ΒΑΡΘΟΝΟΜΑΙΟΥ ΤΟΥ ΕΔΕΣΗΝΟΥ ΕΛΕΓΧΘΕ ΑΓΑΡΗΝΟΥ. BARTHOLOMÆI EDESSENI ELENCHUS ET CONFUTATIO AGARENI. Et hæc inveni seriptis mundata in tuo Alcorano. Καὶ οὕτως εὗρον ταῦτα ἐν τῷ Κουρανίων σου για Quod vero dicis, quare Christum confteris Deum γραμμένα. Καὶ ὅτι λέγεις· Διὰ τί τον Χριστὸν ὁμοία quem cruci afiristis, et sepulcro condidistis? et γεῖς Θεὸν εἰς τὸν σταυρὸν ἀναβιβάσαντος, καὶ ἐν τῷ rursus quomodo Deum rerum omnium opificem et τάφῳ τεθείκατε; Καὶ αὖθις τὸν τὰ πάντα δημιουρ creatorem in utero feminæ comprehendi potuisse γήσαντα θεὸν εἰς μήτραν γυναικὸς πῶς ἐχωρήσατε, existimatis, et generari et nasci, ut alii homines so- καὶ τεχθέντα ὡς ἄνθρωπον, καὶ λέγετε καὶ τὴν lent, et vocatis terrenam Mariam, Theotocon et χοϊκὴν Μαρίαν Θεονόκον; πῶς καὶ λέγετε αὐτὴν Νησ Dei Genitricem?quomodo dicitis illam esse matrem τέρα Θεοῦ, καὶ Υἱὸν Θεοῦ ἐξ αὐτῆς γεννηθέντα; Dei, et Filium Dei ab illa generatum? et si est Fi- ἐπεὶ Υἱὸς Θεοῦ, πῶς καλεῖται Θεοτόκος ἡ τούτον lius Dei, quomodo ea quæ illum peperit,polest esse γεννήσασα; λέγετε δὲ ὑμεῖς αὖθις οἱ Χριστιανοί· Τὸν Dei genitrix? Dicitis insuper Christiani: Deum Θεόν γνωρίζωμεν οὐσίαν ἀναίτιον· αἰτίαν οὖν παντο agnoscimus substantiam sine causa,rerum omnium δύναμον, παναληθῆ, πάσης ουσίας καὶ φύσεως ύπερcausam polentissimam, verissimam, omni alia sub- ούσιον, ἄναρχον καὶ ἀτελεύτητον. Τὸ γὰρ ἄναρχον, stantia et natura superiorem, sine principio et fine: ἄκτιστον λέγεται. Επεὶ ὁ τῶν ὅλων Θεὸς παρὲς ὧν, quod est vero sine principio est omnino increatum, ὡς λέγετε οἱ Χριστιανοί, τῆς ἀγεννησίας καὶ τῆς Quandoquidem ergo est rerum omnium Deus,quo- γεννήσεως, πῶς γέγονεν; Γεννητήν Πατέρα με modo potest esse particeps ingenerationis et gene- ἔχων, πῶς γέγονεν Πατήρ; Καὶ δείξατε ἡμῖν καὶ rationis, ut vos Christiani asseritis? Qui non habet πῶς ἐγέννησεν ὁ Θεὸς Υἱόν· εἰ μὲν λέγετε πρὸ τῶν genitum Palrem, quomodo factus est Pater? osten- αἰώνων, ὑμεῖς χθεσινοὶ ὄντες, ποθεν οἴδατε τὰ πρὸ dalis etiam nobis quomodo Deus generavit Filium, αἰώνων; Τίς ἔδειξεν ὑμῖν τοιαύτην γέννησιν; καὶ Si dicatis ab aeterno, quomodo vos recens et nu- πάλιν φατὲ οἱ Χριστιανοί· Ὁ γεγεννημένος Υιός, σύνο dius tertius nati, ad cognitionem eorum quæ sunt αρχος τῷ Πατρὶ, καὶ πῶς ἄλλην γένεσιν, καὶ ἄκτι ab æterno potuistis assurgere? Quis vobis revelavit στον; ἀλλὰ τὸ γεννητὸν κτιστόν. Καὶ ἐπεὶ ὁ τῶν talem generationem? Rursus vos Christiani dicitis όλων Θεὸς ὑπάρχει πρὸ αἰώνων, καὶ εἰς ἐστι, καὶ οὐ quod Filius genitus, idem habet cum Patre princi- τρείς, λοιπόν, κοινὸν ὄνομα ἔχει, καί οἱ κοινά. Επί pium, quomodo ergo habet aliam generationem et έπει κοινά ονόματα λέγεις, πῶς παλιν κοινὸν ὄνομα quidem increatam?sedquod genitum est,creatum et ἀναφέρεις; λοιπὸν καὶ αἱ τρεῖς ὑποστάσεις ἔχουσι conditum esse debol. Εiquoniam rerum omnium Deus @ ἰδίαν φύσιν καὶ οὐσίαν. Καὶ πάλιν πώς λέγετε οἱ existit ante sacula, et unus est numero, non tres, Χριστιανοί, ὅτι ὁ Θεὸς ὑμῶν ἡνώθη τῷ ἀνθρώπῳ, sequitur commune illum habere uomen, non com- καὶ ἄνθρωπος ἐκλήθη, καὶ τέλειος Θεός, πῶς ἐνα mounia nomina, et quandoquidem communia nomina ται τὸ πῦρ τῷ ξύλφ, οὐχ ἑνούται ἡ οὐσία τῆς θεότη dicitis, quomodo commune nomen rursus potestis τος τῇ χωϊκῇ φύσει. Καὶ αὖθις ἀκούω μὲν ὑμῶν λεproferre et asserere; sequitur enim tres personas γόντων καὶ Πατέρα, καὶ Υἱὸν, καὶ Πνεῦμα, ἐπεὶ propriam habere naturam et substantiam. Iterum ἕνα λέγετε. Καὶ συνάγειν καὶ ἑτέρους, καὶ τέσσαρες, Christiani, quomodo docetis quod Deus vesler sit καὶ πέντε καὶ πλείονας δυνήσῃ συνάγειν. Καὶ πάλιν, unitus homini, et vocelur simul homo et verus et διὰ τί γλυπτά ξύλα, καὶ εἰκόνας προσκυνεῖτε θεο parfectus Deus. Non sic unitur substantia et essen- πρεπῶς; διὰ τί μιγνύετε τὸν ἄρτον καὶ τὸν οἶνον, tia Divinitatis naturæ terrenæ et corruptibili, sicut καὶ εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν μεταδίδοτε τοῖς ἀνθρώποις, ignis unitur ligno. Rursus audio vos dicentes dari καὶ λαμβάνετε δώρα ἐξ αὐτῶν; Βαπτίζετε δέ καὶ ἐν Patrem, Filium,Spiritum, et tres personas el unum ὕδατι τούτους, καὶ ὁμοίως οὐ λαμβάνετε δώρα. Διὰ postea memorare; sed eadem ratione possetis et τί τὸ κατελθὸν Εὐαγγέλιον ἐκρύψατε, καὶ νέον ἐγρά

ψατε; καὶ πῶς μετὰ τὸ ἀναληφθῆναι τὸν Κύριον ὑμῶν alias, quatuor, quinque, plures coacervare et εἰς τοὺς οὐρανοὺς, ἐξαπέστειλεν τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον multiplicare. Deinde quare sculptilia et imagines τοῖς ἀποστόλοις; Πῶς τοῦτο οὐκ ἐχαρίσατο αὐτοῖς adoratis cultu divino et religioso. Quare miscetis πρὸ τοῦ ἀναληφθῆναι, καὶ οὐ λούεσθε ἐν τῷ ὕδατι, panem et vinum, et illa traditis hominibus in re καθά φησιν Ησαΐας; Δια τί ἁμαρτάνοντες τρέχετε missionem peccatorum, et ab illis dona accipitis? εἰς ἄνθρωπον χοϊκὸν ἐξομολογούμενοι τὰς ἁμαρτίας quare illos aqua et baptismale tingitis, et ab illis ὑμῶν, φάσκοντες, ιλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ; Διὰ similiter dona mutuo accipitis? Quare que des τί ἐν ταῖς ἐσχάταις ὑμῶν ἀναπνοαῖς τοῦ ἄρτου και cendit Evangelium occultatis, et novum cudistis τοῦ οἴνου μεταλαμβάνοντες, λέγοντες, ὡς ἀπὸ τοῦ et conscripsistis? Et quare posi ascenrionem νῦν μέτοχοι ἐστε τοῦ παραδείσου; ᾿Αλλὰ καὶ τοῦ Domini vestri in calos misit Spiritum sanctum in Μουχάμετ ἡμῶν τὸ ὄνομα ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ ὑμῶν apostolos, cur non antequam evebereus in cαγεγραμμένον ἦν, καὶ ἐξεώσατε. lum, isto beneficio illos cumulavit? Quare non lavamini aqua, ut docet Isaias? Quare peccato contaminati curritis ad hominem terrenum confitentes pecoala vestra, et dicentes: Miserere mei peccatoris? quare in ultimo vitæ vestræ articulo, et animam efflaturi pani et vino communicatis, asserentes vos ab illo momento paradisi jam esse participes? Sed quod magis est nomen ipsum Mahumetis nostri erat olim scriptum in vestris Evangeļiis, sed illud removistis et expunxistis. Πρὸς οὓς ἀντιλέγει αὐτὸς ὁ μοναχὸς Βαρθολομαῖος Ad quæ ego ipse Bartholomæus Edessenus moὁ ᾿Εδεσηνὸς ὁ ἀμαθέστατος τῶν Χριστιανῶν, καὶ nachus, Christianorum ignarissimus, et omnium ἔσχατος πάντων ταῦτα, μὴ ἐρυθριῶν τὴν ἀφρα- ultimus, hæc respondeo non erubescens propter σύνην ὁμῶν ἀνοιγόντων καθ' ἡμῶν τὸ αἰσχρὸν insipientiam vestram qua impudens et omninoproκαὶ παμβέβηλον στόμα ὑμῶν, ὅτι οἱ Χριστιανοί fanum os vestrum contra nos audetis aperire, τρεῖς Θεοὺς σέβονται· τοῦτ' ἔστιν τὸν Πατέρα, τὸν asserentes Christianos tres Deos colere; nimirum γιόν, καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα. Νῦν ἐλέγχω κατὰ Patrem, Filium et Spiritum sanctum. Nunc in πρόσωπον τὰ σφαλερὰ ὑμῶν ῥήματα, οἵπερ ἐξ οὐ- faciem singula vestra erranea dicta arguo et con ρανοῦ ὑπὸ Θεοῦ κατενεχθῆναι λέγετε Εὐαγγέλιον ἢ futo. Dicitis quippe Evangelium a Deo ex.colo ἐξ αὐτοῦ ἀντερεῖν λέγετε δικάζοντες ψευδῶς ἡμᾶς delapsum, et ex illo contradictiones noctitis, juτοὺς Χριστιανούς. Σὺν Θεῷ δὲ καὶ τῇ αὐτοῦ χάριτι dicantes et condemnantes, falso nos Christianor ἐχθήσομαι ἄρτι πρὸς ἐπιθρυλλούντας τὰ τοιαῦτα, sed cum Deo et fretus illius gratia, omnis nunc ὅτι οἱ ἐν αὐτοῖς πιστεύοντες, ὅτι τρεῖς Θεοὺς σεβό- exponam contra eos qui vulgo talia jactare et disμενοι βλασφημούμεν, καὶ τὰ τοιαῦτα, ὅτι οἱ ἐν αὐ- seminare solent, quasi nos blasphemi tres Dogs τοῖς πιστεύοντες οὐκ ἀφεθήσονται αὐτοῖς αἱ ἁμαρτίαι coleremus, et similia quæ si aliquis credat non οὔτε ἐν τῷ νῦν, οὔτε ἐν τῷ μέλλοντι καιρῷ. Καγώ ς remittentur illius peccata nec in présenti nec in ὁ Εδεσηνὸς λέγω ὑμῖν· Ὁ μὴ γινώσκαν λογικόν futuro sæculo. Ego vero Edessenus dico vobis: Υἱὸν, καὶ ἀθάνατον Θεὸν, οὗτός ἔνοχός ἐστιν εἰς Qui non cognoscit rationalem et immortaler τὴν γέενναν τοῦ πυρός. Διότι θεὸν ἐλεῦντα καὶ ἐλεή- Deum Filium, næ ille dignus est qui in gehennam μονα όνομάζεις. Καὶ οὗτός ἐστι προφανῶς, ἂν οἱ ignis detrudatur. Quare vero tu Deum miseranters Αβράφοι δογματίζετε τὸ ᾿Εωσφόρον ἄστρον, Ζέδω, et misericordem vocas. Revera ille ipse est quem Αφροδίτη, Κρόνος, καὶ Σαμάρ λέγετε. Αὐτοὺς και vos Arabes dicitis Astram matutitanum seu phosλεῖτε θεούς; ἐλέγχω γὰρ ὑμᾶς ἐκ τῆς γραφῆς ὑμῶν. phorum, et qui Zebo, Venus, Saturnus et Camar Οὗτοι οἱ θεοὶ ὑμῶν κτιστοί εἰσιν, καὶ κτίσμα ἔχουν dicitur. Illos vocatis deos, et istud contra vos ex σιν. Καὶ φθαρτοί εἰσιν, ἔργα χειρῶν ἀνθρώπων, καὶ ipsis scripturis vestris possum evincere. Isti dii εἴδωλα. Καὶ αὐτὸ τὸ ὄνομα, οὗ ἀρχὴ ἐν αὐτοῦ Κου- vestri sunt conditi, et habent naturam creatam, ρανίου σου, ὅντινα ἐλεοῦντα καὶ ἐλεήμονα μὲν ἀπο- et sunt corruptibiles, sunt idola et opera manuum καλεῖτε, οὗτοι ἐστιν οὓς καλεῖτε διὰ τῆς γλώττης hominum. Et nomen ipsum quod est in principio ὑμῶν ᾿Αλάχ, Σαμέτ, Τζαμέτ, τοῦτ' ἔστιν προφανῶς tui Alcorani quod per miserentem et misericor ὁλόσφυρος, καὶ ὁλόβολος, οἷος κρατεῖται, καὶ σχῆμα dem designatis, illo designantur li quos in lingua ἔχει. Οἱ τὸν τοιοῦτον θεὸν σεβόμενοι, οὗτοί εἰσιν αἱ vestra vocatis, Alah, Samel, Tsamet, quod mant τοῖς ἐκεῖ κολαστηρίοις ἔνοχοι. Οἱ δὲ γινώσκοντες καὶ feste nolat totum rotundum et malleo ductum, ὁμολογοῦντες τὸ ὄνομα τοῦ λογικοῦ καὶ ζῶντος καὶ quemadmodum illum admittitis, et qua forma et ἀθανατου Θεοῦ, αὐτοί εἰσιν οἱ κληρονόμοι τῆς βασι- figura apud vos induitur. Qui talem deum colunt, λείας τοῦ Θεοῦ, καὶ τοῦ παραδείσου. Περὶ δὲ ὧν με illi ipsi sunt qui digni sunt suppliciis gehenne; ἠρώτησας, πάντα ὕστερόν σοι ὁμολογήσομαι. qui vero cognoscunt, amant, confitentur nomen rationalis, viventis et immortalis Dei, illi fiunt hæredes regni Dei et paradisi. Ad ea vero de quibus me interrogasti, ad ea, inquam, omnia postea respondebo. Νῦν δὲ ἐρωτῶ σε περὶ τοῦ νέου θεοῦ σου, καὶ τῆς πίστεώς σου. Πῶς καὶ πότε γινώσκεις καὶ ἐν ποίῳ τρόπῳ τὴν τοιαύτην θεολογίαν ἐδιδάχθης; Θεὸν, ὃν γινώσκομεν ἡμεῖς οἱ Χριστιανοί, οὐδεὶς ἑώρακε PATROL. GR. CIV. η ” Sed primo mihi liceat quæstiones etiam tibi movere de tuo isto novo deo, et de fide quam. foves. Quomodo et unde ad te pervenit cognitio tuu? Qua via, tali doctrina et theologia imbutus fuisti? Quomod

BARTHOLOMÆI EDESSENI nos, sulus unquam vidit Deum quem nos Chri- πώποτε, οὔτε τοῖς ἀγγέλοις, οὔτε τοῖς προφήτες, stiani colimus, neque angelis, neque prophetis, ne- οὔτε τινὶ τῶν ἀνθρώπων πράθη, ούτε πάλι que ulli hominum visus est, neque multoties ma- ἐφανέρωσεν ἡ Θεὸς ἑαυτὸν χοϊκῷ τιν, nifestavit seipsum cuiquam mortali et terrenæ φλυαρεῖς λέγων ὅτι καθ᾿ ἑκάστην ὁ Θεὸς ἐχαιρέταζα creatura; sicut tu inepte asseris Deum multolies καὶ χαιρετίζει Μουχάμετ. Καὶ εἰ μὲν λέγεις, ὅτι τὸν salutasse et adhuc singulis diebus salvare jubere Θεὸν ἐκ τοῦ Μουχάμετ γινώσκεις, λοιπὸν κἀκεῖν; tuum Mahumerem. Si vero asseris te Deum novisse ἐστιν ὁ ἀρχηγὸς τῆς ζωῆς σου, καὶ διὰ τοῦτο καὶς ministerio Mahumetis, sequitur quod ille sit dux et αὐτὸν προφήτην καὶ ἀπόστολον Θεοῦ. Πάσι γνώριμη consummator vitae tus; hinc illum vocas prophe- ἔν, ὅτι ἡ Μουχάμετ οὔτε προφήτης, οὔτε ἀπόστολος tam et apostolum Dei. Omnibus vero notum est Θεοῦ ὑπάρχει, εἰ μὴ ἀναθρεπτὸς τοῦ ᾿Απουταλεπί, τε Maham etem nec prophetam nec apostolum Dei μισθάργος τῆς Χατίζας εἰς τὰ καμήλια, ἃ ἐπεφέρετο esse, sed illum tantum fuisse alumnum Abulalepi, εἰς Δαμασκόν, καὶ εἰς ἑτέρους τόπους πεφορτωμένων et servum Cadise, cujus camelos regebat et du- πραγματειών, μεταβιβάζων ταῦτα ἐκ τόπου εἰς τύχη, cebat Damascum oneratos variis mercibus, et ad καὶ πραγματευόμενος ὑπὸ τῆς ῥηθείσης κυρίας αὐτῆς alios etiam popilos de loco in locum pergebat, Καὶ τὸ Κουράνιόν σου μαρτυρεί περὶ αὐτοῦ, ότι negotia gerens et administrans prædicta suæ do- τριάκοντα δύο χρόνους ἄπιστος ὑπῆρχεν, καὶ mina. Et Alcoranus tuus de illo testatur, nimi- ζωῆς αὐτοῦ οὔσης χρόνων τεσσαράκοντα ἑπτέ, εἰς rum spatio triginta duorum annarum illum vixisse τοὺς πέντε καὶ δέκα χρόνους ὑπῆρχεν θεοσεβής, της sine fde. Memorat quippe illum implevisse qua- δὲ τριάκοντα δύο μήτε Θεὸν γινώσκων, μήτε νόμ draginta septem annos, spatio quindecim annorum ἔχων, ἀλλὰ ἀσεβὴς καὶ κακόδοξος ὑπῆρχεν. Καλλι illum religiosissime vixisse, sed aliorum triginta βὼν γυναῖκας δέκα, καὶ σκλάβας ι5', πότε τείτε; duorum intervallo toto illum vixisse, sine Deo, ἔλαβεν, δετξόν μοι. Μετὰ τὸ θεοσεβῆσαι, ἢ πρὸ τούτους sine lege; impie, et pessimis dogmatibus obno- ὑπόδειξόν μοι τὴν περὶ τούτου δήλωσιν, ἐὰν οπέας zium. Quin et ipse duxit decem uxores, et sex- Καὶ πάλιν ὁ Μουχάμετ ἀπὸ ἁμαρτίας καὶ σπέρμα decim concubinas captivas. Jam, quæso, declara τος ἀνθρωπίνου ἐστίν. Καὶ αὐτὸς ἥμαρτεν, καὶ ἔστι quando illas habuerit, an tempore suæ imcpietatis, ρεν. Πῶς οὖν αὐτὸν λέγεις, ὅτι ἀδελφός ἐστι τοῦ Χριan vero cum Deum colere capit et religiose vi- στοῦ; ὅτι οὐ μόνον ἁμαρτωλός ἐστιν, ἀλλὰ καὶ δι᾿ ὅλον vere. Si memoria suppetit, ostende aliquid quo έχθρὸς τοῦ Θεοῦ, καθὼς γινώσκεις, ὅτι πρὸ τοῦ θεοσε hoc possit comprobari. Insuper Mahumet ex pec- 6ῆσαι, καὶ κλέπτης, καὶ νυχτοπόρος ὑπῆρχεν καὶ λη cato et semine humano formatus est, et ille ipse στὴς, καὶ ἐπὶ τὰς στρωμνὰς πολλοὺς τῶν ἀνθρώπων peccavit et liberis procreandis operam dedit; & εφόνευσεν. Καί ταῦτα διὰ γυναῖκας, καί δι᾽ ἄκρατει quomodo ergo dicis illum fuisse fratrem Christi; μίξιν ἐξωνήσατο βοτάνια συμβαλλόμενα ταῦτα εἰς περ cum non solum fuerit peccator, sed infensissimus νείαν ἄσχετον, ὡς μὴ ὅλως κόρον ἔχων τῆς τοιαύτης Dei hostis ut ipse agnoscis et confteris: nam an- ἐπιθυμίας, όνπερ δι᾿ ὅλου μεθ᾿ ἑαυτοῦ εἶχε, χρώμενος tequam vitam religiosam amplecteretur; erat fur, τῷ τοιούτῳ ἐπί τῇ αὐτοῦ ἐργασία. latro, nocturnus viarum insessor qui quamplurimos in insidias quos struxerat delapsos violenta morte peremit. Præterea propter uxores, et impotentem intemperantemque coitum herbas soleba emere quibus venerem et libidinem effrenem conciliaret; adeo ut nunquam satiatus recederet ab istis pravis desideriis, quibus per totum vitæ curriculum fuit obnoxius, usus istis moribus tanquen exercitio quo sibi lucrum et quæstum compararet. Quare ergo prophetam et apostolum Dei vocatis illum qui fuit impurissimus, omni criminum labe contaminatus,latro, injustus, homicida,raptor. Dic mihi, quaso, quid signifcet prophetia et apostolatus. Certum est et Deus novit, te hoc prorsus ignorare, nisi hoc a Christiano prius didiceris. O impudens et inverecunde un confteris Muhammedem spatio triginta duorum annorum nec fuisse prophetam, nec prophetizantem, nec apostolum,nec docentem, nec Dei cultorem, nec orantem, nec cognoscentem Deum, sed post elapsum istorum annorum curriculum, cognitione divina imbutum fuisse. Sed si ista omnia negares quasi qua non contigerint isto triginta duorum annorum spatio, quare eadem ratione ego Christianus non negarem ea quæ Muhammedi contigisse asseris quindecim illis annis post triginta duos annos posterius elapsis? Sed primo,quæso, doce me quomodo cognovit Deum, et in qua format Si enim dicis Λοιπὸν διὰ τί αυτὸν προφήτην καί ἀπόστολον θεο καλεῖς λάγνον ὄντα, καί τοιοῦτον παμμίαρον, κα λῃστὴν, καί ἄδικον, καί φονέα, καὶ ἁρπαγα; Φράση μοι, τί ἑρμηνεύεται προφητεία, καί ἀπόστολος. οἶδεν ὁ Θεός, ὅτι οὐ γινώσκεις, εἰ μὴ διδαχθῆς ἐπὶ Χριστιανού. Η ανερυθρίαστε καί ἀναίσχυντε! ομολογεῖς, ὅτι ὁ Μουχάμετ τριάκοντα δύο χρόνια μήτε προφήτης, μήτε προφητεύων ἦν, μήτε ἀπόστο λος, μήτε διδάσκων, μήτε θεοσεβής, μήτε ευχόμενος, μήτε γινώσκων Θεόν, ἀλλὰ μετὰ τοῦτα θεὸν ἐντα ρισεν. ᾿Αλλ᾽ ἐπειδὴ ἐκ τούτων ὅλος έξαρνος γένητες ὡς μὴ γεγονότων ἐκ τοῦ Μουχάμετ κατὰ τοὺς τριά κοντα δύο χρόνους· πῶς κἀγὼ ὁ Χριστιανός κα ἀρνοῦμαι τὰ μετὰ ταῦτα αὐτοῦ, ἤγουν τὰ τῶν τεκαίδεκα χρόνων; πρῶτον γνώρισόν μοι τέως, πώς ἐγνώρισεν Θεόν, καί ἐν ποίῳ τρόπῳ· εἰ μὲν λέγει, ὅτι ὁ Θεὸς [ἀπέστειλεν] τὸν ἄγγλον αὐτοῦ πρὸς εν τὸν, καὶ ἐδίδαξεν αὐτὸν περί θεογνωσίας, λοιπὸν ὁ ἐγ γελός ἐστιν ἀπόστολος Θεοῦ πρὸς αὐτὸν καὶ τὸν λαόν,

Ľ Καὶ οὗτος λοιπὸν ἡ ψεύστης, καὶ ἀπατεών. Ἐπειδὴ καὶ αὐτὸν προφήτην καλείς, δειξόν μοι τί ἐπροφής τευσεν, καὶ ἐν ποίῳ λόγῳ τοῦτο, καὶ τί κελεύει, ἢ τί σημεῖον καὶ τέρας πεποίηκεν. Πάντα γὰρ τὰ ὁμέτερα βιβλία ἀνέγνων, καὶ ἔγνων. Ἐὰν ἦν προφήτης, ὡς λέγετε, διὰ τί μέλλοντος πεσεῖν ἐκ τοῦ ἀλόγου, οὗ ἐκάθητο, καὶ σχισθέντος τοῦ τοίχους αὐτοῦ, καὶ τοὺς κάτω καὶ ἄνω ὁδόντας αὐτοῦ μέλλοντας πεσεῖν καὶ θλκαθῆναι ἀπὸ τοῦ τοιούτου προσκόμματος, οὐ προεφήτευσεν, ἢ προέγνω; Καὶ πάλιν, ἐπεὶ προς φήτης ἦν, μέλλων συνάψαι μετὰ τοῦ Καβαρὰ πόλεμον, πώς οὐκ ἔγνως, ὅτι ἔμελλεν παρ' αὐτοῦ νικηθῆναι, αὐτὸς καὶ τὰ ὅλα αὐτοῦ φουσατᾶ; ἀλλὰ καὶ αὐτὸς φυγών διεσώθη ἐν τῷ σπηλαίῳ, μείνας τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύχτας, καὶ οὕτως μόλις διεσώθη. Καὶ σὺ ἀπὸ πολλῆς του αἰσχύνης λέγεις, ὅτι ἄγγελος μετὰ ἀράχνης, τὴν θύραν του σπηλαίου· ἐσκέπασεν, καὶ εἶδον οἱ ψηλαφώντες, καὶ εἶπον, μὴ εἶναι ἐν τῷ σπηλαίῳ τινὰ, διὰ τὸ εἶναι τὴν ἀράχνην. Καὶ πῶς οὐ προεφήτευσεν, ὡς οὐ ζήσεταί τις ἐκ τῶν τεσσάρων τεχνῶν αὐτοῦ, καὶ οὐκ εἶπεν τῷ λαῷ τὰ περὶ τῆς φυγῆς αὐτοῦ καὶ τοῖς ἵπποις; Deum ad illum misisse angelum suum, qui illum doceret et cognitione Dei imbueret, sequitur quod angelus ipse erat apostolus Dei ad populum et ad Mahumedem, ac proinde Muhammedes fuit mendax et seductor. Εt quoniam illum prophetam vocas, ostende mihi quid sit vaticinatus, quo et quali sermone oracula sua fudit, quid imperavit, et quo signo et miraculo se commendavit. Omnes enim libros tuos novi et evolvi. Si fuit propheta, at dicitis, cum ex equo casurus erat cui insidebat, οι efracto scissoque latere cum dentes superiores et inferiores tali casu et ruina essent conterendi et casuri, quare hoc non prævidit et vaticinatus est. Iterum si propheta fuit, cum bellum esset initurus cum Chabara, et ab isto debellandus et profligandus, omniaque illius castra essent expn- "gnanda, quare hoc non pravidit. Imo victus et fugiens in cavernam se recepitabi per tres dies et tres noctes latilans vix tandem salvus evasit. Et tu pro tuo summo pudore narras quod angelus os caverna velaverit longa aranem tela textura, quam cum animadvertissent qui illum diligenter cum os spelunca obduceret aranei tela. Quomodo querebant, dixerunt neminem in spelunca latitare, non est vaticinatus, nullum ex quatuor filiis suis diu vitali aura fruiturum, et populo et equitibus non significavit quæ spectabant illius fugam? Καὶ πῶς οὐκ εἶπεν, ὅτι οἱ Κωρησιῶται μετά καιρόν μέλλουσιν αὐτὸν δῆσαι ἐν τῇ οὐρᾷ τῆς μεμεθυσμένης καμήλου, καὶ τοῦτον κακῶς διαῤῥῆξαι τὴν ζωὴν αὐτοῦ; Καὶ οὐκ ἐγὼ ταῦτα οἴκοθεν λέγω, ἀλλ᾽ οἱ Χαλδαίοι περὶ τούτου μαρτυροῦσιν, οἱ παρατυχόντες ἐκεῖσε. Καὶ ἡμεῖς δὲ αὐτοὶ μεμαθέκαμεν. ᾿Αλλὰ καὶ μαρτυρεῖς, ὡς ἐψευδόμεθα. Εἰ δὲ μή, δετξόν μοι τὴν προφητείαν αὐτοῦ, καὶ ποῦ ἐστιν γεγραμμένη αὐτὸ γὰρ τὸ Κουράνιόν σου ἀνέγνων. Οὐχ εὗρον ἐν αὐτῷ καταγεγραμμένην προφητείαν τοῦ Μουχάμετ, εἰ μὴ περὶ τοῦ ᾿Αδάμ μικράν τινα ὁμιλίαν, καὶ τῆς Εὔας, καὶ τοῦ Σήθ, καὶ τοῦ ᾿Αβραάμ, καὶ τοῦ Ἰσαάκ, καὶ τοῦ Ἰακώβ, του Νώε, τοῦ Λώτ, τοῦ Ἰωνᾶ, τοῦ Μωυσέως, τοῦ ᾿Ααρών, Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ, τοῦ Σολομῶντος, τοῦ Ἰωσήφ, τοῦ Ενώχ, του Ηλίου, τοῦ Ἰεζεκιήλ, τοῦ Ζαχαρίου, τοῦ Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου, τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, τῆς ἁγίας Μαρίας, της ἁγίας Αννης τῆς μητρὸς αὐτῆς, τοῦ Ἰωακείμ, των ἁγίων ἀποστόλων, ἐξαιρέτως Σίμωνος Πέτρου τοῦ κατὰ τὴν σὴν γλώτταν Σεμεοῦν Σαφά. Εὗρον οὖν τὸ Κουράνιόν σου ἀληθεύειν καὶ ψευδόμενον. Καὶ ἡ μὲν ἀλήθεια, ἀπὸ τῆς διδασκαλίας τοῦ Παχυρὰ πρὸς τὸν Μουχάμετ. Τὸ δὲ ψεῦδος ἀπὸ τῆς γραφῆς τοῦ Οθμάνη. Εκ τούτων οὖν γινώσκομεν, ὅτι ἡ γραφή σου οὐκ ἐπέμφθη ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, διὰ τὸ ποτὲ μὲν ἀληθεύειν, ποτὲ δὲ ψεύδεσθαι. Καὶ ἀπὸ τούτων των σημείων πληροφορούμεθα, ὅτι οὔτε προφήτης ἦν ούτε ἀπόστολος. Αλλος ἐστὶν ἀπόστολος, καὶ ἄλλος προφήτης. Πῶς γοῦν ἐστιν ὁ σὸς Μουχάμετ καὶ προφήτης, καὶ ἀπόστολος; Ὅταν ἀπὸ Βαβυλῶνός τις ἔρχεται πρὸς τὸν Σουλτανὸν ὡς γραμματοφόρον αὐτὸν καλέσουσιν, ἢ προφήτην; Οτε δὲ ἱσταται τις ἐν μέσῳ ὄχλου πολλοῦ, καὶ προφητεύει καὶ δεικνύει σημαία καὶ τέρατα, τί ἐροῦμεν; Ιδε την τροφης Quomodo non prædixit quod Chorasietæ post aliquod temporis intervallur, illum vincire deberent ad caudam inebriat vino myrrhato camels; et illius vitam et latera pessime disrumpi et diffringi debere. Et hoc non domestico et proprio te- “stimonio alirmo; sed ipsi Chaldæi qui illic erant hoc de illo testifcantur, et nos ipsi didicimus. Sed asseres nos mentiri: sed si non vera dicimus, of tende nobis illius prophetiam,et die nobis ubi sint scripta illus vaticinia. Tuum enim Coranum legi, et nullam in illo inveni Muhammedis prophetiam, sed tantum breves quasdam homilias et sermones de Adamo, de Eva, de Seth, de Abrahamo,de Isaaco, de Jacobo, de Noe, de Lot; de Jona, de Mose, de Aaron, de Jesu alio Nave, de Salomone,deJosepho, de Enocho, de Elia, de Exechiele, de Zacharia, de Joanne Præcursore, de Jesu Christo,de sancta Ma ria, de sancta Anna illius matre, de loachimo, de sanctis apostolis, præcipue de Simone Petro, quite gua tua dicitur Simeon Sapha. Inveni etiam tuu Goranum vera et falsa dicere. Veritas orta est ex doctrinaquam Muhamed habuit a Pachura, mendacium vero et falsitas fluxit ex scriptis Othmani. Εx quibus cognoscimus librum tuum ex colo missim non fuisse, quia aliquando veritatem profert et aliquando mendacia. Et ista argumenta nos prorsus persuadentMuhammedem necapostolum;necfaiste prophetam. Alius est enim propheta, alius aposto ius. Quomodo ergo tuus Muhammed esset propheta et apostelus. Cum aliquis Babylone venit ad Sultanum cum litteris, an illum tabellarium vocant an prophetam? Cum vero aliquis slat alicubi magna hominum circumdatus caterva, et vaticinatur, et είgna et miracula patrat et ostendit, quid dici

mus? Vide prophetiam prophetæ hujus vel pro- τείαν τοῦ προφήτου τούτου ἢ τὴν προφητείαν τοῦ phetiam apostoli? Profecto apostolus omnino ἀποστόλου. Πάντως ὁ ἀπόστολος φαίνεται ἀπόστολος, prodit se apostolum, propheta vero ex prophetia Ὁ δὲ προφήτης ἐκ τῆς προφητείας αὐτοῦ καὶ τῶν sun, signis et miraculis se cognoscendum præbet. σημείων, καὶ τῶν τεράτων. Καὶ ἡμεῖς τὸν τοιούτον Et nos talem pro propheta habemus, qui futura προφήτην ἔχομεν τὸν λέγοντα τὰ μέλλοντα, καὶ τὰ narrat et prætorita, et qui signis et miraculis se προγεγονότα, καὶ δεικνύοντα σημεία και τέρατα, conspicuum reddit. His vero simile quid non no- ἀφ᾽ ὧν οὐκ ἔγνωμέν τι εἰς τὸν Μουχάμετ, ένα προ vimus in Muhammede, ut propheta et apostoli φήτην καλοίμεν, ἢ ἀπόστολον. Εἰ μὲν σὲ οἶδες, nomine insigniatur. Si vero tu ipse vosti, velis et φράσον. Ἐγὼ δὲ οὐκ εἶδον, Καὶ ἐὰν οίδας, δειζόν istud significare, ipse quippe ego non novi. Si μοι τούτο, που, καὶ ἐν ποίων βιβλίω γέγραπται, vero tu nosti, ostende mihi, ubi et in quo libro Πάντα γὰρ τὰ ὑμετέρα βιβλία διήλθον. Καὶ ούχ istud scriptum contineatur. Omnes quippe libros εὗρον οὐδέν τι χρηστὸν, εἰ μὴ τὰ πάντα γέλωτος έξια, vestros versavi et evolvi, sed nihil in illis utile Εξαιρέτως, ὅτι λέγετε εἰς τὸ Κουράνιον, ὅτι ὁ Μου inveni, imo prorsus omnia cachinnis et ludibrio χάμετ ὑμῶν πρὸ τῶν αἰώνων ὑπάρχει. Καὶ ἔτσι digna. Præcipue id quod dicitur in Corano, Ma- ἐρωτᾶσθε τοῦ ὑπῆρχεν, πατέρ, ὅτι ἀναμεταξύ πολε hummedom scilicet exstitisse ante sæcula. At cum p καὶ ὕδατος ἐκέκρυπτο. Τίς γοῦν ἀσεβής, ᾿Αγαρην, a vobis quaeritur ubinam existebat, respondetis il- σύ, ἢ ἐγώ; Πρὸ αἰώνων ποῦ ἔμαθες πηλὸν, ἢ ἴδω lum inter lutum et aquam occultatum fuisse. Quis εἶναι; Πάλιν δὲ πῶς οὐκ ἐρυθριος, λέγουν ότι έγρα vero, o Agarene, est impius tu aut ego? Ubinam πται γύρωθεν τοῦ θρόνου τὸ ὄνομα τοῦ Μουχάμετ, didicisti ante seculum aquam fuisse,aut lutum ex. Καὶ ποὺ ἦν ὁ Μουχάμες, ὅταν ὁ Θεὸς, καὶ ὁ θρόνος δ stitisse? Rursus quare non erubescis cum asseris αὐτοῦ ἦν; Ο θρόνος τοῦ Θεοῦ ὁ οὐρανός, ἡ γί, circa thronum Dei scriptum fuisse nomen Muham- καὶ τὸ ὄνομα τοῦ Μουχάμετ τρισύλλαβόν ἐστι. δεί medis, Sed ubi erat tuusMuhammed, cum Deus es- πώς γύρωθεν καταγέγραπται του θρόνου τοῦ Θεού; sol, erat et thronus ejus. Thronus vero Dei eat Περιεγράψω τῷ Θεῷ; ἀλλὰ πεπλάνησει. cœlum et terra, nomen vero Muhammedis continet tantum tres syllabas. Quomodo ergo circa amplitudinem istius throni circumscribi potuerunt. Dices Deo circumscriptas fuisse, sed falleris. Iterum dicis quod Muhammed unum suum pro- Καὶ πάλιν λέγεις, ὅτι ἡ Μουχάμετ ἔπλωσε την fanum pedem Hierosolymam usque extenderit,al- Ένα βέβηλον πόδα αὐτοῦ ἐν τοῖς Ἱεροσολύμοις, κεί tero vero cum sandaliis ipsis, calcaverit colos Deo τὸν ἕτερον πόδα ἀνῆλθεν τοῦ οὐρανοῦ πλησίον του proximus, et tam proximus ad latus sederet, quam Θεοῦ σὺν τοῖς σανδαλίοις αὐτοῦ. Καὶ τοσούτον πλη proximum est supercilio snpercilium, cum Deo li- 4 σίον τοῦ Θεοῦ ἐκάθισεν, ὡς ἀπὸ ὀφρύος, εἰς ἀφρίν. bere conversaretur, Deumque cognoverit, sicut Καὶ συνέτυχεν τῷ Θεῷ πεπαῤῥησιασμένως, καὶ Deus illum cognovit; boc enim legi in Alcorano tuo. ἐγνώρισε τὸν Θεὸν, καὶ ὁ Θεὸς αὐτὸν, καθὼς ἀπέγνων Coma ego tales ineptiæ in tuo Corano continean- εἰς τὸ Κουράνιόν σου. Πῶς οὖν τὰ τοιούτε φλυερό tur, quomodo potes asserere illum e colo missum ματα ἔχων ἐν τῷ Κουρανίῳ σου ἔχεις αὐτὸν ἀπὸ et delapsum fuisse. Sed si jactetis Muhammedeme Θεοῦ ἀπεσταλμένον; ἀλλὰ καὶ εἰ καυχάσθε, ότι ccolo descendisse postquamcum Deo fuisset confa- κατῆλθεν ὁ Μουχάμετ ἐξ οὐρανοῦ μετὰ τὸ συντυχεῖν bulatus, et adhuc ferventem et calidam invenisse τῷ θεῷ, καὶ εὗρεν ὅτι ζέουσαν τὴν στρωμνὴν αὐτοῦ, suam stregulam, a me vero Christiano rogatus καὶ ἐρωτώμενος παρ' ἐμοῦ τοῦ Χριστιανού, ποίον quem istius negotii testem producere potes,dices έχεις μάρτυρα τούτου, καὶ λέγεις, ὅτι ἡ θυγάτηρ Bolam Phalimam Muhammedis Aliam hoc testimo- μόνη τοῦ Μουχάμετ ἡ Φάτμα μαρτυρεῖ. Καὶ ἦταν nio suo comprobare. Cum vero apud vos femina μὲν γένηται ἐξ ὑμῶν γυναίκα νόμιμον φέρεις μάρ legitime et juste matrimonio juncta declaratur, τυρας ιβ'. Καὶ περὶ τοῦ Μουχάμετ οὐδένα ἔχεις μέρο duodecim solent adhiberi lestes, hic autem nullum τυρα, εἰ μὴ τὴν θυγατέρα αὐτοῦ μόνην. Ἐπεὶ τούτ producis testem, sed tantum solam Muhammedis χωρίς μαρτύρων εἰς τὴν τούτου ἀνάληψιν, πώς μπρο filiam. Quandoquidem ergo in ascensione sua fuit τυρεῖς σύ, ὅτι ἀνελήφθη; Πῶς ἐκ τῆς μαρτυρίας τῆς sine testibus, quomodo testari potes illum ascen- Φατμᾶς παριστῆς τὴν τούτου ἀνάληψιν; Απιστος ή disse in celum? Quomodo solo Phatims testi τῆς γυναικὸς μαρτυρία. Καὶ νυκτὸς, καὶ κρυφές menio confirmas illius ascensionem.Feminæ testi- ἀνέβη εἰς τοὺς οὐρανοὺς, καὶ κατέβη μὴ παρά της monium est sine vi et robore ad fdem ingeneran- γνωσθείς. Ὡς ἀληθεύειν τὴν τούτου ἀνάληψιν, οὕτως dam. Noctu ergo et clam ascendit in colum, et καὶ εἰς τὴν προφητείαν αὐτοῦ. Δειξόν μοι, πρὸ τοῦ descendit nullis adhibitis testibus. Et vera est illius ἀναληφθῆναι, εἶχεν γυναίκα, ἡ μετὰ ταῦτα; Πώς ascensio, sicut illius prophetia. Sed dic mihi an οὐκ αἰσχύνῃ; Καὶ πάλιν πῶς λέγεις, ὡς ἀπὸ τοῦ ante vel post ascensum uxorem duxit et habuit? Κουρανίου σου, ὅτι ἐὰν οὐκ ἦν ὁ Μουχάμες, καὶ Quare non te subit pudor? Et rursus quomodo as- ἐκ Θεοῦ σφοδρὰ ἀγάπη αὐτοῦ, οὔτε θρόνος, seris tanquam ex tuo depromptam Alcorano, quod ἄγγελος, οὔτε οὐρανός, οὔτε ήλιος, ούτε σελήνη, si Mohammed non exstitisset, et ni Deus intensis- οὔτε ἀστέρες, οὔτε γή, οὔτε ἄνθρωποι ἔμελλον εἶναι simo amore illum esset prosecutus, Deus nunquan Παμβέβηκε, νῦν εἰς ἐστιν ἀσεβὴς καὶ ἄδους, ἐγὼ condidissel thronum, angelos, coelum, terram, ἢ σύ; ποὺ ὁ Μουχάμες, ὅταν ὁ θρόνος ἦν τοῦ θεί

καὶ ὁ καθήμενος ἐπάνω αὐτοῦ; Καὶ μετὰ ταῦτα ὅταν solem, lunam, sidera, nec ulli hominos Arissent οἱ ἄγγελοι ἦσαν, καὶ ὁ οὐρανὸς, καὶ ἡ γῆ, καὶ οἱ unquam exstituri. Scelestissime, quis est impius ἄνθρωποι, καὶ πάντα τὰ ἐν τῇ γῇ, ὑμνοῦντες, καὶ et atheus, ego an tu? Ubi erat Muhammed cum δοξολογοῦντες τὸν ἐπὶ θρόνου καθήμενον. erat solium et thronus Dei, et Deus illi insidens et cum erant angeli, et cœlum, et terra, et homines, et omnes creaturæ terrestres laudibus et hymnis prosequentes sedentem super thromum. Λοιπὸν γοῦν ἀρνῇ τὴν ἀγάπην τοῦ Θεοῦ, ἣν εἶχεν Sic debes negare dilectionem Dei erga Adamum, πρὸς τὸν ᾿Αδάμ, ὃς ἔπλασεν αὐτὸν, καὶ τὰ τέκνα guem formavit et illius liberos, et Abrahamum, et αὐτοῦ, καὶ τὸν ᾿Αβραάμ, καὶ τὸν Ισαακ, καὶ τὸν Isaacum, et Jacobum, et omnes patres anteces Ἰακώβ, καὶ τοὺς προπάτορας ἡμῶν, Νώε, Μωϋσῆν, sores nostros, Noam, Mosen, Jesum Alium Nave, Ἰησοῦν τὸν Ναυῆ, τὸν Δαβίδ, τὸν Σολομών, τον Ζαο Davidem, Salomonem, Zachariam, Joannem Proχαρίαν, τον Πρόδρομον Ιωάννην, οὓς καὶ τὸ Κου- cursorem, quos memorat Alcoranus tuus, celeράνιόν σου μαρτυρεῖ, ἐπαινῶν καὶ τὸν Λόγον τοῦ brans et ipsum Dei Verbum Jesum Christum.Sed Θεοῦ Ἰησοῦν Χριστόν. Καὶ λέγει εἰς τὸ Κουράνιόν dicitur de Corano tuo: Exivit a Deo et est illius σου • Εξῆλθεν ἐκ Θεοῦ καὶ ἔστιν Λόγος αὐτοῦ, καὶ Verbum, sicut ille sine principio exsistens. 08συνάναρχος. ᾿Αλλὰ δείξαι ἔχω, ὅτι ψευδὲς ἦν τὸ tendam vero falsum esse Coranum tuum quem Κουράνιόν σου τὸ διδαχθὸν παρὰ τοῦ ᾿Οθμάνη. Λέγει tradidit et docuit Othmanes. Dicit ergo Coranas γοῦν τὸ Κουράνιόν σου εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς τραπέζης, ὦ tuus in principio sermonis de mense, quod omnia ὅτι τὸ ἀγαθὸν καὶ τὸ πονηρὸν ἐκ Θεοῦ ἐστι τοῖς quæ hominibus contingunt bona vel mala a Deo ἀνθρώποις, ἅπερ ἔρχονται. Εἰσέτι παντὸς ἀγαθοῦ procedunt. Si ergo Deum facis omnis boni et mali καὶ πονηροῦ τὸν Θεὸν ποιεῖς αἴτιον, τοὺς δέ γε ληστάς, auctorem, latrones, veneficos, homicidas,violenta καὶ τοὺς φαρμακούς, καὶ φονεῖς, καὶ τοὺς κακῷ θανά- morte pereuntes Deus tales futuros scripsit et τῷ τελευτώντας οὕτως, φησὶν, ὁ Θεὸς ἔγραψεν. Ανόητε determinavit. Inepte, et corde spirituque tarde, si καὶ βραδυ τῇ καρδίᾳ, ἐπεὶ τὸ Κουράνιον σου Λόγου Coranum Verbum Dei esse existimas, quomodo Θεοῦ λέγεις, πῶς ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ ψεύδεται, καὶ τὸ Vorbum Dei potest falsa pronuntiare, et si bonum πονηρὸν καὶ τὸ ἀγαθὸν ἐκ Θεοῦ ἐστιν; ἐν ἡμέρᾳ κρί- οι malum a Deo est, in dii judicii quomodo sepaσεως πῶς οὐκ ἀφώρισται τοῖς δικαίοις καὶ τοῖς ἁμαρ- rata et distincta conceduntur justis et injustis! τωλοῖς; ᾿Αλλὰ τοῖς μὲν δικαίοις ὁ παράδεισος, καὶ τοῖς Sed justos paradisus, peccatores vero supplicia ἁμαρτωλοῖς ἡ κόλασις. Τοῦ καλοῦ καὶ τοῦ κακοῦ ἐκ manent. Bono ac malo æque a Deo orientibus, Θεου ὄντος, πῶς ἐξεχωρίσθη ὁ ᾿Αδάμ τοῦ παραδείσου. quare Adamus paradiso pulsus et ejectus fuit? Πῶς ἐξέπεσεν ὁ διάβολος εἰπών· θήσω τὸν θρόνον μου Quarc cecidit et ruit diabolus dicens: Collocabo ἐπάνω τῶν νεφελῶν τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἔσομαι ὅμοιος thronum meum super nubes caeli, et ero similis τῷ ὑψίστῷ· εἰ τὸ ἀγαθὸν καὶ τὸ πονηρὸν ἐκ Θεοῦ @ Altissimo. Si malum et bonum habent Deum ἐστι, πῶς ἀπώλοντο Σόδομα, και Γόμορρα αὐτοῖς auctorem, quare operibus suis vastala sunt Soἔργοις, καὶ ἐν τῇ ἁμαρτίᾳ αὐτῶν; Ομοίως καὶ ἐπὶ doma et Gomorrha, et in peccato suo perierunt? τοῦ κατακλυσμοῦ τοῦ Νῶς, πῶς ὁ κόσμος ἀπώλετο; Similiter temporibus diluvii Noe, quare periit munΚαὶ πῶς ἑβδομήκοντα δύο φυλών οὔσης της γενεάς dus? Et quare septuaginta duarum tribuum et τῶν Μουσουλμανῶν, ἡ μία ἐστὶν, ὡς λέγετε, τοῦ familiarum generationis Musulmanicæ, unica tanπαραδείσου; καὶ αἱ ἄλλαι τῶν κολάσεων; Ορᾷς tum, ut asseritis, paradisum consequetur, alis ὅτι ἀπὸ τῶν λόγων ψεύδεσαι; Καὶ οὔτε, ὡς σὺ λέγεις, vero panis et suppliciis adjudicabantur? Vides ἔστιν τοῦ Θεοῦ τὸ Κουράνιόν σου, οὔτε ἐκ τοῦ οὐρα- quomodo mentiaris, et Coranum tuum nec a Deo νοῦ κατῆλθεν, ὡς ληροῖς. Καὶ γὰρ ἀδικον ποιεῖς origines habere, nec e coelo descendisse, ut deliτὸν Θεὸν λέγων, ὅτι τὸ ἀγαθὸν καὶ τὸ πονηρὸν ἐκ rus asseris. Nam Deum ipsum injustum fugis, Θεοῦ ἐστιν. Ὁ δὲ θεὸς κρίνει τὸ ἀγαθὸν, καὶ τὸ που dicens bonam et malum a Deo originem habere. νηρὸν, καὶ ἀποδίδωσιν ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ Sed judicat bonum et malum, et convenienter ἀξίως. reddit unicuique secundum opera sua. Λέγεις· Οστις οὐ πλύνει τὴν καθέδραν τοῦ, εἶτα τὸ στόμα του, εἰς παράδεισον οὐκ εἰσέρχεται καθώς διαλαμβάνει τὸ Κουράνιον σου. Καὶ αὖθις φησι, ὅτι ὁ τρώγων χοίρειον κρέας, οὐκ εἰσέρχεται εἰς παράδεισον ὅτι μιαίνεται ὁ παράδεισος. τοῦ Θεοῦ. Καὶ πάλιν, ὁ μέλλων λαβεῖν γυναῖκα, ἐνώπιον δέκα μαρτύρων λαβέτω αὐτήν, ἵνα δικαία ἐστὶν αὕτη ἡ πρᾶξις. Πῶς δέκα μαρτυρίας διὰ γυναίκα ζητεῖς, καὶ διὰ τὸν προφήτην σου οὐδένα, τὸν συντυχόντα τῷ Θεῷ στόμα πρὸς στόμα; Λοιπόν, οὔτε τὸν Θεὸν γινώσκετε, οὔτε προφήτην, οὔτε ἀπόστολον, οὔτε σημεία οἴδατε, οὔτε τέρατα. Οὔτε τὸ Κουράνιον ὑμῶν ἐστιν Λόγος τοῦ Θεοῦ, ὅτι Θεὸν οὐ γινώσκετε. Ὅτι οὐχ η Dicis: Qut non lavat anum, et postea os suum, non potest ingredi paradisum, ut statuit et censet tuus Alcoranus; et rursus asserit eum qui carnem suillam comedit, non adepturum beatudinem paradisi, quia tunc paradisus Dei contaminaretur. Et rursus dicis quod qui uxorem sit ducturus, debet illam ducere praesentibus decem testibus, at totum istud negotium legitimum habeatur. Quare vero decem testimonia ad uxorem marito legitimo copulandam requiris, nullum vero ad asserendam dignitatem propheta tui, qui ore ad os cum Deo est collocutus Caterum, neque Deum nostis, nec prophetam, nec apostolum, nec signa nostis, nec

BARTHOLOMÆI EDESSENI miracula, neque Coranus vester est Verbum Dei. εὗρον ἐν τῷ Κουρανίῳ σου ὄνομα τοῦ ὁρῶντος καὶ Et revera Deum non nostis, nam in Corano vestro λογικοῦ Θεοῦ, καὶ ἀθανάτου, εἰ μὴ ὄνομα Θεοῦ, ἐν non inveni nomen creatoris, rationalis, et immor- οἱ ᾿Αβραβες πρὸ τοῦ Μουχάμετ ἐπίστευσαν, ὃς ἐστιν talis Dei, sed tantum nomen Dei quem Arabes ὁ ἐωσφόρος αστήρ. Οὐκ ἔχεις προφήτην, ότι οπ colebant ante adventum Muhammedis, nimirum ἔδειξάς μοι περὶ τῆς προφητείας αὐτοῦ ποῦ ἐγράφει, phosphorum seu astrum matutinum. Non habes καθὼς ἔχομεν ἡμεῖς τὰς τῶν προφητών προφητείες, prophetam, nam nihil ostendisti quod spectaret ἐν αἷς εἶπον περὶ τῶν προγεγονότων, καὶ τῶν μελ illius prophetiam, et ubi scripta legeretur, sicut λόντων πρὸ τοῦ ἰδεῖν χρυσοχόου ἔργον, ἡ γραμμε Dos habemus vaticinia prophetarum in quibus τικόν. Αλλ' οὐδὲ ἀπόστολος ἦν, οὔτε προφήτης ὁ praeterita et futura narrant, antequam vidissent Μουχάμετ, ὅτι οὐκ οἴδαμεν αὐτὸν ἀναβάντα εἰς τοὺς opus aliquod fusum, vel scriptum unde illa hau- οὐρανοὺς, ἢ καταβάντα. Συμμαρτυρεῖς, ὅτι ἄγγελος rire possent. Sed nec apostolus nec propheta fuit Κυρίου ἔρχεται εἰς τὸν Μουχάμετ. Καὶ λοιπὸν ὁ Muhammed. Nam non nobis constat illam ascen- ἄγγελος ἐστιν ἀπόστολος, καὶ ὁ Μουχάμετ οὐδέν. Οὐδὲ disse in cœlos vel descendisse. Testaris quidem σημεῖα καὶ τέρατα οἴδατε ἐξ αὐτοῦ. Ὅτι οὐδὲν εὗρεν angelum Dei venisse ad Muhammedem, et sic se- αὐτὸν λόγον Θεοῦ, εἰ μὴ πλαστὰ καὶ βέβηλα λόγια. queretur angelum fuisse apostolum, non vero Muhammedem ipsum. Nec signa nec miracula ab ille patrata potestis proferre ex ipse Corano. Et nihil in illo inveni, quod redoleret et spiraret Verbum Dei; sed tantum figmenta et profanas sermocinationes. Bt, quasso, dic mihi quomodo Verbum Dei uni-B Καὶ πῶς, εἶπέ μοι, ἡ τοῦ Θεοῦ λόγος ήνώθη το tum esset libro, seu Corano tuo, aut volumini, et χαρτίῳ, ήγουν τῷ Κουρανίῳ σου, καὶ τῷ τομερών, Coranus tuus evaderet Verbum ipsi Deo coavum. ἵνα ὑπάρχει τὸ Κουράνιόν σου λόγος σύναρχος του In plates ofendi pueros quam plurimos, qui co- Θεοῦ; Κατὰ τὴν ὁδὸν μικρὰ παιδία κρατοῦντα τὸ ranum gestabant, et cum aliquis eorum priva- Κουράνιον σω, καὶ ἐν τῷ μέλλειν αὐτῶν τῶν παι tim volebat secedere propter necessitatem, Co- δίων καθ᾿ ἑκάστην ἐξέρχεσθαι διὰ χρείαν αὐτῶν, ranum juxta se collocabat, et sedebat. Alioqui ἔθεντο πλησίον αὐτῶν καὶ τὸ Κουράνιόν σου, καὶ pertolam diem pueri Coranum habent, et aliquando ἐκάθησαν. Καὶ ἄλλως δι᾿ ὅλου τῆς ἡμέρας οἱ παῖδες illum calcant, aliquando cum illo ludos agunt, ali- ὑμῶν κατέχουσιν αὐτό. Καὶ ποτὲ μὲν πατοῦσι, ποτέ quando vero illo se mutuo impetunt et verberant. δὲ παίζουσι μετ' αὐτοῦ. Ποτὲ δέδονται εἰς τὸν ἔτε Quomodo ergo Coranus esset Verbum Dei, et ipsi ρόν μετ' αὐτοῦ. Πῶς γοῦν ἐστι Λόγος τοῦ Θεοῦ, καὶ Deo coaternus. Quare non annuis dicenti Jesum σύναρχος το Κουράνιον σου; Πῶς οὐ παραδέχεσαι σου; Christum excitantem mortuos, peccata tollentem λέγοντα, ὅτι Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ τοὺς νεκροὺς ἀπο et abolentem, variis signis et miraculis se commen- ιστών, καὶ τὰς ἁμαρτίας ἀναιρῶν, καὶ πολλά σημεία dantem esse ipsum Verbum Dei, et ipsi coævum. και τέρατα δεικνύων, ὅς ἐστιν λόγος θεοῦ καὶ σύντρο Sed potius illum ut atheum exagitas. Quomodo au- c χος, ἀλλὰ καὶ ἄθεον αὐτὸν ἀποκαλεῖς; Πώς τολ des asserere Muhammedem, Christum, Adamum, μας λέγειν, ὅτι ὁ Μουχάμετ, καὶ ὁ Χριστὸς, καὶ ὁ prophetas unius esse ordinis parisque sortis et di- Αδάμ, καὶ οἱ προφῆται ἑνός εἰσι τόπου, καὶ μιᾶς gnitatis apud Deum? et cum Coranus tuus ore ἀξίας παρὰ τῷ Θεῷ. Καὶ τὸ Κουράνιόν σου, φησίν, ipso Pachuræ dicat Christum esse Verbum Dei, ἐκ στόματος τοῦ Παχυρά, ὅτι ὁ Χριστὸς Λόγος ἐπὶ quare asseritis illum creatum fuisse, ut Mahan- τοῦ Θεοῦ, διὰ τί λέγετε αὐτὸν κτιστὸν, ὡς αὐτὸν med et alii. Et si Christum est Verbum Dei,curil- Μουχάμετ; καὶ τὸ λοιπόν. Καὶ εἰ Λόγος Θεοῦ ἐστιν lum prophetam vocas. Quem inveniemus in Co- ὁ rano tuo duobus his nominibus designatum. Jesus Christus, id est Deus et homo? Quis propheta dictus propheta et apostolus. Christus est Verbum Dei et Deo coævus. Quomodo convenit nomen Dei, criminis et sceleris pari et immortalis, nomini illius qui in peccato natus est, qui peccatum novit, et in peccatis mortuus est. Nobis non est compertum Mahumedem verbis et operibus potentem fuisse, sicut fuit olim Christus; hine Cornus asserit Jesum Christum cruci non fuisse affixum, nec mortuum, ne aliud resurrectionis miraculam constaret, sed illum sicut Deus exsistere immortalem. Sed error est et deceptio. Nam licet negetis illius crucem et resurrectionem, nunquam poteritis negare resurrectionem eorum quos ex mortuis excitavit. Hoc signum tibi suffcit καὶ Χριστός, πῶς αὐτὸν προφήτην καλεῖς; Ποτον εὖ ρομεν ἐν τῷ Κυρανίῳ σου ἐν τῷ Κυρανίῳ σου ἔχοντα δύο ὀνόματα της σοῦν Χριστὸν, τοῦτ᾽ ἔστιν Θεὸς καὶ ἄνθρωπος; Διέ ποῖον προφήτην εἶπον προφήτην καὶ ἀπόστολον; Ο Χριστός, Λόγον ἐστὶν τοῦ Θεοῦ, καὶ σύναρχος. Πῶς ἔοικεν τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀναμαρτήτου, καὶ ἀθανάτου, τῷ ὀνόματι τοῦ ἐξ ἁμαρτίας γεννηθέν - pτος, καὶ τὰς ἁμαρτίας γνωρίσαντος, καὶ ἐν αὐτοῖς κακῶς ἀποθανόντος; Οὐκ οἴδαμεν τὸν Μουχάμετ δυνατὸν ἐν ἔργῳ καὶ λόγῳ, ὥσπερ τὸν Χριστόν. Διὰ τοῦτο λέγει τὸ δου ράνιον σου, ὅτι τὸν Ἰησοῦν Χριστὸν οὔτε ἐσταύρω σαν, οὔτε ἐφόνευσαν, διὰ τὸ μὴ φανερώσαι τὴν ἀνά στασιν αὐτοῦ, ὅτι ἀθάνατος ὑπάρχει καθὰ Θεός. Αλλά πεπλάνησθε. Τὴν γὰρ σταύρωσιν αὐτοῦ ἀρνούμενοι καὶ τὴν ἀνάστασιν, τὴν τῶν νεκρῶν ἐξανέστασιν, οὓς ἀνέστησεν, οὐ δύνασαι ἀρνήσασθαι. Τὸ σημεῖον οῦ; ἀρκεῖ σοι ὅτι τοὺς νεκροὺς ἀνιστῶν αὐτὸς οὐκ ἐνε

| κροῦτο πώποτε, ἀλλ' ὡς Θεὸς ἀθάνατός ἐστιν. Πῶς quod mortuos vivificans ipse morti non fuit obγοῦν, εἰ ἀθάνατός ἐστιν, καὶ ποιητής, καὶ τοὺς noxius. Sed sicut Deus ille ipse est immortalis. Si νεκροὺς ἀνιστῶν, ἐξ ἴσου. αὐτῷ τὸν Μαχόμετ ποιεῖς; vero est immortalis, conditor, et mortuos vitæ Μὴ ὁ Μουχάμετ ἀνέδη ἐν ἀλαλαγμῷ; Οὔτε ἐκάλεσαν pristinæ restituens, quomodo illum Mohammedi δ οἱ ἄγγελοι γεννηθέντα, οι ποιηθέντα, εἰ μὴ τὸν Κύ- similem et parem constituis. Non Muhammed asριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν. Καὶ ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ cendit in cœlum cum jubilis et acclamationibus. ἀνεβόησαν τό, «Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ, καὶ ἐπὶ τῆς Neque angeli alium increatum et genitum suis claγῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία. • Σήμερον γὰρ moribus sunt prosecuti quam Dominum nostrum ἐγεννήθη παιδίον νέον ὁ πρὸ αἰώνων Θεός.» Πεπλανη- Jesum Christum, et solo nascente Christo in bas μένα, ἄκουσον τὸ, «Χαῖρε,» ὑπὸ τοῦ ἀρχαγγέλου Γα- eruperunt voces: Gloria in excelsis Deo, in terra βριήλ πρὸς τὴν παναγίαν Παρθένον, ότι ο ὁ Κύριος pax, erga homines bona voluntas, hodie quippe μετὰ σοῦ, καὶ δύναμις Υψίστου επισκιάσει σοι, natus est infans novus, qui est Deus ante sæeula. Καθὼς ἀκούεις ἐκ τοῦ κεφαλ. ιπ᾽ εἰς τὴν γραφὴν τοῦ Ο erroribus obnoxie, audi salutem archangeli GaΖαχαρίου. Καὶ ἡ Παρθένος ἐν ναῷ Κυρίου παραγέ- brielis qua sanctissimam Virginem adoriebatur. γονεν. Καὶ ἄγγελος Κυρίου τροφὴν κομίζων αὐτῇ, Nimirum: Dominus tecum, virtus Altissimi te ἐκ τῆς Γραφῆς τοῦ Ζαχαρίου. Καὶ πάλιν, τὰ οὐράνια adurbrabit, sicut illud auditur et hauritur ex caπάντα ἐξέστησαν εἰς τὴν γέννησιν τοῦ νέου παιδίου pite xi libri seu scripti Zacharis: Et virgo erat τοῦ πρὸ αἰώνων θεοῦ. Διὸ οἱ ἄγγελοι προσῆγον τὸν in templo, et angelus Domini illi ministrabat viὕμνον, οἱ ποίμενες τὸ θαῦμα, ἡ γῆ τὸ σπήλαιον, ἡ ctum. Ex eodem scripto Zacharis, et rursus: ἔρημος τὴν φάτνην, οἱ οὐρανοὶ τὸν ἀστέρα, οἱ Μάγοι Omnia coelestia commota sunt in nativitate novi τὰ δῶρα. Οὕτως ὑπάρχει ἡ γέννησις τοῦ Θεοῦ Λόγου. pueri qui erat Deus ante secula; quapropter anΚαὶ τὸ Κουράνιον προσθεὶς λέγει οὕτως· Ηνίκα geli hymnum suppeditaruul, pastores admiratioἐγεννήθη ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ τοῖς δορυφόροις συνέτυχε, nem, tetra speluncam, desertum præssepe, cali Καὶ λαβὼν πηλὸν πεποίηκε πτερωτά καί ἑρπετὰ stellam, magi dona. Talis exstitit nativitas Doi ἤσθησαν. Πώς οὐκ εὗρον ἐν τῷ Κουρανίῳ σου κἂν Verbi. Sed addatur ipse Coranus qui sic loquitur: ἕνα ἔπαινον τοῦ Μουχάμετ, καὶ τῆς μητρὸς αὐτοῦ Postquam natus esset Verbum Dei, forte cuma Γεμενᾶς, καθώς εὑρέθη ἐν τῷ Κουρανίῳ σου διὰ militibus conversabatur,accepit vero lutum illoque Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν, καὶ τὴν ἁγίαν Παρ- effinxit animalia quædam volatilia et reptilia sensu θένον Μαριὰμ καὶ Θεοτόκον; Πόθεν οὖν καλεῖς αὐτὸν omnino prædita. Quare vero in toto Corano nulla ἀδελφὸν τοῦ Χριστοῦ; "Η ἕτερον προφήτην ἐξ ἴσης Muhammedis vel matris ejus Jemena occurrant τῷ Χριστῷ, πλάσμα ὄντες τοῦ Θεοῦ Λόγου, καὶ περί- encomia, sicut inveniuntur quæ spectant Dominum γραπτοι καὶ θνητοί, καὶ φθαρτοί, πῶς ἐξισοῦνται nostrum Jesam Christum, et sanctam ejus Maτῷ Θεῷ λόγῳ ἀνάρχῳ καὶ ἀτελευτήτῳ όντι; trem Virginem Dci Genitricem? Unde fit quod illum vocas fratrem Christi? Ant quomodo alium prophetam æquabis Christo, cum ipsi sint opera Dei Verbi? Et cum sint circumscripti, mortales et corruptibiles, quomodo æquabuntur Deo Verbo quod caret principio et fine? Καὶ πῶς, λέγοντές μου, ὅτι ὁ Χριστὸς Υἱὸς Θεοῦ Quare vero, me asserente Christum esse Filium ἐστι, καὶ Λόγος Θεοῦ, λέγεις σύ, Καὶ ὁ ᾿Αδὰμ Λόγος Dei et Verbum Dei, regeris Adamum esse verἐστὶ τοῦ θεοῦ; Καὶ ὅτι ὁ Χριστὸς σημεῖα καὶ τέρατα bum Dei? Cum dico Christum signa et miracula ἐποίησεν, καὶ ὅτι ἄνευ σπορᾶς ἐτέχθη, καὶ ἀναμάρ- patrasse, et sine semine natum, et nulla peccati τητός ἐστιν, ὑμεῖς φατε, ὅτι καὶ ὁ ᾿Αδάμ ὅμοιος. labe inquinatum, cur dicitis idem occurrere in Καὶ ὅτι οὐδὲ ἴχνος ἁμαρτίας παρ' αὐτῷ Χριστῷ ἐσ- Adamo? cur asseritis quod, si in Christo nulla τιν, λέγεις, Καὶ Ἰωάννῃ τὸ αὐτό· Καὶ τί θαυμαστόν; apparuerint peccati vestigia, idem de Joanne dici Καὶ ὅταν λέγω ὅτι νεκροὺς ἀνέστησεν, καὶ ὑμεῖς λέ- possit, et hoc inter miranda non esse recensenγετε, Καὶ Ηλίας ἀνέστησεν. Καὶ ἂν ἐγὼ λέγω, Ὁ dum? Et cum assero Christum mortuos excitasse, Κύριος ἀνελήφθη εἰς οὐρανούς, λέγετε, Και τί παρά- cur dicitis Eliam idem etiam praestitisse? Et cum δοξων; καὶ ὁ ᾿Ενώχ ὁμοίως. Ετοιμός εἰμι ὁ ταπει- profteor Dominum in cœlos ascendisse, cur resνὸς Εδεσηνός μοναχὸς ἐλέγξαι σε περὶ πάντων μοndetis hoc non esse paradoxum, et extra rerum ὧν λέγεις διαψευδόμενος. Ὦ ἀνόητε καν λέγης ὅτι et exemplorum ordinem, cum etidem etiam Enoὁ ᾿Αδάμ ἔοικεν τῷ Χριστῷ διὰ τὸ, ὥς πρωτόπλαστος cho contigerit. Sed ego humilis monachus Edesἦν, καὶ ἄνευ σπορᾶς ἦν, λοιπὸν καὶ ὁ πρῶτος ἀγαπ senus sum paratus ad diflanda et confutanda ea τίδαρος, καὶ ὁ κύων, καὶ ὁ ὄφις ἄνευ σπορᾶς εἰσιν, omnia quæ profers mentiendo. Ο ineptissime, si καὶ ἐοίκασι, κατὰ τὸν σὸν λόγον, καὶ τῷ ᾿Αδάμ, καὶ ideo Adamus cum Christo conferendus quia sicut τῷ Χριστῷ. Καὶ αὐτόθεν λέγω σοι· Ο 'Αδάμ Christus primus homo formatus fuit sine semine, ποίημα ἐστιν τοῦ Θεοῦ Λόγου. Καὶ ὁ Λόγος τοῦ sequeretur primum asinum, primum canem, priΘεοῦ, Χριστός ἐστιν. Καὶ πῶς ἴσους ποιεῖς; Ὁ mum serpentem,secundum ratiocinationom tuam, 'Αδάμ δουλος καὶ ὑπουργὸς, καὶ παρέβη τὴν ἐντολὴν cum Adamo et Christo posse conferri, nec illa in τοῦ Θεοῦ, καὶ ἁμαρτήσας ἐξωρίσθη τοῦ παραδείσου. eo esse deteriorts sortis, nam sicut ille, formata Καὶ πῶς ἔοικεν ὁ ἀναμάρτητος Λόγος τοῦ Θεοῦ καὶ sine semine fuerunt ista animalia. Sed rursus tibi

$399 BARTHOLOMÆI EDESSENI regero Adamum ipsum fuisse creaturam et opus Α΄ ἀθανάτος, καὶ μένων εἰς τοὺς αἰῶνας ὅπου ἦν τὸ ipsius Verbi Dei, Verbum vero Dei est Christus πρότερον; ipse. Quomodo ergo illos pares et similes constituis. Adamus fuit servus, minister, et mandatum Dei trangressus est, et post peccatum exsul paradiso pulsus est. Quomodo ergo similis esset Verbo Dei, quod est immortale, quod sine peccato, et quod semper occupat et eumdem locum quem ab æterno occupavit. - Dixi tibi Christum sine semine natum, et nunΕἶπόν σοι, ὅτι ὁ Χριστὸς ἄνευ σπορᾶς ἐτέχθη, καὶ quam peccato obnoxium fuisse; regeris vero tu οὐδὲν ἥμαρτον. Καὶ σὺ λέγεις· Καὶ Ἰωάννης τό quod idem de Joanne dici possit. Sed mentiris, αὐτό. ᾿Αλλὰ ψεύδη. Εἰ καὶ οὐκ ἔσπειρεν, καὶ ἐπ nan etiamsi non peccaverit et soboli generandæ ήμαρτεν, ἀλλ᾽ ἐκ σπέρματος ἐτέχθη, καὶ κατὰ τὴν non vocaverit, natus est tamen ex semine, et eo ἀνθρωπίνην ἐγένετο φύσιν. Νῦν ἐρωτῶ σε πῶς έκαι modo naturali quo homines generari solent. Quo- τῷ Χριστῷ; εἶπόν σοι, ὅτι ὁ Χρισδὸς σημεῖα καὶ το modo ergo Christo conferri potest? Dixi Christum ρατα ἐποίησεν, καὶ εἶπας, ὅτι καὶ Μωυσῆς τὸ αὐτό. vim suam ereruisse in variis signis et miraculis ᾿Αλλὰ ψεύδη. Ὁ Μωϋσῆς χωρὶς ὀνόματος τοῦ Ιχpatrandis; dicis vero tu, quod Moses idem fecerit. στοῦ σημεία ποιῆσαι οὐκ ἐδυνήθη. Εἶπεν γὰρ πρώτον Sed falleris. Moses sine nomine Christi miracula Εβραίδι φωνῇ πρὸς τὸν Φαραώ, ᾿Αϊά, Ασερ "ΑΙΣ, patrare non poterat. Primo quippe dicebat Pharao - Ασπρούθ • Απέστειλέ με πρὸς σὲ, τοῦτ' ἔστιν, Θεός, ni Hebraica lingua: Aia, Aser, Aia, Aspaol, misit Κύριος, καὶ τὸ ἅγιον Πνεύμα. Καὶ ὑπέδειξε την αme ad te, hoc est Deus, Dominus, Spiritus sanctus, κεία, δουλοσύνην πρὸς τὸν Δεσπότην αὐτοῦ. Εφενέ. quibus verbis satis ostendit propriam suam servitu- ρωσε τὴν ἁγίαν Τριάδα, εἰπών, Θεός, Κύριος, και tem, qua superiorem et Dominum agnoscebat; imo τὸ ἅγιον Πνεῦμα. Καὶ διὰ μὲν χρόνων, καὶ δι' εν saactam Trinitatem etiam manifestavit dicens: χῶν, καὶ δακρύων πεποίηκε τὸ θαύματα. Εκ τότε Dews, Dominus, et Spiritus sanctus. Et ad tempus πταίσας πρὸς τὸν Θεὸν οὐκ εἶδεν τὴν γῆν τῆς ἐπαγ tantum, et cum precibus et lacrymis miracula patra- γελίας, ἀλλὰ κατ᾿ ἡδονὴν τετελεύτηκεν. Καὶ περί vit. Quia et postea in Dei mandatum impingens, τούτου τὸ Κουράνιόν σου λέγει; Μππτελμου στέμ propterea non vidit terram promissionis, et extra ἤγουν τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας. Ο Χριστός χωρίς ilam suaviter mortuus est. Quo de negotio sic εὐχῆς καὶ παρακαλέσεως τοὺς νεκροὺς ἀνέστησεν, loquitur Corabus tuus Μπατελμουκάτεμ, seu ter- Δεσποτική φωνῇ γὰρ ἐλάλησεν πρὸς τὸν τετραήμε ram promissionis. Christus vero sine precibus et ρον Λάζαρον· «Λάζαρε, δεύρο έξω.» Πώς γον ἔοικε eflagitationibus mortuos excitavit, imperante τῷ ᾿Αδάμ, καὶ τῷ Μωϋση, ἢ ἑτέρᾳ τινὶ τῶν κτισμά quippe voce sic locutus ad Lazarum quatriduanum: των φύσει. Λέγων πάλαι, Ὁ Χριστὸς ἀνελήφθη εἰς Lazare, veni foras; quomodo ergo conferri potest οὐρανοὺς, ὡς εἶπόν σοι, ἐν δόξῃ· καὶ σὺ εἶπας, ὅτι cam Adamo, cun Mose, vel cum alia quapiam Καὶ ὁ Ενώχ ὁμοίως, καί τί καινόν; creatura? Ante vero cum dicerem Christum gloria circumdatum ascendisse in colos, dixisti Baochem pari miraculo conspicuum fuisse, et nihil in Christo novi contigisse. Insulse, et ab omni veritate aliene, si Enochistam libertatem et gloriam illius sorts et fati est consecutus, verum quidem dicis. Sed ex tuis scriptis constat hoc esse falsum. Coranus quippe tuus dicit Enochum nunc esse in loco quodom altissimo, et in ipso tuo Corano inveni locum istum esse paradisum. Sequitur ergo Enochum esse tantum in paradiso. Quod vero Dominum spectat, legitur in Alcorano quod Deus vocaverit Jesum Christum ut locum occuparet supra colossublimiores; et in Evangelio nostro legitur: Domine, ascensione tua alloniti fuerunt Cherubim, cum te viderent super nubes incedentem et sedentem. Quænam ergo inter illum ingi potest el Enochum comparatio? Iterum diligenter animadverte, quod nullus præter Christum cum jabilo et acclamationibus et cum tubæ clangore ascendit; qui descenderat ex cœlo, iterum cum gloria remcavit ad colos ubi prius erat, sicut legitur in scriptis prophetarum nostrorum; nam sicut Dominus descendit, et sicut Dominus iterum in cœlos ascendit. Quomodo ergo illi similis esset Enochus? Igitur ierrenus, creatus, servus, mortalis, corruptibilis Muhammed in cœlos non ascendit; nec errore isto nimium tibi Mandiaris, quasi verum esset Muhammedem in colosascendisse, quia illius Αφρον, καὶ ἔξω τῆς ἀληθείας! ᾿Εὰν ἔχῃ ὁ Ενέρ τὴν παῤῥησίαν, καὶ τὴν δόξαν τῆς μοίρας εντώ, ἀληθεύεις. ᾿Αλλὰ διὰ τῶν σῶν γραμμάτων ψευδόμε νον τὸ Κουράνιόν σου λέγει, ὅτι ὁ Ενωχ κεῖται εἰς ὑψηλὸν τόπον, εὗρον ἐν τῷ Κουρανίῳ σου τὴν περάδεισον, καὶ λοιπὸν ἐν τῷ παραδείσῳ ἐστιν ὁ Ενοχ. Καὶ διὰ τὸν Κύριον, οὕτως λέγει τὸ Κουρικόν σου, ὅτι ὁ Θεὸς ἐκάλεσε τὸν Ἰησοῦν Χριστὸν ἀνώτερον τῶν οὐρανῶν. Καὶ τὸ θεῖον ἡμῶν Εὐαγγέλιον οὕτω φησί· «Κύριε, τῇ σῇ ἀναλήψει ἐξεπλάγησαν τὰ δε ρουβίμ, θεωρήσαντά σε ἐπί νεφελῶν ἀνερχόμενον, τὸν ἐπ᾿ αὐτῶν καθεζόμενον.» Πῶς οὖν ἔοικε, τῷ Ενώ; Πάλιν μάθε ἀκριβῶς, ὅτι οὐδεὶς ἀνέβη ἐν ἀλαλητ μῷ, εἰ μὴ ὁ Χριστὸς ἐν φώνῃ σάλπιγγος· ὁ καταGὰς ἐξ οὐρανοῦ αὐτὸς πάλιν ἀνελήφθη ἐν δείξῃ εἰς τοὺς οὐρανούς, ὅπου ἦν τὸ πρότερον, καθώς γέγρα πται ἐν τοῖς προφήταις ἡμῶν. Ὡς γὰρ Δεσπότης καταβὰς, πάλιν ὡς Δεσπότης ἀνέβη. Πῶς οὖν ἐστιν ἴσος τῷ ᾿Ενώχ; Χοϊκὸς καί ποίημα, καί δούλος, καὶ θνητός, καί φθαρτός, εἰς οὐρανοὺς ὁ Μουχάμετ ε ἀνέβη, μὴ πλανώ, ὥστε ἀληθεύειν ἀναληφθῆναι εἰ τὸν εἰς οὐρανούς, και μαρτυρεῖν περί τούτου την θυγατέρα αὐτοῦ Φατμάν. Καί αὖθις λέγεις· Ὁ Χριστὸς ηὔχετο, καὶ ὁ εὐχόμενος δοῦλος ἐστι τοῦ Θεού, ᾿Αλλ᾿ ἄκουσον ἐμοῦ τοῦ ᾿Εδεσηνοῦ. "Εδειξε σοι πολύ

} ☐ λάκις, ὅτι ὁ Χριστός Λόγος ἐστὶν τοῦ Θεοῦ, καὶ τὸ flin Phalima hoc testimonio suo tentavit confrΚουράνιόν σου μαρτυρεῖ. Καὶ μὴ πολυπραγμονῇ; mare. Rursus vere dicis: Christus etiam preces περὶ τούτου. Τὸν Θεὸν λόγον δοξάζει, καὶ ἀνυμνεῖ, adhibuit, qui vera precatur, servas Dei haberi καὶ προσκυνεῖ πᾶσα ἡ δύναμις τῶν οὐρανῶν. Καὶ τὸ debet. Sed audi me respondentem Edcssenum, γένος τῶν ἀνθρώπων, καὶ ὁ Λόγος οὗτος ἐσκήνωσεν Sæpius hoc tibi comprobavi, et hoc tuus Coranus ἐν τῇ σαρκὶ, ἢ καὶ καλεῖται ἡ σὰρξ αὐτοῦ ναὸς Θεοῦ testimonio suo confirmat, nimirum quod Christus Λόγου. Καὶ ἐν τούτῳ τῷ ναῷ νεκροὺς ἐζωοποίησεν sit Verbum Dei. Et ea de re non debes nimium ὁ Λόγος θεοπρεπῶς, καὶ τὰ ἑξῆς. esse sollicitus; Deum vero Verbum honore, hymnis, adoratione prosequuntur omnes cœli virtutes, et totum genus humanum. Et Verbum istud habitavit in carne, et caro ista facta est templum Dei. Et Verbum modo Deo conveniente, mortuos vivificavit, exsistens in isto templo nimirum carne, et quæ sequuntur. Ορᾶς, ἐπεὶ ναὸς Θεοῦ ἐστιν ὁ τοῦ Θεοῦ λόγος, Vides quod quandoquidem Verbum est templum λοιπὸν οὐ χρειαν ἔχει τοῦ εὔξασθαι, καὶ ἐὰν εἶχη- Dei, sequitur non illi opus fuisse precibus, et sialiται ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων, ἔλεος καὶ συγχώρησιν quando preces visum est fundere coram hominibus, διδάσκει τῷ λαῷ, σῶσαι βουλόμενος αὐτούς. Καὶ hac agendi ratione voluit illos misericordiam etinλέγεις· Καὶ ὁ ἄγγελος ἀσώματος ἦν, καὶ ναὸς Θεοῦ, & dulgentiam docere, et illos ad salutem perducere. Διὰ τί εύχεται; Δηρεῖς, Οὐδέ ποτε εἶπεν δ Θεὸς τῶν Sed dices: Angelus est incorporeus, et templum ἀγγέλων, ἢ προφητῶν τινι, «Εγώ σήμερον γεγέννηκά Dei, quare ergo precatur? Sed deliras, nulli unσε, ο ὡς ἐκ στόματος Δαβίδ, ή, «Ναὸς εἶ τοῦ Θεοῦ.» Οὔτε quam angelorum aut prophetarum dixit Deus, hodie πάλιν, «Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός, αὐτοῦ genui te, ut loquitur David, ant tu es templum Dei. ἀκούετε.» ᾿Αλλ᾽ οὐδὲ τῶν ἀγγέλων, ἢ τινι τῶν προ- Εt rursus de nullo alio dictum est: Hic est Filius φητῶν, «Κάθου ἐκ δεξιῶν μου, ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχ- meus dilectus, audite illum. Et nulli angelorum aut θρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου.» Οὐδὲ αὖθις prophetarum dictum est: sede a dextris meis doπρὸς ἄγγελον, σ᾿ ὁ Θεὸς ἡμῶν ἐκ δεξιῶν.» Οὔτε πάλιν, ηec posuero inimicos tuos scabellum pedum tuo- • Απ᾿ ἀρχῆς τὸ ὄνομά σου ἐστὶν ὑπὲρ τὸν ἥλιον καὶ rum. Nec de angelo dictum: Deus noster est a τὴν σελήνην εἰς τοὺς αἰῶνας.» Οὐδὲ πάλιν πρὸς ἀγ- dextris. Nec rursus: Nomen bum est ab initio γελον, ή προφήτην, ο Σοί προσκυνήσουσιν οἱ βασιλεῖς ante solem, et lunam, et in sacula; nec de angelo τοῦ λαοῦ, καὶ αἱ φυλαί, καί ἐπί σοί εὐλογοῦνται, et propheta dictum: Το venerabuntur reges populi και προσκυνήσουσί σε πάντες άνθρωποι.. Οὐκ tui, et tribus populi tui in te benedicentur, et le ἔστιν ἀρα λοιπόν, καί ὁ ἄγγελος ναὸς Θεοῦ, ὡς σὺ adorabunt omnes homines. Non ergo sequitur, attu δοκεῖς. Καί αὖθις ἐρωτῶ σε ἐκ τῆς γραφῆς σου, ὅτι existimas, quod angelus sit templum Dei. Sed rurἑβδομήκοντα τρεῖς φυλαί εἰσιν οἱ Μουσαμανοί, sus apud te quaestionem movebo ex ipsa scriptura ὡς λέγεις, ἡ μία τοῦ παραδείσου, καὶ αἱ λοιπαί τῶν tua petitam, ubi narratur septuaginta tres esse triκολάσεων· καὶ πάντες ένα Μουχάμετ γινώσκουσιν bus Musulmannorum, unicam vero paradisi diliciis καί ἕνα Θεὸν ἄλλον ὁμολογοῦσι, καί τέσσαρα δόγ- polituram, alias vero omnes suppliciis et penis adματα δογματίζουσι. Τὸ πρῶτον ἀπὸ Χανιφά, δεύ- judicandas; et omnes quidem unum Mohammedein τερον Σεφί, τρίτον Μελκί, τέταρτον ᾿Αχμέτ Χαμ- agnoscant, unum vero alium Deum conftentur, et πίλ. quatuor quidem sententias varias fovent et profitentur. Unam a Chanipha, alteram a Sephi, tertiam Melchi, quartam ab Achmet Champil. Καί ἔμαθον, ὅτι λέγει ὁ Μουχαμέτ ἐν τῷ Κουρανίν, Εβδομήκοντα δύο φυλαί τῆς κολάσεως, και μία τοῦ παραδείσου. Πάττως ὁ Μουχάμετ, οὐδὲ ἀπὸ πολλῆς συλλογής βιβλίων ἐπαίδευσεν τὸν λαὸν αὐτοῦ, ἵνα οἱ μὲν γινώσκουσιν, οἱ δὲ μή. ᾿Απὸ τῆς τοιαύτης συλλογῆς πάντως ἡ διδαχὴ αὐτοῦ πᾶσι, καί ἡ πρὸς τὸν λαὸν κήρυξις, καί ἡ πίστις ἡ φοβερά, καὶ τὸ δόγμα, καὶ ἡ ὁμολογία του παραδείσου, και τῆς κρίσεως, καί ἡσυχίας, καί ὁ ὕμνος, καὶ ἡ ψαλμφεία, καί ἡ προφητεία αὐτοῦ, καὶ ἡ διδασκαλία, καὶ ἡ σοφία, καὶ τὸ φῶς, καὶ ὁ νόμος, ἣν δέδωκε τὸ γένος τῶν Μουσουλμανῶν, τοῦτ' ἔστι τὸ εἰπεῖν, οὐκ ἔστιν θεός, πλὴν Θεού, καὶ ὁ Μουχάμετ ἀπόστολος Θεοῦ. Καὶ πάλιν, τοῦτο ἐστιν τὸ κεφάλαιον τῆς σω τηρίας ὑμῶν, τὸ λέγειν, Εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ τοῦ ἐλεοῦντος, καὶ ἐλεημένου, ᾧ οἱ ἐν ἀληθείᾳ εὐχόμενοι. Καί ὅτι παρέξ τοιούτου δόγματος οὐ δοξάζεις, ἕτερος λόγος σωτηρίας οὐχ ὑπάρχει. Καὶ ὁ Μουχάμετ ἀπόστολος Θεοῦ, βασιλείαν Θεοῦ οὐ κληρονομήσας. Ο ο Et audivi et novi quod Muhammed doceat in Alcerano septuaginta duas tribus suppliciis, unicam vero destinari paradiso. Certe Muhammed ex varia εἰ multiplici librorum cognitione populum suum non docuit et institutione erudivit, ut quidam, illius doctrinam assequerentur, alli vero non; ex una et eadem farragine duxit tota illius doctrina, et illius ad populum prædicatio, et horrenda fides, et doctrina, et confessio de paradiso, ultimo judicio, et quiete æterna,et hymnus, et psalmi, et discipline, et supplicatio, et lux, et lex, quam genti Masalmanicæ tradidit, in eo tantum consistit, ut dicatur, non est Deus nisi Deus, et Muhammed apostolus Dei. Et iterum, hæc est summa salutis vestræ, in nomine Dei miseratoris et misericordis quem in veritate precamini, et præter istud dogma, nulla alia Dei celebratio, nullumque apud vos aliud verbum salutis. Εt Muhammed est apostolus Dei qui tamen regnum Dei non est consecutus; quicunque

BARTHOLOMBI EDESSENI Οστις δὲ οὗτος ὁμολογήσας, ὡς γέγραπται, ἐστὶν πολίτης τοῦ παραδείσου. Οὐαὶ τὸ γένος τῶν Μου σουλμανῶν ἐν τῷ λόγῳ τούτῳ. Ὅτι ὁ ἀκούων τού του τοῦ γενέσθαι ἐν τῷ παραδείσῳ εἰσάγει τῇ ἁμαρτ τίᾳ ὡς βρύσιν χόρτου. Λοιπὸν, ἐπεὶ πάντες οἱ μουσουλμανοί, ὡς οἶδα κἀγώ, τοιαῦτα λόγια λέγουσι, και φρονοῦσι, σὺ πῶς λέγεις, ὅτι ἑβδομήκοντα δύο εἰσὶν φυλαὶ τῆς κολάσεως, και μία τοῦ παραδείσου; Υπόδειξον, ἐὰν γινώσκεις πῶς εἶναι. Εἰ δὲ οὐκ οἶ δας, φράσω σοι αυτός. vero sicut scriptum est confessus fuerit, inter cives et accolas paradisi recensebitur. Ve toti generi Musulmanico propter talem doctrinam. Quia qui hæc audit, et credit illa in paradiso feri, immergitur peccate sicut aqua scaturiens et mergens herbam. Caeterum quandoquidem omnes Musulmanni ut ipse bene novi, talia verba proferunt et sic omnes sentiunt, quomodo tu asseris septuaginta illorum tribus et familias penis adjudicari,unicam vero paradisum consecuturam. Ostende nihi quomodo hoc fiat, si illud nosti; si vero illius non es conscius, hoc tibi ipsi, ipse dicam et significabo Propterea dixit Muhammed septuaginta duas Διὰ τοῦτο εἶπεν ὁ Μουχάμες, ὅτι ἑβδομήκοντα tribus ad supplicia destinari, unam vero ad para- δύο εἰσὶν τῆς κολάσεως και μία τοῦ παραδείσου, disi voluptates, quia septuaginta due, inquit, sunt ὅτι αἱ ἑβδομήκοντα δύο αὗται, λέγει, ἐν τῷ φτ tantum Musulmannica quoad cultum publicum, et νερῷ, καὶ ἀληθεύειν τὸν Μουχάμετ· ἐν δὲ τῷ και externe tantum proftentur vera dicere Muhamme- κρυμμένῳ, ὅτι ὁ λαός τοῦ Μουχάμετ σὺν αὐτῷ dem, clam vero asserunt populum Muhammedis πλανῶσι, καὶ πλανώνται. Καί μέλλω σοι διδάξαι cum illo falli et fallere. Εt dicam tibi quænam sint αὐτοὺς, καὶ τὰ ὀνόματα αὐτῶν, Χασισίμον, Σεπερί, ista tribus, et eorum nomina, nempe Chasisimi, Ισμαΐλι, Μουτανί, καί αἱ λοιποί καθεξής. ᾿Αλλ' Sopari, Ismaeli, Montani et reliquæ quæsequuntur. ἵνα μὴ μακρολογώμεν, και πάλιν αἱ μὲν ἐβδομή Sed ne nimis longas verborum ambages nectamus, κοντα δύο ὑμέτεραι γλῶσσαι ἀρνοῦνται τὸν Μου rursus dico quod septuaginta duæ vestræ linguæ, χάμετ. Αἱ δὲ ἡμέτεραι τόσαι μίαν πίστιν ἐπί Χρι abnegent Muhammedem. Nostra vero omnes uni- στοῦ σέβονται εὐσεβοφρόνως. Α' γοῦν ὑμέτεραι εβδοcam fidem profitentur, et Christum religiose co- μήκοντα δύο γλῶσσαι εἰ ἀρνοῦνται τὸν Μουχάμετ. Iunt. Si vero vestra septuaginta dum tribus et τινὲς γοῦν ἀληθεύουσιν. Διὰ παντὸς, ἡ πλείονες, ἡ lingua Mohammedem abnegent et reprobent, μία ὑμῶν γλώσσα ψεύδεται. Οὔτε, ὡς μὲν νομίζετε, quenam veritatem proferent. Omnino vel plures πιστοὶ καὶ ἐκλεκτοί. ᾿Αλλὰ καταλύσω ὑμᾶς, καὶ vel una saltem mentientur. Nec est quod dicalis συντρίψω. Διά τί, Αγαρηνε, είπέ μοι, συκοφαντείς fideles et electos veritatem profteri. Nam hoc τὸν Θεὸν λέγων, ὅτι ἔγραψε γύρωθεν του θρόνου σ etiam responsum dissolvam et elidam. Nam dic mihi τοῦ οὕτως· Οὐκ ἔστιν ἀληθεστέρα πίστις ἑτέρα, ἡ ο Agarene,quare Deum ipsum conviciaris et calum- τῶν ἐκλεκτῶν Μουσουλμανῶν; Καὶ οὕτως εὗρον ἐν niaris, asserens Deum hæc verba in ambitu throni τῷ Κουρανίῳ σου, πεπλανημένε· Τῶν Θεὸν οὐδεὶς sui exarasse, non est fides vera alia quam fides elec- ἑώρακε πώποτε, οὐδὲ τὸν θρόνον αὐτοῦ, οὐδέ πως torum Musulmannorum. Hoc quippe inveni scrip- οἶδας, ὅτι οὕτως γέγραπται ἐν τῷ θρόνῳ τοῦ Θεοῦ. tum in Corano tuo. Ο a veritate aberrans, nullus Εἰ μὲν λέγεις, ὡς ἀπὸ τοῦ Κουρανίου σου ἔμαθες, unquam vidit Deum, nec illius thronum conspexit, λοιπὸν ψεύδεται τὸ Κουράνιον σου. Ποῦ γὰρ ἦν Μουquis te ergo certiorem fecit ista circa thronum Dei σουλμανός, ὅταν ὁ θρόνος τοῦ Θεοῦ ἦν, καὶ ὁ καesse scripta et exarata? Si vero dicas boc te didi- θήμενος ἐπὶ θρόνου. ὁ στεγάζων ἐν ὕδασι τὰ ὑπερῷα cisse ex tuo ipso Corano, certe prorsus mentitur αὐτοῦ, καὶ συνέχων τὰ πάντα; Coranus.taus. Nam ubi erant omues Musulmanni cum esset thronus Dei, et sedens super illum, qui tegit aquis superiora illius, et omnia comprehendit. Nunc vero dic mihi, o fidelis, quo titulo gaudere contendis inter omnes alias nationes,an non summa salutis hominum Adelium, ct vera el recta via ad vitam sternam,et fundamentum salutis animæ et corporis, et puree ad Deum orationis, est cognitio " Dei. Tu vero deum ratione et vita carentem agnoscis et confteris,illumque cultu divino prosequeris et veneraris ut superius ostensum est. Addete non habere prophetam aut apostolum; qua ralione ergo teipsum electum voces declara et comproba. Nec habes sacerdotium, nec gratiam, nec templum, nec remedium ad morbos anima et corporis curandos, nec psalmos, nec orationes. Si mentier, fac ut constet falsitas et mendacium meum. Illa ergo agnoscens quomodo poteris ingredi regnum cœlorum et gratia Dei particeps evadere? Ab istis omnibus es quam longissime alienus. "Αρτι, είπέ μοι, ὡς ἑαυτὸν καλεῖς ἐκ πασῶν τῶν γενεῶν, πάντως τὸ πρῶτον κεφάλαιον τῆς σωτηρίας τῶν πιστῶν ἀνθρώπων, καὶ ἡ εὐθετα όδος ἡ ἀπε άγουσα εἰς τὴν ζωὴν τὴν αἰώνιον, καί τῆς ψυχῆς, καί του σώματος σωτηρίας, καὶ καθαρᾶς εὐχῆς πρὸς θεόν, ἡ θεωγνωσία ἐστί· σὺ δὲ ἄλογον θεὸν γενο σκεις καί ἄζωον, καὶ αὐτὸς λατρεύεις, καθὰ καὶ πρότερον ἔδειξά σου. Πάλιν οὔτε προφήτην ἔχεις, οὔτε ἀπόστολον. Πώς γοῦν καλεῖς ἑαυτὸν ἐκλε κτόν, δετξόν μοι. Οὔτε ἱερωσύνην γινώσκεις, ούτε χάριν ἔχεις, οὔτε νεόν, οὔτε ἴασιν ψυχῆς καί στ ματος, ούτε ψαλμῳδίαν, οὔτε ευχάς· καί εἰ ψεύ δομαι, δειξόν μοι. Καί ὅμως ταῦτα γινώσκων, πώς δύνασαι ἀπελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν καί τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ; Τούτων πάντων πόῤῥω τυγχάνεις.

Καί ἡ κήρυξις, ήν σε ἐκήρυξεν ὁ Μουχάμετ· Οτε Hæc est vero doctrina quam promulgavit Muμέλλεις εὔξασθαι, λαβε μακρογουργουρον κεράμιον hammed, nempe, cum precibus orationi vacaturus σὺν υδάτι. Καὶ μετὰ τῆς δεξιᾶς σου χειρὸς βάλε τον es, accipe gurgulionem seu vas fctile, oblongum δακτυλόν σου εἰς τὴν καθέδραν σου. «Καὶ μετὰ τῆς habens collum in quo aqua contineatur,. Et manu ἀριστερᾶς σου χειρὸς βάλε τὸ ὕδωρ, εἶτα πλύνε. Καί dextra ad anum et podicem admota sinistra quam μετά τοῦ δακτύλου σου, ῷ ἔπλυνάς τὴν καθέδραν injice, et fundamentum lava. Et digito quo fundaσοῦ, πλύνε μετ᾿ αὐτοῦ τὸ στόμα σου. Εἶτα τὸ πρόσω mentum lavaveris et purgaveris, eudem ipso lava ωπόν σου, ἔκτοτε τὰς δύο χεῖρας μέχρι τῶν ἀγκώ- os tuum. Postea lava faciem, et manus ambas ad νων, εἶτα τὰς ἐφρύς, καὶ τὰ ὦτα, καὶ τότε τοὺς πό- cubitos usque, denique lava supercilia et aures, δας. Καὶ εἰ μὲν ἐστιν ἐν ταξιδίῳ, οφείλεις πλύνειν postremo pedes ipsus. Si vero sis in prasidio, des ἔξω τῶν ὑποδημάτων σου, ἵνα μὴ κοριάς, εἶτα ἐκ- bes extra calceos lavare, ne hoc libi molestiam βάλλειν αὐτὰ, καὶ πάλιν ὑποδέεσθαι. Καὶ ἐὰν φορῆς creet, deinde illos excutere et iterum induere. Et δακτυλίδιον χρυσοῦν, ἔκβαλε αὐτὸ, καὶ ἔκτοτε εὔχου. si gestes annulum aureum, remove illum, et postΕἰ δὲ μὴ, εὔχου. Καὶ ἐὰν φορεῖς γούνα ὑπὸ δέρματος ea vaca orationi. Si vero annulo careas, poles staκατουδίου, μὴ εύχου, πρὶν ἐκβάλῃς αὐτήν. Καὶ ἐὰν tim orare. Et si tecum gestes vestem ex pelle cali πίνῃ ὁ Μουσουλμανὸς οἶνον ὅλην τὴν ἡμέραν, καὶ μ seu felis consulam, ne preces fundas priusquamilθέλῃ εὔξασθαι, ἀτενιζέτω εἰς τὸ ἱμάτιον αὐτοῦ. Καὶ lam removeris. Εt si Musulmannus toto die se vino ἐὰν ἴσταξεν εἰς αὐτὸ ἀπὸ τοῦ οἴνου, πλυνέτω μετά ingurgitaverit,el voluerit tamen orare,attente conσωπουνίου καὶ ὕδατος, καὶ τότε εὐχέσθω.» κἀγὼ sideret vestem suam, et si illam animadverterit λέγω σοι, Οὐαὶ τῆς ἀφροσύνης, ὅτι ὁ πίθος γέμει vini gultis quibusdam maculatam, statim illam saοἴνου, καὶ ἔξωθεν πλύνεται. pone et aqua purget, et postea incumbat orationi.> Nom hoc est dolium exterius purgare et lavare Ego vero regero: Vah ineptiarum et stultitiarum. quod intus vino plenum est. Οὕτως καὶ σὺ τῆς κοιλίας σου γεμούσης οἴνου, καὶ οὐκ ἐμιάνθης, καὶ τοῦ ἱματίου σου σταλαγμούς, ἐμιάνθης. Καὶ αὖθις ἀνάθετε εὐχῇ τῇ μιαινομένη ἀπὸ χρυσοῦ δακτυλιδίου, καὶ δερμακατουδίου, καὶ ἀνάθεμα παραδείσῳ μιαινομένῳ ἀπὸ χοίρου καὶ οἴνου. Τέλος πάντων ἡ διδασκαλία τοῦ Μουχάμετ σου παραγγέλλει σοι· «Εἰ μὲν ὑπάρχεις ἐγγὺς μαςγιδίου, λαβὼν μανδήλιον, καὶ ἅπλωσον ἔμπροσθέν c σου ἐχόμενος, ἵνα μὴ μιανθῇ τὸ πρόσωπόν σου ἀπὸ τοῦ χροὸς τοῦ μασγιδίου. Εἰ δὲ τυγχάνεις ἔξωθεν μασγιδίου, καὶ οὐκ ἔχεις μανδήλιον, ἔκβαλε τὸ ἄνωθέν σου ἱμάτιον, καὶ ἄπλωσον ἔμπροσθέν σου. Εὔχου ἄνωθεν αὐτοῦ, καὶ ἔστω ἡ εὐχή σου οὕτως· Τίς θεὸς μέγας, ὡς ὁ Θεὸς ἡμῶν; καὶ, οὐκ ἔστιν Θεὸς πλὴν σοῦ, καὶ Μουχάμετ ἀπόστολος Θεοῦ. 'Αμήν. Εἶτα βαίνεις γονυκλισίας τρεῖς λέγων οὕτως· Εὐχαριστοῦ. μέν σε, Θεὸς καὶ Κύριε· τῶν ἁπάντων, ἡ τοῦ ἐλέους ἄβυσσος, ὁ ἐν τῇ μελλούσῃ ἡμέρᾳ ἀδωροδόκητος κριτὴς, καὶ βασιλεὺς, χάρισαι ἡμῖν ὁδοὺς εὐθείας, ἐν αἷς ἐδωρήσω τοῖς ἁγίοις σου πορευθῆναι οὐχ ὡς οἱ ὀργισμένοι ἐπορεύθη]σαν, ἔτι δὲ καὶ οἱ πεπλανημένοι ᾿Αμήν. Καὶ ποίει τρεῖς γονυκλισίας καθήμενος, καὶ ἀναστὰς λέγε· Τίς Θεός μέγας, ὡς ὁ Θεὸς ἡμῶν; τρίς· πάλιν δὲ καθήσεις, καὶ μεγάλυνον τὸν Θεὸν τρίς· εἶτα χαιρέτιζε ἐκ τοῦ δεξιοῦ μέρους, λέγων· Εἰρήνη ἡμῖν. Καὶ ἐξ εὐωνύμων πάλιν τὸ αὐτὸ, Σὺν ἐλεήμονι Θεῷ. Καὶ ἀπόλυε.» Αὕτη πάντως ἢ εὐχή σου, καὶ ἡ διδασκαλία σου, καί ἡ παρὰ Μουχάμετ σου σοφία. Πλέον δὲ τούτου οὐκ ἔχεις τὸ υἱονοῦν. Sic abdomine tuo onerato et pleno vino non contaminaris,gultis vero quibus inficitur vestimenturn tuum es prorsus inquinatus. Εt rursus anathe mate notatis et prosequimini preces contarinalas gestatione annuli, et pellis felis, et paradisum ipsum vino et carne suilla contaminatum. Doctrina vero Muhammedis hæc tanquam finem et summam suorum dogmatum urget, ut nimirum: • Cum accedes ad moschæam, sudarium seu mantile extendas coram te, ne a colore vel terra moschææ inficiatur et inquinetur vultus tuus. Si vero es extra moschmam, et non habes sudarium,exue et extende superiorem vestem tuam, et super illa orationem tuam funde, of talis sit oratio tua: Quis Deus magnus sicut Deus noster, et non est Deus nisi Deus noster, et Muhammed spostolus Dei. Amen. Deinde perges et ter genua flectes dicens, benedicinus tibi, ο Deus, qui es Dominus et rerum omnium arbiter, qui et misericordia abyssus, et qui ultimo die sedebis judex nullis donis et muneribus corruptibilis; ο Rex,concede nobis vias rectas, quas concessisti sanctis, ut in Dillis incedamus, non vero sicut illi qui ira et errore a via recta deflexerunt. Amen. Et facies tres geAuflexiones sedens, deinde surgens dic ter. Quis Deus magnus sicut Deus noster: Postea sedens Deum ter celebrabis et magnificabis, deinde 30lulabis ad dextrum latus dicens: Pax nobiscum; deinde ad sinistrum eadem verba repetens, quibus addes: Cum Deo misericorde. Quibus peractis discedas. Hæc est tota tua orandi ratio, tola tua disciplina, tota quam a Muhammede hausisti sapientia et præter illud nihil quidquam aliud proferre potes. Καγώ δέ σοι φέρω μάρτυρας, ὅτι πρὸ πάντων οἱ Αῤῥαβες τὰ βήματα ταῦτα εἶχον καὶ τὴ γράμματα σὺν τῷ ἐλεημένῳ καὶ ἐλεοῦντι, ἃ δὲ Μουσουλμανοί καὶ γραμματικοί κελεύετε, τὸν ὕμνον τοῦτον, καὶ τὴν ψαλμωδίαν, καὶ τὸ, Τίς Θεός μέγας; μᾶλλον Ego vero testes tibi suppedito quibus constat ista omnia et dicta et scripta obtinuisse apud Arabes ante Muhammedem,imo verba ista: Cum Deo miseratore et misericorde, quæ vos Musulmanni libro vestro scripto adhaerentes soletis vestris sectatoribus

inculcare et imperare, et istum hymnum, et istam a δὲ καὶ ἀστρονομίαν, καὶ ψηφηφορίαν, καὶ στίχους, psalmodiam,et ista verba: Quis est Deus magnus, καὶ σχόλια, καὶ ἱατροσοφίαν, ταῦτα πάντα πρὸ τοῦ etc., imo et astronomiam, et phaseos seu positio- Μουχάμετ φανερὰ ἦσαν πρὸ χρόνων πολλών. Λοιπὸν pum lona calculos, et epilogismos, et artis medica τοῦτο τοῦ Μουχάμετ ἡ σοφία καὶ ἡ κήρυξις. Τούτο sapientiam, et versus, et scholia,seu observationes, ἔστιν τὸ εἰπεῖν, ὁ Μουχάμετ ἀπόστολος Θεοῦ. Οὐ ista omnia excoluerunt Arabes multis annis ante- δύνασαι ποιεῖν με ψεύστην. Μάνθανε ἀπὸ τοῦ quam Mohammed oriretur. Omnis aero a Muham- Μουχάμετ καὶ τοῦτο· «Εἴ τις ταῦτα ποιεῖ καὶ ὁμο mede excogitata sapientia,et prædicatio in eo con- λογεῖ, ἔστιν τοῦ παραδείσου. Καὶ ὅστις οὐ καθαρίο sistitut proferatur: Muhammed est apostolus Dei; ζει ἑαυτὸν μετὰ ὕδατος, οὐ τολμᾷ εὔχεσθαι πώποτε, La non potes me mendacii arguere. Hoc disce ab καὶ ὁ συναφθεὶς τῇ συζύγω αὐτοῦ, οὐ μόνον τὴν ipsomet Muhammede. «Si quis, inquit,hoc faciat et καθέδραν πλύνει, ἀλλ᾽ ἀπὸ κορυφῆς ἕως πεδών confiteatur, futurus est paradisi incola, et si quis πλυνέτω μετὰ ὕδατος· καὶ τότε ἔχει ἐξουσίαν τοῦ aqua non se purificaverit, non debet eo temeritatis εύχεσθαι καὶ εἶναι τοῦ παραδείσου.» Και πάλιν ἡ devenire ut orare unquam audeat, et si quis con- κήρυξις τοῦ Μουχάμετ σου οὕτως ἐστί,· «Εὲν μή trectaverit et tetigerit uxorem suam, non tantum εὑρεθῇ ὕδωρ, ἀντὶ τοῦ ὕδατος ὀφείλει εἶναι χούς.» debet fundamentum, et podicem lavare, sed a capite ad calcem debet totus aqua lavari, et tune jus acquirit preces fundendi, et paradisum adipiscendi. Et rursus alia est prædicatio Muhammedis quæ sic se habet: «Ubi deerit aquæ copia, loco aquæ debet uti pulvere seu terra.» Audi quippe diligenter eum qui recta institutio- "Ακουσον γὰρ ἀκριβῶς παρὰ τοῦ ὀρθῶς διδάξον ne voluit te docere. Si contingatte hærere in campo τός σε· Εἴπερ παρατύχης εἰς κάμπον ἄνυδρον, ἢ nullis aquis irriguo, vel in monte, omnino non βουνὸν, λοιπὸν οὐκ ἔχεις ἐξουσίαν τοῦ εύχεσθαι. habes facultatem orandi. Si vero mors te deregente Αλλ' ἐὰν ἐξαίφνης λάβῃ σε θάνατος, πάντως ἀπόλ corripiat, plane tibi pereundum est nisi obtemi- λυσαι· καὶ ἐὰν ποιήσῃς κατὰ τὴν ἐντολὴν τοῦ προperes mandato propheta tui, quo concedit et jubet φήτου σου, ὅτι ὅταν μὴ εὑρήσεις ὕδωρ, ἵνα λουθῇς, ut, defciente aqua, qua lavari possis, vice aquæ χοῦν ἀντὶ τοῦ ὕδατος λαβὼν καθάρισον καθέδραν, possis pulverem seu terram usurpare, et eo fun- Άρτι εἰπέ μοι, ὦ ᾿Αγαρηνέ, ὅταν κρατεῖς τὸν χοῦν damentum purgare. Jam vero,ο Agarene,dic mihi, μετὰ τῆς χειρός σου, καὶ τρίψῃς τὴν καθέδραν του cum manu pulverem collegisti, et manu podicem μετὰ τῆς χειρός του, συγκυλίεται τῇ χειρί σου, καὶ trivisti et defricasti, annon manusin illo quasi vo- Μουχάμετ οὕτω σοι παραγγέλλει, ὅτι ὅταν καθα lutatur et inquinatur, et tamen a tuo Muhammede ρίζῃς τὴν καθέδραν σου καθάριζε καὶ τὸ στόμα σου, sencitum est, ut purgato tuo podice, os tuum, et καὶ τὸ πρόσωπόν σου. Τρίψας οὖν τὴν καθέδραν του vultus tuus statim etiam purifcentur. Adeo nt, μετὰ τῆς χειρός σου, ἔπειτα θὲς εἰς τὸ στόμα σου, trito et purgato podice tuo, cum manu tua debeas καὶ εἰς τὸ πρόσωπόν σου· καὶ μέλλεις ποιήσει του statim illam admovere ados tuum et faciem tuam, τα πεντάκις τῇ ἡμέρᾳ. Καὶ εἰ τύχῃ; εἰς ἄνυδρον το et vicibus quinquies repetitis hoc singulis diebus που, καὶ τὰς πέντε φορὰς μετὰ τοῦ χοὺς ὀφείλεις debet peragi. Si ergo locum aliquem ubi non sit καθαρισθῆναι, πόσων ὠρωμών μέλλεις οσφρανθῆναι aqua tibi contingal peragrare, et quinque vicibus ἐν τοῖς ῥισί σου μέχρι δὲ καὶ αὐτοῦ τοῦ μυελού terra tantum purificeris, quos fetores debebis na- καὶ κατὰ τὴν εὐωδίαν ταύτην ἔσται πάντω: καὶ ὁ ribus admittere, imo ad medullam usque? Et talem προσδοκώμενός σο: παράδεισος. Καὶ ἐὰν λάχῃς, suavissimum odorem exhalat paradisus iste, lam εἰπέ μοι, εἰς ὄρος ὑψηλὸν, ἐν ᾧ οὔτε ὕδωρ ἐστὶν, calidis votis a te exspectatus et desideratus. Sed οὔτε χος, τί μέλλεις ποιῆσαι; Οφείλεις πάντως iterum dic mihi, si hæreas in cacumine moulis ἀποθανεῖν αἰφνιδίου θανάτου, πάντως ἀπολέσθης, alicujus celsissimi ubi non sit aqua et lerre, et te ἄθες, ἄνευ εὐχῆς· οἶδ' ὅτι ὁ μὴ εὐχόμενος θεὸν οὐκ mors subita et repentino invadat, omnino, o athee, έχει μέρος, καὶ ἔμπροσθεν γεγραμμένον ἐδήλωσά pereundum erit tibi, cum in isto statu non tibi σοι, ὅτι ἔθεος εἴ. Θεὸν ἄλογον δίχα λόγου καὶ πνεύ concedatur facultas orandi, et probe novi quod qui ματος λατρεύεις. Ὁρᾶς τὴν σοφίαν αὐτῶν ἀνωφελή, non erat, non habeat Deum tanquam portionem τὴν διδαχὴν καὶ τὴν κήρυξιν τοῦ Μουχάμετός σου, suam. Sed ex supradictis et scriptis abunde tibi ο πῶς σκοτεινοτέρα καὶ χάους; Ὅθεν ου γινώσκετε manifestavi te revera esse atheum. Deum quippe τί ἐστιν ἁγιασμὸς ψυχῆς καὶ σώματος, καὶ ὑμῖν irrationalem, rationis et spiritus expertem vene- βεβορβορωμένοι. raris. Unde potes animadvertere sapientiam, doctrinam, prædicationem Muhammedis prorsus esse inutilem, quam obscurra sit et tenebris involuta, quam confusa et merum Chaos. Unde fit ut ignoretis qualis sit vera sanctificatio animæ et corporis. Væ vobis, o borborite. Ostendi tibi qualis sit oratio tua, et ex doctrina tua hoc ipse potes colligere, et manifestavi omnem tuam perditionem. Εt rursus tibi eamdem perEt ditionem tibi manifestabo, et ruinam, et interitum anims tuæ et corporis tui, et quomodo non vis salvari a peccatis οι criminibus quæ perpetrasti. "άδειξη σοι πάντως τί ἐστιν εὐχή σου, καὶ οἶδας δυνάμενος τῷ δόγματί σου, καὶ ἐφανέρωσα πᾶσιν σου τὴν ἀπώλειαν. Καὶ πάλιν σοι δετζάι έχω την ἀπώλειαν· καὶ πάλιν, δεῖξαί σοι ἔχω τὸν ὄλεθρον τῆς ψυχῆς σου καὶ τοῦ σώματος, πῶς οὐ θέλεις σω θῆναι ἀπὸ τῶν ἁμαρτιών σου, ὧν ἔπραξες. Πάντως |

} οὕτως ἐκήρυξεν ὁ Μουχάμες, ἵνα νίψῃς ἀπὸ κορυφῆς μέχρι ποδῶν σὺν ὅλῳ τῷ σώματι, εἴτε μετὰ τοῦ ὕδατης, εἴτε μετὰ τοῦ χοός; Καὶ εἶναι τὸ χῶμα μεμετρημένον μετά σκεύους ἱκανοῦ, ἵνα μὴ πλέον, ἢ ἔλαττον λάβης. Ἰδοὺ γοῦν λέγω σοι· οὔτε ἀπὸ ὅλα. τος ἁγιάζεται ἡ ψυχή, οὔτε ἀπὸ χώματος. Εἰ μὲν οὖν λέγετε, ὅτι ἡ ψυχή ἐστιν ἱερωμένη, καὶ οὐκ ἔχει χρείαν εἰς τὸ ἱεροῦν αὐτὴν οὔτε ἀπὸ ὕδατος, οὔτε ἀπὸ χώματος· κἀγὼ λόγω σείο, ὅτι ἡ ψυχὴ ἐνοῦται τῷ σώματι. Καὶ σὺ πῶς λέγεις, ὅτι ἡ ψυχή Αγιασμένη ἐστὶν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ, καὶ τὸ σῶμα, ἐπεὶ μια ρόν ἐστι, χρὴ καθεκάστην αὐτὸ πλύνειν μετὰ τοῦ ὕδατος; Εἰ μὲν λέγεις ὅτι διὰ τὸ συμβῆναι αὐτῷ μιασμὸν, εἴτε ἐξ ἁμαρτίας, εἴτε ἐκ ρυπαρίας, άναγκατόν ἐστιν πλῦναι αὐτό καθ᾽ ὕδατος, καὶ οὕτω εύχεσθαι. Καγώ λέγω, ὅτι ἡ ψυχή, καὶ τὸ σῶμα ἓν & ἐστιν· καὶ τῶν δύο ἐστὶν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ ἁγιασμός, τῆς ψυχῆς, καὶ τοῦ σώματος, ὥσπερ καὶ ἐπὶ τοῦ μιασμοῦ ἀμφότερα τυγχάνουσι μάτοχα. Καὶ πᾶν ἱερὸν μικρὸν οὐ γίνεται πώποτε, μᾶλλον το μιαρόν ἁγιάζεται καὶ ἱεροῦται. Καὶ ἐὰν τὸ ἱερὸν μιανθῇ, οὐχ ἁγιάζεται παρὰ τοῦ ὕδχους πώποτε. Ορᾷς ἀεὶ. πῶς πεπλάνησαι, Nam tali prædicatione te omnino obstrinxit. Moham med,ut nimirum totum corpus a vertice ad pedes, laves aqua vel pulvere. Imo pulverem seu terrama debere cum measure adhiberi vasculo quodam αpto, et ad munus isted composito, ne plus vel mir nus quam par sit, adhibeatur et infaudatur. Jam vero tibi dica nec ab aqua nec a pulvere, sou terra ροolest sanatio animas conciliari. Quod si regeratis animam esse sanctam, nec illi opus esse ut equa vel pulvere sancufcetur, ego vero insto et dico animam unitam esse corpori. Tu vero quomodo asseris animam a Deo sanctifcari, corpus vero cum est contaminatum debere singulis diebus aqua l vari et purgari? Si regeras ideo hoc feri propter contaminationem ex peccato vel ex sordibus, ac proinde opus esse ut aqua purgetur, et postea orationi vacetur; ego etiam arguo et dico animam et corpus unum et idem esse quoad sanctificationem, et utrumque a Deo purgari et sanctifcari, nimirum animam et corpus, cum ambo maculis et sordibus sint participes. Et omne sanctum contaminatum uon evadit, sed quod est inquinatum sanctificatur et purgatur. Et si res aliqua sancta forte contaminetur, vi et aquæ subsidio nunquam poterit sanctificari. Vides jam quomodo a veritatis recto tramite deflectas et declines. Πάλιν δὲ εἶπέ μοι, πόθεν τὸ Κουράνιό, σου λέγεις εἶναι λόγον Θεοῦ, ἐλθόντα, καὶ οὐ ποιηθέντα; Εγώ τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ φῶς ἐκ φωτός γινώσκω. Καὶ πῶς ἡνώθη ἡ ἄληπτος καὶ ἁπλῆ φύσις τῷ βιβλίῳ σου; Η λεπτοτάτη τῷ τοιοῦτο πάχος ἔχοντι, ἐξαι ρέτως τῷ τομαρίῳ τῷ καταπεπατημένῳ ὑπὸ χοϊκῶν ποδῶν, καὶ ἔργῳ χειρῶν ἀνθρώπων. Πόθεν οὖν ἀποκαλεῖς Λόγον Θεοῦ αὐτὸν ἐλθόντα, καὶ οὐ ποιηθέντα; Τὸ δὲ σῶμα τοῦ Χριστοῦ μου οὐκ ἔστι ποίημα ἀνθρώπου, καὶ καταπάτημα. Πῶς οὖν οὐ παραδέχῃ με λέγοντα, ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ ἡνώθη, τῇ σαρκὶ, καὶ ἔστιν γεννηθείς, καὶ οὐ ποιηθείς; Ἐὰν τὸ βιβλίον σου ῥιπτόμενον εἰς τὸ καὶ ἑαυτῷ βοηθῆται οὐ δύο νεται, πῶς αὐτὸ λόγον Θεοῦ καλέσῃ τις; Καὶ ἐὰν ὁ Κύριος ἑαυτὸν ἐκ τῶν Ἰουδαίων διεσώσατο, καὶ εἰς τὰ οὐράνια κατοικεῖν ἀνελήλυθε, πῶς αὐτὸν Θεὸν λόγον οὐ καλούμεν; Καὶ ἐὰν λέγεις, Τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ οὐ δυνάμεθα κρατεῖν, καὶ νοῆσαι, καὶ μαθεῖν διὰ τὸ πάχος τοῦ βιβλίου· πῶς οὐ παραδέχῃ μοι διὰ μαρτύρων πολλῶν, ὅτι ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ ἡνώ θη τῇ σαρκὶ, καὶ ἔστι γεννηθείς, καὶ οὐ ποιηθείς Καὶ οὕτω καὶ ἡμεῖς εὕρομεν ἐν τῷ πάχει τῆς σαρκὸς τὸ ἄλλον καὶ λεπτὸν τοῦ Θεοῦ, καὶ εἴδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ, δόξαν προφανώς Λόγου Θεοῦ. Rursus vero dic mihi quare asseris Coranum tuum esse Verbum Dei non factum, et quod venit ecdlo. Ego novi tantum Verbum Dei quod est lu men ex lumine. Et quomodo uniri posset simplex et incomprehensililis natura cum libro tuo, 18nuissima et subtilissima essentia cum re talis densitatis et crassitiei, curn tuo nimirum volumine quod spe pedibus calcatur, et quod est opus manum humanarum? Qua ratione ergo illud vocas Verbum Dei quod non est factum et quod venit ex eclo? Corpus vero Christi mei non est opus hominis, nec res quæ possit calcari. Quare ergo me non toleras et probas cum assero Verbum Dei carni esse unilum et illud esse generatum, non vero factum aut creolum? Si liber tnus projiciatur in puteum, vel alium aliquem locuin ubi non possit se ip sum juvare etab isto discrimine se liberare,quoteo do tu potes illum nomine Verbi Dei designare? Elsi Dominus noster seipsum a furore Judsorum li beravit, et calos usque pervenit, ut ibi sedes suas figeret et collocaret, quomodo Verbum Dei illum non vocaremus? Quod si dicas: Verbum Dei non possumus comprehendere nec percipere, nec anim advertere nisi per crassitiem et opacitatem libri, quare sententiam meam non admittis variis testimoniis roboratam, qua assero Verbum Dei unitum esse carni et genitum esse, non vero creatum? Et ista ratione invenimus in crassitie et densitate carnis immaterialem et subtilissimam substantiam Dei, et novimus illius gloriam tanquanı ipsissimara gloriam Verbi Dei. Λοιπὸν πῶς ἡμᾶς ὀνειδίζετε, ὡς ἐπαοιδιστὰς, καὶ ἀσεβεῖς ἐν τούτῳ μᾶλλον, ὅτι εἴδαμεν σηματα φοβερά, καὶ τέρατα ἀναρίθμητα ἀπὸ τοῦ πάχους τῆς θείας σαρκὸς τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ. Καὶ σὺ ἀπὸ τοῦ Βουρανίου σου οὐδὲ τὸ οἰογοῦν. Καὶ ὡς οὐκ ἐδυνή, της μαθεῖν τὸ λεπτὸν, καὶ ἀόρατον ἄλλως, εἰ μὴ ο Quare vero nos conviciis oneratis, tanquam incantatores et impios hac præcipue de cause,quod tremendasigna, et miracula innamora admittamus quibus ipse materialis et divina caro Verbi Dei so commendavit? Nihil. vero. de Corano tuo tale quid jactare potes.Sed siσκληση μούσα mihetantiam cube

BARTHOLONEI EDESSENI tilem et invisibilem aliter concipere quam unitam & σὺν τῷ πάχει τοῦ σώματος τοῦ Κουρανίου σου - οδο densitati et crassitri corporis Gorani tui; sic ego τως κἀγὼ ὁ Χριστιανὸς οὐκ ἠδυνήθην μαθεῖν καὶ Christianus non possum comprehendere et videre ἰδεῖν τὸν Θεὸν Λόγον, εἰ μὴ διὰ τοῦ πάχους τοῦ σύν Verbum Deum nisi per crassitiem corporis sui. Εt ματος. Καὶ πάλιν πῶς λέγεις, Ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως θέα rorsus quomodo dicere possunt Musulmanni: Nos λομεν εἰδεῖν τὸν πλαστουργήσαντα ἡμᾶς; Πάγω λέγω volumus die judicii videre creatorem et formatorem σοι, ὅτι ὅταν ἀπέρχῃ εἰς τὴν Μικῶν, ἐπὶ τὸ εἶξε nostrum? Sed ego regero tibi,cum Meccam tendis σθαι, καὶ ἐπιζητεῖς εἰσελθεῖν εἰς τὸν τάφον τοῦ Μου ad orandum, et diligenter inquiris et instas et pos- χάμες ἐπὶ τὸ ἀσπάσασθαι αὐτὸν, καὶ οἱ ἐκεῖσε λέsis videre sepulcrum Mohammedis, et illud saluta- γουσί σοι οὕτως. Άμα τῷ ἰδεῖν σε τὸν τάφον, ἀπολέtione quadam prosequi, qui ibi commorantur, ut σαι ἔχεις τοὺς ὀφθαλμούς σου. Λοιπόν οὖν, ὁ προφή ab isto consilio te deterreant dicunt, eo momento της σου ἀντὶ τοῦ σῶσαι σε, ἀπολέσει σε. Όμως ἂν quo sepulcrum videbis, excæcaberis et oculis or- εἰδῇς τὸν Θεὸν ἐν ἡμέρᾳ τῆς κρίσεως, καθώς λέγεις, bas eris. Unde sequitur prophetam tuum multum ἕτοιμός ἐστιν ἀπολέσαι σε εἰς τὴν γέενναν του πο abest ut te juvet, imo ruinam tuam et perditionem ρος. Σὺ λέγεις, ὅτι ὁ Μουχάμετ ἐστιν ἐκ Θεοῦ ἄνθρω promovere. Sic in die judicii si videas Deum ip- πος, καὶ λοιπὸν ἐκ Θεοῦ ἔμαθε τὸ ἀδικεῖν; Εν τή sum, sicut falurum contendis, illum promptum et η ζωῇ αὐτοῦ ἀεὶ ἀδικίας καὶ ἀπωλείας εργάζετο ἀντὶ paratum ad perditionem tuam experieris, et te de- τοῦ σῶσαι, καὶ μετὰ θάνατον πάλιν τὸ αὐτό ἀντὶ tradet in gehensam ignis. Tu vero dicis Muhamme- τοῦ φωτίσει σε τυφλώσει σε ἔχει, ὡς σὺ λέγεις. Ὦ dem esse hominem Dei, et qui scilicet a Deo injuste πεπλανημένε, ὅστις οὐκ εἶδε τὴν θεότητα ἐν τῷ τῶν! agere didicerit? In tota vita sua, loco liberationis et salutis, injurias et ruinas aliis creasit, et post mortem semper idem, eadem adhuc operatur, et vice illuminationis, scotomate et excrecatione te percutit, ut tu ipse asseris. O a veritate longe aberrans, qui non vidit divinitatem in hoc tempore præsenti! Καὶ πῶς οὐ λέγεις, ότι τον λόγον τοῦ Θεοῦ τόν σύναρχον εἴδομεν ἐν τῇ σαρκὶ, καὶ ἐν αὐτῇ ἀνέστησε νεκρούς, φθειρομένους δὲ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς το εἶναι αὐτοὺς παρήγαγεν, καὶ τὴν σάρκα αὐτοῦ ἐκ νεκρῶν ἤγειρεν, καὶ ἀνέστησεν ὡς Θεός; Πῶς οὖν αὐτὸν καὶ τὸν Μουχάμετ ἴσον ποιεῖς; Ενώπιον τοῦ Θεοῦ σαφέστερόν σοι εἴπω. Μέλλων εὔχεσθαι, οἱ πόδες σου ἐν τῇ γῇ. Καὶ ὁ Μουχάμετ κεῖται ὑποκάτω τῶν ποδῶν σου ἐν τῇ γῇ σεσαπημένος καὶ διεφθαρμένος, καὶ ἄρας τὰς χεῖράς σου πρὸς τὸ ύψος τοῦ οὐρανοῦ, ἐν ᾧ ἐστιν ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ, καὶ & θρόνος αὐτοῦ, καὶ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, καὶ ὅθεν κατα ται ὁ Μουχάμετ, καταπατεῖς, ὅπου δὲ κατοικεῖ ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ, εἰς ὕψος αἴρων τὰς χεῖράς σου περ ρακαλεῖς τὰ οὐράνια τάγματα, ἀγγέλους, ἀρχαγγέ λους, Χερουβίμ, Σεραφίμ, ὑμνοῦντας, δοξολογοῦντας τὸν μεγαλοδύναμον Θεὸν σὺν τῷ λόγῳ καὶ τῷ Πνεύ ματι. Βλέπεις, ᾿Αγαρηνέ, όπου πατεῖς, κεῖται ὁ Μουχάμετ, καὶ ὅθεν ἔπλωσας τὰς χεῖράς σου ἄνωθεν, ἐστὶν ὁ ῥηθεὶς ὕμνος. Πῶς οὖν τὸν Μουχάμετ καὶ τὸν Χριστὸν ἴσον ἀποκαλεῖς; Πῶς οὐκ ἐρυθριᾶς καὶ αισχύνη; Πῶς ἔοικεν ὁ ἀεὶ ὢν καὶ ἀθάνατος τῷ ἀεὶ θνητῷ καὶ φθειρομένῳ; Πῶς ἐξισούται ο λόγος τοῦ Ποιητοῦ, τῷ ποιήματι και χοϊκῷ Μουχάμες, καὶ πλάνο, τῷ διδάξαντί σε, Τὸ ὅδωρ ἐστὶν ἁγιασμός τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος; Quare non asseris quod Verbum Dei, Deo coavum, revera videmus in carne, in qua mortuos excitavit, corruptos et non amplius exsistentes ad case pristinam revocavit, et carnem suam mortuam vivificavit ut Deus? Quomodo ergo pares asseris illum et Muhammedem? Sed coram Deo aliquid adhuc mihi superest clarius quod contrale urgeam. Cumes orationi et precibus operam daturus, pedes habes super terram, et sub pedibus tuis jacet Muhammed in terra, putredine ac vermibus corrosus et dissolutus, manus vero tollis et tendis ad colum ubi est Verbum Dei, et thronus ejus et Spiritus sanctus; et locum ubi jacet Muhammed pedibus pulsas et cnicas,ad locum vero ubi habitat Verbum Dei, ad celsissimos istos celos manus soles attollere, et invocas caelestes exercitus, angelos, archangelos, Cherubim, Seraphim, qui hymnis et acclamationibus celebrant. Deum maximum et potentissimum,cam Verbo et Spiritu. Animadverte, ο Agarene, locus quem calcas est locus in quo jacet mortuus Muhammed, locus vero sublimis ille ad quem manus extendis, est locus qui personat hymno et concentu supra memorato. Quare ergo Muhammedem et Christum dignitate pares vocas? Quare non erubescis et pudore obrueris? Quomodo similis esse potest alernus, immortalis, illi qui est mortalis, mortuus et corruptus? Quomodo Verbum Dei, rerum omnium opificis et creatoris, poterit equiparari cam opere et creatura terrena, cum Muhammede qui est impostor, et qui te decuit aqua sometificați animam et corpus. Audi vero hanc parabolam: Homo quidam erat indutus stela tou voule alba,cum vero in via pergeret cane et luto referta et sordida, cecidit in solum et locum saxis et lapidibus asperum; vestis quidem luto et cano fait maculata, sed pou saxi bujusdam allisiene contritus fuit. Quidam vero illum ex iste discrimine tollentes et levantes, ie de Ακουσον οὖν τὴν παραβολὴν ταύτην • "Ανθρωπός τις στολὴν λευκὴν ἦν ἐνδεδυμένος, περιερχόμενος ἐν ὁδῷ βεβορβορωμένῃ, καὶ πεσὼν ἐν τῷ πέλματι, ούτω ρέθη ἐν αὐτῇ πέτρα, καὶ ἡ μὲν στολὴ ἡ λευκή Αμιάν θα ὑπό τοῦ βορβόρου, καὶ ὁ ποὺς αὐτοῦ ἐθλάσθη ἀπὸ τῆς πέτρας. Αραντες οὖν εἶναι αὐτὸν ἀπήγα του ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ, καὶ τὴν στολὴν αὐτοῦ ἐμβαλόντες

δ ἀπέπλυναν μετά σαπουνίου· καὶ ἀπελευκάνθη κατὰ ἡ mum deduxerunt, et illius vestem exuentes, et ilτὸ πρότερον. Τὸν δὲ θλασθέντα πόδα οὐ δύναται τὸ lamin aquam projicientes, cum sapone et smegmate ὕδωρ μετά σαπουνίου ἰατροῦσαι, εἰ μὴ ιατρου ἐμ- illam lavarunt, et pristino splendori et candori · πείρου καταλαβόντος ἐν πολλῇ σχολῇ καὶ φροντίδι restituerunt. Aqua vero el smegma non possuntjeἀποκαθίστασθαι ὑγιῆ, ὡς τὸ πρότερον. Ὁ δὲ πρὸς vare pedem laborantem et contritumn,ced ars cola φήτης σου οὕτως ἐδίδαξεν, ὅτι ὑπὸ τοῦ ὕδατος καθα- medici experientissimi, qui in se recipit onus catn ρίζεται καὶ ἀπολούεται πᾶσα νόσος ψυχῆς, καὶ σών tempore et cura, illum pristina sanitati reddere et ματος. "Αρτι τὸ ὕδωρ οὐκ ἴσχυσεν ἁγιάσαι τὸν θλα- restituere. Propheta vero tuus tali te doctrina inσθέντα πόδα ὁρατόν τε καὶ φαινόμενον. Πόσῳ μᾶλλον stituit, omnes scilicet anima et corporis morbos τὴν ἀόρατον ψυχὴν ]οὐ] δύναται ἁγιᾶσαι καὶ ἀποπλῦναι; cum aqua purgari, lavari et removeri. Jam vero Εἰ μὲν λέγεις, Εὐχή ἐστι ψυχῆς ἁγιασμός, πῶς οὐκ aqua non valuit curare contritum pedem visibilem ἔστι καὶ τοῦ σώματος; Νῦν δὲ λέγω σοι Δεκτόν ἐστι et in sensus incurrentem, quomodo ergo possel πρότερον θεραπεῦσαι τὸ θλάσμα τοῦ ποδός, εἶτα animam invisibilem lavare et sanctifcare? Si diπλῦναι τὴν στολὴν καὶ λευκᾶναι, ἤγουν πρώτην την cas: Oratio est animae sanctificatio, quare non vaψυχὴν ἁγιᾶσαι, καὶ φωτίσαι, καὶ αὐτό τε τὸ σῶμα lel etiam corpus ipsum sanctificare? Nunc vero isνίψαι μετὰ ὕδατος καὶ σαπουνίου. Ουαί σοι, ἐλεεινέ, η tud et amplius dico tibi, convenientius est primo μέρος κρίσεως· τὴν ἁγίαν ψυχὴν καλοῦσιν ἐν παρα- " curare vulnus pedis, et deinde accedere ad vesδείσῳ, ἢ λέγουσιν, Ελθε, πλυνόκωλο ἐν τῷ παρα- tem lavandam et dealbandam, sic primo animæ δείσῳ. eura debet nos sollicitare, ut sit nimirum sancta, et illuminata, deinde, corporis aqua et smegmate lavandi est habenda ratio. Væ tibi, miserrime portio futura altimijudicii. As vocatur anima ad paradisum et dicitur: Veni, o clanilote, veni in paradisum? Οταν γοῦν τελευτήσῃ ὁ ἄνθρωπος καὶ ταφῇ, καὶ Cum vero aliquis mortuus est et sepulcro conμετὰ τρεῖς ἡμέρας οὐχ ὑπάρχει, βρῶμα καὶ σκώ- ditus, et corrosus, et redactus in putredinem et ληξ, καὶ ἔζει καὶ φθείρεται, καὶ ὅτι ἐὰν μὴ πολλῷ vermes,fetet et prorsus corrumpitur, et nisi multa χώματι καὶ πλακί τινι, καὶ ἀσπαλῶς περικρυβῇ terra tumulata,et asperibus, et maxima diligentia τῷ σώματι, ὁ ἐγγίσας αὐτοῦ πλησίον ἀπὸ τῆς πολλῆς abscondatur corpus, talem exhalat fetorem, ut δυσωδίας ἐτελεύτα ἄν. Νῦν δὲ τις ὠφέλεια τῷ ἀν- propius accedentes tetro odore statim enocentur. θρώπῳ τὸν κώλον αὐτοῦ πλύνειν πάσας τὰς ἡμέρας Jam vero quid juvat hominem singulis diebus.lanta τῆς ζωῆς αὐτοῦ; φησὶ γὰρ ὁ προφήτης Δαβίδ «Καρ- cura culum et colum lavare? Ideo dicit David preδίαν καθαρὰν κτίσον ἐν ἐμοῖ, ὁ Θεός.» Καὶ ὁ Μωϋσῆς pheta: O Deus, cres in me cor purum et mundum. τεσσαράκοντα ἡμέρας καὶ νύκτας ενήστευσεν, καὶ Εt cum Mores jejunasset quadraginta dies et noctes Et τὸ στόμα αὐτοῦ ὤζετο, λαβὼν δὲ φύλλα δένδρου ἀπ- incepit acescere illius halitas, et ore ingratum edoεσπόγισε τὰ χείλη αὐτοῦ. Καὶ ὀργισθεὶς ὁ Θεὸς αὐ- rem emittere; accipiens vero folia arboris cujusτῷ, εἶπεν· Αιὰ τὶ ἐσπέγγισας τὰ χείλη σου μετά dam quibus labia voluit irrorare et detergere, τῶν φύλλων; Υπαγε, νήστευσον ἑτέρας τεσσαρά- exarsit statim ira Dei et dixit; quare foliis labia κοντα. Κἀγὼ νῦν ἁγιασμὸν ψυχῆς τε καὶ σώματος detersisti? Abi et jejuna adhuc alios quadraginta ζητώ, ἐὰν βρομῇ τὸ στόμα σου, τί πρός με; Τους dies, nam ego volo sanctificationem non corporis ὑπάρχεις, καὶ εἰς τὴν ἀπελεύσῃ. "Αρτι είπέ μοι, sed animæ,si male olet os tuam, quid hec ad me? ὦ Αγαρην, ἐπεὶ ὁ Θεὸς ἐκατεδέξατο τὸ στόμα τοῦ Τu es terra et in terram et pulverem reverteris. Jam προφήτου όζον, καὶ οὐκ εἶπον, Πλῦναι μετὰ ὕδατος vero, ο Agarene, dic mihi, quandoquidem Deus αὐτοῦ τοῦ προφήτου, ἢ σπόγγισαι· σὺ πῶς λέγεις, toleravit et admisit us fetens prophetas Mosis, et ὅτι μετὰ τοῦ ὕδατος ἁγιάζεται ἡ ψυχὴ, καὶ τὸ non jussit prophetam, ut os suum aqua lavaret et σῶμα; πεπλάνησαι. Καὶ ὅταν ἁμαρτάνης, οὐ μόνον detergeret, tu qua verecundia poles asserere aniτὸ σῶμα λαμβάνει τὴν ἁμαρτίαν, ἀλλὰ καὶ ἡ ψυχή. Τam et corpus aqua purgari et sancifcari? Erras. Νῦν δὲ τὸ σῶμα ἔπλυνας ἀπὸ τῆς ῥυπαρίας μετά Nam cum peccas non tantum corpus inquinatur, τοῦ ὕδατος, τὴν δὲ ψυχὴν τὴν. ἀόρατον μετὰ ποίου sed etiam anima peccati labe infcitur. Si vero.corὕδατος θέλεις καθαίρειν αὐτὴν ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας; poris sordes aqua abstergis et deles, qua aqua aniΚαὶ πῶς προτιμᾶν τὸ σῶμα ἐκπλύνειν καθ' ἡμέραν mam invisibilem a peccato liberare et purgare com πεντάκις, καὶ τὴν ψυχὴν ἀφεῖναι; οὐχὶ ἡ ψυχὴ maris? Et qua ratione ft at prime curetur corpus ὑπάρχει μείζων τοῦ σώματος; Ωσπερ τὴν στολήν et quinquies. singulis diebus purgetur et mundetur, ἐλεύκανας, καὶ τὸ βλάσμα τοῦ ποδὸς οὐκ ἠδυνήθης anima vero neglecta et illota relinquatur? Annon θεραπεῦσαι ὑπὸ τοῦ ὕδατος, ἀλλὰ μετὰ ἰατρῶν καὶ απima dignitate corpus ipsum superat? certe ros βοτανῶν ἀρίστων. ita se habet ut in paraboļa vestis et pedis. Vestem potes curare et dealbare. Sed pedem vulneratum et contritum non poteris juvare aqua, sed experientia mediceren, et viribus herbarum præstantiorum. Νῦν θέλω σοι εἰπεῖν. Σὺ ἔχεις τάφον ἔχοντα τι Έξωθεν ἐγκοίμισμα πάνυ θαυμαστὸν ἀπὸ χρυσίου και μαργάρων, ἔσωθεν δὲ δυσωδίας καὶ σκωλήκων γέμει. Πάλιν ἐρωτῶ σε, ὅταν χωρισθῇ τὸ βρέφος ἐκ Nunc et aliud urgere volo. Habes sepulcram mira prorsus lorica circumdatum, et variis margaritis et auro decoratum, interius vere est plenam ictere et vertibus. Barsus aliud to interrogabo, στα

BARTHOLOMAI EDESSENI partus ex venire matris emittitur, illius corpus aqua τῆς κοιλίας τῆς μητρὸς αὐτοῦ, καθαρίζεται τὸ σῶμα mandatur.Eat vero molle illius corpus, et non po- αὐτοῦ ἀπὸ ὕδατος. Αὐτοῦ γὰρ μαλακὸν τὸ σῶμα, καὶ test adhuc orare, quod dico ne hinc occasionem in- οὐ δύναται εὐχὴν ποιῆσαι, ἵνα εὕρης ἀφορμὴν ὅτι venias asserendi quod per preces sanctificatur il- μετὰ τῆς εὐχῆς ἁγιάζεται ἡ ψυχὴ αὐτοῦ μέχρι θα lius anima ad ultimum usque mortis momentum. νάτου. "Εδειξα σοι, ὅτι τὸ ὕδωρ οὐ καθαρίζει ψυχήν Ostendi ergo tibi quod aqua nec corpus nec anima οὔτε σῶμα. Εἰ δὲ λέγεις ὅτι χρὴ περιτέμνεσθαι, καὶ sanctificantur. Si vero regeres quod fetus recens οὕτως ἁγιάζεται, λόγω σοι, Αὐτὸ οὔτε του σώματός notus debent circumcidi et sic sancti@cari,respon- ἐστιν ἀγιασμός, οὔτε ψυχῆς. 'Αλλ εἶχον οἱ Ισραη deo,nec in hoc etiam consistere corporis vel anima λίται τούτο γνώρισμα τῆς ἰδίας γενεάς, δειστών sanctifcationem Sed Israelitæ hanc habueruntgen- αὐτοὺς ἀπὸ τῶν ἐθνῶν. ᾿Αλλὰ καὶ αὖθις λέγω σοι, tis et generis sui notam qua ab aliis gentibus dis- ὅτι ὁ ἄλογον Θεὸν δογματίζων, καὶ ἁπλοῦν, εύστο Linguerentur. Iterum ergo atque iterum tibi dico βείας ἐστὶν καὶ γνώσεως ἄμοιρος, καθὼς καὶ ἔδειξε quod qui docet Deum ratione carentem, omnino σοι ἐξ ἀρχῆς. ille ipse caret cognitione et pietate, ut tibi supra representavi. Rursus vero te interrogabo de viginti quatuor Πάλιν δὲ ἐρωτῶ σε περὶ τῶν εἰκοσιτεσσάρων χιmyriadibus prophetarum quos jactare soles, ut eo- λιάδων προφητῶν ὧν ἡμᾶς διδάσκεις, ὥστε καὶ τὰ rum nomina referas, et quid singuli vaticinati sunt, ὀνόματα ἐξειπεῖν, καὶ ὁ καθεὶς αὐτῶν ἐπροφήτευσεν, quo miraculo inclaruerint, quo tempore, quove ἢ ποῖον θαῦμα εἰργάσατο, καὶ ἕκαστος ἐπὶ ποίαν sub imperio exstiterint. Totus orbis constat sep- βασιλείαν ὑπῆρχεν; Ὁ κόσμος όλος εβδομήκοντα tuaginta duabus linguis, ut notum est. Et si poles. δύο γλώσσαί εἰσιν, ὡς οἴδαμεν. Καὶ ἐὰν ἔχῃς εἰπεῖν memorare luos prophetas secundum numerumlin κατὰ τὸν ἀριθμὸν τῶν γλωσσών τόσους προφήτας, guarum totius orbis, Gdem tibi habebimus. Nunc ἐπιστευομέν σοι. Νῦν δὲ οὐδέ έκατον προφητών vero ne quidem centum prophetarum nomina poles ὀνόματα δυνήσῃ εἰπεῖν. Ακουε γάρ παρ' ἐμοῦ referre. Audi quippe a me Edesseno rem quam tibi ᾿Εδεσηνού. Μίαν οὖν τῶν ἡμερῶν ἦλθεν Ζεκχέτης narrabo. Die quodam Zecchetes seu religiosus quie- τις, τοῦτ᾽ ἔστιν, ἡσυχαστής, εἰς τὴν ῥοῦγάν τινι τῶν scens, accessit ad quemdam Calepitarum, speire- Χαλεπιτῶν, καὶ λέγει αὐτῷ· Βὰν ἀγαπᾷς τὸν Θεὸν tus quod ab illo rogam seu eleemosinam esset ac- καὶ τοὺς προφήτας, χάρισόν μοι νόμισμα έν, έκα cepturus. Petit ergo ut quo erga Deum et prophetas στου προφήτου ονόματι. Καὶ ἐκατέθετο αὐτῷ δοῦναι amore ferebatur, vellet illi nummum erogare ad ὡς ᾐτήσατο. Καὶ θεὶς ἐνώπιον αὐτοῦ πλήθη νομι singula quæ memoraretur prophetarum nomina. σμάτων, ἀπῄτησεν αὐτὸν λέγειν καθενός προφήτου Sedit vero illi petitioni obtemperaturus. Et cum ὄνομα, καὶ λαμβάνειν ἀνὰ ἐν νόμισμα. Ο δὲ ἀρξε coram se collocasset magnam numerorum copiam, μενος τοῦ λαμβάνειν τὰ νομίσματα, μόλις ήρξατο eflagitavit ab illo,ut singula Prophetarum nomina καὶ ἐμνήσθη τινῶν ὀνομασιῶν, καὶ ἀπαιτούμενος recenseret,ad quodlibet prophetæ nomen nummum οὐκ ἐμνήσθη ἔτι. Λοιπὸν καὶ οὗτος καταγελάσθη accepturus. Cum vero jam quosdam nummos acce- παρὰ τοῦ Μορατίνου, καὶ ἐπειράθη, καὶ τὰ νομι pisset, et quorumdam nominum prophetarum re- σθέντα ἐμέμφθη παρ' αὐτοῦ. Εἰ παρέτυχον ἄρα cordatus fuisset, statim haesit memoria,et ultra non τινὲς Χριστιανοὶ ὧδε, οὐ· κατεγέλασαν ἂν ὑμᾶς; suppeditavit, etiamsi alter instaret et urgeret. Sic Πῶς οὖν ὑμεῖς, ἐπεὶ οὐ γινώσκετε τῶν προφητών tentatus et irrisus fuit a Moratino, et pactum et ονόματα, τοσούτων πλῆθος προφητῶν λέγεις έχειν conditio rescisse, et ab illo improbata. Si tunc ὑμᾶς; Καὶ ἐπετόλμησας οὐ ζητῆσαι τοσαύτε να adfuissent Christiani, annon ipsi vos ludibrio et μίσματα περὶ ὧν οἱ γινώσκεις ἀριθμὸν τῶν ὑμετέ risu excepissent. Cum ergo ignoretis propheta- ρων προφητῶν. Λέγεις μοι πάλιν, ὅτι πρώτος προ rum nomine, quomodo tantum prophetarum nu- φήτης ἐστὶν ὁ ᾿Αδάμ, καὶ ἔσχατος ὁ Μουχάμετ, marum apud vos fornisse audetis asserere, et "Αφρων, καί ἔξω τῆς ἀληθείας. Εν διαφόροις τόποις quare non erabescis tot nummos eflagitare quot εύρηκά σε, ὡς λέγεις, ὅτι ὁ Μουχάμετ πρὸ καταβο sunt nemina prophetarum, quæ lamen memorare λῆς κόσμου ἦν. Καὶ ερωτώμενος παρ' όμως που non potes, et sunt tibi prorsus ignota. Sed ad ea ἐκατοίκει, καὶ λέγεις. Μεταξύ πηλού καὶ ὕδατος quedini rursus rogeris, Adamum fuisse prophetam εκρύπτετο. Καὶ λοιπὸν πῶς ὕστερον ἐστιν του Αδάμ, Primem; Muhammedem vero ultimum fuisse. Insul- ἐπειδὴ πρὸ καταβολῆς κόσμου ὑπῆρχεν; Σύ κα seel extrajacens veritatis orbitam. In variis locis de- αὐτὸ λέγεις. Σὺ καὶ ἀνατρέπεις, καὶ πῶς οὐκ ἐρο prehendi te dicentem, quod orat Muhammed, anto θριᾷς, ἀσύνετε; jacta mundi fundamenta, et rogatus a me ubinam babitabat, asseris illum occultatum fuisse inter letum et aquam. Si vero res ita se habeat, quomodo est tempore Adamo posterior, si nimirum exstitit ante conditum mundum? Tu idem asseris et evertis. O omnis cognitionis expers, quere tu non ornDescis? Sed iterum to interrogabo: dic ergo mihi ubi et quando metus est-ifehammed, quo profectus, ubiΔάση μεσσέρας et humanitatem exuit, aut quomodo 'Αλλ' ἐρωτῶ σε πάλιν, καὶ εἰπέ μοι, τοῦ, καὶ πότε Εγεννήθη ὁ Μουχάμετ, καὶ τοῦ ἐπορεύετο, καὶ που ἀπέθανεν, ἢ ὁ πατὴρ αὐτοῦ, καὶ ὁ πάππος αὐτοῦ

F πῶς καλεῖται, πάντα οὐ γινώσκεις. 'Αλλ᾽ ἐγώ γινώ - pater illius, aut avus vocabatur. Ista omnia non σκω, καὶ καλῶς ἐπίσταμαι. ᾿Εὰν ἀγνοεῖς τὰ σὰ nosti, illorum vero non sum ignarns, imo ea probe γράμματα, καὶ τὰ ἐμά. Κἄν σὺ τὰ ἐμὰ οὐ γινώσκεις, novi. Ignoras forsan tua sicut nostra. Sed si noἄκουσον λοιπὸν ἀπ᾿ ἐμοῦ, καὶ διδάχθητι οὐ μόνον stra tibi sunt incognita, audi tua et discea me non περὶ τοῦ πάππου αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ ἕως γενεάς δέκα tantum quis fuerit illius pater aut avus, sed audi τοῖς ἑαυτοῦ. Ἐγὼ δὲ διὰ ἀναδιδάσκω τὸν υἱόν μου sursum et retro, de ce millius generationes. Ego quiτὸν δὲ υἱόν μου οὐκ ἐνδέχεται τουτο ποιεῖν, ὅτι οὐ dem doceo filium meum,sed ille non idem prastat δύναται. Οὕτω γὰρ καὶ ὑμεῖς οὐ δύνασθε περί του et revera non potest. Sic etiam non potestis tam Μουχάμετ ἀκριβῶς εἰδέναι, ὡς ἡμεῖς οἱ Χριστιανοί - accurate ea nosse quæ spectant Muhammedem διότι ἡμεῖς πρὸ τοῦ Μουχάμετ ἐσμεν, καὶ ἀκριβῶς sicut nos Christiani; nam sumus ipso Muhammede τὰ κατ' αὐτοῦ ἅπαντα. Όμως καὶ ἐὰν οἴδατε ὑμεῖς, multo vetustiores,et quæ ad illum pertinent nobis δείξατε ἡμῖν περὶ τῆς γεννήσεως αὐτοῦ κἂν μίαν perspicue cognita sunt. Dicatis ergo nobis si hoc ἑορτὴν, καὶ περὶ τοῦ ἀναληφθῆναι αὐτὸν εἰς τὸν vobis sit cognitum, quodnam festum celebretur οὐρανόν. Εἰπέ μοι, τί ἑορτάζεις; ἢ καὶ διὰ τὴν in memoriam nativitatis et assumptionis illius in θανὴν αὐτοῦ, καὶ ποῦ ἐτάφη, καὶ τίς ἡ ψαλμῳδία coelos. Dic mihi quæ dies solemnis instituta ad τῆς κοιμήσεως αὐτοῦ; Τὰ βιβλία ὑμῶν ὅλα διῆλθον, nativitatis vel mortis vel sepulturæ illius memoκαὶ οὐδεμίαν εὗρον ὑπόθεσιν γεγραμμένην περί riam recolendam; quinam psalmi et ods decan ἐπαίνου καὶ ὕμνου. Οὐδὲ ἡ μήτηρ αὐτοῦ Ἰεμένα tantur in honorem dormitionis? Omnes tuos libros ἐχαιρετήθη ὑπὸ τοῦ Γαβριὴλ, οὔτε ἡ δύναμις ἐξ evolvi, sed nullum inveni argumentum,vel declaὕψους κατῴκει ἐν αὐτῇ, καὶ ἔγγυος γέγονεν, οὔτε rationem scriptam de laudibus et hymno quibus Πνεῦμα ἅγιον εκάλεσεν αὐτὴν ἁγίαν, καὶ πρὸ τοῦ fuerit celebratus. Nec angelus Gabriel salutavit τόκου παρθένον, καὶ μετὰ τόκον παρθένον μένειν. Jemenam Muhammedis matrem, nec virtus AltisΕἰ μὴ [ε] γράφη οὕτως, ὅτι ὑπὸ πολλῶν ἀνθρώπων simi in illa habitavit ut prægnans et gravida evaδούλη ἠγοράσθη. Πῶς αὐτὴν τὴν δούλην, καὶ τὴν deret;nec Spiritus sanctus illam vocavit sanctam, ἁγίαν, καὶ μακαρίαν, καὶ πανάμωμον Παρθένον τὴν nec fuit virgo ante partum nec post partum virgo Μητέρα τοῦ Θεοῦ Λόγου ἴσας ποιεῖς, ὥσπερ οὐκ ἔστιν mansit. Sed tantum hoc scriptum invenitur,quod, ἐν αὐταῖς ἰσότης; Οὕτω καὶ ὁ Μουχάμετ ἴσος ἐστὶν cum esset serva, a variis hominibus redempta τῷ Χριστῷ, ὅτι ὁ Μουχάμετ νεκροὺς οὐκ ἀνέστησεν, fuerit; quomodo ergo istam servam, et sanctam, ἀλλ᾽ οὐδὲ ὡς ὁ Χριστὸς τὸν τετραήμερον Λάζαρον beatom,immaculatam Matrem Dei Verbi, suppares ἀνέστησεν, οὐδὲ τοῦ γεγεννημένου τυφλοῦ ἤνοιξεν όφ- facis, cum inter illas nulla sit æqualitas. Sic Muθαλμούς, οὔτε πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μαλακίαν Charnwned scilicet est æqualis Christo, cum tamen ἐθεράπευσεν, λεπροὺς οὐκ ἐκαθάρισε, κωφοὶ καὶ mortuos non excitaverit, nec sicut Christus quaἄλαλοι οὐκ ἰάθησαν παρ' αὐτοῦ, οὔτε βίαν ἀνέμων triduanum Lazarum ad vitam revocaverit, nec καὶ ἀγριαίνοντα κύματα ἔστησεν, καὶ ἐν ὕδατι ὥσπερ cæci oculos aperuit, nec omnia morborum et inξηρᾶς ἐπεριπάτησεν, καὶ εἰς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ Grinitatum genera curavit, nec lepra laborantes οὐκ εἰσῆλθεν τῶν θυρῶν κεκλεισμένων, οὔτε μετ- mundavit, nec surdi nec muti ab illo sanatl, nec εμορφώθη πρόσθεν τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, καὶ ἀναμάρ- vim ventorum furentesque fluctus compescuit, nec τητος οὐκ ἦν, οὔτε ἀθάνατος, οὔτε δικαιοκριτής. salum ut solum pedibus calcavit,necjanuis clausis Πῶς ἴσον ποιεῖς αὐτὸν τῷ Χριστῷ; ἐπεὶ τοιοῦτόν τι ad discipulos suos penetravit, nec transfiguratus οὐ πεποίηκεν ὁ Μουχάμετ, οὐδὲ ἄλλο ἕτερον τὸ οἱο- fuit coram illis, nec fuit peccati purus, nec immorνοῦν. Οὔτε ἀληθείας ἐχόμενος, οὔτε δικαιοσύνης, talis, nec judex æquissimus. Quomodo ergo Mahumἀλλὰ μᾶλλον, ὅτι πῆσαν ἀδικίαν ἐνεδείξατο καὶ medem Christo parem potes asserere,cum talia vel διετάξατο φονεύετθαι πάντα τὸν μὴ λέγοντα αὐτ similia nunquam ille præstiterit, nec veritatis et τὸν Θεοῦ ἀπόστολον. Καὶ σὺ λέγεις ἀναιδῶς, ὅτι justitiæ fautor et promotor exstiterit,imo potius se ὁ Μουχάμετ καὶ ὁ Χριστὸς Ἰησοῦς ἐστιν· περὶ δὲ injustitiæ mancipium exhibuerit, cum omnes truτοῦ βίου τοῦ αὐτοῦ Μουχάμετ λέγω σοι cidari jusserit, qui illum Dei opostolum confiteri recusarunt? Tu vero inverecunde et impudenter asseris Muhammedem et Christum omnino pares fuisse; sed ad ea quæ spectant vitam et mores Muhammedis nunc me converto, et dico: Ο λεγόμενος ᾿Αμπτουλμουτάλεπ οὐδεὶς ἦν ἀπὸ τοῦ γένους τῶν νῦν Μουσουλμανῶν γνῶναι αὐτὸν, οὔτε οἴδατε, οὔτε γνωρίζετε. Ἡμεῖς δὲ οἱ Χριστιανοὶ οἱ πιστεύοντες τῷ λογικῷ καὶ ζῶντι Θεῷ, καὶ πρὸς αὐτὸν ὑπάρχομεν καθὼς καὶ κληρονόμοι τῆς γῆς τυγχάνομεν. Καὶ οἴδαμεν αὐτὸν καὶ ἐγνωρίσαμεν, λοιπὸν ἀπ᾿ ἐμοῦ ὀφείλεις μαθεῖν περὶ πάντων, ὧν οὐ γινώσκεις. Ὁ Μουχάμετ ἐγένετο υἱὸς ᾿Αμπτουλᾶ, ὁ ᾿Αμπτουλᾶς υἱὸς ᾿Αμπταλμουταλίπ, ὁ ᾿Αμπταλμουταλίπ τἱὸς Ασέμ, Ασὲμ υἱὸς Αδελμουνέφη, Αδελμουνέφη υἱὸς Κουσὶ, ὁ Κουσὶς υἱὸς Λουχί, Λουαϊ PATROL GR. CIV. Is, cui Amptoulmoutalepo nomen erat, ignotus erat toli Musulmannorum genti, et nequidem nunc, quis ille fuerit apud vos notum et compertum est. Nos vero Christiani qui credimus Deo viventi et rationali,qui illi adhæremus, et qui totius terra ha redes sumus, illum probe cognovimus. Sed hac de re sicut et de multis aliis quæ tibi sunt incognita debes a me doceri Muhammed fuit filius Amptouls, Amploulas vero fuit filius Amplalmoutalipi, Amptaulmutalip, filius Asemi, Asemus alius Adelmunephi, Adelmunaphe flius Cusi, Cusis filius Lovæ, Lova

Alios Nutraca, Mutracas flius Cainan, Cainan filius υἱός Μουτρικά, Μουτρακις υἱὸς Καϊνάν, Κανέν Emuldab, Emuldab filius Elisai, Elisai flius Me - tusalach, Metusalach filius Arphalxiach. υἱὸς Ἐμουλλάς, Εμουλδαβ υἱὸς ᾿Αλισαν, Αλιστ υἱὸς Μετουσάλαχ, Μετουσάλαχ υἱὸς 'Αρφιλοτέχ. Audi nunc, insulse, ea quæ spectant avum Mo- Νῦν ἄκουσον, ἀνόητε, τοῦ πάππου του Μουχάμ hammedis Amptulmulalipum, imno ea ipsa quæ τοῦ ᾿Αμπτουλμουταλεπή, ἄχρι τελευτῆς τοῦ Μουχέ contigeruntal ultima Muhammedis ipsius fala. Ea μετ. Καὶ ἃ εἶπον, καὶ μέλλω εἰπεῖν, αὐτῶν Χαλαζία vero quæ dixi,et imposterum dicam et scribam,ea κῶν σοι γραφῶν λέγω σοι γράφω. Ὁ πατήρ το petita sunt et hausta omnia ex scriptis et libris Μουχάμετ ὁ ᾿Αμπτουλᾶς ἠγόρασε τὴν γυναῖκα αὐτό ipsorum Chaldaorum. Amptulas Muhammedis τὴν Ιεμενᾶν τὴν μητέρα τοῦ Μουχάμετ ἐπὶ τ pater in foro quodam Arabum emit sibi uxorem φόρου τῶν ᾿Αῤῥάβων, τοῦ Λέοντος τὴν κόρην. δε Jemenam Muhammedis matrem, puellam et filiam ὡς αὕτη ἐγέννησε τὸν Μουχάμετ, μετά δέκα χρό cujusdam cui Leoni nomen erat. Cum vero Mu- νους τέθνηκεν. Καὶ ἀνετράφη ὁ Μουχάμετ μὴ έχει hammedem peperisset, elapsis decem annis tan- μητέρα παρὰ τοῦ ᾿Αμπουταλεπή, καὶ κδ' χρόνων dem post exstincta est. Muhammed vero matre γεγονώς, ἔλαβεν ἔκτοτε γυναῖκας δέκα, καὶ σκλάβα: orbatus, ab Amptoulalepo fuit educatus, et cum Εξ. Η πρώτη γυνὴ αὐτοῦ Σπτιτζέ ή θυγάτηρ του ad aurum vigesinium quartumn ælatis sum perve- Χαλεπῆ, ἡ δευτέρα ᾿Αμπταλμέ, ἡ θυγάτηρ τοῦ Σε nisset, decem uxores duxit, quibus sex concubi- φουᾶ, ἡ τρίτη Αἰσαι, ή θυγάτηρ τοῦ Οὐμαρί, ἡ nas captivas superinduxit. Prima illius uxor vo- τετάρτη Ασιαί, ἡ θυγάτηρ τοῦ ᾿Αποπάρη, cabatur Caditea fia cujusdam Chalepi; secunda ήγουν τοῦ Μπιυπέκη τοῦ καθίσαντος μετά Μοιχέν Amptalme filia Saphove: tertia Aisei, filia Omari; μετ, ἢ Χανιφά, πέμπτη Μεριέμ Αἰγυπτία, ἡ ἱστη quarta Asiai, filia Apupacri, seu Mpoumpaci, qui Ζαιτέ, ἡ ἑβδόμη Ζουλχά, καὶ καθεξῆς. Καὶ ἰδοὺ λόγω Muhammedi succesit et post illum sedem occu- σοι, πῶς αὐτὰς ἀνέλαβεν, καὶ πόθεν. Η Ιαπτζί pavit, id est fuit Calpha; quinta fuit Maria Ægyp- ήντλησεν ὕδωρ, καὶ ἐπότιζε τὰς καμήλους, και ό tia; sexta Zite; septima Zulcha, et quæ sequun - ἐβαινεν ὁ Μουχάμετ, καὶ ἐζήτησεν ὕδωρ, και έτησαν tur. Jam vero tibi narrabo unde et quomodo illas αὐτὴν εἰς γυναῖκα. Καὶ εἶπεν ἡ Χατιτζὲ, Τὸ πρόσωπο habuerit et luxerit. Caditsa hauriehat aquam, et στο βλέπου, καὶ οἱ τολμῷ ἐγγίσαι σοι· μὴ σὺ εἶ ὁ camelis potum suppeditabat; cumn vero illac tran- προφήτης ἐκ τοῦ γένους τῶν Κωρασιωτών; Λέγει siret Muhammed, aquam ipse petit a puella,quam αὐτῇ· Ναι. Καὶ ἐζήτησεν αὐτὴν ἐκ τοῦ πατρὸς εἰ ut cum illo matrimonio jungi vellet, nulla mora τῆς εἰς γυναίκα. Τὴν δὲ ᾿Αμπταλμὲ ἔλαβεν κ rogavit. Respondit vero Caditsa, vultum quidem δουλείας τοῦ οἴκου αὐτοῦ, καὶ διαπαρθενεύσατο tuum possum conspicere, sed tamen non audeo αὐτήν. ad te accedere;an tu non es ille propheta qui inter Corasiotas natus est? Respondit: Imo ille ipse sum. Et ad patrem puellæ accedit, illamque conjugio sibi sociandam a patre impetravit Amptalmen vere duxit, tanquain servam domesticam, et in ædibus suis natam, quam cum prius deflorasset et devirginasset, illum postea connubi sibi junxit. Aisai vero cum e longinquo videret incedentem et accedentem Muhammedem, extendit phaciolium suum, super quod cum incessissel, dixit puella,gratias ago tibi. Magna est fides tus, misit vero ad illius patrem jubens nt filiam ad se mitteret uxorem sibi sociandam. Audite vero nuntio,puella pater maximo perfusus est gaudio, illamque misit ad Muhammedem cum oxygalacte ut illud comederet, et pro illis precaretur. Abrepto vero lacte, illo se saginavit, et tandem puella virginea claustra salaci sicula temeravit. Maria vero erat Agyptia,qum erat in urbe Mpois, sita in agro Damasceno. Cum vero illic pervenisset Muhammed cum camelis domicæ suæ quos conducta mercede regere solebat, vidit puellam et illam adamavit, il lamque uxorein in domum suam deduxit. Zaiten etiam aquam haurientem et spargenem cum va sculo quodam fictili,et purpureis genis conspicuam sla:im adamavit, quam manu comprehensam, sic est allocutus: Nullus præter me in te potestatem et jus habebit, et postea illam pro hxore habuit. Quod cum pater audivisset, totum se maximo permisit gaudio, et ad Muhammedem profectus, coram illo procubuit, dicens: Unde Ἡ δὲ Αἰσαὶ ἰδοῦσα τὸν Μουχάμετ ἐρχόμενον, ἔπλωσεν τὸ φακαιώλαιον αὐτῆς, καὶ περιεπάτησαν ἐπάνω αὐτοῦ. Λέγει οὖν αὐτῇ ὁ Μουχάμετ· Εύχαρι στῶ σοι, μεγάλη σου ἡ πίστις. Καὶ ἀπέστειλεν εἰς τὸν πατέρα αὐτῆς λέγων· Στετλόν μοι τὴν θυγατέρα σου εἰς γυναίκα. Καὶ ἀκούσας ὁ πατὴρ αὐτῆς ἐχάρη σφόδρα, καὶ ἔστειλεν αὐτὴν μετὰ καὶ ὀξυγάλατος πρὸς τὸν Μουχάμετ, ἵνα φάγῃ, καὶ εἴξηται αὐτός, Καὶ λαβὼν τὸ γάλα ἔφαγεν, τὴν δὲ κόρην διαπερ θενεύσατο. Ἡ Μεριέμ, ἦν δὲ Αἰγυπτία, εἰς κάστρο λεγόμενον Μποὺς εἰς γῆν Δαμασκοῦ καθιζομένη, καὶ ὅτι ἀπῆλθεν ὁ Μουχάμετ μετὰ καμήλων ἰδίων της κυρίας αὐτοῦ μίσθιος, εἶδεν αὐτὴν καὶ ἠγάπησαν, καὶ λαβὼν αὐτὴν ἔφερεν εἰς τὰ ἴδια. Καὶ τὴν Ζαϊτί δωρ ἐκβάλλουσαν μετὰ τοῦ κεραμίου ἀπὸ τὸν κλί Gavον, καὶ τὰς παρειὰς ἐρυθρὰς ἔχουσα, ηγάπησεν αὐτὴν, καὶ κρατήσας τῆς χειρὸς αὐτῆς εἶπεν· θα έχει σοι ἄλλος ἐξουσίαν, εἰ μὴ ἐγώ, καὶ ἐπήρει αὐτὴν ἔκτοτε εἰς γυναίκα. Καὶ ἀκούσας ὁ ταύτης πατὴρ ἐχάρη σφόδρα, καὶ ἐλθὼν ἐπέπεσεν εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ λέγων· Πόθεν μοι τοῦτο, ἀπόστολο του Θεοῦ, ἵνα κληθῇς γαμβρός μου; Λέγει αὐτῷ ὁ Μου χάμετ Ανίστα, ὅτι οὕτως γέγραπται. Εποίησε τ ο Μουχάμετ παιδία δ' μὲν ἄρρενα, καὶ θῆλυ ἐν. Ὁ α

πρῶτος υἱὸς αὐτοῦ Ταΐπ, ο δεύτερος Ταέρ, ο τρί- ο mihi tantus honos, ut gener meus haberi non τος Κασέμ. Ο τέταρτος αμβραϊμ, καὶ ἡ θήλεια dedigneris? Cui sic inft Muhammed: Surge sic Φατμά. in fatis decretuin et scriptum est. Muhammed autem quatuor filios procreavit et unam filiam. Primogenitus vocabatur Taip, secundus Taer,tertius Casem, quartus Ibrahim, filiæ vero Phatimæ nomen erat. Καὶ οὐδεὶς ἀπὸ τὰ ἄῤῥενα ἔζησεν, εἰ μὴ μόνη ἡ Nulli vero liberorum vitæ usura diutina conΦατμά. Πῶς οὐκ ἀνέστησεν ἀπὸ τῶν παιδίων αὑτοῦ cessa fuit. Sola vero Platima diei æthereis et ἐνώπιον τῶν ᾿Αβράβων, ὥστε εἰδεῖν αὐτοὺς, καὶ vitalibus auris vescebatur. Quare vero liberos πιστεῦσαι ἐκ τῶν θαυμάτων αὑτοῦ, εἰ προφήτης suos ex mortuis non excitavit in praesentia Araἦν, ὡς λέγεις; Τὴν δὲ Φατμὰν ἔδωκεν εἰς γυναῖκα bum, et istorum miraculorum contemplatione atαὐτὴν τῷ ἐξαδέλφῳ αὐτοῦ ᾿Αλῆ υἱῷ τοῦ ᾿Απουτα - toniti in illum crederent? Et si propheta fuit, uti λεπῆ. Καὶ αὐτὸς ἐποίησε μετ᾿ αὐτὴν παιδία δύο, ο dicis, quare hoc non præstiuit? Phalimam vero πρῶτος υἱὸς αὐτοῦ Χασάνης, ὁ δεύτερος Χουσεΐνης. uxorem radidit Ali filin fratris sui Abutalepi. Ille Καὶ μετὰ τὴν τελευτὴν τοῦ Μουχάμετ ἀνέστη ὁ aulem ex Phatina duos suscepit liberos, primogeἐχθρὸς αὐτοῦ τὸ ὄνομα Μεδία ἔχον καὶ υἱὸν ὀνόματι nitum nomine Chasanem minorem natu nomine Ἰαζὶς ἐξουσιαστὴν τοπάρχην. Καὶ ἀπέστειλεν, καὶ Chuseinem. Cum vero Muhammed fato functus esἐφόνευσεν τοὺς δύο υἱοὺς τοῦ ᾿Αλῆ τὸν Χασάνην, καὶ set, exstitit Mebias quidam quocum Muhammed τὴν Χουσεΐνην, τὸν πρότερον διὰ φαρμάκου, τὸν δεύ- η inimicitias exercuerat, et qui filium habebat noτερον διὰ ξίφους. Ταύτα πάντα οἶδα ἀληθῶς. Καὶ mine Jasit dynastam potentissimum. Misit vero Meλέγε μοι, ἐπεὶ οὖν ἂν αὐτὸν προφήτην καλεῖς, διὰ τί bias quosdam qui trucidarent filios Ali Charanem νὰ προφήτευσεν περὶ τῶν τέκνων αὐτοῦ, καὶ περὶ et Chusainem, primogenitum vero veneno,alterum τῶν διγόνων αὐτοῦ, ὅτι οὕτως μέλλουσι θνήσκειν gladio incautos perenierunt. Isla omnia mihi probe μετὰ θάνατοι. αὐτοῦ; Ἔκτοτε εκάθισεν ἀντὶ τοῦ comperta sunt. Si ergo,ut modo dicebam, MuhamΜουχάμετ, Αποπάκρης χαλιφάτης χρόνους Ϛ' καὶ med fuit propheta, dic mihi quare de mcrte Glioἥμισυ. Εἶτα ὁ Ουμέρης ο υἱὸς τοῦ Χαττάπαπ, rum et nepotum nihil vaticinatus est, et quod postχρόνου; 5'. Έπειτα ο Οθμάνης υἱὸς ᾿Αφάη χρόνους quam humanitatem implevisset, tali et tali fato esιβ', εἶτα ὁ ᾿Αλὴς υἱὸς τοῦ ᾿Αποτελεπῆ χρόνους δ'. sent tandem perituri? tempore autem mortis Πάλιν λέγω σοι ὅτι ἐὰν ἐξηγήσομα: τῶν ιβ' αὐτοῦ Muhammedis, post illum, ut Calipha et successor πάππων τὰ ὀνόματα καὶ τὴν αἰσχύνην αὐτῶν, ὁ sedit Apupacher, qui imperavit annos sex cum diΕὐφράτης ὑπὲρ μέλανος οὐκ ἀρκέσει μοι, midio. Post illum, caliphatum obtinuit Oiner filius Catapap spatio sex annorum. Post illum Othmanes filius Aphnæ, annos duodecim, deinde Ali filius Abutalipi annos quatuor. Dico ergo tibi et iterum dico, quod si duodecim illius avorum nomina, et gesta turpia et pudenda narrare vellem, deficeret Euphrates ipse, etiamsi pro ruentibus undis atramentum mihi suppeditaret. Νῦν ἄκουσον τὸν βίον τοῦ πάππου του Μουχάμετ Nunc vero audi vitam et mores Amptalmotalepi, τοῦ ᾿Αμπτομουτάλεπ. Ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἦν ἡ avi ipsius Muhammedis. Isto tempore incolebat κατοίκησις αὐτοῦ εἰς γῆν Μαραδα, καὶ ἐπαρεπονέθη regionem Marada; cum vero pater illius Asern ἀπὸ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ᾿Ασέμ, ἦλθεν εἰς γῆν Σεφο- molestias illi crearet et querulis exprobrationibus ρὰν γονικὸν ὢν Κωρασιωτών, ἔχων μεθ' ἑαυτοῦ semper illum vexaret, venit Sephoram apud Coraπαιδία ἄῤῥενα δέκα, καὶ θυγατέρας τρεῖς. Ο πρ. siolas quos sanguine et genere attingebat. Habebat τος υἱὸς αὐτοῦ ᾿Αμουσὲς, ὁ β' ᾿Αμπάς, ο γ' απουτα vero secum decem liberos mares, et tres filias. λεπῆ, ὁ δ' Αμπουλχάπ, ο εν ᾿Απλυυκαδέπ, ο 5' Primus vocabatur Amases, secundus Ampas, ter- ᾿Απουτζάλ, ο ζ' 'Αμπτουλκασέμ, ὁ ὄγδους ᾿Αμπουλή, tius Abulalep, quartus Ampel cap, quintus Aplu ὀ θ' Σαφουάν, ο ι' Αμπτουλᾶς. Αὐτός ἐστιν ὁ πατὴρ cadep, sextus Apulsal, septimus Amptulcasom, τοῦ Μουχάμετ. Ὁ δὲ πάππος τοῦ Μουχάμετ ο 'Αμ- octavus Amptuale, nonus Sephuan, decimus Amπτουλμουταλέπης εἶχεν ἀδελφὸν Κουρέση τὸ ὄνομα, ptoulas. Fuit vero hic paler Muhammedis. Amκατὰ τὸ ὄνομα τοῦ προπάππου αὐτοῦ. Καὶ κατῴκει plulmutalipes autem avus. Muhammedis habuit εἰς γῆν Δαμ δύο ἡμερῶν δρόμον ἐκ τοῦ ἀδελφοῦ fratremn nomine Corase, qui isto nomine nomen αὐτοῦ ἐκ τῆς γῆς Μαριδά. Ο δὲ Κωρέσης είχεν proavi sui referebat. Habitabat vero in terra Cham θυγατέρας δέκα, καὶ υἱοὺς τρεῖς. Ἡ ὑστερινή θυγα- duorum dierum spatio distans a Marada, ubi frater τηρ αὐτοῦ ἤκουεν Λιαλουλέ, τοῦτ' ἔστιν Μαρκαρίτα, ejus sedes fixas habebat. Corases vero numerusa καὶ ἠγάπησεν αὐτὴν ὁ ᾿Αμπτουλᾶς ὁ υἱὸς τοῦ ἀδελ- prole beatus habuit decem filias, et tres Glios. Filia φοῦ τούτου ᾿Αμπτουλμουτάλεπ, ὁ καὶ πατὴρ τοῦ vero natu minima vocabatur Lialule, hoc est, Μουχάμετ, ηγάπησεν οὖν αὐτὴν σφόδρα, και λέγει Gemina seu Margarita, illam adamavit Amptulas τῷ πατρὶ αὐτοῦ· θέλω εἰπεῖν σε τῷ ἀδελφῷ σου τῷ pater Muhammedis, et filius Amptulmutalepi fratris Κουρέσῃ δοῦναί μοι τὴν θυγατέρα αὐτοῦ εἰς γυναῖκα, Corasse. Cum ergo illam deperiret Anaptualas,patri Ἐν δὲ ὁ Κούρεσης πλούσιος σφόδρα παρά τον αδελ- consilium suum aperuit, et dixit: Pelea fratre tuo φόν αὐτοῦ των Αππτουλμουτάλεπ. Λέγει ὁ πατὴρ Corase ut annual votis meis, et illius filia uxor τοῦ ᾿Αμπτουλά· Ο θετός σου ἔναι πλούσιος καὶ κενός mihi concedatur. Erat vero Corases ditissimus, et

BARTHOLOMÆI EDESSENI με opibus Amptulmutalepum fratrem longissime si- δοξος, ἐγὼ δὲ πτωχὸς, καὶ ἐὰν τοῦ εἴπω, θέλει perabat. Regerebat vero pater Amplular: Patruus όνειδίσει. Καὶ οὗτος πάλιν ὄχλησε τὸν πατέρα εντο tuus opibus foret, et ille vanos et elatos alit animos; περὶ τὴν ἀνεψιάν του, ἢν ἠγάπα, τὴν ἐξαδέλφην ego vero sum in re angusta, et cum ea de re illum αὐτοῦ. Καὶ μιᾷ τῶν ἡμερῶν ἐμήνυσεν τὸν ἀδελφίν convenero, statim me contemptu et conviciis exci- του τοῦ λαβεῖν τὴν ἀνεψιάν τοῦ νύμφην εἰς τόν μω piet. Ille vero instabat, et urgebat patrem ut uxo- υἱὸν τὴν ᾿Αμπτουλάν, rem sibi quæreret consobrinam filiam fratris, cujus amore urebatur. Importunis ergo efflagitationibus expugnatus et victus pater, fratri totum negotium declaravit, et rogavit ut filia matrimonio copularetur Amptulæ filio suo. Ira vero accensus frater respondit: Per Deum θυμωθεὶς δὲ ἐκείνος, καί εἰπὼν, Μὰ τὸν Θεὸν τοῦ coli et terra, situ non esses frater meus germanus, οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς, ὅτι ἐὰν δὲν ἤσουν γνήσιος μου ego his horis te prorsus expellerem, et solum vertere ἀδελφὸς, ἐχάωσα ἄν σε ἐκ τῆς γῆς ταύτης. Κα te statim cogerem. Et in posterum cum illo acer- ἐποίησεν μετ᾿ αὐτὸν ἔχθραν πολλὴν, Εἶχεν ἢ ὁ bissimas exercuit inimicitias. Amptulmutalep au- Αμπτουλμουτάλεπ κύνα πάνω ὀνομαστὸν, καὶ ἀπερ tem habebat canem præstantissimam, et famige- χομένην εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ Κουρέση, ἀπέκτεινεν ratissimam quæ cum ædes Coresæ ingressa esset, καὶ ἀπέκρυψεν αὐτὴν καὶ ἔχωσεν εἰς τὴν γῆν τοῦ μὴ illam occidit,et multa congesta terra, illam occul- φανῆναι. Ο δὲ Κωρέσης εἶχεν φοράδα πάνυ θαυμα tavit, ne factum innotesceret. Coreses vero habebat στην, προτρέχουσαν μετὰ τοῦ ἀνέμου. Μετά δο equam praestantissimæ formæ et velocitatis, quæ ζυγιών σιδηρών πεπεδουκλωμένην. Καὶ νοήσαντες δ et ventum ipsum celeritate antecederet, et duobus ᾿Αμπτουλᾶς, καὶ ὁ πατὴρ αὐτοῦ, ὅτι τὴν κύνα ἐφ ferreis vinculis et pedicis erat alligata. Cum vero νευσεν ὁ Κωρέσης καὶ μὴ φέρων τὴν λύπην τῆς in animo volverent suo Amptulus et illius pater, κωνὸς ὁ ᾿Αμπτουλᾶς, λαλὼν κανίσκιον ἀπῆλθεν εἰς quod Coreses occiderat canem, nec Amptulas par τοῦ Κωρέσου μετὰ εἰρήνης. Καὶ οἱ "Αῤῥαβες έχουν esset tali injuriæ dissimulandæ, et tanto dolori τὴν εἰρήνην ὡς μέγα τι πράγμα. Καὶ ἰδόντες οἱ Ει ferendo, accipiens secum canistrum, adivit Co- ρασιῶται αὐτὸν ἐρχόμενον μετὰ τοῦ κανισκίου, και resum, consilium occultans, et præ se ferens pa- δόντα αὐτοῖς τὴν εἰρήνην, ἀπεμερίμνησαν αὐτοῦ, coin et animum benevolum. Arabes vero pacem ὅτι οὗτος οὐκ ἐθυμήθη τι κακὸν, καὶ ἐφιλοξένησαν et rem maximi momenti astimare solent. Vilentes αὐτόν. Καὶ αὐτὸς ἀναστὰς νυκτὸς ἐφόνευσε τὴν φι ergo illum Corasiotæ venientein cum canistro, et ράδα διὰ μαχαίρας· καὶ εὐθὺς ἔφυγεν. Τῇ δὲ ἐπει illis omnia pacis officia impertientem, de eo cd- ριον ἀναστάντες εὗρον τὴν φοράδα τεθνηκυίαν, καὶ perunt esse minus solliciti,exstimantes illum non εἶπεν ὁ Κωρέσης· Εἶχεν τὴν ὀργὴν ἐν τῇ καρδίᾳ εὐprava in animo fovere et volvere consilia,et illum τοῦ, καὶ ἐπλάνησεν ἡμᾶς μετὰ τῆς εἰρήνης τοῦ μείω ut hospitem gratissimum exceperunt. Ast ille ναι ἡμᾶς ἀμερίμνους. Ὁ δὲ ᾿Αμπτουλᾶς ἐλθὼν noctu lecto exsiliens et surgens, cultro equam πρὸς τὸν πατέρα αὐτοῦ ἀνήγγειλε, τὰ πάντα, καὶ ὁ trucidavit, et statim se proripuit et fuga sibi con- πατὴρ αὐτοῦ λέγει· Τὸ λοιπὸν ἑτοιμαζόμενοι ὦμεν suluit. Sequenti vero mane somno et lecto exci- πρὸς πόλεμον. Ὁ δὲ Κωρέσης ἀναλαβὼν τὸν λαὸν tati Corasiotæ invenerunt equam mortuam, et va- αὐτοῦ μετὰ ἁρμάτων ἀπῆλθεν εἰς τὸν ἀδελφὸν riis vulneribus confossam. Unde dicebat Corases: αὐτοῦ καὶ ἐπολέμησεν αὐτόν. Καὶ ἐπονεύθησαν ἐξ Iram et vindictam corde occultavit Amplulas, et ἀμφοτέρων λαὸς πολὺς, καὶ μὴ δυνάμενος ζῆσαι δια nobis fucum fecit cum sua simulata pace: ideo τὸν φόβον ὁ πατὴρ τοῦ ᾿Αμπτουλᾶ ἔφυγεν εἰς γῆν illum observandi nulla nos tenuit cura vel solli- Μάκα, ἡμερῶν ι" διάστημα, μετὰ ὀλιγίστου λαο citudo. Amptulas vero reversus ad patrem omnia καὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, οἱ δὲ ἄλλοι ἐφονεύθησαν. (prout gesta fuerant gestiens enarravit. Pater vero regerebat: Nihil nunc nobis peragendum superest, quam ut ad bellum proximum nos cito accingamus. Et revera Corases magna populi comitante caterva, et variis curribus et armis instructus, adoritur fratrem, et acerbo bello invadit. Ab utraque parte multi dubia et ancipiti victoria occubere. Pater vero Amptulæ, viribus inferior, et tanto metu correptus, ut animam modo esset efflaturus, fuga tendit Meccam decem dierum itinere distantem cum filio et reliquiis populi sui; multi enim in variis præliis perierant? Cum vero sedes fixas collocasset in desertis Mec- Καὶ καθίσαντες εἰς τὰς ἐρημίας τοῦ Μακὰ χρόνους chæ,spatio trium annorum animalia, servos, mer- τρεῖς, ἐπεκτήσαντο αὖθις ζῶα καὶ ἀνθρώπους, καὶ cesiterum sibi comparaverunt, et cum omnia loca probe noscent,inceperunt negotiari et mercaturam exercere. Moris autern erat soliti apud Arabas, ut singuli,prout eorum facultates ferebant,sibiemerent quamplurimas captivas, quas prostituebant juvenibus ætate florentibus, et præcipue Hebræis, ex quorum cum illis concubitu gravidæ evaderent, susciperentque liberos elegantioris forms, in foris et nundinis publicis magno pretio vendendos. Certo ergo quodam die dixit patri Amptulas Muhammedis πράγματα. Καὶ τὰ τόπια πάντα εγνώρισαν, καὶ ἔκτοτε ἤρξαντο πραγματεύεσθαι. οἱ δὲ Αβραίες εἶχον τοιοῦτον ἔθος τοῦ ἀγοράζειν ἕκαστος κατά την ἰδίαν δύναμιν σκλάβας καὶ προτάσσειν αὐτὰς εἰς τοὺς νέους ἀνθρώπους, καὶ εἰς Εβραίους, καὶ μίγνυα σθαι μετ' αὐτὰς, ὥστε ἐγκυοῦσθαι καὶ ποιοῦσιν ποιο δια εύμορφα, ἵνα φέρωσι τιμὴν πολλὴν εἰς τὸ πωλήσει. Μιᾷ οὖν τῶν ἡμερῶν λέγει ὁ ᾿Αμπτουλᾶς ὁ πατέρ τοῦ Μουχάμετ, πρὸς τὸν πατέρα αὐτοῦ Πάτερ, θέλω γυναῖκα καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ πατὴρ αὐτοῦ - Ανάθεμά

Ᏼ σε, τέκνον, καὶ σὲ καὶ τὴν γυναῖκα, ἢν θέλεις, λάβε, pater: Pater, uxorem mibi jungas volo. Indignaκαὶ τὰ τέκνα, α μέλλεις ποιῆσαι, ὅτι ἐν τῇ ζωῇ bundus replicat pater: Anathema sis tu, et uxor σου ἐγενόμεθα ξένοι ἐκ τῆς χώρας ἡμῶν, καὶ ἐν τῇ quam tibi copulabis, et liberi quos ex illa proξενιτείᾳ μέλλομεν ἀποθανεῖν. Μετὰ καιρὸν δὲ πάλιν creabis. Quia in vita tua nos sumus extorres et ὄχλησε τὸν πατέρα αὐτοῦ λέγων αὐτῷ, Ελθε μετ' patria nostra profugi, et exsilium nostrum nisi ἐμοῦ ἐν τῇ πανηγύρει, καὶ ἐξωνήσομεν σκλάβα ὅσον cum vita nostra non finiemus. Post aliquod vero νὰ δώσει ὁ Θεὸς ἵνα μου δώσει καὶ γυναῖκα. Καὶ temporis intervallum, iterum patri molestum neἀπελθόντες ἐν τῇ πανηγύρει, καὶ ψηλαφήσαντες ἀπ' gotium facessivit dicendo: Veni mecum ad forum, ἄκρον ἕως ἄκρον, εὗρεν ὁ ᾿Αμπολᾶς σκλάβαν, et enemus captivam qualem Deus nobis suppe καὶ ἔξωνήσατο αὐτήν. Καὶ λέγει ὁ σωματοπράτης ο dilabit, quæ mihi connubio copulabitur. Et proβάπτης, ὅτι Μὰ τὸν Θεὸν τὸν γοβερον πλέον τῶν fecti ad forum, omnes fori angulos maxima cura δώδεκα φόρων ἐπράθη ἡ σκλάβα αὕτη. Καὶ λαβόντες pervestigarunt, et invenit Amptulas captivam ἤγαγον αὐτὴν εἰς τὴν οἰκίαν χαίροντες. Καὶ μετὰ quam emit. Sutor autem qui servam seu captivam μικρὸν ἀπέστειλεν αὐτὴν βόσκειν τὰς καμήλους κατά vendebat, dicebat et hoc juramento per Deum τὴν τῶν ᾿Αβράβων συνήθειαν, ἐπιφερομένην τὸ tremendam confirmabat, quod ista captiva ὀψώνιον αὐτῆς ἐν προσφωναρίῳ, ἐπὶ τοῦ ὤμου αὐτῆς, μ plus quam duodecim vicibus vendita fuerat; qua καὶ ἀφ' ἑσπέρας ἐγέμισεν αὐτὸ καμήλων κόπρον, de re lælitia exsultantes, illam domum deduxeἔφερεν ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ κυρίου αὐτῆς. Καὶ ἐν τῷ runt. Elapso vero pauci temporis spatio, illam in δουλεύειν αὐτὴν οὕτως, ὡς προείπον, συνήφθη αὐτῇ agrum miserunt ut camelos pasceret secundum ὁ ᾿Αμπτουλᾶς. Καὶ ἔγκυος εἴτε ἐξ αὐτοῦ, εἴτε ἐκ morera qui apud Arabas obtinebat, et singulis ma τῶν βοσκῶν τῶν μετ᾿ αὐτῆς τῶν ἐν τῷ ὄρει τὰς κα tutinis temporibus, cibum diurnum quo aleretur μήλους βοσκόντων· ἔφθασε γὰρ ὁ καιρὸς τῆς γεννή- canistro secum humeris gestabat, singulis vero σεως αὐτῆς. Καὶ κατὰ τὴν συνήθειαν αὐτῆς ἀπελ- vespertinis horis idem canistrum stercore cameθοῦσα ἐν τῷ ὄρει βόσκειν τὰς καμήλους ἐγέννησεν lorum plenum domum domini sui referre solebat. ἐκεῖσε τὸν Μουχάμετ, καὶ λαβοῦσα ἐν τῷ προσφωνας Et cum, uti jam memoravi, serviret, cum illa rem ρίῳ κατὰ τὸ σύνηθες ἑσπέρας τὴν τῶν καμήλων habuit Amptulas. Cum ergo uterum ferret sive κύπρου, καὶ ἄνωθεν τον Μουχάμετ, ἦλθε, ἐν τῇ quia Amplulas sive quod armentarii qui in monte οἰκίᾳ τοῦ κυρίου αὐτῆς. Εἶδεν οὖν τὸν Μουχάμετ ὁ camelos pascebant, cum illa consuessent, tandem πάππος αὐτοῦ, καὶ λέγει• Ανάθεμα καὶ τῷ σπείω pervenit ad tempus quo uterum deponere et parere ραντι, καὶ τὴν φέρουσαν, ὅτι ἐξ αἰτίας του σπεί- debebat. More igitur solito profecta ad montem ut ραντος ἐχτώθημεν ἀπὸ τὴν γῆν καὶ τῶν γυναικών ibi camelos aleret, peperit ibi Mohammedem, ἡμῶν. vesperi vero reversura, secundum consuetudinem canistram stercore camelorum implevit, Mahometen vero recens natum superimposuit, sicque ad æ les domini sui rediit. Avus autem cum videret nepotem Muhammedem dixit: Anathema et patri et matri, nam culpa patris sumus patria pulsi et uxoribus orbati. Αὕτη δὲ κατὰ τὴν συνήθειαν αὐτῆς ἐπορεύετο εἰς τὸ ὄρος βόσκειν τὰς καμήλους βαστάζουσα τὸν Μουχάμετ, ἵνα τοῦτον θηλάζῃ, καὶ μετὰ τριῶν χρόνων συμπληρῶσαι, ἐξῆλθεν ὁ πατὴρ τοῦ Μουχάμετ εἰς κυνήγιον. Καὶ ἐκυνήγησεν ἄγριον πρόβατον, καὶ ἐπέζευσεν τοῦ σφάξαι αὐτό, καὶ παρατυχὼν ἐκεῖσε ὅ τις ἔλακεν αὐτὸν, καὶ εὐθὺς ἀπὸ τοῦ δήγματος ἀπέθανε. Μετὰ δὲ τὸ συμπληρῶσαι χρόνους εν ἀπέθανε καὶ ὁ πάππος του Μουχάμετ. Καὶ ἀναλαβούσα ή σκλάβα τὸν οὐρανὸν πατὸν, ἤτοι τὸν Μουχάμετ, ἦλθεν εἰς τόπον σύγκαιρον, καὶ εὗρεν ἐκεῖσε τὸν ᾿Απουταλέπη τόν ἀνδραδελφον αὐτῆς, καὶ συνέτυχεν αὐτῷ περὶ πάντων τῶν συμβεβηκότων αὐτῆ. Καὶ λέγει αὐτῇ ὁ ᾿Απουταλέπης· Ἐγὼ νὰ ἀναθρέψω τόν ἀνεψιόν μου, τον Μωαμεν, καὶ σὺ δούλευε ἐμὲ εἰς τό σπῆτί, μου, καὶ ἐποίησε μετὰ τῆς μητρός αὐτοῦ χρόνους τ' καὶ ἀνετρέφετο οὗτος. Καὶ ἔκτοτε ἀπέθανε καὶ ἡ μήτηρ αυτού, καὶ ἀνετρέφετο υπό του θείου τοῦ Αποτελέπη, καὶ ἐκδέδωκεν αυτόν μετά βοσκών του βόσκειν αὐτόν πρόβατα καὶ καμήλους ἐπὶ χρότους ι' καὶ ἔκτοτε όρισεν ἡ κυρία αυτόν, ἵνα ταξίδεύει από χώρας εἰς χωραν μισθωτός μετά καμ'- λια αὐτῆς. Καὶ τὰ ἐντεῦθεν κέρδη προσέφερεν τῇ κυρίᾳ αὐτοῦ, καὶ πεποίηκεν οὕτως χρόνους ε΄. Εν Illa vero more solito singulis diebus proficiscebatur ad montem ut camelos pasceret, et secum Muhammedem gestabat ut illum lactaret. Tribus autem integris annis elapsis, pater Muhammedis ad venandum exivit, et ovem silvestrem in venatione captam domum deduxit; sed cum ad illam maclandam se accingeret et illam sequeretur, serpens illum invasit et morsu imperiit, et statim morsus vulnere interiit. Elapsis vero quinque aliis annis, avus ipse Muhammedis tandem fato functus est. Abripiens vero serva Muhammedem orphanum. abiit et pervenit in locum quemdam amicum ubi offendit Abutalepum fratrem mariti sui et omnia illi narravit quæ ipsi contigerant. Abutalep autem regerebat: Ego victum suppeditabo affini meo Muhammedi, tu vero servias apud me in ipsis ædibus meis. Et spatio annorum decem, cum matre sua apud illum mansit, et ibi vitam suam sustentavit. Sed postea ipsa mater moriebatur, et solus alebatur apud avunculum Abutalepum, hac illi imposita cura ut cum aliis pastoribus oves et camelos regeret et pasceret. Quod cum per decem annos præstitisset, illius domina apud se constituit illum de regione in

regionem mittere cum camelis, ut res suas agerel, ἡ δὲ τῷ βοσκειν τὰς καμήλους ἐν τῷ ὄρει ὑπάρχει commoda promoveret, lucrum fideliter repræsen- έχεῖσέ τις μοναχός ησυχαστής Νεστοριανῷ ἔχων taret, certa spe illi facta mercedis et salarii. Quo δόγματι, τούνομα Παχυράς. Ην δὲ τῷ κελλί obsequio functus est spatio quinque annorum Cum αὐτοῦ φρέαρ, καί ἐν τῷ εἰσέρχεσθαι, και εξέρχεσθα autem in monte camelos pasceret, morabatur ibi τον Μουχάμετ ἀνέβαινεν πρὸς τὸ ὕδωρ, καί ἰδ quidam monachus otiosus Nestorianæ doctrinæ τὸν ἠσυχαστὴν συνετύγχανεν αὐτῷ καί πρώτα περί addictus, cui Pachuræ nomen erat.Juxta conclave πίστεως τῶν Χριστιανῶν. quod occupabat putens erat excavatus. Cum vero sin ulis diebus accederet et discederet Muhammed, ad aquationem et puteum semper ascendebat. Cum autem ibi vidisset otiosum monachum, cum ille sermones miscuit, et varia de fide Christianorum rogavit. Monachus vero ad omnia respondebat, et enar- Ο δὲ ἠσυχαστὴς ἐξεῖπεν αὐτῷ περί πάντων, 23 vabat quæ Muhammed cilissime memoriæ manda- συνετύγχανεν αὑτῷ, καὶ αὐτὸς ἐκτίθου ἐμάνθανεν, bat, et cum domum reversus erat, omnia Arabibus Καὶ ἐν τῷ εἰσέρχεσθαι εἰς τὰ ἴδια διελέγετο μετά narrabat, addendo. Sic dicit Dominus. Quadam, τῶν ᾿Αῤῥάβων, ὅτι Τάδε λέγει Κύριος. Μια οὖν τῶν vero die cum invenisset Arabas quodam in orbem 5 ἡμερῶν εὗρεν ᾿Αῤῥάβων πλῆθος κύκλῳ καθεζομένων, sedentes, cum illis voluit etiam sedere et de variis και καθίσας μετ᾿ αὐτῶν διελέγετο, καί ἐξαίφνης disserere. Statim vero vertigine correptus in ter- Έπεσεν χαμαί κυλιόμενος καί τρίζουν τοὺς ὁδόντε ram cecidit et procubuit. sese volvens et revol- αὑτοῦ καὶ ἀφρίζων, ᾧ δὴ καὶ μάλιστα μέχρι του vens, dentibus stridentibus et ore spumanti,quod εύξασθαι συνήθως ὑμεῖς οἱ Μουσουλμανοί τους vobis inter orandum admodum familiare est, ο εἰώθατε, ἐξαιρέτως οἱ Φορακίδες ποιοῦντες συνο Musulmanni, et idem facere sæpissime consuevis- αγωγήν, καί φέροντες μουσικάς, καί κιθάρας, και tis,præcipue ii qui apud vos vocantur Phoracidæ. τύμπανα, τρώγοντες τὰ ἄκρη τῶν κανάδων, κε Nam calus solent congregare, gestantes instru- πίνουσι τόν ἑψητόν οἶνον, καί ἀνίστανει ὀρθοί ἄμε, menta musica, cytharas, tympana,edentes cannabi xal οἱ μὲν μουσικοί κρούουσι τὰς μουσικάς, οἱ δὲ capita et partes superiores,et bibentes vinum coc- Φορακίδες ὀρχοῦνται ἀσκεπεῖς κούτουλοι, καὶ οἱ κοστ tum. Surgunt vero simul omnes recli, musici vero μικοί, και οι λαϊκοί μετὰ τῶν παίδων αὐτῶν κρήν pulsant instrumenta musica. Phor.cidæ vero sal. ουσι τὰς ἑαυτῶν χεῖρας, καὶ ἀναιδώς φωνάζουσι, tant clausis oculis pronique in terram et cernui. Καὶ οἱ κουτούλοι ὀργοῦνται καί οὕτως καταπίπτου Vulgi autem et plebis corona cum liberis, plau- σιν ἐνταλαμένοι, καί ἀφρίζουσιν. Καὶ τοὺς ὁδόντες dunt manibus, et inverecundo boatu aera feriunt. αὐτῶν τρίζουσιν, πρὸς μίμησιν τοῦ Μουχάμετ. Κε Capite vero prono sic sallant, et tandem cadunt βοῶσιν οἱ περιεστῶτες. Αγγελος, άγγελος, τους miseri stridentes dentibus, et ore quasi rabioso et ἔστιν, "Αγγελος λελάληκεν μετ' αὐτοῦ. Τῇ δὲ ἐπεύ furente spumantes. Quod se facere jactant tan- ριον, εἰ μὴ παρατύχη. τις ἐκεῖσε, ἐρωτῶσι τοὺς πο quam Muhammedis imitatores et servum pecus. ριτυχόντας ἐκεῖσε, ποῖος ἐξ αὐτῶν ἐπί πλεῖον ἀρχα Circumstantes vero clamant: Angelus! Angelus! ζεν, και μαθόντες περί αὐτοῦ, κρατοῦσιν αὐτοῦ τοὺς hoc est, Angelus cum illo locutus est. Sequenti πόδας, καί ἀσπάζονται αὐτοὺς, Οτι, λέγοντες, ενώ vero die si aliqui ibi occurrant, petunt ex astan- τὸν ἄγγελον, ὡς ὁ Μουχάμετ. Αἰσχύνομαι σαν στό tibus, cujusdam us majori spumæ copia dealbes- δρα ἀκτίστου παντός. Διαψεύδομαι κατ᾿ αὐτῶν, ὁ ceret, quo designato statim ad illius pedes advo- ᾿Αγαρηνί; Καί εἰς ἑαυτὸν ἐλθὼν ὁ Μουχαμέτ, ήταν lant, illos comprehendunt et osculantur, asse- τήθη πῶς γεγόνασι τὰ περὶ αὐτοῦ. Καί εἰπών, Αγ rentes illum vidisse angelum, sicut ipse Muham-D γελον Θεοῦ είδον, καί γέγονεν οὕτως. Παρέτυχε med.Me pudet totius istius fabulæ tam male consulae έκεῖσε καί ὁ τρέφων αὐτὸν ᾿Αποτελέπης, και κλα et fabricata. An mendacii me potes circa haec in- θὼν ἑσπέρας εἶπεν τῇ γυναικὶ αὐτοῦ· Μὴ ἔχῃς ἀπὸ simulare, o Agarene. Sed ut ad Muhammedem ip- τοῦ νῦν τόν Μουχάμετ ὡς μισθωτόν σου, ότι σήμε sum redeam, ille ad seipsum reversus, et rogatus, ρον εἶδεν τόν ἀγγελον. quomodo contigerant quæ modo passus erat, respondit: Vidi angelum, quo viso ita turbatus fui. Aderat vero tunc ibi Abutalepus, qui Muhammedem aluerat. Qui domum reversus, uxorem suam adoritur et monet his verbis: Ne in posterum Muhammedem ut servum et mercenarium habeas, nam hodie vidit angelum. Singulis vero diebus redibat Muhammedes ad monachum otiosum, et multaab illo discens, eadem postea ad populum narrabat, illisque plebem iun. buebat. Vespera vero quadam Abutalipes,in dictis Muhammedis fraudem aliquam latere veritus,illum sic adoritur, ego te per longum temporis spatium alui et fovi, nunc: Ergo in officiorum erga te meorum qualemcumque compensationem, dic mihisincere quid videris cum epumans et stridens in humum cecidisti.ResponditMuhammed: Hoc estprincipium mem propbetiæ, et,o domine mi, ego spatio Καί ὁ Μουχάμετ ἀνερχόμενος καθ᾿ ἑκάστην πρός τόν ἡσυχαστήν, καί μανθάνων παρ᾽ αὐτοῦ ἔλεγεν προς τὸν λαὸν ταύτα διδάσκων αὐτούς. Μιᾷ οὖν ἑσπέρα λέγει αὐτῷ ὁ ᾿Απουταλέπης, ὁ καὶ θεῖος αὐτοῦ· Μον χάμετ, ἐγώ σε ἀνέθρεψα, καί ὁμολόγησαί μοι ἐν ἀλη θείᾳ τί είδες, ὅταν ἔπεσες χαμαί ἀφρίζων καὶ τρίζουν τους οδόντας. Ὁ δὲ Μουχάμετ λέγει· Αὕτη ἐστὶν ἡ ἀρχὴ τῆς προφητείας μου. Καί ἀπό τοῦ νῦν ἐγώ, κύριε, τριακοντα νυχθήμερα θέλω νηστεύσαι, κα λεπτός γένωμαι, ὡς ἄγγελος, καὶ ὅταν ἔρχεται άγγελος, συντυγχανω αὐτῷ. Καί αὐτός ἐτράφετο καθ'

ἑκάστην μετὰ τοῦ Παχυρά. Καὶ ὁ μοναχὸς διὰ τὸ βαπτίσαι αὐτόν, ἀνέτρεψεν. Εσφέρας δὲ γενομένης ἤρχετο κορεννύμενος, καὶ οὐκ ἐδείπνει. Ἔλεγεν οὖν πρὸς αὑτὸν ὁ ᾿Απουταλέπης ὁ θεῖος του • Θέλω ἵνα μοι ἐξείποις πᾶσάν σου τὴν ὑπόθεσιν. Βλέπω γὰρ οὐκ ἐσθίεις οὐδόλως τι· ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς ὄρεσι καθ' ἑκάστην περιπατεῖς, καὶ τὸ ἑσπέρας κατάκοπος έρχεσαι. ᾿Ανάγγειλον οὖν ἡμῖν, ὅ τι χρηματιζόμενος. Λέγει αὐτῷ ὁ Μουχάμετ· 'Εάν θέλῃς ἐξειπεῖν με, σώρευσον πρῶτα τὸν λαὸν τοῦ Μακά, και ερχόμενος αὔριον ἀπὸ τοῦ ὅρους εἴπω σοι πάντα κατενώπιον αὐτῶν. Οὗτοι δὲ οὐκ ἐνόησαν, ὅτι ἐκ τοῦ καλογήρου διδάσκεται καὶ τρέφεται, ἀλλ᾽ οὐδὲ ὁ μοναχὸς ἐτόλμησε πρός τινα τῶν ᾿Αῤῥάβων ἐξειπείν, ότι σχολαζει παρ' αὐτοῦ ὁ Μουχάμετ, ἵνα καὶ βαπτίσῃ αὐτόν, καὶ διδάξῃ, καὶ διαφύγῃ ἀπὸ τῶν ᾿Αββάδων τὸν κίν1430 triginta dierum et noctium, volo jejunus vivere et a cibis prorsus abstinere, ut tenuis et subtilis evadamn instar angeli,et cum aul me accedet angelus, sic potero facilius cum illo sermones et colloquia miscere. llle vero clam et privatim singulis diebus alebatur apud Pachuram. Et monachus iste ut illum tandein ad baptismum perduceret, illi victum suppeditabat. Vesperi vero redibat beue pastus et ventre plenus, et tunc se nolle ccenare simulabat. Adillum vero sic tandem inflavunculus illius Aboutalipa: Ego volo ut mihi signifces lolam istam tuam agendi rationem. Video enim te singulis diebus ad montes discedere, te vesperi redire labore confectum et exhaustum,et tamen te nihil prorsus gustare et edere. Declara ergo nobis quo oraculo et commercio hoc facias. Ad ista regerebat Muhammed: Si velis me istud quidquid est negotii, enarrare, congrega primo populum et incolas Meccæ, et sequenti die, ex montibus rediens, ego omnia declarabo in conspectu omnium, et stante populi numerosa corona. Illi vero ignorabant quod a Calogero seu monacho docebatur, et alebatur, nec monachus Arabibus audebat revelare quod Muhammed apud se hæreret et moraretur, ut exerceretur, doceretur, baptismo tingeretur, et isto silentio periculum ab Arabibus certo intentandum, se declinaturum sperabat. δυνον. Ο δὲ ᾿Απουταλέπης εἰς τὸν Μακὰ σωρεύων τὸν Tunc ergo Abutelepes Meccam se contulit, popuλπὸν, καὶ λέγων εἰς τοὺς προεστῶτας τῶν ᾿Αβράβων lum congregavit, sicque populi magnates et nobilioυἱῶν, ὅτι Εἰς ἐξ ἡμῶν ἐφάνη προφήτης τοὔνομα Μου res est alloculus: Unus inter nos propheta exortus χαμες νηστεύσας ἡμέρας τριάκοντα, καὶ δεῦτε τοῦ est, Muhammed nimirum, qui triginta dierum jejuἰδεῖν αὐτὸν. Καὶ ἀκούσαντες αὐτοὶ, ὅτι χοϊκὸς ἄν- nium facile potest tolerare; venite ergo, ut tantum θρωπος νηστεύσας ἡμέρας λ', καὶ οὐκ ἀποθνήσκει, prodigium intueri et videre possitis. Audientes μεγάλως ἐδόξασαν τὸν Θεὸν, καὶ ἠκούσθη τοῦτο εἰς vero illi quod homo terrenus jejunio triginta dieπᾶσαν τὴν γῆν ᾿Αβδαβίας. Καὶ συναχθέντες ἦλθον rum non enecaretur, maximis laudibus Deum ceμετά τοῦ ᾿Απουταλέπη, καὶ λέγει αὐτοῖς· Καθίσατε lebrarunt, et statim miraculi rumor et fama perὧδε, ὅτι ἑσπέρας μέλλει ἐλθεῖν. Ελθόντος οὖν τοῦ vasit totam Arabiam. Congregali ergo venerunt Μουχάμετ, συναγείρονται πάντες εἰς συνάντησιν αὐτ cum Abutalipa, qui ad illos dixit: Se lete hic, nam τοῦ, καὶ ἐβόησεν ὁ ἀναθρέψας αὐτὸν ᾿Απουταλέπης, circa vesperam venturus est propheta. Accedente Καλῶς ἦλθεν ἡ φωστήρ τῆς ᾿Αῤῥαβίας, ὁ νηστεύσας ergo Muhammede, surrexerunt omnes, et in illius τριάκοντα νυχθήμερα. Καὶ ἀκούσαντες οἱ ὄχλοι ἔφρι occursum ruerunt, boante et clamante Abulaline, ξαν, καὶ ἐτρόμαξαν. Λέγει ὁ Μουχάμετ, "Ακουσε, θετε Muhammedis patrono et altore: Gratissimus adve- ᾿Απουταλέπη, καὶ ἀνάτροφε μου, μετὰ τοῦ λαοῦ σου, nitsol Arabiæ,cujus vires triginta dierumjejunium ὅτι ὅταν ἦλθα εἰς τὴν Δαμασκόν, τὴν ὑστερινὴν φορ non potest exhaurire. Quibus auditis, turbæ statim ράν, καὶ ἔχασα τὸ καμῆλι, καὶ ἔδειρές με, καὶ ἰδίων horrore et tremore corripiebantur. Os vero suum in ξές με ἀπὸ τοῦ οἴκου σου. Καὶ ἀπὸ λύπης μου ἦλθον hæc verba solvit Muhammed: Audi, Abulalepavunεἰς τὸ Βασιλικόν πηγάδι, καὶ ἔπεσον ἐκεῖσε, καὶ cule, tu qui benignitate tua me fovisti et aluisti; ἀπεκοιμήθην. καὶ εἶδον ὄναρ, ὅτι ὁ ἥλιος κλίνει καὶ audi,inquam,tu et populus tuus. Cum ultima vice προσκυνεῖ με. Καὶ ἐπὶ τὴν αὔριον ἐγείρομαι φοβού- Damasco relirem,et camelum amisissem, verberiμενος, καὶ ἐννοιαζόμενος οὐκ εἶπον πρός τινά τι το bus me excipiebas, et domo tua pellebas. Morore σύνολον. ᾿Απῆλθον οὖν εἰς τὰ ὄρη, ἐν οἷς πρότερον p vero cruciatus et errans, tandem perven in Reτὰς καμήλους ἔδοσκον, πρὸς τὸ ἀναβηναί με, καὶ gium aliquem fonticulum seu puteum regia cura εὑρὼν πέτραν, ἐκάθισα ὑπὸ ταύτης, την σκιάν δια- excavatum. Stalin vero procumbebam, et somno νοούμενος τὸ ὄραμα. Καὶ ἦλθεν φωνὴ ἐξ οὐρανοῦ metotum permittebam. Contigit vero me somnium πρός με λέγουσα· Μουχάμετ, μὲ ἐννοιάζου ὑπὲρ τοῦ habere, et videre solem ex alto se lemittentem et δράματος. "Απελθε, καὶ νήστευσον ἡμέρας τριάκοντα, humili et prostrata luce me adorantem. Sequenti καὶ στάφῃ Ηδε, ἵνα εἴπω σοι. vero mane experrefactus, totus cohorresce,et dubius quid rei esset, totum uegotium nulli significavi. Profectus ergo more solito ad montes ubi camelos pascebam, cum ego ascenuissem, inveniebam, petram, cui insilens, incipiebam animo visionem meam volvere, et illam pro umbra et re prorsus vana reputare. Statim vero voz e cœlo erumpebat dicens: Muhammed, ne te turbet anxia de visione cogitatio; abi, macera te jejunio triginta dierum, et postea huc revertere ut quid sit agendum tibi significem. Οὕτως ἤκουσα, καὶ ἐπλήρωσα ἡμέρας, λ' νήστης, Bis auditis triginta dies et triginta noctes prorκαὶ λ' νύτας, καὶ ἀπέρχομαι καθ᾿ ἑκάστην πρὸς σήν, sus jejunus peregi, et solus reversus ad petram

astitit mibi homo nomine Gabriel cujus vultus splendebat ut sol, vestes ut arcus coelestis radiabant, et forma orisque elegantia omnino conspicuus. Sermonibus vero inenarrabilibus et miris me adoriebatur.Nunc vero,si vultis,audile me, et obtemperate mandatis et voluntati illius qui misit me, et si ego aliquid vobis enarravero,illud ne pereal et elabatur, maxima cura scriptis consignate Ille autem solus revertebatur ad monachum,a quo docebatur,deinde rediens, ea quæ audiverat enarrabat, desultoria levitate ab uno ad aliud transiens, et modo quædam promens de Adamo, modo de Davide,modo de Abrahamo,modo de Christo, modo de Noe, modo de Salomone quædam effutiebat, et quæcunque dixerat,ea scripto excipiebant, et quilibet sibi servabat ea quæ illi excidebant, et falsa vaticinabatur. Per annos ergo septem ascendens in montem et descendens, discebat a Pachuro ea quæ annuntiabat,imponens et illudens miseris Borboritis, apud quos impudenter jactabat, angelum Dei nomine Gabrielem e cœlo descendere, qui diret. πέτραν, καὶ ἔρχεται ἄνθρωπος τούνομα Γαβριήλ, τ πρόσωπον αὐτοῦ λάμπων, ὡς ὁ ἥλιος, τὰ δὲ ἱμάτια αὐτοῦ, ὡς τὴν θέαν τοῦ τόξου τοῦ φαινομένω ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ πάνω ὡραῖος τῷ εἴδει. Καὶ συντυγχάνει μοι ἄῤῥητα ῥήματα. ᾿Αρτίως ἐὰν θέλετε, ἀκούσετε μου, καὶ ποιήσατε τοῦ πέμψαντός με τὸ θέλημα, και εἴ τι λέγω ὑμῖν, γράψατε ταῦτα. Καὶ αὐτὸς ἀπήρχετο καθεκάστην πρὸς τὸν μοναχὸν, καὶ διδάσκεται παρ αὐτοῦ, καὶ κατερχόμενος ἐκεῖθεν ἐδίδασκε ταῦ:1 ἀπὸ ἄλλο εἰς ἄλλον, ποτὲ μὲν ἐκ τοῦ ᾿Αδάμ, ποτὲ ν ἐκ τοῦ Δαβίδ, ἄλλα μὲν ἐκ τοῦ Χριστοῦ, ἄλλα δὲ ἐ τοῦ ᾿Αβραάμ, ποτὲ μὲν ἐκ τοῦ Νώε, ποτὲ δὲ ἐκ τοῦ Σολομῶντος. Καὶ ὁ Μουχάμετ εἴ τι ἔλεγεν εἰς τον λαόν, οὕτως ἔγραψαν, καὶ ἐφύλαξεν ἕκαστος εἴ τι ἔφθασεν, καὶ ἐψευδοπροφήτευσεν. Χρόνους τ' ἀτε βαίνων εἰς τὸ ὅρος, καὶ καταβαίνων ἐμάνθανεν ἐκ τοῦ Παχυρᾶ καὶ ἐκήρυττεν οὕτως, καὶ πλανῶν εὐτοὺς ὡς βεβορβορωμένους, καὶ ἔλεγεν, ὅτι Εξ ούριο νοῦ καταβαίνει ἄγγελος Κυρίου τὸ ὄνομα Γαβρίλη καὶ ἀναγγέλλει μοι. illum talibus revelationibus informaret et eruὁ Habuit ergo avunculos quatuor, primus fuit Abu- Εἶχεν οὖν θείους δ', ὁ μὲν πρῶτος ᾿Απουταλέπης talepes,qui enutrivit Muhammedem, secundus Oι ἀναθρέψας τὸν Μουχάμετ, ὁ ἕτερος αθμάνης ὁ manes scriba, qui Alcoranum scripsit, tertius γραμματικός, ὁ γράψας τὸ Κουράνιον, τρίτος ὁ ᾿Αποσ Apoutsales, qui mendacii Muhammedem arguit, τζάλης, ὅπου εἶπεν τοῦ Μουχάμετ· Ψεύδεσαι, ὅτι cum assereret se ad coelos usque ascendere. Quar- ἀνέβης εἰς τὸν οὐρανόν. Καὶ ὁ τέταρτος ὁ ᾿Αμπτουλtus vero Abtulchabes.Olmanes autem,cum aliquid χάδης Ὁ δὲ Οθμάνης, εἴτι ἤκουεν ἐκ τοῦ Μουχάμετ, narrabat Muhammedes, illud statim aure, corde, ἐπίστευεν. Μιᾷ οὖν τῶν ἡμερῶν λέγει ο Μουχάμετ fide hauriebat. Certo vero quodam die dixit avun- πρὸς τὸν θεῖον αὐτοῦ ᾿Απουταλέπη παῤῥησία των culo suo Abutalepi, et hoc confidenter et pluribus περιεστώτων, ὅτι ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ πρὸς τὸν Θεὸν, astantibus, quod ninirum ea ipsa nocte ad Deum καὶ ἐκάθισεν ἐνώπιον αὐτοῦ, ὡς ἀπὸ ὀφρὺν εἰς ὀρούν, evolasset, sedissetque cum illo tam proxime quam μαλλον δὲ φορῶν καὶ τὰ σανδάλια μου, καὶ συνέτι supercilium astat supercilio,imo et liabens pedes χον αὐτῷ στόμα πρὸς στόμα. Καὶ ἐβόησεν ὁ Θεὸς indutos suis ipsis sandaliis, et cum illo ore ad os, πρός με, καὶ λέγει μοι, Καλῶς ἦλθες πρός με, Μου familiarissimos miscuisset sermones. Deum vero in χάμετ, ἐπιθυμίᾳ ἐπεθύμησα τοῦ ἰδεῖν σε, μὲ τὴν has erupisse voces: Gratissimus mihi advenisti, Mu- δόξαν μου, ἐὰν οὐκ ἤσουν καὶ ἡ ἀγάπη σου πρός με, hammed, desiderio maximo flagravi te videre, per οὔτε τὸν οὐρανὸν ἔμελλον ποιῆσαι, οὔτε τὴν γῆν, gloriam meam,nisi tu exstitisses, et tuus erga me οὔτε ἀγγέλους, οὔτε γένος ἀνθρώπων. Νῦν δὲ λαός affectus et amor, non creassem coelum, nec ter- μου ἐξαίρετος. Καὶ λέγει τὸν θεῖον τοῦτον ᾿Οθμέντ, ram,nec angelos,nec totum genus humanum.Nunc γράψαι τὰ λεγόμενα ἐπιμελῶς. Ἔγραφον οὖν ταῦτα, vero est mihi populus electus. Et jussit avunculum ἀπὸ τῶν σῶν γραμμάτων ἔγνων ὦ Μουσουλμαν, suum Olmanem ut ista omnia scriptis diligenter καὶ ὑπὲρ ἀληθείας ἐλέγχω σε· πῶς οὐ φοβήσει τὸν mandaret.Scripserunt ergo, et ista didici ex ipsis Θεὸν, καὶ ἐρυθριᾶς ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων τοιαύτης tuis scriptis, ο Musulmane, et sic de veritate possum Ο ακολουθῶν διδασκαλίαις; Τῇ δὲ ἐπαύριον ἀναστές te confutare et refellere. Sed, quæso, quomodo Dei ο θεῖος αὐτοῦ ᾿Απουταλέπης ὁ ἀναθρέψας αὐτὸν timore non percelleris, quomodo saltem hominum εἶπεν· Ἑπτὰ χρόνοι εἰσὶν, ἀφ᾽ οὗ τοιαῦτα ἄῤῥητα pudore et verecundia non suffunderis, cum talibus ῥήματα προφητεύων καὶ λέγων ἡμῖν, νῦν φανῆνε inanibus doctrinis te morigerum et obsequentem ἡ ἀλήθεια σου ἐν ἡμῖν, σὺ εἶ ὁ ἀναβὰς εἰς τοὺς αύρας præbes? Sequenti vero die surgens illius avunculus νούς, καὶ συντυχὼν τῷ Θεῷ ἄῤῥητα ῥήματα, της Abutelepes, illius altor et enutritor, his verbis illum θέλεις πιστεῦσαι σε πάντες οἱ ᾿Αβόιδες; ποιησόν τι adoritur: Ab eo tempore quo apud nos talia mi- μικρὸν σημεῖον, καὶ ἰδόντες αὐτὸ πιστεύσομεν. Λέγει randa et inaudita jactitare et docere incæpisti,elap- αὐτῷ ὁ Μουχάμετ, ὅτι Ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ σωρεί si sunt septen anni, nunc manifesta et confirmain- θητε πλησίον μου, καὶ ὑποδείξω ὑμῖν σημείον τοιού ter nos veritatem eorum quæ promere soles. Dicis τον· σχισθήσεται ἡ σελήνη εἰς δύο παρ᾽ ἐμοῦ, καὶ τὸ te in calum ascendere, le Deo familiariter wi, et ab μὲν ἤμισυ σταθήσεται εἰς τὸν οὐρανὸν ἐπὶ τῆς ἀνillo te audire inira et quæ vix exprimi possint. τολῆς, τὸ δὲ ἕτερον εἰς δύσιν. Καὶ ἐσωρεύθησαν, α Sed ut Arabes tibi fidem habeant,quo miraculo te δὲ συναφείας οὔσης, καὶ εἴπεν, Εγώ πεποίηκα, ὑμεῖς commendas? Exero virtutem tuam in patratione δὲ οὐκ οἴδατε τὸ θαῦμά μου, ὡς ἀνάξιοι. ο

signi cujusdam vel exigui, ut omnes persuadeantur et convincantur. Respondit illi Muhammed: Hac ipsa nocte ad me conveniatis, et tale miraculum omnium oculis videndum exhibebo. Videbitis lunam in duas partes scissam, quarum una in oriente, altera in occidente radios suos disseminabit. Convenererunt ergo, et aere tenebris offuso et obnubilato, dixit Muhammed Miraculum patravi, sed non potuistis illud videre, indigni quippe estis qui meum miraculum oculis usurparetis. Et hucusque apud vos viget istius rei memoria et hoc igitur scripto consignatum in libris vestris. Alter vero Muhammedis avunculus Abulsales astilit etiam,et se nullo modo crediturum asseruit nisi aliquod saltem vel levissimum videret miraculum. Hoc quod facillimum est rogo ut facias. Dicisquod unico passu coelos poles ascendere, et unica plan - tarum excussione. Attolle ergo te ipsum ex terra in altum, et sis ita pendulus in aere a terra distans spatio trium palmorum ut possim sub pedibus tuis ensem meum movere et agitare. Quod si feceris,omnia quæ narras a principio ad finem, firmissima fide hauriemus. Videns vero Muhammed incredulitatem avunculi, et se nulla via elabi posse, clamavit ad populum: Abutsales, etiamsi avunculus meus,statim morte plectatur. Regerebantinter populum sapientiores: Si aliquid pravi excidit avunculo tuo, quare illum non incnes? si vero bene et vere locutus est, quare iniquissima sententia vis illum a populo trucidari, Plurimi vero,mera stultitiæ et dementiæ ludibria clamarunt: Vera loquitur Propheta, quod testimonio suo etiam comprobat illius flia Phatima,quæ illum vidit in coelos ascen dentem. Unde animos capiens Muhammed ensem evaginavit contra avunculum suum,et illius exem plo commotæ turbæ strictis etiam gladiis illius avunculum confoderunt et cum illo multos alios etiam trucidarunt. An tu potes, o Musulmanne palam facere me mentiri vel non. Et ab illo tempore ad nunc usque, istam barbaram disseminavit doctrinam: Si quis non credat el confiteatur Muhammedem apostolum Dei esse et prophetam gladio statim interimatur. Hoc vero obtinuit per annos sex, et metu mortis nulti congregati sunt qui partes Muhammedis foverent et tuerentur. Καὶ ἔχετε οὕτως μέχρι τοῦ νῦν γεγονώς, καὶ γράφει τοῦτο ἡ γραφή σου. ᾿Αναστὰς δὲ ὁ ἕτερος αὐτοῦ θεῖος ὁ ᾿Απουτζάλης λέγει, Ἐὰν οὐκ ἴδω μικρόν τι σημείον μετὰ τῶν ὀφθαλμῶν μου, οἱ μὴ πιστεύσω ευκολώτερον ζητῶ σε ποιῆσαι τοῦτο, σὺ λέγεις ὅτι εἰς τοὺς (ουρανούς) ἀνέβης μίαν διασκέλισιν, ὑψώθητε οὖν ἀπὸ τῆς γῆς σπιθαμὰς τρεῖς, καὶ κρεμάσθητι, ἵνα διαβάσω τὸ σπαθί μου ὑποκάτω τῶν ποδῶν σου, καὶ τότε πιστεύσομέν σοι ἀπ᾿ ἀρχῆς ἕως τέλους. Ἰδὼν δὲ ὁ Μουχάμετ τὸ ἄπορον αὑτοῦ ἐβόησεν, λέγων πρὸς τὸν λαὸν, Ο ᾿Απουτζάλης ο θετός μου θανάτῳ τελευτήσει. Καὶ οἱ μὲν φρόνιμοι τοῦ λαοῦ ἔλεγον τὸν Μουχάμετ, Εἴτι λέγει ὁ θετός σου, κάκε, καὶ λέξον αὐτὸν, εἰ δὲ καλῶς καὶ ἀληθῶς λέγει, διὰ τί κελεύεις τὸν λαὸν τοῦ φονεῦσαι αὑτόν; Οἱ δὲ πλείονες μωροὶ ὄντες ἐβόησαν, ᾿Αληθῶς ὁ προφήτης λέγει, καθώς μαρτυρεῖ καὶ ἡ θυγατηρ αὑτοῦ Φατμὰ ἡ ἰδοῦσα αὐτὸν ἀναβάντα εἰς τὸν οὐρανόν. Καὶ ἀνατείνας ο Μοχάμετ τὴν σπάθην πρὸς τὸν θεῖον αὐτοῦ, καὶ ἰδόντες τὸ κοινὸν τοῦ λαοῦ ἐφόνευσαν αὑτὸν, καὶ ἑτέρους πολλοὺς σὺν αὑτῷ. Δύνασαι, ὦ Μουσουλμανὲ δετζαί με, ψεύδομαι, καὶ οὔ; Καὶ ἀπὸ τῆς ἡμέρας ταύτης ἐδογμάτισεν ἕως τοῦ νῦν, Εἴ τις οὐχ ὁμολογεῖ τὸν Μουχάμετ ἀπόστολον Θεοῦ, καὶ προφήτην είναι, ξίφει ἀποθανεῖν. Καὶ ἐκράτησε τοῦτο χρόνους 5', καὶ διὰ τὸν φόβον του θανάτου συνήχθη λαός πολύς. Καὶ ἀκούσαντες οἱ ἐκεῖθεν "Αβραβες, ὅτι ἀδίκω: Ο χάνει τὸν λαὸν, καὶ συνήχθησαν πλῆθος πολύ, και ἦλθον κατὰ πάνω τῶν πιστευσάντων τὸν Μουχάμετ, καὶ ἐτζάκισαν αὑτοὺς διὰ πολέμου καὶ καμηλίων εἰς γῆν Μαδιαμ. Καὶ φυγὼν ὁ Μουχάμετ εὗρεν σπήλαιον, καὶ διεσώθη μέσον νυχθήμερα τρία. Καὶ σὺ λέγεις αἰσχυνόμενος, ὅτι ἐν μιᾷ ῥοπῇ ἐσκεπάσθη ὑπὸ τῆς ᾿Αρχανης. Καὶ γίνωσκε ότι παντα οἶδα τὰ φλυαρή - ματα σου, καὶ παριστῶ σοι αυτά. Αύθις νυκτὸς ἔφυγεν ο Μουχάμετ, καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸ ῥηθὲν κάστρον καὶ ἐναπομείνας λαὸς ἠκολούθησαν οἱ καὶ πιστεύω σαντες αὐτόν. Εἰσῆλθεν οὖν ὁ Μουχαμετ εἰς ὀσπήτιον, καὶ ἐκρύβη ἀπὸ τοῦ φόβου τῶν ᾿Αῤῥάβων. Εὔρον δὲ τόν θεῖον αὐτοῦ τὸ ᾿Αποπακρην, καὶ ἐκράτησαν αὑτόν. Δείξον ἡμῖν, λέγοντες, τον Μουχαμετ. Και εἶπεν αὐτοῖς ὁ ᾿Αποπακρης μεθ' ὅρκου· Μὰ τὸν Θεὸν ἡ ἡμῶν τὸν ἐλεοῦντα καὶ ἐλεημένον, ἵνα ὑπαγω καὶ εὕρω αὐτὸν, ἐὰν μὲ ἀπολύσητε, καὶ δέσω αὑτὸν ἐξ ἀγκώνων, καὶ φέρω προς ὑμᾶς. Ελθὼν οὖν ὁ ᾿Αποπακρης εἰσῆλθεν εἰς τὸν Μουχάμετ, καὶ εἴπεν, Ήλθον πρὸς σὲ τοῦ ἐπαρειν σε ἐξ ἀγκώνων δεδεμένον, καὶ ἀγαγεῖν σε εἰς τοὺς "Αῤῥαβας. Καὶ ἀναστὰς ὁ Μουχάμετ ἐνηγκαλίσατο αὐτόν, καὶ ἔσφιγξεν σφόδρα, Quod cum audivissent Arabes ibi commorantes quod nimirum tam injuste periret tantus popularium numerus,inter se convenerunt et agminefacto irruerunt in Muhammerlis sectatores, quos bello et camelorum ministerio fregerunt et proligarunt in terra Madian. Fugiens vero Muhammed invenit speluncam, in qua per tres dies et noctes delitescens tandem salvus evasit. Inverecunde vero dicis quod in antro ob periculum latens araneæ tela obductus fuerit. Unde poles cognoscere mihi comperta esse omnia tua deliria,et me illa tibi siucere repræsentare. Rursus vero fugit Muhammed, et ingressus est urbem seu castram aliquod, una cum turbis, quæ ill us dogmata nimis faciles crediderant. Ingressus est ergo diversorium seu, hospitium et metu mortis quam Arabes illi ceriam intentabant ibi diu latuit. Invenerunt vero isti Arabes alium Muhammedis avunculum Ababakerum,illoque correpto dixerunt: Inlica nobis ubi lateat Muhammedes; dixit Abubaker cum juramento: Si me dimittatis, si Muhammedem inve niam, per Deum miseratorem et misericordem, illum manibus et brachiis vinctum ad vos deducam.

BARTHOLOMÆI EDESSENI Venit ergo Ababaker al Mohammedem,et illi dixit: ὥστε ὁλιγοθύμησεν. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ ᾿Αποπάκρης ad te accessi, ut te brachiis vinctumn et constri- Ελέησον, ὦ δοῦλε τοῦ Θεοῦ· νῦν γὰρ ἔγνων, ὅτι ctum ad Arabas perducerem. Exsurgens vero προφήτης εἶ σὺ, καὶ ἀπόστολος Θεοῦ. Καὶ εἶπεν αὐτῷ Mohammed, Abubakerum ulnis et brachiis com- ὁ Μουχάμετ· ᾿Εὰν ἀληθεύεις, ᾿Αποπάκρη, ἐνωθήσει plexus est et ita vehementer illum string bat et καὶ σὺ μετ᾿ ἐμοῦ. Καὶ εἶπεν ὁ ᾿Αποπάκρης τῷ Μου comprimebat, ut jam animi deliquium videretur χάμετ· ᾿Αρματώθητι μετὰ τοῦ λαοῦ σου, καὶ ἐλθὲ passurus. Regerebat ergo Abubaker: Miserere mei, μετ᾿ ἐμοῦ, ὅπως ἐξαφήσωμεν αὐτοὺς, ὅτι ἀμέριμνοι potentissime Dei serve, nunc ego agnosco te esse είσιν, καὶ ἀρματώθησαν. prophetam et apostolum Dei. Illi vero sic infit Muhammed: Si vera dicis, o Abubaker, operas et consilia nostra simul uniamus et sociemus. Dixit vero Abubaker: Arma capesse cum populo tuo et veni mecum ut Arabas deleamus, illi quippe sunt imparati et otio sepulti. Continuo ergo ad arma proruperunt, et Abubaker Λαβὼν οὖν ὁ ᾿Αποπάκρης τον Μουχάμετ, καὶ cum Muhammede subita irruptione fregerunt Ara- ἀπῆλθον πρὸς τοὺς ᾿Αῤῥαβης, καὶ ἐνίκησεν ἀπ᾿ bas, et ab illo tempore victor semper evasit. Vi- εκείνης τῆς ὥρας Ιδόντες ὁ λαὸς τοῦ Μουχάμετ dentes vero turba Muhammedem ubique victorem, νικήσαντα, Εμαζώθη πολὺς λαὸς, καὶ ἐπουσάτευσεν ad illum majori copia in dies confluxerunt. Et Mu 8 ἐκ νέων ὁ Μουχάμετ κατεπάνω τους, καὶ ἐλθὼν hammed de novo ex junioribus et praestantioribus, εἰς τὸν Μικὰ ἐτζάκισεν τοὺς ᾿Αῤῥαβας, καὶ ἀνελά exercitum conscripsit, et veniens Meccam profi- βετο τὸ κάστρον. Καὶ ἐνεδυναμώθη, καὶ ἔλαβεν τὰ gavit Arabas, et urbem et arcem expugnavit. Vim περίχωρα, καὶ ἐνομοθέτησεν • Οστις οὐ λέγει τὸν ribus vero auctis omnes circumjacentes regiones Μουχάμετ προφήτην καὶ ἀπόστολον, θανάτῳ τελευ occupavit. Et legem fixit qua sanciebatur, ut si τήσει. Καὶ διὰ τὸν φόβον τοῦ θανάτου πολὺς ἀριθμὸς quis Muhammedem prophetam et apostolum Dei ἐγένετο μετ' αὐτοῦ, καὶ ἐπίστευσεν αὐτόν. Κ= non confiteretur.statim morte plecteretur, et metu ἔλαβεν κάστρη καὶ χώρας τῶν ᾿Αῤῥάβων, καὶ ἐλθὼν mortis numerosissima turbarum copia,illius vexilla εἰς τόπον λεγόμενον Ζουνζούμην, τοῦτ' ἔστιν βυθὸς sequebatur, et illius doctrinam amplectebatur. Sic βαθύς. Καὶ ἐγγὺς αὐτοῦ ἦν κάστρον ὄνομα Σουσαίτε, varias Arabum plagas et urbes occupavit,tandem- τοῦτ' ἔστιν μαῦρον λίθον, καὶ παρέλαβεν αὐτὸ διὰ que pervenit ad locum nomine Tsumtsum, id est, πολέμου. Κρατήσαντες γοῦν γυναίκα γροῦν συν ζ puteus profundus. Juxta vero puteum erat urbs seu τέκνοις, καὶ εἶπον αὐτῇ· Πίστευσον σὺν τοῖς τέκνοις castrum nomine Susaita, id est, lapis niger et ob- σου εἰς τὸν Μουχάμετ, καὶ εἰς τὸν Θεὸν αὐτοῦ, ὅτι scurus, quod cum expugnassent, in illo captivam ἐστὶν προφήτης καὶ ἀπόστολος Θεοῦ. Λέγει αὐτοῖς· comprehenderunt velulam quamdam cum septem C῎Ας ἴδω αὐτὸν, ἵνα συντύχω μετ᾿ αὐτοῦ. ᾿Απήγαγον liberis suis. Illam vero sic sunt adorti: Tu cum οὖν αὐτὴν πρὸς αὐτὸν, καί φησι πρὸς τὸν Μουχάμετο liberis tuis, crede in Muhammedem, et in Deum Πόθεν καλεῖς ἑαυτὸν προφήτην, καὶ ἀπόστολον, καὶ illius, quia est propheta et apostolus Dei. Illa au- ποιός ἐστιν ὁ Θεός σου; Εγώ Θεόν γινώσκω, τὴν tem sic ad eos: Quæso illum statim videam, et cum ᾿Αφροδίτην, τὸ ἑωσφόρον ἄστρον, ἐσὺ ποῖον τὸν Θεόν illo conferam. Qua confestim ad Muhammedem καλεῖς; Λέγει αὐτῇ· "Αλλος θεός ἐστιν. Εχει δοῦλον perducia, dixit: Quare te vocas prophetam et apos- Μιχαήλ και Γαβριήλ. Εκείνου εἰμὶ ἀπόστολος. Λέγει tolum, qualis est Deus tuus; ego quidem Vene- ή γραῦς· Καὶ ποῦ κατοικεῖ αὐτὸς ὁ Θεὸς, ὃν λέγεις; rem et Phosporum sidus pro numinibus habeo, tu Καὶ εἶπεν αὐτῇ· Ἐν τῷ οὐρανῷ, ἄνω δείξας τῇ χειρί. vero qualem Deum habes et colis? Respondit Mu- Λέγει ἡ γραῖς· Σὺ μόνος οἶδας αὐτόν, ἡ καὶ ὁ λαός hammed: Est alius Deus, habet servos Michaelem σου; καὶ ἡ φωνὴ αὐτοῦ, ὡς ἡ ἡμῶν χοϊκῶν ἐστιν, ή et Gabrielem. Illius sum apostolus. Dixit retula: παρ' αὐτὴν ξένη; Λέγει ὁ Μουχάμετ· Οὐδ᾽ ἐγὼ οἶδα Ubi habitat iste Deus quem annuntias? Muham- τὸν Θεόν, οὔτε οἱ περιεστῶτες. Λέγει ἡ γραῖς· Σὺ med palmas ad sidera tollens, respondit: Habitat λέγεις ὅτι μίαν διασκέλισιν ἀνέβης εἰς τὸν Θεὸν σὺν in colo.Urgebat vetula: An tu solus illum nosti, τοῖς σανδαλίοις σου. Και τώρα λέγεις, οὐκ οἶδα αξ an vero populus tuus etiam tecum illum novil? An τόν; πῶς καλεῖσαι προφήτης καὶ ἀπόστολος; Λέγει illius vox accedit ad voce: hominum terrenorum, ὁ Μουχάμετ' ᾿Αλλὰ ἀρχάγγελος Θεοῦ ἔρχεται πρός με an vero ab illa discrepal. Respondit Muhammed:Nec καθ' ἑκάστην τὸ ὄνομα Γαβριήλ, καὶ ἀναγγέλλει μα ego Deum novi, et primores populi ad illius cognitio- περὶ ὧν λέγω. Λέγει ἡ γραῦς· Όταν σου λαλεῖ ὁ ἀρχο nem non potuerunt etiam assurgere. Instabat vetula: γγελος, σὺ μόνος ἀκούεις, ἢ καὶ ὁ λαός σου; Quomodo hæc quadrant? modo dicebas te unico passu et quasi unica subsultatione te cum sandaliis luis cœlos ascendere et te ad Deum usque pervenire; nunc vero dicis te non nosse Deum.Quomodo potes ergo illius propheta et apostolus vocari? Sic est, inquit Muhammed, sed Gabriel archangelus Dei ad me quotidie accedit et ea mihi revelat quæ vobis annuntio Pergebat vetula, et dicebat: Cum accedit ac loquitur angelus, an tu solus illum an vero populas illum etiam audit? Si omnes audiunt, omnes sunt apostoli archan- Εἰ μὲν σὺν τοῖς ὄχλοις, πάντες εἰσιν ἀπόστολοι geli, et tu gratiam aliquam et beneficium aliquod τοῦ ἀρχαγγέλου, καὶ σὺ χάριν οὐκ ἔχεις. Εἰ δὲ σὺ peculiare jactare non potes.Si vero solus audis, ar- μόνος, ὁ ἀρχάγγελος ἐστιν ἀπόστολος, καὶ σὺ οὐδὲν, changelus est apostolus, tu vero prorfus nihil; le- σὺ οὖν ἑαυτὸν ἀπόστολον μὴ καλεῖς. Λέγει ὁ Μουχά

t μετ· Στρέψον σεαυτήν, μή πως κατακοπῆς σύ, καὶ ipsum ergo apostolum non amplius voces. Resτα τέκνα σου διὰ ξίφους. Φησὶ δὲ ἡ γραὺς - Φοβήθητι τὸν Θεόν, ὃν γινώσκεις. Πρώτον πρόσταξον τὰ τέκνα μου κατακοπῆναι, εἶτα ἐγώ, μή ποτε πολλάκις ὀπίσω μου ἐναπομείναντα οἱ παῖδες ὡς ἄφρονεξ καὶ μωροί πιστεύσουσιν ἐν ἐσφαλμένοις δόγμασί σου, καὶ γενώμεθα ἀρνηταὶ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν Λέγει δὲ ὁ Μουχάμετε Ενα μόνον εἰπὲ, ὅτι ὁ Μουχάμετ ἐστὶν προφήτης και ἀπόστολος, καὶ ἀπολύσω σε, καὶ σὲ, καὶ τὰ τέκνα σου. Λέγει ἡ γραῖς· Απαξ μὴ γένοιτο εἰπεῖν μετὰ τῶν τέκνων μου τοιοῦτον λόγον. Προστάξει οὖν τοῦ Μουχάμετ κατέκοψαν τὰ τέκνα τῆς γραός, εἶτα αὐτὴν ἐπάνω τῶν τέκνων αὐτῆς. Τότε λέγει ὁ ᾿Απουταλέπης ὁ θεῖος αὐτοῦ, ὁ καὶ ἀνέτροφος του Μουχάμετ. pondit Muhammed: Converte te, ne tu liberique tui gladio perealis. Dixit vetula: Time Deum quem nosti. Primo vero decerne ut liberi mei capite truncentur, ego vero postrema supplicio quo volueris plectar. Ne forsan liberi post ne superstites, stultitia et mentis impotentia mati, credant erroneis tuis dogmatibus,et Dei nostri cultum et cognitionem ejurent. Dixit Muhammed: Proferas tantum hac verba: Muhammed est propheta et apostolus Dei, et te cum liberis dimittam salvos et incolumes. Respondit vetula: Absit ut talia verba vel semel nobis excidant. Jubet ergo furens Muhammed ut liberi interimerentur, et eorum funera, matris funere cumularentur. Ad hæc excipiebat Abutalipes avunculus et enutritor Muhammedis: Μέγα κρίμα ἐγένετο εἰς τὴν γραῦν, καὶ τὰ τέκνα Certe magna injuria affecta est ista vetula cum αὐτῆς· εἰ μὲν γὰρ ἐψεύδετο, εἶχες ἐλέγξαι αὐτὴν, εἰ liberis suis; nam si mentiebatur et errabat, arδὲ ἀληθῶς, διὰ τί ἀντὶ τοῦ σῶσαι, ἀπώλεσας; Λέγει guenda et docenda erat, si autem vera esset illius αὐτῷ ὁ Μουχάμετ· ᾿Αληθῶς ἀνέθρεψας με, ἀλλ᾽ οὖν fides,quare illam interimere potius quam illam inἤθελα δεῖξαι τὰ θελήματα τοῦ Θεοῦ ποιῶ, καὶ σὺ columem dimittere voluisti? Dixit Muhammed: Rem ἀνθίστασαι; φύλασσε μὴ ἀποῤῥίψω τὴν αἰδὼ τῆς vera tu me aluisti, sed ostendam quod voluntatem ἀνατροφῆς, καὶ φονεύσω σε. Λέγει ὁ ᾿Απουταλέπης Dei facio, tu vero audes contradicere. Cave ne Ἐγὼ οἱ πιστεύω Θεόν, οὗ εἰσιν τὰ θελήματα αὐτοῦ, omni memoria et conscientia beneficiorum tuorum ὅσα ἂν σὲ ποιεῖς. Λέγει ὁ Μουχάμετ· Οὐ πιστεύεις, remota,te statim interimam. Dixit Abutalipes: Ego Στις με ἀπόστολος Θεοῦ; Λέγει· Μὴ γένοιτο. Καὶ ὥρι- non credo in Deum istum, cujus sunt opera ea quæ σεν ὁ Μουχάμετ τηνικαῦτα κατακοπῆναι. Καὶ ἐποίη- facis. Excipiebat Muhammed: Non ergo credis me σαν οὕτως. ᾿Αληθῶς πάντως ἀληθεύειν με, μέχρι esse prophetam Dei? Dixit Abutalipes: Absit ut hoc τοῦ νῦν ἔχουσι τῶν τοιούτων τρόπων τῶν ἐβδελυγο credam! Unde furoris astro percitus Muhammed μένων. Καὶ ἕτερον σημεῖον· συ λέγεις εἰσέρχεσθαι εἰς jussit ut statim occideretur, quod factum est. Me τὸν Μακὰ ὑμῶν ὡς ἐπ᾽ εὐχῇ, λιθοβολείτε τὸν τόπον c autem verum dicere testatur consuetudo el mos τοῦτον. Καὶ ἐρωτώμενος, ὦ Μουσουλμανέ, Διὰ τί λιθο- qui inter abominandos ritus vestros usurpari solet. βολεῖτε τὸν τόπον; καὶ λέγετε, ὅτι οὐκ ἐπίστευσεν ὁ Unum quippe signum soletis aferre ex iis qui Mec- ᾿Απουταλέπης τὸν Μουχάμετ. Καὶ ἕτερον σημείον cham ad orandum ingrediuntur. Solent quippe λέγω ὑμῖν, ὅτι ἐγγὺς τοῦ τόπου ἐκείνου ἐστὶν φρέαρ hunc locum lapidibus impetere Et interrogati Muτοῦ νῦν Ζουνζούμην, ἔχον πολὺ ὕδωρ, καὶ τοὺς φυ- sulmanni quare lapides sic projiciant,respondent γοντας ἐκεῖσε ἔβαλλον. Καὶ σὺ πεπλάνησαι, καὶ ἅγιον iden id fieri quia Abulalipes noluit credere Muhamτόπον λιθοβολεῖς, καὶ ἐν τῷ ὑποστρέφειν ἐκ τὸν Μικᾶ medi Altero vero signo te confutaturus sum. Nam λαμβάνεις ὕδωρ ἐν τοῦ φρέατος ἐκείνου. Καὶ κομι- juxta istum locum est puteus Tsamisum in quo ζόμενος εἰς τὴν οἰκίαν ἀντὶ εὐλογίας, καὶ εἰς ἑτέρας maxima aquarum copia,a quo,accedentes, solent χώρες, καὶ ἐρωτώμενος παρ' ἐμοῦ. Τί ἐστιν τὸ ὕδωρ arcere et ejicere. Εt tu impostor et deceptus, laτοῦτο, καὶ πόθεν ἔχει τὴν εὐλογίαν; καὶ λέγετε· pidibus impetis locum istum Sanctum. Εt cum Τοῦτο ἐστι τὸ ὕδωρ τὸ Ζουνζούμην, ὅτι ποτὲ ὁ υἱὸς τοῦ Meccha reverteris domum,aquam ex isto puteo ac- ᾿Αβραὰμ ἐκοιμήθη ἐκεῖ, καὶ ἐξυπνίσας ἐδίψησεν, καὶ cipis quam loco benedictionis tibi servas, et in alias μὴ εὑρίσκων ὕδωρ, ἔτριψε την πτέρναν αὐτοῦ εἰς regiones soles circumgestare. Et a me interrogalus τὴν γῆν, καὶ ἐξέβη τὸ ὕδωρ, καὶ παρέκει ἐστὶν βω- qualis est ista aqua, et unde istam benedictionem μὸς, καὶ ἀναβαίνει ὁ λαὸς ὑμῶν, καὶ ποιοῦσιν ἡμέ- " hauserit et contraxerit; respondetis: Est aqua Zumρας γ', καὶ βοῶσιν οὕτως λέγοντες, πρὸς τὸν Θεὸν zum,quia ibi filius Abrahami somno obrutus dorδεόμενοι· Τί κελεύεις; ἐκ τρίτου, καὶ ἐρωτώμενος mivit, excusso vero sumno,cum siti urgerelar, nec παρ' ἐμοῦ, Τίνος χάριν τοῦτο ποιεῖτε; λέγετε, ὅτι τὸν adesset aqua qua sitim restingueret, calcaneo terΑδάμ, καὶ τὴν Εὔα ὧδε ήνωσεν ὁ Θεὸς, καὶ μετὰ ram trivit et pulsavit, et statim aquæ scaturire et τῶν ἄλλων φλυαριών φλυαρεῖτε καὶ τοῦτο ἐοίκατε. manere incipiebant; juxta vero est altare, ad quod Φεῦ τῆς ἀτοπίας καὶ τοῦ τολμήματος, ἄθεον ποιεῖν populus accedit, et statione trium dierum ibi commoratur, incondita voce clainans et orationes fundens ad Deum, et dicens: Quid præcipis? Tertio rogati quoque a me quare hos faciatis, respondetis quia Adamum et Evam ibi Deus matrimonio copulavit, et hoc figmento et dolirio, vestras alias nugas et ineptias cumulatis. Vah absurditatis et temeritatis, qua Deus fit atheus! τὸν Θεόν! Καὶ προάγων, μετὰ δὲ τοῦ φονευθῆναι, τὴν γραῦν Sed pergo. Postquam Muhammed occidisset veμετὰ τοὺς παῖδας αὐτῆς, καὶ τὸν ᾿Αποκταλέπη, tula:n islam cum liberis suis, et Abulalepum, re-

BARTHOLOMÆI EDESSENI δ versus est cum exercitu suo in urbem Medinam, δ' ἐστράφη ὁ Μουχάμετ μετὰ τὸ φεσάτον αὐτοῦ εἰς τὸ et ibi maximam bonorum copiam: Acquisivitetsibi κάστρον Ματινά, καὶ ἐποίησε κτητόριον μέγα, καὶ comparavit. Dixit vero turbis, archangelus Dei mibi εἶπεν τοῖς ὄχλοις· Ὁ ἀρχάγγελος Κυρίου ἐλθὼν adfuit jubens ut discedam in provinciam et terram πρός με καὶ τάδε φησί· "Απελθε εἰς χώραν Μιραδά Marada ad posteros avi mei, illosque revocem ab εἰς τὰ γονικὰ τοῦ πάππου σου, ἵνα στρέψης λαόν πε erroribus quibus nunc sunt immersi: Ego autem πλανημένον. Νῦν δὲ ὧδε ἀφίημι ὑμῖν ἀντὶ ἐμοῦ discedens vobis relinquo Abubakerum, ut vos hor. τὸν ᾿Αποπάκρην, ἵνα νουθετεῖσθε καὶ διδάσκεσθε ὑπὸ tetur, doceat et confirmet in iis quæ audivistis.Tri. τὰ λεγόμενα ὑμῖν, καὶ μὴ λυπεῖσθε, ὅτι ἐγὼ ἐν συν stitia vero non vos corripiat,nam brevi revertarego, τόμῳ στρέφομαι, καὶ ἔχετε τὸν ᾿Αποπάκρην. Απηλ interea Abubakero estote morigeri. Abiit ergo de θεν ἐκ τόπου εἰς τόπον, καὶ ἀπὸ χώρας εἰς χώραν, loco in locum, et de provincia in provinciam. Dei καὶ οἰκονομίᾳ τοῦ ζώντος καὶ λογικοῦ Θεοῦ ἐπέπεautem viventis et sapientissimi providentia conti- σεν εἰ; τόπον, εἰς ὃν ἐγένετο ὁ πόλεμος τοῦ πάππου git ut perveniret in locum ubi illius avus et Cora- αὐτοῦ μετὰ τοῦ Κωρέση. Καὶ ἡρώτησαν αὐτόν· Τίς siotæ pugna inter se confixerunt. Rogaverunt ergo εἶ; Καὶ ἐξεῖπεν αὐτοῖς· 'Εγώ εἰμι ἐκ γένους των Κα illum quis et cujas esset. Respondit: Sum ex genere ρασιωτών. Εζήτησαν οὖν μαθεῖν ἅπαντες τὸ ὄνομα Corasiotarum.Pergebant et repetitis quæstionibus αὐτοῦ. Καὶ τί σημεῖον ἔχεις ἐκ τῆς χώρα; ἐκείνης, ἐν urgebant, ut possent tandem nosse quale esset no- ἡ κατοικεῖ ὁ πάππος σου λέγοντες. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς men illius. Dicebant ergo: Quo indicio comprobas τὸ πῶς ἐκαλεῖτο Μαραδά. Συνέβη δὲ γένεσθαι ἐν te esse incolam regionis quam memoras,et in qua μέσῳ τῶν δύο ἀδελφῶν πόλεμος. Καὶ ἀφῆκεν ὁ πάπdicis habitasse avum tuum? Et ipsis significavit που μου τὸν τόπον αὐτοῦ, καὶ ἔφυγεν, καὶ ἀπὸ τοῦ quomodo locus vocaretur Marada. Contigit vero, λόγου αὐτοῦ ἀνεγνώρισαν αὐτόν. Καὶ εἶπον· Σὺ δὲ inquiebat, ut duo fratres,bello inter illos exarde- πῶς καλεῖσαι; Λέγει αὐτοῖς· Τὸ ὄνομά μου εἶναι scente,mutuo se vexarent. Unde avus meus debuit Μουχάμετ, καὶ ἤμαι προφήτης καὶ ἀπόστολος Θεού. fugere, solum vertere, et alibi sedes quarere. Ex Καὶ εἶπον πρὸς αὐτόν· Ηκούσαμεν, ὅτι προφήτης istis vero verbis animadvertebant illum vera dicere. ἐγήγερται ἐκ τῆς γῆς Ματινὰ, καὶ μὴ ἐσὺ εἴ; Λέγει Quarebant ergo quodnam esset illius nomen.Dixit αὐτοῖς, ὅτι Ἐγώ εἰμι, καὶ ἀκούσατε τὸ φρικτόν μυ ipsis. Ego vocar Muhammed, et sum propheta et στήριον ὅτι τοσοῦτον ἀγαπήθην παρὰ Θεοῦ, ὥστε apostolus Dei. Ad quæregerebant: Rumor apud nos αναληφθῆναι με εἰς τὰ ὕψη ἐγγὺς τοῦ Θεοῦ, καὶ ἐκάpervenit revera prophetam excitatum ex urbe Me- θισα σὺν τοῖς σανδαλιοις μου ἀπὸ ὑφρὺν εἰς ὀφούν. dina; an tu ille ipse est? Statim respondebat: Ulique Καὶ συνέτυχε μοι ὁ Θεὸς ἄῤῥητα ῥήματα, καὶ ἔγνω sum ille ipse; insuper vero audite a me tremendum ρισα αὐτὸν, καὶ ἐγνωρίσθην παρ' αὐτοῦ, καὶ προσ mysterium: tanto me Deus amore prosecutus est, φήτην ἐκάλεσέ με, καὶ εἰκέν μοι· Βὲν οὐκ ἦν ἡ ut assumptus fuerim in calos celsissimos, cum ἀγάπη σου, οὔτε τὸν οὐρανὸν, οὔτε τὴν γῆν ἔμελλον meis ipsis calceis, et sedi juxta Deum tam proxime ποιῆσαι, ἀλλὰ καὶ τὸ ὄνομά σου ἐγράφη τὸ γύρον τοῦ quam supercilium unum astal alteri supercilio. Ει θρόνου μου. illum cognovi, et ab illo cognitus sum, me prophetam vocavit et renuntiavit, et dixit mihi: Absque amore quo te prosequor, foret ut nec cœlum nec terram condidissem. Imo nomem tuum, inscriptum est circa thronum meum, et illius characteribus quasi superbit et gloriatur. Astantes vero cum ista audirent, quasi lacrymas fundentes et suspiria imo pectore trahentes illum irridebant, et dicebant: Si tu vera narras,nec in dictis fraus ulla latet, velis significare quomodo in coelum ascenderis. Dixit illis: Pedem Hierosolymis tanquam scalæ imposui, altero autem colus ipsos penetravi. Quibus auditis uno ore clamarunt: Glo ria sit Deo miseratori et misericordi qui voluit unico gressu hominem terrenum ad cœlos usque assurgere; gratias quas possumus maximas rependimus potentissimo phosphoro sideri malu tino, Deo misericordi et miseratori, qui misericordia nos est prosecutus et ex genere Gorasiolarum prophetam præstantissimum sicut te elegit et excitavit. Mansit vero apud illos spatio duodecim dierum cum illis, singulis dicbus disserens et varios sermones miscens. Cum vero inter se confabularentur dixerunt ad illum: O Muhammed, electe Dei, aliquando avus noster habuit equam omnino mirandam, et quæ secundum in tola Arabia non haberet: veniens vero pater tuus Abtulas, avum Οἱ δὲ περιεστῶτες καὶ ἀκούοντες ἔκλαιον δήθεν, καὶ ἐθρήνουν καταγελώντες αὐτὸν, λέγουσιν αὐτῷ πάντες· ᾿Εὰν ἀληθεύεις, δεῖξον ἡμῖν ποῖ ἀνέβης εἰς τοὺς οὐρανούς. Λέγει αὐτοῖς· Εσκάλωσα τὸν ἕνα μου πόδα εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα, καὶ τὸν ἕτερον μου διεσκέλισα εἰς τοὺς οὐρανούς. Λέγουσιν αὐτῷ· Δόξα τῷ Θεῷ τῷ ἐλεοῦντι, καὶ ἐλεημένῳ, ὅτι ἄνθρωπος χοϊκὸς μετὰ ἑνὸς βαθμοῦ ἀνέβη εἰς τὸν οὐρανὸν, καὶ εὐχαριστοῦμεν τῷ μεγαλαδυνάμῳ ἑωσφόρῳ ἄστρα, τῷ ἐλεοῦντι καὶ ἐλεημένῳ, ὅτι ἠλέησεν τὸ γένος ἡμῶν, καὶ ἐξελέξατο ἐκ τοῦ γένους των Εωρασία τῶν ἄνθρωπον κατὰ σὲ ἐκλεκτόν. Εμεινε δὲ μετ' αὐτῶν ἡμέρας ιβʹ, καὶ μετ᾿ αὐτῶν διαλεγόμενος, καὶ ἐν τῷ ὁμιλεῖν αὐτὸν λέγουσι πρὸς αὐτόν· Μωα μὲν ἐκλεκτὲ τοῦ Θεοῦ, ποτὲ τὸν καιρὸν είχεν ὁ πάππος ἡμῶν φοράδα πάνυ θαυμαστήν, ἧς δευτέραν οὐκ είχεν ή ᾿Αῤῥαβία, καὶ ἐλθὼν ὁ πατήρ σου ὁ ᾿Απτωυλᾶς δέδωκεν αὐτοῖς τὴν εἰρήνην, ἵνα με νουσιν ἀμέριμνοι. Καὶ διὰ νυκτὸς ἀνεῖλεν αὐτὴν διά μαχαίρας, καὶ τότε ἐξ αὐτοῦ διῆλθεν ὁ πόλεμος· τώρα οὖν παρακαλοῦμέν σε ὡς ὑπάρχεις ἐκλεκτὸς

τοῦ Θεοῦ, καὶ ὅτι τὸν Θεὸν ἐγνώρισας, καὶ ἀκούει nostrum et suos, humana salutatione et officiosa σου εἰς πάντα, ἀνάστησον την φοράδα, ἢν ἑσκότω- est adortus ut illos incautos et incogitantes decipeσεν ὁ πατήρ σου, καὶ ἡμεῖς πλέον θαῦμα οὐ ζητοῦ- ret. Et revera noctu exsurgens equam gladio conμεν παρὰ σοῦ. Οὐ μόνον διὰ τὸν πόθον τῆς φοράδος fodit et se clam proripuit, et hino mali et belli causa, λέγομεν, ἀλλὰ νὰ ἰδοῦσιν καὶ οἱ ῎Αῤῥαβες τὸ θαῦμα, quod fratres erga se invicem ita exasperavit. Nunc κρὶ πιστεύσουσι σε, ὅτι ἀληθῶς προφήτης εἶ, καὶ autem te vehementer rogamus quod, cum sis ἀπόστολος Θεοῦ. Λεγει αὐτοῖς ὁ Μουχάμετ Υποδεί- Dei electus, Deum ipsum cognoscas, et le semper ξατέ μοι ὑμεῖς τὸν τάφον, ἐν ᾧ ἐτάφη ἡ φοράς. exaudiat, excita ex mortuis equam, quam pater Λέγουσιν αὐτῷ πάντες· Οὐκ ἦν ἄνθρωπος, ἵνα ταφῇ, tuus interfecit: quod præstito, nullum aliud miraἄλογον ἦν, καὶ ἐῤῥίψαμεν αὐτό, καὶ ἐβρώθη ὑπὸ culum a te postulabimus. Hoc vero rogamus,minus τῶν θηρίων. Λέγει ο Μουχάμετ, Επεὶ οὐ γινώσκετε desiderio equæ recuperandæ, quam ulArabes miraτὸν τάφον, τί μέλλω ἀναστῆσαι; Λέγουσιν αὐτῷ culum videant quo moveantur ad credendum te πάντες· Ἐπειδὴ προφήτης εἶ, καὶ ἐκλεκτὸς τοῦ revera esse prophetam et apostolum Dei. Dixit Θεοῦ, οὐ γινώσκεις τοῦ νεῖται ἡ φοράς; Αλλ' οὐ Muhammed: Ostendile mihi sepulcrum in quo equa δύνασαι ἀναστῆσαι αὐτήν. ᾿Αλλὰ καλῶς σε εὕραμεν ' condita jacet. Omnes uno ore regerunt: Non erat καὶ ἀποστείλαντες εύρον καμηλον μεμεθυσμένην, homo ut sepulcro conderetur; erat merum jumenκαὶ λέγουσιν αὐτῷ, ὅτι Πάντως ἐκείνου υἱὸς ὑπαρ- tum, et animal irrationale, et illam foras projeciχεις τοῦ δόντος τὴν εἰρήνην τοῦ πάππου, καὶ τέτ mus, et bestiarum latranti et voraci stomacho esca λος πληρώσαντες, ἄδηλον, εἶτα κρατήσαντες αὐτὸν tandem evasit. Dixit Muhammed: Quaudoquidem καὶ δήσαντες ὀπισθαγκώνων λέγουσιν αὐτῷ· Σὺ nescitis ubi sit illius sepulcrum,quomodo existimaλέγεις ὅτι εἰς τοὺς οὐρανοὺς ἀνέβης, καὶ ἀπήδησον tis me posse illam ex mortuis excitare. Dixerunt ἐκ τῆς γῆς καὶ πέρασον ἄνωθεν τῆς καμήλου μὴ omnes: Tu es propheta et electus Dei, et nescis ubi ἐγγίσαντες τῶν ποδῶν σου τὴν ράχην τῆς καὶ τότε jaceat equa ista? multum abest ergo ut illam possis πιστεύσομεν, ὅτι ἀνέβης εἰς τὸν οὐρανόν. Αὐτὸς δὲ ad vilam revocare. Sed nos teipsum bene inveπολλὰ σπουδασας, καὶ μὴ δυνάμενος, καὶ εἶπον ὅλοι niemus. Et cum aliquos misissent, invenerunt caπρὸς αὐτόν· 'Ελθὼν δέδωκεν ἡμῖν εἰρήνην νὰ χαώσῃς melam thure et vino inebriatam, quam cum adἡμᾶς ἐκ τῆς πίστεως ἡμῶν. duxissent dixerunt ipsi: Revera tu es filius illius qui avi tui nomine salute impartita nostros decepit. Illum ergo corripuerunt manibus post terga revinctum, et dixerunt: Tu asseris quod in cœlos ascendisti, nunc vero saltu te in sublime attolle, et te excute supra camelæ dorsum adeo ut in illud pedibus tuis non impingas; tunc vero credemus te revera in cœlum ascendisse. Cum vero multa tentaret et tali experimento non posset se commendare, dixerunt ad illum omnes: Veniens nos salute sua est prosecutus et voluit nos quotquot sumus a fide nostra dimovere. Καὶ δεικνύω σοι ἐγὼ ὁ Νδεσηνὸς μοναχός που G ταπὴ εἶναι ὑμῶν ἡ πίστις, ἤγουν τοῦτο ἔλεγον προς τὸ ἑωσφόρον ἄστρον, Τίς Θεὸς μέγας ὡς ὁ Θεὸς ἡμῶν; Καὶ οὐκ ἔστιν δικαιος πλὴν τοῦ Θεοῦ ἡμῶν τοῦ Ἐλεοῦντος, καὶ ἐλεημένου. Καὶ δόξα τῇ δυνάμει σου, Κύριε, Κύριε, μὴ χωρίσῃς ἡμᾶς τοῦ ἐλέους σου, ἀλλὰ σῶσον ἡμᾶς· τῇ δυνάμει σου· ᾿Αμήν. Καὶ τὰ ὀνόματα τῶν ἀνθρώπων ἐκ γένους τῶν ᾿Αῤῥάβων ὑπάρχει οὕτως· Θεόδουλος, Θεοχάριστος, Θεόκτιστος, Θεοστήρικτος, καὶ Θεόδωρος· μέχρι τοῦ νῦν γενεὰ μία τῶν ᾿Αῤῥάδων λεγόμενοι Κουλπιώται, ἤγουν Σκυλιῶται, τοιαύτην πίστιν ἔχουσιν καὶ τὸν Μουχάμετ ἀναθεματίζουσιν. Λέγουσι πάλιν ὁ λαὸς τοῦ Μουχάμετ • Επεὶ τὴν κάμηλον οὐκ ἠδυνήθης περάσαι, δείξον ἡμῖν σημεῖον τι μικρόν. ᾿Εκεῖνος δεδεμένος ὢν, ἐξεῖπε· ᾿Απὸ τοῦ νῦν οὐκ ἔχω σημεῖον πρὸς ὑμᾶς, ὅτι ἄπιστοί ἐστε. Λέγουσιν αὐτῷ· Σὺ εἶ ἄπιστος, ὅτι πολλὰς ψυχὰς ἀπώλεσας ἀδίκως. Καὶ δήσαντες αὐτὸν εἰς τὴν οὐρὰν τῆς μεμεθυσμένης και μήλου, καὶ κεντήσαντες αὐτὴν ἀπέλυσαν εἰς τὸν κάμπον, καὶ σκιαζομένη ἡ κάμηλος ποτὲ φεύγει, ποτὲ δὲ καταπατεῖ αὐτὸν κατὰ πρόσωπον, καὶ οὕτως κατεπατήθη ὑωὸ τῆς καμήλου, καὶ κακῶς ἐφονεύθη. Οὗτος ὁ βίος αὐτοῦ, καὶ τῶν πάππων αὐτοῦ, ὡς ἤκουσας, ὦ Μουσουλμανέ. Σὺ πρῶτον ὁμολόγησας, ὅτι ἑβδομήκοντα δύο φυλαὶ ἀπὸ τὸ γένος τῶν ΜουEgo autem monachus Edessenus qualis sit vestra et illorum fides, tibi palam faciam. Dicunt quippe Phosphoro: Quis Deus magnus sicut Deus noster? Et non est Deus justus et benignus præter Deum nostram misericordem et miseratorem.Sit gloria virtutituæ,o Domine, Domine,ne nos separes el renoveas a misericordia tua, sed libera et serva nos potenti robore tuo. Amen. Hæc vero sunt praestantiorum hominum nomina apud Arabas. Theodulus, Theocharistus Theoctistus, et Theosterictus, et Theodorus. Ad hæc autem usque tempora est una quæ - dam familia Arabum qui dicuntur Colpiota seu Sculiotæ et talem habent fidem qua Muhammedem anathemale percutiunt. Iterum vero turbæ istæ Muhammedemadoriuntur dicentes. Quandoquidem camelum sallu non potuisti superare, salter vel minimum ostende nobis signum et miraculum. Ille adhuc vinculis constrictus respondit: Non eritis votorum compotes, nec ullum coram vobis patrabo miraculum, nam vos estis infideles et increduli.Illi statim regerunt: Tu ipse es infdelis, nam quampiarimos injustissime peremisti. lllumque cauda camelminebriatæ alligarunt, quam aculeis vehementer pungentes per campos et agros dimiserunt. Illa vero ad umbras commoveri solita, modo fugiens illum trahebat, modo caput pedibus conculcabat; et

BARTHOLOMARI EDESSENI illum ita calcavit et contrivit camela, ut ad malam σουλμανῶν ἀρνοῦνται τὸν Μουχάμετ, καὶ ἀναθεμε mortem ille tandem abierit. Hæc est illius et avorum τίζουν αὐτόν. Καὶ παλιν σὺ λέγεις, ὅτι καὶ τέσσερις vila, prout tibi narravi, ο Musulmanne. Et tu prinum θεῖοι αὐτοῦ ἠρνήσατο τοῦτον, καὶ μὴ πιστεύσαντες confteris ex toto genere Musulmannorum septua- αὐτὸν, ὡς ψεύστην, ἀδίκως ἐφονεύθησαν παρ' αὐτοῦ, ginta duas familias seu tribus Muhammeriem reji- ὁ πρῶτος ὁ ἀναθρέψας αὐτὸν ᾿Απουταλέπης, δεύτε cere et anathenatismis acerbissimis illum ferire. ρος ὁ ᾿Απουτζάλης, τρίτος ὁ ᾿Αμπτουλκαλέκης, Secundo etiam asseris quatuor illius avunculos τέταρτος ὁ Μεεβοίας. Καὶ ἡ γυνὴ μετὰ τῶν ζ' παίδων illam abnegasse,et tanquam impostori noluisse ei αὐτῆς, ἀγράμματος καὶ χωρικὴ ἤλεγξεν αὐτὸν, καὶ βάνει καλούς κde so illo injuste interempti fue- πεποίηκεν ἀντὶ οὐδενός. ᾿Αλλὰ καὶ ἡμεῖς οἱ Χριστιςrunt. Primus nutritor illius Abatelpet, επεικέας καὶ οἱ κληρονόμοι τῆς βασιλείας τῶν ούρανων, καὶ Apoutsales, tertius Amptoulcalepes. quartus Meo τῆς ἐξῆς πίστεως πρεσβευταί, καὶ τοῖς ὄντως προς bias. Muliercula vero litterarum rudis et agrestis, φήτης διαθείας, ελέγχομεν τὸν κατάρατον καὶ cum septem liberis suis, illum confutavit et pro ni- βέβηλον Μουχάμετ, καὶ κάποιον καὶ ψεύστην απο hilo habuit. Sed et nus Christiani hæredes regni καλοῦμεν, cœlestis, et rectæ fidei legati et sacerdotes, prophetarumque vestigia indenisenter prementes, rejicimus maledictum et profanum Muhammedem, illumque stultum, vanum et impostorem reutic Enim vero cum Musulmanni ad urbem Medinam ὡς δὲ οἱ Μουσουλμανοὶ ἀπερχόμενοι εἰς τὸ κά proficiscuntur at sacro cultu et orationibus defun- στρον Ματινὰ ἐπὶ τὸ προσεύξασθαι, ἐρωτῶσι τοὺς gantur,rogant incolas loci dicentes: Ostendite nobis έκεῖσε ἐντοπίους λέγοντες, Υποδείξατε ἡμῖν τὸν τάφον sepulcrum Muhammedisut illud veneremuretproni του Μουχάμετ, ἵνα ἀσπασώμεθα αὐτόν. Καὶ λέγου deosculemur.Respondent autem ipsis: Et quis potest σιν αὐτοῖς· Καὶ τίς τολμὰ ἰδεῖν τὸν τάφον αὐτοῦ; eo temeritatis devenire, ut audeat intueri illius se- Ο γὰρ ἰδὼν τὸν τάφον αὐτοῦ τυφλοῦται. Καὶ ἔστιν pulcrum? Nam qui illud aspectu suo temeraverit ἀφορμὴ τοῦτο καὶ πρόφασις, καὶ ὁ λόγος ψευδής, statim oculis orbatur. Sed hoc est tantum occasio ἵνα ὁ λαὸς ἀπατᾶται, καὶ μὴ μάθῃ τὸ ἀληθὲς, καὶ et praetextus, et totum istud negotium falsum est, et οὕτως, ἀθετήσει τῇ καταπτύστῳ καὶ γέλωτος ἐξές excogitatam ut populus decipiatur, ne ad veritatis θρησκεία. Εμηχανήσαντο γὰρ καὶ ἔκτισαν γύρω cognitionem perveniat, et sie nuntium remillat δεν τεῖχον κυκλοτερὶς ἀδιόδευτον ἔσωθεν τοῦ κάτ prorsus despuenda, vanissima et insulsissime su- στρου Ματινά, καὶ διαφημίζουσιν, ἐς ἅπαντα τὸν perstitioni. Nam extra urbem Medina fabricarunt λαόν, ὅτι ἐντὸς τούτου ἐστὶν ὁ τάφος τοῦ Μουχάμετ, et modificaverunt murum in circuli formam, per καὶ οὐ δύναταί τις ἰδεῖν, ἵνα μὴ τυφλωθῇ. Καὶ κριquem nullus datur aditus, et apud omnes famam τεῖ ἡ τοιαύτη πλάνη εἰς τοὺς διαδόχους εἰς τὰς και disseminant ibi servari sepulcrum Muhammedis. θεξῆς τῶν Μουσουλμανων γενεάς. mus. sed neminem ad illud accedere ne illius curiositas oculorum privatione compensetur. Et successione vignit et obtinuit ista impostura usque ad sequentes Musulmannorum generationes. Abubaker vero diu exspectabat ut Muhammed Ὁ δὲ 'Αποπάκρης ἐπερίμενε τοῦ ὑποστρέψει. Κεί reverteretur. Cum vero populus videret illum non ἰδόντες αὐτὸν, ὅτι οὐκ ἦλθεν ἀπεμενοίμνησαν αὐτὸν redire, illius obliti sunt, et dixerunt. feratis scripta καὶ λέγουσι πρὸς τὸν λαόν· Φέρετε τὰς γραφάς α quæ vobis tradidit Muhammed, ut simul colligan- του, ἂς δέδωκεν ὑμῖν ὁ Μουχάμετ, ἵνα σωρευθώσι gantur, et ex illis unum dal volumen. Successit καὶ γένωνται βιβλίον ἕν. Καὶ ἐκάθισεν ὁ ᾿Αποπάκρης vero Abubaker in locum Muhammedis,οι calipha- χαλιφάτης ἀντὶ τοῦ Μουχάμετ. Ἐν δὲ Οθμένης tus seu vicariatus munus et dignitatein obtinuit. γραμματικός πάνυ. Καὶ ἐπέταξεν αὐτῷ ὁ ᾿Αποπέ Erat vero Olmanes scriba eximius et celeberrimus. χρης σωρεῦσαι πασας τὰς γραφὰς τοῦ Μουχάμετ constituit autem illum Abubaker ut omnia Muham- ποιῆσαι αὐτὰς βιβλίον ἂν τὸ λεγόμενος Κουράνιον, medis scripta colligeret,ex illisque unum confaret Καὶ πεποίηκεν τοῦτο καθὰ ὀρίστησεν. Καὶ τὸ προ volumen quod nunc ubique venit sub nomine τότυπον τούτου ἐκ χειρὸς τοῦ ᾿Οθμάνου κεῖται εἰς Alcorani. Ista vero exsecutioni mandavit sicut de- την Τρούλλαν τῆς ἐκκλησίας τοῦ Προδρόμου εἰς τὴν creta fuerant. Εt istius libri autographum seu Δαμασκὸν εἰς τὸ Τζεμεὴν λεγόμενον, ὅ ἐστιν Συνα prototypus manu ipsius Othmaui scriptus et exa- γωγὴ τόπου. Καὶ ὅπου ἐστὶν τὸ Κουράνιον σου ratus adhuc hodie asservatur in Trulla Ecclesia ριέχει φλυαρίας καὶ λόγια ἀθεμελίωτα, ὅτι ᾿Αβραάμ Joannis Baptistæ præcursoris Domini Jesu Christi, ήλασεν τὰ εἴδωλα, ὁ Μωϋσῆς ἔσχισε την θάλασσαν in urbe Damasci, in loco qui dicitur Tsemeen, qui καὶ ἐπέζευσε τῷ λαῷ αὐτοῦ, καὶ Φαραὼ ἐποντίσθη, est loci Synagoga. Ibi asservatur Alcoranus tuus. Νῶς ἐποίησε κιβωτόν, Ἰωνᾶν κατέπιε κήτος, ΧριContinet vero icnumeras nugas, et fgmenta nullo στὸς νεκροὺς ἀνέστησεν, Ἰωσήφ ἐκληρονόμησεν Gibicine et fundamento suffulta. Verbi gratia quod Αἴγυπτον, Δαβιδ Ψαλτήριον πεποίηκεν, Σολομών της Abrahamus patris idola confregerit, quod Muses λέξεις τῶν θηρίων καὶ τῶν πετεινῶν ἐγνώρισεν, καὶ mare diviserit viamque populo paraverit qua sicco ὁ Μουχάμετ εἰς τὸν οὐρανὸν ἀνέβη, καὶ συνήντησεν pede populus pertransierit. Pharao vero aquis mer- τῷ Χριστῷ, καὶ συνέτυχεν αὐτῷ καὶ εὗρεν ὁ Μοσχά sus fuerit, quod Noe arcam condiderit, quod cele μετ, ὅταν ἀνέβη εἰς τὸν οὐρανὸν, γεγραμμένον εἰς

= G: K " τὸν θρόνον τοῦ Θεοῦ, οὐκ ἔστιν Θεὸς πλὴν τοῦ Θεοῦ, Jenam voraverit; quod Christus mortuos excitarit; quod Joseph Egyptum ut haereditatem possederit; quod Davidl psalterium composuerit; quod Salomon animalium terrestrium et volatilium linguas et voces optime calluerit; quod Mubammed in cœlum ascenderit, obvius factus fuorit Christo quo cum varia habuerit colloquia quod invenerit Muhammed, cum in cœlos pervenisset, hæc verba throno Dei ascripla: Non est Deus nisi Deus,et Muhammed apostolus Dei. Αlicubi vero in Alcorano tuo dicit Deus: Te saluto, ο Mahammed, cum familia et toto populo tue. Alibi etiam dicit Alcoranus quod Maris fructus palmarum ediderit unde gravida fuerit et uterum gesserit. O Mulsulmane,quandoquidem jactas Alcoranum tuum e cœlo descendisse, illumque esse verbum Dei, Deo comlernum, ut asseris, quare in illo non continentur oracula et dogmata consolatoria, exhortatoria, decreta, leges, sententiæ quæ Dei majestatem et sapientiam redoleant: sicut Mosi dixit Deus: Fac ista, et ista, more sapientissimo omnia docens et imperans. Sed liber tuus, ut ipse non diffiteris, dicit: Iste comedit fructum, alius ivit cubitum, alius lavit vestimenta sua, alter descendit in vontrem cetis: alius confregit idola; alius dicit; Ne comedas carnem suillam; alteri dicitur: Digitum immitte in podicem tuum et lava te,deinde excute digitum tuum, et illum iterum in os immitte; alteri dicitur: Ne vaces orationi cum aureo annulo, vel cum veste felis pelle ornata. Ista omnia prorsus sunt indecora, et quæso quomodo Deus vana, profana, erronea eloqueretur. Ἴδε οὖν, πανταχοῦ εὑρίσκεσθε ψεῦσται καὶ πλάνοι. Καὶ καταγελῶν λέγω σοι, οὔτε ἱερὸν γνωρίζετε, οὔτε ναὸν Θεοῦ, ούτε βῆμα, οὔτε θείαν χάριν ἔχετε, οὔτε εὐχὴν, οὔτε βάπτισμα, οὔτε ψαλμῳδίαν, οὔτε ἄφεσιν ἁμαρτιῶν, οὔτε βασιλείαν οὐρανῶν, οὔτε παράδεισον, εἰ μὴ ὅτι ἀναβαίνει εἷς ἐξ ὑμῶν εἰς τόπον ὑψηλὸν, και θεὶς τὸν ἕνα δάκτυλον τῆς χειρὸς αὐτοῦ εἰς τὸ ὡτίον, καὶ τὸ ἄλλο δάκτυλον τῆς ἑτέρας χειρὸς εἰς την καθέδραν αὐτοῦ, καὶ βοᾷ οὕτως· Θεὸς μέγας! καὶ Θεὸς μέγα;! καὶ μαρτυρεῖ. Οὐκ ἔστιν Θεός, ὡς ὁ Θεὸς ἡμῶν, καὶ μαρτυρῶ, ὅτι ὁ Μουχάμετ ἀπόστολος Θεοῦ ἐστιν. Καὶ ταῦτα πρώην πρὸς τοὺς ᾿Αῤῥαβας δῆλα ἦσαν πρὸ τοῦ Μουχάμετ, παρεξ τοῦτο καὶ μόνον ὅτι ὁ Μοχάμετ ἀποστολος Θεοῦ ἦν. Καὶ εἰσέρχεται ὁ τοιοῦτος ἄνθρωπος εἰς τὸ μασγίδιον ἔμπροσθεν τοῦ λαοῦ, καί ἴσταται, ὡς εἴρηται, καὶ εὔχεται τὴν εὐχὴν, ἣν εἶπον. Τὸ δὲ μασγίδιον ὑμῶν τοιοῦτον ἐστιν.. Ὅταν μέλλεις αὐτὸ θεμελιῶσαι, θεμελιοῖς σὺν αὐτῷ καὶ πρὸ τὴν καθέδραν σου χρηματίσαι σωτήριον μέλλον, ἔχεις καὶ ὕδωρ [καὶ ὕδωρ], ὡς μετὰ τὸ καθεσθῆναι σε ἐκτενῶς τὴν συνήθη σου καθέδραν, καὶ μετὰ ταῦτα εὔχου, ἔστιν δὲ τὸ μασγίδιον ἐστρωμένων, ὥσπερ κλίνη, ἵνα μὴ μιαίνεται περιπατοῦντος τοῦ ἀνθρώπου ἔνωθεν αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ καὶ σανίδων ἐστὶ στο βασία ἄνωθεν καὶ γύρωθεν τοῦ μασγιδίου, καὶ τὸ συνενόμενον αὐτοῦ καθεδράριον οὐ μιαίνουσιν, ὁ ἡνηρεῖ τὸ τῶν σανδαλίων σοῦ ὑποκάτω τῶν ποδῶν σου οἱ ἀπέναντι τοῦ προσώπου ἐν τῷ εἰσέρχεσθεί σε εἰς τὴν προσευχήν σου. Οιδά σε καὶ μανδήλιον βαστάζοντα, ὤπερ ἁπλώνης ἔμπροσθεν σου, καὶ εὔχη, ἵνα μὴ μιανθῇ τὸ προσωπων του, ἐπειδὴ ἐστρωμένον ἦν τὸ καὶ ὁ Μουχάμετ ἀπόστολος Θεοῦ. Καὶ λέγει ὁ Θεὸς εἰς ἄλλον τόπον ἐν τῷ Κουρανίῳ σου Χαιρετίζω σε, Μουχάμετ, σὺν τῷ οἴκῳ καὶ λαῷ σου· ἀλλαχοῦ δὲ λέγει τὸ Κουράνιον σου· Η Μαριὰμ ἔφαγε καρπὸν φοινίκων καὶ ἐγγαστρώθη. Μουσουλμανέ, ἐπειδὴ τὸ Κουράνιον σου λέγεις ἐξ οὐρανοῦ κατελθὸν καὶ ἔστιν λόγος Θεου, καὶ συνάναρχος, ὡς λέγεις, πῶς οὐκ εἰσὶν ἐν αὐτῷ δηλούμενα λόγια νουθετικά, καὶ ὁριστικά, καὶ θεοπρεπή, καθὼς καὶ τῷ Μωϋσῇ ἔλεγεν ὁ Θεὸς, ὅτι Ποίησον τάδε καὶ τάδε; ἀλλὰ λέγει τὸ βιβλίον του, ὡς λέγεις, ὅτι ο δεῖνας ἔφαγεν τὸν καρπὸν, ὁ ἕτερος ὑπάγει κοιμηθῆναι, ὁ ἄλλος πλύδ και τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, ὁ ἄλλος εἰσῆλθεν εἰς τήν κοι λίαν τοῦ κήπους, ὁ ἄλλος εἰσῆλθεν εἰς τὴν κοι λίαν τοῦ κήτους, ὁ ἄλλος συνέτριψε τὰ εἴδωλα, ἄλλος φησί, Μὴ τρώγεις χοίριον, τῷ ἄλλῳ εἶπεν· Βάλε τὸν δάκτυλον σου εἰς τὴν καθέδραν σου, καὶ πλύνε ἑαυτὸν, καὶ ἔκβαλε τὸ δάκτυλον σου, καὶ βάλε εἰς τὸ στόμα σου, τῷ μετὰ δακτυλιδίου χρυσού, και γουνακατουδίου φορῶν μὴ εὔχεται, ταῦτα ὅλως ἄπρεπε λόγια εἰσι. Καὶ πῶς ὁ Θεὸς λόγια σφαλτὰ καὶ βέβηλα φθέγγεται; Vide ergo et animadverte, vos ubique falsos et impostores deprehendi. Et tibi illudens assero vos non habere sacra,nec templum Dei, neque altare, neque divinam gratiam, neque baptisma, neque psalmodiam, neque remissionem peccatorum, neque regnum calorum, neque paradisum apud vos quis consequitur,sed tantum unus ex vobis ascendit in locum aliquem sublimem,et digitum unum auri imponens,alterum vero podici,ad ravim usque clamat: Deus magnus! Deus magnus! etconfessione sua testatur: Non est Deus sicut Deus noster, et ego profteor quod Muhammed sit apostolus Dei. Et ista diu nota erant apud Arabas antequam Mohammed exoriretur, præterquam istud solum,quod Mubam med est apostolus Dei. Post islam vero confessio nem,ingreditur homo iste mosqueam,et stal coram populo, ut dictum est, et orationem jam memoratam deblateral. Talis vero est apud vos mosquea. Cum illius jacienda sunt fundamenta,simul etiam ædifcantur balnea et lavacra ut Musulmanni futuram salutem adepturi,habeant aquam ad usum podicis, quo magna cum contentione parato et composito, ad preces se accingunt. Εst vero mosquealapetibus strata sicut lectus, ne hominum super ambulantium conlaclu contaminetur. Sed et supra sunt ex asseribus structiones, et tabulata quædam circa mosqueam; partes autem circumnjacentes et sessionis locum mosquem contiguum non inquinant et conspurcant.Alii sandalia ex pedibus tollunt,et a conspectu suo removent. Novi etiam quod cum mosqueam ingrederis soles mantile tecum gestare quod coram to explicas et extendis ut possis orationi

BARTHOLOMÆI EDESSENI vacare, et tuis inclinationibus et prostrationibus μασγίδιον σου, τίς ἡ χρεία τοῦ μανδηλίου; οὐπὶ τοῖς facies tua non inquinetur. Sed cum lapelibus sit κακῶς φρονοῦσι, ἡ τοιαῦτα φρονών, πώς τολμής ornata et strata tota mosques, quæ necessitas adhuc ἐρωτήσαι Χριστιανοὺς πῶς πιστεύουσιν; Πάντως τὸ mantilia admovere ut conspurcationis et sordium κεφάλαιον τῆς σωτηρίας τῆς ψυχῆς σου τούτο ἐστιν, contaminantium videtur periculum? Væ vobis pes. ἐν τῷ εἰπεῖν εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ τοῦ ἐλεοῦντος. sima dogmata forentibus. Tu qui talia seulis quo- καὶ τοῦ ἐλεημένου. modo audes hac importuna et inverecunda petitione vexare Christianos, quærendo quid et quomodo credant? Tota quippe summa salutis animæ vestræ in id tantum resolvitur, nimirum ut dicatur: In nomine Dei miseratoris et misericordis. Finis vitæ impurissimi Muhammedis. Τέλος τοῦ βίου τοῦ ἀκαθάρτου Μουχάμετ. ΚΑΤΑ ΜΩΑΜΕΔ. CONTRA MUHAMMED. Centra Saracenos qui dicuntur Ismaelitæ tanquam ab Ismaele originem ducentes. Fuit autem flius Abrahami, quem illi peperit Agar ancilla Sarra. Ab hac vero Agar dicuntur Agareni. Dicti sunt autem Saraceni, quia, cum Agar domo pulsa per desertum erraret palabunda et Ismaelem filium gestaret, dixerit angelo: Sara domina mea me domo expulit, ut ibi legitur. Saraceni vero ad tempora usque imperatoris Heraclii fuerunt idololatræ et Veneris phosphorique sideris cultores religiosi, quod lingua vernacula vocabant Cabar, quod magnum signifcat.Istis vero temporibus ortus est inter illos Muhammed propheta, quem ut maximum et adjutorem indefessum deprædicaverunt. Erat vero ipse ex una tribuum Ismaelis. Ille autem fuit Ismael tanquam unus ex Ismaelis posteris. Primo- c genitum vero habuit Etsarum quem genuit ex Ismaele. Deinde duos alios alios in vitæ et dias luminis auras emisit, Mundarum nimirum, et Scholarabiam Mundaros autem genuit Cuzarum, et Themimanum.Ab illis ortus Muhammed qui talis erat vultu et forma. Erat semi-siccus et aridus,incessu vero et specie plane ridiculus. Adhuc vero in ipsa infantia parentibus orbatus, extrema paupertate obruebatur,et laceris pannis indutus, et plane obscurus, feminæcuidam vidum traditus fuitservus,quæillum genere quodammodo attingebat.Cum autem pueritis annos esset prætergressus, factus est servus mercenarius istius viduæ cui Chadigm nomen erat, femins ditissima, et opibus affluentissimæ. Quæ cum varia alia suppellectili, multa jumenta p alebat et camelos quamplurimos. Horum rector constitutus Muhammed, omnibus viribus tentavit Chadigam dominam suam in amorem sui pellicere. Clam irrepit, cum illa congreditur, et candem legitime et publice tori socius evasit, et illam uxorem duxit. Postea mutato consilio Chadigam puduit cum ... } σο Κατὰ Σαρακηνῶν οἱ καλοῦνται Ισμαηλῖται μὲν ὡς ἀπὸ τοῦ Ἰσμαὴλ καταγόμενοι. Υἱὸς δὲ οὗτος ἦν τοῦ ᾿Αβραάμ, γεννηθεὶς ἐξ ᾿Αγαρ τῆς παιδίσκης Σάββας. ᾿Αγαρηνοί δὲ ἀπὸ ᾿Αγαρ τῆς μητρός μαήλ. Σαρακηνοὶ ἀπὸ τοῦ εἰπεῖν πρὸς τὸν ἄγγελον, ὅτι ἀπελαθεῖσα παρὰ τῆς κυρίας αὐτῆς ὤδευε κατά τὴν ἔρημον ἐπιφερομένη τὸν Ισμαήλ, ὅτι Σάβι κυρία με ἀπήλασεν, ὡς ἐκεῖ λέγει. Οι Σαρακηνοί μὲν μέχρι τῶν Ηρακλείου τοῦ βασιλέως χρόνων εἰδωλολάτρουν προσκυνοῦντες τῷ ἑωσφόρῳ ἄστρα, καὶ τῇ ᾿Αφροδίτη, ἣν δὴ καὶ Σαβὰρ τῇ αὐτῶν γλώττη επωνόμαζον. Δηλοῖ δὲ ἡ λέξις αὕτη τὴν μεγάλην. Τότε δὲ προφήτης αὐτοῖς ἀνέστη Μωάμεθ, καὶ αὐτοὶ ἔχοντες αὐτὸν μέγαν καὶ περιβόητον. Οὗτος ἀπὸ μιᾶς τῶν ἐξ Ισμαήλ φυλῶν καταγόμενος. Ισμαήλ δὲ ἦν οὗτος, ὡς καὶ τοῦ Ισμαήλ τυγχάνων ἀπό γονος. Πρόγονον δὲ εἶχε τὸν Ἔτζαρον ἐκεῖνον, ὃν ἐ Ισμαήλ ἔτεκε, καὶ εἰς φῶς βίου παρῆξεν δύο υἱούς, τὸν Μούνδαρον καὶ τὸν Σκυλαραβίαν. Ὁ δὲ Μούνα δαρος ἀπέτεκεν τὸν Κούσαρον, καὶ τὸν Θεμίμην. Εκ τούτων ὁ Μωαμὲδ καταχθείς· τοιοῦτος δὲ ἦν τῇ μορφῇ· ἡμίξηρος, καὶ τὸ εἶδος γελοιός τε καὶ βαδίσματι. Καὶ κομιδῇ νέος ἀπορφανισθεὶς πένης παντάπασιν ἦν, καὶ ῥακενδυτῶν, καὶ ἀφανής ὧν ἐθήτευε παρά γυναικός χήρας κατά γένος αὐτῷ προσο ακούσῃ, τὴν παιδικὴν παραμείβων τῆς ἡλικίας μια σθωτός γίνεται τῆς γυναικὸς ταύτης, ἥτις καὶ Χε διγὰν ἐπονομαζομένης πλουσίας πάνυ καὶ εὐπορο τάτης, καὶ μετὰ τῆς λοιπῆς περιουσίας καὶ κτήνη πολλὰ κεκτημένη, μεθ' ὧν καὶ καμήλους ὅτι πλείστους. ἂν νομεὺς ὁ Μαχούμετ κατέστη. Ισχυσεν εἰς ἔρωτὰ τὴν κυρίαν αὑτοῦ Χαδιγὰν ἀγαγεῖν· ὑπέδυ ταύτην, καὶ συνεγένετο. Καὶ τὸ τέλος κυρίως φανερῶς εἰς γάμου κοινωνίαν ταύτην εἰς γυναίας λαμβάνει. Καὶ πρὸς τοῦτο ἀποτρόπαιον ἡγεῖτο αὐτὸν χαδιγέν

CONFUTATIOʻMUHAMMEDTS. συγκοινωνεῖν τούτῳ οὐ μόνον διὰ τὸ μισθωτὸν εἶναι ἡ illo societatem conjugalem fovere et eum illo con αὐτῇ τοῦτον, ἀλλ' ὅτι καὶ ἀνείδεος ἦν καὶ ἄμορφος. cumbere, tum quia mercenarius fuerat, tum quis Καὶ ἐν πολλαῖς τῶν ἡμερῶν κατὰ γῆς κείμενος, καὶ ingratissima et turpissimus erat formas: Insuper ἀφρὸν ἀποπτύων. Γενόμενος δὲ κύριος τῶν ὑπαρ- quis singulis fere diebus quasi comitiali morbo χόντων αὐτῆς πολλάκις ἀπεδήμει κατ' ἐμπορίαν. correptus, ore spumanti in terram cadebat et jace Καί ποτε παραγενόμενος εἰς Παλαιστίνην συνέτυχεν bat. Bonornm vero uxoris dominus factus sspisΕβραίοις, εἶτα ᾿Αρειανοῖς, ἔπειτα καὶ Νεστορία - sime ad mercaturam exercendam peregre proficis i νοῖς. Καὶ δόξας φιλομαθὴς εἶναι, ἀρύσατο ταχέως cebatur. Cum in Palatinam aliquando pervenisἐξ Εβραίων μὲν τὴν μοναρχίαν, ἐξ ᾿Αρειανῶν δὲ Βet, inciditin Hebræos, deinde in Arianos. postremo Λόγον καὶ Πνεύμα κτιστὰ, ἀπὸ δὲ Νεστοριανών in Nestorianos. Cam vero scientim cupidus videri ἀνθρωπολατρείαν. Καὶ σύνθετον ἐξ αὐτῶν θρησκείαν vellet, ex Hebræis hausit monarchiam seu.unicum ἑαυτῷ συνεστήσατο • νοσήσαντος δὲ πάλιν αὐτοῦ esse Deum. Ex Arianis Verbum et Spiritum sanπάρεσιν μελῶν, ἡ δηλωθεῖσα τούτου γυνή σφόδρα clum esse creaturas, ex Nestorianis hominem, niἡνιᾶτο, καὶ ἔσχαλλεν· οὐ μόνον ὡς δοῦλον καὶ μισθούς mirum personam humanam Christi esse adorar τὸν αὐτῆς συναφθείσα, ἀλλὰ καὶ ὡς μέγα νόσημα dam. Et ex istis omnibus complicatam religionem ἔχοντα τὴν γημάμενον. Ἐν δὲ αὐτοῖς φίλος μοναχός sibi confavit et composuit. Ilio vere iterum labeτις ἐξόριστος εἰς ἐκεῖνα τὰ μέρη διὰ τὸ ἑαυτου rante membrorum solutione et paralysi, memorat δόγμα. Οὗτος ἐξ ὑποθήκης του Μωάμεθ ἐπληροφο- supra uxor vehementer angebaur, et indignaba ρησιν τήν τούτου σύζυγον, ὡς οὐκέτι κοινὴ νόσος tur, ut pole qum marium sibi sociaverat non ἐστὶν ἡ κατέχουσα τὸν Μωάμεθ, λέγει πρὸς αὐτὴν ὁ tantum servum et vile mancipium et mercenarium, μοναχός, ἀλλ᾽ ὁσάκις ἴδοι τὸν ἀρχάγγελον Γαβριήλ, sed hominem qui morbo acerbissimo vexaretur, μὴ φέρων αὐτοῦ τὴν φοβερὰν ἐπιφάνειαν εἰς τοῦτο Hebebant vero monachum quemdam sibi familia καταπίπτει. Καὶ γὰρ ὁ δηλωθεὶς ἄγγελος, φησίν, rem et amicum, qui propter sus praya dogmata εἰς τοὺς μεγάλους ἀποστέλλεται προφήτας αποκα- illuc fuerat in exsilium relegatus. Ille deliberate λύπτων αὐτοῖς τὰ μυστήρια τοῦ Θεοῦ, καὶ γνώσεις cum Muhammede consilio uxorem Muhammedis an τῶν ἑπομένων. ᾿Αποστέλλεται δὲ, φησί, καὶ πρὸς ista anxiolate revocare satagebat, conabaturque τὸν Μωαμὲδ ἄνδρα τὸν σὸν, ὡς μέγαν προφήτην. persuadere, non vulgari et ordinaria morbo cruciari Muhammedem. Sed, inquiebat, quotiescumque videt archangelum Gabrielem, impar tantæ ferendæ visione cádit, et quasi pondere gloriæ obruitur; addebat etiam monachus ille; Mittitur iste angelus ad máxi mos prophetas ipsis mysteria Dei et futurorum cognitionem revelans; pergebat vero et dicebat: Mittitur idem angelus ad conjugem tuum Mohammedem tanquam ad magnum prophetam Αὐτὴ δὲ πεισθεῖσα τοῖς λεγομένοις, καὶ γενομένη περιχαρὴς τὸν λόγον πεισθεῖσα ἐκήρυττε διαρρήδην τοῖς ἄλλαις γυναιξίν, ὅτι μέγας ἐστὶν προφήτης ὁ Μεσαμέδ, καὶ παρὰ τῷ Θεῷ ἐκλελεγμένος. Καὶ τὸν τρόπον τοῦτον ἐκ γυναικῶν εἰς ἄνδρας ὁ λόγος οὗτος διαδοθεὶς ἐκράτησεν, καὶ ηὐξάνθη. Τί γέγονεν; τές θνηκεν ἡ γυνὴ αὐτοῦ Σαδιγά, καὶ κληρονόμον εἰς ἅπαντα αὐτῆς Μωάμεθ, τὸν καὶ Μαχούμετ τῆς πον ριουσίας αὐτῆς κατέλιπεν, ὃς καὶ κληρονόμῃ καὶ ταύτης ὄφις ὢν δράκων γέγονεν. Καὶ ἔκτοτε πεπλουτηκώς τίμιος παρὰ πᾶσιν ἐφαίνετο· δόξα γὰρ ἀπείραντος, ἢ καὶ πλούτῳ προσλάβῃ τὴν οἴησιν μέγα τι δοκεῖ τοῖς ταπεινοῖς καὶ τιμώμενον. Καὶ συλλαβὼν τὰς προῤῥηθείσας κενὰς αὐτοῦ διδασκαλίας ὁ Μωάμεθ ἀπὸ τῶν Ἰουδαίων τὴν μοναρχίων, ἐκ δὲ τῶν Αρειανῶν τὸ λέγειν τὸν Λόγον καὶ Υἱὸν τοῦ Θεοῦ κτιστὸν, ἐν δὲ τῶν Νεστοριανών τὴν ἀνθρωπολατρείαν. Και πάντα συλλαβὼν ἐδίδαξεν τὸ ἀδόμενον. οὕτω δὴ καὶ συγκεράσας καὶ τῷ λαῷ ἐκήρυξεν καὶ ἐκράτυνεν· καὶ· ὡς προφήτην μέγαν ἐκ Θεοῦ αὐτὸν τιμάσθαι τῷ λαῷ παρηγγυήσατο. Γνοὺς δὲ τοὺς Ἰσμαηλίτας τῶν παθῶν εἶναι δούλους, καὶ βασκητούς ἐπημάντους, ήγουν βοσκηματώδεις, καὶ δούλους ὄντας βρωμάτων, βίβλον οἰκείας νομοθεσίας· ἐξέθετο γέμουσαν πάσης ἀκαθάρτου νομοθεσίας, προσφιλής αὐτοῖς ἦν, καὶ οὐρανόθεν διὰ τοῦ ἀρχαγγέλου Γαβριήλ κατενεχθῆναι αὐτῷ διεβεβαιώσατο, καὶ δεδογ— μάτικεν, ταύτην τὴν νομοθεσίαν διδάξας τῷ λαῷ PATROL GR. CIV. Illa vero dictis victa et obtemperans, gaudio maximo perfusa rem totam aliis mulierculis exponebat et enarrabat,quod nimirum Muhammed esset maximus propheta, et a Deo electus. Et hoc modo a “feminis ad viros fauna ista transiit, tandem, obtinuit, οt vires acquisivit eundo. Quid factum postea? Chadiga uxor moritur, et omnium bonorum suorum ex esse hæredem constituit et reliquit Muhammedem; qui cum ista pinguissima haereditate serpens evasisset, tandem factus est draco. El ab Et illo tempore dives factus, honorem apud omnes adeptus est. Gloriatio quippe sine une et quæapud vulgus opinionem sibi ex opibus conciliat, magnum quid et venerandum videtur abjectis et ex plebe humilioribus. Congerens ergo supra memoratas vanas opiniones, nimirum ex Judaeis monarchiam, θx Arianis Verbum Dei et Dei Filium esse creaturam, ex Nestorianis anthropolatriam, ex illis omnibus tnam doctrinam conflavit,quam auditoribus gratam et decantatam docuit. Et sic se turbis et populo immiscens, illam prædicavit et propagavit, se tanquam magnum prophetam venditavit, et a populo se fere coli et adorari tandem obtinuit. Cum vero probe novisset Ismaelitas suarum libidinum esse mera mancipia, quia pastores erant minime verendi et exitiosi, et pastoritiam artem tantum exercentes, et escarum ventrisque servi, librum legum sua privata sola auctoritate munitum comex

posuit, plenum omnis impura doctrinæ istis ho- Καὶ Κουρὰν ταύτην ἐκάλεσεν, τουτέστιν θείαν ἐπ minibus gratissimæ,illum calo ad se delatum per λαδὴ νομοθεσίαν, ῥητῶς διοριζομένην αὐτὴν, τον archangelum Gabrielem asseruit, doctrinam illo καθένα τῶν ᾿Αγαρηνῶν ὑπ᾽ ἐξουσίαν ἔχειν τέσσεραν contentam medium in vulgus disseminavit, quam γυναιξὶν συγκοινωνεῖν, καὶ ταύταις συνομιλείν πρ Coranum vocavit, id est divinam legem Sancit vero φανῶς, παλλακὰς δὲ ἔχειν τὸν καθ᾽ ἕνα, ὅσας ἐν illa disertis verbis quemlibet Hagarenorum posse αἱρέτω. Καὶ οὕτως τοὺς ᾿Αγαρηνούς εἰς τὴν ἑαυτο sibi quatuor uxores matrimonio copulare, et cum τιμὴν ἤγαγεν, καὶ οὕτως αὐτοὺς ἐδίδαξεν, καὶ μεταillis publice consuescere, concubinas vero tot νοίας καταγγείλας ποιεῖν. Καὶ τ᾿ ἄλλα τούτων, ὅσε quot illi placuerit. Hac autem ratione Agarenos in ἐν τῇ βίβλῳ ἐγράψατο. ᾿Αλλὰ καί ποτε ἁπλῶς ἐκριsuum caltum perduxit, illos sua doctrina imbuit τονεν νομοθέτημα. monen3 etiam ut frequentibus inclinationibus indulgerent. Etaliatalia docuit quæ in illius libro scripta continentur. Sed et aliquando absolutam legem aliquam fixit, quam voluit vim habere et obtinere. Habebat quippe amicum nomine Zez cui matri- Φίλον γὰρ εἶχε τινα Ζεζ προσηγορευμένου, για monio juncta erat uxor forma elegantissimæ.Illius ναῖκα ἔχοντα κάλλει ὡραίαν πάνυ, καὶ ταύτης προς vero amore accensus Muhammed, voluit illam sibi ἔρωτα κινηθείς, καὶ θελήσας λαβεῖν αὐτὴν ὁμόζυγο, uxorem habere, et amicum ad se curavit accersiri, προσεκαλέσατο τοῦτον, καὶ εἶπεν αὐτῷ· Οἶδας, ο quem talibus verbis adoritur. Nosti,amice,me esse ἑταῖρε, ὡς προφήτης ἐγὼ τυγχάνω Θεοῦ, καὶ τὸ prophetam Dei, nec tuto nec sancte dictis meis fidem τοῖς ἐμοῖς ῥήμασιν τινα ἀπιστεῖν, οὐκ ὅσιον. Ισθ et observantiam negari. Scias ergo id quod mihi οὖν, ὡς προσέταξεν μοι ὁ Θεὸς, σὲ μὲν ἀπολῦσαι τὴν Deus ipse imperavit. Nimirum ut uxorem tuam di- ἰδίαν γυναῖκα, ἐμὲ δὲ ταύτην λαβεῖν. Επει γάν millas,illamque mihi matrimonio jungam.Quando- προφήτην εἶχον τοῦτον πάντες, ὡς εἴπομεν, καὶ quidem vero illum prophetam esse existimabant, ηδοῦντο, κατένευσε τῷ λόγῳ αὐτοῦ ὁ Ζέζ, καὶ τὴν et illum admodum probabant, annuit votis et dictis γυναῖκα αὐτοῦ ἐχωρίσθη, καὶ ταύτην ὁ Μαχούμετ amicus Zez, et ab uxore separatus est quam tradi- προσελάβετο εἰς γυναῖκα, καθὼς εἶπεν. Γυναίκας dit uxorem futuram Muhammedis sicut ipse jus- δὲ ἔσχεν τὰς πρώτας καὶ ἰδίας αὐτοῦ δ'· ἦγουν την serat. Uxores vero primas et numero quatuor ha- Ζαδιζὲ, καὶ τὴν ᾿Αϊσέ, καὶ τὴν Ζηϊνέπ, καὶ ὑμετεί buit: videlicet Zadize, Aise, Zeinep, et Omielteim. θείμ. Ετεκεν δὲ καὶ θυγατέραν, τὴν Φάτμαν, εν Habuit vero filiam nomine Phatmam,quam genero καὶ ἐπεγάμόρευσεν ἐπ' αὐτὴν γαμβρὸν τὸν ᾿Αλείμ Alim matrimonio locavit.Habuit et duos Glios και υἱοὺς δύο, τὸν Χασάνην, καὶ τὸν Χουσείνην. Chousanen et Chousainen. Aderant vero illi et Ἦσαν δὲ καὶ οἱ ἕτεροι συμμύσται, καὶ συνεργοί, κα alii symmystæ et in opere socii et in propaganda διάδοχοι αὐτοῦ. Ήγουν ὁ Πουπικέρτος, καὶ πα doctrina sua successores indefessi. Videlicet 6ίκερ, καὶ Οὐμάρ, καί Τάλχης, καὶ ὁ Πουκέρης Apoupicertas, et Coubiker, et Omar. et Talches, G & Σαδούκ, καὶ Μαυσιέ, ὁ Σουπεὴρ, ὁ ᾿Αδελφό, et Opoupacres, et Saduc, et Mausie, et Supeer, et Adelau, et Zeit, et Zeiton, et Zait, et Othman, nnmero videlicet duodecim. Angelos vero portento miro, et ex rerum colendarum numero esse dictitabat, Aratum scilicet, Maratum, Tsapham et Maruam. Eraut vero et prophetæ et apostolia Muhammede memorati, nimirum Chud, Tsale, seu Salec, Soaip, Edris, Choualciphil, el Loeman ipse cum illis. Post illas jungit quamplurimos alios scriptis Veteris Testamenti notissimnos Noachum, Abrahamum, Isaacum, Jacobum,Josephum, Mosen, Jobum, Aaronem, Davidem, Salomonem, Eliam, Jonam.Zachariam patrem Joannis Baptistæ præcursoris,Jeremiam, Danielem, Melchisedecum, et omnes veteres prophetas et Deo fideles. Jactabat et sententiam e cœlo se accepisse Ανωθεν ἐπιλαβόμενος δοκῶν τοιάδε λέγουσα, ὅτι ὁ asserentem, quod Deus quem vult ad bonum Θεὸς, ὃν θέλει ὁδηγεῖ εἰς ἀγαθὸν, ἦν δὲ θέλει, σκλη flectit, alterius vere cor indurat et reddit immori- ρύνει· καὶ ὅτι, εἰ ὁ Θεὸς ἤθελεν, οὐκ ἂν ἐπολέμων gerum. Et quod si Deus vellet mutuis bellis homi- αλλήλοις οἱ ἄνθρωποι. Αλλ' αὐτὸς ποιεῖ ὁ Θεὸς ὅπως nes se non invaderent et lacesserent. Sed quod βούλεται, καὶ παντὸς ἀγαθοῦ, καὶ πονηροῦ αὐτὸς Deus facialquæcumque vult, sil causa boni et mali, ἐστιν αἴτιος. Καὶ τύχη καὶ εἰμαρμένη ὑπ' αὐτοῦ imperetque fato et fortuna. Obtrudebat et alia do- έστιν. Λέγει δὲ καὶ ἑτέρας διδασκαλίας πρὸς τοὺς gmata Israelitis, quod nimirum Dominus Deus Je- Ισμαηλίτας, ὅτι ὁ Κύριος καὶ Θεὸς Ἰησοῦς Χρ sus Christus, ex Virgine Maria sine semine genitus στὸς ἀπὸ Μαρίας τῆς Παρθένου ἄνευ σποράς με fuerit per Verbum et Spiritum Dei. Et quod cum νηθεὶς ἐκ τοῦ Λόγου τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ Πνεύματος. infantiæ teneros annos nondum esset supergressus Καὶ ἔτι νήπιος ὢν πετεινὰ ἐκ πηλῶν ἐπλαστούργει Ζεϊτ, καὶ ὁ Ζίτων, καὶ Σαὶτ, καὶ Οὐθμὰν, ήγουν ιβ'. ᾿Αγγέλους δὲ τερατεύεσθαι ἐκ τῶν σεδεσμάτων εἶναι, τὸν τε ᾿Αρώθ, καὶ τὸν Μαρώθ, καὶ Τζέφη, καὶ τὸν Μαρούα. Προφῆται δὲ, καὶ ἀπόστολοι προπο αγορεύομενοι παρ' αὐτοῦ τοῦ Μωάμεθ, εἴτουν τὸν Χούδ, καὶ Τζάλετ, ἡ Σάλεκ, καὶ τὸν Σουλία, επ τὸν ᾿Εδρὴς, καὶ τὸν Κουκλκιφίλ, καὶ τὸν Λοημέν αὐτὸν μετὰ τούτων. Παρέγει μετ᾿ αὐτοὺς καὶ ἐκ τῆς Παλαιᾶς δῆθεν Γραφῆς, τοῦ τε Νῶς, καὶ ᾿Αβραάμ, καὶ Ἰσαὰκ, καὶ Ἰακώβ, καὶ Ἰωσήφ, καὶ Ἰώβ, κε Μωσέως, καὶ ᾿Ααρών, καὶ Δαβίδ, καὶ Σολομῶντος, καὶ Ἠλία, καὶ Ἰωνᾶ, καὶ Ζαχαρίου του πατρός Ιωάννου τοῦ Προδρόμου, καὶ Ἱερεμίου, καὶ Δεκέλ καὶ Μελχισέδεκ, καὶ πάντας τοὺς ἔκπαλαι προφέ Ο τας, καὶ ἐν θεῷ πιστούς.

CONFUTATIO MUHAMMEDIS. καὶ ἐμφυσῶν ἐποίει αὐτὰ ζῶς, καὶ τυφλοὺς ἰᾶτο, καὶ volucres ex luto formaverit, in quas cum insuf νεκροὺς ἤγειρε. Καὶ ὅτι ἐκ παρακλήσεως τῶν ἀπο- flasset, incceperunt moveri, sentire et halitu effcaστόλων ᾐτήσατο τὸν Θεὸν, καὶ κατήνεγκεν ἐκ τοῦ cissimo animari et vivificari. Insuper,quod cacos οὐρανοῦ τράπεζαν, καὶ ἐξέτρεψεν αὐτοὺς, καὶ μάλα sanaverit, mortuos excitarit, quod ad apostolorum λαόν. Καὶ ὅτι οὔτε ἐσταυρώθη, οὔτε κατ᾿ ἀλήθειαν suorum postulationem Deum rogaverit qui colo ἀπέθανεν ὡς ἄνθρωπος, ἀλλὰ κατὰ φαντασίαν μόνην dimiserit mensam variis dapibus onustam quiταυτα παρά των Εβραίων ὑπέστη, τοῦτον νομί- bus apostolos ipsos et turbas quamplurimas ciσαντες ἐσταύρωσαν, ἀλλ᾽ οὔτε τις αὐτοῦ ὅλως οὐχ baverit et refocillaverit. Quod crucit non fuerit afἥψατο, ἀλλὰ πρὸς ἀθείαν, καὶ ἀπιστίαν, καὶ ἁπαν- fixus, nec revera ut homo mortuus fuerit, sed ista θρωπίαν τοῦτον ἑώρων, ὅσον κατὰ τὰς ἐφιχτὰς tantum contigisse secundum apparentiam et speκαὶ δυσωνυμίας αὐτῶν πεπονθότων. Καὶ τοῦτο λέ- ciem, eaque ab Hebræis esse supposita, qui existi γων, ὅτι ἐρωτηθείς παρὰ τοῦ Θεοῦ· Εἰ ὠνόμασας marunt in cruce illum ipsum sustulisse et suspenἑαυτὸν Θεὸν ἐν τῷ κόσμῳ· ὁ δὲ εἶπεν· Ὦ Ιωάννη, disse. Sed revera nullus illum apprehendit, sed ad σὺ εἶπας τὸν λόγον τοῦτον, ὅτι Υἱός εἰμι τοῦ Θεοῦ, illorum impietatem, incredulitatem, inhumanitaκαὶ Θεός. αρνήσατο, λέγων, ὅτι Σὺ πάντα γινώ- tem teslandam, videruntillum quantum ex eorum σκεις, καὶ οἶδας, ὅτι οὐκ ὠνόμασα ἑαυτὸν Θεόν, infaustis viribus pendebat, revera patientem. Addit ἢ Υιόν σου· δοῦλος γάρ σού εἰμι, καὶ οὐχ ὑπερη- et istud quod cum Jesus ad calos pervenisset, φανεύομαι τοῦτο καλεῖσθαι. Καὶ ὅτι ὁ Θεὸς ἔλαβεν Deus ab ipso rogaverit: Quare cum in mundo αὐτὸν εἰς τὸν οὐρανὸν διὰ τὸ λίαν φιλεῖν αὐτόν. versabaris, vocavisti te Filium Dei? Ad quæ Je Καὶ ὅτε ἀνῆλθεν ὁ Χριστὸς ἐν τῷ οὐρανῷ, τότε έρω- sus: O Joannes, non ego sed tu hoc dixisti, me τήθη περὶ αὐτοῦ. Τὸν Χριστὸν οὐ λέγωσιν Υἱὸν Θεοῦ, nimirum esse Deum et Filium Dei. Negavit orgo ἀλλ᾽ ἀπόστολον, καὶ προφήτην, καθότι ὁ Θεὸς, φησὶ, dicens: Ο Deus omnia nosti, et optime tibi comκωινωνὸν οὐκ ἔχει, καὶ πάντες οἱ ποιοῦντες αὐτῷ pertum est me nomen Dei et nomen Filii tui τὸν Χριστὸν κοινωνόν, μέλλουσιν κολάζεσθαι εἰς nunquam mihi tribuisse et usurpasse. Sum quippe τὴν γέενναν τοῦ πυρός. Διότι ὁ Θεὸς κοινωνὸν ἦτοι servus tuus, nec talis me unquam incessit fastus ὅμοιον οὐκ ἔχει. Ταῦτα τοῦ Μωάμεθ. et superbia ut tali titulo nominari me dedignarer. Nec hic finis fabularum, addit quomodo Deus illum in cœlos evexerit quod vehementi amore illum prosequeretur. Et quod cum Christus in cœlum ascendisset de illo quæstio mota fuerit, quod nimirum Christus non sit Filius Dei dicendus, sed apostolus et propheta, sicut Deus dicit, quod non admittit socium, quicumque vero Christum Dei socium asserere non verentur, in gehenna ignis æterno sup. plicio sint afficiendi. Deus quippe non habet socium nec parem. Hæc omnia Huhammed de Christo. Λέγει περὶ τῆς πλάσεως τοῦ ᾿Αδάμ, ἐν ᾗ φησιν, Asserit vero circa creationem Adami alia cum ὅτι ἐπλάσθη ὁ ἄνθρωπος ἀπὸ χώματος καὶ σταγό-C prioribus absurditate contendentia. Dicit quippe νος, καὶ ἤδελον, καὶ μασήματος, καὶ ὅτι τοῦ ἀν- primum hominem factum ex terra, stilla, Iuto, et θρώπου πλασθέντος, οἱ μὲν ἄλλοι πάντες ἄγγελοι quadam materia dentibus et ore contrita. Formato προστάξει Θεοῦ προσεκύνησαν αὐτοῦ. Μόνος δὲ ὁ autem,inquit, primo homine, statim omnes advoΒελίαρ οὐκ ἐπείσθη προσκυνῆσαι τὸν ᾿Αδάμ, καὶ larunt angeli, qui jubente Deo hominem salutaδιὰ τοῦτο πέπτωκεν. Λέγει περὶ Θεοῦ ὅτι αὐτός, runt et adorarunt. Solus vero Beliar cun Adamum Θεὸς ῶν, ἐστὶν ὁ ποιήσας τὰ πάντα, οὔτε ἐγένετο adorare recusavit, lapsus est et ad Tartara detrusus. ὅμοιος αὐτοῦ τις, ἀλλ᾽ εἰς Θεὸς ὁλόσφυρος οὐκ ἐγέν- De Deo vero asserit quod Deus solus omnia conνησεν, οὔτ᾽ ἐγεννήθη, ἀλλ᾽ εἷς ἐστιν Θεὸς, καὶ πᾶς diderit, nec parem sociumque admittat, et quod, ὁ μερίζων αὐτὸν, ἡ ὅμοιον ποιῶν, σωτηρίας οὐκ cum sit totus in orbem quasi malleo ductus, nec ἔστιν, ἀλλ᾽ ἀφόρητον, καὶ αἰώνιον κόλασιν. Τοιαύ- generet nec generetur. Illum esse plane unicum, ται τοῦ Μωαμὲν αἱ νομοθεσίαι, ταῦτα νενομοθέω et eos qui illum dividunt, et socium illi jungunt. τηκεν τῷ λαῷ Ἰσμαήλ. Τὸν γὰρ τόπον τὸν ἐν τῷ salutis non futuros participes, sed sternarum poeΒάκχε, ἤτοι Μῆκε, ἢ Μάκεχ, οἶκον προσευχῆς narum miserandas victimas. Hæ sunt doctrinæ et διωρίσατο εἶναι, καὶ τὰς ἑαυτῶν λατρείας ἐκεῖσε leges Muhammedis: talia docuit et sancivit apud προσάγειν. Ὅτι καὶ λιθος τῷ τοιούτῳ τόπῳ ἢν Ismaelitos. Locum elenim apud illos, nomine ἀνακείμενος ἐν τῷ μέσῳ παμμεγέθης, ὡς ἐπάνωθεν Bacchæ vel Macchæ, vel Mechech orationis ædem αὐτοῦ τοῦ λίθου λέγεται τῇ ᾿Αγὰρ ὁμιλήσας ὁ futuram perpetuam decreto determinavit, et om- ᾿Αβραάμ, ἢ ὡς αὐτῷ τὴν κάμηλον προσδήσας, nem cultum suum illuc dirigere et convertere. ὅτε τὸν Ἰσαὰκ ἔμελλεν θύειν. Προσέταξεν δὲ τὰς Quia nimirum medio in isto loco exstat lapis maεὐχὰς τοὺς συνερχομένους ἐκεῖσε οὕτως ἐπιπλεῖν. ximus super quem fama refert Agarem cum Τὴν μὲν μίαν αὐτῶν χεῖρα πρὸς τὸν λίθον ἐκτείνειν, Abrahamo rem habuisse, vel ipsum Abrahamum, τῇ δὲ ἑτέρᾳ τὸ οὔς κατέχειν τὸ ἴδιον, καὶ οὕτω κυ- illi camelum alligasse cum filium suum Isaacum κλοτερῶς ἑαυτοὺς περιφέρειν, ἕως ἂν πέσωσιν esset immolaturus. Voluitvero omnes illuc confluenσκοτοδινιάσαντες, καὶ τὴν περιοχὴν αὐτοῦ πᾶσαν tes et contendentes ad orationes habendas, hoc ἐπιτηρεῖν, καὶ λίθους ἑπτὰ κατὰ τῶν Χριστιανῶν ritu illas fundere. Jussit primo unam manum ad ἐπιρρίπτειν. Ἵνα δὲ μὴ τὰ ῥήματα τῆς παρ' αὐτοῦ lapidem istum porrigere et extendere, altera vero

' suam propriam auriculam corripere et comprehen» ορισθείσης προσευχῆς ἐπιτελεῖσθαι, ὡς εἴρηται, dere, potted in orbem seipsos circumagere,donec ὡσὶν ἀνήκουστά, κἀκεῖνα γραφή παραδοτέον, πρὸς vertigiae et quasi cacitate percussi, in terram πλείονα διδασκαλίαν αὐτοῦ Μαχούμεν, καὶ προσεν runnt et cadant Jussit et omne id quod in suis χήν έχουσαν οὕτως· ᾿Αλὰ, ᾿Αλὰ οὐακούς, ᾿Αλά και mesodatis vel oratione sua coutinebatur observari et βάρ. Ταῦτα λέγονται πλειστάκις. septem lapides contra Christianos projici et excuti; ne vero verba orationis quam omnibus addiscendam et deblaterandam tradiderat et decreverat, non facile audiri et memoriæ mandari possent, flla.ipsa scripto consignari curavit Muhammed, et ad majorem informationem oratione tradidit qua sic. habet. Aia Ala Ouakoubar, Ala Koubar. Haec verba multoties ingeminant. Notat vero Ala etkoubar, Deum magnum,va autem notat maximum. Inter ea vero quæ docuit et istud memorabatur, quod aliquando camelus femina exstiterit Beo devota et sacra, magnitudinis et latitudinis prorsus ingentis, quæ preces ad coelum fundebat, ipsa spatio circiter duarum horarum, efflorescente luce splendensedcoruscans.[llam vero Agaroni primum lacte alere solebant, sed contigit mia quibasdam illic commorantibus interficeretur. undo a Deo rejecti et reprobati fuerunt. Illius vero parvulus camelus boatu et clamore coelos lacessens opem phosphori imploravit,a quo,ut dicitur,in colama raptus fuerit. Nam dictum est illos colere phosphoram seu astrum matulinum seu Venerem. quam lingua Arabica vocant va, id est magna. Muhammed vere Christianos contemnens et flocci faciens, vocat abnegatores et associatores, et in istam doctrinam et viam perduxit Saracenos, el vocavit doctrinam et viam Dei, lanieuas Christianorum, et Bella quibus Christianos solent vastare el lacessere. Hegarenos vero in istis bellis occumbentes, filios Dei esse asseruit, et Gdeles,et dignos qui omnibus paradisivoluptatibus cumulentur. Inter alia hoc et docuit Muhammed, quod si non sit ad manum pafala: aqua, usurpari possit terra, sed terra tenuis et subtilissina qua loco aquæ oculi, vultus, manus torantur et defricentur. Hoc et addidit Muhammed se nimirum esse paradisi quasi ostiarium, et illius olavium usum a suo pendere arbitrio. Talis vero, secundum illum,est paradisus: in illo sant quatuor fumina aquæ limpidissima, lactis dulcissimi, vini suavissimi, et mellis defacatissimi et mirabili colatura, ab omni materia crassioripurfetissimi. Futura quadam die quam Deus Gxit et determinavit, ad quinquaginta annorum myriadas omnes Saracenos illuc esse transportandos, et ibi vitam amoenissimam transacturos, cum propriis · uxoribus eodem numero quot viventes in hac terra axores aluerunt. Ibi sub umbra et tegmine arborum quarumdam quæ dicunur Sidre et Talech, suavissimos fructus comesturos, avibus cantu suo suavissimo eorum aures mulcentibus. Ora proluturos vino ex fonte Caphara, et a fonte Zouziber qui dicitur Salsabila. Et vinum propinaturos ex fonte qui dicitur Thesnim. IHorum vero staturam futuram celsissimam, masculorum quidem,feminarum vero quadraginta cubitorum. Insatiabili vero libidineinter se coituros, quia istorum congressuum Deum ipsum non pudet nec illi sunt fastidio. Introducendas vero in paradisum asserit Muhammed septusΣημαίνει δὲ τὸ μὲν ᾿Αλὰ, καὶ τὸ κουβάρ μειζοτ δεᾷ, τὸ δὲ οὐὰ μέγιστον, ἐδίδαξεν δὲ αὐτὸς, ὅτι κάμηλον θήλειαν τοῦ Θεοῦ ἱερὰν οὖσαν γενέσθα μεγάλῳ μήκει τε, καὶ πλάτει· ήτις τοι καὶ εὐχὰς πρὸς οὐρανὸν ἐπετέλει επιαυγαζομένη μέσον δύο ὡρῶν ἑξῆς. Καὶ οἱ πρωην ᾿Αγαρηνοί ἐγαλουχούντα. Ταύτην, ὡς ἐλέγετο, φονευθῆναι κακώς παρά τῶν τηνικαῦτα ἀνθρώπων, καὶ διὰ τοῦτο μήνα σθαι αὐτοὺς ὁ Θεός· τὸ χαμηλόνιον αὐτῆς βιάζω, καὶ τὸν ἑωσφόρον ἐπεκαλεῖτο εἰς βοήθειαν, ὁ δὲ προσο ελάβετο τοῦτον εἰς τὸν οὐρανὸν, ὡς εἴρηται, παρ' αὐτῷ, ὡς φησι, τὰ ἔκπαλαι τῷ πρωϊνῷ ἄστρα, ήγουν τῷ ἑωσφόρῳ, καὶ τῇ ᾿Αφροδίτη, ἣν κατὰ τῶν ᾿Αῤῥάβων γλώσσαν ὀνομάζουσι, τοῦτ᾽ ἔστιν μεγάλη. Ονειδίζων τοὺς Χριστιανούς αρνητὰς ἀνο μάζει, καὶ ἐτεριστές, καὶ διεγείρει τους Σερα κηνοὺς εἰς τὴν ὁδὸν ταύτην, καὶ τὴν σφαγὴν άλλον Θεοῦ ὀνομάζει, τὸν κατὰ τῶν Χριστιανών πόλεμος, καὶ τοὺς ἐν τῷ τοιούτῳ πολέμῳ ἀποθνήσκοντες ᾿Αγαρηνούς υἱοὺς Θεοῦ, καὶ ἐξίους τοῦ παραδείσου καλῶν, καὶ πιστοὺς ἐν Θεῷ. Εδίδαξεν αὐτοὺς ὁ Μωάμεθ, ἐν οἷς καὶ τοῦτο, ἐὰν μὴ εὑρί σκουσιν ἐξ ἑτοίμου όδως, λαμβάνωσιν χοῦν ἀντὶ ὕδωρ, χοῦν λεπτόν. Καὶ μετ᾿ αὐτοῦ τρίβωσιν τὰς ὄψεις, καὶ τὰς χεῖρας αὐτοῖς ἀντὶ ὕδωρ. Προστίθησιν δὲ ἡ τοῦτο ὁ Μαχούμεν, ὃς αὐτός ἐστιν ὁ τοῦ περιο δείσου τας κλείς κατέχων. ' Τοιοῦτος δὲ, λέγει, ἦν ὁ παράδεισος, ἐν ᾧ λέγει τέσσαρας εἶναι ποταμοὺς ἐξ ὕδατος ἀθολώτου, καὶ γάλακτος μὴ ἀλλάσσοντος τὸν νόστον αὐτοῦ, καὶ οἴνου ἡδέος, καὶ μέλιτος ὁλιστοῦ. Καὶ κατὰ τὴν μέλλουσαν ἡμέραν, ἣν περὶ ὁ Θεὸς ὁρίζει εἰς πει τήκοντα χιλιάδας ἐτῶν διάγειν ἐν αὐτῷ τοὺς Στρακηνούς μετὰ τῶν ἰδίων γυναικῶν ὅσας εἶχεν έκαστος ἔτι ζῶν, καὶ ὑπό σκιάν τίνων δένδρων τοῦ περι δείσου, ο καλεῖται Σίδρη καὶ Τάλεχ, οπώραν ἐσθίον Dτες, καὶ ὀρνέων· πίνοντες ἀπὸ Καφυρά πηγής, καὶ ἀπὸ Ζογγίβερ πηγῆς, ὀνομασμένης Σαλσέβαλε καὶ οἶνον προσφερομένους, ἦν τὸ κέρασμα ἐκ πήρ γῆς Θεσνείμ. ἂν οἱ ἡλικία, οὐρανομήκεις ἀβρένων τε καὶ θηλειών τεσσαράκοντα πήχεις, συνουσιαζόν των ἀκορέστως, φησίν, ὅτι ὁ Θεὸς οὐκ αἰσχύνετα τοῦτο· εἰσάξει δὲ ἐν τῷ παραδείσῳ ἑβδομήκον χιλιάδες δικαίων, τοὺς δὲ ἁμαρτωλούς κριθήσετἐπ παρὰ τοῦ Θεοῦ, καὶ πιττακίων εἰς τοὺς τραχήλους αὐτῶν περιτιθεμένων, οὕτως εἰσελεύσεσθαι καὶ ταύ τους εἰς τὸν παράδεισόν φησιν, ὀνομαζομένους ἀπελευθέρους τοῦ Μωάμεδ. Καὶ ἵνα μὴ ὁ παράδει δ

CONFUTATIO MUHAMMEDIS. σος ἔμπλεως φέρον τι, τοὺς Σαμαρίτας έφιστα τούτων, ginta myriadas justorum. Peccatores vero quosκἀκεῖσε δουλεύειν ἀκαταπαύστῳ λατρεία. dam a Deo judicandos, qui pittaciis quibusdam ex collo pendentibus sint distinguendi, et in paradisum introducendi, et liberti Mubammedis nominandi. Et ne paradisus sordibus impleatur, Samaritas asserit ibi sistendos, qui iHis serviant et indesinenti labore purgandis sordibus occupentur. Καὶ ἐν τῷ καιρῷ τῆς κρίσεως ὁ μὲν Μωϋσῆς μέλλει κολάζεσθαι ὡς παραβάτης νόμου. Καὶ εἰς πῦρ βληθήσεται πᾶς ὁ λαὸς τῶν Ἰσραηλιτών ὡς πολλὰ δοξάσας αὐτοὺς ὁ θεὸς, καρκεῖνοι με πεισθήναι τες, παραβάντες τὸν νόμον μέλλουσι κολασθῆναι. αἰωνίως καὶ εἰς πῦρ ἐμβληθῆναι πᾶς ὁ λαὸς Ισραήλ. Οἱ δὲ Χριστιανοὶ καὶ αὐτοὶ κολάσει παραδοθήσον. ται, ὡς καλέσαντες τὸν Χριστὸν Θεὸν σεσαρκωμένον, αὐτὸν δὲ ἀπεφήνατο σωτηρίας ἀξιωθῆναι, καὶ οἱ Αγαρηνοί. Τοιαύτα τοῦ Μαχούμετ τὰ διδάγματα, τοιαῦτα αὐτοῦ τὰ σοφίσματα. Τελευτήσαντος δὲ αὐτοῦ, πας ὁ τῶν ᾿Αγαρηνῶν συνήχθη ισμὸς, καὶ βαρβαρικόν θρήνον ἅπαντες πεποιήκεσαν, οὕτω τους τον λάρνακι μαρμαρίνῳ ποιήσαντες ἐπέθηκαν. Ο οὖν νόμος τῶν Ισμαηλιτῶν ὁ ὀνομαζόμενος Κορδάν, ὁ καὶ παρὰ τοῦ Μαχούμετ δοθεὶς οὐκ ἐτέθη παρ' αὐτοῦ καὶ μόνου, ἀλλὰ καὶ παρ' ἑτέρων τινῶν, τοῦ γαμβροῦ αὐτοῦ ᾿Αλῆ, καὶ ἄλλων ἑπτὰ, τοῦ Ναρό, Εδν, Ομάρ, Ελρεσάρ, Ασήρ, υἱοῦ τοῦ Σετήρ, καὶ υἱοῦ τοῦ ᾿Αμέρ. Λαβόντων τοίνυν τῶν μὲν τοῦ του, τῶν δὲ ἐκεῖνον, καὶ βουλομένων εκάστων στην σαι τὸν ἴδιον, μετά θάνατον του τε Αλῆ καὶ τοῦ Μωάμεθ, στάσεις, καὶ φιλονεικίαι, καὶ πόλεμοι, καὶ χύσεις αἱμάτων μέσον τῶν διαδόχων αὐτῶν ἐμεσολάβησαν. ᾿Αλλὰ τὴν σήμερον οἱ μὲν πρὸς ἀλλήλους πόλεμοι ἔπαυσαν, ἡ δὲ διάστασις, καὶ διαίρεσις ἐπεκράτησε, καὶ δέχονται οἱ μὲν τόνδε, οἱ δὲ τόνδε, Die autem judicii extremi contendit Muhammed, Mosen panis obnoxium futurum ut transgressoκαm legis, Israelitas vero in ignem detrudendos, αμod Dens,illos.multa dosperit quibus cum fuerint increduli et immorigeri, mternis suppliciis et igne inexstinguibili cruciari debeant omnes Israelits. Christianos autem gravissima etiam posse affigendos, quod Christum vocaverint Deam incarnitum. Ipsum vero Christum salutem conseculum Basserit, quod et sentent ipsi Agareni. Talia fuerunt dogmata, impostura et sophismata Meharimedis, qui cum tandem fato cessisset, et mortuus esset, omnibus Agarenis tanquam agminibus factis concurrentibus et conduentibus, barbaro luctu et fumere illum sunt prosecuti, illumque sopuloro et arcs marmores condidere. Lex ergo Ismaelitarum quæ vocatur Corenus et quæ a Muhammede tradita dicitur, non ab illo solo fuit exposita et enarrata, sed a quibusdam aliis, nimirum Ali Muhammedis genero et a septem aliis, nempe a Naphe, ab Eon, ab Omar, ab Elresar, ab Aser, Glio Cheter, et a Glio Amer. Alii vere huic, chi vero alteri adhaerere volentibus, et post mortem Ali et Muhammedis, singulis suum proprium doctorem promovere contendentibus, seditiones, invidiæ,rix, bella cruentissimus exorta sunt inter auccessores. Hoc quidem tempore bella cesserunt, sed semper grassantur divisiones et dissidia, et alii hunc, alii alterum pertinaciter sequuntur. Εἰς τὸ ἐξακοσιοστὸν κς' ἔτος. ἀπὸ τῆς τοῦ Κυρίου Annosexcentesime vicesimesexto Incarnationis σαρκώσεως ἐφάνη ὁ Μωάμεθ πεντεκαιδεκάτῳ βασι- ortus est Mohammed,decimoquintoonnoimperatoris λεύοντος Ηρακλείου, ἐπὶ τοῦ Χοσρόου, ὅτι ἡττήθη Heraclii, sub Chosroe, cum hic ab Heraclio bello viὑπὸ Ηρακλείου. Προσεκολλήθη δὲ τῷ Μαχούμε τις ctus et superausfuit.Socium autem se Muhammedi Ιακωβίτης ονόματι Βπειρὰ, ἐπεὶ αὐτὸς ἰδιώτης junxit monachue quidam Jacobita, cui Baira.nomen ἦν, καὶ ἀγράμματος • ὕστερον δὲ ἀπέκτεινεν αὐτὸν erat,quia ille idiota erat et litterarum. plane rudis. ὁ Μαχούμε τον Ιακωβίτην. ᾿Αλλὰ καὶ Ἰουδατοl Cum vero diu interse muteis offciis amicitiam conείςΣινες, Φινεές, καὶ Αὐτὰ ὀνόματι Σαλών, μετὰ ταῦτα sent, tandem illum interemit Muhammedes. Sed et δὲ Αὐδαλλὰ εἰρημένος, καὶ Σαλέμ, οἳ καὶ γεγόνασι Judai quidam ut Phinees et Audia qui vocabatur Σαββακηνοί. Και τίνες Νεστοριανοί μάλιστα κοινω- Salon, socias manus Muhammedi Hadiderunt. ποῦσι Σαρακηνοῖς λέγοντες μὴ Θεὸν γεγενῆσθαι Ρost illos autem, Abdalla et Salem gente Saraceni ἐκ τῆς Μαρίας Παρθένου, ἀλλ᾽ αὐτὸν Ἰησοῦν Χρι- illius partes secuti sunt. Et quidem etiam Nesto στόν. Καὶ τότε συνέθηκεν ὁ Μωάμεθ εινὰ νόμου riani qui revera cum Saracenis gemina sentiunt, τρόπῳ διὰ τῶν ἑτέρων λαμβάνων τινὰ μὲν ἐκ τῆς asserentes Deum non naum ex Virgine Maria, sed Παλαιᾶς, τινὰ δὲ ἐκ τῆς Καινῆς Διαθήκης. Οὐ μὴν tantum Jesum Christum. Et tunc composuit Meτότε ὁ λαὸς εἶχετο ᾿Αλκοράνου, ὁ δὲ ᾿Αλῆς ἦν υἱὸς hammed aliquam legis formam et rationem, quæτοῦ ᾿Αβιτελέμ. dam ex aliis decerpens et in unum colligens, Nam revera quædam congessit ex Veteri Testamento, quædam autem ex Novo. Tunc vero populus nondum habebat Alcoranum, sed illum postea hahuit ab Ali qui fuit filius Abitelem. Μήνες τῆς σελήνης, παρὰ τοῖς 'Αγαρηνούς. Nomina mensium luna, apud Ayarenes. Μaius Μαῖος ἀρχή. Σαβάλι, Σιλκαντέ, Σιλχιτζέ, Μουχερέμ, Σεφέρη Ῥεμβιουλέβελ, Ρεμβιουλαχίλ, Τζουμαζί, Ελέβιλ, Τζουμαζί Ελαχίρ, Ρετζέπ, Σεμπᾶν, Ρήμαζαν. principium anni. Sabala, Silcante, Silchitse, Macherem,Sepher, Rembioulebel, Rembioulachil, Tsoumazi, Biebel, Tsoumazi Elachil, Retsep, Sampan, Ramanan.