gentia fuerant exposita, me cursim, ac quam bre vissime poteram semel edisserentem audiisses; po stulasti statim. vehementer urgens, ut eorum quæ dicta essent, scriptam narrationem tibi contrade rem; nimirum scripturam oblivionis medicamen tum, ac memoriæ auxilium habere statuens sata gensque, tempus edomans 490 ac delerens omnia, ei natura comes esse aiens, ac ejusmodi, ut hone starum in ea rerum imagines formasque, ita ut ne sential quidem, per oblivionem diripere, prorsus que abolere valeat: eamque in rem modo aliquo instaurante egere, cujus munere rationis vis per petuo vigens, inviolabilem integranique rerum me moriam consuevit servare. Quantum vero sapien tius, hoc agere ut et semel audità menti infixa maneant, nec unquam ea avelli queant, quam ut solum auditu percipias, novit plane, quisquis vel minimum ingenuæ rationis curam gerit, nec ab ejus necessitudine prorsus alienus exsistit. Maximi modestia. Senis illius auctoris operis prædi catio. Atque ego quidem primum (loquar enim quod reipsa est) hoc impositum argumenti genus suscipere recusans, non hoc agebam, aut sic animo affectus eram, quasi rem vobis (charissimi) gratam votisque expetitam, omni modo, quoad li ceret, propense-exsequi nollem; sed quod neque cjus gratiae particeps essen, quæ eos qui digni sint, in hoc inducit, nec facultatis ususque dicendi ex perientia ulla fultus essem, quippe simplicius ac pene vulgi more educatus, rudisque omnino ser monis ex arte compositi: ejus scilicet, qui in sola gratiam elocutione habet; ac quo vulgus hominum maxime delectatur, dum nempe auditu voluptatem definiunt, tametsi plerumque nihil in profundo at que abditum habet, quod momento videri plurisque fleri merito possit: quodque item (vero propius dictu propriumque) subiret timor, ne vili meo di cendi charactere, beati ejus viri sublimem divino rum eloquentiam intelligentiamque injuria prope afficerem postea tamen dilectionis (quæ omnibus fortior est vi cedens, libens, quod ita injunctum erat, in me recepi, potius ducens, ut qui fere animo morosiores exsistunt, promptæ obedientiæ arrogan tiæ imperitiæque labem aspergant, risuque exci piant, quam ut cunctando nolle me vobis in omni re honesta favere atque obsequi videar; modi di cendi ac elocutionis cura omni ac sollicitudine in Deum projecta, qui solus est rerum mirabilium ef fector b, docetque hominem scientiam ©, et linguam balborum facit disertam ª; inque angustiis, ac per plexis rebus, exitum invenit: Atque a terra 'suscitat inopem, et de stercore erigit pauperem •; a carnali scilicet sensu ac prudentia, fetidoque vitiorum cano, pauperen spiritu: vel 491 eum qui vitii ac equitiæ inops sit, ejusque pauper habitus, id est, illo cárens, vel econtra, qui adhuc lege carnis vitiisque teneatur, camque ob rem virtutis ac scientiæ inops pauperque exsistat. Dionysii tractandi ratio sacrorum rituum, alia ac Maximi. Sed quia a sanctissimo vereque divino interprete Dionysio Areopagita, in libro quem est b Pal. cxxxv. 4. c Psal. xcm, 10. Sap. x, 21. cod. et Fr. e Psal. cxu, 7.

ac eloqui facultas est, præstatque superna gratia, pro ejus vis ratione, quam congruo mihi modulo Providentia concessit; tametsi is qui tradidit maxime, atque docuit, eximia sublimitate præcellit. Alioqui enim, quod quis æqualia exigat ab iis, qui tum'virtute tum scientia impares sunt, idem propemodum facturus videatur, ac si quis pari cum sole lunam micatu lucere probaverit, ac ea quæ non omnino eadem sunt, per omnia inter se posse convenir: (quod nullo modo fieri potest) astruendum assumpserit. Dei invocatio. Theologia affirmans et negans. Præcat Deus iis, quæ tum dicenda, tum intelligenda sunt, qui, solus eorum mens ac intelligentia est, qui intelligunt, ac quæ intelliguntur; ratioque ac sermo eorum, qui dicunt ac quæ dicuntur: eorum item vita, quæ vivunt, et quæ vitalia redduntur, omniaque omnibus tum est, tum efficitur, ipsa eorum ratione qua sunt ac fiunt, cum sui ipse causa nullo prorsus modo vel sit vel fiat, ex iis, quæ in rebus aliquid sunt, ac funt; ut qui ejusmodi sit, ut cum nulla prorsus re naturali, ac velut ejusdem classis commercio gaudeat: idque in causa est, ut non esse, ob essendi excellentiam, tanquam magis pro prie de se dictum, admittat. Opera enim pretiin, siquidem id omnino constitutum est, ut quod Deum inter ac creata discrimen est, vere noverimus; ut scilicet, eorum quæ sunt ablatio, ejus positio sit, quod oinni esse superius est; vicissimque, eorum quæ sunt positio, ejus quod omni esse superius est, exsistat ablatio, possitque utraque circa eumdem proprie [pie], 493 ac neutra proprie, intelligi ap pelatio, essendi scilicet, ac non essendi. Utraque proprie, tanquam scilicet altera Deum esse affir mante, qua ratione rerum auctor est; altera vero per excellentiam causa, esse rerum, negante: rur; sumque neutra proprie; neutra scilicet ipsam se cundum essentiam ac naturam, ejus quod quæritur essendi positionem, remque ipsam affirmate repræ sentante. Cui enim nihil omnino natura vi causæ conjunctum est, sive ens dicas sive non ens; huic nihil eorum quæ sunt et dicuntur, sive quæ nec sunt neque dicuntur, merito vicinum ac affine est. Habet enim simplicem ignotainque ac cunctis inac cessam substantiam, prorsusque inexplicabilem, atque omni cum affirmatione tum negatione supe riorem. Atque hæc quidem hactenus ad propositum vero tractationis argumentum procedamus. Quomodo, ac quanam ratione Dei imago atque figura sit sancta Dei Ecclesia. Ecclesia Dei typus continentis omnia. Sanctam ergo Ecclesiam, prima spiritalis intelligentiæ consi deratione sensuque, Dei figuram ac imaginem re ferre dicebat beatus ille senex; ut quæ eamdem ac ille, imitatione atque figura vim ac officium habeat. Quemadmodum enim Deus, qui infinita virtuté cuncta creaverit, inque rerum naturam produxe rit, et continet atque colligit, ambitque definite, ac tum invicem, tum sibi ipse, tam quæ in mentem, quam quæ in sensum cadunt, providentiæ rationi bus astringit ac nectit; penesque seipsum ut aucto rem et principium ac finem, quæ per naturam in Fr. c. R.

unam, qua ad ipsum comparantur, habitudinis vim, secum mutuo conspirare ac consentire facit; vi cujus ad unam eamdemque motus ac substantiæ rationem, nihil tum digcriminis tum confusionis habentem, aguntur universa; ita ut nulla res ab ulla alia primaria ratione per naturæ motusve dis tinctionem dissideat ac dirimatur, omniaque om nibus per unam solamque principii ac causæ indis solubilem habitudinem ac custodiam inconfuse co hæreant; ejusmodi exsistentem, ut omnes, inque omnibus, 494 pro cujusque rei natura considera tas, proprias habitudines seu relationes, antiquet ac oblegat; non ea ratione ut corrumpat tollatque, ut minime sint, efficiat; sed sui victoria, ac quod " ter se disjunctissimna sunt, complectens omnia, per – superior illis eluceat, ac velut tota partium ratio, sive etiam ipsius causa, totius rationis, appareat; per quam cum tota ipsa ratio, tum ejus totius par tes, ut appareant ac sint, sortitæ sunt, ut quæ to tam causam purius altiusque micantem ac præful gentem obtineant: quæ nimirum (sicut sol poten tiore lumine ac clarius micans, stellarum cum naturam, tum lucendi vim), sic illorum, causae præstantia, velut effectorum obscuret præstantiam. Sic enim comparatum est, ut sicut ex toto partes, sic quoque ex causa, quæ effecta sunt, tum sint proprie, tum et noscantur; velutque vacantem ac otiosam suam ipsorum proprietatem habeant; cum ea relatione, qua causam respiciunt, comprehensa, per unam, ut dictum est, ad ipsam habitudinis vin, ejus ex toto qualitatem induérint. Qui enim omnia in omnibus sit, modisque infinitis cunctis emineat, Deus, singularissimus iis conspicietur, qui inundo animo exstiterint; cum nempe animus altiori spe culatione co:lectis rerum rationibus, in ipsum Deum ut auctorem et principium finemque universorum productionis ac ortus, fundumque seu sinum indivisum, cujus ambitu cuncta contineantur, conquie verit. nem), unamque pro fidei ratione, simplicem, et qua Eodem etiam modo sancta Dei Ecclesia, eadem circa nos ac Deus præstare, vėlut imago ac simula crum, ipsaque exemplar ac princeps forma, mon strabitur. Cum enim propemodum innumerabiles sint, cum viri, tum feminæ atque infantes, genere ac forma nationibusque et linguis ac vitæ instituto atque ætate et animorum propensione, necnon ar tibus, moribus, studiis, scientiis, dignitatibus, for tunis, vultu, habitu inter se divisi, plurimumque discreti qui ad eam veniunt, atque ab ea regenera tionis munus consequuntur, et ut novum spiritu creentur; unam tamen æque omnibus divinam for mam ac nuncupationem tribuit, ac elargitur (ut scilicet tum a Christo sint, tum trahant appellatio scindi ac sejungi non potest, habitudinem; multas, atque adeo numero superiores, 495 quæ in singu lis exstant, distinctiones, ne quod sint quidem, co-. gnosci permittentem, dum scilicet omnes in eam generaliter referuntur ac conveniunt: caque sit, ut nemo prorsus sibi ipse quidquam a communi sejun C. A. et Fr.; c. R. c. R. et Fr. Fr.

mem motionis intelligo. Si vero secundum exsisten * cod. Gud. tiam generatio et status non contemporant, ma nifesto veritatis rationem adulterat is qui hoc prædicat atque unitatem immobilem una cum generatione ante rationalia præexsistere statuit. si quis dicat: Et quomodo Deo attribuitur status, cum motionem ante se ipsum cogitari non admittit? Primum quidem respondeo: Non idem Conditor est atque conditio, ut quod uni inesse potest, ne cessario etiam in altero una observari queat, quando ita quidem naturalis horum differentia nullomodo manifesta erit: deinde, ut proprie dicam, Deus neque movetur omnino neque stat (hoc enim eorum est peculiare quæ naturaliter terminata sunt atque imitium exsistentiæ habent), neque quidquam omnino facit aut patitur quæcun que per nos cogitantur de eo et dicuntur, propterea quod naturaliter omnem et motionem et statum superat, neque ulla ratione nostræ naturæ modis subjacet. Hæc per digressionem dicta sint de eo quod nihil in rebus naturaliter absolute agere de beamus dicere, ne quid causa vacans eorum quæ post Deum sunt inepte inducamus, sed agi natn raliter esse agere id quod actum agere valeat. Ejusdem sermonis in illud: Sed si incorporeum, non 'dum tamen hoc essentiæ patrocinatur, non magis quam quod ingenitum, et sine initio, et immuta bile, et sine interitu, et quæcunque de Deo aut circa Deum esse dicuntur.». Ad eos in primis qui Filium Patri dissimilem nefarie introducunt, eo quod, ut arbitror, Patris essentiam in eo collocant quod ingenitus sit, ser monem dirigens, et ex similibus quid agnoscere debeant instruens, hæc dicit magister, ut veritate ad pietatem coacti libenter eum nobis eo quod Pater generatione caret nihil nisi quod ingenitus sit probari concedant, memores quod, si essentiamn Dei plane hoc esse contenderent, quod ingenitus est, etiam incorporalitatem ejus, et quod sine initio, et immortalis est, et immutabilis, et interitu caret, et quæcunque privative propter exsuper . rantiam Deus esse dicitur (erte si sibi constantes esse voluerint necessario ulique statuere cogen tur, adeoque non unàm statuere, sed multas Dei essentias, imo, ut magis proprie ac verius dicam, quod gentilis multorum deorum religionis morbo laborent sic traducentur; quod, ut impium, con fiteri si reverentur, amentia sna plane vel inviti decedent. Privativa enim sive negativa quæ circa rem aliquam observantur haud ipsum illud sunt circa quod observantur, quia quidem omnino sie eorum essent quæ quid sit denotant, ut ipsum illud exsistentia, sed non quid non sit illud ipsum 10; L:lem ibid. cap. 9, p. 501, tom. 1, Opp. ed. Bened.

Gracc) dicimus. Rursus autem una est secum dum substantiam, modoque exsistendi, ut quæ non una cum suis partibus dividatur, propter ipsarum inter se partium distinctionem; sed et partes ipsas sui ad unum relatione, a distinctione, quæ in nun cupatione est absolvens, atque ambas inter se idem esse ostendens, alteramque alteri vicissim esse, quod sibi ipsa utraque est (nempe templum poten tia sacrarium, quod relatione in finem rei sacræ illud consecretur, vicissimque sacrarium templum, ipsum in actu rei sacra, quæ in eo peragitur, habens principatum), una atque eadem `ntrisque perseveret. Sic et qui creatione universus rerum mundus a Deo productus est, dividiturque in mun dum intelligibilem, quem mentes incorporeaeque fidelibus populis liber patet aditus, quem templum substantiae complent; inque hunc sensibus obje ctum ac corporeum, exque pluribus cum formis tum naturis magnifice contextum; cum alia quo dammodo non manufacta Ecclesia exsistat, per banc manufactam sapienter typo designatur; et ut, velut quidem sacrarii loco, superum mundum autem vice, huncce inferum, ac quem adeant ipsis transigatur. habeat, ac supernis potestatibus addictum; templi pervium, quibus obtigit id vitæ genus, quod sensu Rursus unus est mundus, nec una cum partibus suis dividitur; contra vero, quam ipsam illæ et nativa sua proprietate 497 distinctionen habent, relatione ad suam in se unitatem ac indivisionem definiens, tum secum esse, tum invicem vicissim inconfuse unum, ac idem ambos esse; alterumque alterum, ac totum totum inscendere, ambosque totum ipsum tanquani partes unum complere, monstrat, atque in eo ut toto partes uniformiter ac ipsa totius integraque ratione compleri. Totus enim mundus intelligibilis, toto illo qui in sensum cadit mystice symbolicis formis figuratus, iis lucet, quibus ut videant comparatum est; totusque is qui sensu percipitur, in toto illo qui mente intelligitur, scientia ac speculatione animo tenus rationibus simplex inest. In illo enim, noster hic rationibus est; ac ille, in nostro hoc figuris exsistit: estque unum illorum opus, ac si rotam in rota i esse dixe ris, ait mirabilis magnarum rerum spectator Eze chiel, cum de duobus puto mundis illi sermo esset, lterumque ait divinus Apostolus: Invisibilia enim ipsius, a creatura mundi, per ea quæ facta sunt, in tellecta conspiciuntur i. Atqui, si per ea quæ sunt conspicua, ea quæ mihine conspicua sunt, conspi ciuntur, uti scriptum est; potiori longe ratione per ea quæ non sunt conspicua, ea quæ sunt conspi cua, iis intelligentur, qui spiritali contemplationi animum attendunt. Symbolica enim intelligibilium, perca qua in aspectum cadunt, contemplatio, rerum aspectabilium, per eas quæ inaspectabiles sunt, spiritalis scientia ac intelligentia noscitur. Oportet enim, quorum mutua significatio est, veras omnino ac perspicuas inter se invicem repræsenta tiones habere, et eam quæ est in ipsis habitudinem, seu relationem, nulla ex parte ut integritate minua Lur, quidquam lædi posse. Ezech. 16. i Rom. 1, 20..

Gis mentem dicebat appellari; agendi autem vim, vocari rationem. Ac mentis quidem partium esse, ut intel ligendi facultatem moveat; ratíonis vero, ut facul tati vitali, seu animali provideat: atque alterum quidem tum esse, tum appellari sapientiam (men ten scilicet, tum, cum motus quibus in Deum fer tur immobiles omnino servarit), ac similiter ratio nem tum esse, tum appellari prudentiam, quando vim animalem, quam propensiore in eam cura regit, prudenter operationibus copulans, nullo a mente discrimine abjungi ostenderit, nimirum eamdema cum ipsa per virtutem, deitatis ferentem speciem quam etiam ad mentem pariter ac rationem natu raliter dicebat spectare, ut magis esse, primoque ex mente ac ratione, tanquam intelligendi ac ratio nis vi prædita, anima ostendatur consistere, ita scilicet ut in utraque ex æquo (mente nimirum ac ratione) vitæ facultas, seu animalis consideretur (nefas enim utrumvis horum vite expers cogitare) ac penes utraque dividatur: per quam, mens qui dem (quam diximus vocari sapientiam) contempla tionis habitu, arcani cum silentii, tum scientiæ vi simplicitate provecta, per scientiam nulla unquam oblivione delendam aut intermorituram, ad verita tem ducitur; ratio autem (quam prudentian appel lavimus) actionis habitu, corporaliter præslando virtutem, in bonum desinit per fidem ex quibus ambobus vera cum divinarum, tum humanarum rerum consistit scientia; vera scilicet illa, ac sine errore notitia, quæque divinissimæ omnis Christianorum philosophiæ terminus finisque exsistat. Anima prima vires, et operationes, ac secunda. Deus actuum animæ finis, ut verum bonum; vocis interpretatio. — Atque ut apertius de bis loquar, animæ partern alteram dicebat esse contein plandi vim, sicut dictum est; alteram, vim agendi ac quidem contemplandi vim, seu speculandi, appellabat mentem; vim autem agendi, rationem, tanquam scilicet animæ primas facultates: atque iterum mentem, sapientiam; rationem vero, pru dentiam, velut primas operationes. Rursus vero fusius explicando, ad animam spectare dicebat, qua parte 500 est intelligens, mnentem, sapientiam, contemplationem, scientiam, nulla oblivione delen dam jugemque scientiam; horum autem finern, esse veritatem: qua parte autem est rationalis, rationem, prudentiain, actionem, virtutem, fidem; horum vero bonum, esse finem. Porro veritatem, bonumque, Deum aiebat significare; hoc tamen discrimine, ut rum quidem veritas Deum significet, cum is ex essentia designari videtur (est enim veri tas quid simplex ac singulare, unumque ac idem quod indivisibile, immutabile, impatibile, indele bile sit, nullisque omnino intervallis aut dimensio nibus disjungi possit), bonum autem, cum ex operatione. Bonum enim ejusmodi est, ut benefaciat, atque iis quæ ex ipso sunt prospiciat, conservetque ea ac tueatur; hinc Græcis dictum quod est uos dicamnus, valde esse, vel firum esse, vel currere (ut ii opi c. c. c et Fr. C. Fr. Εst enim, est bene et semper est, quæ omnia cunctis rebus præbet.

uantur qui veram nominum rationem inquirunt, sic nempe comparatum, ut rebus omnibus esse, consistere ac moveri tribuat. Anime, Deique conjugationes. Decas. mystica spi ritalis psalterii. Quas ergo in anima intelligimus quinque conjugationes, circa unicam illam, quæ Deum significat, versari aiebat. Conjugationes au tem in praesentiarum voco, mentem et rationem, sapientiam et prudentiam, contemplationem et actionem, scientiam et virtutem, scientiam quam nulla inobscurabit oblivio jugemque et fidem. Conjugationem autem quæ Deum significet, verita tem ac bonum; quibus dum anima progressu mo vetur, universorum Deo unitur; quæ per firmum scilicet, ac stabilem, immobilemque in co quod honestum sit, liberæ voluntatis habitum, ejus essentiæ ac operationis immutabilitatem ac benefi centiam imitetur. Et, ut horum exiguam quam dam, commodam tamen observationen misceam hæc lac fortasse est divinarum chordarum decas, ejus, quod mente intelligitur, psalterii animæ rationem habens spiritui insonantem per aliam beatam man datorum decadem, perfectosque atque concinnos ac numerosos sonos, quibus Deus laudatur, intelli gibili concentu edens; ut scilicet ego, quænam sit ejus decadis ratio, quæ cauit, et quæ canitur, in telligam; atque ut decas decadi mystice unita ac copulata, Jesum quidem Deum meum ac Salvato rem, per ne qui salutis munus consequar, comple tum, ad se reducat, semper plenissimum, nec un quam valentem 501 excedere; me vero hominem mirabiliter mihimetipsi restituat; imo potius Deo, cui id quod sum acceptum fero, et ad quem festino, ut beatitudo olim desiderata demum consequatur. Eam rem cui nosse concessum est, eo quod eorum quæ dicuntur periculum fecerit, omņino ipsa jam perspicue edoctus experientia, suam ipsius digni tatem intelliget, qua nimirum ratione, id quod est ad imaginem, imagini reddatur; quomodo principi forme honor. habeatur; quæenam sit virtus mysterii nostræ salutis, ac cujus gratia Christus mortuus sit: quo item rursus modo in co auanere possimus, ct ipse in nobis 1, quemadmodum dixit; ac*quomodo Rectum sit verbum Domini, et omnia opera ejus in fide™. Verum ad orationis seriem stylum reducamus, atque hæc hactenus dicta sint. Dicebat enim mentem sapientia motam ad con templationem venire; contemplatione media, ad scientiam; per scientiam, ad eam scientiam quam nulla obscuret oblivio ac jugis perseveret: hujus cemodique scientiæ ope, ad veritatem, in qua mens p motus terminum habet, illius cum essentia tum potentia, habituque ac operatione seu actu cir cumscriptis. Motus circa Deum perennis, et terminatus. Dicebat enim sapientiam esse mentis facultatem, seu potentiam, ipsamque adeo mentem potentia sapientiam esse; contemplationem, habitum; scientiam, operationein; scientiam illam jugem ac m Psal. XXXII, 4. k Psal. cxi, 9. 1 Joan. xv, 4. “Ilæ Gregorii voces.

quam nulla infuscal oblivio, sapientire, contempla tionis, scientiæ; sive potentiæ, habitus actusque et operationis circa rem noscendam omni longe seien tia superiorem, quæ nunquam desinat, ac habitu sit, jugis motus agitationem, cujus terminus, ve ritas est, tanquam quæ perpetuo scienda objecta sit. Quod et jure admirationem habeat; quomodo quod nulla oblivione infuscari potest, ac perpe tuum est, circumscriptum desinat. An non utique ileo, quod Deus veritas illi terminus exsistat? Veritas namque Deus est, circa quem mens inces santer jugique motu agitata, nunquam cessare po test, nullum inveniens motus terminum, ubi nulla distantia ac spatium est. Admiranda enim divinæ infinitatis magnitudo, molis expers est, nec dividi potest, ac omni prorsus dimensione caret, nec ul lam comprehensionem ipsam attingentem habet, ut noverimus ullo modo quid tandem per essen tiam est. Porro, 502 quod nullam dimensionem habet, nec ullo modo potest comprehendi, nulli pernicabile est. ■ Jac. 11, 20. Similiter rationem prudentia motam ad actionem venire; per actionem ad virtutem, per virtutem ad fidem, firmam illam revera ac inoffensam divi norum certitudinem: quam primam ratio per pru dentiam potentia habens, actu pestea per virtutem ostendit, qua operibus manifestam facit. Nam fides quæ sine operibus est, quid mortuum est ", uti scri ptum est. Quidquid autem mortuum ac otiosum est, nemo unquam sane mentis inter ea quæ honesta sunt dixerit numerandum esse. Per fidem autem ad bonuni, in quo ratio finem accipit, quiescens a suis operationibus, ejus nempe tum facultate tum habitu`tumque operatione circumscriptis. Rationis enim facultatem dicebat esse praden tiam; ipsamque rationem potentia prudentiam esse; habitum, actionem; operationem, virtutem; virtutem, fidem; fidem denique, prudentiae, actio nis, virtutis, sive potentiæ, habitus ac eperationis, firmam animo, nullaque varietate nutantem con stantiam, cujus ultimus finis bonum est; in quo omnis ac cujusque rationis vis suapte natura ter minum accipit. Quomodo antem, ac qua ratione horum quodlibet prastetur reque ipsa efficiatur; ac quænam cuique horum adversentur, vel sint allinia, quantumque, cum dividere, tum pronun tiare, haud præsentis instituti est, excepto dunta xat ut noverimus fore, út omnis anima, cum per gratiam sancti Spiritus, suumque ipsa laborem ac diligentiam hæc alia aliis jungere potuerit ac con serere; rationem scilicet menti neclere,.sapien tia prudentiam, contemplationi actionem, scienti virtutem, jugi illi ac indelebili scientiae fidem apponere; ita sane ut nihil horum præ altero deficiat, aut abundet, omni excessu atque de fectu ab eis amputato, et, ut summa dicam. suatu unitatem decadem fecerit; tunc quoque ipsa Deo Fr. " Fr. * Nenine bonis perfectis et absolute. Fr.

vero ac bono, unique ac soli uuiatur, pulchra pa riter ac magnifica, præclareque (quoad ejus fieri potest) illi similis, generalium quatuor virtutum complemento effecta: quæ nimirum, divinam quæ in anima est decadem significent, beatanique aliam maudatorum decadem contineant. Quaternio enim, decas est potentia, ab unitate secundum progres sum serie quadam 503 composita. Rursusque eadem, unitas est, per coitionem bonum monadice (id est singulari una ratione) continens, divinæque operationis simplicitatem ac indivisibilitatem in seipsa indivise divisam ostendens; quibus anima, quod proprium est, strenue ac constanter bonum tutando, quod alienum, fortiter ut malum rejecit; ut quæ mente, probe ex ratione composita, polleat; sapientia, prudentia ornata; contemplatione, ac tione; scientia virtuti conjuncta; demumnque per petua illa ac indelebili fidelissima simulque inva riabili scientia; ac velut quæ causis, effecta; fa cultatibusque, operationes solerter conjunctas, Deo obtulerit; horumque præmio, simplicitatis effe ctricem deificationem retulerit. Est enim ratio mentis operatio ac manifestatio, velut scilicet causæ effectus, sapientiæ prudentia, contemplationis actio, scientiae virtus, jugisque illius ac indelebilis scientiæ fides; ex quibus illa animo reposita interiorque ad veritatem bonunique (nempe Deum) procreatur affectio; quam dicebat esse divinam scientiam, omnique errore vacantem notitiam et dilectionem et pacem, in quibus, ac c per quas deificatio est: scientiam quidem Græce velut complementumn ejus omnis noti tiæ, quam de Deo ac divinis homines assequi va lent, virtutumque inviolabilem complexionem notitiam, Græce ut quæ veritatem sincere inscendens, deitatis experimentum quantum satis sit, præbeat: dilectionem, ut quæ tola secundum affectum, divinæ totius dulcedinis particeps exsi stat; pacem denique, ut cui eadem atque Deo usu veniant, efficiatque ut et iis qui secundum ipsam meruerint affici, eadem ipsa eveniant. Siquidem enim deitas penitus immobilis est, ut cui nihil ulla ex parte molestiam faciat (quid enim ad illius speculam septumque evadat?),pax autem in concussa est, ac immobilis firmilas: ad hac vero et lætitia, quam nulla interturbet molestia; num et cuivis animæ divina usu veniunt, quæ divinam eam pacem nancisci meruerit? quippe quæ nedum vitii et ignorantiæ, mendaciique ac nequitiæ, quæ mala virtuti, scientia, veritatique ac bono contra ria, innaturalibus animæ motibus ceu stolones qui dam adnascuntur; sed jam ipsius quoque virtutis ac scientiæ, veritatisque ac bonitatis, quas ipsi no vimus, (pace verbi dixerim ) fines trangressa sit, ac supra quam 504 verissimo, perquamque op timo Dei cubili, juxta illius verissimam promis sionem, arcana quadam ac ignota ratione insederit Fr.

sic nimirum comparata, ut eorum quæ sint per turbando, possintque molestiam facere, ejus in Deo secretum attingat nihil, ac assequatur; quo in beato ac sanctissimo cubili tremendum illud, ejus unitatis quæ mentis omnem cogitatum ratio nemque superat ac sermonem, mysterium peragi tur; cujus gratia, una caro unusque spiritus, cum Deus cum Ecclesia (nempe anima) tuın anima cum Deo efficictur. O quomodo tuam, Christe, bo nitatem demirabor ac suspiciam! Non enim ausim dicere, Laudabo, qui neque ad digne admirandum satisque suspiciendum sufficiente instructus virtute exsistam Erunt enim duo in carne una. Sacramentum hoc magnum est; ego autem dico in Christo, et in Ecclesia, inquit divinus Apostolus. Et iterum: Qui adhæret Deo, unus spiritus est r. Ephes. v, 32.. Pl Cor. vi, Ubi igitur anima sic uniformis evaserit, ac se cum ipsa, et cum Deo collecta fuerit, haud jam erit ratio, quæ subtili cam cogitatu in multa divi dat; quippe cum prima solaque ac una illa ratione. Deoque coronatum caput habeat; in quo, per unan quæ cogitatum omnem superat, simplicitatem, on nes rerum rationes uniformiter tanquam in ipsa rum auctore ac opifice, exsistunt consistuntque; in quem, qui non extra ipsam, sed in tota totus exsistat, simplici conatu ac intuitu intendens, ipsa quoque rerum rationes causasque intelliget, ob quas forte antequam Verbo ac Deo esset desponsa, di visionis via ac ratione pelliciebatur; ac quibus cum salute, numeroseque ac concinne ad ipsum, qui omnem rationem, omnemque causam conti net, auctorque harum exsistit, ferebatur. Quia igitur hæc, ut diximus, animæ sunt, quæ in' mente potentia sapientiam babcat, exque sapien tia contemplationem, atque ex illa scientiam; ex scientia denique indelebilem illam ac perpetuam scientiam, qua ad veritatem ducitur ut bonorum animi terminum ac finem; inque ratione pruden tiam, atque ex illa actionem, ex actione virtutem, exque illa fidem; cujus munere in bono, tanquam beato fine operationum rationis desinit ac con quiescit; per quæ divinorum illa scientia ex horum inter se unionis concursu colligitur ac 505 para tur; ad hæc omnia aperte quadrabit secundum spiritalem intelligentiam animæ assiinilala sancta Dei Ecclesia; quæ ca quæ in mente, exque mente secundum processum exsistere universa osten dimus, per sacrarium significet; quæ autem in ratione, exque ratione secundum distractionem esse monstrata sunt, per templum declaret; cun ctaque penes mysterium quod in divino altari per agitur, colligat: quod quisquis ex iis quæ in Eccle sia celebrantur solerter ac sapienter doceri potuit, Dei revera Ecclesiam, divinamque suam ipse ani mam reddidit; in cujus forte gratiam, ac cujus symbolice exemplar manufacta ecclesia, per eornm Fr.

rum revera cjus quod ipse revelaret et preforma m Matth. xi, 14 * Luc. xvi, 20. • Hebr. x, 1. ret mysterii præcursor erat, imagines per ea quæ patiebatur et agebat et dicebat horum excmplaria primigenia prænuntians. Quare etiam bene et pre ter reprehensionem pro se invicem accipiuntur, et pro omnibus omnes et quisque pro quoque, etiam pro libris ab ipsis conscriptis, et pro ipsis libri in Scripturæ usu appellantur. Quod aperte manifestat Dominus Joannem baptistam Eliam et facieus et dicens, sive propter parem virtutis habitum, ut discipuli dicunt, ac mentis per omnia purita tem, propterque conversationis et vitæ æqua litatem, sive ob identitatem utriusque in gratia po testatis, sive de alia occulta ratione, ipse qui ut Deus locutus est sciverit, et qui talia ab eo mysteria edocti sunt. Atque iterum Moysen legem, et pro phetas libros eorum propheticos appellans, ubi Abrahamum patriarcham ad divitem in gehenna afflictatum et vexatum introducit dicentem: Haben! Moysen et prophetas, audiant eos ", pro libris ab eis couscriptis ipsos illos ponens, Moysen, inquam, et prophetas. Neque mirum hoc. Nanı si unus est per eos prædicatus, universi tanquam unus quem præ dicant intelligere, et pro universis singuli quique, et omnes pro omnibus, pie accipi possunt, qui Ve teris Testamenti mysterio inservierunt et quibus Evangelii gratiae prædicatio credita erat. Itaque ut magnus Joannes Baptista in totam Novi Testamenti ejusque cultus gratiam pie intelligi potest, ita jure in totum Novum Testamentum ejusque cultum, qui futuri vi mystice inedabilium Donorum oc cultationis præcursor est, etiam Joannes magnus revera evangelista potest accipi, ut vox præcursor divinioris Sermonis aperte olim pronuntiandi, et simulacrum veritatis demonstrandæ. Umbra enim et simulacro et veritate totum salutis apud nos mysterium sapienter dispensatum est. Umbram enim habebat lex, ut dicit divinus Apostolus, fulu rorum bonorum, non ipsum rerum simulacrumº¸qua suo sibi sermo modo per obscuram quamdam veri tatum significationem ad Evangelium accipiendum legis cultores instrueret. Evangelium autem sinu lacrum possidet veritatum, et totos aperte tenet hinc jam qui sibi futurorum bonorum similitudi nen quasiverunt. Praeparat sermo per spen veri tatum forma primigenia recepta animatum iri nos et vivas Christi fore\imagines, imo idem quod ille potius per gratiam fore quam sinuiacrum, quin fortasse vel ipsum Dominum fore, nisi durius hoc dictum aliquibus videatur. Quemadmodum nunc præcursor sui ipsius a divino doctore appellatus est qui sese eis quæ et de Vetere et de Novo Testa mento acceperat convenienter ostendisset, per æni gmata et voces et imagines sui ipsius præcursor, perque hæc ad veritatem his nudatam deducens; id quod ipsius Domini verbis testatur, quibus dixit Adhuc multa vobis dicere habeo, sed non potestis nune

ritioni mortique obnoxia, atque neglectam animæ & dignitatem maculare valeat: Corruptibile enim cor pus, inquit, aggravat animam, et deprimit terrenum tabernaculum mentem multiplici cura anxiam 9. Et iterum: Caro concupiscit adversus spiritum; spiritus autem adversus carnem. Rursumque: Qui seminat in carne sua, de carne melet corruptionem 3. Mente vero cum incorporeis ac intelligentibus cogitando certamen ineat, dimissis iis quæ sunt præsentia, ac quæ videntur: Quæ enim videntur, inquit, tempora lia sunt; quæ autem non videntur, aterna '; in qui bus nimirum præ habitus pacis multitudine Deus requiescit. 508 Denique ad Spiritum sanctum sagaci Scripturæ sacræ meditatione superata littera, sapienter emergat; in quo exsistit bonorum pleni tudo, suntque thesauri sapientiæ ac scientiæ abs. conditi "; in quibus si quis versari dignus vide bitur, Deum ipsum inveniet in cordis tabulis ex aratum, per Spiritus gratiam revelata facie velut in speculo ", amoto litteræ vclamine, Dei gloriam con templans. Quorum symbola sint, tum primus sancta 'synaxeos introitus, tum quæ post ipsum peraguntur. Post brevem earum, quæ a Beato sene dictæ. sunt in sanctam Ecclesiam contemplationum ab. strusiorumque sensuum expositionem, accingit se jam, proceditque oratio, ut majori compendio etiam ea, quæ ad sanctam Ecclesiæ synaxim spectant, G cloquatur. Primum igitur pontificis in ecclesiam introitum, cum sancta synaxis celebranda sit, primi ejus adventus, quo Filius Dei ac Salvator noster Christus per carnem in mundum istum in travit, typum præferre docebat ac imaginem; vi cujus, corruptioni deditum humanum genus, spon teque morti, peccati noxa venditum, ac diaboli tyrannide oppressum, liberans ac redimens; omni, quo illud tenebatur, exsoluto debito, tanquam ejus reus esset, qui nullius reus, atque ab omni immu nis peccato erat, iterum ad regni, quod a principio crat, claritatem rediit, ubi se ipse redemptionis pretium dedisset ac commutationem, proque exi tiosis nostris passionibus, vivificam passionem suam, medicabile remedium, et quo mundi totius salus paretur, rependisset. quo deinceps adventu, ejus in cœlos ac supercolestem thronum ascensus postlimninioque restitutio, per ingressum pontificis in sacrarium, ac quo sedem sacerdotalem inscer dit, symbolice figuratur. Quidnam populi quoque in sanctam ecclesiam in gressus significet. 18. × Coloss. 11, 3. ▼ II Cor. 111, 18. Populi autem una cum antistite in ecclesiam ingressum, quod infideles ab ignorantia ac errore r Galat. v, 17. Galat.v, 8. Il Cor. iv, Sap. IX, 15. c. et Fr.

convertuntur; quodque fideles a pravitate ac in scitia ad virtutem ac scientiam traducuntur, beatus ille senex significare aiebat. Nedum enim infide lium ad verum solumque Deum, conversionem significat ille in ecclesiam ingressus; sed et no strum cujusque, qui credimus quidem, alboque fidelium nomen dedimus, sed morum lascivia tur pique vita Dominica violamus mandata, ac facimus irrita, pœnitentiæ laboribus institutam emendatio nem. Omnis enim sive homicida, sive adulter, sive fur, sive superbus, sive arrogans, aut contumelio sus, aut alieni appetitor, aut avarus, aut detractor, aut injuriarum memor, aut iracundus, aut conv.i tiator, aut calumniator, aut susurro, aut quem invidia facile superet, aut ebriosus; vel, ut semel dicam (ne cuncta vitiorum genera enumerans pro lixior sim), quisquis ullo vitio tenebatur, postquam sponte sua consulto his amplius teneri, ac volun tate operari desierit, vitiique loco virtutem præo plans meliori fruge vitam mutaverit; is proprie ac vere cum Christo Deo ac pontifice, in virtutem, quæ morali intelligentia Ecclesia est, simul intro isse intelligatur atque dicatur. Quorumnam divinæ lectiones sint symbola. Divinas autem sacratissimorum librorum lectio nes, divinas beatasque sanctissimi Dei voluntates ac consilia subinnuere, aiebat magister; ex quibus agendorum documenta ac praecepta, pro suo quis que captu, ac ejus quæ inest facultatis vi, acci pimus; divinorumque ac beatorum certaminum leges discimus, pro quarum ratione legitime cer tantes, condignas Christi regno victrices coronas consequimur. Quorum symbolum sint divina cantica. Spiritalem autem divinorum canticorum suavi tatem significare aiebat, voluptatem bonorum divi norum sensum, vimque exprimentem; quæ animos quidem ad perfectum beatumque Dei amorem com moveat, inque odium peccati magis excitet. Quid significent pacis acclamationes. Per pacis autem acclamationes, quæ intus e sa crario in unaquaque lectione antistitis jussu fiunt, eas quæ per sanctos angelos deferuntur divinas laudes, favoresque significari, vir ille sapiens sta tuebat; quibus Deus eorum qui legitime pro veri tate contra adversarias potestates lucta defungun tur, certamina Gnit, invisibiles congressiones dis. marg. Fr. c. Fr.

digni sint ut divino mysteriorum in apertum pro ducendorum aspectu fruantur, dimissio fit ac cjc ctio per ministros; quæ res, suopte ipsa genio, ejus designat præesignatque veritatem cujus imago ac figura exsistit; vixque non clamat, his quæ gerun tur: fore nimirum, ut postquam prædicatum luerit Evangelium regni in universo orbe, in testimonium cunctis gentibus, sicut scriptum est, tunc veniat finis; adveniente scilicet in secundo adventu suo, e coelis cum claritate magna, magno Deo ac Salva Lore nostro Jesu Christo:: Ipse enim Dominus, in quit divinus Apostolus, in voce archangeli, et in tuba Dei descendet de cœlo ª; inque adversariis 512 faciente vindictam, ac per sanctos angelos suos dit, tum catechoucnorum, ac reliquorum, qui in segregante fideles ab infidelibus, et a justis iniquos, y Matth.xxiv, 14. * Tit. 1, 43. I Thess. iv, 15. atque a sanctis sceleratos et (ut semel dicam): ab iis qui Spiritu Dei ambulaverunt, eos qui post carnem abierunt; perque sæcula infinita, ac nun quam finienda, ut vere divino proditum oraculo est, justam singulis pro cujusque meritorum ratione retributionem reddente. Cujusnam symbolum sit, quod sancta ecclesia fores clauduntur, post lectum sanctum Evangelium. Quod autem post lectum sanctum Evangelium, ejectosque catechumenos, sanctæ ecclesiæ fores claudundur, significat, tum transituras res terre nas, tum fore, ut post terribilem illam segregatio. nem, ac terribiliorem sententiam, ut intelligibilem deinceps mundum, id est, Christi thalamum, ingre diantur, qui digni erunt; et ut operatio erroris, quæ in sensibus accidit, perfecte abjiciatur. Quid sanctorum mysteriorum introitus significet. Sanctorum autem ac venerabilium mysteriorum introitus, initium est ac exordium (uti magnus ille senex dicebat) futuræ in cœlis novæ doctrinæ Dei in nos, impensiori consilio, providentiæ, nostræ que, în divini secreti adytis occulti, salutis myste rii manifestatio. Ait namque Deus ac Verbum adl discipulos suos: Non bibam amodo de hoc geni mine vitis, usque in diem illum, cum illud bibam vo biscum novum in regno Patris mei Þ. Cujusnam signum sit divinum osculum ac salutatio. Quæ autem omnibus acclamatur spiritalis osculi salutatio, futuram præfigurat ac præsignat omnium b Matth. xxv7, 29.

inter se, quo tempore arcana illa bona detegentur, 513 per fidem ac dilectionem, concordiam, ani morumque consensionem, ac eam, quæ in ratione verboque est, identitatem; ex qua digni cum Verbo ac Deo nanciscuntur necessitudinem ac conjunctio nem. Os enim verbi symbolum est ac rationis, quo maxime omnes omnibus sociantur ejus participes, tanquam ea vi præditi, primoque ac soli Verbo ac rationi, omnisque verbi ac rationis auctori. Quid significet divinum fidei Symbolum. Quam autem omnes divini fidei Symboli confes sionem promunt, eam, quæ ob sapientissimæ in nos Dei providentiæ admirabiles modos ac ratio nes, quibus sumus salutem consecuti, in futuro sæ culo exhibenda est, mysticam præsignat gratiarum actionem; qua digni, gratum sunm, pro divinæ be neficentia largitate commendant animum; qui præter illum, nihil prorsus aliud pro infinitis in eos coMatis divinis bonis rependere habeant. Quid significet hymni Trisagii glorificatio. Trina autem quæ fit sanctificationis divinæ lau dis, totius populi fidelis ore, exclamatio, exhiben dam ævo illo futuro cum incorporeis ac intelli gentibus Potestatibus unionem honorisque æquali tatem ostendit; qua uno cum supernis potestatibus c consensu concentuque ob eamdem immobilis circa Deum jugisque motus agitationem, tribus sanctifica tionibus laudare ac sanctificare trine subsistentem unam Deitatem, humana natura docebitur. Cujus symbolum sit sancta précatio, Pater noster, qui es in cælis.» Sanctissima autem, atque in primis veneranda magni ac beati Dei Patrisque invocatio, dandæ veræ illius, ac quæ vere est, per Spiritus sancti gratiam donumque, adoptionis symbolumn 514 est: per quain supra quam victa atque obtecta, humana proprietate ex adventu gratiæ, sancti omnes filii Dei vocabuntur, eruntque; quotquot amodo jam virtutum cultu divino bonitatis decore splendide fulserunt ac gloriose. Quid illorum canticorum, quæ inter rem sacram my stice peragendam exclamantur, finis significel ncmpe: • Unus Sanctus, unus Dominus, o et quæ sequuntur. Quæ autem in rei sacræ mystice peragendæ fine a tota plebe confessio editur, illis verbis: Unus San clus, et quæ sequuntur, futuran sermone omni ac cogitatu superiorem cum uno illo divinæ simplici tatis arcano, eorum qui mystice ac sapienter divi uis sunt initiati, collectionem unitionemque sigui

ficat, intellectilium ævo illo ab omni corruptiore Isa. xxvii, 11. c. immuni; in quo iuaspectæ, ac supra modum ar canæ gloriæ lucem inspectantes, ipsi quoque cum superuis Potestatibus, beatae capaces paritatis eliciuntur; postquam ut omnium finis, fit myste rii communicatio, quæ in seipsam transmutet, si milesque boni per essentiam gratiæ munere 20 participatione digne sunentes efficiat: quibus nihil desit, quoad concessum hominibus licetque, quin et ipsi adoptione per gratiam dii esse ac appellari va leant, propter eum, qui totus Deus totoseos comple vit,nec corum aliquid sua vacùun præsentia reliquit. Quomodo, ac qua ratione, animæ quoque seorsum ac secundum se considerata, in singulis proprie, per ea quæ dicta sunt, deificus donansque per fectione status spiritaliter intelligatur. Adesdum igitur, iisdem ipsis, via quadam ac ratione gradientes, hæc ipsa iterum etiam de ani ma, qua scientire studet auctaque intelligentia est, spiritali sensu consideremus; nec una cupientem animum ac valentem, quanta facultas fuerit, ad sublimiorem spiritalem intelligentiam modestia pa rumper assurgere, diligentiusque Deo auspice du ceque considerare ac perspicere, quomodo 515 di vini sanctæ Ecclesia ritus ac cæremonia, animam ad sui ipsius perfectionem per veram ac efficacem scientiam ducant (si videbitur ) prohibeamus. Quas primas animæ virtutes primus sanctæ synaxeos introitus symbolo significet. Vide igitur, quisquis beate Christi sapientiæ verus es ainator, mentisque oculis considera in primo sacræ synaxeos ingressu, ab externo terre norum errore ac turbatione, juxta quod scriptum est: Mulieres venientes a spectaculo, videte ©; ab ea scilicet, quæ in forma ac figura per earum rerumi, quæ in sensum cadunt, contuitionem; oberratio creatur; neque enim vere contemplatio, seu specu latio dicatur quemadmodum insipientibus Græco rum sapientibus placet (absit enim a nobis, ut eos sapientes dicamus, qui ex iis quae facta a Deo sunt, ipsum nosse non potuerunt aut noluerunt);a sensi lium, inquam, ea quæ oculos ferit, superficie, ex cujus ratione scnsilia juge inter se bellum agitant, aliorum nisu aliis vicaria clade interitum creantia, cunctis aliis alia corrumpentibus, ac quæ alia in aliis corrumpantur, hocque unum firmum habeant, ac constans quod inconstantia agantur ac intereant, vec unquam inter se convenire ut tranquilla pe rennitate fruantur, nec in mutuam incitentur per niciem, valeant; venicntem animam, ac propere fugientem, velutque in Ecclesiam ac pacis invio labile templum, in naturalem in spiritu contempla cod. Marg. c.

tionem (tranquillam illam ac ab omni turbatione li beram) una cum Verbo, Verboque ipso magno ac vero Deo nostro ac pontifice ductore, ingredientem; quæque ut per symbola rerum sacrarum ænigmata, per eas quæ habentur divinas lectiones, rerum ra tiones doceatur, stupendumque ac magnum, ejus, quæ in lege et prophetis declaratur, providentiæ divinæ mysterium; inque singulis, pulchræ in his disciplinæ ac diligentiæ præmio, divinitus sancta rum potestatum opera, intelligentium more intus animo alloquentium, pacis inunera designantes laudes faustaque vota accipiat, una cum divini ac censique 516 divini desiderii roborante ac conservante illecebra, per eam, quæ mystice illi animo succinitur, divinorum canticorum voluptatem. Tumque iterum ex his transeuntem, inque uno ae solo, hosque unite ac singulariter comprehen dente sermones, ac rationes vertice, sese colligen 1em; nempe sancto Evangelio in quo omnes cum providentiæ, tum rerum, unius complexus vi, uni formiter præexsistunt rationes. Quo perlecto, divi no rursus sensu videre liceat, religiosis inturbatis mentis oculis, ipsum Verbum ac Deum cœlitus ei advenientem, uti scilicet pontificis e sacerdotali sede descensus indicat, ac perfecte cjus cogitationes, quæ adhuc sensum, ac quæ pro ejus ratione divi dua sunt, conceptis imaginibus animo effingunt, catechumenorum ritu segregantem; indeque rur rebus in sensum cadentibus excedentem, qua ratione sanctæ Dei Ecclesiæ fores occlusæ, intelligendum admonent, ad eam, quæ per arcano rum mysteriorum introitum significatur, materia carci tem, simplicem, invariabilem, deiformem, omnique absolutǝin forma ac figura, corum, quæ sola mente percipiuntur, scientiam ducentem (qua, in seipsa suas ipsa vires, seque ipsam in Verbo colligens, mentisque osculo, unitis, quæ ad ejus spectant salutem rationibus pariter ac modis) ad ipsum evadit, per fidei Symbolum grato et fideli animo confiteri docentem. sum, Post hæc autem rursus ut quæ jam deinceps per potentiam simplicem, individuamque doctrinæ vi comparatam scientiam, tum rerum quæ in sensum cadunt, tum quæ mente intelliguntur, rationcs complexa sit, ad clara ac manifeste eam theologiæ p scientiam, post omnia superata provehentem, atque parem angelis, quoad assequi licet, intelligentiam præbentem, eaque illam sagacitate docentem, ut unum Deum sciat, unam essentiam, tres personas, essentiæ unitatem trine subsistentem, ac consub stantialem personarum trinitatem: unitatem in trinitate, et trinitatem in unitate; non aliam, at que aliam; neque aliam præter aliam, aut aliam per aliam, sive per aliam aliam, aut aliam in alia, vel ex alia aliam; sed eamdem in seipsa, et per seipsam, penes semetipsam sibj ipsi eamdem cum unitatem, tum trinitatem, omni tum vacantem c. Eadem in Orat. Dominicam, ubi etiam singulorum: rationes assignat. C. et Fr.

unionem, indivisamque ac nullis scissam partibus, discretionem: unitatem quidem secundum essen tiæ (essendi scilicet) rationem, at non secundum compositionem aut contractionem, sive ullam con fusionem; trinitatem vero secundum talem exsi stendi ac subsistendi rationem; non vero secun cum divisionem aut diversitatein, ullamve parti ti. om. Non enim unitas personis divisa est, neque in eis "secundum habitudinem inest, inque illis consideratur: neque personæ in unitatem coa lescunt compositione, aut eam explent contra ctione, sed eamdem sibi ipsi idem, alia tamen atque alia ratione. Est eniin sancta personarum trinitas secundum essentiam, et simplici sua ra compositione, tum inconfusam habentem tione, unitas inconfusa; sanctaque unitas personis, ac modo exsistendi, trinitas. Quæ eadem tota hoc et illud distincte, alia atque alia ratione, ut dictum est, intelligatur, una et singularis individuaque et inconfusa, simplex, integra et incommutabilis Dei tas: quæ secundum essentiam tota unitas exsistat, totaque eadem personis sit trinitas, atque unum unius trine lucentis luminis radium effulgeat, que et anima, pari cum sanctis angelis dignitate, cla ras, ac quas creatura assequi potest, deilatis ratio nes suscipiens, parique illis consensu nullo indicto silentio aut requie unam trine deitatem docta laudare, ad adoptionem, quæ est gratia, express vi similitudinis promoveat; cujus ratione inter precandum Deum Patrem mysticum atque unicum per gratiam habens, in occultæ ejus deitatis uno, omnium rerum excessu, colligetur: tantumque divina magis patietur, quam ea sciet, ut ne quidem sui ipsa esse velit, neque ex se a seipsa, vel ullo alio cognosci possit, præterquam ex ipso duntaxat, qui totam ipsam benigne exque boni rationibus, Deus totus suscepit, totumque se illi toti, ut Deum decet, citra ullam passionem, indidit, ac totam di vinitate imbuit, adeo ut, sicut vir sanctissimus Dionysius Areopagita ait, imago sit ac manifestatio inaspectabilis luminis; verissimum speculum, pellucidissimum, integrum, impollutum, nulla fu scatum macula, quod totam in se, ut ita liceat loqui, exemplaris boni pulchritudinem capiat, dei formiter, et ut nihil desit, in seipso, pro eo ac concessum est, ejus silentii quod in adytis est, bo nitatem effulgens. 63 C. et Fr. Quorum operatrix atque effectrix mysteriorum, per eos ritus ac cæremonias quæ in sancta synaxi pera guntur, in fidelibus, ac iis qui fide congregantur, quæ assistit, Spiritus sancti gratia sit. Existimabat igitur beatus ille senex, nec singulos quosque Christianos hortari cessabat ut frequentes essent in sancta Dei ecclesia, nec unquam a re sacra, quæ in ea peragitur, decederent, tum propter assistentes angelos, ac quotidie eos qui in

trant in album referentes, Deoque manifestantes, ac pro cis preces votaque facientes; tum propter Spiritus sancti semper quidem inaspectabili ra tione præsentem gratiam, peculiariter autem maxi nie quo tempore res sacra peragitur, singulos quosque qui inveniuntur transmutantem velutque transformantem, ac vere in id quod divinius est, pro ipsorum captu ac modo traducentem atque ad id, quod mysteria quæ peraguntur significant, de ducentem (etsi is cui talia accidunt haud sensu percipiat, si modo ex illis est, qui in Christo par vuli sunt, nec in eorum quæ fiunt profundum in tueri valent), quam denique singula iis ritibus insti tuta, divina salutis symbola, ut ferunt, gratiam, serie quadam ac ordine, ab iis quæ proxima sunt ab om nium usque finem, in eis præstantem ac efficientem. Atque in primo quidem introitu infidelitatis ejectionem, fidei augmentum, vitii extenuationem, virtutis accretionem, ignorantiæ abolitionem, scien tiæ accessionem. Per divinorum autem eloquiorum auditionem, horum quæ dicta sunt (fidei scilicet, virtutis ac scientiæ) firmos tenacesque habitus ac dispositiones. Per ea autem quæ hæc consequuntur, divina cantica, spontaneum animæ in virtutes con sensum, ac quam ea ex illis spiritalem menteque tenus voluptatem sumit et jucunditatem. Per sa eram vero sancti Evangelii lectionem, terreni sensus, tanquam ejus mundi qui sensu percipitur, consum mationem. Per portaram autem deinceps occlusio nem, eum, qui secundum affectum est, a mundo hoc corruptibili, ad mundum intelligibilem, animæ trans itum ac 519 traductionem; vi cujus tanquam fores sensus occludens, a peccati simulacris mun dos eos reddit. Per sanctorum autem mysteriorum ingressum, perfectiorem abstrusioremque ac no vam Dei in nostrum usain dispensationis doctri nam ac scientiam. Per divinum osculum ac saluta tionen, omnium cum omnibus, ac prius cujusque secum ac cum Deo concordiæ, consensusque ani morum ac dilectionis eandem vim ac rationem. Per Symboli fidei confessionem, congruam gratia run actionem ob inauditos ac mirabiles parandæ nostra salutis modos. Per Trisagium hymnum, unionem cuin sanctis angelis, paremque cum illis dignitatem, nec finem unquam habituram divine glorificationis modulatam consonantiam. Per ora tionem, qua Deum Patrem vocare conceditur, quæ in spiritu est, verissimam adoptionem. Per illud, Unus Sanctus, et quæ sequuntur, unificam cum Deo unionem ac necessitudinem. Per sacram, qua impollutis ao vivificis mysteriis impartimur, com munionem, illam cum ipso, quanta mortalibus con cessa est, ex similitudine societatem ac identitatem; per quam homo hoc consequitur, ut ex homine in Deum transferatur. Quæ enim hic, ac mortalem agentes vitam, per gratiam quæ in fide est, perci pere nos sancti Spiritus dona credimus; hæc vere in futuro sæculo, et ut reipsa ita sit, secundum c. R.

spem firmam nostrae fidei, ac cjus qui follicitus est incommutabilem certamque omnino promissionem, ubi pro virili nostra facultate mandata servaveri mus, percepturos nos credimus, qui a gratia quæ. in fide est, ad gratiam quæ est secundum speciem transituri simus; Deo scilicet ac Șervatore nostro Jesu Christo nos in se transmutante, necnon cor ruptionis mortalisque in nobis vite notas abolen do, per ea symbola quæ in sensum cadunt, hic nobis tantisper monstrata, primitiva mysteria lar. giente. Summa dictorum ac recapitulatio. Ut autem memoriæ consulatur, si libet, eorum quæ data sunt vim breviter percurrentes, ita in summam redigamus. Est igitur sancta Ecclesia, uti dictum est, Dei quidem figura ac imago; quod nimirum quam ille infinita potentia sua ac sapientia erga distinctas rerum essentias inconfusam unitionem facit, tanquam opifex ac conditoris jure summa 520 quadam necessitudine seipso connectens; eam quoque illa per fidei gratiam in fidelibus ope retur, omnes quidem fideles secum ipsos uniformi ter per fidei unam gratiam ac vocationem conjun gens; eos autem qui actionem ac virtutem colunt, per unam voluntatis animorumque consensionem; ad hæc vero etiam eos qui contemplationem ac scientiam, per firmissimam, omnemque divisionis ac rimæ noxam respuentem, concordiam Mundi autem, tum ejus qui mente sola, tum qui sensu percipitur, figura est; ut quæ mundi intelli gibilis sacrarium, symbolum habeat; hujus autem qui in sensum cadit, templum. Rursus vero imago est hominis, ut quæ animæ per sacrarium speciem referat; per templum au tem corpus præferat. Ipsius autem animæ ut ipsa secundum se ac seorsum consideratur, figura est Lac imago, ut quæ per sacrarium ejus partis quæ contemplationi studet claritatem ferat; per tem plum autem ejus quæ actioni, ornatum decorem que obtineat. Ejus autem quæ in ea peragitur sacræ synaxeos; primus quidem introitus generaliter quidem pri mum Christi Dei nostri adventum significat; pro prie vero, eam, quæ per ipsum, ipsòque auspice est, eorum qui ab infidelitate ad fidem, et a vitio ad virtutem, atque ab ignorantia ad scientiam in ducuntur conversionem. Quæ autem ab eo sequuntur lectiones, generali ter quidem divinas voluntates et consilia designant, ex quorum ratione necesse est, ut omnes erudian tur vitamque instituant; proprie autem, eorum qui crediderunt fidei doctrinam atque profectum; tum scilicet eorum, qui actionem colunt, firmam virtu tis dispositionem; qua, divinam mandatorum legem sectantes, virili infractaque constantia adversus dia boli insidias consistunt, eorumque occultam vim ac molitiones cavent atque fugiunt; tum vero qui scien tiam colunt studentque sapientiæ, contemplatio c. et Fr.

nis habitum cujus munere, rerum in sensum ca dentium spiritalisque in eis providentiæ rationes colligentes, absque errore ad veritatem currunt. Divinæ autem canticorum modulationes, divinam jucunditatem ac voluptatem omnium animis inna scentem; qua mystice roborati, superiorum omnium 521 virtutis cultu laborum oblivionem sumentes, ad eorum quæ reliqua sunt, divinorum incorrupti biliumque bonorum vehemens contentumque ve geti ac alacres accenduntur desiderium. Sanctum autem Evangelium, generaliter quidem hujus sæculi consummationis est symbolum; pro prie vero, corum qui crediderunt, perfecte omnique ex parte antiqui erroris abolitionem designat; tum que eorum qui actionem colunt, mortificationem, legisque ac sensus carnis, seu ejus prudentiæ con summationem; tum eorum qui sapientiam ac con templationem, plurium ac diversarum rationum in amplissfinam unam maximique ambitus. rationem, coercitionem ac relationem; nempe consummata ¡¡¡is nactaque terminum, quæ fusior expatiatur, ac magis varia est, naturali contemplatione ac specu latione. Pontificis autem e sede descensus, ac catechu menorum ejectio, generaliter quidem significat, se cundum magni Dei ac Salvatoris nostri Jesu Christi e cœlis adventum, ac peccatorum a sanctis segrega tionem, justamque pro cujusque meritis retribu tionem; proprie autem, perfectam eorum qui cre diderunt in fide certitudinem, quam facit Deus ac Verbum invisibili ratione adveniens; per quam, G omnis ullo modo claudicans in fide (instar cate chumeni) cogitatio atque ratio ab eis expellitur eorum autem qui colunt actionem, perfectam im perturbați animi tranquillitatem, per quam libidi nosa omnis, nec illuminatione donata cogitatio, ab anima decedit; corum vero qui sapientiam ac contemplationem, altiorem cognita complexu con tinentem scientiam, cujus munere ac luce terreno rum simulacra omnia ab anima diffugiant. Quod autem clauduntur fores, sanctorumque mysteriorum ingressus, necnon divinum osculum, ac Symboli fidei exclamatio, generaliter quidem significant, præterire quæ in sensum cadunt, eaque manifestanda quæ mente intelliguntur; novam item divini erga nos mysterii doctrinam; omniumque cum omnibus, seipsis pariter ac Deo, futuram con cordiæ ac consensionis ac dilectionis vim onam; ejusque salutis ergo, quam iis modis consecuti su mus, gratiarum actionem. Proprie autem, fidelium quidem a simplici fide ad dogmatum doctrinam et initiationem consensumque 522 ac gratiarum actionem, profectum (nam primum significat quod clauduntur fores; alterum, sanctorum mysteriorum introitus; tertium, osculum sive amplexus et salu. tatio: quartum, symboli exclamatio): eorum autem qui colunt actionem, ab actione ad contemplationem C. et Fr. et Fr.

corum abjectis operationibus excesserint) transia tionem; ascensumque a mandatorum modo, ad co rum rationem; necnon ipsorum mandatorum juxta proprias rationes afinem cum animae viribus ne cessitudinem ac unitionem; aptumque habitum ad cam, quæ ex theologiae ratione est, gratiarum at tionem: eorum vero qui sapientiam ac contempla tionem, a naturali speculatione ad intelligibilium simpliccm mentis considerationem; qua non am plius sensuum opera, ulliusve eorum ope, quæ sunt oculis conspicua, divinam` arcanamque ratio (ubi sensus occluserint, necnon carne, mundoque nem persequuntur; animæ item facultatum cum ipsa unitionem; cam denique quæ animo uniformi ter providentiæ rationem complectitur, simplicitatem. Trisagii exclamatio. — Irrcquieta autem sancic rum angelorum sanctificans Trisagii glorificatio, generaliter quidem significat, simul pariterque fu turam in sæculo venturo, cœlestium ac terrestrium virtutum, parem vitæ rationem ac institutionem di vinæque glorificationis consonam vocem, hominibus per resurrectionem immortali corpore donatis; tali scilicet, ut non amplius, qua ipsum gravitate labo rat, gravet animam corruptione, sed commutata incorruptione, ad Dei suscipiendum adventum vim aptitudinemque obtineat propric autem, fidelium quidem cum angelis theologicum fidei certamen; eorum autem qui colunt actionem, comparem an gelis, quoad homini concessun est, vitæ splende rem contentumque deitatis laudandæ studium atque ardorem; corum vero qui sapientiam ac contem plationem, pares angelis, quantum fert humana conditio, de deitate cogitationes ac cantica, ac jugis motus agitationes. Beata autem magni Dei ac Patris invocatio; illius que, Unus sanctus, et quæ sequuntur, exclamatio; sanctorumque ac vivificorum mysteriorum perce ptio, post omnia, inque omnibus dignis, Dei nostri benignitate futuram adoptionem, unitionemque ac conjunctionem, divinamque similitudinem ac deili cationem 523 declarant; vi cujus ipse Deus on) nia in omnibus similibus salute donandis erit, ccu primitivum decus secundum causa rationem in cis per virtutem ac scientiam præstans, qui similiter cum eo præstantes erunt per gratiam. Porro fideles, virtuti deditos ac scientiam colen tes, vocabat, qui inducuntur velutque rudimenta rios, proficientes atque perfcctos; id est, servos, mercenarios, filios; tres nempe ordines eorun qui salute donantur. Servi enim sunt fideles, qui minarum metu, Domini mandata implent, et bene vole ac candore animi in iis quæ fuerunt credita versantur. Mercenarii autem, qui bonorum promis sorum cupiditate illecti, cum patientia pondus diei et æstum portant; cam scilicet quæ concreta est ac inolevit ei, quam agimus vitæ, exprimi parentis Fr. Fi deles, virtutis studentes, sapientia vacantes et spiritalcs; rudimentarii, proficientes, perfecti, servi, mers marii filii.

reatu, aflictionem, ac que inde virtutis causa ten tationes obveniunt; quique vitam vita, præsenti futuram, per liberum animi propositumn, sapienter commutant. Filii denique, qui neque minarum metu, nec promissorum cupiditate, sed modo illo ac habitu, quo in bonum honestumque propensa animi voluntate tendunt, a Deo nunquam separan tur, velut filius ille, ad quem dictum est: Fili, ta semper mccum es, et omnia mea tua sunt d; hoc ipsum per adoptionem [deificationcm], quæ est gra tia, exsistentes, quoad ejus concessum est, quod Deus per naturam et causæ rationem tum est tum creditur esse. c Frequentanda ecclesia. Ne ergo a sancta Dei Ecclesia abesse in animum inducamus, quæ tanta in divinorum symbolorum, quæ celebrantur, ri tuunque sancta ordinatione, salutis nostrae myste ria complectitur; quibus egregie quemque nostrum qui vitam virtute instituit, pro eo ac capit, con sentanca Christo ratione fabricans, quod per san ctum baptisma in Spiritu sancto datum est adoptio nis munus, Christianis moribus in palam producit sed quanta facultas, omnique diligentia, dignos nos divinis muneribus exhibeamus, per bona opera pla centes Deo; non conversantes sicut gentes, quæ Deum ignorant, in passione desiderii ac libidine; sed sicut ait sanctus Apostolus: Mortificantes mem bra quæ sunt super terram, fornicationem, immun ditiam, libidinem, concupiscentiam malam, et avari tiam, qua est simulacrorum servitus, propter quæ venit ira Dei in filios contumaces; 524 omnemque iram et indignationem et turpem sermonem et men dacium et, ut semel dicam, totum veterem homi nem, qui corrumpitur secundum desideria erroris ®, deponentes cum actibus suis b et desideriis, digne Deo ambulemus, qui vocavit nos in suum regnum et gloriam i; induentes nos viscera misericordiæ, benignitatem, submissionem, mansuetudinem, longa nimitatem; supportantes invicem in charitate i, et donantes nobismetipsis, si quis adversus aliquem ha bet querelam, sicut et Dominus donavit nobis. Super omnia, vinculum illud perfectionis, charitatem et pacem, in quam et vocati sumus in uno corpore k et, ut summa dicam, novum hominem, qui renovatur in agnitionem, secundum imaginem ejus, qui creavit illum 1. Dum enim sic vitæ rationes componamus, poterimus utique in finem divinarum promissionum bona spe fulti venire, et impleri agnitione voluntatis ejus, in omni sapientia et intellectu spiritali, fructifi cantes et crescentes in scientia Domini; in omni vir tute confirmati secundum potentiam claritatis ejus, in omni patientia et longanimiiate cum gaudio, gra tias agentes Patri, qui idoneos nos fecit in partem sortis sanctorum in lumine. ₫ Luc xv, 31. • ] Thess. IV, 5. 1 Coless. III, 5-9. * Ephes. rv, 22. b Coloss. 111, 9. 1 1 Thess. * Coloss. 11, 12,-15. 1 ibid.-9 10. m Coloss. 1, 9-12. w, 12. i Ephes. IV, 2. C. et Fr. Fr. G. A. Greca habent

Affectus opere probandus. Beneficentiæ vis, ut deus faciat. Ilujus autem gratiæ clara probatio est, spontanea animo bene volenti erga generis neces situdine nobis conjunctos, affectio; cujus hoc opus, hoc facinus, ut quisquis hominum ulla in re nostra ope egeat, haud secus ac Deum pro virili nostra, demereti studeamus, nec neglectum ac sine cura præterire nos eum sinamus, sed, qua par est dili gentia, reipsa in nobis vivere ac vigere, quo Deun proximumque prosequimur, affectum ostendamus. Affectus enim probatio est operis exhibitio. Nihil quippe ad justitiam adeo facile, sicque consequen dam deitatem (ut sic loquar) expeditum, et ut cum Deo necessitudine jungamur, ac misericordia, quam ex animo cum voluptate et gaudio conferamus in eos, qui indigent. Siquidem enim Scriptura, eum qui opis eget et ut beneficio impartiatur, deum ostendit. Quandiu enim, inquit, uni ex minimis meis istis fecistis, mihi fecistis n Porro Deus est qui quitur; potiori longe ratione, eum, cui benefa ciendi facultas est, exque illa benefacit, ostendat revera per gratiam Deique participatione deum esse, qui ejus beneficentie, præclare imitando, vim ac proprietatem inierit. Ac siquidem pauper deus est, idcirco quia Deus qua se nobis demisit ac in clinavit, egenus factus est inque seipsum per summam miserationem cujusque recepit mala, ac usque ad sæculi consummationem pro eo ac quiɛ que malis afficitur, semper mystice bonitatis nutu patitur; magis utique merito deus erit, qui Dei imitatione humanitatis studio ac benignitate, labo rantium mala ac ægritudines, per se ipse divine medicatur; eamdemque cum Deo pro rata sua ra tione salubris providentiæ vim secundum affectum, judicem cum sapientem tum justum, cuncta qu Matth. xxv, 40. • II Cor. VIII, 9. 6b habere monstratur. quod quus sua curet agatque do norum Dei tuta in nobis custodia.· Quis sic igitur ad virtutem tardus, sicque motu segnis ac difficilis, ut deitatis desiderio non agatur, quam facili adeo pretio coemere ac comparare queat? Tula vero, ar inviolabilis horum custodia est, facilisque ad salu tem via, sine qua (ut ego quidem existimo) nemo vere ea quæ obtinet bona, illæsa servaverit, et ut damni nihil accipiat, sui illa privata est, ac rerum suarumi agendarum cura; qua, nostra duntaxat dispicere docti ac considerare, id consequimur, ut ab aliis nihil frustra damni accipiamus. Si enim nos ipsos solum intueri ac examinarc noverimus, nunquam in illa quæ sunt aliorum, cujuscunque modi sint, grassari nobis indulgebimus; qui nimirum unicum fiunt sapienter justeque judicantem Deum, nou ignoremus; nempe, qua ratione illa facta sunt, non eo modo quo prodita; quo etiam forte homines ju dicare possint, tantisper obscure hoc contuentes quod est conspicuum, ac oculis paret; in quo non omnino sita veritas, aut eorum quæ fiunt ratio po sita est. Deus autem, obscurumn ipsum auimi mo C. C.

tum, inaspectabilemque appetitionem, ac ipsam rationem qua impulsus est animus, rationisque scopum ac institutum videns, id est, negotii totius præcogitatum finem, juste (uti dicebam) quæ ho minum studiis aguntur, omnia judicat. Quod si praestare studuerimus, nosque nobis ipsis definie rimus, his quæ sunt extra non insilientes, nec vi dere, nec audire, nec loqui, oculum, aurem, lin guam, quæ sunt aliorum, sinamus; ut siquidem fieri possit, his penitus arceamus; sin autem, mi serantis potius affectu quam libidine, in actum exseri, ac quod e nostris rationibus sit videre, au dire, loqui jubeamus; idque hactenus, dum mo deratrix ratio probaverit. 526 Nihil enim hisce organis ad peccatum lubricum magis, nisi ratione eorum castigetur usus; nihilque rursus ad salutem iis expeditius, ordinante ea ratione, ac componente, eoque ducente quo operæ pretium sit ac nutu velit. Ne ergo pro virili nostra Deo obsequi negliga mus, qui ad æternam nos vitam ac beatum finem, divinorum ac salutarium mandatorum suorum ex secutione vocet, quo nimirum misericordiam acci piamus, ac gratiam inveniamus in auxilio oppor tuno. Gratia enim, inquit divinus Apostolus, cum omnibus qui diligunt Dominum nostrum Jesum Chri stum in incorruptione P; hoc est, qui cum virtutis incorruptione, vilæque pure, nec simulatæ quid quam speciei habentis, honestate, Dominum dili gunt, faciendo ejus voluntates, nihilque e divinis illius mandatis corrumpunt. Dionysii Areopagitæ elogia. Viduæ, ejusque duo rum minutorum multiplex allegoria. — Hæc quidem ego hoc argumento sperata obedientiæ mercede inductus, pro virili mea, ita ut doctus eram, expo sui, non ausus in ea manum mittere, quæ abstru siora sunt ac sublimiora. Hæc si quis studio dili gentior nosse velit, legal quæ sanctus Dionysius Areopagita his de rebus divine elaboravit, ac reipsa patefacta arcana mysteria offendet, præstante id tanti muneris humano generi, divino mentis ejus, ac linguæ instrumento, propter eos, qui hereditatem capient salutis 1. Ac siquidem haud procul a desi derio vestro dicta desciverunt, Christo gratias bo norum-largitori, vobisque, qui ut dicerem, vim fe cistis. Sin auten longe multumque ab spe deficiunt, quomodo afficiar quidve agam, qui humanum quid dicendo passus, imbecilliorque exstiterim? Imbe cillitas enim non ponam, sed veniam provocat; magisque laudetur, quam dignum vituperio habeam tur, quod est pro facultate, ac praestare potest qui rem suscipit; cum primis autem vobis, quibus con stitutum sit ut propter Deum diligatis. Nam et Deo charum acceplumque est, quidquid sincere pro fa cultate ex animo offertur, tametsi habita majorum ratione exile illud videbitur. Is namque viḍuain, quæ duo minuta obtulerat; minime repulit *, quæ Ephes. vi, 24. 4 Hebr. 1, 14. C. Marc x1,41 seqq.; Luc. xxi, 2 seng.

cunque tantum vidua hec, ejusque duo minuta fuerint; sive anima vitio vidua ac quæ viri instar veteri amissa lege, nondum summa illa ac perfecta cum Verbo ac Deo conjunctione digna esset; cui tamen arrhabonis loco velut duo 527 minuta, contemperatam rationem ac vitam offerret; sive fidem ac bonam conscientiam, sive circa honestum versantem habitum et actum, sive his congruam contemplationem et actionem, sive quæ illis certa quadam ratione respondent, scientiam atque virtu tem; sive quæ paulo hoc superant, in naturali ac scripta lege positas rationes, quas, quæ possidet anima, iis excedendo, velutque substantiam totam ac victum relinquendo, soli Verbo ae Deo copu lari ambiens, offert, libensque habet, quod natu ralibus ac legalibus violentis modis, scitis, mori bus, tanquam viris, vidua est; sive aliud quidquam his spiritalius, ac cujus soli mundo corde intelli gentiam assequantur, per litteram reipsa historice impletam, Scriptura occultius indicat. Quecunque enim humana, eisi virtute magna videantur, exigua sunt, si cum divina jam inspectrice ratione con ferantur. Verum licet exigua, exque vili nec pre tiosa admodum materia, æque tamen ac aurea numismata (qua pretiosior nulla materia) ac quæ opulentiores offerunt, cum obsignatam regiam figuram habent, tum forte etiam offerentis ex toto af ſecto proposito præstant. Maximi modestia scribere detrectantis. Ilanc quoque viduam ego imitatus, parva hæc atque vilia, exque vili egenaque mente ac lingua profecta pro lataque sensa ac verba, velut minuta, iis de rebus de quibus jusseratis, Deo ac vobis, dilectissimi, obtuli; obsecrans enixiusque rogans benedictam vestram ac sanctam animam; primum quidem, ne amplius quæ a îne dicentur scripto me consignare quæratis, duplici ex causa: altera quidem, quod necdum Dei timorem castum ac permanentem adeptus sim, nec virtutis robustum habitum, veræque justitiæ firmitatem ac inconcussam stabi litatem, quæ maxime his quæ scribuntur ac do ctrinæ, auctoritatem conciliant; altera vero, quod cum adhuc vitiorum ac perturbationum, instar sævi maris, multis fuctibus agiter, ac quam procul a divino tranquillitatis animi, ac imperturbationis portu remotus sint, incertumque vitæ finem ha beam, nolim ut ad opera, etiam scripto consignata doctrina in actoris partem accedat. Deinde eo no mine probantes, siquidem id æquum est, quod obtemperaverim, Christo me precibus commen dantemagno ac soli Deo, nostrarumque animarum Salvatori, cui gloria et potestas, cum Patre et Spi ritu sancto, in sæcula. Amen. Psal. xvIII, 10. C. et Fr.