PG 91Thalassius of Libya
Abbot Thalassius
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (96% of openings; remainder still OCR), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.

NoticeNotitia

col. 1425–1426page 1 of 27
PG 91:1425Περὶ ἀγάπης καὶ ἐγκρατείας καὶ τῆς κατὰ νοῦν πολιτείας, Πνευματικῷ ἀδελφῷ καὶ ἀγαπητῷ κυρίῳ Παύλῳ Θαλάσσιος, τῷ μὲν φαινομένῳ Ἡσυχαστής, τῇ δὲ ἀληθείᾳ πραγματευτής κενόδοξος Εὔξαι ὑπὲρ ἐμοῦ, ἀδελφὲ τιμιώτατε, ὅτι μεγάλα κακὰ προσδοκῶν ἄξια τῆς ἐμῆς προαιρέσεως, λύπας τῇ ψυχῇ καὶ ὀδύνας τῷ σώματι εὐ τὰ τὴν συνείδησιν λυποῦντα, τὴν δὲ ψυχὴν καθαίροντα, ἀλλὰ τὰ τὴν συνείδησιν λυποῦντα, τέρποντα Ὅμως οὖν καὶ ἐκ τῶν κυρίως κακῶν καὶ τῶν μὴ κυρίως, νομιζομένων δὲ, εύξαι ἐκτενῶς πρὸς τὸν Κύριον τὸν Θεὸν ἡμῶν, λυτρωθῆναι ἡμᾶς. ματευτής. κενοδοξίας κενόδο ξης.

Century ICenturia I

col. 1427–1428page 2 of 27
PG 91:1427ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΠΕΡΙ ΑΓΑΠΗΣ ΚΑΙ ΕΓΚΡΑΤΕΙΑΣ, ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΤΑ ΝΟΥΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ, ΠΡΟΣ ΠΑΥΛΟΝ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΝ, ΕΚΑΤΟΝΤΑΣ Α'. Τῆς ἡ ἀκροστιχίς ήδε Πνευματικῷ ἀδελφῷ καὶ ἀγαπητῷ κυρίῳ Παύλῳ Θαλάσσιος, τῷ μὲν φαινομένῳ Ἡσυχαστής· τῇ δὲ ἀληθείᾳ πραγματευτής κενοδοξίας. ΧΙΙΙ, α'. Πόθος πρὸς Θεὸν ὑλικὸς τεταγμένος, Θεῷ ἀλ λήλοις συνδεσμεῖ τοὺς ποθοῦντας. β. Νοῦς πνευματικὴν ἀγάπην κτησάμενος οὐ λε γίζεται περὶ τοῦ πέλας τὰ τῇ ἀγάπῃ μὴ πρέποντα. γ. Ἐν πλάσματι ἀγάπης τὴν ὑπόκρισιν κρύπτες, ὁ τῷ μὲν στόματι εὐλογῶν, τῇ δὲ καρδίᾳ ἐξουδε γῶν. δ. Ὑπομένει αταράχως ὁ ἀγάπην κτησάμενος τὰ παρ' ἐχθρῶν ἐπαγόμενα λυπηρά, καὶ ἐπίπονα. ε΄. Μόνη ἡ ἀγάπη συνάπτει τὴν κτίσιν Θεῷ καὶ ἀλλήλοις εἰς ὁμόνοιαν. ς'. Αγάπην ἀληθινὴν ἐκεῖνος κέκτηται, ὁ ὑπο νοιῶν μὴ ἀνεχόμενος, μηδὲ λόγου κατὰ τοῦ πέλας. ζ. Τίμιος ὑπάρχει παρὰ θεῷ καὶ ἀνθρώποις ὁ πως κατάλυσιν ἀγάπης μηδὲν ἐπιτηδείων η'. ίδιον υπάρχει τῆς ἀνυποκρίτου ἀγάπης, ὁ λόγως ἀληθῆς ἐκ συνειδήσεως ἀγαθῆς.
col. 1429–1430page 3 of 27
PG 91:1429Γ΄. Κρύπτει τον φθόνον ἐν σχήματι εὐνοίας, ο μό τον τῷ ἀδελφῷ ἐξ ἑτέρω[ν] προσφέρων. ε. "Ωσπερ αἱ σαρκικαὶ ἀρεταὶ τὴν τῶν ἀνθρώπων δίξαν, οὕτω καὶ αἱ πνευματικαὶ τὴν τοῦ Θεοῦ ἐπι σπῶνται. ια'. ᾿Αγάπη καὶ ἐγκράτεια ψυχὴν καθαίρουσι νοῦν δὲ λαμπρύνει προσευχή καθαρά. ιβ'. Δυνατὸς ἀνὴρ ἐκεῖνος ὑπάρχει, ὁ πράξει καὶ γνώσει τὴν κακίαν ἀπελαύνων. εγ'. Εὗρε χάριν οὗτος παρὰ τῷ Θεῷ, ὁ ἀπάθειαν κτησάμενος καὶ γνῶσιν πνευματικήν. ιδ. Λογισμῶν ἐμπαθῶν εἰ περιγενέσθαι θέλης, ἐγκράτειαν κτῆσαι, καὶ ἀγάπην πρὸς τοὺς πλησίον. ιε'. Φύλαξον σαυτὸν ἀπὸ ἀκρασίας καὶ μίσους, καὶ μὴ εὕρῃς πρόσκομμα ἐν καιρῷ προσευχῆς σου. ις. Ὥσπερ οὐκ ἔστιν εὑρεῖν ἐν βορβόρῳ ἀρώμα τα, οὕτως οὐδ' ἐν ψυχῇ μνησικάκου ἀγάπης εὐωδίαν. ιζ. Κράτει γενναίως θυμοῦ καὶ ἐπιθυμίας, καὶ πονηρῶν λογισμῶν τάχιστα ἀπαλλάττῃ. εη'. ᾿Αναιρεί κενοδοξίαν ή κρυπτή εργασία, ἀπὸ ελαύνει δὲ ὑπερηφανίαν τὸ μηδένα ἐξουθενεῖν. εθ'. ίδιον κενοδοξίας υπόκρισις καὶ ψεῦδος· τῆς δὲ ὑπερηφανίας, ή οίησις καὶ φθόνος. κ. Αρχων ἐκεῖνος ὁ ἑαυτοῦ ἄρξας, καὶ ψυχὴν καὶ σῶμα τῷ λόγῳ ὑποτάξας. κα'. Γνησιότης φίλου ἐν πειρασμό, δείκνυται, ἡνίκα τῆς ἀνάγκης συγκοινωνός γένηται. κα. Ασφάλισαι τὰς αἰσθήσεις τῷ τρόπῳ τῆς ἡσυχίας, καὶ δίκασον τους λογισμοὺς ἐφεστῶτας τη καρδίᾳ. κγ. Πρὸς τοὺς λυπηρούς λογισμούς, ἀμνησικά χως ἀπάντα· πρὸς δὲ τοὺς φιληδόνους ἐχθρωδῶς διάχεισο. κδ'. Ησυχία καὶ προσευχή, καὶ ἀγάπη, καὶ ἐγε κράτεια τετραπλοκόν ἐστιν ἅρμα, εἰς οὐρανοὺς ἀν άγον τὸν νοῦν. κε'. Τῆξον τὴν σάρκα σου ἀπιτίᾳ καὶ ἀγρυπνία, καὶ ἀπελαύνεις τὸν δήμιον τῆς ἡδονῆς λογισμού. κς'. α; τέκεται κηρὸς ἀπὸ προσώπου πυρ οὕτως ἀπὸ φόβου Θεοῦ ἀκάθαρτο λογισμός. κα. Κακή ζημία ψυχῆς συνετῆς ἔγχρονίσαι πάν θει ψεκτῷ. κη'. Υπόμεινον τὰς τῶν λυπηρῶν καὶ ἐλιντρών ἐπαγωγάς· διὰ γὰρ τούτων σε καθαίρει ἡ τοῦ (405 πρόνοια. κθ'. Ρίψας τὴν ὕλην καὶ τῷ κόσμῳ ἀποταξάμενος· ἀπόταξαι λοιπὸν καὶ τοῖς πονηροῖς λογισμοῖς. λ. Ἴδιον ἔργον ὑπάρχει τοῦ νοῦ, τὸ λόγοις Θε σχολάζειν ἀεί. λα'. Ὥσπερ ἔργον Θεοῦ διοικῆσαι τὸν κόσμον, οὕτω καὶ ψυχῆς κυβερνᾶν τὸ σῶμα. λβ'. Ποίᾳ ἐλπίδι τῷ Χριστῷ ἀπαντήσωμεν ταῖς της σαρχές τουαῖς μέλος τοῦ νῦν δουλεύοντες, το
col. 1431–1432page 4 of 27
PG 91:1431λγ'. 'Αναιρεί ήδονήν κακοπάθεια καὶ λύπη, η ἑκούσιος, ἢ ἐκ τῆς προνοίας επαγομένη. λδ. Ὕλη παθῶν φιλαργυρία τυγχάνει· ὡς αὐτ ξητικὴ οὖσα τῆς περιεκτικῆς ἡδονῆς. λε. Λύπην τίκτει ἀποτυχία ἡδονῆς· ἡδονὴ δὲ παν τι πάθει συνέζευκται. Ας'. "Ο μέτρῳ μετρεῖς τῷ σώματί σου, ἀντιστρά φως παρά Θεοῦ ἀντιμετρηθήσεταί σοι. 25. Θείων κριμάτων ἔργα τυγχάνει ἀνταπόδοσις δικαία τῶν διὰ τοῦ σώματος πεπραγμένων. λη. ᾿Αθανασίαν τίκτει ἀρετὴ καὶ γνῶσις· ὧν ἡ στέρησις, τοῦ θανάτου γέγονε μήτηρ. λθ'. Λύπη κατὰ Θεὸν ἀναιρεῖ ἡδονήν· ἡδονῆς τ ἀναίρεσις, ἀνάστασις ὑπάρχει ψυχῆς. μ'. ᾿Απάθειά ἐστιν ἀκινησία ψυχῆς πρὸς κακίαν ής τυχεῖν ἀμήχανον ἄνευ ἐλέους Χριστοῦ. μα'. Σωτὴρ ὑπάρχει ψυχῆς καὶ σώματος ὁ Χρι στὸς, οὗ τοῖς ἴχνεσιν ὁ ἀκολουθῶν, ἐλευθεροῦται και κίας. μβʹ. Σωτηρίας εἰ θέλεις τυχεῖν, ἀπόταξαι ταῖς ἡδοναῖς· καὶ ἐγκράτειαν, καὶ ἀγάπην, καὶ προσευχὴν ἀναλαβοῦ. μγ'. Ιδιον ἀπαθείας, διάκρισις ἀληθινή· καθ᾽ ἦν πάντα πράττε μέτρῳ καὶ κανόνι. μπ. Ο Κύριος ἡμῶν καὶ Θεὸς Ἰησοῦς ἐστιν ὁ Ο Χριστός· καὶ νοῦς ὁ ἀκολουθῶν αὐτῷ, μὴ μείνῃ ἐν τῇ σκοτία. με. Συνάγαγε τὸν νοῦν σου, καὶ τήρει τους λου γισμούς, καὶ οὓς εὕρῃς ἐμπαθεῖς, πολέμησον πρὸς αὐτ τούς. μς'. Τρία ὑπάρχουσι πράγματα, δι' ὧν λαμβάνεις λογισμούς· ἡ αἴσθησις, καὶ ἡ μνήμη, καὶ ἡ κρίσις τοῦ σώματος· χαλεπώτεροι δὲ οἱ αὐτοὶ ἀπὸ τῆς μνή μης εἰσίν. μζ'. τῇ ἐδόθη σοφία, ἔγνω λόγους ἀσωμάτων, καὶ τίς ἡ ἀρχὴ ὑπάρχει, καὶ τί τὸ τέλος τοῦ κόσμου. μηʹ. Μὴ ἀμέλει πρακτικῆς, καὶ φωτισθήσεται ὁ νούς σου. «Θησαυρούς, φησὶν, ἀποκρύφους και ἀοράτους ἀνοίξω σοι.» μθ'. Εὗρε χάριν παρὰ Θεῷ, ὁ παθῶν ἐλευθερωθεὶς, καὶ τὸ μέγα ἔλεος ὁ γνώσεως καταξιωθείς. γ. Νοῦς παθῶν ἐλευθερωθείς, φωτοειδής γίνεται, ταῖς τῶν ὄντων θεωρίαις ἀδιαλείπτως καταλαμπή μενος. να'. Φέγγος ψυχῆς ἡ γνωσίς ἐστιν, ἧς στερηθείς ὁ ἄφρων ἐν σκότει διαπορεύεται. νβ'. Αφρων ἐστὶν ὁ ἐν σκότει διάγων· ὃν διαδέχεται τὸ σκότος ἀγνωσίας. νγ'. Ἰησοῦν ὁ ἀγαπῶν, ἐλευθερωθήσεται κακίας καὶ ἡ ἀκολουθῶν αὐτῷ, ὄψεται γνῶσιν ἀληθῆ. νο. Νοῦς παθῶν ἐλευθερωθεὶς, ψιλά βλέπει τα νήματα, καὶ ἐγρηγορότος τοῦ σώματος, καὶ κατὰ τοὺς ὕπνους αὐτοῦ.
col. 1433–1434page 5 of 27
PG 91:1433να'. Ὁ νοῦς εἰς ἄκρον καθαρθεὶς στενοχωρεῖται κ τοῖς οὖσι· καὶ ἔξω θέλει γίνεσθαι πάντων τῶν γε γονότων. νς'. Μακάριος ὁ φθάσας εἰς τὴν ἀπέραντον ἀπει ρίαν· ἐκεῖνος δ' ἔφθασεν, ὁ τὰ πεπερασμένα περά σας. νζ. Έρευνᾷ λόγους Θεοῦ ὁ σεβόμενος αὐτόν· εύ ρίσκει δὲ αὐτοὺς ὁ τῆς ἀληθείας εραστής. νη'. Νοῦς ἐξ ὀρθότητος κινούμενος, εὑρίσκει ἀλή θειαν· ὁ δὲ ἐκ πάθους τινῆς, ἀποτεύξεται αὐτῆς. νθ'. Ωσπερ τῇ οὐσίᾳ ἄγνωστος ὁ Θεὸς, οὕτως καὶ τῇ μεγαλοσύνῃ ἐστὶν ἀπέραντος. ξ'. Ης οὐσίας ἀρχὴ καὶ τέλος οὐκ ἔστιν, οὔτε τῆς σοφίας ἐξεύρεσις. ξα'. Σωτηρία υπάρχει πάσης κτίσεως, ἡ ὑπερ ἀγαθος τοῦ Κτίσαντος περὶ αὐτὴν πρόνοια. ξβ'. Υποστηρίζει Κύριος πάντας τοὺς καταπίπτοντας ἐν οἰκτιρμοῖς, καὶ ἀνορθοί πάντας τοὺς κατ εφραγμένους. ἔγ. Χριστός ἐστι ζώντων καὶ νεκρῶν κριτής, καὶ τῆς ἑκάστου πράξεως δίκαιος ἀνταποδότης. ξδ'. 'Αρξαι εἰ θέλεις τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος, προλαβὼν τὰς τῶν παθῶν αἰτίας περίκοπτε. ξε'. Σύζευξον ταῖς ἀρεταῖς τὰς τῆς ψυχῆς δυνά μεις, καὶ πάσης τῆς τῶν παθῶν ὁρμῆς ἀποζεύγνυν και. ξς'. Τὰς τῆς ἐπιθυμίας ὁρμὰς ἐγκρατείς χαλίνωσον· τὰς δὲ τοῦ θυμοῦ, ἀγάπῃ πνευματική. ξζ'. Ἡσυχία καὶ προσευχή, μέγιστα ὅπλα ἀρετῆς αὗται γὰρ τὸν νοῦν καθαίρουσαι, διορατικὸν ἀπερ γάζονται. ξη'. Συντυχία ὠφελεῖ μόνη ἡ πνευματική· τῶν δὲ λοιπῶν πασῶν προτιμωτέρα ἡσυχία. ξω. Τῶν πέντε τρόπων συντυχίας, τοὺς τρεῖς ἐπί λεξαι· τῷ δὲ τετάρτῳ μὴ συχνάσῃ;· τοῦ πέμπτου ἀπόστηθε ο. Ἡσυχίαν ἀγαπᾷ ὁ μὴ πάσχων πρὸς τὰ τοῦ κόσμου. Καὶ πάντας τοὺς ἀνθρώπους, ὁ μηδὲν ἀγα πῶν ἀνθρώπινον. οα'. Διδάσκαλος ἀληθὴς ἡ συνείδησις ὑπάρχει, ᾗ ὁ ὑπακούων ἀπρόσκοπος διαμένει. οβ'. Εκείνους μόνους οὐ κρίνει τὸ συνειδὸς, τοὺς εἰς τὸ ἄκρον τῆς ἀρετῆς ἢ τῆς κακίας φθάσαντας. Ογ. Ακρα ἀπάθεια ψιλὰ ποιεῖ τὰ νοήματα· ἄκρα δὲ γνῶσις τῷ ὑπεραγνώστῳ παρίστησιν. οδ'. Λύπη ἐστὶ ψεκτὴ ἀποτυχία ἡδονῶν, ὧν καταφρονήσας, άλυπος διαμένει. ο. Η λύπη καθόλου στέρησίς ἐστιν ἡδονῆς, κἄν τα τῆς κατὰ Θεὸν, κἂν τῆς κατὰ κόσμον νοήσῃς. ος'. Θεοῦ ἐστι βασιλεία, ἀγαθότης καὶ σοφία, ὧν ὁ ἐπιτυχών, ἐν οὐρανοῖς πολιτεύεται. οζ. Ἐκεῖνος ἄθλιος ἄνθρωπος, ὁ τῆς ψυχῆς μὲν τὸ σῶμα, τοῦ Θεοῦ δὲ τὸν κόσμον τοῖς ἔργοις προ τιμήσας.
col. 1435–1436page 6 of 27
PG 91:143578. & τη. ἴσην τὴν ἀγάπην προς πάντας κέκτηται ή τοῖς μὲν σπουδαίοις μή φθονών, τοὺς δὲ φαύλους ἐλεῶν. οθ'. Αρξαι ὡς ἀληθῶς ἐκεῖνος ώφειλεν, ὁ καὶ ψυχῇ καὶ σώματι τὰ τῆς ἀρετῆς νομοθετήσας. π. Πραγματευτής πνευματικὸς ἐκεῖνος ὑπάρχει, ὁ ἐξ ἴσου διὰ τὰ μέλλοντα καὶ τῶν ἡδέων τοῦ βίου καὶ τῶν αὐστειρῶν ἀποταξάμενος. πα'. 'Ρώννυσι ψυχὴν μὲν, ἀγάπη καὶ ἐγκράτεια νοῦν δὲ προσευχὴ καθαρά, καὶ θεωρία πνευματική. πρ. Ακούων λόγον ὠφέλιμον, μὴ κρίνε τὸν λέ γοντα, ἵνα μὴ τῆς ἐπωφελούς νουθεσίας ἑαυτὸν ἀποστερήσῃς. πγ. Γνώμη πονηρὰ κακὰ ἐνθυμεῖται, καὶ τὰ κατὰ ορθώματα του πλησίον εἰς ἐλάττονα παραγνωρίζει. πω. Μὴ πίστευε τῷ λογισμῷ κρίνοντι τὸν πλη σίον, ὅτι πονηρὸν ἔχων θησαυρόν, πονηρὰ καὶ λογί ζεται. πε'. Αγαθή καρδία ἀγαθὰς ἐννοίας φέρει προς γὰρ τὸν θησαυρὸν αὐτοῦ, καὶ τὰ ἐνθυμήματα αὐτοῦ. πς'. Τήρει τοὺς λογισμούς, καὶ φεύγε ἀπὸ κακία; ἵνα μὴ σκοτισθεὶς ὁ νοῦς ἄλλα ἀντ᾿ ἄλλων βλέπῃ. τζ'. Ἐννόει τοὺς Ἰουδαίους, καὶ ἀσφάλισαι σεαυ τόν. Οἱ ἐκ τοῦ φθόνου τυφλωθέντες, τὸν Κύριον καὶ Θεὸν εἰς Βεελζεβούλ παρεγνώρισαν. πή. Υπόνοια πονηρὰ σκοτίζει διάνοιαν, καὶ ποιεῖ, τὰ παρὰ τὴν ὁδὸν, ἀντὶ τῆς ὁδοῦ θεωρεῖν. πι. Ταῖς ἀρεταῖς ἁπάσαις παραπεπήγασιν αἱ κακίαι· καὶ διὰ τοῦτο τὰς ἀρετὰς οἱ πονηροὶ εἰς και κίας παραγνωρίζουσι. κ'. Ἡδονῇ ἡ λύπῃ ἐγχρονίζων ὁ νοῦς, τῷ τῆς ἀκηδίας πάθει τάχιστα περιπίπτει. κα'. Συνείδησις καθαρά διεγείρει ψυχήν, λογισμός δὲ ῥυπαρὸς καταχθονίζει αὐτήν. 1.3. Κινούμενα τὰ πάθη ἀπελαύνουσι κενοδοξίαν ἀναιρούμενα δέ, πάλιν αὐτὴν ὑποστρέφουσιν.. Αγ. Εἰ πάντων ὁμοῦ τῶν παθῶν ἀπαλλαγῆναι θέλεις, ἐγκράτειαν καὶ ἀγάπην καὶ προσευχὴν ἀνά λαβε. 18. Νοῦς διὰ προσευχῆς τῷ Θεῷ ἐγχρονίζων, καὶ τὸ παθητικὴν τῆς ψυχῆς τῶν παθῶν ἀπαλλάττει. με'. Ὁ Θεὸς τὸ εἶναι τοῖς οὔτι δεδωκώς, καὶ τῇ προνοίᾳ αὐτοῦ ἅμα τὰ πάντα συνέδησεν. κς'. Δεσπότης δὲ ὑπάρχων, καὶ δοῦλος γενόμενος, τὸ ἄκρον τῆς προνοίας τῇ κτίσει ἐξέφηνεν. 15. Ὁ Θεὸς καὶ Λόγος ἀτρέπτων σαρκωθείς, πάσῃ τῇ κτίσ. διὰ τῆς σαρκὸς ἡνώθη. ζη'. Ξένον θαῦμα ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς, ὅτι θεός ἐπὶ γῆς, καν ο άνθρωπος ἐν οὐρανοῖς· ἵνα ἀνθρώ πως ἀγγέλοις συνάψας, ἅμα πάσῃ τῇ κτίσει την Λέων χαρίσηται.
col. 1437–1438page 7 of 27
PG 91:143710. Αγιασμός και θέωσις ἀγγέλων καὶ ἀνθρώπων, ἡ γνῶσις τῆς ἁγίας καὶ ὁμοουσίου Τριάδος. γ. Συγχώρησις ἁμαρτιῶν, παθῶν ἐστιν ἐλευθερία, ὧν ὁ μήπω ἀπαλλαγείς χάριτι, της συγχωρήσεως οὔπω ἔτυχεν. ΕΚΑΤΟΝΤΑΣ Β', Τῆς ἡ ἀκροστιχίς ἤδε Εὗξαι ὑπὲρ ἐμοῦ, ἀδελφὲ τιμιώτατε, ὅτι μεγάλη κακὰ προσδοκῶ ἄξια τῆς ἐμῆς προαιρέσεως, λύπας τῇ ψυχῇ, καὶ ὀδύνας τῷ σώματι. α'. Ἐθέλεις ὑφ᾽ ἐν τῶν κακιῶν ἀπαλλαγῆναι; τῇ μητρὶ τῶν κακῶν τῇ φιλαυτίᾳ ἀπόταξαι. β'. Ὑγεία ψυχῆς, ἀπάθεια καὶ γνῶσις, ἧς τυχεῖν ἀμήχανον τὸν ἡδοναίς δουλεύοντα. γ. Ξηραίνει τὰς ἡδονὰς τὰς σωματικάς τε, καὶ ψυχικὰς ἐγκράτεια μεθ᾽ ὑπομονῆς, καὶ ἀγάπη μετὰ μακροθυμίας. 8. Αρχὴ κακῶν τῇ ψυχῇ ἡ φιλαυτία γέγονεν φιλαυτία δέ ἐστιν ἡ τοῦ σώματος φιλία. ε'. Ιδιον τοῦ λογικοῦ τὸ ὑποταγήναι τῷ λόγῳ, καὶ τὸ ὑποπιάσαι, καὶ δουλαγωγῆσαι τὸ σῶμα. 5. Υβρις τῷ λογικῷ ὑποταγήναι τῷ ἀλόγῳ, καὶ πρόνοιαν αὐτοῦ ποιεῖσθαι εἰς ἐπιθυμίας αἰσχράς. ζ. Πονηρὸν ἔργον ψυχῆς λογικῆς, καταλιμπάνειν τὸν Κτίσαντα, καὶ λατρεύειν τῷ σώματι. η'. Εκελεύσθη τὸ σῶμα ὑπηρέτην ἔχειν, οὐ μὴν δὲ ταῖς ἡδοναῖς αὐτοῦ παρὰ φύσιν δουλεύει». θ'. Τῆξον τὰ δεσμὰ τῆς πρὸς τὸ σῶμα φιλίας, καὶ μηδὲν παράσχης τῷ δούλω, ὅ τι μὴ πᾶσα ἀνάγκη. ε. Εγκλεισον τὰς ἀσθήσεις ἐν τῷ φρουρίω τῆς ἡσυχίας, ἵνα μὴ τὸν νοῦν περιστῶσιν εἰς τὰς ἰδίας ἐπιθυμίας. ια΄. Μέγιστα ὅπλα τοῦ μεθ᾽ ὑπομονῆς ἡσυχάζον τοῦ, ἐγκράτεια καὶ ἀγάπη καὶ προσευχὴ καὶ ἀνά γνωσις. 19. Οὐ παύεται ὁ νοῦς περὶ τὰς ἡδονὰς πλεύων, ἄχρις οὗ τὴν σάρκα δουλαγωγήσας θεωρία σχολάζεται. ιγ. Ὑπὲρ τῶν ἐντολῶν ἀγωνιζώμεθα, ἵνα παλών

Century IICenturia II

col. 1439–1440page 8 of 27
PG 91:1439ελευθερ[ωθ]ῶμεν· ὑπὲρ δὲ τῶν θείων δογμάτων, ἵνα γνώσεως ἀξιωθῶμεν. ιδ'. 'Αταραξία ψυχῆς ἀπάθεια καὶ γνῶσις· ἦ τυχεῖν ἀμήχανον τὴν ἡδοναῖς δουλεύοντα. ιε'. Δουλαγώγει τὸ σῶμα περιελὼν τὰς ἡδονας, καὶ ἀπάλλαξον αὐτὸ μοχθηρᾶς δουλείας. ις'. Ελεύθερος κτισθεὶς, καὶ ἐπ' ἐλευθερίᾳ κλη θεὶς, μὴ ἀνάσχῃ δουλεύειν πάθεσιν ἀκαθάρτους. ιζ. Λύπαις καὶ ἡδοναῖς, ἐπιθυμίαις καὶ φόβοις, συνδεσμοῦσι τὸν νοῦν τοῖς αἰσθητοῖς οἱ δαίμονες. τη'. Φόβος Θεοῦ κρατεῖ ἐπιθυμιῶν, καὶ λύπη κατά Θεὸν ἀπελαύνει τὴν ἡδονήν. ιθ'. Επιθυμία σοφίας καταφρονεῖ φόβου, καὶ ἡ δόκη γνώσεως ἀποδιώκει λύπην. κ'. Τὰ τέσσαρα ταῦτα αἱ Γραφαι περιέχουσι τὰς ἐντολὰς, τὰ δόγματα, τὰς ἀπειλάς, τὰς ἐπαγ γελίας. κα'. ίστησι τὴν ἐπιθυμίαν εὐκράτεια καὶ κόπος μειοῖ δὲ αὐτὴν ἡσυχία, καὶ θεῖος Έρως. κβ'. Μὴ λόγοις δι' αινιγμάτων τὸν ἀδελφὸν πλῆτα τε· οὐ μὴ γὰρ βαστάξης· τὰ ὅμοια ἀντιδεχόμενος. κγ'. Ἴστησι τὸν θυμόν μακροθυμία καὶ ἀμνησικακία· μειοῖ δὲ αὐτὸν ἀγάπη καὶ συμπάθεια. κδ'. ' ἐδόθη γνωσις, ἐδόθη φῶς νοερόν· ὃς δὲ λαβὼν ἀτιμάζει, όψεται σκότος. κα'. Τήρησις ἐντολῶν Θεοῦ, τίκτει ἀπάθειαν ἀπάθεια δὲ ψυχῆς συντηρεί γνῶσιν. κς'. 'Ανάγαγε τὰ αἰσθητὰ ἐπὶ νοητήν θεωρίαν, καὶ ἀνθέλκεις τὴν αἴσθησιν ἐπάνω τῶν αἰσθη τῶν. κζ'. Τὸ αἰσθητὸν γύναιον σημαίνει ψυχήν πρα κτικήν· ᾗ ὁ νοῦς συγγενόμενος ἀποτίκτει τὰς ἀρετάς. κη'. Έρευνα λόγων Θεοῦ, διδάσκει γνῶσιν Θεοῦ τὸν ἐν ἀληθείᾳ ζητοῦντα, ἐν εὐλαβείᾳ καὶ πόθιο. κθ'. Οπερ ἐστὶ τὸ φῶς τοῖς ὁρῶσι καὶ ὁρωμένοις, τοῦτοι καὶ ὁ Θεὸς τοῖς νοοῦσι, καὶ νοουμένοις. λ'. Τὸ αἰσθητὸν στερέωμα, τὸ τῆς πίστεως ση μαίνει στερέωμα, ἐν ᾧ πάντες οἱ ἅγιοι δίκην φω στήρων λάμπουσι. λα΄. Ἱερουσαλήμ ἐστιν ἐπουράνιος, γνῶσις τῶν ἀσωμάτων· ἐν αὐτῇ γὰρ θεωρεῖται ἡ δράσις τῆς εἰρήνης. λβ'. Μὴ ἀμέλει τῆς πράξεως, ἐπεὶ μειοῦται ἡ γνῶσις· καὶ λιμοῦ γενομένου καταβαίνεις εἰς Δι γυπτον. λγ'. Ελευθερία ἐστὶ νοητή, ἡ τῶν παθῶν ἀπαλλα
col. 1441–1442page 9 of 27
PG 91:1441Η. γή· ἧς οὐδεὶς ἐπιτυγχάνει ἄνευ ἐλέους Χριστοῦ. Λ Αδ. Γῆ ἐστιν ἐπαγγελίας ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν, ἧς πρόξενοι γίνονται ἀπάθεια καὶ γνῶσις. λε. Αίγυπτός ἐστι νοητή, ὁ σκοτασμὸς τῶν παρ θῶν· εἰς ἣν οὐδεὶς καταβαίνει, εἰ μὴ λιμῷ πι ειπέσῃ. λς λόγοις πνευματικοῖς ἐπισυχνάσεις τὸ οὖς σου, καὶ λογισμῶν ἀκαθάρτων ἀπομακρυνεῖ ὁ νοῦς σου. λη. Αγαθὸς καὶ σοφὸς φύσει μόνος ὁ Θεός· για νετα: δὲ μεθέξει καὶ ὁ νοῦς, ἐὰν σπουδάσῃ. λή. Κράτει γαστρὸς καὶ ὕπνου, καὶ θυμοῦ, καὶ γλώσσης· καὶ οὐ μὴ προσκόψεις πρὸς λίθον τὸν πόδα σου. 20. Αγωνίζου ἀγαπῆσαι πάντα ἄνθρωπον ἐξ ἴσου, καὶ ἀπελαύνεις συλλήβδην πάντα τὰ πάθη. μ'. Κοινὴ νοῦ καὶ αἰσθήσεως ἡ θεωρία τῶν αἰσθη ἰδία δὲ τοῦ νοῦ ἡ γνώσις τῶν νοητῶν. των μα'. ᾿Αδύνατον τὸν νοῦν σχολάσαι τοῖς νοητοῖς, εἰ μὴ τὴν σχέσιν τὴν πρὸς τὴν αἴσθησιν, καὶ τὰ αἰσθητὰ ἀποκόψη. μβ'. Προσπάθειαν φυσικὴν ἡ αἴσθησις ἔχει πρὸς τὰ αἰσθητά, καὶ συμπεριστᾷ τὸν νοῦν περισπωμένη περὶ αὐτά. μγ'. Ρίψον τὴν αἴσθησιν περὶ τὴν τοῦ νοῦ ὑπουργίαν, καὶ μὴ δῷς αὐτῇ καιρὸν ἀντιπερισπᾶσαι αύτ τόν. μδ'. "Οταν συμβῇ τὸν νοῦν σχολάσαι τοῖς αἰσθη τοῖς, ἀντιπερίσπα τὴν αἴσθησιν, πρὸς νοῦν ἀνάγων τὰ παρακείμενα. με'. Σημεῖον, ὅτι σχολάζει ὁ νοῦς περὶ τὰ νοητά, τὸ πάντων καταφρονεῖν τῶν τὴν αἴσθησιν σα νόντων. με'. Διανοιγόμενος ὁ νοῦς περὶ τὴν τῶν νοητῶν θεωρίαν, δυσαπόσταστον ἔχει τὴν περὶ αὐτὰ Αδονήν. μζ. Ὅταν ὁ νοῦς πλουτήσῃ τὴν τῆς μονάδος γνῶσιν, τότε καὶ τὴν αἴσθησιν πάντη δεδουλωμένην ἔχει. μη'. Κώλυε τὸν νοῦν σου κυκλεύειν τὰ αἰσθητά, ἵνα μὴ ἡδονὰ; καὶ λύπας ἐν αὐτοῖς καρπώσηται. μθ'. Τἂν ὁ νοῦς ἐν τοῖς θείοις σχολάζει διαπαντός, τούτων καὶ τὸ παθητικόν μέρος θεῖον γέγονεν ὅπλον. ν. Αδύνατον τὸν νοῦν τῇ γνώσει ποιωθῆναι, εἰ μὴ πρότερον τὸ παθητικόν ταῖς οἰκείαις ἀρεταῖς ἐξ αὐτοῦ πελάσει. να'. Ξένος τῶν τοῦ κόσμου ὁ νοῦς τότε γίνεται, ὅταν τὴν πρὸς τὴν αἴσθησιν σχέσιν παντελῶς ἀπο κόψη. νβ'. Ἴδιον τοῦ λογιστικοῦ τῆς ψυχῆς, σχολάζειν γνώσει Θεοῦ· τοῦ δὲ παθητικοῦ αὐτῆς, ἀγάπη καὶ Η εγκράτεια.
col. 1443–1444page 10 of 27
PG 91:1443νγ'. 'Αδύνατον τὸν νοῦν πράγματι χρονίζει, αίσθη τῷ, εἰ μὴ πάντως πάθος κέκτηται πρὸς αὐτό. νδ'. Τέλειος ἐστιν ὁ νοῦς ὁ ποιωθεὶς τῇ γνώσει ψυχὴ δέ ἐστι τελεία, ἡ ταῖς ἀρεταῖς ἀνακραθεῖτα νε'. 'Η πρὸς τὴν αἴσθησιν σχέσις τοῦ νοῦ, δοῦλον αὐτὸν καθίστησι τῶν τοῦ σώματος ἡδονῶν. να. Σαλεύεται ὁ νοῦς ἐκ τοῦ τόπου τῆς γνώσεως, ὅτι τὸ παθητικὸν αὐτοῦ κινηθῇ ἐκ τῶν ἰδίων ἀρε των. να'. Ἐλάβομεν εξουσίαν τέχνα γενέσθαι Θεοῦ οὐ γινόμεθα δὲ εἰ μὴ τὰ πάθη ἀποδυσώμεθα. νη'. Μηδεὶς οιέσθω τέκνον Θεοῦ κατ' ενέργειαν γεγονέναι, μήπω τοὺς θείους χαρακτῆρας ἐν ἑαυτῷ κτησάμενος. νθ'. Ἡ κατὰ τὸν τρόπον ὁμοίωσις τοῦ ἀγαθοῦ, ή τοῦ πονηροῦ, ἢ τοῦ Θεοῦ υἱοὺς, ἢ τοῦ Σατανᾶ ἐπὶ εργάζεται. ξ. Συνετὸς ἀνὴρ ὁ προσέχων ἑαυτῷ, καὶ σπεύ δων χωρισθῆναι ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ. ξα'. Πεπωρωμένη ψυχή, μαστιζομένη οὐκ αἰσθάνεται, καὶ εἰς συναίσθησιν ἐλθεῖν τοῦ εὐεργέτου οὐκ ἀνέχεται. 59. Ρυπαρὰ ἐσθῆς θείων γάμων ἐκβάλλεται, καὶ κοινωνὸν ἀπεργάζεται σκότους εξωτέρου. ξγ'. Ο φοβούμενος τὸν Θεόν, ἐπιμελεῖται τῆς ἑαυτοῦ ψυχῆς, καὶ πονηρᾶς κοινωνίας ἀπαλλάττει ἑαυτόν. ξδ. ᾿Αμήχανόν ἐστι τυχεῖν ἐλέους Θεοῦ τὸν κατα λείποντα αὐτὸν, καὶ ἡδοναῖς δουλεύοντα. ξε'. Ἰησοῦς ἐστιν ὁ λέγων, κἂν πιστεύειν οὐ θέσ λωμεν, ὅτι οὐδεὶς δύναται δυσὶ κυρίοις δουλεύειν. ξα. Ρυπωθεῖσα ψυχή, ἀπὸ παθῶν πεπώρωται, καὶ ἄνευ τομῶν καὶ καυτήρων πιστεύειν οὐκ ἀν έχεται. ξς'. Έτασμοὶ φοβεροὶ τοὺς πηρούς διαδέχονται δίχα γὰρ μεγάλων πόνων μαλαχθῆναι οὐ κατα δέχονται. ξη'. Συνετὸς ἀνὴρ ἐπιμελεῖται ἑαυτοῦ· καὶ &' ἑκουσίων πόνων τοὺς ἀκουσίους ἐκφεύγει. ξύ. Επιμέλεια ψυχῆς, κακοπάθεια καὶ ταπείνωσις· δι' ὧν ὁ Θεὸς συγχωρεῖ πάσας ἁμαρτίας. ο'. Ωσπερ ἐπιθυμίας καὶ ὀργαὶ ἁμαρτίας πληθύνουσιν οὕτως ἡ ἐγκράτεια καὶ ταπείνωσις ἐξαλείφουσιν αὐτάς. σαι. Συντρίβει καρδίαν λύπη κατὰ Θεόν· αὐτὴν δὲ τίκτει φόβος κολάσεως. οβ'. Λύπη κατὰ Θεὸν καθαίρει καρδίαν· καὶ τοὺς μολυσμούς τῶν ἡδονῶν μακρύνει ἀπ' αὐτῆς. αγ'. Υπομονή έστιν φιλοπονία ψυχῆς· ἔνθα δὲ φιλοπονία, φιληδονία ἐξώρισται. εδ'. Πάτα ἁμαρτία διὰ τὴν ἡδονὴν - γίνεται"
col. 1445–1446page 11 of 27
PG 91:1445καὶ πᾶσα συγχώρησις, διὰ τὴν και πάθειαν, καὶ ἡ λύπην. σε. Ακουσίοις πόνοις κατά πρόνοιαν περιπίπτει, ὁ δι' εκουσίων πόνων μετανοεῖν μὴ ἀνεχόμενες. στ'. Σωτήρ ἐστιν ὁ Χριστὸς τοῦ σύμπαντος και σμου· καὶ τὴν μετάνοιαν εἰς σωτηρίαν τοῖς ἀνθρώ τοῖς ἐχαρίσατο. «. Τήρησιν ἐντολῶν τίκτει μετάνοια· ἡ δὲ τῶν ἐντολῶν τήρησις, ψυχῆς ποιεῖ τὴν κάθαρσιν. στ'. Π τῆς ψυχῆς καθαρτις, παθῶν ἔστιν ἀπαλ λαγή· ἡ δὲ τῶν παθῶν ἀπαλλαγή, ἀγάπην τίκτει Θεοῦ. οθ'. Ψυχή καθαρὰ ἡ τὸν Θεὸν ἀγαπῶσι, καὶ νοῦς ἐστιν καθαρὸς ὁ ἀγνοίας χωρισθείς. π. Ὑπὲρ τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ μέχρι θανάτου ἀγώνισαι, ὅτι δι' αὐτῶν καθαρθεὶς εἰς τὴν ζωὴν εἰσελεύσῃ. πα'. Χρῆσαι τῷ σώματι ὡς ὑπηρέτῃ τῶν ἐντολῶν, ἀνώδυνον αὐτὸ τηρῶν καὶ ἄνοσον ὅση δύναμις. πρ. Η τῆς σαρκὸς ἐπανάστασις, ἐξ ἀμελείας για νεται τῆς προσευχῆς τε καὶ διαίτης, καὶ καλῆς ἡσυχίας. πω. Καλό ἔγγονα τίκτει ἡ καλὴ ἡσυχία εγκρά ΤΞΙαν καὶ ἀγάπην καὶ τὴν προσευχὴν καθα μάν. πω. Ανάγνωσι; καὶ προσευχή νοῦν καθαιροῦσιν· ἀγάπη δὲ καὶ ἐγκράτεια τὸ παθητικὸν τῆς ψυχής. πε. Ἴσην διαπαντός τήρει τὴν ἐγκράτειαν, ἵνα μὴ τῇ ἀνομαλίᾳ εἰς τὰ ἐναντία πέσης. πϛ΄. ῾Ο νομοθετῶν ἑαυτῷ μὴ παραβῇ ἑαυτόν· ὁ γὰρ ἑαυτὸν παραλογιζόμενος, ἑαυτὸν ἀπατᾷ. πή. Δυσμαί εἰσι νοηταί, ψυχαὶ ἐμπαθεῖς· ταῖς γὰρ τοιαύταις ἔδυ τῆς δικαιοσύνης ὁ ἥλιος. πηʹ. Υἱός ἐστιν Θεοῦ ὁ ὁμοιωθεὶς τῷ Θεῷ δι' ἀγαθότητος, καὶ τῆς σοφίας, καὶ δυνάμεως, καὶ δι καιοσύνης. πθ'. Νόσος ἐστὶ ψυχῆς, ἡ τῆς κακίας ἕξις, θά να τος δὲ ἡ κατ' ἐνέργειαν ἁμαρτία. Γ΄. Ἀκτημοσύνη ἐστὶν νοητή, ἡ παντελής ἀπά θεια, καθ' ἣν γενόμενος ὁ νοῦς ἀναχωρεῖ τῶν ἐν ταῦθα. κα'. Συμφώνους τήρει τὰς τῆς ψυχῆς ἀρετάς ἐκ τούτου γὰρ τίκτεται ὁ τῆς δικαιοσύνης καρ πός. Αβ'. Τὴν τῶν νοητῶν θεωρίαν, ἀσώματον εἶναίφασιν, ὡς ὕλης καὶ εἴδους πάντη ἀπηλλαγμένην. Αγ'. Ὥσπερ τὰ τέσσαρα στοιχεῖα ἐκ τῆς ὕλης καὶ τοῦ εἴδους· οὕτως καὶ τὰ ἐξ αὐτῶν σώματα ἐκ τῶν αὐτῶν συνέστηκεν. κα. Σὰρξ γενόμενος διὰ τὴν φιλανθρωπίαν ὁ Λόγος, οὔτε κ ἦν μετέβαλεν, οὐδ' 8 γέγονεν, Αλλοίω

Century IIICenturia III

col. 1447–1448page 12 of 27
PG 91:1447με'. Ωσπερ ἐκ θεότητος καὶ ἀνθρωπότητας, καὶ ἐν θεότητι, καὶ ἀνθρωπότητι, οὕτως καὶ ἐκ δύο φύσεων, καὶ ἐν δύο φύσεσι λέγομεν τὸν ἕνα Θεόν. κς'. Μίαν ὑπόστασιν Χριστοῦ ὁμολογοῦμεν ἐν δύο φύσεσιν ἡνωμέναις ἀδιαιρέτως. 4. Αδιαίρετον τὴν μίαν Χριστοῦ ὑπόστασιν δε ξάζομεν, καὶ ἀσύγχυτον τὴν τῶν φύσεων ἔνωσιν ὁμολογοῦμεν. η'. Τρισυπόστατον τὴν μίαν τῆς θεότητος ού σίαν προσκυνοῦμεν, καὶ ὁμοούσιον τὴν ἁγίαν Τριάδα θεολογοῦμεν. Εθ'. Διὰ τῶν τριῶν ὑποστάσεων πατρότης, υἱό της, ἐκπόρευσις· καὶ κοινὰ τῶν αὐτῶν πάλιν β ἐστὶν, ἡ οὐσία, ἡ φύσις, ἡ θεότης, ἡ ἀγαθότης. ΕΚΑΤΟΝΤΑΣ Γ', τῆς ἡ ἀκροστιχίς ήδε η Αν ἦν κακὰ κυρίως, οὐ τὰ τὴν συνείδησιν σάρκα) λυποῦντα, τὴν δὲ ψυχὴν καθαίροντα, ἀλλὰ τὰ τὴν συνείδησιν λυποῦντα, τέρποντα δὲ τὴν σάρκα. α. Αγαθὰ διανοοῦ, καὶ περὶ παντὸς ἀνθρώπου καλά διαλογίζου. β'. Λόγων καὶ ἔργων καὶ ἐννοιῶν ἀπολογίαν ἀπαι τούμεθα παρά Θεοῦ ἐν ἡμέρα κρίσεως. γ'. 'Η ἕξις τῆς ἀρετῆ; ἢ τῆς κακίας κινεῖ ἡμᾶς ἐπὶ τὰ καλὰ ἢ τὰ κακὰ ἐννοεῖν, ἢ λέγειν, ἢ δια πράττεσθαι. δ. Νοῦς ἀπὸ παθῶν κεκρατημένος, ἐννοεῖ τὰ μὴ πρέποντα· φανεροῦσι δὲ τὴν ἔννοιαν οἱ λόγοι καὶ τὰ έργα. ε. Κακῆς ἐννοίας προηγείται πάθος, τοῦ δὲ πά θους αἰτία καθέστηκεν ή αίσθησις, τῆς δὲ κακής αὐτῆς χρήσεως, δῆλον ὅτι ὁ νοῦς. ς'. Απόκλεισον τὴν αἴσθησιν· καὶ πολέμησον τὴν πρόληψιν, καὶ ὅπλοις τῶν ἐντολῶν ἄνελέ σου τα η πάθη. ζ. Κακία χρονίσασα, ἀσκήσεως δεῖται χρονίας συνήθεια γὰρ παγιωθεῖσα ἀθρόως οὐ μετακινεῖται. γ'. Ασκησις ἐπιτεταμένη εγκρατείας καὶ ἀγάπης, δι' ὑπομονῆς καὶ ἡσυχίας ἀνεῖλε τὰ ἐγκείμενα.
col. 1449–1450page 13 of 27
PG 91:1449θ'. Κίνει τὸν νοῦν εἰς προσευχην συνεχῶς, καὶ διαφθείρεις τοὺς λογισμοὺς ἐφεστῶτας τῇ καρδίᾳ. τ. Ὑπομονῆς δεῖται καὶ μακροθυμίας ἄσκησις χρονία γὰρ φιλοπονίᾳ φιληδονία εξορίζεται. ία'. Ραδίως γυμνάζῃ εἰς τοὺς τῆς ἀσκήσεως πόνους, ἐὰν πάντα τῷ μέτρῳ καὶ κανόνι διαπράξῃ. ιβ'. Ισον τὸ μέτρον τῆς ἀσκήσεως φύλαττε, καὶ μὴ λύσης κανόνα ἐκτὸς τῆς ἀνάγκης. ιγ'. "Ωσπερ λογισμούς καθαίρει ἀγάπη καὶ ἐγκράτεια, οὕτως πᾶν ὕψωμα επαιρόμενον θεωρία καὶ προσευχή. ιδ. Συνείδησιν καθαρὰν πόνοι ποιοῦσιν ἀσκή σεως, οἷον νηστεία, ἀγρυπνία, ὑπομονή, μακροθυμίᾳ. ιε΄. Ὁ τῶν ἀκουσίων πειρασμῶν τὰς ἐπαγωγής ὑπομένων, ταπεινόφρων, καὶ δόκιμος, καὶ εὔελπις γίνεται. ις'. Υπομονή ἐστιν φιλοπονία ψυχῆς· συνίσταται δὲ αὕτη ἐξ ἑκουσίων πόνων καὶ ἀκουσίων πει ρασμῶν. ιζ. Τίκτει ἀκακίαν ἡ τῶν δεινῶν καρτερία, καὶ ἀπόλλυσιν κακίας εἰς τὸ τέλος ἡ μέχρι τέλους ὑπο μονή. τη'. Αίσθησιν ὀδυνᾷ πόνων ἐπαγω· ν, καὶ ἡδονὴν ἀναιρεῖ λύπης ἐπιφορά. ιθ'. Τέσσαρά ἐστι γενικώτατα πάθη, οἷς σοφῶς € κατ' ἀλλήλων υπόνοια κέχρηται. κ. Πδονὴν γὰρ συστέλλει λύπης ἐπαγωγή, καὶ ἐπιθυμίαν μαραίνει φόβος κολάσεων. κα'. Νοῦς φρόνιμος γυμνάζει ψυχὴν αὐτοῦ, καὶ εἰς πᾶσαν ἄσκησιν ἐθίζει τὸ σῶμα αὐτοῦ. κβ'. Σπεῦσον δεῖξαι μοναχόν, μὴ τὸν ἔξω ἄνθρωπον, ἀλλὰ καὶ τὸν ἔσω τῶν παθῶν ἀπαλλάττων. κγ'. Αποταγή πρώτη ἡ τῶν πραγμάτων ἀπαλ λαγή, δευτέρα δὲ καὶ τρίτη ἡ τῶν παθῶν καὶ τῆς ἀγνοίας. κα. Ραδίως τις βουληθεὶς τῶν πραγμάτων ἀπαλ λάττεται, οὐκ ὀλίγῳ δὲ καμάτῳ, τῶν πρὸς αὐτὰ παθημάτων. κε'. Κρατῶν ἐπιθυμίας, καὶ θυμού περιέσῃ· αὕτη γὰρ αἰτία τῆς τοῦ θυμοῦ ταραχῆς. κς'. 'Αρα ἀπηλλάγημεν τῶν ἐμπαθῶν νοημάτων, καὶ τῆς καθαρᾶς καὶ ἀΰλου ἀπολαύομεν προσευχῆς, ή ούπω; κζ'. Μέγας νοῦς, ὁ τῶν παθῶν ἀπαλλαγείς, καὶ τῶν ὄντων χωρισθείς, καὶ ἐν τῷ Θεῷ διάγων. κή'. Ἐν τοῖς τρισὶ τούτοις ὁ προκόπτων φιλοσοφεῖ, ἐν ταῖς ἐντολαῖς, ἐν τοῖς δόγμασι, καὶ ἐν τῇ πίστει τῆς Τριάδος. κθ'. Νοῦς παθῶν γυμνων εἰς ἐν τούτοις εὑρίσκε
col. 1451–1452page 14 of 27
PG 91:1451ἐν τῷ ἀϊδίῳ φωτί. ται, ἐν τοῖς ψιλοῖς νοήμασι, ἐν τῇ θεωρία τῶν ὄντων, Κ. Κάκιστα πάθη ἐν ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν κέκρι πται· τότε δὲ φαίνεται, ὅταν τὰ πράγματα ἐλέγ χωνται. λα'. Ανενόχλητος μένει ἔσθ' ὅτε ὁ νοῦς, μερικῆς τυχὼν ἀπαθείας· ἀδόκιμος δέ ἐστιν διὰ τὴν τῶν πραγμάτων ἀπουσίαν. λβ'. Κινοῦνται τὰ πάθη διὰ τῶν τριῶν τούτων, διά τε τῆς μνήμης καὶ τῆς κράσεως, καὶ τῆς αἰσθήσεως, ὡς προείρηται. λγ'. Ὁ νοῦς τήν τε αἴσθησιν ἀποκλείσας, καὶ τὴν κρᾶσιν ὁμαλίσας, πρὸς μόνην τὴν μνήμην ἔχει τὸν πόλεμον. λδ'. Ὑπὸ τῶν αἰσθήσεων τότε τὰ πάθη κινοῦνται, ὁπηνίκα εγκράτεια μὴ παρῇ, καὶ ἀγάπη πνευματικὴ. λε. Νηστεία σύμμετρος, καὶ ἀγρυπνία, καὶ ψαλμωδία πέφυκεν ομαλίζειν τὴν κράσιν τοῦ σώματος. λς. Τὰ τρία ταῦτα τὴν κρᾶσιν κατὰ τὸ χεῖρον δῆλον ὅτι ἀλλοιοῦσιν, ἡ τῆς διαίτης ἀταξία, ἡ τῶν αέρων μεταβολὴ, καὶ ἡ τῶν δαιμόνων επαφή. λζ'. Αἱ ἐμπαθείς μνῆμαι διὰ τούτων ψιλοῦνται, διὰ προσευχῆς, καὶ ἀναγνώσεως, καὶ ἐγκρατείας, καὶ ἀγάπης. λη'. Τὴν αἴσθησιν πρῶτον τῇ ἡσυχίᾳ ἀπόκλεισον, καὶ τότε τοῖς ὅπλοις τῶν ἀρετῶν πρὸς τὰς μνήμες πολέμησον. 20. Η κατά διάνοιαν κακία, ἡ παραχρησίς ἐστι τῶν νοημάτων· ἡ δὲ κατ' ἐνέργειαν ἁμαρτία ή παραχρησίς ἐστι τῶν πραγμάτων. μ'. Νοημάτων καὶ πραγμάτων ἐστὶν παράχρησις, τὸ μὴ εὐσεβῶς καὶ δικαίως τοῖς ἀμφοτέροις χρή σασθαι. μα'. Δεσμὰ ὑπάρχουσι, πάθη ψεκτά, κατέχοντα τὸν νοῦν ἐν τοῖς αἰσθητοῖς πραγμάτων. μβ'. Ἐκεῖνος τελείαν ἔχει ἀπάθειαν, ὁ μηδὲ πρὸς τα πράγματα πάσχων, μηδὲ πρὸς τὰς μνήμας αὐτῶν. μγ'. Ψυχὴ ἀγαθὴ εὐεργετεῖ τὸν πλησίον, καὶ ἀγνωμονουμένη μακροθυμεῖ ἐπ' αὐτῷ, καὶ πάσχουσα ὑπομένει τὰ παρ' αὐτοῦ. Ο μδ'. Υπάρχοντά ἐστι κακά, λογισμοί πονηροί, οἷς ὁ μὴ ἀποτασσόμενος, οὐ μαθητεύει τῇ γνώσει. με'. Χριστοῦ ὁ ἀκούων, ἑαυτὸν φωταγωγεῖ, καὶ ὁ μιμούμενος αὐτὸν, διορθοῦται. μς'. Η μνησικακία λέπρα ἐστὶ ψυχῆς· συμ βαίνει δὲ αὐτὴ ἀπὸ ἀτιμῶν, ἡ ζημίας, ἢ λογισμῶν ὑπονοίας. μζ'. Κύριος νοῦν φθονερὸν ἐκτυφλοί, ὅτι λυπεῖται ἀδίκως ἐπὶ τοῖς ἀγαθοῖς τοῦ πλησίον. μη'. Κατάλαλος δὲ ψυχὴ τρίβωλον ἔχων γλῶσσαν ἑαυτὸν γὰρ καὶ τὸν ἀκούοντα, ἔσθ᾽ ὅτε δὲ καὶ τὸν καταλαλούμενον βλάπτει.
col. 1453–1454page 15 of 27
PG 91:1453μα. Αμνησίκακός ἐστιν ὁ προσευχόμενος ὑπὲρ λυπήσαντος· καὶ ἀπαλλάττεται μνησικακίας ὁ μὴ δ φειδόμενος δώρων. ν. Θάνατος ψυχῆς μέσος πρὸς τὸν πλησίον τοῦτον ἔχει καὶ πράττει ἡ τοῦ καταλάλου γλῶσσα. να'. 'Ακηδία ἐστὶν ὀλιγωρία ψυχῆς· ὀλιγωρεῖ δὲ ψυχὴ φιληδονοῦσα. νβ'. Ἰησοῦν ὁ ἀγαπῶν γυμνάζεται ἐν πόνοις, καρτερίᾳ δὲ πόνων ἐκδιώκει ἀκηδίαν. νγ'. Ρώνονται ψυχὴ διὰ πόνων ἀσκήσεως, καὶ ἐν τῷ πάντα μέτρῳ ποιεῖν ἀπελαύνει ἀκηδίαν. να. Ο κρατῶν γαστρός, μαραίνει ἐπιθυμίαν, καὶ λογισμοῖς πορνείας οὐ δουλεύει ὁ νοῦς αὐτοῦ. νε'. Νοῦς ἐγκρατούς ναὸς ἁγίου Πνεύματος· ὁ δὲ του γαστριμάργου, κατοικητήριον κοράκων. νς'. Τῆς τῶν βρωμάτων ποικιλίας ὁ κόρος ποιεῖ ἐπιθυμίαν, ἡ δὲ ἔνδεια ήδύνει καὶ αὐτὸν ψιλόν τὸν ἄρτον. να'. Απαλλάττεται φθόνου ὁ συγχαίρων τῷ φθονουμένῳ κρυπτῶς τοῦ φθονοῦντος. νη'. Τοῦ ἀμελῶς βιοῦντος μάκρυνον σεαυτὸν, κἂν όνομα μέγα παρα πολλοίς κέκτηται. νθ'. "Ανδρα φιλόπονον κτῆσαι φίλον, καὶ εὑρήσεις σκέπην τῶν σῶν σφαλμάτων. ξ. Δεσπόταις πολλοῖς ὁ ἀμελὴς πέπραται, καὶ ὡς ἄγουσιν αὐτὸν, οὕτως διαγίνεται. ξα'. Εὐνοεῖ σοι ὡς φίλος ἐν καιρῷ εἰρήνης, καὶ ἐν καιρῷ πειρασμοῦ ὡς ἐχθρὸς πολεμεί. ζ'. Τὴν ψυχὴν τίθησιν ὑπὲρ σοῦ πρὸ τῆς κινή σεως τῶν παθῶν, καὶ ὅταν κινηθῶσιν, τὴν ψυχήν σου λαμβάνει. Εγ. Η χερσωθεῖσα γῆ, ἀκανθῶν πεπλήρωται, καὶ ἀμελής ψυχὴ παθῶν ἀκαθάρτων. ξδ. Νοῦς φρόνιμος χαλινοί ψυχὴν αὐτοῦ, καὶ ὑποπιάζει τὸ σῶμα, καὶ δουλαγωγεῖ τὰ πάθη. ξε'. Σημεῖα τῶν ἔνδον τὰ προφανή κινήματα, ὡς καὶ τῶν ἀγνώστων δένδρων οἱ προφερόμενοι καρποί. ξς'. Υποκριτὴν ἐλέγχουσιν οἱ λόγοι καὶ τὰ ἔργα, καὶ τὸν κεκρυμμένον ψευδοπροφήτην εἰς φανέρωσιν ἄγουσιν. ξζ'. Νοῦς ἡλογημένος οὐ παιδεύει ψυχὴν αὐτοῦ, καὶ ἀγάπη; καὶ τῆς ἐγκρατείας ἀπομακρύνει αὐτήν. ξη'. Εννοιῶν φαύλων αἰτία ἕξις πονηρά, ἀπὸ κενοδοξίας καὶ ὑπερηφανείας καὶ ἀλαζονείας συνισταμένη. ξθ'. Ιδια τῶν προειρημένων ὑπόκρισις, καὶ δόλος, πανουργία τε καὶ εἰρωνεία, καὶ τὸ πάμφαυλών ψεύδος. τ. Δουλεύουσιν τοῖς προλεχθεῖσι φθόνος καὶ ἔρις, θυμὸς καὶ ὀργὴ, λύπη και μνησικακία.
col. 1455–1456page 16 of 27
PG 91:1455κα'. Ιδε ὁδὸς τῶν ἐν ἀμελείᾳ μιούντων, καὶ οὗτος ὁ θησαυρὸς τῶν ἐν ἐμοὶ κεκρυμμένων. οβ'. Σώζουσι ψυχὴν κακοπάθεια καὶ ταπείνωσις, καὶ ἐκ τῶν προειρημένων παθῶν ἀπαλλάττουσιν αὐτήν. ογ'. Ιδιον ἐννοίας συνετῆς λόγος ὠφέλιμος, καὶ ψυχῆς ἀγαθῆς πράξις σπουδαία. οδ'. Νοῦς πεφωτισμένος λόγους προφέρει σοφούς, καὶ ψυχὴ καθαρά λογισμούς γεωργεῖ θείους. ος. Λογισμοί σπουδαίου σοφίαν μελετῶσι, καὶ εξ λόγοι αὐτοῦ φωτίζουσι τοὺς ἀκούοντας. ος'., Υποκειμένων ἐν ψυχῇ ἀρετῶν, ἀγαθοὺς γεωργεί λογισμούς· κακιῶν δὲ ὑποκειμένων, φαύλας τίκτει ἐννοίας. οζ'. Πονηρῶν ἐννοιῶν ἐργαστήριον, ψυχὴ ἐμπα θής· καὶ ἐκ τοῦ ἑαυτῆς θησαυροῦ προφέρει τὰ πονηρά. οη'. Ὁ ἀγαθὸς θησαυρὸς, ἡ ἕξις ἐστὶ τῆς ἀρετῆς, καὶ ὁ ἀγαθὸς νοῦς ἐκ ταύτης προφέρει τὰ ἀγαθά. οθ'. Ὑπὸ θείας ἀγάπης ἐνεργούμενος ὁ νοῦς, ἀγαθὰς ἐννοίας περὶ Θεοῦ γεωργεῖ· ὑπὸ δὲ τῆς φιλαυτίας ἐκ τοῦ ἐναντίου. π. Νοῦς ὑπὸ τῆς εἰς τὸν πλησίον ἀγάπης κινούμενος, καλὰ περὶ αὐτοῦ ἀδιαλείπτως λογίζεται, καὶ πάλιν ἐκ τοῦ ἐναντίου τὰ πονηρὰ ὑποτίθεται πα'. Τῶν ἀγαθῶν ἐννοιῶν αἱ ἀρεταὶ αἰτίαι, τῶν δὲ ἀρετῶν αἱ ἐντολαί· τῆς δὲ τούτων εργασίας, ἡ προαίρεσις. πβ'. Αἱ ἀρεταὶ καὶ αἱ κακίαι γινόμεναι καὶ ἀπο γινόμεναι, εν ἢ κακῶς τὴν ψυχὴν διατιθέασι, κινοῦσαι εἰς ἐννοίας κατ' ἀλλήλων πγ'. Τῶν πονηρῶν ἐννοιῶν αἰτίαι αἱ κακίαι, τῶν δὲ κακιῶν ἡ παρακοή, τῆς δὲ παρακοῆς ἡ τῆς αἰσθήσεως ἀπάτη, τῆς δὲ ἀπάτης ἡ τοῦ νοῦ περὶ τὴν ἀσφάλειαν αὐτῆς ἀμέλεια. πο. Ἐν μὲν τοῖς προκόπτουσιν εὐμετάπτωτος γίνονται αἱ διαθέσεις τῶν ἐναντίων. Ἐν δὲ τοῖς τελείοις κατ' ἄμφω ἔξεις δυσκίνητοι. πε'. 'Ρώμη ψυχῆς ἐστιν ἕξις ἀρετῆς δυσκίνητος, εἰς ἦν ὁ φθάσας ἔλεγεν· Τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ; καὶ τὰ ἑξῆς. πς. Προηγεῖται μὲν πάντων τῶν παθῶν ἡ φιλαν τία, ἔπεται δὲ πάντων ἔσχατον ἡ ὑπερηφανία. πζ'. Οἱ τρεῖς γενικώτατοι τῆς ἐπιθυμίας λογισμοί, ἐκ τοῦ πάθους τῆς φιλαυτίας τὴν γέννησιν ἔχουσιν. πη'. Νόει πάντως τούς τε τῆς γαστριμαργίας καὶ κενοδοξίας καὶ φιλαργυρίας λογισμούς, οἷς ἔποντα πάντες οἱ ἐμπαθεῖς λογισμοί, ἀλλ᾽ οὐ πάντες κοινώς. πθ'. Τῷ τῆς γαστριμαργίας λογισμῷ ἔπεται ὁ τῆς πορνείας, τῷ δὲ τῆς κενοδοξίας ὁ τῆς ὑπερηφανίας οἱ δὲ λοιπόν κοινῶς τοῖς τρισίν. 4. Ακολουθοῦσι κοινῶς τοῖς τρισίν, οἵ τε τῆς λύπης, καὶ τῆς ὀργῆς καὶ τῆς μνησικακίας και φθόνου καὶ ἀκηδίας, καὶ οἱ λοιποί.
col. 1457–1458page 17 of 27
PG 91:1457κα. Δέσποτα τῶν ἁπάντων Χριστέ, ἐκ πάντων τούτων ἡμᾶς ἐλευθέρωσον, τῶν τε ὀλεθρίων παθῶν, καὶ τῶν ἐξ αὐτῶν τικτομένων λογισμῶν. ιβ. "Ενεκά σου γεγόναμεν, ἵνα σου κατατρυφήσωμεν ἐν παραδείσῳ τιθέντες, τῷ ὑπὸ σοῦ φυτευθέντι. Εγ. Τήν τε νῦν ἀτιμίαν ἑαυτοῖς ἐπισπασάμεθα τῆς μακαρίας τρυφῆς τὴν ὀλεθρίαν προτιμήσαντες. 15. ΤΗς ἀντιμισθίαν ἐν ἑαυτοῖς ἀπελάβομεν, ζωῆς ἀϊδίου θάνατον ἀνταλλαξάμενοι. με'. Νῦν οὖν, Δέσποτα, καθὼς ἐπέβλεψας, καὶ εἰς τέλος ἐπίβλεψον· καθὼς ἐνανθρώπησας, καὶ σῶ σον πάντας ἡμᾶς. 45. Σῶσαι γὰρ ἦλθες τοὺς ἀπολωλότας ἡμᾶς· μὴ χωρίσῃς ἡμᾶς τῆς τῶν σωζομένων μερίδος. 15. ᾿Ανάστησον ψυχὰς, καὶ σῶσον τὰ σώματα, καθαίρων πάντας ἡμᾶς ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ. ζη'. Τῆξον τὰ θεσμὰ τῶν κατεχόντων ἡμᾶς πα θῶν, ὁ ρήξας τὰς φάλαγγας τῶν ἀκαθάρτων δαιμόνων. 10. Καὶ ἀπάλλαξον ἡμᾶς τῆς ἐξ αὐτῶν τυραννίδος, ἵνα σον μόνῳ λατρεύσωμεν τῷ αἰωνίῳ φωτί. ρ. Αναστάντες ἐκ νεκρῶν, καὶ σὺν ἀγγέλοις χου ρεύοντες τὴν μακαρίαν καὶ αἰωνίαν καὶ ἀκατάλυτον χορείαν. Αμήν. ΕΚΑΤΟΝΤΑΣ Δ', Ης ἡ ἀκροστιχίς ήδε Ὅμως οὖν καὶ ἐκ τῶν κυρίως κακῶν, καὶ τῶν μὴ κυρίως, νομιζομένων· δὲ, εὔξαι ἐκτενῶς πρὸς τὸν Θεὸν ἡμῶν, λυτρωθῆναι ἡμᾶς. α'. Ο τῆς πρὸς τὸν σάρκα φιλίας καὶ κολακείας τὸν νοῦν ἀποχωρίσας· οὗτος τῷ ζωτικῷ πνεύματι τις πράξεις τοῦ σώματος ἐθανάτωσεν. β. Μὴ νόμιζε κεχωρίσθαι τῆς πρὸς τὴν σάρκα σχέσεως, ἔτι ἐν τοῖς τῆς σαρκὸς οἰκείοις τὸν νοῦν ἔχων ἐνασχολούμενον. γ. Ωσπερ τῆς σαρκὸς ἰδία ἡ αἴσθησις, καὶ τὰ αισθητά, οὕτω καὶ τῆς ψυχῆς ἴδια ὁ νοῦς καὶ τὰ νοήματα. 9. Σύστειλον τὴν ψυχὴν ἐκ τῆς αἰσθήσεως καὶ τῶν αἰσθητῶν, καὶ εὑρίσκεται ὁ νοῦς ἐν τῷ Θεῷ καὶ ἐν τοῖς νοητοίς.

Century IVCenturia IV

col. 1459–1460page 18 of 27
PG 91:1459σ'. Οἰκεῖον θεότητος αἱ νοεραὶ φύσεις, καὶ τῷ μόν νῳ ληπταί· ἡ δὲ αἴσθησις καὶ τὰ αἰσθητὰ εἰς ὑπουργίαν τοῦ νοῦ ἐκτίσθη. ς'. Υπουργείτω σοι ἡ αἴσθησις καὶ τὰ αἰσθητά, πρός θεωρίαν τὴν πνευματικὴν, καὶ μή σοι ἀντιστρόφως τῇ αἰσθήσει τὰ πρὸς ἐπιθυμίαν τῆς σαρκός. ζ. Νεκρῶσαι ἐκελεύσθης τας πράξεις του σώμα τος, ἵνα τὴν ψυχὴν ἡδοναίς νεκρωθεῖσαν τοῖς πόνοις ἐξαναστήσῃς. η'. Κυριεύου ἀπὸ Θεοῦ, καὶ κυρίευε τῆς αἰσθήσεως, καὶ μὴ δὸς τὴν ἐξουσίαν ὁ κρείττων τῷ χει θ'. Αΐδιος Θεός, καὶ ἀπέραντος. καὶ ἀόριστος, καὶ ἀΐδια ἀγαθά, καὶ ἀπέραντα, καὶ ἀνεκλάλητα τοῖς αὐτῷ ὑπακούουσιν ἐπηγγείλατο. ε'. Ἴδιον τοῦ νοῦ τὸ ἐν τῷ Θεῷ διάγειν, καὶ περί αὐτοῦ διανοεῖσθαι, καὶ τῆς αὐτοῦ προνοίας, καὶ τῶν φοβερῶν αὐτοῦ κριμάτων. ια΄. Ἔχεις τὴν ἐξουσίαν τῆς ἐπ' ἀμφότερα ροπής, γενοῦ τοῦ κρείττονος, καὶ ὑποτάσσεις τὸ χεῖρον. εβ'. Καλή ἡ αἴσθησις, καὶ καλὰ τὰ αἰσθητά, ὡς Θεοῦ ἔργα τοῦ ἀγαθοῦ, οὐ συγκρίνονται δὲ ὅμως παντάπασι τῷ νῷ καὶ τοῖς νοητοῖς. ιγ'. Τὴν λογικὴν καὶ νοεράν οὐσίαν δεκτικήν τοῦ πνεύματος καὶ τῆς ἑαυτοῦ γνώσεως ὁ θεὸς ἐδημιούργησαν τὴν δὲ αἴσθησιν καὶ τὰ αἰσθητά, εἰς χρήσιν αὐτῆς παρήγαγεν. ιδ'. Ὥσπερ άτοπον δούλῳ φαύλῳ δεσπότην ἀγαθόν ὑποτάξαι, οὕτως άτοπον νοῦν λογικόν σώματι δουλε αγωγήσαι φθαρτῷ. ιε'. Νοῦς μὴ ἐπιστατῶν τῇ αἰσθήσει, δι' αὐτῆς περιπίπτει κακοῖς· ὑφ' ἡδονῆς γὰρ τῶν αἰσθητῶν ἀπατηθεῖσα, τίκτει αὐτῷ φαυλότητα. ις΄. Κρατῶν τῆς αἰσθήσεως, ἀσφαλίζου καὶ τὴν μνήμην· αἱ γὰρ διὰ τῆς αἰσθήσεως προλήψεις διὰ τῆς μνήμης ἀνακινοῦσι τὰ πάθη. ιζ. Ὑποπίαζε τὸ σῶμα, καὶ προσεύχου συνεχώς, καὶ τῶν ἐκ προλήψεως λογισμῶν τάχιστα ἀπαλ λάττῃ.. τη'. Τήμασι θείοις αδιαλείπτως, σχόλαζει ἡ γὰρ περὶ αὐτὰ φιλοπονία καταναλίσκει τὰ πάθη. εθ'. ίστησι τὸν νοῦν τῆς περὶ τὰ πάθη πλάνης ἀνάγνωσις, καὶ ἀγρυπνία καὶ προσευχή και ψα ῳδία. κ. Ὥσπερ τὸ ἔαρ πρὸς τὸ βλαστάνειν ἀνακινεί τὰ φυτὰ, οὕτως καὶ ἡ ἀπάθεια τὸν νοῦν, πρὸς τὴν γνῶσιν τῶν ὄντων. και. Συντήρησον ἐντολὰς, καὶ εὑρήσεις εἰρήνην καὶ τὸν Θεὸν ἀγάπησον, καὶ γνώσεως ἐπιτεύξῃ. κβ'. Κόπῳ καὶ μόχθω, καὶ ἱδρῶτι προσώπου τον ἄρτιν τῆς γνώσεως κατεκρίθης ἐσθίειν.
col. 1461–1462page 19 of 27
PG 91:1461κγ'. Αμέλεια τον προπάτορα εἰς παράβασιν αγαλ γεν, καὶ ἀντὶ τῆς τρυφῆς παραδείσου κατέκρινε θανάτῳ. κδ. Κράτει καὶ σὺ τῆς Εὔας, τὸν ὄριν φύλαξαι, ἵνα μὴ ἀπατηθεῖσα τοῦ ξύλου του μεταδῷ. κε'. Ὥσπερ τὸ σῶμα κατὰ φύσιν ἡ ψυχὴ ζωοποιεῖς οὕτω καὶ τὴν ψυχὴν ἡ ἀρετὴ καὶ ἡ γνῶσις. κα'. Νεφέλη ἐστὶν ἄνυδρος νοῦς οἰησίσοφος, ὑπὸ τῶν τῆς κενοδοξίας καὶ ὑπερηφανίας πνευμάτων παραφερόμενος. κι'. Κενοδοξίας κρατῶν ἀπὸ τῆς πορνείας πρόσω εχε, μήποτε τὰς τιμὰς φεύγων ἀτιμία περιπέσης. κη'. Αποφυγών κενοδοξίαν, εἰς τὸν Θεὸν ἀπόδλε πε· εἰ δὲ μήγε, οιήσει ή πορνεία περιπίπτεις. κι'. ἴδιον τῆς κενοδοξίας ἡ ἐπιδεικτικὴ ἐπιτήδευσις· τῆς δὲ ὑπερηφανίας τὸ ἐξουθενεῖν καὶ θυμοῦσθαι. 2. Τὴν γαστριμαργίαν φεύγων, τὴν ἀνθρωπαρέσκειαν φύλαξαι, τὴν ὠχρότητα τοῦ προσώπου του ἐπιδείξασθαι προσφαντάζουσαν. λα. Ωραία νηστεία, ή βραχυφαγία χαίρουσα, καὶ λιτοφαγίαν ἔχουσα, καὶ ἀνθρωπαρέσκειαν φεύ γουσα. . λβ'. Νηστεύων ἕως ὀψὲ, μὴ χορτάσῃς εἰς χώρον, ἵνα μὴ ὰ ἅπαξ καταλύεις, ταῦτα πάλιν οἰκοδομήσης. λγ'. Μὴ πίνων οἶνον, μὴ χορτασθῇς ὕδατος· εἰ δὲ μήγε, τὴν αὐτὴν ὕλην τῇ πορνεία παρέχεις. λδ'. Ἡ ὑπερηφανία τῆς θείας ἀφίστασθαι ποιεῖ βοηθείας, ἐφ' ἑαυτῷ πεποιθέναι, καὶ τῶν ἀνθρώπων κατεπαίρεσθαι. λε'. Φάρμακα κατὰ τῆς ὑπερηφανίας δύο πρόκεινται πράγματα· ἅπερ ὁ μὴ καταδεχόμενος, τρίτον Έξει σφόδρα δριμύτατον. λς'. Υπερηφανίαν ἀναιρεί προσευχή μετά δα κρύων, καὶ τὸ μηδένα ἐξουθενεῖν, καὶ ἀκούσιοι ἐπι φοραί. λζ'. Ράβδος ἐστὶν νοητή, ἡ διὰ πειρασμῶν παί δευσις, ταπεινοφρονεῖν ἐκδιδάσκουσα τὸν ἐν ἀφρο σύνῃ ἐπαιρόμενον. λη. Ιδιον ἔργον τοῦ νοῦ, τὸ μὴ ἀνέχεσθαι λογι σμοῦ λάθρα καταλαλοῦντος κατὰ τοῦ πλησίον. 20'. Ὥσπερ ὁ κηπουρός, μὴ ἀπαίρων τὰς βοτάνας, ἀποπνίγει τὰ λάχανα· οὕτως καὶ ὁ νοῦς μὴ καθαίρων τοὺς λογισμούς, ἀπόλλυσι τοὺς πόνους. μ'. Συνετὸς ἀνὴρ, ὁ συμβουλῆς ἀνεχόμενος, καὶ μάλιστα τοῦ πνευματικοῦ πατρὸς κατὰ Θεὸν συμπ βουλεύοντος. μα'. Νενεκρωμένος ὑπὸ παθῶν, συμβουλῆς οὐκ αἰσθάνεται, καὶ τῆς παιδεύσεως πνευματικῆς τὸ σύνο ολον οὐκ ἀνέχεται. μι. Ο μὴ δεχόμενος συμβουλήν, οὐ κατορθοῖ τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ, ἀλλὰ κατὰ κρημνῶν ἀεὶ καὶ φαράγγων φέρεται.
col. 1463–1464page 20 of 27
PG 91:1463μγ'. Μοναχός ἐστιν, νοῦς ὁ τῇ αἰσθήσει ἀποταξάμενος, καὶ λογισμὸν ἡδονῆς μηδὲ ἰδεῖν ἀνεχόμενος. μδ. Ιατρός ἐστι νοῦς ὁ ἑαυτὸν ἰασάμενος, καὶ ἐξ ὧν ἰάθη τοὺς ἄλλους ἰώμενος. με'. Ζήτησον τὴν ἀρετὴν, καὶ μὴ ζημιωθῇς αὐτ τὴν, ἵνα μὴ καὶ ζήτης αἰσχρῶς, καὶ ἀποθάνῃς ἐλεεινῶς. μς'. Ο Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς πᾶσι τὸ φῶς ἐχαρίσατο, ἀλλ᾽ οἱ μὴ πειθόμενοι αὐτῷ, ἐαυ τοὺς σκοτίζουσιν. μζ'. Μὴ μικρὸν εἶναι νόμιζε τὴν τῆς ἀρετῆς ζη μίαν· διὰ ταύτην γάρ θάνατος εἰς τὸν κόσμον εἰσῆλθεν. μη'. Ἐντολῆς ὑπακοὴ, νεκρῶν ἐστιν ἀνάστασις. Τῇ γὰρ ἀρετῇ κατὰ τὴν φύσιν ἐπακολουθεῖ ἡ ζωή. μθ'. Νεκρωθέντος τοῦ νοῦ τῇ τῆς ἐντολῆς παρα βάσει, ἐπηκολούθει ἐξ ἀνάγκης καὶ ὁ τοῦ σώματος θάνατος. ν. Ωσπερ ὁ Ἀδὰμ παραβὰς, θανάτῳ ὑπέπεσεν οὕτως ὁ Σωτὴρ ὑπακούσας, τὸν θάνατον ἐνέκρωσεν. να'. Νέκρωσον τὴν κακίαν, ἵνα νεκρὸς μὴ ἀνα στῇς, καὶ ἐκ μικροῦ θανάτου εἰς μέγαν μεταβῇς. νβ'. Διὰ τὴν τοῦ Ἀδὰμ παράβασιν ὁ Σωτὴρ ἐνην θρώπησεν, ἵνα τὸ κατὰ μικρὸν λύσας τοὺς πάντας ἐξαναστήσῃ. νγ'. Ἐκ ζωῆς εἰς ζωὴν ἐκεῖνος μεταβαίνει, ὁ τὰ πάθη νεκρώσας, καὶ τῆς ἁγνοίας χωρισθείς. νδ'. Ἐρεύνησον τὰς Γραφάς, καὶ εὑρίσκεις τὰς ἐντολὰς, καὶ τὰ λεγόμενα ποίησον, καὶ τῶν παθῶν ἀπαλάττη. νε'. Ὑπακοὴ ἐντολῆς, ψυχῆς ποιεῖ κάθαρσιν, ἡ δὲ τῆς ψυχῆς κάθαρσις, φωτὸς ποιεῖ μέθεξιν. νς'. Ξύλον ζωής γνωσίς ἐστι Θεοῦ, οὗ μετέχων δ καθαρός, ἀθάνατος διαμένει. νζ'. Αρχή πρακτικῆς, πίστις Χριστοῦ, τέλος δὲ αὐτῆς ἀγάπη Θεοῦ. νη'. Ἰησοῦς ἐστιν ὁ Χριστὸς καὶ Κύριος ἡμῶν καὶ Θεὸς, ὁ τὴν εἰς αὐτὸν πίστιν πρὸς ζωὴν ἡμῖν χαρι σάμενος. νθ'. Ἐκ ψυχῆς, καὶ σώματος, καὶ θεότητος ἡμῖν ἐπέφανεν, ἵνα καὶ ψυχὴν καὶ σῶμα ὡς θεὸς ἐκ θα νάτου λυτρώσηται. ξ. Κτησώμεθα πίστιν, ἵνα ἐλθωμεν εἰς ἀγάπην, ἐξ ἧς τίκτεται ὁ τῆς γνώσεως φωτισμός. ξα. Τῷ τῆς γνώσεως κτήματι ταῦτα· καθεξῆς ἐπακολουθεῖ, ὁ φόβος Θεοῦ, ἐγκράτεια ἡδονῶν, ὑπο μονὴ πόνων, ἐλπὶς εἰς Θεὸν, ἀπάθεια, ἀγάπη. ξβ'. Ἐξ ἀγάπης εἰλικρινούς τίκτεται γνῶσις φυ τοῦτο δέ ἐστιν ἡ τῆς θεολογίας χάρις. σική. Ταύτην δὲ διαδέχεται τὸ ἔσχατον ἀμεκτών 5. Νοῦς κρατῶν τῶν παθῶν, ἐκ γύαου παντί,
col. 1465–1466page 21 of 27
PG 91:1465κρατεῖ, πιστεύων, τῷ Θεῷ, περὶ ὧν ἠπείλησε, καὶ περὶ ὧν ἐπηγγείλατο. ξδ. τῇ ἐδόθη πίστις, ἀπαιτεῖται ἐγκράτεια· Στις χρονίζουσα τίκτει τὴν ὑπομονὴν, ἕξιν οὖσαν φιλό πόνου. ξε'. Σημεῖον ὑπομονῆς ἡ τῶν πόνων φιλία, εἰς οὔς θαῤῥῶν ὁ νοῦς ἐλπίζει τυχεῖν τῶν ἐπηγγελμένων, καὶ ἐκφεύγει τὰ ἠπειλημένα. ξς'. Προσδοκία τῶν μελλόντων ἀγαθῶν, συνάπτει τὸν νοῦν τοῖς προσδοκωμένοις· ἐν αὐτοῖς δὲ χρονίζων ἐπιλανθάνεται τῶν παρόντων. Εξ'. 'Ρίπτει τὰ παρόντα ὁ τῶν ἐλπιζομένων γευ σάμενος· ὅλον γὰρ τὸν πόθον ἐν ἐκείνοις ἐκένωσεν. ξη'. Ο Θεός ἐστιν ὁ τὰ μέλλοντα ἐπαγγειλάμενος ἀγαθά· ᾧ ὁ πιστεύων ὡς παρόντα ποθεῖ τὰ μέλ λοντα. Εθ'. Σημεῖον τοῦ ἐν τοῖς ἐλπιζομένοις ἀγαθοῖς δια τρίβειν τὸν νοῦν, τὸ λήθην μὲν ποιεῖσθαι παντελή τῶν ἐνταῦθα, πλατύνεσθαι δὲ αὐτὸν ἐν τῇ γνώσει τῶν μελλόντων. ι σ. Καλὴ ἡ ἀλήθεια, ἣν ὁ Θεὸς διδάσκει τῆς ἀλη θείας, ἀπεντεῦθεν πληροφορῶν τὴν θεοφιλή ψυχήν. σα'. Ὑπεραιώνια εἶναι καὶ πρὸ παντὸς αἰῶνος, καὶ ὑπὲρ νοῦν καὶ λόγον, τὰ ἀποκείμενα ἀγαθὰ τοῖς κληρονόμοις τῆς ἐπαγγελίας. σβ'. 'Ρυθμίσωμεν ἑαυτοὺς τοῖς κανέσι τῆς εὐσε Γείας, ἵνα μὴ εἰς πάθη παρατραπέντες εκπέσωμεν τῆς ἐλπίδος. Ογ. Ἰησοῦς ἐστιν ὁ Χριστὸς ὁ εἷς τῆς ἁγίας Τριά δος, οὗ καὶ συγκληρονόμος μέλλεις ἔσεσθαι. εδ'. Ὁ τὴν γνῶσιν τῶν ὄντων παρὰ Θεοῦ διδα χθεὶς οὐ δυσπιστεῖ τῇ Γραφῇ περὶ τῶν προειρημέν νων. ος΄. Νοῦν παθῶν γυμνωθέντα εὑρίσκον τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, μυσταγωγεῖ αὐτὸν, ἀναλόγως περὶ πάντων τῶν ἐλπιζομένων. ος'. Τῇ ἀναλογίᾳ τῆς τοῦ νοῦ καθάρσεως καὶ τὴν τῶν θείων γνῶσιν ἡ ψυχὴ χορηγεῖται. οζ. Ο τὸ σῶμα κανονίσας, καὶ ἐν τῇ γνώσει δια τρίξων, ὑπ' αὐτῆς τῆς γνώσεως ἐπιπλεῖον καθαίρεται. στ'. Νοῦς ἀρχόμενος τὰ θεῖα φιλοσοφεῖν, ἀπὸ πίσ στεως ἄρχεται, καὶ δι' αὐτῶν ἐν μέσῳ ὁδεύων, εἰς τὴν πίστιν πάλιν καταλήγει τὴν ἀνωτάτην. οθ'. Θεωρεῖται τῇ μὲν ἀρχῇ τῆς φιλοσοφίας φόβος Επόμενος, τῷ δὲ τέλει ἀγάπη προηγουμένη. π. Εκ πίστεως τῆς προσεχούς ὁ νοῦς ἀρχόμενος φιλοσοφίαν εἰς τὴν παντὸς ἐπέκεινα νοῦ κατα λήγει θεολογίαν, ἣν ἄληστον πίστιν καὶ πράγματος ἀφανοῦς θεωρίαν ὁρίζουσι. πα. Οἱ περὶ Θεοῦ λόγοι οὐκ ἐκ τῶν κατ' αὐτὸν, ἀλλ' ἐκ τῶν περὶ αὐτὸν τοῖς ἁγίοις καὶ μακαρίας ἡμῶν Πατράσι θεωρούνται. πρ. Ναοῦνται δὲ οἱ περὶ αὐτὸν, δῆλον ὅτι τὸν Θεόν, πάντες λόγο:, οἱ μὲν κατὰ θέσιν, οἱ δὲ κατά ἀφαίρεσιν, οἷον. πγ'. '11 ουσία, ή θεότης, ἡ ἀγαθότης, και στα α
col. 1467–1468page 22 of 27
PG 91:1467λα καταφατικώς λέγεται καὶ κατὰ θέσιν ει άναρχον πάλιν, καὶ ἄπειρον, καὶ αόριστον καὶ ἐπ ἀποφατικῶς, κατὰ τὴν ἀφαίρεσιν. πω. Μιᾶς οὔσης τῆς ὑπὲρ νοῦν καὶ λόγον και την μίας θεότητος τῆς ἁγίας Τριάδος, τὰ περὶ αὐτ θεωρούμενα τὰ προειρημένα εἶναί φασιν, καὶ τ ὅμοια. πε. Ωσπερ δὲ μίαν θεότητα τῆς ἁγίας Τριά λέγουσιν· οὕτως καὶ τρεῖς τὰς ὑποστάσεις της με Θεότητος δοξάζουσιν. πς. Νοοῦσι δὲ τὰ κατὰ ἀφαίρεσιν καὶ θέσιν τη ειρημένα, κοινὰ ἐπὶ τῆς ἁγίας καὶ ὁμοουσίου Τρέ δος χωρὶς τῶν ἰδιωμάτων· ἐπειδὴ καὶ αὐτῶν πλεῖστα μὲν κατὰ θέσιν, τινὰ δὲ κατὰ ἀφαίρεση λέγουσιν. τζ'. Λέγουσιν δὲ πάλιν τὰ ἰδιώματα των θείω ὑποστάσεων ταῦτα, οἷον τὴν πατρότητα, την υ τητα, τὴν ἐκπόρευσιν, καὶ ὅσα ἄλλα ιδικώς μο γεται. πη'. Ὑπόστασιν δὲ ὁρίζουσιν, οὐσίαν μετά κα μάτων, δι' ἢ ἑκάστη ἡ ὑπόστασις ἔχει ἐν τὸ κατ τῆς οὐσίας, καὶ τὸ ἴδιον τῆς ὑποστάσεων πθ'. Τὰ δὲ κοινῶν πάλιν ἐπὶ τῆς ἁγίας Τριάδας κατὰ ἀφαίρεσιν προειρημένα, τῶν κατὰ θέσιν 2 χθέντων κυριώτερα κρίνουσιν. Οὐχ οὕτως μέντοι απ' ἐπὶ τῶν ἰδιωμάτων· ἐπειδὴ καὶ αὐτῶν τὰ μὲν κ θέσιν, τὰ δὲ κατὰ ἀφαίρεσιν, ώς προείρηται, λέγον σιν, ὡς τὸ γεννητὸν, καὶ τὰ ὁμοία. Η γὰρ ἐγενης σία τῆς γεννήσεως, κατὰ μόνην διαφέρει την στι σίαν. Ἡ μὲν γὰρ τὸ μὴ γεγεννήσθαι τὸν Πατέρα, δὲ τὸ γεγεννῆσθαι τὸν Υἱὸν σημαίνει. κ'. Ρήμασι δ' αὖ καὶ ὀνόματι κέχρηνται προς την τῶν περὶ τὴν οὐσίαν, ὡς εἴρηται, τῆς ἁγίας Τριά δες θεωρουμένων λόγων σαφήνειαν· οὐ μέντα γι τῶν κατὰ τὴν οὐσίαν· ἄγνωστοι γὰρ οὗτοι νῷ πάντα, καὶ ἀῤῥήτῳ λόγῳ πάντη, καὶ μόνῃ τῇ Τριάδι είν γινωσκόμενοι. κα'. Ὥσπερ δὲ τρισυπόστατον τὴν μίαν οὐσίαν της θεότητος λέγουσιν, οὕτως καὶ ὁμοούσιον τὴν ἐγε Τριάδα ὁμολογοῦσιν. Εβ'. Θεωρεῖται δὲ αὐτοῖς πάλιν ὁ Πατὴρ καὶ ἀνα χος καὶ ἀρχή· καὶ ἄναρχος μὲν ὡς ἀγέννητος, ἀρχὰ δὲ ὡς γεννήτωρ καὶ προβολεὺς τῶν ἐξ αὐτοῦ καὶ οὐσίαν ἐξ ἀϊδίου ὑπαρχόντων ἐν ἑαυτῷ, Υἱοῦ τε λέγω καὶ Πνεύματος ἁγίου. Αγ. Η μονάς μέχρι Τριάδος παρ' αὐτοῖς κινο μένη μένει μονάς, καὶ ἡ Τριάς μέχρι μονάδας της αγομένη, μένει Τριάς· δ καὶ παράδοξον. 16. Νοοῦσι δὲ πάλιν τὸν Υἱόν, καὶ τὸ Πνεύμα, οὐκ ἄναρχα μὲν, ἀἴδια δέ· καὶ οὐκ ἄναρχα μὲν ἐς πρὸς ἀρχὴν καὶ πηγὴν ἀναφερόμενα τὸν Πατέρα ἀΐδια δὲ, ὡς ἐξ ἀϊδίου, τοῦ μὲν γεννητῶν, τοῦ δὲ με πορευτῶς Πατρὶ συνυπάρχοντος.
col. 1469–1470page 23 of 27
PG 91:14691.ε. Αδιαίρετον δὲ τὴν μίαν θεότητα τῆς Τριάδος 93. φυλάττουσι, καὶ ἀσυγχύτους τὰς τρεῖς ὑποστάσεις τῆς μιᾶς θεότητος διατηροῦσι. Κϛ΄. Ιδιότητας δὲ τοῦ μὲν Πατρὸς, τὸ ἄναρχον καὶ ἀγέννη τον λέγουσι· τοῦ δὲ Υἱοῦ τὸ ἐν ἀρχῇ, καὶ γεννητόν. Τοῦ δὲ Υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος οὐ χρονικὴν λέγουσι τὴν ἀρχήν. Πῶς γάρ; ἀλλὰ τὴν αὐτὴν δηλοῦσιν, ἐξ ἧς, ὡς ἐξ ἡλίου τὸ φῶς, οὕτως ἐξ ἀϊδίου τὴν ὑπαρξιν ἔχουσιν. Ἐξ αὐτῆς γὰρ κατ' οὔτ σίαν, εἰ καὶ μὴ μετ' αὐτήν. 15. Η ιδιότης πάλιν τῶν ὑποστάσεων, ἀκίνητος καὶ ἀμετάπτωτος παρ' αὐτοῖς φυλάττεται· καὶ ἡ κοινότης δὲ τῆς οὐσίας, ήγουν θεότης αδιαίρετος. ζη'. Μονάδα ἐν Τριάδι, καὶ Τριάδα ἐν μονάδι ὁμολογοῦμεν, ὡς διαιρουμένην αδιαιρέτως, καὶ συν απτομένην διηρημένως. 10. Αρχὴν δὲ μίαν τῶν ὅλων τὸν Πατέρα οίδασιν, τοῦ μὲν Υἱοῦ καὶ τοῦ Πνεύματος, ὡς γεννήτορα, καὶ ὡς πηγὴν ἀΐδιον καὶ συνάπειρον καὶ ἀόριστον, καὶ ὁμοούσιον, καὶ ἀχώριστον. Τῶν δὲ κτισμάτων, ὡς δημιουργὸν καὶ προνοητήν, καὶ κριτὴν δι' Υἱοῦ, δη λαδὴ ἐν ἁγίῳ Πνεύματι. Εξ αὐτοῦ γὰρ, φησὶ, καὶ δι' αὐτοῦ, καὶ εἰς αὐτὸν τὰ πάντα. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. β'. Συναΐδια πάλιν λέγουσι τῷ Πατρὶ τὸν Υἱν, καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, οὐ συνάναρχα δέ·· καὶ συν αΐδια μὲν, ὡς ἐξ ἀπείρου τῷ Πατρὶ συνυπάρχοντα οὐ συνάναρχα δὲ, ὡς οὐκ ἀναίτια. Ἐξ αὐτοῦ γὰρ, εἰ καὶ μὴ μετ' αὐτὸν, ὡς γὰρ ἡλίου τό φῶς, καθώς προείρηται. Λέγουσι δὲ πάλιν καὶ ἄναρχα, ὅταν τις τὴν ἀπὸ χρόνου λαμβάνῃ ἀρχὴν, ἵνα μὴ ὑπὸ χρόνου νοηθῇ τὰ ἐξ ὧν ὁ χρόνος. Οὐκ ἄναρχα οὖν τῷ αἰτίῳ, τῷ δὲ χρόνῳ ἀναρχα, ὡς πρὸ παντὸς καὶ χρόνου, και αἰῶνος, καὶ ὑπὲρ αἰῶνα καὶ χρόνον. Δι' ὧν ἅπας καὶ αἰῶν, καὶ χρόνο;, καὶ τὰ ἐν αἰῶνι, καὶ τὰ ἐν χρόνῳ, καὶ ὡς τῷ Πατρὶ, ὡς προείρηται, συναΐδια. Μεθ' ὧν αὐτῷ ἡ δόξα, καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν.

Treatise to Emperor TheodoriusLibellus ad Theodorium Imp.

col. 1471–1472page 24 of 27
PG 91:1471ΙΑΕΒΕ, ΙΙΙ, Τοῖς εὐσεβεστάτοις, καὶ τιμηθεῖσι, καὶ τιμωμέν * Φλαξη Φλαντεύεις. ἀναρίθμητος. νοις παρὰ Θεῷ καὶ ἀνθρώποις, Χριστιανοίς βασιλεῦσι, Φλαυτοις. Θεοδοσίῳ καὶ Οὐαλεντινιανῷ, δέησις, είτουν παράκλησις παρὰ σιλείου διακόνου καὶ ἀρχιμανδρίτου, καὶ θα λασσίου αναγνώστου καὶ μονάζοντος, καὶ 201 πῶν Χριστιανῶν μοναχῶν. Α'. 'Π φιλανθρωπία τοῦ Θεοῦ, ἡ ἀναριθμήτων παρὰ ἀνθρώποις καλῶν μετουσίαν δωρησαμένη τε καὶ δωρουμένη τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων, ἐν πᾶσι, καὶ ἐπὶ πᾶσιν ἐστιν. Ἐν τούτοις δὲ τοῖς ἀπὸ τοῦ Θεοῦ δώσοις ἔνεστιν ἡ ἀληθινὴ γνῶσις, καὶ τὸ μέσος της ψευδωνύμου γνώσεως· ὥστε εἰδέναι ἡμᾶς τὴν ἄνωθεν καὶ ἐξ ἀρχῆς ὑπὸ τῶν ἀποστόλων, καὶ μαρ τύρων, καὶ ὁμολογητῶν, καὶ ἐπισκόπων ἁγίων, συνεργούντων καὶ τῶν εὐσεβεστάτων βασιλέων, παραδοθεῖσαν τῇ καθολικῇ Ἐκκλησίᾳ πίστιν· πρῶτον ὑπὸ Πέτρου τοῦ ἀποστόλου, τοῦ πρωτοστάτου, εἰπόντος, κατὰ ἀποκάλυψιν καὶ γνῶσιν καὶ ὁμολογίαν καὶ παράδοσιν τοῖς μετὰ ταῦτα, ὅτι Σὺ εἶ ὁ Χριστὸς, ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος· Ἰακώβου ἀποστόλου καὶ ἀρχιεπισκόπου, Ἰωάννου ἀποστόλου καὶ εὐαγγελιστοῦ, καὶ λοιπῶν εὐαγγελιστών, μαρτύρων, ὁμολογητῶν, ἐπισκόπων, καὶ πάντων τῶν πιστευσάντων καὶ πιστευόντων τῇ ὁμοουσίῳ Τριάδι· Εἰρηναίου, Γρηγορίου τοῦ μεγάλου επισκόπου Νεοκαισαρείας τῆς ἁγίας συνόδου τῶν ρπ' ἐπισκόπων, ἐν 'Ἀντιοχείᾳ συναθροισθείσης κατὰ Παύλου τοῦ Σαμοσατέως, ἥτις καθεῖλεν αὐτὸν διὰ τὴν ἀσέβειαν αὐτοῦ, διὰ τὸ μὴ ὁμολογεῖν τὸν Χριστὸν φύσει Θεὸν, καὶ Υἱὸν Θεοῦ Πατρός· τῆς ἐν Νικαίᾳ μεγάλης καὶ ἁγίας συνόδου τῶν τὴν ἐπισκόπων, τῆς βεβαιωσάσης τὸν ὄρον τῶν ἐν ᾿Αντιοχεία Βασιλείου καὶ Γρηγορίου ἀδελφῶν ἐπισκόπων, ᾿Αθανασίου ἐπισκόπου Αλεξανδρείας, Ἐφραὶμ τοῦ Σύρου, Γρηγορίου ἐπισκόπου, Αμμω νος ἐπισκόπου, Οὐιταλίου ἐπισκόπου, Αμφιλοχίου, Παύλου, Αντιόχου, Ευσταθίου, Μεθοδίου, Οπτίμου, Λεπορίου, Αμβροσίου Μεδιολάνων· ὅλης τῆς ἐν τῇ Αφρικῇ συνάδου· Ιωάννου, Σενηριανοῦ, Ἀττικοῦ ἐπισκόπου, Κυρίλλου, τοῦ ἐπισκόπου Αλεξανδρείας, τοῦ νῦν ζῶντος, καὶ τῷ νόμῳ τῆς ἡμετέρας εὐσεβείας ἐξακολουθοῦντος. Οὐδεὶς μὲν οὖν ἀνθρώπων δύναται πάντας τοὺς πιστοὺς ἐξαριθμήσασθαι, τοὺς πιστεύσαντας καὶ πιστεύοντας εἰς Χριστὸν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, ὅτι ὄντως ἀληθινὸς Θεός ἐστιν. Οὐ γὰρ, ἐπειδὴ
col. 1473–1474page 25 of 27
PG 91:1473δι' ἡμᾶς ἐγένετο ἄνθρωπος, μείνας ἦν Θεός, ὡς ἡ καὶ ἡ ὑμετέρα εὐσέβεια διέμαθεν, ἤδη καὶ τὸν ἦν, ἀρνησόμεθα. Ἀλλὰ ἡμεῖς πιστεύομεν, καὶ ὁμολογοῦμεν, καὶ κηρύττομεν, ὅτι ὁ πρὸ τῶν αἰώνων Θεός Λόγος, ὁ μονογενής Υἱός τοῦ Θεοῦ ὑπάρχων, διὰ τὴν πολλὴν αὐτοῦ φιλανθρωπίαν τὴν πρὸς ἡμᾶ; οὖσαν, γέγονεν ἄνθρωπος τέλειος, ὡς εἰς ἐξ ἡμῶν κατὰ πάντα χωρὶς ἁμαρτίας, μείνας ὁ ἦν, Θεός, διὰ τὴν τοῦ γένους ἡμῶν σωτηρίαν γεννηθεὶς ἐκ τῆς ἁγίας Παρθένου Μαρίας, ὡς αὐτὸς οἷός. Β. Τούτου ένεκα τοῦ ἀληθοῦς δόγματος, τοῦ ἐν τῇ ἁγιωτάτῃ Ἐκκλησίᾳ ἀκριβῶς ὁ κηρυττομένου, καὶ τοῦ αἱρετικοῦ Παύλου δικαίως έξωσθέντος, ἐγέμ νοντο σχίσματα λαῶν, ἀκαταστασίαι ἱερέων, ταραχή ποιμένων. "Οθεν καὶ νῦν κατὰ πρόσωπον τοῦ ἐγχειρισθέντος τὸν τῆς ἐπισκοπῆς θρόνον Νεστορίου τί δεῖ εἰπεῖν ἐπίσκοπον· ἐν τῷ συνεδρίῳ, πολλάκις τινὲς τῶν εὐλαβεστάτων πρεσβυτέρων ἤλεγξαν αὐτὸν καὶ διὰ τὴν ἀπείθειαν αὐτοῦ, τὸ μὴ λέγειν Θεοτόκον τὴν ἁγίαν Παρθένον, καὶ Θεὸν ὄντα φύσει ἀληθινὸν τὸν Χριστὸν, τῆς αὐτοῦ κοινωνίας ἑαυτοὺς ἐξέβαλον, καὶ κατέχουσιν ἕως ἄρτί· τινὲς δὲ λάθρα ὁμοίως τῆς αὐτοῦ κοινωνίας στέλλονται. Αλλοι δὲ τῶν εὐλα βεστάτων πρεσβυτέρων, διὰ τὸ λέγειν ἐν τῇ ἁγίᾳ ταύτῃ ἐκκλησία, Εἰρήνῃ τῇ παραθαλασσία, κατὰ τοῦ ἀνανεωθέντος κακῶς δόγματος, τοῦ λέγειν ἐκωλύ βησαν. "Οθεν ἐπεδία ὁ λαὸς, ζητῶν τῆς ὀρθοδοξίας συνήθη διδασκαλίαν, λέγων· Βασιλέα ἔχομεν, ἐπί σκοπον οὐκ ἔχομεν. Καὶ τέως μὲν ἀνεκδίκητον ο ἔμεινε τὸ τοῦ λαοῦ πειρατήριον, τοῦ συλληφθέντος ἐκ μέρους παρὰ τῶν ὑπηρετῶν, καὶ ἐν τῷ δικανικῷ τυπτηθέντος διαφόρως ἐν πόλει βασιλευούση· & οὔτε ἐν τοῖς ἔθνεσι τοῖς βαρβαρικοῖς ἐγένετο. Τινὲς κατὰ πρόσωπον ἐν τῇ ἁγιωτάτῃ ἐκκλησίᾳ ἐπὶ λαοῦ ἤλεγξαν, καὶ θλίψιν οὐ μικρὰν ὑπέμειναν. Τῶν δὲ ἀφελεστέρων τις μοναζόντων ηναγκάσθη κατὰ ζῆλον, ἀνὰ μέσον τῆς ἐκκλησίας, τὸν κήρυκα τῆς ἀνομίας ἐπισχεῖν τοῦ μὴ εἰσελθεῖν, συνάξεως οὔσης, αίρε τικοῦ αὐτοῦ ὄντος. Τοῦτον δὲ τυπτήσας, τοῖς μεγαλοπρεπεστάτοις ἐπάρχοις παρέδωκεν· ἔτι δὲ τυπτηθέν τα, καὶ πομπευθέντα δημοσία, τοῦ κήρυκος βοῶντος ἔμπροσθεν αὐτοῦ, τῇ ἐξορίᾳ παρέπεμψεν. Οὐ μά νον δὲ τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ἐν αὐτῇ τῇ ἁγιωτατῇ ἐκε κλησίᾳ, μετὰ τὴν ἀθέμιτον αὐτοῦ ὁμιλίαν, οἱ τῆς φατρίας αὐτοῦ τοῦ κατέχοντος, φόνον ἔμελλον ποιεῖν, εἰ μὴ ἡ τοῦ Θεοῦ βοήθεια κατέλαβε. Γ΄. Τὰ περὶ ἡμῶν δύσπιστά ἐστι τάχα πολλοῖς τοῖς ἀκούουσι. Κατὰ γὰρ κέλευσιν αὐτοῦ καὶ προς τροπὴν ἀνήλθομεν ἐν τῷ ἐπισκοπείῳ πληροφορηθή ἀληθῶς. ἀκριβοῦς. Η ἀληθῶς. ἴσ. οὐκ ἀνεκδίκητον.
col. 1475–1476page 26 of 27
PG 91:1475ναι, εἰ καθὼς ἐνοήσαμεν, ἃ περὶ αὐτοῦ ἑκούσιμο, ἔστιν, ἢ οὐ. Καὶ εἰς ὑπέρθεσιν δεύτερον καὶ τρίτη η ἡμᾶς ἔβαλε. Καὶ τότε μόλις ἐκέλευσεν ἡμῖν εἰπεία, τί ἐστιν δ βουλόμεθα. ὡς δὲ ἤκουσε παρ' ημών, ὅτι ταῦτα τὰ παρ' αὐτοῦ λεχθέντα, τὸ, Οὐκ ἔππ, φησί, Μαρία, εἰ μὴ ἄνθρωπον ὁμοούσιον ἑαυτῆς καὶ τὸ γεγεννημένον ἐκ τῆς σαρκός, σάρξ ἐστιν οὐκ ἔστιν ὀρθοδόξων· παραχρῆμα ἐκέλευσε συ ληφθῆναι ἡμᾶς· κἀκεῖθεν τυπτόμενοι παρὰ τοῦ ὄχλοι τῶν δικανῶν, ἀπηγόμεθα ἐν τῷ δικανικῷ· κα! γυμνούς ἡμᾶς ἡ δεσμίους, ὡς καὶ ὑπευθύνους τῇ τι μωρίᾳ δ ἐστύλισαν, ἐκρεβάτισαν, καὶ ἐπέρασε Οπερ οὐ πάσχουσιν ἐν τοῖς ἔξω δικαστηρίοις, οὐ γομεν ότι κληρικοὶ καὶ ἀρχιμανδρίται, ἢ μονί ζοντες, ἀλλ᾽ οὔτε οἱ τυχόντες κοσμικοί, ὁ ἡμεῖς ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ παρὰ τοῦ παρανόμου παρανόμως πετάν θαμεν. θλιβόμενοι ἐν τῷ δικανικῷ, λιμώττοντες, ἐν οἰκετίᾳ ἡ φυλαττόμενοι ἐπὶ χρόνον πολύν διετελέσαμεν. Καὶ οὐκ ἠρκέσθη τούτοις ἡ αὐτοῦ μανία ἀλλὰ καὶ μετὰ ταῦτα τῷ μεγαλοπρεπεστάτῳ ἐπάρχο τῆσδε τῆς μεγαλωνύμου πόλεως κατ' ἀπάτην της παρεδόθημεν, καὶ σιδηρωθέντες απήχθημεν ἐν τ φυλακῇ, καὶ μετὰ ταῦτα ἀνήχθημεν ἐν τῷ πρα τωρίῳ τῷ αὐτῷ τρόπῳ μετὰ τῶν δεσμῶν. Καὶ ἐπει οὐδεὶς ἦν ὁ κατηγορῶν, ἐν τῷ δικανικῷ πάλιν δε τῆς τάξεως ἤχθημεν· καὶ οὕτω πάλιν ἐχόλασεν ἡμᾶς κατὰ πρόσωπον τυπτήσας. Καὶ διαλεχθείς, καὶ συνθέμενος κατ' ἀπάτην, ὡς τὰ μετὰ ταῦτα ἔδειξε, περὶ τοῦ φύσει Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, ὅτι ἐτέχθη ἀπὸ τῆς ἁγίας Μαρίας τῆς Θεοτόκου λέγων· ἐπὶ ἔνι ἄλλος υἱός· οὕτως ἀπέλυσεν ἡμᾶς. ὡς Δ'. Παρακαλοῦμεν οὖν τὴν ἀθάνατον ὑμῶν καὶ εὐσεβεστάτην πίστιν, ὥστε μὴ παριδείν ἐκ τοῦ λατο τὴν ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν μοιχευομένην παρὰ αἱρ τικῶν ἐν τοῖς καιροῖς ὑμῶν τῶν ὀρθοδόξων καὶ εὐτε βεστάτων βασιλέων· οὐχ ὡς διὰ τοῦτο τὰς ἡμετέρας ύβρεις βουλόμενοι ἐκδικεῖν· ὁ Θεὸς οἶδεν· ἀλλ' ὡς θέλοντες τὸ στερέωμα τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως ἀσάλευτον μένειν· καὶ κελεύσει τὸ ὑμέτερον κράτος, τὴν ἁγίαν καὶ οἰκουμενικὴν σύνοδον παραγενέσθαι ένταυθα ήδη, ἵνα τῆς συνόδου παραγενομένης, την ἁγιωτάτην Εκκλησίαν ὁ Θεὸς ἢ ἑνώσῃ, καὶ τὸν λαὸν συνάξῃ, καὶ τοὺς ἱερέας ἀπολαβεῖν ἐν τῷ τῆς ἀλη θινῆς πίστεως κηρύγματι ποιήσῃ, πρὸ τοῦ εἰς επ τος τὴν ἄδικον διδασκαλίαν ἐλθεῖν. Κἀκεῖνο δὴ παρα καλοῦμεν, ἀξιοῦντες, ἐπειδὴ πειρᾶται πταίν, ἀπειλῶν, ἐλαύνων, ἐξωθῶν, κακουργών, ο διουργών, καὶ κακῶν, καὶ ἵνα τὴν αὐτοῦ μανίαν καὶ ἀσέβειαν κρατύνῃ, πάντα ποιῶν ἀφειδῶς, οὐ Θεὸν φυλ μενος, οὐκ ἀνθρώπους αἰσχυνόμενος, οὐκ ἐπισκόπους εὐλαβούμενος, οὔτε ἱερέα τινά, οὐ κληρον εινα οὐχ ἁγίους μοναχούς, οὐκ εὐλάβειαν λαϊκῶν, οὐ εν κατὰ τῶν ἀδικούντων ἐπηρτημένον φόβον, οὐ τὸν νό ἡμᾶς παρὰ τοῦ ὄχλου τῶν δεκανῶν κἀκεῖθεν κατέμενοι ἀπηγόμεθα ἐν τῷ δεκατική Ο ὡς δημίους καὶ ὑπευθύνους, τιμωρία ἐστόλισαν, ἐκραββάτισαν. ὁ ἱκετεία. 1 ἐκάλεσε. 1 Χριστός.
col. 1477–1478page 27 of 27
PG 91:1477μου τῶν ἐκτελούντων διακονίαν τινὰ Θεῷ εἰς ὀργὴν κατὰ τῶν ἀξίων, ἀλλ' ἐνδυσάμενος τὴν ὑπεροψίαν κατά πάντων, θαῤῥῶν τοῖς χρήμασι, καί τινων δι εφθαρμένων τῇ ἰσχύν, ἢ ἵνα ἀφόβως εἴπωμεν, καὶ τῷ ὑμετέρῳ κράτει, ταῦτα ποιεῖ· ἀξιοῦμεν μηδὲν αὐτῷ κατά τινων ἐξεῖναι ποιεῖν, ἐὰν μὴ πρῶτον διόρθωσιν λάβῃ τὰ κατὰ τὴν ὀρθόδοξον πίστιν, ἵνα μὴ ταύτην διασκεδάσῃ, καὶ τὴν αὐτοῦ παρεισαγάγη ταῦτα ποιῶν. Οἶδε γὰρ, ὡς οίεται, ὅτι κἂν τῷ φόβῳ πολλοὺς ἀμβλυνας ἀποστήσῃ τῆς πίστεως· καὶ λοιπὸν εὐρὼν ὁμογνώμονας αὐτοῦ, παράσχῃ αὐτοῖς θάρσος, ὥστε καὶ ἕως πληγών δημοσίᾳ ἐπιχειρεῖν, καὶ διωγμὸν ποιεῖν. Οὐ μόνον δὲ τοὺς αὐτοῦ δῆθεν κλη ρικούς, ἢ συγκέλλους, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν ἔξωθεν παροικιῶν προσελάβετό τινας, οἷς μάλιστα οὐκ ἔξεστιν εἶναι κατὰ τοὺς ἐκκλησιαστικούς κανόνας εἰς ἕτερον " ἐπισκοπεῖον, ἢ εἰς ἄλλην ἐκκλησίαν, ἀλλ' ἀνάγκη αὐτοὺς εἰς τὰς ἰδίας παροικίας, ἢ πόλεις, όπου ἐχειροτονήθησαν, κἀκεῖ ἡ συσχῇ διάγειν· ἵνα μὴ τῷ μακροχρόνῳ διὰ τῆς προσκαίρου δυναστείας, ἔρψῃ περισσοτέρως ή παρανομία, καὶ ἐπιγραφῇ τῇ ὑμετέρα εὐσεβείᾳ· εἰς τοῦτο γὰρ ὑμᾶς ἔθετο ὁ Θεὸς διακόνους, ὑπὲρ τῆς δόξης αὐτοῦ τοῦ δοξάσαντος ὑμᾶς, καὶ δοξά ζοντος, καὶ ἀποδιδόντες ὑμῖν τὸν μισθὸν μετά πάν των τῶν ἁγίων, τῶν καλῶς φυλαξάντων τὰς ἐγχειρισθείσας αὐτοῖς διακονίας. Πρὸς οὓς εἶπεν· Εὖ, δοῦλε ἀγαθὲ καὶ πιστέ, ἐπὶ ὀλίγα ἧς πιστός, ἐπὶ πολλῶν σε καταστήσω· εἴσελθε εἰς τὴν χαρὰν τοῦ Κυρίου σου. Οἱ ὄντως Χριστιανοὶ τούτοις τοῖς λόγοις διὰ τῶν ἔργων πιστεύουσιν· οἱ δὲ ἄπιστοι καὶ ἀπεῤῥιμμένοι, καὶ τῇ ἑαυτῶν κοιλίᾳ ζῶντες, καὶ εἰς αὐτὸ τοῦτο προσκαρτερούντες, ἐὰν ἀκούσωσιν ὁμολογοῦντά τινα, τὸν Χριστὸν εἶναι Θεὸν, διαπρίονται, ὡς οἱ τότε Ἰουδαῖοι συνέσχον τὰ ὦτα αὐτῶν, τοῦ ἁγίου Στεφάνου τοῦ πρωτομάρτυρος διηγουμένου, ὅτι θεωρώ, φησί, τοὺς οὐρανοὺς ἀνεφημέ νους, καὶ τὸν Υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἐκ δεξιῶν ἑστῶτα τοῦ ἀοράτου Θεοῦ. Οὕτω καὶ οὗτοι διαπρίονται κατὰ τῶν Χριστιανῶν, καὶ πάντα θυμὸν σπουδάζουσιν ἐκτελεῖν. Ε'. Αξιοῦμεν οὖν προνοίᾳ τοῦ μεγαλοπρεπεστάτου υπάρχου τῆς νέας Ρώμης κωλύεσθαι τοὺς κατὰ τῶν ὀρθοδόξων ἐπανισταμένους, καὶ προφάσει δικαιολογιῶν, ὡς φασιν, ἐπιχειροῦντας κατά τινος, ἕως ὅτε τὰ τῆς πίστεως διόρθωσιν λάβοι· εἰ δὲ παρακούσετε, ἡμῶν ἀμελήσαντες, διαμαρτυρόμεθα ὑμῖν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως τῶν αἰώνων, ἀφθάρτου, ἀορά του, μόνου σοφοῦ Θεοῦ, τοῦ ἐλθόντος καὶ ἐπιφανέντος, ὡς ἠθέλησε, διὰ τὴν σωτηρίαν ἡμῶν, καὶ πάλιν ἐρχομένου κρῖναι ζῶντας καὶ νεκροὺς, ᾧ κάμπτει τῶν γόνυ ἐπουρανίων, καὶ ἐπιγείων, καὶ κατα χθονίων, καὶ πᾶσα γλῶσσα ἐξομολογήσεται αὐτῷ, ὅτι ἀθῶοι ἐσμεν. Ἡμεῖς γὰρ ὑμᾶς παρεκαλέσαμεν περὶ συνόδου οίκουμενικῆς, τῆς δυναμένης ἀκριβῶς κρατῦναι καὶ ἀνορθώσα: τὰ ταλευόμενα, εἴτουν η
Page scan enlarged

Notebook

Full View