præsumpserint. [p. XXXVI] Nil plane hac laude Pselli in Pisidam honorificentius esse possit. Verum non adeo facile est ea omnia, quæ laudat Psellus, in Pisida invenire; nam quo in libro vel poemate tam diserte ac particulatim noster Georgius agit de aurigis ac de aurigatione, de jugis, rotis et modiolis? vel quænam est inter ejus carmina de phalangibus, de equitum peditumque ac sagittariorum varia ratione tam accurata descriptio? num alia quam quæ hodie exstant scripta Pisida Pséllus commendat, et librum deperditum commonstrat? Equidem fateor, id mihi statim multum probabile esse visum: sed cum accuratius Pselli verba ejusque dicendi modum perpenderem, tum demum sensi ea quæ Pisida summatim attigisset, a Psello mirifice exornari atque amplificari. Nam quod is ait de morbis et remediis, certum est ad v. 1533 et seqq. Hexaemeri esse referendum, et quod de catena, ad primos versus poematis in Severum; quod autem de horis in choream se moventibus idem Psellus refert, habes in Hexaemero v. 289, et quod ite rum de horis quadriga prodeuntibus et in orbem redeuntibus inquit ille, invenies ibidem v. 338; de mum quɔd est in Psello de phalangibus et militaribus copiis, ad acroases de expeditione Heraclii contra Per sas trahere commode possis, in quibus similia passim occurrunt. At vero quanquam ego a Psello minime dissentiam ejusque laudibus dignum omnino existimem esse Pisidam, nunquam tamen hunc præferam Eu ripidi alterive ex antiquioribus iambographis Græcis. Dicam enim quod verum est. Etsi plurimis in locis Fisidə carmen ita elucet, ut véterum poétarum gratiam et venustatem non desideres, sæpe etiam ita fri gescit, ut in scribendo dormitasse auctorem non modo sentias, sed etiam indigneris quam maxime. Cæte rum quantum ille sublimitate carminis assurgere et se efferre potuerit, præcipue ostendit in Hexaemero, in quo omnia sententiarum floribus et urbanitatis quodam sale conspersa sunt. In omnibus [p. XXXVII] autem ejus operibus contemplari licebit adumbratam pii scriptoris imaginem, suavissimos more, eximiam probitatem, qua se, dum numerose cadens versus leniter affluit, legentium auribus inculcat atque com mendat. Ilæc habebam qu.e dicerem de Georgio Pisida, non parvi nominis apud recentiores Græcos poeta, in quo cum plura invenias quæ non invitus demireris, nihil tamen, opinor, spectandum magis est quam ejus in tuendis Christianæ religionis dogmatibus constantia et sincera fides: nam cum in ea tempora incidisset quibus Sergius patriarcha omnem macbinam movit, ut Orientein universum a Monophysismo ad Monothe lismum vafro consilio et malis technis pertraheret, ipse autem Sergium ejusque pietatem et doctrinam suspiceret maxime et coleret, nihilo tamen minus sibi fucum fieri nullatenus passus est, et suam fidem puram integramque servavit; quod ex omnibus hisce libellis, ac præsertim ex carmine in Severum, lucu lenter patet. De Pisida mentionem faciunt inter antiquos Theophanes, Suidas, Cedrenus, Nicephorus Callisti, Jean nes Tzetza ejusque frater Isaacus Tzetza; inter recentiores autem, præter Morellium, Kusterum, Herwar tum, Raderum, Allatium, Maltretum, Fabricium, Caveum, Oudinum, quorum sententias hactenus expen dimus, quamplurimi alii scriptores celeberrimi, qui in ferendo de ejusdem Pišidæ scriptis judicio ex Suidæ verbis male acceptis et intellectis allucinati sunt. Nam Baronius, ad an. 627-29, et post eum Pagius, soluta oratione scripsisse Pisidam aiunt quæ iambico metro astricta leguntur. Ita plane etiam Pellarminus et Labbeus, De script. ecclesiasticis, historiam De rebus Heraclii imp. Pisidæ tribuunt, a quibus non dissentt Bandurius, Antiq. CP. p. 868. Sed eo in errore hi ducem habuerunt Vossium, De historicis Græcis, tom. iv, p. 143; et Possevinum, in App. sacro, tom. I, p. 538. Nihil autem peccarunt de Pisida loquenț s Guillelmus Crowæus, in Elencho. Scriptorum in S. scripturam, p. 149; Joan. Henricus Boclerus De script. Græcis et Latinis, p. 85; Adrianus Bailletius, Jugemens des sçavans, tom. IV, p. 546; Jac. Lelon gius, Bibl. sacra, tom. II, p. 741; et Joan. Jac. Scheuclizerus, Physica sacra, tom, I, in princ., vel quod nullum aliud ejus opus præter Hexaemeron noverint, vel quod de aliis suum judicium interponere no luerint. Isaacus Casaubonus. Animad. in Athenæum, p. 823, pium et elegantem Georgium nostrum æquus judex appellat, sed emendationem in eum proponit quam ut minus necessariamı recipiendam esse non cre dimus, ut patet ex v. 2:40 de vanitate vitæ. Laurentiùs Crassus, Istoria de' poeti Greci, p. 262, Said. m tantum exscripsit, nec in eo quod reprehenderet vel emendaret invenit. Eodem plane modo etiam Franci scus Xaverius Quadrius, Ragione d'ogni poesia, tom. II, p. 124, Suidam secutus est, sed perperam Enco mium, quod est in S. M. Anastasium Persam, ipse dicit a Pisida in lleraclium scriptum fuisse, quod etiam confirmat, tom. IV, p. 505. Nil autem minus accuratum quain quod Dupinius, Bibl. des auteurs ecclés., siècle vi, p. 62, et Morerius, qui Dupinii verba in suum Dictionarium transtulit, necnon J. Grancolas, Critique des auteurs ecclés., tom. II, p. 64, de Georgio nostro dixerunt. Longe autem melius omnibus de eo scripsit D. Remigius Ceillerius, Hist. des auteurs ecclés., tom. XVII, p. 532: nam vel omnino recta sunt vel saltem probabilibus conjecturis firmata, quæ ad rem profert ac decernit.

ethera inflammans, et complectens totum orbem, et ubique præsens, et tamen non movens se, et nullibi circumscripta, et tamen recepta loco! Si preces ex imo sursum evolant, da debilibus nostræ mentis organis tubæ sonum, et scutumn eloquentiæ. Fac nos recta ad scopum movere ensem, linguam, contra hostes telum acutum. Dirige nos, quo potentiæ tuæ licet describere miracula. Tuo enim rex obediens mandato ad bella adversus impics barbaros se objecit, quibus res creatas super te, qui creasti, adorare lex est; quibus proprium est adhærere falsis et falsum semper veris adjicere; apud quos stulte habetur, ut quidam deus, 25 (i. e. codex Parisiensis). armnatus equus, cultus inaniter; qui. in argumentum falsæ adorationis modo adoratur modo vero cæditur. cordis exitium lacrymabile! Quomodo apud ipsos impie culto numini honorem simul præstant et ponam? et illius non est particeps, dum colitur, hac vero dolet, cum frequenter caditur. Aquam vero et ignem, contrarias naturas, deos introducunt, qui se invicem destruunt, dissolutionem colentes rerum oppositarum. Ast, o dux sapientium consiliorum, clementer meos excipe sermones: longe enim sunt a blandimentis, edocti ex te non loqui ficte. Ut verus igitur veritatis astimator, judex adesto hujusce NOTE. 7. Simili modo Dei immensitatem describit ibid. 895 et seqq. 21. Persarum impietatem circa idolorum cultum exagitans, ludit in voce legitimum et spurium. Legitimum est vera religio, spurium est superstitio. Ad verbum verteres quibus lex est pro legitimo retinere quæ sunt spuria, et spurium ubique admiscere legitimis. Vide infra v. 32. Cæterum Persas reprehendit quod divinæ veritati, quam ex sacris Scripturis haustam receperant, superstitionum tenebras offuderint. Neque enim inficiandum videtur ethnicos historiam sacram ad impias fabulas detorsisse; quod Augustinus Steuchus in suis De perenni philosophia libris luculenter ostendit. Ac plures quidem ex SS. Patribus idem antea evicerant. ilinc Graeci philosophi passim audiunt apud Clementem Alex., qui Strom. lib. v, p. 560 eos a Mose el prophetis præcipua dogmata non grate accepisse concludit. Sed perspectissime cum Piside sententia consonant, quæ Theophylactus Simocatta habet p. 142 7 ed. Bonn. 24. Antiquissimis temporibus Persas veneratos esse solem ex multis auctorum testimoniis colligi. tur. Ea religio retenta est a Parthis, qui Persarum imperio potiti sunt. Equum autem soli gratissimam hostiam immolabant. Causam assignat Ovidins Fast. 1, 586. Vide Brissonium, De reg. Pers. princip. lib. 1. Nemo tamen, quod sciam, dixit quod Pisida affirmat, equum apud Persas habitum esse deum. Herodotus quidem lib vi, p. 401, equos quosdam Jovi sacros in Perside fuisse narrat. Nec ab Herodoto dissentit Justinus, qui lib. 1, 10, 5 equos soli sacratos habuisse Persas testatur. Sed cum Pisida fere concordat Curtius, qui mi, 3 pompam et ordinem, quo agmen Darii procedebat, describens ait: Currum deinde Jovi sacratum albentes vehebant equi. Hos eximiæ magnitudinis equus, quem solis appellabant, sequebatur. 26. Ne hujus quidem ritus ullum inveni vestigium. Verum si Pisidæ auctoritas non est omnino contemnenda, quem rerum sui temporis ignarum nurquam dixero, id ita accipiendum puto ut equuni Perse, si bene eis res eveniret, adorarent, si vero male, virgis crederent. 52. Ignem et aquam ad hæc usque tempora t'ersas adorare testantur, qui de Persarum moribus in suis scripserunt. Quam autem antiquis legibus ea esset inter eos recepta et constituta "religio, præter Herodotum et Strabonem aliosque veteres scriptores, tradunt Brissonius loc. cit. et Th mas Hyde, De vet. Pers. relig., cap. 8, qui tamen non est audiendus in eo quod assumit veteres Persas ex Abraham verain religionem petiisse, ignique et soli civilem tantuni cultum exhibuisse; quæ sententia ut nova et falsa disertissime refutatur a Montfauconio Antiquit. illustr. tom. li, part. al, p. 58. facile enim Hydæo concesserimus unius omnipotentis Dei cognitionem habuisse Persas, dummodo ipse contra, superstitiosum fuisse cultum quo ers majestatem prosequebantur, non depeget. "Nam, ‹t

DE ESI EUITIONE PERSICA. ACR. I. expeditionis: esto judex Celtico Rheno potior. Esto judex: sed indulgentiam adhibe. Puto enim, nihíl respues ut fålsum, cum tibi multum detractum esse senties. Mentis enim nostra vires non valent enarrare tuorum laborum varias rationes et discrimina; illamque in omnibus spiritalem audaciam, quam inter prelia opportune exscruisti, mentem extendens in rerum angustiis. At si res ad summum felicitatis evectas perditas statim dicunt non immerito, positæ jam sint in malo res Persicæ, et contra rerum nostrarum misera conditio convertatur in bonam. Semper enim labilis vitæ fluxus vicissitudines et mutationes affert, ut constet rerum firmitatem ubique esse scrvatam et custoditam a solo Deo creaturarum, Ea est sermonum vis, ut facile percurrant scite pingentes rerum quaslibet naturas. Cum vero tentant ad te iter dirigere, desiderio currunt, sed retardantur timore; et cum sæpius te pinxerint, iterum pingunt, nunquam accurate pingertes. Homerus, quem dicunt fontem eloquentiæ (ille enim sermonis dilatat venas, mentisque juvenescentis ideas emanans irrigat et irrigans nutrit, et perstat plenus, quamvis sæpe exhaustus), simul natas et simul nutritas virtutes duplici sermonum aiebat Clemens Alex. Cohort. p. 57, Que es set Persarum religio, paucis exposuit Herodotus, 1, 41. Quid hic agat Celticus Rhenus, plane nen video. Alqne ego sane mallem, quid voluerit Pisida, me nesciré fateri, quam inanibus conjecturis te detinere. Verum ne vitio mihi vertas, quod alioquin garrulus hic obmutescam, ita ariolor. Celticum Rhenum nominans Pisida funestam illam cladem fortasse designat, quam Sigebertus, Rheno trajecto Hunnis in Franciam irrumpere conantibus intulit tirca annum Chr. 570. Vide De rebus Franc. scriptores, qui relatam a Sigeberto insignem cladem describunt. Itaque magis strenue contra Persas se gessisse Heraclium in Oriente quam contra barbaros Sigebertum in Occidente forsan innuit poeta; misi etiam malis non ad Sigebertum sed ad DagoGertum Franci regem respexisse, qui quo tempore Heraclius cum Persis pugnabat, Saxones primum et deinde Slavos tanta virtute animique constantia devicit, ut, gravi vulnere accepto, ipso speciosior sanguine et ipso periculo factus augustior, hostium terga pracidere nunquam destiterit. Querg. quem latebat Nonni el que Gesnerus attulit ad Claudian. Rufin. 1, 112. 54. Erasmus in Adagiis, p. 862 Pindarus Pyth. 8. Confer. Hexaem. v. 348 et seq. 60. Codex in margine habet Inutilis emendatio: nam vox respicit ad De sermonis vi ad res quascunque exornata das accommodata Noster etiam in Abaricis v. 169el seq. 64. Ludit, ut patet, in verbo quod æque scribere ac pingere significat. 66. Sumpta occasione ab eloquentiæ facultate, quam de re quacunque diserte et concinne posse dicere recte decernit, ita in laudes Homeri excurrit, ut eum potius carpat eo quia veræ virtutis, qualis heroem decet, non habuerit cognitionem, siquidem eam quam ipse Homerus exhibet herois imažinem, tanquam minus aptam Heraclio repræsentando re spuit, et qua sit unica virtus que virum faciat illastrem, quæque in Heraclio maxime enituit, exponit. At de flomeri laudibus quid oportet dicere? Videsis Dionysium Halicarnasseum De compos. verb. tom. II, p. 51, qui Homerum vocavit Celebre autem est Ovidii elogium Amor. 11, 9, 25, quod cum Pisidæ laudibus concordat Adjice Maconiden, a quo, ceu fonte perenni, Vatum Pieriis ora rigantur aquis. 68. Juvenum mentes ex Homeri lectione ali et fecundari dicens, ejus poemata etiam Christianis in deliciis fuisse, ni fallor, demonstrat. 70. Galaton pictor, Aliano Var. Hist. XIII, 22 auctore, Homerum repræsentavit quam picturam forsan innuit Noster. 72. Homerum non habuisse perfectam virtutis cognitionem videtur asserere. Ipsum virtutes non sejungendas de causa opinor dicit, vel quia, ut Plutarchus, lib.

dividit intelligentia. At ex necessitate non enim attigit, quod postea tempus edocuit, fortitudini et prudentiæ,(75) cognatisque virtutibus commune esse domicilium. At si tuam bene animo imaginem et perfecte, ut decuit, attigisset naturam, rejectis tam multis fabulosis sermonibus, et illa spiritali forma, quam habes, omnibus proposita, ostendisset ex conjunctis virtutibus unam tibi esse quadriformem imaginem. Si enim Nestoris colloquentis dulciter apum operibus assimilat linguam, nonne, quod erat maxime admirandum, vidisset non mateτο riale tuæ mentis mellificium quam dulcissimum? Non enim tibi est venenum. Tu ex omni flore colligis quod bonum est, per omne tempus: non enim vere tantum. Tu aculeum, ut apis, id est leges babes: sed nec occidis, nec imo feris vulnere. Si quando enim invenis dignum plaga membrum, leges ut aculeum intendis ad timorem. Parcis vero semper; et sæpe aculeus ad feriendum micat et rursus contrahitur, ejusque acrior vis misericordia fracta languet iners; quamvis enim acutain aciem habeat, tua benignitate obtunditur: at dum ed. malim an cf. De aud. poet, ait, et sic virtutem activam a contemplativa disjungit; vel quia omnia quæ tradit Homerus non tain ad mythicum sensum, quem statim præferunt, quam ad ethicum intus latentem sint expendenda, it idem Plutarchus. ibid. et Maximus Tyrius, dissert. 16, luculenter probant. Sed primo nobis magis arridet sententia quam Maximus confirmat. Quamvis enim ille Ilomerum summopere suspexerit, iilud tamen videtur concedere quod Pisida reprehendit, nullum plane esse inter tot Homericos heroas quem omni virtutum genere cumulatum deprehendas, sed Itaque si quis viri, qui sit omnibus numeris absolutus, ideam velit habere ex Homero, omnes hasce virtutes in singula capita distributas in unum redigat oportet; quod sane non inficiatur Maximus: nam ait, Videsis etiam Plutarchum in Orat. post. de fort. Alexandri, p. 343. 74. Quam in natura boni definienda fuerint Græci inter se dissentientes et incerti, patet ex solo Ciceronis libro De finibus. Itaque si neque sequioribus temporibus ullam certam definitamque ea de re habuerunt scientiam celeberrimi philosophi, nțirandum plane non est eam non esse tam cito asseentum Homerum, siquidem nonnisi Plato et Aristoteles ad hanc vitae lucem protracti suos libros ediderunt, in quibus methodo quadam scientifica, prout illis facultas tamen fuit, ethices præcepta tradiderunt, atque ex solo bono, tanquam ex uno fonte, omnes virtutes emanare demonstrarunt. Ex hisce omnibus patet Pisidam nounihil voBuisse de gloria Homeri deterere, cosque confutare qui eum omnis scientia patrem et magistrum appellabant. Confer Gisberti Cuperi Apotheosim, in qua poetarum principis laudes cumulatissime recensentur, et Frideriei Reimanni Iliadem, in qua ejusdem vitia sive maculæ deteguntur. In códice Vaticano imperita manus voci vocem superius scripsit. 75. id est Consule, si placet, Aristotelis Ethica, qui præ omnibus subtilius et enucleatius de omni virtutum genere disseruit. 76. Si Homerus Heraclium cognovisset, suos heroas, ut décet, omni virtutum laude comulatos, non uno aut altero tantum titulo conspiciendos exhibuisset. 79. En quæ esset virtus Heraclii, animi integritas perfecta, quæ virtutes omnes complectitur. 81. Sub quadriformi, sed tamen unico aspectu pingendum fuisse Heraclinm et verum quemcunque heroa dicit Pisida ad quatuor virtutes respiciens, quæ vulgo cardinales vocantur. Ita in Heraem 170. νocat angelos, ut eorum perfectionem designet, siquidem Piside a vo Aristotelis nihil differt, cui Moral, Nicomach. 1, vir ille fortis est 82. v. Iliad. 1, 249. 85. pro Heraclii boniatem et clementiam, quæ virtus maxime principem decet, sub apum mellisque allegoria commendat. 88. Idem iambus occurrit in Hexaem. 1038. 90. Confer hos versus cum Hexaem. 458 et seq., ibi enim divinam clementiam eodem fere modo describit. 95. non in neutro tantum sed etiam in aliis generibus pro substantiva usurpata invenitur: sic

DE EXPEDITIONE PERSICA. ACR. I. demum, uti ex hominum commiseratione, mel pro amaritie instillat aculeus. Sed in digressionem me a proposito tuæ bonitatis jucunda consideratio abduxit. Unde in ipsos primos sermonis sulcos iterum fodiens spargo semina. Nox quidem nigra barbarorum hostium totam late terram occupaverat: nondum enim expleta erat aviditas Persarum, sed inhiabat adhuc ad cædes. Tu vero inter tantæ noctis tenebras somno te ipsum nullatenus tradidisti: nostrarum enim curarum multitudo a te somnum, ut par est, avertit. Multi de ratione et legibus ducendi exercitus alil post alios disserentes subtiliter, dicebant ut oporteat regis majestatem in periculis belli ed. præsto esse. Alii vero rursus velut ex opposito contra insurgebant dimicantes sermonibus, minus tutum dicentes esse majestatem in apertis committere periculis. Nonnulli vero ex utrisque unum judicium in suis sibi effingentes cordibus, sophistice dicebant oportere et domi manere et consilio in cer tamina accurrere. Sed erant isti omnium sermones sine culpa: non enim ex malo prodibant sententiæ ingenio. Tu vero dux (omnium enim dux fuisti, et hæc ipsa cæteris melius cognoveras), omnibus data loquendi potestate, Deum judicem occultorumi fecisti, nimirum statim ac fides virgo supervenit, candidam illa ex alto spem adornat. Tum celebrata maxima illa die, qua totum assurrexit humanum genus ad divinam novamque reforVARIE LECTIONES. NOT.F. 102. Elegans metaphora, qua se poeta comparat agricole. Sulet sunt iambi, aratrum stylus, semina verba et sententiæ. Forsan ad antiquam Græcorum scribendi rationem respexit, quæ dicebatur ut enim arantes cum bobus solent, primo a dextra ad sinistram versus stylum ducebant veteres, atque ubi ad sinistram paginæ oram devenissent, dextrorsum pergebant, tum vero iterum ad sinistram recurrebant. Ita vere sulcos repræsentabant lineæ, que ea de causa dicle inveniuntur. Anonymus qui Panegyricum Berengarii imp. conscripsit ab Adriano Valesio editum, dixit, lib. II, 55: Fortia jussa cito scribæ sulcate papyro. 104. Allegorice, opinor, noctem nigram vocat Persas, quos etiam in fine Abaricorum v. 526 appellat, non tantum ad damna abluenda quæ terris, quam ad ea quæ religioni inferebant. Quippe Chosroa legatis ab Heraclio missis responderat 406. Persa jam a Constantini temporibus Romanis infesti eorum provincias invadere nunquam destiterunt. Sed multo acrius inter eos bellum exarsit sub Mauricio et Phoca, quorum Heraclius_in imperio successor fuit. Anno enim 599 Perse, Euphratem transgressi, ut ait Theophanes p. 247, anno autem 617 Chalcedonem quæ contra Cpolin erat, ceperunt. cum jam innumera, quæ ferri non possent scelera, patrassent. Vide Chron. paschale p. 704, ed. Bonn. 112. Expedire at bella per se gerat princeps, omnes fere consentiunt de rebus politicis scriptores. 124. Varias sententias, quas circa belli gerendi ra tionem retulit pronuntiat, volens, opinor, Crispi, qui gener fuit Phocæ, temeritatem excusare, qui Heraclio ejus opem petenti respondit Rem narrat Nicephorus patr. Brev. Hirt. p. 5. 129. Conjecturam modo adductam videtur confirmare, quasi lleraclio dubitandum fuisset de eorum fide qui ei erant a consiliis, unde ipse merito omnem suam spem in Deo collocavit, et de suo in Persidem profectu secum consultus deliberaverit. 132. Minimum discrepant cæteri luistorici, Theoplanes, Cedrenus, Zonaras et Nicephorus, qui omnes affirmant Heraclium anno imperii sui 12, Christi 622, cum jam Pascha celebrasset, statim in Persidem perrexisse.

GEORGII 145 ('Expñv yàp aútòv, w; tóte onopãç diya, mationem, statim post ipsam, repræsentans ut scitur, habet. Oportebat enim ipsum, sicut Mosem, aries eduxisti contra Pharaonem alterum, si quis tamen non errat vocans alterum, qui vere fuit primus in peccato. Tum manu accepisti divinam et venerandam effigiem illam picturæ non pictæ, quam manus non pinxerunt, sed in imagine verbum figurans et efformans omnia finxit, figuram sine pictura, sicut sine semine idem conceptionem, QV tunc sine semine, sic et postea eſſingi sine pictura, ut per utrumque Verbi configurati maneret fides incarnationis, et phantasiastarum confunderetur error. Hoc fretus divinitus efficto signo sanctas primitias certaminum fecisti: oportebat enim patronum verbum omnino apparere, se movente justitia. Secunda vero festivitatis die te ipsum P. cod. ed. cod. P, V. ed. 139. In codice solitus censor σs6isµtov in σé6αqulay voluisset immutari. 140. Imaginem asiportointov describit, de qua videndus Gretserts De imag. non manuf. tom. XV, p. 199; a quo equidem in eo dissentio, quod putet imaginem, qua munitus Heraclius in Persidem irrupit, fuisse archetypam Camulianensem: at paulo ante, p. 198 ex Menologio ipse noverat ne Sergio quidem patriarchæ licuisse eam retinere, et visione quadam perterritum cœnobii cujusdam virginibus, a quibus illam abduxerat, reddidisse. Quomodo igitur eamdem imaginem Heraclius secum asportasset in Persidem? Equidem censeo imaginem, quam habuit imperator, non fuisse Camulianensem, sed aliam ex archetypa Edessena accuratissime effor matam: satis enim aperte, ut mihi videtur, Pisida Edessenam, quæ a Christo Jesu linteo impressa, et ad Abgarum missa dicitur, hic designat, subjiciens eam fuisse sine pictura ab ipso verbo figuratam; quod quidem de sola Edessena traditum accepimus. Nam de Camulianensi, unde et quomodo fuerit efformata, plane non constat: et quamvis inter dysporintos imagines celebretur, non desunt tamen qui putent Edessenam tantummodo eo nomine recte insigniri, reliquas autem, ne Camulianensi quidem excepta, ex ea omnes fuisse expressas et exscriptas. Verum cum Edessena imago non ante annum Christi 944 translata fuerit Cpolim, patet Heraclium non sed in expeditione Persica secum circumtulisse. Quid quod Cedrenus, p. 406, Salvatoris imaginem non manufactam ex Africa secum adduxisse Heraclium narrat? Num hæc quoque fuit Camulianensis, ut Gretsero placet? Minime vero, sed eadem illa, ut nuper diximus, ex Edessena expressa. Fateor tamen non maltam fidem adhibendain esse Cedreno, qui non satis diligenter, ut in comperto est, Theophanem exscripsit; quo quidem vitio laborat etiam Zonaras. Theophanes cuim, p. 250, Dei Matris, nou bi diviai imaginem habuisse Heraclium refert, tum cum primum ex Africa Cpolim ven't, ut melius exVerplanabitur ad Heracliad. 11, 14. Sed dubium omnino tollit ipse Pisida, qui in proxima acroasi v. 87 satis aperte declarat non alxova àneixóvispa zoū fuisse effigiem qua usus est leraclius. Ratum igitur firmumque sit, imaginem a religioso imperatore in Persidem allatam fuisse Extorov Edessenæ: Camulianensem autem ad præsidium urbis ab co fuisse relictam, quod ex Abaribus clarius apparebit. 144. Theophanis, qui Pisidam non sequi sed exscribere videtur, verba suis quæque locis. respon dentia subtexere juvabit, ut nostri poetæ auctoritas fiat firmior et sensus magis perspicuus. Aawy lta Theophanes, p. 254. Videsis Hexuem. 1160, ubi Virginis sanctissimæ partum ex fabuloso vulturum partu sine semine verisimiliorem nobis facere contendit Pisida. 148. In cod. pévol. 149. Phantasiastæ hæretici ex Eutychianorum familia, dicti etiam Julianista ab Juliano Halicarnassensi, qui falsa eorum dogmata excogitavit, et Gaiano Alexandrino, qui Julianum secutus est, Christi corpus a momento impolluti conceptus non solum incorruptibile esse, verum etiam increatum affirmabant, ut ait Timotheus De sectis apud Cotelerium Mon. Eccl. Græc. tom. III, p. 410. Theophanes ibidem 135. 13em ibidem Heraclium Cpoli profectum in Ciliciam pervenisse tradit, sed nullam de tempestate, quam Pisida describit, mentioneni facit. 457. De lerro promontorio, quod ad meridiem contra Chalcedonein erat, plura in Petro Gyllio De Bosph. Thrac. lib. m, c. 2 et in Ducangii Cp. Christ. lib. 1, p. 176. Quod ad nos attinet, ex Pisida observabimus primum huic promontorio nomen fuisse 'Hoaiav, non 'Hoxïov, ut a quibusdam Græcis invenitur appellatum; secundo ita fuisse dictum Fever

DE EXPEDITIONE PERSICA. ACR. I. illico committens navibus humidǝm secasti alacriter viam,et ultra Herææ caput cito præternavigasti ita enim ipsam vocabant ex errore, qui jamdiu invaluerat, successores, donec pia rerum commutatione convertisti erroris dedecus in nominis celebritatem. Timerem, si hæc loca memorans silentio pr.eterirem, quam in ipsis constituisti nuper religionem. Erit enim brevi etiam posteris silentium pœna. Sed rursus in digressione video me a proposito currere volentem utilem cursum, ne sermo perfunctorius equitem contendat retinere mutis habenis. Austro spirante ex adverso fuerant rursus relegendi quantocius Auctus; et nox cæca et æstuantes undæ duplex periculum procellæ fecerant. Tu vero, fortissime, insomnem noctem de more transegisti, si tamen noctem vocare decet, que per te fuit dies. Vox autem longe acuti ejulatus ad tuas cireum intonuit pias mentes. Ab undis vero infeliciter jactata navis illisa est ad petræum scopulum. Multus autem effervescens undarum fragor, interque scopulos extollens late sonitum, foras spumas immaniter exspuit; et illisi cautibus fluctus, veluti ex vehementi repulsu, longe jaculabantur aquæ aspergines. Et nautæ ad tales sunt redacti angustias, ut nihil esset quod non portenderet mortem: mortuos enim ipsos et brevi tempore sepultos monstrabat periculi necessitas. Sed repente spes: et tu spem antevertens emicuisti ipsis in mari, phosphori lucem emittens, solis luce dulciorem: hic enim valet concremare corpora. Tu vero irroras pie corda. Quippe ante ipsam excurrens navim et allaborans excitasti omnes ad alacritatem, jam erubescentes, quod ed. P. ed. ed. xov ed. NOT.F.. en quod olim Junonis æde esset insigne, id p quod etiam Codinus in Antiq. Cpol. admonuit; deRique Heraclium profanum nomen in aliud Christiana pietate illustre commutasse, quamvis quæ fuerit nova loci denominatio ex Heraclii præescripto non constet. Ad vocem supple 161. hic, ut supra, idololatriam vocal. Quomodo autem Heræi promontorium vocari jusserit, quamve religionem in eo constituerit, neminem prodidisse mirabar, cum Pisida dicat pœnam esse laturos qui tantam rem silentio præterirent. Atque eo mirabar magis, quod jam ante Heraclium fuerat feræi promontorium a Græcis ad Christianam religionem deflexum: nam etiam Procopii tempore, ut ipse testatur De adif. 1, 5, vocari coeperat. 167. Juvat hic repetere vel subintelligere versun, qui supra est ordine 101 Roeta alludens, ut sæpe alibi, ad cursus circenses, ait sibi timendum ne dum nimio spatio procul a meta vagatur, quis propius accedens ipsum antevertat. Sensus est: iterum in digressionem me currentem tui consideratio abduxit; sed nunc inceptum cursum rursus currcre festino, ne nimis digrediar. 168. Videtur quodammodo habuisse in mente illed Agathonis apud Athenaeum, lib. v, p. 195: 13 180. poetica circumlocutione pro scopulo dixisse. Pisidam censeo, quamvis codex, qui multibi grandes litteras exhibet, liabeat Legerem

laboraret despota et tam præclara ipse per se gereret. Tum vero statim actuariarum navium multitudo in unum intentis viribus contracta est. Ac tum quisque, ut erat tumultuarie instructus, abjecto telo et dimisso clypeo ad marinos conflictus se armabat. Ac etiam eos, & quibus erant exsecta (sit venia dicto) genitalium organorum semina, in idem accurrentes erat tunc videre, quasi neutiquam abscissa eis fuisset virilitas. Ita singuli ad sumendam partem tuorum sudorum dulciter impellebantur: sed omnes uni tibi referebant gratiam. Tu vero de singulis factis curam habebas, sic ut promptum præmium ad rationem occasionemque accurreret operis. Illi quidem protrudebant ex marinis scopulis radicitus ac veluti per vim affixam návem: nautæ vero junceis fuibus abreptum trahebant, ut poterant, navigium, donec multum connisi, ægre eduxerunt navim irretitam scopulis. Ast o quæ compatiens voluntas quæ animi firmitas! quæ cura sufficiens una ad omnia Rursus cogitas, et rursus cum proceHa pugnam conseris: neque enim marini periculum furoris, neque terræ tempestas tuam contuderunt animi præsentiam. At veluti sapiens gubernator in procella, quo magis furentem byemem videt, tunc plus artis ostendit et solertiæ, et consilio undarum vim antevertens ingruentes secat fluctus occurrens, eluditque sæpius vim venti, sic tu cum regeres vitæ gubernaculum, in præsenti tempestate et rerum turbulentia, omnium calamitatum fluctibus præpeditis, qua maris dividis, qua eludis insaniam; nunc vero, pio mentis sensu sursum excurrens, terræ marisque rabiem temperasti. Hæc autem videns atque ingemiscens invidia (multum enim sensit se damnum tulisse conspiciens tales viros repente conservatos) ferit tui pedis summitatem digiti, mentita, ut visa est, figuram scopuli. Calidus autem erupit sanguinis rivus inficiens terram, teque declarans martyrein. Decebat enim ut in integræ gratiæ testimonium tibi inessent pietatis stigmata. ed. add. P. ed. 227. Legerem ne claudicet ver sus. 203. Eunuchos apud se tenere a Byzant. 11, 52, p. 412. Persis didicerunt Romani imperatores. Persæ enim primi omnium videntur mares evirasse; unde Pe1: onius Satyric. c. 119: Persarum ritu male pubescentibus annis subripuere viros. Vide Herodotum lib. vil, p. 492. Cubiculariorum munere ut plurimum fungebantur in aulis principum eunuchi, quibus ipsius regis committebatur custodia. De eunuchorum dignitatibus apud imp. Cpolitanos vide Constantinum Porphyrogenitum, De cæremon. Aule 242. Nemo alius prodidit memoriæ id quod non sine aliqua venustate poetica et multa cum adulationis illecebra refert Pisida, Heraclium ita pedem in scopum offendisse ut sanguis e digito effluxerit et ipse martyr evascrit. Mallem

DE EXPEDITIONE PERSICA. ACR. II. Ast sicut illud tu ex angustiis navigium atque ex tania tempestate eripuisti, sic tolam late B. Prodeas, Demosthenes, et confidenter loquere. Loquendi est potestas: ne te nunc timor exagitet. Non adest Philippus, sed despota, periculum est nullum, et si tu silueris, late et plene omnibus de victis. Ego quidem rursus currere, incitante sermone, per inceptos cursus recens propero: non enim intervertisti cursum navibus, usque dum emensis undarum viis ad Pylas, ut vocantur, pervenisti, astans improvisus hemerodromus. Tum vero sicut mundialem navim servet per te semper a procellis, quod te ubique tuetur, Dei Verbum. scaturigo fontis, quae exsiliens ex venis in imo absconditis in unum coalescit, tumetque ex collectis rivulis, ac varie in varias partes dividitur, ste tu reclusis tuæ mentis venis tua varia et sapienti distributione te ipsum dividis in varias partes operum. Quis enim dux? imperator pro omnibus. Quis de ducendo exercitu det leges? Omnes in te statim intuebantur. Quis in necessitatibus tutus consiliarius? Rursus in te conversio oculorum. Quam bene est imperanti cum Deo monarchiæ! cod. ed. ed. ACROAS. 11, 1. Non aliam, opinor, ob causam Demosthenem compellat Pisida, nisi ut ostendat eam esse Heraclii virtutem integritatemque, ut sui conscius nibil timeret quid de eo quisque diceret. Quod sane Philippo Macedonum regi aliter evenit, qui teste Plutarcho in Demosth. p. 855, Nimirum Lanta fuit Demosthenis quod ex eodem Plutarcho intelligitur, ut Athenienses ad id quod vellet concitaret, Philippo regi timorem injecerit, et magnam pecuniarum vim a Persis dono acceperit, ut in causis dicundis staret contra Macedonas; quod quidem ei vitio vertit Æschines ut Diodorus narrat, Bibl. lib. xvii, p. 163. 2. Demosthenes sua dicendi vi aliis timendus non parum suis rebus timuit, cum Philippus Bootiam occupasset: abjecto enim clypeo turpiter fugit in bello ad Chæroneam gesto; cum autem paulo post nuntii Athenas venissent de morte Philippi, ipse prodiit splendide amictus, et coronatus. Plutarchus, ibid. 7. Redit ad navigationem Heraclii, de qua in fine superioris Acroaseos. 8. Subaudi, o imperator. 10. Heraclius in Ciliciam recta contendit: non euim est dubitanduın, quas noster nominet Pylas, eas esse que in historiis celeberrime sunt, et Ar menie et Ciliciae vel Syriæ Pylæ vocantur, ut in Strabone lib. xν. p. Theophanes, p. de more consentiens cum Pisida ait At Nicepho rus patriarcha a Pisida et Theophane discedens Heraclium per Pontum Euxinum navigasse et in Armeniam provectum, inita cum Turcis societate, per Lazorum provinciam in Persidem descendisse narrat. Sed perperam omnia permiscet, et primam cum secunda Heraclii expeditione confundit. Ac optime quidem Petavius observavit in Notis ad Nicephorum, ea quæ ab historicis Byzantinis narrantur, adeo esse perturbata et tam præpostere descripta, ut narrationum et annorum seriem accurate deductam frustra ab illis exspectes; quo quidem vitio maxime laborat Breviarium Nicephori. 11. Tanta celeritate longum iter confecit Heraclias ut hemerodromus a Pisida appelletur: hemerodromi enim apud Græcos dicti, qui totum diens cursitantes non fatigarentur; vel ut Livius, lib. xx1, 21, affirmat, hemerodromos vocant ingens uno die spatium emotientes De triplici hemerodromorum genere Lipsius, tom. 11, p. 500.

GEORGI PISIDÆ Non enim multiformis erat anarchia, sed imperans cuin Deo monarchia; quæ omnia fovet et dirigit verbo, et inordinatas confusiones amolitur. Nihil enim est tam noxium quam defectus ordinis, morbus, qui serpens mordet, et absumit naturam, et meliores opportunitates abripit. At si voluero consiliorum varias rationes et varias describere sollicitudines, quantas alacriter pro republica obisti, quod duplici exciderim spe, criminarer, ut qui neque hæc ipsa sermone explicem, nec ea quæ sunt dicenda progrediens referam. Tu quidem signasti expeditionis vias, iter vero tuum ex optima militari disciplina; tibi et mensa et pocula et cibus inter tela instruebantur et scuta. Omnis tuus sermo simplex, at rebus conveniens, norma erat et ratio cujuscunque boni consilii: exercitum enim cum invenisses ex desidia omni carentem ordine et plenum negligentia, ipsum statim instruis dictis et figuris, formans, dividens, demonstrans, oculis subjiciens, velut pædagogus utens armatis litteris. O mens præstantissima, quæ et instar Oceani, circumiens terram et quaquaversus permeans, omnium mentes irrigans et perstans plena, quotnam excepisti brevi spatio temporis, unum post alium, curarum geminatos luctus, operans, cogitans, apparans, præscribens, ut numerosum exercitum colligeres in varias terræ disseminatum partes; nam valde crat timendum ne prærepta occasione tui exercitus divisas copias interciperent medias superaggressi barbari. Quomodo autem bene provisa sa pe consilia non concurrentia cum præconcepta spe sententiis confirmaveris melioribus, libens prætermittam: tu enim ips, despota, qui hæc gerebas, celare studuisti ex industria. Ne igitur respublica detrimentum pateretur, simul omnes convenere, veluti ex aliquo monte, qui multos habet colles et valles, rivi fluentes per multifidos tramites in unum coalescunt ex disjunctis semitis. Me autem justa incessit admiratio, quinam tot tantarumque cogitationum copiam tuo add. p. ed. ed. 23. Alludit ad illud Homeri, Iliad. 1, 204 Quam sententiam laudant omnes de rebus politicis scriptores. quibus persuasum est monarchiam cæteris regendorum populorum modis antecellere. 28. Saepe damna intulit que est rerum ab ordine deflexio. Maximum corporis politici vitium idcirco exaggerat Pisida, quia jamdiu eo morbo la Lorabat imperium, cum eo potitus est Heraclius, qui res in summa calamitate constitutas, quantum potuit, restituit. 42 Claud. Flianus in Tacticis c. 51, monet 44. Militis olium aliorum esse negotium innumeris testimoniis confirmant historie. Unum producam ex Tacito, qui de Pannonicis legionibus ita scribit: Intermiserant solita munia, et principio lascivire miles, discordare, pessimo cuique prabere asres; denique luxum et otium cupere, disciplinam el arma aspernari. 47. Heraclii in militari disciplina peritiam conarmat etiam Theophanes, p. 254

DE EXPEDITIONE PERSICA. ACR. II. consilio sapienter regeres! verum, ut par est omnes alacriter beneficum prædicarunt et pcdere, efficax Dei Verbum illis astans non solum cer- tentem despotam. Tu vero, formidando imaginis a vices flexit omnium, sed simul etiam corda. Itaque cum illi post tua accurrissent vestigia, omnes, velut ex unanimi concentu, tuum a Deo firmatum ¹audaverunt imperium, et vexillorum comatos apises ad terram inclinarunt ut elatos vertices; qqui qua erant colorun varietate distincti, actionum militarium præcones propositi procul et prope ab omnibus erant conspiciendi. Ac tum communem ed. Deo pictæ sumpto simulacro, breviter dixisti: Mihi quidem vos, ut fratres, hæc imago, et regni præsens conditio conjunxit. Potestatem enim non tantum in timore quantum elucere in amore arbitramur. Nobis enim lex est contra hominum violentias, quas tyrannidis furor contra leges instruxit, nunc opponere vim humanitatis, illisque hanc unam ex adverso sistere, quæ in malis sine culpa obveVARIAE LECTIONES. 78. Imperatoribus coram populo prodeuntibus acclamationes semper fiebant. Hujusmodi votorum salutationumque exempla exstant in historiis et in nummis antiquis. Constantinus Porphyrogenitus, lib. 1, p. 304, ila a proceribus acclamatum fuisse Heraclio tradit etc. Quæ verba ter repetità recte verterunt Constantini editores: Feliciter imperio, Heracli Auguste, tu vincas, Anastasia Augusta, tu vincas. Elegantiores acclamationum formulæ, quibus Christianos imperatores salutabant milites, recitantur ab eodem Constantino Porphyrog. p. 375. 80. Vexilla et hastas milites demittebant, humi sternebant, invertebant, inclinabant, vel ad obsequium erga principes vel ad animi tristitiam significandam; quod etiam nunc in militari disciplina observatur. De hoc more plura in notis ad Constantinum nuper laudatum p. 80 et 199. Pisida ex poetica licentia tropæorum pro vexillorum vertices coram Heraclio demissos fuisse tradit. 81. Vesilla, qua erant colorum varietate facile quacunque ex parte conspicienda, præconum oflicio ad militaria munia obeunda fungebantur. Quod quidem Romani vexilla proponere dicebant, ut colligo ex Casare Bell. Gall. 1, 20: Vexillum proponendum, quod erat insigne, cum ad arma concurri oporteret. 82. Codex mendose habet 87. Edessene imaginis exemplar. Vide acroas. 1, 140. Pisida eo semper contendit, ut Heraclium a ducibus Homericis una aut altera tantum virtute conspicuis, ut acroas. 1, 66 et 72 observatum est, nobis plane diversum repræsentet, videlicet onini virtutum genere cumulatum. Hactenus de ejus pietate, militari scientia, animi magnitudine et prudentia, nunc de ejus eloquentia, qua semper præstantissimum facit. Quæ laus quanta sit, norunt qui ex historiis acceperunt quid in summo auce possit dicendi facultas. Talem autem hic Herecliuin nobis proponit qualem Homeas Hliad. 15, 443, fecit Achillem, ad quem Phoenix missus dicitur Vide Leonis Tacl. cap. 2. 88. Commentarii loco allocutionem Heraclii ex Theophane p. 254 subjiciam; quam ut iamborum Piside paraphrasim esse facilius intelligas, quæ Theophanes ipse ex Pisida suæ Historiae intexuit, distincta exhibebo Atque hæc sane allocu tio respondet perfectissime præceptis, quæ in Leone imp c. 12, 72, leguntur: Pisida enim ea omnia quae ad militarem disciplinam pertinent a Leonis Tacticis videtur hausisse. Sed cum Leo annis fere trecentis post nostrum inclaruerit, probabilior fit sententia eorum qui Leonem dicunt sua Tactica ex veterum scriptorum commentariis compilasse, quæ Pisidæ etiam temporibus pervulgata fuisse non est dubitandum. Vide Fabricium, Bibl. Græc. vi, 568. 90. Ad Phocæ sacrum imperium fit allusio, cujus tyrannidi lenitatem et clementiam suam Heraclius opposuit. Phocas enim odio haberi, dummodo tineretur, non curavit; Heraclius autem contra amari maluit quam timeri. Οptime sane: nam ut Cornelius Nepos definivit in Dione: Nullum est imperium tutum nisi benevolentia munitum.

IDE EXPEDITIONE PERSICA. ACR. II. auten dispositi, ut hostes, denso steterunt ordine juncti firmiter, visi sunt muri ex armatis machinis; et jam hinc inde confligentibus omnibus copiis, enses cum scutis et scuta cum ensibus concurrebant undique violentis ictibus: et gladios muito tinctos sanguine quasi ostentabat artis pugnandi specimen: omnia autem horrenda et timor et confusio, et in cædes concursus citra sanguinem. Tu enim scisti eis cate ostendere ante necessitatem necessitatis terminos, ut quisque ex clade innoxia sumens documenta securior maneret. At vero ad recensenda singula et illas varias artis militaris motiones describendas deficit in pavido mihi pectore, animus recenti sermone perterritus. Cæterum sicuti retrorsum fluit, quæ aliqua vi antrorsum fuit unda celeriter simpulsa, sic illi tui exercitus fluctus pro tuocum mandatorum celeritate se moventes modo in faciem, modo ex opposito in terga se convertebant velociter. Nec tu tanto strepitu dejectus obtorpuisti, sed ipsas ducens et reducens acies vertisti, convertisti, utcunque tuus simul cum voce nutus inclinabat, Quinam tot rebus suffecisti solus? et quomodo tot gentes et multiplices morum differentias et mentium dissensiones tui sermonis vi suavissima impellente non, tanquam alter fabulosus, feras ad te traxisti, sed in unam sententiam tot linguarum confusiones transtulisti? At quid vetat credere sanctissimo Spiritu etiam nune operante id factum, non igniferis linguis in singulos dispertitis visibilibus, sed linguæ tuæ omnibus accommodatam gratiam ipso instillante eodemque spiritu? Sic omnes qui erant antea desides, continuo, te duce et magistro, habuisti paralos. Quercius. ed. et ed. ed. 141. Si umbratilis hæc fuit pugna et vere oxtoua- ipso Æliano et Leone mandata a ducibus dari et ut mox ait poeta, cur exserti gladii ostenduntur? Certe hic cubat mendum: nam et versus ipse claudicat. Forsan legendum quasi dicat tantam fuisse irruentium vim ot videretur undique sanguis effluere, quamvis nulla inde caedes subsecuta sit. Theophanes, p. 153. Quæ fuerint ex veteris disciplinæ regulis juxta quas variæ immutationes, conversiones, inflexiones, revolutiones et restitutiones fiebant a militibus, ut a latere, a fronte, a tergo ingruentium hostium impetum sustinerent, videsis in Eliani, Onosandri, et Leonis Tacticis, et in ligalii Gloss. Tact. ad vocens qui ex lita militibus elegantissime ex Græco vertit. 160. perspicuitatis gratia reddebam acies, Italice le file at poeta, cum exercitum maris undis comparasset, allegoriam persecutus per fluctuationes intelligit, Italice le ondale. 162. Duplici ratione prescribebantur mandata militibus, voce et nutu. Ita L'o imp. Tact. C. 7 Legerem 167. Supple de quo similia in Abaribus, v. 105. 170. Act. 11, 3: Et apparuerunt illis dispertitæ linguæ, tanquam ignis, seditque supra singulos eorum. Sepe exaestuat poeta in laudibus Heraclii, cujus eloquentiam passim commendat. 178. Vide acroas. 1, 16 et 127.

GEORGI PISIDE Ast ego quamvis divinus non sim, o despota, jara antea prænuntiavi primo sermone te nihil neglexisse; sed etiam prescribens tuis ubique dueius quod conduceret, neutiquam aberrasti siquid enim factu opus fuit, promptum ac paratum illico tibi succurrit. Ita nunquam nos esse ementitos ostendit tuæ mentis practica prudentia. line nos non timor exagitat, non curæ frangunt animi præsentiam, non terrent casus, non opprimit molestia. Amor enim pietatis sese nobis obversans in rebus arduis et ipsis in periculis magis nervos tonosque intendit corporis. Ut igitur sophista, qui medica scientiae experientiam conjunxit, non dimisit morbum clam intus exedentem profundo ulcere, sed statim abscidit aut ferro amputans aut adureus caustico, aut purgatione morbi latentes auferens causas, ita cum tu tunc corpus exercitus inhumanitatis morbo male affectum invenisses, malam coercuisti militum inexplebilitatem, sermone emundans appetitum noxium. Regere enim melius noveras quam hostes, exercitum, quem ad pietatem conformasti. Hinc statim tibi advolans obviam venit victoria, ex Persicis spoliis ante pugnam afferens tropara. Nihil enim, quod factu opus esset, neglexeras, sed miseras opportunos excursores, equites ad prædandum expeditissimos. Illi vero astiterunt brevi ferentes tempore non plane desp cienda belluarum genera, sed quæ fastose et arroganter imperabant, et sæpe damno affecerant viciniam. Sed tu non illas, quamvis essent belluæ, tua es dedignatus excipere clementia. Ego 188. Tua pietas et tuus erga nos affectus ad quæcunque pericula alacriter subeunda nos impellit. 191. Medicum sophistam vocat, quasi diceret sapientem. Sapiens autem medicus recte cmn Pisida definitur, qui studio conjungit experientiam, a qua medicine origo et profectus. As tota quidem medina quondam una et simplex ars erat, quam postea in plures diviserunt, manuum ministerio aliis demandate. 195. Confer Hippocratem, De ulceribus, quibus plane curandis tria, quæ ex codem auctore indicat Pisida, celebrantur a veteribus, videlicet purgatio, sectio et ustio. Si enim remedia nihil proficerent, ultima spes in ustione posita erat, ut patet ex ipsius Hippocratis Aphorismo 198. vertebam iuhumanitatis morbus, quo maxime laborabat exercius Heraclii nam Phoca regnante, qui odia et civiles dissensiones fovebat, una pene erat militatis disciplina de exercendis cadibus et rapinis. igitur est animi feritas, quam charitatis Christianæ proposito exemplo studuit domare Herrcius, ut ex seqq. iambis fit manifestum, et ex Theophane, c!!, p. 253, ita paucis rem declarat 208. Quos ex equestri militia ad pabulandum vel ad explorandum Heraclius præmiserat, eos tanquam venatores ei; aypay immissos nobis repræsentat Pisida; qua retenta allegoria Saracenos, qui ab equitibus capti sunt, quod feri essent animo, voce et cultu corporis, feras appellat. 214· pro Ren breviter, sed minus distincte sic narrat Theophanes, p. 255 218. Saraceni vel Arabes Scenitæ multis jam ante leraclium annis innotescere cœperant, sed cum circa hæc tempera magis inclaruerint, hine opiner

DE EXPEDITIONE PERSICA ACR. II. vero plurimis prætermissis suscipiam ex uno si- ġ trario transtulit in gaudium, Tantum vero repente mul omnes describere. Occurrit quidam præfectus ex illustri genere, turbam Saracenorum multum capillatorum adducens secum, et circum explorans quomodo clam invadens tuum affligeret exercitum; nisi quod insana militans licentia, volens circumvenire, ipse est circumventus. Nec mora, tuos ad vigilantissimos pedes ex duce captivus factus adducitur. Ut autem stetit ante tuam majestatem, despota, pro valde lacrymabili captivitate accipiens ille conditionem liberam, vere infelix feliciter, si fas est dicere (ad te enim accedens perniutat sortem) projicit vincla, et calamitates omnes statim e conη ed. mutationem videns calamitatem ratus est sibi esse saluti, iterum e captivo sperans se ducem futurum. Sic tua mens variis armis instruitur, et varia sæpe providentia militat; et venia satius ducens uti quam ferro, etiam barbaros infideles allicit. Atque hæc quidem a te sapienter gerebantur, a duce vero erroris insipienter omnia. Circa illum varia instrumenta et cymbala strepebant indecenter, et feminæ impudicæ saltabant incitantes nuditate ad turpia. Tu vero, dux instructus armis sapienti, delectabaris psalmis musicis cum organis, divinum sonitum excitans in corde. Circunt aufactum ut historici tradiderint eos Heraclii anno 12 primum ex Arabia in Romanorum exitium erupisse. ait Constantinus Porphyrog. De administr. imp. part. II, c. 16, Αt Pisida satis perspicue nos edocet jamdiu e suis finibus egressos Saracenos Romanis fuisse detrimento. Nuper enim divimus dicentem Juvat etiam ex eodem Pisida observare perperam Saracenos, qui ex Arabia, cum Turcis, qui ex Scythia profecti sunt, a quibusdam confundi. Nondum enim, cum primum Heraclius ad Cilicia pylas venit dimicaturus cum Chosroa. Turcæ cum Saracenis foedus inierant; quod sane contigit, postquam idem Heraclius Turcarum ope adjutus secundo bello Chosroam profligavit. Tunc enim Turcæ alacriores facti et suis rebus fidentes ultra pervagati in Syriam usque pervenerunt, et Saracenis ab Ileraclio divulsis et in fidem receptis, simul omnes Mohameto duce conspirantes Asiam et African pene totam maximis calamitatibus afflixerunt. Vide supra v. 10. 220. Recte Saracenoruin naturam attingit, qui populationibus intenti et vitæ genus ducentes non ex militari disciplina hostem aggredi, sed latronum instar clanculum irrepere, et præda, si liceret, facta se recipere consueverunt. Bochartus in Phaleg, lib. II, c. 2, Saracenos a latroniciis esse dictos contendit, quia Arabica vox Saraka est latrocinari. 222. In poem. de resurrect. VII, 58, ita de diabolo PATROL. GR. XCII. 224. De clementia lleraclii in ducem Saracenorum nihil in Theophane. 258. Innuit benignitate Heraclii factum ut aliquis Saracenorum dux ei se adjungeret; quod videtur confirmare Theophanes, p. 257, dicens quosdam Saracenos ad Gazacum sub Heraclio militantes Chosroam fregisse. 241. Cum utrinque parati essent ad pugnam, Persæ lunam et solem, Romani Deum adorant. Ex militari disciplina milites, antequam dimicarent, sacris operabantur. Vide Leonem imp. c. 14 De iis, quæ die belli agenda sunt, idem ac Animadvertendum hic et alibi apud Pisidant cymbala et tympana rejici tanquam instrumenta profana. Quare cum in definienda talium instrumentorum forma et diversitate discrepent eruditi, standum hic omnino auctoritati Suidæ, qui ita sta tuit, 242. Ad spurcissimam Persarum libidinem demonstrandam veterum testimonia undique collegit Brissonius, De regno Pers. lib. 11, p. 293, nempe illi quasi mulierculis carere neutiquam possent, eas non modo ad canendum in conviviis adhibebant, verum etiam in militaribus expeditionibus deducebant. Earum autem varia erant munia, sed omnia turpia. Celebrantur enim de quibus plura in laudato Brissonio. rem illud tantum addam, quod ex Parmenionis ad Alexandrum epistola refert Athenæus, inter impedimenta Darii repertas esse 215. Organa musica, quibus canebat Heraclius,

decenter exsultabant virgines, tuæ scilicet mentis spes purissimæ. Spem ille habebat omnem in luna positam; sed ubi tu solis instar ipsum perstrinxisti, violentam ille passus est eclipsim. Illi erat ignis ad adorandum propositus, tibi vero, fortissime, alle elatun lignum. Hoc autem, ut stetit ex alto conspicuum, Persicum ignem frustra esse accensum patuit. Nimirum cum hibernum tempus in Pontica regione divertisset, actutum barbarus onines aditus itineris præcluserat; tuus vero exercitus hostem aggredi vix poterat undique præpeditus et contra solem positus. Conversionem itaque quam celerrimam et figuram. laudabilis ventionis excogitasti, o fortissime: quippe Barbaris frontem ostendebas ex simulato itinere, tuam vero mentem acuebas, ut industrie conversus ipsis locum subriperes. Nec mora, impius hostis deceptus est tuis obliquis transversisque itineribus. Ilum putantem te in frontem invadere vertis in fugam bipartito exercitu, statimque ex primo factus es novissimus. Ita qui putabat progredi feliciter, a le supplantatus cedit infeliciter. Sic, te solo duce, Lam sapiens simulatio et scitum commentum deductum est ad exitum. Magis autem hæc tuæ mentis sagacitas conjecit barbaros in socordiam. Non enim tam bene quisquam incitatam aspere contrario erant puri mentis affectus. Videsis pentachordi descriptionem in fine poem. ae bello Avar. 249. Lunam, præter solem, coluisse Persas adnotavimus supra acroas. 1, 32. At hic Pisida de luna tantum facit mentionem, ut sibi viam sternal ad id quod de eclipsi lunari dicturus est in fine hujusce acroaseos et in principio sequentis. 253. Labarum pulo intelligere militare vexillum monogrammate.distinctum, quod ab omnibus fere imperatoribus post Constantinum Magnum, qui illud invexit, retentum est. Ille enim primus imperatorium vexillum ad crucis exemplar, sibi cœlitus ostensum, in veræ crucis formam commutavit, addito Christi nomine, duobus Græcis elementis expresso, ut est apud Eusebium in ejus Vita, lib. 1, c. 25, quod signum cum deformidasset impius Julianus et abrogasset, teste Sozomeno, v, 16, statim restituerunt Gratianus et Valentinianus, ut auctor est S. Ambrosius, lib. 11 De fide, sub fin.; eoque deinde sunt usi plures alii imperatores, quibus certe accensendus Heraclius. Vide Ducang. De inf. ævi numism. c. 20. 256. ln ms. erat Heraclius e Cilicia profeclus, ac Tauri jugis superatis, in Ponticam provinciam intravit, ut postea ex Armenia in Persidem, si ita res postularet, irrumperet; 'quod quidem in secunda expeditione ei feliciter evenit. Primum enim bellum, de quo hic sermo est, prope Ponticæ regionis terminos nec procul a Tauri montibus actum est. 260. Hujus stratagematis similia exempla videsis in Frontino 1, 2 et ii, 11. 262. Lege quod metri ratio postulat, est fcio, qua utitur solerter 'dus tam nbi cavendus quam ubi opprimendus hostis est, ut ait Frontinus in præf. Stratag 264. Ita forsan suum iter conficiebat Heraclius, ut figuram, quæ ab Aliano, cap. 48, vocatur, exprimeret. Cum enim ea esset hujusmodi ut spiralem lineam referret, atque ita sæpe frontem ostenderet, facile imperitos Persas potuit decipere, qui ita procedentem exercitum putarent consistere. Ac mox quidem poeta ait ex obliquo et transverso itinere Heraclii bostem fuisse deceptum. Leonis imp. illud est monitum c. Juxta quod præceptum Pisida præeuntem inducit Heraclium, qui cum repente aginen converti jussisset, e primo factus est novissimus. Sed possis etiam pro novissimus reddere secundus, quasi Pisida Heraclium hic comparet aurigæ, qui in cursus contentione a posteriore superari et relinqui ex industria voluerit. Vide infra, v. 285. 275. qua Heraclius usus est, vocat, et supra, v. 207 ut noninis invidiam ab Heraclio submoveal neque enim fictio neque simulatio digna res est viro integro et forti. Sed Pisida has voces adhibuit eo quia non suppeterent aliæ, quæ et imperatoris solers in bello consilium ostenderent et metri legibus etiam accommodarentur, siquidem Græcis, quorum tanta fuit in dicendo copia, uno tantum vocabulo quæ solerter a duce gererentur, direm runt; cujus vim vocis cum vellet Frontinus, Præf. Stratag. explicare, esse dixit, qua arte solertiaque posita sunt imperatoris. in 278. Sequentes comparationes a spectaculis Circensibus depromptæ sunt. Venatorum, quibus cum ursis, leonibus, pantheris aliisque feris bestiis res

DE EXPEDITIONE PERSICA ACR. II. prævertit belluam cursu, nec quisquam alter maximi: si enim adhuc paululum exercitus proequos, aurigans habenis signansque iter obliquum, tam cito antevertit, ut tu regens exercitus habenas sensim cedendo es prætergressus ex conversione; et transgressorem conjectum in planitiem ignotam ante pugnam in adversam partem compulisti. Sexta vero deinde currente die suarum calamitatum indicia inopinatis habuit ex nuntiis. Multæ autem curæ in turbato pectore tenebant ipsum, et cogitationum confusio mentem obumbrabat obductam tenebris: nou enim parvi nomenti res fuit, sed currebat, multis undique periculis prementibus, alienigenarum etiam inter agmina incidisset. Ob famem enim ipsis et morbos varios et ob occultas ad nocendum insidias, necnon ob meliora ad puSnam prærepta loca, illic erat periculum. Atqui plurimum torquebat ipsos, quod viderent solem, quem venerantur velut Deum Persidos instructa acie, sibi ex adverso stare. Xerxem quidem aiunt ad iram concitum, misere volentem oppositas. naturas, aquam exsiccasse et inundasse terram, ed, ed., P. cod. cod. erat, unde bestiarii dicti sunt, mira fuit dexteritas pedum totiusque corporis, ut præsens mortis periculum evaderent. Cujus crudelissimæ venationis et sanguinarie voluptatis tristem admodum descriptionem nobis reliquit Cassiodorus, Variarum, lib. v, epist. 42. Vide etiam Panvinium, De ludis circens. 280. Heraclii dexteritas cum aurigæ dexteritate comparatur. Summa enim erat aurigarum ars et industria in equis et curribus flectendis ad metas, ne posterior priorem anteverteret. Si enim nimis quis metam evitasset, qui tum sequebatur auriga, inter metam et priorem breviori spatio delatus ex secundo primus efficiebatur, quod eripere Latini dixerunt. Vide Panvinium, I, 14. 281. subintelligi conjicio ex superiori versu 268. 284. duplici sensu vocat Persam, tum quia locum aptiorem ad pugnam præoccupaverat, um etiam quia a religione Christiana defecerat. enim est tam is qui currum moderans alios prævertit, quam qui legem violavil; ecclesiastici scriptores passim Julianum imp. scelere famosum appellant. Ac Pisida iterum sic vocat Chosroam in Heracliados acroas. 1, 286. Cæterum bi duo iambi ita citantur in Suida Vertuntur aulem sic: Parabaten cum ficto hospite committens ante pugnam in adversarium immisisti. Equidem nec lectionem nec versioneni recipiendam censeo. Primus enim versus, ut hic effertur, suo caret numero; interpretatio autem apposita vocibus a germano sensu, ni fallor, abhorret: nam nec adjectivum, nec vos substantivuin nomen est, sed contra Emilius Portus difficultatem sensisse videtur: ut enim Kusterus ibidem adnotat, maluisset legere Verum, ut ego conjicio, iden est ac planities, in quam conjecti sunt Persæ ab Heraclio, qui a tergo circumiens edita loca occupaverat. Hanc autem planitiem per regrinam, extraneum vocat recte Pisida, quia procurrentes Persæ in loca devenerant inimica. Verum Suidas in altero versu habet adversarium, qui videri possit ille fictus hospes, quem nos excludimus. Certe codex non sed habet, cujus quidem vocis, quamvis nulla suppetant exempla, sensus tamen, ut mihi videtur, elucet. Ait enim poeta Heraclium coegisse Persas in adversam partem secedere. Itaque ɛig idem est ac Theophanes, p. 292. res est maximi momenti et fatalis. Homerus Iliad. viii, 84. maxime lethale vulnus est. 301. Vide acroas. 1, 32, et 11 254. 303. De Xerxis expeditione contra Graecos viden dus Herodotus lib. vn, et Diodorus Siculus lib. XI. Pisida hanc digressionem instituit opportune, ut ex regis Persarum insania Heraclii imp. in re militari peritia et prudentia clarius elucescat. 505. Diod. 2. Herodotus quoque p. 591, diligentissime narrat ut fuerit mons Athos perfossus, et p. 394 ut Hellesponto fuerit pons superstructus. 306. Non immerito stultus Xerxes dicitur, qui

tus est funditus evertere; qui in tantam dementiam. venit, uti colendam ipsi amicamque et patriam aquam flagellaverit, non habens unde iram sibi excitatam exstingueret; atque eo usque ipsum At mihi talis vir stultissimus videtur, qui insanis permutationibus rerum ordinem ratus invertere confusiones ciebat; qui ad exterrendos Lacedæmonios evectus veluti rerum sibi adversantium thaumaturgus, sicca voluerit fluenta reddere et impulerit rabies, ut aqua esset secta a terrestri fluentes lapides. At ille miscens, vertens et inverLens omnia, non peperit terrorem sed stuporem; qui bene et firmiter constitutos terminos conatramite, et terra trajiceretur ex inducto maris alves, nempe ut celerius et expeditius viam percurrens hostem præverteret. Sed parvo labore et facili ed. præter ea quæ ab eo insipienter gesta fuisse observal Pisida, innumerabiles copias, quas undique collectas secum adduxerat, sibi impedimento futuras non praeviderat. 309. Quamvis Xerxes in animo haberet de tota Græcia triumphare, nihil tamen ardentius exoptabat quam Spartanos opprimere, quos cæteris esse fortiores intellexerat. Demaratum enim, qui Spartanorum rex fuerat tunc exsulem apud se deriserat, quod interrogatus an Græci tantis belli viribus resisterent, libere respondit Herod. lib. vi, p. 310. Isocratis sententiam in Panegyr. videtur paucis expressisse Pisida. Ejus verba hac sunt 311. Hunc versum sic legimus in Suida. Nobis certe placet potius juxta codicem legere suμato quam cum Suida. Cum enim Pisida alludat ad fossam quam fieri jussit Xerxes, ut mons Athos a continente abscinderetur, ipse non in cœnum aut in paludem saxa convertisse, sed fluidam reddidisse terram, opinor, dicendus est. Ha enim melius vis et ipsa rei veritas exprimitur. Tanta enim fuit fossæ latitudo et vastitas, ut, Herodoto teste, Dinge triremes e latere sibi junctæ permeare et remis impelli potuerint. Aristoteles, Poet. III, 11, dissereus de formis quibus orationis conficitur numerus, ac per illum maxime constitui decernens, inter exempla, quæ profert, Isocrateum illud loco supra citato laudat Elegantem Isocratis etiam Cicero est imitatus dicens De finibus, lib. 11: Ut si Xerxes cum tantis copiis, Hellespunto juncto, Athone perfosso, maria ambulavisşet terramque navigasset. Sed revertor ad Suidam, vel potius ad interpretem, quem sane nollem tepa vertisse fluvios: patet enim Pisidam non fluvios, sed pɛúpata maris fluctus hic indicare. 313. Hujus vim satis non assequor quantum enim et inter se differant, non video, cum nulla alibi hujus vocis Ęta exstant exempla. Verum si statuamus èxmànţiav idem esse ac quam dicunt esse obstupescentiam, morbum scilicet quo quis repente perculsus nec videt nec audit, sensus erit, Lacedemonios et Græcos immani bellico apparatu Xerxis non fuisse territos sed obstupefactos. et est fines vel terminos rerum stabilitos invertere; sic est terminorum designatio, esset terminorum destructio. Vide supra al v. 310 testimonium Isocratis, ad quod videtur Pisida intendisse. 317. De aqua, quain Persæ ut deum colebant, videsis acroas. 1, 52. recte vocat Pisi da: nam Persæ solem et lunam, ignen et aquam, habebant et invocabant. Ita Darius apud Curtium iv, 10: Dii patrii, primum mih stabilite regnum: deinde, si de me jam transactum est, precor ne quis Asia rex sit quam iste tam justus hostis, tam misericors victor. 318. Cum pentem in trajectu Hellesponti primum constructum tempestas dissolvisset, ut ait Herodotus, p. 320. supple vel cum enin Xerxes verberibus mare multasset, jussit arebit♥ ctos iterum jungerent Hellespontum. Itaque illi statim pontem validis armamentis intextum superstruxerunt Hæc Herodotus, p. 395; ex quibus patet cur Pisida a terrestri tramite aquam sectam fuisse dicat. 325. Vide supra 510. 325. Expeditionis Persicæ exitum infelicem dęsi

DE EXPEDITIONE PERSICA ACR. II negotio tantos demum labores sensit irritos. Tu vero, o fortissime, non perturbatis naturis, nec item firmis rerum terminis immutatis, placide incedens et regium servans decus, tuos es pretergressus commode adversarios. Interea nulla ex parte expeditus barbaro in tristi rerum necessitate patebat aditus. Hinc anceps et incertus in demissionem animi tumorem ille converlit superbia. Et nunc animo, ut erat, desperato par iniit consilium, a tergo tuæ majestatis sibi persuadens se posse recurrere; sed veritus est ne contraria a consilio evenirent, nulla videns ex parte patentes exitus. Nunc vero ob necessitatem in Ciliciam ingredi, et per inaccessam et coartatam undique altis præruptisque rupibus viam ascendere contendit. Verum hic etiam ejus est 346 Pinderus. fterum immutata sententia. Quod enim in Armeniam pateret aditus, dolebat, ne forte inde promptus erumperes et totam late conturbares Persidem. Atque ita suis æstuans illegitimis consiliis sententiam habuit - nunquam permanentem. Sed ut rotundus lapis titubanter positus truditur quidem in subjectam profunditatem, inque oppositum obicem illapsus proruit, sic multa incerta consiliorun saepe in hoc saxo versando molimina instabili adacta mentis impetu sententiis proruebant contrariis. Verum ille premebatur, ac post te retro ul canem vinctum catenis necessitas trahebat. Multum autem frustra se excrucians et laborans duplici tanden cursu in unam partem irrupit. Verum ubi in paratas et præmunitas ex arte militari tuas incidit copias, gnat: nt enim breviter narrat Diodorus, x1, 56, Sed illud non est hic prætereundum, quod Xerxes cum ex Attica per Bocotiam, Thessaliam, Macedoniam et Thraciam, eadem scilicet qua venerat via, ad Hellespontem properasset, naves conscendere et Abydum trajicere coactus est Herodotus, p. 338. Heraclius, ut ex Pisida colligimus, cum a loco dimovisset Barbaros, aditum sibi certe fecerat, ut, si vellet, posset intrare, sed, ut videtur, eo anno non intravit. Ville supra v. 261. Theophanes, p. Unde confirmatur, Heraclium nondum in Persidem irrupisse, sed timorem tantum injectum fuisse Barbaris, ne, si se inde moverent et in Ciliciam excurrerent, imperator contra statiw per Armeniam qua patebat aditus, in Persidemi pènetraret. 350. Similitudo, ut opinor, desumpta ex machina militari, quæ onager dicebatur. Onagrum describit Ammianus Marcellinus xxi, 4; quem a scorpione nihil differre statuit. At Vegetius iv, 22, onagrum a scorpione distinguit, deque ejus vi hæc habet: Onager dirigit lapides, sed pro nervorum crassitudine et magnitudine saxorum pondera jaculatur: nam quanto amplior fuerit, tanto majora saxa fulminis more contorquet. vertimus titubanter positas ex laudato Marcellino, xxiv, 4, ubi iterum de onagro sermonem instituit. At si quis non ad onagrum aut scorpionem, sed ad saxa quæ ex edito loco demittebantur, malit nostrum respexisse, per me sane licebit. Memini enim eumdem´ Vegetium, iv, 8, dicere: Maxima saxa pondere, formaque volubili in propugnaculis digeruntur, ut demissa per præceps non solum obruant subeuntes, sed etiam machinamenta confringant. 357. Persa tandem sequi Heraclium coguntur. Theophanes, loc. cit., Pisida videtur Xenophontem legisse: ita enim hic ait lib. 1, p. t

et imparem sibi esse pugnam sensit, fraudem meditatur, et jam volvebat anino in partem consilii vocare noctem. Ad aggrediendum enim jam tandem erat paratus, quærens ex tenebris opportunitatem fraudibus. Cum igitur a luminari, quod diem sequitur, noctem undique illustrari videret cla370 rissime, argumentum sumpsit ad fraudem, Sed et lunam ipsam ut sibi contrariam, quam nuper adoraverat, exsecratus est; et sua secum mala reputans orabat barbarus animo ne ad augmentum percurrens magis deficeret dea Persides. Defectum passa est dea Persidos, defectum passa est et verbo et facto. Sed gaudet, opinor, in perniciem Persarum declinasse, defecisse et esse dimiputam; mavult enim semper illis deficere quam prælucere ab ipsis impie cuita. At nos lampas solaris despotæ et fovet et nostros inflammat sermones. Nos ille Phoebus religiosus anteit, omnes qui emundat expiatorio verbo, et Loxiæ effata proVARIE LECTIONES. 364. Persarum conatus appellat, quod illi noctu Romanos aggredi cogitarent. Leo imp. 7. p. 181, hostium mnachinationes odiosa appelladione nuncupat, ut puto ex Herodoto, qui sape inimicorum memorat. At si audiendus est eruditissimus Brissonius, lib ill, in Persarum animos plane non cadebat illud Virgilianum: dolus an virtus, quis in hoste requirat? Aperto enim Marte, ait, hostem opprimendum putabant, ac turpe prorsus arbitrabantur esse victoriam furari. Consuetudini autem et patriis Parthorum institutis alienum fuisse noctu dimicare tradit Plutarchus in Crasso. Quare veterem illam Persarum militarem disciplinam tempore Heraclii prorsus fuisse immutatam dicendum est. Theophanes, ibid., 368. Idem, ibid. Pisidæ locum affundens 371. solis lunæque defectu, quoties id fieri contigit inter se pugnantibus populis, sumpta fuisse hinc inde a ducibus auguria luculenter confirmant veteres historiæ, ex quibus exempla adducere no strum non esse putamus. Hoc tamen ad rem diceanus, quod Herodotus, lib. vit, p. 595, refert: Cum, Xerxe a Sardibus castra movente, sol defecisset, Hisce prorsus similia Parrat Q. Curtius vu, 10: cum enim Alexander ad Granicum vicisset Darium, luna defecit. Rex Ægy ptios vates ea de re quid sentirent, expromere jubet at illi affirmare solem Græcorum, lunam esse Persarum quoties illa deficiat, ruinum stragemque illis gentibus portendi; veteraque exempla percensent Persidis regum, quos adversis diis pugnasse lunæ ostendisset defectio. Cum igitur tanta esset bac in re Persarum religio et confirmata sententia, nil mirum eos ab incoepto destitisse perterritos, et fraudem intentatam abrupisse, ne adversis diis viderentur velle dimicare. Atque hinc patet, cur Pisida dicat Persas habuisse lunam ut contrariam, ut non suam, cum tamen ipsam stare pro Persis omnium esset pervulgata opinio. 374. Deprecabantur Persæ ne luna ad augmentum accederet: quo enim major et longior fuisset defectio, graviora sibi mala impendere verebantur. Acroas III, v. 7, ita supra acroas. 11, 255 solem vocavit Heraclium. Vide infra v. 99. 9. Aperte, ut mihi videtur, Persarum stultitiam reprehendit, qui Magorum vaticinationibus et oraculorum responsis fidentes lunam pro ipsis stare putabant, ut nuper observavimus, 11, 376. Christianos autem non ridicula vatum et Phoebadum deliria pro certis indubitatisque habere ostendit, sed veritate niti Scripturarum, cujus tanta vis est et lux, ut omnes effusæ mentibus tenebræ discutiantur. Ceterum ludit, ut assolet, poeta, et nimio antitheseon studio sæpe profana nomina ad res sacras transfert. Sic nunc Apollini Pythio ve: Delphico Phoebum religiosum opponit, videlicet He raclium, de quo ita loquitur ut nihil majus Deo posset convenire. 11. Apollo Pythius a obliquus, quod ambigua et incerta daret responsa; qualia sunt

DE EXPEDITIONE PERSICA ACR. III. cul amolitur, implexa abhorrens fraudis ænigmata. Jamjam in multis rebus interea movendis quindecin numero clapsi erant dies, in quibus tu jugiter in certamina accurrens ad confligendum excrcitum incitabas. Barbarus autem non minus genere quam moribus nequibat prorsus mentis regere habenas: sæpe enim et pugnam visus est promittere, et in tantum dedecus est adductus uti, cum quotidie prosiliret, terga verteret, audax cum timore et velox in fuga. Montes igitur occupavit veluti capreæ, et degebat inter petras ut lepores ob metum. Non inconsultum commentum nequitie: sed, hoc dum ille facit, statim deprehenditur. In ardua enim se conjecit loca, ut occasionem ad differendam caperet pugnam a tuo paratam exercitu. Tu vero in terram commode extensam tuum bene instructum eduxisti exercitum. Despiciens autem ex montis parte barbarus callidam scitamque rei militaris peritiam, tantamque admiratus ordinum dispositionem, suas contraxit territus cohortes, et scopulis adhæsit scopulo similis. Non hæc sunt ad gratiam colorata et ficta, simplices vero sunt prorsus veritatis sermones, quos si tacerem, ipsi. lapides continuo de rebus gestis voces emitterent. Cum autem longain de more suspensionem vilis fecisset Barbari timiditas (timidus enim et ignavus cum esset, virilem in simulanda pugna se tantum ostendebat), acies habebat nunquam de loco se moventes. Quippe non aliter erant conspiciendæ quam illæ quas pingunt pictores imagines. Hine tu quid amplius et ipso Alexandro audes, præstalVARIE LECTIONES. ed. et ed. om. P. et ed. illa decantata, quæ reddita sunt Croso, Pyrrho aliisque Pythiam consulentibus. Recte enim, quod de SiLylla Cumæa Virgilius, Æneid. v, 99, 'de Pythia quis dixerit Horrendas canit ambages, antroque remugit, Obscuris vera involvens. definitiones, Apollinis responsa vocat noster, eo quod pro verissimis haberentur, si recte a petentibus intelligerentur. Ut enim est in Euripidis Oreste, 22. Brevitatis gratia sic vertimus, aliquanto latius versiculi vim exprimentes. Non enim licebat antitheseon festivitatem paucis verbis concludere. Sed vera significatio hæc est: Tanta erat barbari socordia, ut quoties quid aggredi auderet, trepidaret, et quoties in te procurreret, fugam caperet. Theophanes, p. Idem, ibid. 36. Cum sensus tum metri ratio postulat ut legatur autem vertimus scopulo similis, quamvis Pisida quid majus ea voce signifieavit, ostendens Persas, qui trepidantes ad rupes confugerant, saxis et petris non modo similes, sed omnino petrefactos. 37. Duo sequentes iambi citantur a Suida in voce nec ulla occurrit lectionis varietas, nisi quod ibi pro legitur Sed auctori tatem codicis sequendam esse suadet sensus. Interpres Suidæ ita vertit: Non sunt hæc falso illata fuco: omnia enim veritatis simplicia verba sunt. Pisida illud Euripidis v. 472, videtur imitatus Luc. xix, 46. Sensus, opinor, hic est: Persa terrore perculsi per montium juga ita immobiles erant, ut non verus armatorum exercitus esse viderentur, sed potius exposita quædam pictoris tabula armatos repræsentans. 48. Confer geminas orationes De fortuna vel virt. Alexandri, in quarum prima Plutarchus acriter contendit Alexandrum non comite vel duce fortuna, sed ad tantum inperium pervenisse. Ingeniose quidem Plutarchus id studet conGirmare: nihil tamen minus Alexandri gesta seric pensitanti non videbitur denegandum id quod innuit Pisida, fortunatum magis quam sapientem ducem Alexandrum exstitisse.

tissime ingenio, sed citra periculum. Non quasi nolles periculis te objicere, sed nolens decipi ex imprudentia. Consilio enim fidens dux est securus, neque audacia fit securior. Tu igitur media inter agmina continuo tentoria extendisti, ut facilem ad pugnandum præberes occasionem; quippe cœna in medio tibi erat instructa, sed ad speciem tantummodo. Mens enim tua non cibi desiderium sed communis salutis habebat aviditatem. Ita illos animo securo contemnebas, tales et tam admirandas occasiones præbens, ut cum ipsis consereres prælium. Ita maleficum alliciens veluti canem, studebas ipsum ad bellum attrahere. At non illum suasisti ut totis viribus erumperet, cum nec auderes prior nec pugnam præluderes: ipsa enim species negligentiæ contemptusque tuus, ut puto, ma74 ed. gis Barbarus conjecit in trepidationem. Proinde nemo au lebat prorumpere, nec ullæ acies hostium pro-ilire. Omnes enim erant ut cippi immobiles. Tui vero tentorii insolita inspectio Barbaris quidem timorem creabat, tuis autem famulis munimen præbebat. At quaquaversus properans justitia alienigenis uno non pepercit die; sed exstantia Barbarorum tabernacula funditus conciderunt: miscebant enim sæpius tui, accedentes ex quadam parte, prælia. Tum vero selectos, quos habebas, singulos solus ad alacritatem concitasti, semper progrediens viriliter in pugnas, et arcum trahens, et protendens clypeum, et ante omnes pro omnibus præstans omnia. Unde repente concitabantur singuli, ut periculum mallent subire quam, despota sic laborante, partem laboris non sumere. NOTE. 52. Vera fortitudo non est impetus inconsultus, non præceps audacia, non cæca temeritas, non insana quædam ferocia, sed firmi animi vis prudentia el consilio temperata, ut Horatius monet Carm. mi, 4, 65. 61. lambus bis citatus a Suida in v. tanquam Piside, et in v. tanquam incerti auctoris. Interpres primum vertit silvas suppeditans et tuntas et admirandas; et postea tot el tam peregriwas materias suppeditans. vox est cua quaevis materies denotatur. Equidem putabam Gag reddere per dapes, convivia, quasi Pisida reium cœnæ apparatum indicaret. Nec deerant sane auctoritates, quibuscum meam versionem proba1am facerem legentibus, ut ex solo Stephani Thesanro intelligi licet. Verum a Suida discedendum mihi non esse censui, qui aperte testatur Pisidam vocem hic usurpasse pro prætextu, speciosa causa, simulatione. Quamobrem, si ita placet, idem esse ac ut in superiori iambo 55, non erit dubitandum, quamvis fatear etiam alias interpretationes mibi non displicere. Theophanes, loc. cit. 74. Lacunam habet codex. At in margine est qua voce lacuna plane expletur, sed genuinus inde sensus plane non elicitur. Occurrebat statim legere 78. Barbarorum tabernacula, opinor, vocat cacumina montium inter quos se abdiderant Persæ, eaque appellat, ut Heraclii tabernaculis opponat, quæ in planitie erant constituta. Dicit autem, ea concidisse, quia Rom nani tandem coegerunt Persas ut ad pugnam descenderent. Theophanes, ibid. 85. Preclarum magni ducis exemplum propositum in Heraclio, qui primus se objicit periculis et hostes aggreditur. Eleganter Claudianus, De 4 cuns. Hemorii, v. 548, de officiis principis.

DE EXPEDITIONE PERSICA ACR. III. Et quisquis erat vilis, in te conjiciens oculos statim concipiebat animo audaciam. Inceptum enim solet cedere prospere, cum ante omnes arma capit despota. Et quidam dixit commilitoni colloquens Heu quæ necessitas! ipse rex et despota tanquam unus ex nobis ad pugnam armatur! et nunc ferreum illi tegumentum pro purpura terga constringit et collum aggravat. Multus vero pulvis įmmistus comæ formam nobis obtegit tam delectabilem, atque hunc urentem solem occultat. Sudore calido undequaque diffuit, quem, ob memɔra dure constricta labor violentus exprimit e corpore. › Dixit, et ex imo altum traxit suspirium, et verbis intermiscuit lacrymas. Cui statim alter contra respondit: ‹ At mihi non tantum percellit animum, quod dura patientem videam despotam; quantum illud mihi subit admirari, uti in ardua quæque lætus se conjiciat et delicias esse labores existimet. Nam tenens hastam speciosior apparet quam cum sceptra tenet imperii; et illum gestat levius clypeum et longe suavius, ut video, diademate. Cumque pro nobis nuper cædes exstinxerit, nunc pro nobis se ad cædes apparat. Et nunc nigris indutum calceis extendens pedem ad infima quæque fit promptior, et ex vilioribus evadit augustior. Vult enim ipsum extraneo colore tingere et facere rubrum ex Persicis cruoribus. Quæ lapidea non emollit pectora? quas inertes non exacuit mentes? quod non suadet facile ferre periculum? qui neque a naturali in matrem pietate neque item tantum a natis distinetur, quantum in nos ipsos inflammatur affectu. › Talia diVARIE LECTIONES. cod. NOTE. Onosander, c. 99. Solen sæpe appellat Heraclium, tum ob ejus animi præclaras virtutes, tum ob insignem corporis speciem, quam ita describit Cedrenus, p. 407: '0 116. Vide acroas u1, 90, 97 et 205. 118. Ex hoc iambo et sequentibus 121, 122, duos tantumn confecisse videtur Cedrenus, p. 420 ait lleraclium, cum jam in Persidem esset ilurus, atque humi pronum, in magno templo opem sibia deo implorasse, subdit, Sed plura de hoc testimonio Cedreni diximus in præfatione. nigra calceamenta ad bellum, ut videtur, tulit Heraclius, ut sui status humilitatem etiam ornatu corporis vilissimo testàtam faceret, et color ipse rebus tristibus esset conveniens; quod quidem Pisida satis explanat in duobus sequentibus versiculis. Cæterum imperatores in more habebant purpurea gestare, quæ cothurnum referebant; eaque passim a scriptoribus calcei, sandalia, ocrea et crepida vocantur. Recte ca descripsit Procopius. De cdif. Justiniani, lib. 1, p. 55 Vide Codinum, De offic. Cpol. p. 62, et Goar in not. p. 70, et Gretserum, ibid. p. 269. 122. quæ nuper diximus confirmat ait enim Heraclium Persico sanguine velie suos calceos inficere, ut rubei fiant, qui erat color imperatoribus usitatus. Ita sane Gregoras, lib. 111, et Georgius Acropolita in Chronico hæc imperatorum calceamenta appellant.

cens, et suspirans vehementer, iuter gemitus czdes patrabat. apte dispositus. Jamque hæc inter ille quatuor et decem dierum circulum compleverat, quando ad ipsos infeliciter barbaros rursus cucurrit gresse ancipiti, abjecto clypeo, ut inventum est postea. Non imprudenter id agens deceptus est præterita enim socordiæ tempora illi persuaserunt fore ut rursus Persicus victor in pugna evaderet exercitus. At nihil interea illi profuerunt bujusmodi obliquæ fraudis consilia. Cum enim incerto hæc agitaret animo, æque incertas secum spes gerebat. Contrarii vero ubique fuerunt eventus, el cum false concepta spe concidentes. Cem enim calamitatibus pressos Barbaros, et fractos animo stupens observasset, videns tam exiguas ibi spes esse citra spem rursus ad nos se recepit propere, et cum suam non servasset fidem, tuam promptam inveniens servatus est illico. Sic omVARIE LECTIONES. Ipse ego, o fortissime, hos inter viros adfui tam . bene sentientes, et simul dolui inter lacrymantes elusus in lacrymasi gaudium enim, ut sæpius, gandium nutrit, et si quis lacrymatur, exci-. tat lacrymas: ita quidem nobis erant lacrymæ sine dolore. At non est æquum abscondere silentio calliditatis Persicæ fallaciam. Novit enim ipsorum magistra fraudulentia vel una dimicantes ostendere improbos. Quibus enim est innata ad maleficia consuetudo, constantem apud ipsos in legem transit. Totam initi consilii causam enarrabo. Quidam ex ipsis anteacto tempore in tuum exercitum barbarus transfugerat. Cæterum Persa (omnia ut sunt refero) visus est esse in infidelitate fidelis. Jam vero nobiscum pugnare adactus tuas inter acies erat Quercius: codices cum ed. 131. En clarius testimonium Piside asserentis se in primo bellico Persico astitisse Heraclio. 134. Ita codex: et non dubito reponendum 150. lacryma citra animi molestiam et ex sola commiseratione oborta. Aristoteles, Rhet. Theophanes, p. 447. Cur in perfidia Gidum transfugam Persam dicat, intelligitur ex v. 175. et seqq. 154. Persa qui ad Romanos defecerat, sperans suos post tantam socordiam et ignaviam jam fortiter contra Romanos dimicaturos, in sua castra refugit clypeo abjecto; quod erat turpissimum. Hinc recte Suidas ait: est qualis fuit Cleonymus, qui quod in pugna clypeum abjecisset, proverbio dedit occasionem, ut quilibet vilis diceretur. Vide Suidam in r. 136. Sensus est: Recogitans, quanta fuisset Romanorum vilitas et socordia, speravit victuros Persas. Theophanes, ibid. Idem, p. vocem supple ex Pisida Vide supra, v. 150.

DE EXPEDITIONE PERSICA ACR. III. nes accurrentes excipis, non accurrentes ad salutem exspectas. Ille nobis omnem accuratius Barbarorum enarravit socordiam: ac forsan medio in sermone precatus est: Utinam ita semper inimicos videam, ut sunt nunc omnes illi consternati! jamdiu trepidationis tempus cessasset, de more in spem aliquam deceptus venerat fore ut, si qua pars exercitus dissolveretur, consternatio late per totum excurreret. At non defuit statim illi contra occurrere tua in rebus militaribus solertia. Priusquam enim nox ad medium iter veniret, At Barbarus in summa rerum trepidatione quid 1; jam omnes eorum occultos dolos tua vigilantia de triste animo moliri cogitur. Solet enim, ut sæpe fit, urgens neeessitas magna parere inter metum consilia. Jam vero instante necessitatis tempore, atque hora exspectata, quæ visa est opportunior, quando emergens e profundo Lucifer prodit splendidus nuntius diei, in tres quidem partes dividit exercitum, ita ut fronte oppositæ viderentur acies tuis phalangibus; quod factum dolo. toto autem exercitu delectos milites anfractus inter medios occultavit, ut ipsis erumpentibus ex latebris improviso et præter spem ex formidine pars aliqua tuorum turbaretur ordinum. Cum enim ed. more cognoveras. Et divinitus ordinans numeransque copias ad pugnam tuos eduxisti, quando exoriente luce adversariis iterum sol, quem venerantur, oculos perstringebat. Tum vero emittis nodicam manum ex tuo exercitu, o fortissime, armasque singulos non tam armis quam, bonis consiliis. Vix enim tui tanquam ad pugnam exierant, cum fictum repente ostentant timorem simulantque fugam. Tum vero Barbari, densa illa lectorum militum nube ex occultis emissa foveis, eos sunt aggressi qui simulaverant fugam. Tu vero hos contra educis quam celerrime, quos habuisti meliores; Idem, ibid. 180. Cf. Euripides in Helena, v. 520. Curtius,ν, 5 Ignaviam necessitus acuit, et sape desperatio spei causa est. Theophanes, ibid. ex a, quæ privandi vim habet, et Theophanes, ibid. Sic eadem Αnte hæc enim Theophanes refert Persarum ducem diviso in tria agmina exercitu, nondum manifesto terris sole, paratum ad pugnam ex improviso apparuisse. Idem, ibid. 206. Vide supra acroas. 11,265. Theophanes ibid.

ac tum præter spem improvisa perculsi contentione terga tuis famulis verterunt. mens præstantissima, et acerrimum ingenium, et ignis ad imas cogitationes permeans! sed ignis quidem denigrat et urit, tua vero mens, optime, dealbat omnia, omnesque foret, et ardet non urens. Interea Barbarus absconditum dolum sentiens sibi potius quam aliis fuisse foveam, omines in opem fugatorum prosilire milites ex suis cohortibus imperavit. Postquam autein hos etiam vidit consternatos et in fugam præcipitem versos timore horribili, in primis suos exsecratur patroios, quosque nuper honoribus, probris nunc afficit, aquam effundens et ignem exstinguens. Fumi autem multa facta confusione furatur fugam, excitatque țumultuariam nubem, noctemque inducit, invertens trudit diem.Prolapsusque in crepidines et angustos transitus et in prærupta et ardua rupium cacumina, septas caligine copias, et infelices contubernales feminas inter montium juga et præcipites valles. Ilinc ipsis calamitatum variarum, ne caderent cæderenturque et illiderentur, periculum obortum ex collisione maximum. Ac forte quis desperatione adactus orabat ut ipsum transfoderent acuto ferro. Alter vero tergis equinis insidens in aerem est sublatus ex vi compressionis. Multis autem pro muro camelina latera præbuit præsens necessitas. Omnes autem inter rupes, ut fere capreæ, aptos ad fugam indagabant exitus. Totum vero tai exercitus contubernium late gaudebat, videns ex divino judicio tuæ incredibilis expeditionis miracula. Neque enim, quantum est jactus velocis jaculi, unus distabat ab altero exercitus: et unusVARIE LECTIONES, add. P. P. P. ed.. add. P. post add. P. add. P. 923. Codex exhibet emendationis loco 226. Peal. vit, 16: Incidit in foveam quam fecit. 227. In codice voci superiuscripta est vox Item in immutandum esse monet censor, et quidem recte. Ego vero pro legendum puto ut stet metri mensura. 251. De sole et luna, aqua et igne, qui erant Persarum dii, alibi diximus plura. Vide acroas. 1,52. Animadvertendum tamen hic est in more fuisse apud Persas, ut, cum quid adversum cis eveniret, contra suos deos irascerentur, cosque contumeliis probrisque afficerent, ac tanquam de sua fortuna parum sollicitos aspernarentur; id quod ex Herodolo patet narrante Xerxem mare flagellavisse; Pisida vero aperte idem hic affirmat et alibi. Confer acroas. 1, 26 et seqq., et acroas. 11,377. 240. Persas ad bellum exire mulierculis stipatos adnotavimus supr. acroas. 11, 247. At nobis ridicula semper visa est causa, quam ejus consuetudinis tradidit Max. Tyrius, dissert. 14: ait enim Theophanes, ibid.

DE EXPEDITIONE PERSICA ACR. III. quisque nostrum facile prospiciebat illa falsa rupium propugnacula, inter quæ multitudo effusa Barbarorum densata versabatur, nec se unquam movebat. Itaque illi erant in tali sollicitudinum tempestate fluctuantes, sicut undæ, quæ se ipsas urgent et impellunt: aliæ quidem in altum ex imo allolluntur, aliæ autem concidunt et rursus deprimuntur. Sic incompositi illorum ordines inter aridos fluctuabant scopulos; atque alii quidem in altum ex imo ascendebant, alii vero in prope subjecta præcipitia ruentes crebras confusiones ciebant. Ita omnes non minus erant stulti quam infelices; ac solum qui occumberet erat invidendus: omnis enim apud ipsos felix habebatur, qui ad moriendum inventus esset promptior. Nos autem ex omni parte ed. serenitas et gratia magisque jucunditas quam timor incesserat. Et quisque in altum ad Deum creaturarum manus protendebat una cum corde, (280, et duci unanimes bene apprecabantur. Omnes enim, qui modo nec pulverem Persicum videre sustinebanı, tunc ne tentoria quidem dejecerunt, sed quisque quod habuit tentorium dimisit, sic ut erat compa ctum. Barbaros contra omnes quatiebat tinor; neque ex illis tunc onus coriaceum dejecit quisquam, et ne ventrem quidem cibo explevit; nec quisquanı sane genua inflectens leviores reddidit labores. Verum in avios et ancipites calles se ipsos conjicientes trepidanter existimarunt sibi esse fugam saluti. Sic multas atque peregrinas cognitiones, quæ ante ipsum innotuerant, remetiens divinam ille perfecit expeditionem. Ecquis enim Per Idem, ibid. Idem, ibid. 282. Hæc, opinor, dicta, ut Romanorum securitatem ante et post relatam victoriam demonstret. Solebant enim Romani, cum datum erat signum, tentoria deponere, ut ad dimicandum essent magis expediti. Polybius De castram. Rom. in antiqq. Rom., tom. p. Itaque Pisida ait Romanos tam securo animo prodiisse ad pugnam, ut ne tentoria quidem antea demiserint; redeuntes autem statim arma projecisse, ut omui cura soluti vires animumque epulis reficerent; quod erat ex militari lisciplina servari solitum, ut ex Leone imp. 2, colligitur. Theophanes loco nuper citato aliter videtur interpretatus Pisidam: ait enim Romanos non ad sua tentoria reversos, sed ad Persica usque progressos esse, quæ intacta invenerunt. Quæ Interpretatio si magis arridet, dicendum est Romanos Persaruin castris potitos, tanquam ad sua se recepissent, ibi securo animo quievisse. 283. opinor, ponit pro tota armatura gravi, qua se milites tegebant; quamvis oxen vere esset capitis tegumentum e pelle. Polybius, loc. cit., p. Sed ut accipiam pro armatura, facit addita notatio quæ scuto maxime couvenit, cujus longam descriptionem instituens idem Polybius, p. 874, ait a qua descriptione sane non abludit illud Pisidæ quod sequitur, v. 286 Recte autem scutum dicebatur quia tanta erat magnitudine ut totum pene militem obtegeret. 243. Legerem lloc epiphonemate primi belli Persici narrationem claudit, dicens tantam fuisse Heraclii in re militari scientiam, ut non modo ea omnia quæ a veteribus tradita fuerant omnino noverit, sed antiquorum etiam inventis plura addiderit non antea ab illis excogitata. 290. Theophanes, luc. cit.

sarum indomabile genus sperasset præbere terga Romanorum ensibus? Quis in tantis calamitatum tempestatibus sperasset invenire vel serenitatem in medio? Quis in tanta victus penuria ad commeatum ministrandum urbes suasisset, nisi per te illos scelestissimos iterum a nostra proxima vicinia procul abegisset qui omnia lance ponderat? At vero cum in tali rerum confusione impliciti jamdiu absisterent a pugna Barbari, tu, o fortissime (volebas enim adhuc manere: nam tua mens ad labores callum obduxerat),multa valde scita commenta excogitasti, volens congredi cum exercitu et concurrere. Interea vero gentes, quæ sunt ad Occidentem rupti fœderis habuerunt de more suspicionem. Et rursus ob novas excitatas curas tuam desiderabat civilas præsentiam. Exercitus autem tuus, ut omnino hoc faceres, orabat multis cum precibus et lacrymis: nam urbis pictate tangi cogebatur, et te privari esse damnum statuebat. Tandem suadet: non enim tam facik, quæ sunt oblectamento, alter aggreditur, ac tu confestim aggrederis labores. Qualis autem primi pastoris fidus est mos, qui ab improbis et rapacibus feris circumclausum videns suum ovile hæret animo, qua se vertat ad pugnam, tamen allaborat, quaquaversus excurrens, si qua ratione ab ipsis gregem defendat, sic tu fidum rationalis ovilis genus hæres quidem videns esse omni parte ab infidelibus bestiis circumdatum, tamen allaboras, et circumis semper hue et illuc, nusquam requiescens, aggrediens, insequens, excurrens, recurrens, si forte te ipsum tradens in pretium possis liberarea sanguine gregem. Hinc rebus omnibus sapienti ratione præscriptis, et ad ducis ingenium exercitu lemperato, omnique in Deo de illis spe collocata, rursus ad tuam civitatem impigre tot rebus gestis et rite compositis accurris. Non enim solum certaVARIÆ LECTIONES. ed. mentionem facit. Hæc tamen erant sedulo notanda, 308. Verti quasi legeretur ut puto legendum. 309. Vide supra, v. 61, quæ circa vocem vàr, el attigimnus, 311. Abares, gens fera et Romanis infensa, quoties vires ad inferenda damna receperant, interposita pacta non esse servata causabantur: hinc recte Noster ait Plura, quae huc spectant, videsis in Poem. de bello Abar. Pisida Abares vocat eo quod ipsi late pervagati jam ad Istrum consederant. 319. Theophanes, p. 256, refert Ileraclium rediisse Byzantium anno postquam inde contra Persas dimicaturus discesserat, sed causam relicet. Nicephorus Cpolitanus autem omnia perperam contundens de hac prima expeditione Ileraclii nullam ne qua oriretur difficultas. Patet enim ex Pisida Heraclium anno imperii sui 13, Christi 623 ex Armenia in Thraciam reversum, ut fœdifragos Abares reprimeret: ac tribus post annis cum iisdem Abares Cpolim diripere atque evertere moliti sunt, in Perside Heraclius degebat. Vide De bello Avar. 216 et seqq. 324. Codex hic habet versiculum, qui legendus mox venit sub numero 328 tanquam rejiciendum esse putavimus. Theophanes, ibid. 540. Sepe in ecclesiasticis auctoribus occurrit verbum quo vita ad Christianæ virtutis normam instituta significatur, ut hic in Nostro. Vide Suiceri Thes. ecclesiast.

DE EXPEDITIONE PERSICA ‘ACR. III. quasi si ille traditus fuerit: meritis tunc ad breve tempus clam se surripiet pœnis. minum belli, sed animæ tuæ curam habuisti maxime. Tu enim ipse nobis exponens sæpius tuæ vitæ rationem hoc enarrasti: ‹ Cum tantum temporis transegerim in otio, vixi tandem hos ego Deo dies. > Atque hoc est apertum: non enim velo mendacii juvat veritatem obtegere. Nunc enimP ersicæ fraudis mysteria nuda procedunt: nuper absconditæ apud ipsos hydræ multiplex fraudulentia unam tantum audet protendere cervicem, quam modo nos intuentes valde miramur in Herculem incidisse et evasisse salvam. Puto autem ipsum etiam captivum brevi vinctumque te visurum draconem Chosroam; nisi quis sumat justam suspicionem, celebravit mentem, alterum diceus renovatum iri Atque ego multa sæpe mecum versans animo, meque meis involvens curis, dicebam talia. Si vere astrorum Ptolemæus excursiones etiam in futurum habuit perspectissimas, quomodo non prædixit qualem natura postremo esset in te visura Phosphorum? Sed cum esset, ut videtur, in iis contemplandis quæ terræ terminos transcendunt, intentus, te deprædicavit sublimiore stylo; tuæque excursionis, magis quam astrorum, multis ac præclaris longe prævisis motibus, tuam irrequietam 343. Confer supra v. 182 et seqq. De Pisida in bello comitante Heraclium, quocum multa familiaritate, ut videtur, conjunctus fuit. 349. Quid hisce iambis velit Pisida, non satis liquet. Verum, ni fallor, hic alludit ad Severianorum bæresim, quæ tot turbas excitavit in Oriente et Heraclio imperante adhuc vigebat. Idcirco autem dicit esse detecta mysteria iniquitatis, quod Heraclius, ut opinor, hoc primo in Oriente itinere aperte deprehendit errores circa religionem inter Christianos disseminari a Persis, ut Romani inter se dissentientes novum Heraclio facesserent negotium, et Romanum imperium non tantum externis quam internis premeretur incommodis. Quod sane fit manifestum ex v. 36 et seqq. poem. contra Severum; ubi plura nobis erunt dicenda de hoc impio hæresiarcha. 351. Multiplex error vel hydra erat hæresis Manetis, quæ ex Persarum deliramentis orta et late propagata varios induit aspectus sub Manete primum ipso, deinde sub Eutyche, demum sub Severo et aliis innumeris eorundem asseclis. At nunc Pisida hanc hydram unam tantum ait protendere cervicem, scilicet errorem Monophysitarum, Chosroa vires et animum suppeditante. 353. Hinc videtur posse conjici Heraclium in Armenia degentem cum aliquo doctore Monophysita coram Pisida disputasse; ac propterea Pisidam dicere se mirari hoc hydræ collum non esse exsectum, postquam in Herculem, id est Heraclium, inciderat. Hunc autem doctorem fuisse Paulum Severiɔnum, quocum Heraclius disputavit in partibus Armeniæ, ut testatur Sergius in sua epistola ad Honorium, alibi probabimus in Monito ad poema contra Severum. 355. Vere vatem quis dicat Pisidam, qui Chosroæ cladem prædixit. Subaudi 362. Claudii Ptolemæi Pelusiotæ opera, qui temporibus M. Aurelii Antonini in Alexandrina acadeinia astronomiæ et astrologiæ studiis clarus vivebat, notiora sunt quam dici oporteat. Pisida hic Almagestum indicat, quo in libro Ptolemæus pro sui ingenii modulo systema planetarum exponit. 365. Subintelligitur, ut puto, xpóvwv, fortasse etiam quod, si placet, vertendum est ab ultimis terræ partibus; quasi Noster facta allusione ad expeditiones Heraclii, quibus in penitiores Asiæ partes penetravit, dicat ejus regionis incol.s tanquam novum Phosphorum apparuisse Heraclium. 368. Quamvis diu multumque opera Ptolemæi versaverim, nullibi mihi licuit invenire vaticinium, quod poeta, quam belle plane nescio, sed tamen in Heraclium transfert. Itaque aut intercidisse locum, ad quem alludit Pisida, dicendum est, aut esse ejusdem ex quibusdam verbis interpretamentum. Ceterum ne prorsus àσúµboulot hinc discedamus, detur conjecture locus. Itaque sie hariolor. Ptolemæns cum plane nosceret quantum veteres astronomi, Eudoxus, Eratosthenes, Geminus, Marinus et alii, inter se disparent in polari stella definienda, nec ipse alicujus opinioni facile assentiretur, fortasse alicubi dixit fore tempus quo polus alter, ac plane ab eo diversus qui tunc esse ferebatur, sapientum judicio inter homines constiueretur. Quæ conjecturam confirmare possent, videsis in Petavii Uranologio Dissert. Var, lib. 1. c. 4 et seqq.

terris polum, tuam indigitans mentem hoc peregrino sermone. His ego, dux prudentumn consiliorum, inter spinas belli implicatis, sanctis laborum tuorum rosis inventis, multisque floribus vitalium aromatum, quæ sunt tuæ providæ mentis semina, collectis, tibi hane textam coronam ex immortali prato ve- ( ritatis nunc offero. Cæterum cum parvo et brevis cursus navigio tuum pelagus percurrere sim suetus, réus non agar, quod non sim emensus totum: terminus enim sine termino nequit terminari. Ast, o dux coelestium et inferorum, quandoquidem tuo verbo omne exsistit verbum et omnia in luam concurrunt voluntatem, tu, qui abyssum firmas tua potentia, facisque terram in medio suspensam, omnesque cœlos fornicis in modum tuo volvis, ut vis, imperio: tu, cui omnis servit rerum visibilium natura, et omnis mentem excedens conservit creatura; tu ipse, optime, in omnibus omni584 402 ed. potens, rerumque nostrarum omnium distri butor, quoniam dividis omnibus, prout vis, solus tuas efficaces charismatum largitiones, nostra in te perfice desideria in te enim non est deficiens gratia tu dirige tuum, ut bene nosti, subimperatorem ad facienda omnia ut vis. Fac ipsum fidelem clypei gestatorum in omnibus tuis sanctissimis mandatis. Tu ipsum redde inimicis formidandum; et omnis alienigena in cædes ruens ipsi flectat cum tremore cervicem. Fac ut ei sint veterum noxaram sudores, quos effudit, expiatio. Duplicem reportet ex hostibus victoriam: sistat tropæa de vitis ac de Barbaris, reple ipsum, ut tu solus nosti, tuo in te fervore, velut Eliam, qui erga te inflammatus mentem et pectus ab igne in altum merito raptus est. Ostende ipsum omnibus Mosem novum, qui pia munitus in hostes armatura crucem extendat potius quam manus; Mosem illum qui rubem et ignem videns tam bene cognovit tuam in rubo 380. Alludit, opinor, ad metrum iambicum, quo titur; quasi dicat gesta Heraclii epico carmine melius et dignius tractari potuisse. 589. Confer quæ sequuntur cum Hexaem.85 et seqq. 596. 1 Cor. xi. 4. 407. Pisidla veteres culpas Heraclii noninans tacitus videtur reprehendere illicitas nuptias,quas ille cum filia sororis suæ contraxit. Reni acriter exagitat Nicephorus Cp., p. 10; qui tamen illud addit, Sergio vehementer instanti ut sceleste nuptic solverentur, Heraclium ita respondisse 415. IV Reg. 11, 41. 415. Exod. xviir, 11, communis est Patrum sententia Mosen in vertice montis extendentem manus cum virga fuisse symbolum Christi in cruce pendentis, quo inanus suas in ligno pro nobis expandente diabolus superatus est. Theodoretus Quæst. in Exod. 418. Exod. ut, 2. Deum re vera vel Dei Filium, non angelum apparuisse Mosi diserte testatur Pisida, veterum Patrum opinioni consentiens, quos laudat Calaetius, in suis Comment. in Erodium.

DE EXPEDITIONE PERSICA ACR. III. ſlaınmam quam rubum, qui remansit incombustus; Mosen qui visus est carnaliter a te solo solus, et te carnali vidit intuitu, cito demonstrans etiam Deum iri incarnatum. Ac proinde, ut puto, collocutus est tunc tibi, cui etiam incarnato erat collocuturus. Hunc ipsum, inquam, triunhatorum maxinium, tuumque ducem, ut libet, efforma. Benedic una cum satore semina, et da divinum hujusce seminis genus imperare in perpetuum Romanorum terris. Imprime in filiis paternæ formæ vere venustam, ut fatendum est, effigiem, ut tot evadant patris imagines, tot fida specula patris referentia notas: mente perfecti, moribus in1258 genui, mites spiritu, misericordes animo, nobis benigni, et in hostes truces, in hostes colentes modo memoratos deos, colentes manibus impie expansis et extensis ad erroris simulacrum, pedibusque nunquam ad cædes properantibus et ad fugiendùm contra semper velocibus. Custodi in ipsis intellectus ostium,idemque redde inaccessum invidiæ, quæ nostræ ex adverso obsistens natura et forma vere et genere nobis est aliena; quæque cum nihil ad essentiam conferat, turbare vult rerum omnium essentiam, ipsa amicos dividens, et disjungens animos, in fraterna dissidia fratres conmittens, et sororem enutriens simulatorem, ut Scylla ed. Mox malim NOTE fuit, divinam essentiam introspexisse asseverat. Videlicet 432. De forma fleraclii confer versum 99 hujusce acroaseos. 419. Deum in rubo loquentem fuisse Verbum con- c non corporis sed mentis oculo, quantum homini fas stans fuit antiquorum sententia. Videsis S. Cyrillum Hieros. Catech. 10 et 11. At vero rubum incombustum Dei incarnationem significasse nemo non affirmavit. Rubus carnis erat symbolum, et ignis divinitatis: sicut autem ignis rubum, ita deitas humanitatem non consumpsit; unde duas in Christo esse naturas integras, illæsas et inconfusas manifeste evincitur. Quo sane respicit Pisida ad confutandas hæreses sui temporis maxime intentus. Dicens enim quod Moses duas in Deo incarnato non confusas naturas Mosen cognovisse contra Monophysitas affirınat. 421. Pisida auctor est Mosen tam præsenten fuisse Deo at ipse Deus Mosen, ut erat, carne vestitum viderit, et Moses etiam non spiritu sed σapκ vere, intuitive et oculis carnalibus Deuin conspexerit. Disputatum quidem est sæpius, quomodo Deum viderint Moses, Paulus et prophete S. Irenaeus, Contra hæreses, lib. iv, c. 20, neuinem Deum vidisse facie ad faciem, sicuti est, multis probat argumentis. Non manifeste, ait, ipsam (aciem Dei videbant prophetæ, sed dispositiones el mysteria, per quæ inciperet homo videre Deum. Que verba cum iis, quæ de hac re tradit vetus imprimis auctor, sive Dionysius Areopagita, De cal. Hier. c. 4, 5, mirifice conveniunt. Irenæo consentiunt plures SS. Patres, quos inter consulendus S. Augustinus lib. xi De Gen. ad lit. c. 27 et 28, et De Trinit. ib. 11, c. 17 et 18, qui sanctos viros et prophetas PATROL. GR. XCII. 458. Alludit ad equum solis, de quo acroas. 1, 23. scilicet Persas ita repræsentat incondite jactantes tendentesque ad cœluni manus, ut opponat Christianis qui, manibus supra pectus in formam crucis modice expansis, ut in nultis antiquis monumentis videre est, Deum deprecubantur. 441. Persarum socordiam laxat, quos ubique non minus impios quam viles facit. Cæterum in hisce ultjmis versiculis intendisse videtur ad illud psalmi cxiu, 45: Manus habent, et non palpabunt; pedes habent, et non ambulabunt..., similes illis fiant, qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis; quasi dicat Persas similes revera esse factos idolis, quæ stulte adorabant. 445. Recte invidiam ut monstrum a natura humana prorsus alienum describit. Humanum est enim sibi aliisque bona desiderare; invidi est prosperis aliorum rebus tantum torqueri. Horat. epist. 450. Pisida, ni fallor, prævidit dissensiones et odia suscitatum iri inter filios quos Heraclius ex Eudocia primuin et deinde ex Martina Augustis susceperat.

et Charybdis furibunda in medio inari vitæ circumcursitat, et dentibus non Ulyssem tantummodo, sed omnem carnem barbare depascitur. Serva, o Christe, regis liberos a tali invidiæ 452. Odyss. x11, 256. 453. Legerim εppy. maleficio. Defende ipsos pacis umbraculo memoria servantes Patris mandata, memoria perenni; eoque sane maxime, quod hoc ipsum expetit rerum necessitas. PV. ibid. PV. 458. Patet Heraclium "dissidia inter filios oritura cognovisse, et quantum ipse potuit studuisse ut eorum animos fraterni amoris vinculo devinciret. Sed invidia et regnandi ambitio, paterna monita ex animo natorum quam citissime delevit, ut historici testantur. 460. Emendator hic iterum prodit, atque in hoc iambo pro reponi vellet et in sequenti pro Neutrum ex hisce lectionibus probavimus; gravior enim, ut nobis quidem videbatur, est sententia quam textus exhibet. QUERCII DE BELLO AVARICO MONITUM. Plures ac varias antiquis temporibus diversarum gentium migrationes esse factas, atque ex remotioribus Septentrionis partibus populos efferatis moribus profectos in meridionales regiones irrupisse, passim docent historiæ, quibus fidem facit Strabo v. p. 213, et Ammianus. Marcellinus, xxx1, 5. Verum nulli crebrius quam Scythæ, qui et Sarmatæ et Sauromatæ quondam dicti sunt, nativis sedibus relictis, emigrarunt. Antiquissimis plane temporiijus Scytharum reges virtute et belli artibus insignes multam ultra Tanaim fluvium regionem ad Thraciam usque subjugasse testis est Diodorus Sic. u, p. 90, sed multo magis sequioribus sæculis inclaruere apud nos Scythæ, qui sub vario gentium nomine totum late orbem terrarum occuparunt. Omnes enim illi populi, quos jure et merito Barbaros appellare solemus, quique cladem et necem Europæ universæ inferentes Romanum imperium penitus everterunt, e Scythia finibus prosiluere. Inde enim Alani et Vandali et Gepida et Gothi et Sclavi et Bulgari et Hunni et Abares et Turcæ aliæque pestes erumpentes, coeli mitioris benignitate illecti primum vicinas regiones, ac deinde etiam longissime positas invadere, omnia vastare, alienis potiri, novos mores ac leges ubique inferre, et in locis nullo jure occupatis injustissime imperare. Primi omnium tantam sensere cladem et perniciem Orientales illæ partes, quæ Romanorum imperatorum ditioni parebant: non enim aliunde quam ex illis locis patere ad nos potuisset aditus, neque, si Romanis vires ad resistendum suffecissent, in nos derivata esset tanta malorum colluvies. Porro, si Ammiano Marcellino, xxx1, 1, fides est; magnus hic tristissimusque eventus præsagiis ac portentis fuerat prænuntiatus: cum enim, Valente imperium tenente, infausta omnia undique portenderentur, Græci etiam quidam versus reperti sunt prope Chalcedonem in quadrato lapide incisi, futura plane pandentes, quos quidem referre juvat, ut huic poematio lux affundatur. Tempore quo liquidas agitabunt urbe choreas Lataque subsilient hilures per compila nymphe Ac funesta dubit murus munimina thermis, Tunc Hunni innumeri variis e gentibus orti Trajicient amnis Histri speciosa fluenta Vastabuntque agros Masos alqué arva Scytharum. Ast ubi Pannoniam attigèrint, majora parantes, Hos illic fatum et Martis violentia sistet. Sic eleganter Græcos versus reddidit doctissimus Henricus Valesius, a quo tamen discessimus in quarti versus lectione, quia ad mss. codicum fidem, quos ipse laudat, legendum putavimus dǹ tóte (lúvia qüa. At ille hic agi existimans de Gothis, non de Hunnis, Ovi rejecit, atque ex Socrate et Zonara restituens pupia pula, vertere maluit tunc fortes populi, etc. Verum quis

MONITUM deceptum Valesium negabit, atque ibi contra id quod ipse ratus est, de Hunnis, non de Gothis sermonem esse non affirmabit, si animadvertat ipsum Ammianum, quasi Græcam inscriptionem esset interpretaturus, ita statim subdere: Hunnorum gens, monumentis veteribus leviter nota, ultra paludes Mæoticas glacialem Oceanum accolens, omnem modum feritatis excedit. Quis autem ignorat Hunnos vel Chunnos vel Thynnos, quæ nomina idem sonant, generatim eos omnes populos fuisse appellatos, qui temporum variis intervallis in Europam turmatim se effuderunt; ita ut sicuti quondam antiquitus Scythæ una omnes dicebantur, ita postea iidem omnes Hunni dicerentur? Ejus rei testis est Agathias, De regno Justiniani, lib v, qui cum Hunnos aliasque barbaras gentes, quorum varia erant nomina, circa paludem Meotidem habitasse affirmasset, ait Ac ter quidem Hunnos in Romanorum ditionem irrumpere conatos esse colligimus ex historiis, et tum demum in Pannonia, quæ ab ipsis postea Hungaria dicta est, constitisse proditum est a plurimis scriptoribus. Primam quidem Hunnorum eruptionem 13 anno imperii Valentis, Christi 376, factam esse tradit Orosius lib. VII in gest. Valentis. Damna vero, quæ ex ea secuta sunt, enarrant præter Orosium auctor Hist. Miscellæ, lib. XII, in Gratiano S. Hieronymus, Epist. in epitaph. Fabiola; Philostorgius, IX, 17; Priscus, in Excerptis de legat. p. 47, aliique, qui omnes e Scythia egressos Barbaros in maximam Europæ perniciem Hunnos appellarunt. Ejusdem gentis in conterminas regiones altera emigratio secuta est Justiniano regnante, anno videlicet Christi 564. Ac tum quidem populi, qui in commune exitium exciti tot mala Romanis rebus attulerunt, Abares dicti sunt et Hunni Abares. Fidein faciunt Theophanes ad aunum 787, Ado Viennensis an. 879, Aimoinus Floriacensis et Sigebertus in Chronicis, qui omnes Abares cum Hunris confundunt, eosque Hunnos et Abares fuisse appellatos aperte testantur. Nominis etymologiam ex Hebraica lingua quidam repetentes Abarem idem esse voluerunt, ac si quis eos palantes, vagos et nomadum more errantes atque huc illuc transeuntes diceret. Alii vero contendunt quosdam Hunnos Abarum nomine insigritos, quod robore corporis et animi fortitudine cæteris anteirent, ut si quis robustos validosque et bene dispositos vocaret. Sed primam nominis originem Theophylactus Simocatta, VII, 8, videtur probare, dicens Hunnos qui post alios in Europam confugerant, Abarum appellatione fuisse contentos qulov Horum autem dux Chaganus vocabatur, eodem Simocatta testante ibidem illos ipsos Hunnos Abares se dixisse, suumque principem Chaganum honoris causa nominasse: Otot Anno denique Christi 888 et 889 Hunni ab Arnulpho imp. Occidentis contra Moravorum regem Zwatapolugum evocati, et a Leone Philosopho imp. Orientis contra Bulgaros invitati, undique collectis viribus, multorum millium numero, suppetias laturi libenter concurrerunt: sed ea occasione arrepta totam Pannoniam occuparunt, quæ deinceps Hungariæ nomen adepta est. Præstat de hoc Hunnorum adventu tertio legere Reginonem abbatem Prumiensem Chron. lib. 1; Luitprandum Hist. de reb. Europ. lib. 1, Annales Fuldenses, tom. II Script. hist. Franc. ann. 892; Cedrenum, in Compend. hist.; Sigebertum, in Chron. ad a. 903; Joann Aventinum, Annal. Boiorum, lib. IV; Eneam Silvium, qui postea fuit Pius II, pontifex, Hist. de Sec. part. Asia, aliosque gentis feritatem crudelitatemque enarrantes unaque simul exsecrantes: nos enim, ut hic tantum de secunda Hunnorum irruptione verba faciamus, monet Pisida qui horrendum facinus, quod anno Christi 626 de everienda Cpoli Abares animo conceperant, versiculis non inelegantibus describit. Verum cum ea omnia, quæ nunc dicenda essent de Abaribus, commodius in notis ad singulos versus referri possint, a supervacaneo opere hic abstinendum ducimus. Igitur Abarum originem breviter indicasse sufficiat; ac si quis adhuc plura cupit addiscere, adeat Francisci Foris Otrokocsi Origines Hungaricas, quo in libro Hunnorum Abarumque res summa eruditionis copia pertractantur. Quod autem ad præsens poema spectat, Sergio patriarchæ esse inscriptum facile dignoscitur namque ei statim in principio hoc quidquid est laboris sui offert Pisida, v. 12, ac deinde passiin ipsum alloquitur. Belli autem summam ducem fuisse Deiparam Virginem patet ex ipsis primis versibus aliisque operi intertextis ejus enim ope vere Cpolis est ab hostium incursione liberata, ut omnes scriptores Byzantini una simul cuni Pisida testantur, qui eam solam contra Abares dimicantem repræsentat. Sed Sergium quoque ipsum ut alium belli ducem præstantissimum ubique commendat, sed qui secundas ageret partes, nec nisi prece et lacrymis pugnaret, et Virginis Deiparæ nutu, ope et consilio totam rem militarem administraret, v. 230. Igitur a principio usque ad v. 125 Abarum origo, feri mores et fraudes enarrantur: tune Pisida bellum ipsum Abaricum exorditur, et facta ad Sergium invocatione multum in ejus ⚫ laudes excurrit, dicens, v. 130: 'N návra mpáttu. Nec sane immerito multum hac in re Sergio tribuisset noster Georgius, si modum servare nosset: constat enim Sergii custodia una cum filiis urbem commendatam reliquisse Heraclium imperatorem tum cum contra Chosroam dimicaturus discessit; cujus rei testis est præter cæteros Nicephorus patriarcha in Historia, p. 11. Heraclius, Persis et Abaribus eodem tempore infestantibus, cum simul et fame et pestilentia respublica premeretur, wv dioxas. At Pisida, quod quidem plurium ope et virtute confectum fuit, totum id voluit ad Sergii pietatem referre, ut tantummodo eo gemente et Virgine Deipara protegente, nullis vero humanis viribus adnitentibus, et urbem servatam et partam victoriam esse constaret.

Jamjam qui tanquam viles apospades a Turcis avulsi silvestres surculi prope nostras nobilissimas regiones stabant appositi velut contribules, fructus edebant, inter domesticas plantas subnutrientes feram naturam. Cum autem penitus infixa surculorum radix finitimam terram occupasset, et silva multorum barbarorum pullulasset, non erat tolerabile vicinis damnum, sed veluti in terΗ ram illapsæ faces, flamma illius gentis accensa floridam loci venustatem depascebat. Verum cohibere tantana feritatem late conterminus Ister six potuit, tanquam debile vallum et murus novus. Murus enim contra ipsos erant aquæ, et vallum in labili consistens natura. Donec tamen ipsum flumen non scripta sententia quos dividebat terminos conjunxit, quantum tum denique respublica detriVARIE LECTIONES. PV cum ed. ne Turcis quidem exceptis: testis est enim Theophanes, qui, p. 207, sic ait Atque iidem sunt quos Hunnos Sabiros et Abasgos vocat Procopius, De bello Goth. Iv, 3; Menander Protector, De legal. Justini, pag. 151, Tureas; et Theophylactus Simocatta vil, 8; c Sabiros et Abares appellant. Ac Evagrius quidem, cujus auctoritas plurimi facienda est, quia ejus sæculi est scriptor, Abares a Turcis divisos fuisse aperte tradit, lib. v. Evagrio similia narral Simocatta, lib. VII, 7. Recte igitur Pisida Abares in contemptum recisos, vocal: ducta enim metaphora ab arborum amputatione, quam late prosequitur, dicit Abares esse avulsos et exsectos a Turcis velut ignobiles ac inutiles ramos. Henricus Stephanus in Thes. linquæ Gr. ad vocem cum animadvertissel dici a Suida avulsos, autem eunuchos sive castratos, recte conjecit vocem esse feminini generis, quod patet ex seq. versu 67, in quo Abares vocantur scilicet ¿ov, radix avulsæ virgæ. 18. Abares a Turcis pulsi cum ad Danubium usque pervagati essent, ab Justiniano imp. contra alios barbaros populos in auxilium acciti sunt, et in Romanæ ditionis fines recepti ac donis ingentibus honorati. Rem fusius narrat Menander Protector inter Excerpta legat. p. 99; Theophanes, p. 143, atque ex eu Anastasius, Hist. Eccl. ad an. Justini tertium. Can autem ibi semel eonsedissent, non inde amplius eos ejiciendi Romanis imperatoribus fuit potestas. Corippus Africanus De laud. Just. min., lib. u, Abarum legatum multa jactantem, et munera sibi ab Justiniano dari solita repetenţem inducit, legato superbe loquenti iratum respondentem Justinum. Ita sane Justinus locutus est tum cum primum ad imperium est evectus, non diffidens se suis viribus posse Abares a Romanorum ditione expellere: sed postea ipsum quoque, quamvis invitum fœdera junxisse cum invisis Barbaris constat ex omnibus historiis. 25. Scilicet ad ripas Danubii constitit, ut dictum est supra v, 16. 25. Abares cum primum ad amem usque pervenissent, se cis Istrum non esse transituros juraverant, ac Romani contra se trans Istrum non ituros promiserant. Sed nulla fuit fides Barbaris; unde tot orta inter utrosque dissidia et bella, Romanis autem damna maxima illata. Franciscus Foris Otrokocsi, quem in Monito laudavimus, nimius sane est Originum Ungaric. part. 1, cap. 5, in defendendis Hunnis, quos ut ab omni invidia liberet, Romanos fœdifragos facit, cum tamen constet nullo jure eos in alienam ditionem irrupisse, nec semel juramenta et foedera dolo malo violasse, quod ex iis quæ sub Heraclio imp. contigerunt clarius elucet. 50. Recte appellatur Ister sive Danubius, qui suo cursu Romani imperii fines ad septentrionalem partem videbatur describere. 34. Cum Pisida bene observasset Istrum fuisse leve præsidium et propugnaculum contra Barbaros, quomodo Abares flumen transierint, mihi videtur indicare. Equidem, ut ex ejus verbis conjicio, hiemis tempore id factum esse censeo, cum Danubius gelu constringeretur. Ita sane tempore Arcadii, ad quod tempus fortasse respicit Pisida, evenisse tradit Philostorgius, lib. u, 8 Ac simili prorsus ratione se in Europam penetrasse ipsi Abares gloriantur apud Corippum, lib. m. Hinc Pisida, opinor, Danubium ipsum poetice reprehendit, quod contra id quod erat sancitum, terminos quos suo alveo dividere debuisset, gelu olduratus conjunxerit,

menti ex iniquis Barbaris perpessa est! ipsis quidem volentibus pactos terminos semper transilire, et Romanorum potentia contra obsistente, ne daretur ipsis ad nos aditus. Jam ante satis distincte scriptum est ab aliis, quibus clam præterlabens tempus concessit de rebus transactis habere indubiam suspicionem. Ego vero in hæc præsentia incidens tempora res praesentes, ut sunt, tractare instituo, si quæ divina mihi largiatur gratia ut tot tan tarumque rerum immensitati vestem exornein ex industriis numeris. Vixdum quidem exstinctus erat tyrannidis ille indomitus et vitæ corruptor draco, qui multa extollebat ad nocendum capita, bydra illa, ut vocatur, tristior; cum ea quæ palpitare videbantur vel exsecta rursus enascuntur (ichores enim iterum stillantes pariunt commune damnum), quamvis multa, nec semel, ex ipsis excidisset nostri pietas religiosi Heraclii. Tamen hanc ipsam nacta occasionem infirmitas, quæ nostrarum erat potita rerum, multas formabat partium disisiones; cumque civium sanguinem contaminasset, add.P. an cum interprete pore Hist. Byzantinæ. 49. Abarum origine et bellorum causa inter Barbaros et Romanos indicata, quæ mala Abares ipsi Heraclio imp., qui Phocæ successit, comparaverint, enarrare aggreditur. 50. Phocam quocunque contumeliæ et probrorum genere affectum passim invenies in scriptoribus Byzantinis. Theophanes, p. 242, de ejus electione sic ail Hinc Pisida eum lrydra comparat. Vide Heracliad. acroas. 11. 5 et seqq. 36. Molesti quidem Abares Romanis, quandiu opera aut integra aut mutilata reperiuntur in cortrans Istrum sunt commorati: sæpe enim flumen trajicientes et per Romanas provincias excurrentes omnia vastabant. Cum autem cis Istrum pedem intulissent, ibique certam sedem habere copissent, latior eis patuit via ad res Romanorum amligendas. Menander in Exc. de legat., P. 101, testatur Abares per legatos postulasse ab Justiniano, tum quidem de occupanda Sirmio amplissima ac celeberrima civitate, cogitasse ex eo apparet,quod in legatione, quam deinde ad Justinum miserunt,iidem petierunt ibid. p. 154, Certe Justinus, quoad potuit, obstitit sed sub Tiberio tandem Menander, wid. p. 117. Propterea Pisida exclamat etc. Abares enim non contentos Istrum trajecisse, ultra Savum etiam superstructo ponte vagatos esse liquet ex eodem auctore, p. 128. 38. Omnes post Justinianum imperatores, videlieet Justinus, Tiberius, Mauricius, Phoras et Heraclius, conati sunt trans Istrum Abares compellere, sed frustra, quod viribus impares essent ad reprimendos Barbaros, præsertim cum uno_eodemque tempore eis esset dimicandum contra Persas, a quibus vexabantur; unde non semel ad incitas redacti Abarum opem implorare coacti sunt. 41. Historici, quos tacitus laudat Pisila, quod ante se de rebus cum Barbaris gestis scripserint, certe sunt Dexippus Atheniensis, Eupapius Sardianus, Priscus Penila rhetor, Menander Protector, Procopius Cæsariensis, Agathias Myrinensis scholasticus, Theophylactus Simocatta, aliique, quorum 54. Alios post alios dicit, ut puto, esse generatos Abares, ut nunquam defecerit Barbaroruin natio, sed in Romanorum perniciem semper excreverit. Ex ichore autem eos natos dicit, tanquam ut vilissinium genus traducat. enim quamvis Homero, Iliad. sit sanguis, at medicis est quidam vitiosus humor, et ut plurimum pus et sanies; quod patet er Galeni Comment. secundo in lib. vì Epidem. p. 424, qui Hippocratis cum Platonis sententia circa ichoris malignam qualitatem conciliat. Igitur Pisidə Abares ex sanie et tabifico quodam humore generatos facit, ut quid pestilens et morbidum eos esse demonstret. 57. Nullus ex scriptoribus Byzantinis prodidit memoriæ Heraclium sæpius contra Abares pugnasse omnes enim bis tantum eo imperante Barbaros urbem Cpolim invadere aggressos esse tradiderunt; de quo gemino bello agit etiam Pisida in hoc poemate. Verum jam ante Heracliuin multoties cum Barbaris dimicasse eosque fregisse nos hic admonet Piside. 39. Sunimam rerum confusionem, in qua tune erat res Romana, breviter describit. Hinc enim

totum corpus ærumnis conficiebat. Hinc nos, ut apes, Barbari gyro circumvallantes, culicum more, in animo habebant omnes urbes evertere; ac primo urbem, quæ ut prima magis florebat. Quandiu igitur radix illa apospadum inter usurpata a Scythis loca senis est ausa ostentare audaciam, incommodum ferre fuit coacta civitas, sed erat dolor, ut videbatur, definitus: levatur enim etiam damni pondus, si quis modum noverit malis esse constitutum. Ita igitur dimensum erat nostrum incommodum, usquedum senio Scytha succumberet. Verum postquam ad humum conversa est pulvis et ad domum sepulturæ profecta est, qui terram occupavit ab ipsa est occupatus. Ac tum rursus rediit ad agrestem vitam, et feritatem induit excisi recens virgultum: recurrere enim novit, instar Euripi, in suum pro prium alveum natura, quamvis quis illam ex vi contraria adversus se ipsam fluere compellat. Proinde quinam mihi sufficiat sermo aut vocis intentio aut os decem linguarum, quo narrem ex peregrino semine monstrum, senis indomitum genus? Dicamne fulmen aut animatam procellam, cui lingua est blæsa et ferox spiritus, et mistus sermo, et manus temere contrectantes gladium, et animus exsultans recordatione ebrietatis? ibid. P., ed. Barbari, inde Persæ cladem et exitium Romanis minabantur. Tota autem civitas factionum studiis divisa, quæ scelerum auctorem et ducem habuerat Phocam, inutuis cædibus et flagitiis vacabat. ait Theophanes, p. Pisida videtur indicare Cpolitanos cum Barbaris amicitiæ vel consanguinitatis legibus fuisse conjunctos atque permistos. 61. De factionibus Veneta et Prasina, ad quas hic certe alludit poeta, alibi erit opportunior locus dicendi. Vide Heracliad. acroas. I, 34 et seqq. 63. Cum ex amplissimo suo statu concidisse ac tot externis et intestinis morbis laborare Romanam rempublicam Barbari cognovissent, de ea perdenda cogitarunt. 67. Vide supra, v. 16. 68. Allulit ad varias diversarum gentium in Europam irruptiones, de quibus vide supra in Monito. ubi observatum est omnes Barbaros originis Scythicae fuisse. Abares autem Gepidas et Longobardos, qui primi Istrum trajecerant et in Pannonia constiterant, in fugam verlisse et loca ab illis occupata sibi retinuisse, testis est Alexander De legat. p. 114. 69. videlicet Scytha. Quippe jam ab anno 13 imperii Valentis Hunnos vel Scythas in Thraciam usque pervasisse dictum est in Monito, aluculenter demonstrat Marcellinus, xxxt, 2. Infra, ed. 78 an 78. Sensus, opinor, hic est: c Spes nobis ineral Abarum mortem, qui sub Justiniano imp. nostras regiones occupaverant, nostris malis finem esse allaturam: sed qui mortuo successit, mortui naturam induit. Immite sævunique parentum ingenium traductum est in filios, qui æque ac illi Barbari et crudeles deLecti sunt. Mali enim corvi, ut est in proverbio, malum ovum. › 35. Simile illud Horatii epist. 1, 10, 24: Nataram expellas, etc. 86. Cf. Homerus, Iliad. 11, 488. 87. Abarum genus ex adductis causis, quod ex Scythia prosiluerint, appellat. Fortasse ad formæ fœditatem alludit, de qua sic Amnianus Marcellinus, p. 616: Ilunni spadonibus similes, compactis omnes firmisque membris et opimis cervicibus, prodigiosa forme et pandi, ut bipedes existimes bestias, vel quales in commarginandis pontibus effigiati stipites dolantur incompte. Ac de eorum origine idem auctor, p. 618, sic ait: Nullusque apud eos interrogatus respondere unde oritur potest, alibi conceptus, natusque procul, et longius educatus. 88. Vide v. 69. 89. Barbarorun multitudinem et feritatem notat, de quibus consulendi auctores in Monito laudati. Sed præstat legere Ammianum Marcellinum, qui suam narrationem sic exorditur: Hunnorum gens, monumentis veteribus leviter nota….... omnem modum feritatis excedit.

Verum, ut plurimum, praestat tacere mala: namı est molesta etiam malorum recordatio. Age vero jam progredior ad recentis belli tropæa. Rursus ex comnilitante tua prece uberes facti mei sermones tanquam ad consuetum el tranquillum portum, ad te compellunt eloquii navigium. præstans omnia, ut qui nunquam sterilem animam linquis, sed fecundas jugiter, et filios procreas Deo quotidie, et Virgo perstans is mater fecundior. Nunc enim vere omnes tu solus parturis, et omnis a te terra et urbs fasciis involvitur, hac una urbe per te a Deo servata. Salve, dux in agendis efficax excubiis: tu enim stans contra ex intrepido corde, ore obmutescens, loquebaris: tua vero statio clades in hostes repente facta est. Salve dux, armatis militans lacrymis, quæ barbaricam frangunt audaciam: quo enim magis dilatas fluxus' oculorum, eo magis coerces fluxus sanguinum. Nam videns nostri cordis sentes sordidas ob infructiferam peccatorum nequitiam ad corruptionem combustionemque adactas, ignem prævertis jam ad silvam accensum, et velut ad arbores succisas positum: fontibus vero tuorum adapertis oculorum, quod aridum est irrigas, et irroras flammam. Atque ita fecisti, ut infructifera corda fructus efferrent vi peregrinæ pluviæ. Optime enim nosti, tanquam mentium agricola, quemadmodum nil valeat cor producere, nisi mundetur prius instar vitis, tum largas effundat lacrymas, atque ita tandem emittat racemos. At vitis interea prorsus sterilis manet, usque dum germen susceperit solem, nihilque crudi remanserit in vite. Nos autem tuæ fidei fervor, priusquam etiam sueti pullularent omplaces, fructus efferre maturos cocgit. Equidem velim rerum hujusmodi rationes, ed. an. ibid. imo Propterea tot laudes bic congestæ ad pictatem ejusdem Sergii efferendam, quem Pisida ut belli ducem et heroem salutat. 122. Scelera et flagitia quibus tunc temporis ob- stitia et Cpolitani de Barbaris victoriam referrent. ruebantur Cpolitani tacitus carpit. Porro Cedrenus, quam essent civium omnium perditi mores, salis ostendit narrans, p. 407, sanctum quendam monachum, Phoca imperante, a Deo quæsisse cur tam impium Christianis imperatorem dedisset, vocemque sibi respondentem audivisse Vide Heracliad. 125. Paucis expeditus a primæe Abaricæ fraudis narratione ad secundamn latius exponendam progreditur. Hoc est enim vere bellum Abaricum, de quo agere in hoc poematio intelligit poeta. 127. Sergii patriarchæ precibus factum est ut Deipara Virgine intercedente placaretur divina ju130. Confer hos iambos cum Hexaem. v. 39. 136. Sepe in Pisida pro 139. Similia in Hexaemero de eodem Sergio, v. 143. Vidle Hexaem. v. 1888. 143. Spinarum sordes sunt peccata. Alludit add parabolam de zizaniis, Matth. xn, 40. 147. Cf. Joan. xv, 6. 149. Cf. Luc. xii, 7. 154. Legerem vel certe Que sequun tur, secundum Apostolum f Cor. iii, digta sunt.

æque ac peractum nuper describere bellum; sed recenti adhuc horrore deterreor, et ad dicendum, ut vellem, animus deficit. Attamen quarumcunque rerum pictor sermo hæc etiam industriis concinnabit modulis, ut rerum omnium scriptor peritus. retardaret classem, sed unusquisque a corde projiceret supervacanei ponderis sarcinas, ne deturbata gravi Dei judicio mundialis navis subiret vitæ periculum. Hisce occupatus per integros insomnes dies (tota enim nocte operi vacabas diei), solus tam efferatum turbinem in tuam propriam convertis sollicitudinem. Non enim unum erat simplesque bellumn, sed in multum diversas et varie commistas gentes late diffusum ac promiscuum. Nam Sthlabus cum Hunno, Scytha, linguas habentes singuli et regiones divisas, longe inter se dissiti et a longe uniti, unum contra nos moverunt bellum; suamque ipsorum volebant infidelitatem haberi a nobis loco fidei perspectissimæ. Hinc igitur æstuabat Scytharum altrix Scylla vehementer furens, et Persidis. inde Charybdis obstrepebat valide. Hos inter autem meVARIE LECTIONES. Horrida quidem ingruens inimicorum tempestas nos super incubuit, velut unda immensa, eructans Barbarorum arenam: malignus enim ventus ab universa Thracia ex multis nubibus conflatam hiemem in nos violenter concitavit æstatis tempore. Ubi vero tandem in navim propius tuam irrupit venti violentia, atque undique paratum erat periculum (totus enim ambitus navis jam mergebatur), tu statim astans adnavigantibus omnibus, sursuinque· extollens əlacriter caput, omnes hortabaris ne si quis ob peccata esset incommodus, ed. ed. codices et ed. 167. certe est recens, quasi adhuc insonans auribus. Testem habeo Suidam, qui ait Idem Suidas hanc explicationem confirmat exemplo Piside, quod videsis inter fragmenta v. 87: sed eadem vox in eodem sensu usurpata occurrit, De exped. 11, 171. Scite orationem vocat: ille enim perfectus est orator, qui de quacunque re, quam sibi exornandum sumit, novit dicere ornate et apposite. Vide Ciceronem, lib. 1 De invent. et lib. i De orator. Ceterum de calligraphis et tachygraphis, a varia scribendi elegantia et peritia sic diclis, a quibus mutuatur Pisida metaphoram, videndus Montfauconius, Palmogr. Gr. p. 53. Confer De exped. 1, 60. 172. Quæ sequuntur usque ad v. 213, allegorice dicta sunt. Barbarorum hostiles conatus sunt turbines et procellæ, navis jactata ventis et tempestatibus est Cpolis; nautæ sunt cives; navis gubernator est Sergius. 174. Ita v. 89 Abarum gentem appellavit. 175. Omnes Barbari, qui circa Thraciam consederant, simul cum Abaribus conspirantes vires suas contulerunt, ut magis sævam horridamque tempestalem contra urbem principem conflarent. (Sui fue rint Barbari, vide infra v. 137. 176. Recte Cf. Chron. paschale (col. 1006). 187. S. Basilius, tom. II, p. 168, peccatorem monet 197. lta in codice, quamvis infra r. 409 In designandis nominibus Barbarorum, qui una cum Abaribus Cpolim invadere aggressi sunt, parum dissentiunt scriptores. Sclavos nominat Chronicon paschale et Nicephorus, Cedrenus, p. 415 Sclaviuos et Gepidas enumeral, quos a Chosroa contra Heraclium immissos ait. 203. Scite, ut duplex periculum demonstret, Scrk lam vocat Barbaros, et Charybdim Persas, qui uno

sarum turrium machinas et compagines; ac tanta jam erat omnibus salutis desperatio, quanta tibi spes pro nobis inerat, quod firmo staret pede nostra fortuna. dius non pererrans, ut jamdių, fraudum stabat ille ignem testudinesque et jaculatorios lapides, et ſal consiliarius. Tu vero alliciens non errantem Orthiam, et candida extendens cogitationum vela, præternavigasti cum mundifera navi. Atque hæc quidem ita gesta contra marini furoris vim divinum portendunt ingenium. Cum jam igitur, ut veteres fabulæ terra genitos fingunt filios mendacii, rursus ex imo tellus produxisset Barbaros, et ad muros Hospitalis portæ maxima accessisset turba, ut esse diceres octo simul collectas myriarchias, erat videre tubas et tela et gladios, 224 Towv. Atque hæc ego, tua gratia celare cupidus (sciebam enim te velle etiam nunc ea latere) eram taciturus sed mens erubuit ea suffurari quorum videt esse alios conscius. Igitur da vemiam. Est enim certe difficile omnium evadere et fallere sagacitatem. Habuisti enim, habuisti conspirantem eodemque tempore ac simili prorsus consilio ex di- quod etymon approbat Orpheus his versibus versa parte in perniciem urbis conjuraverant, ut narrat Nicephorus Vide Heracliad. II, 27. Cr. i Petr. v, 8. 209. Lunæ vel Dianz Arcadiræ cognomen. Deiparam Virginem intelligit, quam Sergius, ut mox patebit, habuit in bello adjutricem præstantissimam. Eam non erraticam vel non fallacem vocat ut diabolo erranti vel secuctori opponat. Dicit Sergium precibus Virginem, ut poetæ quondam dicebant magos suis inCantationibus de cœlo evocare lunam. Virg. Ecl. 213. Plurimum tribuit Pisida vi orationum Sergii in retundendis Barbarorum conatibus. Historici sæpius landati unum illud testantur, a Virgine Deipara urbem fuisse conservatam. At Sergius supplicationes publicas jussit, et primum beatissimæ Virginis, deinde Jesu Christi Servatoris nostri imaginew manu tenens, populo universo comitante mœnia urbis obiit; id confirmant geminæ de bello Abar co narrationes, quas hisce adnotationibus subjicere operæ pretium duximus (*) Hæc sunt igitur tå que commendat Pisida. Primam sane supplicationem cum Virginis Deiparæ icone faclam indigitat, ac propterea nuper dixit 213. Poete dixerunt gigantes esse filios Telluris. Ovid. Fast. v. 35. Pisida confirmat sententiam eorum qui gigantes dictos pulant quasi (*) Subjecit Quercius, cum hymno Acathisto, qui post urbem Avarum obsidione liberatam ab Ecclesia Græca cœptus est cani, et lectionem ejus quo canitur diei et Vocem filios mendacii vertimus, eo quod nonnullis gigantes ex dæmonum cum mulieribus concubitu fuisse procreatos, sumpto ex sacra historia argumento, placuit asserere. Verum si quis malit interpretari fabulosos aut falsæ originis, non me habebit repugnaniem. 216. Vide supra v. 76. 217. Porta Hospitalis, quam nominat Pisida, non recensetur in Cpoli Christ. inter urbis portas. Verisimile videtur eam exstitisse vel inter vel prope portas quæ Polyandri et S Romani dictæ sunt: nam Chronicon paschale, p. 719, circa ea_loca Barbaros suas machinas eduxisse narrat. Fortasse etiam porta Hospitalis a porta Polyandri nihil differt, quæ ab hominum concurrentium multitudine est appellata. 219. est decem millium præfectura. Itaque si Pisidain andis, octoginta millium numero Barbari adorti sunt Cpolim. 222. vocat machinas ligneas. Nicephorus, p. 225. Certa tibi spes inest fore ut suo in orbe consistat manens fortuna, nec nobis terga vertat. Vide De vanil. vitæ, v. 13 et seqq. 227. De eodem Sergio orante similia in Hexaem.. 231. videtur fere eodem sensu usurpare ac ut supra, v. 43. Sed hymnus et lectio in libris ritual bus Græcoruio eguntur; narrationem edidit Combefisius, Ηistor. Monothet. p. 80% Cf. Gretser, in Ge. Codinum, observat 5, 7.

Virginem, quæ tibi quod erat futurum præmonstrabat. Hanc tecum habens de more belli sociam ex tuq pugnasti non terreno corde cum instrumentis iis similibus artis bellica. Tibi enim erat pro telo in Deum fiducia, citius currens fulgore veloci; pro turri fides, pro jaculis lacrymæ, pro igne spiritus; testudines vero fecisti inclinans genua. et deprimens cervicem; suspiria vero emittens, veluti fundas, saxa jacientes Barbaros evertisti. Atque hæc quidem non multo post iterum, quid in hostes possint, clarius comprobatum exitu. At non sane neglexit acerrimo suo ingenio vel absens adesse laboribus despota. Sed tantum prope aderat sollicitis rebus, quantum intervallo aberat a locis. Jam enim trium annorum circulum compleverat in militando contra nefandam Persidem, in id incumbens invicta animi contentione. Illum neque biems urentem ferens spiritum suasit unquam ut cessaret a præliis, nec matris unquam fregit desiderium, ut citius præstituto die rediret. Non illum dimovit insita vis amoris erga tales filios, neque corporis conflictatio levamen dare consulens laboribus. Sed medios inter requiescens Barbaros, veluti rosa circumimplexa spinis, qui jam pro nobis Persicum moverat bellum, alterum pro nobis spiritu gessit bellum, et duplici utrinque constrictus periculo praesens dimisit, curam habuit de remoto. Exinde suis ille missis litteris nos succendit, ut ignis, qui cogit arida ligna statim flammam concipere: non semel mandans ut ascensus securi ad moenia apparentur, sicuti est necesse, turresque ædificentur exportandæ, et valla ſlant, et compacti pali contra sistantur, et muniatur nurus novus. Multæ vero fiant ad roVARIE LECTIONES. 236. Confer sequentes versus cum iambis Hexaem. funditores, a 245. Exitum auspicatissimum obtinuisse preees Sergii demonstrat poeta v. 566. 216. Heraclium in Perside commorantem et cum Chrosroa dimicantein de bello Abarico curam suscepisse, solus prodit Pisida. 250. Concordant Theophanes et Nicephorus cum nostro in hujusce belli Abarici epocha designanda. Onnes enim id contigisse testantur anno 16 Heraclii. Heraclius autem profectus est in Ašiam anno mperii sui 12, mense Martio secundum Theophanem, vel Aprili secundum Chronicon paschale. At bellum Abaricum mense Julio tribus post annis actum est: itaque si a profectione Heraclii ex urbe tempus supputes, recte dixisse Pisidam invenies, qui annos tres jam exegisse imperatorem in Perside affirmat. 253. Hiemem urentem dicit, ut ad zonam usque mediam sive torridam, quam ex nimio calore inhabitabilem putarunt veteres, penetrasse Heraclium significet; id quod apertius exprimit in Ileracliad. 1, 156. 255. Mater Heraclii, teste Theophane, p. 250, vocabatur Epiphania. Ea Cpoli degebat, cum filius Heraclius primum ex Africa Byzantium venit, ut Phocam tyrannum regno exturbaret. Phoca vero inatrem cum Eudoxia uxore Heraclii in imperiali mortasterio Nova Poenitentiæ diligenter asservandas inclusit. Nihilominus multis adhuc annis Epiphaniam vixisse nos monet Pisida. Similes versus legere est in Heracliad. 1, 465 et De exped. 11, 126. 258. Plures jam filios ex Eudocia primum sc 'deinde ex Martina susceperat Heraclius. cum in Orientem profectus est, quos tamen Cpoli remnansisse prodit Chronicon pusch. (col. 1002). 266. De hisce litteris nulla mentio apud cateros historicos. 273. Inter muros urbis fuit qui Murus Novus diceretur. Eumdem esse ac Theodosiacum, quia a Theodosio Juniore anno 413 exstructus est et postea pluries instauratus, suadet Chronicon paschale, (col. 1006) narrans in adventu Chagani equites pedi

tando tela et saxa versatiles machinæ molesque, armatæque aptentur naves, quas ille jamdiu expediri curaverat. Faciem quippe non volens videre belli praesentem habuit belli necessitatem. Et militum copiam misit opportune, de sua ipsius securitate non multum sollicitus, unam ratus esse certam salutem, si rerum summa nihil detrimenti pateretur, et omnes fere suas sollicitudines in unam nostrum sollicitudinem converteret. Periculum quasi animæ judicans habere, nisi pro nobis omne subeat periculum. Sic ille singulatim omnia mandans et scribens sermone quidem præmonstrabat opera. Depingebat autem, quamvis alisens, res bellicas, disponens, imperans, machinas præscribens mira ingenii subtilitate et peritia. criter cum civibus tum exteris, necnon iis qui prima et maxima obibant munera, accurrentibus ad labores ultroneos. Oportebat enim, opinor, talem dominum tales habere in necessitate famulos, qui sapientum consiliorum mandatis vix cognitis, jussa factis comprobarent. Sic irrequietum se gerens despota consili promptitudine mentisque immensitate vel a longe prope ad urbem stabat; et sua providentia ubicunque aderat solus, tanquam una cogitatio sufficiens pro omnibus. Cæterum tuorum copia laborum, despota, ad tempus est mihi accommodatius reservanda, quando pace apparente in medium fiet secunda navigatio per mare eloquentiæ. Cum igitur horrendus undique timor instaret rebus ob præsentes belli fluctus, visum est ducibus inferioribus necnon magistro armatorum ordinum (semper enim tibi illi ad omnia conjuncti Neque parvi facta sunt mandata: sed quod fuit scriptum, impletum est opere, omnibus alaω tesque Vide plura in Cpoli Christ. lib. i, p. 40. Sed forsan hæc intelligi possunt de muro ab Heraclio ad Blachernas instructo, ut contra Barbaros esset templi munimen mam in eodem Chronico paschali esse opinor ita mania munire ut hostilium tormentorum machinarumque ictus retundi possint. 278. Heraclius quamvis a matre et civibus multum sollicite revocatus, ut urbis periculo succurreret, noluit e Perside proficisci, ne Chrosroa vires resumeret. Idem confirmat Pisida Heracliad. 1, 165. 280. Ex Chronico paschali colligimus ad urbis defensionem reperta fuisse, cum Chaganus de ea vastanda cogitaret, equitum duodecim millia. puto dictum pro sepe pro cum Pisida loquitur de Herarlio. 295. Consonant hæc cum iis quæ leguntur in narratione de bello Abarico edita a Comibefisio. 298. Codex habet sed super appositum est o. 301. Mandata tam studiose perficiebant, ut exsecutio imperatis ad amussim responderet. 308. Id prestitit in poematiis De exped. Heraclii, et in Heracliade. 313. Sergio subjectos ejusque parentes dicto, appellat militares duces, propterea quod ipsum Sergium primas inter omnes tenuisse, tanquam verum belli imperatorem demonstret. idem ac De hac voce et dignitate vide Dufresne, Gloss. Gracit. Magister militum in urbe tunc erat Bonus sive Bonosus, vir patricius et illustris. Nimirum lleraclius in Persidem iturus urbem regiam Sergio et Bono commendaverat; testis Theophanęs, p. 254 315. En ut clarius omnes a Sergii nutu pendentes faciat. Neque enim dubito Pisidam, cum dicat et deinceps loqui de Sergio.

communes tecum labores ferebant, quotidie simul currentes tanquam comites, unaque astantes multiplici bello armis consiliorum et militaribus vigiliis; nec tamen fracti laboris assiduitate quæ maxime facit ut labores sint iis labores, quibus obdurescere in bello non obtigit), æque visum est omnibus ut ad Barbaros viri mitterentur præstantes opere, et sermone, qui multam effundentes ore suavitatem nuntium afferrent de bello dissolvendo et fine imponendo communibus curis. His rite apud nos deliberatis Persæ feroces fraudulenter contra mittunt furtivos per mare nuntios in id intentos ut acutum ferrum in nos acuerent, ferrum barbaricum. Jam vero concurrentes ex occulto hinc et inde missi nuntii in anam partem convenerunt ex locis duobus. rus quidem, eo quod simul excepisset tales legatos, in superbiam elatus conjunxit utrosque ostentationis causa, tum quia nos magis exterrere vellet. Persicus enim incendit servus animum, velut ignis igner, Barbari, siquidem mille auxiliatores obtulit. Nos vero horrendis contempsit dictis, inque nos contorsit syllabis barbaricis voces armatas et pungentia convicia. Ilisce illectus sermonibus delectabatur Scytharum tyrannus, prima labes. At vero, qui res omnes recta lance ponderat, hoc ipsum consilium præter spem in illius calamitatem convertit. Oportebat enim ut ille celaret dolos, tacensque absconderet clam missos nuntios. Sed occultum facit manifestum; unde fit consiliarius hostis et accusator amicus. Postquam enim rediere bene missi nuntii, ut nullo pacto ageretur de pace, dixerunt esse mentem Barbari, ac Persa codices et ed. an 321. Videtur imitatus illud Sophochs in Ajace Flagell. 523. Bonus magister militum non semel horfalus. est Chaganum ut, donis et tributis acceplis, ab urbe obsidenda desisteret. Chronicon paschale (col. 1010). 524. Qui fuerint legati, quisve legationis exitus, vide Chron. ibid. 329. Chosroa ut Heraclium pluribus bellis distentum facilius frangeret, eo anno suas copias divisit, ac, ut ait Theophanes, p. 263, qui inita cum Hunnis societate urbem vastaret. Hic igitur Sarbarus cum Chrysopolim, hodie Scutari, venisset, nuntios ad Chaganum misit, qui eum de suo adventu certiorem facerent et auxiliares copias ci promitterent. 345. νocal Persarum legatum, ad ori ginem regni Persici animum intendens, ut quam ille esset despiciendus cum Cpolitanis legatis comparatus demonstret. 359. Bospori fauces. Cpolitani sinum Ceratinum tum portum Byzantii catena ferrea occludere solebant, cum necessitas postularet ut hostes illuc ingredi prohiberentur, ut videre est in Cpoli Christ. lib. i, c. 6 et 7. Diligenter id curatum fuisse videtur insinuare Pisida, ut Persarum legati ad Chaganum missi in reditu deprehenderentur; quod obtigit feliciter. Proindr opinor Pisida dicit Nobis certe non probatur, quod ea de re tradit auctor Chronici paschalis, qui casu factum putat ut iidem legati redeuntes interciperentur.

rum detectam esse fraudem. Tum quidem custoditur maris ostium, vetans ne paleret egressis introitus. Deprehenduntur vero statim fraudes, et noctis opus patefecit lux diei. Æque enim erat sollicitum ex una causa Persarumque et Barbarorum genus in mutuis exspectandis nuptiis. et argumentis nondum productis scite est in ipsos multa constituta. Quam bene tibi cessit laudabile commentum! ex te enim judicans dignoscensque naturam, ut nihil Matre sit Filio indulgentius, judicis matrem alexisti affectu, prece, lacrymis, jejunio et effusa divitiarum·largitione hinc et inde enim multis datis et erogatis, illam suades primum; et illa statim suadet filium, et prope ante judicium victricem pro nobis pronuntiavit sententiam. Postquam vero tandem belli domina ad sententiam convenit cœlitus scriptam, tu rursus allaboras non enim improvido consilio rerum summam assidens gubernasti. Statimque accepto patrono verbo, et muro ascenso, ubi agebatur actio, pi- Verum cum tamen ad pugnæ certamina se cturam in ipsos firmiter objecisti, terribilem illam specien pictura non pictæ. Hanc quis, opinor, judicationem spectans dicat te dolo judicem subornasse. Ubi enim ipsum palam hostibus ostendisti, talem excitasti timorem ut faciem averterent; objicere Barbari contenderent, multum quidem stulte fiebat incendium, ita ut omnis ante murum locus esset conspicuus. Flamma vero excitans fumi novas nebulas iinmensam inter caliginem abscondebatur. At Persis in adverso littore eductis. 361. Ne quid desideres quod ad rei perspicuitatem conferat, lege Chron. paschale (col. 1012). 567. Jure Deiparam belli dominam appellat, quæ omnium scriptorum consensione visa est cœlitus adesse, ut litem inter Abares et Cpolitanós dirimeret. Plura hic occurrunt quæ ad fori rationem et usum dicta sunt, cum iis conferenda quæ leguntur in Historia Fori Rom, a Francisco Poleto post Brodeum confecta inter Supplem. Thesaur. Αntiqq. Joan. Poleni, vol. 1, p. 328: nimirum Pisida bellum Abaricum scite ut causam considerat. Controversia est, cedendane sit urbs Abaribus; locus actionis est ad mœnia urbis; advocatus pro Cpolitanis est Sergius, judex Deus, patronus verbum; quæ sententiam a Deo scriptam pronuntiat et confirmat, est Deipara. ab qui quid factu sit opus decernit, ejus vocis nullum, quod sciam, est exemplum. 370. Aludit ad secundam supplicationem, qua Indicta Sergius desuper muros urbis Servatoris nostri Jesu Christi imaginem circumtulit. Vide 373. Celeberrimam iconem Gamulianensem a Camulio Cappadociæ civitate nuncupatam, indicat poeta, de qua disertissime Gretserus in libro De imag. non manu factis, c. 15. Confer De exped. Heracl. 1, 440, et notas Combefisii ad Narrat. de bello Abar. 575. Tanta fuit vis object: hostibus imaginis, ut statim terga verterent nec auderent resistere, quia ejusdem aspectum nequirent sustinere. Hinc lepide poeta Sergium dolo circumvenisse judicem, scilicet Deum, visum iri affirmat. Sed qui fuerit dolus quo judicem corrupit, mox patebit. 384. Precibus, jejuniis et eleemosynis divini judicis benignitatem consecutus est Sergius. Hic ille est dolus quo usus est, que nos etiam uti in rebus arduis maxime convenit. Porro Pisida, quæ sit vis pœnitentiæ et eleemosynæ demonstrare intelligit; quasi ea sit certa ratio non modo impetrandi, sed extorquendi a Deo quæ petimus, ac Deus ipse in hujusmodi munerum gratiam judicet. Confer lexaemer. v. 419 et seqq., ubi Pisida penitentiæ virtutem similiter exaggerat. ut 389. Julius Pollux, v, 25, qui omnia quæ ad judicium pertinent explanat, ita ad rem 39. incendium, ut De exped. Heracl. n. 246, pro organis. 396. Intellige orientale littus prope Chal

ad bellum, quod jam contra nos iniretur pugna, tenebricosus fumus factus est præco. Convenerat enim inter utrosque Barbaros, ne quis arma citius altero caperet quam ille antea incendisset inculpabiles lapides. Atque hæc quidem non alio gesta suut modo. Tum demum undique cientes pugnam Barbari quidem judicis locos et imperantis intemerata. Virginis, quos occuparant, habebant sibi pro scutis. Ita quos illi impie lacessiverant, sibi habere adjutores in necessitate putabant. At Sihlaborum multitudinem mistam Bulgaris cum conjecisset Barbarus in naves (habebat enim trabe excavatas cymbas), miscuit terrestrem cum marina pugna. At mihi quoque confusio oboritur et conflictus, cumque tanta sit propositi argumenti perturbatio, ut veluti ad pugnam concitentur sermones quid primum dicam, qui deinde prosequar? At vero quidam cecidit ex jactu lapidis, simul vulnere accepto et sepultura. Alter vero cogitabundus, loquens cum socio, trajectus desuper ab occulto sagittario citius emisit spiritum quam verba. Necnon quis inter ipsos ex primoribus instruere volens ad opus ordines, media inter scuta se conjecerat, ita se ipsum celare ad securitatem adactus. Jactus vero prævertens celeris lapidis ex improviso protenta divisit scuta ac vehementer impellit: huic timor oboritur; cæteri codices et ed. ed. cedonem ibi enim Sarbarus cum suis Persis adoriendæ urbis tempus exspectabat. Pera enim quondam Byzantinis non modo ea pars erat quæ etiam hodie id nominis retinet, verum totum late littus vel ad Boream vel ad Orientem positum trans fretum; omniaque ea loca ad quæ nonnisi navibus trajicere quis poterat, vocabantur. 399. conventio, pactum. Chronicon pasch. rem narrat (col. 1006). 401. Abares et Persas multa sanctorum templa incendisse, cum, re desperata, ab urbe recedere coacti sunt, refert Chronicon pasch. (col. 1015) At narratio edita a Combelisio cum nostro poeta semper consentiens ipso belli initio, non in fine id evenisse tradit. Itaque inculpabiles lapides sunt templa igne vastata. 402. Boni patricii consilio factum est ut Persis. Sclavis Abaribusque male cesserit sententia, in quam omnes convenerant, ut dato per ignem signo undique omnes irrumperent. Testis est Nicephorus patr., p. 12; ex quo repetenda quæ tacet Pisida in laudando tantum Sergio occupatus. Nicephoro astipulatur Chronicon pasch., ex quo patet Armeniis ignem data opera ad ædem S. Nicolai excitantibus Barbaros omnes deceptos fuisse. 405. Abares cum jam propius ad urbem accessissent, ex ea parte ubi celeberrimum Deiparæ Vir. ginis ad Blachernas templum exstructum erat, irrumpere conati sunt. Narratio a Combefisio edita refert Scytbas ad templum, quod in fonte vocant, excurrisse. Sed templum in fonte, cujus nulla mentio in Cpoli Christiana, a Blachernarum templo non fuisse disjunctum colligimus ex Nic. Callisto, xr, c. 25 et 26. Hic igitur acta est pugna. Hic Deipara Cpolitanos defendit et Barbaros profligavit. Omnes plane historici fatentur Virginis miraculo urbem fuisse liberatam. At Cedrenus, p. 416, Virginem ipsam vere se conspiciendam hostibus dedisse narrat; quod aut ex Pisida finxit, qui, ut pam tet, militantem Deiparam facit, aut ex Chronico paschali, in quo ita legitur 407. Dolis, perjuriis, incendiis. 408. Codex habet 409. Decem diebus terra marique pugnatum est dum enim Abares admotis machinis urbem oppugnarent, Sclavi et Bulgari parvis navigiis vecti per sinum Ceratinum in littus descendere urbemque ipsam vastare moliebantur. Itaque in duplici bello ac de pluribus una simul conjunctis Deum et Deiparam triumphantes demonstrat. Qui rem magis ad historicam fidem expensam cupit intelligere, adeat Chronicon paschale. 411. Εx uno trunco erant excavate Barbarorum cymbæ, quas merito trabarias vocares. Nicephorus patriarcha et Chronicon paschale eas appellant, Theophanes, qui legerat Pisidam, et Cedrenus, qui Theophanem, nominant. Ammianus Marcellinus, xxx, 3: Transfretabantur in dies et noctes, navibus ratibusque et cuvatis arburum alveis agminatim impositi.

vero omnes locustarum more prostrati jacuere in infortunio solertes. Sic divinum judicium perfecte direxit tela, jaculatores et ipsos lapides, u: nunquam irritum caderet quod jactum erat: sed erat missile ad scopum opportune directum pro varia transfossorum fortuna. Ac tali quidem cum rerum felici successu in terra pugnatum est. Oportebat autem ut etiam maritima experirentur prælia æquale judidium Ac quanto magis mihi subit admirari, quomodo tantam maris substantiam barbari videntes late protensam, quasi viderentur ipsa arctari latitudine, eo se omnes apte concluserint, ubi domum habebat imperatrix virgo. Illic enim velut in sagena piscium cavas inter se junctas extenderunt cymbas. Tum vero omnes invicem conspiranἘκεῖ tes in unum aggressi sunt nostras cum clamore naves. Atque ea fuit occulta simulque patens pugna. Sola enim, ut puto, quæ peperit sine semine, arcus intendebat et objiciebat clypeos; et ex occulto se immiscens conflictibus tela mittebat, sauciabat, retundebat gladios, evertebatque, et submergebat cymbas, deditque omnes habitare in profundum. Novum enim est nihil, quando militat Virgo, per quam advenit animo religio. Certe nescio quinam immissa est toties framea; ac certe evasit pervasitque celeriter, gentem vulnerans non vulneratam antea: ita igitur ille cavæ cymbæ portum sunt adactæ habere subtus inare. Multa vero commistio et timor et confusio in mari pugnantes barbaros incessit undique. Ac quidam ex ipsis procidens e navi, dum arteni 428 437 codices et ed. Correxit Pinderus. 441 437. Hactenus Pisida sibi visus est terrestrem 440. Miratur cur in sinu Ceratino cum suis scphis se conjecerint barbari. Stultum sane consilium, cum præ multitudine lintres lintribus essent impedimento. Verum tam exiguis navigiis se alto committere barbaros timuisse, atque ex una eademque parte urbem invadere voluisse credendum est; quod innuit Chronicon paschale, p. 720. Cpolitanis alirmat. Prima igitur victoria a Deo, alpngnam descripsisse, ex qua idcirco Cpolitanos tera a Deipara parta est. victores evasisse declarat, quia Sergius sola imaginis circumgestatione barbaros represserit. Itaque primam victoriam Deo acceptam refert. Hoc sane puto significari per ea verba terga vel dorsa picture. Si enim velis Sergium barbaris objecisse vultus sanctissimi anticam partem, per dorsum, videlicet superficiem tabulæ ac ipsam plane picturam intelliges ita enim maris superficies explicari solet. Si autem mavis ipsum Sergium oh reverentiam posticam tantum tabulae partem Abaribus opposuisse, quod illi minime digni essent qui sanctam iconem viderent, eadem verba per terga vertenda esse concedes. Ut autem iste senarius non claudicet, articulus tī; expungendus. Confer v. 378 et seq. 438. Ad alteram pugnam, quæ in mari acta est, progreditur, in qua solam Virginem pugnasse pro PATROL. GR. XCII 445. Templi in Blachernis locus recte designatur, ut v. 405. Confer Cpolim Christianam, hb. 111, p. 83. Ea ædes, quæ extra urbem erat ad littus maris, post fugatos Abares intra urbem excitato muro inclusa est. Chron. Pasch. p. 726. 437. Legerim ut constet metri ratio. 463. Ex repentina leinpestate disjectas fuisse Barbarorum trabarias consentiunt historici; ac Pisida satis innuit hoc fuisse miraculum, quo Virgo Deipara Cpolitanorum rebus opitulata est.

natandi fingit, deprehensus est; alter vero mortuum super aquam imitatus sperabat evadere, se suffocatum simulans; et alter ex ipsis pro turri carinam clam subiit, ubi diu permanens ex necessitate suam calamitatem sustinuit. Cæterum eos omnes, tanquam unam navim, maris unda concitata dispersit, Exinde qui nuper incensus immodice flammam fundebat ex ore, ignem ex jaculis, combustus est repente barbarus, statimque cinis factus est utiliter, ut ignis qui ligna immerentia combusserat. Quippe alius post alium mittebat nuntios, qui ad eum afferrent mala velut manipulos: a terra enim ad mare, et ad terram pariter a mari, erat calamitatum tempestas. Ita igitur passus est novam tempestatem in terra ratus fluctuare mentes. Non aliter quam secum depræliantibus undis in unam tandem partem calamitates confluant. Illic enim terra ex inhumatis barbaris sil1232 vam ferebat plus quam ex arboribus: hic autem mare dorso gestans cadavera nuper conturbatum et nunc sedatum ex alienigenarum purpurascit sanguine; et nunc vere et proprie rubrum audit, tam bene tinctum tinctura barbarorum, Oportebat enim, ut puto, Pharaonem alterum mare ipsum cum videret, teque novum Mosem, ut vivam Erythræi referret speciem; et nunc hi quoque habent pro tumulis undas, humida monumenta et sepulcra Ægyptia. Æquum enim non erat ut esset inferior illa antiqua hæc nova ultio. Canamus igitur bymnum, non cum tympanis incondita perstrepentes, sed cum organis intus in corde nostro mystice temperatis: et nervos intendamus animæ, Giantque plectra linguæ et labia cymbala. Et sensuum pentachordo conjunctorum altum in primis efferamus canticum. Ita enim visus, qui est ex oculis, ab omni emundabitur noxio spectaculo; itemque intellectualis auscultationum codices et ed. opinor 466. Simili modo ac pene iisdem artibus legatos fuisse oppressus narrans, ait a Persis ad Chaganum missos evadere studuisse a Cpolitanorum manibus, vidimus ad v. 361 ex Chronico pasch. 470. Naves cum turribus in usu fuisse apud veteres testantur historiæ et numismata: sed non hujusmodi erant arte Abarum scapha. 476. Alludit ad minas et convicia superbi Chagani, que ex Chronico paschali retulimus ad v. 324. 481. Maximam vim calamitatum; idem in Εtymologico 493. Nicephorus patriarcha, p. 13, non tempes.atis, sed incurrentium Cpolitanorum vi barbaros 497. Cf. Exod. xiv, 31. 502. Tympana et cymbalos, quibus utebantur barbari, tanquam profana instrumenta Deoque laudando minus convenientia excludit Pisida, ac sensuum pantochordon, videlicet animi puriores affectus, tantummodo admittit. Confer De exped. Heroa. 11, 246 et seqq. 511. vocat intellectum, quia Plato in Timmo, p. 45, caput vel cerebrum sapienter afirmat

ut, inquam, inebrietur suae gentis cruoribus barbarus infeliciter saturatus, tua vero crescat pia plantatio, despota, qui germina divinis surculis; portasque multas reseret sermonibus, ipso vincente quacunque ex parte barbaros. porta inordinatis sonis non aperiet valvas; nec ab stret alveos, ut quondam Nili flumen, cruentatos. olfactu pariter decepta suavitatem amaræ voluptatis allrabet; gustus autem non erit corruptionis causa, sed ad escam incorruptibilem intentux: et tactu a fluxis rebus captandis immuni Christi fraterna membra contrectabimus: ut ille totius arLifex substantiæ. fortissimum fulcimentum visibilium et invisibilium stabile fundamentum, qui utiliter erudit naturam et flagello magistro exterret stultam passionum perturbationem, nunc quoque suos educens rutilantes milites tenebricosis ex adverso sistat barbaris; Tigrisque et Istri demon530 518. Cf. I Cor. vi, 15. Atque hic meo tardiloquo sermoni finis de re proposita præscribitur. Tuum vero filium, pubescentem majestatem, hisce aggredior dictis alloqui. Prodeas victoria: nunc sponsum accipere te decet istum, cni pro donis nuptialibus auper dedisti cladem barbarorum. 522. Vide Hexaem. iv, 401 et 500. 525. Angelos, qui stent pro Heraclio contra Chosroam, ut quondam a Deo steterunt duce Michaele archangelo contra Luciferum. Angeli enim, ut ait David, psal. cii, 20, potentes virtute, facientes verbum illius. 527. Per haec duo flumina Persas et Abares, qui tunc erant hostes Heraclii, designat: nam ad Istrum at plurimum acta sunt bella contra Abares, et Chosroam trans Tigrim fugere coegit Heraclius. Vide Theophanem, p. 269. 528. Vide Exod. vii, 20. 531. Vide supra v. 12. Patet autem Pisidam illud Pauli Sergio convenienter accommodare, I Cor. 111, 6: Ego plantavi, Apollo rigavit, Deus autem incrementum dedit. 537. Quem hic Pisida allegorice filium Sergii appellat, esse filium Heraclii non dubito. Is fuit ille Flavius Constantinus, qui Novus Constantinus dictus est et in nummis Heraclius Constantinus nuncupatas invenitur. Circa annum 630 Gregoriam Niceta patricii filiam, jam a teneris unguiculis sibi desponsatam, in uxorem duxit. Rem tradit Nicephorus patr. p. 15. Itaque opinor Pisidam idcirco ita Constantinum hic alloqui, ut fausta omnia augustis sponsis apprecaretur, quos tamen matrimonio conjunctos non fuisse legimus in eodem Nicephoro, nisi postquam Heraclius, exstincto jam Chosroa et pace cum ejus filio Siroa facta, e Perside victor triumphansque remigravit. QUERCII DE HERACLIADE MONITUM. Heracliados inscriptio, quam huic poematio, duabus tantum acroasibus comprehenso, posuit Pisida, quid magnum plane videtur prima fronte polliceri. Iliadem enim et Odysseam. Eneidem, et Thebaidem, aliaque hujusmodi cum Græcorum tum Latinorum poemata longo deducta filo, facile sibi quisque in mentem revocabit.Sed vereor ne qui tituli amplitudine captus quid simile a Pisida exspectat, a spe decidat sua, cum neque scriptionis genus, neque poeseos majestatem,neque rerum,quæ narrantur, gravitatem conceptæ statim opinioni satis et ex æquo respondere invenerit. At Pisida quidem, ni fallor, ea de causa tam speciosum titulum suis hisce acroasibus inscripsit, vel quia de Chosrow excidio, quod eorum omnium quæ ab Heraclio gest. sunt fuitopus maximum, agere potissimum volebat, quod sane ex ejusdem tituli explicatione, Ei; fit manifestum; vel quia Heraclii imperatoris res singulas, quas postquam regno potitus est præclare gessit, attingere ac delibare constituerat, ut ex secunda

HERACLIADOS ACR. I. EJUSDEM HERACLIAS SIVE DE EXTREMO CHOSROÆ PERSARUM REGIS EXCIDIO. Exsultet chorus omnis astrorum, astrorum servum cecidisse demonstrans suumque casum ipsum ignorasse: non illum enim texit culta creatura quamvis impie profanatus Creator sustineret, nunc A. in suo plenilunio lana resplendeat, deficiente Chosroa, læta despondens Persas non ultra deificaturos res creatas. Et nunc, o maxime solaris orbis, bene lotus et expiatus a cædibus clama, tibique ACROAS, 1. v. 1, Ad calcem Chronici paschalis, p. 393, 727, 15, ed. Bonn. exstant littera ab lleraclio ad Cpolitanos post devictum Chosroam missæ, in quibus imperator, quod Deo favente contigerat, narrat, civesque hortatur ut pro tan prospero expeditionis ab se susceptæ eventu totos se in Dei laudes effundant. Eæ litteræ cum Pisidæ senariis conferantur. 2. Pisidæ hic vocanti Persas plauderet libentissime Thomas Hyde, qui in libro De relig. vet. Pers. nec neque sed et appellan dos esse contendit: ab omni enim idololatriæ suspicione eos liberare salagens, non venerationis, non adorationis specie cultum tantuinmodo civilem astris eos olim præstitisse et nunc quoque præstare decernit: in quam sententiam iverunt etiam Prideaux, Hist. Jud. tom. I, p. 215; et Beausobrius, Hist. Manich. tom. 1, p. 173. Verum qui Chosroan hic appellat, mox v. 14 vocabit. Ergone sibi non constat Pisida? Minime vero; sed fatendumn eum non distinguere, aa, eodem plane sensu accepisse, ut qui de Persarum superstitione circa astra et ignem neutie quam dubitaret; quod ex iis quæ proxime sequuntur abunde patet. 3. Magorum deridet insaniam, quorum vaticiniis plurimum Chosroes fidebat. Vide v. 34 et seqq. de 4. Sol, luna, ignis Persarum fuerunt numina, quibus sæpe in acroasibus De exped. dictum est. Simile illud Virgilii Eneid., II, 430 de Pantheo Othryade, quem nec pielas nec Apollinis infula texit. 6. Citantur hi tres senarii a Suida in v. Emilius Portus legerat in secundo pro ac proinde verterat annuente pro defciente. Consule quæ in fine secundæ et in principio tertia acroaseos De exped. adnotavimus, ut intelligas cur hic poeta lunam hortetur ut mortuo Chosroa in suo plenilunio clarissime resplendeat. 8. honorem Deo debitum rebus creatis tribuere; quod qui faciunt, veri sunt idololatræ ut Persæ, qui bona pace Thomæ Hydii et eorum qui cum Hydio sentiunt, erant revera et 10. puto hic esse equorum sacrificia, quos Perse soli immolabant. Vide De exped. 1, 24 et seqq. ibi enim poeta Persarum stultitiam salso irridet. Hic autem solem monet ut a sanguine victimarum se abluens omnibus testatum faciat, se respuere sacrificia nonnisi Deo offerenda.

GEORGII PISIDA anruntia cladem Chosroæ, deus haberi abhorrens ex impia suspicione, æther, exsulta: imperans Persarum tyrannus ignicola cbtenebratus est Chosroes. Rursus Persica fornax atque iterum irroratur flamma pro Daniele altero, quæ, quamvis in altum natura tendat sua', tamen procumbit, instansque illos adurit qui flammam iniquam succenderunt. Rursus leonum os rabide furentium per ed. te contra terram est adapertum Persicani. Rursus insanit sceleratus Chosroes, et ignem facit deum, seque deum simulat; donec cum ipso etiam superincursus ignis, cum ipso qui fecit ignem deum, exstinctus est. Rursus, inquam, insanit, et res creatas invertit, Xerxique antiquo æmulatus conatur qua pelagus opplere cadaveribus, qua contra terram inundare sanguine. Ut gigas vero furit seque 14. Scite ex Persarum doctrina. Duo enim erant apud Persas summa numina Oromazdes et Arimanius, sibi invicem contraria, quorum unum erat bonorum, alterum malorum fons et origo: ut enim Oromazdes lucis, ita Arimanius auctor fuerat tenebrarum. Hinc tantus bonor soli, luci et igni habitus est a Persis, ut ubivis locorum essent excitata templa, quæ vel vocabantur. Intus enim ignis super aras positus religiosissime colebatur, qui ne unquam exstingueretur, maxima erat Magorum cura. Præstat legere Bruckeri Hist. crit. Philos. tom. I, lib. 11, quo nemo melius Persarum systema explicavit. Itaque Pisida ex Persarum placitis dicit Chosroam a luce, quam adorabat, in tenebras, id est in potestatem diaboli, cecidisse: si enim ulla fides Arabibus scriptoribus, Abulfed testimonio apud Pocockinm Spec. hist. Arab. p. 146, lux est Persis idem ac Deus bonus, et tenebræ diabolus. At Pisida forsan hic carcerem etiam designat, in quem Chosroes Siroæ filii jussu conjectus est, quæ vocabatur ó oixos toù oxózou, ut narrat Theophanes, p. 271, qui, ut alibi monuimus,minime consentit cum nostro iambographo. 15. Persidem, in qua erant ubique altaria in honorem ignis exstructa, fornaci, in quam Daniel est injectus, non illepide assimilat, ut Danielem alterum fuisse demonstret Heraclium. 16. Daniel. 1, 50. 17. lbid. 48. 20. Persas æquat Chaldæis, qui a leonibus, quibus objectus Daniel illæsus evaserat, tanquam altioi devorati sunt. 22. Chosroain, quem nuper Nabuchodonosori ob morum feritatem comparavit, nunc ob mentis superbiam, et insaniam Nembrodo tacitus assimilat, qui turrim Babel exædificare instituit, ut a Dei potestate se liberaret; unde ex quorumdam opinione idololatriæ monstrum ortum habuit. Pisida, ut videtur, Josephum secutus est, qui Antiq. Jud. 1, 4, ait Nembrodum contra Deum tyrannidem affectasse, hominesque eo contumeliæ in Deum, et despicientiæ adduxisse, ut eis persuaserit ne Deo concedeent, eique acceptam referrent suam felicitatem. Forsan etiam Nembrodo Chosroes confertur, quia ex Hebræorum sententia immanis ille vir primus cultum ignis in Chaldæam intulit. 23. Heraclius Chosroam fugientem secutus, quæcunque tenipla igni dicata in Perside invenit, solo equavit, ut copiose narrat Theophanes a p. 257 ad 75. At Pisida, ut puto, innuit hic palatium, quod Chosroes habuit Gazaci, et a quo primum secedere coactus est. llæc enim fuit prima et multum spectabilis Ileraclii victoria, qua fugatis hostibus, al idem Theophanes testatur p. 258, Gazacum Orientis civitatem occupavit, Cur autem Pisidla dict de Chosrou accipe a Cedreno, qui ex Theophane aliisque scriptoribus Byzantinis suam conciunavit historiam. Is autem, p. 412 iisdem plane verbis, quibus Theophanem usum esse nuper vidimus, ab Heraclio captam Gazacum ait, et deinde subjungit Celeberrimum hoc fuit Chosroe pa latium ab Heraclio destructum, de quo Joannes Tzetza Chiliad. 3, hist. 66, ait mentionem fecisse in quodam suo poematio De templo, atque ex eo septem illos senarios profert, quos Allatius temere attribuit Piside: satis enim aperte ibi Tzetza de se loquitur. Quos quidem iambos, ut conjicio, Tzetza composuit in laudem piæ cujusdam imperatricis, quæ magnificum templum artificioso fornice ornatum exstruxerit, ac proinde Archimedem inducit mulieris ingenio vinci se clamantem. In primo enim Tzetzæ senario, quod obiter dicam, illud p ad templum referendum est, et Barat vel aliud ejusdem significationis verbum subaudiendum est. 25. Ut enim idem Cedrenus ibidem ait, Taūta 26. Rursus Chosroam comparat Xerxi, de quo plura a nobis dicta De exped. it, 308 et seqq. 28. Confer ibidem v. 316. Quod Pisida dicit, Chosroam ad bellum Abaricum est referendum, de quo vide in poemat. hujus argumenti v. 490. Nullum enim aliud fuit bellum navale inter Heraclium et Chosroam præter id quod prope moenia urbis Cpoleos actum est. Cum autem dical id intelligendum de cædibus immanissimis Christianorum, quas in tota Syria et Perside Chosroes patravit. Vide De caped. 11, 108. 30. Clarius quam supra Chosroam æquat Nem

HERACLIADOS ACR. I. præstat tyrannum et unum præ omnibus repræsentat Baltasarem, conspurcans res divinas ebrietatum profanatione, donec in ipsum digitus diviniloquus, tuam ad exarandum mutuatus dexteram, nigri lapilli protulit sententiam. Jam demuni cessant sanguinis rivi, sistitur fluxus cædium perennium, terra violentis non exagitatur sepulcris, mare non sordet fusis cruoribus. Nec scatent jugiter captivorum lacrymæ; torpent jam tandem feriati restes et laquei. Nemo cum aceto exhausta fuligine nasum cogitur vocare ad oris officium. Non arbores gravantur mortuorum pondere. Integræ constant singulis membrorum juncture: nemo pedes manusque mutilus deprimit colla, nemo ad compensandam ex adverso calamitatem manu utitur ad officia pedum adjutrice. At cœlum, terra, ignis, aqua, aer, nebulæ, omnisque rerum quæ sursum et deorsum sunt, ratio, dei nobiscum scammata concelebra cecidit unus, et omnes sunt servati. Nunc rutilantein Chosroes Luciferum sentit esse brodo, cujus vim nominis eam esse dicunt ut idololatram tyrannum et gigantem significet. Pisida manifeste versionem 70 secutus de Chosroa dicit yɩYazd. Ubi enim Vulgata Gen. x, 8 legit ipse Nimrod cæpit esse potens in terra, Septuaginta Interpretes habent Y. Hic senarius citatur a Suida in v. liyavεIZ. 31. Recte Baltasarem regem Babylonis ñpò náv wy verius et melius quam cæteros tyrannos terræ ianitatum esse dicit Chosroam: ut enim ille vasa de templo Jerusalem a Nabuchodonosore asportata inter convivandum contaminare non erubuit, ita Chosroes lignum S. Crucis, quod ab eodem templo arripuit et secum cum infinito captivorum numero abduxit, profanavit. 32. Tà Oɛla quid intelligat, vide De exped. 11, 107 el seqq. 33. Dan. v, 5. 35. Suidas habet hunc iambum in v. ↓ñços· similis autem huic est 385 De bell. Abar. 56. Varia suppliciorum genera, quibus Chosroes in Romanos srviit, enumerans, ipsum quidem tyrannum, Christianos autem martyres fuisse designat. 38. Hanc et prope sequentem senarium confer cum v. 487 et seqq. De bell. Abar. 40. Cum enim Siroes Chosroa exstincto pacein cum Heraclio composuisset, máyras, ut habet Theophanes, p. 41. De variis torinentorum generibus, quæ Pisida poetice describit, consulendus Gallonius de SS. martyrum cruciat, p. 16: ut martyres enin Romanos a Persis laqueo suspensos et necatos videtur repræsentare idem poeta, qui procul dubio S. Anastasium Persam ejusque septuaginta socios martyres ob oculos habuit, dum hæc scribebat. 42. Hanc pœnam quondain a dominis infligi consuevisse servis, testis est Aristophanes B21p. 633. Ibi enim varias tormentorum species eleganter enumerat. At Pisida una cum aceto fuliginem per nares ingestam a Persis tradit, ut in Christianos magis sævitum esse ostendat quam fieri soleret in servos. 45. Rotis, equuleo, trocheis aliisque instrumentis martyrum corpora torquebantur, extendebantur discerpebanturque. Vide Gallonium, p. 33. 46. Citat hunc versum cum superiore Suidas in v. ǎxɛɩpos, monetque poetam de Chosro crudelitate agere. Nulla autem occurrit varietas, nisi quod in Suida venit legendus primus, qui in Pisida est secundus. Perperam Kusterus pro où ẞaper reponendum putavit repugnante prorsus metro et sensu. Nec magis probaverim, quod eidem Kustero placuisset, ut in versu superiori pro ¿x¿TY contra codicum fidem legamus 51. Exáppata sunt limites ac termini, stadii fossis vallisque terræ designati, intra quos cursus debant in circo; unde illud adagium Maluimus aliorum exemplo Græcam vocem retinere quam alia uti, quæ vocǝbuli vim non exprimeret. Pisida, ut videtur, in amplissimo theatro mundi certantes inducit Heraclium et Chosroam, cœlum terramque spectatores facit, judicem et arbitrum Deum constituit, cujus benignitate et favore factuin est ut nimia temeritate procurrens et terminos transgredi contendens Chosroes in oxáµμata, in fossas, præceps corruerit, et cæteri omnes salutis et victoriæ coronam sint adepti. Hunc esse sensum allegoricum nobis proposituin, præter ea quæ sequuntur, facit ut credamus verbuni xpoteÏv, εuod usurpatum semper invenitur ad plausus exprimendos, quibus victores athlete a spectatoribus excipiebantur. Si autem allegoriam dimittas, dei scammata erant divina consilia et judicia, seu fines ab eo constituti ratione plane diversa ac insanus Chosroes secum reputaverat: consilium enim fuit Chosroæ ut omnes Romani perirent, consilium au¨ tem Dei fuit ut unus periret Chosroes et omnes servarentur Romani, Ludit in vece qua el in errorem induco; unde] scite dicit Chosroanı,

obscurum, eique sunt errantia non solum septem, ut aiunt, astra, sed oinnia. Nunc omnia illa demissus in Tartarum tenebricosas videt necessario vesperas; atque a spe dejectus in ipsis posita, quæ vivus adorabat, exsecratur mortuus. Ubi nunc semper mendacium Magorum deliria, ubi deducta ab astris orgiorum scammata? Quotusquisque exstincti Chrosroæ notavit dies, pro certo statuit moriturum lapsu temporis: at illum nati furor homicidam sustulit. Homere, priscum illum nusquam Herculem deum vocare oscitanter præsumpseris. Ecquid enim boni vitæ societati attulit aper mactatus aut suffocatus leo? Hunc admirare potius, velut unum inter homines mundi liberatorem, verius dicendum Herculem. Hic usque ad portas NOTE. qui tantum in astris fideret ut ea pro diis haberet, nune demum sentire non a septem modo planetis, quos esse sidera erratica vaga ef palantia noverant veteres astronomi, sed etiam ab aliis omnibus stellis, quas fixas vocare solent, se fuisse deceptum. Sic etiam salse irridet Persarum religionem et scientiam, quæ potissimum in vana planetarum observatione versari solebat, cum ab eorum influxu omnia pendere arbitrarentur. 60. 'Aatopais. Magos appellat eo quod semper, ac præcipue Heraclii temporibus, astrologia judiciaria et amoredespatih facultas tanto in honore apud eos esset, ut cum omnia ex magicæ disciplinæ arcanis petenda consilia essent, et nihil faustum esse posse existimaretur quod ab eis non fuisset definitum, quidquid agendum esset, per divinationes et somniorum interpretationes expendi et juxta varias planetarum species conversionesque et potestates explorari antea oporteret. 61. Quid sint exápuara, dictum supra v. 51. At hic Pisidam puto vocare scammata ex astrorum observatione petitas a Magis definitiones, quibus illi vanissimi æruscatores, quales qualive fato futuri essent homines, qui sub cujuscunque sideris forma et positione nati essent, divinabant. "Opyta autem hujusmodi nugas et deliramenta appellat, tum ut eas æque impias et insanas esse demonstret ac Græcorun orgia, quibus olim Baccho sacra fiebant, tum ut Magorum stultitiam vexet, qui ut popello id præstigiarum facilius venditarent, in templa et pyrea coibant, ut de vaticiniis, quæ orgiis quid simiie, si rerum vanitatem spectes, merito dixeris, inter se colloquerentur et deliberarent. Itaque Pisida per has verborum ambages, opinor, exprimit Persarum levitatem, qui horoscopos et genituras, cæteroquin res vanissimas, ut quid sacrum tractarent. Qui plura velit, quæ ad rem faciant, Rep! Yev::axñs adeat Lucianum de Astrolog., qui hanc plane ridiculam scientiam defendit, et Gellium 14, 1, quo nemo melius inter veteres subtilissimæ artis fundamenta convellit. 62. Magorum inscitiam et vanitatem evincit exemplo Chosroæ, quem diu victurum ex horoscopo prædixerant, usquedum ipse ab urbe Ctesiphonte invisenda abstineret, eum interfectum iri´a filio Siroa penitus ignorantes, quamvis eos ut genus quoddam fatidicum et divinum laudet Lucianus in Macrobiis. Horum de morte Chosroæ vaticinium habes in Theophane, p. 269. Cæterum nil mirum, si omnium reram humanarum tempus, rationem et causam Magi in cœlo, et ex steliis requirebant, cum ætatis vitio tum multi etiam alibi circumferrentur homines fa tidici, qui regibus vitæ momenta singula explanare. et quo quisque genere mortis et ictu temporis esset interiturus, se posse prædicere profiterentur; cujos rei testes sunt tot oraculorum et visionum libri a Christianis auctoribus memorati, de quibus videndus Fabricins, Bibl. Græc. vol. VI, p. 363, qui, ut solet, pererudite disserens utrum Leoni Sapienti neene recte tribuantur oracula quæ sub ejus nomine circumferuntur, plurima hujusmodi scripta recenset. Leo etiam Allatius, Diatrib. de Georgiis, p. 351, obiter nonnullos vaticiniorum libros inemorat, ex quibus etiam apparet exstitisse olim quædam oracula Chosroæ Persarum regis nomine inscripta, quorum, ni fallor, specimen est id quod de vaticiniis Chosroæ tradit Theophyl. Simocatta, p. 158. 63. Theophanes, p. 271, narrat Siroam, suadente Heraclio, in Chosroam parricidam arma movisse, ipsumque catenis onustum in carcerem detrusisse ibi autem satrapas constituisse, qui eum pane et aqua parce sustentatum injuriis lacesserent et conspurcarent sputis; Merdasam ejus filium, quem Chosroes pro Siroa in regem coronari voluerat, interfici jussisse, omnesque reliquos ejus liberos e medio tolli man«lasse. 65. Homerum monet ne llerculem ob præclara gesta inter deos recenseat, ne ridiculus audiat, et answoɛts quas narrat vilescant. Ac, ni fallor, respicit ad locum Odyssee, in quo Ulyssem ait invenisse apud inferos Herculis idolum, 11 600. Cæterum de more ludens poeta in vocibus, ob similitudinem nominis Heraclii cum Hercule, imperatoris gesta longe præferenda et immortalitate valde digniora esse quam Herculis certamina contendit. 67. Præ cæteris poetis, qui Herculis labores describunt, consulendus Lucretius, lib. v in princ. eni deus ille est, qui, qua ratione animus purgari possit a vitiis, non quomodo terra a monstris liberari, docuerit. 68. Aprum in monte Erymantho Arcadiæ natum, qui Phocidis agrum vastabat, vinctum ad Eurystheum deduxit Hercules, et leonem Nemæum omnium armenta in Phliuntem et Cleonɔs dilaniantem nudis manibus apprehensum suffocavit. 70. Heraclium Herculi prælaturus, quæ de nercule narrantur, ejusque xosµopustou titulum, imperatori melius convenire ostendit, Persas eorumque regem Chosroam monstris toto orbi terrarum infensissimis per allegoriam comparans. 71. Persidem cum inferis contert, ad quos fercules descendisse fertur. 72. Cerberum canem ab inferis abactum pet

HERACLIADOS ACR. I. penetravit inferi; rabiem compressit canis omnia sensit suum cor. Totam ille intus includens natudevorantis; Alcestim excitavit ibi commorantem; ram emisit ipsam in armatas acies, a Chosroæ draconem occidit crudelissimum; bydram prostravit multorum capitum pestem, destercoravit vitam fluentem sordibus; leonem suffocavit mundi corruptorem et nunc vere opus consummavit Hercules, aureis decerptis malis, id est urbibus. Discessit terra caliginosæ noctis; lux est subinducta, et disjectæ sunt tenebræ: et jam altera instauratur vita, et mundus alter et nova creatura. Atque iste novæ terræ novus Noe arcam sibi esse diluvio bene custoditam. Ut enim ita dicam, omnis caro corrupta erat, ex cujuscunque generis peccatorum colluvie, donec olivæ ramo, a quo misericordia, manu sumpto servavit vitæ reliquias. Ubi nunc Apelles, ubi facundus Demosthenes? Ille quidem ut tuos configurans labores, hic autem tuæ mentis vires exprimens spirantem constituant tuam imaginem. Scipio, taceto, scripta lex est: Scipiades HeraclioΟι 97 & ed. Troezenem ad Eurystheum usque perduxit Her- solem disertissime appellat. De exped. 111, 9. cules. 73. De Alcestidis pietate, quæ loco sui vivi Admeti mori elegit et ab Hercule in vitam est revocata et Admeto restituta, præter Euripidein, Palæphatus, De incred. hist. c. 41. 74. Draconem pervigilem centum attollentem capita, ut aurea Hesperidum nympharum poma custodiret, Hercules interemit. 75. Idem Lernam [?], monstrum horrendum, cui plura erant colla, que exsecta renascebantur, ferro et igne penitus confecit 76. Idem Augiæ stabulum pene immensum et fimo refertissimum uno die purgavit. 77. Vide supra, v. 68. 78. Hosce duos senarios paulum immutatos babes in Poem. de resurrect., v. 106 et 107. ni fallor, est summum opus aggredi vel summam operis implere. Itaque poeta dicit Herculem opus consummasse, cum aurea poma vel pecudes (per ta praz enim utrumque recte potest intelligi) ab hortis Hesperidum abstulit, Heraclium autein opus ipsum confecisse, cum totius Persidis civitates devicit. At in Poemat. cit. Constantinum Heraclii filium summam laudem assecutum esse dicit, quod sapientium scripta, aurea vere mala, degustavit 80. Vossius De orig. idol. lib. 11, c. 45, Hesperidum fabulam recte videtur interpretatus: ait enim Herenlem esse solem, hortos cum aureis pomis esse cœlum cum stellis, Hesperidas autem esse noctem, ita nuncupatas; ac proinde fabulae cum esse sensum, ut intelligatur sole exoriente fugari stellas et pelli noctem. Porro Pisida huic interpresationi favet, qui Heraclii luce pulsas esse tenebras noctis, id est Persidis, hic ait, et alibi Heraclium 84. De more Repбolixw; Heraclium comparat patriarchæ Noe, qui ex unanimi Patrum sententia fuit typus Christi. 89. Gen. vn, 12. 91. LXX Interpretes Gen. vi, 14, habent púklov at Pisida dicens vulgatam versionem nobis commendat, in qua legimus venit columba portans ramum oliva virentibus foliis in ore suo: nam xλádo; est ramus tener et virens. Carterum cum alivyopixi; loquatur poeta, patet per ramum oliva tabulam forsan oleaginam, Christi imaginem azetpoint referentem, intelligere, qua munitus fleraclius in Chosroam movit. Proinde vero ramum vel potius, si placet, μévov ipsam effigiem Jesu Christi vocat, per quam scilicet miscricordiam Romani sunt consecuti: omnes enim spes suas in ca_collocaverat imperator, eique partam victoriam ex Barbaris retulit acceptani. Vide De exped. 1, 139, el 11, 86. 95. Ostendit dignum fuisse Heraclium qui a solo Apelle Coo pingeretur et a solo Demosthene oratorum maximo celebraretur; quibus verbis tacitus Alexandri Magni decretum nobis in mentem revocat, de quo Horatius, Epist. 11, 11, 259. 97. Legem, de qua tani copiose agit noster, fuisse censeo civitatis Cpolitana solemne decretum, quo sancitum, ut videtur, fuit, ut Heraclius inp. in debellandis Persis adhuc occupatus, bell.co ornatu insignitus aliqua in parte urbis pingeretur, et inscriptionis loco elogium scriberetur, in quo præter titulos imperatoribus dari solitos novus Scipio vocaretur, omnesque ex Heraclii gente Sciviale dicerentur 98. Cur Scipionis cognomen potius quam quodvis aliud

fictitiis coloribus, sed rubricatis, ut est convenicas litteris: tuus enim sanguis sufficiet scribentibus. næ dicuntor. Commune est decretum: nunc solem tuto licet servis statuere legem in despotas. Confirma, o fortissime, legem tuo typo: tibi testis est conscientia, non est suspicio. Tibi fidem innumeræ faciunt sagittæ; tibi sunt insiti suffragatores vulnera; tibi sunt agones diserti patroni, tibi sunt agones nobiles tachygraphi, qui legem scribent altum efferre, contendit omnibus ostendere Sileas, Plutarche, Parallelorum scriptor. Cur undique tanto studio duces colligis? Despotam eloquere, et de omnibus scripseris. Jamdiu Plutarchos cum vellet extollere filium Philippi ipsumque in cerentur. Idcirco, ni fallor, paulo ante Apellem et Demosthenem, ut in vivis essent, desiderabat, scilicet ut alter coloribus et alter verbis digne, atque ut tanti principis dignitas et virtos videbatur exposcere, exprimerent imaginem. Quo tamen in loco urbis exstiterit hæc pictura non constat: primus enim ex scriptoribus Byzantinis hoc narrat Pisida, neque inter epigrammata et monumenta urbis Cpolitana a poetis olim conscripta et a Bandurio diligenter collecta (Imp. Orient., tom. 1, lib. vn, p. 135), ulla invenitur inscriptio in laudem Heraclii facta. Anonymus plane scriptor apud eumdem Bandurium, tom. I, lib. it, p. 29, antiquitates Cpoleos singulatim describens, refert prope basilicam fuisse monumentum Heraclio dicatum, Examum dictum, quod Petras Gillius, Topogr. Cpol., lib. 1. c. 19 Exammon, appellat. Anonymi verba hæc sunt Sed cum quid sub hac voce Examum lateat nemo dixerit, nihil dennio. Verumtamen non semel tantum cives in grati animi testimonium hujusmodi publicos honores Heraclio decrevisse, non est dubitandum, ac noster quidem Georgius testis est alia vice curatum fuisse a Cpolitanis ut imperator pingeretur. (Acroas. seq. v. 64). aliud cives Heraclio ejusque liberis attribuerint, ut ex hoc senario, quod continet decretum, apparet, eam puto esse causam, quod merito apud veteres magno in honore esset Scipionum nomen: nulla enim gens tot claris viris illustris neque tot rebus præclare gestis adeo insignis ut Scipiadum gens fuit, unde fortes et duri bello et fulmina belli passim ab antiquis scriptoribus appellati. Atque haec ita esse accipienda, facit etiam auctoritas Theophylacti Simocattæ, 1, 14, qui Philippicum Mauricii sororium et militum ducem strenuissimum Scipioni pariter fuisse comparatum refert. Unde apparet, id quod hominum opinione de Philippico ferebatur, postea fuisse lege sancitum de Heraclio. 400. Sæpe Heraclium Pisida appellat despotam, quem honoris titulum amplissimum fuisse observavit Ducangius Diss. de infer. ævi Num. p. 35. Sed cum ille appellationis hujus antiquitatem videatur repetere ex nummo Fl. Nicephori, qui circa annum Christi 800 regnavit, videlicet annis 200 plus minus post Heraclium, animadvertendum fuit jamdiu apud Byzantinos invaluisse ut imperatores despotæ vocarentur. Neque illud plane constat, quod idem Ducangius adnotat, despotam minoris dignitatis titutum fuisse quam imperatorem. Certe Pisida passim Meraclium despotam salutat, ac si quid video, non alia inter imperatoris et despotæ appellationem differentia intercessit, quam ut ille regiam dignitatem, altera potestatem in subjectos populos indicaret. Ita Noster De exped. 11, 99, Heraclium inducit ita de Deo loquentem Aperte autem hic vim vocis damóng declarat, cum ugatx dicit nunc tantum licere servis legen ferre in despotas; quibus verbis propriam relationem adnotat, quam habet princeps, ut dominus vel despota, ad servos. 101. Utrum Heraclius decretum confirmaverit, non liquet. Týmo dicebantur principum constitutiones et decreta: sed hic Turo; est nota approbationis, vel regia subscriptio. Vide Ducangium Les. Gr. v. 102. Codex habebat Guvetoo; cum & superios scripto, quod esse retinendum certum est. 104. Heraclium ad Sarum flumen fuisse vulneratum, testis est Theophanes, p. 263. Vide Poem. de resurrect. 116. De tachygraphis, a celeriter scribendo dictis, qui ¿Evypáço: etiam eodem sensu vocabantur, videndus Montfauconius, Palæogr. Gr. lib. 1. c. 5. Hi erant scribæ e notariorum numero ad litteras et decreta imperatorum vêloci calamo exscribenda destinati. 407. Cum Ypaphy vólov dicit, intelligit, opinor, fictitios colores, quibus utebantur scribæ in libris exarandis, videlicet atramentum aliasque hujusmodi misturas, ut est in Plinio lib. xxxv, p. 687. Nam Pisida aperte alludens ad imperatorias superscriptiones, quæ minio cinnabari et sacro encausto Gebant, hisce fictitiis coloribus unum opponit sanguinem, quo sincerior plane nullus color. 408. De coloribus rubris purpureis aureis ad firmandas leges adhiberi solitis, nuper laudatus Montfauconius, lib. 1, c. 1, qui colores erant in hước usum imperatoribus reservati. Ac tanta erat erga eosdem imperatores vel in rebus minimis civium Byzantinorum reverentia, ut quidam esset vir nobilis qui caniclium, hoc est vasculum in quo sacrum encaustum continebatur, asservaret, quique ¿ ×3vixstog, caniclei præfectus, diceretur. 110. id est Vitas paralleles Plutarchi, opus plane pretiosum. 115. Heraclium omnibus bello claris ducibus anteferre studens Plutarchum insimulat, quod in scribenda Vita Alexandri virtuti ejus plurimum, fortunæ parum tribuerit. Exstant inter opuscula maximi hujus scriptoris geminæ orationes sub boc titulo, q025 legisse eum non pœnitebit qui velit noscere quam ingeniose Græcus homo Græci principis laudes prosequatur.

HERACLIADOS ACR. I. quod adversa ei semper obstiterit fortuna. Non ignorabat enim, scriptor cum esset callidus, quod si eum fortunatum scriptis tradidisset, ab ipso ad fortunam transtulisset victoriam. (120)) Verum habuit, Plutarche, quod fortunam superat, tuus ille dux commilitones strenuos. Quis vero exercitum plenum timore Persico (cui fuga de more erat pugna sine periculo et mos jam in naturam transierat) quis suasit ad arma, et armavit sermonibus, et timore, qui eis inerat, immutato in alacritatem convertit socordiam? Quis, nisi tua sapientia et tua po- С tentia collegit ipsos, qui velut immobiles lapides terram gravabant inutili pondere? Ubi illi veteres Athenienses pictores, qui ducem Timotheum inter prælia obdormientem pinxerunt, et prope fortunam hinc illinc ipsi tradentem urbes? Opus enim eis nunc esset contra pingere fortunam quidem tibi prorsus abdormientem vel potius tuis obsistemem laboribus: te vero ducem in duplicis periculi bello contra fortunam connitentem et contra Barbaros. Unde conversa est in colorem contrarium capillorum tuorum auro similis coma? Infecit ipsam nix sollicitudinum. Et quo ille abiit membrorum candor? sustulit ipsum solis adustio. Afirmare quidem possim, sed tamen conjicio, quod in effundendis inter labores sudoribus totus ille candor ad cor pertransierit. Tibi satis non fuerunt in tyrannos bella, quos omnipotens profligavit judicium cogitatione 118. Pauca ex secunda Oratione Plutarchi, t0n1. 111, p. 310 ed. Londin. an. 1729 liceat ad rem nostram proferre 118. Codex habet & superpositum voci Sed nulla, ut videtur, ratio iu:mutandæ lectionis. 121. Inter duces, quorum ope Alexander Graeciam Persiam et Indiam subegit, laudantur Parmenio, Heplaestion, Perdicca, Seleucus, Ptolemaeus, Lysimacbus, Antipater, Craterus, Antigonus, Cassander, Arideus. 122. Theophanes p. 256 ita de Romanis 126. De exped. ut 116 quid simile. 198. Codex habet sphalmate manifesto." 132. Tinotheus Atheniensis homo clarus et princeps civitatis, qui vulgo est appellatus. Utrum hic ille Timotheus fuerit Cononis filius, cujus vitam nobis scriptam reliquit Cornelius Nepos, ut nonnullis placet, valde dubito. Frustra sane quærens in Nepote que Pisida hic narrat. Ea de re nonnihil attigit Aristophanes in 180, dicens at Timothei turris in caput tuium incidat; ad quæ ita scholiastes aduotat Scholiaste verba in Suidæ Lexicon translata invenies 140. Heraclii formam ejusque ſlavam cæsariem alibi laudat poeta, De exped., 11, 99, atque idcirco etiam, opinor, ipsum imperatoren niodo solem, modo habum appellat. Vide ibid. 150. Prima fortuna Heraclius tyrannum Phocam devicit: cum enim ex Africa Cpolim appulisset, statim seditione mota factiones Phocam interfecerunt et Heraclium regem salutarunt, Vide Theopha nem, p. 244.

citius et prope prima fortuna, si qua tamen est belli, divitias, defluxisse ad Barbaros. No vel in tyrannide fortuna. Tibi satis non fuerunt va- matris pietas insitam flammam excitans tum te riarum sollicitudinum ex civibus, ex exteris, ex barbaris, aliæ cum aliis implicitæ et mista curæ. Tibi satis non fuerunt exercitus munia, sed in tantam pietatis studio aviditatem appetentiamque venisti, ut etiam in intimas partes penetraveris abominandæ Persidos. Quos vero duces aut Stagiritas habens in terram processisti fortunatorum barbaroruin? Non immensas itineris distantias tua mens recogitans contracta est, præsertim cum videres etiam nervos distinuit, non item tui filii, pretiosæ margaritz, præsidia vitæ, etsi vehementi amore devinctum retardarunt. Non reformidasti tumultuantes morbos, non tibi nostra causa obsistentem fortunam, si mihi fas est vocare peccata fortunam. Sed veluti non constares carne, et solus haberes aut corpus æneum aut cor ferreum, discessisti, unaque simul factus es dux et miles, unus pro omnibus. O fervens humanitatis vis omni necessitate forVARIA LECTIONES. PV. ed. v. om. codices. gius in Diogene Laert. Vit. Bionis, 48, qui dicere solebat 153. civium dissidia, quibus tota fa- veteres scriptores dixerunt, quos recenset Menagrabat civitas, quando Heraclius imperator est renuntiatus. Abarum fraudes et damna, de quibus plura in Poem. de bell. Abar. Ac si quis malit vertere hospitum, non repugno, satis enim ex Pisida apparet in principio laudati poematis Abares fuisse veluti hospitio receptos a Romanis et contribules factos. Demum Persarum bella et immanissimæ cædes. 155. Dixerat enim, De exped. 11, 44, Heraclium invenisse exercitum nulla militari disciplina exercitatum et otio diffluentem; unde supra v. 130 Romanos milites lapidibus terram inutili pondere gravantibus comparavit. 158. In codice supra primam syllabam verbi legitur et recte. 159. Duo prosini senarii citantur a Suida in Stagira oppidum Macedoniæ, natria Aristotelis, qui fuit Alexandri præceptor. Iterum Alexandro Heraclium videtur tacite prætulisse. Vide supra v. 113 et seqq. 160. Persas appellat, ut in invidiam trahat, qui non virtute duce, sed comite fortuna Chalcedonem usque victores pervenerant. 105. Etiam hi duo senarii inveniuntur in Suida Ibi Amilius Portus vertit defluere pro defluxisse. Heraclii magnanimitatem ex eo laudat poeta, quod a bello suscipiendo non destiterit, quamvis ei vires non viderentur suppetere et pecunia jam ad hostes transisset: nam Persæ, ut narrat Theophanes, p. 259, jam ab anno Heraclii 6 collecta captivorum multitudine, spoliis etiam umplissimis et pecuniarum vi asportata, suas in provincias redierunt; ita ut Heraclius, eodem Theophane teste, p. 255, in summa argenti inopia Magne ecclesiæ vasa et candelabra cudendis nummis usurpaverit. multi 169. Suidas in v. citat hunc iambum, et, ut puto, melius quam noster codex habet pro Vertit #milius Portas: Non reformidasti molestos morbos. Sed hic non modo molesti sunt morbi, sed intestini, ex civilibus dissidiis orti, quos summo studio componere curaverat Heraclius, priusquam in Persidem contenderet. 174. Hunc iambum, qui in codice desideratur, supplevimus ex Suida in v. cives Cpolitani in factiones divisi et intestinis dissidiis distracti occasionem Chosroæ præbuerunt ut facilius imperium Romanum invaderet et ab Hierosolyma vivificum sanctæ crucis lignum in Persidem asportare!. lanc quidem tantæ calamitatis fuisse causam cognoverunt statim Byzantini ac fassi sunt, apud quos multis etiam post annis hæc fama perduravit, siquidem in S. Joan. Damasceni, t. 1. p. hac leguntur Ac paulo post Hæc placuit re ferre, quia sæpe Pisida eadem aut similia repetit.

HERACLIADOS ACR. 1. concipitur portam egressus apparuisti tutus peregrinator. tiori fortior! quales, o dux, supinas ferens manus, agrasti ut urbes, nisi quia per eam, quæ mente quamque usque ad nubes protendens basim te ipsum extulisti, ut præverteres et ad fastigium evectam fortunam ignicole Chosroæ prosterneres? At plane constat quod manus a vaporibus tuæ pietatis facile intendebantur; petra vero tibi cœlis sublimior aderat prope ad basim Christus, cujus ope inimicum in malis superbientem a nubibus dejecisti in Tartarum. Quale perfecisti non defatigatus iter per omnem terram impie combustam? Ignem enim, quem temere colebat Chosroes, non ad servandas, sed ad urendas res adhibuit. Quidnam igitur deserta per180. Confer. De exped. 11, 51 et seqq. vere nunc ostentans purpuram! purpu rascit enim ex immortali colore, cum tuis sudoribus sit pie cruentata; manetque candida, quamvis sit purpura, et novo fulget opere exornata: nam quo magis usu teritur, nitet magis. Salve, dux, per quem mundus renascitur: tuum énim certamen omnis urbs et regio vitæ natalem sensit esse efficacem. Quintuplicem perfectissime perfecisti cursum, sudans, impellens, incitans, concurrens, donec dejecisti armatum ChosΝΟΤΑ. 181. Vide supra v. 2 et 14, ubi plura de Persarum pyrsolatria, quæ occasionem eos irridendi præbuit Maximo Tyrio, dissert. 38 185. Ephes. 11, 20. 189. Chosroes Romanorum regiones non modo spoliare sed etiam igne vastare contendit; quod an ex animi sui feritate an ex vanæ religionis principio factum fuerit, nescio. Constat autem in more fuisse etiam apud veteres Persas ut agros urbesque incenderent: nam Xerxes, Herodoto teste, lib. viii, p. 474, totam Atticam exussit. Quod fuit in causa ut Maximus Tyrius Persas acriter reprehenderet his verbis 193. est quidquid mente concipitur et sub intelligentiam cadit: opponitur autem et rebus visibilibus et sensibilibus. Itaque porta intellectualis, per quam egressus est Heraclius, vel est pietas vel sapientia, vel tandem Deus, quo duce et comite a recto itinere aberrare non potuit. 200. Alludit ad diem natalem imperii, qui dies simpliciter dici solebat et magna omnium ordinum solemnitate celebrabatur; unde et natalitii ludi circenses et natalitia spectacula a Theophane, p. 191 et 195 memorantur, quæ in diem 11 Mali incidebant. 202. Sæpe Heraclium ut athletam repræsentat, ac nullibi sane apertius quam hic et in sequentibus iambis. Itaque inducit Ileraclium et Chosroam veluti inter se certantes cursa: theatrum sive circus est terra universa, spectatores sunt omnium urbium cives, judex est Deus. Huc faciunt quæ diximus supra, v. 51. 204. Ut summum athletam fuisse Heraclium demonstret, quinque cursuum vel certaminum victoriam ei tribuit: ut enim antiquitatum scriptores tradunt, illi inter athletas habebantur peritissimi, qui nevtáðùw sive quinque certaminum generibus decertassent, videlicet cursu, saltu, disco, jaculo, lucta; ac proinde sive quod idem est quinquertionis laus tam insignis apud veteres fuit, ut qui in illis quinque exercitationibus eminerent, vel quinquertiones dicerentur. Quæ quidem laus tam late patuit, ut qui aliquo virtutum genere præstarent, translatitie appellarentur. Quod de Democrito dictum refert Diogenes Laertius, lib. ix, 205. hinc inde stimulo vel flagello incitans equos, ut in multis antiquis monumentis representantur auriga. 206. recte vocal Chosroam, tum quod legis violatorem parabatam vocabant Græci, ut observavimus Dc exped. 11, 289, tum quod in curribus, quibus utebantur veteres non modo in bello, sed etiam in spectaculis, duobus erat locus, scilicet auriga et vel milili vel parabata; unde hujusmodi currus dicebantur, ut aperte interpretatur Eustathius in Homerum Iliad. 1, 262 ed. Florent. p. 850 Videsis ibidem commentaria P. Politi et Scheffe

roam. Obstupuerunt ante te aurigæ, quod in tanta cursus extensione viderent tuas rotas non esse imminutas. Tum vero omnis mundi natio ex quatuor partibus tibi plausit in theatro vitæ. Omnes suam ornant te apparente civitatem, et floribus collectis vitalibus, coronant te precibus tanquam rosis. Tibi enim mundi late portas adaperit certaminum arbiter et Dominus, ad quæ processisti victor in omnibus, tenens intactam desursum imaginem. Sic in sermones effusus inexplebiliter per te tam pulchram inexplebilitatem prosequor. At quid primum dicam, quæ scribam in medio? An ex ulsimis sumam initium? Hinc enim inde conflatur conflictus et pugna ex tuis agonibus una simul mistis. Ac mihi quædam veluti cietur turba et seditio, sicuti ex fluentibus imbre adauctis fluvis maris unda remanet immista. Ita enim educti er una scaturigine sudorum tuorum fluvii permisi subsilientes instant, tanquam ex impet alius post alium adacti currere, et in abyssos sermonus scribentes trudere. Ac si quis forte ex ipsis magis contento cursu incumbit in alterum, repente mens abrepta dulciter dividitur, ut ex necessitate demum pressa angustiis inbibeat omnibus exitus vias, donec tua mens et os tuum fontis instar pe renne solvat tanta sermonum impedimenta. (24 At nunc audaci et exporrecta impavidus mente na tare ipsa inter gesta instituo. codices. P. ed. cod. rum de re vehic. vet. 1, 7, p. 71. Jure autem merito que primo sensu parabata dici potuit Chosroes, qui non modo Mauritii imperatoris filius vocari voluit, sed etiam religionis Christianæ veritatem fateri vel agnoscere non dubitavit: ut enim narrat Theophylactus Simocatta, Chosroes Romanorum beneficiis devinctus 207. ut patet ex iis quæ nuper dicta sunt, idem ac auriga, quod ille staret in summa et anteriori parte diphri, et post eum esset parabata vel paræbata, id est vir armnatus, qui e dipbro esset pugnaturus, ita tamen ut utrisqué esset locus in eadem parte anteriori, cum esset dimicandum, ut apparet ex Selinuntinorum nummis apud Goltzium, De re nummar. tom. IV, in quo duo stant in diphrum inclinati, quorum alter est cum intenso ad ictum arcu, alter vero est qui habenas regit et equos impellit. 212. Vide supra v. 202. 215. Hoc non intelligo de urbe Cpoli, in quam post septem annorum bellum triumphatur Persis subactis ingressus est Heraclius, ut est in Theophane, p. 275, sed de omnibus civitatibus per quas pertransibat imperator, antequam in urbem se recepisset. invenite 216. Vide supra v. 202: designator ludorum præfectus, qui etiam dictus quibus nomin supra a Patribus Deus bene certantibus distribuers præmia appellatur. Confer Thes. Eccl. Suiceri. autem cuncta apponenda esse et scribendum esse puto, ut soluta diphthongo, sponder lo quem metri ratio non admittit, habeatur iambus. qui in omni athletic certamine victor evadit; peræque ac si Ileractiva vocet Vide supra 204. 218. Imaginem de qua plura exped. 1, 140 et seqq. 221. Succurrit illud Homericum Odyss. ix. 14 226. Codex habet reclamante metro. 238. Pisida, ut videtur, hæc scribebat Heradio in Perside adhuc agente, necdum Persico bello pe nitus confecto; qua de re ait se dubium et hæres, tem abstinere ab exornandis iis quæ nondum salis clare et distincte ab imperatore gesta fuisse fere bantur, donec idem ipse imperator redux in vrben, res ut erant gestæ, ea qua pollebat dicendi farak tale, singulatim enarraret,

HERACLIADOS ACR. II. B. Roma, dijudica æqua lance judicium: quæ tot cidisti, ut de Perseo est fabula, sed objecisti corabundasti ducibus, eloquere, cui tibi videtur comparandus despota? Solus ponatur, inquit, non habens æqualem. Jamjam exstinctus erat tyrannidis ille ignis, Phocas, ille turbo, illa temulentia, nostrarum primus calamitatum artifex, de visis inter somniandum carnifex; qui nostri sanguinis effusiones in sua rebatur esse miserrima potestate, illud terrae celos, illa facies Gorgonis. Non tu illum ocτὸ ruptori virginum tremendam effigiem intemeratæ Virginis. Ejus enim habuisti adjutricem imaginem, quando occurristi voracitati belluæ: ipsum occidisti, neque appensam puellam unam servasti, sed civitates universas. Tale non fuit, quamvis fuisse quis dixerit, cetos quod jamdiu mactatum fuit ab Hercule, quale occidit Hercules despota cetos in tyranno, non unam corrumpens urbem, sed totam late evertens Acroas. 2, v. 1. Recte in fine superioris acroaseos dixit se velle, tanquam in pelago natantem, Heraclii gesta percurrere: nam vere cursim et raptim nunc ea attingit quæ memoratu digniora ei videbantur. Itaque have acroasis est quædam et summaria descriptio rerum memorabilium quas gessit Heraclius. Continet autem acto supra decem annorum historiam, videlicet a die quo Heraclius ex Africa contra Phocam Cpolim venit, ad diem quo Chosroa occiso et pace cum Persis composita in urbem victor revertebatur. Poeta Romam compellans, ut de virtute Heraclii judicium ferat.ad Parallela Plutarchi videtur respicere, de quibus supra, v. 110. 5. Phoca apud huistoricos Byzantinos, ut tyrannus, pestis, malum, et si quid pejus in hominen obgeri potest, passim audit. Fuit autem, si Cedreno fides est, tom. p. Confer quæ contra eumdem Phocam congerit Theophylactus Simocatta in dialogo quem suæ præmisit historiæ. 7. Theophanes, p. 243 de Phoca ad regnum assumpto ita 9. Caedes immanissimas a Phoca in cives commissas narrat Theophanes, p. 245 et 246, et Theophylactus Simoc. p. 210 et seqq. 11. Tres fuerunt sorores Gorgones dicta, Me dusa, Stheno, Euryale, angues pro capillis habentes et unico oculo vicissim utentes, quæ quotquot aspiciebant, ut mythologis visum est, in saxa vertebant. Vide Palmpbatum 52 12. Cur non num Pisida ostendere voluit Phocam non unius tantum Gorgonis, sed omnium virus habuisse collectum? Atque adeo num aliqua honoris significatione mortuum principem, quamvis deterrimum hostem imperii, prosequi voluit, ita ut pro dixerit, loquens de Phoca, ut sæpe úµã; pro oè el Sµiv pro ool dicit de Heraclio? 14. Heraclius Cpolim appulit cum navibus, e quarum malis, velut flammule, hinc inde erant appensæ Virginis Mariæ imagines; cui rei aperte hic alludit poeta, qui testis etiam citatur a Theophane, p. Hinc corrigendus Cedrenus, qui cum pene ad verbum Theophanem transcribat, hic ab eo discedens ait Heraclium polim appulisse Vide Le exped. 17. Perseus, ut est in fabulis, Medusam Gorgonem interemit, ejusque caput abscissum in ægide collocavit, cujus ope postea Andromedam saxo appensam et ceto marino monstro expositam liberavit. Sed Heraclius aliquam Virginis Mariæ imaginem miraculis claram, ut videtur, habuit, qua ut Gorgone Perseus, in præsentibus periculis utebatur. Vide infra v. 91. 20. Hesionem fliam a patre Laomedonte, qui erat rex Trojæ, ceto similiter expositam, ut Neptuni placaretur ira, et ab Hercule deinde liberatam fuisse. narrant mythologi. lidem fabulantur Hercu‐ lem indignatum quod præstantissimos equos divino semine procreatos ob bujusinodi beneficium sibi promissos non dedisset, regem obtruncasse.

GEORGI PISID.E rempublicam. Atqui præmium tibi est paratum, non fabulosus equus corruptioni non obnoxius. Fabula hæc enim est et canoræ nugæ, nisi quis forte, ut tu, mentis intendens aciem hoc ita interpretetur, virile semen incorruptibile esse in transfusione generis, altero alterius reintegrante naturam. Non hoc tibi præmium, neque talem accipis mercedem pro nobis, sed currum assequeris vite currentis in viam immortalitatis. Audax jam tandem ingenium populi abreplum a tyranni temulentia domesticis assueverat membrorum dissensionibus; et jam prope omnes cives civitas deformatos pariebat, centauris similes (divisi enim et male inter se commisti suis vacabant fovendis confusionibus), cum tu. medicus accedens, verus Galenus, atque inordinatas attrectans arterias, micantem intus morbum non neglexisti: at nunquam sectionibus amputationibusque, nec item astringentibus usus es remediis. Sed emollienti eloquii pharmaco persuasum eis fecisti, ex bono tantum ordine hanc belluinam non nocere infirmitatem; et quo magis superne raVARIÆ LECTIONES. ed. cod. Vat. 27. qui moralem sensum tur voces tranquilitatis in fabulis quærit. 30. Forsan melius &λwy. 32. scilicet quasi diceret ob servatos cives. Codex habebat túxy; cum o! superposito. 31. Tà taũ dýpov Opisy cum dicit, aperte factionum, in quas tota Cpolitana civitas erat divisa, miram insolentiam, audaciam et temeritatem designat. Quatuor fuisse in ludis circensibus factiones, ex quatuor coloribus quibus distinguebantur appellatas, Prasinam, Venetam, Russalam, Albatam, norunt omnes eruditi; sed Prasinæ et Venctæ potissimum mentio fit apud historicos. Quæ autem quantaque fuerit civium Cpolitanorum insania in suis partibus fovendis, et quam gravia sæpe inde exorta dissidia et intestina bella cum maximo urbis incommodo et imperatorum periculo, docet Procopius, qui 1, 29 De bello Persico funestissimam seditionem ex factionum contentione Byzantii exortam describit, et Hist. Arcan. c. 7, carumdem factionum licentiam abunde narrat. Verum qua auctoritate fretus Rosinus Antiquitat. Rom. v, 5, affirmet post seditionem illam Byzantinam, in qua supra triginta hominum millia trucidata sunt, factionum nomina abolita fuisse, plane nescio. Præterquam quod enim Procopius id non tradit, patet ex omnibus scriptoribus Byzantinis factionum nomina et potestates multis post Justinianum temporibus perdurasse. Ac Veneti quidem et Prasini sub imperatoribus Mauricio et Phoca sæpe tumultus excitarunt et de rerum summa decertarunt. Vide Theophanem, Constantinum Porphyrogen., et Codinum. 36. Factionum insaniam describit Procopius De bello Pers. 1, 29. 41. Allusio est ad nomen Galeni, medici celeberrimi, quam in versione, detracto velo allegoriæ, denudavimus: si enim ad verbum reddanmedicus, oninis sensus concinnitas perit, quæ es duplici vocis yaλnvía; significatione oritar. 42. 'Ataţia, ordinis defectum, ut morbum pestilentissimum describit De exped. 11, 29, neque aliter intelligenda sunt quæ leguntur a v. 49 ad v. 62 De bell. Abar., ȧperplat ǎ, arteriæ non una nec recta pulsatione constantes, sed quarum inæqualis est pulsus, formicanti consimilis, qui Graecis uupunxit wv dicitur. Confer quæ dicit poēja in laudem Sergii in princ. Heraem. 45. Ilæc omnia secundum medicam scientiam dicta sunt, ac facili negotio quis possit ea cum Galeni scriptis conferre. Tóvot STÚGOVTEC Sunt remedia quæ ex vi astringenti nervos et fibras intendunt quidquid enim dejectas vires reficit, Tóvos a Galeno vocatur. At Pisida dum hæc medico more tractat, Heraclii mansuetudinem Phocæ feritati opponere intelligit: nam vere hic sectiones et amputationes sunt cædes, et remedia astringentia suni carceres, quibus utebatur inumanissimus Phocas, cujus tanta fuit in cives crudelitas, teste Theophane, p. 244, wote Orvixa Hpáxiɛto Quod iles Theophanes repetit p. 245. At Heraclius contra pacis studio ductus omnium amorem sibi conce liare sategit, et humanitatis ac clementiæ vi civium animos intestinis odiis flagrantes compescuil. quod quidem Pisida satis clare explanavit in a concione in qua Heraclium alloquentem milites inducit De exped. 11 92. gii. 46. Similia in princ. Hexaem. in laudem Ser43. Non obscure neque ineleganter, ut videtur

ACR. II. HERACLIADOS habuisti pictorem alterum. tionalem halvet naturam, magis inferius de- hic deorsum pingunt imaginem: sursum enim jicere et bene calcitrare pecudiforme dissensionis monstrum, timendumque ne, aberrans a trita via quæ circum præcordia stabulatur discordia, mentem secum ipsa tandem in errorem trabat. Sic optima ratione discordes sententias inter primores ordinum concilias, et mistum quoddam animal ex contrariis formans consiliis ad unitatem adducis; sic dissentientium invicem ingenia in unum contraxisti, et solus emendasti quod emendare nequisset natura. Volentes pro tali opere maximo memoriam ponere convenienter cives tuam nobis Postquam autem nostra, ut paterfamilias, rinatus intus emundasti viscera, et domesticis imbutas morbis venas tua evacuisti piissima purgatione, intestinæ cruditatis coercitis damnis, tum extra obortæ ex Thracia nebulæ procellas tibi suscitarunt belli; et qua Charybdis Scytharum altrix Sucere simulans grassabatur clanculum; qua vero turmatim ruentes Sclavi, ut lupi, simul terram miscebant et mare, ac ex ipsorum sanguine contaminata unda vim passa fiebat rubra, procul 49 ed. 65 69-132 desunt codici P, imitatus est celeberrimum apologum, quo Me-C plum invenio. Vide supra Acroas. 1, 97. nenius Agrippa ad plebem in Urbein revocandam usus est: sicuti enim, aiebat ille, corpus humanum, si artus inter se discordent, paulatim conficitur, ita res publica, nisi ordinum summa sit consensio, discordia perit, concordia valet. Vide Livium, 11, 32 et Dionys. Halic. vi, 86, qui Menenium ita exorsum narrat Vere autem Pisida cum Platone consentit, qui in Timmo, p. 70, de partibus humani corporis loquens rationem in capite tanquam in summo arce collocatam esse dicit, affectuum autem sedem in inferiore parte ventris tanquam in præsepe sitam esse definit. 67. Perstat in allegoria a medica facultate desumpta, de qua supra v. 41: exsicco, penitus emundo; quod fit in vulneribus, ut sanentur. non savi tyranni inclenentia, sed boni patrisfamilias affectu. 53. Novum verbum, quod a voce stabu lum vel præsepe Pisida confinxit. Prestat locum Platonis, ad quem respicit poeta, hic subjicere 56. est is cujus auctoritati et consiliis populus obsequitur. Cum composuisse dicit, factionum capila flexisse affirmat. 57. Vide supra, v. 48. dictum tota humana natura, hoc est, cui rei conficiendæ quæcunque humani ingenii vires impares fuissent. 64. Nihil in historicis Byzantinis ea de re scr PATROL. GR. XCII. 70. cruditas ex vitio humorum vel ex defectu caloris; qua hic exprimitur in animis civium insita ab exemplo Phoca crudelitas: nam per metaphoram est crudelitas. 71. Hunc locum illustrat Theophanes, p. 248 sunt Abares, qui cum sæpe in Romanas provincias tentassent irrumpere, tandem Thraciam superiorem occuparunt, ut copiose disseruimus in principio De bello Abar. et ad v. 275, ubi quid simile habet noster Georgius. 73. Paululum diverse hæc eadem narrat poeta De bello Abar. 297 et seqq., varias Barbarorum nationes enumerans, qui de evertenda Cpoli consilium inierant. Atque ibidem 304 poetica libertate non sed appellat. 76. Ibidem v. 297 inter Barbaros Scythis, id es« Abaribus, conjunctos Sclavos recenset: sed quos ihi hic appellat. Horum autem Barbarorum multitudo conscensis monoxylis vel trabariis navigiis per fretum Ceratinum urbem diripere aggressa dicitur: ut enim ibidem Noster ait v.

brevi futurum hæc animo versans duxisti unum ipsos bellum, sed triplicis periculi. autem, tanquam ad pugnandum ænula, nobis .contra truculentior aspectu Gorgon est objecta Gorgone Persei. Et jam universus orbis erat conturbatus, te vero ad bellum exire erat necessitas. Alter fortasse in tanta rerum confusione haud facile hoc totum gubernare valuisset. Tibi vero visum, quod totius oneris sarcinam quam belle posses gestare pro omnibus. Tum valedicto tuis sollicitudinibus tuas effecisti omnium sollicitudines, ac sæpe telum cum velles intendere, et Charybdim in Gorgonem imınittere, imaginem vertentem spectatores in lapides, conversus cohibuisti contortum jaculum. Quippe in ipsam mittentes alia ex parte non ut qui deliciis, cum præsertim tempus spicula te retraxerunt lupi rapacissimi. Ac S6 ed. Itaque postquam tot furentes gladii in nos, unɔ impetu facto, constricti tua cura sunt cele riter divisi, jam tandem hiems non operas tantummodo, sed etiam cursum contrahebat temporis. Tempus erat quo potissimum curis introitum noctis præbent longæ extensiones. Turi cogitasti ut instantes ab ultimo Oriente, quantumu fieri posset, calamitates averteres: fontem enim malorum sciebas esse Persidem. Et jam rem animo molitus simulasti te ipsum conferre in suburbia, instat hibernum, in more habent diffluere, sed 79. Vide v. 592 et seq. 80. Per Charybdim Abares, per Scyllam Sclavos, per Gorgonem demum Persas intelligit, qui Sarbaro duce occupata Chalcedone, dum Abares ex parte boreali Cpolim oppugnare tentarent, ipsi ex parte meridionali se eamdem regiam urbem aggressuros esse convenerant. Vide ibidem, 496. 91. Sequentium versuum sensum non satis apertun sic accipio. Cum Heraclius civium dissidentes animos in unum coalescere fecisset, de reprimendis Abaribus cogitavit, ac sæpe voluisset ope divina et Virginis Mariæ patrocinio fretus ad pacta servanda eos compellere; sed cum in eo esset ut Abaribus arma inferret, Sclavis ex alia parte Romananı ditionem vastantibus, contra ipsos occurrere et ab incepto desistere cogebatur. Itaque Charybdis, ut supra, est Abarum natio; lupi sunt Sclavi vel Perse at Gorgon hic non est monstrum, sed imago Virginis Mariæ, cujus ope Heraclius jam antea tyranium Phocain devicerat. Confer supra 12 seqq., et omnia erunt, ni fallor, plana et difficultatibus expedita. 97. fuit bellum Abaricum: namque uno eodemque tempore contra tres hostes, Abares, Sclavos et Persas, dimicandum fuit Cpolitauis. 101. Anno 11 imperii sui Heraclius pacem cum Chagano Abarum duce composuit, ut contra Chosfoam arma moveret, qui lla Theophanes, p. 251. 103. Anno Heraclii 11 exeunte, hieme autem appetente, Heraclius in oram Asiaticam Byzantio oppositam secessit, ubi usque ad diem quartum mensis Aprilis sequentis anni commoratus est. Tunc enim Theophan., p. 255. 110. Ducangius Cpol. Christ. lib. iv, c. 13, palatia suburbana imperatorum recensens, palatium Chalcedonis et suburbanum Chalcedonis nominat. Heraclius in suburbanum concessit, cujus descriptionem nobis reliquit Sozomenus, lib. vii, c. 17. Alque id plane est suburbanum, quod paucis abhinc annis Sarbarus Persici exercitus dux armis et igne vastaverat: nam Chronico Alexandrino teste, cun cedonem ille accessisset, incendit. Certe Hereum palatium, quod erat trans fretum celeberrimum Suburbanuni, hic non designat Pisida, qui. De ex ped. 1, 157, dicit Heraclium, cum conseensa navičia P'ersidem iret, Heræum præternavigasse. Chal. 1.2. Respicit, opinor, ad festa Brumalia, quz Kalendis Januariis incipiebant et magna cum solemnitate celebrabantur à civibus et imperatoribus

HERACLIADOS ACR. II. R ne tuis ullatenus consiliis civium intermiscerentur ɲegotia, neque fieret perniciosis speculatoribus aperta tuarum cogitationum voluntas. Absconditur enim, velut nube, explorator clam turba immistus, et inventu est difficilis. Ibi igitur totam colligens, o fortissime, tuam mentem, et olio sapienti nutriens, omnes relegisti constitutiones legum circa res bellicas et civiles præfinitas. Sed ex occultis tuæ mentis consiliis loquendi occasio capta est a garrulis, queis lubrica extra septum dentium effugit lingua, et falsa garriens clamitat. Attamen nosti hæc esse digna venia: visi enim sunt juste et necessario ob quoddam in te philtrum id ægre ferre cives, non autem ex invidia linguam acuere (invidi enim curis non invident), sed quod nequirent tuam absentiam ferre, quamvis sæpe tuam opem essent experti. Tu priscum interea imitatus Eliam, atque in eremis degens, vescebaris non cibo, ut videbaris, sed curis (nulla enim erat res bello parando necessaria, quæ non occuparet tuæ mentis ostium), formans, disponens, apparans, describens, et repræsentans varias belli imagines, tibi atque aliis, militibus et gentibus, atque, ut quis omnia complectens dixerit, ante prælia recensens prælia et ante pugnam referens plenam victoriam. At scribent alii, queis hæc sunt cordi, montes et valles et angustos exitus, et scopulosos vertices et impervios, quos pertransisti, ut spiritus celerrimus, quosque nec saxis ballistis immissis fas est oppugnare, neque item foveis subtus humi effossis prosternere. Ita plane montes runt hostibus moenia: fauces tenent itineris præstrictas. Atque hic ego vellem, quamvis rudis scriptor, ut ed. codices et ed. ih. P, ed. codices et ed. etenim per eos dies erant ludi Circenses, convivia et largitiones publica. Videsis Ducangium Lex. Gr. v. et Lex. Lat. v. Bruma, et Čpol. Christ. lib. 1, c. 6, p. 138, et Constantinum Porphyrog. De cœremon. Aulæ Byzant., lib. 11, c. 18. Cum igitur per totum fere hibernum tempus feriari solerent Byzantini, idcirco dicit 115. De exploratoribus et speculatoribus disertissime agit Ezech. Spanhemius De præstantia Numism., lib. 11, p. 334; ad rem autem Suidas v. 120. Meli gratia adde articulum, et lege 125. Non dubito, quæ de garrulis tradit, juxta mentin Plutarchi dixisse, qui aureo libello p. sic scribit 128. positum pro amoris magna vi: philtra enim sunt amoris illecebræ, quibus per vim quis ad amandum allicitur. Scite S. Gregorius Nazianz. inter carmina Nicobuli patris ad filium usus est hac voce ad pietatem, qua se invicem prosequuntur nali el parentes, exprimendam 150. Euripides in Belleroph. 49 Similiter Pindarus Nem. Od. vult, v. Ubi scite scholiastes 133. Heraclium Eliæ comparat, qui, Domino jubente, in vallem Carith secessit, ibique totus orationi et contemplationi vacavit. III Reg. xv. 138. Vide De exped. II, 44 et seqq. 139. Alludit ad exercitia militaria, quæ describit, ibid. a v. 121 ad v. 162. 144. Quod præstitum fuit a Theophane, qui Heraclii longa itinera, labores et bella feliciter gesta copiose narrat,

exercitum collegeris describere, et ut in omnem terræ partem dispersum tuis consiliis in unum statim contraxeris; ita enim ipsos coegit tua conciliatrix oratio, ut si quis alter unius ope hy drargyri auri ramenta contrahens colligat. Sed hæc omitte, atque Euphratis transitum quem trajecisti ipso Euphrate citius, illamque magnam, quæ post labores improbos velut in parergo vitæ obligit calamitas, si tamen licet calamitati id conferre, quod dicas melius a pio despota esse eversum, quam ab impio Chosroa servatum. Atque jam accedo ad civitatem Darartasia, quam dicunt habito ad Persica confinia respectu borealem esse, ad Austrum vero esse sitam, quantum ad nos, atque e regione oppositam: et brevi in ipsam excursu deflectens gyrum conficiam festinante sermone. Quippe Artaserem, qui fuit servus origine, per ed., P. codices et ed. add. P. 152. Heraclius cum primam expeditionem in Chosroam suscepit, Persis obviam factus est ad fines Ciliciæ, ubi mons Taurus exsurgens vaste satis attollitur et perpetuo jugo per totam Asiam extenditur. Itaque al xλsts idem sunt ac Pyle Cilicia, de quibus vide De exped. 11, 10. Eas Theophanes, p. 258, TÁC appellat. 154. Delectum exercitus, quem indicat poeta, descriptum invenies ibidem v. 55 et seqq. 157. Forsan pro legendum Orationis vim in Heraclio ad miraculum usque extollit Pisida, De exped. 11, 170. Hic autem magno saltu a militum delectu, quem Ileraclius instituit in prima expeditione, ad ea quæ idem imperator cis transque Euphratem gessit in secunda leviter attingenda excurrit. De transitu Euphratis, deque iis quæ in. sequente Persarum duce Sarbaro acta sunt, fuse Theophanes, p. 262. 160. Obscura plane sunt quæ in quinque sequentibus versibus continentur. Forsan aut niendum aut hiatus cubat in textu. Vocem ad συμpopas esse referendam non dubito: scio enim sæpe opaotixos cum genitivo conjungi, el thy Spaotixiy idem esse ac vel Sed quid tamen significat Blog? et quod hoc sit genus syntaxeos, prorsus me latet. Novi Græcos pro pro ponere aliquando, ac fortasse pro legendum est Verum quid inde? fortasse moralem sensum possis elicere, tanquam vita hujus mundi sic calamitatum accessio. Sed quomodo hæc inter se cohæreant, non video. Quale autem est infortunium, quæ est magna calamitas, quæ post transitum Euphratis et ἐμvwy accidit Heraclio? Certe Theophanes, qui hæc accurate describit, Ileraclium Euphrate transmisso ad Sarani flumen constitisse ibique viriliter pugnasse ac plurima vulnera accepisse narrat: ait enim, p. Verum si demus hanc esse calamitatem de qua conqueritur Noster, quomodo quæ sequuntur v. 171 et 172 explicabimus? Aperte enim, ut mihi videtur, de aliqua urbe ab Heraclio eversa, non de vulneribas eidem inflictis, ibi sermo est. Quantum igitur colligere possum, Pisida aliquam ex illis Assyriæ civitatibus designat, in quibus Christiana religio quondam florebat, quam cum Heraclius a Chosroæ tyrannide oppressam et impietatibus profanatam deprehendisset, solo æquandam esse statuit. Porro hanc conjecturam secuti ita vertimus. Qui melius sapit, melius judicabit. 167. Darartasis Mesopotamiæ civitas cum urbe Dara non est confundenda. Daras enim quae, Procopio teste, De bello Pers. 10, distabat Nisibi stadiis 100 minus duobus, a limite autem utriusque imperii circiter 27, ex pago urbs munitissima facta est ab Anastasio imp. et Anastasiopolis dicta, ut narrat Evagrius, lib, 37. Darartasis autem, ut Pisida infra testatur, ab Artasere condita, Chosroæ aliorumque Persidos regum, qui Artaseri successerunt, regia sedes fuit. Hæc prope Tigrim flumen sita erat, et si Theophanis valet auctoritas, 25 millibus a Ctesiphonte distabat. Sed animadvertendum Pisidam metro nomen urbis, cæteroquin barbarum, accommodasse quam enim ipse Darartesim vocat, Dastagerda a Theophane, ab auctore Chronici Paschalis, p. 399, Dastagerchosaris, a Cedreno autem Dystagerda appellatur. At Pisida Artaxerxis vel Artaxaris nomen in Artaserem commutavit, atque ita ex duabus vocibus Persicis unam Græco more inflexam eſſfinxit, hoc est, Darartusim, quasi diceret Daram Artascris. 172. Ut sæpe ad aurigationes, quæ in ludis Circensibus fiebaut, Namn 2 xáµntw flecto, est flexus, quem circa metam Čirci veľ hippodromi facere solebant aurigæ, iterum iterumque a carcere excurrentes eodemque revcrtentes. 173. Ilic est Artaxerxes vel Artaxeres, gregarius

HERACLIADOS ACR. II. vim atque audaciam ferunt stricto ense ab ejus, cui suberant, potestate Parthis abductis ad servilem, quem arripuit, thronum, rursus in malis locasse thronum Persidis. Annos autem qui supputant, aiunt sexdecim supra sexaginta jam excurrisse, ex quo crudele hujusce seminis genus a cædibus in cædes prolem peperit. In tanto enim temporis spatio nullam passus est vicem sanguinariæ hujus catenæ nexus insolubilis, sed ex natis in natos insertus est strictius hic nodus, cruentis inquinatus cædibus. Itaque omnis ex ipsis homicida barbarus natum progenuit sui seminis parricidam; et ille rursus, tanquam viperæ substantiam, suam transmisit hæreditatem ad nepotes. Atque ita rivus manavit in cædes perennis, donec diductus ad immensam effusionem stetit immissus in gurgitem Chosroæ. Oportebat enim, puto, ut qui Jocastæ vitam pari inter se studio invidiæ æmula miles Persa, qui occiso Artabano IV, rege Parthorum ultimo, primus antiquum Persarum in Oriente imperium, quod in Dario finierat, renovavit, Romæ imperante Alexandro Mammææ. Plura de eo Herodianus, lib. vi, et Agathias, lib. Iv. Novum autem hoc regnum ab anno Christi 226 vel 227 ad annum usque 632 vel 645 duravit: mira enim est in hoc Persici regni fine stabiliendo scriptorum dissensio, quorum opiniones ad examen revocat et expendit Assemanus, Biblioth. Orient. tom. III, part. 1, p. 425. Regum post renovatum imperium Persicuin genealogiam et historiam obiter descripsit Agathias in fine lib. IV, qui tamen ea quæ refert Ex twy ex Persicis archivis desumpta esse affirmat. Verum cum ille suam narrationem ad Chosroam 1 usque deducat, cujus obitus ad a. 579 refertur, si quis posteriorum regum seriem nosse cupiat, laudatum virum Jos. Simonem Assemanum adeat loco cit., qui ex Syris scriptoribus eamdem chronologiam ad lezdegerdem usque persequitur, atque hunc ipsum ultimum fuisse Persarum regem contra Theophanem, a quo rex alter, Hormisda vel Hormizanes vel Hormisdates nomine, post lezdegerdem sufficitur, satis evincit. 175. Agathias, lib. 11, p. 122, 6 Bonn. 178. Ilanc Piside supputationem cum chronologia Agathie et Assemaui conciliare tentaveram, sed irritus omnis conatus fuit. Nam quomodocunque hanc 76 annorum periodum expendas, quam, ut videtur, auctores sibi coævos secutus statuit Noster, nullatenus convenire deprehendes, siquidem ille hujusce sanguinariæ periodi cursum ad annum usque 628 protrahit, quo Chosroes a juniore filio Siroa est interemptus, ut patet ex sequenti versu 179. Ex toto enim hujus poematis contextu apparet hæc scripsisse Pisidam statim ac nuntius de cæde Chosro Cpolin allatus est. Itaque si annum septuagesimum sextum ante mortem Chosroæ exactum inquiras, in annum Dominicum incides 551, qui fuit regni Chosroæ senioris vicesimus secundus: hunc enim aiunt tenuisse regnum annos 48. At seniori successit Hormisdas vel Hormisdares filius, Hormisdæ autem Chosroes junior quorum ille annos 12, hic vero 38 regnasse fertur. Horum igitur trium regum tantummodo successione 76 annorum periodus absolvitur. Cur igitur Pisida sanguinariorum regum catenam multiplici nodo intextam nobis repræsentat, qui mutuis se cædibus interfecerint? 'EŞ Sed neque illud verum est, hosce tres reges a filiis fuisse occisos nam Chosroes senior, Agathia teste, p. 272, mœrore confectus, quod a Mauricio imperatore circumventus victusque fuisset, in regiis palatiis Ctesiphontis Num igitur dicendum est non in diem quo Chosroes junior mortuus est, sed. in eum quo natus est, Pisidanam periodum, de qua agitur, desinere, atque ita prorsus intelligenda esse quae leguntur versu 198 et 199? sed neque bac habita temporum ratione Piside descriptio convenit cum iis quæ de cæteris Persarum regibus narrantur. Quare statuendum putainus vel nondum satis explorata esse quæ circa regum Persarum genealogiam scriptis mandarunt cum Græci tumi Syri scriptores, vel Pisidam non ad rectam historicæ veritatis normam, sed ex poetici ingenii liberiore judicio et facultate suam sanguinariam catenam confinxisse, ut omnium odium in Persas eorumque dominationem facilius converteret. idem ac obstructio hic autem metaphorice pro cade. 188. Non inscite Persæ, ut Pharisæi in Evangelio, appellantur, ex veterum auctorum traditione qua viperæ ferebantur ore coire, feminæ voluptatis dulcedine maris caput præcidere, et fetus matris uterum erodere; quæ quam falsa sint, hodie nemo ignorat. 490. Kanpov hæreditatem, intelligo esse vindietam ex nuper allata veterum philosophorum de viperis opinione, quam tradit Herodotus, m, 109. 193. Vide supra v. 184. 194. Notissima sunt Jocasta flagitia, quæ cum post Laii mariti necem, OEdipo filio nupsisset et ex co Polynicem et troclem genuisset, sibi manus intulit. Videsis Diod. Sic. lib. iv, Senecam in Œdipo, et lyginum, n. 76.

rentur, in pares calamitates concurrerent. Ille igitur hanc ipsam urbem condidit in modum excelsæ turris, loco inexpugnabili, tanquam murum, ut apparuit, peccati Ibi enim habebat Chosroes et Magos et sibi ascitos præsides carbones: in fortem adductus, ut par est credere, suspicionem, ne quos colebat, captivos abduceres. Tu vero accedens, tanquam vis fulminis, terrorem ipsis undique repræsentasti: non enim cædes Barbarorum volebas, nisi in te prius gladios constringerent. Eductis autem multis machinarum organis, arietibus, testudinibus, saxa jacientibus fundis, et munita phalange novo scutorum muro, eorum monia late circumclusisti, omnesque sunt intus deprehensi sola formidine. Hoc igitur primum spoliis dedisti initium; in carbones redegisti deos Persidis, acceptas Dea tuo offerens primitias avita Chosroæ cimelia: illos enim exstinguens combussisti Chosroani, non quod sis hostis igneæ substantiæ (omnis enim ignis est Deo succensus), sed quod liberam et liberatam velles offerre Deo etiam creaturam. Vere enim liberatus est ignis a profanationibus, cui adoratio fuerat contumelia; et nunc honoris habet loco pulchrum dedecus, quod tua se sential pia destructione purgatum; et lucro apponit illatum sibi damnum, potius bene exstinctus quam male accensus. Sic totum illùm ignem exstinxisti, nil prorsus reliquisti nisi, ut ita dicam, parvam scintillam ad corr. burendum Chosroam. 199 P, ed. 210 codices et ed. 213 ed. 197. Artaser vel Artaxares ver Artaxerses. Darartasim vel Dastagerdam. 200. In omnibus Persarum templis erant Magi custodia ignis destinati. Vide supra aeroas. 1, 23, ubi de templo Gazaci, in quo erat carbonum impostura. 201. Theophanes a p. 267 ad p. 269 Chosroam metu perculsum, Dastagerda relicta, amne Tigride trajecto, ultra Ctesiphontem fugisse narrat; unde Hem raclius vere ut fulmen, nullo obsistente, ubique victor, Daslagerdam spe citius occupavit. incutiens timorem Bellico apparatu et incendiis, quibus Persidem late vastabat Heraclius, ut idem imperator teste Theophane, p. 270. Chosroæ scripsit, pro ut alibi et pro 212. Plurima Chosroæ palatia memorantur in Theophane ab Heraclio eversa, quæ Persico nomine distinguuntur. Non longe a Dastagerd, ut videtur, erat palatium Bebdrach nuncupatum, de quo ita At paulo post idem Theophanes, enumeratis ingentibus divitiis quæ in Dastagerdæ palatiis inventæ sunt, ait 224. Eleganter per prosopoporiam ignem gaudentem inducit, quod ab impio Persarum cultu fuerit liberatus, debitum Deo honorem sibi præstari agre ferentem. Ita supra acroas. I, 6 et sery. solem et lunam eadem de cansa gestire ac lætari jubebat. Simile autem est illud Pauli Rom. VIII, 24 Quia et ipsa creature liberabitur a servitute coriaptionis in libertate gloriæ filiorum Dei. 227. Cf. De exped. acroas. 11, 5. 250. Eo frigidior nobis videbatur hujus poematii conclusio, quod Chosroes non igne combustus periit. Miserum genus mortis, quod subiit, narrat The phanes, p. 272. Sed ut videtur, Pisida intentus in laudanda potissimum pietate Heraclii illud præ c(Dteris commendat, quod Persarum upala ubique subverterit imperator, ut alibi dictum est. Tanta enim fuit Persarum in ignem religio, ut etiam regum palatia dicerentur, quod nullum esset

AD DUCANGHI PRÆFATIONEM IN CHRONICON PASCHALE. (Revocatur lector ad numerales litteras inter. uncos positas.) Era apud Græcos triplex, XVII. Qua ora Cyrillus Scythopolitanus usus sit, xvii. Qua Hippolytus, xviii Qua auctor Chronici et Epiphanius, xx. Andreas Darmarius, 11. Annus passionis Christi juxta veteres Patres, xIX Ausonius Fastos scripsit, xxxVI. Ausonius explicatus, xxxn. Dissexti notati in Fastis, xxxıV. Chronici Paschalis auctores duo, vit. Chronicon editum a Canisio et Labbeo Hippolyto asse ritur, xiv, xv. Chronicon Georgii Ambianensis episcopi, IV, V, VI. Chronicon paschale male Alexandrinum dictum, iv, ix. Constantinopolitanum aliis dicitur, 1x. Cur.Paschale di ctum, ix, x. Codex Vaticanus Chronici Paschalis, xxxvit Consularia, xXXVI. Consulatus per quadriennia digesti, xxxır. Cyclus DXXXH ann rum seu annus magnus quando inventus, xxvi, xxvu. Ilius varia initia, XXVII, XXVIII. Dii gentilium.reges olim fuerunt, xui. Fasti Chronici paschalis unde exscripti. xxxI. Fasti Consulares Paschalibus additi, xxxI. Per lustra digesti, xxxu. Fasti Græci ab H. Doduello editi, xxxvtı. Fasti Idatiani, xxxv. Fasti Siculi cur dictum Chronicon Paschale, 1, II. Fastorum conditores varii, xXXVI, Heraclius imp. comp::tum Ecclesiast. scripsit, xxv. Heron confessor, quis, xv, xvI. Hippolyti Portuensis Chronicon, xxI. Paschale et Ca non paschalis, xIII, XI, xx. Ejus scripta varia, x11. Quando is martyrium subierit, xiv. Hippolytus presbyter in Sardiniam deportatus, xvII. Joannis Philoponi opus de Paschate, xxiv. Libri excudi debent cum suis nævis, xxxvj. Lustra Juliana, xxxı. Maximus (S.), an auctor Chrouici Paschalis haberi debeat, xx, XXIV. Menses Macedonici, XLI. Metrodori varii, xxvı. Olympiades Alexandrinæ, vi Olympiades, quando putari desierint, xxxi. Olympu des descriptæ in Chronico, xxxiv. Iphites, ibid. Olym piades, seu lustra Juliana, xxxm. Olympiadum nomine donata lustra Juliana, xxxI. Olympici ludi, quando aboliti, xxxu. Pano lorus Ægyptius, xvi. Ejus æra, ibid. Paschale Metrodori, xxvi. Paschales Tabulæ apud Græcos et Latinos, XXVIII, XXIX. Cereis paschalibus ap pensa, xxix, xxx. Pascbalia a Photio laudata, xxv. Pa schalia recentiorum Græcorum, xxx. Paschalia ab ipso mundi exordio compta, xx. Paschalia Auiani, Panodori, S. Maximi et Bedæ, xxi. Paschalia, 1x. Horum couscri bendorum methodus duplex, x. Paschate (de) ortæ controversie sub Heraclio, xxv. Petrus Alexandrinus episcopus, martyr, v. Portus, urbs cujus Hippolytus episcopus fuisse dicitur, quæ, xvI. Præfatio auctoris de Paschate præfixa Chronico pa schali, xxxy, Præfationum usus et utilitas, I. Raderi Latina versio, xxxix. Religionis Christianæ antiquitas, quomodo a SS. Patri bus probata, xI, XII. Serapis cultus in Portuensi et Ostiensi tractu, xvz. Tabulæ Paschales, vu. Voces mixobarbaræ Chronici, XL (Revocatur lector ad paginas edit. Ducangii quas numeris grandioribus expressimus.) Aaron nascitur, 63. Primus pontifex, 79 Ejus sepulcrum, 157. Abacuc, 119, 130, 142, 150. Abdera, 3%. Abdin propheta, 26, 119. Abdonai propheta, 97, 93 Abel, 20. Abenner, 81. Abesmaul, 161. Abiathar pontifex, 85, 91,

Abilina, 208. Abimelech pontifex, 80, 81, 95. Abiud rex, 79, 91. Abraham, 49, 50, 51, 52. Absalom, 83. Absirtus, 111. Abyrtum, urbs, 269. Acarnania, 27. Achab rex, 97. Achaia, 27. Achaz rex, 109, 114, 115. Achias, 91. Achias Silonites, 91, 93. Achilleus, Balneum Constantinopoli, Achitob pontifex, 97. crisius, 38. crita, urbs, 389. Acropolis Constantinopolit., 265 cynicum, urbs, 303. Adam, 19, 20. Deus appellatus, 23. Hunc damnatum aiebat Marcion hæreticus, 260. Adiani, 53. Adramelech Ethiops, 108, Adoc, 91. Adonis, 37, 130. Adriace, 27. Ealon judex, 81. Edessa, 267. Egyptii, ex quo orli, 28, 32. Egyptus filius Beli, 42. Ala rex Israel, 95. Ælia, 35. Emiliani (S.) martyrium, 297. Emilianus præfectus Urbi, 308. Eolia, 30. Eschylus Athenis regnat, 101. Eschylus poeta, 169. Esculapius, 79. Ethiopes Libyci, 28. Æthiopia varia, Actius præf. Urbl, 310, 317. Ætolia, 27. Afri, ex quo orti, 26. Africa unde dicta, 169. Africæ defectio sub Foca, 382. Africanus bistoricus, 267. Ejus mors, Agar, 52. Agareni, unde dicti, 52. Agenor, 42. Aggaus propheta, 130, 142, 151. Agrippa rex Judæa, 229, 230, 216. Agrippea, urbs, 193. Ain, 107. Ainon, 107. Ala, munimentum urbicum, 397. Alamossyni, 34, Alasseni, 30. Alba, 109. Albani, 27. Albania, 27, 30. Alcimus pontifex, 179. Alcippe elephantem parit, 248. Alexander Magnus, 177, 207. Jere miæ ossa Alexandriam transfert, 156. Urbes varias sui nominis ædi flcat, 170, 171. Alexander M. Strategium Byzantii condit, 265. Alexander rex Syriæ, 180, 181. Alexander Severus imp. 268. Alexander episcopus Hierosolymita nus, 270. Alexander episcopus Constantinopo leos, 285. Alexander præfectus prætorio sub Heraclio, 391. Alexandri Balneum Constantinopoli, Alexandria Egypti condita, 193, 207. Alexandria Magua, 341. Delicit a Fo ca, 582. Alexandriæ variæ, 170, 171. Alarichi cædes, 318. Aorus rex Chaldæorum, 23. tus, 331. Amastra, 35. Amathusii, 29. Amaxones, 27 Amazonis, 27. Ambo, 319. Ambram, 62, 63, 61. Ambri rex, 96. Vide Zambri. messias sacerdos, 106. Amessias rex Judææ, 101, 102 Amida, urbs, 300 Amissus, 33. Amisus, 35. Ammenophim lapis. 144. Ammoniace, 35. Amon rex, 118. Amos propheta, 97, 102, 103, 115, Amphipolis, 35. Amplias, 213. Anabathmi, 234. Amanelus pontifex, 190. Ananias propheta, 94, 95. Ananias pseudopropheta, 120, 130. Anargiscus magister militum inter fectus, 317. Anastasia filia Valentis imp. 301. Anastasia filia Mauritii imp 378, 380. Anastasianæ Baineæ, 301. Anastasius patr. Antiochenus, 337, Anastasius imp. 328. Ejus somnium, 330. Mors, 331. Anastasius presbyter et syncellus, 586, Anathema, quid, 367. Ancus Marcius, rex Romanorum, 120. Ancyra, 33. Andreas (sanctus) apostolus, 212. Andreæ (sancti) ædes Constantino poli, 306 Andromeda, 39, 40. Andronicus, 177. Andubarius, 56. Angeli Dei, qui. 22, 23. Angeli, locus Alexandriæ, 252. Angelicus hymnus, 22. Angelus dictus Malachias propheta, Anianus domesticus, 390. Annas pontifex, 207, 228. Anni initium xx1 Martii, 75, 211, 216, 219, 220, 222, 225, 229, 288. Anni Egyptiorum, 45. Anni captivitatis Judæorum, 143. Anni Syromace donum et Apamiensium, 171, 320. Anni Ascalonitarum, 182. Anni Se leuciensium, 182. Anni Philadel phiensium. 185. Anni Gazensium, 185. Anni Diocletiani, 274. Eorum initium, 274, 288. Anni Comageno rum, 248. Anni Samosatensium, 2:8. Anni Antiochenorum, 187, 294, 320. 328, 331, 334. Anni Petræorum et Bostrenorum, 253. Annibalianus rex dictus, 286. Annuntiatio Deiparæ, 198. Anthemius præfectus prætorio, 308. Anthemius imp., 320, 323. Anthimus (sanctus) martyr, 277. Antinoi urbs, 231. Antiochenorum anni, 187. Vide anni. Antiochia a Seleuco Nicanore condi ta, 41. Antiochia magna, 311, et alibi. Antiochus, tractus Constantinopoli, Antiochus rex Syriæ, 177. Antipater vindex Antiochie, 3539. Antipater Ascalouites, 189, 190. Antipatris, 193. Antonius triumvir, 187. 189, 190 Antoninus Heliogabalus imp., 267. Antoninus Caracalius imp. 267. Aod, 78. Apamia, 35. Apamiensium anni, 171. lis Apologia pro Christianis. 253. Aper præfectus prætorio, 274. Aphraum Saturni filius, 36. Apion patricius, 331. Apocalastice, 10. Apollinaris hæreticus, 257, 296. Apollinis fanum Constantinopoli, 263. Apollo, e Christi discipulis, 214. Apollonias, 35. Apolonius Syriæ prætor, 177, 178. Apollonius Tyaneus, ejus Telesmata, 230. Mors, 251. Apostolium, 320. Apostolorum corpora humata, 216. SS. Apostolorum ædis dedicatio, 302. SS Apostolorum ædes Con stantinopoli, 381, 384. Appia, Christi discipula¸ 226. Apsarus, 31 Aquæductus Adriani Constantinopoli, Aquila e Christi discipulis, 213. Aquila socer Adriani imp., astrono mus. Christianismum ejurat, 255. Aquileia, 35, 110. Aquileia, urbs, 269. Aqui inæ (S.) ædes Constantinopoli, Aquitani, ex quo orti. 26. Arabes, unde orti, 50, 31. Interiores, 31. Antiqui. Felices, Petræi. 35, Mesopotamitæ, 35. Aramossyni, 31. Arbela, 35. Arca, urbs, 35. Arca, 347. Arca legis ubi recondita, 137. Arcadia, filia Arcadii imp. 506. Nasci tur, 307. Arcadiacum Forum, 513. Arcadianæ, Balneum Constantinopoli, Arcadianorum cohors, 527. Arcadius in:p., 304, 306. Ejus nuptiæ, ibid. Statua, 313. Arcadius præfectus prætorio sub Ze none, 328. Archaicus e Christi discipulis. 214. Archangeli (sancti) ædes, 389. Archelais, urbs, 267. Archelaus rex Judæorum, 191, 206, Archimedes, 171, 175. Archieunuchus, 302. Ardaburius comes Orientis, 521. In terficitur, 323. Areobindus, 321. Juli. ne maritus. Vide Juliana. Areobindus patricius, 330. Aretas rex Petræorum, 219 Argentariorum Porticus, Constantino poli, 337. Argenteus nummus Romæ signatus, Argivi in Syria, 42. Argos, 35. Ariadne uxor Zenonis imp., 321. Nu bit Anastasio imp., 32%. Ariani exagitati à Leone M. imp., Arianzus, prædium, 370. Aristarchus philosophus, 180. Aristarchus, e Christi discipulis, 214. Aristides exsul, 161. Aristobulus Judæus philosophus, 178, Aristobulus pontifex, 184, 188, 199, Aristobulus e Christi discipulis, 213. Aristogiton, 145. Aristonis apologia pro Christianis, Aristophanes, 169. Arius hæreticus in concilio Nicænç damnatus, 237, 282. Armatus magister militum interfâci tur, 324, 325. Armenia Persica, 299. Aatius præpositus, 330. Ejus interi- Apelles e Christi discipulis, 213. Apel- Armenii, unde orti, 51, 52, 194.

Armodius. 145. Arphaxad, 46. Arrach Deus, 116. Arriant, populi, 31. Arsacia, 35. Arsacius episcopus Constantinopoleos post Chrysostomum, 307. Arsacius magister militum, 308. Arsenoitis, 31. Arsiochus Persarum rex, 170. Artabanus rex Persarum, 162. Artabanus civis Antiochenus panes civiles instituit, 202, 203. Artaxerxes Longimanus Persarum rex, 162. Artaxerxes Ochus rex Persarum, 168, Artemas, e Christi discipulis, 21}. Artemius dux Ægypti, 297. Asa rex, 94, 93. Asaph propheta, 85. Asca'on, urbs, 293. Ascalonitarum anni, 182. Asclepius a Domitiano interfectus, Asia major, 35. Asinus, dictus Justinianus, 358. Asoa, 28. Asoed, 91. Asopus, 35. Asor, 107. Aspar patricius, 319, 321. Interficitur, Asses lignei, coriacei, 117. Assyril, 30. Assyrii secundi, 31. Astacia, Nicomedia dicta, 174. Astarte, 92. Astyages rex Medorum, 141, 142. Astynome, 37. Asyncritus, e Christi discipulis, 213. Ataulfus cæsuz ab Honorio, 509. Athalaricus Theodorico regi Italiæ succedit, 327. Athanasius Alexandriae episcopus, Athanasius comes largitionum, 380. Athanasius patricius, 393, 391. Athenæ expugnate a Xerxe, 166. Athenais, uxor Theodosii Jun. imp. Exus historia, 311. Athenienses utuntur xxiv elementis, Athira, urbs, 337. Attalus tyrannus cæsus, 310. Atticus Patr. Constantinopo.it 309. Attila Hunnorum rex, 315, 317. Ejus mors, 318. Antyca. 27. Augustamnica, 266. Augusteum Constantinodol., 281. 321, Augustus. Vide Octavius. Augustus dictus mensis Sextilis, 191 Aurelianus imp. monia Romæ instau rat, 273. Moritur, 263. Aurelianus præfectus prætorio, 300. Autonomi (sancti) tractus, Constan tinopoli, 37.). Atrigoni, 33. Avares, 395, 394, 395, 596. Axiamaranan Persa, 599. Axins fluvius, 34. Azael rex Syriæ, 98, 93, 101, 162. Azarias propheta, 45. Azarias pontifex, 96, 120. Azymorum dies, 211, 227. Babyle (S.) martyrium, 270, 274. Babylonia, 33. Bacchylides, 162. Bactra, 28. Baladad, 91. Bala ii templum Heliopoli, 303. Balbinus imperator, 269. Balneum publicum Alexandria, 266. Balneum Zeuxipp: Constantinopoli, 284. Balneum Dagistei, Constan tinopoli, 356. Alexandri, 537. Baithazar rex Chaldæorum, 138, 139. Bauza rex Israel, 94. Baptizandorum vestes candidæ, 276. Barach, 78, 91. Barasmanas Persa. 400. Barbam Romani tondebant, 375. Barbarismus, 23, 24. Barbyzius rex Byzantii, 261, 263. Barnabas (S.), 221, 232. Barsabas, 23. Baruch propheta, 120, 121, 150. Basantes, 27. Basilica Hi, Constantinopoli, 535. Basilica Gunariorum, 337. Basilii (S.) somnium de morte Julia ni imp., 297. Basiliscus imp., 324. Ejus mors, 326. Bastarini, 27. Bastarni, 27. Bebrani, 32. Belisarius, 335, 337, 339. Bellum Hadrianopolitanum et Cha'ce donense sub Constantino M., 282. Belus, 36, 37, 42. Benjamin, 60. Bernice, vel Berenice, 302. Berrani, 31. Bertis fluvius, 31. Bessi, 32. Bethoron, 91. Bibliotheca Ptolemæi regis, 173. Bibliothecæ Romæ combustæ, 263. Biothanatorum locus Constantinopo.i, Blachernarum murus, 396, 597. Blemmyes, 271. Blidas, 315. Bonosus, 387. Bonus magister sub Heraclio, 397. Borades, 27, 32. Boraidium, Constantinopoli, 320. 323. Borysthenes, 34, 33. Bos, locus sic dictus Constantinopoli, Bosporiani, 32. Bostra, 35. Bostrenorum anui, 253. Callistus, dicta Venus, 47. Cambyses, rex, 144. Camilia, 30. Camillus consul, 171. Campani Itali, 168. Campus Martius, 110. Campus ad urbem Constantinopolit, Candidati seniores, 269. Canethotes Egyptius, 64. Canzaca, urbs, 399, 400, 401. Capitolinus Viocurus, 297. Capitolium, 109. Incensum, 263. Capitolium Constantinopoli, 306. Cappadocia, 371. Captivitatis Judæorum anni, 145, Cara convivia, 113. Cares, 33. Cari, 28. Caria, 50, 173. Carianthedon, 193. Cariatus insula, 30. Carius imp., 274. Carnuntum urbs, 279. Carosa fiia Valentis imp., 301. Carosiana balneæ, 301, 303. Carræ, urbs, 267. Carruca præfecti urbi, 318. Præfeca prætorio, 328. Carthago, 35. Carthaginem ingreditur Gensericus, Carus imp., 274. Moritur, 279. Caspii, 52. Cassandria, 35. Castellum Rotundum Constantinopoli, Castimonia apud Persas inducta, 45, Cathari hæretici. 271. Caucasus, 34, 37. Cayphas pontifex, 208. Cea, 33. Cecropius episcopus Nicomedia, terra motu obrutus, 293. Cedrusii, 31. Cellei, 26, 32. Celtiberi, 27. Celtiones, 52. Cendocolpitar, 32. Brachionum, munimenti species, 59%. Celtis, 27. Bravium Circense, 302. Britann., unde orti, 26, 27. Britanni, 194. Brumaliorum institutio, 114. Brutides mulieres, 113. Brutus Cæsarem interficit, 189. Bubulcus magister militum, 171. Bucolia, 252. Burdonibus acti circenses, 113. Buzi propheta, 121 Byza urbs, 250, 265. Byzantii origines, 264. Unde dictum, 265. Conditum a Constantino M., Byzantium, 33. Instauratum a Con stantino M. et Constantinopolis ap pellatum, 284. Byzas rex Thraciæ, 265. Caad, 61. Cabades Persarum rex, 332. Cabata Siroes Persarum rex, 407. Cadius, 12. Cesar, unde dictus, 186. Caesarea, 35, 193. Casarea Palæstine, 270. Casarea urbs, 327. Cesarii tractus Constantinopoli, 382. Cæsaris vestes purpureæ, 326. Cesarius consul, 519. Cainan, 20. Caistrus fluvius, 31. Calabrya, 337. Caligula imp., 250. Calleci, 33. Callinice, urbis fortuna, 43. Callinicus, urbs, 173. Cephas, e Christi discipulis, 213 Cepheus, 39, 40. Cepheus, 41. Cephissus fluv., 34. Cercina insula, 30, 33. Cerdo hæreticus, 256, 273. Cerei accensi, honoris indicium, Cericus magister militum, 355. Cerinthus hæreticus, 252. Ceroe, genius Byzantii, 265. Cetai qui et Romani, 32, 33. Chaganus Avarum, 379, 589, 392. Chalca, urbs, 399. Chalce, Constantinopoli, 529. Chalce Hippodromi, 383 Chalcedon, 55. Cha cedonensis synodus, 319. Chald eorum reges, 23. Chaldai, 30, 31. Chalices, 27. Chananex, 32. Chela, 393, 396. Chelone, locus Constantinopoli, 250. Chenebron, 63, 64. Chenex, 107. Chersonesus, 33. Cherubini templi Hierosolymitan Antiochiam translati, 247 Chetura, 64. Chilon e septem sapientibus, 143. Chiron, 37. Chlamys candida imperatorum, 53 §. Chlamydes senatorum, 117. Chore, 86. Chosroes Persarum ex ad Romanos

confugit, 377. Ejus interitus, 399. Christi genealogia, 245. Nativitas, 189, 191, 199, 202, 209, 226. Cir cumcisio, 203. Epiphania, 209. Ba ptismus, 210, 224, 255. Prædicatio, 223, 224 Pasch, 210, 216, 22. Passio, 222, 224. Assumptio, 223. Discipuli, 208,214. Christiani M. Antonino victoriam a Deo impetraut, 261. Christiani unde di cti, 361. Christianorum persecutio. Vide Per secutio. Chrysopolis, 586. Chus Egyptius, 36. Chusarsatbem rex Ægypti, 78. Chuta, 108. Chutei, ibid. Constartina filia Tiberis imp. Mauri ci conjux, 376. In monasterium tru ditur, 580. Occiditur, 378. Constantinopolis condita a Constan tino M., 281, 285. Florens dicta, ibid. Roma secunda appellata, ibid. Ejus encænia et natalis, ibid. Constantinus M. Helenæ filius, 278. Imperat, 278. Byzantim instaurat, 278. Fit Christianus, ibid. Vicen nalia celebrat, 282. Drepanum in staurat, 282. Danubium trajicit, 284. Costantinopolim condit, ibid. Ejus statua radiata, ibid. Aumta altera, 285. Ejus tricennalia, 286. Persis bellum parat, baptizatur, moritur, 286. Ejus funus, 287. Constantinus filius Constantini M., 287. Cicero ab exsilio revocatur, 185. Illius Constantines (Novus) dictus Tiberius mors, 190. Cilicia secunda, 371. Cilix, 42. Cinis instar pluviæ, 324. Circenses ludi, 285. Circenses factio nes, 319. Vide Factio. Circi Constantinopol. portæ combu stæ, 308. Ascensus, 308. Incensus, Circumcisio Abrahami, 53. Circus Romanus, 110. Circus Constan tinopolit., 284. Vide Hippodromus. Cisterna a Foca exstructa, 382. Ci sterna Pulcheri Constantinopoli, 312. Magna, 321, 333. Citharon, 34. Claudius imp. 231, 273. Clavi aurei et purpurei chlamydum, Clazomenæ, 33. Clemens e Christi discipulis, 21+. Ro mæ episcopus, 250. Moritur, 232. Cleopas e Christi discipulis, 213 Cleopatra filia Mauricii imp., 378, Cleopatra regina Egypti, 186, 191 Climata v orbis, 35. Cnethi, 33. Cnidus, 30. Thrax imp., 376. Constantinus Lardis, 379. Constantinus Chlorus fit Cæsar., 275. Deinde imp. 277. Moritur, 278. Constantiolus, 336, 339. Constantius frater Constantini M., 277. Constantius filius Constantini M., 281, Consulatum dare, 277. Consulum Romanorum initium, 161, Cordilia, 31. Cornelia vestalis ob stuprum defossa, Cornelius baptizatur, 229. Cornelius papa Romæ, 272. Cornutorum legio, 297. Corura insula, 28. Corzeni, 27. Danaus, filius Beli, 42. Daulel propheta, 122, 124, 125, 126, Danielis visiones, 155. Daphne, 262. Danubii pons, 284. Darius filius Assueri, rex Medorum, Darius filius Hystaspis, rex Persarum, Darius Arsaces rex Persarum, 170. Darius rex Medorum, 140, 141. Ubi occisus, 329. Darius Nothus, rex Persarum, 165. Dastagargosa Persa, 399. David rex Judæorum, 81 Ejus sepul crum, 155. Dauni, 27. Deborra, 79. Decimum, Constantinopoli, 326. Decius imp. 276. Christianos perse quitur, 270. Cur inter leones et aspides depictus, 271. In Francos bellum movet. ibid. Occiditur, ibid. Dedicationes ecclesiarum, 281. Dedi catio eccles. Sancte Crucis, 286. M. Ecclesiæ Constantinopoli, 309. Deifer dictus sanctus Ignatius, 221, Delmatia, 27, 29, 32, 35. Demas, e Christi discipulis, 214. Demetrius Sidetes rex Syrie, 181. Democritus philosophus, 116. Ilius mors, 169. Demosthenes. 169. Dennageni, 27. Derris, 27. Cosmiæ (SS.) et Damlani ædes Con- Dexiphanes Cnidius Pbari Alexandrı»ə stantinopoii, 389, 397. Cossæ, 31. Cotyæum, urbs, 275. Crassi mors, 186. Craterus patricius, 336, 310. architectus, 192. Diabateria, 227. Diadromi, 379. Diapsalma, 86. Didius Julianus imp., 261. Crescens e Christi discipulis, 21 4. Mar- Dies pro annis, apud Egyptios, 45. tyr, 252. Cretes, 29. Dies Dominicus feriatus, 322. Dii patrii, 108. Crispus fit Cæsar, 281. Interficitur, 282. Diluvium, 21, 22. Crocodilus, 146. Cochlea, 28. Cochlea Palatif Con- Croesus rex, 143. stantinopol., 326. Codex Justiniauus, 333, renovatus, Codra, ædis species, 254. Celum rotundum, 237, Coena Domini, quando acta, 225. Colchis, 27 Coli, 27. Colonea, urbs, 371. Colossus Rhodius, 173, 253, 263. Ne ronis, 248. Columna Porphyretica Constantino poli, 281, 309, 310. Columna et statua Constantini M., Columna a Foca exstructa, 382, 381. Columnæ Herculis, 29. Comagenorum anni, 248. Comana, 33. Cometa sub Heraclio, 391. Comete alii, 315, 323, 331. Commagenæ, 31. Commentiolus, 379. Commerciarius glasti, 394. Commodus imp., 257, 259, 261. Concilium Constantinopolit. sub Men na, 344. Ephesinum, 314, alterum Ephesinum 317. Chalcedonense, Congiarium, 117. Connii, 27. Cononis (sancti) ædes Constantinopoli, Constans filius Constantini M., 278. Cæsar, 281, 282, 286, 287. Constantia filia Constantini M., 291. Constantia Constantini M. filiæ cor pus Constantinopolim allatum, 301. Constantianæ, Constantinopoli, 339. Crucis (sanctæ) festi institutio, 286. Crux in coelo visa a Constantino M. 280), Rursum sub Constantio Hiero solymis, 291. Crux Dominica capta a Persis, 383. Clesias, 168. Curos, 33. Cycli varii ecclesiastici, 9, 10, 11 Cyclus annorum dxxxII, 374, 375. Cyla, 35. Cyniras, 37. Cyphera insula, 28. Cypriani (sancti) martyrium, 272. Cypris mater Herodis, 189, 191. Cyrene, 32, 35. Cyrestica, 297. Cyrillus diaconus Heliopolitanus, 295. Cyrtiani, 27. Cyrus rex Persarum, 142, 143. Cyrus præfectus prætorio exaucto ratur, 318 Smyrnæ fit episcopus, et concionatur ibid. Lumina vesper tina et nocturna invenit, 318. Cyrus Patr. Constantinopolit., 379. Mo ritar, 381. Cyzici templum condit Adrianus, Cyzicus quando condita, 80. Dadan, 64. Dadastana urbs, 400. Dæmonariis (a) quidam dictus, 383. Dagisthei balneum, 335. Dalmatius frater Constantini M, 277, 278, 286. Censor, ibid. Damascus, 33. Danae, 58. Dinzirichus Attalæ filius cæsus, 325. Diocletianus imp. consul procedit, 274. Ejus anni, ibid. Maximianum con sortem imperii facit, 275. Nicome diæ versatur, ibid. Christianos per sequitur Vide Persecutio. Romæ imperat. 278. Imperium abdicat.ibid. Diogenes Cynicus, 168. Diogenes hæreticus, 296. Diogenianus magister militum, 331. Dionysius Alexandrie fiscopus, 271. Dioscorus Alexandriae episcopus dam natur, 319. Discipulorum Christi catalogus, 212, Dodecapylon, 251. Dometii (S.) martyrium, 297. Dominica, primus dies hebdomadis, Dominicus dies feriari statutus, 322 Domitianus imperator vetat ne viri eunuchi fiant, 249. Ne vince in ur bibos colautur, 250. Templum abs que ligno condit, 249. Interficitur, Domnica. uxor Valentis imp., 301. Domnizolus, 380. Domnus Antiochiæ episcopus damna tus in synodo Ephesina. 517. Domus regie, 337. Placidia, Constan tinopoli, 303, 383. Doras urbs; unde dicta, 329 Dorostolum, urbs, 297. Dorotheus martyr, 277. Dracon, fluvius, 412. Drepanum Helenopolis appel'ata, 283. Drusus magister militum, 171. Ebionæorum hæresis, 252.

Ecclesia Sanctæ Crucis Hierosolvmis dedicala, 236. Ecclesia Magna combusta, 307. Dedi cata, 309. Ecclesia Sanctorum Apostolorum Con stantinopoli, 287. Ecclesiæ reædificatæ sub Constantino Ecclesie M. Constantiane Constanti nopoli dedicatio, 193, 291. Ecclesie Sanctorum Apostolorum en cænia, 302. Ecclesiæ M. dedicatio sub Justiniano, Eclipsis solis, 146, 192, 190, 221, Ectæ, 30. Edessa, 35. Edessa a Persis capta, 381. Edicta contra Christianes proposita, 276. Pro Christianis, 281. Edictum Justiniani de fide, 341. Edi ctum aliud, 345 et seqq. Edicta in Ecclesiis promulgata, 343. Edon, 57. Eglom, 78. Elamitæ, 30. Eleazarus pontifex, 76, 77, 171, 188, Elementa iv, Romæ culta, 110. Elephantem parit femina, 248. Elephanti víno et thure inebriati, Elephantorum certamen in Circensi bus, 183. Eliacim pontifex, 115. Elias Thesbites, 97, 99, 161 Eliæ mors, 97. Ejus elogium, 146. Elias magister militum, 400. Eliazibus pontifex, 162, 188. Evangelium sancti Joannis Ephesi servatum, 5. Evangelium Hiero solymis Matthæus scribit, 233. Evan geliorum Concordantiam scribit Ta tianus, 261. Eubea, 33. Eubulus, e Christi discipulis, 214. Euenus fluvius, 34. Eudocia filia Valentiniani Jun. imp., Eudocia uxor Heraclii imp., 384. Co ronatur, 581. Eudocia filia Theodosii jun. imp., 312. Nupta Valentiniano jun. imp., Eudocia uxor Theodosijen. imp., 312. Augusta dicta ibid. Ejus divor tium, 316. Antiochiam venit, ibique in senatu peroral, 316. Hinc Jeru salem vemt, ibi moritur, et sepeli tur, ibid. Vide Athenais. Eudoxia uxor Arcadii, 306. Ejusmors, Eudoxia nobilissima Augusta, 307. Eud xius episcopus Constantinopoiit., Eudoxus astrologus, 167. Eudoxus philosophus, 169. Eugenii tyranni mors, 305. Eugenius serpentem comedit inno xius, 289. Evitach Marodach rex Chaldæorum, Eulatius Barbatus, 340. Eunice, Christi discipula, 224. Eunuchi fieri vetantur viri ab imp. Do mitiano, 2:9. Euphemiæ (sanctæ) ædes sacra, 321. Euphrates, 34. Euripides, 162. Ejus mors, 166. Eliseus propheta, 97, 98, 99, 100, 101, Europa filia Agenoris, 42, 43. Eliezer pseudopropheta, 98 Elizabelem propheta, 120. pusta, 196, 198. Eurotas, 84. Eusebia uxor Constantii imp., 293. Elizabeth mater sancti Joannis Ba- Eusebius episcopus Constantinopoli Elpidius illustris, 380 Emesa, urbs, 293 Emese capul sancti Joannis Baptistæ inventum, 320. Emmaus, dicta Nicopolis, 267 Empedocles, 163. Encenia M. Ecclesiæ Constantinopolit. sub Justiniano, 375. Encratitarum hæresis, 260. Enoch, 21. Ejus prophetia, ibid. Enos, 20. Enyaius, 42. Certaminum equestrium inventor, 111. Epanelus, e Christi discipulis, 213. Epaphras, e Christi discipulis, 211. Epaphroditus, e Christi discipulis, Ephræmius candidatus, 338, 339, Epidamnus, 35. Epiphania Christi, 209. tanus, 2... Eustathius Emesenus episcopus, 296. Eustathius tabularius, 401. Eutyches, 237. Eutyches hereticus, 319. Euzoius episcopus Antiochenus Con stantium baptizat, 294. Exocionita dicti Ariani, 303, 323, Ezali, 35. Ezechias pseudopropheta, 98. Ezechias rex, 115, 116. Ezechiel, 96. Ezechiel propheta, 121, 130, 187. Factiones circenses, et earum colores, 111, dissidia, 112. Fortunatus, e Christi discipviis, N1. Forum Boarium Romæ, 109 Forum Theodosiacum Constantino poli, 303, 308, 310. Arcadiacum, 3!3 Constantini, 284, 329, 358, 541, Fretum ad Constantinopolim, 324, Gad propheta, 81. Gaddi, 107. Gadira, Gades, 29. Gaina Gotthus casus, 307. Gaius, seu Caius, e Christi discipulis, Galaad, 107. Galata, filius Valentis imp., 301 Galate, 50. Galatæ, 32. Galalia, 33. Galba imperator, 245, 216. Galerius Maximinus, 277, 278, 279, 280. Moritur, 281. Galilæa, 107. Galla Placidia Theodosii M. filia, 304. Galia uxor Theodosii M., 50%. Galli, unde orti, 27. Galli Romam capiunt, 167. Gallus imp., 271. Gallus frater Juliani imp. Cæsar di ctus a Constantio, 278, 292. Occi ditur, 293. Garamantes, 27, 32. Garizin, mons, 527. Garpheni, 30, 31. Gaulus insula, 30. Gaza urbs, 251, 293. Gazed, 91. Gedeon, 80. Gelasini (S.) martyrium, 275, 276. Gentilitas, 49. Gensericus Vandalorum rex, 515. Ko mam ingreditur, 520. Geon fluvius, 29, 30. Georgius (S.), 274. Gepide, 270. Gerba insula, 33. Gergesæi, 32. Gerinanorum nationes, 33. Germanus patricius, 380. Gesius frater Eudociæ Augustæ, 311, Getuli, 26. Gigantes, 22, 26. Golgotha, 161. Gordianus Senior imp., 269 Gorgonis caput, 59. Gortyna, a quo condita, 43. Gothologomor. 50. Gotholia rex Juda, 99. Gothoniel, 78. Gotthi casi sub Arcadio imp., 307. Fasti consulares, 165, 381. Faunus rex Italiæ, 38, 44. Ferri in- Græci, 32. ventor, ibia. Faustulus, 114. Epiphania Heraclii imperatoris filia Ferentius præfectus urbi, 321. nascitur, 384, 390. Epiphania Syriæ urbs, 295. Epirus nova, 328. Epistolæ canonica quando scriptæ, Eratosthenes, 175. Erechtonius, 111. Eridanus fluvius, 34 Erimanthus, 34. Ermitzis Avarum dux, 396. Errei, 27. Erythræ, 33 Erythria, 108, 18.. Esdras pontifex, 162. Esdras grammaticus, 163. Esdræ liber, 162. Essedon judex, 81. Etham, 86. Elimen, 91. Evæi, 32. Evangelium in circo fert Justinianus, Ferri inventio, 44, 45. Festum Apparitionis sanctæ Crucis, Flaccilla uxor Theodosii M. 305. Flaccillianum palatium, 303, 338. Flavianus Romæ episcopus, martyr, Flavius episcopus Antiochenus, 270, Flavianus episcopus Constantinopoli tanus abdicatus. 317. Florianus imp., 273. Focas imperator acclamatur, 378. Mauricium, uxorem, et liberos in terfecit, ipseque vicissim interfici tur, 583. Ejus imago exusta, ibid. Follis, monetæ species, 521. Fontes, sic dicta ædes Deiparæ ad ur bem Constantinopolit., 394. Fortuna, Callinice, 42. Persis, 39. Ceroe, 265. Fortunæ urbis Con stantinopolit., statua, 281, 283 Gracismus, hæresis species, 25, 24, Græcosarmatæ, 35. Grando insolita, 301, 507. Gratianus imp, 301. 303. Nascitur 293. Interficitur, 504. Gregorius (S.) Nazianzenus, 3.0. Gregorius patr. Antioch., 577. Gunariorum basilica, 357. Gurdanaspa Persa, 598, 400. Gymnosophista, 30. Hadrianopolis, 53. Hadrianus imp., 233. Hierosolyma es pugnat, et Judæos distrabit, 25, 23. In Egyptum pergit, et urbem Antinoi condit, 254. Nicææ, Nim mediæ et Cyzici varia ædificia ex struit, 254. Pater patriæ appellatur, 25. Moritur, 255. Hælimæi, 51. Hæreseon matres, 23. Hææreses va riae circa Christum, 204.

retici etiam post mortem excom municati, 367, 568, 369, 370. Halys fluvius, 34. lamaxobii, 33. Hannibalianus frater Constantini M., Hasta, cometes, 323. Hebdomades Danie.is, 161, 165, 188, Hebdomum Constantinopolit., 304, Hebræorum servitus, 62. lebrus fluvius, 31. dedui, unde orti, 33. legesippi scripta, 26, 262. Teicias sacerdos, 120. Helena mater Constantini M., 278 Helena uxor Juliani imp., 293. Telenopolis, 283. Helia urbs, 169. Helias, 21. Heli Hebræorum judex, 81. Heli pontifex Judæorum, 83. Helicon, 34. Heliogabalus. Vide Antoninus. Heliopolis, 35, 63. Heliopolis Libanensis, 275. Hellanici historici ætas, 146. Hellas, 33. Hellenes seu Græci, unde, 48. Hellesponti provincia, 326. Heraclea, 33. Heraclea Europæ metropolis, 285. Heraclitus philosophus, pater Eudo cie Augustæ, 510. Heractius imp. dictus, 382. Ejus con sulatus, 383. Profectio in Persas, 390. Epistola ad pop. Constantino potit., 398. Heraclius Novus Constantinus na scitur, 384. Imperator dictus, ibid. et 390. Hercules filius Jovis, 38. Hercules Tyrius, 43. Tercus Columnæ, 29. Herculis arma Romam allata, 109. Hermas, e Christi discipulis, 213. Hermei, 31. Hermes, e Christi discipulis, 213. Ierinii, 35. Termoeli, 33. Hermogenes magister, 336. Hermopolis a Mose condita, 63, 64. Hermus fluvius, 34. Herodes alienigena Sebasten condit, 181. Regnat, 189, 191. Varia ædi ficia excitat, 193. Templum Hiero solymitanum ædificat, 193. Conju ges Salomes sororis interficit, 202. Pueros trucidat, 205. Moritur, 206, lerodes frater Archelai tetrarcha, 206. Rex Judæorum, 206, 217, 218, lerodias, 217. lerodoti historici ætas, 162, 163. Texabippium, Constantinopoli, 329. lierapolis, 35. Hierius præf. urbi et cos. 314. ippias tyrannus, 145. lippici, 27. lippodromus, 110, 111. lircani, 31. fircanus, cogn. Jonathas, Judæorum poutilex, 181, 185, 191. ispani, ex quo orti, 32, 33. ispania magna, 27. Hispanogallia, 27. Historia Judith, 144. loessi portus, 34. Homeri ætas, 84. Tonoratus præfectus urbi Romæ, Constantinopoli procedit, 293. Tonoria filia Valentiniani i p., 320. Honorichus filius Genserici, 32. ionorius imp, 306. Nascitur, 504. torrea urbis Doras, 350 Horrea Constantinopolitana, 314. Hosee rex Judæorum, 107, 108. Hunni Illyricum vastant, 315. Hypatius patricius imp. appellatus, 338. Ejus interitus, 539. Hyperbasia, 227. Jeremias propheta, 119, 120, 121, 123, Jeroboam, 92, 203. Jerusalem quando condita, 84, Obses sa, 109. Capta a Tito, 246, 247. Ab Adriano, 253. Quo varia in ur be ædificia exstructa, 254. Ælia appellata, 254. Jerusalem a Persis capta, 385. Jesdem, urbs, 599. Ibas damnatus in synodo Ephesina, Jesus filius Josedec, 142. Ichthyophagi, 28. Iconium, urbs, unde dicta, 33 39. Idithun, 86. Idololatria quando cœpit, 48, Idumæi, unde dicti, 32, 37. Ignatius (S) martyr, 232. Ignis a Persis cultus, 40. Ilium a quo conditum, 79. Jesus pontifex, 178, 188. Jesus, e Christi discipulis, 213. Jezabe, 97, 98. Jo. Lucifera, 41. Joachaz rex, 103, 104, 121. Joacim pontifex, 161, 188. Joacim rex, 121. Joas rex Israel, 100, 102, 103, 104, Illus Isaurus autarta, seu rebellis, Joannan pontifex, 96. Imperator Luppæ, 340. Inachus, 41. Incendium Constantinopoli sub Theo dosio jun., 314. Sub Leone, 322. Indi primi et secundi, 31, 32. Indictionum initium, 187. Indictio Constantinianea, 280, 374. Indus qui, et Physon fluvius. 51, 81. Inscriptio statue Constantini M. Ro mæ, 280, 281. Interpretes LXX, 173, 188. Iphiti Olympiades, 104. Irenæus Pentadias magister militum, Irenes (S.) ædes Constantinopoli, Irenæus (S.) Lugdunensis episcopus, Iris crucis in cœlo signum ambiens, Iron Thebis Egyptiis ortus episco pus, 296. Isaac, 53, 54, 55, 57 Isaacus patriarcha Hierosol., 382. Isachar, 60. Isaias, 105, 109. 114, 116. Ipsius mors. 117, 154. Elogium, 154. Isauricum bellum, 187. Ismael, 53. Isminus fluvius, 34. Isocasius qua stor, 322 Isocrates rhetor, 169. Israel, 57. Israelitæ, 57. Ister fluvius, 31. Isus insula, 293. Itabeni, 28. Ithobalus rex Tyriorum, 97. Iturea, 208. Jabis, 78. Jacob, 58, 59. Jacobi filii Josephi reliquiæ Constan tinopolim translatæ, 509. Jacobus (S.) Zebedæi apostolus, 212. Jacobus (S.) episcopus Hierosol., 203, Jael, 79. Jair judex, 81. Janneus Alexander pontifex, 184, Jason, 41. Jason, e Christi discipulis, 213. Jebus, urbs, 84. Jebusæi, 29. Joannes crucis, 380. Joannes (S.) evangelista Evange lium Ephesi scribit, 246. Ubi iilud servatur, 5. Ejus exsilium, 246 Apocalypsis, 250. Reditus Ephe sum, 251. Mors, 252. Joannes (S.) Chrysost. in exsilium missus, 307, 724. Joannes Cappadox, 556. Joannes magister scriniorum, 380. Joannes Sismus, 391. Joannis Vandali cades, 315. Joannis (S.) Baptiste nativitas, 201. Elogium, 201, 207. Mors, 217. San cli Joannis Baptistæ reliquiæ exu stæ, 295. Sancti Joannis Baptistæ caput Constantinopolim allatum sub Theodosio M., 305. Emesæ in ventum sub Theodosio Jan., 320. Sancti Joannis Baptiste a des sacra in Hebdomo, 378. Jocabeth, 63. Jodae pontifex, 100, 101, 165, 188. Joiadain seu Joatham rex, 105, 121. Jonadab, 97, 99. Jonan, a quo lones. 49. Jonas, 102, 105, 149. Jonathas Machabæus pontifex, 181, Jopolis, 41, 42. Joram rex filius Josaphat, 90, 97. Jo ram rex Samariæ, 96. Jordanis, 34. Jordanis conversus retrorsum in ba plismo Christi, 225. Josadech uxor Jodae pontificis, 99 Josaphat rex, 96. Joses filius sancti Josephi, 203. Joseph filius Jacob, 61, 62. Ejus se pu.crum, 158. Josephus historicus Neronis mortem prædicit, 240. Josias rex, 63, 118, 119, 121. Josue, 77. Jothor, 64. Jovianus imp., 299. Moritur, 300. Juda, 60. Judæi, unde dicti, 92. Horum captivi tas, 136, 145, 144. Judæi soci po puli Romani, 179. Pompeio sub acti, 185. In eos bellum movet Julius Cæsar, 187. Eorum hæresis circa resurrectionem mortuorum, 237. Judæorum regnum deletum a Vespasiano, 246. Judaei Cyrenium præsidem interficiunt, ibid. Eorum duces deficiunt, 247. Judæos e stir pe Davidis vexat Domitianus, 2.0. Jechonias rex, 121, 122, 123, 127, Judaismus, 23, 49, 65. Jehu propheta, 95, 96, 99. Jehu rex Israel, 98. Jejunia quando so venda, 17. Jejuniorum media septimana, 320. Jejunium Manichæorum, 17. Jephte judex, 81. Jerad, 21. Judas Machabæus, 179, 180, 181, 183. Judas fi,ins Josephi, 203. Judith historia, 141. Julia Augusti fil a relegatur, 191. Juliana patricia, Areobindi uxor, 321, Julianus Cesar dictus, 295. Fit imp., et Christianam religionem etural,

295. Vexat Ecclesias, 296. Moritur, Libyes, 29. Primi et secundi, 32. Juliani imp. mors, 298. Juliopolis, 35. Julius Cæsar Græcis bellum infert, 185. Gallos subigit, 186. Primus Imperator, 186. Romam capit, ibid. Tyrannus. Orator, 187. Annum emeudat. In Judæos et Scipionem bellum movet. Interficitur, 189. Julius Africanus historicus, 267. Juno jugais, 36. Jupiter qui et Picus multos procreat liberos, 44. Justina noverca Gratiani imp., 501. Justinianopolis, dictum Syces subur banum, 335. Justini (S.) apologia pro Christianis, Justinianus factus imp., 334. Sedi tiones urbis sedat, ibid. Sycas in staurat, 335. Samaritanos tumul tuantes domat, ibid. Seditionem sedal, 336. Ejus edicta de fide, 341. Codicem renovat, 345, 345. Magnam Ecclesiam dedicat. 375. Moritur, ibid. Corporis habitus, ibid. Justinianus filius Mauricii imp., 378. Justinus Jun. imp., 373. Agrotat, et Tiberium Cæsarein renuntiat, 376. Moritur, ibid. Justinus Thrax. imp., 531. Moritur, 'Justinus filius Mauricii imp., 378. Justus episcopus Hierosolym., 253. Justusa dux Samaritarum casus, Juvenalia senatrix Romana, 327. Lahdon judex Hebræorum, 82. Labuarsacius rex Persarum, 299. Laceria, 37. Lacones, 33. Lamech, 21. Lamet, 38. Lampades imperatoriæ, 299. Lampadusa insula, 30. Lampon dictus Saturnus, 46. Lampsacus, 35. Lancea sacra Constantinopolim alla ta, 385. Laodicensium anni, 187. Lapides projecti in circensibus, 329. Larissa, 35. Latini, ex quo orti, 27. Latronum princeps a sancto Joanne Evangelista ad Christum conversus, Latrunculator, dignitas, 327. Laureate imagines, 323. Lausi palatium, 380. Leges a Mose Judæis traditæ. 64. Lex qua patres filiis intestato deceden tibus succedunt, 262. Legestani, 27. Legio Cornutorum, Lemnus, 3. Leo M. imp. dictus, 320. Eudoxiam et filias redimit, ibid. Moritur, 324. Leo Junior imp., 521. Leo Syrus, 383. Leones et leænas ex Oriente adducit Decius imp, 271. Leontius comes Piscium, 591. Leontius curator palatii Antiochi, 380, Leontius Antiochiæ episcopus, 289 Leontius præfectus urbi, 386, 392. Lepidus triumvir, 189, 190. Jeptis, 29. Lesbus, 28. Levi, 59, 62. Libanus, 31. Libris cri traducti, 173 Libya, unde dicta, 111. Libya ia Inachi, 41, 42. Licinius imp., 278, 279, 282. Ligures, 29. Limne, Castrum, 325. Linus e Christi discipulis, 213. Litanie ob terræmotus, 317, 318, 321. Litteras Judaeis dat Moses, a quibus Phoenices et Græci acceperunt, 64. Locris, 27. Locus medius inter cœlum et inferos, Lois, e Christi discipulabus, 221. Longus murus, 389, 292. Lot, 50, 61. Lucas (S.), evangelista, 221. Lucæ et Andreæ (SS.) reliquiæ Con stantinopolim allatæ, 219. Luciani presbyteri martyrium, 277, Lucianus, quando vixit, 240. Lucius, unus e Christi discipulis, 214. Lurins Aurelius Commodus imp., 257, Luctus feminarum apud Hebræos ob filiam Jephte, 81. Ludi Antiochiæ instituti, 192. Ludi gladiatorii sublati, 251. Lugduni, 33, 35. Lugdunum urbs Galliæ, 217. Lugdunum, 292. Lumina vespertina et nocturna invenit Cyrus P. P., 518. Lune statua Antiochiæ a Vespasiano creata, 247, Lupa dicta rusticæ mulieres, 114. Lusitani, 27, 33. Lychnites, 27. Marcio Ponticus hæreticus, 256, 27, Marcionitæ hæretici, 237, 256. Marcomali, 33. Marcus (S.), 224. Alexandria episco pus, 250, 252. Marcus Antoninus Verns imp, ¾. Ejus epistola pro Christianis, 29. Marcus Cæsar Basilisci imperat, filios, Mardochæi ætas, 162. Mare Adriaticum, 27. Erythræum, 3º. Mare æneum, 115. Maria prophetissa, 63. Mariæ (S.) Virginis nativitas, 192. Mariamme, locus juxta Heliopolim, Marina uxor Valentiniani M. 302, Marina, filia Arcadii imp., 306, do mum ædificat, ibid. Nascitur, 30%. Moritur, 317. Marodach, 116. Mariandeni, 27, 29. Marmarides, 28. Marmaris, 29. Mars, 37, 38. Martina uxor Heraclii, 590. Martis templum Romæ, 110. Martyres plures sub Domitiano, 250. Mathusala, 21. Matthanias rex, 129, 130, 133. Matthæus (S.) apostolus, 213, 253. Mauri, ex quo orti, 26, 33. Maurianus comes, 328. Mauricius imp. cronatur, 576. Capi tur a Foca, et interficitur, 379. Lychnuchi in templis paganorum, 251. Mauritania, 35. Lycia, 30 Lycii, 29. Maxentius imp., 278, 279. Maximianus Jovius Cæsar. 275. Lycus fluvius Constantinopolim in- Maximinus Cæsar, 278, 279. fluens, 250, 319. Lydi, 29. Lydia, 30. Lygdonia, 30. Lystra, 35. Lysanias Tetrarcha, 206, 208. Macarius episcopus Hierosol., 286. Machabæorum Libri, quando scripti, 175. Quid continent, 180. Machabæorum (Sanctorum) ædes Con stantinopo.i, 592. Macedones, 34, 35 Macedonia, 27. Macedonius Patr. Constantinopolita nus damnatus, 304. Macedonius episcopus Constantinopo litanus deponitur, 294. Maci, 29. Macores, 32. Macuaci, 26, 32. Madiam minor, 34. Madianai, 30, 31. Madianite, 34. Mæander, 34. Mæote, Mutis, 27. Magdo, 91. Maxi, 52. Magister militum præsentalis, 326. Magnaura Constantinopo:i, 538. Magnentius imp., 278, 280, 289, 291, Malachias propheta, 130, 152. Malaleel. 20. Mamantis (S.) ædes sacra, 324. Manabim rex, 106, 107. Manasses rex, 116, 118. Manasses pontifex, 174. Manes hæreticus, 251. Manichæi die Dominico jejunant, 17. Manichæi carnes rejiciunt, 237. Mapparius, 383. Marathon, 33, Marcianus fit imp., 319. Ven te fa ctioni favet, 520. us mors, ibid. Marcianopolis recepta, 317. Maximianus Herculius imperator, 273, 277. In Galiis regnat, 278. Moritur, Maximinus imp.. 268. Maximus imp., 267, 320. Mazones, 30. Mazices, 27, 32. Medi, 27, 32, 55. Media, unde dicta, 40. Medusa, 39. Megista insula, 50. Melantias, urbs, 392. Melchisedec, 49, 50 51. Meletius episcop. Antiochenus, 296. Melita insula, 30. Melitene, 35. Melito Sardium episcopus, 258, 250. Memnon, lapis vocalis, 144. Memphis, 35. Menæ (S.) martyrium, 275. Menandri mors, 172. Menas præfectus vigilum, 521. Menelaus pontifex, 179. Menephot, seu crocodilus, 156. Meninx insula, 30, 33. Meuses lunares Hebræorum, 16. Egy pliorum inventum, 16. Meuses September et October nomes mutant sub Domitiano, 249. Menses Asianorum, 270.´ Menses Cappadocum, 371. Mensis novorum, 1, 2, 16. Mensis primus Hebræorum, 16. Mercurius Pici filius, 41. Dictus Far nus, 45. Mercurius Trismegistus, 47. Mercurius (S.) Julianum imp. inter ficit, 299, Merdius rex, 144. Meroe, 35. Meronium, urbs, 386. Meropes dicti homines, 49. Meros, 41. Merrhi, 6%, 61. Messalia, 27. Messana, 35. Mestrem rex Egypti, 45.

t Nicolai (S.) ædes Constantinopoli, Metrophanes episcopus Constantino poleos, 280. Michæas propheta, 96, 104, 105, 109, Midaba, 35. Minos, 43. Missa, seu dimissio, 358. Mitylene, 33, 35. Mezaca, 35. Moguntiacum, urbs Galliæ, 268. Monaxius præfectus urbi, 308. Monoportum, Constantinopoli, 339. Montanus hæreticus, 263. Mopsucren, 294. Nicolaitæ hæretici, 252. Nicolaus e Christi discipulis, 224. Nicomedes rex Bithyniæ, 174. Nicomedia, 35. Nicomedia a Nicomede Astacus dicta, 174. Terræmotibus pene eversa, 246, 255. Varia in ea ædificia exstru cta ab Adriano imp., 254. Bithyniæ Metropolis, 284. Terræmotu sub versa, 293. Nicopolis, Emmaus dicta, 267. Nigræ, urbs, 35. Mortalitas Constantinopoli sub Justi- Nili (S.) martyrium, niano, 335. Mortui nullus amicus, 328. Moses episcopus Antaradi, 309. Mossinæti, 27. Mosulani, 33. Moyses, 63, 64, 65, etc. Ejus elogium, 76, 77. Sepulcrum, 157. Cosmogra phus dictus, 238. Moyses dictus Psomtomphacti ab Ægy ptiis, 76. Mulvius pons, Romæ, 280. Mundus an ab æterno, 237. Mundus Patricius, 339. Mursa, urbs, 292. Muri Constantinopolit. 265. Maritimi, 315. Antiqui, 321. Murus Anastasiacus, 330. Murus Theodosiacus Constantinopoli, 392. Blachernarum, 396, 397. Museum Antiochenum, 316. Musonius philosophus, 240. Mustus Seleucus, 292. Muza, 35. Mygdonia provincia, 300. Myra, urbs, 183. Mysi, 29, 30. Mysia inferior, 33. Nilus, qui et Geon, 34. Ninive a quo condita, 37. Ninus, urbs, 33. Ninus, 36, 37. Nisibis obsidetur a Persarum rege, 287, 290. Persis traditur a Joviano imp, 299, 300. Nisyrus, 30. Noe, 21, 21. Nomades, 271. Norici, 32. Novatus hæreticus, 271. Numa Pompilius rex Romanorum,117. Capitolium condit, 117. Congiarium largitur, ibid. Moritur, 118. Numerianus imp., 274. Nummi cusi ab Heraclio imp., 386. Nundina Adrianæ, 254. Nuptias damnant Valentiniani, 260. Nymphas, e Christi discipulis, 214. Nyssus mons, 34. Oasis magna, 35. Ochosias rex Juda, 98, 99. Octagonum, Constantinopoli, 337. Octavius Augustus imp., 189. Ægy ptios vincit, 190. Illius tituli et no mina, ibid. Oded propheta, 104, 105. Nabuchodonosor rex, 122, 125, 12%, Odellam propheta, 120. Nabothæ, 32. Nabuzardan, 138. Nachor, 48, 49. Nacolia, 301. Nadab rex Israel, 91. (Enomaus circensium repertor, Olde propheta, 120. Olybrius imp., 321. Olybrius minor, 321. Nahum propheta, 103, 104, 105, 113, Olympas, e Christi discipulis, 214. Naissus urbs, 291. Narbonenses, 33. Narcissus, e Christi discipulis, 213. Nurses, 339. Nasamones, 33. Nassamones, 29. Nathan, 83, 91. Nausthi, 52. Naxus, 33. Neapolis, 35. Nebdeni, 33. Nechao Nechepso, 121. Nectenabus rex Ægypti, 170. Neemias Hierosolyina instaurat, 163. Nemesis, ibid. Nemrod, 56. Neocæsarea, 35. Neorium, Constantinopoli, 314. Nepotianus imp., 289. Neptunus, 48, 49. Nerea, 33. Nereus, e Christi discipulis, 214. Nero imp., 233. Illius mors, ibid. Nerva imp., 251. Nestorius damnatus in synodo Ephe sina, 314. Nicea, 33. Nice varia ædificia condit imp. Adrianus, 234.Synodus Nicææ habi ta, 282. Terræ motu subversa, 501. Nicanor, e Christi discipulis, 224. Nicetas patricius, comes excubitorum, Nicetas patricius sacram spongiam Constantinopolim mittit, 385. Olympiadum initium, 10ì. Oympius præfectus prætorio, sub He raclio, 386, 387. Onesimus, e Christi discipulis, 213. Onesiphorus, e Christi discipulis, 214. Onia, urbs, 179. Onias pontifex, 170, 172, 173, 178, Oppidaneum, 38. Oreb, 80. Oriens fluvius, 40. Orion, 36, 37. Orus rex Egypti, 46. Panes civiles Antiochiæ instituti, 263. Pane's civiles abrogati ab Heractio, Panes militares, 391. Panis Castrensis Alexandrinis præbi tus, 276. Civilis Constantinopolita nis, 285. Panis penuria Constanti nopoli, 321. Panium, urbs, 193. Pannonii, 29, 32. Paonia, seu Pannonia, 262. Pantheum Alexandriæ, 266. Paphlagones, 32. Papias martyr, 258. Papyrius Cursor, dictator, 171. Paralipomenon Liber, 154. Paratonion, 35. Parmenides philosophus, 163. Parmenion, e Christi discipulis, 224. Parnassus, 34. Parthenius mons, ibid. Parthenope, 40. Parthi, 31. Pascha Judæorum typicum, 2. Pascha verum Christus, 5. Pascha, xiv Lu næ, 2, 211. Ante et post æquino ctium, 3. Eodem die celebrari præceptum in Nicæna synodo, 8. Salomone celebratum, 108. Ab Ezechia, 115, 120. In Egypto quan do celebratum, 75, 76. Pa-chata a Christo celebrata, 2., 212, 218, 229, 230, 225. Pascha primarium festumi Judæorum, 216, 226. Quando cele bratum, 226. Pascha, transitus, ≥26. Pascha, passio et resurrectio Chri sti, 226, 228, 229. Pascha Christia norum, festum festorum, 228. Paschales tabulæ altixæ in Eccle siis, 9. Paschalium, 371. Patricius, filius Asparis, interfectus, Patricius illustris, 380. Patrubas, e Christi discipulis, 2.3. Patrophili episcopi Scythopolitani re liquiæ, 295. Patzates rex, 144. Paulinus Theodosii Jun. familiaris,511, 313. Interficitur, 316. Paulus (S.) apostolus, 231, 232. Ejus elogium, 234, 235. Paulus filius Mauricii imp., 578. Pax Ecclesiis reddita, 295. Pelagius patricius, 328. Pelei (S.) martyrium, 280. Peloponnesus, 27. Pentateuchon, 154. Pentecoste, 223. Perinthus, 33. Perinthus, seu Heraclea, 274. Persa, 31. Persabina urbs, 193. Persæ victi a Constantio, 275. Persarum regnum deletum, 170. Osee propheta, 103, 104, 105, 109, Persecutio Christianorum sub Domi Osiris rex Egypti, 46. Ostrus comes Gotthus, 323. Otho imp., 246. Ozi, 80. Ozias rex, 103, 104, 103. Oziel propheta, 96, 99. Pæones, 29, 31, 52. Palatium, unde dictum, 109. Palatium Magnum Constantinopoli, Palatium Antiochi, 380. Hormisdæ, ibid. Archangeli, 585. Palatium Flaccilianarum, 358. Placil lianarum, 338. Lausi, 380. Palladium, 109, 284. Palmyra urbs, 91. Pamphyli, 29. Pamphylia, 30, 33. Panaretus, Liber Sapientiæ, 175. tiano, 250. Sub Trajano, 252. S b Antonino, 257, 238. Sub Severo, 266. Sub Decio, 270. Sub Diocletiano, Perseus, 38, 39, 40, 41. Persica arbores, +0. Persis, nomen fortunæ, 39. Persis, Christi discipula, 2z4. Pertinax imp., 261. Petræorum auni, 253. Petri Alexandriæ episcopi martyrium, Petrus Alexandriæ episcopus, 1. Petrus (S.) primus Antiochiæ et Rơ mæ episcopus, 221, 230. Petrus Magister militum sub Justi niano, 335. Petrus lilius Mauricii imp., 378. Petrus Curopalata Mauricii imp. fræ ter, 379. Phaceias rex, 107. Phæacus, Persa, 401.

Phæaura uxor Saturni, 36. Phaeton dictus sol, 46. Pharao Nachor, 48. Nechao, 121. Pharus insula, 173, 191. Phaser, 226. Phedalia, 264. Pherecidas historicus, 163. Pherecides, 144. Phidalia, 265. Philaretus Cubicularius, 384. Philemon, e Christi discipulis, 214. Philippicus comes excubitorum, 380. Philippopolis, 55. Philippus, e Christi discipulis, 224. Philippus apostolus, 229. Philippus Junior imp., 269. Gordia num interficit, 270. Christianus, ibid. Moritur, ibid. Philippus Junior imp., 374. Philisthæi, 82. Philo Judæus, 230. Philologus, e Christi discipulis, 213. Philoxenus consul, 331. Phinippus archon Atheniensis, 137. Phison fluv., 34. Phlegon, e Christi discipulis, 213. Phocea, 33. Phoebe, Christi discipula, 224. Phoenices, 30, 31. Phua rex Assyriorum, 106. Phryges, 29. Phrygia, 30, 52. Phrygia Salutaris, 275. Picus, qui et Jupiter, 36, 37, 38. Ejus sepulcrum, 44. Pilatus fit procurator Judes, 208. Pindarus, 161. Pionius (S.) martyr, 270. Pistrina Palatii Constantinopol., 341. Placidia filia Valentiniani Junioris, 315, 320. Olybrii uxor, 320. Placidia domus, 303. Placillianarum Palatium, 338. Plage Egyptiorum, 71, 72. Plato præfectus urbi, 167, 169, 329. Plautianus cos. interficitur, 266. Plutarchus philosophus, 240. Prasini muneribus publicis inter- Rhea, 36. dicti a Marciano, 320. Prieme, 33. Prisca, Christi discipula, 221. Priscilla et Maximilla, hæreticæ, 263. Priscus comes excubitorum in cleri cum altonsus, 381. Probi (S.) ædes sacra, Cæsarex, 327. Probi ædes Constantinopoli, 337. Probus imp., 273. Interficitur, 274. Probus dictus imperator, 337. Proceres Romani quando dicti, 163. Prochorus, e Christi discipulis, 221. Proclus Asiæ proconsul, 270. Proclus ex-præfecto capite plectitur, Proclus somniorum conjector, 331. Procopius tyrannus, 301. Prometheus, 78. Promoti suburbanum, 389. Prophetæ magni iv, 153. Prophetiæ quomodo scriptæ, 133, Protei Insula, 173, 191. Prusias, urbs, 292. Rhea simulacrum Romam adductaa, Rhegium, urbs, 537. Rhenus fluvius, 34. Rhinocoruri, 28, 29, 30. Rhodani præpositi palatii interitus, Rhodanus fluvius, 34. Rhodus, 33. Terræmotu labefactata, 175. Rhodi colossus. Vide Colossus. Rius Quvius, 34. Rom³, 35. Roma condita, 109, 110. Romani ex quo orti, 27. Romani unde dicti, 109. Romanus scholasticus, 330. Romulus fratrem interficit, 110. līgās mors, 117. Ruben, 59. Rufini præpositi palatii interitus, Rufini præfecti prætorio interitus, ibid. Rufinus quæstor sub Justiniano, 236. Psalmi a quo compositi, 85, 86, 87, Rufus, e Christi discipulis, 213. Psammeticus, 121. Pseudoprophetæ, 96. Psomtomfacti dictus Moses, 76. Psychristus Archiater, 322. Ptolemais, 35. Ptolemæus rex Ægypti, 157. Ptole mæi alii reges Egypti, Ptole mæus Alexander, 182, 183. Diony sus, 183, 183, 186. Epiphanes, 176. Evergetes, 174, 176, 180. Lagi fi lius, 171. Philadelphus, 172. Phi lopator, 176. Philometor, 178. Phy scon, 182. Pothinus, 183. Soter, Publius imp., 269. Pudens, e Christi discipulis, 201. Pulcheria Arcadii imp. F., 506. Na scitur, 306. Augusta renuntiatur, 309, 310, 311. Marciano nubit, 319. Pulpita circi, 359.、 Penitentiam abrogat Novatus, 271, Purpuræ inventio, 43. Pogonias, cometa, 332. Pusæus cousul, 322. Puteus juramenti, 53. Polycarpus (S.), et ejus martyrium, Pylæ, 324. Pompeiopolis, 35. Pompeius Hierosolyma expugnat, 181. Imperator appellatur; theatrum Romæ ædificat, 185. Gener Julii Cæsaris, 186. Pompeius Hypatii frater occisus, 359. Pomum Phrygium insolitæ magnitu dinis, 316. Divortii_causa inter Theodosium Jun. et Eudociam Au gustam, ibid. Pons ad Constantinopolim exstructus a Justiniano, 335. Pons S. Callinici, 391. Pontifices Hebræorum, et eorum ca talogus, 188, 207. Pontius, unde Pilatus dictus, 220. Il lius mors, 229, 230. Porta S. Emiliani Constantinopoli, Porta Decimi, Constantinopoli, 304. Porta Aurea Constantinopoli, 379, 389. Polyandrii, 393, 394. Quinti, ibid. Porte æres, Constantinopoli, 339. Porta Mortua, ibid. Porticus templi Hierosolymitani, 20%. Porticus varie Constantinopoli, 281, 308, 337, 338, 379), 329. Domuini, 308. Troadenses, 318. Nova, 324. Portus Juliani. 382. Pothinus Lugduneusis episcopus, 261. Prædicationis Evangelii festum, Prænetum, urbs, 379. Presanctificata dona, 383, 386. Prætorium præfecti urbis, 337, 380. Prandiara, Constantinopoli, 307. Prasina factio, 112. Pyramus, mons, 31, Pyrodes, dictus Mars, 47. Pythagoras philosophus, 143. Quadraginta (Sanctorum) martyrum ædes Constantinopoli, $19. Quadri, 33. Quadriporticus Constantinopoli, 263. Quartus, e Christi discipulis, 214. Quercus Mambre, 32. Quinquennalia Theodosii Jun., 308, Quintilis mensis Julius dictus, 187. Raasson rex Assyriorum, 107, 109. Ravenna, 35. Ravennam concedit Theodoricus rex Italiæ, et ibi inoritur, 327. Regia Constantinopoli, 284, 337. Regiones urbis Constantinopol. v incense, 322. Regnandi ars inventa, 36. Regni Juda exitus, 136. Regni Judæorum successio deleta,184. Regnorum Libri, 154. Remus et Romulus nascuntur, 503. In silvis projecti, et a lupa educati, * 113. Remi statua aurea, 110.. Repromissionis anni, 51, 52, etc. Resurrectio mortuorum ex liberorum successione, 237. Rhagau, 48. Rharna, Persa, 401. Rhaguel, 64. Rbasia, regio, 298. Russala factio, 112. Ruth, liber, 151. Sabacı, 145. Sabbatum, quivis dies feriatus, 211. Secundo-Primum, 211. Sabec, 55. Sabinarum raptus, 113. Sadoc, 91. Saduc pontifex, 99. Sael, 53. Saen Persarum dux, 387. Sagarius fluvius, 34. Salatiæi, 30, 31. Salem, 50. Salina, 185. Salli, 31. Sallustius nascitur, 183. Moritur, 183. Sallustius præfectus prætorio, &2 Salmanazar rex Assyriorum, 107 118. Salona, 33. Samas, 91, 92, 93, 119. Samaria, urbs, 181, 193. Samarite in speciem Christiani, 536. Samaritarum et Judæorum de sacris dissidium, 180. Samaritarum rebellio, 327. Sub Je stiniano, 335, 336. Samosata, 33. Samosatensium anni, 248. Samothrace, 33. Samson judex, 82, 83. Samuel propheta, 83, 84. Samuelis prophetæ reliquiæ Constan tinopolim translatæ, 308. Samus, 33. Sapor Persarum rex Nisibem obsidet, Saraceni, 32, 52. Saræas pontifex, 131. Sarapion episcopus Antiochenns, №5. Sarazar, 116. Sarbaras, Persarum dux, 385. Constan tidopolim obsidet, 592. Sardanapalus, 37, 40. Sardania, 30. Sardinia, 33. Sardis, 35. Sarinæi, 33. Sarmata, 27, 29, 30, 32, 35. Sarra, 52, 53, 54, 57. Satala, 33. Saturnus, 56, 57. Sauromata, 27. Saul rex, 84. Scala Chalcedonensis, Constantinopo li, 308, 309. Scamander fluvins, 34. Scamma Circi, 283 Scevophylacium, 337. Schola Palatina vi et vn. 269.

Scholarii, 269. Scipio Africanus, '69. Sclavi, 395, 396. Scythæ, 31, 32, 31. Scythæ Egyptii, 47. Scythismus, 23, 49. Scythopolis, 35. Sehaste, urbs, 181, 193. Sedecias pseudopropheta, 96. Sedecias rex, 129, 130, 136. Seditio sub Justiniano Nica dicta; Seleuciensium anni, 182. Seleucus Nicator Antiochiæ conditor, Seleucus Callinicus rex, 175, 178. Selinuns, urbs, 233. Sellum pontifex, 119, 131. Selum rex, 107. Selymbria, 30%. Semegar, 78. Semeronius, 37. Semiramis regina, 36. Senatus ædes Constantinopoli, 284, Sennacherim rex Assyriorum, 115, Sephora, 64. Sepulcrum Dominicum incensum a Persis, 385. Seraphini templi Hierosolymitani An tiochiam translati, 217. Serapion episcopus Antiochiæ, 263. Sergius patriarcha Coustantinopolita nus, 382. Heraclium coronat, 383, Serpens cultus ut Deus, 23. Seruch, 48. Sesostris rex, 47, 48. Sestus, 33. Seth, 21. Id est fundamentum, 77. Seth ad altare, proverb. 94. Severianum Byzantii, 265. Severi imp. mors, 267. Severus fit imp. a Galerio Maximiano, Severus hæreticus, a quo Severiani dicti, 261. Siarsura urbs, 400. Sibyllarum nomina, 108. Sicani, 33. Sicilia vastata a Genserico, 315. Sidonii, 27. Signum Christi supra Capitolium Con stantinopolit., 308. Silas, e Christi discipulis, 224. Silentiarius, dignitas, 328. Siloam, id est, missus, 153. Fons, Silpius mons, 40, 41. Sivani Emeseni episcopi martyrium, Silvani Gaza episcopi martyrium, Silvanus, e Christi discipulis, 224. Silvanus comes et decurio Nisibenus, Silvia a Marle compressa, 113. Simeon filius Jacob, 59. Simeonis (S.) Stylitæ mors, et reli quiæ, 321. Simois, fluvius, 34. Simon Cananita, 252. Simon Magus, 256. Ejus epistola ad Heraclium imp, Sirmium, 289, 303. Sisara, 79. Smyrna terræmotu concussa, 262. Simyrna, urbs, 270. Theodosio Jun., 310, 313, 317, 318. Sub Zenone, 527. Sub Justiniano, Tetranymphum, 234. Tetraphylum æneum Constantinopoli, Socrates nascitur, 162. Moritur, 188. Tetrarchæ creati ab Archelao rege Sogdianus rex Persarum, 166. Soine, 33. Sol, rex Ægypti, 46. Solis statua, Constantinopoli, 263. Solomon, 91, 92. Ejus liber de re mediis, 113. Libri alii, 134. Sophianæ, 384. Sophocles, 162. Ejus mors 166. Sophonias propheta, 119, 151. Sor, seu Tyrus, urbs. 136. Sosibius Antiochenus, 191. Sosipater, e Christi discipulis, 214. Sosthenes, e Christi discipulis, 213. Sperchius fluvius, 34. Spongia sacra Constantinopolim al lata, 385. Sphoracii tractus, 337. Statua Constantini M. Romæ, et ejus inscriptio, 280. Statua pectoralis Arcadii et Pulcherise, 309. Statua Arcadii, Constantinopoli, 313. Theo dosii H. 303. Theodosii Jun., 309. Status hominis duplex, 234, 233, 236. Stephanus, e Christi discipulis, 214. Sancti Stephani mors et elogium, 226, 251. Sancti Stephani ædes Con stantinopoli, 384. Stilbon, dictus Mercurius, 47. Strategium, Constantinopoli, 265. Studii ædes, Constantinopoli, 321. Studii ædes Sancti Joannis Bapt. 397. Supplicia damnatorum, quæ, 239. Surena Persarum regis senator, 299. Susa, 35. Susacim rex Ægypli, 9?, 93. Susiana, 35. Sycæ, regio Constantinopoli, 303 Sycæ, instaurata a Justiniano, 335, Symmachi consulis ædes, 337. Symmachus sacræ Scripturæ inter pres, 266. Synagoga Samaritarum, 327. Synesius comes largitionum, 308. Synodus Nicæna coacta a Constantino M. 8. Synodus Nicæna, 282. Con stantinopolitana, 301. Ephesina, 314. Altera Ephesina, 317. Chalcedonen sis, 319. Synodus Constantinopoli tana sub Justiniano, 344. Syri, 32, Syria Judææ, 35. Syromacedonum anni, 171. Syrus, a quo Syria dicta, 42, 43. Tabarini, 27. Taiani, 34. Taramantes, 27. Tarquinius Priscus rex Romanorum, Tarsus, unde dicta. 39, 40. Tarsus urbs, 294. Tatiani hæretici scripta, 260, 261. Tauchista, 33. Taunium, 55. Simon pontifex, 172, 173, 182, 188, Taurianna, 27, 30. Simon templo præpositus, 177. Simon filius sancti Josephi, 203. Simon, vel Simeon Hierosolymitanus episcopus, 216. Simon Cleopa, 252. Simonides, 143. Sinetus Castrensis, 384. Sinope, 35. Smyrna, 35. Sipylus mons, 40, 41. Sirach, scriptor Libri Sapientiæ, 175. Siroes Persarum rex, 398, 399, 400. Taurii, 27. Taurus rex Cretæ, 42, 43. Tautamæi 29. Templa Paganorum destructa, 282. Templum Hierosolymitanum, 91. Ejus instauratio, 143. Templum absque ligno, 249. Templum, Ne storio quid? 364. Tenedus, 35. Teos, 33. Terebinthus, urbs, 254. Teridon, 35. Judæorum, ejus fratres, Herodes Antipas, Lysanias, et Philippus, Thalassins, vir nequam, Thales Mitesius, 113. Thales Philosophus, 145. Thamnor. 91. Thamiz, idem cum Adonide, 130.. Thara, 48, 31. Thasus, 33. Theatrum Pompeii Romæ, 183. Mar celli, 193. Daphnes, 247. Thebr, 27. Thebais, 29. Themistoclis mors, 162. Theoc itus sub Justino imp., 331. Theoctista filia Mauricii, 379, 380. Theodora uxor Justiniani, imp., 334. Theodora Maximiani Herculii privi gna, 277. Theodora, soror Constantini M., 278 Theodoretus damnatus in synodo Ephesina, 317. Theodoretus damnatus, 373 seqq. Theodori (S.) ædes, Constantinopoli. Theodoricus rex Italiæ Ejus justitia, 327. Ravennam concedit. Theodorus Mopsuestenus, 360, 361, Theodorns præfectus urbi sub Mauri cio, 380. Theodorus syncellus, ibid. Theodorus patricius, 394. Theodorus commerciarius, 594. Theodosiane balneum, Constantino poli, 314. Theodosius M. imp. 303. Arianos pel lit, et paganorum delubra dirult. ibid. Romam venit, 305. Caput sancti Joan. Bapt. reperit. ibid. Ejus statue dedicatio, 305. Moritur, 306. Ejus corpus Constantinopolim affertur, 306. Theodosius Jun. imp., 306. Nascitur, 307. Levatur Augustus, ibid. Ejus statua aurea, 309. Constantinopolim ingreditur, 300. Ejus nuptiæ, 312. Constantinopolim ex Asia redit, 315. Moritur, 319. Theodosius filius Mauricii imp. core natur, 377. Ejus nuptiæ, 378. Occi ditur, 379. Theodosius subadjuva magistri, 380. Theodotio, 263. Theodotus hæreticus, 263. Theodotus Drungarius, 400. Theognis poeta, 143. Theophanes vir nefarius, 382. Theopolis dicta Antiochia, 340. Theotechnus presbyter Antiochenus, Thermæ Commodianæ dedicatæ, 201. Thermæ Constantinianæ, Constantino poli, 289. Thermantiæ Honorii imp. uxoris obi tus, 309. Thessalonica Illyrici urbs, 341. Thesbis, urbs, 161. Thilath Phalsar rex Assyriorum, Thiramus rex Tyri, 91. Thola, 80. Thoma (S.) ædes sacra, Constanti nopoli, 320, 525. Thomas a secretis sub imp. Justini♣ no, 338, 340. Thomas patr. Constantinopol., 381. Moritur, 382. Thracia Scythica, 297. Terræmotus sub Constantio, 293, Sub Thraces, 27.

(Ad paginas hujus novæ editionis lector revocatur.) Abares; illorum origo et mores feri, 1265 et seqq.; illis lingua est blæs et spiritus ferox,mistus sermo el manus temere contrectantes gladium, 1270 et seqq. Illorum frau des et doli, 1272 b. 1284, 1285. In Constantinopolim ir rumpunt, 1276, 1276; illam obsident undique; 1277 et seqq.; sed protegente Virgine Maria terræ marique de bellantur, trucidantur et pereunt 1287, 1288 et seqq. Absinthii amaror, dulei utilior melle, 1532 a. Accipitres, succo ex amaris lactuca foliis expresso, morbum sanant, 1506 b. Acephalorum sectæ multas habent ubique divisiones, 1627 a. Ægyptus vilibus etiam reptilibus honorem divinum tri buit, 1510 b. Aer, subtile corpus, circumeffusus in omnem partem Bluit, nec dilabitur, 1149 a. b Nec princeps nec dives ex ipso quid minimum ultra id quod sufficit, valet arripere, ibid. Estatis descriptio, 1457, 1458. Ætates humanæ vitæ quatuor, per quatuor anni tempe states figurantur, 1487. Afflictiones et calamitates ad misericordiam Dei conse quendam quid prosint, 1472, 1473. Amantes sua desideria languescere sentiunt, si quod desiderant, statim assequantur, 1500 h. Ambitio telis animam inflat, et miserum illis instillat tumorem, 1493, 1494. Amor pietatis in rebus arduis ac in periculis nervos corporis magis intendit, 1223 c. Amore nos punit Deus, 1472 b. Anastasius (S.) patrem habuit magum, cui nomen Ban; ipse vocabatur Magundat; illius patria, Razech in Per sida, 1682, 1683. Hierosolymam venit, 1686 c. d. sacer dote Modesto edoctus, 1687 a. Baptizatur et Anastasii nomen accipit, 1690 a. Monasticam vitam amplectitur, 1690, 1691. diabolo violenter impugnatus, precibus cu ratur, 1694 a. Visionem habet, ibid. c. d. Diospolim pro ficiscitur, Georgium martyrem deprecaturus, 1695 d.; in montem Garizim ascendit, et cœlitus deductus venit Cæ saream Stratonis, 1698. Sanctæ Euphemiæ templum in gressus, magos illic præstigiis operam dantes irridet, ibid.; sed a militibus captus, ante tribunal præsidis Mar zabanæ deducitur, 1699. Illius pugnæ et martyrium, 1702 et seqq. Tandem laqueo constrictus occumbit, 1723 c. Mi raculis post mortem clarus, 1726, 1727. Angelorum creatio et natura, 1415 a. Variæ illorum ministeria, 1416, 1417. Angelis igneas substantias indidit Deus materiem immaterialem mirabiliter formans, 1502 b. Angelorum varii ordines, 1548, 1549. Anguillæ procreandi modus quis, 1512, 1513. Anima operationes variæ, 1427, 1428; illius perturba tiones unde, ibid. Animæ vires et facultates, 1491, 1492. Illius unionis cum corpore difficilis investigatio, ibid. Animarum latro diabolus, 1492 b.; medicus vero Deus; illi fidendum, 1540 b. Animalia quæ cæteris præstant, rebus minimis terren tur, 1508 b. Apum artificia et geometrica illarum scientia in favo rum constructione, 1523, 1521. Aqua et ignis pauperum thesauri communes, 1448 b. Aquam ad terræ sustentaculum circum tornavit Deus, 1474 b. Aranearum industria in conficiendis telis et domibus; et quid nos edoceant, 1521, 1525. Arena instar muri in mari congregata, contra procellas opponitur, 1475 h. Argenti desiderium excruciat animos, 1379 b. Artaseres, origines servus, Persidis thronum arripit, Astra errantia septem, 1303 a. Atlantici labores quid, 1442 a. Auditus angustum sonitui transitum præbens, vibra tiones sonoras recipit et discernit, 1489 b. Aurum magis dautem, laus vero excipientem magis exornat, 1714 b. Autumnus et illins effectus varii, 1459 b. Avaritia, quæ est idololatria, malorum omnium radix, nunquam saliatur, 1494 b. Avium cantus et modulamina, 1505 b. Avium genas, qui vento spirante concipiant, quid nobis denotent, 1522 b. Barbarus audax cum timore, et velox in fuga, 1237 b. Barbari quomodo ad pugnam prodibaut, 1226, 1227. Bar bari timidi et ignavi, viriles in simulanda pugna se tantum ostendebant, 1238 c. Barbaris res creatas adorare lex est, et proprium adhærere falsis, 1199 c. Belli nervi divitiæ, 1312 a. Blennus vesicæ vitia sanat, 1557 b. Bolus sanguinis sputa cohibet, 1531 h. Bombycis opera et stupendarum metamorphoseon illius vices quid nos edoceant, 1532, 1533. Bonitas Dei in creatione, incarnatione et redemptione, 1569, 1570 et seqq. Calidam quod est, humidi conjunctionem expetit, 1453 b. Calor alimenta in sanguinem vertit, 1488 c. Caloris effectus, varii, 1458, 1459. Camelus castus Persarum incontinentiam arguit, 1505, 1806. Humidis quercus foliis se purgat, et inde siccos evomit humores, 1507 b. Cancri phthisim, perniones, et scorpiorum ictus præver tunt; a cane rabioso demorsos a dolore liberant, illorum mira in deprædandis ostreis sotertia, 1554, 1553. Canis, si viride gramen comedat, atræ bilis affectionem depellit, 1507, b. Cantharis, et quis sit illi procreandi modus, 1513, Caprea saucia, dictamnum edens, teli venenum exspuit, 1506 b. Carbunculorum color igneus unde, 1562 b. Catoblepas ignita effluvia intorquet, et velut fulmen igneos emittit vapores, 1507, 1508. Catuli flagris casi, leonum audaciam conterunt, 146₺ a. Cedri gutta pruriginem tollit, 1552 a. Cervix flexibilibus regitur vertebris, ne dum ipsa cır cumvertitur corruat, 1458 b. Cete immania, maris portenta, in desertis abyssi habi tant, et quare, 1511 b. Cherubim, Principatus et Thronorum exercitus Deo tanquam victori bymnos indesinenter concinunt, 1446 a. Cherubinorum natura, oculis ditata, magis ad Deum ap propinquat, 1549 b. Chosroes, Persarum tyrannus, 1299 a. Ignem facit Deum, seque deum simulat, 1300 a. Baltasarem repræsentat, 1301 a. b. Cerbero et hydræ Lerneæ comparatur, 1303 a. b. Corruptionis agricola et sator, 1685 c. Romanis hostis infensissimus, belli tempestates i'lis suscitat, 1623 b. Religionem impugnat Christianam, 1626 a. Hiero solyma potitur, et Christi crucem in Persidem asportat, 1683, 1686. Ab Heraclio imperatore devictus occidit, Cheistus natura simul Deus et homo, 1418 b. Christus, cum Deus sit, defectum nunquam habet; non demisit quæ est hominis naturam, sicut non demisit Patris substan

Eclipsis solis et lunæ quid denotet, 1461, 1462 Eleemosynæ vis et effectus, 1467 et seqq. Elementorum diversitas et concordia, 1444 b. c. Ephræm (S.) duplicem in Christo et perfectam nate ram asseruit, 1666 b. tiam, 1658 b. 1667 b. In Christo duæ naturæ, sed una tan tum persona, 1631, 1632 et seqq. Christi, Verbi Dei, divi oitas et incarnatio, 1570 et seqq. Illius miracula, 1378 a. 1573, 1574. Mors, 1379, 1574. Resurrectionis omnium est causa, 1379 a. Christi sanguinis pretium infinitum, 1470 a. Christi resurrectio et illius effectus miraculosi 1374 et seqq. 1574, 1575. Cicada tosta pedum clavos circumscalpit, et a morbi doloribus liberat, 1558 b. Ciconia, si angues manducet, non ægrotat corpore, 1507 b. Cinis et pulvis cæcitatem ab oculis expellunt, 1552 b. Cochlearum duo genera, aliæ terrestres, aliæ marinæ; parvæ quidem omnes, sed quæ in gravissimis malis maxi ma conferunt beneficia, 1556, 1557. Coelum sicut pellem expandit Deus, 1437 a. Cœlum quidam putant esse sphæram instar fornicis sursum ele vatam, in convexum adductam et in partem inferiorem tendentem, 1439 b. Cœlum contrariis circumfertur cur sibus, 1440 b. Cœlum omnium summitatum summitas, omnium terminorum terminus, 1441 a. Coelum, parvus Dei thronus, senescens juvenescit, 1442 a. b. Coeli ve stimentum et ornatus, 1443 b. Coelum multis ex sideri bus, sicut pratum floribus, distinctum, 1448 b. Colum et astra, illorumque motus varii Deum probant, et illius providentiam asserunt et concelebrant, 1462, 1463. Colorum diversitas in corporibus humanis unde, 1458 a. b. Comminatio Dei sua natura salutarem præstat effe clum, 1472 b. Constantinopolis, ut navis jactata ventis et tempesta tibus, a Barbaris concutitur, 1275, 1276. Constantinus, Heraclii filius, laudatur, 1379 el seqq. Cor bominis igneam vim habet, licet nulla sit ei iosita ignea scintilla, 1486 b. Carinæ comparatur, ibid. Cor sordes per oculos trahit et per oculos lavat. 1491 b. Cor nihil producere valet, nisi prius mundetur, 1274 c. Cordis corruptor diabolus, 1492 b. Cornix sub dio crocitans, pluvias prædicit, 1520 b. Corporis membrorum inter se convenientia et harmo nla, 1487 c. Creatura in Christi resurrectione liberata exsultet, Culex quo organo præditus, ut tubæ sonum emittat, 1526 b. Cycnus quam dulces modulos in auras prodeat, et quomodo, 1525, 1526. Cyrillum (S.) frustra Severus et illius discipuli invo cant, 1630, 1631, 1651 a. Darastasis, Mesopotamiæ civitas, 1328 b. David pulsans divina loquentem lyram, Orpheus, Demosthenis loquendi potestas, 1213 b. Dentes imis radicibus firmantur, ut quibus alimur, cibi conterantur, 1486 b. Deus omnium nostrum pater verus et creator, 1383 a. Deus omnium rerum opifex mundum sapientissime cen didit, temperat et moderatur, 1444 b. c. Suam ineffabi lem excellentiam tanquam in speculo per res creatas manifestat, 1481 b. Deus est incomprehensibilis; essen tiæ illius cognitionem nullus assequi potest, 1498 et seqq. Quo quis magis illum investigat, magis in illo spectando connivet, 1500 b. Quamvis sit absconditus, operationibus suis se cognoscendum dedit, 1502 b. 1517 a. Deus cum sit immaterialis, materialem naturam creat, et cum sit immutabilis, mutabiles vivendi rationes facit, 1514 b. Dei misericordia, longanimitas et patientia, 1464 et seqq. Dei omnipotentia non tantum in maximis quantum in minimis rebus apparet, 1526, 1527. Dei immensitas, 1363 et seqq. Dei providentia ad omnia se extendit, et nibil est quod ab ejus inspectione non dependeat, 1550 b. Deus silentio mystico venerandus, 1623 a. Diabolus mentium humanarum grassator et latro, 1589 c. Diabolus quot et quantis tam in anima quam in corpore hominem impugnat tentationibus, 1493 et seqq. Illius contra nequitiam pugnautes saneti, victoriam reportarunt, 1497, 1498. Diabolus in Christi resurrectione devictus et deprædatus luget, 1378, 1379. Dies et nox, lux et tenebræ, 1418 b. Divitie sunt belii nervi, 1312 a. Dorcas velox, contra timorem remedium, 1505 a. Dux fidens consilio securus, nec audacia securior, 1259 a. Echini marini tempestatem aute tempestatem fugien tes, lapillorum ope in tutum se recipiunt, 1522, 1925. Essentia Dei non investigabilis; illam nullus scrutari potest, 1481 a. Exemplo bono tractus, ad bonum magis fervidus evadit homo, 1679 a. Fabula ni explicetur, risum movet, explicata vero ad pium sensum nos convertit, 1586 b. Fames mentem somniis non onerat, 1596 b. Fastus nunquam consistit, 1583; el quo magis se jactat, magis deprimitur, 1584 b. Fastus tumor, velut Sombus cui nulla inest firmitas, præterit et evanescit, 1589 b. Fastus indoles ea est ut ne ipso quidem senio confici aut mori velit, 1599 b. Fastuosi, velut funambuli, nisi ad magnum metum et periculum, non attolluntur, 1592 b. Felicitatis ad summum res evectæ non immerito per ditæ dicuntur, 1201 b. Feni flos violentos dolorum cruciatus sedat, 1551 b. Fides spem adornat, 1206 c. Finem utilem omnia creata habent, 1530, 1559, 1560. Flamma in altum natura tendit, 1299 b. Fluxus et refluxus maris unde, 1464 b. Foliorum et corticum utilitas, 1560, 1561. Formica industria, sedulitas et ingenium, 1527; quid nos edoceant, 1528. Fortitudini et prudentiæ commune potest esse domi cilium, 1203 b. Fortuna pro basi insistit globo, ad labendum prono 1582 b. Fortuna nihil est, 1592b. Suos ipsos amicos fallit per carnis illecebras quæ animam alliciunt et perdunt, 1590 b. Fortuna, indecentis saltatriculæ imago, 1594, 1593. Frigoris vis et effectus, 1457 b. Frumentum ex terræ sinu velut e sepulcro assurgens, quid nos edoceat, 1536, 1537. Gallus acuta voce noctis horas indicat, at nondum apparentem solem prospiciens, sopitos excitat artifices, 1819 b. 1590 b. Garruli, quibus lubrica extra septum dentium effugit lingua, et falsa garriens clamitat, 1325 c. Gaudium sæpius gaudium nutrit, et si quis lacrymatur, excitat lacrymas, 1213 b. Gehennam exstinguit parvus sudor, 1695 c. Geryonis fabulæ symbolica significatio quæ, 1586, 1587. Gloriæ humanæ levitas et inconstantia, 1597 b. Gobiorum succo confecta potio ventrem obseratum aperit, 1551 a. Græci deos falsos colentes, silentio reveriti sunt eo rum orgia, 1622 a. Grandinis natura et forma quæ, 1477, 1478 et seqq. Grandines et cœli procellæ Dei probant omnipotentiam, 1463 b. Gregorii Nysseni encomium, 1650 a. b. Duas in Christo naturas edocet, 1651 b. 1670, 1671. Gryphus, ales volat, quadrupes incedit; illius robur, 1505 b. Hebdomadum periodi unde, 1460 b. Hebræi, ab Egyptiis edocti, res creatas, ne musca qui dem excepta, deificarunt, 1510, 1311. Heraclius, verus veritatis æstimator, 1200 c. Heraclii benignitas et clementia, 1204 b. Multitudo curarum ab illo somnum avertebant, 1203 c. Heraclius, Moyses alter, contra alterumn Pharaonem pugnat, 1207 d. 1256 c. Quo fretus signo, primitias certaminum fecit, 1207, 1208. Appetitus procellarum et maris insaniam feliciter eindit, 1211 et seqq. Ad Pylas pervenit, 1213 c. Ex communi con sensu dux exercitus eligitur, 1217 b. Alloquitur milites, 1218, 1219. Præfecto Saracenorum captivo libertatem reddit, 1225, 1226. Persas ancipites et incertos post se trahit, 1233, 1234. Primus semper ante omnes progredie batur viriliter in pugnas, ut exemplum militibus præbe ret, 1240 c. Labores delicias esse existimabat, 1242 b. Persam transfugam et infidelem ad veniam recipit, 1244, 1243. Cum Persis conserit manus, et illorum dolos vigi lantia et solertia deludens, illos debellat, 1246 et seqq. Ad suam civitatem redit, 1251, 1252. Heraclius bellom in Persidem gerens, ad Constantinopolim a Barbaris ob sitam copias mittit, et illi subvenit consiliis et provi dentia, 1281, 1282. In expeditione adversus Chosroam

Herculi comparatur, 1304, 130%, et seqq. Nova terræ novus Noe arcam sibi esse sensit cor, 1305, 1306. In urbe Con stantinopolitana seditiones ortas compescit, 1319, 1320. Chosrca in urbem suam aggreditur et devincit, 1331, 1332. Heræi promontorium, 1:09 b. Hiemis tempestas et illius effectus, 1157 a. b. Hillus quomodo crocodilum exsectis intestinis inter fcit, 1508, 1809. Hippocamporum fuligo pilos male hærentes astringit, 1335 b. Hirci sanguis e mala affectione liberat, 1556 b. Hirundo oculorum luce privata, tribus post diebus oculata exsistit, et quomodo, 1534. Resurrectionem cor porum nos edocet, 1534, 1358. Homerus, eloquentiæ fons perfectam non habuit vir tutis cognitionem, 1202, 1205. Homo nihil nisi humus, lutum et pulvis in pulverem rediturus, 1584, 1585. Hominis natura et formatio, 1484 et seqq. Hominis maguitudo, potentia et infirmitas, 1567, 1568 et seqq. Homines domare difficilius quam lenire fe ras, 1271 b. Homines unde alibi sint nigri, alibi vero albi, 1158 a. b. Humilitas commendatur; illius commoda, 1592, 1593. Hymnus in honorem beatæ Virginis Mariæ, 1336 et seqq. Ibis, ipso Galeno sapientior seipsam curat, et quibus modis, 1520, 1521. Ignis et aqua, pauperum communes thesauri, 1448 b. Ignem et aquam, contrarias naturas, adorabant Persæ, dissolutionem colentes rerum oppositarum, 1200 c. Ignem qui a Persis colebatur ut Deus, Heraclius exstinxit, 1332 b. c. Imago sine pictura ab ipso Verbo figurata, quam Heraclius adversus Persas gestabat, 1207 b. Infantium consuetudo id, quod pejus est, rebus me lioribus anteferre novit, 1683 a. Insecta etiam vilia Providentiæ dignitatem et polesta tem ostendunt, 1531, 1532. Institutio optima, quæ nonnisi a primis elementis exorditur, 1691 a. Invidi curis nou invident, 1325 c. Invidi, veluti ser pentes, malignæ fictionis venenum animæ immittunt, 1463 b. Invidia, cum nihil ad essentiam conferat, turbare vult rerum omnium essentiam, 1258 b. Invidia mentium pestis teterrima, 1593, 1596. Ister, seu Danubius, frigore constrictus, transitum præbet, 1266 b. Barbaris Judicio in extremo omnia omnibus patebunt, 1516, Justinus (S.) philosophiæ non tantum humanæ quan tum cœlesti deditus, et martyr fidelis dogmatum, duas in Christo naturas asseruit, 1662, 1663. Juventus et senecta quid, et in quo differant, 1487 b. c. Lampyrus relucens quamdam induit scintillam, 1514 b. Lapidum natura et proprietates, inter quos alius morbos depellit, alius attrahit ferrum, alii intus excussi ignem extra positum accendunt, 1550, 1551. Leonis adeps nervos violenter convulsos distendit, 1556 a. Lingua laxa et fungosa, ut ad verba contorquenda sit apla, et flat plectrum organi quo utimur ad loquendum, 1485 b. Quidquid os deglutit, lingua probat atque discer nit, 1489 c. Locustarum natura et forma; quomodo bellum gerant; frugibus et herbis molestæ, 1529, 1530. Lucifer ob immodicum videndi desiderium in terram excidit, 1549 b. Ludi Circenses, oblectamenta damnanda et vitanda, 1379 b. c. Luna ex sole suum mutuatur splendorem, 1482 b. Lu nam inter et solem quænam fit commistio, 1453, 1454. Luna Persidos dea, 1233, 1236. Lupi lingua infantibus apposita lingulæ impedimenta ad loquendum solvit, 1557, 1558. Lutum quo dyssenterici sanantur, 1551 b. Magorum mendacium deliria, 1303 b. Malorum præteritorum recordatio est etiam molesta, 1373 b. Manetis insania quoad corporum resurrectionem; re fellitur, 1340 et segg. Margarita unde alantur, 1561, 1562. Maris instabilitas et furores probant Deum et illius providentiam, 1463, 1464. Martyria et tribulationes, gemmæ et divitiæ, 1472, Martyrum varia tormentorum genera, 1501, 1502. Materiam materia expertem reddere noscit Deus, 1198 a. Medicis, qui hujusce luteæ carnis curam habent, så fidendum, quanto magis Deo, 1539, 1540. Membrorum continuitas et intensio quæ, 1487 c. Memoriæ receptaculum, ubi susceptæ rerum ideæ ser vantur, quale, 1488 b. Mens quomodo corpori luteo inhæreat, et spiritus ma neat cuno conjunctus, 1491 b. Mens sua natura velocis sima, ad causæ cognitionem festinat, 1561 b. Mentium bumanarum occultus grassator diabolus, 1192 b. Meretrix neminem amat, et summo affectu deperire simulat, 1593 b. Mergus umbrantes sinuans alas, ventos prænuntiat, 1520 b. Minotauri fabula quid nos edoceat, 1586, 1587. Moderatio, virtutum origo; illius necessitas, 1591 b. Monarchia cum Deo imperans, omnia fovel et dirigit verbo, et inordinatas confusiones amolitur, 1215 b. Montes, hostibus mœnia, 1326 c. Morbi varii qui ex carne, quique ex spiritu in homine et contra hominem excitantur, 1493 et seqq. Moysis varia miracula, 1499, 1500. Mundus universus, magnæ domus instar, immotus stat, 1454b; et ex ipsa rerum contentione suam capit firmita tem, 1455 b. Muris inter cavernarum labyrinthos degentis astutia, 1522 b. Mutationes quarumlibet rerum repentinæ sunt noxiæ, 1456 b. Mysteria Dei silentio veneranda, 1623 a. Natura in suum proprium recurrere alveum noscit, quamvis quis illam ex vi adversus se ipsam fluere com pellat, 1270 b. Natura nulli investiganda, 1435 a. Illam inter caliginem et tenebras involvit Deus, 1436 a. Na tura humana parvus mundus, 1594 a. Natura lætatur in Christi resurrectione, 1374 a. Naturas contrarias, tanquam sorores, pacis vinculo colligavit Deus, et illarum concor dia mundus stat immotus, 1454, 1455. Nebulæ ex animi perturbatione obortæ, ignorantiæ noctem inducunt menti, et rationis sidus perturbant, 1427 b. Necessitas urgens magna parere inter metum consilia solet, 1245 c. Nestoris lingua mellifluens, 1203 h. Oculus animi ad occulta quæque perscrutanda quantam adhibeat facultatem, 1491, 1492. Oculi duo uobis in fronte sibi invicem respondentes positi, duo tanquam luminaria, quibus lucem attrahere possumus, 1490 b. c. Per oculos sordes cor contrahit, sed per ipsos lacrymas emittit, per id quod exit, quod intral, lavans, 1491 b. Odoratus, vehiculum quo vitæ sustentator spiritus ad ducitur, 1489 c. Operationes Dei agnoscere possumus, 1502 b.; et ope rationibus suis Deum, 1517 a. Orationis fons unus, sed multæ sunt venæ, 1430 b. Ordinis defectus, morbus serpens qui meliores abripit opportunitates, 1215 c. Ova mundum repræsentant, et elementorum expri munt imagines, 1528 b. Quomodo diversæ illorum partes corporantur, et substantiæ variæ in carues, in ossa et alas convertuntur, 1529 a. Pardalis, cum ægrotat, caprese cruorem bibit, et sana tur, 1506 b. Parentum forma et similitudo quomodo in nobis expri matur, 1186 b. Pauperes Dei ministri et domestici, 1467 a. Divitum smaragdi et margaritæ, 1172, 1473. Pavonis splendor, 1529 b. 1532 b. Peccatum originale, pestis, 1466 a. Pelicani conformatio, et modus quo se nutriat, 1518, Perceptiones per sensus quomodo habeantur, 1488, Persæ solem, lunam et ignem tanquam numina adora bant, 1208, 1299. Persarum exercitus inter et Heraclii

discrimen. 1226, 1227. Persæ victi ab Heraclio, terga vertunt et ad montes confugiunt et rupes, exitus inda gantes, 1247 et seqq. Persicæ calliditatis fallacia, 1213 c. Personarum acceptor Deus, sed quo modo, 1466, 1467 el segg. Phocas imperator, vita corruptor draco et hydria tri stior, 1268 a. b. Turbo, temulentia, omnium calamitatum artifex, facies Gorgonis. 1317 b. Phoenicis fabula mortuorum resurrectionem docet, 1520 b. Pietas ad loquendum libertatis mater, 1697 a. Piscium adeps tumorum inflammationes exstinguit, 1553 a. Plantarum et fructuum varjetas. color et sapor Dei providentiam demonstrant, 1503, 1504. Plutarchus Parallelorum scriptor, 1308 a. Poenitentia quid valeat apud Deum, 1470, 1471. Porphyrio pudicus nuptias aversatur secundas, 1512 b. Porphyrius, sophista fabulator, cui lingua acuta, sed ingenium ex consuetudine semper varium, 1516 b. Potentia Dei omnia pervadit, et locorum angustiis non premitur, 1502, 1503. Potestas non tantum in timore quantum in amore elu cere debet, 1218 b. Potestas spreta vim ad auxilium vó care solet, 1702 d. Procellæ et grandines creaturam Dei esse servam pro bant, 1463 b. Proclus sophista superbus et tumens impugnatur, et seqq. Scriptor fuit versutissimus, 1434 a. Providentia divina ex rerum creatarum ordine eviden ter patet, 1460 et seqq., 1479, 1480. Ptolemæus astrorum investigator, 1251 b. Pulmo marinos, cujus forma est informis, perniones sedat et depellit, 1555 b. Pyrigonus quod sit sibi utile cognoscit, et ignis om nium rerum vorago, fit ipsi alimentum vitæ, 1314, Radicis succus purgandi vim habet, 1531, 1552. Remora, parvus admodum pisciculus, quomodo navigés obsistat, 1511, 1512. Sale exsiccatus, natribus utero la borantibus inservit, ibid. Rerum universitas quamvis non semper eadem, inva riabilis manet, et necessariæ mutationis habet terminos, 1461 b. Resurrectio mortuorum variis asseritur argumentis, 1535 et seqq. Quomodo fiet. 1546 a. b. Resurrectionis Christi effectus miraculosi, 1375 a. b. Rubi infructiferi remedia simplicia præbent, 1552 b.. Salamandra ardentes caminos in fuliginem resolvit, 1514 b. Sancti et martyres adversus diabolum pugnantes, victo riam reportarunt, 1497, 1498. Sapienti throni sunt preces, et suggestus sacri sermo nes, 1595 c. Saturitas, morborum vehiculum, 1596 b. Scarabæorum cornua morbidos sanant oculos, 1556 b. Scari viscerum manducatio, nostrorum viscerum fluxum coercet, 1553, 1554. Sclavi, ut lupi, simul terram miscebant et mare cædi bus, 1322 h. Scorpionis venenum contra pestilentiam utilissimum, Scorræ canibus similes, qui dum videntur cauda velle blandiri, morsus infligunt, ₤493 b. Seraphim in sua immobili velocitate stantes volant et firmi currunt, 1446 a. Filium Verbum esse declarant incarnatum, 1417, b.; et ipsum quidem hominem et Deum natura prædicant, 1418 a Sergius patriarcha Constantinopolitanus, armatis mili fans lacrymis, barbaricam frangit audaciam, 1273 c. Bar baros, protegente beata Virgine Maria, in fugam con vertit et urbem liberat, 1279 et seqq., 1285 et seqq. Me dico et agricolæ comparatur, 1428, 1429. Sermonum vis ea est ut facile percurrant scite pingen tes rerum quaslibet naturas, 1202 h. Severus Antiochiæ impius refellitur, et illius errores circa incarnationem et personam Christi acriter impu gnantur et refelluntur, 1622 et seqq. Velut instabilis unda diffluens, nullam basim habet stabilem, 1627 c. Se verus, sophismatum, consarcinator, Scripturæ verba ad sensum suum detorquet, 1635 a. Echnides instar, a suis propriis occiditur fetibus, 1638 a. Mentem mutat et in heclit velut impudica saltatricis pædagogus, 1639 a. Pugnantia inter se loquitur, et sibi ipsi contradicit, 1644, 1646. Illius primi magistri et patroni, 1654 a. b. Siccum et humidum quoniodo et plantarum germina tionem concurrant, 1459 b. Smaragdorum natura virescens, 1562 a. Sol et luna cali ornamenta, 1443 b. Sol, communis omnium oculus, omnia prospiciens pupilla; sub terra noctem, super terram diem præstat, 1150 b.; pervadit omnia, 1451; eumdem semper ordinem servat, et si qua cunque se paululum vergeret, mundus couflagraretur, 1452. Sol effectus calore suo varios producit, et quomodo, 1458, 1459. Sol cursu duplici fit nuntius noctis et pro pheta diei, 1462 b. Solem intentis et firmis oculis aspi cere nemini datum, 1501 b. Solem veluti Deum Persa venerantur, 1230 b Somnium ab oculis curarum multitudo avertit, 1205 c. Spinæ ipse hominis salutem prodeunt, 1552 b. Spiritus divinus variis nostræ mentis infirmitatibus, tanquam medicus, medetur, 1428, 1429. Spiritus sanctus et illius dona; gratiæ per illum hominibus impertitæ, 1570 et seqq. Superbia humano cordi infixa inhæret, 1598 c. Mens illam frenare nescit, 1600 b. Tactus, digitorum judicio, molle a suo contrario discer nit, 1489 b. Taurus, ut labores perferret et aratro scinderel ter ram, virium firmitatem accepit, 1503 a. b. Tempestas qua Heraclius adversus Persas proficiscess appetitur, 1210, 1211. Tempestas maris describitur, 1463, Tempestates anni quatuor, veluti puellæ quæ inter saltandum digitos conserunt, alterno cursu temperantur, ordinem quaque suum servantes, 1436 b. Temporis divisio, 1460 b. Temporum et anni signa, et lunæ positiones, 1482 b. Tentationes variæ quibus mentes hominum allicit diabolus, et in omni scelerum genus impellit, 1593, Terminus sine termino nequit terminari, 1233 c. Terra sicut punctum in medio cœli, 1413 c. Terra he ne ornatum præbet domicilium, nobisque omnibus qro tidie instruit convivia, 1435 b. c. Terra, etsi gravis, supra basim iustabilem fundata, 1474 b. Terra, navis innatans aquis, dorso gestat universum orbem, 1473 b. Terra quælibet sapienti prima sedes; terra enim tam ad thronos quam ad sepulcra æqualiter patet, 1596 c. Testudo exile corpus inclusum intra suam domum eit cumfert, 151ib. Tonitra et fu getræ dat leges Deus, 1473 b. Torpedini sua inest vis et gratia, 1553 a. Trochilus avis in crocodili dentibus pascitur, et illi fit imminentis cladis præco salutaris, 1309 b. Turtur marina dentium dolores sedat, 1553 b. Vanitas hujus vitæ fugienda, 1382 et seqq. Venenum frigidum calidas affectiones restiaguit, 1538 b. Ventorum essentias in unum thesaurum congregat Deus, et postea effundit ipsas, 1475 b. Veris effectus, 1457 b Vermis nostræ resurrectionis quomodo testis est et exemplar, 1333, 1534. Viperina caro contra venena paratum est remedium, 1558 b. Virgo Christi mater, sola novit semper vincere natu ram, partu primum, deinde bello, 1263 a. Quotidie Deo procreat filios, et virgo perstaus, fit mater fecundior, 1273 c. Visus mirabilia et facultates, 1490 b. c. Vitæ fluxus labilis semper mutationes affert, 1201 c. Vitæ humanæ axis, eodem semper modulo servato, tor quetur et impellitur, 1460 b. Vitæ pœna, salutis com munis occasio, 1474 b. Vitæ theatrum plenum infamiæ, 1588 b. Vitæ præsentis splendor cilissime præterit, 1597 b. Voluptatum terrenarum tumor, ut bulla saliens et in flata vento, cito fractus disjicitur, 1597 c. Vulnerum corporis curatio, resurrectionem carnis asse rit, 1338 et seqq. Vultur absque semine satus, et sanguineo lactis defluxa fetus suos refocillans, quid nos edoceat, 1517, 1518. Šym bolum Virginis Mariæ, 1521, 1522. Xerxis stultitia in bello adversus Lacedæmonios, 1930 el segg, 1300 b.

cunque dies, et in quam septimanæ feriam incurrit, et in quem annum incidit bissextus. Ex Commentario He raclii imperatoris in mpoxɛípous Ptolemæi canones, ex edit. Dodwelli V C. XXII. Variæ lectiones ad binas epistolas Dionysii Exigui de ratione Pasche. Ex variis codd. mss. Regio, Colberteo et Petaviano. XXIII. De Paschate Judæorum. Ex cod. Colberteo. Præfatio Mariæ Quercii. Præfatio Bekkeri. Monitum Quercii de Expeditione Persica. Monitum Quercii de Bello Avarico. Monitum Quercii de Heracliade. HERACLIAS, SIVE DE EXTREMO CHOSROE PERSARUM RE Monitum Quercii de Hymno Acathisto. Adnotationes Quercii in Hymnum Acathistum Monitum ad opusculum sequens. Monitum in Hexaemerum. Monitum in opusc. De vanitate vitæ. Monitum ad opusculum contra Severum. Menitum ad vitam S. Anastasii. XXIV. Argumenta Egyptiorum, quorum memiui. Dionysius Exiguus in Epistola ad Petronium, et Victot rius in Canone paschali. Ex cod. Colberteo 240. pos epistolam Paschasini episcopi ad papam Leonem 1133t XXV. De triplici Græcorum æra, et ea qua utitur au ctor paschalis Chronici. Ex Petavio, lib. ix De doctr. temp, cap. 3. XXVI. De duabus epochis Christi, etc. Ex eodem Petavio, lib. vII Auctarii, cap. 1. XXVII. Methodus epactarum, et novilunii investigandi ratio, qua utitur auctor Chronici paschalis. Ex eodem, lib. 1x De doctr. temp., cap. 5. XXVIII. Methodus ad Paschales terminos sive Judaica Paschata cognoscenda, qua auctor Chronici paschalis uti tur. Ex eodem, lib. viii Auctarii, cap. 11. XXIX. Laterculus mensium Macedonicorum. XXX. De fastis Chronici consularibus usque ad an. xvi Tiberii. Anglice ap. Clintonium Fast. Hellen. \\, Syllabus auctorum qui laudantur in Chronico pa schali. Animadversiones Matthæi Raderi ad Chronicon Alexan drinum. Index ad Ducangii præfationem in Chronicon pa schale. Index ad Chronicon paschale. Index verborum mixobarbarorum Chronici Pascha'is. 1775 Index analyticus ad opera Georgii Pisidæ. Index Græcus ad bellum Avaricum, Heracliadem el Expeditionem Persicam Georgii Pisidæ. Parisiis. Ex typis L. MIGNE.