιάσθωσαν ἐπὶ τῷ βασιλεῖ αὐτῶν. Η γὰρ ἐν σοὶ κατοικία ὡς εὐφραινομένων πάντων ο Καὶ ἄλλος· «Τοῖς γὰρ δουλεύουσίν μοι κλησ ὄνομα καινὸν, ὁ εὐλογηθήσεται ἐπὶ τῆς γῆς· καὶ εὐν φροσύνην καὶ ἀγαλλίαμα εὑρήσουσιν ἐπ' αὐτῆς, Οσοι γὰρ δουλεύουσιν αὐτῷ ἐν φόβῳ, καὶ ἀγαλών ται αὐτῷ ἐν τρόμῳ· οὗτοί εἰσιν υἱοὶ Θεοῦ ζώντες. Φησὶν δὲ καὶ ὁ Παροιμιαστής, Ἐν εὐφροσύναις ο προσμίγνυται λύπη· ἀπὸ γὰρ τοῦ χοροῦ τῶν δικαίων ἀπέδρα καὶ ὀδύνη, καὶ λύπη, καὶ στεναγμός. ο δε, Ἐν ἡμέρᾳ ἀγαθοσύνης ζῆθι ἐν ἀγαθῷ. ο δὲ πάλιν, ο θεωρῶν ὀφθαλμὸς καλά, εὐφραίνει και δίαν.» Καρδίας δὲ εὐφραινομένης, πρόσωπον θείο λει·. Ἐὰν γὰρ ὁ ὀφθαλμός σου, φησίν, απεί ᾖ, ὅλον τὸ σῶμά του φωτεινὸν ἔσται. Φήμη δὲ ἐ λιπαίνει στα· ι ὡς καὶ ἡ τοῦ Παύλου ψυχή λέγου Χαίρω καὶ συγχαίρω πᾶσιν ὑμῖν.» Και, ο Καρα εὐφραινομένη εὐεκτεῖν ποιεῖ.» Καὶ 3 Απόστα Χαίρετε ἐν Κυρίῳ πάντοτε, καὶ πάλιν ἐρά Ο χαίρετε. • Εχει δὲ καὶ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ· Εύρη θῆναι δὲ καὶ χαρῆναι δεῖ, φησὶν ὁ Πατὴρ, ὅτι ὁ υἱός μου νεκρὸς ἦν, καὶ ἀνέζησεν· ἀπολωλὼς ἦν καὶ εἰς θη.» Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν. δ ΛΟΓΟΣ ΡΙΘ. Περὶ τοῦ μὴ μεριμνᾷς. Ἡ τῶν βιωτικῶν πραγμάτων μέριμνα, ἀππ καὶ ὀλιγοψύχου ἀνθρώπου ἐστίν. Οὐκ ἔτι γάρ ες το μεριμνώντα Θεὸν ἐλπίζομεν, ἀλλ᾽ εἰς ἑαυτούς, κα περὶ ἡμῶν μεριμνώμεν. Εἰ γὰρ τὰ δρώμενα, δεν έχει ἡμῖν ὁ ἀγαθὸς Θεὸς ἀγαθὰ, οὐκ ἐμπιστε αὐτῷ, περὶ τῶν μὴ ὁρωμένων, ὧν ἐπηγγείων πῶς ἐμπιστεύσωμεν αὐτῷ; Οὐ χρὴ δὲ οὕτως ἐμέ κρατεῖν, ἀλλὰ μᾶλλον τὴν αὐτοῦ βασιλείαν ζητήσ μεν, καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ἡμῖν, που τὸν λόγον αὐτοῦ· λυσιτελέστερον ἡμῖν ἐστιν, κατ φρονεῖν τῶν μὴ ἡμετέρων, καὶ ὀρέγεσθαι τὰ με τερα, τὴν ἀφθαρσίαν καὶ τὴν ἀθανασίαν λέγω. Οταν γὰρ ἄφθαρτοι γενώμεθα καὶ ἀθάνατο, εξ μὲν ὁρατῆς αὐτοῦ θεοφανίας ἐν πανάγνους θεωρίες ἀποπληρούμενοι, φανοτάταις ἡμᾶς μαρμαροτε περιαυγαζούσαις, ὡς τοὺς μαθητὲς ἐν ἐκείνῃ τῇ ἐν τάτη μεταμορφώσει τῆς δὲ νοητος αὐτοῦ φυτοίς σε Σιν,
col. 1805–1806page 198 of 239
PG 89:1805σίας, ἐν ἀπαθεῖ καὶ ἄλλῳ τῷ νῷ μετέχοντες, καὶ τῆς ὑπὲρ νοῦν ἐνώσεως, ἐν ταῖς τῶν περιφανών ἀκτίνων, ἀγνώστοις καὶ μακαρίοις ἐπιβουλαῖς ἐν θειοτέρα μιμήσει τῶν ἐπουρανίων ναῶν· ἰσάγγελοι γάρ, ὡς ὁ θεῖος λόγος, ἔφη, ἐσόμεθα, καὶ υἱο! Θεοῦ, τῆς ἀναστάσεως ὄντες υια.» Καλῶς οὖν ὁ Εκκλησιαστής διαγορεύει, φήσας·. Γλυκὺς ὁ ὕπνος τῷ δούλῳ, εἰ ὀλίγον καὶ εἰ πολύ φάγεται, ο Καὶ ἐπε ἄγει· ο Εστιν ἀρρωστία ἣν ίδιον ὑπὸ τὸν ἥλιον, πλοῦτον φυλασσόμενον τῷ παρ' αὐτοῦ, εἰς κακίαν αὐτοῦ· καὶ ἀπολεῖτα: ὁ πλοῦτος ἐκεῖνος ἐν περι σπασμῷ πονηρῷ· καί γε πᾶσαι αἱ ἡμέραι αὐτοῦ ἐν σκότει, καὶ πένθει, καὶ θυμῷ πολλῷ καὶ ἀρρωστία και ο μόχθος αὐτοῦ εἰς ἄνεμον. Ωσπερ γὰρ παρ εγένετο γυμνός, οὕτως καὶ ἀπελεύσεται. Πολλάκις δὲ οὐκ ἐξουσιάσει αὐτῷ ὁ Θεὸς φαγεῖν ἀπ' αὐτοῦ, ἀλλ' ὁ ξένος φάγεται αὐτόν. Διότι πένης οἶδεν πορευθῆναι κατέναντι τῆς ζωῆς.» Καὶ ἄλλος· Μὴ μεριμνήσης περὶ τοῦ αὔριον· οὐ γὰρ οἶδας τί τέξεται ἡ ἐπιοῦσα.» Καὶ πάλιν. Μὴ δὴ καυχάσθω εἰς αύριον. Οὐ γὰρ οἶδας τί σοι ἀπαντήσει· παρελεύσεται γὰρ ὁ βίας ἡμῶν, ὡς ἴχνη νεφέλης· σκιᾶς γὰρ ὁδὸς, ὁ καιρός ἡμῶν. Καὶ οὐκ ἔστιν ἀναποδισμὸς τελευτῆς ἀνθρώ σου. Ὁ δὲ Δαυίδ· • Επίρριψον ἐπὶ Κύριον τὴν μέριμνάν σου, καὶ αὐτός σε διαθρέψει. Οὐ γὰρ ἴδον δίκαιον ἐγκαταλελειμμένον, οὐδὲ τὸ σπέρμα αὐτοῦ ζητοῦν ἄρτους· οὐ καταισχυνθήσονται ἐν καιρῷ που νηρῷ, καὶ ἐν ἡμέραις λιμού χορτασθήσονται. Την γὰρ θήραν αὐτῆς εὐλογῶν, εὐλογήσω, καὶ τοὺς πτω χοὺς αὐτῆς χορτάσω Αρταν.» Καὶ ὁ Πέτρος, « σαν τὴν μέριμναν ὑμῶν ἐπιρρίψατε ἐπ' αὐτὸν, ὅτι αὐτῷ μέλος περὶ ὑμῶν. • Ομοίως καὶ ὁ Παῦλος, Ο Κύριος, λέγων, ἐγγὺς, μηδὲν μεριμνάτε. Αλλ' ἐν παντὶ τῇ προσευχῇ καὶ τῇ δεήσει μετὰ εὐχαριστίας τὰ αἰτήματα ὑμῶν γνωριζέσθω πρὸς τὸν Θεόν, ο Καὶ αὖθις· 4 Δυνατὸς δὲ ὁ Θεὸς πᾶσαν χάριν περισσεύσαι εἰς ὑμᾶς· ἵνα ἐν παντὶ πάντοτε πᾶσαν αὐτάρκειαν ἔχοντες περισσεύσητε εἰς πᾶν ἔργον ἀγα θόν. Καὶ ὁ Κύριος, «Μὴ μεριμνήσητε τῇ ψυχῇ ὑμῶν τί φάγητε ἢ τί πίητε, μηδὲ τῷ σώματι ὑμῶν τί ἐγ δύσησθε· οἶδεν γὰρ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος, ὅτι χρήζετε τούτων απάντων· ζητεῖτε δὲ πρῶτον τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν, καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν.» Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν. ΛΟΓΟΣ ΡΚ'. Περὶ ἀπαρχών. Περὶ τῶν ἀπαρχῶν, πάσι τρόποις κεχρεωστήκαμεν τὰ ἐκ τοῦ Θεοῦ τῷ Θεῷ προσφέρειν ἐκ τῶν ἰδίων καμάτων, καὶ ἐκ τῆς ἰσχύος, ἧς αὐτὸς ἐπιχορηγεί, καὶ ἐξ ὧν αὐτὸς προνοούμενος φροντίζει ἡμῶν, κατὰ τὴν Γραφήν ο Τίμα γάρ, φησί, τὸν Κύριον, ἐκ τῶν πόνων δικαίων, καὶ ἀπάρχου αὐτῷ ἐκ τῶν καρπῶν δικαιοσύνης, ἵνα ἐμπιμπλῶνται τὰ ταμιεῖά σου πλη ο

Homily CXXHomilia CXX

col. 1807–1808page 199 of 239
PG 89:1807σμονήν σίτου. Καὶ ὁ νόμος, Οὐκ ὀφθήσῃ, λέγων, Ει ἐνώπιόν μου κενός. — «Τὰς ἀπαρχὰς τῶν γεννημάτ των σου οἴσεις εἰς οἶκον Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου.» Και, Μὴ ἀπείθει αὐτῷ· τὸ γὰρ ὄνομά σου ἐστὶν ἐπ' αὐτῷ. Απαρχὴν ἄλωνος καὶ ληνοῦ, οὐ καθυστερή σεις. Δῶρον ἀπαρχῆς προσοίσεται αὐτὰ Κυρίῳ. ο Καί, «Προσοίσεις θυσίαν τῶν προγεννημάτων σου Και, «Έξιλάσεται ὁ ἱερεὺς περὶ τῆς ἁμαρτίας αὐτ τοῦ, καὶ ἀφεθήσεται αὐτῷ. Καὶ αὖθις, ο Προστ ήνεγκαν, φησίν, οἱ ἄρχοντες τὰ δῶμα αὐτῶν ἀπέναντι τοῦ θυσιαστηρίου, ο Λέγει δὲ καὶ Ἰεζεκιήλ ο Πας ὁ λαὸς δώσει τὴν ἀπαρχὴν τῷ ἀφηγουμένῳ.» Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Τωδίας ἔφασκεν· «Τὰς ἀπαρχὰς τῶν γεννημάτων μου ἐδίδουν τοῖς ἱερεῦσι εἰς τὸ θυσιαστήριον.» Καὶ ἄλλος·. Μὴ ὀφθήσῃ ἐνώπιον Κυρίου κενός.» Ταῦτα γὰρ πάντα χάριν ἐντολῆς δὲς Ὑψί στῳ· καὶ κατὰ τὴν δόσιν αὐτοῦ, καὶ ἑπταπλασίονα ἀνταποδώσει σοι. Ἐν ὀφθαλμῷ ἀγαθῷ δόξασον τη Θεόν· καὶ μὴ σμικρύνῃς ἀπαρχὴν χειρῶν σου. Εν πάσῃ δόσει ἱλάρωσεν τὸ πρόσωπόν σου, ὅτι προσφορά δικαίου λιπαίνει θυσιαστήριον. Ὁ δὲ ἐντολοφύλαξ Δαυΐδ, ο Εἰσελεύσομαι εἰς τὸν οἶκόν σου, φησὶ, ἐν ὁλοκαυτώμασιν ἀποδώσω σοι τὰς εὐχάς μου, &; διέστειλεν τὰ χείλη μου. Ολοκαυτώματα μεμυελω μένα ἀνοίσω σοι, μετὰ θυμιάματος καὶ κριῶν· ἀνοίσω σοι βόας μετά χειμάρρων. ο Καὶ ἄλλος δὲ Προτρεπτικῷ λόγῳ· «Ενέγκατε τῷ Κυρίῳ, υἱοὶ Θεοῦ ἐνέγκατε τῷ Κυρίῳ υἱοὺς κριῶν. "Αρατε θυσίας, καὶ εἰσπορεύεσθε εἰς τὰς αὐλὰς αὐτοῦ.» Και, «Βλ ξασθε καὶ ἀπόδοτε Κυρίῳ τῷ Θεῷ ἡμῶν.» Καὶ κα λιν, ο Πάντες οἱ κύκλῳ αὐτοῦ οἴσουσι δῶρα.» τους ἐστιν οἱ ἐγγίζοντες αὐτῷ.» Καὶ ὁ ᾿Απόστολός φη σιν, Εἰς τὸ ι εἶναι με λειτουργὸν Ἰησοῦ Χριστοῦ, εἰς τὰ ἔθνη ἱερουργοῦντα τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Θεοῦ, ἵνα γένηται ή προσφορὰ τῶν ἐθνῶν εὐπρόσδεκτος, ἡγιασμένη ἐν Πνεύματι.» Πάντες μὲν οὖν οἱ ἄνθραν ποι, ὡς ἔφην, χρεωστοῦμεν ἀπαρχὰς καὶ δεκάτες προσφέρειν τῷ Θεῷ· καὶ μηδεὶς προβαλέσθω π νίαν. Οὐ γὰρ εὑρίσκεται πτωχότερος τῆς τὰ δύο λεπτά προσενεγκούσης χήρας, καὶ πλείω πάντων προς δεχθείσης. Εξαιρέτως δὲ, οἱ μοναχοὶ χρεῶσταί εἰσιν προσφέρειν τῷ Θεῷ ἀπαρχὰς, καὶ δεκάτας, οὐ μόνοντὰς φαινομένας ταύτας, τουτέστιν, ἐξ ὧν καὶ αὐτὶ ἀπὸ ἄλλων οἰκονομοῦνται, καὶ ἐκ τοῦ ἔργου τῶν χει ρῶν, ἀλλὰ πνευματικὰς θυσίας, αἷς καὶ μᾶλλον χαί ὁ Θεός· ὁλοκαύτωσον σεαυτὸν ὅλον τῷ Θεῷ, διὰ βωμῶν ἐξομολογήσεως καὶ δακρύων, ὅπερ σημαίνει, Βόας μετὰ χειμάρρων.» Διὰ καθαρᾶς προσευχή ὅπερ ἐστὶν τὸ θυμίαμα, προςένεγκαι αὐτῷ τὸ στην θήνιον, τὸ θυμικόν, καὶ τὸν λαὸν τοῦ ἡπατος, ἐπιθυμητικόν, καὶ τοὺς δύο νεφρούς, τὴν σωφροσύνην· κεφαλὴν σὺν τοῖς ποσὶν, τὸν ἡγεμόνα νοῦν σὺν ταῖς πράξεσιν τῆς εἰς ζωὴν φερούσης ὁδοῦ. Πέ σαν ἔννοιαν, πᾶσαν πράξιν, καὶ κίνησιν, καὶ θεωρίαν ἀνάθου τῷ Θεῷ ἐν πνεύματι συντετριμμένῳ καὶ τε ρει Η Π. οι Του.
col. 1809–1810page 200 of 239
PG 89:1809ταπεινωμένῳ· Εάν οὕτως ὁλακαυτώσῃς σεαυτὸν τῷ Θεῷ, ἀποκαθαίρῃ μὲν τὰς λέπρας τῶν ἀκαθάρτων παθῶν, γίνῃ δὲ θυσιαστήριον καὶ ναὸς τοῦ ἁγίου Πνεύματος, καὶ ἀκούεις • Υπαγε, σεαυτὸν δεῖξον τῷ ἱερεῖ,» τῷ Χριστῷ, καὶ προθένεγκαι τὸ δῶρον, ὃ προσέταξεν σοι τῷ ἐν πνεύματι Ἰουδαίῳ «ὁ Μωσῆς, εἰς μαρτύριον, ο ἧς ἔτυχες υἱοθεσίας. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν. ΛΟΓΟΣ ΡΚΑ'. ο Περὶ ἐξιλασμοῦ. Δέον ἐστὶν τὸν ἱερέα πρῶτον ὑπὲρ ἑαυτοῦ ἐξιλεώσασθαι τὸν Θεὸν, καὶ οὕτως ὑπὲρ τοῦ λαοῦ. Εἶτα κατά τὴν ἐντολὴν τοῦ Κυρίου λέγοντος· «Καθάρισον πρῶ τον τὸ ἐντὸς τοῦ ποτηρίου, καὶ τότε τὸ ἐκτός.» Πῶς γὰρ δύναται τις ἱλεωποιήσασθαι τὸν Θεὸν ὑπὲρ ἄλ λου, εἰ μὴ πρῶτον ὑπὲρ ἑαυτοῦ; τοῦτο γὰρ καὶ νό μιμόν ἐστιν, καθώς φησιν ὁ Μωϋσῆς πρὸς 'Ααρών, τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ·. Προσένεγκαι τὸ ὁλοκαύτωμά σου, καὶ ἐξιλάσῃ περὶ αὐτοῦ καὶ τοῦ οἴκου σου, καὶ ποιήσεις τὰ δῶρα περὶ τοῦ λαοῦ, καὶ ἐξιλάσῃ περὶ αὐτοῦ·, δῆλον δὲ ὅτι ὅτε ἑαυτὸν ἐκάθαιρεν, καὶ τοὺς οἰκείους, τότε λοιπὸν ἐξάρας Ααρών τὰς χεῖρας εὐλόγησεν τὸν λαό». Ο δὲ Ἰεζεκιήλ, περὶ τῶν ἱερέων ἔφησεν οὕτως, «Οἶνον μὴ πίωσιν πᾶς ἱερεὺς, ἐν τῷ εἰσπορεύεσθαι αὐτοὺς εἰς τὴν αὐλὴν τὴν ἐσωτέραν.» Και ὁ ᾿Απόστολος· ι Ωσπερ οἱ ἀρχιερεῖς, φησὶν, πρό τερον ὑπὲρ τῶν ἰδίων ἁμαρτιῶν θυσίας ἀναφέρουσιν, ἔπειτα ὑπὲρ τῶν τοῦ λαοῦ ἀγνοημάτων. ο - ι Ο νό μος γάρ, φησίν, καθίστησιν ἀρχιερεῖς ἔχοντας ἀσθέ νειαν.» Καὶ αὖθις· «Πᾶς γὰρ ἀρχιερεὺς ἐξ ἀνθρώπων λαμβανόμενος, ὑπὲρ ἀνθρώπων καθίσταται τὰ πρὸς τὸν Θεόν, ἵνα προσφέρῃ δωρά τε καὶ θυσίας ὑπὲρ ἁμαρτιῶν, μετριοπαθεῖν δυνάμενος, τοῖς ἀγνοοῦσιν καὶ πλανωμένοις. Ἐπεὶ καὶ αὐτὸς περί κειται ἀσθένειαν, καὶ διὰ ταὐτὴν ὀφείλει καθὼς ὑπὲρ τοῦ λαοῦ οὕτως καὶ περὶ ἑαυτοῦ προσφέρειν ὑπὲρ ἁμαρτιῶν.» Δεῖ οὖν, ὡς εἴρηται, τὸν καλούμενον ὑπὸ τοῦ Θεοῦ, εἰς τὸ προσφέρειν δῶρα καὶ θυσίας ὑπὲρ τοῦ λαοῦ, πρῶτον τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν καὶ τὸ σῶμα καθαρίσαι ἀπὸ ὅλου τοῦ παλαιοῦ ἀνθρώπου, είθ' οὔ τως τολμῆσαι τὰς ὑπὲρ ἄλλων πρεσβείας προσφέρειν τῷ Θεῷ· καὶ μιμεῖσθαι τὸν μέγαν ἀρχιερέα Ζαχα ρίαν τὸν πατέρα τοῦ Προδρόμου. 'Ην γάρ, φησίν, δί καιος, πορευόμενος ἐν πάσαις ταῖς ἐντολαῖς καὶ τοῖς δικαιώμασιν τοῦ Κυρίου ἀμέμπτως. Εγένετο δὲ ἐν τῷ ἱερατεύειν αὐτὸν, εἰσῆλθεν τοῦ θυμιάσα: εἰς τὸν ναόν, καὶ ἦν πᾶν τὸ πλῆθος ἔξω ο προσευχόμενον ἐν τῷ καιρῷ τοῦ θυμιάματος. Ωφθη δὲ αὐτῷ ἄγγελλος Κυρίου ἑστὼς ἐκ δεξιῶν τοῦ θυσιαστηρίου και εξο πεν' ι Μή φοβοῦ, Ζαχαρία, διότι εἰσηκούσθη ἡ δέησίς Προσδεχόμενον.

Homily CXXIIHomilia CXXII

col. 1811–1812page 201 of 239
PG 89:1811του· καὶ ἡ γυνή σου Ελισάβετ γεννήσει υἱόν σοι, και καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰωάννην, και έσται που χα ρὰ καὶ ἀγαλλίασις. "Εσται γὰρ μέγας ενώπιον Κα ρίου τοῦ Θεοῦ. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν. ΛΟΓΟΣ ΡΚΒ. Περὶ ἀρχιερωσύνης. Ἔστιν μὲν οὖν ἡ ἀρχιερωσύνη περιεκτική, κατά τὸν τῆς παραδόσεως λόγον, τῶν κατὰ ταύτην απέν των ἱερῶν πραγμάτων τάξιν ἔχουσα, την πασών ὑψηλοτέραν, τὸ περὶ Θεὸν ἀμέσως ιδρύσθαι, καὶ εἰς πρώτας παρ' αὐτοῦ θεοφανίας ἐκλάμπεσθαι. Δεῖ γὰρ τὸν ἀρχιεράρχην, ἔνθεόν τε καὶ θεῖον άνδρα είναι, πάσης ἱερᾶς ἐπιστήμης καὶ γνώσεως πεπληρωμένος καθὼς ὁ Παῦλος Τιμοθέω επιστέλλει, λέγων· «Δε οὖν τὸν ἐπίσκοπον ἀνεπίληπτον εἶναι, νηφάλιον, ού φρονα, κόσμιον, φιλόξενον, διδακτικὸν, μὴ πέραινον, μὴ πλήκτην, μὴ αἰσχροκερδῆ, ἀλλ' ἐπιεική, ἄμαχη, ἀφιλάργυρον.» Ὡσαύτως καὶ Τίτῳ· «Δεί γάρ, φη σὶν, τὸν ἐπίσκοπον ἀνέγκλητον εἶναι, ὡς Θεοῦ είχε νόμον, φιλόξενον, φιλάγαθον, σώφρονα, δίκαιον, ἐστι ἐγκρατῆ, ἀντεχόμενον τοῦ κατὰ διδαχὴν πιστοῦ ἐν γου, ἵνα δυνατὸς ἡ καὶ παρακαλεῖν ἐν τῇ διδασκαλία τῇ ὑγιαινούσῃ, καὶ τοὺς ἀντιλέγοντας ἐλέγχει». Ο Τοῖς δὲ Ἐφεσίας λέγων· «Προσέχετε εαυτής και παντὶ τῷ ποιμνίῳ, ἐν ᾧ ὑμᾶς τὸ Πνεῦμα τὸ ἄγ ἔθετο ἐπισκόπους ποιμαίνειν Εκκλησίαν τοῦ θεοῦ, ἣν περιεποιήσατο διὰ τοῦ ἰδίου αἷματος. ο Ότι δη ὁ θερισμός πολύς, καὶ οἱ ἐργάται ἐλίγοι, δῆλον ἔτι ἐν τοῖς καιροῖς ἡμῶν λιμός ἐστιν τοῦ ἀκοῦσαι λίγη Κυρίου. οἰκ ο Διὸ δεηθῶμεν τοῦ Κυρίου τοῦ θερισμοῦ, ἐπ ἐκβάλλῃ ἐργάτας εἰς τὸν θερισμὸν αὐτοῦ· ἀλλ' ἐρε τας τοιούτους, ὀρθοτομοῦντας τὸν λόγον τῆς ἀληθεία ἀνεπαισχύντους, ἀνεπιλήπτους, εργάτας πιστ φωστῆρας οἰκουμένης, ἐργαζομένους μὲ τὴν σας τὴν ἀπολλυμένην, ἀλλὰ τὴν μένουσαν εἰς ζωὴν αἰών ἐργάτα τοιούτους, ὡς οἱ ἀπόστολοι, καὶ ἐμε αὐτοῖς, οἷς ἔλεγεν ὁ Παῦλος·. Οὐ τὸ ἔργον κα ὑμεῖς ἐστε ἐν Κυρίῳ;» Συνεργούς τῷ Κυρίῳ; Εὐαγγέλιον, ἐργαζομένους τὴν σωτηρίαν τῶν κληρο ἀνθρώ πων· 4 Οὐ γὰρ θέλει ὁ Θεὸς τὸν θάνατον τοῦ έχει τωλοῦ, ὡς τὸ ἐπιστρέψαι, καὶ ζῆν αυτόν. ο Διός: 1 πρὸς τὸν Ἰεζεκιήλ ἔλεγεν·. Υἱὲ ἀνθρώπου, στις δέδωκά σε τῷ οἴκῳ Ἰσραήλ, καὶ ἀκούσῃ τα ἐμοῦ λόγον, καὶ διαπειλήσῃ αὐτοῖς, ἐν τῷ λέγειν με τῷ ἀνόμῳ· Θανάτω θανατωθήσῃ· καὶ αὐ διασπών αὐτῷ. Τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐκ τῆς χειρός σου ε τήσω. Ἐὰν δὲ διαμαρτύρῃ αὐτῷ, καὶ μὴ τὰ στρέψῃ ἐκ τῆς ἀνομίας αὐτοῦ, ἐν τῇ ἁμαρτία ἀποθανεῖται. Καὶ σὺ τὴν ψυχήν σου φάση, ο και Ἐν τῷ ἀποστρέφειν δίκαιον ἀπὸ τῆς δικιας αὐτοῦ, καὶ ποιήσειν παράπτωμα, αὐτὸς ἐν τῇ ἐλε τὰς αὐτοῦ ἀποθανεῖται. Καὶ οὐ μή μερί ΧΧΧ!!!,
col. 1813–1814page 202 of 239
PG 89:1813αἱ δικαιοσύναι αὐτοῦ ἂς ἐποίησεν· καὶ τὸ αἷμα ".» Ει: « αὐτοῦ ἐκ τῆς χειρός σου ἀπαιτήσω, ὅτι οὐ διεστείλω αὐτῷ.» Και, «Σὺ ἐὰν διαστείλῃ τῷ δικαίῳ τοῦ μὴ ἁμαρτάνειν, ζωῇ ζήσεται, καὶ σὺ τὴν ψυχήν σου φύσῃ. • Καὶ ἐπάγει· Ζῶ ἐγώ, λέγει Κύριος, ὅτι οὐ θέλω τὸν θάνατον τοῦ ἁμαρτωλοῦ, ὡς τὸ ἐπιστρέψαι καὶ ζῇν αὐτόν.» Τί δέ φησιν ὁ Κύριος τῷ Πέ τρῳ; ε Οσα ἂν δήσητε ἐπὶ τῆς γῆς, ἔσται δεδεμένα ἐν τοῖς οὐρανοῖς. 1 "Ορα βήματος δύναμιν· οὐκ εἶπεν, "Οσα ἂν δήσῃς ἐπὶ τῆς γῆς, ἔσται δεδεμένα ἐπὶ τῆς γῆς, ἀλλ', ο Οσα ἂν δήσῃς ἐπὶ τῆς γῆς, ἔστα δεδεμένα ἐν τοῖς οὐρανοῖς· ο ἵνα καὶ ποιῶν ἀκοι νώνητον, ή κωλύων, ή καθαιρῶν, φοβερὸν ἔχοις τὸ πράγμα, ὡς σύμψηφον καλῶν τῶν. Θεόν· ὡς ὑπὸ μάρτυρι τοῦ ἐν οὐρανοῖς τοῦτο ποιῶν· καὶ ὁ κωλική μενος ἢ καθαιρούμενος φρίττοι, ὡς ἔξω βαλλόμενος οὐρανῶν βασιλείας. Ορα, φησίν, τί πράττεις, ὦ ἱερεῦ, & κάτω δεσμεῖς, ἄνω λογοθετεῖσθαι προσδή κησον· οὐκ ἔστιν ἀνεύθυνος ὁ δεσμὸς, ἐὰν ἀδίκως δεσμεύεις. Εμφανίζεσθαι γὰρ μέλλεις τῷ τῶν ἀγω γέλων σκρινίῳ. Διὰ μὴ θυμῷ καὶ πάθει τὸν δεσμὸν ἐπάγοις· μὴ ὡς ἑαυτὸν ἐκδικῶν, ἀλλ' ὡς ἀρετὴν ἐκε δικῶν. Ἐκδικεῖ γὰρ τὸν ἀδίκως δεθέντα ὁ Θεὸς, ἐὰν μὴ τοῦ δεσμοῦ καταφρονήσῃ. Ο οὖν εἰλικρινῶς ποιμαίνων τὴν ποίμνην τοῦ Χριστοῦ, Στόμα Θεοῦ κέκληται. Φησὶν γάρ. Ἐὰν ἐξαγάγης τίμιον ἐξ ἀναξίου, ὡς στόμα μου ἔσῃ.» Ταῦτα τοῦ ἀληθινοῦ ποιμένος ἐστὶν, ἵνα τὴν ψυχὴν αὐτοῦ θῇ ὑπὲρ τῶν ἀρχομένων. Εἰ δὲ ἀναδύει, τὴν δίκην ὑφέξει τοῦ μισθωτοῦ, τοῦ διὰ τοῦ λύκου φυγάδος γενομένου· καὶ ἀκούσεται παρὰ τοῦ ἀρχιποιμένος της «Οὐκ ἐξεζήτησαν οἱ ποιμένες τὰ πρόβατά μου, ο καὶ ἐβόσκησαν αὐτά. Και, ο Εκζητήσω τὰ πρόβατά μου ἐκ τῆς χειρὸς αὐ τῶν. ο Τοιοῦτόν τι εὑρίσκομεν παρὰ τῷ Εἰρηναίῳ. Φησὶν γὰρ περὶ τοῦ Θεολόγου Ιωάννου, ὅτι ἰδών τινα νεανίαν ευφυέστατον, κατηχηθέντα παρ' αὐτοῦ, καὶ βαπτισθέντα, ἔφη τῷ τῆς πόλεως ἐπισκόπῳ, Τοῦτόν σοι παρατίθημι· καὶ ἀπεδήμησεν. Ὁ δὲ ἐπί σκοπος, πολλὴν πρόνοιαν ποιούμενος τοῦ παιδὸς, ἤγαγεν αὐτὸν εἰς μεγάλην προκοπήν. Ὕστερον δὲ κατὰ μικρὸν ἀμελῶν, ἐξέκλινεν τῆς εὐθείας ὁδοῦ, ὥστε γενέσθαι αὐτὸν ἀρχιληστήν. Ελθὼν δὲ ὁ θεο λόγος, ἀπῄτει τὸν ἐπίσκοπον τὴν παρακαταθήκην. Ὁ δὲ νομίζων χρήματα ἀπαιτεῖσθαι, ἡπόρει τί ἀπο λογήσασθαι, μηδὲν κομισάμενος παρ' αὐτοῦ. Τότε προφανῶς λέγει αὐτῷ· Τὸν νεανίαν, ὃν παρεθέμην σοι, ἀπόδος· ὁ δὲ κρούσας τὰς χεῖρας, ἔφη· Ἐκεῖνος τέθνηκεν· καὶ διηγήσατο αὐτῷ τὰ κατ' αὐτόν· ὁ δὲ Απόστολος μετά μεγάλης οιμωγῆς πληξάμενος τὴν κεφαλήν, ἔφη· Καλόν σε φύλακα τῆς τοῦ ἀδελφοῦ ψυχῆς κατέλιπον· καὶ εὐθέως ἐξῆλθεν εἰς ἐπιδίω ΝΟΤΑΕ.
col. 1815–1816page 203 of 239
PG 89:1815ξιν αὐτοῦ· ἰδὼν δὲ αὐτὸν ἐκεῖνος ήρξατο φεύγειν τα ἔκραξεν· Μεῖνον, τέκνον, τὸν πατέρα σου - Ελέησοντάς πολιάς μου· καὶ ἐλθὼν προσέπεσεν αὐτῷ ἔχων την δεξιὰν ἡμαγμένην· ὁ δὲ εὐαγγελιστής κατεφίλει την χεῖρα αὐτοῦ, λέγων· Επ' ἐμὲ ἡ ἁμαρτία σου, τέκνον. Ἀπ᾿ ἐμοῦ ἐκζητήσει ὁ Θεὸς τὴν ψυχήν σου· καὶ ἐπιστρέψας πάλιν, ἐγένετο σκεῦος ἐκλογῆς. Ἰδοὺ τοῦτό ἐστιν ἀληθῶς τὸ θεῖναι τὴν ψυχὴν τὴν ποιμένα ὑπὲρ τῶν προβάτων, ἵνα όταν ελθη 4 Κύριος τῶν προβάτων, χαρῇ ἐπ' αὐτῷ, καὶ ἐπὶ τοῖς προβάτοις εὐφρανθῇ. Χαρήσεται δὲ ἐὰν πάντα ὑγιῆ εὑρεθῇ, καὶ μὴ διαπεπτωκέτα τινὰ ἐξ αὐτῶν δὲ εὑρεθῇ τινα ἐξ αὐτῶν διαπεπτωκότα, οὐαὶ ταῖς ποιμέσιν ἔσται. Ἐὰν δὲ καὶ αὐτοὶ οἱ ποιμένες εύχε θῶσιν διαπεπτωκότες, τί ἐροῦσιν τῷ Δεσπότη από ποιμνίου; Οτι ἀπὸ τῶν προβάτων διέπεσαν; οἱ π στευθήσονται. Απιστον γὰρ πρᾶγμά ἐστιν, ποιμένα ὑπὸ προβάτων παθεῖν τι· μᾶλλον δὲ κολασθήκα ται διὰ τὸ ψεῦδος αὐτῶν. Εἰδότες οὖν ἔτι λίαν δ' αὐτοὺς ἀποδοῦναι λόγον δεῖ, ὡς ἡγουμένους τῆς Ἐπ κλησίας, πρωτοκαθεδρίτας, ἀσφαλισάτωσαν ἑαυτές ἀκριβῶς σὺν τῇ ποίμνῃ αὐτῶν, ἵνα εὐάρεστοι τῷ θε ἀναδειχθῶσιν. Ἐν γὰρ τῷ ἀνθρώπῳ τοῦ Θεοῦ, ὡς ἔστιν φρόνημα σαρκικόν. Ἀλλὰ πάντες οἱ καρτα τοῦ πνεύματος, οἱ σωτήριοι, ἐν οἷς οἰκεῖ ὁ Θεὸς καὶ ἐμπεριπατεῖ. Ἐν οἷς φαίνονται ὡς φωστήρες ἐν τ σμῳ, λόγον ζωῆς ἔχοντες ὡς ἀληθῶς, καὶ καύχημα, καὶ δόξα τῆς εὐσεβείας ὑπάρχοντες. Η γὰρ Εφαρ χία, τάξις ἐστὶν ἱερὰ, καὶ ἐπιστήμη. Σκοπός είν ἱεραρχίας ἐστὶν, ἡ πρὸς Θεὸν, ὡς ἐφικτόν, άφομον σίς τε καὶ ἔνωσις, αὐτὸν ἔχουσα πάτης ἐπ στήμης τε καὶ ἐνεργείας καθηγεμόνα και προς την αὐτοῦ θειοτάτην εὐπρέπειαν ἀκλινῶς ἐνορῶν, ὡς δυνατὸν δὲ ἀποτυπούμενος καὶ τοὺς ἑαυτοῦ θεατ τας, ἀγάλματα θεῖα ἀποτελῶν, ἔσοπτρα διεικέστε καὶ ἀκηλίδωτα, δεκτικὰ τῆς ἀρχιφώτου καὶ ἀρχική; ἀκτῖνος. Ταύτην δὲ αὖθις ἀφθόνως εἰς τὰ ἑξῆς κα λάμποντα, κατὰ τοὺς θεαρχικούς θεσμούς. Οι γον θεμιτόν ἐστιν, ταῖς τῶν ἱερῶν τελεταῖς, ἢ τοῖς ἱερο τελουμένοις, ἐνεργῆσαι καθόλου, παρὰ τὰς οἰκες; ἱερὰς διατάξεις. Οὐκοῦν ἱεραρχίαν ὁ λέγων τα ἱερὰν, καθόλου δηλοῖ διακόσμησιν, εἰκόνα τῆς θες χικῆς ὡραιότητος, ἐν τάξεσιν, καὶ ἐπιστήμοι μα χικαῖς, τὰ τῆς οἰκείας ἐκλάμψεως Ιερουργούσ μυστήρια. Καὶ πρὸς τὴν οἰκείαν ἀρχὴν, ὡς θεμάν ἐπανάγουσαν. Εστιν γὰρ τῆς ἱεραρχίας ή τ σις, τὸ κατ' οἰκείαν αναλογίαν ἐπὶ τὸ θεομίμη ἀναχθῆναι, καὶ Θεοῦ συνεργὸν γενέσθαι, καὶ δείξει τὴν θείαν ἐνέργειαν κατὰ τὸ δυνατὸν ἐν ἑαυτή στο νομένην, καὶ φωτίζεσθαι καὶ φωτίζειν, καὶ κατ ρεσθαι καὶ καθαίρειν, καὶ τελεῖσθαι τὰ θείς, το τελεσιουργεῖν, ἵνα πᾶς ὁ ὁρῶν ὑμᾶς, ἐπιγνώσητε ὅτι σπέρμα ευλογημένον ἐστὲ ὑπὸ Κυρίου, Σίτες σπέρμα ἔντιμον, ο Βασίλειον ιεράτευμα, έθνος ἅγιον, λαὸς εἰς περιποίησιν Θεοῦ,» κληρονόμοι θάρτων καὶ ἁμαράντων ἐπαγγελιών, ο ἂν ὑφθεί μὸς οὐκ ἴδεν, καὶ οὖς οὐκ ἤκουσεν, καὶ ἐπὶ καρδί ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη, ἃ ἡτοίμασεν 4 Θεός τους ε πῶσιν αὐτὸν, ο καὶ φυλάττουσιν τὰς ἐντολές αντηλ
col. 1817–1818page 204 of 239
PG 89:1817Φησὶν δὲ καὶ ὁ Πέτρος ο Ποιμάνατε τὸ ἐν ὑμῖν ποί μνιον τοῦ Θεοῦ, ἐπισκοποῦντες, μὴ ἀναγκαστῶς, ἀλλ᾽ ἑκουσίως κατὰ Θεὸν, μηδὲ αἰσχροκερδῶς, ἀλλὰ προθύμως· μηδὲ ὡς κατακυριεύοντες τὸν κλῆρον, ἀλλὰ τύποι γενόμενοι τοῦ ποιμνίου, καὶ φανερωθέντος τοῦ ἀρχιποίμενος, κομιεῖσθε τὸν ἀμαράντινον τῆς δόξης στέφανον. Ὁ δὲ Κύριος φησίν· Ὁ ποι μὴν ὁ καλὸς τὴν ψυχὴν αὐτοῦ τίθησιν ὑπὲρ τῶν προβάτων· ὁ δὲ μισθωτός, καὶ οὐκ ἂν ποιμὴν, θεωρεί τὸν λύκον ἐρχόμενον, καὶ ἀφίησιν τὰ πρόβατα, καὶ φεύγει, καὶ ὁ λύκος ἁρπάζει αὐτὰ, καὶ σκορπίζει ἔτι μισθωτός ἐστιν, καὶ οὐ μέλει αὐτῷ περὶ τῶν προβάτων. Καὶ ἐπάγει· Διὰ τοῦτό με ὁ Πατήρ ἀγαπᾷ, ὅτι ἐγὼ τίθημι τὴν ψυχήν μου ὑπὲρ τῶν προβάτων. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. ᾿Αμήν. ΛΟΓΟΣ ΡΚΕ. Περὶ διαταγῆς κλήρου. Επόμενόν ἐστιν τοὺς ἱερεῖς μιμητὰς γενέσθαι τοῦ ἀρχιερέως αὐτῶν, ὡς κἀκεῖνος τοῦ ἀρχιερέως Χρι στοῦ, εἰς πάντα, εἰς τὸ ἀγαθὸν, τὸ εὔσπλαχνον, τὸ ὁμόφρονον, τὸ ἐπιεικές, τὸ ταπεινόφρον, τὸ φιλάδελφον, τὸ φιλόπτωχον, τὸ φιλόξενον, τὸ συμπαθητικόν εἰς πάντας, τὸ ἐλεήμονας εἶναι, καὶ ἐπιστρέφοντας τὰ πεπλανημένα, επισκεπτομένους πάντα τὰ ἀσθε νῆ, μὴ ἀμελοῦντας χηρῶν καὶ ὀρφανῶν ἢ πενήτων, καλὰ προνοοῦντας ἀεὶ, ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων, ἀπεχομένους· πάσης ὀργῆς καὶ προσωποληψίας, κρίσεως ἀδίκου, φιλαργυρίας· μὴ ταχέως ἐμ πιστεύοντες κατά τινος, μὴ ἀπότομοι ἐν κρίσει, είν δότες ὅτι ὀφειλέται ἐσμὲν ἁμαρτιῶν. Εἰ οὖν δεόμεθα τοῦ Χριστοῦ ἵνα ἀφίῃ ἡμῖν, ὀφείλομεν καὶ ἡμεῖς ἀφιέναι. Απέναντι γὰρ τῶν τοῦ Κυρίου ἐσμὲν ὀφ θαλμῶν. Ὡσαύτως καὶ οἱ διάκονοι ὀφείλουσιν εἶναι ἄμεμπτοι, κατενώπιον τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ, ὡς Θεοῦ καὶ Χριστοῦ διάκονοι, καὶ οὐκ ἀνθρώπων· ἐπι μελῶς διακονείτωσαν, ἵνα φύγωσιν τὴν ἀρὰν τοῦ προφήτου· μὴ διὰ τῆς ἀμελείας ὑπεύθυνοι γένωνται μηδὲ προπετεύεσθε ἔν τινι ὡς δῆθεν θεοσεβείας χά ριν, ἀλλὰ πάντα ευσχημόνως καὶ κατὰ τάξιν γινέ σθω, κατὰ τὸν Ἀπόστολον. Ἐπεὶ τί ἄτοπον εποίει ὁ Οξίας θυμιῶν τῷ Θεῷ; τί δὲ ὁ Σαούλ θύων; τί δὲ οἱ τύραννοι καὶ δαίμονες θεολογοῦντες ἀληθῶς τὸν Κύριον; 'Αλλ' ἐκκήρυκτος αὐτῶν ἡ θεολογία. στὸς δὲ ἐν τῇ τάξει αὐτοῦ ἔστω τῆς λειτουργίας.

Homily CXXIVHomilia CXXIV

col. 1819–1820page 205 of 239
PG 89:1819Φησὶ δὲ καὶ ὁ Νόμος, ο Ὁ ἀρχιερεὺς εἰς τὰ Ἅγια τ ", ἁγίων εἰσελεύσεται, καὶ ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ. ι Καὶ τοῦτο ἐν πάσῃ τῇ ἱεραρχική καθαρότητα οἱ ἱερεῖς "? περιστέλλουσιν τὰ ἅγια.» Καὶ, «Ο Λευταιού ή τύραν ται τῶν ἁγίων, ἵνα μὴ ἀποθάνωσιν. Καὶ ὠργίσθη θυμῷ Κύριος ἐπὶ τῇ προπετείς υξία· καὶ Μαριάμ λεπροῦται τῷ νομοθέτῃ θεσμοθετεῖν ἐγχειρήσεσα. Καὶ ἐπὶ τοὺς Σκευά υἱοὺς ἐφήλατο ὁ δαιμονιών. Καί, Οὐκ ἀπέστελλον αὐτοὺς, καὶ αὐτοὶ ἔτρεχον· καὶ "., οὐκ ἐλάλουν πρὸς αὐτοὺς, αὐτοὶ ἐπροφήτευον. Και Ο ἀσεβῆς ὁ θύων μοι μόσχον, ὡς ἀποκτείνων είνα νο Καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, οὐκ ἀνέχεται τὴν περί.. ξιν ἡ παντελὴς τοῦ Θεοῦ δικαιοσύνη, λεγόντων δ αὐτῶν· «Ἐπὶ τῷ ὀνόματί σου δυνάμεις πολλὰς ἐπως σαμεν,»— «Οὐκ οἶδα ὑμᾶς, ἀποκρίνεται, πορεύεστε στ' ἐμοῦ πάντες οἱ ἐργάται τῆς ἀνομίας. ο Ὥστε εν οὐ θεμιτόν ἐστιν, τὰ ἱερὰ Λόγια, φησίν, οὐδὲ εἰ δίκαια, εἰ μὴ τὰ κατ' αξίαν διώκειν. Προσέχειν δ ἕκαστον ἑαυτῷ χρὴ, καὶ μὴ τὰ ὑψηλότερα και με θύτερα ἐννοεῖν· διανοεῖσθαι δὲ μόνα τὰ κατὰ τὴν τάξιν αὐτῷ προστεταγμένα· καὶ μὴ διάβολοι, μεί δίλογοι, ἀλλὰ ἀφιλάργυροι, ἐγκρατεῖς, περὶ πάντως εὔσπλαγχνοι, ἐπιμελεῖς, πορευόμενοι κατὰ τὴν ἀλη θειαν τοῦ Κυρίου, ὃς ἐγένετο διάκονος πάντων ἐὰν εὐαρεστήσωμεν ἐν τῷ νῦν αἰῶνι, ἀποληψόμεθα καὶ τὸν μέλλοντα· καθὼς ὑπέσχετο ἡμῖν ἐγείρε ἡμᾶς ἐκ νεκρῶν· καὶ ὅτι ἐὰν πολιτευσώμεθα ἐξως αὐτοῦ, καὶ συμβασιλεύσομεν αὐτῷ. Αὐτὸς γὰρ εἰ ρηκεν· «Ἐάν τις ἐμοὶ διακονῇ, ἐμοὶ ἀκολουθεί καὶ ὅπου εἰμὶ ἐγώ, ἐκεῖ καὶ ὁ διάκονος ὁ ἐρ ἔσται· ἐάν τις ἐμοὶ διακονῇ, τιμήσει αὐτὸν ὁ Πατή μου.» Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν. ΛΟΓΟΣ ΡΚΔ'. Περὶ τοῦ αἰδεῖσθαι ἱερεῖς. Ο Θεοφόρος Ιγνάτιος ἐπιστέλλει, λέγων. Το α σκόπῳ προσέχετε, ἵνα καὶ ὁ Θεὸς ὑμῖν. Αντζυγο ἐγὼ τῷ ὑποτασσομένῳ ἐπισκόπῳ, πρεσβυτέρας τ καὶ διακόνοις, μετ᾿ αὐτῶν μοι γένοιτο τὸ μέρος ἔχειν ἐν Θεῷ.» Καὶ αὖθις, ο Μάρτυς μοι, ἐν ᾧ δέκα π ὅτι ἀπὸ σαρκὸς ἀνθρωπίνης οὐκ ἔγνων.» Τι Πνεῦμα ἐκήρυσσεν λέγον τάδε· Χωρὶς τοῦ ἐπιστές μηδὲν ποιεῖτε. Χρὴ οὖν ἄνευ τοῦ ἐπισκόπου μεν πράσσειν ἡμᾶς. Ὅπου γὰρ ἂν φανῇ ἐπίσκοπος, ὑπ τὸ πλῆθος ἥτω. Ωσπερ ὅπουπερ ἂν ὄνομασθή Χρ στὰς Ἰησοῦς, ἐκεῖ ἡ καθολικὴ Ἐκκλησία ἐπων ἀγεται. Οὐ γὰρ ὅπου βούλονται βαδίζουσιν τῶν θρεπ μάτων αἱ ἀγέλαι, ἀλλ' ἔνθαπερ οι ποιμένες ενός ἀποφέρουσιν. Τὰ δὲ ἔξω τῆς ἀγέλης ἀπομένως το ένα, στις σε
col. 1821–1822page 206 of 239
PG 89:1821διαρπάζουσιν οἱ θήρες, καὶ τροφὴν ἑαυτῶν ποιοῦν καὶ τὸ πεπλανημένον. Οὐκ ἐξὸν οὖν ἐστιν χωρὶς τοῦ ἐπισκόπου, οὔτε βαδίζειν, οὔτε ἀγάπην ποιεῖν, ἀλλ' 8 ἂν ἐκεῖνος δοκιμάσῃ, τοῦτο καὶ τῷ Θεῷ εὐάρεστον. Ὁ τὸν ἐπίσκοπον τιμῶν, ὑπὸ τοῦ Θεοῦ τιμᾶται. Ο λάθρα ἐπισκόπου τι πράσσων, τῷ διαβόλῳ λατρεύει. Αναγκαίον δέ ἐστιν, ὑποτάσσεσθαι καὶ τῷ πρεσβυτερίῳ, ὡς ἀποστόλοις Ἰησοῦ Χριστοῦ, τῆς Ἐλπίδος ἡμῶν, κατά πάντα τρόπον πᾶσιν ἀρέσκειν. Οὐ γὰρ βρωμάτων καὶ πομάτων εἰσὶν διάκονοι, ἀλλὰ ἐκκλησίας Θεοῦ ὑπηρέται. Δέον οὖν ἐστιν αὐτοὺς φυσ λάσσεσθαι τὰ ἐγκλήματα ὡς πῦρ. Ομοίως πάντες ἐντρεπέσθωσαν τοὺς διακόνους ὡς Ἰησοῦν Χριστόν, καὶ τὸν ἐπίσκοπον ὡς τὸν Πατέρα· τοὺς δὲ πρεσβυτέρους ὡς συνέδριον Θεοῦ, καὶ ὡς δεσμὸν ἀποστόλων· χωρὶς τούτων Εκκλησία οὐ καλεῖται· συν ηγορεῖ δὲ τῷ λόγῳ καὶ ὁ Νόμος λέγων· ε Φυλάξη σφό δρα κατά πάντα, ὅτα ἂν εἴποι σοι ὁ ἱερεύς, ποιή σεις· οὐκ ἐκκλίνῃς ἀπὸ τοῦ ῥήματος δεξιὰ ἢ ἀρι στερά. Καὶ ἄνθρωπος, ὃς ἂν ποιήσῃ ὑπερηφανίαν τοῦ μὴ ἀκοῦσαι τοῦ ἱερέως, ἀποθανεῖται ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος.» 'Ο δὲ προφήτης Μαλαχίας φησίν, ο Χείλη Ιερέως φυλάξει γνώσιν, καὶ νόμον ἐκζητήσουσιν ἐκ στόματος αὐτοῦ, διότι ἄγγελος Κυρίου παντοκράτορος ἐστιν. Ἐν εἰρήνῃ κατευθύνων ἐπορεύθη μετ' ἐμοῦ, καὶ πολλοὺς ἐπέστρεψεν ἐξ ἀδικίας.» Καὶ ἄλλος· • Ἐν ὅλῃ τῇ ψυχῇ σου εὐλαβοῦ τὸν Κύριον, καὶ τοὺς ἱερεῖς αὐτοῦ θαύμαζε, ἐν ὅλῃ τῇ δυνάμει σου ἀγάπα τὸν ποιήσαντά σε, καὶ τοὺς λειτουργούς αὐτοῦ μὴ ἐγκαταλίπῃς. Φοβοῦ τὸν Κύριον, καὶ δόξαζε ἱερέα.» Καὶ αὖθις ὁ Νόμος·. Οἱ ἱερεῖς ἅγιοι ἔσονται τῷ Θεῷ αὐτῶν· τὰς γὰρ θυσίας Κυρίῳ τῷ Θεῷ αὐτῶν αὐτοὶ προσφέρουσιν· καὶ ἔσονται ἅγιοι. Καὶ πάλιν Ο ἱερεὺς ἅγιος ἐστιν Κυρίου τοῦ Θεοῦ· τὰ γὰρ δῶρα Κυρίῳ τῷ Θεῷ ἡμῶν οὗτος προσφέρει, καὶ ἅγιος ἔσται σοι. Καὶ εἶπεν Κύριοςπρός 'Ααρών, λέγων· Εγώ μερίς σου καὶ κληρονομία· καὶ λειτουργήσει ὁ Λευὶ εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ μαρτυρίου. Καὶ αὐτοὶ λήψονται τὰ ἁμαρτήματα τοῦ λαοῦ. Καὶ τὰ ἀφαιρέματα δέδωκα τοῖς Λευίταις. Ὅτι μισθὸς αὐτῶν ὑμῖν ἐστι, ἀντὶ τῶν λειτουργιών ὑμῶν. Ὁ δὲ Ησαΐας φησὶν, «Ὑμεῖς δὲ ἱερεῖς Κυρίου κληθήσεσθε, λειτουργοί τοῦ Θεοῦ.» Καὶ ὁ Ιερεμίας, ο Μεγαλυνῶ καὶ μεθύσω τὴν ψυχὴν τῶν ἱερέων. • Ωσαύτως καὶ ὁ Δαυΐδ, «Οἱ ἱερεῖς σου, λέγων, ἐνδύσονται δικαιοσύνην, καὶ οἱ ὅσιοί σου ἀγαλλιάσονται. ο Ὁ δὲ Παῦλος· «Πᾶς γὰρ ἀρχιερεὺς, φησίν, εἰς τὸ προσφέρειν δῶρά τε καὶ θυσίας, καθίσταται· οἱ τινες ὑποδείγματι καὶ σκιᾷ λατρεύουσιν τῶν ἐπουρανίων. Νῦν δὲ διαφορωτέρας τετύχηκεν λειτουργίας, ὅσον καὶ κρείττονος διαθήκης ἐστὶν μεσίτης.» Καὶ ἐπάγει, λέγων· • Ἐρωτῶμεν δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, εἰδέναι τοὺς κοπιῶντας ἐν ὑμῖν, καὶ προϊσταμένους ὑμῖν ἐν Κυρίῳ, καὶ νουθετοῦντας ὑμᾶς, καὶ ἡγεῖσθαι αὐτοὺς ὑπὲρ ἐκπερισσοῦ ἐν ἀγάπῃ, διὰ τὸ ἔργον αὐτῶν εἰρηνεύετε ἐν ἑαυτοῖς.» Και και, 6.

Homily CXXVHomilia CXXV

col. 1823–1824page 207 of 239
PG 89:1823πάλιν, Οι πρεσβύτεροι διπλῆς τιμῆς ἀξιούσθωσαν. Ει: δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν. Μάλιστα οι κοπιῶντες ἐν λόγῳ καὶ διδασκαλία Πρέπον οὖν ἐστιν, ἀγαπητοί, και φίλοι Θεοῦ, αἰδεῖσθαι τοὺς ἱερεῖς αὐτοῦ. Οὓς γὰρ ὁ Θεὸς οἰκειώσετε καὶ ἐδόξασεν, ἀνάγκη καὶ τοὺς ἀνθρώπους τὴν ὀφει λὴν ἀποδιδόναι· καὶ οὐχ ἑαυτῷ τις λαμβάνει την τι μὴν, ἀλλ' ὁ καλούμενος ὑπὸ τοῦ Θεοῦ. Οὐ θέμις του νυν ποτὲ ἱερεῖ ἀντιστῆναι· οἱ γὰρ ι ἀντιστάμενοι αὐτοῖς, κρίμα λήψονται. "Αρχοντα γὰρ τοῦ λαοῦ σου οὐκ ἐρεῖς κακῶς.» Ὁ δὲ Κύριος, καὶ μέγας ἀρχιερεὺς, φησίν, «Ο δεχόμενος ὑμᾶς, ἐμὲ δέχεται, καὶ ὁ ἐμὲ δεχόμενος, δέχεται τὸν ἀποστείλαντά με. Ο δεχόμενος προφήτην, εἰς ὄνομα προφήτου, μισθόν προφήτου λήψεται. Καὶ ὁ δεχόμενος δίκαιον, εἰς όνομα δικαίου, μισθὸν δικαίου λήψεται.. Αὐτῷ ἡ ΛΟΓΟΣ ΡΚΕ. Περί προσδοκίας τῶν μελλόντων. Ο τὰ μέλλοντα ἀγαθὰ προσδοκῶν, τὰ ὧδε ἀπωθεῖ. ται, καὶ διὰ τῆς ὀρέξεως τῶν μελλόντων ἀγαθῶν, ὅλα τὰ τοῦ βίου ὡς σκιὰν καὶ ἀράχνην παροδεύει διά τὴν ἀποκειμένην ἐλπίδα καὶ χάριν. Ἐκεῖ γὰρ σπεύο δει εἶναι ἔνθα τῆς κτήσεως υπαρξιν, ήγουν, τὴν ἐπισ θυμίαν δεδουλωμένην ἔχει. Οἷς τοίνυν αἱρετὴν ἐν οὐρανοῖς ἡ κτῆσις, τὴν ἐκ σώματος ἐκδημίαν ἀφίενται. 'Αποκαραδοκοῦντες οὖν εἰς τὰ ἀποκείμενα ἡμῖν ἀγαθὰ ἀνείκαστα ὄντα, ὅλῃ τῇ προθέσει ἐν ἐπιθυμίᾳ πολλῇ ποθήσωμεν αὐτά· παρορώντες τὰ μὴ μέσ νοντα, καὶ γεγηθότες διὰ τὰ αἰώνια καὶ παράμονα ἀγαθά, & οὐ δύναται νοῦς ἀνθρώπου καταλαβέσθαι. Πάσῃ οὖν φυλακῇ τηρήσωμεν τὴν καρδίαν, περιο μένοντες τὸν οἰκοδεσπότην Χριστὸν τὸν Θεὸν ἡμῶν τὸν δι' ἡμᾶς πτωχεύσαντα, καὶ διὰ τὴν ἡμῶν συντήρ ρίαν, τὰ τῆς ἀσθενείας πάθη, εἰς ἑαυτὸν ἀναλαβόντα· ἵνα ἡμᾶς τοῦ πλούτου αὐτοῦ κοινωνούς ποιήσῃ· καὶ τῆς μελλούσης ἀρρήτου δόξης ἀπολεί σαι, ὃν φιλοῦντες μὴ παυσώμεθα· καὶ φιλούμενα ὑπ' αὐτοῦ, συνεισέλθωμεν εἰς τὴν μονὴν τὴν παρά τῷ Πατρὶ ἡτοιμασμένην· καὶ ὀψόμεθα τὸ φῶς ἐν τῷ φωτὶ αὐτοῦ. Φοβερὰ ἡ ἡμέρα τῆς παρουσίας αὐτοῦ, μεγάλη καὶ ἐπιφανὴς σφόδρα. Διὸ ἔχοντε; τὰς ἐπαγγελίας ταύτας, χαρῶμεν χαρᾷ ἀνεκλαλήτω καὶ δεδοξασμένῃ, ἀποσμήχοντες ἀεὶ τὴν ψυχήν. Μήτις ρίζα πικρίας ἄνω φύουσα ἐνοχλῇ, καὶ μιαν θῶσιν πολλοί· ἵνα ἐν τῷ καθαρωτάτῳ καὶ λαμπρῷ φωτὶ γενομένη, μὴ ἔχουσα σπίλον, ή ρυτίδα, ἐκεῖ ἔψηται τὴν ἄκτιστον καὶ μακαρίαν φύσιν ἐκείνην, ὅπου ὁ Πατὴρ, καὶ ὁ Υἱὸς, καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα. Καθ ὡς καὶ ὁ ᾿Απόστολος, Ρωμαίοις ἐπιστέλλων, λέγει Παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς, ἀδελφοί, διὰ τῶν οἰκτιρμῶν τοῦ Θεοῦ, παραστῆσαι τὰ σώματα ὑμῶν θυσίαν ζω σαν, ἁγίαν, εὐάρεστον τῷ Θεῷ, τὴν λογικὴν λατρείαν ὑμῶν· καὶ μὴ συσχηματίζεσθαι τῷ αἰῶνι τούτῳ, ἀλλὰ μεταμορφοῦσθαι τῇ ἀνακαινώσει τοῦ ναός το
col. 1825–1826page 208 of 239
PG 89:1825ὑμῶν, εἰς τὸ δοκιμάζειν ὑμᾶς, τί τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, τὸ ἀγαθὸν καὶ εὐάρεστον, καὶ τέλειον. Καὶ πάλιν· Ἡμῖν γὰρ ἀπεκάλυψεν ὁ Θεὸς διὰ τοῦ Πνεύματος αὐτοῦ. Τὸ γὰρ Πνεῦμα πάντα έρευνα, καὶ τὰ βάθη τοῦ Θεοῦ. Τίς γάρ οἶδεν ἀνθρώπων, τὰ τοῦ ἀνθρώπου, εἰ μὴ τὸ πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου, τὸ 1234 ὃν ἐν αὐτῷ οὕτως καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ οὐδεὶς ἔγνωκεν εἰ μὴ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἐπάγει· Ἡμεῖς δὲ οὐ τὸ πνεῦμα τοῦ κόσμου ἐλάβομεν, ἀλλὰ τὸ Πνεῦμα τὸ ἐκ τοῦ Θεοῦ, ἵνα ἴδωμεν τὰ ὑπὸ τοῦ Θεοῦ χαρι σθέντα ἡμῖν. Καὶ πάλιν Εἰ γὰρ ἡ διακονία τῆς κατακρίσεως δόξα, πολλῷ μᾶλλον περισσεύει ἡ διακονία τῆς δικαιοσύνης ἐν δόξῃ. Καὶ γὰρ οὐ δε δόξασται τὸ δεδοξασμένον ἐν τούτῳ τῷ μέρει, ἕνε? κεν τῆς ὑπερβαλλούσης δόξης. Εἰ γὰρ τὸ καταργού ".» μενον διὰ δόξης, πολλῷ μᾶλλον τὴ μένον ἐν δόξῃ... Καὶ ἄλλως· «Δικαίων ψυχαὶ ἐν χειρὶ Θεοῦ· καὶ οὐ μὴ ἅψηται αὐτῶν βάσανος· οἱ δὲ εἰσὶν ἐν εἰρήνῃ. ". > Και, Ἡ ζωὴ αὐτῶν ἀθανασίας πλήρης. Ολίγα γὰρ παιδευθέντες, μεγάλως εὐεργετηθήσονται, ὅτι ὁ Θεὸς ἐπείρασεν αὐτοὺς, εὗρεν αὐτοὺς ἀξίους ἑαυτοῦ, καὶ ὡς ὁλοκάρπωμα θυσίας προσεδέξατο αὐτοὺς, καὶ ἐν καιρῷ ἐπισκοπῆς αὐτοῦ ἀναλάμψουσιν.» Καὶ ὁ Δαυΐδ· «Τῆς ἑσπέρας αυλισθήσεται κλαυθμός. Καὶ.. εἰς τὸ πρωΐ, ἀγαλλίασις. Καὶ τὸ, ι Εστησεν ἐν εὐρυχώρῳ τοὺς πόδας μου.» Καὶ πάλιν ὁ ᾿Απόστο Ει λος· «Εἰ οὖν συνηγέρθητε τῷ Χριστῷ, τὰ ἄνω ζη τείτε, οὗ ὁ Χριστός ἐστιν ἐν δεξιᾷ τοῦ Πατρὸς καθ έμενος. Τὰ ἄνω φρονεῖτε, μὴ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς. Καὶ πάλιν «Νυνὶ δὲ ἐλευθερωθέντες ἀπὸ τῆς ἁμαρ τίας, δουλωθέντες δὲ τῷ Θεῷ, ἔχετε τὸν καρπὸν ".»: « ὑμῶν εἰς ἁγιασμόν. Τὸ δὲ τέλος, ζωὴ αἰώνιος ἐν “. Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν. Ὁ δὲ Κύριος, Έστωσαν αἱ ὀσφύες ὑμῶν, φησίν, περιεζωσμές ναι, καὶ οἱ λύχνοι καιόμενοι, καὶ ὑμεῖς ὅμοιοι ἀν θρώποις προσδεχομένοις τὸν κύριον ἑαυτῶν, πότε ἀναλύσει ἐκ τῶν γάμων· ἵνα ἐλθόντος, καὶ κρού- ".»:. παντος, εὐθέως ἀνοίξωσιν αὐτῷ. Καὶ ἐπάγει Μακάριοι οἱ δοῦλοι ἐκεῖνοι, οὓς ἐλθὼν ὁ Κύριος εὑρήσει γρηγοροῦντας. Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὅτι περι ζώσεται, καὶ ἀνακλινεῖ αὐτοὺς, καὶ παρελθὼν διακονήσει αὐτοῖς. Ὁ Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν. ΛΟΓΟΣ ΡΚΓ'. Περί κλήσεως Θεοῦ. Τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καλοῦντος ἡμᾶς, διά τε νόμου καὶ προφητῶν, καὶ ἀποστόλων, καὶ εὐαγγελιστών, μᾶλλον δὲ καὶ παρακαλοῦντος, οὐ θεμιτόν ἡμᾶς, διὰ ῥαθυμίας καὶ χαυνότητος καταφρονεῖν τῆς ἐντο λῆς αὐτοῦ, καὶ ἀμελεῖν τῆς ἑαυτῶν σωτηρίας. Ινα μὴ διὰ τῆς βραδυτήτος ἀποκλεισθῶμεν τοῦ νυμφῶνος, καὶ στερηθῶμεν τοῦ ποθουμένου νυμφίου· καὶ σε το 68 ΧΧΙΧ, 6. το

Homily CXXVIHomilia CXXVI

col. 1827–1828page 209 of 239
PG 89:1827καὶ σώμεθα, ἵνα καταλάβωμεν τὴν ἀκρόπουλεν· μᾶλλον δὲ τὴν ἡμῶν μητρόπολιν τὴν ἄνω Ἱερουσαλήμ, ει; ἐστὶν μήτηρ πάντων ἡμῶν, τὴν τῶν ζώντων χώραν ἐν ᾗ τὸ φῶς τῆς ζωῆς καταυγάζει, ὁ ἄσβεστος λαμ πτήρ, ὁ ἀκοίμητος έφθαλμός, ὁ τῶν αἰωνίων ἀγα θῶν χορηγός. Ἐὰν οὖν, ἀγαπητοί, μετά φόβον καὶ πάθου, καὶ παῤῥησίας προσέλθωμεν τῷ ἀγαθῷ ἡμῶν Δεσπότῃ, ἐκεῖ οψόμεθα πᾶσαν φύσιν ἀγγέλων σε καὶ ἀρχαγγέλων, καὶ δυνάμεων, καὶ ἐξουσιών, και τὰ ἀπ' αἰῶνος τετηρημένα άρρητα ἀγαθὰ τοῖς ἀγα θοῖς αὐτοῦ. Ὅσοι γὰρ ἐρασταί γεγόνασι τῆς σω Ιερουσαλήμ, ἐξ αὐτῆς θηλάσουσιν καὶ τρυφήσουσιν ἀπὸ μασθῶν παρακλήσεως αὐτῆς, καὶ ἐκ τοῦ χει μάριον τῆς τρυφῆς ποτισθήσονται. Αὐτῷ οὖν και ληθῶμεν τῷ φήσαντι, «Εγγίσατέ μοι, καὶ ἐγγιώ ὑμῖν. • Είξωμεν τῷ νομοθέτῃ τῷ φάσκοντι, ο Ἐὰν ἀκούσης τῆς φωνῆς μου, ἔσεσθέ μοι λαός περιο στος, βασίλειον ἱεράτευμα, έθνος ἅγιον, καὶ ἀγια σθήσεσθε, καὶ ἔσεσθέ μα ἅγια, ὅτι ἐγὼ ἅγιος Κύ μος ὁ Θεὸς ὑμῶν. ο Καί, «Σε προειλάμην ἐμαυτώ, λαόν περιούσιον, παρὰ πάντα τὰ ἔθνη.» Ἡ δὲ Σου φία φησίν, «Προσέλθετε πρός με, οἱ ἐπιθυμοῦντες με, καὶ ἀπὸ τῶν γεννημάτων μου ἐμπλησθήσεσθε. ο Τὸ γὰρ μνημόσυνον μου, ὑπὲρ μέλι, γλυκό. Οι ἐσθίοντές με, ἔτι πεινάσουσιν· οὐκοῦν καὶ οἱ τένοντες με, ἔτι διψήσουσιν. Ὁ ὑπακούων μου, οὐκ εἰ σχυνθήσεται δια παντός. • Καὶ πάλιν· «Δεῦτε, τ γετε τὸν ἐμὸν ἄρτον, καὶ πίετε τὸν οἶνόν μου, Εν κεκέρακα ὑμῖν· ἀπολείπετε ἀφροσύνην, καὶ ζήσε σθε. Καὶ ζητεῖτε ἐν γνώσει σύνεσιν, ο ξένα βασ σητε.] Καὶ ὁ Δαυΐδ·. Προσέλθετε πρὸς αὐτόν, καὶ φωτίσθητε, καὶ τὰ πρόσωπα ὑμῶν οὐ μὴ κατα σχυνθῇ.» Καὶ ὁ ᾿Απόστολος· «Εἰ οὖν συνηγέρθηκε τῷ Χριστῷ, τὰ ἄνω ζητεῖτε, οὗ ὁ Χριστός ἐστιν ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ καθήμενος, ο Καὶ ἐπάγει· ε "Αρε οὖν οὐκ ἔτι ἐστὶ ξένοι, καὶ πάροικοι, ἀλλὰ συμπ λῖται τῶν ἁγίων, καὶ οἰκεῖοι τοῦ Θεού. Προσερχε μεθα οὖν μετὰ παρρησίας τῷ θρόνῳ τῆς χάριτος, Ενε λάβωμεν ἔλεος, καὶ χάριν εύρωμεν εἰς εὔκαιρον βοήθειαν.» Ο δὲ φιλάνθρωπος Σωτήρ, καὶ ὁ Κύ ριος ἡμῶν προσκαλεῖται ἡμᾶς, λέγων· «Δείτε τρό με, πάντες οι κοπιώντες, καὶ παραρισμένους, πάγω πολλὰ κρούσαντες, άπρακτοι μείνωμεν στενάζοντες ἀνόνητα. ᾿Αλλὰ μᾶλλον, ἀδελφοί, τη σπουδή χρ Ει ἀναπαύσω ὑμᾶς. Άρατε τὸν ζυγόν μου ἐφ' ὑμᾶς. Γ, καὶ μάθετε ἀπ' ἐμοῦ ὅτι πριός είμι και ταπεινές τῇ καρδίᾳ· καὶ εὑρήσετε ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν. Ὁ γὰρ ζυγός μου χρηστός, καὶ τὸ φορτίον μου ἐλαφρόν ἐστι. Καὶ τό· «Δεῦτε ὀπίσω μου, κα ποιήσω ὑμᾶς ἁλιεῖς ἀνθρώπων γενέσθαι.» Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν. το ΧΧΧ!!!, Β
col. 1829–1830page 210 of 239
PG 89:1829ΛΟΓΟΣ ΡΚΖ'. Περὶ φόβου τοῦ Θεοῦ. Ὁ ἔχων τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ ἐν ἀληθείᾳ, ῥᾳδίως ἔρχεται εἰς τὴν τελείαν ἀγάπην τοῦ Θεοῦ, καὶ γίνε ται μαθητὴς καὶ φίλος τοῦ Χριστοῦ. • Ὑμεῖς γάρ, φησίν, πεφιλή κατέ με, ο Καὶ ὁ τοιοῦτος τὴν ἀγνείαν ἐγκομβοῦσαι ἐν τῷ μέρει τούτῳ, τάς τε τοῦ κόσμου μερίμνας, καὶ ἀπάτας, καὶ ἡδονὰς, καὶ κραιπάλας καὶ μέθας, καὶ συγχύσεις Βαβυλώνος, καὶ πάντα τὰ βιω τικὰ ἡρνήσατο, καὶ ἀπετάξατο τῷ κόσμῳ καὶ τοῖς τοῦ κόσμου δικτύοις και συμπλοκαῖς ἢ παγίσι, καὶ ἐπὶ γῆς βαδίζων τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ἠγάπησεν ἔχειν. Τῶν γὰρ κρειττόνων ὀρεγόμενος, τῷ κόσμῳ ἀπετάξατο, ἵνα ζήσῃ βίον θεῖον, οὐράνιον, ἀγγελικὸν, ἐν θρησκείᾳ καθαρᾷ καὶ ἀμιάντῳ καὶ ἁγίᾳ, ἐν Πνεύματι Θεοῦ· Θεῷ λατρεύων τῷ παντοκράτορι, διὰ τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν, δι' ἦν καὶ ἀπέθετο τὴν τοῦ κόσμου φροντίδα. «Φοβήθητι γάρ, φησίν, τὸν Κύριον, καὶ φύλασσε τὰς ἐντόλας αὐτοῦ. Φυσ λάσσων δὲ τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ, ἔσῃ δυνατὸς ἐν πάση πράξει. Καὶ ἡ πράξίς σου ἀσύγκριτος ἔσται. Φοβούμενος γὰρ τὸν Κύριον, πάντα καλῶς ἐργάση, Οὗτός ἐστιν ὁ φόβος, ὃν δεν σε φοβηθῆναι, καὶ σω Θήσῃ. Τὸν δὲ διάβολον μὴ φοβηθῇς· φοβούμενος γὰρ τὸν Κύριον, κατακυριεύσεις τοῦ διαβόλου, ὅτι δύναμις οὐκ ἔστιν ἐν αὐτῷ. Ἐν ᾧ δὲ δύναμις οὐκ ἔστιν, οὐδὲ φόβος· ἐν ᾧ ἡ δύναμις ἡ ἔνδοξος, καὶ ὁ φόβος ἐν αὐτῷ. Πᾶς γὰρ ὁ δύναμιν ἔχων, καὶ φόβον ἔχει. Ο δὲ μὴ ἔχων δύναμιν, ὑπὸ πάντων καταφρονεῖται. Φοβήθητι δὲ τὰ ἔργα τοῦ διαβόλου, ὅτι πονηρά εἰσι. φοβούμενος δὲ τὸν Κύριον, οὐ φοβηθήσῃ τὰ ἔργα τοῦ διαβό του, καὶ οὐκ ἐργάσῃ αὐτά· ἀλλὰ φεύξῃ ἀπ' αὐτῶν. Δισσοὶ οὖν εἰσιν οἱ φόβοι. Εἰ αὐ θέλῃς τὸ πονηρὸν ἐργάζεσθαι, φοβήθητι τὸν Κύριον, καὶ οὐκ ἐργάζῃ αὐτό. Ἐὰν δὲ θέλῃς πάλιν τὸ ἀγαθὸν ἐργάσασθαι, φοβήθητι τὸν Κύριον, καὶ ἐργάζῃ αὐτό. Ὥστε ὁ φόρ ος τοῦ Κυρίου ισχυρότερός ἐστι, καὶ ἔνδοξος. Καὶ ὅσοι ἂν φοβηθῶσιν αὐτὸν καὶ τηρήσωσι τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, ζήσονται τῷ Θεῷ. Ἐπεὶ καὶ πᾶσα κτίσις φο δεῖται αὐτὸν, τὰς δὲ ἐντολὰς αὐτοῦ οὐ φυλάσσει. Τῶν οὖν φοβουμένων αὐτὸν καὶ φυλασσόντων τὰς ἐντο λὰς αὐτοῦ, ἐκείνων ἡ ζωὴ ἔστιν παρὰ τῷ Θεῷ. Ο γὰρ φόβος τοῦ Θεοῦ ἀναγκάζει ἡμᾶς πολεμεῖν τῇ κακίᾳ. Ημῶν δὲ πολεμούντων, ἡ χάρις τοῦ Κυρίου ἀναιρεῖ αὐτήν. Οὐ δύναται δέ τις εἰς φόβον Κυρίου ἐλθεῖν, ἐὰν μὴ πασῶν τῶν βιωτικῶν φροντίδων ἔξω γένηται, καθώς εἴρηται· ἦταν γὰρ ἐν ἡσυχίᾳ καὶ ἀμεριμνία γένηται ὁ νοῦς, τότε ἐνοχλεῖ αὐτῷ ὁ φό τος τοῦ Θεοῦ, φέρων αὐτὸν εἰς πολλὴν ἀγάπην τῆς ἀγαθότητος τοῦ Θεοῦ. Τοῖς γὰρ ἀγωνιζομένοις ειδός το φέρει ἁγνισμοῦ ὁ φόβος. * Ο γάρ φόβος Κυρίου, φησίν, ἁγνός, διαμένων εἰς αἰῶνα αἰῶνος.» Φό ος Κυρίου, γεννήτωρ φρονήσεως· ὁ τὸν ἕνα εὐλα βούμενος, οὐ δειλιάσει τοὺς πολλούς. Μᾶλλον δὲ αὐ τὸν διὰ τὸν ἕνα πολλοὶ φοβηθήσονται. • Ἐὰν γάρ, φησίν, φοβηθήτε Κύριον τὸν Θεὸν ὑμῶν, καὶ ἀκού

Homily CXXVIIHomilia CXXVII

col. 1831–1832page 211 of 239
PG 89:1831σητε τῆς φωνῆς αὐτοῦ, οὐκ ἀντιστήσεται οὐδεὶς κατὰ πρόσωπον ὑμῶν. Καὶ ὁ τρόμος ὑμῶν ἔσται ἐπὶ πάν τα τὰ ἔθνη.» Καὶ πάλιν παρακελεύεται λέγων Κύριον τὸν Θεόν σου φοβηθήση, καὶ πρὸς αὐτὸν κολληθήσῃ.» Καὶ αὖθις· «Τίς δώσει οὕτως εἶναι τὴν καρδίαν τοῦ λαοῦ, ὥστε φοβεῖσθαι πάσας τὰς ἐντολάς μου, ἵνα εὖ ἡ αὐτῷ;» Ταῦτα μὲν ὁ νόμος. Φησὶν δὲ καὶ ὁ προφήτης Μιχαίας· ι Καὶ ἀνατελεί ἡμῖν τοῖς φοβουμένοις τὸν Κύριον, "Ηλιον δικαιοσύνης. Καὶ ἐξελεύσεσθε, καὶ σκιρτήσετε ως μοσχάρια ἀνειμένα ἐκ δεσμῶν.» 'Ο δὲ Παροιμιαστής, ο Αρχή σοφίας, φόβος Κυρίου, καὶ ὀχύρωμα ὁσίου φίλος Κυρίου, πηγή ζωῆς· ποιεῖ δὲ ἐκκλῖναι ἐκ παγίδος θανάτου, ο Καὶ πάλιν· ο Μακάριος ο δεδώρηται φά ος Κυρίου φόβος Κυρίου εἰς ζωὴν ἀνδρί· φόβος Κυρίου τέρψει καρδίαν, καὶ δώσει εὐφροσύνην καὶ χαράνο φόβος Κυρίου δόσις παρὰ Κυρίου. Τῷ φο Γουμένῳ γὰρ τὸν Κύριον εὖ ἔσται ἐπ' ἐσχάτων, καὶ ἐν ἡμέραις τελευτῆς αὐτοῦ εὐλογηθήσεται. πλησμονῇ σοφίας, φοβεῖσθαι Κύριον, καὶ μεθύσει αὐτοῦ; ἀπὸ τῶν καρπῶν αὐτῆς.» — ι Ἐπεθύμησας σοφίαν διατήρησον ἐντολὰς, καὶ ὁ Κύριος χορηγήσει σοι αν τήν. Οἱ φοβούμενοι τὸν Κύριον οὐδὲν εὐλαβηθήσονται, καὶ οὐ μὴ δειλιάσουσιν, ὅτι αὐτὸς ἐλπὶς αὐτῶν.» Καὶ ὁ Δαυΐδ ο Στόμα δικαίου μελετήσει σοφίαν, καὶ ἡ γλῶσσα αὐτοῦ λαλήσει κρίσιν. Οτι κατὰ τὸ ὕψο τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τῆς γῆς ἐκραταίωσε Κύριος το ἔλεος αὐτοῦ ἐπὶ τοὺς φοβουμένους αὐτόν. ο Καί Τὸ θέλημα τῶν φοβουμένων αὐτὸν ποιήσει, καὶ τῆς δεήσεως αὐτῶν εἰσακούσεται, καὶ σώσει αὐτούς.» Και, «Κραταίωμα Κύριος τῶν φοβουμένων αὐτόν καὶ ἡ διαθήκη αὐτοῦ δηλώσει αὐτούς. Ἰδοὺ γὰρ εἰ ὀφθαλμοὶ Κυρίου ἐπὶ τοὺς φοβουμένους αὐτόν.» Καὶ περὶ ἑαυτοῦ, ὁ Εὐφρανθήτω ἡ καρδία μου τοῦ φι δεῖσθαι τὸ ὄνομά σου.» Καὶ τὸ ἀγαθὸν Πνεῦμα «Μέτοχος ἐγώ εἰμι πάντων τῶν φοβουμένων πο καὶ τῶν φυλασσόντων τὰς ἐντολάς σου.» Ο δὲ 12 χωδος· «Ἡ δὲ ἄνωθεν σοφία πρῶτον μὲν ἁγνὴ ἐστιν, ἔπειτα εἰρηνική, ἐπιεικής, εὐπειθής, μεστὴ ἐλέους καὶ καρπῶν ἀγαθῶν, ἀδιάκριτος, ἀνυπόκριτος· καρτέ δὲ δικαιοσύνης ἐν εἰρήνῃ σπείρεται τοῖς ποιοῦσιν εἰρή νην.» Καὶ ὁ Πέτρος, ο Ἐν παντὶ ἔθνει ὁ φοβούμεν νος τὸν Κύριον, καὶ ἐργαζόμενος δικαιοσύνην δεν κτὸς αὐτῷ ἐστιν.» Ὁ δὲ Κύριος· «Μὴ φοβηθητε ἀπὸ τῶν ἀποκτεινόντων τὸ σῶμα, τὴν δὲ ψυχὴν μὴ δυνα μένων ἀποκτεῖναι. Φοβήθητε δὲ μᾶλλον τὸν μετὰ τὴ ἀποκτεῖναι ἔχοντα ἐξουσίαν τὴν ψυχὴν καὶ τὸ σῶμα ἀπολέσαι ἐν γεέννῃ.» Ναὶ λέγω ὑμῖν, αὐτὸν φοβή θητε. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν. οι
col. 1833–1834page 212 of 239
PG 89:1833ΛΟΓΟΣ ΡΚΗ. Περὶ τῆς εἰς θεὸν ἀγάπης. Προβήτω ὁ λόγος ἐκ τοῦ φόβου τοῦ Κυρίου ἐπὶ τὴν τελείαν ἀγάπην αὐτοῦ. Ἀγάπην δὲ λέγω, τὴν ἀφραγή, τὴν μὴ τεμνομένην, μήτε χωριζομένην ἐν ποικίλοις πειρασμοῖς καὶ βασάνοις, τὴν Θεῷ πλησιάζουσαν, καὶ τέκνα Θεοῦ ἀποτεκοῦσαν. ἀγάπησις γὰρ Κυρίου καὶ φόβος, ὑπὲρ πάντα ὑπερέβαλεν εἰς φωτισμόν. «Καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ Κυρίου ἐπὶ τοὺς ἀγαπῶντας αὐτόν.» ῾Ο ἐν αἰσθήσει καρδίας ἀγαπῶν τὸν Θεὸν, ἐκεῖνος ἔγνωσται ὑπ' αὐτοῦ. Ὁ τελείαν εἰς Θεὸν ἀγάπην κεκτημένος, ἐν τῷδε τῷ βίῳ πάρ εστι, ὡς εἰ οὐ πάρεστι. Ξένον γὰρ ἑαυτὸν ἡγεῖται τῶν ὁρωμένων, καρτερῶν τῶν ἀοράτων. Ολως γὰρ Αλλοίωται εἰς τὴν ἀγάπην τοῦ Θεοῦ, ὡς ἐκστάς β ἅπας τῆς ἑαυτοῦ φιλίας τῇ ἀγάπῃ τοῦ Θεοῦ. « γὰρ καὶ ἐξέστημεν, φησίν, Θεῷ, εἴτε σωφρονοῦμεν, ὑμῖν.» ῾Ο ἑαυτὸν φιλῶν, τὸν Θεὸν ἀγαπᾷν οὐ δύνα ται. Ο δὲ ἑαυτὸν μὴ φιλῶν ἕνεκεν τοῦ ὑπερβάλλοντος πλούτου τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ, οὗτος τὸν Θεὸν ἀγαπᾷ. Πρῶτος ὁ νόμος διαγορεύει, λέγων· «Ἐγὼ Κύριος, ὁ ποιῶν ἔλεος τοῖς ἀγαπῶσίν με καὶ τοῖς φυλάσσουσι τὰ προστάγματά μου.» Καὶ ἄλλος Σπέρμα ἀσφαλείας, οἱ φοβούμενοι τὸν Κύριον.» Καί· ο Έντιμον φύτευμα, οἱ ἀγαπῶντες αὐτόν.» Καί· «Έλεος ἀνθρώπου ἐπὶ τὸν πλησίον αὐτοῦ, ἔλεος Κυρίου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα, ἀνυψῶν καὶ φωτί ζων ὀφθαλμούς. Λέγει δὲ καὶ ἡ Σοφία·. Εγώ τοὺς ἐμὲ ἀγαπῶντας ἀγαπῶ· οἱ δὲ ἐκζητοῦντές με, εὑρήσουσιν γνῶσιν Ρ. Πλοῦτος καὶ δόξα ἐμοὶ ὑπάρχει. Βέλτιον ἐμὲ καρπώσασθαι, ὑπὲρ χρυσίον καὶ λίθον τίμιον.» Καὶ ὁ Δαυΐδ, ἐκ τῆς εἰς Θεὸν θερμῆς ἀγάπης ἐνδελεχώς ἐδέα· ι Ο Θεός, ὁ Θεός μου, πρὸς σὲ ὀρθρίζω, ἐδί ψησέ σε ή ψυχή μου, πολαπλώς σοι ἡ σάρξ μου, ἐν γῇ ἐρήμῳ, καὶ ἀβάτῳ, καὶ ἀνύδρῳ.» Καὶ αὖθις Αγαπήσω σε, Κύριε, ἡ ἰσχύς μου Κύριος στε ρέωμά μου, καὶ καταφυγή μου, καὶ ῥύστης μου.» Και· «Κύριε, ἐναντίον σου πᾶσα ἡ ἐπιθυμία μου, καὶ ὁ στεναγμός μου ἀπὸ τοῦ οὐκ ἀπεκρύβη.» Καὶ πά λεν, • Εδίψησεν ἡ ψυχή μου πρὸς τὸν Θεὸν τὸν Ισχυρὸν, τὴν ζῶντα· πότε ἥξω, καὶ ὀφθήσομαι τῷ προσώπῳ τοῦ Θεοῦ;» Καί· «Επεπίθησεν ἡ ψυχή μου τοῦ ἐπιθυμῆσαι τὰ κρίματά σου ἐν παντὶ και χάριν,

Homily CXXVIIIHomilia CXXVIII

col. 1835–1836page 213 of 239
PG 89:1835ῷ, ὅτι γλυκεῖα τῷ λαρυγγί μου τὰ λόγιά του, ὑπὲρ μέλι τῷ στόματί μου. «Φάγε γάρ, φησίν, μέλι, υἱέ· ἀγαθὸν γὰρ κηρίον, ἵνα γλυκανθῇ σου ὁ λάρυγξ. Οὕτως γὰρ αἴσθησις καὶ σοφία ἔσται τῇ τῇ ψυχή. *. Καὶ ὁ Ἰωάννης· «᾿Αγαπητοί, ὁ Θεὸς ἀγάπη ἐστὶν, καὶ ὁ μένων ἐν τῇ ἀγάπῃ, ἐν τῷ Θεῷ μένει, καὶ ὁ Θεὸς ἐν αὐτῷ.» Καὶ ἐπιφέρει, «Οὐχ ὅτι ἡμεῖς ἡγ ". ›: πήσαμεν αὐτὸν, ἀλλ' ὅτι αὐτὸς ἡγάπησεν ἡμᾶς, καὶ ἀπέστειλεν τὸν Υἱὸν αὐτοῦ, ἐλασμὸν ὑπὲρ τῶν ἀμερ τιῶν ἡμῶν.. ο Καὶ ὁ Παῦλος ο 'Αλλ' ἐν τούτοις πατ ὑπερνικῶμεν, διὰ τοῦ ἀγαπήσαντος ἡμᾶς Θεοῦ. ".»: • Καὶ ἐπάγει, ο Ὅτι τοῖς ἀγαπῶσιν τὸν Θεὸν τά συνεργεῖ εἰς τὸ ἀγαθόν, τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλησιές οὖσιν. ι Καὶ πάλιν, Τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ; θλίψις, ἢ στενοχωρία, ή διωγμός. ? ἡ λιμὸς, ἢ γυμνότης, ἢ κίνδυνος, ἢ μάχαιρα, ο Καὶ «ἐπιφέρει· «Πέπεισμαι γὰρ ὅτι οὔτε θάνατος, ούτ ζωή, οὔτε ἄγγελοι, οὔτε ἀρχαι, οὔτε ἐξουσίαι, εἴτε ἐνεστῶτα, οὔτε μέλλοντα, οὔτε τις κτίσις ἑτέρα εν νήσεται ἡμᾶς χωρίσαι ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν.» Ὁ δὲ Κύριος, Ο ἔχων τὰς ἐντολάς μου, καὶ τη ρῶν αὐτὰς, ἐκεῖ νός ἐστιν ὁ ἀγαπῶν με· ὁ δὲ ἀγαπῶν με, ἀγαπηθήσεται ὑπὸ τοῦ Πατρός μου, κἀγὼ ἀγαπήτω αὐτὸν, ". καὶ ἐμφανίσω αὐτῷ ἐμαυτόν.» Βλέπεις ὅτι ἡ πολ Θεὸν ἀγάπη τὴν ἐμφάνειαν αὐτοῦ καὶ τὴν ὑπολο χὴν παρέχει. Ο εἰλικρινῶς ἀγαπῶν τὸν Θεόν, ξέρ ἑαυτὸν καὶ παρεπίδημον ἔχει ἐν τῷδε τῷ βίῳ τε τ τοιοῦτος τὴν καλὴν ἀλλοίωσιν ἐλλοίωται· καὶ ἔστι τ ἅγιον τοῦ Χριστοῦ ὄνομα ἐν τῷ βάθει τῆς καρδίας αὐτῶν μελετῶσιν ἀπαύστως, οὗτοι καὶ τὸ φῶς εἰ τοῦ ποτε ὁρᾶν δύνανται. Στενῇ γὰρ μερίμνῃ ὑπὸ τ διανοίας κρατούμενον, πάντα τὸν τύπον τῆς ψυχῆ ἐν αἰσθήσει καταφλέγει πολλῇ. Καὶ γὰρ ο Ὁ Θεό, ἡμῶν πῦρ καταναλίσκων, ο φησίν. Οθεν καὶ εἰς ἀγάπην πολλήν, τὴν ψυχὴν τῆς ἑαυτοῦ δόξη; πρ καλεῖται ὁ Κύριος. Οὐδὲν δὲ οὕτως ἀναφλέγει καὶ 1240 κινεῖ τὴν καρδίαν εἰς τὴν ἀγάπην τοῦ Θεοῦ ὡς ἡ θε «., λογία. Γεννᾷ γὰρ αὕτη ὅσα τῆς αὐτοῦ χάριτος πριν τα πάντων καὶ δῶρα τῇ ψυχῇ χαρίζεται τοῦ ἄγει πῶντος τὸν Θεόν. Τὰ δάκρυα ὡς μέλι γλυκάζον ἐν εξ καρδίᾳ αὐτοῦ κατασπείροντος. Τῇ ψυχῇ γὰρ σὺν τῷ ἡγεμονικῷ, ἐνδελεχῶς αὐτὸν καθορᾷ διὰ τοῦ πλου Ψυχὴ ἐν τῇ ἀγάπῃ τοῦ Θεοῦ ἀγαλλιωμένη, ἐν τῷ καιρῷ τῆς ὑπὸ τοῦ σώματος ἐξόδου, οὐ μὴ δειλιάσι τὴν ἄρχοντα τοῦ ἀέρος τούτου, οὔτε τὰς ἐξουσίας το σκότους, ἀλλ' ἐκ τῆς ἀγάπης τῆς εἰς Θεόν, χαίρον σα ίπταται σὺν τοῖς ἀγγέλοις τῆς εἰρήνης, ὡς ἀπ ξένης εἰς τὰ οἰκεῖα. Τὴν ἐπιθυμίαν γάρ, φησίν, έχει ἀναλῦσαι καὶ σὺν Χριστῷ εἶναι. ο Ἔχουσα γὰρ ψυχὴ τὴν ἀγάπην, τὸ πλήρωμα τοῦ νόμου, ἐν τῇ παρουσία τοῦ Κυρίου ἁρπάζεται ἐν νεφέλαις εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ. Μικροῦ δὲ ἔλαθεν ἡμᾶς ἡ ἀγάπ τῆς ἐν τοῖς Ασμασι νύφης Εκκλησίας, καὶ τρα τὸν Νυμφίον Χριστόν. Ο τῆς ζημίας! φησίν γαρ. Φιλησάτω με ἀπὸ φιλημάτων στόματος αὐτοῦ· ότι 36 Σπιν, 13,
col. 1837–1838page 214 of 239
PG 89:1837ἀγαθοὶ οἱ μαστοί σου ὑπὲρ οἶνον. Καὶ ὀσμὴ μύρων σου ὑπὲρ πάντα τὰ ἀρώματα. Μύρον εκκενωθέν, όνομά σου. Διὰ τοῦτο, νεάνιδες ἠγάπησαν σε, εἵλκυσαν σε, ὀπίσω σου εἰς ὀσμὴν μύρου δραμούμεθα, ἀγαλλιασώμεθα καὶ εὐφρανθῶμεν ἐν σοί· εὐθύτης Αγάπησέν σε, ο Καὶ αὖθις, «Απάγγειλόν μοι, ἂν ἠγάπησεν ἡ ψυχή μου, ποῦ ποιμαίνεις; ποῦ κοιτάζεις ἐν μεσημβρία; Ἰδοὺ γὰρ εἶ καλός, καί γε ὡραῖος, ἐν τῇ σκιᾷ σου ἐπεθύμησα καὶ ἐκάθισα· ὁ γάρ. καρπές σου γλυκὺς ἐν λάρυγγί μου.» Καὶ προς τρεπομένη ἄλλους, φησίν, «άρχισα ὑμᾶς, θυγατέρες Ἱερουσαλήμ, ἐὰν ἐγείρητε καὶ ἐξεγείρητε τὴν ἀγά πισιν ἕως οὗ θελήσει.» Καὶ πάλιν, ο Δεῖξόν μοι τὴν ὄψιν σου, καὶ ἀκούτισόν μοι τήν φωνήν σου, ὅτι ἡ φωνή σου ἡδεῖα, καὶ ἡ ὄψις σου ὡραία, ο Τοιοῦτος ἦν ὁ Μωϋσῆς κράζων, «Δεῖξόν μοι την ὄψιν σου, γνωστῶς ίδω σε. 1. Καὶ πάλιν, ο ἐζήτησα, ἂν ἠγάπησεν ἡ ψυχή μου, ἐκράτησα αὐτὸν, καὶ οὐκ ἀφῆκα αὐτὸν, ἔτι τετρωμένη ἀγάπῃ ἐγώ, ὅτι κραταιὰ ὡς θάνατος ἀγάπη· ὕδωρ πολύ οὐ δυνήσεται σβέσαι τὴν ἀγάπην.» Τοιαύτη ή του Πέτρου ψυχή, λέγουσα, ο Κύριε, ποῦ ὑπάγεις;» Και, «Πρὸς τίνα ἀπελευσόμεθα;, Πρὸς ἦν ὁ Κύριος, ἐκ τρίτου Πέτρο, φιλείς με;» Ο δέ, ο Ναί, Κύριε, σὺ οἶδας και φιλώ σε. ο Πάλιν δὲ ὁ Κύριος πρὸς τοὺς ἑαυτοῦ μαθητάς φησιν, «Εάν τις ἀγαπᾷ με, τὸν λόγον μου τηρήσει, καὶ ὁ Πατήρ μου ἀγαπήσει αὐτὸν, καὶ πρὸς αὐτὸν ἐλευσόμεθα, καὶ μονὴν παρ' αὐτῷ ποιησόμεθα.» Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν. Ει ΛΟΓΟΣ ΡΚΘ. Περὶ υἱοθεσίας. Δόξα τῇ ἀγαθότητά σου, Δέσποτα, φιλάνθρωπε, φιλόπτωχε, φιλόστοργο, φιλόψυχε, φιλάγαθε, ἀμνη σίκακε Κύριε· δ; τούς ποτε τὴν ἐν τῷ παραδείσῳ ἐντολήν σου ἐκφαυλίσαντας, καὶ νεκρωθέντας ὑπὸ τῆς ἁμαρτίας, καὶ διὰ τοῦ ἰδίου θελήματος ἡμῶν, οὐ μόνον ἐλευθέρωσας, ἀλλὰ καὶ οἰκεῖα τέκνα ἀν ηγόρευσα; οἵτινες ἕως τοῦ νῦν ἀφυλάκτως περὶ τὰς ἐντολάς σου βιοῦμεν, ὡς εἰς ἡμᾶς πληρωθῆναι τὸ, Υἱοὺς ἐγέννησα, καὶ ὕψωσα, αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν.» Τίς δυνήσεται διηγήσασθαι τὸ πέλαγος τῆς εὐσπλαγχνίας σου, μακρύουμε καὶ κηδεμὼν τῶν ψυ χῶν ἡμῶν, Θεὶ παντοκράτωρ, καὶ Κύριε, τοῦ ἱλέους σου; Εφης γὰρ διὰ τοῦ προφήτου σου Ωσηέ, «Κα λέσω τὸν Οὐ λαόν μου, Λαόν μου· καὶ τὴν Οὐκ ἠγα πημένην, Ηγαπημένην· καὶ ἔσται ἐν τῷ τόπῳ οὐ ἐῤῥέθη. Ο λαός μου ὑμεῖς, ἐκεῖ κληθήσονται υἱοὶ Θεοῦ ζῶντος.» Καὶ ὁ Ἰωάννης, «᾿Αγαπητοὶ, νῦν τέκνα Θεοῦ ἐσμεν. Καὶ οὔπω ἐφανερώθη τί ἐσόμεθα. Οίδα μεν δὲ ὅτι ἐὰν φανερωθῇ, ὅμοιον αὐτῷ ἐσόμεθα, ὅτε ατόμεθα αὐτὸν καθώς ἐστιν. Καὶ ὁ Παῦλος, «Ἡμεῖς δὲ πάντες ἀνακεκαλυμμένῳ προσώπῳ τὴν δόξαν Κυ

Homily CXXIXHomilia CXXIX

col. 1839–1840page 215 of 239
PG 89:1839ρίου κατοπτριζόμενοι, τὴν αὐτὴν εἰκόνα μεταμορφού "., μεθα ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν, καθάπερ ἀπὸ Κυρίου Πνεύ ματος.» Καὶ πάλιν, «Ἐν ἀγάπῃ ᾖ προώρισας ἡμᾶς εἰς υἱοθεσίαν, διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰς αὐτόν. Γίνεσθε οὖν μιμηταί τοῦ Θεοῦ, ὡς τέχνα Θεοῦ ἀγαπητά, καὶ περιπατεῖτε ἐν ἀγάπῃ, καθὼς καὶ ὁ Χριστὸς ἡγά πησεν ἡμᾶς.» Καὶ πάλιν, ο Οὐ μόνον δὲ, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ ἡμεῖς τὴν ἀπαρχὴν τοῦ Πνεύματος έχοντες, καὶ αὐτοὶ ἐν ἑαυτοῖς στενάζομεν, υἱοθεσίαν ἀπεκδεχόμενοι τὴν λύτρωσιν τοῦ σώματος ἡμῶν, ο Καὶ αὖθις, ο Ότι δέ ἐστε υἱοὶ ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸ Πνεῦμα τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ εἰς τὰς καρδίας ὑμῶν, κράτ ζων, 'Αββὰ ὁ Πατήρ. Ωστε οὐκ ἔτι εἶ δοῦλος, ἀλλὰ υἱός· εἰ δὲ υἱὸς, καὶ κληρονόμος Θεοῦ διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ.» Και πάλιν· ο Όσοι γὰρ Πνεύματι θεοῦ ο ἄγονται, οὗτοί εἰσιν υἱοὶ Θεοῦ. Οὐ γὰρ ἐλάβομεν πνεῦμα δουλείας πάλιν εἰς φόβον, ἀλλ' ἐλάβομεν Πνεῦμα υιοθεσίας, ἐν ᾧ κράζομεν, 'Αδδὰ ὁ Πατήρ καὶ αὐτὸ τὸ Πνεῦμα συμμαρτυρεῖ τῷ πνεύματι ἡμῶν, ὅτι ἐσμὲν τέκνα Θεοῦ· εἰ δὲ τέκνα, καὶ κληρονόμοι, κληρονόμοι μὲν Θεοῦ, συγκληρονόμοι δὲ Χριστοῦ.» Οἱ δὲ τοῦ Χριστοῦ συγκληρονόμοι, υἱοὶ 'Υψ στου κληθήσονται. ο Οταν δύονται βασιλείαν Θεού μετὰ δόξης, ἐκεῖ ἀνοιχθήσονται αὐτοῖς πύλαι της βασιλείας, καὶ εἰσελεύσονται εἰς τὰ ταμεῖα τοῦ Πα τρὸς, καὶ δείξει αὐτοῖς ὁ Θεὸς τοὺς ἀπ' αἰῶνος ἁγίου; οὐτοῦ, καὶ ὀφθήσεται αὐτοῖς ὁ Ἥλιος τῆς δικαιοσύνης, καὶ ἐξελεύσονται, καὶ σκιρτήσουσιν, ὡς μοσχάρια ἀνειμένα ἐκ δεσμῶν. «Καὶ μετασχηματίσει τὸ σῶμα τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν, σύμμορφον τοῦ ἰδίου σώματος τῆς δόξης αὐτοῦ. Ἐκεῖ ο ᾿Ανακαινισθή σεται ὡς ἀετῶν ἡ νεότης ο αὐτῶν, καὶ ὄψονται τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελείας, καὶ ἐπὶ γονάτων παρακληθήσονται, ὡς εἴ τινα μήτηρ παρακαλέσῃ· οὕτως ἀνα τελεῖ Κύριος δικαιοσύνην καὶ ἀγαλλίαμα ἐναντίον πάντων τῶν ἀγαπώντων αὐτὸν ἐν εἰλικρινεί καρδία. Καὶ ἡμεῖς οὖν, ἀγαπητοί, αἰδεσθῶμεν τὸν οὕτως ἡμᾶς τιμήσαντα, καὶ εἰς τοσοῦτον ὕψος ἀναγαγόντα Καὶ δουλεύσωμεν αὐτῷ ἐν φόβῳ ὡς Δεσπότη κατά φύσιν, καὶ ἀγαλλιασώμεθα αὐτῷ ἐν τρόμῳ,ν ὡς πατρικάτα χάριν· ο μήποτε ὀργισθῇ Κύριος, καὶ ἐκπέσω μεν τῆς τοιαύτης υἱοθεσίας. Ὁ δὲ ταύτης ἐκπίπτων, ὅμοιος γίνεται Ἰούδᾳ τῷ προδότῃ, υἱὸς ἀπὸ ωλείας, καὶ γεέννης, καὶ τοῦ διαβόλου. 'Αλλὰ μὴ γέ νοιτο ἡμᾶς ἀποστῆναι τῆς ἀγάπης τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ ἡμῶν. Ἔδωκε γὰρ ἡμῖν ἐξουσίαν πατεῖν ἐπάνω όφεων καὶ σκορπίων, καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν δύναμιν τοῦ ἐχθροῦ. • "Οσοι γάρ ἐλάβομεν αὐτὸν, ἔδωκεν ἡμῖν ἐξουσίαν τέκνα θεοῦ γενέσθαι· ο εἰπὼν, «Ὑμεῖς δὲ μὴ καλέσητε ὑμῶν παι τέρα ἐπὶ τῆς γῆς· εἷς γάρ ἐστιν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς.» Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν. το το
col. 1841–1842page 216 of 239
PG 89:1841ΛΟΓΟΣ ΡΔ'. Περὶ βασιλείας οὐρανῶν. Τις προλεχθείσας ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ τηρήσαντες, ἐπὶ τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν ἐπανίωμεν· περὶ ἧς καὶ ὁ ἀγὼν πολύς, καὶ ἀπειροπλασίως ἡ ἀνάπαυσις. Εἰ γὰρ ὁ ὀρεγόμενος τῆς προσκαίρου βασιλείας, πολυ λὰς ἀνδραγαθία; ἐπιδείκνυσιν, ἐν πολέμοις, καὶ κινε δύνοις, καὶ ἀγρυπνίαις, καὶ μερίμναις, καὶ πόνοις, καὶ οὐδὲν ἡγεῖται πάσας τὰς συμβαινούσας αὐτῷ θλί ψεις, τῇ ἐλπίδι τῆς ὀνειροπωλουμένης αὑτῷ βασι λείας· καὶ ταῦτα προσκαίρου καὶ ἀνυποστάτου ὑπαρ χούσης. Εστιν δὲ ὅτε καὶ μετὰ τὸ πάντα πόνον ἐκτε λέσαι αὐτὸν, καὶ νομίζειν ἤδη ἐν χερσὶν ἔχειν τὰ ελπιζόμενα, ἀνυπονόητος ἀντ᾿ αὐτοῦ, ἐφόρεσεν τὸ διάδημα· ποίων ἀγώνων δεῖται, καὶ σπουδῆς, καὶ προθυμίας, καὶ ἀγρυπνίας, καὶ μερίμνης, καὶ κινδύνων, καὶ θλίψεων, καὶ πειρασμῶν, κρυ πτῶν τε καὶ φανερῶν, καὶ αἰκισμῶν καὶ θανάτων, ὁ βουλόμενος σὺν Χριστῷ ἀδιαδόχως βασιλεύειν; Διὰ τοῦτο οἱ προλαβόντες ἅγιοι, ἄνδρες τε καὶ γυναῖκες, καὶ παῖδες, μέχρι θανάτου ήγωνίσαντο, ἵνα βα σιλείας οὐρανῶν ἐπιτύχωσιν. Βιαστὴ γὰρ ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν, καὶ ἐν παντὶ βιαζόμενοι ἑαυτοὺς αὐτοὶ ἁρπάζουσιν αὐτήν. Ὁ γὰρ ὄντως εὐνουχίσας ἑαυτὸν διὰ τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν, ἢ παρθενεύσας, διὰ πάντων ὀφειλέτης ἐστὶν ἄξιον ἑαυτὸν ἀποδείξαι τῆς βασιλείας. Οὐ γὰρ ἐν λόγῳ, ἢ σχήματι, Η ονόματι, ή γένει, ή μορφῇ, ἢ ἰσχύϊ, ἢ χρόνῳ, ἡ βα σιλεία τῶν οὐρανῶν καταλαμβάνεται, ἀλλ' ἐν δυνά μει πίστεως, ἐπιδεικνυμένης ἔργα πίστεως. Επιδει- “ κνυμένην γὰρ πίστιν ἀπαγγελεῖ δίκαιος ἐνεργῶς. Τι δέ ἐστιν, ἐνεργῶς, ἢ διὰ τῆς πρακτικῆς ἐργασίας τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ; Απέχεσθαι δὲ τῶν ἐναντίων, τουτέστιν τῶν σαρκικῶν, ήγουν, διαβολικῶν φρονημάτων, ἅτινά εἰσιν, πορνεία, ἀκαθαρσία, εἰδωλολατρεία, φαρμακεῖαι, ἔχθραι, ἔρεις, ζῆλοι, θυμοί, ἐριθεῖαι, καταλαλιαὶ, διχοστασία:, φθόνοι, φόνοι, μέ θαι, κώμοι, εὐτραπελίαι, μωρολογίαι, γέλως, άφρο. σύνη, σκώμματα, ψιθυρισμοί, πικρία, ὀργὴ, κραυγή, βλασφημίαι, φλυαρίας, κακίας, ἐφευρήσεις κακῶν, ἐπιορκίαι, πολυλογίας, πλοκολογίας, βαττολογίαι, μοχθισμού, βαναυτίαι, διαπαρατριβαὶ, προσκλήσεις, βλακείας, τύφος, φυσιώσεις γένους, μορφής, χώρας, πλούτου, ἀνδρείας σαρκικῆς, λόγου· ἐριθεία μετά φιλο νεικίας, μίσος, μνησικακία, οξυχολία, μήνις, δόλος, ἀνταπόδοσις, γαστριμαργία, απληστία, πλεονεξία ἥτις ἐστὶν εἰδωλολατρεία· φιλαργυρία, ἡ ῥίζα πάντων τῶν κακῶν, φιλοκοσμία, κενοδοξία, φιλαρχία, αὐθαδείᾳ, θρασύτης, ἀλαζονία, ἡ καλεῖται λοιμότης ή ὑπερηφανία, ᾗ ὁ Θεὸς ἀντιτάσσεται. Ταῦτα, καὶ τὰ τούτοις ὅμοια ὅστις ἔχει ἐν ἑαυτῷ, σαρκικός ἐστιν καὶ υἱὸς τοῦ ἐναντίου. Τὸ γὰρ γεγενημένον ἐκ τῆς σαρκὸς, σάρξ ἐστιν· καὶ ὁ ἐκ τῆς γῆς ὤν, τὰ τῆς γῆς λαλεί, τὰ τῆς γῆς ἔργα φρονῶν. Τὸ γὰρ φρόνημα τῆς σαρ κλι, ἔχθρα εἰς Θεόν ἐστιν. Τῷ γὰρ νόμῳ τοῦ Θεοῦ οὐχ ὑποτάσσεται· οὐδὲ γὰρ δύναται· καὶ ἐν τῷ τοι οὕτῳ οὐκ οἰκεῖ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ. ι Οὐ μὴ γὰρ και ταμείνῃ, φησίν, τὸ Πνεῦμά μου ἐν τοῖς ἀνθρώποις

Homily CXXXHomilia CXXX

col. 1843–1844page 217 of 239
PG 89:1843τούτοις, εἰς τὸν αἰῶνα, διὰ τὸ εἶναι αὐτοὺς σάρκες. Εί τις τοίνυν Πνεῦμα Θεοῦ οὐκ ἔχει, οὗτος οὐκ ἔστιν αὐτοῦ. Ὁ γὰρ Πνεῦμα Θεοῦ ἔχων, Πνεύματι θεοί στοιχεῖ, καὶ Πνεύματι θεοῦ τὰς πράξεις του σώματ τος θανατοί, καὶ ζῇ τῷ Θεῷ ὑποπιάζων καὶ το αγωγῶν τὴν σάρκα, ἵνα ἐνοικήσῃ ἐν αὐτῷ τὸ ἔγιν ‹ Πνεῦμα τὸ εἰρηνικόν. Καὶ φρουρούμενος ὑπ' αὐτοῦ, . ποιήσει καρπὸν πίστεως, ἀρετῆς, σοφίας, Αγα ' > ἐγκρατείας, ἀγάπης, χρηστότητος, ὑπομονῆς, εἰς δος, ὁμονοίας, σωφροσύνης, αινέσεως, αγιασμοί. Ταῦτα καὶ τὰ τούτοις ὅμοια εἰσάγουσιν εἰς τὴν ἐν ; › σιλείαν τῶν οὐρανῶν· τὰ δὲ προβηθέντα πάντα, τις 113: «κικά φρονήματα, βασιλείαν οὐρανῶν οὐ πλησιάζει σιν. Ἀλλὰ πρὶν εἰς πέρας ἐλθεῖν τὸν προκείμενη περὶ τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν λόγον, ἀναγκαῖ » μοι φαίνεται, κατάδηλον ποιῆταί σοι, τίμιε Πάτες Εὐστάθιε, τὸ ὑπεισελθόν μοι ἐπὶ τοῦ παρόντος νόημα, τάχα καὶ αὐτὸ χρήσιμον, ὡς εἰκὸς, τῷ περὶ τῆς κ σιλείας λόγῳ· μᾶλλον δὲ καὶ ὑπὲρ πάντα άλλα, ὡς Έμοιγε δοκεῖ, ὠφέλιμον καὶ λυσιτελές. Επειδή ε ἀνομίαι ἡμῶν ἐπλήθυναν, καὶ ὑπερῆραν τάς κεφαλά ἡμῶν, καὶ οὐκ ἐπαιδεύθημεν τῇ Χαλδαϊκή μάστια, 1244 οὐδὲ ἐδάμασεν τὸ σκληροτράχηλον ἡμῶν ὁ ζυγὸς εἰ τῶν, ἀλλ' ἔτι μᾶλλον ἐπὶ τοῖς κακοῖς ἀνδριούμεθα τούτου χάριν ἐν συγχωρήσεως Θεού, επήγεγαν ἡμῖν ὁ Σατανᾶς πληγήν, δυναμένην καὶ σπλάγχνος, καὶ μυελῶν, καὶ ὀστέων ἅψασθαι. Ηκούταμέν της εληλυθέναι τῇ ἀνατολῇ πρόδρομον τοῦ ᾿Αντιχρίστου, θέλοντα τὸν θρόνον τῆς Ἀντιοχέων κατασχεῖν, κλα νάσιον μὲν προσαγορευόμενον· μᾶλλον δέ, θάνατοι ἀθάνατον, τὰ δὲ Απολλιναρίου, καὶ Εὐτυχούς, και Σεβήρου, καὶ Ἰακώβου, δόγματα κηρύττοντα. Δύση ἡ ἀκοὴ οὐ μετρίως ετάραξε τοὺς τῆς ἁγίας τώρα ὀρθοδόξους οικήτορας, καὶ τὰ περὶ αὐτὴν μοναστήρι Ἐπειδὴ οὖν, ὡς γέγραπταί μοι, πολλὰς χώρας, κ τόπους, καὶ νήσους ἐξ ἀνάγκης ἀμείβεται καὶ τὰς βαίνει πολλὰς αἱρέσεις εἰς διαφόρους τύπους είναι ἵνα μήπως ἐξ ἁγνοίας τινὶ αὐτῶν περιπέτητε, ἐπὶ μανα ὑμῖν πάσας τὰς αἱρέσεις, τὰς ἀπὸ τῆς τοῖς σίας τοῦ Χριστοῦ ἕως τοῦ νῦν, ἵνα καὶ ὑμεῖς, ὡς π ὄψεων φυλάξητε ἑαυτοὺς ἀπ' αὐτῶν, καὶ οἱ συνομι Ἀλλὰ τὸ, πῶς μὲν φρονεῖ ἑκάστη αίρεσις, ει και παρόντος καιροῦ λέγειν. Τοῦτο δέ σοι έστω σημάδι πρὸς ἀσφάλειαν σύντομον καὶ βέβαιον· [εται εἰς σεις ἐπ᾿ ὀνόματι ἀνθρώπου ονομαζόμεναι, εξου, νο!, Νεστοριανοί, Σεβηριανοί, καὶ ἄλλοι όμο από τοῦ διαβόλου εἰσὶν αἱρέσεις. Η γὰρ καθολική, δε κλησία οὐκ ἔτι κέκληται ὄνομα ἀνθρώπου, πάντες ἐν ὀνόματι τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστό, Χριστιανοὶ ὀνομαζόμεθα. Ουδε γάρ ἐστιν ἐπ" ὄνομα ὑπὸ τὸν οὐρανὸν τὸ δεδομένον ἐν ἀνθρώπ ἐν ᾧ δεῖ σωθῆναι ἡμᾶς, εἰ μὴ μόνος Κύριος της Χριστός, εἰς δόξαν Θεοῦ Πατρὸς, σὺν ἀγίῳ Πνεί μ' εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν.
col. 1845–1846page 218 of 239
PG 89:1845Περὶ μὲν οὖν πίστεως, ήγουν ὁμοουσιότητος, Πα τρὸς, καὶ Υἱοῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος, ἐν ἀρχῇ τοῦ βι βλίου ἀρκούντως ἐξεθέμεθα· νῦν δὲ διὰ τὴν κινηθεῖσαν αἵρεσιν, μετά παρρησίας ὁμολογοῦμεν καὶ κηρύττο μεν τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν μονογενῆ Υἱὸν καὶ Λόγον τοῦ Πατρὸς, φῶς ἐκ φωτός, Θεὸν ἀληθι νὰν ἐκ Θεοῦ ἀληθινοῦ, σαρκωθῆναί τε καὶ ἐνανθρωπῆσαι ἐκ Πνεύματος ἁγίου, καὶ ἐκ τῆς ἁγίας ἐνδόξου θεοτόκου, καὶ 'Αειπαρθένου Μαρίας, Θεὸν τέλειον τὴν αὐτ τῶν, καὶ ἄνθρωπον τέλειον, ἕνα καὶ μόνον Υιόν· καὶ πρὸ τῆς σαρκώσεως, καὶ μετὰ τὴν σάρκωσιν· ὁμος ούσιον τῷ Πατρὶ κατὰ τὴν θεότητα, καὶ ὁμοούσιον ἡμῖν κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα· κατὰ πάντα ὅμοιον ἡμῖν, χωρὶς ἁμαρτίας, γενόμενον ἄνθρωπον· πρὸ αἰώνων μὲν ἐκ τοῦ Πατρὸς γεννηθέντα κατὰ τὴν θεότητα· ἐπ' ἐσχάτων δὲ τῶν ἡμερῶν τὸν αὐτὸν δι' ἡμα;, καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν, καὶ τῆς ἁγίας Θεοτόκου καὶ 'Αειπαρθένου Μαρία, ἕνα καὶ μόνον Υἱόν, ἐν δύο φύσεσιν, ἀσυγχύτως, ἀτρέπτως, ἀδιαιρέτως γνωριζόμενον. Δύο γὰρ φύσεις συνῆλθον ἀλλήλαις καθ' Ένωσιν ἀδιάσπαστον, ἀχώριστον, ἀσύγχυτον, ἄτρεπτον. Ἡ γὰρ σὰρξ, σάρξ ἐστιν, καὶ οὐ θεότης, εἰ καὶ γέγονεν Θεοῦ σάρξ· ὁμοίως καὶ ὁ Λόγος, Θεός ἐστι, καὶ οὐ σὰρξ, εἰ καὶ ἰδίαν ἐποιήσατο τὴν σάρκα οἰκονομικῶς. Δύο τοίνυν τὰς φύσεις φαμὲν εἶναι· ἕνα δὲ Χριστὸν, καὶ Υἱὸν, καὶ Κύριον, τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον, ἐνανθρωπήσαντα καὶ σεσαρκωμένον. Ἐπειδὴ διάφοροι μὲν αἱ πρὸς τὴν ἀληθινὴν ἑνότητα συναχθεῖσαι φύσεις εἰς δὲ ἐξ ἀμφοῖν Χριστὸς καὶ Υἱός· οὐχ ὡς τῆς τῶν φύσεων διαφορᾶς ἀνηρημένης διὰ τὴν ἕνωσιν, ἀποτε-, λεσασῶν δὲ μᾶλλον ἡμῖν, τὸν Κύριον, καὶ Χριστόν, καὶ Υἱόν, θεότητός τε καὶ ἀνθρωπότητος διὰ τῆς ἀφράστου καὶ ἀπερινοήτου πρὸς ἑνότητα συν δρομής. Οὕτως καὶ ἡμεῖς, ήτοι ή καθολική Εκκλησία, πιο στεύομεν, ὡς καὶ οἱ μεγάλοι φωστήρες καὶ διδάσκαλοι τῆς ἀληθείας, ᾿Αθανάσιος, Βασίλειος, Γρηγόριος, Ιωάννης, καὶ Κύριλλος, ὁ τῆς ᾿Αλεξανδρέων μεγαλοπόλεως· καὶ τοὺς μὴ οὕτως φρονοῦντας ἀποστρεφόμεθα καὶ ἀναθεματίζομεν, μετὰ τῶν ὑπογεγραμμένων αἱρέσεων τῶν μετὰ τὴν παρουσίαν τοῦ Κυρίου, κατά διαφόρους καιροὺς παραφυέντων· ὧν τὰ ὀνόματά ἐστιν ταῦτα· Σιμωνιανοί, Μενανδριανοί, Σατορνιανοί, Βασι λιλιανοί, Νικολαΐτα:, Γνωστικοί, Καρποκρατιανοί, Κηρίνθιανοί, Ναζωραίοι, Αβιωναίοι, Ουαλεντιανοί, Σεκουνδιανοί. Πολεμαῖοι, Μαρκώσιν, Κολορδάτοι, Ἡρακλεωνῖται, ὑφίται, Καϊανοί, Σηθιανοί, Αρχοντικοί, Κερδωνιανοί, Μαρκιωνισταί, Λουκιανισταί, Απελια νοί, Σευηριανοί, Τατιανοί, Εγκρατι σταὶ,κατά Φρυγα στῶν, καὶ Μοντανιστῶν καὶ Ασκοδρουγιτῶν, Πέπου ξιανοί, η Πρισκιλλιανοί, οι Κεκεντιλιανοί, οἷς συνάπτον και Αρτοτυρίτα:, Τεσσαρεσκαιδεκατίται, "Αλοο:, το
col. 1847–1848page 219 of 239
PG 89:1847'Αδαμιανή, Σαμψαῖοι, οἱ καὶ Ελκεταῖοι, καὶ Θεούντια σταυρωθείς, η ναι, Μελχισεδέκιανοί, Βαρδισιανοί, Νοητιανος, Οὐαλήσιοι, Καθαροὶ οἱ καὶ ᾿Απαιτεί, Αγγελικοί, ἀποστολικοὶ, οἱ καὶ ᾿Αποτακτικού, Σαβελλιανοί, ριγε γιανοί, οἱ καὶ Λίσχροποιοί, ριγενια οἱ ἄλλοι τε καὶ Αδαμαντιανοί, Παύλος Σαμοσατέως, Μανιχαῖοι, Έρα κεῖται, Μελιτιανοί, 'Αρειανοί, οἱ καὶ ᾿Αρειομανίται, Ανδιανος, Φωτινιανοί Μαρκελλιανοί, Ἡμιάρειον, Πνευματομάχοι, Αριανού, Αετιανοί, οἱ καὶ Ανομοι, Ευνομιανοί, Εύδοξιανοί, Διμοιρίται, οἱ καὶ Ἀπολιναρῖται, Αντιδικομαριανῖται, οἱ εἰς ὄνομα τῆς αὐτῆς Μαρίας κολλυρίδας ποιοῦντες· Μεταλιανοί, οἱ καὶ Εὐχεται. Ἕως τῶν ὧδε ὁ ἅγιος Επιφάνιος ἐξέθετο. Μετὰ δὲ τούτους γεγόνασιν, Ευάγριος, καὶ Δίδυμης τα Ωριγένους φρονοῦντες πρὸς ὕπαρξιν καὶ ἀποκατάστασιν, Θεόδωρος ὁ Μοψουεστίας, καὶ Διόδωρος, καὶ ὁ Νεστόριος ἑνὶ φρονήματι δύο υἱοὺς λέγοντες. Τούσι; συμφωνεί Μάρις ὁ Πέρσης· καὶ ἡ λεγομένη Έπι στολή· μετὰ τούτους Ευτυχής, φαντασίαν, καὶ δίκη σιν, καὶ σύγχυσιν φρονῶν· ᾧτινι ἕπεται Διόσκορος, Θεοδόσιος, Γαϊανός. Τιμόθεος ὁ Αίλουρος, Πέτρος, ὁ τ ὁ σταυρωθείς, εἰς τὸ Τρισάγιον ἐπινοήσας, Πέτρος ὁ Μουγγός, Σευήρος ὁ ᾿Ακέφαλος, Σωτήρχος, ἐκ Σαμαρίας Καππαδοκίας, Φιλόξενος Ἱερᾶς πόλεως, Αμφιλόχιος ὁ Πισίδης, Ἰάκωβος ὁ Σῦρος, καὶ Ἰου λιανός· καὶ εἴ τις κατ' αὐτοὺς τοιοῦτος. Ταῦτά σε ἀπέστειλα, τίμιε Πάτερ Εὐστάθιε, δεικνύς, ὅτι ἐκάν στη αἵρεσις, ἐπ' ὀνόματί τινος ἀνθρώπου ὀνομαζομένη, ἀποστασίαν ἀπὸ Χριστοῦ διδάσκει. Οὐ γὰρ ἀνα έχονται Χριστιανοὶ καλεῖσθαι, ἀλλὰ Νεστοριανοί, καὶ Σευηριανοὶ, καὶ Ἰακωεῖται, ἢ καὶ ἄλλῳ ὀνόματι τῶν προγεγραμμένων. Ἀλλὰ ἀνανήψωμεν λοιπὸν ἐκ τῆς ζαλοειδούς τρικυμίας, καὶ τῶν ἀκαθάρτων πνευμάτων τοῦ βυθοῦ τῶν αἱρέσεων ἐπὶ τὸνεῦδιον λιμένα τῆς βασι λείας τῶν οὐρανῶν· καὶ ἀναλάβωμεν τὸν λόγον ταῖς αὔραις τοῦ ἁγίου Πνεύματος, ὅθεν αὐτὸν κατελίπομεν. Λέγωμεν τοίνυν ὅτι πολλοῦ ἀγῶνος καὶ κόπου χρεία, ἵνα τύχῃ τις τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν· οὐδὲ γὰρ περὶ προσκαίρου, καὶ μεθισταμένης ἡμέρας ὁ λόγος, ἀλλὰ περὶ ἀἰδίου ζωῆς ὁ ἀγὼν καὶ βασιλείας διαδόχου. Φτ σὶν γὰρ ὁ Δανιήλ - Εθεώρουν, καὶ τὸ κέρας ἐκεῖνο ἐποίει πόλεμον μετὰ τῶν ἁγίων, καὶ ἴσχυσεν πρὸς αὐτ τοὺς, ἕως οὗ ἦλθεν ὁ παλαιὸς τῶν ἡμερῶν, καὶ τὸ κρῖμα ἔδωκεν ἁγίοις Υψίστου· καὶ ὁ καιρὸς ἔφθασεν, καὶ τὴν βασιλείαν κατέσχον οἱ ἅγιοι· καὶ ἡ βασιλεία, καὶ ἡ ἐξουσία, καὶ ἡ μεγαλωσύνη τῶν βασιλέων ὑπὸ κάτω παντὸς τοῦ οὐρανοῦ, ἐδόθη ἁγίοις Ὑψίστου. Καὶ ὁ Ἰωάννης· «Αὕτη ἐστὶν ἡ ἐπαγγελία ἣν ἐπην γείλατο ἡμῖν δοῦναι, τὴν ζωὴν τὴν αἰώνιον.» Καὶ ὁ Παῦλος. • Ημῶν τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει, ἐξ οὗ καὶ Σωτῆρα ἀπεκδεχόμεθα τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν, ὃς μετασχηματίσει τὸ σῶμα τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν σύμμορφον τῷ σώματι τῆς δόξης αὐτοῦ. • Καὶ πάλιν· Ος ἐῤῥύσατο ἡμᾶς ἐκ τῆς ἐξουσίας τοῦ σκότους, καὶ μετέστησεν εἰς τὴν βασι λείαν τοῦ Υἱοῦ τῆς ἀγαπήσεως αὐτοῦ. «Διὸ βασιλείαν ἀσάλευτον παραλαμβάνοντες ἔχομεν χάριν, δι' τ λατρεύομεν εὐαρέστως τῷ Θεῷ. Οίδαμεν γὰρ ὅτι ἐὰν ἡ ἐπίγειος ἡμῶν οἰκεία τοῦ σκήνους καταλυθή, α
col. 1849–1850page 220 of 239
PG 89:1849κιδομὴν ἐκ Θεοῦ ἔχομεν, οἰκίαν ἀχειροποίητον ἐν ἡ τοῖς οὐρανοῖς. ο Καὶ ὁ Πέτρος, • Οὕτως γάρ που σίως ἐπιχορηγηθήσεται ἡμῖν ἡ εἴσοδος εἰς τὴν αἰών νιον βασιλείαν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.» Ὁ δὲ Κύριος ἡμῶν καὶ Σωτήρ, «Η βασιλεία, φησίν, τῶν οὐρανῶν βιάζεται, καὶ βιασταὶ ἁρπάζουσιν α τήν.» Και· «Ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἐντὸς ὑμῶν ἐστιν.» Καὶ πάλιν, ο Μακάριοι οι πτωχοὶ τῷ πνεύ ματι.» Καὶ, ο Μακάριοι οἱ δεδιωγμένοι ἕνεκεν δικαιοσύνης, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν.» Και, Δεῦτε οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρός μου, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν. ἀποστελεῖ γὰρ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου, τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ, καὶ συνάξει ἐκ τῆς βασιλείας αὐτοῦ πάντα τὰ σκάν δαλα, καὶ τοὺς ποιοῦντας τὴν ἀνομίαν, καὶ βάλλουσιν αὐτοὺς εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρός. Τότε οἱ δί- 76. καιοι ἐκλάμψουσιν ὡς ὁ ἥλιος ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ Πατρός αὐτῶν.» Ὅτι αὐτοῦ ἐστιν ἡ βασιλεία, καὶ ἡ δύναμι, καὶ ἡ δόξα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, πάντοτε νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. το ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ, ΚΑΙ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΕΩΣ. Κύριε, ὁ Θεὸς ὁ παντοκράτωρ, ὁ μέγας καὶ θαυ μαστὸς, ὁ φυλάσσων τὴν διαθήκην σου, καὶ τὸ ἔλεός σου τοῖς ἀγαπῶσί σε καὶ τοῖς φυλάσσουσι τὰς ἐν τολάς σου, μνήσθητι τῶν οἰκτιρμῶν σου καὶ τὰ ἐλέη σου, ὅτι ἀπὸ τοῦ αἰῶνος εἰσιν· καὶ μὴ ἐπιλάθῃ τῆς διαθήκης σοῦ λέγων·. Ἐὰν τὰς ἐντολάς μου μή φυλάξητε, ἐπισκέψομαι ἐν ῥάβδῳ τὰς ἀνομίας ὑμῶν, καὶ ἐν μάστιξι τὰς ἀδικίας ὑμῶν· τὸ δὲ ἔλεός μου οὐ μὴ διασκεδάσω ἀφ᾽ ὑμῶν, καὶ τὰ ἐκπορευόμενα διὰ τῶν χειλέων μου οὐ μὴ ἀθετήσω.» πιστωθήτωσαν οι λόγοι σου, Δέσποτα ἀγαθὲ, καὶ ἄρον τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν, ὁ οἰκτίρμων καὶ μακρόθυμος· ὅτι σελ, Κυρίῳ τῷ Θεῷ ἡμῶν, ἡ δικαιοσύνη. Ἡμῖν δὲ ἡ αἰσχύνη τῶν προσώπων ἐκάλυψεν, ὡς ἡμέρα αὕτη, ότι ήμαρτομεν ἐναντίον σου, Κύριε, καὶ οὐκ εἰσ σκούσαμεν τῆς φωνῆς σου, τοῦ πορεύεσθαι ἐν τοῖς προστάγμασί σου, οἷς ἔδωκας κατὰ πρόσωπον ἡμῶν. Αλλ' ἠθετήσαμέν σε, Κύριε, ὁ Θεὸς ἡμῶν, καὶ Σκολλήθη εἰς ἡμᾶς τὰ κακὰ τὰ μεγάλα ταῦτα. Καὶ

Confession of St. AntiochusExomologiesis S. Antiochi

col. 1851–1852page 221 of 239
PG 89:1851οὐδ' οὕτως ἐπιστρέψαμεν φυλάξαι τὰ προστάγματα 1248 σου· ἀλλ' ἐρχόμεθα ἕκαστος ἐκ διανείας ἡμῶν τῆς πονηρᾶς ποιῆσαι τὰ πονηρὰ κατ' ὀφθαλμῶν σου, Κύριε. Καὶ ἰδοὺ τὰ ἅγια ἡμῶν ἔρημα, καὶ ἡ πόλις πυρί καυστος, καὶ ὁ λαός αἰχμάλωτος, καὶ ἐγενόμεθα εἰς ὀνειδισμόν, καὶ εἰς ἄβατον τοῖς κύκλῳ ἡμῶν καὶ ἐγενήθημεν ὑπὸ κάτω, καὶ οὐκ ἐπάνω, ὅτι ἡμάρ το μέν σοι, Κυρίῳ τῷ Θεῷ ἡμῶν, πρὸς τὸ μὴ ἀκούειν τῆς φωνῆς σου. Διὰ τοῦτο ἀπώσω ἡμᾶς, καὶ καθεῖλες ἡμᾶς, καὶ συνέπεισας τὴν γῆν, καὶ συνετάραξες αὐτήν. Αλλ' ὡς μακρόθυμος και πολυέλεος, ἴασαι τα συντρίμματα αὐτῆς, ὅτι ἐσαλεύθη σφόδρα. Ο γέρ λαός σου (δεν σκληρά, οὗ τὸ ὄνομά σου τη καιν ἐπικέκληται ἐπ' αὐτόν. Επληρώθησαν γὰρ οἱ λόγοι τῶν προφητῶν σου ἐφ' ἡμᾶς, ὅτι «Ηλθοσαν ἔθνη εἰς τὴν κληρονομίαν σου, καὶ ἐμίαναν τὸν ναὸν τὸν άγιόν σου, ο ἐν ᾧ τὸ τῆς οἰκονομίας του μονογενούς σου Υἱοῦ ἐτελεσιουργήθη μυστήριον, καὶ ἐνέπρησαν πυρὶ τὸ ἁγιαστήριόν σου, ο Καὶ ἔθεντο Ἱερουσαλήμ ὡς ὀπωροφυλάκιον, ο καὶ τὰ θνησιμαῖα τῶν δούλων σου, ἐν μέσῳ καὶ κύκλῳ Ἱερουσαλήμ ο Καὶ ὁ θά πτων οὐκ ἦν.» Καὶ τὴν ἰσχὺν ἡμῶν, καὶ καλλονήν, καὶ τὸ σωτήριον ἡμῶν τὸν σταυρὸν τοῦ Χριστοῦ σου παρέδωκας τοῖς ὑπεναντίοις, καὶ ἐγενήθημεν ὄνειός τοῖς γείτοσιν ἡμῶν, καὶ τοῖς μακρὰν μυκτηρισμός καὶ χλευασμὸς πᾶσι τοῖς ἔθνεσι, ὅτι ἀπέστρεψας ἡμᾶς εἰς τὰ ὀπίσω παρὰ τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν. Καὶ οἱ μισοῦντες ἡμᾶς διήρπαζον ἑαυτοῖς. Εδωκας γάρ ἡμᾶς ὡς πρόβατα βρώσεως, καὶ ἐν τοῖς ἔθνεσιν διέσπειρας ἡμᾶς, καὶ ἀπέδου τὸν λαόν σου ἀνευ τιμής. καὶ οὐκ ἦν πλῆθος ἐν τοῖς ἀλαλάγμασιν ἡμῶν. Παρ ἔδωκας γὰρ ἡμᾶς εἰς χεῖρας ἐχθρῶν ἀνόμων, καὶ βασιλεῖ ἀδίκῳ καὶ πονηροτάτῳ παρὰ πᾶσαν τὴν γῆν καὶ ἐν πάσαις ταῖς μάστιξιν ταύταις οὐκ ἐπιν σαμεν, διότι ἐπιμελῶς ἔγγυται ἡ διάνοια ἡμῶν ἐπὶ τὰ πονηρὰ, ἐκ νεότητος ἡμῶν· καὶ περισσῶς ἐπὶ τοῖς κακοῖς ἀνδριούμεθα. Οντως δίκαιος εἶ, Κύριε, ἐπὶ πᾶσιν οἷς ἐποίησας ἡμῖν, Οίδαμεν γάρ, ότι εἱ ἁμαρτίαι ἡμῶν ἀντέστησαν ἡμῖν, ὅτι πολλαὶ εἰ ἀνομίαι ἡμῶν σφόδρα εναντίον σου, Κύριε. Αλλ' ἡ ἐλεημοσύνη σου, Κύριε, φθασάτω ἐφ' ἡμᾶς, ὅτι σὺ ἐν ἡμῖν, Κύριε, καὶ τὸ ὄνομά του τὸ ἅγιον ἐπικέκληται ἐφ' ἡμᾶς. Κόπασον δι' ὀργὴν θυμοῦ σου, καὶ μὴ καταισχύνῃς ἡμᾶς εἰς τέλος, μηδὲ μνησθῇς ἡμῶν ἀνομιῶν ἀρχαίων, μηδὲ προσφέ των, μηδὲ ἀναξίους κρίνῃς ἡμᾶς τῶν σῶν οἰκτιρμῶν ἀλλὰ μνήσθητι, ὅτι τῷ τιμίῳ αἷματί σου έξ ρασας ἡμᾶς. Ἡμάρτομεν, ιλάσθητι Κύριε· ηνωμέν σαμεν, συγχώρησον, Δέσποτα· προσεκρούσαμεν. διαλλάγηθι, ἅγιε, καὶ ἐπίφανον, Κύριε, τὸ πρόεωπο σου ἐπὶ τοὺς ἐν ἀπαγωγῇ δούλους σου, παρὰ σοῦ βοήθειαν ἐξαπέστειλον, δυνατε, καὶ ἐξελεί
col. 1853–1854page 222 of 239
PG 89:1853τὸν λαόν σου ἐκ πάσης ταλαιπωρία;, καὶ λύτρωσον ἀπὸ πάσης παρανομίας, καὶ ἐκ χειρὸς παρανομούν των, καὶ διασκέδασον, Δέσποτα, πάντα κίνδυνον, διὰ τὴν εὐσπλαχνίαν σου, καὶ μὴ εἰς τέλος παραδῷς τὴν κληρονομίαν σου εἰς ἀπώλειαν, διὰ τὰς ἀνομίας ἡμῶν, ἀλλὰ ταχύ προκαταλαβέτωσαν ἡμᾶς οἱ οἱ κτιρμοί σου, Κύριε, ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὅτι τὰ ἐλέη σου ἀπ' αἰῶνος ἐπὶ τὴν κτίσιν σου. Καὶ σὺ καταφυγή πάντων ἡμῶν ἐγενήθης, καὶ σωτηρία τῶν ἐλπιζόν των ἐπὶ σέ. Γενοῦ ἡμῖν, Κύριε, πύργος ἰσχύος ἀπὸ προσώπου τῶν ἐχθρῶν ἡμῶν, καὶ μὴ συγχωρήσης ἀπολέσθαι εἰς χεῖρας τῶν μὴ εἰδότων σε, ψυχὰς ἐξ ομολογουμένων σοι. Μὴ καταδέξῃ. Κύριε, ἀτιμασθῆ και την κληρονομίαν σου ὑπ᾽ ἔθνους ἀναιδοῦς, ἀλλὰ κρίνον, Κύριε, τὸ οὖς σου, καὶ ἐπάκουσον, καὶ ἔπιδε ἐξ οὐρανοῦ ἁγίου σου ἐπὶ τὸν ἀφανισμὸν ἡμῶν, καὶ τῆς πόλεώς σου Ἱερουσαλήμ, ἐφ᾿ ἧς ἐπικέκληται τὸ ὄνομά σου ἐπ' αὐτῆς, καὶ ἐπὶ τὴν Ἐκκλησίαν σου, Αν ᾠκοδόμησας ἐπὶ τὴν πέτραν, λέγων·. Πύλα του οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς.» Εἰσάκουσον, Κύριε, τῆς προσευχῆς τῶν δούλων σου, καὶ τῆς δεήσεως ἡμῶν ἐνώτισαι, καὶ ἐπίφανον τὸ πρόσωπόν σου ἐπὶ τὸ ἁγίασμά σου, ὅτι οὐκ ἐπὶ ταῖς δικαιοσύναις ἡμῶν θαρρούντες προσφέρομέν σοι τὴν ἱκεσίαν (ἀεὶ γὰρ παροξύνομέν σε), ἀλλ' ἐπὶ τοὺς οἰκτιρμούς σου, Κύ με, τους πολλούς. Εἰσάκουσον, Κύριε, ἐλάσθητε, Κύριε, πρόσχες, φεῖσαι τοῦ λαοῦ σου, Δέσποτα, Καὶ μὴ δῶς τὴν κληρονομίαν σου εἰς ὄνειδος, τοῦ καταρᾶται αὐτὴν ἔθνη, ὅπως μὴ εἴπωσιν, Ποῦ ἐστιν ὁ Θεὸς αὐτῶν;» Μηδὲ διὰ τὰς ἀνομίας ἡμῶν βλασφημηθῇ τὸ ὄνομά σου ἐν τοῖς ἔθνεσιν, τοῖς μὴ εἰδόσιν σε. Σοι, Κυρίῳ τῷ Θεῷ ἡμῶν, ἡ δικαιοσύνη, ἡμῖν δὲ ἡ αἰσχύνη τῶν προσώπων ἕως τοῦ νῦν· ὅτι ἕως τού των οὐκ ἐνετράπημεν, διότι σχληροτράχηλοι ἐσμεν Εἰ ἀλλάξει Αιθίωψ τὸ δέρμα αὐτοῦ, καὶ ἡμεῖς τὴν κακίστην προαίρεσιν ἡμῶν. Πάντα τὰ κακὰ ταῦτα ἦλθεν ἐφ' ἡμᾶς, καὶ οὐκ ἐνετράπημεν τοῦ μετανοήσαι, ἀλλὰ καὶ προσεθήκαμεν ἁμαρτίας ἐφ' ἁμαρτίας ἡμῶν, οὐδὲ ἐδεήθημεν τοῦ προσώπου σου, Κύριε, τοῦ ἀποστῆναι τῶν διανοημάτων τῆς καρδίας ἡμῶν τῆς πονηρᾶς· καὶ ἐγρηγόρησας, Κύριε, ἐπὶ τοῖς κακοῖς ἡμῶν, καὶ ἐπήγαγες ἐφ' ἡμᾶς τὴν ῥά βδον τοῦ θυμοῦ σου, ὅτι δίκαιος εἶ, Κύριε, ἐν πᾶσιν, ὅτι οὐκ ἠκούσαμεν τῆς φωνῆς σου, πορεύεσθαι ἐν ταῖς ἐντολαῖς σου. ᾿Αλλὰ νῦν, Κύριε, ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὃς ἐρύσω ἐκ τῆς πλάνης τῶν εἰδώλων ἐν σημείοις καὶ τέρασιν, καὶ ἐποίησας ἑαυτῷ ὄνομα ἕως τοῦ νῦν, κόπασον, Κύριε· ὅτι κατελήφθημεν ὀλιγοστοί ἐπὶ τῆς, καὶ ἐγενήθημεν ὡς ἀκάθαρτοι πάντες ἡμεῖς. ὡς γὰρ ῥάκος ἀποκαθημένης ἡ δικαιοσύνη ἡμῶν, καὶ ἐξερρύημεν ὡς φύλλα διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν. Καὶ νῦν, Κύριε, Πατὴρ ἡμῶν σὺ εἶ, ἡμεῖς δὲ πηλός, ἔργα χειρῶν σου πάντες· μὴ ὀργίζου ἡμῖν σφόδρα, καὶ μὴ ἐν καιρῷ μνησθῇς ἁμαρτιῶν ἡμῶν, ἀλλ' ἐπίσ Έλεψον, Κύριε, ὅτι λαός του πάντες ἡμεῖς. Η πόλις τοῦ ἁγίου σου ἐγενήθη ἔρημος, καὶ ἡ δόξα Σιὼν ἐγενήθη πυρίκαυστος, καὶ πάντα τὰ ἔνδοξα ἡμῶν
col. 1855–1856page 223 of 239
PG 89:1855συνέπεσεν, καὶ ἐπὶ πᾶσιν τούτοις ἀνέσχου, Κύριε, καὶ ἐταπείνωσας ἡμᾶς σφόδρα, ὅτι οὐκ ἐπορεύθημεν ἐν ὁδῷ ἀγαπῃ, ἀλλ᾽ ἐπίσω τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν 1250 ἀλλὰ φεῖσαι, Κύριε, τοῦ λαοῦ σου, καὶ τῆς κληρονομίας σου, καὶ ἐξελοῦ ἡμᾶς ἐκ χειρὸς τῶν ἐχθρῶν ἡμῶν, ἕνεκεν τοῦ ὀνόματός σου, ἵνα γνῷ πᾶτα ἡ γῆ ὅτι σύ, Κύριε, ὁ Θεὸς ἡμῶν, δυνατὸς ἐν πολέμῳ, καὶ οἱ οἰκτιρμοί σου εἰς γενεὰν καὶ γενεὰν λαμβάνουσιν εἰς λσὸν ἀπεγνωσμένον. ᾿Αλλὰ τί προσευξόμεθα ἡμεῖς οἱ ἁμαρτωλοὶ, ὦ Δέσποτα φιλάνθρωπε, καθ' δ δεῖ οὐκ οἴδαμεν, γῆ καὶ σποδός ὑπάρχοντες. Ἔχομεν δὲ Παράκλητον ὑπὲρ ἡμῶν πρὸς τὴν σὴν ἀγαθότητα τὸν ἄχραντόν σου λόγον, ὃν διὰ σπλάγχνα ἐλέους σου ἀπέστειλας ἀνακαλέσασθαι τὸ ἴδιον πλάσ σμα, τὸν σαρκωθέντα, καὶ σταυρωθέντα ὑπὲρ ἡμῶν. Αὐτὸς ἐξαλείψας τὸ καθ' ἡμῶν χειρόγραφον, ἱλασμό; γέγονεν τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν. Καὶ τὸ Πνεῦμα δέ του τὸ ἅγιον καὶ αὐτὸ ἐντυγχάνει ὑπὲρ ἡμῶν, οὐ δουλικώς, ἀλλὰ θεοπρεπῶς, καὶ φιλανθρώπως κηδόμενον του ἰδίου πλάσματός σου. Μνήσθητι, ὦ Δέσποτα, τῆς τοσαύτης σου περὶ ἡμᾶς ἀγαθότητος, καὶ τοῦ σταυροῦ τοῦ μονογενοῦς σου Υἱοῦ, καὶ κατάπεμψον ἡμῖν τοὺς οἰκτιρμούς σου καὶ τὴν χάριν, καὶ τὴν δωρεάν τοῦ ἁγίου σου Πνεύματος, ἵνα τῇ ἀγαθῃ αὐτοῦ παρ' ουσίᾳ ὁδηγήσῃ ἡμᾶς εἰς τὸ τὰ εὐάρεστά σοι διαπράττεσθαι, καὶ τυχεῖν τῆς αἰωνίου ζωῆς. Ἡμεῖς οὖν οἱ ἀνάξιοι, Δέσποτα, θαῤῥοῦντες αὐτοῦμεν διὰ τὸν εἰπόντα ἄχρονον Υἱὸν καὶ Λόγον σοῦ τοῦ Πατρὸς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν· Αιτεῖτε, καὶ δοθήσεται ὑμῖν· ζητεῖτε, καὶ εὑρήσετε κρούστα καὶ ἀνοιγήσεται ὑμῖν. Πᾶς γὰρ ὁ αἰτῶν λαμβάνει, καὶ ὁ ζητῶν εὑρίσκει, καὶ τῷ κρούοντι ἀνοιγήσεται. Καὶ πάλιν· Εἰ οὖν ὑμεῖς πονηροὶ ὄντες οίδατε δ ματα ἀγαθὰ διδόναι τοῖς τέκνοις ὑμῶν, πόσῳ μᾶλλον ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος δώσει Πνεῦμα ἅγιον τοῖς αἰτοῦσιν αὐτόν Οτι σοι τρέπει πᾶσα δόξα, τιμή, καὶ προσκύνησις τῷ Πατρὶ, καὶ τῷ Υἱῷ, καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰών νων. Αμήν.
col. 1857–1858page 224 of 239
PG 89:1857250. τῶν θ' ὁλανόμων καὶ Αἰ γυπτιακῶν χωρῶν, τῶν θελονάνων. πᾶσα δὲ ἡ Αἰγυπτίων, καὶ ᾿Αλεξανδρέων μάλιστα συνήθεια, φυσικὰ τἀληθῆ τῶν πραγμάτων ονομάζει, 136. Αλεξανδρέων ιδιωτική διάλεκτος, 161. "Αφρων, καὶ Ῥωμαίων καὶ Δυτικῶν γλῶσσα κατά τοὺς ἀρχαίους χρόνους ούπω δογματικῶν λέξεων καὶ βάθους πεῖραν ἔχουσα, 195. Πρὸς Γρατιανὸν τὸν βασιλέα, 148. τὴν περὶ πάντα πολυπειρότατον τῶν ἐξηγητών), 244. 93. 113. 183. Πρὸς Σέλευκον τὸν υἱὸν Τραϊανοῦ. 145. Εγγονον Τραϊανοῦ. 156. ἐκ τοῦ λόγου εἰς τὸ, ὅτι ο Πατήρ μου μείζων μου ἐστιν, μὴ συγ χύσῃς τὰς φύσεις, καὶ οὐ ναρκήσεις περὶ τὴν οἰκονομίαν, 159. Αποστατῶν τῆς Ἐκκλησίας Αποστολικοί κανόνες. Νόμος γάρ ἐστιν ἐξ ἀποστολικῶν κανόνων, ὁ ἐπιτρέπων τῆς τῶν πλειόνων μαρτυριῶν ἡ χρήσεων εἶναι τὴν ψῆφον ἐπὶ παντὶ ζητή ματι και δόγματι συντείνοντι εἰς Χριστόν, 240. 386. Εjις δευτέρωσις, νέον 'Ακύλαν "Αραβας (Προς) μέλλοντας διαλέγεσθαι, 41. 55. 107. 159. Οὐκ ᾿Αριστοτελικῶς, ἀλλὰ θεολογικῶς, 121. Οὐκ Αριστοτελικῶς καὶ Ελλη νικῶς, 140. 148. Ταύταις ταῖς δυσσεβείαις περιπίπτουσιν οἱ αἱρετικοὶ ἐκ τοῦ Ἀριστοτελικῶς αὐτοὺς νοεῖν τὴν φύσιν καὶ τὴν ὑπόστασιν. Οτι καλῶς εἶπεν ὁ Ἰωάννης, Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος, τους χέσει το ρήμα τοῦ Θεοῦ οὐ γαρ είπεν. Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ γιὸς, ἀλλ' ὁ Λόγος, ὁ προφορικὸς τοῦ Θεοῦ. 101-106. 115. 227. 'Αρειανικώς, 22. εἰς Ἀρειανὸν τῆς τριθείας βάραθρον 304. Οὐδαμοῦ σήμερον 'Αρειανών, ἢ Μακεδο ιανῶν ἡ Εὐνομιανῶν μνήμη ἐν τῷ κόσμῳ, Αρμασίται, περὶ θεανδρικῆς ἐνεργείας, 221. 210. 299, 'Ανὴρ ὑπερφυῶς τὰ θεῖα ἐμβατεύσας, 157. Υιός εἰρήνης Θεοῦ, γράφων πρὸς τοὺς ᾿Αφρούς, 193. 114. Ἐν τοῖς κατὰ Ἀρειανών, 173. Ἐν τῷ περὶ ἐνανθρωπήσεως, 173. Πρὸς Ἰουδανιανὸν τὸν βασιλέα, 205. ἐν Βαβυλῶν., 183. Διηγοῦντο ἡμῖν οἱ τῆς καθολικῆς Εκκλησίας ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ, ὅτι μετὰ τοὺς χρόνους τοῦ μακαρίου Εὐλογίου του πάπα γεγονέν τις αὐγουστάλιος ἐνταῦθα Σευηριανὸς, καὶ ἐπὶ ἱκανοὺς χρόνους ἔσχε ιδ' καλλιγράφους σύμφρονας αὐτοῦ, κατ' ἐπιτροπὴν αὐτοῦ καθεζομένους καὶ φαλσεύοντας τάς βίβλους τῶν δογμάτων τῶν Πατέρων καὶ μάλιστα τὰ τοῦ ἁγίου Κυρίλλου. 63. 94. 406. 144. 175. Ο τῆς οὐρανίου βασιλείας καὶ συνώνυμος καὶ συμμέτοχος. 281. Εν τῷ λόγῳ τῆς Ἐξαημέρου, 289. Ἐν τῷ περὶ νη στείας. 173. Ἐν τῇ πρὸς Ολύμπιον Σχολαστικών ἐπιστολῇ ᾿Αρειανὸν ὑπάρχοντα, 280. 50, 146. πολιτεία ἣν κακοδαίμονες ἔφριξαν, 113. Βατανεύτης (Ο) ὁ νεαρός, 253. Ἐν τῷ σημειογραφεία του Καισαρίου, Γαϊανῖται, 147. 150. 102. 186. 195. 225. 994. Οἱ Χαλκηδονῖται, 185. Η εὐσέβεια Χαλκηδόνος, παιδικά θαύματα
col. 1859–1860page 225 of 239
PG 89:185994. Τὸ τοῦ Χριστοῦ κλήμα, 113. Οροι ἐκκλησιαστικών δογμάτων, 52. διαμαρτυρία, Ορκίζω τὸν λαμβάνοντα. τοπική Εξ ορκίζομεν εἰς τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, τὸν μεταγράφοντα τὸ βιβλίον, ἵνα τὸν αὐτὸν τύπον ποιήσῃ τῆς σταυρώσεως. 191. 194. 206. 217.975. 278. 310. ή Θεορήτωρ. 177. Ο Θεόσοφος, 192. 221. 993. 504. Εὖ σοι γένοιτο, φωστήρ καὶ πυρτὲ καὶ στύλο τῆς ἀληθείας Κύριλλε, 177. Συρα γὰς τῶν Πατέρων, 115. Ή τοῦ Θεολόγου Κυρίλλου γλῶσσα, 157. 168. Ο φωστήρ καὶ τοῦ χοροῦ τῶν Πα τέρων ὁ ἀνίδιμος, 156. 175. 205. Ἐν τῇ ἑρμηνεία προς Εβραίους, 176. ἐν ἔκτῳ τόμῳ τῆς αὐτῆς ἑρμη νείας, 176. Ἐν πρώτῳ λόγῳ τῷ εἰς τὴν ἁγίαν Τριά δα. 181. ἐκ Προοιμίων τὸ τέταρτον κεφάλαιον, 202. Ἐν τῷ τρίτῳ κεφαλαίῳ τῶν δώδεκα, 293. Ἐν τοῖς πρὸς Ερμείαν, 145. 295. Ἐν τοῖς ἐπι εγραμμένοις σχολίοις, 23. Ἐν τῇ ἑρμηνείᾳ του συμβόλου, 117. Εὐφραινέσθωσαν οι ουρανοί. 120. Ἐν τῷ θησαυρῷ, 124. Ἐκ τῶν σχολίων, 152. 168. — Απο λογού ενός ὑπὲρ τῶν Ἀνατολικῶν πρὸς Εὐλόγιον ἐν Κωνσταντινουπόλει ὄντα, 124, 145. 160. 173. Προς Εὐλόγιον τὸν οἰκεῖον αὐτοῦ τοποτοιόν, 209. Πρὸς τοὺς ᾿Ανατολικούς, 14. 152. Ο Θεότερων Κύριλλος ἐν ταῖς ἀπολογίαις τῶν δώδεκα αναθεματισμῶν, 136. 164. Ἐκ τῆς πρὸς Σούκκενσον ἐπιστολῆς, 152. 168. 175. 175. 181. 183. 184. 189. Πρὸς βασιλίδας, 153. 177. Κατά Νεστορίου, 153. 197. Εἰς τὸ Λύσατε τὸν ναὸν, 145. 176. Εἰς τὸ ὅτι Παιδίον ἐγεννήθη ἡμῖν, 160. Ἐν τῷ τετάρτῳ ἀναθεματισμῷ τῶν δώδεκα δέκα), Η χρήσις διεστραμμένη ἐν πάσαις ταῖς βίβλοι; ᾿Αλεξανδρείας, 152. Δεκακέρατον (το) τοῦ ᾿Αντιχρίστου, 308. ὁ θεῖος Διονύσιος, 219. Παύλου γινόμενος μαθητής. 216. Ὁ ἅγιος Διο νύσιος, 201. Ο Αποστολικός 115. 239. Διονύσιος ὁ Παύλου «οιτητὴς ἐν τῇ πρὸς Γαῖανὸν ἐπιστολῇ, 172. Πρὸς Γάϊον ἐπιστέλλων, 213. Ὁ ἀποστολικός Πατήρ Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης, 215. Ἐν θεολογικῖς αὐτ τοῦ στοιχειώσεσι ὡς ἐξ Ἱεροθέου τοῦ ἁγιωτάτου, 213. Εν κεφαλαίῳ ἐπιγεγραμμένῳ, Περὶ μεγάλου καὶ σμικρού, 290 Ἐκ τοῦ κεφαλαίου τοῦ περὶ ἡνωμέν νης και διακεκριμένης θεολογίας, 505-10). Ο μέγας Διονύσιος ὁ ᾿Αλεξανδρείας ἐπίσκοπος ὁ ἀπὸ ῥητόρων, ἐν τοῖς σχολίοις, οἷς περ ποίηκεν εἰς τὸν μακάριον συνώνυμον αὐτοῦ Δικτύων, ρίται, 296. Δυτικοί (ο!), 195. 115. 154. Διὰ τοῦ πεντάτου Κυρί 309. "Ο θεοφάντωρ Κύριλλος ἐν Ἐφέσῳ κατά Νίσ ρίου τοῦ ἀσεβοῦς, 145. 270. 94. 114. 174. Ο Θεστύσης Εφρέμις τὸν λόγον τοῦ μαργαρίτου, 156. 181. Ο θεόσοφος, διαδοθέν καὶ γραφέν ἐν τοῖς γράφ μασι τῶν ἑβδομήκοντα δύο γλωσσών καὶ ἐξαν οι Ἐξ εὐαγγελικῆς καὶ ἀποστολικῆς, ἀλλ' οὐχ τ ληνικής παραδόσεως. 132. Ε, το τε μου Λέοντος, 193. 289. Οἱ ἔξω, 73. Η Έξω φιλοσοφία, 99. μου δογματικών & λεγόμενος κλειδοποιός, 188, Δεν Ἐν τῷ λόγῳ τῶν Θεοφανίων. 194. 13. 181 θεολόγος Γρηγόριος, 156. 196. 209. 357. Ε; ἐπιτάφιον τοῦ ἁγίου ᾿Αθανασίου, 145. Γρηγορίου 1, 95. Ο Γρη ἐτίμησεν, οὓς ἡσχύνθησαν Ἕλληνες. 113. Συγγ τῶν μακαρίων Γρηγορίων, 116. Του ήτα στῆρος Γρηγορίου ἐκ τῶν κατ' Ευνομίου, 151 1 215. Εἰς τὸ, Μακάριοι οἱ πεινώντες και τις 156. Ο Νυσσεύς, 173. Ο Θεόσοφος Νατσεύς ο ἐκ τοῦ περὶ ἀρετῆς, καὶ τοῦ εἰς τὴν ναν, καὶ εἰς τοὺς μακαρισμούς, καὶ εἰς τὰ "Αύρι καὶ εἰς ἑτέρους λόγους, 292. ὁ θαυματοποιός. 115. ὁ νυστάζων, ὁ Συμαι ύπτιος σαν να 161. Πρὸς Ἰωάννην καὶ Γρηγόριον τον κό ζοντα. ἐκ τοῦ Περί έτετα σεως καὶ ἀφθαρσίας λόγου, 501. Ομηρικοί όροι, 109. Ομηρικώς, 191. Ὁ τοῦ Θεοῦ ἀδελφὸς Ἰάκωβος ἐν τῇ καθαία, οι τοῦ Ἐπιστολή. 121. 94. ὁ Ἀποστολικός σχεδόν συνάμα 173, ὁ τῶν αἱρέσεων πέλυξ. 113. Ἐκ λόγω τ Κατά Ουαλεντίνων, 160. ὁ βιβλοφύλαξ τοῦ πατριαρχείου Ακιν ὁ τῶν Πηλουσιωτών τακοσμήσας Ἰσίδωρος Ἐκκλησίαν ἐπιστέψει κα ὡς πατήρ υἱὸν τον πάνσοφον Κορίνα σκων
col. 1861–1862page 226 of 239
PG 89:1861ιδιότητας, οχ εὗρον ὅλως ἐν αὐτοῖς τὰ τριάκοντα αργύρια τῆς τιμῆς τοῦ Χριστοῦ, οὔτε τὴν πρᾶσιν τοῦ ἀγροῦ τοῦ κεραμέως. 196. 18. Ο λεγόμενος τοῦ Ζυγά. 101. 165. Μέγας ὥσπερ τις πρόμαχος τῶν Δαναῶν, ὁ τοῦ ἐκτωκαιδικά του. Ἐν τῷ λόγῳ τῷ εἰς τὴν ᾿Ανά ληψιν, 155. 171. 173. Ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίω εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον, 156. ὁ Χρυσόστομος Ιωάννης ἐν τῇ εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον ἑρμηνείᾳ, 229. ὁ Βατανε της νεαρός, 42, 23, 243. Ἰουλιανισταί, 200. 113. Ἤργησεν αὖ Ἰουστῖνος ὁ τῷ οἰκείῳ αἵματι τοῦ μαρτυρίου ἐγγράψας Χριστοῦ τὰς φύσεις. ήργησεν Αὐγουστῖνος. Τόμος, Εύ Αγιος εἰς τὸν τόμον Λέοντος, 193. ἐπεχείρησαν ταρε πάραι τους θρόμβους τοῦ αἵματος τοῦ ἱδρῶτος Χριστοῦ, ἀρχηγός. 06. 203. Οικονομικώς φανταστικώς, 217. βίβλων Μανιχαίων μῦθοι, Μανιχαϊκώς. Μάρων ὁ μιαρός, Νέστορος τόγονος, συντάττων κατὰ τῶν ὁμολογούντων Θεὸν Χριστόν, 248. γράφων κατά Σευή Επισκόπου Σάρδεων, ἐκ τοῦ λόγου τοῦ 5 τὸ πάθος, 197. Ο θεῖος καὶ πάνσοφος ἐν διδα άλοις Μελίτων ἐν τῷ περὶ σαρκώσεως Χριστού τα τρίτῳ. 223. κατά Μαρκίωνος συντάττων ὁ άπορος Μελίτων, Θεὸν ἀληθῆ προαιώ ν Αντίρρησις. Στον ὁ ἀπ' 'Αρδαβοῦ τῆς κώμης, 96. Να γρανίται, 296. Καρδαῖος χοίρος ὁ Ασσύριος Νεστόριος, 97. Ο Ἰουδαιόφρων, 97. καθηγητής 115. 278 Ἀπὸ τοῦ Ἀριστοτέλους παρέλαβε λέγειν τὰς φύσει: ὑποστάσεις, 148. 205. Ο τοῦ Νεστορίου τὴν καθαίρεσιν ποιήσας Κύριλο λος. ἀπόγονος ψιλόν ἄνθρωπον Ώριγενιασταί. διαστρέφοντες καὶ παρερμηνεύσαν τες. 284. δύο λεξείδια ή τρία χρησείδια καὶ κλεψύδρια πατρικά συλήσαντες. 89. 296. Ο χαρές τῶν ἀοιδίμων Πατέρων, 209. Οἱ μακάριοι, οἱ ἅγιοι Πατέρες. ὁ θεῖος ῥήτωρ τῆς οἰκουμένης Παῦλος τὴν πρὸς Ρωμαίους φέρων Επιστολήν, 125. 119. Ἐκ τοῦ προσφωνητικού ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ ἐπὶ τοῦ ἁγίου Κυρίλλου, 181. Ἰδοὺ οἰκειοῦμαι καὶ ἀναλαμβάνω πρόσωπον (Παύλου) του Σαμωτατέως ἢ μᾶλλον ἀπί στου Ιουδαίου Φίλωνος του φιλοσόφου. Καὶ οὗτος γὰρ πρὸς Μνάσωνα τὸν ἀποστολικὴν μαθητήν, ἀνα τίμησιν τότε περὶ τῆς Χριστοῦ ποιούμενος θεότητος, δίχρωτα τὸν Μνάσωνα λέγων, 244. 248. Εἰς τὸν Παιδίον ἐγεννήθη ἡμῖν. 118. ἐν τῷ λόγῳ Εἰς τὴν Θεοτόκον. σύγχρονος, Οὐκ ἐν πειθοῖς Πυθαγορικῆς σοφίας λόγοις, 140. Καινοὶ ρήτορες 148. Οἱ δυστυχεῖς ῥήτο ρες, 257. ὁ πάντορος ἐν τῇ παρ' αὐτοῦ συντεθείσῃ Σοφία, 124. Σαββακηνοίς μαθητεύσαντες 169. 275. 279. 294. 505. 507. Έξαρχος τῆς δεκακερά του ὀρχήστρας, 112 116. 128. 156. 141. 175. 193. 308. Ο σεμνὸς δέκαρχος, 116. Νέος τις Ακα λας, ἐν τῷ ὀκτωκαιδεκάτῳ Αλεξανδρείας,
col. 1863–1864page 227 of 239
PG 89:1863θης. Σευηροπαράδοτοι ἀρνήσεις τῶν ἁγίων Πατέρων, 201. Οι Σενηριακοί. 223. 262. 267. 270. 295. Οι Σευήρου σύμφρονες, 205. διάλεξις ἐν τῇ φαυρικῇ τῇ δημοσίᾳ, καὶ ὀρχήστρας καὶ θυμελικῶν ἑταιρίδων καταγελαστότερα τὰ καθ᾽ ὑμᾶς, 165. Κατὰ τὴν ἀνατολὴν οἱ νῦν τοῦ Χριστιανισμοῦ ἀποστάντες, 284. Σοφός τις, 89.: πρῶτον καθαρτέον, καὶ τότε τῷ καθαρῷ προσομιλητέον. 135. Εἰ ταῖς κατηγορίαις αἷς ἐποιήσατο κατὰ τῶν δώδεκα ἀναθεμάτων τοῦ ἁγίου Κυρίλλου, 166. 293. 195. 291. 295. Νέοι Μάνοντος μαθηταί, 257. Τίρα Θεολογός τις, 89.: Ηνίκα περὶ Θεοῦ λαλώ, φρίττω καὶ ἀκοὴν καὶ διάνοιαν. Οἱ κενοὶ θεολόγοι, 68. τοῖς Μανιχαίοις, 208. ἀρνούμενος ὥσπερ Ἰουδαῖοι τὴν θυσίαν,
col. 1865–1866page 228 of 239

Cyrillus (S.) dogmatis de duabus in Christo naturis egregius propugnator, 52 et seq., 58, 154. Dæmon ex mortuis nonnunquam loquitur, 279. Da monum lapsus, 40. Irritus in Christum ejusdemque doc trinam conatus, 42. In bumanum genus furor el astutia, Damnati sese invicem cognoscunt, 390. Dei appellatio quot modis in Scriptura sacra accipia tur, 19. Inhabitatio ommia mundat, 150. Paterna et per petua salutis hominum cura, 41. Vera notio a sancto Anastasio exponitur, 40. Non esse volentis, neque cur rentis, sed miserentis Dei, cujus vult, et indurantis, quem vult, etc., quid? 334. Deificatio et deificatum quid, 31. Deo omnes gentes acceptas esse, quo sensu sit acci piendum, 383. Deum fuisse passum quo sensu a sanctis Patribus asseratur, 102. Servare et perdere, quem velit, quid significet, 331, Deus cur Satanæ permiserit homi nes oppugnare, 416. Deliniri non potest, 18. Nomen habet incommunicabile ibid. Quo sensu passus sit, 97. Quo modo non dedisse cor ad sciendum, oculos ad videndum, aures ad audiendum usque ad´hunc diem dici possit, Diabolus quomodo cum angelis coram Deo sleterit, 306. Utrum sit fornicationis, et peccati auctor, 406. Didymi error quis, et quando damnatus, 44. Dies an prior nocte, 383. Diodori de duplici voluntate in Christo b'asphemia, 13. Episcopi Tars. de Christo falsa doctrina, 42. Dionysius Areopagita vindicatur, 107. Ejusdem de Trinita e doctrina rite exponitur, 158. Dioscorus in Concilio Chalcedon. damnatur, 44. Dives quomodo Deum amare legemque servare pos sit, 219. Divinitas Christi a corpore in sepulcro inseparabilis, 126. Ex auditu per fidem nobis innotuit. 126. Nec alio facilius modo nisi fide exponi potest, 127. Qua ratione cum humanitate unita sit, sanctus Anastasius exponit, Divitiæ num omnes a Deo, 231. Doctorum falsorum impia mentis conditio exponi ur, 38 Doctrina cœlestis sedulo custodienda, quare, 15. Dona Deo grata quæ sint, 212. Eleemosynæ quæ sint vere, quæ spuriæ, ostenditur, Elementum quid sit, 29. Elize septem, Elisei quatuordecim miracula, 326. Eloquia divina manifesta quibus sint, 145. Energia: vocabulum quare hæreticis invisum, 15. Quid it et quomodo accipiendum, 27. Energumeni qui, 15. Entia simplicia sunt perpetuæ durationis, 37. Ephod per quod sacerdos Dominum interrogabat, quid erit 316. Ejusdem lapides describuntur, 317, 318. Ephesinum concilium quando et contra quos celebra m, 41. Ephræmius quis, 6. Episcopus, rex el princeps num sit a Deo ordinatus, Essentiæ et hypostases in Deo quot, 21. Essentia ere quid, 23 Etepovatov quid sit, 28. Eucharistiam circumferre an injuriosum? 413. Eu ogius quis fuerit, 6. Eunomii hæresis, 42. Cunuchi proper regnum Dei qui, 370. usebius adversus Acephalos disputal, 6. Eustathius quis, et quid scripserit, 6. Eutyches a Flaviano damnatus in concilio Constantino tan II, aliud adversus eum indixit Ephesi, quod tur la rocinans, 44. In concilio Chalcedonensi dam ar, ibid Quæ ipsius hæresis, 50, 51. Unde hanc hau tet propagarit. 456. utychiana hæresis, 6. quibus sit confulata ibid. utychiani quantum inter se pugnarint, ibid. vagrii error quis et quando damnatus, 44. xemplum hommis non ubique in Christum applica cus parabola exponitur, 193. des Christianorum qualis, 148. Fidei controversias quibuseum, quando et quantum pertractare oporteat, If. Fides quid et quotuplex, 31. Fideles qua de causa in vitia carnis prolabantur, inde que liberentur, 229. Filiatio in Deitate, quid, 19. Filii Dei et filiæ hominum quo sensu Gen. VI. dican tur, 119, 297. Filius incarnatus cum sit, an tota idcirco divinitatis plenitudo sit incarnala, 134. Fortuna quid, et utrum Christianis eamdem conſteri liceat, 275. Gajanita Christi corpus ab initio unionis corruptionis expers et divinum fuisse docuerunt, 152. Gajanus et Severus initio concordes cur sint sejuncti, Gregorii (S.) Nysseni de differentia personæ et nalu ræ in Christo testimonia, 72, 73. Habitus quid, 23. Hæretici quid ex Veteri et Novo Testamento contra sanctos Patres et Scripturam sacram afferant, 146, 147. Suis armis occumbunt, 81. Cur non rebaptizentur, 584. Homo quadruplicem in Scriptura notionem habet, 30. Homousion quid, unde et quot modis dicatur, 28. Humanitas el divinitas Christi qua ratione unitæ, 144. Humilitas Christi, 120. Ejusdemque summus gradus, 121. Vera quid, et quomodo exerceatur, 426. Hypostasis quid, 21, 151. natura quoniodo differat, 22. In Deo quot, 21. Quomodo Cyrillus easdem prædica rit, 82. Quot appellationes habeat, 21. Sententia hære. ticorum de eadem erronea, 16. Hypostaticæ proprietates in Deitate, 21. Idioma seu proprietates quid, 20, 23, 21. Illusionem nocturnam passus an divina possit mysteria suscipere, 406. Immutabile quid, 31. Incarnatio est solius Verbi Divini, 135. Incorruptibile quid, 30. Quid in Scriptura sacra deno tet, 154 Indignatio quid, 32. Infantium infidelium status post mortem exponitur, Injuriarum obliviscendum, 458 Jephte filiam immolaturus cur a Deo non inhibitus Job diei natali cur maledixerit, 504. Judas indigne communicantium prodromus, 452. Judex iniquitatis quis, 435. Judicare de aliis cur prohibeatur, 376. De nemine quam bonum, exempto demonstratur monachi, 460. Ju dicandus omnium minime sacerdos, 359. Juliani apostasia, 418. Magia, 281. Asseclarum illius fides, 152. Justitia quomodo servetur, cum filii puniuntur pro patribus, 310. Legem servare, Deamque amare quomodo dives possit, 249. Legis et mandati differentia quæ, 350. Legis imple tio non est ex natura, sed electione, 57. Leontius Byzantinus quis, et quid scripserit, 6 Liberum quid sit, 32. Luciferi lapsus unde, 260. Macedonii error in concilio Constantinopolitano dama batur, 43. Mahometi quis in Oriente fores aperuerit, 6. Mala, quæ gentes nobis inferunt, utrum fant jussu Dei, 258. Mammon iniquitatis quid, 237, 423. Manasse ob prenitentiam a Deo recipitur, 24. Manes Manichæorum caput quid mentitus sit, 41. Cor pus Christi phantasticum dixit, 103. Quare, 128. Manethonis opera magica, 281. Manichaei aliique hæretici Patrum scripta depravant, Marcion Simoni Mago suffragatur, 41. Itidemque Severo, 115 Maria (S.) Deipara dicitur candelabrum, quod Zacha rias vidit, 329. Mauritius imperator pœnas peccatorum in hac vita a Deo reposcit, 269.

col. 1867–1868page 229 of 239

Mens rationalis quid, 28. Merita denuo delinquentium num penitus sint deper dita, 384. Milliare unum quare duplicandum, si quis nos anga riaverit, 375. Miracula Christi, quæ puerilia vocantur, sunt suppo sititia, 115. Miracula et prophetiæ impiorum unde et quæ nam, 277. Misse sacrificium an et quomodo prosit defunctis, 288. Qua reverentia huic assistendum, 451. Angelorum exemplo, 155. Monophysite qui, et quid doceant? quomodo sint impugnandi, 12. Eorum hæresis confutatur, 115. Mors Christi humanitatis suæ testimonium, 122, 123. Mors violen a non semper peccata pra-supponit, 267. Eadem qui occumbunt non temere damnandi, 269. Mortis horam cur homines ignorent, 283. Mortui in Adamo qua ratione in Christo vivificentur, Moyses cur ob exiguum lapsum prohibitus a terra promissionis, 312. Mulieren cur Apostolus docere non permittat in Eccle sia, 339. Munera ex furtis Deo oblata utrum ipsi placeant, 409. Mundi consummatio num præstitutum habeat termi num, 427. Mysteria non sunt nimium investiganda, 21. Reveren ter adeunda, 451. Nabuchodonosor allegorice pro diabolo acceptus, quo modo servus Dei dici possit, 307. Quam viderit statuam, Natura quid, 20. Divina in Christo, 112. Humanam cur negent hæretici, 128. Differt ab hypostasi, 22, 67, 157, 159. Secundum quam naturam Christus sit passus, 99. Naturale et præternaturale quid, 31. Negatio quid, 33. Nestorianismus ante Nestorium quomodo exstiterit, 52. Nestorius humanam voluntatem et operationem in Chri sto cur neget, 15. Damnatur a concilio Ephesino, et Chalcedonensi, 44. Quos habuerit hæreseos antecessores, 142. Scelesta ejus hæresis quæ, et unde fluxerit, 39, Nicænum concilium quando, quo imperatore et contra quos coactum, 43. Noe legislator filiorum suorum, quas leges tulerit, Nomen Dei est incommunicabile, 18. Et quid sibi học velit, ibid. Nomina quibus et cur mutata fuerint in Seri plura, 531. Nox utrum sit prior die, 305. Oculus manosve scandalizans quomodo abscindantur, "Oonyos sancti Anastasii idem est ac vade mecum, 4. Quid contineat, in indice exhibetur, 9. Opera bona sunt observanda, 242. Judæorum et Sama ritanorum num ad salutem faciant, 382. Nostra Deo pro bari unde cognoscatur, 411. Operatio quid, 23. Animæ et corporis, 25. Duplex in Christo, 14, 26. Orare indesinenter quo sensu accipiendum, 319. Orationis vis non a loco, sed a modo sumenda, 181. Origenis error in quinto concilio oecumenico damna tur, 44. Origenista Patrum scripta dapravant, 149. Orthodoxia quid, 31. Paradisus an sensibilis, an corruptionis expers? 290. Qua ratione latro ante Christi resurrectionem et ascen sionem in eo fuerit? 378. Paternitas in Deo quid, 19. Patrum (SS.) scripta quo animo legenda sint, 150. Passim ab hæreticis corrumpuntur, 148, 149. Paulus Emesenus duarum in Christo naturarum asser tor, 54. Samosatenus quem foverit errorem de Christo, 142. Cum Nestorio in hæresi convenit, 142. Paupertas omnibus hominibus naturalis est, 237. Peccandi modi quot sint, 211. Peccata apud Deum qua ætate æstimentur, 381. Confi teri num bonum, 196, 204, 410. In Spiritum sanctum an, t quomodo irremissibilia, 433. Quænam post mortem per Missas, eleemosynas, preces, etc. remittantur, 288. Quam pravia in ipso sæpe templo commitiantur, 451. Graviora graviorem exigunt pœnitentiam, 189. Peccator in desideriis laudatur et iniquus oenedicitur, quo sensu, 332. Pecunia utrum Ecclesiæ potius, an pauperibus offe renda, 217. Personæ nomine quid in Deo intelligatur, 21. Personas duas in Christo Nestorius asserit, 39. Persecutionen fugere num sit peccatum, 417. Petrus (S.) Alexandrinus Arium exsecratur, 43, 63. Pharaonis cor quo sensu Deus induraverit, 303. Philosophia hujus mundi apud. Deum stultitis, 16, Phocam quare Deus ad imperii gubernacula admove rit, 254. Photinus ob hæresin in concilio Nicæno damuatus, 43. Pilatus quorumnam sanguinem cum sacrificiis mis cuerit, 433. Plenitudo divinitatis quo sensu in Christo habitare dicatur, 133. Quo sensu in beata Virgine Maria, 140. Polygamia in N. T. illicita, 406, 428. Potestas sæcularis quomodo a Deo, 251. Pro principi bus infidelibus, hæreticis, etc. an orandum? 412. Prophetiæ et miracula impiorum cujus virtute fiant, Pythonissa, eyyaσrpípulos ventriloqua, num Saulis ro gatu vere excitaverit Samuelem, 314, 315. Remissio peccatorum num unico bono opere obtinen possit, 384. Quomodo ab homine cognoscatur, 410. Quo modo in captivitate, ubi locus non est publica pietatis exercitia frequentandi, eamdem quis consequi possit, Resurrectionem Christi e sepulcro clauso hæretici im pugnant, 147. Ejusdem veritas contra ambigentes asse ritur, 391. Ejusdem tempus utrum ex consensu evan gelistarum sit idem, 438. Sacerdos mediator Deum inter et homines, 454. Sacrificium Missæ prodest mortuis, 407, 288. Sacrificia a Deo Israelitis imperata quo sensu ab eodem repudientur, Salomon quomodo disseruerit de lignis a cedro usque ad hyssopuni, 310. Sa'vari quasi per ignem cujus opus arserit, quomodo intelligendum, 335. Samaritani unde dicantur, 322. Samuel utrum vere excitatus a Pythonissa, 415. Sanguis Christi in sacra Eucharistia præsens, 52. Sardanapali epitaphium, 311. Satanas cur apud Christianos tantum tot schismata ex citaverit, 416. Quomodo Christianorum vitæ tinem ob servet, 418. Scientia inflat, charitas ædificat, quo sensu, 558 Scriba doctus, proferens de thesauro suo nora el ve tera, quis, 369. Scriptura sacra quomodo legenda, 11. Quo fructu legi tur ab hæreticis proprii judicii tenacibus, 16. Scripture et Patrum testimonia pervertentibus et in alienum sen sum detorquentibus quomodo respondendum? ibid. Senex flagitiis assuetus qua demum via ad salutem pervenire possit, 408. Sepultura Christi triduana ejusdemque resurrectio quo modo intelligenda, 436. Sethus cur Deus appelletur, 119. Severiani Christum semideum et semihominem blas phemantes refelluntur, 136. Eamdem nobiscum carais assumptionem in Christo negant, 129. Error eorum re fellitur, 113, 114, 115. Nomen naturæ de Christo prædi care nolunt, 82. Perperam unam in Christo naturam astruunt, 112. Quæ inde absurda consequantur, 133. Severus. Severi fides mouocata unde pullulaverit, 48. Ejus sectatores admodum pertinaces, 47. Doctrinam de Christo pro varia temporis ratione immutandam con suit, 142. Refutatur a sancto Basilio, 143, 144. Qua im pietate in sanctos Patres fuerit, 45, 46, 51. Quomodo erra verit, et quando damnatus sit, 44. Quomodo libros suos nominaverit, 46. Simonis Magi de Christo mendacia, 41. Plura ejus da monum ope signa phantastica, 280. Somnia unde et cur sæpe vera fiant, 417. Sortem ducere num Christianos deceat, 411, 448. Spiritus sanctus quid in se sit, 19. Quid et quomodo nobis agat, 38. Quomodo a Paire et Filio procedat, I Talentur, quod in altera vita Deus impiis auferel, dabitque piis, quodnam sit, 422.

col. 1869–1870page 230 of 239

Temperantia quid, 213. Tentationes utrum a Deo, an ab ipso diabolo proficis cantur, et quomodo sint cognoscendæ, 217. Timor quid, 32. Traditionum Ecclesiasticarum necessitas, 11. Trinitas quid sit, 19, 20. Tristitia quid, 31. Tyranni qua ratione a Deo regnis præficiantur, 251. Unio naturarum in Christo quæ, 27. Exemplis illustra tur a sancto Gregorio, 106, 107. Quid in se, 27. Quot mo dis accipiatur, ibid. Quid ex ea respectu naturarum Chri si consequatur, 140. Valentinus quare humanam Christi naturam negaverit, Ventriloqua. Vide Pythonissa. Verbum caro factum, 31, 103, 134, 138, 147, Veritas principium Verbi divini, 37, 38. Veritatis oratioqualis sit, 145. Via vitæ et necis exponitur, 252. Virginem (S.) Mariam Nestorius Deiparam esse ne gat, 39. Vita hominis num habeat certum terminum, 385. Voluntas Dei in quo consistat, 25. Duplex in Christo quomodo accipienda, 13. Quare in Christo statuenda, 2 i. Essentialis qua: 24. Quid in se sit, 23, 27. Quotupliciter accipiatur, 23. Quæ sit hominum naturalis, 24. Unde sic dicatur, 23. Zachariæ septem infusoria, quæ vidit, quænam sint, INDEX IN HOMILIAS S. ANTIOCHI MONACHI. Revocatur lector ad numeros typis grandioribus in textu expressos. Abraham hospitalitatis merito amicus Dei appellatus, Acedia.- Contra Acediam, 1069. Acedia domanda methodus, 1070. Orationes contra acediam, ex Psalmis dundia, quid, 1069. Acediosi monachi descriptio, ibid. Acediosus monachus errat semper et vagatur, ibid. Aceti et tristitiæ comparatio, 1068. Administratio perfunctoria, 1208 Amfictio. Nemint insultandum in afflictione ant angore animi constituto, 1117, et seq. Amicto insultare, bomi nis est flagitiosi, 1117. Agonis spiritalis ineundi præludia, de agone, 1149, Alimonia spiritualis quæ sit, 1200. Allocutio. De benigna et comi allocutione, 1123. Amici nec judicandi, nec verbis quæ illos urant, laces sendi, 1184. Angeli bini hominibus dati a Deo assessores, et eorum quam invicem pugnantes sint inspirationes, 1121. Angeli circumvolitantes, 1178. Animæ rejuvenescentia, 1019. Odisse animam et renuntiare omnibus quid sit, 1015. Animæ peccatricis .status post hanc vitam, 1178. Anima quæ Deum diligit, e corpore migratura non terrebitur a dæmone, 1240. Anina præmunienda est contra cogitationes improbas, 1150. Animæ humilitas, vitiis omnibus medetur, 1033. Animam ponere pro ovibus, 1228. Animæ periculum ex delicits, 1179. Animarum præsidis Dudum nomen, 1207. Anna Joachimi uxor, flens in horto suo, cum petitio nem suam obtulisset pro impetrando filio promeruit accipere sanctam Virginem Mariam, Domini ac Dei et Salvatoris nostri Jesu Christi secundum carnem, matrem. Antiochum vixisse sub Heraclio et Cosdroa, unde li ceat colligere, 1218 Exomologesis sancti Patris Antiochi 1217. ibi loca sacræ Scripturæ, ibid. Apostoli columnæ Ecclesia, 1169. Arcanum. Non cuivis intempestiviter aut temere committendum, 1126. Armatura Christianorum, 1192. Aspectus est via recta ad fornicationem, 1058. Athleta.Excelsi animo Athletæ est, et undique cædi, et tamen vincere, 1163. Attendere sibi ipsi oportel, (121. Avaritia. - De Avaritia, et ad id S. Scripturæ loca. seq. Avaritiæ qualis sit morbus, 1038. Avariuæ quadriga, cujus auriga est dæmon superbiæ, 1040. Ava ritia a radice est revellenda, 1039. Avaritia mox sugge rit excusandi commenta, 1039. De Avaritia, 1038 et seq. S. Scripturæ loca, ibid. Barnabas, virgo, 1212. Benignitas erga peregrinos, 1181. Calamitates omnes non semper nobis eveniunt ob pec cata, 1117. Canon monasticus, 1023. Canon ordinis sanctorum Canonica, 1054. Cantatriculis assidere quid, et de iis qui illis assident. 1055. Castitas Joseph et Susannæ, 1037. Castitas, calumniis aliquando traducitur, 1057. Grego rii Neoca sariensis intemerata castitas, 1058. Perfecte castus, omui ex parte se custodit, ibid. Carnem cruci afligere quid sit, 1026. Carthusianorum observatio, si quando adeunt eos ex teri, 1189. Causon febris exæstuans, 1019. Charitas, ubi est vera, ibi est concordia, 1152. Charitas in Deum perfecta, quæ sit, 1238. Charitas efficit nos Dei fios, 1238. Lætitia justorum, charitas, 1221. Christianorum armatura, 1192. Christianorum cogita tiones, 1179. Arina Christiani adversus diabolum, 1192. Christus. Unio naturarum in Christo hypostatica, 1245. Christus vicaria mercede inunctorem suum repigne rat, 1182. Christus obediit Patri, ut exemplo esset nobis, 1090. Christus Deus est gratiæ et mansuetudinis, 1235. Clericus. De ordinatione Clerici, 1230 seq. Coarguo. Ut ipse coarguaris, debes expetere, 1130. Coargutio, 1129. Celebs vita, cum maritali nihil commune habet, 1118. Celestia sperans, terrena despiciat, 1210. Coelorum regnum, 1242. Cogitatio pia, domina si sit afflictionum, parit virtutes, 1150. Cogitationes sunt radices peccatorum, 1154. Tur es cogitationes, orationis tempore in primis sunt reji ciendæ, 1151. Consensus sequitur diuturniores cogitatio nes, ibid. Remedium contra voluptuarias cogitationes, 1140. Cogitationes statim initio sunt profligandæ, 1154.

col. 1871–1872page 231 of 239
PG 89:1871Δανείσαι, 1043. Εξωκεν, 1173. Έγκοπος, 1172. Φαρμακον, 1144.
col. 1873–1874page 232 of 239
PG 89:1873Καταγινώσκειν, 1105. Καταδικάζειν, Κατακείνειν, Καταλαλιά, 1077.
col. 1875–1876page 233 of 239
PG 89:1875Παλλακαί, 1023.
col. 1877–1878page 234 of 239

Terra immodico imbre sterilescit, 1034. Theologia et unita est et discreta, 1029. Timere. Qui timet Deum, fugit mundum, 1236. Demon timenti Deum non metuendus, 1236. est: at non ita, si prodit in publicum, 1188. Virginis nihil arcani sit cum quovis adolescentulo, 1061. Virginibus toga obvolvendæ sunt manus, ibid. Virgines, Dei conse cratione venerabiles, ibid. Ne qua fiducia nitamur propriis viribus, 1182. De nostris viribus nihil præsumendum, 1187. Timor Vires. De Timore Dei, 1236. Timoris Deiduæ sunt species, 1237. De timore Domini loca sacræ Scripturæ, Timotheus, virgo, 1212. Tonsura monastica exterior, 1170. Trinitatis lides necessaria, 1027. Tristitia (de), 1066. Tristitiæ definitio, 1066. Tristitia sequitur inertiam, 1067. Spiritus Dei fugatur tristitia, ibid. Tristitiæ medetur oratio et patientia, ibid. Tristitia intempestiva est a Dæmone, 1066. Tunica Christi inconsutilis, 1025 Upuparum in seniores parentes, pietas, 1202. Usuris (de), et ad id sacræ Scripturæ loca, 1044. Usurarii sunt omnibus execrabiles, ibid. Verba otiosa quæ, 1082. Verecundia (de) et pudore, 1131. Veritate (de), 1127. Veritas Deus, 1127. Vigilia (de), 1192. Vigilia est scutum firmissimum contra dæmones, 1192. Virgo quandiu domi se continet, multis admirationi Virginitate (de), 1039. Votum virginitatis tuendæ, 1243. Judæi, Christianorum virginitati invident, 1060. Virginitas cæteris continentiæ partibus præeminet, 1059. Virginitas facilis est Christianis volentibus, 1060. Virginitatem professo legitime certandum est, 1060. Sine charitate et humilitate nemo potest assequi virgini tatem, 1060. Jactantia intercipit fructum virginitatis: sed cavendum est, 1061. Virtutes. Volenti numerosam assequi virtutum copiam quid necesse sit, 1189. Visiones. Quibus visionibus et quatenus fides ha benda sit, 1160. Oratio contra visiones nocturnas, ibid. Visitandi Energumeni, 1184. Visitandi sunt quos fecunditas filiorum degravat, ibid. Visitatione (de), 1183. Vita militia est, 1210. Ad vitæ emendationem lacry marum necessitas, 1199. Voluntas. Vocatione (de) Dei, 1235. Loca sacræ scripturæ, ibid. Propria voluntate se exuere, religiose subjectionis initium, 1212. Voluptas. Qui voluptate vincitur, facile vincitur a tristitia, 1067. Voluptuarius. medium, 1140. Contra voluptuarias cogitationes re Vota reddenda Domino, 1198: Vota religiosorum non esse novitia, 1054.

col. 1879–1880page 235 of 239

Notitia. Epistola nuncupatoria. Præfatio ad Lectorem. Breviarium vitæ et rerum gestarum S. Anastasii Si naitæ. Præfatio auctoris. Caput primum. Progymnasia seu præexercitatio brevis, instruens quemlibet studiosum, in quibus sese exercere, et quorum notitiam parare debeat. Necessario autem requiruntur sequentia. Cap. II. - Varie definitiones secundum traditionem et fidem sanctæ et Catholicæ Ecclesiæ, ex Clemente et sanctis Patribus collectæ. Cap. III. Interrogatio orthodoxi. Cap. IV.- Opus de fide economie Christi Dei Filii, al sanctam catholicam Ecclesiam Babylone scriptum, fratribus nostris in ea Christi studiosis, et orthodoxis pe tentibus. Cap. V. De sanctis conciliis. Cap. VI. Unde monocula Severi fides pullula verit. Cap. VII. Demonstratur sanctos Patres ab impio Severo repudiatos esse. Cap. VIII. Demonstratur ex Veteri el Novo Testa mento, naturam et personam distingui. Cap. IX.-De natura et hypostasi ex sacrosancta synodo Nicæna. Cap. X. Quo fine disputatio instituta sit cum hære ticis Alexandriæ. Cap. XI. In quo indicat auctor, unde sanctus Cyril lus occasionem sumpserit dicendi duas naturas. 194 Cap. XII. De salutifera Christi passione, et Theopa schitas esse qui usurpant illud: Sanctus immortalis cruci fixus el passus. Cap. XIII. - Examen sive disquisitio et exercitatio Or thodoxi et Acephali de quibusdam dictis sanctorum Pa trum ab omnibus hæreticis, qui divinam incarnationem Christi Domini oppugnant, proferri consuetis. Cap. XIV. Quid Ammonius Alexandrinus contra Monophysitas egerit. Cap XV. De sexta beortastica seu festiva, vel po tius flebili epistola ejus, qui nunc est Theodosianorum Alexandriæ episcopus, Babylonem missa. Cap. XVI. Severiani episcopi Gabalorum in illud Apostoli Quoniam in ipso inhubitai omnis plenitudo divi nit uis corporaliter. Cap. XVII. Objectio, vel potius inscitia, Severiant coutra catholicam Ecclesiam. Cap. XVIII. Caput de exemplo ex constitutione et compositione hominís petito. Cap. XIX. Oppositio improbi Paulianista adversus Severianum, contendentem æqualem prorsus esse ratio nem Christi, que est in compositio c'hominis. 267 Cap. XX. Variæ quæstiones contra Acephalos. 270 Cap. XXI. Refutatio vane et impia Severi sententiæ. Cap. XXII. Cur astute et vafre disputandum cum il lis, qui Scripturæ et Patrum de Christo dicta pervertunt, et in alienum sensum rapiunt. Cap. XXIII. Cap. XXIV. Sancti et apostolici doctoris Dionysii Areopagitæ ex capite de conjuncta et discreta theologia. De fide Gaianitarum. Catalogus scriptorum ex quibus quæstiones istæ contex tæ sunt. Index questionum. Quæstio prima. Quodnam sit signum veri Christiani Quæstio II. Quinam sint veri adoratores, qui Deum adorant, in spiritu et veritate adorantes Patrem. 815 Quæstio III. Si quis, cum peccasset, pœnitentiam egit, et rursus ceciderit in peccatum; num poenitentiam amisit et labores, maxime si sit mortuus post peccatum? Quæstio IV. - Num sufficit ad pœnitentiam, si quis a peccato desistat? Quæstio V. Si sit senex, aut imbecillus, et pusilli animi, nec possit esse monachus, aut facere quæ sunt monachi, quomodo poterit pœnitentiam agere et salvus esse? Quæstio VI. Sitne bonum confiteri peccata nostra viris spiritualibus? Quæstio VII. Sitne melius communicare assidue. an interjecto aliquo spatio? Quæstio VIII. Quot modis fant fornicationes et il lusiones per insomnia in homine. Quastio IX. Quot sunt moai derelictionis seu in af Dictionibus, seu in infirmitatibus, seu in peccatis? Et quemadmodum cognoscemus quæ a Deo proficiscitur, disciplinam ac castigationem, et quæ a diabolo procedit, tentationem? Quæstio X. Qua de causa fit ut aliqui fideles in cor porales prolapsiones incidant, a Deo autem beneficiis a¦– ficiantur, et a periculis liberentur? Quæstio XI. Cum Deus dicat per prophetam Aggæum Meum est argentum, el meum est aurum, et: Cui voluero, dabo ipsi: numquid, quicunque evasit dives, ditatus est a Deo? Quæstio XII. Quidnam sit mammona iniquitatis. Quæstio XIII. - Quantam bonorum suorum mensuram debet quispiam Deo offerre? Quæstio XIV.. Quidnam utilius, offerre pecuniam ec clesiæ, an pauperibus? Quæstio XV. Si quis babeat uxorem, filios, divitias, rebusque sæcularibus implicatus sit, quomodo potest is Deo placere, et servare Dei præcepta' Quæstio XVI. Cum dicat Apostolus, mundi potesta tes a Deo ordinatas esse, an ideo omnis princeps res et episcopus a Deo præficitur? Quæstio XVII. An quæcunque mala faciunt nobis gentes, ea faciant juɛsu Dei? Quæstio XVIII. Utrum omnes qui præcipitantur, sut terra obruuntur, aut submerguntur, ex divina commina tione et jussione hoc patiantur, an ex maligui opera tione? Quæstio XIX.-Quid sit fortuna, et an liceat Christianis confiteri fortunam. Quæstio XX. - Quanam virtute fit ut qui a fide vera alieni sunt, et improbe vivunt, sæpe prophetent et mira cula faciant? Quæstio XXI. Cur non præsciunt homines diem mor tis suæ; et num animam agentes præsentiunt boua vel mala quæ illos manent? Quæstio XXII. - Qualia peccata remittuntur post mor tem per liturgias, missa sacrificia, precesque et eleem synas factas pro iis qui dormierunt? Quæstio XXIII. - Num paradisus sit sensibilis, an in telligibilis, corruption: obnoxius, au corruptionis ese pers. Theodoret episcopi Cyri quaLIA. Quæstio XXIV.

col. 1881–1882page 236 of 239

quidnam sit illud: Secundum imaginem et similitudinem. Quæstio XXV. Quomodo intelligendam sit illud Cum vidissent filii Dei filias hominum. Questio XXVI. Si omnia quæ fecit Deus sunt valde bona, quomodo dicit postea de mundis et immundis ani malibus? Quæstiones XXVII.· Cur Deus mandavit Abrahamo ut sacrificaret vaccam triennem, et capram trimam, et arie tem triennem, et turturem, et columbam? Quæstio XXVIII. Quare jussit Deus Abrahamum circumcidi? Quæstio XXIX. Quomodo sit intelligendum: Ego in durabo cor Pharaonis? Quæstio XXX. Quare Job maledicit dief quo natus Quomodo steterit diabolus coram est? Quæstio XXXI. Deo cum angelis. Quæstio XXXII. - Si rex Babylonis allegorice acci pitur pro diabolo, quomodo Deus per Jeremiam propbe tam eum appellat servum? Quæstio XXXIII. Quomodo, cum Deus permisisset Balaamo ut proficisceretur ad Balac, eum prohibet per angelum? Quæstio XXXIV. Quam vim habuit vatis maledictio, cum Deus ei prohibuerit ne malediceret? Quæstio XXXV. Quomodo servatur justitia, dum Bilii pauiuntur pro patribus? Quæstio XXXVI. Quomodo intelligendum illud Non dedit vobis Dominus Deus cor ad scienium, oculos ad videndum, et aures ad audiendum, usque ad hunc diem? Quastio XXXVII. Quare propter exiguum lapsum jussus fuit Moyses procul videre terram; probibitus est autem, ne populum introduceret? Quæstio XXXVIH. - Cur Deus non prohibuit Jephte sacrificare filiam suam, ut Abraham filium? Quæstio XXXIX. Quomodo intelligendum illud de ventriloqua? Questio XL. Quid erat ephod, per quod sacerdos Deum interrogabat? Quæstio XLI Quomodo est intelligendum illud Locutus est Salomon de lignis, a cedro usque ad hysso pum quæ est in pariete? Quæstio XLII. Quid est: Sapientia ædificavit sibi domum? Quaestio XIIII. Quomodo intelligendum illud: Ni hil homini melius esse quam comedere et bibere, et osten dere animæ suæ bona de laboribus suis? Quaestio XLIV.. Quantæ magnitudinis erat templum Salomonis? Questio XLV. Undenam habuerint Samaritani hanc appellationem. Questio XLVI. Quomodo Deus, qui per legem man davit Israeli offerre sacrificia, dicit per Jeremiam: Non .vculus sum ad patres vestros de sacrificiis, neque de ho locaustis mandavi eis? Quæstio XLVII. Qualia et quanta sunt quæ in spi ritu fecerunt divinus Elias et Elísæus? Qualisnam statua quæ apparuit Na Quænam sint septem infusoria quæ Quæstio XLVIII. buchodonosor? Quæstio XI.IX. vidit Zacharias. Quæstio L. dali. Quæstio LI. Quæstio LXI.- Quomodo est intelligendum: Si duo simul consenserint super terram? Quæstio LXII. Cum dicat Dominus sanctis suis Quæcunque ligaveritis, erunt higala; si quis ad iram con citaverit virum sanctum, et is miserit morbum, vel də. monem, vel mortem, vel aliquod aliud supplicium in domum ejus; an potest homo, cum alium sanctum orave rit, viri sancti effugere sententiam? Quæstio LXIII. • Si peccarit homo in hominem, et postea ductus pœnitentia, ab ipso acceperit condonatio nem, an a Deo quoque est condonatum? Quæstio LXIV. - Cum Christus dicat: Non quæ in trant per os, coinquinant hominem, cur statuerunt Patres ne vesceremur carnibus in sanctis jejumis? Quæstio LXV. Quomodo est intelligendum illud Ommis scriba doctus in regno cœlorum similis est patri familias, qui profert de thesauro suo nova el vetera? 671 Questio LXVI. —Quomodo intelligendam illud: Sunt eunuchi qui se castraverunt propter regnum Dei? Quæstio LXVII.· Quomodo sit intelligendum illud Videle ne scandalizetis unum ex his pusillis. Quæstio LXVIII. Quomodo intelligitur: Si quis te angariaverit umum milliare, vade cum eo alia duo?' 694 Quæstio LXIX. Quomodo intelligendum illud: No lite esse solliciti quid comedatis, aut quid bibalis, aut quid induamini? Quæstio LXX. Quomodo intelligendum illud: No lite judicare, et non judicabimini? Quæstio LXXI. Quomodo est intelligendum: Orate ne fuga vestra fiat hieme, aut Sabbato? Quæstio LXXII. Quomodo est intelligendum illud Duo erunt in agro? Quod in tres ordines et status di Quæstio. LXXIII. — Quomodo Latro ante resurrectio nem ingressus est paradisum? Quæstio LXXIV. videntur qui salvantur. Quæstio LXXV. - Unde homo cognoscat num in ipso habitet Christus. Quæstio LXXVI. Num possit quis explicare ea Quæ nec oculus vidit, nec auris audivil, nec in cor homi nis ascenderunt. Quastio LXXVII. Qualia sunt Hla bona a Christo nobis donata, In qua angeli desiderant prospicere, sicut apostolorum princeps Petrus dicit? Quæstio LXXVIII. Cur Christus naturam nostram supra angelos glorificavit, et direxit? Quæstio LXXIX Si quis infidelis, Judæus vel Sa maritanus, multa bona fecerit, num introibit in regnum cœlorum? Quomodo dictum est: In omni gente Quæstio LXXX. qui timet Deum, et operatur justitiam, acceptus est illi? Quæstio LXXXI. Quorsum abeunt infantes, malitiæ adhuc expertes, utpote quinquennes, vel quadriennes, Judæorum et baptismo carentium? num in damnationem an in paradisum? Quæstio LXXXII. - Num potest quis unico bono opere remissionem peccatorum consequi? Quæstio LXXXIII. Si homo peccaverit, et postea quædam merita ad veniam impetrandam fecit, et deinceps post merita iterum delinquat, num merita quæ fecit, penitus perdidit? Quæstio LXXXIV. — Ex qua ætate æstimantur peccata hominis apud Deum? Quæstio LXXXV. Quæuam sit differentia legis et man Quam ob causam, cum fornicatio majus judicium habeat quam hæreticorum blasphemia, conversis ad pœnitentiam utrisque, Ecclesia hæreticum statim in communionem recipit. fornicatorem vero ali quandiu a coetu fidelium segregat? Quinam in Scriptura alia habentes no mina, ea mutarunt et quam ob rem? Quæstio LII. Quomodo est intelligendum illud Laudatur peccator in desideriis animæ suæ, et iniquus be medicitur? Quæstio LIII Quoniodo est intelligendum: Cogita-' tio kominis confitebitur tibi? Quæstio LIV. Quomodo intelligendum est illud: Si quis scit fratrem suum peccare peccatum non ad mortem, pelet et dabil ei vilam peccantibus non ad mortem? 615 Quaestio LV. Quomodo est intelligendum: Quos præscivit, et præ estinavit, hos et vocavit, etc.? Quæstio LVI. Quomodo est intelligendum illud Bi cujus opus arserit, detrimentum patietur; ipse autem alvus erit, quasi per ignem? Quæstio LVII. Quomodo est intelligendum illud Pacificans per sanguinem crucis sua, sive quæ sunt in erra, sive que sunt in cœlis? Quæstio LXXXVI. - Cur hæreticos ad catholicam Ec clesiam regressos non rebaptizamus? Quæstio LXXXVII. Celebris et ferme in toto mundo pervulgata quæstio est, num dies sit prior nocte, an, vice versa, nox prior die. Quæstio LXXXVIII. Est et aliud pervulgatum quæ situm, num vita hominis habeat terminum, an non. Alii namque aflirmant, alii negant. Quaestio LXXXIX. Omnes cupidissime et quasi in genti siti æstuantes, vel parum discere et accurate co gnoscere avent quid sit anima hominis, qualis et unde subsistat, el quando, et quomodo in corpore operetur, et quo post separationem a corpore abeat. Quæstio XC. Quid omnino nunc de animabus sen tire oportet? an simul omnes una versantur? Quæstio LVIII. Quæstio XCI. Quomodo est intelligendum illud Si, qui ad inferos descendunt, non Bc entia inflat, charitas ædificat? agnoscunt se mutuo, qua ratione dives ille Abrahamo et Quæstio LIX. Cur dicit Apostolus: Mulieri docere Lazaro preces fudit, neque hoc solum, sed et quinque fratrum suorum, quos superstites domi suæ reliquerat, meminit? on permillo? 1 Quæstio LX. Quid est Si oculus tuus dexter, vel Banus tua le scandalizet, abscinde illam abs te? Quæstio XCII. Multorum fidelium corda patiuntur

col. 1883–1884page 237 of 239
PG 89:1883Π
col. 1885–1886page 238 of 239

putium? Quæstio CXLIV. Cur nec plura nec pauciora sunt Evangelia quam quatuor? Quæstio CXLV. Quid est circumcisum Domini præ Quæstio CXLI. Si quis sibi id quod bonum censet proponat, exempli causa abstinere ad tempus a vino, vel carne, vel propria uxore, vel quid simile, postea vero hoc propositum ex negligentia non exsequatur, quid facto pus erit? Quastio CXLII. Quomodo dicit Apostolus, interdum quidem Nolite fieri insipientes; interdum: Notule fieri prudentes apud vosnietipsos? Quæstio CXLIII. Cum Apostolus dicat: Sicut in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes vivificabun tur, cur in Adamo patriam culpam expiantes, omnes mo rimur, in Christo autem vivificatus et a proprio delicto mundatus pater meus de puritate sua nibil ad me deri vat? 1. Fragmentum de Sabbato. II. Fragmentum epistolæ ad Sergium. Notitia. Notitia. Notitia. Præfatio God. Tilmanui. Questio CXLVII. Quæstio CXLVI. - Quinam fuerunt illi quorum san guinem Pilatus cum sacrificiis miscuit? Quomodo omnis blasphemia re mittetur hominibus? quæ vero in Spiritum sanctum est, non remittetur? Questio CXLVIII. Quomodo intelligendum illud Domini: Si non abiero, Paracletus non veniet; cum ta men Spiritum sanctum apostolis per insufflationem im pertial? Quæstio CXLIX. Quæstio CL. Quomodo intelligendum illud: Qui habet tunicam, vendal illam, et emal gladium? Quæstio CLÍ. Quomodo qui amat animam suam per det eam? Quæstio CLII. Quomodo intelligenda sit triduana sepultura, et resurrectio Christi. Prologus auctoris. Prologus. Homilia I. De fide. Homilia II. De spe. Quid est judex iniquitatis? Homilia II!. Homilia ¡V. Homilia V. Homilia VI. Homilia VII. Homilia VIII. Homilia IX. Homilia X. Homilia XI. Homilia XII. De convivio. De edacitate, sive ventris ingluvie. 1413 De ebrietate. De abstinentia. De jejunio. De amore pecuniæ. De parcitate sordida. Homilia XIII. Quæstio CLIII. Num consentiant evangelistæ circa tempus Christi resurrectionis, an nou. Homilia XIV. Homilia XV. Quæstio CLIV.- Ex Maximo monacho, cujus typum et Homilia XVI. imaginem Ecclesia gerat. cantatriculis. Homilia XIX. Monitum ad Lectorem. Homilia. XX. Homilia XVII. Homilia XVIII. De vitanda munerum acceptione. 1459 De mutuo et commodato. De usuris. De avaritia. De distractione. De non diligendo mundo. De immodica loquendi fiducia. 1475 De colloquio mulierum vitando. 1479 Quod non conveniat crebro assidere De fornicatione. De castitate. Præfatio. Homilia XXI. De virginitate. Liber I. De primo die creationis. Homilia XXII. De effreni incontinentia linguæ. 1502 Liber II. De secundo die creationis. Homilia XX.II. De ira. Liber I. Liber IV. Liber V. Liber VI. Liber VII. De quarto die creationis. De quinto die creationis. De sexto divini opificii die. De tertio die creationis. Homilia XXIV. De iracundia, sive indignatione et animositate. Homilia XXV. De tristitia. Homilia XXVI. De acedia. De iis quæ fuerunt post sextum diem. Homilia XXVII. De desperatione Ejusdem libri VII continuatio. plicato, et rerum creatione duplici. Liber VIII. De Dei nomine du Homilia XXVIII. Homilia XXIX. De murmuratione. De detractione. De duobus lignis et quatuor fluminibus paradisi. Liber.IX. De posteriori rerum creatione, et mu liere viri adjutrice. Liber X. De mulieris creatione et peccato. Liber XI. - De iis quæ post primum peccatum secuta fuerunt. Homilia XXX. Homilia XXXI. portunus reprehensor. Homilia XXXII. Homilia XXXIII. Homilia XXXIV. Homilia XXXV. Homilia XXXVI. De susurratione. Ut ne delator querulus sit, aut im De contradictione. De otioso sermone. De otio. De contemptu. Liber XII. non esse contendendum. ORATIO IN SEXTUM PSALMUM, EX ALIO CODICE De pigritia. Homilia XXXVII. - Adversus optimates et præfectos Homilia XXXVIII.· De inobedientia. Homilia XXXIX. De obedientia. Homilja XL. De calumnia. RELATIONES IMPURARUM IMPIARUMQUE Arii Homilia XLI. De furto. SENTENTIARUM, contra Monophysitas. Homilia XLII. De mendacio. DISPUTATIO ADVERSUS JUDÆOS, interrogatio Homilia XLIII. Homilia XLIV. De inani gloria. De superbia. prima. Homilia XLV. Quod non sit de se alte sentiendum. Disputatio adversus Judæos, interrogatio secunda. 1227 Interrogatio tertia. Homilia XLVI.- De speciebus superbiæ. Interrogatio quarta. Notitia. Homilia XLVII. Neminen debere contemni. 1579 Hotnilia XXVIII. Homilia XLIX. nando. Ne quempiam derisui habeto. 1583 De proximo non temere condem Vita Anastasii. Homilia L. Nemini dandum esse scandalum. 1587 iv. De sancta Trinitate. Homilia LI. Homilia LII. Homilia LIII. Neminem probro afficiendum. Malum pro malo non reddendum. 1591 De memoria acceptæ injuriæ. De incircumscripto. Homilia LIV. De inimicitiis. De incarnatione. Homilia LV. De invidia. De passione et impassibilitate Christi. Hominia LVI. De contentione. V. De Resurrectione Christi. Homilia LVII. Homilia LVIII. De odio. Nemini insultandum in afflictione ill. IV De tribus quadragesimis. In Transfigurationem Domini Jesu Christi. 1362 In Annuntiationem S. Mariæ. Homilia LIX. Felicitati alienæ congaudendum. 1611 In eamdon Annuntiationem. Homilia LX. Homilia LXI. Nemini ingerere injuriam. Sibi ipsi attendere.

col. 1887–1888page 239 of 239

Homilia LXII. De benigna el comi allocutione. 1619 Homilia LXIH. Non esse jurandum. Homilia LXIV. De fideli custodia commissi arcani. Homilia LXV.' mere committendum arcanum. Non cuivis intempestiviter aut te Homilia LXVI. Homilia XVII. Homilia LXVIII. De veritate. Homilia C. Homilia Cl. Homilia CII. De dilectione proximi. De hospitalitate. Homilia XCVI. Homilia XCVII. Homilia XCVII. Homilia XCIX.· De visitatione. Spes in nullo hominum collocanda. 1735 De amore erga pauperes. Non nitendum propriis viribus. De importuna familiaritate. De correctione. Homilia CIII. De silentio. Coargui expetere debemus. Homilia CIV. Homilia LXXXII. De insomniis. Homilia 1.XIX. De pudore ei verecundiæ. Homilia LXX. De humilitate. Homilia LXXI. Homilia LXXII. Homilia LXXIII. Homilia LXXIV. Homilia LXXV. Homilia LXXVI. Homilia LXXVII. De poenitentia. Homilia LXXVIII. Homilia LXXIX. Homilia LXXX. Homilia LXXXI. De agone. De concordia. De cogitationibus. De correptione. Homilia LXXXIII. De concilio. Homilia LXXXIV. Homilia LXXXV. De pusillanimitate et duplicitate. Homilia CV.. De vigilia. De psalmodia. Homilia CVI.· De oratione. Proximo condonandum. Homilia CVII. De compunctione. Orandum pro invicem. Homilia CVIII. Non quærere quæ sua sunt. Homilia CIX. De honore parentum. Reverentia sen bus debita. De non concupiscendo. Homilia CX. De justo judicio. Homilia CXI. De longanimitate et iracundia. De his qui præsunt. De justa mensura. Homilia CXII. De renuntiatione. Homilia CXIII. De subjectione. De patientia. Homilia CXIV. De observatione mandatl. Homilia CXV. De mansuetudine. Homilia CXVI. De patientia. Homilia CXVII. Homilia CXVIII. De delectatione in Deo. De gratiarum actione. Homilia CXIX. De anxia sollicitudine vitanda. Homilia CXX. De primitiis. Homilia CXXI. De propitiatione. Homilia CXXII. De dignitate pontificis. Homilia LXXXVI. De labore. Homilia CXXIII. De ordinatione clerici. Homilia XC.. De luctu. Homilia XCI. landa. Homilia LXXXVII. - De studio sive sollicitudine. 1699 De ministerio. Homilia LXXXVIII. De inopia. Homilia I.XXXIX. Homilia CXXIV. Sacerdotes honori habendos. Homilia GXXV. De exspectatione futurorum. Homilia CXXVI. De vocatione Dei. Homilia CXXVII. De timore Dei. Opportunitas temporis semper cap Homilia CXXVIII. De charitate erga Deum. Homilia CXXIX. De filiorum adoptione. Homilia XCII.· Calamitati alienæ compatlendum. 1714 Homilia XCIII. - Acceptio personarum non habenda. Homilia XCIV. Cohabitandum paucis, sed bonis. 1719 Homilia XCV. - De risu. Hominia CXXX.· De regno coelorum. Index scriptorum et hæreticorum quorum mentio âr. Index rerum analyticus. Parisiis. Ex Typis J.-P. MIGNE

Continue reading PG 89: De xii gemmis (fragmenta ap. Anastasium Sinaitam) →≣ entire volume
« first‹ prevPage 2 of 2
Index
Page scan enlarged

Notebook

Full View