Regg. II, p. 196, ferme cum illa, quæ sub Germani, Cpolitani patriarchæ, nomine prodiit. Init. Td of pavtpov alvíttetai. HARL.] Latina interpretatio in Bibliothecis Patrum sæpius vul gata Gentianum Hervetum auctorem habet. [Græce et Lat. legitur ap. Gall. Bibl. PP. XIII, p. 203 seqq. B.] Ex hac Theoria quoque depromptum est, quod in Orationem Dominicam sub Germani nomine legitur Latine in quibusdam Bibl. Patrum editionibus, ut Colon. tom. VII, a. 1618. FABR. Florent. in cod. Laurent. X, n. 9, plut. 5, sunt in Orationem Dominicam sermones quatuor, h. e. explicatt. in 1v sermones divisæ, cum multis scholiis, margini adjectis. Bandin. autem in Catal. codd. Græc. tom I, p. 23, aliis inquirendum reliquit, an in cod. custodita Expositio pars sit Theoriæ rerum ecclesiast. HARL. (GALLAND, Vet. Patrum Biblioth. 1, XIII, p. 7.) Germanus Constantinopolitanus patriarcha, Justiniani patricii filins, fuerat antea Cyzi cenus metropolita. Is cum Leonis Isauri decretis adversus sanctas imagines minus obtem peraret, anno 730 sede sua dejectus, et vitam privatam agens, locum fecit Anastasio succes sori suo viro eixovopaɣwráty. Decennio postquam throno Cpolitano depulsus fuerat, in paterna domo vitam cum morte commutavit, die x Maii, satis grandævus, quippe qui Constantino Pogonato mortuo, a quo ejus parens Justinianus interfectus fuerat, anno nempe 635, virilia exsectus fuisse dicitur. pseudosynodo Copronymiana CPli collecta anno 754 anathemati subjectus est, tanquam Syv et photo, id est, inconstans et versipellis, atque lignorum cultor. Ejus memoria celebratur actione 6 synodi secundæ Nicænæ, de eoque judicium suum profert Photius cod. 233. Plura scripsit, quæ recensent bibliographi. Eminent inter cætera rerum ecclesiasticarum Contemplatio, in qua ritus et mysteria Missæ Græcorum explicantur, quam tamen quidam Germano II attribuunt. Pro Germano I tamen militat inter cæteros Richardus Simonius Fatendum tamen ab aliis alia inserta fuisse. Quare sincerum Germani fetum vix distinguere quis valeat. Equidem primum ejus aucto rem fuisse Germanum nostrum nonnulla suadere videntur. Namque in Expositione secun di Antiphoni ait, quosdam velle Troparii auctorem esse Justinianum imperatorem sancta memoriæ. Quæ sane verba cum usurpari soleant de homine haud ita multo antea defuncto, scriptorem proinde non redolent sæculi XII, qualis fuit Germanus II: sive referantur ea verba ad Justinianum I, qui obiit anno 565, sive ad secundum fato functum anno 711. Præ terea ritum quemdam a Græcis usurpatum referens, Indos commemorat, et fideles Veneticas insulas inhabitantes. At enim ut quisque facile cernit, hæc melius cadunt in finem sæ culi vi, vel etiam initium vu, propter adolescentiam et quamdam Græcitatem nostræ civi tatis, quam in sæculum XIII. Postremo passim commemorat, Christum esse unum de Trini tate hominem factum, passum, etc., quæ utique dissidia redolent sæculi v1 potius quam sæculum decimum tertium. Germano quoque nostro tribuitur libellus De sex synodis, quem dio ac sine aucto ris nomine primus vulgaverat Justellus, mox auctiorem Lemoínius passimque recusus est in Bibliothecis et alibi. At nescio num Germanus I Constantinum appellavissel v ários, sanctum, ac dixisset tempore concilii Nicæni primi Alexandrum fuisse patriarchami Constantinopolitanum. Consulesis Dissertationem V. C. Petri de Marca de hoc ipso argu mento. In not. ad Gabr. Severum, pagg. 249, 287, c: Biblioth. selectæ tom. II, pag. 174. Vide Biblioth. nostram tom. XI, pag. viii, Varior. sacr. tom. I

(Acta Sanctor. Maii t. III, p. 155.) Cultus sacér. Studia et virtutes in centenarium e vita decessisse, infra ex epistola S. Gregorii papæ secundi constabit. juventute. 4. Duo clarissima orbis Christiani lumina ejus dem nominis proponit hoc mense Maio Ecclesia Ca tholica, Germanum utrumque, alterum ad diem 28, eumque in Occidente Luteţie Parisiorum episco pum; alterum in Oriente patriarcham Constanti nopolitanum, de quo hoc 12 Maii constituimus agere. Hunc cardinalis Baronius ad annum 730, num. 6, appellat ‹ propugnaculum Ecclesiæ Con stantinopolitanæ, lucernam ardentem et lucentem Orientalis Ecclesiæ: utpote qui non solum sanctis operibus et fidei catholicæ defensione universum illustravit Orientem, sed et scriptis ipsam Ecclesiam catholicam luce perfudit.» Utinam haberemus il lustria ejus Acta, ab auctore aliquo coævo con scripta! În horum defectu ex variis scriptis aliquas res ab co gestas colligimus, atque ab ejus cultu sacro inchoamus; vel ideo potissimum, quod in hujus diei Officio apud Græcos, ejus genus et res ante episcopatum susceptum peractæ accuratius indicentur. Primum sit elogium, ex Menologio Ba silii Porphyrogeniti imperatoris desumptum. 2. Sanctus Pater noster Germanus, sub impe rio Heraclii natus, fuit filius Justiniani patrieii; quem ob invidiam Heraclii filius (imo ex filio ne pos) occidit, ipsumque Germanum eunachum fieri curavit, ac Magnæ ecclesiæ clero præposuit. Tunc ille primum quidem se divinarum Scripturarum studio addixit, contemplationique et cæteris virtu tibus acquirendis sese totum impendit. Postea epi scopus initiatus, Ecclesiam Cyzicenam regendam suscepit. Inde sedem transferens, ad Constantino politanæ Ecclesiæ regimen evectus fuit, patriarcha electus. Ibi tunc sua doctrina populum illuminavit, atque altiora divinarum Scripturarum arcana ex posuit persistens in eo munere usque ad Leonis Isaurici imperium. Quem cum a sacrarum imagi num cultu aversum vidisset, eumque neque ratio nibus neque hortamentis ab hæresi avocare valuis set, humerali, hoc est patriarchali veste super sacro altari deposita, ad propriam domum regres sus, quietam egit vitam: ubi preces assidue Deo offerens, nonagenarius migravit ad Dominum. › Huc usque Menologium Basilii imperatoris: quæ plane eadem leguntur in Anthologio novo Antonii Arcudii auctoritate Clementis VIII excuso. At fere 3. His subjungimus aliud elogium a'iquanto ube rius, excerptum ex ms. synaxario vetusto Ecclesiæ Constantinopolitanæ, quod spectat ad collegium Parisiense societatis Jesu. Id Latine versum est hujusmodi: ‹ Fuit sub imperio Ileracții natus, filius Justiniani patricii, viri conspicui atque celebris, qui plurimas obivit gubernationes publicas, et ab universo senatu propter summam pietatem magna cum admiratione et veneratione colebatur. Verum propter æmulationem et invidiam illud prorsus non ferens Heraclii nepos, quod videlicet ut præficeretur imperio esset consultatum, eum interemit, ac bea tum Germanum eunuchum fecit, et in clerum magnæ ecclesiæ ascripsit. Tune hic sese divinarum Scri pturarum contemplationi dedit: ingenii autem ce leritate assiduisque laboribus ad maximam sapien tiam rerumque cognitionem pervenit. Cum vero vitæ suæ rationes recte composuisset, primum qui dem ordinatus est Ecclesiæ Cyzicenæ episcopus, non simul et per saltum acceptis ordinibus; sed lege et solitis statutis progressus, ad fastigium sa crorum honorum pervenit. Deinde cum Ecclesiæ provida administrat one et viro eloquentia usuque rerum exercitatiore egerent, e Cyzico ad magnam urbis Constantinopolitanæ cathedram transfertur ubi infinitos populos doctrina illustravit, ac profun diora et obscura Scripturæ loca interpretatus, fre quentibus concionibus et encomiasticis sermonibus Ecclesiam exhilaravit: et quod in vigiliis durum et laboriosum est, suis canticis et suavibus hymnis le mivit: et in hisce exercitiis perstitit usque ad Leonis Isaurici imperium. Quem cum vidisset sacras ima gines abominari et rabie quadam persequi; conatus est tam verbis sacræ Scripturæ, quam aliis adhor tationibus pèrsuadere, ut ab ista bæresi animum avocaret. Verum cum is magis Deum blasphemaret, et sacrosanctas imagines contumeliis afficeret; im posuit Germanus sacræ mensæ suum humerale, atque ad proprias ædes reversus, quietem est am plexus, ac tandem in bona senectute vitam finivit, jam annos vivendi nactus nonaginta. Cujus funus dum efferretur, varios accedentium ad ejus reli-. quias morbos depulit, ac post ejusdem sepulturam assidua sanationum beneficia ex sacris ejus pigno ribus exundantia fideles consequuntur. Positum est

ratur: quod falsum omnino est, et ex subdolis Sophiæ templum, ipsius videndi cupiditate concur hæreticorum chartis exceptum. Quin potius cum sancto Cyro videtur sede sua pulsus, et eidem in Chora monasterio cohabitasse, ut vel ideo ibidem voluerit sepeliri: et apud Theophanem dicto sancto Cyro, sed sensu immutato, conjungitur. Quam autem sincere orthodoxam fidem semper coluerit, testantur trecenti et quinquaginta episcopi in syn odo Nicæna secunda, actione sexta prope finem, his verbis Germanus ut Juminare in mundo luxit, verbum vitæ continens qui in sacris enutritus, et ut Samuel ab infantia Deo depuratos, atque sanctis Patribus consimilis est comprobatus. Cujus sequi disputationes necessarium esse, conscripta ejus affirmant, celebrata per universum orbem. Exalta tiones enim Dei in faucibus ejus, et gladii ancipites in manibus ejus, jaculati contra dissidentes eccle siasticæ traditioni. › Imo ut synodus sexta contra Monothelitas cogeretur, collaborasse sanctum Ger manum infra constabit. 9. Interim Philippico dejecto, imperator corona tus est, ipso festo Pentecostes anno 714, Artemius; et Anastasius appellatur. Fuit is litteris apprime excultus, et Catholicarum fautor partium: qui Joanne hæretico expulso, sanctum Germanum Con stantinopoļi a transtulit, anno Christi 715. De qua translatione ista scribit Theophanes: Anno porro secundo imperii Artemii, qui etiam Anastasius, indictione decima quinta, mensis Augasti die un decima, e Cyzicena metropoli Constantinopolim Germanųs translatus est. Decretam super ea trans fatione, quod subjicitur, promulgatum est. ‹ Suffragio atque consensu religiosorum presbyterorum, diaco norum et totius sanctioris cleri, sacrique senatus, atque universi Christum amantis populi hujus a Deo custodite et imperatricis civitatis; divina gratia, quæ infirma semper curat, et quæ desunt adimplet, Germanum sɔnetissimum metropolitam et præsidem Cyzici metropoleos, in episcopium hujus a Deo ser vatæ urbis et reginæ urbium, transfert. Facta est hæc translatio coram Michaele sanctissimo presby tero et apocrisiario apostolicæ sedis, cæterisque sacerdotibus et episcopis præsentibus, Artemio im perante. llæc ibi, quæ virum fuisse orthodoxæ fidei confirmant. 10. His lubet apponere, quæ in Vita sancti Ste phani Junioris, propter sacras imagines sub Con stantino Copronymo martyris, habentur, cujus hoc est in ms. nostro Græco exordium: Osióv te xpriua ape, Divina quædam res est virtus. Leo Allatius in sna de Simeonum scriptis Diatriba pag. 126 cam Vitam agnoscit esse genuinum fetum Simeonis Metaphrastis, quam Jacobus Billius sancti Joannis Damasceni operibus subjunxit, unde, per peram huie nonnulli ascripserunt. Cum dictus anctus Stephanus Junior adhuc in utero matris esset, hæc narrantur contigisse: Cum eximius vir Germanus in patriarchicum thronum ascensurus esset, plebs ingenti frequentia ad maximum sandlæ rebat. Erat enim ille virtutis nomine clarus et il lustris, atque in omnium linguis non sine voluptate versabatur. Una autem cum omnibus præclarum illud parentum Stephani par accurrens, scamnum quoddam occuparat, quo eum, quem cupiebat, e superiori loco intueri posset. Cum igitur ille per ecclesiam transiret, statim mulier (ipsam enim ejus, quem utero gestabat, cura concitabat): Benedic, Domine, id quod in utero meo est, clamare cœpit. Ille autem perspicaci animæ oculo eum, qui utero gestabatur, intuens: Benedicat huic Dominus per protomarty is Stephani intercessiones, respondit. Apud omnes porro mulier affirmabat se ea hora, quo hoc audiisset, igneam flammam ex divino illo ore prosilientem vidisse. Ut igitur in lucem editus est, ɛtatim eum, ut magnus Germanus prædixerat, Stephanum appellarunt. Quandoquidem autem ba ptismo quoque collustrari eum oportebat, qui, ante etiam quam in lucem prodiret, illustratus erat; ad inagnæ Sophiæ baptisterium itum est. Erat autem tum vespera magni Sabbati resurrectionis Christi, clarissimoque illi Germano in manus datur: qui statim eum baptizat atque ungit; cum inquam, qui jam jamque spiritale Ecclesiæ unguentum futurus erat. Hæc ibi, quæ etiam, et quidem uberius, ex plicantur in alio ms. Græco, quod repertum in co dice Vaticano 808 ipsi Romæ descripsimus; et erunt hæc omnia ad 28 Novembris diem, natalem sancti Stephani Junioris, illuŝtranda, 11. Huic sancto Stephano martyri, cum respectu ad protomartyrem dicto Juniori, adjungimus alterum sanctum Stephanum, fundatorem monasterii to Xvolaxxo, sive ad Lacum anserum, uti expo snimus ad 14 Januarii diem ejus natalem: de quo in Græcorum Menæis, æque ac in ms. synaxario Ecclesiæ Constantinopolitanæ, ista leguntur Constantinopolim venit, hospitio ab sanctissimo patriarcha Germano acceptus: apud quem aliqua diu moratus, plurima ab eo didicit, magnumque inde fructum percepit, atque in rebus agendis sa Juţari eum consilio juvit. Hinc illud est cœnobium, quod ab Anserum lacu nomen accepit, ab ipso con ditum: in quo ipse vixit, et magnum numerum f) monachorum coegit. Hæc ibi, quibus additur in Menologio Basilii imperatoris: ‹ Perhumaniter a Germano patriarcha exceptus, donatusque agello, in quo monasterium condidit. › 12. Anastasio Artemio, rebus suis diffiso, sub rogatus est, et quasi per ludibrium factus impera tor Theodosius Adramyttenus: sub cujus imperii initium comprehensos Artemii amicos, et una cum Germano Constantinopolitano antistite Nicæam deportatos, scribunt Theophanes, Nicephorus pa triarcha, et alii. Verum Theodosius requisita Ger mani patriarchæ et senatus sententia, a Leone Isaurico, qui hoc in tractatu patriarcham admiserat sequestrum, immunitatis et salutis fidem accepisse, atque sub ca imperio se abdicasse et Leoni tradi

disse, › dicitur apud eumdem Theophanem qui prosequens Theophanes: Nefarius, inquit, impe rator, adversus rectam fidem insaniens, sanctum Germanum ad se accersitum verbis divinitus inspi ratis (id est Scripturis, sed in suum pravum sen sum detortis) ‹ cœpit inescare. Beatus itaque præ sul sic eum alloquitur: Sanctarum quidem imagi num futuram proscriptionem audivimus, haud ta men te imperante. Eo, cujus ætate vel imperio res foret exsequenda, sollicitius exquirente; respondit Germanus Cononis tempore. Dixit ille: Atqui Cononis mihi nomen est, in ipso baptismo vere in ditum. Subinfert patriarcha: Absit, domine, ut te imperante malum istud perpetretur: Antichristi quippe præcursor est, qui scelus istud adimplebit, et divine incarnationis eversor et hostis, qualis quondam Herodes in Præcursorem invectus. Fidei vero cautionem, ante susceptum imperium oblatam, in memoriam patriarcha revocavit; qua nimiruın, Deo in fidejussorem dato, nihil apostolicorum et traditorum a Deo sancitorum circa ipsam Ecclesiam Dei penitus se innovaturum promiserat. Sed tantum abfuit ut cœpti miserum Leonem puderet, ut præ terea in hoc incubuerit, patriarchæ sermones ca plando, aliosque dolose miscendo, ut eum læsæ majestatis reum convinceret: quo eum, tanquam seditiosum, non vero tanquam confessorem, throno depelleret. ad hujus Leonis annum tertium, Christi 719, ista scribit Hoc anno irreligioso imperatori filius, impietate et irreligione superior, verus Antichristi præcursor, natus est. Octobris vero mensis die vigesimo primo (sive ut aliud ms. habet xe', vi gesimo quinto, quod secutus Miscellæ auctor 8 Ka Tendas Januarii scripsit) Maria ejus uxor in tri clinio Augusteos (quod magis integre Balsamon appellat Augusteonem) «coronæ recepit consor tium, et cum solemni comitatu, sine viro, ad Ma gnam ecclesiam processit. Votisque ibi conceptis, ante ingressus ad magnum altare solemnia, ad magnum baptisterium, viro ejus paucis domesticis stipato, eodem loci se conferente, ipsa perrexit. Ubi cum imperii malitiæque corum hæres Constantinus a Germano antistite lustrali unda expiaretur, dirum ac fœdum ab infantia indicium sui edidit, alvum nimirum in serum lavacrum egerens, ut ab ocu latis testibus fide dignis perhibetur; ita ut sanctis simus patriarcha Germanus, maximum malum Christianis ipsique Ecclesiæ per istum eventurum, illo signo portendi vaticinatus sit. › llinc dicto Constantino cognomen Copronymi adhæsit. Dein anno Leonis quarto, indictione tertia, ipso Pa schatis die (fuit is 31 Martii) a patre Leone Con stantinus in novemdecim Accubitorum tribunali im perii coronain accepit, consuetas orationes beatæ memoriæ Germano patriarcha peragente. 15. Eam ad rem adjutorem atque participem nactus Anastasium, Germani discipulum et syncel CAP. III. Acta cum Leone Isaurico pro c.lu ima Cum, ipsi, ut sensuum suorum æmulo ac per om ginum. nia conscio, pollicitus est, sedis successorem fore. Hunc cum ita adversum se prave affectum beatus non ignoraret, Dominum suum imitatus, tanquam alterum Iscariotam, aperte quidem, sed leniter ip sum de proditione commonuit. Cum vero ab errore illum revocari non posse cerneret, quadam die ei dem Anastasio, Germani imperatorem adeuntis pos teriorem vestis oram calcanti, ipse patriarcha dixit Noli festinare, in circi etenim stadium citius quam voles ingredieris. At nec ille hisce verbis turbatus est, nec alii præsagium intellexere: quod tamen quindecim post-annos, tertio videlicet persecutoris Constantini, indictione duodecima exitum tandem habuit, ac non sine divino impulsu prolatum fuisse 13. Placet cum Theophane, ex quo superiora de sumpsimus, progredi. «Anno, › inquit hic, ‹ imperii nono, irreligiosus imperator Leo, de proscribendis et deponendis sacris et venerandis imaginibus, pri miku tractatum habere cœpit: cujus comperto pro posito Gregorius papa Romanus, scipta prius ad ipsum Leonein decretali epistola, qua commonet non decere imperatorem quidquam statuere de fide, et antiqua Ecclesiæ sancita a sanctis Patribus fir mata innovare aut convellere, Italie tandem ac Romæ tributa ad ipsum deferenda prohibuit. › Ve rum, ut ad sequentem annum 726 refertur, impius ille non tantum in errore de respectiva venerandarum constitit. Etenim Constantinus, Artabasdo genero imaginum veneratione versatus est, sed etiam de sanctissimæ Deiparæ sanctorumque omnium inter cessionibus: eorumque reliquias homo scelestissi mus, in Arabum præceptoruin suorum morem, abo minatus est. Ab eo itaque tempore inimicitias cum beato patriarcha Constantinopolitano imprudenter suscepit, omnes decessores suos imperatores, præ sules, Christianosque populos tanquam idololatras, ob sacrarum venerandarumque imaginum venera tionem, condemnans: cum ille, præ nimia incredu litate atque rusticitate, de respectivo eorum cultu rationem ac sermonem minime capere valeret. › 14. Deinde ad annum Leonis decimum tertium, qui est nobis anuus Christi 750, idem argumentum expulso, cum solus imperio potitus esset, Anasta sium cum aliis suis inimicis verberibus cæsum, deinde nudum, asinoque facie retro versa insiden tem, per circi stadium palam circumduci jussit utpote qui una cum inimicis suis se imperatoris munere abrogatum imperio ejecerat, atque Arta basdum coronaverat. 16. Porro sacer ille ac divinus Germanus, decre torum veræ religionis defensor, Byzantii floruit, ad versus Leonem, ex re nomen habentem, ejusque satellites, tanquam adversus feras, depugnans. Quemadmodum in veteri Roma vir undequaque sacer et apoštolicus, Petri apostolorum coryphæi successor, cruditione præclarisque facinoribus cla

rebat Gregorius: qui Romam atque Italiam totum- ctione decima tertia, anno scilicet 750 que Occidentem a Leonis obedientia, tam civili quam ccclesiastica, subtraxit. Tum vero Damasci Syriæ Joannes Chrysorrhoas presbyter monachus, Mansuris filius, Doctor egregius, sanctitate vitæ æque ac doctrina fulgebat. Porro Germanum, ut suæ potestati subditum, patriarchali solio dejecit. Gregorius autem epistolis, quas omnes norunt, ad eum datis ipsi succensuit: ac denique Joannes, una cum totius Orientis episcopis impium Leonem anathemate devinxit. die se ubi ut ptima Januarii, feria tertia hebdomadis diei ac feriæ conveniat numerus, eo anno quo cyclus solis 6 afferebat litteram Dominicalem A, pro septima Januarii (quam etiam Miscellæ auctor et Anastasius notatam invenientes scripserunt, ‹ Se ptima Idus Januarii») legenda esset decima septima. Sed tunc dici deberet sanctus, ultra annos 14, men ses 5, sedisse dies sex: quod vel ideo magis probo, quia dies 11 Augusti auno 715, quo in Constanti nopolitanam sedem constitutus esset sanctus, cyclo solis 24 littera Dominicali F, fuit Dominica, ejus modi actioni ex veteri ecclesiarum instituto op portuna et ideo rursum num. 18, ubi dicitur in locum sancti Germani substitutus Anastasius die 17. Ceterum die decima septima mensis Janua rii, indictione decima tertia, feria hebdomadis ter tia, irreligiosus Leo silentium contra sanclas ve nerandasque imagines in novemdecim accubitorum tribunali celebravit, Germano sanctissimo patriar-septima Januarii, evidens mendum corrigendum cha advocato: cui persuadendum arbitrabatur, ut suo de abolendis sacris imaginibus decreto tandem subscriberet. At fortis Christi servus, abominanda Leonis consilio nequaquam cedens, imo veritatis verbum recto sensu distribuens, episcopatu s se abdicavit: quin etiam pallium pontificium spoute deponens, post satis longum meræque doctrinæ ple num sermonem, demum dixit: Si ego sum Jonas, in mare me projicite. Etenim absque universalis concilii anetoritate, o imperator, circa fidem qui! quam innovare non valeo. Tum vero in locum, qui Platanium dicitur, in paternam donium se re cipiens, vitæ reliquum summo silentio transegit. Tenuit pontificatum annos quatuordecim, menses quinque, dies sex. 18. Die autem vigesima secunda ejusdem inensis Januarii, Anastasium falsi nominis virum, ipsius beati Germani discipulum et syncellum, in ejus lo cum suffecerunt: qui videlicet dominii sæcularis ambitione motos, cum Leoni impietati assentiret, pseudoepiscopus Constantinopolitanus creatus est. Cæterum Gregorius, sacer Romæ præsal, quemad 10 'um jam præmisi, Anastasinm una cum fibellis ejus abjudicavit; Leonemque ipsum, tanquaən irreligio sum, per epistolas redarguit: ac Romam cum uni versa Italia ad def. ctionem ab ejus imperio conci Lavit. Ex quo tyrannus majori in dies furore percitus, persecutionem adversus sanctas imagines movit adeo ut multi clerici ac monachi ac devoti laici, ob recta fidei decreta periclitati, martyrii corona ſue rint redimiti. › 19. Hactenus Theophanes: in cujus editione re gia, ex librariorum incuria, nonnulla in numeris occurrunt apákuara. Hine supra num. 9 apud Pe tavium in Rationario temporum legitur indictio de cima quinta: et recte, cum perperam excusa sit indictio decima tertia. Nam anno 715, indictione 15, translatus est sanctus Germanus ad sedem patriar ekalem Constantinopolitans, et hoc quidem factum constat Augusto mense, sed de die est quæstio. Ex primitur namque in editis undecima, et postea di citur ‹ tenuisse pontificatum annos quatuorḥ cim, menses quinque dies tres, seque abdicasse indi censui ponendo diem vicesimam secundam. Hujus modi certe lectionem præ oculis habuerunt Miscelle auctor et Anastasius in historia, quando scripse runt, undecimam Kalendas Februarii, quæ dies similiter Dominica fuit. Quod si aliunde constaret dies solum tres, non sex, numerandos pro Germani pontificatu, tunc eum dicerem in solemni Assum ptionis Marianæ die 15 Auguşti in sede Constanti nopolitana locatum: facillime enim ta' pro te' ir repere potuit in numeros Græcos: et hoc cum insi gui sancti erga Deiparam affectu eximie quadraret, In Exegesi prima ante tomum tertium Martii, po tissimum cap. 5 indicavimus et correximus similia menda plura, per librariorum socordiam Theophani aspersa; ejusque vitam, a sancto Theodoro Studita conscriptam, dedimus 12 Martii. 20. Ex Theophane præterea, quæ de sancio Ger mano proferunt, excerpserunt Constantinus Manas ses, Michael Glycas, Joannes Zónaras, Georgius Cedrenus, aliique in suis singuli Annalibus. Solmm lubet ex supra laud-ta sancti Stephani Junioris Vita imperterritum animum s neti Germani intuen dum proponere, dum contra Leonem Isauricum ve nerationem imaginum propugnat; vam, ut inquiunt dictæ Vitæ auctores, dum illius impictatis cortior factus fuisset Germanus, vir libera atque intrepida pietate præditus, per quemdam ex præcipuis Eccle siæ ministris hæc ei mandat: Hlaudquaquam opor tebat, imperator, te, qui tum vitam, tum imperium a Deo accepisti, adversus Conditorem tuum inso lenter extolli; atque, ut vulgo dicitur, non movenda movere; Patrumque terminos, quos illi antiquitus posuerunt, transferre. Etenim humana forma, a Deo Verbo ex sancta et pura Virgine suscepta, cum omnis dæmonum cultus exstinctus est, tum omnis iolotum adoratio abscessit. Theandricæ vero siini litudinis imago Christi adoranda nobis et colenda perspicue tradita est: itemque illius, quæ cum modo quovis sermone præstantiori peperit, et san ctorum quorum vita ipsi grata atque accepta fui!. Ex quo enim ille in forma nostra ad nos accessit (abhinc autem septingenti triginta sex anni jam fluxerunt) Patres interea ac doctores, quorum

periose loquar, sed tanquam unus ex illis, et prout mutaturus felicitatibus... Quomodo ergo cum Deo statuerint pontifices, ego exsequar; et eos qui recte Joquuntur admittemus, eosque qui male loquuntur expellemus, et exsiliis relegabimus. Si pater meus quidpiam ex intemerata puraque fide perverterit, ego primus illum anathematizabo. Tum nos Deo benevolente misimus, et cum pace sexta synodus celebrata est, scilicet Constantinopoli a mense Novembri anni 680 usque ad 16 Septembris anni sequentis, in qua synodo Monothelitarum hæresis condemnata fuit. En in qua tunc auctoritate fuit sanctus Germanus necdum episcopus, ut is primo loco ante patriarcham collocetur quicum suggessit et persuasit Constantino imperatori, ut dictam sýn o'n:m congregari expeteret. 24. Demum libet adjungere, quæ in dicta epistola per quamdam ironiam objicit pontifex Leoni Isau rico: ‹ Cum Ecclesiæ Dei, inquit, alta pace frue rentur, în pugnas et odia et scandala suscitasti. Cessa et quiesce, tum synodo minime opus erit. Scribe ad omnes, et in quascunque regiones orbis terrarum, quibus offendiculo fuisti, Germanum pa triarcham Constantinopolitanum et Gregorium pa pam Romanum circa imagines non peccasse, et nos ab hac cura quietum te præstabimus, ne peccatum aut lapsus ullus sit tuns, utpote qui a Deo potesta tem et cœlestia et terrena solvendi accepimus. › Præclare cardinalis Baronius ad an. 727, num. 17, ‹ sanctum Gernianum appellat primum coryphæum, qui contra Iconoclastas in Oriente vexillum con Jessionis erexerit: › quod maxime apparet ex ipsa dieti Gregorii papay ad sanctum Germanum epistola, quæ integra Græco-Latina inserta est actioni quartæ concilii Nicæni anno Christi 787 habiti, ubi in principio verbis his utitur sanctus pontifex. pugnans, o tu sanctissime, adversus eos, qui sine Deo et contra Deum sunt, non commoveris? Ubi sic coepisti prælium, ut Deus ipse tibi monstravit, præesse præcipiens in castris regni Christi glorio. sum vere ac insigne labarum, id est, vivificam cru cem, magnum contra mortem magnitudinis suæ tropæum (in quo mundi quadrifarie terminos cir cumscripsit, lineamentis distinguens), deinde el sanctam imaginem omnium Dominæ ac veræ Dei Matris, cujus vultum divites plebis deprecabuntur. Etenim sancta est, ut Patribus videtur, quæ talíter a vobis pie honorata tribuit vicissitudines. Nam imaginis honor ad principalem transit, secundum Basilium Magnum.» Et post multa de sacris ima ginibus præclarissime explicata subdit 26. Quid opus est epistolam in longum exten dere, et maxime ad virum electum a Deo, gratiam adeptum spiritus, et in profunda divinorum dogma tum valentem prospicere, atque Dco ductore con siderare summam scientiæ altitudinem. Verum hinc ad propositum redeamus. Propugnatricis tuæ, o sanctissime, et omnium Christianorum Dominæ magnificationes, et qualis ipse ostensus fueris, in cunctis ab illa directus et salvatus, et contra ini micos confortatus, admirantes. Illi vero, qui ex multo tempore contra eam debacchati sunt, tanto invenerunt resistentem, quanto invenerunt sibi con tradicentem. Et hoc mirum non est. Si enim Betu lia per manum Judith mulieris Israelitidis salvala tur, cujus opus Holofernis peremptio fuit; et hanc salvatricem Israel, qui per idem tempus fuerunt prædicaverunt; quomodo non oporteret amplius tuam amplissimam sanctitatem, tali propugnatrice usam, aggredi fidei hostes, et victoria coronare sub jectos? Sed ejusdem supplicationibus et omnium sanctorum, potens in prælio Deus noster, fortis et longanimus, qui dedusit te super Joseph ut ovem, custodiat te, sanctissime, in annos prolixos, uni versæ Christianæ bene operantem conversationi; et sacro canoni obtemperare cunctos docentem et incitantem, et custodire depositum, quod a Patribus suscepimus; convertentem eos, qui ad modicum non intellexerunt, o juge gaudium nostrum, et bus Christianis amabilis. Hæc sanctus Gregorius }} papa. 23. ‹ Qualis et quæ delectatio meam sic lætifi care animam novit, sicut gratificus nuntius super tuo nomine, quod reverendum revera mihi et ma guificandum decenter est, o sanctificate et divinitus acte? Hoc enim et nunc ego per honorabiles litteras tuas evangelizatus exsultavi, et præ nimio gaudio, spiritu lætificatus sum. Deinde in cœlum extendens eculum, gratiarum donatori omnium Deo retuli ac Hones: qui tali etiam modo voluit, et fine tenus vobis cooperatur, et omnia vestra in lucem educit. communis utilitas et refectio, sanctissime et omni loc enim et orandum mihi est et noctu et inter di, et nunquam aliquando hoc desiderium dese rendum esse in Christo confidens pronuntiabo. Te stimonium autem perhibet sermoni meo, o super Ludabilis et a Deo dilecte, etiam tuæ per omnem horam benevolentiæ recordatio: quam habitatricem Labens in labiis, et dolorem verbi ferre non valens, illico ad affectum per litteras properavi. Est enim debitum mihi et debitis cunctis insignius, te fra trem meum et propugnatorem Ecclesiæ salutare ac alloqui, et luctaminum tuorum collaudare ma terias. Etiamsi quis dicat et valde convenienter Clamet potius ea impietatis præcursor, qui nunc passus est, Lona actione malam actionem tuis com 27. Floruit sub Iconoclastis sanctus Nicetas, il lustris confessor hegumenus Mediciensis in Bithy nia, cujus Acta Græce conscripta a Theostericto discipulo, Latine reddita illustravimus ad diem 3 Aprilis; ubi cap. 4 describitur hæresis Iconomía chorum, exorta ‹a Leone Isaurico, dicente, non debere pingi Christum, neque in sua imagine ado rari. Hæc, inquit, dum agerentur migravit e throno suo magnus pontifex Germanus; fugitque nido ve neranda hirundo, quæ vernam Ecclesiæ tranquillı tatem dulcisono ornabat garritu, Domnica festa condecorans et in locum ejus inductus est defor

gimus cur in Synaxario Græco apud Henschenium commemorentur ejus | rofundiorum et chscuriorum sacræ Scripturæ locorum interpretationes. Adhuc Baronius ad an. 727. n. 7, sanctum Germanum coryphæum primum fuisse dicit, qui contra leonoclastas in Oriente vexillum confessionis erexerit; Deo sic fessis rebus consulente, ut dum in aula Byzantina Germanus hæresim in arce sua dominantem oppugnabat, idem facerent coetanei ejus, Damasci quidem Joannes 6 rávu, cujus exstant de sacris imaginibus ora tiones; Romæ autem Gregorius II PP. tum scriptis ad Orientem epistolis, tum synodicis etibus, quorum nos quoque in præcedente volumine fragmentum extulimus præf. p. xv. Tantæ autem dignitatis fuerunt Germani contra illam hæresim scripta, ut secunda Nicæna synodus oecumenica act. 4 recitatas ejus epistolas amplissimis verbis laudaverit. Hine, ut Menæa narrant, furor hæreticorum libros illos comburentium; præter quam quod Menologium Card. Sileti, ut idem Henschenius refert, generatim ait libros Ger mani De orthodoxa fide a Leone Isaurico jussos esse comburi. Certe libellus, quem nos efferimus, orthodoxæ fidei summam defendit, nec nisi capp. 40, 41, 42, SS. imaginum apologiam attingit. Iline tamen, ut puto, accidit ut perpauca (ne dicam unicum) libelli exemplaria exitium evaserint, ut ex dicendis constabit. Hanc enim ego Germani gemmulam in nobilissimo codice, Columnensi olim, nunc Vaticano, inveni, post Photii Syntagma canonum inter alia opuscula quæ nunc recensere non vacat. Certe in reliqua Vaticana bibliotheca nuspiam apparet, neque id cognovit Baronius, curiosus alioqui Germani scriptorum rimator ad an. 730, 6, quia Columnenses codices meo demum tempore in pontificiam bibliothecam transiverunt. Unus, quod sciam, Gerardus Vossius in adnotationibus ad sancti Gregorii Thaumaturgi Revelatam fidem, hoc se opusculum in manuscripto codice legisse demonstrat; qui Vossius quia et Romæ vixit, et Sirletianos codices se tractasse ait, in hunc ipsum fortasse codicem incidit; etenim qui tunc forte erat Sirletianus, fieri potest ut Columnensis postea evaserit. Sic ergo Vossius: Hanc ipsam fidei revelationem disertis verbis recenset sanctus Germanus patriarcha Constantinopolitanus in libro De synodis, et de ortu hæresum, ad Anthimum diaconum, ubi sic habet: Tunc magno patri nostro Gregorio, etc. usque ad verba Doctus fuit et docuit,» ut in nostra adamussim editione cap. 12. Vossio autem mutuati sunt hoc tenue Germani fragmentum auctores Bibliothecæ Lugdun. Patrum, t. XIII, p. 62. Hactenus igitur perspicue vidimus in Vossii testimonio et verum opusculi titulum cum codice nostro congruentem, et genuinam scripti particulam. Mirum est igitur quod ex dicto Vossii testimonio ansam erroris arripuerit doctus vir Stephanus Moynius, qui libellum seu Catalogum de synodis, absque nomine auctoris et diverso ut par erat titulo inscriptum, a Justello Bib. can. t. 11, p. 1161 seqq. aliisque editoribus typis cusum, cognovisse se demum putavit a Germano esse compositum, eumdemque a Vossii verbis sibi esse demonstratum. Atqui Moynius plenissimam sententiæ suæ refutationem in hoc ipso habebat, quod locus de Thaumaturgo a Vossio memoratus, deest omnino in libello De synodis, neque tituli operis utriusque invicem congruunt. Præterea libellus ille, usque ad Photii et Joannis PP. octavi synodos tenditur, id est centum fere et quinquaginta annis vitam Germani excedit. Expungendus est itaque is libelius e scriptorum Germani numero sub cujus nomine a Gallandio quoque, re indiscussa, in Bibliothecæ suæ to mum XIII receptus fuit. Sed satis de synodorum illo Catalogo, qui ad nostram rem non attinet. Nunc lectores accipiant verum Germani opusculum, quod ut prodesset pluribus, Latinitate quoque a me donandum judicavi, et scholiis identidem illustrandum.

(Ang. Mai, Biblioth. nora, t. II, p. 585.) Quo ego tempore dogmaticam Photii ad Armeniorum patriarcham epistolam, mihi a doctis PP, Me chitaristis traditam, edidi (Spicil. Rom. t. X) memini me adnotare in pravio monito p. 442, sanctum Germanum I, qui Constantinopoleos patriarcha anno Christi 715 processit, et anno 750 ea dignitate se abdicavit, litteras pariter de fide orthodoxa ad Armenios dedisse, quæ in libris editis non apparent. Etenim ejus rei testimonia, ut cit. loco dixi, Galanus protulerat in suo de conciliatione Ecclesiæ Arme næ cum Romana opere t. III, p. 77, ex Armeniorum Menologio; cujus verba, etsi aliquantum prolixa, nunc recitare necesse est. Stephanus S uniensis episcopus ad Græcos profectus, attulit inde secum tres libros, qui fidei veritatem explicabant. Porro sanctus Germanus Constantinopoleos patriarcha epi stolam Armeniis destinavit, per quam ita eos monebat: Quarè vos non asseritis duas in Christo naturas, noc Chalcedonense concilium recipitis? Ilæc quidem scripsit, et per Stephanum misit ad Armenios. Ut vero pervenit Stephanus ad Papchenem Armeniorum patriarcham, ostendit ei Germani litteras; quibus lectis, præcepit ipsi Stephano dominus Papchen, ut Germani litteris responderet, et scripsi vir eruditis simus Stephanus, compositione ac ordine quidem peregregio, plurimas sacrarum Scripturarum et sauctorum Patrum sententias confirmandi causa allegans: quæ omnia ubi legerunt Græcorum sapien tes, hisce scriptis consentientes, veram rectamque Armeniorum fidem hæresique immunem lau daverunt. > Pergit, p. 79, dicere Galanus, teste gravissimo utens Nersete Lamproniensi, religiosam eo tempore pacem sub prædictis Græcorum et Armeniorum patriarchis inter duas Ecclesias coaluisse. Papchenem tamen patriarcham, pro Joanne Ozniensi, in Menologio temere fuisse scriptum, longe facilius ego cre diderim, quam de duplici, qui nunquam auditus est, Papchene cum Galano suspicer. Re quidem vera Joannem Ozniensem, non Papchenem, contemporalem cum Germano patriarchatum gessisse, fasti Arme niorum certissimi docent (Serposius, Compend. hist. t. II, p. 41). Sed enim quolibet demum modo bic anachronismus in Menologii narrationem irrepserit, culpa quidem urgebit auctorem: verumenimvero Germani epistola, quam præ manibus nunc habemus, revocari in dubium nequit. Ecce enim apud eumdem Galanum, p. 341, ex Armeniorum concilio Tarsensi novum testimonium accedit. Quippe ibi Armenii Græcos sic alloquuntur: ‹ Patres vestri ac nostri singulis temporibus ad pacem conciliandam impenso labore incubuerunt; ut venerabilis, strenuus ac probus patriarcha vester Germanus, qui litte ras ad Armenios misit, spiritali charitate ac fide orthodoxa plenas. Quod autem in prædicto Armenio rum menologio Stephani quoque responsum laudetur, patriarchæ sui jussu exaratum, quod tamen ex Telatis a Galano partibus pessima hæresi redundans apparet, id posteriorum interpolatione hæreticorum factum esse cl. Suk as Mechitaristarum abbas et archiepiscopus (Prospect. litt. Armen. p. 48) cum Joan ne Vanagano narrat: sive ea fraus menologio obtrusa fuerit, insertis laudibus auctoris hæretici, ut vult Galanus; sive ip-a potius Stephani epistola violata sit, ut Sukias credit. Denique Stephanum hunc Siamiensem inter illustres Armenios ponit etiam Samuel Aniensis in Chronico ad annum 772, paulo ta men ut videtur serius, nisi forte extremum vitæ Stepbani annum designat chronographus. Sed ut ad Germanum redeam, equidem dum illud in Spicilegio Monitum scriberem, ifla tantum quæ apud Galanum sunt testimonia noveram de Germani ad Armenios epistola. Postea vero feliciter mihi contigit ut in adnotationibus, quas edito a se Joannis Ozniensis contra Phantasticos, sermoni attexuit vir el. I. B. Aucherus, Mechitaristarum familiæ decus, bene, inquam; mihi evenit, ut breve lemma ex supradicta Germani inedita epistola citatum legerem; ex quo statim specimine judicavi, scriptum hoc Germani apud Venetos Mechitaristas, qui pervetustis, egregiisque codicibus abundant, Armeniace saltem servari; ideoque cupiditate incensus sum, ut vel id plenius cognoscerem, vel etiam largientibus dominis, cam eruditorum cœtu in his meis voluminibus communicarem. Hoc vero negotium mihi benigne expe divit, pro suo eximio erga omne litterarum genus amore ill. ac rev. archiepiscopus Siracensis Odoardus Burmutius, qui acceptum a sodəlibus suis epistolæ exemplar fidelissime mihi interpretatus est, atque ut Latinis litteris typisque consignarem perlibenter annuit. Tertium hoc itaque venerandi Germani scriptum in lucem effero; videlicet post luculentam ejus de vitæ termino disputationem, quam ex vetusto codice Vaticano sumptam, inter Photii Amphilochianas Quæstiones edidi (Script. vet. t. 1, ed. 2); postque egregium illud de hæresibus synodisque opusculum, quod item ex vetusto codice Columnensi Vat. erutum, septimo Spicilegii Rom. volumini inserui, diver sum plane ab illo paris ferme tituli, quod sub fal:o Germani nomine Moynius vulgaverat. Atque hæc ego memoro, haud ædepol ut meas reculas recinam, sed ut cruditos tempestive admoneam, si quando Germa wi scripta colligere volent, et cum pareis ejusdem epistolis copulare, quæ ante secundam Nicænam

synodum ab editoribus conciliorum poni solent. Utinam vero et ille liber Germani emergeret, De futuræ vitæ retributione, quem a stylo et recto dogmate generatimque ab optimo scribendi genere Photius di laudat cod. 233! Certe hæc sunt genuina Germani I scripta, ut illa etiam a nobis edita; nam Disputa tionem de vitæ termino habebat idem Photius, et cum Amphilochianis suis collocabat: opus De hæresibus atque synodis narrat ipse Germanus se sub primordiis Iconoclastarum composuisse: denique epistolam ad Armenios monumenta vetera priori huic Germano dant, non juniori: etenim Tarsense sæculi xu con cilium in quo illa commemoratur, ante juniorem Germanum fuit, qui sæculo xui vixit, id est quinque post priorem sæculis. Nihilominus et Labbeus et Konigius, et alii interdum bibliographi, scripta secundi Germani, quæ tevioris profecto frugis sunt, priori incaute ascripserunt; quod ne diutius, invita veri tate fiat, docti homines postea cavebunt. Germani hanc epistolam versari totam in refutando Eutychiano Armeniorum errore, per se patet: quamobrem nullum ejus a nobis fieri summarium oportuit. Utiliter vero conferetur cum Thomæ patriarchæ Hierosolymitani ad eosdem Armenios dogmatica item epistola, quæ exstat in tomo XV operum Jacobi Gretseri inter Abucaræ opuscula n. iv. PRO DECRETIS CONCILII CHALCEDONENSIS EPISTOLA GRÆCORUM QUAM CONSTANTINOPOLI DETULIT STEPHANUS SIUNIENSIS EPISCOPUS post Christi discipulorum exempla piam persuasio nem, æquam spem, atque in Christo fidem. Quod si nos Propheta monet ut fratrem appellemus atque reputemus eum qui nos odio prosequitur, quanto magis in fratrum loco habendi sunt illi, spiritalique amore diligendi, qui hostili adversus nos animo nequaquam sunt? Deo autem confidi mus, cui nostri omnes actus cogitationesque patent, fore ut quandoquidem hunc sermonem et laudata in eo testimonia nonnisi mutuæ monitionis causa scribimus, ea vobis grata accidant: neque enint gloriam nostram sed ipsius Domini quærimus. 1. Christus est pax nostra, qui fecit utraque apud vestram pietatem facimus, insinuare conantes unum, et medium parietem macerie solvens, ini micitias in carne sua 1. Visum nobis est ab hoc apostolico effato nostram hanc epistolam exordiri quain ad vestram pietatem mittimus: nostra quippe omnis voluntas, et ipsius epistolæ argumentum, ad pacis adeptionem tendit; pacis ejus videlicet, quæ de hoc mundo non est, prout Dominus dixit º, nec visibilibus rebus consentancæ; pacis, inquam, illius, quam ipse de cœlo detulit, quamque suis discipulis discedens largitus est; quam denique a nobis erga omnipotentem Patrem servari vult, prout ipse in sua ad Patrem prece dicebat ● Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum illorum in me: ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me, et ego in te; ut et ipsi in nobis unum sint: ut credat mun dus quia tu me misisti '. › Exemplar se fidelibus suis proponit, ut eum imitantes, eodem pacis te nore copulemur. Sane illi qui ejus documenta pensi habuerunt, nihil pacis bono antetulerunt; mihil vicissim aspernati magis sunt, quam ea quæ paci adversantur, et verborum opinionumque dis sensum pariunt: pro certo habentes nihil omnino prodesse vel miracula edere, vel sinceram virtutem cam corporis castigatione conjunctam, vel proprii patrimonii largitionem, vel denique ipsum marty rium, absque charitate Porro charitas, prout cam egregie describi divus Apostolus, Non gau det super iniquitate, congaudet autem veritati, non c infringitur, atque impedimentum tollitur, si quis cogitat malum de proximo, nedum de Deo, quia id adversari virtuti indicat. 2. Nos itaque a Domino petimus ut divinam in nobis germinare charitatem faciat, atque ut prava rum præjudicia opinionum avertat... verba 3. Quicunque spiritalis mercedis causa se in Ecclesia laboribus occuparunt, rei cuilibet ortho doxam fidem præferendam putarunt; quam qui dem veram sapientiam divina Scriptura lignum vitæ appellat. Reapse quænam major sapientia est, quam recta circa Deuin ac res divinas senten tia? ita ut absque errore de creatis rebus opine mur, ex sanctæ Scripturæ regula; namque ea vera scientia est in paradisi medio a Deo plantata; ubi, quanquam obrependo, callidus serpens noxium ve nenum suum vomere satagat, fraudemque sub pietatis specie inspirare, prout primis parentibus fecit, quos Deo siniles fore spondebat; is nihilo minus ab eo qui flammeum ibi gladium rotat, de pelletur. Quippe hoc a Deo beneficium ministris suis conceditur, cujus ope calliditas serpentis ejus fructus gustandi cupidus fuerit, qui fidelibus reservatur ut eo copiose fruantur, modo manum ei intendere velint, id est sincere et enixe veram scien tiam quærere, quam quisquis assequitur salvus fit. 4. Nos itaque dum Deo preces offerre non desi ' Ephes. 11, 14. ' Joan. xiv, 27. 'Joan. xvii, 20. * I Cor. xiıı, 6. ' Psal. xxxiv, 14. 'Prov. m, 18. Ita etiam sanctus Joan. Chrysostomus homil. 1 in S. Romanum M. edit. Maurin. t. II, p. 612. Item sanctus Augustinus De bapt. contra Donat. I. 1V, 17. Hic unus versiculus in codice legi nequit.

nimus, sub hujus mysticæ arboris umbra jacere mus, postquam nostram ascivit substəntiam: ita curamus ejusque semper fructus colligere, ut eos non præsentibus tantum, verum etiam absen tibus suppeditemus; sicut vestræ quoque pietati non sine justis causis porrigendos putamus. Et enim religiosus sacerdos Stephanus in hanc regiam a Deo custoditam urbem delatus... Qui non Confitetur Dei Verbum passum ac niortuum, fa ctumque primogenitum mortuorum, quamvis idem, quatenus Deus, vita ac vivificans sit, anathema esto 5. Profecto quælibet clandestina Nestorianæ malitiæ insinuatio hisce anathematismis, ante quam radices agat, evellitur: atque his proposi tionibus, quas nos illi objicimus a vera doctrina dictatis, scandalum præcavetur cunctorum fidei orthodoxæ amatorum ne quis temere attemptet inconsutilem Christi vestem discerpere, id est sa main fidei ejus doctrinam. Nam contra hanc Nesto rius.. haud potuit heterodoxus fraude sua prævalere, dum omni studio quæreret, quominus veritatem fateri victus cogeretur. Atqui si hæc catholicæ professionis vocabula usurpare voluisset, nequaquam ex Dei Ecclesia pulsus fuisset; se eum beatus Cyrillus veluti collegam et coepiscopum excepisset; prout in sacris suis epistolis scriptum reliquit 6. Quamobrem nos horum vim articulorum quasi sacrum fundamentum præjacientes, et omnia legi tinți sensus vocabula producentes, his super ædi ficare nitimur: ‹ Nam duas confitentes naturas in unigenito Dei Filio, Domino ac Servatore nostro Jesu Christo, simili nobis per omnia facto, excepto peccato, nihil aliud dicimus aut intelligimus, nisi quod ipse Deus cum esset, et patris consubstan tialis, homo factus est, vereque hominibus con substantialis mediator inter Deum et homines, naturam sibi humanam una cum deitate copulans, haud sublata ne post unionem quidem distinctione naturarum, sed una conservata semper persona atque bypostasi divinæ veritatis incarnatæ, que perfecte homo facta est. Etenim ante unionem, id est antequam unigenitum Dei Verbum naturæ nostræ copularetur, profitemur unam fuisse ejus naturam, id est divinam, utpote Patri et Spiritui sancto consubstantialem: duas autem ejus naturas dici Utuntur hac eadem locutione Græci in alia epistola ad Armenios, cujus nos excerpta protuli mus in Spicil. Rom. t. X, p. 446. Hic deest folium in codice. Est duodecimus Cyrilli anathematismus in calce epistolæ ad Nestorium, Opp. t. V, part. 11, p. 77. Ilic duo versiculi sunt in codice oblitte rati. Epist 3. ad Nestorium, Opp. t. V, part. 11, p. 25. Quem tractum virgulis distinguimus eum laudavit ex ms. cl. Aucherus in aduot. ad Joan uis Ozniensis Scrinonem, p. 33. ut eum perfectum in deitate, itemque perfectum in humanitate et sciamus et proclamemus: velut etiam unum Filium agnoscimus Jesum Christum ex duabus iisdem naturis; adeoque unum Verbum divinum incarnatuni, juxta illius (Cyrilli) sensum admittimus ac profitemur. Nec vero cum incarna tum dicimus, substantiam aliam intelligimus, quam Dei Verbi naturam a Cyrillo assertam etenim haud duas dicimus incarnatas naturas, sed unam, id est illam divini Verbi incarnatam, corpore assumpto et anima ac mente. Tum utriusque si mul naturæ proprietates profitentes, nihil aliud intelligimus, nisi quod assumptum a divino Verbo corpus, in naturam divinam haud transiit, corpo ris natura dimissa; neque deitas assumpto corpo re spirituque et anima rationali, hisque ad per sonam suam applicitis, in corporis naturam conversa est, nec de sua gloria quidquam amisit aut demutavit. Ita nos opinari ac profiteri sancti Patres erudiunt, atque in primis sapiens Cyrillus in suo de ambarum naturarum, divinæ nempe et humanæ, unione tractatu in quo demonstrat nullam esse factam unionis causa alterationem, quia unaquæque natura suas incolumes retinuit proprietates. Sic videlicet magister Cyrillus ma gnusque doctor Athanasius, eadem hac locutione utentes docent, quorum testimonia postea pro feremus. 7. Ergo duas intelligimus credimusque in uni genito Dei Verbo, Domino nostro Jesu Christo, naturas; eo sensu, quo concilii Chalcedonensis Patres dcxxxvi intellexerunt ac professi sunt: sið adamussim, inquam, confitemur eumdem nostrum Servatorem, Dominum atque Deum, perfectum in deitate, et perfectum in humanitate; quia unumi ex duabus naturis profitemur, ex divina scilicet et humana. Huic nostræ fidei testimonium dat quin tum sanctum concilium, quod post supradictum, in hac regia nostra a Deo custodita urbe congre gatum fuit: cujus in decretis scriptum comperi mus quod si quis naturas duas profitendo, haud intelligat unum Dominum Jesum Christum, Deum et hominem; neque prædictis verbis deno tare velit naturarum differentiam, quarum incon fusa et ineffabilis unio peracta fuit, Verbo haud Quomodo intelligenda sit Cyrilli ad Sucensum locutio una Verbi incarnata natura, exponit accu rate pre cæteris S. Maximus Opp. t. II, p. 273, 286, 355. — flujus Patrologiæ 1. XCI, col. 480, 500, 578. Videsis etiam Photium, Bibl. p. 801. Utrum hic sit deperditi operis Cyrilliani ti tulus, an potius notus ille v. Gr. De incarnatione, haud satis mihi constat. Est canon septimus concilii 11 Constantine politani, seu quinti œcumenici; qui canon videtur mihi paulo clarior in hoc Germani nostri contextu, quam in Græco proprio apud Concil. Zattæ t. IX, p. 382.

ras, Dominum, hominem factum, divinumque Verbum incarnatum. › Neque tamen aliud hac locutione docere volumus, nisi quantum a quinto concilio didicimus, nempe ut quarum unitarum tantummodo naturarum distinctionem prefiteamur. Quam rem idem Cyrillus in sua quoque ad Eulogium epistola dicit ‹ Nestorius dum duas carnis ac deita tis distinctas patures profitetur, quatenus alia est divini Verbi, alia carnis natura, haud tainen no biscum illarum unionem confitetur. › Tuin adhuc enucleatius subdit: Nos vero eas confitemur unitas, unum Filium, unum Dominum, unum Christutn, uti Patres nostri dixerunt, unam Verbi incarnatam naturam › Igitur extra omnem controversiam patet, haud sublatam fuisse ab unione distinctionem: quo fit ut duas naturas di camus; unam vero Verbi divini, quia eadem Uni geniti natura, secum sub sua persona conjunctam habet naturam humani corporis animati et intel lectualis. usum nihilominus Christum et Filium ac ille supernaturalia sua demonstravit diving opera 11. Multa alia hac super ro dici possent ad ortho doxæ nostiæ et immaculatæ fidei confirmationem, eorumque refutationem, qui haud sano sed pes simo consilio conantur invehore schisma in Eccle siam Dei. Verum sufficiant quæ hactenus dicta sunt, ut multiloquium vitemus, a Salomone edocti qui ait *: ‹ Da sapienti occasionem, et addetur ei sapientia 7. › 12. Deinceps vero oportet ut de operationibus quoque et voluntatibus (Christi) dicamus spi ritale nimirum talentum mensæ vestræ argentariæ cradentes, ut postea Dominus sortem suam a vobis cum usura possit recipere, neque nos cea pigrum illum servum condemnet. Duas ergo dicimus in Christo Jesu operationes fuisse; nempe ipsum et qua Deum et qua hominem egisse intelligimus: qua Deum, res divinas; qua hominem, res humanas; sed tamen ambas operationes perfecisse conjun clim, non seorsum separatimque atque ita factis se confirmasse, cujusmodi reapse erat, Deum verum et bominem verum, non specie tenus. Ne que nobis licet cum Hebræis ei dicere: ‹ Quia tu hono cum sis, facis teipsum Deum *.» Etenim Prov. IX, 9. * Joan. x, 33. • ibid., 38. Tom. V, part. 137. Recole de hac celebri Cyrilli locutione quæ diximus n. 6, adn. 1 Præterea de concilii Chalce donensis doctrina, et contrario errore multa bona dieit Germanus noster etiain in tractato, quem vi desis, De hæresibus ac Synodis a nobis edito Spicil. rom. I. VH. De duplici quoque operatione et voluntate; Germanus, op. cit. n. 43. Ita S. Leo PP. in sermone miscello, cujus partem ego legobam in cod. Vat. 1267, f. 51 b. Exstat autem sermo in Append. n. 1, ed. Baller. 1. 1. Porro ubi in ed. col. 401, cap 11, legitor Quamvis, etc., Verbi et carnis una persona sit, et viraque essentia communes habeat actiones, intelli Janda tamen, etc., qui Leonis locus ad litteram aitque: Si non facio opera Patris mei, nolite credere; si autem facio, et si mihi non vultis credere, operibus credite, ut cognoscatis et cre datis quia Pater in me est, et ego in Patre*. › Adversus autem hæreticos illos, qui postea ad con temnendam incarnationis mysterium exorturi erant, veritatem is præmunivit, cum naturæ suæ, quo. tiescunque sibi fibuit, permisit (velut ait etiam sanctus Nyssa episcopus Gregorius carnis illas affectiones experiri, quæ reprehensione care bant, nee non cruciatus; ut invicte confirmaret, se esse primogenitum in multis fratribus, nobisque corpore ac sanguine similem. Hinc etiam post re surrectionem, ut naturæ suæ veritatem rursus demonstraret, velut ait magnus sanctus Basilius cibum quoque gustare dignatus est. 13. Jam vero æternus Deus, qui universum mundi orbem complectitur, ut ait Isaias ", пес famem experiri nec sitim potest: nihilo tamen minus is in corpore suo esurivit atque sitivit: cum que homo osset, tanquam Deus simul operabatur cum naturæ divinæ viribus. Id nos docet etiam sapiens Cyrillus in suo Thesauro dicens: ‹ Unuin nobis prædicant Christum divinæ Scripturæ: nam que unus est Deus Pater, unusque et solus Dominus Jesus Christus, qui uti Deus agnoscitur, quia id egit quod solius Dei proprium est. Quia vero semet fecerat hominem, secundum Scripturam, opus fuit ut se hominem esse comprobaret; neque talis vi deri poterat absque innoxiis corporis affectibus, rebusque aliis corpori consentaneis. Operabatur scilicet et loquebatur quantum homini congruit, ut se hominem factuin demonstraret Tum pau cis interjectis; «Quia Deus verus crat cum carne, caroque vera cum deitate, operabatur ut Deus, quatenus opus erat ut Deus esse cognosceretur. Vi cissimque agebat es loquebatur, quatenus oportebat ut se verum hominem esse ostenderet; mysterii sic veritatem prudente œconomia administrans. › 14. Nemo igitur ausit nos reprehendere, id est Dei Ecclesiam, propterea quod his vocabulis uti mur in catholicæ fidei confessione. Cogitent potius fore se malitiæ Arianorum consonos, qui ad suos 10 Isa. XL, 12. sumitur ex serm. 13 De puss. cap. 4, et ex ep. 124, cap. 5, et denique ex ep. 165, cap. 6; et tamen in nostro Vat. cod. plenior meliorque legitur sic Licet, etc., Verbi et carnis una persona sil, quæ in separabiliter atque indivise habeat actiones, intelligendæ tamen, etc. Consonat cum Nysseno Basilius, v. gr. epist. 161, aliique passim Patres. communes Num intelligit Germanas locum epistolæ Ba silit ad Urbicium, quam primi nos, ex codice Vc neto exscriptam edidimus post Cyrilli Commenta rios in Psalmos? Ibi nimirum agitur de Christo post resurrectionein comedente. Plura his certe similia dicit Cyrillus in Thesauro assert. 24.

eos pudore afficiamus, qui Leonem Nestorio favere præsumunt. Quod si forte vos (in Christo Jesu dico) contrarium aliquid intellectui vestro in nostro scripto deprehenderitis, ne, quæso, id significare cunctemini, quidquid nempe vobis libuerit, magis que accuratam dubiorum vestrorum solutionem exquirite. Namque et magnus Athanasius æquum esse judicavit, eos non repellere, qui quod dicunt, recto sensu explicant. Sic enim ipse docet in sua ad Eusebium, Lucinianum, et socios epistola «Vos ergo, qui hæc omnia profitemini, ne, quæso, illos qui eadem profitentur damnetis; sed vocabula ab illis adhibita explicate; neque his inconsideratis, auctores repellatis; imo vero eos exorate, iisque suadete, ut conciliare sententias velint. › tavit in nobis; › haud sane apparenter, neque demonstremus orthodoxam illius fidem, atque ut tanquam umbram se exhibens, sed vere ac mate rialiter factus homo, ut hoc fructu universum ho minum genus mundaretur. Eaque omnia possedit, quæ pro nobis obtulit, ut magnus inquit Aposto Jus ". Idcirco cum Deus esset impassibilis, non recusavit fieri passibilis, ut idem et passus essel cl non passus: passus carne, quam de sanctæ Virginis Deiparæ utero sumpsit, simulque expertus quidquid inculpabilium affectionum habet natura, nec non cruciatus quos passionis tempore a crucifixoribus pertulit. Non passus autem, quatenus nihil divina natura patiebatur, dum ejus non sine sponte pro pria corpus discruciabatur. Sic etiam corporaliter pendebat in cruce, in quam se propria potestate contulerat, ut ipse Dominus dixit ". Obiit corpore, a neutra tamen humanitatis ejus parte discessit deitas, quæ tota inerat corpori exanimi in monu mento jacenti, totaque simul perseverabat in ejus anima ad inferas terræ partes descendente, ubi et jis qui in carcere erant spiritibus veniens prædi cavit, ut apostolorum princeps narrat 18. 19. Nemo igitur scandalum nostri causa patiatur, dum peccatis suis quærit excusationes: neque is qui in peccato persistit, Ecclesiam Dei vituperet, quasi ea divisionem in Christi mysterio doceat. Nemo nonnullas perperam intelligens Patrum auctoritates, vel eas distorquens, perverse aliquid adversus veritatem concludat: idque iis præcipue dicitur, qui beatum Leonem Romanum antistitem ejusque verba temere et inique scandalo habent Epistolæ ejus testimonia deinceps recitabimus rectam eorum exponentes sententiam, ut evidenter 18 Joan. 1, 14. 16 Hebr. VIII, 3. 17 Joan. x, 18. Reapse adhuc Armenii Eutychiani, id est Monophysismi asseclæ, cogunt levitas ordinandos jurare in formulam, qua detestantur concilium Chalcedonense et Leonem Romanum. Videsis Le Brunium Expl. miss. t. III, p. 16. Nec immerito. Etenim nemo sæpius aut validius Leone Eutychem arguit in sermonibus atque epistolis. Desunt nunc (omissa ab amanuensibus) in calce præsentis epistolæ hæc testimonia sive aucto ritates, quibus dogmatica scripta communiri so pa 20. Cum ergo exploratum sit, coram tremendo Christi tribunali, ubi actus nostri omnes, verba, et cogitationes judicabuntur, quidquid hactenus audientibus diximus prolatum iri, date operanı, venerabiles fratres, ut vinculum perfectionis cisque concordiam teneatis, quo unum corpus esse possitis et unus spiritus, sicut vocati estis in una spe vocationis vestræ: atque ut in uno Domino, una fide, uno baptismo glorificare Deum possimus Patrem Domini nostri Jesu Christi, ejusque unige nitum Verbum, et sanctum Spiritum, qui ex illo rum substantia est; in eodem, inquam, ovili, in superna Ecclesia primogenitorum in cœlis con scriptorum; ubi habitant omnes qui eodem fruuntur Domino nostro Jesu Christo, cui honor in æter num. Amen. 18 | Petr. 111, 19. 19 Coloss. 111, 14. lebant. Idem accidit epistolæ Leonis PP. ad Fla vianum, cui desunt testimonia (in codd. et in edd), ab eo promissa. Item desunt testimonia in fine actionis 9 Leontii De sectis, quæ nos tamen in Vat. codice nuper invenimus. Non videbam hujus tituli epistolam inter edita Athanasii scripta. Hujus epistole fraginen tum, ab ipso Maio postea editum, dedimus inter Opera Athanasii hujus Patrologiæ t. XXVI, col. 1526.