ἄλλα πλείστα καὶ διάφορα σωτηρίαν " ψυχῶν εὐ- γνωμόνων καὶ ὀρθοδόξων ὠδίνοντα ", οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ τὴν ἔκφυλον καὶ θεοστυγῆ τε καὶ παμβέβηλον τῶν " Μανιχαίων λύσσαν, ἀφ᾿ ἧς ὥσπερ ἐκ τινος λυσσώντος κυνὸς τὴν αἰσχίστην τε καὶ κακίστην μετα ειληφυία νόσον ἀνεφύη ἡ τῶν ἀλιτηρίων καὶ και κοσχολων εἰκονομάχων εμβρόντητος αἵρεσις, καὶ ἔθεν 3' ἀπήρξατο καὶ που κατέληξεν, ἥτις γε τοὺς προστάτας αὐτῆς καὶ συνίστορας ἀλλοτρίους ἐκ περιουσίας τῆς ὀρθοδόξου πίστεως καταστήσασα συν τοῖς ὁμόφροσιν αὐτῶν, ἐκδήλως ἐν ἅμα καὶ τὰ τούτων ληρήματα καὶ βληχήματα τῆς ἀδεκάστου δίκης ὑπευθύνους καὶ ἐκδίκους ἀπέδειξεν ". "Ω τῆς ἀπάτης καὶ παραπληξίας τῶν πεφενακισμένων καὶ ματαιοφρόνων, οἱ ἐνδίκως μάλα τῷ αἰωνίῳ πυρί παρεπέμφθησαν, τήν τε τῶν ἀτασθάλων καὶ κακο- Β φρόνων Σαρακηνῶν καταγέλαστον δόξαν καὶ τὴν κτηνήδη κ ζωὴν καὶ τὴν διδασκαλίαν τοῦ λαοπλάνου ψευδοπροφήτου αὐτῶν “ καὶ ὅθεν κακῶς ἀναδέδεικται, καὶ πρὸς τούτοις καὶ τὴν τοῦ γέροντος “ Θωμᾶ παράνοιαν καὶ τὴν ἀργαλέαν καταστροφὴν τοῦ Τῆς δὲ χρονικῆς πραγματείας τὴν ὑπόθεσιν ει ὡς ἐν τάξει τμημάτων διὰ τὸ εὐσύνοπτον καὶ εὐμνημό νευτον πεποιήκαμεν. (Α') 'Από μὲν γὰρ τοῦ Ἀδάμ ἀρξάμενοι καὶ μέχρι τῆς ᾿Αλεξάνδρου τελευτῆς " ἐλθόντες ἐν συντόμῳ, πάλιν (Β') ἀνάπαλιν ἀπὸ τοῦ Αδάμ κατὰ τὴν αὐτὴν ἐπιχείρησιν καὶ ἔννοιαν δι' ἐπαναλήψεως τοὺς χρόνους τῆς ζωῆς δι τῶν ἐφεξῆς καὶ τὰς πράξεις ὡς οἷόν τε διὰ βραχέων σε απεμνη- μονεύσαμεν έως Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ, εἶτα πάλιν διὰ συντομίας και τους κριτὰς μέχρι τοῦ προφήτου Στο μουὴλ καὶ εἶθ' οὕτως αὐτίκα τούς βασιλεῖς τῶν δι Ἰουδαίων ἀπὸ Σαούλ ἕως Σεδεκίου καὶ τῆς ἁλώσεως Ἱερουσαλήμ, ἐν οἷς καὶ κατὰ Ἰουδαίων ἐκ παρόδου διὰ βραχυλογίας. (Γ') Επειτα δὲ τοὺς Ῥωμαίων ἡγεμόνας σε ὥσπερ δὴ καὶ τοὺς πάλαι Περσῶν καὶ Μακεδόνων, Σελεύκων τε καὶ ᾿Αντιόχων δε καὶ Πτο- λεμαίων ἐν παρεκβάσει διεξήλθομεν ἀρχὰς οι καὶ δυναστείας, οὕτω δὲ καὶ τοὺς Ῥωμαίων ἐξ Ελλη νων τε καταγομένους καθολικούς βασιλέας, ἅμα και τὰς ἐργασίας καὶ τοὺς θανάτους ἀπὸ Ἰουλίου Καίσα- ་་ - - - - - νεοτερισθείσαν παιδοπρεπῆ ματαιοφροσύνην τε και παναθλίου καὶ ταλαιπώρου. Καὶ ταῦτα μὲν ἄλις γι τῶν καὶ Μ' νόσου Μ' καὶ δήλω; - - τε γε Μ ἀλλὰ καὶ κακίστο - -- των του νεο διαφ. εἰς σωτ. Γ'. * ᾠδ. καὶ διδάσκοντα και φωτίζοντα, οὐ Α, Μ ώδ. καὶ φ. καὶ δ, οὐ δέ ὠδ. καὶ διδάσκειν χα. καὶ φωτ. Μ', τὴν ἐκφ. Μι α. καὶ τὴν ἔκφυτον γ'. Μέ, κακίστην Μ' μετειληφυίαν Μ', γ', ή Α. Ε., Μ, Τι τῶν Μ' - εμβρόντιστος Α, 5θεν καί Α. βληχ. καὶ ληρ. γ' - ἀδικά του Μ'. * ἀπέδειξεν ματαιοφρόνων ἀπέ φηνε κομιδὴ καὶ τῷ αἰωνίῳ π. παρέπεμψε, τήν τε Α, Μ' γ', 1. παρέπεμψε κομιδή, κ. τ. λ. Με. « κτηνήδη Ι. κτηνώδη Α, γ' — ζωὴν καὶ μέντοι καὶ δ. Α, Μ? — ζ. καὶ μ. καὶ τὴν δ. γ' — τοῦ κ. και ψ. Με. σε αὐτῶν Α τούτοις τὴν Α, Ε, Μ', γι οι γέροντος πρεπή Α, Μ', γ'. * ἀργαλαίαν Α, ἀργαλέον γ'. · μὲν ἄλλοις. Τοῖς δέ γ'. ἐν τὴν ἔκθεσιν Μι γνώσει εὐσύνοπτον Ι., Μ', 'Από Μ'. 'Αλεξάνδρου βασιλείας Μι. το ἀνάπαλιν καὶ ταύτην τὴν ἐπιχ. ἀν. καὶ τὴν ἐγχήρησιν ἐγχ. καὶ ἐνν. δι' ἐπ'. κ. τ. λ.. Με καὶ ἐνν, δι' ἐπ' Μ'. οι τοὺς αὐτὴν τὴν ἐγχ. καὶ ἐ. δι' ἐπ. Με της ζ. Μ' τῶν ἐφ. καὶ τὰς πρ. ὡς Με το δ. διὰ βρ. υιn. Μι τοῦ Ναυῆ τοῦ πρ. Σ. εἰ οm. δε βασ. των Ι. παρόδου οι. Με, τῶν Ι. παρόδου Μ', ἀπὸ Σαούλ. - Ἰουδαίων οι. Μ'. Έπειτα βραχιλογίας - ἡγεμόνας ἡγεμόνας Μ'. τοὺς Αντί οωι. Μ', πάλαι Αντί Μ', πάλαι Πτολεμαίων – αρχάς Μ', διεξελθόντες δέ γ'. τα δυναστείας – Ελλήνων Μ'. - - - - - - - - - - - CHRONICON-PROCEMIUM. impia, detestabilis, fallasque Manichæorum rabies exorta, ut ex ea, tanquam ex rabida cane scelestis- simorum, otioque turpissime abutentium leonoma- chorum hæresis stupida illa quidem, morborumque omnium perniciosissima eruperit, et quatenus grassata : ut ipsius auctores, necnon paria sen- tientes, defensoresque ab orthodoxa Gde penitus avulsos una cum eorum seriptis et concionibus divina justitia quæsitissimis subjecit poenis. O fraudem, imposturam, ac vecordiam! pro qua æternis ignibus merito traditi sunt. Irridendam insuper stultam ac scelerosam Saracenorum, per- suasionem, belluinumque vivendi modum, et ut corum falsus propheta, gentiumque seductor do- A animis salutaria sint. Habes præterea, ut immanis, ctrinam perperam collegerit. Ad hæc Thoma senis puerilem stultitiam, alque amentiam, ipsiusque omnium infelicissimi tristem, miserumque interi - tum. Hucusque satis C Temporum vero tractatus per sectiones divisie mus: ita enim promptiora omnia, et memoriæ expeditiora erunt. Exorsi ab Adamo ad Alexandri Magui interitum res summatim complexi sumus. Iterum ab Adaino eadem ratione incipientes, eorum qui post Adamum vixerunt, res gestas, atque ætales majori, qua potuimus veritate usque ad Jesum Nave perstrinximus. Sic etiam deinceps per Judices ad Samuelem prophetam usque decurrinus. Inde Judæorum reges a Saule ad Sedeciam recensen- tes, Hierosolymitanum excidium, ac quæ Judæi pertulere, quasi aliud agentes compendio sumus prosecuti. Denique Romanorum principum, necnon veterum Persarum, Macedonumque, Seleucorum, Antiochorum ac Ptolemæorum regna obiter tangi- mus. Eadem ratione Romanorum qui a Græcis oriuntur, imperatorum res gestas, atque obitus a Julio Cæsare ad Diocletianum et Maximianum im- pios Christi hostes deducimus. Verti subinde stylum ad piissimum ac primum Christianorum impera- Variæ lectiones et notæ. manus - om. M", L, A - - A om. om. L, om. prima om. A, L, supra oς omn. A. om. L, M's Wi. M' L, οmittunt, sed post inserunt ex transpositions linen L, L, M', L. om. om. L, L, V', om. A usque adl sub in. procmii.ὡς omissis mediis vocabulis e fine linearum in codice ex quo hæc antigrapha descripta sunt, deleto. L, L, V, L L, in om. L, mann recenti suppleta sunt · on. om. L, om. L, om. Mis L, M'. om. L, om. 1, om. L, om. L, om. * om. L, sed αmisso om. L, 8. Σκοτομίας ed. Allati apud Fabricium X 644, εἶτα π. διὰ συν. om. Με τούς om. L., Με

ἄλλα πλείστα καὶ διάφορα σωτηρίαν " ψυχῶν εὐ- γνωμόνων καὶ ὀρθοδόξων ὠδίνοντα ", οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ τὴν ἔκφυλον καὶ θεοστυγῆ τε καὶ παμβέβηλον τῶν " Μανιχαίων λύσσαν, ἀφ᾿ ἧς ὥσπερ ἐκ τινος λυσσώντος κυνὸς τὴν αἰσχίστην τε καὶ κακίστην μετα ειληφυία νόσον ἀνεφύη ἡ τῶν ἀλιτηρίων καὶ και κοσχολων εἰκονομάχων εμβρόντητος αἵρεσις, καὶ ἔθεν 3' ἀπήρξατο καὶ που κατέληξεν, ἥτις γε τοὺς προστάτας αὐτῆς καὶ συνίστορας ἀλλοτρίους ἐκ περιουσίας τῆς ὀρθοδόξου πίστεως καταστήσασα συν τοῖς ὁμόφροσιν αὐτῶν, ἐκδήλως ἐν ἅμα καὶ τὰ τούτων ληρήματα καὶ βληχήματα τῆς ἀδεκάστου δίκης ὑπευθύνους καὶ ἐκδίκους ἀπέδειξεν ". "Ω τῆς ἀπάτης καὶ παραπληξίας τῶν πεφενακισμένων καὶ ματαιοφρόνων, οἱ ἐνδίκως μάλα τῷ αἰωνίῳ πυρί παρεπέμφθησαν, τήν τε τῶν ἀτασθάλων καὶ κακο- Β φρόνων Σαρακηνῶν καταγέλαστον δόξαν καὶ τὴν κτηνήδη κ ζωὴν καὶ τὴν διδασκαλίαν τοῦ λαοπλάνου ψευδοπροφήτου αὐτῶν “ καὶ ὅθεν κακῶς ἀναδέδεικται, καὶ πρὸς τούτοις καὶ τὴν τοῦ γέροντος “ Θωμᾶ παράνοιαν καὶ τὴν ἀργαλέαν καταστροφὴν τοῦ Τῆς δὲ χρονικῆς πραγματείας τὴν ὑπόθεσιν ει ὡς ἐν τάξει τμημάτων διὰ τὸ εὐσύνοπτον καὶ εὐμνημό νευτον πεποιήκαμεν. (Α') 'Από μὲν γὰρ τοῦ Ἀδάμ ἀρξάμενοι καὶ μέχρι τῆς ᾿Αλεξάνδρου τελευτῆς " ἐλθόντες ἐν συντόμῳ, πάλιν (Β') ἀνάπαλιν ἀπὸ τοῦ Αδάμ κατὰ τὴν αὐτὴν ἐπιχείρησιν καὶ ἔννοιαν δι' ἐπαναλήψεως τοὺς χρόνους τῆς ζωῆς δι τῶν ἐφεξῆς καὶ τὰς πράξεις ὡς οἷόν τε διὰ βραχέων σε απεμνη- μονεύσαμεν έως Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ, εἶτα πάλιν διὰ συντομίας και τους κριτὰς μέχρι τοῦ προφήτου Στο μουὴλ καὶ εἶθ' οὕτως αὐτίκα τούς βασιλεῖς τῶν δι Ἰουδαίων ἀπὸ Σαούλ ἕως Σεδεκίου καὶ τῆς ἁλώσεως Ἱερουσαλήμ, ἐν οἷς καὶ κατὰ Ἰουδαίων ἐκ παρόδου διὰ βραχυλογίας. (Γ') Επειτα δὲ τοὺς Ῥωμαίων ἡγεμόνας σε ὥσπερ δὴ καὶ τοὺς πάλαι Περσῶν καὶ Μακεδόνων, Σελεύκων τε καὶ ᾿Αντιόχων δε καὶ Πτο- λεμαίων ἐν παρεκβάσει διεξήλθομεν ἀρχὰς οι καὶ δυναστείας, οὕτω δὲ καὶ τοὺς Ῥωμαίων ἐξ Ελλη νων τε καταγομένους καθολικούς βασιλέας, ἅμα και τὰς ἐργασίας καὶ τοὺς θανάτους ἀπὸ Ἰουλίου Καίσα- ་་ - - - - - νεοτερισθείσαν παιδοπρεπῆ ματαιοφροσύνην τε και παναθλίου καὶ ταλαιπώρου. Καὶ ταῦτα μὲν ἄλις γι τῶν καὶ Μ' νόσου Μ' καὶ δήλω; - - τε γε Μ ἀλλὰ καὶ κακίστο - -- των του νεο διαφ. εἰς σωτ. Γ'. * ᾠδ. καὶ διδάσκοντα και φωτίζοντα, οὐ Α, Μ ώδ. καὶ φ. καὶ δ, οὐ δέ ὠδ. καὶ διδάσκειν χα. καὶ φωτ. Μ', τὴν ἐκφ. Μι α. καὶ τὴν ἔκφυτον γ'. Μέ, κακίστην Μ' μετειληφυίαν Μ', γ', ή Α. Ε., Μ, Τι τῶν Μ' - εμβρόντιστος Α, 5θεν καί Α. βληχ. καὶ ληρ. γ' - ἀδικά του Μ'. * ἀπέδειξεν ματαιοφρόνων ἀπέ φηνε κομιδὴ καὶ τῷ αἰωνίῳ π. παρέπεμψε, τήν τε Α, Μ' γ', 1. παρέπεμψε κομιδή, κ. τ. λ. Με. « κτηνήδη Ι. κτηνώδη Α, γ' — ζωὴν καὶ μέντοι καὶ δ. Α, Μ? — ζ. καὶ μ. καὶ τὴν δ. γ' — τοῦ κ. και ψ. Με. σε αὐτῶν Α τούτοις τὴν Α, Ε, Μ', γι οι γέροντος πρεπή Α, Μ', γ'. * ἀργαλαίαν Α, ἀργαλέον γ'. · μὲν ἄλλοις. Τοῖς δέ γ'. ἐν τὴν ἔκθεσιν Μι γνώσει εὐσύνοπτον Ι., Μ', 'Από Μ'. 'Αλεξάνδρου βασιλείας Μι. το ἀνάπαλιν καὶ ταύτην τὴν ἐπιχ. ἀν. καὶ τὴν ἐγχήρησιν ἐγχ. καὶ ἐνν. δι' ἐπ'. κ. τ. λ.. Με καὶ ἐνν, δι' ἐπ' Μ'. οι τοὺς αὐτὴν τὴν ἐγχ. καὶ ἐ. δι' ἐπ. Με της ζ. Μ' τῶν ἐφ. καὶ τὰς πρ. ὡς Με το δ. διὰ βρ. υιn. Μι τοῦ Ναυῆ τοῦ πρ. Σ. εἰ οm. δε βασ. των Ι. παρόδου οι. Με, τῶν Ι. παρόδου Μ', ἀπὸ Σαούλ. - Ἰουδαίων οι. Μ'. Έπειτα βραχιλογίας - ἡγεμόνας ἡγεμόνας Μ'. τοὺς Αντί οωι. Μ', πάλαι Αντί Μ', πάλαι Πτολεμαίων – αρχάς Μ', διεξελθόντες δέ γ'. τα δυναστείας – Ελλήνων Μ'. - - - - - - - - - - - CHRONICON-PROCEMIUM. impia, detestabilis, fallasque Manichæorum rabies exorta, ut ex ea, tanquam ex rabida cane scelestis- simorum, otioque turpissime abutentium leonoma- chorum hæresis stupida illa quidem, morborumque omnium perniciosissima eruperit, et quatenus grassata : ut ipsius auctores, necnon paria sen- tientes, defensoresque ab orthodoxa Gde penitus avulsos una cum eorum seriptis et concionibus divina justitia quæsitissimis subjecit poenis. O fraudem, imposturam, ac vecordiam! pro qua æternis ignibus merito traditi sunt. Irridendam insuper stultam ac scelerosam Saracenorum, per- suasionem, belluinumque vivendi modum, et ut corum falsus propheta, gentiumque seductor do- A animis salutaria sint. Habes præterea, ut immanis, ctrinam perperam collegerit. Ad hæc Thoma senis puerilem stultitiam, alque amentiam, ipsiusque omnium infelicissimi tristem, miserumque interi - tum. Hucusque satis C Temporum vero tractatus per sectiones divisie mus: ita enim promptiora omnia, et memoriæ expeditiora erunt. Exorsi ab Adamo ad Alexandri Magui interitum res summatim complexi sumus. Iterum ab Adaino eadem ratione incipientes, eorum qui post Adamum vixerunt, res gestas, atque ætales majori, qua potuimus veritate usque ad Jesum Nave perstrinximus. Sic etiam deinceps per Judices ad Samuelem prophetam usque decurrinus. Inde Judæorum reges a Saule ad Sedeciam recensen- tes, Hierosolymitanum excidium, ac quæ Judæi pertulere, quasi aliud agentes compendio sumus prosecuti. Denique Romanorum principum, necnon veterum Persarum, Macedonumque, Seleucorum, Antiochorum ac Ptolemæorum regna obiter tangi- mus. Eadem ratione Romanorum qui a Græcis oriuntur, imperatorum res gestas, atque obitus a Julio Cæsare ad Diocletianum et Maximianum im- pios Christi hostes deducimus. Verti subinde stylum ad piissimum ac primum Christianorum impera- Variæ lectiones et notæ. manus - om. M", L, A - - A om. om. L, om. prima om. A, L, supra oς omn. A. om. L, M's Wi. M' L, οmittunt, sed post inserunt ex transpositions linen L, L, M', L. om. om. L, L, V', om. A usque adl sub in. procmii.ὡς omissis mediis vocabulis e fine linearum in codice ex quo hæc antigrapha descripta sunt, deleto. L, L, V, L L, in om. L, mann recenti suppleta sunt · on. om. L, om. L, om. Mis L, M'. om. L, om. 1, om. L, om. L, om. * om. L, sed αmisso om. L, 8. Σκοτομίας ed. Allati apud Fabricium X 644, εἶτα π. διὰ συν. om. Με τούς om. L., Με

ἄλλα πλείστα καὶ διάφορα σωτηρίαν " ψυχῶν εὐ- γνωμόνων καὶ ὀρθοδόξων ὠδίνοντα ", οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ τὴν ἔκφυλον καὶ θεοστυγῆ τε καὶ παμβέβηλον τῶν " Μανιχαίων λύσσαν, ἀφ᾿ ἧς ὥσπερ ἐκ τινος λυσσώντος κυνὸς τὴν αἰσχίστην τε καὶ κακίστην μετα ειληφυία νόσον ἀνεφύη ἡ τῶν ἀλιτηρίων καὶ και κοσχολων εἰκονομάχων εμβρόντητος αἵρεσις, καὶ ἔθεν 3' ἀπήρξατο καὶ που κατέληξεν, ἥτις γε τοὺς προστάτας αὐτῆς καὶ συνίστορας ἀλλοτρίους ἐκ περιουσίας τῆς ὀρθοδόξου πίστεως καταστήσασα συν τοῖς ὁμόφροσιν αὐτῶν, ἐκδήλως ἐν ἅμα καὶ τὰ τούτων ληρήματα καὶ βληχήματα τῆς ἀδεκάστου δίκης ὑπευθύνους καὶ ἐκδίκους ἀπέδειξεν ". "Ω τῆς ἀπάτης καὶ παραπληξίας τῶν πεφενακισμένων καὶ ματαιοφρόνων, οἱ ἐνδίκως μάλα τῷ αἰωνίῳ πυρί παρεπέμφθησαν, τήν τε τῶν ἀτασθάλων καὶ κακο- Β φρόνων Σαρακηνῶν καταγέλαστον δόξαν καὶ τὴν κτηνήδη κ ζωὴν καὶ τὴν διδασκαλίαν τοῦ λαοπλάνου ψευδοπροφήτου αὐτῶν “ καὶ ὅθεν κακῶς ἀναδέδεικται, καὶ πρὸς τούτοις καὶ τὴν τοῦ γέροντος “ Θωμᾶ παράνοιαν καὶ τὴν ἀργαλέαν καταστροφὴν τοῦ Τῆς δὲ χρονικῆς πραγματείας τὴν ὑπόθεσιν ει ὡς ἐν τάξει τμημάτων διὰ τὸ εὐσύνοπτον καὶ εὐμνημό νευτον πεποιήκαμεν. (Α') 'Από μὲν γὰρ τοῦ Ἀδάμ ἀρξάμενοι καὶ μέχρι τῆς ᾿Αλεξάνδρου τελευτῆς " ἐλθόντες ἐν συντόμῳ, πάλιν (Β') ἀνάπαλιν ἀπὸ τοῦ Αδάμ κατὰ τὴν αὐτὴν ἐπιχείρησιν καὶ ἔννοιαν δι' ἐπαναλήψεως τοὺς χρόνους τῆς ζωῆς δι τῶν ἐφεξῆς καὶ τὰς πράξεις ὡς οἷόν τε διὰ βραχέων σε απεμνη- μονεύσαμεν έως Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ, εἶτα πάλιν διὰ συντομίας και τους κριτὰς μέχρι τοῦ προφήτου Στο μουὴλ καὶ εἶθ' οὕτως αὐτίκα τούς βασιλεῖς τῶν δι Ἰουδαίων ἀπὸ Σαούλ ἕως Σεδεκίου καὶ τῆς ἁλώσεως Ἱερουσαλήμ, ἐν οἷς καὶ κατὰ Ἰουδαίων ἐκ παρόδου διὰ βραχυλογίας. (Γ') Επειτα δὲ τοὺς Ῥωμαίων ἡγεμόνας σε ὥσπερ δὴ καὶ τοὺς πάλαι Περσῶν καὶ Μακεδόνων, Σελεύκων τε καὶ ᾿Αντιόχων δε καὶ Πτο- λεμαίων ἐν παρεκβάσει διεξήλθομεν ἀρχὰς οι καὶ δυναστείας, οὕτω δὲ καὶ τοὺς Ῥωμαίων ἐξ Ελλη νων τε καταγομένους καθολικούς βασιλέας, ἅμα και τὰς ἐργασίας καὶ τοὺς θανάτους ἀπὸ Ἰουλίου Καίσα- ་་ - - - - - νεοτερισθείσαν παιδοπρεπῆ ματαιοφροσύνην τε και παναθλίου καὶ ταλαιπώρου. Καὶ ταῦτα μὲν ἄλις γι τῶν καὶ Μ' νόσου Μ' καὶ δήλω; - - τε γε Μ ἀλλὰ καὶ κακίστο - -- των του νεο διαφ. εἰς σωτ. Γ'. * ᾠδ. καὶ διδάσκοντα και φωτίζοντα, οὐ Α, Μ ώδ. καὶ φ. καὶ δ, οὐ δέ ὠδ. καὶ διδάσκειν χα. καὶ φωτ. Μ', τὴν ἐκφ. Μι α. καὶ τὴν ἔκφυτον γ'. Μέ, κακίστην Μ' μετειληφυίαν Μ', γ', ή Α. Ε., Μ, Τι τῶν Μ' - εμβρόντιστος Α, 5θεν καί Α. βληχ. καὶ ληρ. γ' - ἀδικά του Μ'. * ἀπέδειξεν ματαιοφρόνων ἀπέ φηνε κομιδὴ καὶ τῷ αἰωνίῳ π. παρέπεμψε, τήν τε Α, Μ' γ', 1. παρέπεμψε κομιδή, κ. τ. λ. Με. « κτηνήδη Ι. κτηνώδη Α, γ' — ζωὴν καὶ μέντοι καὶ δ. Α, Μ? — ζ. καὶ μ. καὶ τὴν δ. γ' — τοῦ κ. και ψ. Με. σε αὐτῶν Α τούτοις τὴν Α, Ε, Μ', γι οι γέροντος πρεπή Α, Μ', γ'. * ἀργαλαίαν Α, ἀργαλέον γ'. · μὲν ἄλλοις. Τοῖς δέ γ'. ἐν τὴν ἔκθεσιν Μι γνώσει εὐσύνοπτον Ι., Μ', 'Από Μ'. 'Αλεξάνδρου βασιλείας Μι. το ἀνάπαλιν καὶ ταύτην τὴν ἐπιχ. ἀν. καὶ τὴν ἐγχήρησιν ἐγχ. καὶ ἐνν. δι' ἐπ'. κ. τ. λ.. Με καὶ ἐνν, δι' ἐπ' Μ'. οι τοὺς αὐτὴν τὴν ἐγχ. καὶ ἐ. δι' ἐπ. Με της ζ. Μ' τῶν ἐφ. καὶ τὰς πρ. ὡς Με το δ. διὰ βρ. υιn. Μι τοῦ Ναυῆ τοῦ πρ. Σ. εἰ οm. δε βασ. των Ι. παρόδου οι. Με, τῶν Ι. παρόδου Μ', ἀπὸ Σαούλ. - Ἰουδαίων οι. Μ'. Έπειτα βραχιλογίας - ἡγεμόνας ἡγεμόνας Μ'. τοὺς Αντί οωι. Μ', πάλαι Αντί Μ', πάλαι Πτολεμαίων – αρχάς Μ', διεξελθόντες δέ γ'. τα δυναστείας – Ελλήνων Μ'. - - - - - - - - - - - CHRONICON-PROCEMIUM. impia, detestabilis, fallasque Manichæorum rabies exorta, ut ex ea, tanquam ex rabida cane scelestis- simorum, otioque turpissime abutentium leonoma- chorum hæresis stupida illa quidem, morborumque omnium perniciosissima eruperit, et quatenus grassata : ut ipsius auctores, necnon paria sen- tientes, defensoresque ab orthodoxa Gde penitus avulsos una cum eorum seriptis et concionibus divina justitia quæsitissimis subjecit poenis. O fraudem, imposturam, ac vecordiam! pro qua æternis ignibus merito traditi sunt. Irridendam insuper stultam ac scelerosam Saracenorum, per- suasionem, belluinumque vivendi modum, et ut corum falsus propheta, gentiumque seductor do- A animis salutaria sint. Habes præterea, ut immanis, ctrinam perperam collegerit. Ad hæc Thoma senis puerilem stultitiam, alque amentiam, ipsiusque omnium infelicissimi tristem, miserumque interi - tum. Hucusque satis C Temporum vero tractatus per sectiones divisie mus: ita enim promptiora omnia, et memoriæ expeditiora erunt. Exorsi ab Adamo ad Alexandri Magui interitum res summatim complexi sumus. Iterum ab Adaino eadem ratione incipientes, eorum qui post Adamum vixerunt, res gestas, atque ætales majori, qua potuimus veritate usque ad Jesum Nave perstrinximus. Sic etiam deinceps per Judices ad Samuelem prophetam usque decurrinus. Inde Judæorum reges a Saule ad Sedeciam recensen- tes, Hierosolymitanum excidium, ac quæ Judæi pertulere, quasi aliud agentes compendio sumus prosecuti. Denique Romanorum principum, necnon veterum Persarum, Macedonumque, Seleucorum, Antiochorum ac Ptolemæorum regna obiter tangi- mus. Eadem ratione Romanorum qui a Græcis oriuntur, imperatorum res gestas, atque obitus a Julio Cæsare ad Diocletianum et Maximianum im- pios Christi hostes deducimus. Verti subinde stylum ad piissimum ac primum Christianorum impera- Variæ lectiones et notæ. manus - om. M", L, A - - A om. om. L, om. prima om. A, L, supra oς omn. A. om. L, M's Wi. M' L, οmittunt, sed post inserunt ex transpositions linen L, L, M', L. om. om. L, L, V', om. A usque adl sub in. procmii.ὡς omissis mediis vocabulis e fine linearum in codice ex quo hæc antigrapha descripta sunt, deleto. L, L, V, L L, in om. L, mann recenti suppleta sunt · on. om. L, om. L, om. Mis L, M'. om. L, om. 1, om. L, om. L, om. * om. L, sed αmisso om. L, 8. Σκοτομίας ed. Allati apud Fabricium X 644, εἶτα π. διὰ συν. om. Με τούς om. L., Με

Α ρος μέχρι Διοκλητιανοῦ καὶ Μαξιμιανοῦ τῶν ἀνο- σίων και χριστομάχων (Δ') εὐθύς τε Κωνσταντίνον τὸν εὐσεβέστατον καὶ πρῶτον βασιλέα τῶν Χριστια- νῶν καὶ τοὺς καθεξῆς ἕως τελευταίου Μιχαήλ υἱοῦ Θεοφίλου 5, ὅστις μειράκιον βασιλεύσας τὴν ὀρθόδο ξον αὖ πάλιν διὰ συνόδου θείας ἀνεκήρυξε καὶ κατ ώρθωσε πίστιν. « Τέλος δὲ λόγου τὸ πᾶν ἀκούειν 6, σαφῶς οι ἡμῖν ὁ Σοφὸς ἐγκελεύεται, ὡς μὴ κάλλεσι συνταγμάτων προστεθηκέναι οι τὸν ἀναγνώσεσι χαί ροντα καὶ θελγόμενον, ἤ ἀλλ' αὐτῷ τῷ σκοπῷ καὶ τῷ τέλει τοῦ λόγου προεμεθίζειν σε τὸ τῆς καρδίας ὄμμα. Η γὰρ τοῦ λόγου κατασκευὴ καὶ ποικιλία ταῖς φιλοκρότοις καὶ φιλοκομψοις καλλιεπείαις οδον εἰ μεταμορφουμένη λυμαίνεται που την προκειμένην θεωρίαν, κλέπτουσα λεληθότως τὴν αἴσθησιν καὶ πρὸς τὴν κατανόησιν τῆς ὑποθέσεως ἐπισκοποῦσα τοὺς ἐντυγχάνοντας. Εκλιπαρώ δέ γε οι τοὺς ἐντευ ξομένους φιλοθέους καὶ φιλολόγους ὑπερεύχεσθαι μου διὰ τὸν Κύριον, τοῦ ταπεινοῦ καὶ ὑπερλαν ἁμαρτωλοῦ τε καὶ ἀλόγου 68. Καὶ εἰ μὲν χρήσιμον καὶ ἀποδοχῆς ἄξιον ὀφθείη τὸ πανευτελὲς τουτί δρα- ματούργημα, τῷ σὲ πάντων αἰτίῳ τῶν καλῶν ἀναθε τέον. Εἰ δὲ καὶ παρὰ τὸ σ' προσῆκον ἀσυνάρτωτόν τε καὶ περιττόν, ὡς εἰκὸς, διὰ τὴν ἀλογίαν ἡμῶν εὑρεθείη, συγγνωσθείη μὲν πρὸς τῆς ὄντος καὶ ἀῤῥή του σοφίας ἔτι μὴν καὶ παρὰ τῶν τροφίμων ταύ- της θεοσόφων και ο θεηγόρων τε καὶ φερεσβίων, 68. མ ὡς ἰδιώτη το πάντως ου μόνον τῷ λόγῳ, ἀλλὰ καὶ τῇ γνώσει. "Ηδη δὲ λοιπόν τι σὺν Θεῷ τῆς ὑποθέσεως τὴν ἀρχὴν ἐντεῦθεν κατὰ τὴν ἐμὴν ποιήσομαι δύναμιν ΒΙΒΛΟΣ Α΄. Α'. Γενεαλογία του Αδάμ. ་、 . το Βίβλος γενέσεως ἀνθρώπων, ᾗ ἡμέρᾳ το ἔπλα σεν ὁ Θεὸς τὸν Ἀδὰμ κατ' εἰκόνα καὶ ἐμοίωσιν αὐτοῦ. ) (2) Ο δὲ 'Αδάμ ἐγέννησεν υἱοὺς τρεῖς τ τὸν Κάϊν '', τὸν ᾿Αβελ καὶ τὸν Σήθ, καὶ θυγατέρα; τὴν ᾿Αζουρὰν καὶ τὴν 'Ασουάμ. (3) Καὶ ὁ μὲν Ἀδὰμ κατά κέλευσιν Θεοῦ ἐπέθηκεν ὀνόματα πᾶσι τοῖς τετραπόδοις καὶ πετεινοῖς καὶ ἀμφιβίοις καὶ ἑρπε τοῖς καὶ ἰχθῦσι καὶ τοῖς ἑαυτοῦ τέκνοις· τὸ δὲ ὄνο μα ο αὐτοῦ καὶ τῆς γυναικὸς αὐτοῦ ἄγγελος Κυ οι ἕως τῆς τελευτῆς Θεοφίλου γι * οι ἄκουε σαφῶς, εγκελεύεται σοφῶς ὡς γι Οι προστετηκέναι γι σε πρότερ. Α - λ, πῶς τῇ προκειμένῃ θεωρίᾳ κλ. λεληθότος Α. γε Α. μου τοῦ τ. διὰ τὸν Κύριον τοῦ ὑπ. ἀμ.καὶ ἀλ. Α. « Παν. τ. πόνημα τῷ Α. οι εἰ δὲ καὶ περιετόν Α. σε εὐλογίαν ὢν εύρ. συγνωσθείημεν το τήνο. α. σοφίας Α. σε θεοσόφων καί τὸ ἰδιῶται Α', α'. Η δὴ λοιπόν Μ', "Ηδη λ. Α, δύναμιν 1., 11'. Το δύναμιν όπως δῆλα τὰ κατ' ἐμὲ γενήσωνται Α. 'Δημο Μ. 5871. πρώτως το ἔπλασεν (1705) και, ἐποίησεν Ο. το καὶ θυγατέρας β' και το καὶ θυγατέρας β' Με Ρε Σήθ' καὶ τὴν ᾿Αζ. καὶ τὴν ᾿Απ. (", Γ'. ν. Σήθ καὶ τὴν Αγ. ω και τόν " το τὸ δὲ ἐ. 6. GEORGII HAMARTOLI torem Constantinum, eosque qui mox subsecuti sunt. Tandem in Michaele Theophili filio, qui rerum puer adhuc potitus orthodoxam fiden) in sacra blim synodo promulgatam restituit, consisti- mus. Verum, ut a Sapiente sapienter prolatum, • Omnia audire finis orationis est ; s qui lectioni- bus libentissime dant operam, ne ad commenta- riorum ornatum respiciant. sed ad sermonis scopum ac finem cordis oculos dirigant. Varia enim orationis structura, quippe quæ ad ostentatio- 11em ac strepitum comparata, quodam modo im- mutatur, propositam deturpat materiam, sensum illico rapit, ingeniique aciem, ne argumentum per- cipiat, retundit. Quisquis autem Dei ac litterarum amicus hac lecturus erit, eum ego exoratum velim, ut pro me homunculo, peccatis obnoxio ac rationis experte, Deo preces alleget. Si quid vero utilitatis atque opera pretii hos exiguos nostros habere viderit conatus, id totum eidem bonorum omnium auctori Deo imputet. Sin, ut ab inscientia nostra exspectari par est, inconcinni ac fœde exuberantes itli fuerint, per veram illam atque ineffabilem sa- plentiain, quæ suos alumnos non minus divina doctrina, quam eloquio instruit, nobis, ut imperitis omnino, et non eloquentia solum, sed ingenio destitutis venia detur. Jam vero Deo ipso auspice pro viribus inde exordiar. B LIBER PRIMUS. Liber generationis hominum in die qua plasına- vit Deus Adam ad suam imaginem et similitudi- nem. Alam genuit tres filios, Cain, Abel et Seth ; et duas filias, Adsouran et Asouam. Juxta Dei præ- ceptum, liberis suis, omnibus quadrupedibus, volucribus, amphibiis, reptilibus et piscibus no- mina imposuit. Nomen autem suum ac nomen uxoris ab angelo Domini recepit. Cain sororem suam natu majorem, Adsoura, uxorem duxit, C Varia lectiones et notæ. Eccl. x, 13. sed om. om. L, Mi edl. Clycas 221, 6-233, e Georgio. " om Par. Par. Par. C', L, L., 31', Paro • - L, N, O, P', Val - 1. Genealogia Adam.

Α ρος μέχρι Διοκλητιανοῦ καὶ Μαξιμιανοῦ τῶν ἀνο- σίων και χριστομάχων (Δ') εὐθύς τε Κωνσταντίνον τὸν εὐσεβέστατον καὶ πρῶτον βασιλέα τῶν Χριστια- νῶν καὶ τοὺς καθεξῆς ἕως τελευταίου Μιχαήλ υἱοῦ Θεοφίλου 5, ὅστις μειράκιον βασιλεύσας τὴν ὀρθόδο ξον αὖ πάλιν διὰ συνόδου θείας ἀνεκήρυξε καὶ κατ ώρθωσε πίστιν. « Τέλος δὲ λόγου τὸ πᾶν ἀκούειν 6, σαφῶς οι ἡμῖν ὁ Σοφὸς ἐγκελεύεται, ὡς μὴ κάλλεσι συνταγμάτων προστεθηκέναι οι τὸν ἀναγνώσεσι χαί ροντα καὶ θελγόμενον, ἤ ἀλλ' αὐτῷ τῷ σκοπῷ καὶ τῷ τέλει τοῦ λόγου προεμεθίζειν σε τὸ τῆς καρδίας ὄμμα. Η γὰρ τοῦ λόγου κατασκευὴ καὶ ποικιλία ταῖς φιλοκρότοις καὶ φιλοκομψοις καλλιεπείαις οδον εἰ μεταμορφουμένη λυμαίνεται που την προκειμένην θεωρίαν, κλέπτουσα λεληθότως τὴν αἴσθησιν καὶ πρὸς τὴν κατανόησιν τῆς ὑποθέσεως ἐπισκοποῦσα τοὺς ἐντυγχάνοντας. Εκλιπαρώ δέ γε οι τοὺς ἐντευ ξομένους φιλοθέους καὶ φιλολόγους ὑπερεύχεσθαι μου διὰ τὸν Κύριον, τοῦ ταπεινοῦ καὶ ὑπερλαν ἁμαρτωλοῦ τε καὶ ἀλόγου 68. Καὶ εἰ μὲν χρήσιμον καὶ ἀποδοχῆς ἄξιον ὀφθείη τὸ πανευτελὲς τουτί δρα- ματούργημα, τῷ σὲ πάντων αἰτίῳ τῶν καλῶν ἀναθε τέον. Εἰ δὲ καὶ παρὰ τὸ σ' προσῆκον ἀσυνάρτωτόν τε καὶ περιττόν, ὡς εἰκὸς, διὰ τὴν ἀλογίαν ἡμῶν εὑρεθείη, συγγνωσθείη μὲν πρὸς τῆς ὄντος καὶ ἀῤῥή του σοφίας ἔτι μὴν καὶ παρὰ τῶν τροφίμων ταύ- της θεοσόφων και ο θεηγόρων τε καὶ φερεσβίων, 68. མ ὡς ἰδιώτη το πάντως ου μόνον τῷ λόγῳ, ἀλλὰ καὶ τῇ γνώσει. "Ηδη δὲ λοιπόν τι σὺν Θεῷ τῆς ὑποθέσεως τὴν ἀρχὴν ἐντεῦθεν κατὰ τὴν ἐμὴν ποιήσομαι δύναμιν ΒΙΒΛΟΣ Α΄. Α'. Γενεαλογία του Αδάμ. ་、 . το Βίβλος γενέσεως ἀνθρώπων, ᾗ ἡμέρᾳ το ἔπλα σεν ὁ Θεὸς τὸν Ἀδὰμ κατ' εἰκόνα καὶ ἐμοίωσιν αὐτοῦ. ) (2) Ο δὲ 'Αδάμ ἐγέννησεν υἱοὺς τρεῖς τ τὸν Κάϊν '', τὸν ᾿Αβελ καὶ τὸν Σήθ, καὶ θυγατέρα; τὴν ᾿Αζουρὰν καὶ τὴν 'Ασουάμ. (3) Καὶ ὁ μὲν Ἀδὰμ κατά κέλευσιν Θεοῦ ἐπέθηκεν ὀνόματα πᾶσι τοῖς τετραπόδοις καὶ πετεινοῖς καὶ ἀμφιβίοις καὶ ἑρπε τοῖς καὶ ἰχθῦσι καὶ τοῖς ἑαυτοῦ τέκνοις· τὸ δὲ ὄνο μα ο αὐτοῦ καὶ τῆς γυναικὸς αὐτοῦ ἄγγελος Κυ οι ἕως τῆς τελευτῆς Θεοφίλου γι * οι ἄκουε σαφῶς, εγκελεύεται σοφῶς ὡς γι Οι προστετηκέναι γι σε πρότερ. Α - λ, πῶς τῇ προκειμένῃ θεωρίᾳ κλ. λεληθότος Α. γε Α. μου τοῦ τ. διὰ τὸν Κύριον τοῦ ὑπ. ἀμ.καὶ ἀλ. Α. « Παν. τ. πόνημα τῷ Α. οι εἰ δὲ καὶ περιετόν Α. σε εὐλογίαν ὢν εύρ. συγνωσθείημεν το τήνο. α. σοφίας Α. σε θεοσόφων καί τὸ ἰδιῶται Α', α'. Η δὴ λοιπόν Μ', "Ηδη λ. Α, δύναμιν 1., 11'. Το δύναμιν όπως δῆλα τὰ κατ' ἐμὲ γενήσωνται Α. 'Δημο Μ. 5871. πρώτως το ἔπλασεν (1705) και, ἐποίησεν Ο. το καὶ θυγατέρας β' και το καὶ θυγατέρας β' Με Ρε Σήθ' καὶ τὴν ᾿Αζ. καὶ τὴν ᾿Απ. (", Γ'. ν. Σήθ καὶ τὴν Αγ. ω και τόν " το τὸ δὲ ἐ. 6. GEORGII HAMARTOLI torem Constantinum, eosque qui mox subsecuti sunt. Tandem in Michaele Theophili filio, qui rerum puer adhuc potitus orthodoxam fiden) in sacra blim synodo promulgatam restituit, consisti- mus. Verum, ut a Sapiente sapienter prolatum, • Omnia audire finis orationis est ; s qui lectioni- bus libentissime dant operam, ne ad commenta- riorum ornatum respiciant. sed ad sermonis scopum ac finem cordis oculos dirigant. Varia enim orationis structura, quippe quæ ad ostentatio- 11em ac strepitum comparata, quodam modo im- mutatur, propositam deturpat materiam, sensum illico rapit, ingeniique aciem, ne argumentum per- cipiat, retundit. Quisquis autem Dei ac litterarum amicus hac lecturus erit, eum ego exoratum velim, ut pro me homunculo, peccatis obnoxio ac rationis experte, Deo preces alleget. Si quid vero utilitatis atque opera pretii hos exiguos nostros habere viderit conatus, id totum eidem bonorum omnium auctori Deo imputet. Sin, ut ab inscientia nostra exspectari par est, inconcinni ac fœde exuberantes itli fuerint, per veram illam atque ineffabilem sa- plentiain, quæ suos alumnos non minus divina doctrina, quam eloquio instruit, nobis, ut imperitis omnino, et non eloquentia solum, sed ingenio destitutis venia detur. Jam vero Deo ipso auspice pro viribus inde exordiar. B LIBER PRIMUS. Liber generationis hominum in die qua plasına- vit Deus Adam ad suam imaginem et similitudi- nem. Alam genuit tres filios, Cain, Abel et Seth ; et duas filias, Adsouran et Asouam. Juxta Dei præ- ceptum, liberis suis, omnibus quadrupedibus, volucribus, amphibiis, reptilibus et piscibus no- mina imposuit. Nomen autem suum ac nomen uxoris ab angelo Domini recepit. Cain sororem suam natu majorem, Adsoura, uxorem duxit, C Varia lectiones et notæ. Eccl. x, 13. sed om. om. L, Mi edl. Clycas 221, 6-233, e Georgio. " om Par. Par. Par. C', L, L., 31', Paro • - L, N, O, P', Val - 1. Genealogia Adam.

Β - ο μίου εἶπεν αὐτοῖς. (4) Καὶ ὁ μὲν Κάϊν έλαβε γυναῖκα τὴν πρώτην ἀδελφὴν αὐτοῦ Ἀζουράν, Σήθ δὲ τὴν δευτέραν Ασουάμ. (5) Καὶ ὁ μὲν ᾿Αβελ παρθένος τε καὶ δίκαιος ὑπῆρχε καὶ οι ποιμὴν προβάτων, ἐξ ὧν θυσίας προσενεγκών τῷ Θεῷ καὶ δεχθεὶς ἀναι- ρεῖται, φθονηθεὶς ὑπὸ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ Κάϊν. Ο δὲ Κάϊν γεωργὸς τυγχάνων, καὶ μετὰ τὴν και ταδίκην χειρόνως βιώσας, πρῶτος μέτρα καὶ στάθ μια τι καὶ γῆς ὄρους ἐπενόησεν. [Εἶτα κτίσας ο ἐν γῇ Ναΐδ ες πόλιν, κατέναντι Εδέμ, ἐπωνόμασεν αύ τὴν εἰς ὄνομα τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Ενώς δ', » καὶ εἰς ἕν συνελθεῖν τοὺς οἰκείους αὐτοῦ ἀναγκάσας 88, εἰς που λέμους ἑαυτὸν ἀπησχόλει *.] Μετὰ δὲ ταῦτα, τῆς οἰκίας ἐπ' αὐτὸν πεσούσης, ἀπέθανεν ", ὡς ἔνιοι φασιν, ἕτεροι δὲ, ὅτι Λαμὲν αὐτὸν ἀπέκτεινεν. (β) ᾿Αλλ' ὁ μὲν Κάϊν ἐγέννησε τὸν Ἐνώς, ὁ δὲ Ενὼς τὴν Γαϊδάδ, ὁ δὲ Γαϊδαδ τὸν Μαλελεήλ, ὁ δὲ Μαλελεήλ τὴν Μαθουσάλα, ὁ δὲ Μαθουσάλα τὸν Λαμέχ, δ; καὶ δύο γυναῖκας ἀγόμενος, Ελδαν οι καὶ Σελάν, ἐγένε νησε τὸν Ἰοβὴλ καὶ τὸν Ἰουβάλ καὶ τὸν Θοβέλ. (7) ὺ δὲ μὲν Ἰοδὴλ κατέδειξε κτηνοτροφίαν, ὁ δὲ Ἰου βάλ κατέδειξε ψαλτήριον και κιθάραν, ὁ δὲ Θοδέλ σφυροκοπίαν χαλκοῦ καὶ σιδήρου. Καὶ ὁ μὲν ἐν σκη- ναῖς κατοικεῖν τα καὶ γεωργεῖν ᾑρετίσατο, ὁ δὲ κιθαρῳδίας καὶ τραγῳδίας τοῖς δαιμονικοῖς ἐπιτηδεύ- μασι προσεπενόησεν, ὁ δὲ ξίφη τε καὶ ὅπλα χορηγεῖν εἰς πολέμους έμηχανήσατο. Τὸ οὖν γένος Κάϊν μέχρι τούτου ἀξιωθὲν μνήμης, τοῦ ἀριθμοῦ τῶν πατέρων ἀποκρίνεται ", ἵνα μήτε τοῖς πρώτοις ᾗ συνταττό- μενος, μήτε τῶν ἑξῆς ἀφηγούμενος. (8) Το τοίνυν • Πᾶς ὁ ἀποκτείνας Κάϊν ἑπτὰ ἐκδικούμενα παραλύ σει ο τοιαύτην ἔχει τὴν λύσιν· ἕκαστος μὲν τῷ ἑαυτοῦ ἁμαρτήματι ἀποθανεῖται, σὺ δὲ ὁ τοῦ φόνου κατάρξας καὶ τοῖς ἄλλοις ὑφηγητής τοῦ ἁμαρτήμα- τος γενόμενος ἑπτὰ ἐκδικούμενα παραλύσεις, τουτέ- στιν ἑπταπλασίως τιμωρηθήσῃ καὶ πάμπολλα. [Σύνο ηθες γὰρ τῇ Γραφῇ ν τὸν ἀριθμὸν τοῦτον ἐπὶ πολ- λαπλασίονα κεχρῆσθαι· καὶ ἔστιν ἀδιορίστου πλήθους σημαντικόν, ώς εν τὸ « ᾿Απόδος τοῖς γείτοσιν ἡμῶν Επταπλασίονα ", ν καὶ τὸ ι Η στείρα ἔτεκεν ἑπτὰν καὶ ο Οὐ λέγω σο: ἕως ἑπτάκις, ἀλλ᾽ ἕως ἑβδομηκον τάκις ἑπτά. › Τὸ μὲν γὰρ τελευτῆσαι τῶν ἐν τῷ βίῳ πονηρῶν ἐπάγει τὴν κατάπαυσιν· τὸ δὲ ζῆν ἐν' φόβῳ καὶ λύπῃ μυρίους ἐπάγει τοὺς ἐν συναισθή- σε: θανάτους. Τρέμων οὖν καὶ στένων ὁ Κάϊν, ὥσπερ δαίμονι κάτοχος, ἐν ἐπιληψίᾳ πάντα τὸν ἑξῆς διή- γι ' χρόνον, τοῦτο πρὸς τὸ μὴ ἀναιρεθῆναι ὑπό τι νο; ἐκ Θεοῦ λαβὼν τὸ σημεῖον. (9) Περὶ οὗ μέντοι καὶ ὁ μέγας Βασίλειός φησι 8· ο Ἐκδικούμενα δέ, εἴτε . ἀπο Επτα *• ¿ Σ†0 οι καί Μ' προσαγαγών Ι., Μ', Ο, Ρ'. σε ὧν καὶ θυσίαν τῷ προσαγαγών αὐτοῦ Μ' ? * Σταθμά σε Εἶτα κτ. ἐν τῇ Ναΐδ πόλιν και. σημαντικόν Με αὐτὴν Ενώχ εἰς Ρε αὐτήν Μ'. ἐκ τοὺς δ, ά. ἀν. Μ', αὐτοῦ σχολεῖσθαι 10. ἀπέβαλε Κατά ἀφηγούμενος, Κατά δέ Ο. ἐτελεύτησε 'Αδάμ 'Αδά Σελλάν Σελλά Οι κατοικεῖν κτηνο φορεῖν τε 0. οἱ τῶν πρώτων ἀποκεκήρυκται μηδέ τῆς γραφής 1,, Μ' — ἐπί Ο. σ' ώς σημαντικών 1,, Μ'. να ἑπταπλάσια ος Τὸ μὲν δ. βίον τοῦτο μή Εννοίας Ο. Ερ. 111, Α. ἑξῆς αὐτοῦ δ. Μ' τὸν ἐξ αὐτοῦ CHRONICON. LIB. I. moribus integer atque justus fuit pastor ovium : ex quibus cuin Deo victimas obtulisset, sicque oi placuisset, invidiam fratris sui Cain in se conci- tavit, et ab eo interfectus est. Cain, qui erat agri- eula, quique post condemnationem pejor evaserat, mensuras et pondera, atque terræ limites primas excogitavit. Deinde civitatem, quam nomine filii sui, Henoch vocavit, in terra Naid, contra Eden, exstruxit: omnibusque suis familiaribus ut ibi si- mul congregarentur, coactis, in præliis ipse versa - batur. Posthæc ruina domus suæ oppressum vitam finivisse tradunt; vel, ut alii ferunt, a Lamech oc- cisus est. Cain genuit Henoch, Henoch autem ge- muit Irad, Irad genuit Maviael, Maviael genuit Mathusael, Matbusael autem genuit Latnech, qui duas duxit uxores, Adam et Sellam, et genuit Ja- bel, Jubal et Tubalcain. Jabel artis pastoralis præcepta tradidit: Jubal 'psalterium et citharam invenit; Tubalcain vero æs et ferrum domandi artem reperit. Alius in tentoriis habitare ac terram subigere præadamavit; alius præter magicas artes, cithararum ludos et tragoedias excogitavit; alius denique enses et clypeos ad bella peragenda pro- cudit. Progenies itaque Cain non alias ob res e- moria digna, de numero patrum detrahitur, ita ut nec prioribus jungatur nec posterioribus præsit. Hæc porro verba, Quicunque occiderit Cain se- ptuplum punietur, hanc habent signifcationem : - Unusquisque quidem in propriæ culpæ punitionem norietur; tu autem, Cain, qui primun scelus pa- travisti, aliisque sceleris exemplum præbuisti, septuplum punieris, id est, septuplam, quinimo muito majorem, poenam lues. Solet enim Scriptura hunc numerum pro majori usurpare; et magnus numerus indeterminatus ita indicatur; ut, «Vicinis nostris tribue septuplum, et ‹ Sterilis septem filios pariet,‣ insuper: «Non dico tibi usque septies, sed usque ad septuagesies. › Mors quidem his qui male vixerunt, quietem quamdam tribuit; vita autem in tremore ac mœstitia traducta mille mortes in conscientia generat. Cain igitur tremens ao gemens, quasi a dæmone obsessus, totam vitaın reliquam, comitiali morbo correptus, signumque loc A Seth vero Asouam, natu minorem. Abel autom Da Deo datum ne interficeretur praeferens, traduxit. c De eo tamen magnus Basilius etiam dixit : ‹ Sive peccata, quæ Cain commisit et ob quæ pœnas solvit, sive supplicia a justo Judice ei imposita con- sideres, septem numero esse invenies, sicque sen- Varia lectiones et notæ. - - - ¿Ì thỷ 8. "Aбaλ? L, M, P³, Vat'. om. L, Pare om. L, Pr. Leo. om. L. M', sind seqq. post 1. leguntur Nota Naty P³. Bulg. om. L, Evwy. Gen. iv, 16, 17. om. 1., om. ps Leo. Par. - Mou. Aug. ? om. Bulg ม «»). 1., Leo. • Leo, Gen. iv. 19. Len, Gene Leo, bis Loo. ** Gen. iv, 15. om. Ps. Lxxvii. 12;1 Reg. n. 5, Mat. xvi. 22. Leo. - - · - om. ły om. Leo. " L, 5. Μετά

Β - ο μίου εἶπεν αὐτοῖς. (4) Καὶ ὁ μὲν Κάϊν έλαβε γυναῖκα τὴν πρώτην ἀδελφὴν αὐτοῦ Ἀζουράν, Σήθ δὲ τὴν δευτέραν Ασουάμ. (5) Καὶ ὁ μὲν ᾿Αβελ παρθένος τε καὶ δίκαιος ὑπῆρχε καὶ οι ποιμὴν προβάτων, ἐξ ὧν θυσίας προσενεγκών τῷ Θεῷ καὶ δεχθεὶς ἀναι- ρεῖται, φθονηθεὶς ὑπὸ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ Κάϊν. Ο δὲ Κάϊν γεωργὸς τυγχάνων, καὶ μετὰ τὴν και ταδίκην χειρόνως βιώσας, πρῶτος μέτρα καὶ στάθ μια τι καὶ γῆς ὄρους ἐπενόησεν. [Εἶτα κτίσας ο ἐν γῇ Ναΐδ ες πόλιν, κατέναντι Εδέμ, ἐπωνόμασεν αύ τὴν εἰς ὄνομα τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Ενώς δ', » καὶ εἰς ἕν συνελθεῖν τοὺς οἰκείους αὐτοῦ ἀναγκάσας 88, εἰς που λέμους ἑαυτὸν ἀπησχόλει *.] Μετὰ δὲ ταῦτα, τῆς οἰκίας ἐπ' αὐτὸν πεσούσης, ἀπέθανεν ", ὡς ἔνιοι φασιν, ἕτεροι δὲ, ὅτι Λαμὲν αὐτὸν ἀπέκτεινεν. (β) ᾿Αλλ' ὁ μὲν Κάϊν ἐγέννησε τὸν Ἐνώς, ὁ δὲ Ενὼς τὴν Γαϊδάδ, ὁ δὲ Γαϊδαδ τὸν Μαλελεήλ, ὁ δὲ Μαλελεήλ τὴν Μαθουσάλα, ὁ δὲ Μαθουσάλα τὸν Λαμέχ, δ; καὶ δύο γυναῖκας ἀγόμενος, Ελδαν οι καὶ Σελάν, ἐγένε νησε τὸν Ἰοβὴλ καὶ τὸν Ἰουβάλ καὶ τὸν Θοβέλ. (7) ὺ δὲ μὲν Ἰοδὴλ κατέδειξε κτηνοτροφίαν, ὁ δὲ Ἰου βάλ κατέδειξε ψαλτήριον και κιθάραν, ὁ δὲ Θοδέλ σφυροκοπίαν χαλκοῦ καὶ σιδήρου. Καὶ ὁ μὲν ἐν σκη- ναῖς κατοικεῖν τα καὶ γεωργεῖν ᾑρετίσατο, ὁ δὲ κιθαρῳδίας καὶ τραγῳδίας τοῖς δαιμονικοῖς ἐπιτηδεύ- μασι προσεπενόησεν, ὁ δὲ ξίφη τε καὶ ὅπλα χορηγεῖν εἰς πολέμους έμηχανήσατο. Τὸ οὖν γένος Κάϊν μέχρι τούτου ἀξιωθὲν μνήμης, τοῦ ἀριθμοῦ τῶν πατέρων ἀποκρίνεται ", ἵνα μήτε τοῖς πρώτοις ᾗ συνταττό- μενος, μήτε τῶν ἑξῆς ἀφηγούμενος. (8) Το τοίνυν • Πᾶς ὁ ἀποκτείνας Κάϊν ἑπτὰ ἐκδικούμενα παραλύ σει ο τοιαύτην ἔχει τὴν λύσιν· ἕκαστος μὲν τῷ ἑαυτοῦ ἁμαρτήματι ἀποθανεῖται, σὺ δὲ ὁ τοῦ φόνου κατάρξας καὶ τοῖς ἄλλοις ὑφηγητής τοῦ ἁμαρτήμα- τος γενόμενος ἑπτὰ ἐκδικούμενα παραλύσεις, τουτέ- στιν ἑπταπλασίως τιμωρηθήσῃ καὶ πάμπολλα. [Σύνο ηθες γὰρ τῇ Γραφῇ ν τὸν ἀριθμὸν τοῦτον ἐπὶ πολ- λαπλασίονα κεχρῆσθαι· καὶ ἔστιν ἀδιορίστου πλήθους σημαντικόν, ώς εν τὸ « ᾿Απόδος τοῖς γείτοσιν ἡμῶν Επταπλασίονα ", ν καὶ τὸ ι Η στείρα ἔτεκεν ἑπτὰν καὶ ο Οὐ λέγω σο: ἕως ἑπτάκις, ἀλλ᾽ ἕως ἑβδομηκον τάκις ἑπτά. › Τὸ μὲν γὰρ τελευτῆσαι τῶν ἐν τῷ βίῳ πονηρῶν ἐπάγει τὴν κατάπαυσιν· τὸ δὲ ζῆν ἐν' φόβῳ καὶ λύπῃ μυρίους ἐπάγει τοὺς ἐν συναισθή- σε: θανάτους. Τρέμων οὖν καὶ στένων ὁ Κάϊν, ὥσπερ δαίμονι κάτοχος, ἐν ἐπιληψίᾳ πάντα τὸν ἑξῆς διή- γι ' χρόνον, τοῦτο πρὸς τὸ μὴ ἀναιρεθῆναι ὑπό τι νο; ἐκ Θεοῦ λαβὼν τὸ σημεῖον. (9) Περὶ οὗ μέντοι καὶ ὁ μέγας Βασίλειός φησι 8· ο Ἐκδικούμενα δέ, εἴτε . ἀπο Επτα *• ¿ Σ†0 οι καί Μ' προσαγαγών Ι., Μ', Ο, Ρ'. σε ὧν καὶ θυσίαν τῷ προσαγαγών αὐτοῦ Μ' ? * Σταθμά σε Εἶτα κτ. ἐν τῇ Ναΐδ πόλιν και. σημαντικόν Με αὐτὴν Ενώχ εἰς Ρε αὐτήν Μ'. ἐκ τοὺς δ, ά. ἀν. Μ', αὐτοῦ σχολεῖσθαι 10. ἀπέβαλε Κατά ἀφηγούμενος, Κατά δέ Ο. ἐτελεύτησε 'Αδάμ 'Αδά Σελλάν Σελλά Οι κατοικεῖν κτηνο φορεῖν τε 0. οἱ τῶν πρώτων ἀποκεκήρυκται μηδέ τῆς γραφής 1,, Μ' — ἐπί Ο. σ' ώς σημαντικών 1,, Μ'. να ἑπταπλάσια ος Τὸ μὲν δ. βίον τοῦτο μή Εννοίας Ο. Ερ. 111, Α. ἑξῆς αὐτοῦ δ. Μ' τὸν ἐξ αὐτοῦ CHRONICON. LIB. I. moribus integer atque justus fuit pastor ovium : ex quibus cuin Deo victimas obtulisset, sicque oi placuisset, invidiam fratris sui Cain in se conci- tavit, et ab eo interfectus est. Cain, qui erat agri- eula, quique post condemnationem pejor evaserat, mensuras et pondera, atque terræ limites primas excogitavit. Deinde civitatem, quam nomine filii sui, Henoch vocavit, in terra Naid, contra Eden, exstruxit: omnibusque suis familiaribus ut ibi si- mul congregarentur, coactis, in præliis ipse versa - batur. Posthæc ruina domus suæ oppressum vitam finivisse tradunt; vel, ut alii ferunt, a Lamech oc- cisus est. Cain genuit Henoch, Henoch autem ge- muit Irad, Irad genuit Maviael, Maviael genuit Mathusael, Matbusael autem genuit Latnech, qui duas duxit uxores, Adam et Sellam, et genuit Ja- bel, Jubal et Tubalcain. Jabel artis pastoralis præcepta tradidit: Jubal 'psalterium et citharam invenit; Tubalcain vero æs et ferrum domandi artem reperit. Alius in tentoriis habitare ac terram subigere præadamavit; alius præter magicas artes, cithararum ludos et tragoedias excogitavit; alius denique enses et clypeos ad bella peragenda pro- cudit. Progenies itaque Cain non alias ob res e- moria digna, de numero patrum detrahitur, ita ut nec prioribus jungatur nec posterioribus præsit. Hæc porro verba, Quicunque occiderit Cain se- ptuplum punietur, hanc habent signifcationem : - Unusquisque quidem in propriæ culpæ punitionem norietur; tu autem, Cain, qui primun scelus pa- travisti, aliisque sceleris exemplum præbuisti, septuplum punieris, id est, septuplam, quinimo muito majorem, poenam lues. Solet enim Scriptura hunc numerum pro majori usurpare; et magnus numerus indeterminatus ita indicatur; ut, «Vicinis nostris tribue septuplum, et ‹ Sterilis septem filios pariet,‣ insuper: «Non dico tibi usque septies, sed usque ad septuagesies. › Mors quidem his qui male vixerunt, quietem quamdam tribuit; vita autem in tremore ac mœstitia traducta mille mortes in conscientia generat. Cain igitur tremens ao gemens, quasi a dæmone obsessus, totam vitaın reliquam, comitiali morbo correptus, signumque loc A Seth vero Asouam, natu minorem. Abel autom Da Deo datum ne interficeretur praeferens, traduxit. c De eo tamen magnus Basilius etiam dixit : ‹ Sive peccata, quæ Cain commisit et ob quæ pœnas solvit, sive supplicia a justo Judice ei imposita con- sideres, septem numero esse invenies, sicque sen- Varia lectiones et notæ. - - - ¿Ì thỷ 8. "Aбaλ? L, M, P³, Vat'. om. L, Pare om. L, Pr. Leo. om. L. M', sind seqq. post 1. leguntur Nota Naty P³. Bulg. om. L, Evwy. Gen. iv, 16, 17. om. 1., om. ps Leo. Par. - Mou. Aug. ? om. Bulg ม «»). 1., Leo. • Leo, Gen. iv. 19. Len, Gene Leo, bis Loo. ** Gen. iv, 15. om. Ps. Lxxvii. 12;1 Reg. n. 5, Mat. xvi. 22. Leo. - - · - om. ły om. Leo. " L, 5. Μετά

Α τὰ παρὰ τοῦ Κάϊν ἡμαρτημένα λέγεις ', εὑρήσεις ἑπτὰ, εἴτε παρὰ τοῦ δικαίου κριτοῦ ἐπ' αὐτῷ ὁρ σθέντα ", οὕτως οὐκ ἀποτεύξῃ τῆς ἐννοίας. Ἐν μὲν γὰρ τοῖς παρὰ τοῦ Κάϊν τετολμημένοις πρῶτον ἁμάρτ τημα φθόνος ἐπὶ τῇ προτιμήσει ο Αβελ· δεύτερον δόλος, μεθ' οὗ διελέχθη τῷ ἀδελφῷ, εἰπών· « Διέλα θωμεν εἰς τὸ πεδίον τ·, τρίτον φόνος, ἡ προσθήκη τοῦ κακοῦ · τέταρτον, ὅτι ἀδελφοῦ φόνος· πέμπτον, ὅτι πρῶτος φόνο; 11· ὅτι γονεῦσι πένθος ἐποίησεν, τοῦτο τὸ ἔκτον 11. ἕβδομον, ὅτι Θεῷ ἐψεύσατο. Ερωτηθεὶς γὰρ « Ποῦ ᾿Αβελ ὁ ἀδελφός σου; » εἶπεν· • Οὐκ οἶδα 18. Καὶ ταῦτα μὲν τοῦ Κάϊν τὰ ἑπτὰ ἁμαρτήματα. Αἱ δὲ εἰς κόλασιν αὐτοῦ παρὰ τῆς θείας δίκης ἐπενεχθεῖσαι τιμωρίαι εἰσὶν αὗται. Πρώτη • Επικατάρατος ἡ γῆ ἀπὸ σοῦ 10. » Δευτέρα" « Έργα τὴν γῆν. » Τρίτη· « Οὐ προσθήσει δοῦναι σοι τὴν ἰσχὺν αὐτῆς. » Τετάρτη μετὰ τῆς εʹ συνεζευγμέ νη Στένων καὶ τρέμων ἔσῃ ἐπὶ τῆς γῆς. ν Ε- κτη. ἣν αὐτὸς ἀπεκάλυψεν ὁ Κάϊν εἰπών· «Εἰ ἐκβάλο λεις με νῦν τὰ ἀπὸ σοῦ καὶ προσώπου σου κρυβή σομαι, ο ἡ βαρυτάτη " κόλασις, ἦταν ἡ ἀπὸ Θεοῦ χωρισμὸς τοῖς σωφρονοῦσιν. — Εβδόμη τὸ « μηδὲ κρύπτεσθαι τὴν τιμωρίαν, ἀλλὰ σημείῳ προδήλω πᾶσιν προκεκηρύχθαι οι, διὰ τοῦ στεναγμοῦ καὶ τοῦ τρόμου. (10) Πάς οὖν, φησὶν, ὁ τὸν κατὰ σοῦ φόνον ἀποτολμήσας κακώσει τὰ κατὰ τὸν βίον ἀπαλλάξας, τὴν κατὰ σοῦ παραλύσει τιμωρίαν. Διδ, φησίν, εξ03- το Κύριος ὁ Θεὸς τῷ Καὶν σημεῖον τοῦ μὴ ἀνελεῖν αὐτὸν πάντα τὸν εὑρίσκοντα αὐτόν 11. 17. • (11) Ὁ δὲ ᾿Αδάμ σλ' ἐτῶν ὧν 10, ἐγέννησε τὸν Σήθ. Ουτος ὁ Σήθ " πρῶτος ἐξεῦρε γράμματα Εβραϊκὰ καὶ σοφίαν καὶ τὰ σημεῖα τοῦ οὐρανοῦ καὶ τὰς τροπὰς τῶν ἐνιαυτῶν καὶ τοὺς μῆνας καὶ τὰς ἑβδομάδας, καὶ τοῖς ἄστροις ἐπέθηκεν ὀνόματα καὶ τοῖς πέντε πλανήταις, εἰς τὸ γνωρίζεσθαι ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων καὶ μόνον 18. καὶ τὸν μὲν πρῶτον πλανή την εν ἀστέρα εκάλεσε Κρόνον, τὸν δὲ β' Δίαν 3, τὸν δὲ τρίτον "Αρεα, τὸν δὲ δ' ᾿Αφροδίτην, τὸν δὲ ε' Ε μήν. Τοὺς γὰρ δύο φωττῆρας, ἥλιον καὶ σελήνην ἐκάλεσεν ὁ Θεός "ι. (12) Σηθ δὲ ὢν ἐτῶν σε' ἐγέν νησε τὸν Ἐνώς, ὃς οὐ ο ἤλπισεν ἐπικαλεῖσθαι τὸ όνομα Κυρίου 8. ο (15) Μετὰ δὲ τὸν κατακλυσμὸν Καϊνὰν ὁ υἱὸς 'Αρφαξάς συνέγραψε ο τὴν ἀστρονο μίαν, εὑρηκὼς τὴν εὐ τοῦ Σηθ καὶ τῶν αὐτοῦ τέκνων τὴν ὀνομασίαν καὶ τῶν ἀστέρων, ἐν πλακὶ λιθίνη γεγραμμένην ". "Ησαν γὰρ τοῦ Σὴν ἔγγονας προ λέγοις εἴτε τα πρ. καί τοῦ ἐπὶ τῇ πρ. Α. μεθ' πεδίον ἡ πρ. τοῦ κ. φόνος Ο. ο ὅτι καὶ ἀδ. φ. μείζω ἡ ἐπίτασις πέμπτου κακὸν ὅτι Μ'. " ὅτι καὶ καὶ πρ. φονεὺς ὁ Κ. πονηρὸν ὑπόδειγμα τῷ βίῳ καταλιπών δ' ἀδίκημα ὅτι γ. π. ἐπ. τοῦτο τὸ ἔκτον Ο. · Ερωτηθείς. οὐ γινώσκω ζ' οὖν τὰ ἐκδι κούμενα παρελύετο ἐν τῷ ἀναιρεθῆναι τὸν Κ. ἐπειδὴ γὰρ εἶπεν ὁ Κύριος ὅτι ἐπικατάρατος ἡ γῆ, * έχανε δέξασθαι τὸ αἷμα τοῦ ἀδελφοῦ σου καὶ στένων γῆς ὁ Κ. φησίν. εἰ μετὰ τῆς ε' σ. νῦν Μ' με σήμερον ἀπὸ πρ. τῆς γῆς, με σημ. ἀπὸ πρ. 'Ο δέ γε Σήθ τὰ Ε. γ. ἐξευρών συνεγράψατο μένων! πλάνητα με. - Αφροδύτην 1. Αφροδίτην. · Ενώς ἕνερον δς Ο. — ἐπ. τὸν Κύριον Ο. Κύριον γράψατο και την Ρ. γεγλυμμένην οι. Γε και η βαρο σωφρονούσιν οm. Ο. οι πᾶσι δηλοποιεῖσθαι. καὶ ἀπὸ πρ. σου Μ'. τῆς γῆς καὶ ἀπὸ τοῦ πρ. σου κρ. προκ. Εθετο γάρ φησιν Κύριος Ο. σε κακήσει γενόμενος ἐτῶν σλ' 'Ο δέ γε ὥς φησι Γεώργιος Δία οι ὁ Θεὸς ἐκάλεσεν. Σήθ Ο. ** Οἱ γὰρ τοῦ Σὴ ἔγγονοι Ρε. συντα GEORGII HAMARTOLI tentiam ad effectum adductam habebis. Peccatorun enim, quæ commisit Cain, primum est quod fratri suo Abel, qui in magna laude erat, inviderit; se- cundum, quod cum fratre dolose egerit, dicendo : • Egrediamur in agrum; tertium, quod homici- dium, summum malum, patraverit; quartum, quod fratrem occiderit; quintum, quod omnium primus bomicidium commiserit; sextum, quod parentibus magno dolori fuerit ; septimum denique quod Du- mino mentitus fuerit; interrogatus enim ubinam esset Abel frater, respondit: Nescio. » Hæc ¡taque sunt septem Cain peccata. Ultiones autem quas in criminum expiationem divina justitia ab eo expetivit, septem etiam numero sunt et his verbis exprimuntur : prima, : Maledicta tibi terra erit; s secunda, ‹ Operaberis eam; › tertia, ‹ Non dabit tibi fructus suos; : quarta et quinta conjunctim, • Gemens et tremens eris super terram; > sexta, quam his verbis, « Ecce, nunc me a te ejicis, et a facie tua abscondar, ipse indicavit, maxima est omnium pœna his qui sui sunt compotes, scilicet separatio a Deo: septima pœna fuit, quod divina in eum uitio minime abscondita fuerit, sed omni- bus signo manifesto, id est, gemitu et tremore, manifestala. Quicunque igitur, inquit, te occidere non dubitabit, a vita simu! et ultione te liberabit. Ideo, inquit, e posuit Dominus Deus Cain si- gnum, ut non occideret cum omnis qui invenisset • cum. B Adam, cum esset ducentorum et triginta anno C rum, genuit Seth. Seth ipse Ilebraicas litteras et scien:iam excogitavit, signa caeli, annuas commu· tationes, menses et hebdomadas primus agnovit ; sideribus atque quinque planetis nomina dedit ut ab hominibus agnoscerentur. Primum planetam vocavit Saturnum; secundum, Jovem; tertium, Martem ; quartum, Venerem ; quintum denique, Mer- curium. Duobus autem luminaribus, Soli et Lunge, Deus nomina dedit. Seth, cum esset ducentorum et quinque annorum, genuit Enos, qui e effecit nt nomen Domini invocaretur. »Post diluvium Cainan Blius Arpharad de geometria, siderum nomencla- tura, quam Seth ejusque filii in tabella lapidea conscripserant, reperta, librum scripsit. Nepotes enim Sell moniti a Domino fuerant hominum pu- D nitionem imminere : duas igitur columnnas, una: Variæ lectiones et notæ. - - - · Bas. • Bas. • Bas. et om. 0. * Gen. 1, 8. * et om. Bas. L, Bas. om. Gen. v, 9. Bus. Gen. 1, 10, 11. Bas. on. U. om. L, Gen. iv, Mon. Aug.? "Gen. iv, 15. » P Par. Len cf. Glycan 228,8 om. Par. ** (435). Pur. om. Par. Bas. as. - - *5611 (230). - - L, Leo. cum 215, Leo Par. Gen. tv, 26. - 1. Καί om. Ο. 18 Τὰ τοῦ Κ. Ο.

Α τὰ παρὰ τοῦ Κάϊν ἡμαρτημένα λέγεις ', εὑρήσεις ἑπτὰ, εἴτε παρὰ τοῦ δικαίου κριτοῦ ἐπ' αὐτῷ ὁρ σθέντα ", οὕτως οὐκ ἀποτεύξῃ τῆς ἐννοίας. Ἐν μὲν γὰρ τοῖς παρὰ τοῦ Κάϊν τετολμημένοις πρῶτον ἁμάρτ τημα φθόνος ἐπὶ τῇ προτιμήσει ο Αβελ· δεύτερον δόλος, μεθ' οὗ διελέχθη τῷ ἀδελφῷ, εἰπών· « Διέλα θωμεν εἰς τὸ πεδίον τ·, τρίτον φόνος, ἡ προσθήκη τοῦ κακοῦ · τέταρτον, ὅτι ἀδελφοῦ φόνος· πέμπτον, ὅτι πρῶτος φόνο; 11· ὅτι γονεῦσι πένθος ἐποίησεν, τοῦτο τὸ ἔκτον 11. ἕβδομον, ὅτι Θεῷ ἐψεύσατο. Ερωτηθεὶς γὰρ « Ποῦ ᾿Αβελ ὁ ἀδελφός σου; » εἶπεν· • Οὐκ οἶδα 18. Καὶ ταῦτα μὲν τοῦ Κάϊν τὰ ἑπτὰ ἁμαρτήματα. Αἱ δὲ εἰς κόλασιν αὐτοῦ παρὰ τῆς θείας δίκης ἐπενεχθεῖσαι τιμωρίαι εἰσὶν αὗται. Πρώτη • Επικατάρατος ἡ γῆ ἀπὸ σοῦ 10. » Δευτέρα" « Έργα τὴν γῆν. » Τρίτη· « Οὐ προσθήσει δοῦναι σοι τὴν ἰσχὺν αὐτῆς. » Τετάρτη μετὰ τῆς εʹ συνεζευγμέ νη Στένων καὶ τρέμων ἔσῃ ἐπὶ τῆς γῆς. ν Ε- κτη. ἣν αὐτὸς ἀπεκάλυψεν ὁ Κάϊν εἰπών· «Εἰ ἐκβάλο λεις με νῦν τὰ ἀπὸ σοῦ καὶ προσώπου σου κρυβή σομαι, ο ἡ βαρυτάτη " κόλασις, ἦταν ἡ ἀπὸ Θεοῦ χωρισμὸς τοῖς σωφρονοῦσιν. — Εβδόμη τὸ « μηδὲ κρύπτεσθαι τὴν τιμωρίαν, ἀλλὰ σημείῳ προδήλω πᾶσιν προκεκηρύχθαι οι, διὰ τοῦ στεναγμοῦ καὶ τοῦ τρόμου. (10) Πάς οὖν, φησὶν, ὁ τὸν κατὰ σοῦ φόνον ἀποτολμήσας κακώσει τὰ κατὰ τὸν βίον ἀπαλλάξας, τὴν κατὰ σοῦ παραλύσει τιμωρίαν. Διδ, φησίν, εξ03- το Κύριος ὁ Θεὸς τῷ Καὶν σημεῖον τοῦ μὴ ἀνελεῖν αὐτὸν πάντα τὸν εὑρίσκοντα αὐτόν 11. 17. • (11) Ὁ δὲ ᾿Αδάμ σλ' ἐτῶν ὧν 10, ἐγέννησε τὸν Σήθ. Ουτος ὁ Σήθ " πρῶτος ἐξεῦρε γράμματα Εβραϊκὰ καὶ σοφίαν καὶ τὰ σημεῖα τοῦ οὐρανοῦ καὶ τὰς τροπὰς τῶν ἐνιαυτῶν καὶ τοὺς μῆνας καὶ τὰς ἑβδομάδας, καὶ τοῖς ἄστροις ἐπέθηκεν ὀνόματα καὶ τοῖς πέντε πλανήταις, εἰς τὸ γνωρίζεσθαι ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων καὶ μόνον 18. καὶ τὸν μὲν πρῶτον πλανή την εν ἀστέρα εκάλεσε Κρόνον, τὸν δὲ β' Δίαν 3, τὸν δὲ τρίτον "Αρεα, τὸν δὲ δ' ᾿Αφροδίτην, τὸν δὲ ε' Ε μήν. Τοὺς γὰρ δύο φωττῆρας, ἥλιον καὶ σελήνην ἐκάλεσεν ὁ Θεός "ι. (12) Σηθ δὲ ὢν ἐτῶν σε' ἐγέν νησε τὸν Ἐνώς, ὃς οὐ ο ἤλπισεν ἐπικαλεῖσθαι τὸ όνομα Κυρίου 8. ο (15) Μετὰ δὲ τὸν κατακλυσμὸν Καϊνὰν ὁ υἱὸς 'Αρφαξάς συνέγραψε ο τὴν ἀστρονο μίαν, εὑρηκὼς τὴν εὐ τοῦ Σηθ καὶ τῶν αὐτοῦ τέκνων τὴν ὀνομασίαν καὶ τῶν ἀστέρων, ἐν πλακὶ λιθίνη γεγραμμένην ". "Ησαν γὰρ τοῦ Σὴν ἔγγονας προ λέγοις εἴτε τα πρ. καί τοῦ ἐπὶ τῇ πρ. Α. μεθ' πεδίον ἡ πρ. τοῦ κ. φόνος Ο. ο ὅτι καὶ ἀδ. φ. μείζω ἡ ἐπίτασις πέμπτου κακὸν ὅτι Μ'. " ὅτι καὶ καὶ πρ. φονεὺς ὁ Κ. πονηρὸν ὑπόδειγμα τῷ βίῳ καταλιπών δ' ἀδίκημα ὅτι γ. π. ἐπ. τοῦτο τὸ ἔκτον Ο. · Ερωτηθείς. οὐ γινώσκω ζ' οὖν τὰ ἐκδι κούμενα παρελύετο ἐν τῷ ἀναιρεθῆναι τὸν Κ. ἐπειδὴ γὰρ εἶπεν ὁ Κύριος ὅτι ἐπικατάρατος ἡ γῆ, * έχανε δέξασθαι τὸ αἷμα τοῦ ἀδελφοῦ σου καὶ στένων γῆς ὁ Κ. φησίν. εἰ μετὰ τῆς ε' σ. νῦν Μ' με σήμερον ἀπὸ πρ. τῆς γῆς, με σημ. ἀπὸ πρ. 'Ο δέ γε Σήθ τὰ Ε. γ. ἐξευρών συνεγράψατο μένων! πλάνητα με. - Αφροδύτην 1. Αφροδίτην. · Ενώς ἕνερον δς Ο. — ἐπ. τὸν Κύριον Ο. Κύριον γράψατο και την Ρ. γεγλυμμένην οι. Γε και η βαρο σωφρονούσιν οm. Ο. οι πᾶσι δηλοποιεῖσθαι. καὶ ἀπὸ πρ. σου Μ'. τῆς γῆς καὶ ἀπὸ τοῦ πρ. σου κρ. προκ. Εθετο γάρ φησιν Κύριος Ο. σε κακήσει γενόμενος ἐτῶν σλ' 'Ο δέ γε ὥς φησι Γεώργιος Δία οι ὁ Θεὸς ἐκάλεσεν. Σήθ Ο. ** Οἱ γὰρ τοῦ Σὴ ἔγγονοι Ρε. συντα GEORGII HAMARTOLI tentiam ad effectum adductam habebis. Peccatorun enim, quæ commisit Cain, primum est quod fratri suo Abel, qui in magna laude erat, inviderit; se- cundum, quod cum fratre dolose egerit, dicendo : • Egrediamur in agrum; tertium, quod homici- dium, summum malum, patraverit; quartum, quod fratrem occiderit; quintum, quod omnium primus bomicidium commiserit; sextum, quod parentibus magno dolori fuerit ; septimum denique quod Du- mino mentitus fuerit; interrogatus enim ubinam esset Abel frater, respondit: Nescio. » Hæc ¡taque sunt septem Cain peccata. Ultiones autem quas in criminum expiationem divina justitia ab eo expetivit, septem etiam numero sunt et his verbis exprimuntur : prima, : Maledicta tibi terra erit; s secunda, ‹ Operaberis eam; › tertia, ‹ Non dabit tibi fructus suos; : quarta et quinta conjunctim, • Gemens et tremens eris super terram; > sexta, quam his verbis, « Ecce, nunc me a te ejicis, et a facie tua abscondar, ipse indicavit, maxima est omnium pœna his qui sui sunt compotes, scilicet separatio a Deo: septima pœna fuit, quod divina in eum uitio minime abscondita fuerit, sed omni- bus signo manifesto, id est, gemitu et tremore, manifestala. Quicunque igitur, inquit, te occidere non dubitabit, a vita simu! et ultione te liberabit. Ideo, inquit, e posuit Dominus Deus Cain si- gnum, ut non occideret cum omnis qui invenisset • cum. B Adam, cum esset ducentorum et triginta anno C rum, genuit Seth. Seth ipse Ilebraicas litteras et scien:iam excogitavit, signa caeli, annuas commu· tationes, menses et hebdomadas primus agnovit ; sideribus atque quinque planetis nomina dedit ut ab hominibus agnoscerentur. Primum planetam vocavit Saturnum; secundum, Jovem; tertium, Martem ; quartum, Venerem ; quintum denique, Mer- curium. Duobus autem luminaribus, Soli et Lunge, Deus nomina dedit. Seth, cum esset ducentorum et quinque annorum, genuit Enos, qui e effecit nt nomen Domini invocaretur. »Post diluvium Cainan Blius Arpharad de geometria, siderum nomencla- tura, quam Seth ejusque filii in tabella lapidea conscripserant, reperta, librum scripsit. Nepotes enim Sell moniti a Domino fuerant hominum pu- D nitionem imminere : duas igitur columnnas, una: Variæ lectiones et notæ. - - - · Bas. • Bas. • Bas. et om. 0. * Gen. 1, 8. * et om. Bas. L, Bas. om. Gen. v, 9. Bus. Gen. 1, 10, 11. Bas. on. U. om. L, Gen. iv, Mon. Aug.? "Gen. iv, 15. » P Par. Len cf. Glycan 228,8 om. Par. ** (435). Pur. om. Par. Bas. as. - - *5611 (230). - - L, Leo. cum 215, Leo Par. Gen. tv, 26. - 1. Καί om. Ο. 18 Τὰ τοῦ Κ. Ο.

μυηθέντες ἄνωθεν τὴν μέλλουσαν ἔσεσθαι φθοράν τῶν ἀνθρώπων. Καὶ ποιήσαντες δύο στήλας, μίαν μὲν λιθίνην, ἑτέρον δὲ πλινθίνην [ἐνεκόλαψαν αὐ] ταῖς τὰ ἐκ τοῦ πάππου αὐτῶν Σὴθ ἐκτεθέντα οὐράνια πάντα ταῦτα, λογισάμενοι, ὅτι, εἰ μὲν δι' ὕδατος ὁ κόσμος κατεφθάρη, ή λιθίνη στήλη μενεῖ καὶ τὰ ἐν αὐτῇ γεγραμμένα· εἰ δὲ διὰ πυρὸς, ἢ πλινθίνη σωθήσεται πυρουμένη πλεῖον, καὶ τὰ ἐν αὐτῇ γε γραμμένα, ἥτις στήλη μετὰ τὸν κατακλυσμὸν εἰς τὸ Σίριδος ὄρος ἔμεινε, καὶ ἔστιν ἕως ἄρτι, ὥς φησιν Ιώσηπος ». Β'. Περὶ τοῦ Νεβρώδ. Μετὰ δὲ ταῦτα γέγονε κ τις γίγας, τούνομα Νεβρώδ, υἱὸς Χοῦς τοῦ Αιθίοπος, ἐκ φυλῆς Χάμ δ; κτίσας τὴν Βαβυλῶνα πόλιν καὶ πρῶτος κατα- δείξας κυνηγίαν καὶ μαγείαν, Περσῶν ἐπρώτευσε, διδάξας αὐτοὺς ἀστρονομίαν καὶ ἀστρολογίαν, τῇ οὐρανίῳ κινήσει τὰ περὶ τοὺς τικτομένους πάντα δῆθεν σημαίνοντα. (2) 'Αφ' ὧν Ἕλληνες τὴν γενεθλιαλογίαν μαθόντες ήρξαντο τους γενομένους ἐπὶ τὴν τῶν ἄστρων κίνησιν ἀναφέρειν . (3) Οὐκοῦν ἀστρονομία καὶ ἀστρολογία τε καὶ μαντεία σε ἀπὸ Μαγουσαίων ήτοι Περσῶν ἤρξατο. Οἱ γὰρ Πέρσαι Μαγώγ ὑπὸ τῶν ἐγχωρίων προσαγορεύονται, οι γε τὸν Νεβρώδ λέγουσιν ἀποθεωθέντα καὶ γενόμενον ἐν τοῖς ἄστροις τοῦ οὐρανοῦ, ἐν καλοῦσιν Ωρίωνα· βασιλείας αὐτοῦ Βαβυλών και οι Χαλὰν σὲ ἐν γῇ Σενχάρ, » ο ἔθεν ἐξῆλθον Φιλιστεὶμ ο ἐκ τῆς φυλῆς τοῦ Σήμ, τοῦ « Ασσούρ 4, ἀφ' οὗ Ασσύριοι.» (5) Καὶ κρατήσας την Συρίαν καὶ τὴν Περσίδα καὶ τὰ λοιπὰ μέρη τῆς ἀνατολῆς, ἀνεφάνη καὶ ἄλλος υἱός τινος, Οὐρανοῦ λεγομένου, καὶ 'Αφροδίτης γυναικὸς αὐτοῦ, γιγανταῖος “, ονόματι Κρόνος, κατὰ τὸ ὄνομα τοῦ πλανήτου ἀστέρος 4. Γενόμενος δὲ καὶ οὗτος δυνατός πάνυ, καὶ πολλοὺς ὑποτάξης καὶ κυριεύσας πρῶτος κατέδειξε τὸ βασιλεύειν καὶ κρατεῖν τῶν ἄλλων ἀν- θρώπων 4, δς καὶ βασιλεύσας πρῶτος Συρίας τη νς', ὑπέταξε πᾶσαν τὴν Περσίδα, ἀρξάμενος ἀπὸ τῆς Συρίας. Εχων δὲ γυναῖκα Σεμίραμιν, τὴν κι Ῥέαν καλουμένην παρὰ ᾿Ασσυρίοις, ἔσχεν υἱοὺς σε δύο καὶ θυγατέραν μίαν· καὶ τὸν μὲν προσηγόρευσεν Δίαν καὶ Ζεῦ δὲ εἰς ὄνομα τοῦ πλανήτου ἀστέρος· τὸν δὲ ἐπωνόμασεν Νίνον, καὶ τὴν θυγατέραν οι "Ηραν, ἣν καὶ ἔλαβεν εἰς γυναῖκα Πίκος, ὁ καὶ Ζεὺς, τὴν ἰδίαν ἀδελφήν. (6) Μετὰ δὲ Κρόνον ἐβασίλευσε Νίνος, ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἔτη νβ', ὃς καὶ τὴν οὐ ἰδίαν μητέρα Σεμί καμιν λαβὼν εἰς γυναῖκα, νόμος ἐγένετο Πέρσαις λαμβάνειν τὰς ἑαυτῶν μητέρας καὶ ἀδελφές, διὰ τὸ καὶ σὲ τὴν ἰδίαν λαβεῖν αὐτοῦ ἀδελφήν "Ηραν [ὴν καὶ ἔλαβε γυναῖκα Πίκος, ὁ καὶ Ζεύς, τὴν ἰδίαν ἀδελφὴν Ηραν.] Μένει δὲ ἄχρι τοῦ δεῦρο κατὰ γῆν τὴν Σίριδα Εν δὲ τοῖς προειρη μένοις χρόνοις γεγ. Ο. " κίνησιν διαφέρειν Β', Ο. αστρονομία τε καὶ ἀστρολογία και μ από Μαγου σάλων ἤτοι Π. ήρξαν το Β'. σε Ορεχ καὶ Αρχάδ και Χαλάνη ἐξῆλθεν Β' χαλάνη ἐξῆλθον Ο. γιγαντιαίος Β' ανός γιγαντογενής, ὀνομασθεὶς ὑπὸ τοῦ πρς Κρ. εἰς ἀπωνυμίαν τοῦ και του πλανήτου άστρου Β'. * κατ. ἄρχειν καὶ β. 'Ασσυρίων Έσχε ι.ιο. οι Σεμήριμαμιν τὴν και Β', υ. ἐξ ἧς ἐ. υἱὸν ὅς ἐπεκλήθη Ζεὺς ὁ καὶ ΙΙ. γήμας τὴν ἑ. ά. ἔσχε 13', ἔσχε και 0. * Δία εἰς, Β', Ο. Η θυγατέρα Β'. ὅς γε τήν Β', Ο. δν διὰ τὸ καὶ τὸν Δία λ. τὴν ἰ. ἀ. οδ. ὁ καὶ 11. λεγόμενος Β', " λεγ. ὁ δὲ Ντο; Ο. καὶ διὰ λ, τὴν ἑ. ά. CHRONICON. - LIB. I. et in eis omnia sidera ab avo suo Seth explanata exsculpserant; hac ratione, ut, orbe diluvio per eunte, columna lapidea cum omnibus in ea descri - plis servaretur; aut, terra igne vastata, colunina ex lateribus facta, utpote famimæ patientior, iu- tacta permaneret. Hæc reipsa post diluvium in monte Siride inventa est, et usque ad præsens tempus, ut ait Josephus, servatur. A ex lapide, alteram ex lateribus factam, erexerant, II. De Nemrod. , • c Post bæc gigas quidam, nomine Nembrod, filius Clius, ex genere Cain, natus est. Civitatem Babylo- nem condidit, venationem magicamque artem in- B stituit. Persas docuit astronomiam et astrologiam, quæ ex motibus cœlestibus omnia quæ pueros spectant, certe indicat, et in hoc Persis præivit. Ab his horoscopicam scientiam accipientes, Græci pueros suos ad astrorum commutationes referre cœperunt. Astronomia igitur, astrologia et magia a Magusæis, id est, a Persis originem ducunt. Persæ supra omnes suos Magog extollunt, qui et cum diis adjunctum fabulantur et inter astra sub Orionis nomine relatum. De co Moyses dicit : Fuit autem principium regni ejus Babylon, et Chalan, in terra Sennaar. De terra illa egressus est Assur ex familia Sen. Ex Assur ori- ginem ducunt Assyrii. Philisthiin de terra illa etiam egressi sunt. Cum Syria, Perside aliisque Asia Mi noris partibus potitus esset, apparuit et alius gigas, filius cujusdam Urani et Veneris conjugis ejus, qui nomine planctæ, Saturnius vocatus est. Faclus «l ipse potentissimus, multisque victis ac superatis, regnum et dominationem in alios homines primus instituit; regnavit primus in Syriam quinquaginta sex annis, el totam Persidem sibi subjecit. Ex uxore Semiramide, quam Assyrii Rheam vο- cant, duos filios habuit et unam filia: : alium qui- dem vocavit Jovem ex nomine planetæ, alium vero Ninum appellavit: filiæ vero Junonis nomen delit. Picus, qui et Jupiter, propriam sororem in uxorem duxit. Post Saturnum regnavit Ninus filius ejus quinquaginta duobus annis, qui propriam matreu Semiramidem matrimonio sibi junxit, sororemque propriam sibi copulavit. Inde orta est apud Persas consuetudo matrimonium cum matre et sorore ineundi. (Junonem enim, suam sororem in uxorem etiam duxit Picus, id est, Jupiter.) D Variæ lectiones et notæ. $6 - * Jos. A. J. II. 3. Gen. x, 8. * Gen. x, 10, 14. Leo. Lev. 'II. Leo 'II. Par. omissis seqq. e glossemate illatis. - (4) περὶ οὗ φησι Μωυσῆς, ὅτι ο γέγονεν ἡ ἀρχὴ τῆς

μυηθέντες ἄνωθεν τὴν μέλλουσαν ἔσεσθαι φθοράν τῶν ἀνθρώπων. Καὶ ποιήσαντες δύο στήλας, μίαν μὲν λιθίνην, ἑτέρον δὲ πλινθίνην [ἐνεκόλαψαν αὐ] ταῖς τὰ ἐκ τοῦ πάππου αὐτῶν Σὴθ ἐκτεθέντα οὐράνια πάντα ταῦτα, λογισάμενοι, ὅτι, εἰ μὲν δι' ὕδατος ὁ κόσμος κατεφθάρη, ή λιθίνη στήλη μενεῖ καὶ τὰ ἐν αὐτῇ γεγραμμένα· εἰ δὲ διὰ πυρὸς, ἢ πλινθίνη σωθήσεται πυρουμένη πλεῖον, καὶ τὰ ἐν αὐτῇ γε γραμμένα, ἥτις στήλη μετὰ τὸν κατακλυσμὸν εἰς τὸ Σίριδος ὄρος ἔμεινε, καὶ ἔστιν ἕως ἄρτι, ὥς φησιν Ιώσηπος ». Β'. Περὶ τοῦ Νεβρώδ. Μετὰ δὲ ταῦτα γέγονε κ τις γίγας, τούνομα Νεβρώδ, υἱὸς Χοῦς τοῦ Αιθίοπος, ἐκ φυλῆς Χάμ δ; κτίσας τὴν Βαβυλῶνα πόλιν καὶ πρῶτος κατα- δείξας κυνηγίαν καὶ μαγείαν, Περσῶν ἐπρώτευσε, διδάξας αὐτοὺς ἀστρονομίαν καὶ ἀστρολογίαν, τῇ οὐρανίῳ κινήσει τὰ περὶ τοὺς τικτομένους πάντα δῆθεν σημαίνοντα. (2) 'Αφ' ὧν Ἕλληνες τὴν γενεθλιαλογίαν μαθόντες ήρξαντο τους γενομένους ἐπὶ τὴν τῶν ἄστρων κίνησιν ἀναφέρειν . (3) Οὐκοῦν ἀστρονομία καὶ ἀστρολογία τε καὶ μαντεία σε ἀπὸ Μαγουσαίων ήτοι Περσῶν ἤρξατο. Οἱ γὰρ Πέρσαι Μαγώγ ὑπὸ τῶν ἐγχωρίων προσαγορεύονται, οι γε τὸν Νεβρώδ λέγουσιν ἀποθεωθέντα καὶ γενόμενον ἐν τοῖς ἄστροις τοῦ οὐρανοῦ, ἐν καλοῦσιν Ωρίωνα· βασιλείας αὐτοῦ Βαβυλών και οι Χαλὰν σὲ ἐν γῇ Σενχάρ, » ο ἔθεν ἐξῆλθον Φιλιστεὶμ ο ἐκ τῆς φυλῆς τοῦ Σήμ, τοῦ « Ασσούρ 4, ἀφ' οὗ Ασσύριοι.» (5) Καὶ κρατήσας την Συρίαν καὶ τὴν Περσίδα καὶ τὰ λοιπὰ μέρη τῆς ἀνατολῆς, ἀνεφάνη καὶ ἄλλος υἱός τινος, Οὐρανοῦ λεγομένου, καὶ 'Αφροδίτης γυναικὸς αὐτοῦ, γιγανταῖος “, ονόματι Κρόνος, κατὰ τὸ ὄνομα τοῦ πλανήτου ἀστέρος 4. Γενόμενος δὲ καὶ οὗτος δυνατός πάνυ, καὶ πολλοὺς ὑποτάξης καὶ κυριεύσας πρῶτος κατέδειξε τὸ βασιλεύειν καὶ κρατεῖν τῶν ἄλλων ἀν- θρώπων 4, δς καὶ βασιλεύσας πρῶτος Συρίας τη νς', ὑπέταξε πᾶσαν τὴν Περσίδα, ἀρξάμενος ἀπὸ τῆς Συρίας. Εχων δὲ γυναῖκα Σεμίραμιν, τὴν κι Ῥέαν καλουμένην παρὰ ᾿Ασσυρίοις, ἔσχεν υἱοὺς σε δύο καὶ θυγατέραν μίαν· καὶ τὸν μὲν προσηγόρευσεν Δίαν καὶ Ζεῦ δὲ εἰς ὄνομα τοῦ πλανήτου ἀστέρος· τὸν δὲ ἐπωνόμασεν Νίνον, καὶ τὴν θυγατέραν οι "Ηραν, ἣν καὶ ἔλαβεν εἰς γυναῖκα Πίκος, ὁ καὶ Ζεὺς, τὴν ἰδίαν ἀδελφήν. (6) Μετὰ δὲ Κρόνον ἐβασίλευσε Νίνος, ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἔτη νβ', ὃς καὶ τὴν οὐ ἰδίαν μητέρα Σεμί καμιν λαβὼν εἰς γυναῖκα, νόμος ἐγένετο Πέρσαις λαμβάνειν τὰς ἑαυτῶν μητέρας καὶ ἀδελφές, διὰ τὸ καὶ σὲ τὴν ἰδίαν λαβεῖν αὐτοῦ ἀδελφήν "Ηραν [ὴν καὶ ἔλαβε γυναῖκα Πίκος, ὁ καὶ Ζεύς, τὴν ἰδίαν ἀδελφὴν Ηραν.] Μένει δὲ ἄχρι τοῦ δεῦρο κατὰ γῆν τὴν Σίριδα Εν δὲ τοῖς προειρη μένοις χρόνοις γεγ. Ο. " κίνησιν διαφέρειν Β', Ο. αστρονομία τε καὶ ἀστρολογία και μ από Μαγου σάλων ἤτοι Π. ήρξαν το Β'. σε Ορεχ καὶ Αρχάδ και Χαλάνη ἐξῆλθεν Β' χαλάνη ἐξῆλθον Ο. γιγαντιαίος Β' ανός γιγαντογενής, ὀνομασθεὶς ὑπὸ τοῦ πρς Κρ. εἰς ἀπωνυμίαν τοῦ και του πλανήτου άστρου Β'. * κατ. ἄρχειν καὶ β. 'Ασσυρίων Έσχε ι.ιο. οι Σεμήριμαμιν τὴν και Β', υ. ἐξ ἧς ἐ. υἱὸν ὅς ἐπεκλήθη Ζεὺς ὁ καὶ ΙΙ. γήμας τὴν ἑ. ά. ἔσχε 13', ἔσχε και 0. * Δία εἰς, Β', Ο. Η θυγατέρα Β'. ὅς γε τήν Β', Ο. δν διὰ τὸ καὶ τὸν Δία λ. τὴν ἰ. ἀ. οδ. ὁ καὶ 11. λεγόμενος Β', " λεγ. ὁ δὲ Ντο; Ο. καὶ διὰ λ, τὴν ἑ. ά. CHRONICON. - LIB. I. et in eis omnia sidera ab avo suo Seth explanata exsculpserant; hac ratione, ut, orbe diluvio per eunte, columna lapidea cum omnibus in ea descri - plis servaretur; aut, terra igne vastata, colunina ex lateribus facta, utpote famimæ patientior, iu- tacta permaneret. Hæc reipsa post diluvium in monte Siride inventa est, et usque ad præsens tempus, ut ait Josephus, servatur. A ex lapide, alteram ex lateribus factam, erexerant, II. De Nemrod. , • c Post bæc gigas quidam, nomine Nembrod, filius Clius, ex genere Cain, natus est. Civitatem Babylo- nem condidit, venationem magicamque artem in- B stituit. Persas docuit astronomiam et astrologiam, quæ ex motibus cœlestibus omnia quæ pueros spectant, certe indicat, et in hoc Persis præivit. Ab his horoscopicam scientiam accipientes, Græci pueros suos ad astrorum commutationes referre cœperunt. Astronomia igitur, astrologia et magia a Magusæis, id est, a Persis originem ducunt. Persæ supra omnes suos Magog extollunt, qui et cum diis adjunctum fabulantur et inter astra sub Orionis nomine relatum. De co Moyses dicit : Fuit autem principium regni ejus Babylon, et Chalan, in terra Sennaar. De terra illa egressus est Assur ex familia Sen. Ex Assur ori- ginem ducunt Assyrii. Philisthiin de terra illa etiam egressi sunt. Cum Syria, Perside aliisque Asia Mi noris partibus potitus esset, apparuit et alius gigas, filius cujusdam Urani et Veneris conjugis ejus, qui nomine planctæ, Saturnius vocatus est. Faclus «l ipse potentissimus, multisque victis ac superatis, regnum et dominationem in alios homines primus instituit; regnavit primus in Syriam quinquaginta sex annis, el totam Persidem sibi subjecit. Ex uxore Semiramide, quam Assyrii Rheam vο- cant, duos filios habuit et unam filia: : alium qui- dem vocavit Jovem ex nomine planetæ, alium vero Ninum appellavit: filiæ vero Junonis nomen delit. Picus, qui et Jupiter, propriam sororem in uxorem duxit. Post Saturnum regnavit Ninus filius ejus quinquaginta duobus annis, qui propriam matreu Semiramidem matrimonio sibi junxit, sororemque propriam sibi copulavit. Inde orta est apud Persas consuetudo matrimonium cum matre et sorore ineundi. (Junonem enim, suam sororem in uxorem etiam duxit Picus, id est, Jupiter.) D Variæ lectiones et notæ. $6 - * Jos. A. J. II. 3. Gen. x, 8. * Gen. x, 10, 14. Leo. Lev. 'II. Leo 'II. Par. omissis seqq. e glossemate illatis. - (4) περὶ οὗ φησι Μωυσῆς, ὅτι ο γέγονεν ἡ ἀρχὴ τῆς

Ο Γ. Περὶ Νίνου βασιλέως. ་ οι Ὁ δὲ Νῖνος ἐπικρατής γενόμενος τῆς Συρίας σε καὶ κτίσας το πόλιν μεγίστην σφόδρα, πορείας ήμε- τῶν γ' ", ἦν καὶ ἐκάλεσεν εἰς οι ὄνομα αὐτοῦ Νι νευή “, καὶ πρῶτος ἐν αὐτῇ βασιλεύει· (2) ἐξ οὗ γένους ἐγένετο καὶ ὁ Ζωροάστρος “ ὁ περιβόητος καὶ Περσῶν ἀστρονόμος, δς μέλλων τελευτᾷν ηύχετο ὑπ' οὐρανίου πυρὸς ἀναφθῆναι ", εἰπὼν τοῖς Πέρα σαις· ι Ἐὰν καύσῃ μὲ τὸ πῦρ, ἐκ τῶν καιομένων μου ὀστέων λάβετε καὶ φυλάξατε, καὶ οὐκ ἐκλείψει τὸ βασίλειον ἐκ τῆς χώρας ὑμῶν, ἕως οὗ σε φυλάτο τητε σε τὰ ὀστα μου. » Καὶ εὐξάμενος τῷ Ωρίωνι ὑπὸ σε πυρὸς ἀνηλώθη. Καὶ λαβόντες οι Πέρσαι ἀπὸ τῶν τεφρωθέντων ὀστέων αὐτοῦ « ἔχουσι φυλάτ Β τοντες ἕως ἄρτι. Δ'. Περὶ Βούρα βασιλέως. Μετὰ δὲ Νῖνον ἐβασίλευσεν Ασσυρίων Θούρας ΤΟ τις τούνομα, ἔτη λ', ἂν καὶ μετωνόμασαν οι "Αρεα εἰς ὄνομα τοῦ πλανήτου ἀστέρος, τινι Αρει πρώτ την στήλην αναστήσαντες Ασσύριοι καὶ ὡς θεὸν μέχρι τοῦ νῦν προσκυνοῦντες καλοῦσι Περσιστὶ Βάαλ θεόν, τουτέστι Αρης πολεμικός, οὗ καὶ Δανιὴλ μέμνηται, ὡς προσκυνουμένου καὶ λατρευομένου 18, Ε΄. Περὶ Λάμου βασιλέως. Μετὰ δὲ "Αρεα ἐβασίλευσεν Λάμης ", ἔτη κ' Γ. Περὶ Σαρδαναπάλου βασιλέως. Μετὰ δὲ Λάμην ἐβασίλευσεν Σαρδανάπαλος ὁ μέσ γας, ἔτη λε'· καὶ ἐσφάγη ὑπὸ τοῦ Περσέως. (2) Οἱ δὲ γε κόλακες και μιμηταὶ τῆς ἐκείνου φιλοσαρκίας καὶ γαστριμαργίας καὶ οιστρηλασίας ἐπέγραψαν, ὡς ἐξ αὐτοῦ δῆθεν, τῷ τάφῳ αὐτοῦ τοιάδε· « Τόσ᾽ ἔχω, ὅτ' ἐφύβρισα καὶ ἔφαγόν τε καὶ ἔπιον.... καὶ μετ' έρωτος τερπνοῦ ἐπολιτευσάμην. Παθόντα καὶ πολλὰ τε καὶ ὄλβια πάντα λέλειπται το Καὶ γὰρ του νῦν σποδός εἰμι, Νίνου μεγάλης [βασιλεύσας. » Ἀλλ᾽ οὖν γε ψευδῶς οἱ γεγραφότες ἐπέγραψαν. Οὐ γὰρ ἔχει ὁ τελευτήσας, ὅπερ ἔφαγε καὶ ἔπιεν, ἀλλ' εἰς τὴν δυώδην (δυσώδη) φθορὰν ἐκεῖ τὰ πάντα κεκύρηκεν· ἔχει δὲ τοῦ παρανόμου βίου τὴν δυσω δίαν, ήτις διηνεκῶς τὴν ἐμπαθῆ καὶ ἀθλίαν ψυχήν ἀλγύνει καὶ ἀνιᾷ, ξυνειδυίαν ἑαυτῇ τὰ κάκιστα καὶ μεμνημένη, ὧν παρανόμως καὶ ἀκολάστως εἰργά- σατο. " Ζ. Περὶ τοῦ Περσέως βασιλέως. το Μετὰ δὲ Σαρδανάπαλον ἐβασίλευσε Περσεύς δ υἱὸς Πίκου, τοῦ καὶ Διός· ὅς γε πολεμήσας καὶ νικήσεις τοὺς Λυκάονας καὶ πόλιν κτίσας ἐκεῖ καὶ τὴν ἑαυτοῦ στήλην στήσας εκάλεσεν αὐτὴν Ἰκονίαν το ἐκ τοῦ τὸ ἰδίου ἀπεικονίσματος· ὑποτάξας καὶ τὰς τα τῆς Ασσυρίας Ρε οὐ ἐν αὐτῇ πορ. ὁδοῦ ἡμ. γ' ἐκάλεσεν αυτήν Β', Ο. οι καὶ καλέσας εἰς - πρ. Νινευΐ Β' — ἐξ οὗ ἐγ. και Ζ, Β', καί Ο. και Ζ. Π. σε ἀνακλωθῆναι Β' Ο. σε οὗ φυλάττεται Β' Ο. αερίου Β', 0. σε Π. ἐκ τῶν αὐτοῦ το Θούρρας Θοῦρος 'Λ. ὡς πολεμικώτατον και γενναῖον ὄντα, ἄν οἱ Α. Β. θν μετωνόμασαν πρῶτον Β'. πρ. παρὰ Περσῶν καὶ λατρευομένου 13'. το Ζάμες θέντα δὲ πολλά Β', Ο. το λέλυνται Καὶ γὰρ ἐγώ το Ικόνιον οἰκείου Πα- ἐμπαθίαν $5 SUS III. De rege Nino. GEORGII HAMARTOLI Ninus rex factus Syriæ, urbem condidit maxi- mam, circuitus trium dierum, quam ex nomine suo Ninivem vocavit, primusque in ea regnavit. Ex ejus familia ortus est Zoroaster ille famo- Persarum astronomus, qui morti proximus, optavit ut ab igne cœlesti percuteretur, Persis di- cens : ‹ Si me ignis interemerit, sumite ex 06- sibus meis combustis servateque : regnum enim e regione vestra non exibit, quandiu ossa mea ser- vaveritis. › Ab Orione exauditus, fulgure percus- sus est. Persæ autem ex ossibus ejus in pulverem redactis sumpserunt, eaque servant usque ad præsens tempus. IV. De rege Thura. Post Ninum in Assyrios regnavit triginta annis quidam nomine Thuras, quem ex nomine planetæ Martem vocaverunt. Marti primam statuam erexerunt Assyrii, eumque ut deum usque adhuc colunt, sub nomine Persico Baal: Baal deus est Mars bellicosus, cujus meminit honoratum et adoratum fuisse tradit. Daniel, quemque V. De rege Lame. Post Martem regnavit Lames annis viginti. VI. De rege Sardanapalo. Post Lamem regnavit Sardauapalus magnus tri- ginta quinque annis, et a Perseo interfectus est. Sardanapali adulatores, ejusque voluptatum, gulæ ét ebrietatis socii in ipsius tumulo hæc, quasi ab eo videlicet dictata, inscripserunt: Nihil habeo moriens præter stupra, comessationes et potationes. Inter ainores et delicias regnavi. Nunc ego, quibus semper fruitus sum, delicias omnes relinquo. Etenim quamvis magnæ Ninivis rex fuerim, nunc uibil sum nisi cinis. › At vero falsa inscripserunt scribæ; nihil enim defuncto superest de comessationibus et potatio- nibus; sed hæc omnia in putridam corruptionem soluta sunt : nihilque habet nisi foetidum vitæ per- versæ odorem, qui animam inquietam miseramique semper cruciat, prave dissoluteque factorum con- sciam. VII. De rege Perseo. Post Sardanapalum autem regnavit Perseus, Pici, id est Jovis filius. Perseus Lycaoniam armis superavit : quo loco sibimet ipsi statuam crexit, urbemque condidit, quam ex sua eligie Jeonium nominavit. Aliis regionibus subactis, - A C D Variæ lectiones et notæ. - - 2116. Par. N. Par. • om. Par. Par. om. Par. om. Par. Leo Ced. * Leo. Cel. Αth. VIII, 14. 16. Ath. * * (3854) Eus. Chr. II, 119. Par. Par. " « Aug. Mon.?

Ο Γ. Περὶ Νίνου βασιλέως. ་ οι Ὁ δὲ Νῖνος ἐπικρατής γενόμενος τῆς Συρίας σε καὶ κτίσας το πόλιν μεγίστην σφόδρα, πορείας ήμε- τῶν γ' ", ἦν καὶ ἐκάλεσεν εἰς οι ὄνομα αὐτοῦ Νι νευή “, καὶ πρῶτος ἐν αὐτῇ βασιλεύει· (2) ἐξ οὗ γένους ἐγένετο καὶ ὁ Ζωροάστρος “ ὁ περιβόητος καὶ Περσῶν ἀστρονόμος, δς μέλλων τελευτᾷν ηύχετο ὑπ' οὐρανίου πυρὸς ἀναφθῆναι ", εἰπὼν τοῖς Πέρα σαις· ι Ἐὰν καύσῃ μὲ τὸ πῦρ, ἐκ τῶν καιομένων μου ὀστέων λάβετε καὶ φυλάξατε, καὶ οὐκ ἐκλείψει τὸ βασίλειον ἐκ τῆς χώρας ὑμῶν, ἕως οὗ σε φυλάτο τητε σε τὰ ὀστα μου. » Καὶ εὐξάμενος τῷ Ωρίωνι ὑπὸ σε πυρὸς ἀνηλώθη. Καὶ λαβόντες οι Πέρσαι ἀπὸ τῶν τεφρωθέντων ὀστέων αὐτοῦ « ἔχουσι φυλάτ Β τοντες ἕως ἄρτι. Δ'. Περὶ Βούρα βασιλέως. Μετὰ δὲ Νῖνον ἐβασίλευσεν Ασσυρίων Θούρας ΤΟ τις τούνομα, ἔτη λ', ἂν καὶ μετωνόμασαν οι "Αρεα εἰς ὄνομα τοῦ πλανήτου ἀστέρος, τινι Αρει πρώτ την στήλην αναστήσαντες Ασσύριοι καὶ ὡς θεὸν μέχρι τοῦ νῦν προσκυνοῦντες καλοῦσι Περσιστὶ Βάαλ θεόν, τουτέστι Αρης πολεμικός, οὗ καὶ Δανιὴλ μέμνηται, ὡς προσκυνουμένου καὶ λατρευομένου 18, Ε΄. Περὶ Λάμου βασιλέως. Μετὰ δὲ "Αρεα ἐβασίλευσεν Λάμης ", ἔτη κ' Γ. Περὶ Σαρδαναπάλου βασιλέως. Μετὰ δὲ Λάμην ἐβασίλευσεν Σαρδανάπαλος ὁ μέσ γας, ἔτη λε'· καὶ ἐσφάγη ὑπὸ τοῦ Περσέως. (2) Οἱ δὲ γε κόλακες και μιμηταὶ τῆς ἐκείνου φιλοσαρκίας καὶ γαστριμαργίας καὶ οιστρηλασίας ἐπέγραψαν, ὡς ἐξ αὐτοῦ δῆθεν, τῷ τάφῳ αὐτοῦ τοιάδε· « Τόσ᾽ ἔχω, ὅτ' ἐφύβρισα καὶ ἔφαγόν τε καὶ ἔπιον.... καὶ μετ' έρωτος τερπνοῦ ἐπολιτευσάμην. Παθόντα καὶ πολλὰ τε καὶ ὄλβια πάντα λέλειπται το Καὶ γὰρ του νῦν σποδός εἰμι, Νίνου μεγάλης [βασιλεύσας. » Ἀλλ᾽ οὖν γε ψευδῶς οἱ γεγραφότες ἐπέγραψαν. Οὐ γὰρ ἔχει ὁ τελευτήσας, ὅπερ ἔφαγε καὶ ἔπιεν, ἀλλ' εἰς τὴν δυώδην (δυσώδη) φθορὰν ἐκεῖ τὰ πάντα κεκύρηκεν· ἔχει δὲ τοῦ παρανόμου βίου τὴν δυσω δίαν, ήτις διηνεκῶς τὴν ἐμπαθῆ καὶ ἀθλίαν ψυχήν ἀλγύνει καὶ ἀνιᾷ, ξυνειδυίαν ἑαυτῇ τὰ κάκιστα καὶ μεμνημένη, ὧν παρανόμως καὶ ἀκολάστως εἰργά- σατο. " Ζ. Περὶ τοῦ Περσέως βασιλέως. το Μετὰ δὲ Σαρδανάπαλον ἐβασίλευσε Περσεύς δ υἱὸς Πίκου, τοῦ καὶ Διός· ὅς γε πολεμήσας καὶ νικήσεις τοὺς Λυκάονας καὶ πόλιν κτίσας ἐκεῖ καὶ τὴν ἑαυτοῦ στήλην στήσας εκάλεσεν αὐτὴν Ἰκονίαν το ἐκ τοῦ τὸ ἰδίου ἀπεικονίσματος· ὑποτάξας καὶ τὰς τα τῆς Ασσυρίας Ρε οὐ ἐν αὐτῇ πορ. ὁδοῦ ἡμ. γ' ἐκάλεσεν αυτήν Β', Ο. οι καὶ καλέσας εἰς - πρ. Νινευΐ Β' — ἐξ οὗ ἐγ. και Ζ, Β', καί Ο. και Ζ. Π. σε ἀνακλωθῆναι Β' Ο. σε οὗ φυλάττεται Β' Ο. αερίου Β', 0. σε Π. ἐκ τῶν αὐτοῦ το Θούρρας Θοῦρος 'Λ. ὡς πολεμικώτατον και γενναῖον ὄντα, ἄν οἱ Α. Β. θν μετωνόμασαν πρῶτον Β'. πρ. παρὰ Περσῶν καὶ λατρευομένου 13'. το Ζάμες θέντα δὲ πολλά Β', Ο. το λέλυνται Καὶ γὰρ ἐγώ το Ικόνιον οἰκείου Πα- ἐμπαθίαν $5 SUS III. De rege Nino. GEORGII HAMARTOLI Ninus rex factus Syriæ, urbem condidit maxi- mam, circuitus trium dierum, quam ex nomine suo Ninivem vocavit, primusque in ea regnavit. Ex ejus familia ortus est Zoroaster ille famo- Persarum astronomus, qui morti proximus, optavit ut ab igne cœlesti percuteretur, Persis di- cens : ‹ Si me ignis interemerit, sumite ex 06- sibus meis combustis servateque : regnum enim e regione vestra non exibit, quandiu ossa mea ser- vaveritis. › Ab Orione exauditus, fulgure percus- sus est. Persæ autem ex ossibus ejus in pulverem redactis sumpserunt, eaque servant usque ad præsens tempus. IV. De rege Thura. Post Ninum in Assyrios regnavit triginta annis quidam nomine Thuras, quem ex nomine planetæ Martem vocaverunt. Marti primam statuam erexerunt Assyrii, eumque ut deum usque adhuc colunt, sub nomine Persico Baal: Baal deus est Mars bellicosus, cujus meminit honoratum et adoratum fuisse tradit. Daniel, quemque V. De rege Lame. Post Martem regnavit Lames annis viginti. VI. De rege Sardanapalo. Post Lamem regnavit Sardauapalus magnus tri- ginta quinque annis, et a Perseo interfectus est. Sardanapali adulatores, ejusque voluptatum, gulæ ét ebrietatis socii in ipsius tumulo hæc, quasi ab eo videlicet dictata, inscripserunt: Nihil habeo moriens præter stupra, comessationes et potationes. Inter ainores et delicias regnavi. Nunc ego, quibus semper fruitus sum, delicias omnes relinquo. Etenim quamvis magnæ Ninivis rex fuerim, nunc uibil sum nisi cinis. › At vero falsa inscripserunt scribæ; nihil enim defuncto superest de comessationibus et potatio- nibus; sed hæc omnia in putridam corruptionem soluta sunt : nihilque habet nisi foetidum vitæ per- versæ odorem, qui animam inquietam miseramique semper cruciat, prave dissoluteque factorum con- sciam. VII. De rege Perseo. Post Sardanapalum autem regnavit Perseus, Pici, id est Jovis filius. Perseus Lycaoniam armis superavit : quo loco sibimet ipsi statuam crexit, urbemque condidit, quam ex sua eligie Jeonium nominavit. Aliis regionibus subactis, - A C D Variæ lectiones et notæ. - - 2116. Par. N. Par. • om. Par. Par. om. Par. om. Par. Leo Ced. * Leo. Cel. Αth. VIII, 14. 16. Ath. * * (3854) Eus. Chr. II, 119. Par. Par. " « Aug. Mon.?

ἄλλας " χώρας καὶ πρὸς τὴν Ἰσαυρίαν καὶ Κιλικίαν ἐλθὼν καὶ ἀπὸ τοῦ ἵππου κατελθὼν καὶ πήξας τὸν ταρσὸν τοῦ πολὸς ἐν τῇ γῇ, ἐν ᾗ καὶ πόλιν κτίσας ἐπωνόμασεν αὐτὴν Ταρσόν ἐκ τοῦ ἰδίου ποδός. (2) Και ὁρμήσας κατ' Ασσυρίων καὶ Σαρδανάπαλον φονεύσας ὑπέταξε καὶ ἐβασίλευσεν ἔτη νγ', ὃς καὶ οἱ ἐπ' ὀνόματι αὐτοῦ Πέρσας εκάλεσεν αὐτοὺς, ἀφελόμενος ἀπὸ Ασσυρίων τήν τε βασιλείαν καὶ τὴν προσηγο ρίαν. (3) Εδίδαξε δὲ αὐτοὺς καὶ τὴν μυσαράν τελε- τὴν καὶ μαγείαν, τὴν λεγομένην Μηδοῦσαν ε, ἐξ ἧς καὶ τὴν χώραν αύτων ἐπωνόμασεν Μηδείαν, ἀπὸ τοῦ μικροῦ μαθήματος. Εφ' οὗ καὶ πῦρ ἐκ τοῦ οὐ ρανοῦ κατῆλθεν ἐν Περσίδι, καὶ θαυμάσας, ἐξ οὗ καὶ ἀνάψας καὶ κτίσας ἱερὸν οὐ ἔθηκεν αὐτὸ ἐν αὐτῷ. Καταστήσας δὲ ἄνδρας εὐλαβεῖς διακονεῖν αὐτὸ καὶ φυλάττειν ἄσβεστον, ἐκέλευσε ε' τοὺς μάγους· ὅπερ έως Β ἄρτι ἐν πολλῇ τιμῇ ἔχοντες οι Πέρσαι πυρπολατροῦσι κατὰ τὴν παράδοσιν τοῦ βασιλέως αὐτῶν Περσέως. Ασσυρίων ήτοι Βαβυλωνίων· δευτέρα δὲ καὶ τῶν Περσῶν, ὁμωνύμως Βαβυλώνιοι καὶ Ασσύριοι οὗτοι κληθέντες 20. Η'. Περὶ Σώστρου. * Μετὰ δὲ Περσέα καὶ τοὺς μετ' αὐτὸν χρόνους καὶ βασιλεῖς ἐβασίλευσεν Αἰγυπτίων Σώστρης ἐκ οι φυλῆς Χάμ, ἄνθρωπός τις πανούργος, ονόματι Σέ- σωστρις, ἔτη και (2) καὶ πολεμήσας οι Ασσυρίους ὑπέταξεν αὐτοὺς καὶ τοὺς Χαλδαίους καὶ Πέρσας έως Βαβυλῶνος · ὡσαύτως καὶ τὴν ᾿Ασίαν καὶ Εὐρώπην καὶ τὴν Σκυθίαν ἐκπολεμήσας υπέταξεν. (5) Εφ' οὗ οι ἦν Ἑρμῆς ὁ Τρισμέγιστος, ἀνὴρ Αἰγύπτιος, θαυμαστὸς παρ' "Ελλησιν ἐν σοφίς. Θ'. Περὶ τοῦ Φαραώ. Οι Μετὰ δὲ Σώστρην ἐβασίλευσε τῆς Αἰγύπτου Φαραώ κι ὁ καὶ Ναραών καλούμενο;, ἔτη ν, ἀφ' οὗ πάντες οἱ Αἰγύπτιοι βασιλεῖς Φαραωνίται " προσο ηγορεύθησαν. (2) Ἐν δὲ ν τοῖς προειρημένοις τοῦ Νίκου Διὸς χρόνοις ἀναφαίνεται τις ἐπὶ τὰ δυτικά μέρη, ἐκ φυλῆς Ἰάφεδ, ἐν τῇ χώρᾳ τῶν ᾿Αργείων, τὸ ὄνομα το Ίναχος, ὃς ' πρῶτος ἐν ἐκείνῃ τῇ χώρα ἐβασίλευσεν· ἐν ᾗ ' πόλιν εἰς ὄνομα τῆς Σελήνης κτίσας εκάλεσεν • Ηλιούπολιν *. (5) Λιβύη δὲ ἡ θυγάτηρ τοῦ Πίκου Διός συναφθεῖσα τινι ονόματι Σιδόνι ἔτεκε τὸν Βὴλ καὶ τὸν ᾿Αγήνωρά. Καὶ ὁ μὲν Βὴλ ἀπελθὼν εἰς Αἴγυπτον, καὶ λαβὼν τὴν γυναῖκα, ὀνόματι Σίδαν, καὶ γεννήσας υἱὸν ἐκάλεσεν αὐτὸν Αἴγυπτον, ἐξ οὗ καὶ ἡ Αίγυπτος τὴν ἐπωνυμίαν εἴληφεν, δς καὶ ἐν αὐτῇ ἐβασίλευσεν. Ο δὲ ᾿Αγήνωρ ἐπὶ Φοινίκην ἐλθὼν καὶ γυναῖκα λαβών, τοὔνομα Τύρον ', καὶ κτίσας πόλιν εἰς ὄνομα αὐτῆς, εἰς ἣν καὶ ἐβασίλευσεν, ἐγέννησε δὲ υἱοὺς τρεῖς καὶ θυγα 13". οι ὑπ. δὲ καὶ ἄλλας Β'. κι ἐν Β'. « ἐ6. αὐτῶν, Ρ. Στη λγ' Β'. *· ὡς καί. * Μεδούσης Βε οι κτίσας καὶ ἱερόν Β'. σ' εκάλεσε. τα 136. βασιλεία, δ. δὲ ἡ τῶν Π. οἱ καὶ ὁμ. Β. καὶ 'Ασσύριοι κλ. • Μετὰ τοῦτον Β' αὐτοῦ θ' οι Αίγ. πρῶτον ἐκ Β'. οι 8ς καὶ πολ. Β'. Ὑφ' οὗ Β'. (3343). * Μετὰ δὲ Σεσώτερον ἐδ. τῆς Α. Ναραχώ Β'. " Νεραχώ— Αἰγυπτίων οι Φαραώ γοι (τοι?) τούνομα Β'. του Ηλίου Β'. · ἐκ. αὐτὴν Ἰόπολιν κτίζει π. Ἰὼ καὶ Ἰώπολιν. ἐκ ταύτην Ιλιούπολις • Τηρών Β'. • Β'. CHRONICON. - LIB. I. A venit in Isauriam et Ciliciam : cum ex cquo in B C D hac regione cecidisset, pedisque figuram in humo impressisset, urbem condidit, cui nomen Tarsum propterea dedit. Subactis Assyriis, Sar- danapaloque interfecto, summum imperium appre- hendit ac quinquaginta tribus annis regnavit. Assyrios nomine suo Persas appellavit : sicque ab eis regnum et nomen abstulit. Ritus obscenos, artemque magicam, quæ Medica dicitur, eos docuit quorum regionem ob hanc turpem scientiam Mediam nominavit. Cum ignis e cœlo in eum in Perside descendisset, veneratus est; et flammam ex eo accensam in templo propterca exstructo collocavit. Viros autem religiosos, no- nine Magos, instituit, qui illum ignem colerent, inexstinctumque servarent. Quem ad hoc tempus magna veneratione habent Persæ, sicque, justa doctrinam Persei regis, ignem adorant. Primum igitur regnum fuit Assyriorum seu Babyloniorum; secundum vero Persarum. Babylo- nii et Assyrii eodem nomine vorati sunt. VIII. De rege Sostro. Post Perseum, et post tempora et reges qui eum subsecuti sunt, super Ægyptios viginti annis regnavit Soster ex semine Cham, vir astutus, co- gnomine Sesostris : qui bello Assyrios, Challaos ac Persas usque ad Babylenem sibi subjecit ; Asiam, Europain et Scythiam armis item supera - vit. Sub eo erat Hermes Trismegistus, vir Ægyptius, sapientia apud Grecos celeber. IX. De rege Pharaone. Post Sostrum in Ægypto quinquaginta annis regnavit Pharao, qui et Naraon dicitur, a quo omnes Egypti reges Pharaones cognominati sunt. In temporibus autem Jovis Pici prædictis, apparuit circa occidentales plagas, in Græcorum finibus, vir quidam ex familia Japhet, nomine Inachus, qui primus in hac regione regnavit : urbem ibidem condidit, quam, ex solis nomine, Heliopolim vocavit. Libya Pici Jovis filia cuidam nomine Si- doni nupta, genuit Bel et Agenor. Bel quidem, cum in Egyptum venisset, et uxorem nomine Sidam duxisset, flium habuit, quem Ægyptum nominavit: inde illa regio Ægyptus vocata est. In Ægypto regnavit Bel. Agenor vero cum in Phœniciam venisset, et uxorem nomine Tyram duxisset, urbem condidit, quam ex nomine con- jugis Tyrum vocavit, in eaque etiam regnavit. Tres Alios, Phanicein, Syrum et Cilicem, uuam- Variæ lectiones et notæ. - Eus. Chr. 1, 211. * Μon. Eus. Chr. 11, 77, 111. Par. Par. Par. xal Par. bis. Par. Ced. • (4) Οὐκοῦν πρώτη μέν ἐστιν ἡ βασιλεία ἡ τῶν

ἄλλας " χώρας καὶ πρὸς τὴν Ἰσαυρίαν καὶ Κιλικίαν ἐλθὼν καὶ ἀπὸ τοῦ ἵππου κατελθὼν καὶ πήξας τὸν ταρσὸν τοῦ πολὸς ἐν τῇ γῇ, ἐν ᾗ καὶ πόλιν κτίσας ἐπωνόμασεν αὐτὴν Ταρσόν ἐκ τοῦ ἰδίου ποδός. (2) Και ὁρμήσας κατ' Ασσυρίων καὶ Σαρδανάπαλον φονεύσας ὑπέταξε καὶ ἐβασίλευσεν ἔτη νγ', ὃς καὶ οἱ ἐπ' ὀνόματι αὐτοῦ Πέρσας εκάλεσεν αὐτοὺς, ἀφελόμενος ἀπὸ Ασσυρίων τήν τε βασιλείαν καὶ τὴν προσηγο ρίαν. (3) Εδίδαξε δὲ αὐτοὺς καὶ τὴν μυσαράν τελε- τὴν καὶ μαγείαν, τὴν λεγομένην Μηδοῦσαν ε, ἐξ ἧς καὶ τὴν χώραν αύτων ἐπωνόμασεν Μηδείαν, ἀπὸ τοῦ μικροῦ μαθήματος. Εφ' οὗ καὶ πῦρ ἐκ τοῦ οὐ ρανοῦ κατῆλθεν ἐν Περσίδι, καὶ θαυμάσας, ἐξ οὗ καὶ ἀνάψας καὶ κτίσας ἱερὸν οὐ ἔθηκεν αὐτὸ ἐν αὐτῷ. Καταστήσας δὲ ἄνδρας εὐλαβεῖς διακονεῖν αὐτὸ καὶ φυλάττειν ἄσβεστον, ἐκέλευσε ε' τοὺς μάγους· ὅπερ έως Β ἄρτι ἐν πολλῇ τιμῇ ἔχοντες οι Πέρσαι πυρπολατροῦσι κατὰ τὴν παράδοσιν τοῦ βασιλέως αὐτῶν Περσέως. Ασσυρίων ήτοι Βαβυλωνίων· δευτέρα δὲ καὶ τῶν Περσῶν, ὁμωνύμως Βαβυλώνιοι καὶ Ασσύριοι οὗτοι κληθέντες 20. Η'. Περὶ Σώστρου. * Μετὰ δὲ Περσέα καὶ τοὺς μετ' αὐτὸν χρόνους καὶ βασιλεῖς ἐβασίλευσεν Αἰγυπτίων Σώστρης ἐκ οι φυλῆς Χάμ, ἄνθρωπός τις πανούργος, ονόματι Σέ- σωστρις, ἔτη και (2) καὶ πολεμήσας οι Ασσυρίους ὑπέταξεν αὐτοὺς καὶ τοὺς Χαλδαίους καὶ Πέρσας έως Βαβυλῶνος · ὡσαύτως καὶ τὴν ᾿Ασίαν καὶ Εὐρώπην καὶ τὴν Σκυθίαν ἐκπολεμήσας υπέταξεν. (5) Εφ' οὗ οι ἦν Ἑρμῆς ὁ Τρισμέγιστος, ἀνὴρ Αἰγύπτιος, θαυμαστὸς παρ' "Ελλησιν ἐν σοφίς. Θ'. Περὶ τοῦ Φαραώ. Οι Μετὰ δὲ Σώστρην ἐβασίλευσε τῆς Αἰγύπτου Φαραώ κι ὁ καὶ Ναραών καλούμενο;, ἔτη ν, ἀφ' οὗ πάντες οἱ Αἰγύπτιοι βασιλεῖς Φαραωνίται " προσο ηγορεύθησαν. (2) Ἐν δὲ ν τοῖς προειρημένοις τοῦ Νίκου Διὸς χρόνοις ἀναφαίνεται τις ἐπὶ τὰ δυτικά μέρη, ἐκ φυλῆς Ἰάφεδ, ἐν τῇ χώρᾳ τῶν ᾿Αργείων, τὸ ὄνομα το Ίναχος, ὃς ' πρῶτος ἐν ἐκείνῃ τῇ χώρα ἐβασίλευσεν· ἐν ᾗ ' πόλιν εἰς ὄνομα τῆς Σελήνης κτίσας εκάλεσεν • Ηλιούπολιν *. (5) Λιβύη δὲ ἡ θυγάτηρ τοῦ Πίκου Διός συναφθεῖσα τινι ονόματι Σιδόνι ἔτεκε τὸν Βὴλ καὶ τὸν ᾿Αγήνωρά. Καὶ ὁ μὲν Βὴλ ἀπελθὼν εἰς Αἴγυπτον, καὶ λαβὼν τὴν γυναῖκα, ὀνόματι Σίδαν, καὶ γεννήσας υἱὸν ἐκάλεσεν αὐτὸν Αἴγυπτον, ἐξ οὗ καὶ ἡ Αίγυπτος τὴν ἐπωνυμίαν εἴληφεν, δς καὶ ἐν αὐτῇ ἐβασίλευσεν. Ο δὲ ᾿Αγήνωρ ἐπὶ Φοινίκην ἐλθὼν καὶ γυναῖκα λαβών, τοὔνομα Τύρον ', καὶ κτίσας πόλιν εἰς ὄνομα αὐτῆς, εἰς ἣν καὶ ἐβασίλευσεν, ἐγέννησε δὲ υἱοὺς τρεῖς καὶ θυγα 13". οι ὑπ. δὲ καὶ ἄλλας Β'. κι ἐν Β'. « ἐ6. αὐτῶν, Ρ. Στη λγ' Β'. *· ὡς καί. * Μεδούσης Βε οι κτίσας καὶ ἱερόν Β'. σ' εκάλεσε. τα 136. βασιλεία, δ. δὲ ἡ τῶν Π. οἱ καὶ ὁμ. Β. καὶ 'Ασσύριοι κλ. • Μετὰ τοῦτον Β' αὐτοῦ θ' οι Αίγ. πρῶτον ἐκ Β'. οι 8ς καὶ πολ. Β'. Ὑφ' οὗ Β'. (3343). * Μετὰ δὲ Σεσώτερον ἐδ. τῆς Α. Ναραχώ Β'. " Νεραχώ— Αἰγυπτίων οι Φαραώ γοι (τοι?) τούνομα Β'. του Ηλίου Β'. · ἐκ. αὐτὴν Ἰόπολιν κτίζει π. Ἰὼ καὶ Ἰώπολιν. ἐκ ταύτην Ιλιούπολις • Τηρών Β'. • Β'. CHRONICON. - LIB. I. A venit in Isauriam et Ciliciam : cum ex cquo in B C D hac regione cecidisset, pedisque figuram in humo impressisset, urbem condidit, cui nomen Tarsum propterea dedit. Subactis Assyriis, Sar- danapaloque interfecto, summum imperium appre- hendit ac quinquaginta tribus annis regnavit. Assyrios nomine suo Persas appellavit : sicque ab eis regnum et nomen abstulit. Ritus obscenos, artemque magicam, quæ Medica dicitur, eos docuit quorum regionem ob hanc turpem scientiam Mediam nominavit. Cum ignis e cœlo in eum in Perside descendisset, veneratus est; et flammam ex eo accensam in templo propterca exstructo collocavit. Viros autem religiosos, no- nine Magos, instituit, qui illum ignem colerent, inexstinctumque servarent. Quem ad hoc tempus magna veneratione habent Persæ, sicque, justa doctrinam Persei regis, ignem adorant. Primum igitur regnum fuit Assyriorum seu Babyloniorum; secundum vero Persarum. Babylo- nii et Assyrii eodem nomine vorati sunt. VIII. De rege Sostro. Post Perseum, et post tempora et reges qui eum subsecuti sunt, super Ægyptios viginti annis regnavit Soster ex semine Cham, vir astutus, co- gnomine Sesostris : qui bello Assyrios, Challaos ac Persas usque ad Babylenem sibi subjecit ; Asiam, Europain et Scythiam armis item supera - vit. Sub eo erat Hermes Trismegistus, vir Ægyptius, sapientia apud Grecos celeber. IX. De rege Pharaone. Post Sostrum in Ægypto quinquaginta annis regnavit Pharao, qui et Naraon dicitur, a quo omnes Egypti reges Pharaones cognominati sunt. In temporibus autem Jovis Pici prædictis, apparuit circa occidentales plagas, in Græcorum finibus, vir quidam ex familia Japhet, nomine Inachus, qui primus in hac regione regnavit : urbem ibidem condidit, quam, ex solis nomine, Heliopolim vocavit. Libya Pici Jovis filia cuidam nomine Si- doni nupta, genuit Bel et Agenor. Bel quidem, cum in Egyptum venisset, et uxorem nomine Sidam duxisset, flium habuit, quem Ægyptum nominavit: inde illa regio Ægyptus vocata est. In Ægypto regnavit Bel. Agenor vero cum in Phœniciam venisset, et uxorem nomine Tyram duxisset, urbem condidit, quam ex nomine con- jugis Tyrum vocavit, in eaque etiam regnavit. Tres Alios, Phanicein, Syrum et Cilicem, uuam- Variæ lectiones et notæ. - Eus. Chr. 1, 211. * Μon. Eus. Chr. 11, 77, 111. Par. Par. Par. xal Par. bis. Par. Ced. • (4) Οὐκοῦν πρώτη μέν ἐστιν ἡ βασιλεία ἡ τῶν

Α τέρα μίαν, τὸν Φοίνικα, τὸν Σύρον καὶ τὸν Κίλικα Χ. καὶ τὴν Εὐρώπην. Εφ᾽ ὧν χρόνων καὶ Ταῦρος, ὁ Κρήτης βασιλεὺς, δορυάλωτον εἰληφὼς καὶ πρὸς τὴν Θρᾴκην, τὴν ἰδίαν χώραν, ἀπαγαγὼν τὴν Εὐρώπην παρθενεύουσαν καὶ εὐπρεπῆ, προσηγόρευσεν ἐκεῖνα τὰ μέρη εἰς ὄνομα αὐτῆς Εὐρώπην. Μέλλων δὲ τελευτῶν ᾿Αγήνωρ διετάξατο πᾶσαν, ἣν ὑπέταξε. γῆν μερίσασθαι τοὺς τρεῖς υἱοὺς αὐτοῦ. Καὶ ὁ μὲν Φοίνιξ λαβὼν τὴν Τύρον καὶ τὴν αὐτῆς ἐνορίαν, ἐκάλεσεν αὐτὴν Φοίνικα • Ο δὲ Σύρος τὴν ἐπιλα- χοῦσαν αὐτῷ χώραν εκάλεσεν Συρίαν· ἀφ' οὗ Σύροι μετωνομάσθησαν, οἱ πρώην Ἰουδαῖοι * καὶ Παλσιστί- νοι καλούμενοι· καὶ Συρία ἡ Ἰουδαία κέκληται. Ο δὲ Κίλιξ τὸ ἐπελθὸν αὐτῷ κτῆμα ἐκάλεσεν Κιλικίαν, εἰς τὸ ἴδιον ὄνομα ἕκαστος τὰς χώρας αὐτῶν προσ- αγορεύσαντες. Ι΄. Περὶ τῆς κογχύλης εὑρέσεως. Ἐν δὲ τοῖς χρόνοις τῆς βασιλείας τοῦ Φοίνικος ἦν Ἡρακλῆς ὁ Τύριος καὶ φιλόσοφος, ὁ καὶ τῆς κογχύλη; ἐφευρετής. Μετεωρισμένος γὰρ ἐπὶ τὸ παράλιον μέρος τῆς Τύρου, εἶδε ποιμενικὸν κύνα ἐσθίοντα τὴν λεγομένην κογχύλην. Καὶ τοῦ ποιμένος νομίζοντος ἐκμάσσειν ' τὸν κύνα, λαβὼν πόκον ἐρίου ἀπὸ τῶν προβάτων καὶ ἐκμάξας τὸ καταφερόμε νον ἐκ τοῦ στόματος τοῦ κυνός, καὶ " βαφέντος του πόκου, προσέσχεν ὁ Ἡρακλῆς, μὴ εἶναι αὐτὸ αἷμα, ἀλλὰ βαφῆς πρόξενον. (2) Ο καὶ θαυμάσας, ώς μέγα δῶρον προσήγαγε τοῦτο τῷ βασιλεῖ Φοίνικι, ὃς καὶ μᾶλλον ἐκπλαγεὶς ἐκέλευσεν ἀπὸ κογχύλης ἔριον βαφῆναι καὶ γενέσθαι αὐτῷ περι- βόλαιον. (3) Καὶ οὗτος " πρῶτος φορέσας ἐκ πορ- φύρας ἱμάτιον, πάντες ἐθαύμασαν τὴν ξένην ταύτην ἐσθῆτα, ἣν καὶ ἐθέσπισεν ὁ Φοίνιξ μηδένα τῶν ὑπὸ τὴν βασιλείαν αὐτοῦ τολμαν φορεῖν ", εἰ μὴ αὐτὸν καὶ τοὺς μετ' αὐτὸν βασιλεύσαντας τῆς Φοινίκης, πρὸς τὸ γνωρίζεσθαι τὸν βασιλέα τῷ στρατῷ καὶ παντὶ τῷ πλήθει ἐκ τῆς τοιαύτης ἐσθῆτος. Πρώην γὰρ οὐκ ἐγίνωσκον οἱ ἄνθρωποι χροιάς ἱματίων· ὅθεν οὐδὲ ῥᾳδίως ὁ βασιλεὺς ὑπὸ τῶν ὑπηκόων ἐγνωρίζετο. ΙΑ'. Περὶ τοῦ Πέλοπος. Μετὰ δὲ τοὺς χρόνους ἐκείνους καὶ βασιλείας ἐβασίλευσε τῆς Ἑλλάδος Πέλοψ ὁ Λυδός 5, ός κτίσας πόλιν ἐκεῖσε προσηγόρευσεν αὐτὴν Πελοπόννη σον, ἐκ τοῦ Πέλοπος καὶ τῆς νήσου, ἀφ᾽ ἧς καὶ Πελοποννήσιοι κέκληνται οι Ελλαδικοί. ΙΒ'. Περὶ Κύρου. 18. Εβατίλευσε τοίνυν Ασσυρίων Κρόνος καὶ Νι νος καὶ Σαρδανάπαλος καὶ καθεξής ἕως Ο λεμαρα δάχ · εἶτα Ναβουχοδονόσωρ μετὰ δὲ τούτους καὶ Βαλτάσαρ καὶ Δαρείος, υἱὸς αὐτοῦ (2). Εβασίλευσε Περσῶν Κῦρος ο Πέρσης ἔτη λβ', καὶ ἐσφάγη ἐν Περσίδι. (3) Εφ' οὗ καὶ Κροῖσος ὁ Λυδῶν τε βασι Φοινίκην Β'. οίπρ. ο! Ι. Β'. ζοντος αἵματι τὸν κ. βεβάφθαι, λαβών προσήνεγκε τῷ βάφειν Βε ἔθεν ῥᾳδίως יין (4654) καὶ φιλόσοφος καὶ Μετεωριζόμενος ἐκμάσει Β' νομί- το ἐκμάξαντος και Β'. με. βάμματος οὕτως αὐτοῦ φορεῖν εἰ μήτε αὐτὸν Πρώην 15709 3ο Λύδδων Β' ἕως οὗ Μαρδάμ Β'. δὲ τούτου Β. καὶ Δαρείων Β'. » GEORGII HAMARTOLI que filiam, Europam habuit. lisdem temporibus, Taurus, res Cretensis, Europam, quæ virgo erat et pulchra facie, in bello captam, captivam in Scythiam, propriam regionem, duxit, ac ejus no- mine has regiones Europam nominavit. Agenor autem, morti prosinius, lotam terram ດູແລເດ subegerat, tribus filiis suis dividendam statuit. Plænis quidem sibi sumpsit Tyrum, ejusque fines, quos Phoeniciam vocavit. Syrus vero re- gionem, quam sorte accepit, Syriam appellavit ; unde Syri dicti sunt, qui prius Judæi et Palæ- stini dicebantur : et Judæa Syria dicta est : Cilix autem portionem sibi concessam Ciliciam no- minavit sicque unusquisque eorum proprium nomen suæ regioni indidit. De conchylii inventione. Sub temporibus regis Phoenicis fuit Hercules Tyrius, philosophus et conchylii inventor. Cum in ora maritima Tyri ascendisset, vidit canem pastoricium conchyliumn, de quo loquimur, devo- rantem. Quem ovium custos, ut conchylium evo- meret, compressit. Hercules sumptum vellus ex ovibus, ea, quæ e canis stomacho exierat, ma- teria intinxit; sicque non sanguinem, sed colo- ris causam esse reperit. Quod admiratus, velut magnum munus regi Phoenici obtulit. Phoenix magis adhuc mirans, jussit lanam in conchylio tingi et sibi ex ea vestimentum effici. Pallium igitur ex purpura confectum, omnibus hunc rarissimum habitum mirantibus, primus induit ; prohibuitque ne quis subditus indui præsumeret veste purpurea, quam sibi et subsequentibus el subsequentibus Phoenicia regibns vindicavit, ut sic rex ab exer- citu et ab omni plebe discerneretur. Antea enim noti non erant vestimentorum colores. Unde a sub- ditis rex dificile discernebatur. B C XI. De Pelope. Post hæc tempora et regna, in Græcia regna- vit Pelops Lydus, qui urbem condidit, eamquo ex Pelope et insula Peloponnesum vocari jussit. Unde Græci vocati sunt Peloponnesii. XII. De Cyro. D Regnaverunt itaque in Assyrios Saturnus, Sar- · dan»palus et alii usque ad Ulemarodach : deinde imperium obtinuit Nabuchodonosor; post quem Balthasar et Darius, ejus &lius. In Persas regna- vit Cyrus Persa triginta duobus annis, et în Per- side occisus est. Tempore Cyri regis, Crœsus, rex Variæ lectiones et notæ. · T Par. Par. et Cel. Par. Aug.? - - * Par. Par. Mon. Aug.? om. Par. Par. Eus. Chr. 11. 115. uit infra. Eus. Chr. 11, 199. Audiwy Mon. -

Α τέρα μίαν, τὸν Φοίνικα, τὸν Σύρον καὶ τὸν Κίλικα Χ. καὶ τὴν Εὐρώπην. Εφ᾽ ὧν χρόνων καὶ Ταῦρος, ὁ Κρήτης βασιλεὺς, δορυάλωτον εἰληφὼς καὶ πρὸς τὴν Θρᾴκην, τὴν ἰδίαν χώραν, ἀπαγαγὼν τὴν Εὐρώπην παρθενεύουσαν καὶ εὐπρεπῆ, προσηγόρευσεν ἐκεῖνα τὰ μέρη εἰς ὄνομα αὐτῆς Εὐρώπην. Μέλλων δὲ τελευτῶν ᾿Αγήνωρ διετάξατο πᾶσαν, ἣν ὑπέταξε. γῆν μερίσασθαι τοὺς τρεῖς υἱοὺς αὐτοῦ. Καὶ ὁ μὲν Φοίνιξ λαβὼν τὴν Τύρον καὶ τὴν αὐτῆς ἐνορίαν, ἐκάλεσεν αὐτὴν Φοίνικα • Ο δὲ Σύρος τὴν ἐπιλα- χοῦσαν αὐτῷ χώραν εκάλεσεν Συρίαν· ἀφ' οὗ Σύροι μετωνομάσθησαν, οἱ πρώην Ἰουδαῖοι * καὶ Παλσιστί- νοι καλούμενοι· καὶ Συρία ἡ Ἰουδαία κέκληται. Ο δὲ Κίλιξ τὸ ἐπελθὸν αὐτῷ κτῆμα ἐκάλεσεν Κιλικίαν, εἰς τὸ ἴδιον ὄνομα ἕκαστος τὰς χώρας αὐτῶν προσ- αγορεύσαντες. Ι΄. Περὶ τῆς κογχύλης εὑρέσεως. Ἐν δὲ τοῖς χρόνοις τῆς βασιλείας τοῦ Φοίνικος ἦν Ἡρακλῆς ὁ Τύριος καὶ φιλόσοφος, ὁ καὶ τῆς κογχύλη; ἐφευρετής. Μετεωρισμένος γὰρ ἐπὶ τὸ παράλιον μέρος τῆς Τύρου, εἶδε ποιμενικὸν κύνα ἐσθίοντα τὴν λεγομένην κογχύλην. Καὶ τοῦ ποιμένος νομίζοντος ἐκμάσσειν ' τὸν κύνα, λαβὼν πόκον ἐρίου ἀπὸ τῶν προβάτων καὶ ἐκμάξας τὸ καταφερόμε νον ἐκ τοῦ στόματος τοῦ κυνός, καὶ " βαφέντος του πόκου, προσέσχεν ὁ Ἡρακλῆς, μὴ εἶναι αὐτὸ αἷμα, ἀλλὰ βαφῆς πρόξενον. (2) Ο καὶ θαυμάσας, ώς μέγα δῶρον προσήγαγε τοῦτο τῷ βασιλεῖ Φοίνικι, ὃς καὶ μᾶλλον ἐκπλαγεὶς ἐκέλευσεν ἀπὸ κογχύλης ἔριον βαφῆναι καὶ γενέσθαι αὐτῷ περι- βόλαιον. (3) Καὶ οὗτος " πρῶτος φορέσας ἐκ πορ- φύρας ἱμάτιον, πάντες ἐθαύμασαν τὴν ξένην ταύτην ἐσθῆτα, ἣν καὶ ἐθέσπισεν ὁ Φοίνιξ μηδένα τῶν ὑπὸ τὴν βασιλείαν αὐτοῦ τολμαν φορεῖν ", εἰ μὴ αὐτὸν καὶ τοὺς μετ' αὐτὸν βασιλεύσαντας τῆς Φοινίκης, πρὸς τὸ γνωρίζεσθαι τὸν βασιλέα τῷ στρατῷ καὶ παντὶ τῷ πλήθει ἐκ τῆς τοιαύτης ἐσθῆτος. Πρώην γὰρ οὐκ ἐγίνωσκον οἱ ἄνθρωποι χροιάς ἱματίων· ὅθεν οὐδὲ ῥᾳδίως ὁ βασιλεὺς ὑπὸ τῶν ὑπηκόων ἐγνωρίζετο. ΙΑ'. Περὶ τοῦ Πέλοπος. Μετὰ δὲ τοὺς χρόνους ἐκείνους καὶ βασιλείας ἐβασίλευσε τῆς Ἑλλάδος Πέλοψ ὁ Λυδός 5, ός κτίσας πόλιν ἐκεῖσε προσηγόρευσεν αὐτὴν Πελοπόννη σον, ἐκ τοῦ Πέλοπος καὶ τῆς νήσου, ἀφ᾽ ἧς καὶ Πελοποννήσιοι κέκληνται οι Ελλαδικοί. ΙΒ'. Περὶ Κύρου. 18. Εβατίλευσε τοίνυν Ασσυρίων Κρόνος καὶ Νι νος καὶ Σαρδανάπαλος καὶ καθεξής ἕως Ο λεμαρα δάχ · εἶτα Ναβουχοδονόσωρ μετὰ δὲ τούτους καὶ Βαλτάσαρ καὶ Δαρείος, υἱὸς αὐτοῦ (2). Εβασίλευσε Περσῶν Κῦρος ο Πέρσης ἔτη λβ', καὶ ἐσφάγη ἐν Περσίδι. (3) Εφ' οὗ καὶ Κροῖσος ὁ Λυδῶν τε βασι Φοινίκην Β'. οίπρ. ο! Ι. Β'. ζοντος αἵματι τὸν κ. βεβάφθαι, λαβών προσήνεγκε τῷ βάφειν Βε ἔθεν ῥᾳδίως יין (4654) καὶ φιλόσοφος καὶ Μετεωριζόμενος ἐκμάσει Β' νομί- το ἐκμάξαντος και Β'. με. βάμματος οὕτως αὐτοῦ φορεῖν εἰ μήτε αὐτὸν Πρώην 15709 3ο Λύδδων Β' ἕως οὗ Μαρδάμ Β'. δὲ τούτου Β. καὶ Δαρείων Β'. » GEORGII HAMARTOLI que filiam, Europam habuit. lisdem temporibus, Taurus, res Cretensis, Europam, quæ virgo erat et pulchra facie, in bello captam, captivam in Scythiam, propriam regionem, duxit, ac ejus no- mine has regiones Europam nominavit. Agenor autem, morti prosinius, lotam terram ດູແລເດ subegerat, tribus filiis suis dividendam statuit. Plænis quidem sibi sumpsit Tyrum, ejusque fines, quos Phoeniciam vocavit. Syrus vero re- gionem, quam sorte accepit, Syriam appellavit ; unde Syri dicti sunt, qui prius Judæi et Palæ- stini dicebantur : et Judæa Syria dicta est : Cilix autem portionem sibi concessam Ciliciam no- minavit sicque unusquisque eorum proprium nomen suæ regioni indidit. De conchylii inventione. Sub temporibus regis Phoenicis fuit Hercules Tyrius, philosophus et conchylii inventor. Cum in ora maritima Tyri ascendisset, vidit canem pastoricium conchyliumn, de quo loquimur, devo- rantem. Quem ovium custos, ut conchylium evo- meret, compressit. Hercules sumptum vellus ex ovibus, ea, quæ e canis stomacho exierat, ma- teria intinxit; sicque non sanguinem, sed colo- ris causam esse reperit. Quod admiratus, velut magnum munus regi Phoenici obtulit. Phoenix magis adhuc mirans, jussit lanam in conchylio tingi et sibi ex ea vestimentum effici. Pallium igitur ex purpura confectum, omnibus hunc rarissimum habitum mirantibus, primus induit ; prohibuitque ne quis subditus indui præsumeret veste purpurea, quam sibi et subsequentibus el subsequentibus Phoenicia regibns vindicavit, ut sic rex ab exer- citu et ab omni plebe discerneretur. Antea enim noti non erant vestimentorum colores. Unde a sub- ditis rex dificile discernebatur. B C XI. De Pelope. Post hæc tempora et regna, in Græcia regna- vit Pelops Lydus, qui urbem condidit, eamquo ex Pelope et insula Peloponnesum vocari jussit. Unde Græci vocati sunt Peloponnesii. XII. De Cyro. D Regnaverunt itaque in Assyrios Saturnus, Sar- · dan»palus et alii usque ad Ulemarodach : deinde imperium obtinuit Nabuchodonosor; post quem Balthasar et Darius, ejus &lius. In Persas regna- vit Cyrus Persa triginta duobus annis, et în Per- side occisus est. Tempore Cyri regis, Crœsus, rex Variæ lectiones et notæ. · T Par. Par. et Cel. Par. Aug.? - - * Par. Par. Mon. Aug.? om. Par. Par. Eus. Chr. 11. 115. uit infra. Eus. Chr. 11, 199. Audiwy Mon. -

λεὺς ἐπαρθεὶς διὰ τὸ ὑποτάξαι τὰς πλησίον αὐτοῦ χώρας καὶ τὰς πόρρωθεν ἐπαρχίας, δηλοί Κύρῳ, κ παραχωρῆσαι αὐτῷ τὴν βασιλείαν Περσῶν ἢ δέ ξασθαι τὴν παρουσίαν αὐτοῦ ἐν πολέμῳ. (4) Ο δὲ Κῦρος ἀκούσας ταῦτα καὶ πάνυ φοβηθεὶς καὶ τοὺς ἀπεσταλμένους ἀποπεμψάμενος ἠβουλήθη φυγείν · ἐπὶ τὴν Ἰνδικὴν χώραν. Ὅπερ μαθοῦσα ἡ γυν, αὐτοῦ λέγει πρὸς αὐτόν· « Τί οὕτως ἀθυμεῖς καὶ ἀτονεῖς καὶ ἀβουλήτως τοῦτο πρᾶξαι βούλει; ν ὁ δέ φησι· ι Καὶ τίς μοι ὁ εἰς τοῦτο βουλευσάμενος ὠφελήσει ἑταῖρος ;, ἡ δὲ λέγει αὐτῷ· Ἐπὶ Δα ρείου, τοῦ πρώτου μου ἀνδρὸς, ἦν τις Ἑβραῖος προφήτης, ὀνόματι Δανιήλ, ἐκ τῆς αἰχμαλωσίας τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ, δυνατὸς ἐν ἔργῳ καὶ λόγῳ, ἐν καὶ ἐν πολλῇ τιμῇ Δαρεῖος ἔχων καὶ βουλευτήν, μεγάλως ηυδοκίμει, ὅστις γεγηρακὡς ἄρτι εἰς τὴν Ινδικὴν ἰδιάζει χώραν, οὗ καὶ αὐτὸς ὑπακούσας τῆς βουλῆς καλῶς ποιήσεις. » Τοῦτο Κῦρος ἀκούσας εὐθὺς ἔπεμψε τους μεγιστάνους " αὐτοῦ πρὸς αὐτὸν, ἵνα μετὰ τιμῆς αὐτὸν ἀγάγωσι. Φιλεῖ γὰρ ἐν ἀνάγ- καις πολλάκις τὰ γύναια σπουδαιότερον κεχρήσθαι τῶν ἀνδρῶν τοῖς μηχανήμασι, καὶ ταῖς πρὸς Θεόν καταφυγαῖς σπουδαιότερον ἀποθέσθαι καὶ ε θερμότερον. αὐτοῦ πρὸς Κῦρον ἀποσταλέντων ἔπεμψεν εἰς τὸ μαντείον άνδρα πιστὸν 38, ἐρωτῆσαι διὰ τοῦ δε- ρέως " την Πυθίαν, εἰ ἐξελθών κατὰ Κύρου νική σει τοῦτον· καὶ εἰσελθὼν ὁ ἱερεὺς εἰ καὶ εὐξάμε- νος έλαβε χρησμόν παρὰ τῆς Πυθίας· « Κροῖσος Αλυν ποταμὸν διαβὰς μεγάλην ἀρχὴν καταλύσει ὅνπερ καὶ γράψας ἐν χάρτῃ δέδωκε τοῖς ἀποστα λεῖς πρὸς Κροίσου 3. (6) Τοῦ δὲ θείου Δανιήλ ἐλθόντος πρὸς Κῦρον, εἶπεν αὐτῷ Κῦρος· « Λέγε μοι, σοφώτατε, εἰ νικήσω Κροῖσον τὸν ἅρπαγα καὶ ὑπερήφανον; ο Καί φησιν ὁ Δανιήλ 86. • Θάρ σει, ότι νικήσεις τὴν Κροῖσον καὶ λαμβάνεις αὐτὸν αἰχμάλωτον. Περὶ σοῦ γὰρ εἶπεν Ησαΐας ὁ προφήτ της · ε Ούτω λέγει Κύριος τῷ χριστῷ Κύρῳ, οὗ ἐκράτησα τῆς δεξιᾶς, ἐπακοῦσαι ἔμπροσθεν αὐτοῦ ἔθνη · καὶ ἰσχὺν βασιλέων διαῤῥήξω.» - « Αὐτός κ οἰκοδομήσει την πόλιν μου καὶ τὴν αἰχμαλωσίαν τοῦ λαοῦ μου επιστρέψει, εἶπε Κύριος Σαβαώθ. » 'Ο δὲ Κῦρος ἀκούσας ταῦτα ἔπεσε πρὸς τοὺς πόδας Δανιήλ, φάσκων· Ζῇ Κύριος ὁ Θεός σου· ἐγὼ ἀπολύσω τὸν Ἰσραὴλ ἐκ τῆς γῆς μου, ἵνα λατρεύ σωσι τῷ Θεῷ αὐτῶν ἐν Ἱερουσαλήμ ". (7) Καὶ Οπλισάμενος παρετάξατο Κροίσῳ. Ο οὖν Κροῖσος ἀκούσας τοῦ χρησμοῦ τὴν ἀπόκρισιν, ὥρμησε κατὰ Κύρου μετά πολλῆς δυνάμεως· καὶ διαβὰς τὸν Αλυν ποταμὸν καὶ συμβαλὼν τῷ Κύρῳ, χειμῶνος όντος μεγάλου, ἡττήθη. Ἠβουλήθη οὖν φυγείν μετά τοῦ λαοῦ αὐτοῦ· καὶ τοῦ ποταμοῦ πλημμυροῦντος, μ. ή. γ. Β'. οι μεγιστάνας Β'. σπ. ἅπτεσθαι καί β'. εἰς μ. ἄνδρας πιστούς ρίως Β'. νικήσῃ β. — νικήσει αὐτὴν καὶ ἐδόθη χρησμός. Κροῖσος Οι Μιερεύς Β'. Κροῖσον 1. μου οι Ισραήλ ε ἐν νικώ CHRONICON. - LIB. I. A Lydorum, regiones Persili proximas ac multas B C D provincias armis obtinuerat, hisque victoriis elatus Cyro declaravit vel eum sibi Persarum re- gnum cessurum, vel se ipsum illud bello captu- rum. Quibus auditis, perterritus Cyrus, fugam ad Indicas gentes, remissis militibus, medita- batur. Quod cum audisset ejus uxor, dicit ei : Quare, fracto demissoque animo, inconside- rate sic agere velis? Qui respondit : Quis enim amicus, omnia perpeti paratus, auxilio, in hac re, mili succurret ? at illa : Regnante, inquit, Dario, priori marito mco, propheta quilam erat Helraeus, nomine Daniel, de captivitate filiorum Israel, fortis in opere et in verbo. Quem cum magnopere coleret, consiliariumque haberct Darius, maximam adipiscebatur gloriam. Hebræus autem ille in ea ipsa regione Indica solitariam, jam senex, vitam ducit. Cujus si consilia audieris, bene facies. Quibus auditis, Cyrus principes su105, qui eum cum honore adducerent, statim misit. Solent enim persæpe mulieres in extremis ma jorem quam homines astutiam in excogitandis stratagematibus exhibere, et majori cum studio et fervore ad Denm recursus habere Croesus autem, cum ii quos ad Cyram mise- rat, rediissent, ad oraculum virum fide di- gnum misit, qui Pythiam sacerdotem rogaret, utrum Cyrum aggressus, esset victor evasurus. Sa- cerdos cum venisset, atque preces effudisset, hoc a Pythia oraculum accepit : « Crosus flumen Halyn transgressus, magnum imperium evertet. › Quod in charta scriptum legatis Cræsi dedit. Di- vus igitur Daniel cum ad Cyrum venisset, rex ei dixit : e Putasne, vir sapientissime, Cresum latronem arrogantem a me victum iri? › Respon- dit Daniel : • Macte animo ; vinces enim, et ca- ptivam duces Croesum. De te enim dixit Isaias propleta : « Sic locutus est Dominus Cyro unedo, cujus dextram prehendi, ut coram ipso sisterems gentes et vires regum frangerem. › — • Ipse ci- vitatem meam ædificabit et captivitate.n populi mei convertet, dicit Dominus Sabaoth. » Hæc nhi Cyrus audivisset, ad pedes Daniel cecidit, dicens: Vivit Dominus Deus tuus; ego Israel e terra mea educain, ut Deo suo llierosolymæ sacra faciant. Et sumptis armis, ad Croesum aggre diendum sese præparavit. Crœsus, postquam oraculi responsum accepisset, cum magno exercitu contra Cyrum profectus, trajecto Maly fumine, ma- gna tempestate orta, prælio commisso victus est. Vu̟_ luit igitur cum suis aufugere, sed propter esun- dantem Aluvium trajicere non potuit. Hac ex causa captus est ipse, et quadraginta millia Variæ lectiones et nota. suorum M:e- Pur. Par. Isa. xLv, 1. oŭto; Isa. Alv, 13. Μon. Αug. ? Par. -- · vixā; Par. compendio Tiņu male 1.eto. (5) ϋ δὲ Κροῖσος μετὰ τὴν ἐπάνοδον τῶν ὑπ' 9. Δ.

λεὺς ἐπαρθεὶς διὰ τὸ ὑποτάξαι τὰς πλησίον αὐτοῦ χώρας καὶ τὰς πόρρωθεν ἐπαρχίας, δηλοί Κύρῳ, κ παραχωρῆσαι αὐτῷ τὴν βασιλείαν Περσῶν ἢ δέ ξασθαι τὴν παρουσίαν αὐτοῦ ἐν πολέμῳ. (4) Ο δὲ Κῦρος ἀκούσας ταῦτα καὶ πάνυ φοβηθεὶς καὶ τοὺς ἀπεσταλμένους ἀποπεμψάμενος ἠβουλήθη φυγείν · ἐπὶ τὴν Ἰνδικὴν χώραν. Ὅπερ μαθοῦσα ἡ γυν, αὐτοῦ λέγει πρὸς αὐτόν· « Τί οὕτως ἀθυμεῖς καὶ ἀτονεῖς καὶ ἀβουλήτως τοῦτο πρᾶξαι βούλει; ν ὁ δέ φησι· ι Καὶ τίς μοι ὁ εἰς τοῦτο βουλευσάμενος ὠφελήσει ἑταῖρος ;, ἡ δὲ λέγει αὐτῷ· Ἐπὶ Δα ρείου, τοῦ πρώτου μου ἀνδρὸς, ἦν τις Ἑβραῖος προφήτης, ὀνόματι Δανιήλ, ἐκ τῆς αἰχμαλωσίας τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ, δυνατὸς ἐν ἔργῳ καὶ λόγῳ, ἐν καὶ ἐν πολλῇ τιμῇ Δαρεῖος ἔχων καὶ βουλευτήν, μεγάλως ηυδοκίμει, ὅστις γεγηρακὡς ἄρτι εἰς τὴν Ινδικὴν ἰδιάζει χώραν, οὗ καὶ αὐτὸς ὑπακούσας τῆς βουλῆς καλῶς ποιήσεις. » Τοῦτο Κῦρος ἀκούσας εὐθὺς ἔπεμψε τους μεγιστάνους " αὐτοῦ πρὸς αὐτὸν, ἵνα μετὰ τιμῆς αὐτὸν ἀγάγωσι. Φιλεῖ γὰρ ἐν ἀνάγ- καις πολλάκις τὰ γύναια σπουδαιότερον κεχρήσθαι τῶν ἀνδρῶν τοῖς μηχανήμασι, καὶ ταῖς πρὸς Θεόν καταφυγαῖς σπουδαιότερον ἀποθέσθαι καὶ ε θερμότερον. αὐτοῦ πρὸς Κῦρον ἀποσταλέντων ἔπεμψεν εἰς τὸ μαντείον άνδρα πιστὸν 38, ἐρωτῆσαι διὰ τοῦ δε- ρέως " την Πυθίαν, εἰ ἐξελθών κατὰ Κύρου νική σει τοῦτον· καὶ εἰσελθὼν ὁ ἱερεὺς εἰ καὶ εὐξάμε- νος έλαβε χρησμόν παρὰ τῆς Πυθίας· « Κροῖσος Αλυν ποταμὸν διαβὰς μεγάλην ἀρχὴν καταλύσει ὅνπερ καὶ γράψας ἐν χάρτῃ δέδωκε τοῖς ἀποστα λεῖς πρὸς Κροίσου 3. (6) Τοῦ δὲ θείου Δανιήλ ἐλθόντος πρὸς Κῦρον, εἶπεν αὐτῷ Κῦρος· « Λέγε μοι, σοφώτατε, εἰ νικήσω Κροῖσον τὸν ἅρπαγα καὶ ὑπερήφανον; ο Καί φησιν ὁ Δανιήλ 86. • Θάρ σει, ότι νικήσεις τὴν Κροῖσον καὶ λαμβάνεις αὐτὸν αἰχμάλωτον. Περὶ σοῦ γὰρ εἶπεν Ησαΐας ὁ προφήτ της · ε Ούτω λέγει Κύριος τῷ χριστῷ Κύρῳ, οὗ ἐκράτησα τῆς δεξιᾶς, ἐπακοῦσαι ἔμπροσθεν αὐτοῦ ἔθνη · καὶ ἰσχὺν βασιλέων διαῤῥήξω.» - « Αὐτός κ οἰκοδομήσει την πόλιν μου καὶ τὴν αἰχμαλωσίαν τοῦ λαοῦ μου επιστρέψει, εἶπε Κύριος Σαβαώθ. » 'Ο δὲ Κῦρος ἀκούσας ταῦτα ἔπεσε πρὸς τοὺς πόδας Δανιήλ, φάσκων· Ζῇ Κύριος ὁ Θεός σου· ἐγὼ ἀπολύσω τὸν Ἰσραὴλ ἐκ τῆς γῆς μου, ἵνα λατρεύ σωσι τῷ Θεῷ αὐτῶν ἐν Ἱερουσαλήμ ". (7) Καὶ Οπλισάμενος παρετάξατο Κροίσῳ. Ο οὖν Κροῖσος ἀκούσας τοῦ χρησμοῦ τὴν ἀπόκρισιν, ὥρμησε κατὰ Κύρου μετά πολλῆς δυνάμεως· καὶ διαβὰς τὸν Αλυν ποταμὸν καὶ συμβαλὼν τῷ Κύρῳ, χειμῶνος όντος μεγάλου, ἡττήθη. Ἠβουλήθη οὖν φυγείν μετά τοῦ λαοῦ αὐτοῦ· καὶ τοῦ ποταμοῦ πλημμυροῦντος, μ. ή. γ. Β'. οι μεγιστάνας Β'. σπ. ἅπτεσθαι καί β'. εἰς μ. ἄνδρας πιστούς ρίως Β'. νικήσῃ β. — νικήσει αὐτὴν καὶ ἐδόθη χρησμός. Κροῖσος Οι Μιερεύς Β'. Κροῖσον 1. μου οι Ισραήλ ε ἐν νικώ CHRONICON. - LIB. I. A Lydorum, regiones Persili proximas ac multas B C D provincias armis obtinuerat, hisque victoriis elatus Cyro declaravit vel eum sibi Persarum re- gnum cessurum, vel se ipsum illud bello captu- rum. Quibus auditis, perterritus Cyrus, fugam ad Indicas gentes, remissis militibus, medita- batur. Quod cum audisset ejus uxor, dicit ei : Quare, fracto demissoque animo, inconside- rate sic agere velis? Qui respondit : Quis enim amicus, omnia perpeti paratus, auxilio, in hac re, mili succurret ? at illa : Regnante, inquit, Dario, priori marito mco, propheta quilam erat Helraeus, nomine Daniel, de captivitate filiorum Israel, fortis in opere et in verbo. Quem cum magnopere coleret, consiliariumque haberct Darius, maximam adipiscebatur gloriam. Hebræus autem ille in ea ipsa regione Indica solitariam, jam senex, vitam ducit. Cujus si consilia audieris, bene facies. Quibus auditis, Cyrus principes su105, qui eum cum honore adducerent, statim misit. Solent enim persæpe mulieres in extremis ma jorem quam homines astutiam in excogitandis stratagematibus exhibere, et majori cum studio et fervore ad Denm recursus habere Croesus autem, cum ii quos ad Cyram mise- rat, rediissent, ad oraculum virum fide di- gnum misit, qui Pythiam sacerdotem rogaret, utrum Cyrum aggressus, esset victor evasurus. Sa- cerdos cum venisset, atque preces effudisset, hoc a Pythia oraculum accepit : « Crosus flumen Halyn transgressus, magnum imperium evertet. › Quod in charta scriptum legatis Cræsi dedit. Di- vus igitur Daniel cum ad Cyrum venisset, rex ei dixit : e Putasne, vir sapientissime, Cresum latronem arrogantem a me victum iri? › Respon- dit Daniel : • Macte animo ; vinces enim, et ca- ptivam duces Croesum. De te enim dixit Isaias propleta : « Sic locutus est Dominus Cyro unedo, cujus dextram prehendi, ut coram ipso sisterems gentes et vires regum frangerem. › — • Ipse ci- vitatem meam ædificabit et captivitate.n populi mei convertet, dicit Dominus Sabaoth. » Hæc nhi Cyrus audivisset, ad pedes Daniel cecidit, dicens: Vivit Dominus Deus tuus; ego Israel e terra mea educain, ut Deo suo llierosolymæ sacra faciant. Et sumptis armis, ad Croesum aggre diendum sese præparavit. Crœsus, postquam oraculi responsum accepisset, cum magno exercitu contra Cyrum profectus, trajecto Maly fumine, ma- gna tempestate orta, prælio commisso victus est. Vu̟_ luit igitur cum suis aufugere, sed propter esun- dantem Aluvium trajicere non potuit. Hac ex causa captus est ipse, et quadraginta millia Variæ lectiones et nota. suorum M:e- Pur. Par. Isa. xLv, 1. oŭto; Isa. Alv, 13. Μon. Αug. ? Par. -- · vixā; Par. compendio Tiņu male 1.eto. (5) ϋ δὲ Κροῖσος μετὰ τὴν ἐπάνοδον τῶν ὑπ' 9. Δ.

λεὺς ἐπαρθεὶς διὰ τὸ ὑποτάξαι τὰς πλησίον αὐτοῦ χώρας καὶ τὰς πόρρωθεν ἐπαρχίας, δηλοί Κύρῳ, κ παραχωρῆσαι αὐτῷ τὴν βασιλείαν Περσῶν ἢ δέ ξασθαι τὴν παρουσίαν αὐτοῦ ἐν πολέμῳ. (4) Ο δὲ Κῦρος ἀκούσας ταῦτα καὶ πάνυ φοβηθεὶς καὶ τοὺς ἀπεσταλμένους ἀποπεμψάμενος ἠβουλήθη φυγείν · ἐπὶ τὴν Ἰνδικὴν χώραν. Ὅπερ μαθοῦσα ἡ γυν, αὐτοῦ λέγει πρὸς αὐτόν· « Τί οὕτως ἀθυμεῖς καὶ ἀτονεῖς καὶ ἀβουλήτως τοῦτο πρᾶξαι βούλει; ν ὁ δέ φησι· ι Καὶ τίς μοι ὁ εἰς τοῦτο βουλευσάμενος ὠφελήσει ἑταῖρος ;, ἡ δὲ λέγει αὐτῷ· Ἐπὶ Δα ρείου, τοῦ πρώτου μου ἀνδρὸς, ἦν τις Ἑβραῖος προφήτης, ὀνόματι Δανιήλ, ἐκ τῆς αἰχμαλωσίας τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ, δυνατὸς ἐν ἔργῳ καὶ λόγῳ, ἐν καὶ ἐν πολλῇ τιμῇ Δαρεῖος ἔχων καὶ βουλευτήν, μεγάλως ηυδοκίμει, ὅστις γεγηρακὡς ἄρτι εἰς τὴν Ινδικὴν ἰδιάζει χώραν, οὗ καὶ αὐτὸς ὑπακούσας τῆς βουλῆς καλῶς ποιήσεις. » Τοῦτο Κῦρος ἀκούσας εὐθὺς ἔπεμψε τους μεγιστάνους " αὐτοῦ πρὸς αὐτὸν, ἵνα μετὰ τιμῆς αὐτὸν ἀγάγωσι. Φιλεῖ γὰρ ἐν ἀνάγ- καις πολλάκις τὰ γύναια σπουδαιότερον κεχρήσθαι τῶν ἀνδρῶν τοῖς μηχανήμασι, καὶ ταῖς πρὸς Θεόν καταφυγαῖς σπουδαιότερον ἀποθέσθαι καὶ ε θερμότερον. αὐτοῦ πρὸς Κῦρον ἀποσταλέντων ἔπεμψεν εἰς τὸ μαντείον άνδρα πιστὸν 38, ἐρωτῆσαι διὰ τοῦ δε- ρέως " την Πυθίαν, εἰ ἐξελθών κατὰ Κύρου νική σει τοῦτον· καὶ εἰσελθὼν ὁ ἱερεὺς εἰ καὶ εὐξάμε- νος έλαβε χρησμόν παρὰ τῆς Πυθίας· « Κροῖσος Αλυν ποταμὸν διαβὰς μεγάλην ἀρχὴν καταλύσει ὅνπερ καὶ γράψας ἐν χάρτῃ δέδωκε τοῖς ἀποστα λεῖς πρὸς Κροίσου 3. (6) Τοῦ δὲ θείου Δανιήλ ἐλθόντος πρὸς Κῦρον, εἶπεν αὐτῷ Κῦρος· « Λέγε μοι, σοφώτατε, εἰ νικήσω Κροῖσον τὸν ἅρπαγα καὶ ὑπερήφανον; ο Καί φησιν ὁ Δανιήλ 86. • Θάρ σει, ότι νικήσεις τὴν Κροῖσον καὶ λαμβάνεις αὐτὸν αἰχμάλωτον. Περὶ σοῦ γὰρ εἶπεν Ησαΐας ὁ προφήτ της · ε Ούτω λέγει Κύριος τῷ χριστῷ Κύρῳ, οὗ ἐκράτησα τῆς δεξιᾶς, ἐπακοῦσαι ἔμπροσθεν αὐτοῦ ἔθνη · καὶ ἰσχὺν βασιλέων διαῤῥήξω.» - « Αὐτός κ οἰκοδομήσει την πόλιν μου καὶ τὴν αἰχμαλωσίαν τοῦ λαοῦ μου επιστρέψει, εἶπε Κύριος Σαβαώθ. » 'Ο δὲ Κῦρος ἀκούσας ταῦτα ἔπεσε πρὸς τοὺς πόδας Δανιήλ, φάσκων· Ζῇ Κύριος ὁ Θεός σου· ἐγὼ ἀπολύσω τὸν Ἰσραὴλ ἐκ τῆς γῆς μου, ἵνα λατρεύ σωσι τῷ Θεῷ αὐτῶν ἐν Ἱερουσαλήμ ". (7) Καὶ Οπλισάμενος παρετάξατο Κροίσῳ. Ο οὖν Κροῖσος ἀκούσας τοῦ χρησμοῦ τὴν ἀπόκρισιν, ὥρμησε κατὰ Κύρου μετά πολλῆς δυνάμεως· καὶ διαβὰς τὸν Αλυν ποταμὸν καὶ συμβαλὼν τῷ Κύρῳ, χειμῶνος όντος μεγάλου, ἡττήθη. Ἠβουλήθη οὖν φυγείν μετά τοῦ λαοῦ αὐτοῦ· καὶ τοῦ ποταμοῦ πλημμυροῦντος, μ. ή. γ. Β'. οι μεγιστάνας Β'. σπ. ἅπτεσθαι καί β'. εἰς μ. ἄνδρας πιστούς ρίως Β'. νικήσῃ β. — νικήσει αὐτὴν καὶ ἐδόθη χρησμός. Κροῖσος Οι Μιερεύς Β'. Κροῖσον 1. μου οι Ισραήλ ε ἐν νικώ CHRONICON. - LIB. I. A Lydorum, regiones Persili proximas ac multas B C D provincias armis obtinuerat, hisque victoriis elatus Cyro declaravit vel eum sibi Persarum re- gnum cessurum, vel se ipsum illud bello captu- rum. Quibus auditis, perterritus Cyrus, fugam ad Indicas gentes, remissis militibus, medita- batur. Quod cum audisset ejus uxor, dicit ei : Quare, fracto demissoque animo, inconside- rate sic agere velis? Qui respondit : Quis enim amicus, omnia perpeti paratus, auxilio, in hac re, mili succurret ? at illa : Regnante, inquit, Dario, priori marito mco, propheta quilam erat Helraeus, nomine Daniel, de captivitate filiorum Israel, fortis in opere et in verbo. Quem cum magnopere coleret, consiliariumque haberct Darius, maximam adipiscebatur gloriam. Hebræus autem ille in ea ipsa regione Indica solitariam, jam senex, vitam ducit. Cujus si consilia audieris, bene facies. Quibus auditis, Cyrus principes su105, qui eum cum honore adducerent, statim misit. Solent enim persæpe mulieres in extremis ma jorem quam homines astutiam in excogitandis stratagematibus exhibere, et majori cum studio et fervore ad Denm recursus habere Croesus autem, cum ii quos ad Cyram mise- rat, rediissent, ad oraculum virum fide di- gnum misit, qui Pythiam sacerdotem rogaret, utrum Cyrum aggressus, esset victor evasurus. Sa- cerdos cum venisset, atque preces effudisset, hoc a Pythia oraculum accepit : « Crosus flumen Halyn transgressus, magnum imperium evertet. › Quod in charta scriptum legatis Cræsi dedit. Di- vus igitur Daniel cum ad Cyrum venisset, rex ei dixit : e Putasne, vir sapientissime, Cresum latronem arrogantem a me victum iri? › Respon- dit Daniel : • Macte animo ; vinces enim, et ca- ptivam duces Croesum. De te enim dixit Isaias propleta : « Sic locutus est Dominus Cyro unedo, cujus dextram prehendi, ut coram ipso sisterems gentes et vires regum frangerem. › — • Ipse ci- vitatem meam ædificabit et captivitate.n populi mei convertet, dicit Dominus Sabaoth. » Hæc nhi Cyrus audivisset, ad pedes Daniel cecidit, dicens: Vivit Dominus Deus tuus; ego Israel e terra mea educain, ut Deo suo llierosolymæ sacra faciant. Et sumptis armis, ad Croesum aggre diendum sese præparavit. Crœsus, postquam oraculi responsum accepisset, cum magno exercitu contra Cyrum profectus, trajecto Maly fumine, ma- gna tempestate orta, prælio commisso victus est. Vu̟_ luit igitur cum suis aufugere, sed propter esun- dantem Aluvium trajicere non potuit. Hac ex causa captus est ipse, et quadraginta millia Variæ lectiones et nota. suorum M:e- Pur. Par. Isa. xLv, 1. oŭto; Isa. Alv, 13. Μon. Αug. ? Par. -- · vixā; Par. compendio Tiņu male 1.eto. (5) ϋ δὲ Κροῖσος μετὰ τὴν ἐπάνοδον τῶν ὑπ' 9. Δ.

λεὺς ἐπαρθεὶς διὰ τὸ ὑποτάξαι τὰς πλησίον αὐτοῦ χώρας καὶ τὰς πόρρωθεν ἐπαρχίας, δηλοί Κύρῳ, κ παραχωρῆσαι αὐτῷ τὴν βασιλείαν Περσῶν ἢ δέ ξασθαι τὴν παρουσίαν αὐτοῦ ἐν πολέμῳ. (4) Ο δὲ Κῦρος ἀκούσας ταῦτα καὶ πάνυ φοβηθεὶς καὶ τοὺς ἀπεσταλμένους ἀποπεμψάμενος ἠβουλήθη φυγείν · ἐπὶ τὴν Ἰνδικὴν χώραν. Ὅπερ μαθοῦσα ἡ γυν, αὐτοῦ λέγει πρὸς αὐτόν· « Τί οὕτως ἀθυμεῖς καὶ ἀτονεῖς καὶ ἀβουλήτως τοῦτο πρᾶξαι βούλει; ν ὁ δέ φησι· ι Καὶ τίς μοι ὁ εἰς τοῦτο βουλευσάμενος ὠφελήσει ἑταῖρος ;, ἡ δὲ λέγει αὐτῷ· Ἐπὶ Δα ρείου, τοῦ πρώτου μου ἀνδρὸς, ἦν τις Ἑβραῖος προφήτης, ὀνόματι Δανιήλ, ἐκ τῆς αἰχμαλωσίας τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ, δυνατὸς ἐν ἔργῳ καὶ λόγῳ, ἐν καὶ ἐν πολλῇ τιμῇ Δαρεῖος ἔχων καὶ βουλευτήν, μεγάλως ηυδοκίμει, ὅστις γεγηρακὡς ἄρτι εἰς τὴν Ινδικὴν ἰδιάζει χώραν, οὗ καὶ αὐτὸς ὑπακούσας τῆς βουλῆς καλῶς ποιήσεις. » Τοῦτο Κῦρος ἀκούσας εὐθὺς ἔπεμψε τους μεγιστάνους " αὐτοῦ πρὸς αὐτὸν, ἵνα μετὰ τιμῆς αὐτὸν ἀγάγωσι. Φιλεῖ γὰρ ἐν ἀνάγ- καις πολλάκις τὰ γύναια σπουδαιότερον κεχρήσθαι τῶν ἀνδρῶν τοῖς μηχανήμασι, καὶ ταῖς πρὸς Θεόν καταφυγαῖς σπουδαιότερον ἀποθέσθαι καὶ ε θερμότερον. αὐτοῦ πρὸς Κῦρον ἀποσταλέντων ἔπεμψεν εἰς τὸ μαντείον άνδρα πιστὸν 38, ἐρωτῆσαι διὰ τοῦ δε- ρέως " την Πυθίαν, εἰ ἐξελθών κατὰ Κύρου νική σει τοῦτον· καὶ εἰσελθὼν ὁ ἱερεὺς εἰ καὶ εὐξάμε- νος έλαβε χρησμόν παρὰ τῆς Πυθίας· « Κροῖσος Αλυν ποταμὸν διαβὰς μεγάλην ἀρχὴν καταλύσει ὅνπερ καὶ γράψας ἐν χάρτῃ δέδωκε τοῖς ἀποστα λεῖς πρὸς Κροίσου 3. (6) Τοῦ δὲ θείου Δανιήλ ἐλθόντος πρὸς Κῦρον, εἶπεν αὐτῷ Κῦρος· « Λέγε μοι, σοφώτατε, εἰ νικήσω Κροῖσον τὸν ἅρπαγα καὶ ὑπερήφανον; ο Καί φησιν ὁ Δανιήλ 86. • Θάρ σει, ότι νικήσεις τὴν Κροῖσον καὶ λαμβάνεις αὐτὸν αἰχμάλωτον. Περὶ σοῦ γὰρ εἶπεν Ησαΐας ὁ προφήτ της · ε Ούτω λέγει Κύριος τῷ χριστῷ Κύρῳ, οὗ ἐκράτησα τῆς δεξιᾶς, ἐπακοῦσαι ἔμπροσθεν αὐτοῦ ἔθνη · καὶ ἰσχὺν βασιλέων διαῤῥήξω.» - « Αὐτός κ οἰκοδομήσει την πόλιν μου καὶ τὴν αἰχμαλωσίαν τοῦ λαοῦ μου επιστρέψει, εἶπε Κύριος Σαβαώθ. » 'Ο δὲ Κῦρος ἀκούσας ταῦτα ἔπεσε πρὸς τοὺς πόδας Δανιήλ, φάσκων· Ζῇ Κύριος ὁ Θεός σου· ἐγὼ ἀπολύσω τὸν Ἰσραὴλ ἐκ τῆς γῆς μου, ἵνα λατρεύ σωσι τῷ Θεῷ αὐτῶν ἐν Ἱερουσαλήμ ". (7) Καὶ Οπλισάμενος παρετάξατο Κροίσῳ. Ο οὖν Κροῖσος ἀκούσας τοῦ χρησμοῦ τὴν ἀπόκρισιν, ὥρμησε κατὰ Κύρου μετά πολλῆς δυνάμεως· καὶ διαβὰς τὸν Αλυν ποταμὸν καὶ συμβαλὼν τῷ Κύρῳ, χειμῶνος όντος μεγάλου, ἡττήθη. Ἠβουλήθη οὖν φυγείν μετά τοῦ λαοῦ αὐτοῦ· καὶ τοῦ ποταμοῦ πλημμυροῦντος, μ. ή. γ. Β'. οι μεγιστάνας Β'. σπ. ἅπτεσθαι καί β'. εἰς μ. ἄνδρας πιστούς ρίως Β'. νικήσῃ β. — νικήσει αὐτὴν καὶ ἐδόθη χρησμός. Κροῖσος Οι Μιερεύς Β'. Κροῖσον 1. μου οι Ισραήλ ε ἐν νικώ CHRONICON. - LIB. I. A Lydorum, regiones Persili proximas ac multas B C D provincias armis obtinuerat, hisque victoriis elatus Cyro declaravit vel eum sibi Persarum re- gnum cessurum, vel se ipsum illud bello captu- rum. Quibus auditis, perterritus Cyrus, fugam ad Indicas gentes, remissis militibus, medita- batur. Quod cum audisset ejus uxor, dicit ei : Quare, fracto demissoque animo, inconside- rate sic agere velis? Qui respondit : Quis enim amicus, omnia perpeti paratus, auxilio, in hac re, mili succurret ? at illa : Regnante, inquit, Dario, priori marito mco, propheta quilam erat Helraeus, nomine Daniel, de captivitate filiorum Israel, fortis in opere et in verbo. Quem cum magnopere coleret, consiliariumque haberct Darius, maximam adipiscebatur gloriam. Hebræus autem ille in ea ipsa regione Indica solitariam, jam senex, vitam ducit. Cujus si consilia audieris, bene facies. Quibus auditis, Cyrus principes su105, qui eum cum honore adducerent, statim misit. Solent enim persæpe mulieres in extremis ma jorem quam homines astutiam in excogitandis stratagematibus exhibere, et majori cum studio et fervore ad Denm recursus habere Croesus autem, cum ii quos ad Cyram mise- rat, rediissent, ad oraculum virum fide di- gnum misit, qui Pythiam sacerdotem rogaret, utrum Cyrum aggressus, esset victor evasurus. Sa- cerdos cum venisset, atque preces effudisset, hoc a Pythia oraculum accepit : « Crosus flumen Halyn transgressus, magnum imperium evertet. › Quod in charta scriptum legatis Cræsi dedit. Di- vus igitur Daniel cum ad Cyrum venisset, rex ei dixit : e Putasne, vir sapientissime, Cresum latronem arrogantem a me victum iri? › Respon- dit Daniel : • Macte animo ; vinces enim, et ca- ptivam duces Croesum. De te enim dixit Isaias propleta : « Sic locutus est Dominus Cyro unedo, cujus dextram prehendi, ut coram ipso sisterems gentes et vires regum frangerem. › — • Ipse ci- vitatem meam ædificabit et captivitate.n populi mei convertet, dicit Dominus Sabaoth. » Hæc nhi Cyrus audivisset, ad pedes Daniel cecidit, dicens: Vivit Dominus Deus tuus; ego Israel e terra mea educain, ut Deo suo llierosolymæ sacra faciant. Et sumptis armis, ad Croesum aggre diendum sese præparavit. Crœsus, postquam oraculi responsum accepisset, cum magno exercitu contra Cyrum profectus, trajecto Maly fumine, ma- gna tempestate orta, prælio commisso victus est. Vu̟_ luit igitur cum suis aufugere, sed propter esun- dantem Aluvium trajicere non potuit. Hac ex causa captus est ipse, et quadraginta millia Variæ lectiones et nota. suorum M:e- Pur. Par. Isa. xLv, 1. oŭto; Isa. Alv, 13. Μon. Αug. ? Par. -- · vixā; Par. compendio Tiņu male 1.eto. (5) ϋ δὲ Κροῖσος μετὰ τὴν ἐπάνοδον τῶν ὑπ' 9. Δ.

Α οὐκ ἠδυνήθη περάσαι. Τούτου ένεκα ἐλήφθη αἰχμάλωτοι, καὶ ἀπώλοντο τὰ πλήθη αὐτοῦ, χιλιάδες υ'. Τοὺς δὲ περιλειφθέντας ἐξ αὐτῶν ἔλαβεν αίχμαλώτους ὁ Κῦρος· τὸν δὲ Κροῖσον ἀναρτήσας ἐπὶ ξύλου δεδεμένον καὶ θριαμβεύσας αὐτὸν τῷ στρατῷ αὐτοῦ καταγαγών, καὶ ἀπαγαγὼν ἐν Περσίδι θανάτῳ παρέδωκε, τὸν τὰ ἀλλότρια καὶ ὑπὲρ δύνα- μιν ἐφιέμενον, καὶ αὐτὸν τὰ ἴδια προσαπολέσαντα διὰ πολλὴν ἀπληστίαν. (8) Τοὺς δὲ υἱοὺς Ἰσραὴλ πάντας ελευθερώσας μετὰ Ζοροβάβελ ἀπέλυσεν ἐν Ιερουσαλήμ. (9) Καὶ οὕτως τῶν Λυδῶν κατελύθη ἡ βασιλεία ἀπὸ Κύρου 1, διαρκέσασα ἔτη σλβ'. ΙΓ΄. Περὶ Καμβύσου. "1 Μετὰ δὲ Κῦρον ἐβασίλευσεν ὁ υἱὸς αὐτοῦ Καμβύσης, ἔτη κ'. (2) Μετὰ δὲ Καμβύσην καὶ ἑτέρου; ἐβασίλευσεν Αρταξέρξης 4, ὁ Μνήμων λεγόμενος, ἔτη κ'. (3) Εφ' οὗ ἦν τις “ ἐν Ἰταλία Ιθύνων ἐπαρχίαν, ονόματι Πάλας, ός κτίσας οἶκον σε μέγαν πάνυ, οἷον οὐκ εἶχεν ἡ περίχωρος ἐκείνη, ἐκάλεσεν αὐτὸν Παλάτιον· ἐξ οὗ τὸ βασιλι κὸν κατοικητήριον Παλάτιον προσαγορεύεται. ΙΔ΄. Περὶ 'Ρώμου καὶ 'Ρήμου. 66. * Μετὰ δὲ ταῦτα ἐβασίλευσεν Ῥῶμος, ὁ κτίσας τὴν Ῥώμην, καὶ Ῥῆμος “, ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, οἶτι- νες ἀνενέωσαν καὶ προσῳκοδόμησαν τὸ λεγόμενον Παλάτιον [ήτοι τὸν βασιλικὸν τοῦ Παλατίου οἶκον] - καὶ ναὸν μέγιστον τῷ Διὶ ἀνεγείραντες 41, ἐπωνό- μασαν * αὐτὸ Καπετώλιον Ῥώμης, ὅ ἐστι 'Ρω- μαϊστί, κεφαλὴ τῆς πόλεως. (2) Ἐν δὲ τῷ βασι λεύειν εἰς ἔχθραν ἐλθόντες, καὶ φονεύσας Ῥῶμος τὴν Ῥῆμον σε ἐβασίλευσε μόνος. (3) Εἶτα πληρώσας τὰ τείχη καὶ κοσμήσας τὴν πόλιν, καὶ τῷ ᾿Αρ ναὸν κτίσας, καὶ ἐν τῷ Μαρτίῳ μηνὶ τοῦτον ἐγκαι νίσας, ἐκάλεσε καὶ τὸν μήνα Μάρτιον, τὸν πρώην λεγόμενον το Πρίμον δ', ὅ ἐστιν "Αρεως, ήνπερ Ρω μαῖοι ἑορτὴν δι· κατ᾽ ἔτος ἐπιτελοῦντες ὀνομάζουσι τὴν ἡμέραν τῆς πανηγύρεως Μάρτιον δ' ἐν Κάμπου. τὸ πλῆθος τοῦ δήμου τῶν Ῥωμαίων σε, ὅτι στα σιάζοντες ἐπήρχοντο αὐτῷ διὰ τὸν φόνον τοῦ ἀδελ φοῦ αὐτοῦ· καὶ ἐπετέλεσε πρῶτος Ιπποδρομίαν ἐν Ρώμῃ εἰς ἑορτὴν (φησί) τοῦ ἡλίου καὶ εἰς τιμὴν τῶν τεσσάρων στοιχείων, γῆς, ἀέρος, πυρός τε καὶ ὕδατος· καὶ προσηγόρευσε, τὸ μὲν πράσινον, τὸ δὲ λευκὸν, [τὸ δὲ] ῥούσιον, τὸ δὲ βένετον, ὑποθέμενος αὐτ τοῖς, ὡς εὐτυχῶς οἱ τῶν Περσῶν βασιλεῖς φέροντες πρὸς τοὺς πολέμους τιμῶντες τὰ τέσσαρα ταῦτα στοιχεῖα. Καὶ λοιπὸν οἱ δὲ τὴν Ῥώμην οἰκοῦντες, εἰς τὰ μέρη ταῦτα διαμερισθέντες καὶ ἀντιποιού - μένοι να ἑκάστου στοιχείου. Καὶ ἐν τούτοις ἀσχο λούμενος καὶ ἁμιλλώμενος ἐδόκει τον στασιασμόν παῦσαι. Αλλ' ὁ μὲν σ', εἰ καὶ ταῦτα Ρώμος ἐπενόησεν, ἀλλ' οὐκ ἐπαύσατο πᾶσα ἡ πόλις Ῥω• οὗ ἕνεκα εἰλ. ά. καὶ ἀπώλοντο Β'. καὶ ἀ. καὶ τὰ 1. Β'. ΕΠ ὑπ᾽ Κ. β' - ἔτη η Β' 41527 (4671). * (4706). • Εφ᾽ ὧν χρόνων ἦν τις β'. Π. κτίσας οίκον Π, καὶ ὁ μὲν Γεώργιος οὕτως Ρώμυλος ἤτοι οἶκον κτίσαντες σα ανήματα, ρι Καπ. τῆς Ῥ. ήτοι τῆς π. Β'. το Ρώμυλον σε τὸν πριν Πρίμνου Μάρτης Β ν Ρ. τοῦ δ Β' - γεγ. ρ' ἐκ. τὸν μ. τὸν πρίν Καὶ λ. οὖν οἱ Β'. - ἀναποιούμενοι β'. δ' ἀλλ' ὅμως Β'. να φέρουσι GEORGII HAMARTOLI A perierunt ; reliquos Cyrus in captivitatem redegit : Crœsum vinculis ligatum exercitui suo in spe- ctaculum dedit, et inde in Persidem abductum interfecit : qui scilicet alienas regiones subi- gere cupiens, regnum proprium ob pravam cupi- ditatem amisit. Postea cunctos filios Israel cum Zorolabel Hierosolyniam Cyrus remisit. Hoc modo regnum Lydorum a Cyro est deletum post annos 232. XIII. De Cambyse. Post Cyrum regnavit filius ejus Cambyses per annos. Post hunc pluresque alios Artaxerxes Mnemon annos regno præfuit. Eodem tempo- B re Palas quidam in Italia regnans domum eximiæ magnitudinis a se ædificatam Palatium nominavit ; hinc regia domus palatium appellatur. XIV. De Ronto el Remo. Post hæc regnavit Romus, conditor Romæ, et Remus frater ejus, qui renovarunt et ampli- ficarunt palatium dictum (scilicet regiam palatii domum), et templo maximo Jovi exstructo, appel- Javerunt illud Capitolium Romæ, quod Romana lingua caput urbis significat. Inter regnandum vero orta dissensione, Romus Remum interfecit, ac solus imperium tenuit. Deinde urbe manibus C munita ornataque Marti templum ædificavit, quod Marti consecratum, Martio quoque mensi no- men dedit, qui antea Primus vocabatur, id est Ares; quod festum Romani celebrantes diem comitiorum Martium in Campo appellant. Ordinem dein equestrem instituit, ut multitudi- nem, qui ob fratrem ab ipso necatum agitabatur, disseminaret. Idem etiam ludos circenses Romæ soli et quatuor elementis, terræ, aeri, igni et aquæ consecravit, primum viridem, secundum album, tertium russeum, quartum cæruleum anncupando, regum Persarum exemplum secutus, qui qua- tuor illa elementa per emblemata honorantes sem- per secundo Marte adversus hostes dimicant. Quo factum est ut urbis cives singulis istis coloribus ad- dicti elementum aliquod tesseræ instar sequerentur. Tales videlicet curas et æmulationes exercens dis- sensionibus finem imponere satagebat. Sed urbs n.hilominus discordiæ semina propagavit, ex quo princeps ipse fratricidii reus factus est. In hoc re- rum discrimine oraculum adiit, qua de causa discor. D Variæ lectiones et notæ. Par. Glyc. 266,5. " (4448) — Eus. IÏ. 175. Μon. Aug. om. Par. Μon. Aug. Mon. Aug. Par. Par. (4) Ἔκτισε δὲ καὶ ἱππικόν, θέλων διασκεδᾶται

Α οὐκ ἠδυνήθη περάσαι. Τούτου ένεκα ἐλήφθη αἰχμάλωτοι, καὶ ἀπώλοντο τὰ πλήθη αὐτοῦ, χιλιάδες υ'. Τοὺς δὲ περιλειφθέντας ἐξ αὐτῶν ἔλαβεν αίχμαλώτους ὁ Κῦρος· τὸν δὲ Κροῖσον ἀναρτήσας ἐπὶ ξύλου δεδεμένον καὶ θριαμβεύσας αὐτὸν τῷ στρατῷ αὐτοῦ καταγαγών, καὶ ἀπαγαγὼν ἐν Περσίδι θανάτῳ παρέδωκε, τὸν τὰ ἀλλότρια καὶ ὑπὲρ δύνα- μιν ἐφιέμενον, καὶ αὐτὸν τὰ ἴδια προσαπολέσαντα διὰ πολλὴν ἀπληστίαν. (8) Τοὺς δὲ υἱοὺς Ἰσραὴλ πάντας ελευθερώσας μετὰ Ζοροβάβελ ἀπέλυσεν ἐν Ιερουσαλήμ. (9) Καὶ οὕτως τῶν Λυδῶν κατελύθη ἡ βασιλεία ἀπὸ Κύρου 1, διαρκέσασα ἔτη σλβ'. ΙΓ΄. Περὶ Καμβύσου. "1 Μετὰ δὲ Κῦρον ἐβασίλευσεν ὁ υἱὸς αὐτοῦ Καμβύσης, ἔτη κ'. (2) Μετὰ δὲ Καμβύσην καὶ ἑτέρου; ἐβασίλευσεν Αρταξέρξης 4, ὁ Μνήμων λεγόμενος, ἔτη κ'. (3) Εφ' οὗ ἦν τις “ ἐν Ἰταλία Ιθύνων ἐπαρχίαν, ονόματι Πάλας, ός κτίσας οἶκον σε μέγαν πάνυ, οἷον οὐκ εἶχεν ἡ περίχωρος ἐκείνη, ἐκάλεσεν αὐτὸν Παλάτιον· ἐξ οὗ τὸ βασιλι κὸν κατοικητήριον Παλάτιον προσαγορεύεται. ΙΔ΄. Περὶ 'Ρώμου καὶ 'Ρήμου. 66. * Μετὰ δὲ ταῦτα ἐβασίλευσεν Ῥῶμος, ὁ κτίσας τὴν Ῥώμην, καὶ Ῥῆμος “, ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, οἶτι- νες ἀνενέωσαν καὶ προσῳκοδόμησαν τὸ λεγόμενον Παλάτιον [ήτοι τὸν βασιλικὸν τοῦ Παλατίου οἶκον] - καὶ ναὸν μέγιστον τῷ Διὶ ἀνεγείραντες 41, ἐπωνό- μασαν * αὐτὸ Καπετώλιον Ῥώμης, ὅ ἐστι 'Ρω- μαϊστί, κεφαλὴ τῆς πόλεως. (2) Ἐν δὲ τῷ βασι λεύειν εἰς ἔχθραν ἐλθόντες, καὶ φονεύσας Ῥῶμος τὴν Ῥῆμον σε ἐβασίλευσε μόνος. (3) Εἶτα πληρώσας τὰ τείχη καὶ κοσμήσας τὴν πόλιν, καὶ τῷ ᾿Αρ ναὸν κτίσας, καὶ ἐν τῷ Μαρτίῳ μηνὶ τοῦτον ἐγκαι νίσας, ἐκάλεσε καὶ τὸν μήνα Μάρτιον, τὸν πρώην λεγόμενον το Πρίμον δ', ὅ ἐστιν "Αρεως, ήνπερ Ρω μαῖοι ἑορτὴν δι· κατ᾽ ἔτος ἐπιτελοῦντες ὀνομάζουσι τὴν ἡμέραν τῆς πανηγύρεως Μάρτιον δ' ἐν Κάμπου. τὸ πλῆθος τοῦ δήμου τῶν Ῥωμαίων σε, ὅτι στα σιάζοντες ἐπήρχοντο αὐτῷ διὰ τὸν φόνον τοῦ ἀδελ φοῦ αὐτοῦ· καὶ ἐπετέλεσε πρῶτος Ιπποδρομίαν ἐν Ρώμῃ εἰς ἑορτὴν (φησί) τοῦ ἡλίου καὶ εἰς τιμὴν τῶν τεσσάρων στοιχείων, γῆς, ἀέρος, πυρός τε καὶ ὕδατος· καὶ προσηγόρευσε, τὸ μὲν πράσινον, τὸ δὲ λευκὸν, [τὸ δὲ] ῥούσιον, τὸ δὲ βένετον, ὑποθέμενος αὐτ τοῖς, ὡς εὐτυχῶς οἱ τῶν Περσῶν βασιλεῖς φέροντες πρὸς τοὺς πολέμους τιμῶντες τὰ τέσσαρα ταῦτα στοιχεῖα. Καὶ λοιπὸν οἱ δὲ τὴν Ῥώμην οἰκοῦντες, εἰς τὰ μέρη ταῦτα διαμερισθέντες καὶ ἀντιποιού - μένοι να ἑκάστου στοιχείου. Καὶ ἐν τούτοις ἀσχο λούμενος καὶ ἁμιλλώμενος ἐδόκει τον στασιασμόν παῦσαι. Αλλ' ὁ μὲν σ', εἰ καὶ ταῦτα Ρώμος ἐπενόησεν, ἀλλ' οὐκ ἐπαύσατο πᾶσα ἡ πόλις Ῥω• οὗ ἕνεκα εἰλ. ά. καὶ ἀπώλοντο Β'. καὶ ἀ. καὶ τὰ 1. Β'. ΕΠ ὑπ᾽ Κ. β' - ἔτη η Β' 41527 (4671). * (4706). • Εφ᾽ ὧν χρόνων ἦν τις β'. Π. κτίσας οίκον Π, καὶ ὁ μὲν Γεώργιος οὕτως Ρώμυλος ἤτοι οἶκον κτίσαντες σα ανήματα, ρι Καπ. τῆς Ῥ. ήτοι τῆς π. Β'. το Ρώμυλον σε τὸν πριν Πρίμνου Μάρτης Β ν Ρ. τοῦ δ Β' - γεγ. ρ' ἐκ. τὸν μ. τὸν πρίν Καὶ λ. οὖν οἱ Β'. - ἀναποιούμενοι β'. δ' ἀλλ' ὅμως Β'. να φέρουσι GEORGII HAMARTOLI A perierunt ; reliquos Cyrus in captivitatem redegit : Crœsum vinculis ligatum exercitui suo in spe- ctaculum dedit, et inde in Persidem abductum interfecit : qui scilicet alienas regiones subi- gere cupiens, regnum proprium ob pravam cupi- ditatem amisit. Postea cunctos filios Israel cum Zorolabel Hierosolyniam Cyrus remisit. Hoc modo regnum Lydorum a Cyro est deletum post annos 232. XIII. De Cambyse. Post Cyrum regnavit filius ejus Cambyses per annos. Post hunc pluresque alios Artaxerxes Mnemon annos regno præfuit. Eodem tempo- B re Palas quidam in Italia regnans domum eximiæ magnitudinis a se ædificatam Palatium nominavit ; hinc regia domus palatium appellatur. XIV. De Ronto el Remo. Post hæc regnavit Romus, conditor Romæ, et Remus frater ejus, qui renovarunt et ampli- ficarunt palatium dictum (scilicet regiam palatii domum), et templo maximo Jovi exstructo, appel- Javerunt illud Capitolium Romæ, quod Romana lingua caput urbis significat. Inter regnandum vero orta dissensione, Romus Remum interfecit, ac solus imperium tenuit. Deinde urbe manibus C munita ornataque Marti templum ædificavit, quod Marti consecratum, Martio quoque mensi no- men dedit, qui antea Primus vocabatur, id est Ares; quod festum Romani celebrantes diem comitiorum Martium in Campo appellant. Ordinem dein equestrem instituit, ut multitudi- nem, qui ob fratrem ab ipso necatum agitabatur, disseminaret. Idem etiam ludos circenses Romæ soli et quatuor elementis, terræ, aeri, igni et aquæ consecravit, primum viridem, secundum album, tertium russeum, quartum cæruleum anncupando, regum Persarum exemplum secutus, qui qua- tuor illa elementa per emblemata honorantes sem- per secundo Marte adversus hostes dimicant. Quo factum est ut urbis cives singulis istis coloribus ad- dicti elementum aliquod tesseræ instar sequerentur. Tales videlicet curas et æmulationes exercens dis- sensionibus finem imponere satagebat. Sed urbs n.hilominus discordiæ semina propagavit, ex quo princeps ipse fratricidii reus factus est. In hoc re- rum discrimine oraculum adiit, qua de causa discor. D Variæ lectiones et notæ. Par. Glyc. 266,5. " (4448) — Eus. IÏ. 175. Μon. Aug. om. Par. Μon. Aug. Mon. Aug. Par. Par. (4) Ἔκτισε δὲ καὶ ἱππικόν, θέλων διασκεδᾶται

μαίων σειομένη καὶ οἱ δῆμοι αὐτῶν εκ καθ᾿ ἑαυτοὺς στασιάζειν, ἐξ οὗ τε τὸν ἴδιον ἀδελφὸν ἀνεῖ- λεν 8. Οθεν ἀπορήσας καὶ εἰς τὸ μαντεῖον ἀπελ- θὼν καὶ ἐπερωτήσας, δι᾿ ἣν αἰτίαν διηνεκής γίνεται σεισμός, ἐῤῥέθη αὐτῷ παρὰ τῆς Πυθίας " οὕτως· Εἰ μὴ συγκαθήσει σοι ὁ ἀδελφός σου ἐν τῷ βασι λικῷ θρόνῳ, οὐ μὴ παύσῃ τοῦ σείεσθαι ἡ πόλις ἐν ταῖς ἡμέραις σου, οὐδὲ δῆμος οι ησυχάσει του στασιάζειν. » Καὶ ποιήσας χρυσοῦν στηθάριον ἐκτύπωμα τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ καὶ θεὶς ὑπὸ τὸν θρόνον, Ενθα εκάθητο πλησίον ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, ἔπαυσεν ὁ σεισμὸς αὐτίκα, καὶ ἡσύχασεν ή δημοτική ταραχή. Καὶ οὕτως ἐβασίλευσε, συγκαθημένου αὐτῷ τοῦ χρυσοῦ ἐκτυπώματος τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ Ρωμύλου 6. Καὶ εἴ τι ἂν ἐκέλευσε, θεσπίζων ἔλεγεν ὡς ἀφ' ἑαυτοῦ · . Εκελεύσαμεν, ἐθεσπίσαμεν. » ΙΕ΄. Περὶ τῶν Βρουμαλίων. Ὁ αὐτὸς σε Ῥῶμος καὶ τὰ λεγόμενα Βρουμάλια ἐπενόησε διὰ τοιαύτην αἰτίαν. Φασὶ γὰρ αὐτὸν καὶ Β τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ διδύμους ἐκ πορνείας τεχθῆναι καὶ ῥιφῆναι ἐν ἀλσώδει τόπῳ, καὶ ὑπό τινος ἀγροι· κικῆς γυναικὸς πρόβατα νεμούσης εὑρεθέντας σ ἀνατραφῆναι. Ονειδος δὲ ὑπῆρχε παρὰ Ρωμαίοι; τὸ ἐξ ἀλλοτρίων ἐκτρέφεσθαί τινα· διὸ καὶ ἐν τοῖς συμποσίοις ἕκαστος τὸ ἴδιον βρῶμα καὶ πόμα κομί- ζων καὶ εἰς τὸ κοινὸν τὰ πάντα παρατιθέμενοι ἤσθιον, τὸ ὄνειδος ἐκφεύγοντες, μὴ ἀκούειν ἀλλο τριοφάγοι, οὗ δὲ σε χάριν ἐπενόησε Ῥῶμος τὰ Βρουμάλια, εἰρηκώς, ἀναγκαῖον εἶναι τρέφειν τὸν βασιλέα τὴν ἑαυτοῦ σύγκλητον ὡς ἐν τῷ χειμώνι, ὅταν ἠρεμοῦσιν ἐκ τοῦ πολέμου· καὶ ἤρξατο καλεῖν τοὺς ἀπὸ ἄλφα ἔχοντας ὄνομα, καὶ ἀκολούθως έως τοῦ ω· κελεύσας καὶ τὴν σύγκλητον καλεῖν τῷ αὐτῷ σχήματι, καὶ ἐκτρέφειν τὸν στρατὸν ἅπαντα. Οθεν οἱ στρατιῶται εἰς τοὺς οἴκους ἀπιόντες τῶν καλεσάντων αὐτοὺς ἐπ' ἀρίστῳ, ἀφ' ἑσπέρας ηύλουν καὶ ἐχόρευον πρὸς τὸ γνῶναι πάντας, ὅτι παρ' αὐτῷ αὔριον τραφήσονται. Τοῦτο οὖν πεποίηκε Ῥῶμος, ὡς εἴρηται, πρὸς τὸ ἀπαλλαγῆναι τῆς ὕβρεως αὐ τοῦ, καλέσας τὸ ὄνομα τοῦ ἀρίστου Βρωμαλιούμε ὅ ἐστι Ῥωμαῖστὶ ἐκ τῶν ἀλλοτρίων τραφήναι. τοῦ ἀδελφοῦ ἀναίρεσιν μετῆλθε. Καὶ αὐτὸς ἀναιρείται μεληδὲν κατατμηθεὶς ἐν τῷ τῆς Ῥώμης βουλευτηρίῳ, βασιλεύσας ἔτι λζ'. ὑπάτων διοικεῖσθαι καὶ στρατηγῶν ἔτη υξς'· ἐξ ὧν γέγονε τις στρατηγός, ονόματι Μάλιος· καὶ φθονη - θεὶς διὰ τὴν ἀνδρείαν αὐτοῦ ὑπό τινος συγκλητικού, ὀνόματι Φεβρουαρίου, παρεσκεύασε τους συγκλητι κοὺς ἐκδιῶξαι ἐκ τῆς πόλεως τὸν Μάλιον. Εἶτα ἀπελθόντες οἱ Γάλλοι παρέλαβον νυκτὸς τὴν 'Ρώ- μην, καὶ πολλοὺς κατέσφαξαν τῇ εἰκάδι τοῦ λεγομέ- του Σεξτιλίου μηνός. Οἱ δὲ συγκλητικοί γνόντες τὴν παράληψιν τῆς πόλεως καὶ φυγόντες προσκαλοῦσι πάλιν μετὰ παρακλήσεως τὸν στρατηγὸν Μάλιον εἰς ἐπικουρίαν· καὶ συναγαγών πλῆθος στρατοῦ, καὶ παραλαβὼν τοὺς ἄλλους ἀνεῖλε πάντας. Καὶ κρα τήσας αὖθις τὴν 'Ρώμην Μόλιος καὶ λυπηθεὶς διὰ τὴν παράληψιν αὐτῆς ἐν τῷ Σεξτιλίῳ μηνὶ, ἐκολό- σε οὔτε ὁ δῆμος Β'. σε δ. αὐτοὶ ἐξ ὅτε τόν Β'. σε ἀδελφὸν ἀνεῖχε Β'. σε τὴν Πυθίαν Β'. φοῦ Ῥήμου Β'. • Ο αυτός οὖν Β'. σε εύρεθέντος Β'. “ οὗ δή Β'. 6ο ὡς ἐντίμους ἐν Β'. . σ' ἐπελθόντες Β'. σε δς καὶ συναγαγών 130. 3ο τους Γάλλους Β'. σε άδελ σε τόν οπι. CHRONICON. - LIB. I. A diæ nullus fuis esset sciscitaturus; Pythia hæce respondit : « Urbs, ta vivo, factionibus agitari non cessabit, donec frater tuus solium regium tecum occupet.» Facta igitur ex auro fratris effigie et secun- dum oraculi sortem in throno posita, res turbatæ • in pristinum ordinem redierunt. Sic igitur una cum fratre aureo regnavit, et quidquid mandavit, seni- er Mandamus, sancimus formula est usus. XV. - • De Brumalibus. Idem Romuz Brumalia, ut vocant, excogitavit ob hancce causam. Ipse et frater ejus, uti iuter omnes constat, a muliere lupa partu uno editi et loco quo- dam paludoso expositi, a ſemina rustica, ovium custode, inventi ac nutriti sunt. Sed cum apud Romanos pro infami haberetur quicunque ab alie- nis nutriebatur, unusquisque escam potumque ad convivia apportans cœnæ communione parasiti no- tam evitabat. Hujus igitur rei gratia Romus regis esse dixit senatores suos nutrire, præsertim hiemis tem- pore, quo arma silerent, ideoque omnes ad cœnam invitavit ab illo cujus nomen ab A ad illum cujus nomen ab incipiebat, jussitque senatoribus ut vicissim eodem modo omnem exercitum invitarent. Unde milites ad domos eorum a quibus fuerant in- vitati, venientes, tibiis saltationibusque vesperc ludebant, quo omnes scirent se apud hunc aut illum postero die cœnaturos. Id igitur, ut dixi- mus, fecit Romus ut opprobrium istud averteret, Brumalium vocando quod apud Romanos alimen. tum ex aliis sumptum indicat. Sed tandem vindicta divina fratricidam attigit; siquidem in medio sen natu trucidatus post annorum regnum interiil. C D Post Romum consules ac duces per annos Urbi præfuere. Ex his fuit Manlius; cui senator, Februarius nomine, ob virtutem bellicam invidens, senatusconsulto Urbe eum expulit. Interjecto deinde tempore Galli Urke per noctem capta magnam ho- minum cladem, vicesima mensis Sextilis die, edi- derunt. Quo cognito, senatores fugientes,Manlium in auxilium revocarunt; qui, exercitu coacto, hostes omnes interemit. Sic Roma recuperata, mensem Sextilem quo illa fœde capta olim fuerat, mutavit, nefastum Urbi nomen ipsum declarando. Postquam deinde inimicum Februarium cepisset, bonis om- nibus ac vestimentis ipsis exutum, querna storea circumdatum a lictoribus cædi jussit, ‹ Apage sis, Februari, clamantibus. Sic Urbe cum ignominia Variæ lectiones et notæ. (2) Η δὲ θεία δίκη τοῦτον μετὰ ταῦτα διὰ τὴν (5) Μετὰ δὲ Ῥῶμεν συνέβη τὴν Ῥώμην ὑπὸ

μαίων σειομένη καὶ οἱ δῆμοι αὐτῶν εκ καθ᾿ ἑαυτοὺς στασιάζειν, ἐξ οὗ τε τὸν ἴδιον ἀδελφὸν ἀνεῖ- λεν 8. Οθεν ἀπορήσας καὶ εἰς τὸ μαντεῖον ἀπελ- θὼν καὶ ἐπερωτήσας, δι᾿ ἣν αἰτίαν διηνεκής γίνεται σεισμός, ἐῤῥέθη αὐτῷ παρὰ τῆς Πυθίας " οὕτως· Εἰ μὴ συγκαθήσει σοι ὁ ἀδελφός σου ἐν τῷ βασι λικῷ θρόνῳ, οὐ μὴ παύσῃ τοῦ σείεσθαι ἡ πόλις ἐν ταῖς ἡμέραις σου, οὐδὲ δῆμος οι ησυχάσει του στασιάζειν. » Καὶ ποιήσας χρυσοῦν στηθάριον ἐκτύπωμα τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ καὶ θεὶς ὑπὸ τὸν θρόνον, Ενθα εκάθητο πλησίον ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, ἔπαυσεν ὁ σεισμὸς αὐτίκα, καὶ ἡσύχασεν ή δημοτική ταραχή. Καὶ οὕτως ἐβασίλευσε, συγκαθημένου αὐτῷ τοῦ χρυσοῦ ἐκτυπώματος τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ Ρωμύλου 6. Καὶ εἴ τι ἂν ἐκέλευσε, θεσπίζων ἔλεγεν ὡς ἀφ' ἑαυτοῦ · . Εκελεύσαμεν, ἐθεσπίσαμεν. » ΙΕ΄. Περὶ τῶν Βρουμαλίων. Ὁ αὐτὸς σε Ῥῶμος καὶ τὰ λεγόμενα Βρουμάλια ἐπενόησε διὰ τοιαύτην αἰτίαν. Φασὶ γὰρ αὐτὸν καὶ Β τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ διδύμους ἐκ πορνείας τεχθῆναι καὶ ῥιφῆναι ἐν ἀλσώδει τόπῳ, καὶ ὑπό τινος ἀγροι· κικῆς γυναικὸς πρόβατα νεμούσης εὑρεθέντας σ ἀνατραφῆναι. Ονειδος δὲ ὑπῆρχε παρὰ Ρωμαίοι; τὸ ἐξ ἀλλοτρίων ἐκτρέφεσθαί τινα· διὸ καὶ ἐν τοῖς συμποσίοις ἕκαστος τὸ ἴδιον βρῶμα καὶ πόμα κομί- ζων καὶ εἰς τὸ κοινὸν τὰ πάντα παρατιθέμενοι ἤσθιον, τὸ ὄνειδος ἐκφεύγοντες, μὴ ἀκούειν ἀλλο τριοφάγοι, οὗ δὲ σε χάριν ἐπενόησε Ῥῶμος τὰ Βρουμάλια, εἰρηκώς, ἀναγκαῖον εἶναι τρέφειν τὸν βασιλέα τὴν ἑαυτοῦ σύγκλητον ὡς ἐν τῷ χειμώνι, ὅταν ἠρεμοῦσιν ἐκ τοῦ πολέμου· καὶ ἤρξατο καλεῖν τοὺς ἀπὸ ἄλφα ἔχοντας ὄνομα, καὶ ἀκολούθως έως τοῦ ω· κελεύσας καὶ τὴν σύγκλητον καλεῖν τῷ αὐτῷ σχήματι, καὶ ἐκτρέφειν τὸν στρατὸν ἅπαντα. Οθεν οἱ στρατιῶται εἰς τοὺς οἴκους ἀπιόντες τῶν καλεσάντων αὐτοὺς ἐπ' ἀρίστῳ, ἀφ' ἑσπέρας ηύλουν καὶ ἐχόρευον πρὸς τὸ γνῶναι πάντας, ὅτι παρ' αὐτῷ αὔριον τραφήσονται. Τοῦτο οὖν πεποίηκε Ῥῶμος, ὡς εἴρηται, πρὸς τὸ ἀπαλλαγῆναι τῆς ὕβρεως αὐ τοῦ, καλέσας τὸ ὄνομα τοῦ ἀρίστου Βρωμαλιούμε ὅ ἐστι Ῥωμαῖστὶ ἐκ τῶν ἀλλοτρίων τραφήναι. τοῦ ἀδελφοῦ ἀναίρεσιν μετῆλθε. Καὶ αὐτὸς ἀναιρείται μεληδὲν κατατμηθεὶς ἐν τῷ τῆς Ῥώμης βουλευτηρίῳ, βασιλεύσας ἔτι λζ'. ὑπάτων διοικεῖσθαι καὶ στρατηγῶν ἔτη υξς'· ἐξ ὧν γέγονε τις στρατηγός, ονόματι Μάλιος· καὶ φθονη - θεὶς διὰ τὴν ἀνδρείαν αὐτοῦ ὑπό τινος συγκλητικού, ὀνόματι Φεβρουαρίου, παρεσκεύασε τους συγκλητι κοὺς ἐκδιῶξαι ἐκ τῆς πόλεως τὸν Μάλιον. Εἶτα ἀπελθόντες οἱ Γάλλοι παρέλαβον νυκτὸς τὴν 'Ρώ- μην, καὶ πολλοὺς κατέσφαξαν τῇ εἰκάδι τοῦ λεγομέ- του Σεξτιλίου μηνός. Οἱ δὲ συγκλητικοί γνόντες τὴν παράληψιν τῆς πόλεως καὶ φυγόντες προσκαλοῦσι πάλιν μετὰ παρακλήσεως τὸν στρατηγὸν Μάλιον εἰς ἐπικουρίαν· καὶ συναγαγών πλῆθος στρατοῦ, καὶ παραλαβὼν τοὺς ἄλλους ἀνεῖλε πάντας. Καὶ κρα τήσας αὖθις τὴν 'Ρώμην Μόλιος καὶ λυπηθεὶς διὰ τὴν παράληψιν αὐτῆς ἐν τῷ Σεξτιλίῳ μηνὶ, ἐκολό- σε οὔτε ὁ δῆμος Β'. σε δ. αὐτοὶ ἐξ ὅτε τόν Β'. σε ἀδελφὸν ἀνεῖχε Β'. σε τὴν Πυθίαν Β'. φοῦ Ῥήμου Β'. • Ο αυτός οὖν Β'. σε εύρεθέντος Β'. “ οὗ δή Β'. 6ο ὡς ἐντίμους ἐν Β'. . σ' ἐπελθόντες Β'. σε δς καὶ συναγαγών 130. 3ο τους Γάλλους Β'. σε άδελ σε τόν οπι. CHRONICON. - LIB. I. A diæ nullus fuis esset sciscitaturus; Pythia hæce respondit : « Urbs, ta vivo, factionibus agitari non cessabit, donec frater tuus solium regium tecum occupet.» Facta igitur ex auro fratris effigie et secun- dum oraculi sortem in throno posita, res turbatæ • in pristinum ordinem redierunt. Sic igitur una cum fratre aureo regnavit, et quidquid mandavit, seni- er Mandamus, sancimus formula est usus. XV. - • De Brumalibus. Idem Romuz Brumalia, ut vocant, excogitavit ob hancce causam. Ipse et frater ejus, uti iuter omnes constat, a muliere lupa partu uno editi et loco quo- dam paludoso expositi, a ſemina rustica, ovium custode, inventi ac nutriti sunt. Sed cum apud Romanos pro infami haberetur quicunque ab alie- nis nutriebatur, unusquisque escam potumque ad convivia apportans cœnæ communione parasiti no- tam evitabat. Hujus igitur rei gratia Romus regis esse dixit senatores suos nutrire, præsertim hiemis tem- pore, quo arma silerent, ideoque omnes ad cœnam invitavit ab illo cujus nomen ab A ad illum cujus nomen ab incipiebat, jussitque senatoribus ut vicissim eodem modo omnem exercitum invitarent. Unde milites ad domos eorum a quibus fuerant in- vitati, venientes, tibiis saltationibusque vesperc ludebant, quo omnes scirent se apud hunc aut illum postero die cœnaturos. Id igitur, ut dixi- mus, fecit Romus ut opprobrium istud averteret, Brumalium vocando quod apud Romanos alimen. tum ex aliis sumptum indicat. Sed tandem vindicta divina fratricidam attigit; siquidem in medio sen natu trucidatus post annorum regnum interiil. C D Post Romum consules ac duces per annos Urbi præfuere. Ex his fuit Manlius; cui senator, Februarius nomine, ob virtutem bellicam invidens, senatusconsulto Urbe eum expulit. Interjecto deinde tempore Galli Urke per noctem capta magnam ho- minum cladem, vicesima mensis Sextilis die, edi- derunt. Quo cognito, senatores fugientes,Manlium in auxilium revocarunt; qui, exercitu coacto, hostes omnes interemit. Sic Roma recuperata, mensem Sextilem quo illa fœde capta olim fuerat, mutavit, nefastum Urbi nomen ipsum declarando. Postquam deinde inimicum Februarium cepisset, bonis om- nibus ac vestimentis ipsis exutum, querna storea circumdatum a lictoribus cædi jussit, ‹ Apage sis, Februari, clamantibus. Sic Urbe cum ignominia Variæ lectiones et notæ. (2) Η δὲ θεία δίκη τοῦτον μετὰ ταῦτα διὰ τὴν (5) Μετὰ δὲ Ῥῶμεν συνέβη τὴν Ῥώμην ὑπὸ

Α σωτε τὰς ἡμέρας τοῦ μηνός ", ὡς δυστυχής λεγο μένου τῇ Ῥώμῃ, ἀποχαράξις τὸ δνομα αὐτοῦ, . μηκέτι λέγεσθαι οὕτως. Κατασχὼν δὲ τὸν ἐχθρὸν αὐτοῦ Φεβρουάριον, καὶ ἀφελόμενος αὐτοῦ τὰ ὑπάρ χοντα καὶ γυμνόν τε ἀποδύσας καὶ περιειλήσας ψιάθιον δρυϊνον τὸ καὶ σχοινίῳ περιζώσας, ἐκέλευσε τοῖς ῥαβδούχοις τύπτειν αὐτὸν καὶ λέγειν · Εξελθε, Φεβρούαριε. Καὶ οὕτως ἀτίμως ἐκβληθεὶς τῆς πό λεως Ρώμης ἀνῃρέθη. Τὸν δὲ Σεξτίλιον μήνα Φεβρουάριον εκάλεσεν, ὡς ἀξίου ὄντος τοῦ δυστυχούς μηνὸς τὸ ὄνομα αὐτοῦ Φεβρουάριον καλεῖσθαι. Περὶ τῆς βασιλείας Φιλίππου, τοῦ πατρὸς Αλεξάνδρου. το Μετὰ δὲ τὸν προειρημένον Αρταξέρξην ἐβασί λευσεν Οχος 16, ὁ υἱὸς αὐτοῦ. Ος πολεμήσας Αγ. γυπτον παρέλαβεν αὐτὴν πᾶσαν καὶ ἀπώλεσε, βασι- λεύοντος τῶν Αἰγυπτίων τότε Νεκτεναβώ, τοῦ ποιή- σαντός λεκανομαντείαν, καὶ γνόντας τὴν παράληψιν τῆς Αἰγύπτου. (2) Εφυγε δὲ μόνος εἰς Μακεδονίαν τ ἀλλάξας τὴν βασιλικὴν ἐσθῆτα. Καὶ δὴ καὶ φαντασίας τινὰς καὶ μαγείας Αἰγυπτιακὰς ἐνδεικνύμενος καὶ προαγορεύων τὰ μέλλοντα, γνώριμος ἐντεῦθεν Φι λίππῳ καὶ Ὀλυμπιάδι τῇ γυναικὶ αὐτοῦ γίνεται, καὶ εἰποικίζεται. Καὶ οὕτω διὰ μαγγανείας Ολυμ πιάδι μιγνύμενος ἔτεκε τὸν ᾿Αλέξανδρον. (5) Της δὲ Μακεδονίας βασιλεύσαντος Φιλίππου ἔτη κ', καὶ ἔπειτα καὶ Θετταλίαν ὑποτάξας κατε ἐν τῷ Ἰλλυρικῷ πόλιν κτίσας ἐκάλεσεν αὐτὴν Θεσσαλονίκην 18. κράτησεν. ΙΖ΄. Περὶ τῆς βασιλείας ᾿Αλεξάνδρου. 6ο Μετὰ δὲ Φίλιππον ἐβασίλευσε τῆς Μακεδονίας ᾿Αλέξανδρος ὁ υἱὸς αὐτοῦ· ἐφ᾿ οὗ καὶ Δαρεῖος ὁ Αρσάμου μετά Όχον οι βασιλεύσας κατεκυρίευσε πάντων. ^8 (2) Τῷ δὲ τετάρτῳ ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἐξανέστησεν ὁ Θεὸς τοῖς Ασσυρίοις καὶ Πέρ- σαις καὶ Μήδοις καὶ Πάρθοις ᾿Αλέξανδρον τὸν Μακε- δονίας βασιλέα· (5) ὃς καὶ καθοπλισάμενος κατά Δαρείου βασιλέως Περσῶν, καὶ ἐλθὼν εἰς Βυζούπολιν τῆς Εὐρώπης καὶ κτίσας ἐκεῖσε τόπον, ἐν ᾧ τὸν λαὸν αὐτοῦ στρατηγήσας ἐκάλεσεν αὐτὴν Στρατήγην. (4) Κἀκεῖθεν ἀπάρας ὀλίγον καὶ ἀντιπεράσας καὶ τῷ λαῷ αὐτοῦ διανείμας χρυσὸν πολὺν, καὶ τὸν τόπον Χρυσούπολιν ἐκάλεσεν. (5) Ορμήσας ὡς πάρδαλις μετά δυνάμεως πολλῆς ἐπὶ τὰς τῆς ᾿Ανατολῆς χώρας καὶ πόλει; καὶ τὴν Τύρον παραλαβών, πρέσβεις ἀπέστειλε πρὸς Ιουδαίους αιτούμενος κατὰ Περσῶν συμμαχίαν. Οἱ δὲ μὴ καταδεξάμενοι Δαρείον δεδοι κότες 4, ὡς ὑποχείριοι καὶ συνθήκας ἔχοντες μὴ πολεμεῖν αὐτὸν, θυμωθεὶς ᾿Αλέξανδρος ἐπὶ τῇ Ἰου δαίᾳ, ὥρμησεν κατ' αὐτῆς. (6) 'Ο δὲ ἀρχιερεὺς Ἰαδ δοῦς τὴν ἱερατικὴν στολὴν ἐνδυσάμενος κατὰ θείαν ἀποκάλυψιν πρὸς ἔκπληξιν καὶ πίστωσιν ᾿Αλεξάνδρου ἐξῆλθεν εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ. Β'. 111'. Περὶ τῆς στολῆς τοῦ ἀρχιερέως. *Ην γὰρ ὁ ἀρχιερεὺς δ' ἐπὶ τοῦ παλαιοῦ τοιαύτῃ στολῇ κοσμούμενος. Ποδήρη μὲν ἡμφιέννυτο, τοῦτ' ἔστιν, ἱμάτιον περιχρυσωμένον ἀπὸ κεφαλῆς μέχρι ποδῶν· καὶ ζώνην δ' περιεζώννυτο ἐκ πορφύρας καὶ βύσσου καὶ ὑακινθίνῳ καὶ χρυσῷ πεποικιλμένην τι ἡμέρας τῆς Ῥώμης ? Β'. " δυστυχούς γενομένου Β'. (4830). το εβ. Χεός Β'. * Μακεδονίων Β'. (4859). οι μετά Χάον Β'. (4812). 4ο δεδ. και Β'. οι κεχρυσμένον Γ'. σε ζώνη καὶ Χιμενόν Β'. το θρύϊνον καὶ σχοινία (4844). * καὶ τὴν Θεσσ. Β'. οι μερ. ἐσθῆτα περιθ΄ Ρ. ἱερεύς GEORGH HAMARTOLI expulsus perfit. Sextilem mensem Februarium, no- mine ab infelici illo homine indito, vocari jussit. XVI. De regno Philippi, patris Alexandri. - 14'. Artaxerxi supra memorato successit Ochus filius, qui totam Ægyptum bello subactam devastavit, Nectanebo regnante, qui e pelvi divinabat, Ægypti sortem minime ignorans. Solus idem, veste regia deposita, in Macedoniam aufugit; et cum ibi plan- fasticarum ac magicarum, quas ex Ægypto appor- _ taverat, artium specimina edidisset, a Philippo B ejusque uxore Olympiade hospitio excipitur, qui incantamentis ejus copulati Alexandrum procrea- runt. Philippus annis in Macedonia regnavit, urbem in Illyrico conditam Thessalonicen nominavit; post- ea Thessaliam quoque ditionis suæ factam rexit. XVII. - De regno Alexandri. C Post Philippum Alexander filius in regno succes- sit; quo regnante Darius, Arsami filius Ochi suc- cessor, summa rerum est potitus. Quarto deinde regni ipsins anno Deus Assyriis, Persis, Medis Par- thisque Alexandrum Macedoniæ regem suscitavit. Qui arma contra Darium, Persarum regem, cepit, et Byzantium in Europa reversus locum e regione condi- dit, quem in honorem militum suorum Strategen r.o- minavit. Ibi postquam multum auri multitudini dis- tibuisset, profectus inde Chrysopolin urbem vo- cavit. Inde ut animal ferox cum magno exerc tu Orientis regiones atque urbes, et Tyrum in potesta tem suam redegit, et legatos ad Judaos misit, copias contra Persas auxiliares petituros. Qui cum metu Darii contra quem bellare ipsis ex pacto in- terdictum erat, recusarent, Alexander ira excitatus Judæam invasit. Iloc tempore Jaddus, summus pon- tifex veste sacerdotali cinctus, Deo inspirante, Alexandro obviam iit, ut ex venerabunda admira- D tione ad reconciliationem eum adduceret. XVIII. De veste summi sacerdotis. -- Vestis qua pontifex maximus antiquis tempori- bus induebatur, auro picta erat a capite usque ad pedes. Huic adde zonam e purpura, bysso, hyacintho et auro affabre confectam. Fimbriam ambiebant corynibi el tintinnabula aurca, itemque subuculæ. Variæ lectiones et notæ. Par. Par.

Α σωτε τὰς ἡμέρας τοῦ μηνός ", ὡς δυστυχής λεγο μένου τῇ Ῥώμῃ, ἀποχαράξις τὸ δνομα αὐτοῦ, . μηκέτι λέγεσθαι οὕτως. Κατασχὼν δὲ τὸν ἐχθρὸν αὐτοῦ Φεβρουάριον, καὶ ἀφελόμενος αὐτοῦ τὰ ὑπάρ χοντα καὶ γυμνόν τε ἀποδύσας καὶ περιειλήσας ψιάθιον δρυϊνον τὸ καὶ σχοινίῳ περιζώσας, ἐκέλευσε τοῖς ῥαβδούχοις τύπτειν αὐτὸν καὶ λέγειν · Εξελθε, Φεβρούαριε. Καὶ οὕτως ἀτίμως ἐκβληθεὶς τῆς πό λεως Ρώμης ἀνῃρέθη. Τὸν δὲ Σεξτίλιον μήνα Φεβρουάριον εκάλεσεν, ὡς ἀξίου ὄντος τοῦ δυστυχούς μηνὸς τὸ ὄνομα αὐτοῦ Φεβρουάριον καλεῖσθαι. Περὶ τῆς βασιλείας Φιλίππου, τοῦ πατρὸς Αλεξάνδρου. το Μετὰ δὲ τὸν προειρημένον Αρταξέρξην ἐβασί λευσεν Οχος 16, ὁ υἱὸς αὐτοῦ. Ος πολεμήσας Αγ. γυπτον παρέλαβεν αὐτὴν πᾶσαν καὶ ἀπώλεσε, βασι- λεύοντος τῶν Αἰγυπτίων τότε Νεκτεναβώ, τοῦ ποιή- σαντός λεκανομαντείαν, καὶ γνόντας τὴν παράληψιν τῆς Αἰγύπτου. (2) Εφυγε δὲ μόνος εἰς Μακεδονίαν τ ἀλλάξας τὴν βασιλικὴν ἐσθῆτα. Καὶ δὴ καὶ φαντασίας τινὰς καὶ μαγείας Αἰγυπτιακὰς ἐνδεικνύμενος καὶ προαγορεύων τὰ μέλλοντα, γνώριμος ἐντεῦθεν Φι λίππῳ καὶ Ὀλυμπιάδι τῇ γυναικὶ αὐτοῦ γίνεται, καὶ εἰποικίζεται. Καὶ οὕτω διὰ μαγγανείας Ολυμ πιάδι μιγνύμενος ἔτεκε τὸν ᾿Αλέξανδρον. (5) Της δὲ Μακεδονίας βασιλεύσαντος Φιλίππου ἔτη κ', καὶ ἔπειτα καὶ Θετταλίαν ὑποτάξας κατε ἐν τῷ Ἰλλυρικῷ πόλιν κτίσας ἐκάλεσεν αὐτὴν Θεσσαλονίκην 18. κράτησεν. ΙΖ΄. Περὶ τῆς βασιλείας ᾿Αλεξάνδρου. 6ο Μετὰ δὲ Φίλιππον ἐβασίλευσε τῆς Μακεδονίας ᾿Αλέξανδρος ὁ υἱὸς αὐτοῦ· ἐφ᾿ οὗ καὶ Δαρεῖος ὁ Αρσάμου μετά Όχον οι βασιλεύσας κατεκυρίευσε πάντων. ^8 (2) Τῷ δὲ τετάρτῳ ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἐξανέστησεν ὁ Θεὸς τοῖς Ασσυρίοις καὶ Πέρ- σαις καὶ Μήδοις καὶ Πάρθοις ᾿Αλέξανδρον τὸν Μακε- δονίας βασιλέα· (5) ὃς καὶ καθοπλισάμενος κατά Δαρείου βασιλέως Περσῶν, καὶ ἐλθὼν εἰς Βυζούπολιν τῆς Εὐρώπης καὶ κτίσας ἐκεῖσε τόπον, ἐν ᾧ τὸν λαὸν αὐτοῦ στρατηγήσας ἐκάλεσεν αὐτὴν Στρατήγην. (4) Κἀκεῖθεν ἀπάρας ὀλίγον καὶ ἀντιπεράσας καὶ τῷ λαῷ αὐτοῦ διανείμας χρυσὸν πολὺν, καὶ τὸν τόπον Χρυσούπολιν ἐκάλεσεν. (5) Ορμήσας ὡς πάρδαλις μετά δυνάμεως πολλῆς ἐπὶ τὰς τῆς ᾿Ανατολῆς χώρας καὶ πόλει; καὶ τὴν Τύρον παραλαβών, πρέσβεις ἀπέστειλε πρὸς Ιουδαίους αιτούμενος κατὰ Περσῶν συμμαχίαν. Οἱ δὲ μὴ καταδεξάμενοι Δαρείον δεδοι κότες 4, ὡς ὑποχείριοι καὶ συνθήκας ἔχοντες μὴ πολεμεῖν αὐτὸν, θυμωθεὶς ᾿Αλέξανδρος ἐπὶ τῇ Ἰου δαίᾳ, ὥρμησεν κατ' αὐτῆς. (6) 'Ο δὲ ἀρχιερεὺς Ἰαδ δοῦς τὴν ἱερατικὴν στολὴν ἐνδυσάμενος κατὰ θείαν ἀποκάλυψιν πρὸς ἔκπληξιν καὶ πίστωσιν ᾿Αλεξάνδρου ἐξῆλθεν εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ. Β'. 111'. Περὶ τῆς στολῆς τοῦ ἀρχιερέως. *Ην γὰρ ὁ ἀρχιερεὺς δ' ἐπὶ τοῦ παλαιοῦ τοιαύτῃ στολῇ κοσμούμενος. Ποδήρη μὲν ἡμφιέννυτο, τοῦτ' ἔστιν, ἱμάτιον περιχρυσωμένον ἀπὸ κεφαλῆς μέχρι ποδῶν· καὶ ζώνην δ' περιεζώννυτο ἐκ πορφύρας καὶ βύσσου καὶ ὑακινθίνῳ καὶ χρυσῷ πεποικιλμένην τι ἡμέρας τῆς Ῥώμης ? Β'. " δυστυχούς γενομένου Β'. (4830). το εβ. Χεός Β'. * Μακεδονίων Β'. (4859). οι μετά Χάον Β'. (4812). 4ο δεδ. και Β'. οι κεχρυσμένον Γ'. σε ζώνη καὶ Χιμενόν Β'. το θρύϊνον καὶ σχοινία (4844). * καὶ τὴν Θεσσ. Β'. οι μερ. ἐσθῆτα περιθ΄ Ρ. ἱερεύς GEORGH HAMARTOLI expulsus perfit. Sextilem mensem Februarium, no- mine ab infelici illo homine indito, vocari jussit. XVI. De regno Philippi, patris Alexandri. - 14'. Artaxerxi supra memorato successit Ochus filius, qui totam Ægyptum bello subactam devastavit, Nectanebo regnante, qui e pelvi divinabat, Ægypti sortem minime ignorans. Solus idem, veste regia deposita, in Macedoniam aufugit; et cum ibi plan- fasticarum ac magicarum, quas ex Ægypto appor- _ taverat, artium specimina edidisset, a Philippo B ejusque uxore Olympiade hospitio excipitur, qui incantamentis ejus copulati Alexandrum procrea- runt. Philippus annis in Macedonia regnavit, urbem in Illyrico conditam Thessalonicen nominavit; post- ea Thessaliam quoque ditionis suæ factam rexit. XVII. - De regno Alexandri. C Post Philippum Alexander filius in regno succes- sit; quo regnante Darius, Arsami filius Ochi suc- cessor, summa rerum est potitus. Quarto deinde regni ipsins anno Deus Assyriis, Persis, Medis Par- thisque Alexandrum Macedoniæ regem suscitavit. Qui arma contra Darium, Persarum regem, cepit, et Byzantium in Europa reversus locum e regione condi- dit, quem in honorem militum suorum Strategen r.o- minavit. Ibi postquam multum auri multitudini dis- tibuisset, profectus inde Chrysopolin urbem vo- cavit. Inde ut animal ferox cum magno exerc tu Orientis regiones atque urbes, et Tyrum in potesta tem suam redegit, et legatos ad Judaos misit, copias contra Persas auxiliares petituros. Qui cum metu Darii contra quem bellare ipsis ex pacto in- terdictum erat, recusarent, Alexander ira excitatus Judæam invasit. Iloc tempore Jaddus, summus pon- tifex veste sacerdotali cinctus, Deo inspirante, Alexandro obviam iit, ut ex venerabunda admira- D tione ad reconciliationem eum adduceret. XVIII. De veste summi sacerdotis. -- Vestis qua pontifex maximus antiquis tempori- bus induebatur, auro picta erat a capite usque ad pedes. Huic adde zonam e purpura, bysso, hyacintho et auro affabre confectam. Fimbriam ambiebant corynibi el tintinnabula aurca, itemque subuculæ. Variæ lectiones et notæ. Par. Par.

Β - περικεκαλλωπισμένην ". Περὶ δὲ τὰ κράσπεδα βιΐσκους εἶχεν ἐῤῥαμμένους, καὶ ἀναμεταξὺ αὐτῶν χρυσοῦς κώδωνας ἐκ χρυσίου, καὶ εν καθαροῦ · ἐπέ- θηκεν αὐτοὺς ἀναμέσον τῶν ῥοίσκων ἐπὶ τὸ σῶμα τοῦ ὑποδύτου εν κύκλῳ. Επενδύετο οἱ δὲ καὶ ἄλλον για τῶνα, ἐκ βύσσου καὶ ὑακίνθου καὶ πορφύρας και κοκκίνου καὶ χρυσοῦ καὶ παντοίων χρωμάτων πιο ριωραϊσμένον καὶ καθυφασμένον, μέχρι τῶν μερῶν οι κατερχόμενον καὶ ζώνην ὁμοίαν τῇ πρώτῃ κατασφιγ γόμενον, ήπερ ἐς ἐπωμὶς καὶ ἐφοὺς προσαγορεύεται. Διὸ καὶ Ἀκύλας ἐπένδυμα αὐτὸ κέκληκεν, ἐν ᾧ καὶ ἐπεπόρπουν οι σαρδόνυχες καθ' ἑκατέρων τῶν ὤμων, χρυσίῳ δοκίμῳ περιεχόμενοι καὶ ἄλλοι ιβ' λίθοι, μετ γέθει καὶ κάλλει διαφέροντες καὶ ἀνθρώποις δυσπό ριστοι, οἵτινες ἐπὶ στίχων * δ' ἑκατέρωθεν προσκεί- μενοι καὶ ὡσαύτως χρυσῷ διακρατούμενοι, καὶ τριάδα λίθων τοὺς στίχους ἔχοντας, θαυμάσιόν τι χρῆμα το τοῖς ὁρῶσιν ἐξεφαίνοντο. Ὁ μὲν γὰρ πρώτος στίχος εἶχε σάρδινον, τοπάξιον καὶ σμάραγδον· ὁ δὲ β' ἄνθρακα, ίασπιν, σάπφειρον· ὁ δὲ γ' λίγυρον, ἀμέσ θυστον, ἀχάτην "· ὁ δὲ δ' χρυσόλιθον, ονύχιον καὶ βηρύλλιον· καὶ ἐν πᾶσι τούτοις τῶν πατριαρχῶν ἐκεκόλαπτο τὰ ὀνόματα, ἑκάστου τοῦ λίθου ἴδιον ἔχοντος όνομα φυλάρχου. Συνῆν δὲ τὸ ἐφοὺδ περί- τμήμα, σπιθαμῆς μὲν τὸ μῆκος καὶ τόσον τὸ εὖρος, τετράγωνον περὶ τὸ στῆθος, τοῖς αὐτοῖς δὲ κάλλεσι διηνθισμένον, ὥσπερ δὴ καὶ αὐτὸ Ἑβραϊστὶ μὲν ἐφούδ ὠνομάζετο, Ελληνιστὶ δὲ λόγιον· καὶ δήλωσις προς- ηγορεύετο, δι' οὗ ὁ Θεὸς μέλλουσι πολεμεῖν νίκην πρόδηλον προέλεγε. Τοσαύτη γὰρ ἐκ τῶν αὐτῶν λέ- θων ἀπέστιλβεν αὐγὴ, ὡ;, εἴποτε τῆς στρατιᾶς κε- κινημένης, καὶ μάλιστα τοῦ ἀδαμαντίνου λίθου σημασίαν ποιοῦντος, τῷ πλήθει τοῦ λαοῦ τυγχάνειν γνώριμον, τὸ παρεῖναι τὸν Θεὸν εἰς ἐπικουρίαν αὐτ τῶν. Ἐν μέσῳ γὰρ εἶχεν ὥσπερ ἀστέρα ολόχρυσον, καὶ ἑκατέρωθεν αὐτοῦ σμαράγδους ἔχοντας ἀνὰ ἐξ γεγραμμένας τὰς ιβ' φυλὰς τοῦ Ἰσραήλ · ἐν δὲ τῷ μεταξὺ τῶν εξ' σμαράγδων λίθον ἀδαμάντινον ». Ηνίκα οὖν ἔμελλεν ὁ ἱερεὺς ἐπερωτᾶν τὸν Θεὸν, ἐδέσμει ' αὐτὸν ἐν τῇ ἐπωμίδι κατὰ μέσον τῶν στέρνων καὶ ὑποτιθῶν τὰς χεῖρας ὑποκάτωθεν εὑρίσκετο ἐξηπλωμένον ταῖς παλάμαις αὐτοῦ, καθ ἀπερ πυξίον. Οθεν φησὶν ὁ Σαούλ πρὸς τὴν ἱερέα, βουλόμενος θάττον εἰς τὸν πόλεμον παρατάξασθαι· • Συνάγαγε τὰς χεῖράς σου, καὶ ἄρον τὸν ἐφούδ '., Καὶ οὕτω λοιπὸν ἀφορῶν εἰς τὸ ἐφοὺδ ἠρώτα τὸν Θεόν, τὸ ἐρώτημα προσέχων ἀκριβῶς τε καὶ μᾶλλον τὸν ἀδάμαντα λίθον, ὡς ἐναλλάττων τὴν χροιὰν ἐκ θείας μεταβολῆς καὶ ἀλλοιώσεως ἐδήλου προφανῶς τὰ τῷ λαῷ ἐσόμενα. Μέλας μὲν γὰρ γενόμενος θάνα- του, ερυθρὸς δὲ σφαγάς, λευκὸς δὲ διαλλαγὴν τῷ Θεῷ προεσήμαινε. Καὶ πρὸς τούτοις ἦσαν καὶ γράμματα ἐκ χαλκοῦ καθαρωτάτου πεποιημένα καὶ ἐκτετυπωμένα • ἑκάστου στοιχείου τοῦ παρ' Εβραίοις ἀλφαβήτου, ἅπερ δὴ προσάγων ὁ ἱερεὺς τῷ Κυρίῳ θ' ὑποδές ες καὶ ἱακίνθου καὶ χρυσοῦ πεποικιλμένῃ καὶ περικεκαλλωπισμένη επένδυτο Β'. οι μυρών Β'. κι ήνπερ Β'. Οι επεπόρτουν β'. οι στοίχων Β'. το σχήμα? οι πάζιον Β'. οι ἴασιν καὶ σαπφ: ὁ δὲ γ' λίγηρον, ἀμέθυσον καὶ ἀχ. ἀδάμαντα Β'. (θεόν, δράγμες χιν, 18, 19. • Καί εκτυπώμενα 18. τῷ " . CHRONICON. LIB. I. purpura, cocco, auro, opere polymito, texto usque ad femora descendente; itein zonam portabat priori astrictam, quæ humerale vel ephod vocatur. Hanc ob causam Aquila superhumerale appellat, ex utro- que humero lapilibus onychinis atque fauro puro distinctum, et aliis quoque duodecim lapidibus exi- miæ magnitudinis ac pulchritudinis, in ordinem quadrangularem dispositis. Primus versus habebat sardium, topazium et smaragdum. In secundo erat carbunculus, jaspis et sapphirus; in tertio ligurius, amethystus et achates; in quarto chrysolithus, onym chinus et beryllus. In omnibus autem patriarcha - rum nomina insculpta erant, unoquoque lapide pliylarchi alicujus nomen exhibente. Habebat autem ea vestis palmum in longum latumque, et pulchri- A Insuper alia indutus erat tunica e bysso, hyacinthio, D C tudine excellebat; ephod llebraice, Græce rationale appellata; per quam Deus belligerantibus victo- riam annuntiabat. Tantus etenim splendor e lapi- dibus et præsertim ex adamante effulsit ut exerci- tus incedens Deum auxiliarem videre posset. In medio pectore sicut astrum aureum portabat et utrinque smaragdos sex, duodecim tribuum Israel nomina significantes; in medio autem lapidem ada- mantinum. Quando igitur pontifex sanctuarium in conspectu Domini ingrediebatur, humerali cinge- batur in medio pectore, et submissis manibus in pyxidis formam componebat. Hinc quoque Saul ve lociter pugnam inchoaturus dixit pontifici : « Com- pactis manibus tolle ephod. » Et sic oculis in ephod conjectis Deum consulebat, et in adamante Dei præsentia mutato res populo futuras augurabatur. Factus enim niger, mortem; ruber, cædem; albus, pacem cum Deo prænotabat. Præterea signa e pu- rissimo metallo fusa singulos Hebræorum alphabeti characteres in ephod positos indicantia Dei con- sulti voluntatem nunc positivam, nunc negativam notificabant. Verbi gratia, si rogatio et propositum ex sententia Dei essent, soli characteres affirma- tionem significantes erigebantur, contra vero ne- gativi tantum, si res divinæ voluntati adversare- tur; sicque in omnibus responsionibus quæ per ephod reddebantur, voluntatem Dei perspicue co- gnoscebant, si modo Domino placerent. Quando econtra iis succensebat, nihil ipsis nec revela- tionibus, nec prophetiis communicabat. Unde dicit: ‹Vidit Saul castra allophylorum, et timuit, et tur- batus est ejus animus; et adiit Deum consultu- rus, et Dominus nihil ei respondit. Et dixit Saul filiis suis : Quærite mihi feminam ventri- loquam: Texit quoque caput cidari pontifex, et super eam, contra frontem, posuit laminam aurean, in qua nomen Dei inscriptum erai, qualo sibi ipsi indidit, dicens Moysi : « Sum qui sum. Ineffabile autem apud Hebræos nomen divinum ha- Variæ lectiones et notæ. xat om. B². Par Moa. Aug.? sed. cf. Ex. xxxvi, 30. B', 'I Sam. om. Par. *

Β - περικεκαλλωπισμένην ". Περὶ δὲ τὰ κράσπεδα βιΐσκους εἶχεν ἐῤῥαμμένους, καὶ ἀναμεταξὺ αὐτῶν χρυσοῦς κώδωνας ἐκ χρυσίου, καὶ εν καθαροῦ · ἐπέ- θηκεν αὐτοὺς ἀναμέσον τῶν ῥοίσκων ἐπὶ τὸ σῶμα τοῦ ὑποδύτου εν κύκλῳ. Επενδύετο οἱ δὲ καὶ ἄλλον για τῶνα, ἐκ βύσσου καὶ ὑακίνθου καὶ πορφύρας και κοκκίνου καὶ χρυσοῦ καὶ παντοίων χρωμάτων πιο ριωραϊσμένον καὶ καθυφασμένον, μέχρι τῶν μερῶν οι κατερχόμενον καὶ ζώνην ὁμοίαν τῇ πρώτῃ κατασφιγ γόμενον, ήπερ ἐς ἐπωμὶς καὶ ἐφοὺς προσαγορεύεται. Διὸ καὶ Ἀκύλας ἐπένδυμα αὐτὸ κέκληκεν, ἐν ᾧ καὶ ἐπεπόρπουν οι σαρδόνυχες καθ' ἑκατέρων τῶν ὤμων, χρυσίῳ δοκίμῳ περιεχόμενοι καὶ ἄλλοι ιβ' λίθοι, μετ γέθει καὶ κάλλει διαφέροντες καὶ ἀνθρώποις δυσπό ριστοι, οἵτινες ἐπὶ στίχων * δ' ἑκατέρωθεν προσκεί- μενοι καὶ ὡσαύτως χρυσῷ διακρατούμενοι, καὶ τριάδα λίθων τοὺς στίχους ἔχοντας, θαυμάσιόν τι χρῆμα το τοῖς ὁρῶσιν ἐξεφαίνοντο. Ὁ μὲν γὰρ πρώτος στίχος εἶχε σάρδινον, τοπάξιον καὶ σμάραγδον· ὁ δὲ β' ἄνθρακα, ίασπιν, σάπφειρον· ὁ δὲ γ' λίγυρον, ἀμέσ θυστον, ἀχάτην "· ὁ δὲ δ' χρυσόλιθον, ονύχιον καὶ βηρύλλιον· καὶ ἐν πᾶσι τούτοις τῶν πατριαρχῶν ἐκεκόλαπτο τὰ ὀνόματα, ἑκάστου τοῦ λίθου ἴδιον ἔχοντος όνομα φυλάρχου. Συνῆν δὲ τὸ ἐφοὺδ περί- τμήμα, σπιθαμῆς μὲν τὸ μῆκος καὶ τόσον τὸ εὖρος, τετράγωνον περὶ τὸ στῆθος, τοῖς αὐτοῖς δὲ κάλλεσι διηνθισμένον, ὥσπερ δὴ καὶ αὐτὸ Ἑβραϊστὶ μὲν ἐφούδ ὠνομάζετο, Ελληνιστὶ δὲ λόγιον· καὶ δήλωσις προς- ηγορεύετο, δι' οὗ ὁ Θεὸς μέλλουσι πολεμεῖν νίκην πρόδηλον προέλεγε. Τοσαύτη γὰρ ἐκ τῶν αὐτῶν λέ- θων ἀπέστιλβεν αὐγὴ, ὡ;, εἴποτε τῆς στρατιᾶς κε- κινημένης, καὶ μάλιστα τοῦ ἀδαμαντίνου λίθου σημασίαν ποιοῦντος, τῷ πλήθει τοῦ λαοῦ τυγχάνειν γνώριμον, τὸ παρεῖναι τὸν Θεὸν εἰς ἐπικουρίαν αὐτ τῶν. Ἐν μέσῳ γὰρ εἶχεν ὥσπερ ἀστέρα ολόχρυσον, καὶ ἑκατέρωθεν αὐτοῦ σμαράγδους ἔχοντας ἀνὰ ἐξ γεγραμμένας τὰς ιβ' φυλὰς τοῦ Ἰσραήλ · ἐν δὲ τῷ μεταξὺ τῶν εξ' σμαράγδων λίθον ἀδαμάντινον ». Ηνίκα οὖν ἔμελλεν ὁ ἱερεὺς ἐπερωτᾶν τὸν Θεὸν, ἐδέσμει ' αὐτὸν ἐν τῇ ἐπωμίδι κατὰ μέσον τῶν στέρνων καὶ ὑποτιθῶν τὰς χεῖρας ὑποκάτωθεν εὑρίσκετο ἐξηπλωμένον ταῖς παλάμαις αὐτοῦ, καθ ἀπερ πυξίον. Οθεν φησὶν ὁ Σαούλ πρὸς τὴν ἱερέα, βουλόμενος θάττον εἰς τὸν πόλεμον παρατάξασθαι· • Συνάγαγε τὰς χεῖράς σου, καὶ ἄρον τὸν ἐφούδ '., Καὶ οὕτω λοιπὸν ἀφορῶν εἰς τὸ ἐφοὺδ ἠρώτα τὸν Θεόν, τὸ ἐρώτημα προσέχων ἀκριβῶς τε καὶ μᾶλλον τὸν ἀδάμαντα λίθον, ὡς ἐναλλάττων τὴν χροιὰν ἐκ θείας μεταβολῆς καὶ ἀλλοιώσεως ἐδήλου προφανῶς τὰ τῷ λαῷ ἐσόμενα. Μέλας μὲν γὰρ γενόμενος θάνα- του, ερυθρὸς δὲ σφαγάς, λευκὸς δὲ διαλλαγὴν τῷ Θεῷ προεσήμαινε. Καὶ πρὸς τούτοις ἦσαν καὶ γράμματα ἐκ χαλκοῦ καθαρωτάτου πεποιημένα καὶ ἐκτετυπωμένα • ἑκάστου στοιχείου τοῦ παρ' Εβραίοις ἀλφαβήτου, ἅπερ δὴ προσάγων ὁ ἱερεὺς τῷ Κυρίῳ θ' ὑποδές ες καὶ ἱακίνθου καὶ χρυσοῦ πεποικιλμένῃ καὶ περικεκαλλωπισμένη επένδυτο Β'. οι μυρών Β'. κι ήνπερ Β'. Οι επεπόρτουν β'. οι στοίχων Β'. το σχήμα? οι πάζιον Β'. οι ἴασιν καὶ σαπφ: ὁ δὲ γ' λίγηρον, ἀμέθυσον καὶ ἀχ. ἀδάμαντα Β'. (θεόν, δράγμες χιν, 18, 19. • Καί εκτυπώμενα 18. τῷ " . CHRONICON. LIB. I. purpura, cocco, auro, opere polymito, texto usque ad femora descendente; itein zonam portabat priori astrictam, quæ humerale vel ephod vocatur. Hanc ob causam Aquila superhumerale appellat, ex utro- que humero lapilibus onychinis atque fauro puro distinctum, et aliis quoque duodecim lapidibus exi- miæ magnitudinis ac pulchritudinis, in ordinem quadrangularem dispositis. Primus versus habebat sardium, topazium et smaragdum. In secundo erat carbunculus, jaspis et sapphirus; in tertio ligurius, amethystus et achates; in quarto chrysolithus, onym chinus et beryllus. In omnibus autem patriarcha - rum nomina insculpta erant, unoquoque lapide pliylarchi alicujus nomen exhibente. Habebat autem ea vestis palmum in longum latumque, et pulchri- A Insuper alia indutus erat tunica e bysso, hyacinthio, D C tudine excellebat; ephod llebraice, Græce rationale appellata; per quam Deus belligerantibus victo- riam annuntiabat. Tantus etenim splendor e lapi- dibus et præsertim ex adamante effulsit ut exerci- tus incedens Deum auxiliarem videre posset. In medio pectore sicut astrum aureum portabat et utrinque smaragdos sex, duodecim tribuum Israel nomina significantes; in medio autem lapidem ada- mantinum. Quando igitur pontifex sanctuarium in conspectu Domini ingrediebatur, humerali cinge- batur in medio pectore, et submissis manibus in pyxidis formam componebat. Hinc quoque Saul ve lociter pugnam inchoaturus dixit pontifici : « Com- pactis manibus tolle ephod. » Et sic oculis in ephod conjectis Deum consulebat, et in adamante Dei præsentia mutato res populo futuras augurabatur. Factus enim niger, mortem; ruber, cædem; albus, pacem cum Deo prænotabat. Præterea signa e pu- rissimo metallo fusa singulos Hebræorum alphabeti characteres in ephod positos indicantia Dei con- sulti voluntatem nunc positivam, nunc negativam notificabant. Verbi gratia, si rogatio et propositum ex sententia Dei essent, soli characteres affirma- tionem significantes erigebantur, contra vero ne- gativi tantum, si res divinæ voluntati adversare- tur; sicque in omnibus responsionibus quæ per ephod reddebantur, voluntatem Dei perspicue co- gnoscebant, si modo Domino placerent. Quando econtra iis succensebat, nihil ipsis nec revela- tionibus, nec prophetiis communicabat. Unde dicit: ‹Vidit Saul castra allophylorum, et timuit, et tur- batus est ejus animus; et adiit Deum consultu- rus, et Dominus nihil ei respondit. Et dixit Saul filiis suis : Quærite mihi feminam ventri- loquam: Texit quoque caput cidari pontifex, et super eam, contra frontem, posuit laminam aurean, in qua nomen Dei inscriptum erai, qualo sibi ipsi indidit, dicens Moysi : « Sum qui sum. Ineffabile autem apud Hebræos nomen divinum ha- Variæ lectiones et notæ. xat om. B². Par Moa. Aug.? sed. cf. Ex. xxxvi, 30. B', 'I Sam. om. Par. *

επετίθει · ἐν τῷ Ἐφούδ, καὶ οὕτω διερωτῶν, εὐθὺς τετράγραμμον, ΙΑΒΕ, ἀνωρθοῦντο τὰ στοιχεῖα δηλοῦντα σαφῶς τὴν ἐπίσ νευσιν τοῦ Θεοῦ ἢ τὴν ἀνάνευσιν. Οἷον, εἰ μὲν ἦν τὸ ἐρώτημα καὶ τὸ πρᾶγμα κατὰ γνώμην Θεοῦ, ἀνωρ θοῦντο μόνα τὰ σημαίνοντα τὸ' ού. Ωσαύτως γε ἐπὶ τῶν ἄλλων ἀποκρίσεων τοῦ Κυρίου τῶν δι' αὐτῶν δήλων γινομένων, προδήλως καὶ διαφόρως συνέβαι νεν, εἴ γε πάντως εὐδόκιμοι αὐτῷ ὑπῆρχον · εἰ δὲ ὠργισμένος ἦν αὐτοῖς, οὐδὲν αὐτοῖς · διὰ τῶν δήλων τούτων ἀπεκρίνετο, οὔτε μὴν διὰ θείων ἀποκαλύ- ψεων ή προφητειών 1. Οθεν φησί · . Εἶδε Σαούλ την παρεμβολήν τῶν ἀλλοφύλων καὶ ἐφοβήθη, καὶ ἐξέστη ἡ καρδία αὐτοῦ σφόδρα, καὶ ἐπηρώτησεν διὰ Κυρίου, καὶ οὐκ ἀπεκρίθη αὐτῷ ὁ Κύριος - καὶ τότε εἶπε Σαούλ τοῖς παισὶν αὐτοῦ· Ζητήσατε μοι γυναίκα ἐγγαστριμύθιον. » (4) Ἐπὶ δὲ τὴν κε φαλὴν ἐφόρει τελαμώνα χρυσώνυμον ὁ ἀρχιερεὺς ήτοι μίτραν καὶ κίδαριν λεγομένην, ἐν ᾗ πέταλον χρυσοῦν ἐπέκειτο πρὸς τὸ μέτωπον αὐτοῦ, ἐν ᾧ γράμμασιν ἱεροῖς τοῦ Θεοῦ τὸ ὄνομα ἐντετύπωτο, Μωϋσέα λέγων· « Εγώ εἰμι ὁ ὢν 18. (5) Τοῦτο δὲ καθὼς αὐτὸς ἐδήλου τὴν ὀνομασίαν ταύτην, πρὸς παρ' Εβραίοις ἄφραστον ὀνομάζεται· ἀπείρητον γὰρ αὐτοῖς τοῦτο διὰ γλώττης προσφέρειν. Γράφεται δὲ διὰ τῶν τεσσάρων στοιχείων, ὅθεν καὶ τετράγραμμον αὐτὸ λέγουσιν. Καλοῦσι δὲ αὐτὸ Σαμα- ρεῖται μὲν ΙΑΒΕ, Ἰουδαῖοι δὲ ΑΕΙΑ. Τῆ; οὖν ἱερατικῆς ἐσθῆτος ή τετράριθμος χροιὰ σύμβολον τῶν τεσσάρων το ἐτύγχανε στοιχείων, ἐξ ὧν τὰ πάντα συνέστηκεν, ἅπερ ὁ ἀρχιερεὺς μυστικῶς τε καὶ συμβολικῶς περιβαλλόμενος, καὶ εἰς τὰ ἅγια εἰσερχόμενος δι' αὐτῶν ὑπὲρ τοῦ κόσμου τὸν τοῦ παντὸς Δημιουργόν τε καὶ Κύριον ἐξιλεοῦτο. Η μὲν γὰρ βύσσος ἀντὶ τῆς γῆς, ἡ δὲ ὑάκινθος ἀντὶ τοῦ ἀέρος, ἡ δὲ πορφύρα ἀντὶ τοῦ ὕδατος, τὸ δὲ κόκκινον ἀντὶ τοῦ πυρός. Καὶ ἦσαν ἄλλα μὲν τὰ φαινόμενα, ἄλλα δὲ τὰ νοούμενα. Καὶ μέντοι ἡ σκηνὴ τοῦ μαρτυρίου ἔνδοθεν καὶ ἔξωθεν χρυσίῳ περικεκαλυμμένη ὑπῆρχε, τὸν δροφον ἔχουσα ἐξ ὑφασμάτων ποικίλων καὶ διαφόρων χρωμάτων κατεσκευασμένον. Το μὲν γὰρ ἦν ἀλουργὸν, τὸ δὲ ῥοδοειδὲς ἢ κοκκοβαφές, τὸ δὲ ὑακινθίνῳ προσεοικός, ή τε βύσσος τὴν λευκὴν εἶχε χροιάν - ἅπερ δὴ τῶν τεσσάρων ἦν στοιχείων, ὡς ἔφην, αἰνίγματα. Ὁ μὲν γὰρ υάκινθος τῷ ἀέρι προσέοικε, τὸ δὲ ῥοδοειδές ή κοκκοβαφὲς τῷ πυρί, τὸ δὲ ἀλουργὸν ἐδήλου τὴν θάλασσαν -- ἐκείνη γὰρ τρέφει τὴν κόχλον, ἐξ ἧς τὸ τοιοῦτον γίνεται χρώμα — ἡ δὲ βύσσος τὴν γῆν· ἐκ ταύτης γὰρ φύεσθαι λέγουσι. Καὶ δέῤῥεις δὲ εἶχε τριχίνας ἐπικειμένας καὶ διφθέρας ποικίλας, ὥστε καὶ τὸν ὑετὴν ἀπείρ γειν καὶ τὸν φλογμόν. Ο μέντοι Θεὸς καὶ τοῖς ἱερεῦσι παντοδαπόν περιέθηκε κόσμον, τὸν μὲν λαὸν καταπλήττοντα τῷ διαφόρῳ τοῦ σχήματος, αὐτοὺς δὲ τοὺς ἱερέας διδάσκοντα, ὅπως χρὴ τὴν ψυχὴν ὡραΐζειν, καὶ τὸν τῆς ἀρετῆς αὐτῇ κόσμον περιτιθέναι. καὶ δόξης μετὰ τῶν λοιπῶν ἱερέων καὶ τοῦ πολιτικοῦ πλήθους ἱεροπρεπή τι διαφέρουσαν τῶν ἄλλων ἐθνῶν ποιησάμενος ὁ ἀρχιερεὺς τὴν ὑπάντησιν Αλεξάν- δρου ”, εἰς τόπον ἐπίσημον ἔστη, ένθα μάλιστα ή περικαλλὴς τοῦ ναοῦ πρόσοψις ἐξεφαίνετο. Καὶ τὸ μὲν πλῆθος πόρρωθεν ἰδὼν ὁ ᾿Αλέξανδρος ἐν λευχαῖς στολαῖς, καὶ τοὺς ἱερεῖς " προεστῶτας ἐν βυσσίναις μετὰ πολλῆς εὐταξίας καὶ σεμνότητος, τὸν δὲ ἀρ χιερέα ἐν ὑακίνθῳ καὶ διαχρύσῳ κόσμῳ " καὶ ἐπὶ τῆς κεφαλῆς τὴν κίδαριν ἔχοντα καὶ τὸ χρυσοῦν ἐπ' αὐτῆς ἔλασμα, ᾧ τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ ἐπεγέγρα ἐπιτιθών Β'. καὶ ἐπιτιθείς ἀνωρθ. θείᾳ κινήσει τὰ Β'. ' ναι, εἰ δὲ παρὰ γνώμην αὐτὰ ἐτύγ χανεν, ἀνωρθοῦντο μόνα τά Ώ. δὲ καὶ ἐπί θῦ γε καὶ ἐπὶ τῶν α. ἀπ. του κῦ αὐτῶν τῶν δ. Β'. γεν. πρ. καὶ δ. εἰ δὲ ὀργισμὸς ἦν οὐδὲ ά. προφητών παρεκδ. Β'. "¿ τεσσ. Β'. Καὶ μ. καὶ ἡ Β'. ὑπῆρχε ἢ καὶ τὸν Β'. δέῤῥεις με είχε Β'. απήργειν τὴν Β'. το και β'. οι καί Σε τῷ ᾿Αλεξάνδρῳ β' 'Αλ. τοῦ λαοῦ με τους δὲ 1. τι εὐδοξία; Ρ'. κόσμῳ Β'. ἀπείρηται Β'. των τε GEORGII HAMARTOLI B • betur. Scribitur autem per quatuor litteras, unde A eliam a Samaritanis quidem a Judæis autem AEIA nuncupatur. Igitur vestis pontifcalis quadricolor symbolum est quatuor ele· mentorum, e quibus omnia consistunt; qua pontifex mystice et symbolice indutus in Sancta sanctorum universi conditorem et Dominum expiandi gratia introit. Byssus enim pro terra; hyacinthus pro aere; purpura pro aqua, et coccum pro igue erat, iis quæ videbantur intelligibilia significantibus. Ta- bernaculum fœderis intus et extra auro tectum eral, cujus laquear e nulticoloribus, purpureis, roseis, coccineis, hyacinthinis constabat textu- ris; byssus albi coloris erat. Quæ omnia qua- tuor elementorum emblemata referebant, ut supra diximus. Et quidem byacinthus aeri similis est; co- lor roseus aut coccineus igni comparandus; ca- ruleus mare refert, quod cochleam gignit bombyci- nam; et byssus terram, a qua originem ducit. Su- perimpositæ sunt pelles e pilis factæ ad arcendum pluviam et æstum. Sic Deus ipsos sacerdotes or- natos esse voluit, ut multitudini verecundiam in- jiceret, illos autein admoneret, quantopere animam virtutibus exornare deberent. Sic ornatus, et inter ceteros sacerdotes ac mul- C titudinem honore et gloria resplendescens, summus pontifex Alexandro obviam fit et in loco edito, unde templi majestas maxime tangeret oculos constitit. Alexander multitudinem e longinquo vestibus albis indutam, sacerdotes bysso tectos cum decore astan- tes, pontificem ipsum auro fulgentem et cydarin in capite cum lamina, cui Dei nomen inscriptuin erat, gestantem conspicatus, miraculo attonitus e curru in terram desiliit, et sponte nomen divinum, ipsumque pontificem exosculatus est; hujus exem- plum Judæi omnes et pontifex ipse imitati sunt. Variæ lectiones et notæ. · Ρal. • Par. ex homoioteiculo omissa— Par.—τοῦ Par. Par. • Par. Par. Sam. XXVIII, 15. om. B³. is Ex. 1, 14. Par. om. Par. - Non. Aug. • Par om. (6) Οὕτω τοίνυν 30 μετὰ τῆς τοιαύτης στολῆς τε

επετίθει · ἐν τῷ Ἐφούδ, καὶ οὕτω διερωτῶν, εὐθὺς τετράγραμμον, ΙΑΒΕ, ἀνωρθοῦντο τὰ στοιχεῖα δηλοῦντα σαφῶς τὴν ἐπίσ νευσιν τοῦ Θεοῦ ἢ τὴν ἀνάνευσιν. Οἷον, εἰ μὲν ἦν τὸ ἐρώτημα καὶ τὸ πρᾶγμα κατὰ γνώμην Θεοῦ, ἀνωρ θοῦντο μόνα τὰ σημαίνοντα τὸ' ού. Ωσαύτως γε ἐπὶ τῶν ἄλλων ἀποκρίσεων τοῦ Κυρίου τῶν δι' αὐτῶν δήλων γινομένων, προδήλως καὶ διαφόρως συνέβαι νεν, εἴ γε πάντως εὐδόκιμοι αὐτῷ ὑπῆρχον · εἰ δὲ ὠργισμένος ἦν αὐτοῖς, οὐδὲν αὐτοῖς · διὰ τῶν δήλων τούτων ἀπεκρίνετο, οὔτε μὴν διὰ θείων ἀποκαλύ- ψεων ή προφητειών 1. Οθεν φησί · . Εἶδε Σαούλ την παρεμβολήν τῶν ἀλλοφύλων καὶ ἐφοβήθη, καὶ ἐξέστη ἡ καρδία αὐτοῦ σφόδρα, καὶ ἐπηρώτησεν διὰ Κυρίου, καὶ οὐκ ἀπεκρίθη αὐτῷ ὁ Κύριος - καὶ τότε εἶπε Σαούλ τοῖς παισὶν αὐτοῦ· Ζητήσατε μοι γυναίκα ἐγγαστριμύθιον. » (4) Ἐπὶ δὲ τὴν κε φαλὴν ἐφόρει τελαμώνα χρυσώνυμον ὁ ἀρχιερεὺς ήτοι μίτραν καὶ κίδαριν λεγομένην, ἐν ᾗ πέταλον χρυσοῦν ἐπέκειτο πρὸς τὸ μέτωπον αὐτοῦ, ἐν ᾧ γράμμασιν ἱεροῖς τοῦ Θεοῦ τὸ ὄνομα ἐντετύπωτο, Μωϋσέα λέγων· « Εγώ εἰμι ὁ ὢν 18. (5) Τοῦτο δὲ καθὼς αὐτὸς ἐδήλου τὴν ὀνομασίαν ταύτην, πρὸς παρ' Εβραίοις ἄφραστον ὀνομάζεται· ἀπείρητον γὰρ αὐτοῖς τοῦτο διὰ γλώττης προσφέρειν. Γράφεται δὲ διὰ τῶν τεσσάρων στοιχείων, ὅθεν καὶ τετράγραμμον αὐτὸ λέγουσιν. Καλοῦσι δὲ αὐτὸ Σαμα- ρεῖται μὲν ΙΑΒΕ, Ἰουδαῖοι δὲ ΑΕΙΑ. Τῆ; οὖν ἱερατικῆς ἐσθῆτος ή τετράριθμος χροιὰ σύμβολον τῶν τεσσάρων το ἐτύγχανε στοιχείων, ἐξ ὧν τὰ πάντα συνέστηκεν, ἅπερ ὁ ἀρχιερεὺς μυστικῶς τε καὶ συμβολικῶς περιβαλλόμενος, καὶ εἰς τὰ ἅγια εἰσερχόμενος δι' αὐτῶν ὑπὲρ τοῦ κόσμου τὸν τοῦ παντὸς Δημιουργόν τε καὶ Κύριον ἐξιλεοῦτο. Η μὲν γὰρ βύσσος ἀντὶ τῆς γῆς, ἡ δὲ ὑάκινθος ἀντὶ τοῦ ἀέρος, ἡ δὲ πορφύρα ἀντὶ τοῦ ὕδατος, τὸ δὲ κόκκινον ἀντὶ τοῦ πυρός. Καὶ ἦσαν ἄλλα μὲν τὰ φαινόμενα, ἄλλα δὲ τὰ νοούμενα. Καὶ μέντοι ἡ σκηνὴ τοῦ μαρτυρίου ἔνδοθεν καὶ ἔξωθεν χρυσίῳ περικεκαλυμμένη ὑπῆρχε, τὸν δροφον ἔχουσα ἐξ ὑφασμάτων ποικίλων καὶ διαφόρων χρωμάτων κατεσκευασμένον. Το μὲν γὰρ ἦν ἀλουργὸν, τὸ δὲ ῥοδοειδὲς ἢ κοκκοβαφές, τὸ δὲ ὑακινθίνῳ προσεοικός, ή τε βύσσος τὴν λευκὴν εἶχε χροιάν - ἅπερ δὴ τῶν τεσσάρων ἦν στοιχείων, ὡς ἔφην, αἰνίγματα. Ὁ μὲν γὰρ υάκινθος τῷ ἀέρι προσέοικε, τὸ δὲ ῥοδοειδές ή κοκκοβαφὲς τῷ πυρί, τὸ δὲ ἀλουργὸν ἐδήλου τὴν θάλασσαν -- ἐκείνη γὰρ τρέφει τὴν κόχλον, ἐξ ἧς τὸ τοιοῦτον γίνεται χρώμα — ἡ δὲ βύσσος τὴν γῆν· ἐκ ταύτης γὰρ φύεσθαι λέγουσι. Καὶ δέῤῥεις δὲ εἶχε τριχίνας ἐπικειμένας καὶ διφθέρας ποικίλας, ὥστε καὶ τὸν ὑετὴν ἀπείρ γειν καὶ τὸν φλογμόν. Ο μέντοι Θεὸς καὶ τοῖς ἱερεῦσι παντοδαπόν περιέθηκε κόσμον, τὸν μὲν λαὸν καταπλήττοντα τῷ διαφόρῳ τοῦ σχήματος, αὐτοὺς δὲ τοὺς ἱερέας διδάσκοντα, ὅπως χρὴ τὴν ψυχὴν ὡραΐζειν, καὶ τὸν τῆς ἀρετῆς αὐτῇ κόσμον περιτιθέναι. καὶ δόξης μετὰ τῶν λοιπῶν ἱερέων καὶ τοῦ πολιτικοῦ πλήθους ἱεροπρεπή τι διαφέρουσαν τῶν ἄλλων ἐθνῶν ποιησάμενος ὁ ἀρχιερεὺς τὴν ὑπάντησιν Αλεξάν- δρου ”, εἰς τόπον ἐπίσημον ἔστη, ένθα μάλιστα ή περικαλλὴς τοῦ ναοῦ πρόσοψις ἐξεφαίνετο. Καὶ τὸ μὲν πλῆθος πόρρωθεν ἰδὼν ὁ ᾿Αλέξανδρος ἐν λευχαῖς στολαῖς, καὶ τοὺς ἱερεῖς " προεστῶτας ἐν βυσσίναις μετὰ πολλῆς εὐταξίας καὶ σεμνότητος, τὸν δὲ ἀρ χιερέα ἐν ὑακίνθῳ καὶ διαχρύσῳ κόσμῳ " καὶ ἐπὶ τῆς κεφαλῆς τὴν κίδαριν ἔχοντα καὶ τὸ χρυσοῦν ἐπ' αὐτῆς ἔλασμα, ᾧ τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ ἐπεγέγρα ἐπιτιθών Β'. καὶ ἐπιτιθείς ἀνωρθ. θείᾳ κινήσει τὰ Β'. ' ναι, εἰ δὲ παρὰ γνώμην αὐτὰ ἐτύγ χανεν, ἀνωρθοῦντο μόνα τά Ώ. δὲ καὶ ἐπί θῦ γε καὶ ἐπὶ τῶν α. ἀπ. του κῦ αὐτῶν τῶν δ. Β'. γεν. πρ. καὶ δ. εἰ δὲ ὀργισμὸς ἦν οὐδὲ ά. προφητών παρεκδ. Β'. "¿ τεσσ. Β'. Καὶ μ. καὶ ἡ Β'. ὑπῆρχε ἢ καὶ τὸν Β'. δέῤῥεις με είχε Β'. απήργειν τὴν Β'. το και β'. οι καί Σε τῷ ᾿Αλεξάνδρῳ β' 'Αλ. τοῦ λαοῦ με τους δὲ 1. τι εὐδοξία; Ρ'. κόσμῳ Β'. ἀπείρηται Β'. των τε GEORGII HAMARTOLI B • betur. Scribitur autem per quatuor litteras, unde A eliam a Samaritanis quidem a Judæis autem AEIA nuncupatur. Igitur vestis pontifcalis quadricolor symbolum est quatuor ele· mentorum, e quibus omnia consistunt; qua pontifex mystice et symbolice indutus in Sancta sanctorum universi conditorem et Dominum expiandi gratia introit. Byssus enim pro terra; hyacinthus pro aere; purpura pro aqua, et coccum pro igue erat, iis quæ videbantur intelligibilia significantibus. Ta- bernaculum fœderis intus et extra auro tectum eral, cujus laquear e nulticoloribus, purpureis, roseis, coccineis, hyacinthinis constabat textu- ris; byssus albi coloris erat. Quæ omnia qua- tuor elementorum emblemata referebant, ut supra diximus. Et quidem byacinthus aeri similis est; co- lor roseus aut coccineus igni comparandus; ca- ruleus mare refert, quod cochleam gignit bombyci- nam; et byssus terram, a qua originem ducit. Su- perimpositæ sunt pelles e pilis factæ ad arcendum pluviam et æstum. Sic Deus ipsos sacerdotes or- natos esse voluit, ut multitudini verecundiam in- jiceret, illos autein admoneret, quantopere animam virtutibus exornare deberent. Sic ornatus, et inter ceteros sacerdotes ac mul- C titudinem honore et gloria resplendescens, summus pontifex Alexandro obviam fit et in loco edito, unde templi majestas maxime tangeret oculos constitit. Alexander multitudinem e longinquo vestibus albis indutam, sacerdotes bysso tectos cum decore astan- tes, pontificem ipsum auro fulgentem et cydarin in capite cum lamina, cui Dei nomen inscriptuin erat, gestantem conspicatus, miraculo attonitus e curru in terram desiliit, et sponte nomen divinum, ipsumque pontificem exosculatus est; hujus exem- plum Judæi omnes et pontifex ipse imitati sunt. Variæ lectiones et notæ. · Ρal. • Par. ex homoioteiculo omissa— Par.—τοῦ Par. Par. • Par. Par. Sam. XXVIII, 15. om. B³. is Ex. 1, 14. Par. om. Par. - Non. Aug. • Par om. (6) Οὕτω τοίνυν 30 μετὰ τῆς τοιαύτης στολῆς τε

επετίθει · ἐν τῷ Ἐφούδ, καὶ οὕτω διερωτῶν, εὐθὺς τετράγραμμον, ΙΑΒΕ, ἀνωρθοῦντο τὰ στοιχεῖα δηλοῦντα σαφῶς τὴν ἐπίσ νευσιν τοῦ Θεοῦ ἢ τὴν ἀνάνευσιν. Οἷον, εἰ μὲν ἦν τὸ ἐρώτημα καὶ τὸ πρᾶγμα κατὰ γνώμην Θεοῦ, ἀνωρ θοῦντο μόνα τὰ σημαίνοντα τὸ' ού. Ωσαύτως γε ἐπὶ τῶν ἄλλων ἀποκρίσεων τοῦ Κυρίου τῶν δι' αὐτῶν δήλων γινομένων, προδήλως καὶ διαφόρως συνέβαι νεν, εἴ γε πάντως εὐδόκιμοι αὐτῷ ὑπῆρχον · εἰ δὲ ὠργισμένος ἦν αὐτοῖς, οὐδὲν αὐτοῖς · διὰ τῶν δήλων τούτων ἀπεκρίνετο, οὔτε μὴν διὰ θείων ἀποκαλύ- ψεων ή προφητειών 1. Οθεν φησί · . Εἶδε Σαούλ την παρεμβολήν τῶν ἀλλοφύλων καὶ ἐφοβήθη, καὶ ἐξέστη ἡ καρδία αὐτοῦ σφόδρα, καὶ ἐπηρώτησεν διὰ Κυρίου, καὶ οὐκ ἀπεκρίθη αὐτῷ ὁ Κύριος - καὶ τότε εἶπε Σαούλ τοῖς παισὶν αὐτοῦ· Ζητήσατε μοι γυναίκα ἐγγαστριμύθιον. » (4) Ἐπὶ δὲ τὴν κε φαλὴν ἐφόρει τελαμώνα χρυσώνυμον ὁ ἀρχιερεὺς ήτοι μίτραν καὶ κίδαριν λεγομένην, ἐν ᾗ πέταλον χρυσοῦν ἐπέκειτο πρὸς τὸ μέτωπον αὐτοῦ, ἐν ᾧ γράμμασιν ἱεροῖς τοῦ Θεοῦ τὸ ὄνομα ἐντετύπωτο, Μωϋσέα λέγων· « Εγώ εἰμι ὁ ὢν 18. (5) Τοῦτο δὲ καθὼς αὐτὸς ἐδήλου τὴν ὀνομασίαν ταύτην, πρὸς παρ' Εβραίοις ἄφραστον ὀνομάζεται· ἀπείρητον γὰρ αὐτοῖς τοῦτο διὰ γλώττης προσφέρειν. Γράφεται δὲ διὰ τῶν τεσσάρων στοιχείων, ὅθεν καὶ τετράγραμμον αὐτὸ λέγουσιν. Καλοῦσι δὲ αὐτὸ Σαμα- ρεῖται μὲν ΙΑΒΕ, Ἰουδαῖοι δὲ ΑΕΙΑ. Τῆ; οὖν ἱερατικῆς ἐσθῆτος ή τετράριθμος χροιὰ σύμβολον τῶν τεσσάρων το ἐτύγχανε στοιχείων, ἐξ ὧν τὰ πάντα συνέστηκεν, ἅπερ ὁ ἀρχιερεὺς μυστικῶς τε καὶ συμβολικῶς περιβαλλόμενος, καὶ εἰς τὰ ἅγια εἰσερχόμενος δι' αὐτῶν ὑπὲρ τοῦ κόσμου τὸν τοῦ παντὸς Δημιουργόν τε καὶ Κύριον ἐξιλεοῦτο. Η μὲν γὰρ βύσσος ἀντὶ τῆς γῆς, ἡ δὲ ὑάκινθος ἀντὶ τοῦ ἀέρος, ἡ δὲ πορφύρα ἀντὶ τοῦ ὕδατος, τὸ δὲ κόκκινον ἀντὶ τοῦ πυρός. Καὶ ἦσαν ἄλλα μὲν τὰ φαινόμενα, ἄλλα δὲ τὰ νοούμενα. Καὶ μέντοι ἡ σκηνὴ τοῦ μαρτυρίου ἔνδοθεν καὶ ἔξωθεν χρυσίῳ περικεκαλυμμένη ὑπῆρχε, τὸν δροφον ἔχουσα ἐξ ὑφασμάτων ποικίλων καὶ διαφόρων χρωμάτων κατεσκευασμένον. Το μὲν γὰρ ἦν ἀλουργὸν, τὸ δὲ ῥοδοειδὲς ἢ κοκκοβαφές, τὸ δὲ ὑακινθίνῳ προσεοικός, ή τε βύσσος τὴν λευκὴν εἶχε χροιάν - ἅπερ δὴ τῶν τεσσάρων ἦν στοιχείων, ὡς ἔφην, αἰνίγματα. Ὁ μὲν γὰρ υάκινθος τῷ ἀέρι προσέοικε, τὸ δὲ ῥοδοειδές ή κοκκοβαφὲς τῷ πυρί, τὸ δὲ ἀλουργὸν ἐδήλου τὴν θάλασσαν -- ἐκείνη γὰρ τρέφει τὴν κόχλον, ἐξ ἧς τὸ τοιοῦτον γίνεται χρώμα — ἡ δὲ βύσσος τὴν γῆν· ἐκ ταύτης γὰρ φύεσθαι λέγουσι. Καὶ δέῤῥεις δὲ εἶχε τριχίνας ἐπικειμένας καὶ διφθέρας ποικίλας, ὥστε καὶ τὸν ὑετὴν ἀπείρ γειν καὶ τὸν φλογμόν. Ο μέντοι Θεὸς καὶ τοῖς ἱερεῦσι παντοδαπόν περιέθηκε κόσμον, τὸν μὲν λαὸν καταπλήττοντα τῷ διαφόρῳ τοῦ σχήματος, αὐτοὺς δὲ τοὺς ἱερέας διδάσκοντα, ὅπως χρὴ τὴν ψυχὴν ὡραΐζειν, καὶ τὸν τῆς ἀρετῆς αὐτῇ κόσμον περιτιθέναι. καὶ δόξης μετὰ τῶν λοιπῶν ἱερέων καὶ τοῦ πολιτικοῦ πλήθους ἱεροπρεπή τι διαφέρουσαν τῶν ἄλλων ἐθνῶν ποιησάμενος ὁ ἀρχιερεὺς τὴν ὑπάντησιν Αλεξάν- δρου ”, εἰς τόπον ἐπίσημον ἔστη, ένθα μάλιστα ή περικαλλὴς τοῦ ναοῦ πρόσοψις ἐξεφαίνετο. Καὶ τὸ μὲν πλῆθος πόρρωθεν ἰδὼν ὁ ᾿Αλέξανδρος ἐν λευχαῖς στολαῖς, καὶ τοὺς ἱερεῖς " προεστῶτας ἐν βυσσίναις μετὰ πολλῆς εὐταξίας καὶ σεμνότητος, τὸν δὲ ἀρ χιερέα ἐν ὑακίνθῳ καὶ διαχρύσῳ κόσμῳ " καὶ ἐπὶ τῆς κεφαλῆς τὴν κίδαριν ἔχοντα καὶ τὸ χρυσοῦν ἐπ' αὐτῆς ἔλασμα, ᾧ τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ ἐπεγέγρα ἐπιτιθών Β'. καὶ ἐπιτιθείς ἀνωρθ. θείᾳ κινήσει τὰ Β'. ' ναι, εἰ δὲ παρὰ γνώμην αὐτὰ ἐτύγ χανεν, ἀνωρθοῦντο μόνα τά Ώ. δὲ καὶ ἐπί θῦ γε καὶ ἐπὶ τῶν α. ἀπ. του κῦ αὐτῶν τῶν δ. Β'. γεν. πρ. καὶ δ. εἰ δὲ ὀργισμὸς ἦν οὐδὲ ά. προφητών παρεκδ. Β'. "¿ τεσσ. Β'. Καὶ μ. καὶ ἡ Β'. ὑπῆρχε ἢ καὶ τὸν Β'. δέῤῥεις με είχε Β'. απήργειν τὴν Β'. το και β'. οι καί Σε τῷ ᾿Αλεξάνδρῳ β' 'Αλ. τοῦ λαοῦ με τους δὲ 1. τι εὐδοξία; Ρ'. κόσμῳ Β'. ἀπείρηται Β'. των τε GEORGII HAMARTOLI B • betur. Scribitur autem per quatuor litteras, unde A eliam a Samaritanis quidem a Judæis autem AEIA nuncupatur. Igitur vestis pontifcalis quadricolor symbolum est quatuor ele· mentorum, e quibus omnia consistunt; qua pontifex mystice et symbolice indutus in Sancta sanctorum universi conditorem et Dominum expiandi gratia introit. Byssus enim pro terra; hyacinthus pro aere; purpura pro aqua, et coccum pro igue erat, iis quæ videbantur intelligibilia significantibus. Ta- bernaculum fœderis intus et extra auro tectum eral, cujus laquear e nulticoloribus, purpureis, roseis, coccineis, hyacinthinis constabat textu- ris; byssus albi coloris erat. Quæ omnia qua- tuor elementorum emblemata referebant, ut supra diximus. Et quidem byacinthus aeri similis est; co- lor roseus aut coccineus igni comparandus; ca- ruleus mare refert, quod cochleam gignit bombyci- nam; et byssus terram, a qua originem ducit. Su- perimpositæ sunt pelles e pilis factæ ad arcendum pluviam et æstum. Sic Deus ipsos sacerdotes or- natos esse voluit, ut multitudini verecundiam in- jiceret, illos autein admoneret, quantopere animam virtutibus exornare deberent. Sic ornatus, et inter ceteros sacerdotes ac mul- C titudinem honore et gloria resplendescens, summus pontifex Alexandro obviam fit et in loco edito, unde templi majestas maxime tangeret oculos constitit. Alexander multitudinem e longinquo vestibus albis indutam, sacerdotes bysso tectos cum decore astan- tes, pontificem ipsum auro fulgentem et cydarin in capite cum lamina, cui Dei nomen inscriptuin erat, gestantem conspicatus, miraculo attonitus e curru in terram desiliit, et sponte nomen divinum, ipsumque pontificem exosculatus est; hujus exem- plum Judæi omnes et pontifex ipse imitati sunt. Variæ lectiones et notæ. · Ρal. • Par. ex homoioteiculo omissa— Par.—τοῦ Par. Par. • Par. Par. Sam. XXVIII, 15. om. B³. is Ex. 1, 14. Par. om. Par. - Non. Aug. • Par om. (6) Οὕτω τοίνυν 30 μετὰ τῆς τοιαύτης στολῆς τε

επετίθει · ἐν τῷ Ἐφούδ, καὶ οὕτω διερωτῶν, εὐθὺς τετράγραμμον, ΙΑΒΕ, ἀνωρθοῦντο τὰ στοιχεῖα δηλοῦντα σαφῶς τὴν ἐπίσ νευσιν τοῦ Θεοῦ ἢ τὴν ἀνάνευσιν. Οἷον, εἰ μὲν ἦν τὸ ἐρώτημα καὶ τὸ πρᾶγμα κατὰ γνώμην Θεοῦ, ἀνωρ θοῦντο μόνα τὰ σημαίνοντα τὸ' ού. Ωσαύτως γε ἐπὶ τῶν ἄλλων ἀποκρίσεων τοῦ Κυρίου τῶν δι' αὐτῶν δήλων γινομένων, προδήλως καὶ διαφόρως συνέβαι νεν, εἴ γε πάντως εὐδόκιμοι αὐτῷ ὑπῆρχον · εἰ δὲ ὠργισμένος ἦν αὐτοῖς, οὐδὲν αὐτοῖς · διὰ τῶν δήλων τούτων ἀπεκρίνετο, οὔτε μὴν διὰ θείων ἀποκαλύ- ψεων ή προφητειών 1. Οθεν φησί · . Εἶδε Σαούλ την παρεμβολήν τῶν ἀλλοφύλων καὶ ἐφοβήθη, καὶ ἐξέστη ἡ καρδία αὐτοῦ σφόδρα, καὶ ἐπηρώτησεν διὰ Κυρίου, καὶ οὐκ ἀπεκρίθη αὐτῷ ὁ Κύριος - καὶ τότε εἶπε Σαούλ τοῖς παισὶν αὐτοῦ· Ζητήσατε μοι γυναίκα ἐγγαστριμύθιον. » (4) Ἐπὶ δὲ τὴν κε φαλὴν ἐφόρει τελαμώνα χρυσώνυμον ὁ ἀρχιερεὺς ήτοι μίτραν καὶ κίδαριν λεγομένην, ἐν ᾗ πέταλον χρυσοῦν ἐπέκειτο πρὸς τὸ μέτωπον αὐτοῦ, ἐν ᾧ γράμμασιν ἱεροῖς τοῦ Θεοῦ τὸ ὄνομα ἐντετύπωτο, Μωϋσέα λέγων· « Εγώ εἰμι ὁ ὢν 18. (5) Τοῦτο δὲ καθὼς αὐτὸς ἐδήλου τὴν ὀνομασίαν ταύτην, πρὸς παρ' Εβραίοις ἄφραστον ὀνομάζεται· ἀπείρητον γὰρ αὐτοῖς τοῦτο διὰ γλώττης προσφέρειν. Γράφεται δὲ διὰ τῶν τεσσάρων στοιχείων, ὅθεν καὶ τετράγραμμον αὐτὸ λέγουσιν. Καλοῦσι δὲ αὐτὸ Σαμα- ρεῖται μὲν ΙΑΒΕ, Ἰουδαῖοι δὲ ΑΕΙΑ. Τῆ; οὖν ἱερατικῆς ἐσθῆτος ή τετράριθμος χροιὰ σύμβολον τῶν τεσσάρων το ἐτύγχανε στοιχείων, ἐξ ὧν τὰ πάντα συνέστηκεν, ἅπερ ὁ ἀρχιερεὺς μυστικῶς τε καὶ συμβολικῶς περιβαλλόμενος, καὶ εἰς τὰ ἅγια εἰσερχόμενος δι' αὐτῶν ὑπὲρ τοῦ κόσμου τὸν τοῦ παντὸς Δημιουργόν τε καὶ Κύριον ἐξιλεοῦτο. Η μὲν γὰρ βύσσος ἀντὶ τῆς γῆς, ἡ δὲ ὑάκινθος ἀντὶ τοῦ ἀέρος, ἡ δὲ πορφύρα ἀντὶ τοῦ ὕδατος, τὸ δὲ κόκκινον ἀντὶ τοῦ πυρός. Καὶ ἦσαν ἄλλα μὲν τὰ φαινόμενα, ἄλλα δὲ τὰ νοούμενα. Καὶ μέντοι ἡ σκηνὴ τοῦ μαρτυρίου ἔνδοθεν καὶ ἔξωθεν χρυσίῳ περικεκαλυμμένη ὑπῆρχε, τὸν δροφον ἔχουσα ἐξ ὑφασμάτων ποικίλων καὶ διαφόρων χρωμάτων κατεσκευασμένον. Το μὲν γὰρ ἦν ἀλουργὸν, τὸ δὲ ῥοδοειδὲς ἢ κοκκοβαφές, τὸ δὲ ὑακινθίνῳ προσεοικός, ή τε βύσσος τὴν λευκὴν εἶχε χροιάν - ἅπερ δὴ τῶν τεσσάρων ἦν στοιχείων, ὡς ἔφην, αἰνίγματα. Ὁ μὲν γὰρ υάκινθος τῷ ἀέρι προσέοικε, τὸ δὲ ῥοδοειδές ή κοκκοβαφὲς τῷ πυρί, τὸ δὲ ἀλουργὸν ἐδήλου τὴν θάλασσαν -- ἐκείνη γὰρ τρέφει τὴν κόχλον, ἐξ ἧς τὸ τοιοῦτον γίνεται χρώμα — ἡ δὲ βύσσος τὴν γῆν· ἐκ ταύτης γὰρ φύεσθαι λέγουσι. Καὶ δέῤῥεις δὲ εἶχε τριχίνας ἐπικειμένας καὶ διφθέρας ποικίλας, ὥστε καὶ τὸν ὑετὴν ἀπείρ γειν καὶ τὸν φλογμόν. Ο μέντοι Θεὸς καὶ τοῖς ἱερεῦσι παντοδαπόν περιέθηκε κόσμον, τὸν μὲν λαὸν καταπλήττοντα τῷ διαφόρῳ τοῦ σχήματος, αὐτοὺς δὲ τοὺς ἱερέας διδάσκοντα, ὅπως χρὴ τὴν ψυχὴν ὡραΐζειν, καὶ τὸν τῆς ἀρετῆς αὐτῇ κόσμον περιτιθέναι. καὶ δόξης μετὰ τῶν λοιπῶν ἱερέων καὶ τοῦ πολιτικοῦ πλήθους ἱεροπρεπή τι διαφέρουσαν τῶν ἄλλων ἐθνῶν ποιησάμενος ὁ ἀρχιερεὺς τὴν ὑπάντησιν Αλεξάν- δρου ”, εἰς τόπον ἐπίσημον ἔστη, ένθα μάλιστα ή περικαλλὴς τοῦ ναοῦ πρόσοψις ἐξεφαίνετο. Καὶ τὸ μὲν πλῆθος πόρρωθεν ἰδὼν ὁ ᾿Αλέξανδρος ἐν λευχαῖς στολαῖς, καὶ τοὺς ἱερεῖς " προεστῶτας ἐν βυσσίναις μετὰ πολλῆς εὐταξίας καὶ σεμνότητος, τὸν δὲ ἀρ χιερέα ἐν ὑακίνθῳ καὶ διαχρύσῳ κόσμῳ " καὶ ἐπὶ τῆς κεφαλῆς τὴν κίδαριν ἔχοντα καὶ τὸ χρυσοῦν ἐπ' αὐτῆς ἔλασμα, ᾧ τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ ἐπεγέγρα ἐπιτιθών Β'. καὶ ἐπιτιθείς ἀνωρθ. θείᾳ κινήσει τὰ Β'. ' ναι, εἰ δὲ παρὰ γνώμην αὐτὰ ἐτύγ χανεν, ἀνωρθοῦντο μόνα τά Ώ. δὲ καὶ ἐπί θῦ γε καὶ ἐπὶ τῶν α. ἀπ. του κῦ αὐτῶν τῶν δ. Β'. γεν. πρ. καὶ δ. εἰ δὲ ὀργισμὸς ἦν οὐδὲ ά. προφητών παρεκδ. Β'. "¿ τεσσ. Β'. Καὶ μ. καὶ ἡ Β'. ὑπῆρχε ἢ καὶ τὸν Β'. δέῤῥεις με είχε Β'. απήργειν τὴν Β'. το και β'. οι καί Σε τῷ ᾿Αλεξάνδρῳ β' 'Αλ. τοῦ λαοῦ με τους δὲ 1. τι εὐδοξία; Ρ'. κόσμῳ Β'. ἀπείρηται Β'. των τε GEORGII HAMARTOLI B • betur. Scribitur autem per quatuor litteras, unde A eliam a Samaritanis quidem a Judæis autem AEIA nuncupatur. Igitur vestis pontifcalis quadricolor symbolum est quatuor ele· mentorum, e quibus omnia consistunt; qua pontifex mystice et symbolice indutus in Sancta sanctorum universi conditorem et Dominum expiandi gratia introit. Byssus enim pro terra; hyacinthus pro aere; purpura pro aqua, et coccum pro igue erat, iis quæ videbantur intelligibilia significantibus. Ta- bernaculum fœderis intus et extra auro tectum eral, cujus laquear e nulticoloribus, purpureis, roseis, coccineis, hyacinthinis constabat textu- ris; byssus albi coloris erat. Quæ omnia qua- tuor elementorum emblemata referebant, ut supra diximus. Et quidem byacinthus aeri similis est; co- lor roseus aut coccineus igni comparandus; ca- ruleus mare refert, quod cochleam gignit bombyci- nam; et byssus terram, a qua originem ducit. Su- perimpositæ sunt pelles e pilis factæ ad arcendum pluviam et æstum. Sic Deus ipsos sacerdotes or- natos esse voluit, ut multitudini verecundiam in- jiceret, illos autein admoneret, quantopere animam virtutibus exornare deberent. Sic ornatus, et inter ceteros sacerdotes ac mul- C titudinem honore et gloria resplendescens, summus pontifex Alexandro obviam fit et in loco edito, unde templi majestas maxime tangeret oculos constitit. Alexander multitudinem e longinquo vestibus albis indutam, sacerdotes bysso tectos cum decore astan- tes, pontificem ipsum auro fulgentem et cydarin in capite cum lamina, cui Dei nomen inscriptuin erat, gestantem conspicatus, miraculo attonitus e curru in terram desiliit, et sponte nomen divinum, ipsumque pontificem exosculatus est; hujus exem- plum Judæi omnes et pontifex ipse imitati sunt. Variæ lectiones et notæ. · Ρal. • Par. ex homoioteiculo omissa— Par.—τοῦ Par. Par. • Par. Par. Sam. XXVIII, 15. om. B³. is Ex. 1, 14. Par. om. Par. - Non. Aug. • Par om. (6) Οὕτω τοίνυν 30 μετὰ τῆς τοιαύτης στολῆς τε

βασιλείας Κανδάκης τῆς χήρας, βασιλευούσης τῶν ἐνέστερων ο Ινδῶν, ἥτις καὶ συνέλαβεν αὐτὸν οὔτ τως. Περὶ τῆς βασιλίσσης Κανδάκης. Βίος εἶχεν Αλέξανδρος “8 μετὰ τῶν πεμπομένων ὑπ' αὐτοῦ πρέσβεων πρὸς τοὺς ἐναντίους βασιλεῖς συνεισέρχεσθαι τι σχήματι στρατιώτου καὶ ὁρᾷν, ὁποῖος ἐστιν ὁ βασιλεὺς ἐκεῖνος. Ἡ οὖν Κανδάκη τοῦτο μαθοῦσα περιειργάσατο, ὁποίας ἐστὶ θέας, καὶ τί ἔχει σύστημον. Καὶ μαθοῦσα 40, ὅτι χθαμαλός ἐστιν, ὀδόντας ἔχων μεγάλους καὶ φαινομένους καὶ τὸν ἕνα μὲν ὀφθαλμὸν γλαυκὸν, τὸν δὲ ἕτερον μέλα- να, παρεσημειώσατο καθ᾿ ἑαυτὴν ταῦτα. Καὶ δὴ εἰσελθόντος “' πρὸς αὐτὴν ἅμα τοῖς πεμφθεῖσι παρ αὐτοῦ τὰ πρεσβευταῖς, καὶ γνωρίσασα αὐτὸν ἐκ τῶν συσσήμων, συνέσχεν αὐτὸν 40, λέγουσα· ο Αλέξανδρε βασιλεῦ, τὸν κόσμον ἔλαβες, καὶ γυνή σε παρέλαβεν. » Β ρίεργον τῆς φύσεώς σου σε ἀβλαβή σε καὶ τοὺς υἱοὺς σου καὶ τὴν βασιλείαν σου διαφυλάξω, καὶ λήψομαί σε καὶ γυναῖκα. » Ην καὶ λαβὼν καὶ εἰς Αἴγυπτον ἐλθὼν καὶ τὴν μεγάλην Αλεξάνδρειαν εἰς τὸ ἴδιον κτίσας όνομα, πάλιν ὑπέστρεφεν ει εἰς Βαβυλῶνα ἐς· ἐν ᾗ καὶ τελευτᾷ, ὑπάρχων ἐτῶν λβ', βασιλεύσας Στη ιβ'. ήγητα καὶ λόγον ὑπερβαίνοντα εἰργάσατο. Καὶ διὰ τοῦτο πτηνὴν πάρδαλιν ὁ προφήτης " αὐτὸν προ- βλέπει, τὸ ταχὺ καὶ σφοδρὸν καὶ τὸ πυρῶδες εἰ καὶ τὸ ἄρνω διαπτῆναι τὴν οἰκουμένην μετὰ τροπαίων καὶ νίκης προϋπέφηνε. (5) Λέγεται δὲ, ὅτι [φιλοσό φου τινὸς εἰρηκότος ήκουσεν, ότι] κόσμοι ἄπειρο εἰσι. ["Ο; καὶ ἀκούσας] καὶ μέγα στενάξας ἔφη· Καὶ ἀπείρων κι ὄντων, μηδενὸς ἐγὼ κεκράτηκα. οὕτως ἦν μεγαλόφρων, μεγαλόψυχος καὶ γενναῖος (ὅθεν καὶ πανταχοῦ ᾔδετο καὶ ἐθαυμάζετο μάλιστα διὰ σωφροσύνην αὐτοῦ καὶ σύνεσιν καὶ πολλὴν ἀγχί- νοιάν τε καὶ σοφίαν). Αριστοτέλει γὰρ μαθητευθείς πᾶσαν λογικὴν ἐπιστήμην εἰς ἄκρον ἐξεπαιδεύθη ". ἰδὼν ὁμώνυμον αὐτῷ νεανίσκον τινὰ δειλῶς μαχόμε- νον εἶπε πρὸς αὐτόν· Νεανίσκε, ἢ τὸν τρόπον ἄλ λαξον ἢ τὸ ὄνομα. » (5) Ἐπεὶ οὖν καὶ σωφροσύνῃ πολλῇ διεκόσμητο, ἐκδηλοτέραν ταύτην ἐποίησε μετὰ τὴν νίκην. Καὶ γὰρ αἰχμαλώτους λαβὼν τὰς θυγα τέρας Δαρείου μαρτυρουμένας έχειν κάλλος ἀξιοθαύ μαστον, οὐδὲ προσιδεῖν ἠξίωσεν, αἰσχρὸν καὶ λίαν... ἀποφήνας, τὸν ἄνδρας ο ανδρείως χειρωσάμενον ὑπὸ γυναικῶν ἀθλίως ἡττηθῆναι. Κ'. Περὶ τῶν Βραχμάνων. "Ος γε καὶ μέχρι τῶν ἐνδοτάτων Ινδῶν καὶ τοῦ δε κυκλοῦντος πᾶσαν τὴν γῆν Ὠκεανοῦ, μεγάλου ποτα - μοῦ, καὶ τῆς μεγίστης νήσου τῶν Βραχμάνων φθά σας καὶ ὑπὲρον ἄνθρωπον βίον καὶ τὴν εἰς τὸν πάν- των Θεὸν εὐσέβειάν τε καὶ λατρείαν μεμαθηκώς σε ενδοτέρα Β'. " οι συνέρχεσθαι Ρ. Καὶ ἀκούσασα Καὶ δέ Β'. ως εἰσελθόντα στρατιώταις. αὐτόν Ρ. πανούργον τῆς φρονήσεώς σου Β'. οι υπέστρε ψεν Β'. "321 οι ταχύ δηλονότι καὶ σφοδρῷ καὶ πυρώδες Β'. " εί απείρων Β'. ε· εἰς ῥὸς ἐπ. Πολεμικώτερος Β' ἐκπ. οι λίαν ἀπ᾽ ἄνδρας Β'. σε καὶ τὴν Β'. Ο φθάσας ὧν καὶ τὸν θαυμάσιον καὶ ὑπέρ Β'. GEORGII HAMARTOLI XIX. De regina Candace. 10'. Consueverat Alexander iis quos ad reges adversa- rios delegabat, sese sub militis specie immiscere, ut singulos illos oculis meliretur. Quo cognito, Can- dace inquisivit quæ illius esset forma aut signum peculiare; et ubi audivisset eum exiguæ staturæ esse, et dentibus grandibus ac proeminentibus, item oculorum habere unum cæruleum, alterum nigrum, ipsa sibi notavit. Igitur eum Alexander cum dele- gatis suis intraret, regina quæ eum ex signis no- scitabat, comprehenso manibus ei dixit : c Alexan- der rex, tu orbem terrarum cepisti, nunc a muliere captus. » Ad quæ Alexander: Propter malitiam et astutiam tuam te filiosque incolumes cum regno servabo ; imo te ipsam in matrimonium ducam. Post nuptias igitur una cum ea in Ægyptum pro- fectus, Alexandriam ibi conditam ex se nominavit. Rursus Babylonem reversus, ibi defunctus est, ætatis anno 32, regni 12. Alexander innumera fidemque superantia tropa sibi erexit. Quare propheta pardali eum comparat alatæ, quippe qui universam terram victor summe cum ardore percurrens, improvisis hostes armis aggreditur. Idem philosopho aliquo dicente, inm- meros esse mundos, gemebundus ; ‹Et quorum ego ne unum quidem suhegi,» dixit. Adeo porro magna- nimus ac generosus erat ut ubique propter pruden - Liam et ingenii acumen sapientiamque in omnium c ore atque admiratione versaretur. Aristotele magistro usus, logiem arti cum summo studio operam dabat. Idem bellum gerendi artis peritissi- mus cum adolescentem qui idem quod ipse, nomen gerebat, minus fortiter pugnantem vidisset: • Heus, inquit, aut mores aut nomen muta. › Animi generositatem ut alibi ita maxime ubi victor e pugna excesserat, manifestare solebat. Nam postquam Darii filias forma insignes cepisset, ne videre quidem eas voluit; turpe esse dicens a feminis subigi eum qui de viris iisque fortibus triumpharit. XX. De Brachmanibus. Alexander, qui non solum ad Indos remotissi- mos, sed etiam ad Oceanum qui totam terram ambit, et insulam Brachmanum processerat ut bominum mores et verum falsumve cultum quo Deum omnipotentem prosequerentur, perdisceret, D Variæ lectiones et notæ. 'E. yàp t. 'Aλ. Par. Par. 1. Par. om. (4976).Dan. VII, 6. (3) Ced. 279,9-15. Mon. Aug. ? 24. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῇ· . Διὰ τὸ πανούργον καὶ πε (2) Πολλὰ μὲν οὖν καὶ ἄλλα μυρία τρόπαια δυσδι (4) Πολεμικώτατος δὲ καὶ τολμηρότατος υπάρχων,

βασιλείας Κανδάκης τῆς χήρας, βασιλευούσης τῶν ἐνέστερων ο Ινδῶν, ἥτις καὶ συνέλαβεν αὐτὸν οὔτ τως. Περὶ τῆς βασιλίσσης Κανδάκης. Βίος εἶχεν Αλέξανδρος “8 μετὰ τῶν πεμπομένων ὑπ' αὐτοῦ πρέσβεων πρὸς τοὺς ἐναντίους βασιλεῖς συνεισέρχεσθαι τι σχήματι στρατιώτου καὶ ὁρᾷν, ὁποῖος ἐστιν ὁ βασιλεὺς ἐκεῖνος. Ἡ οὖν Κανδάκη τοῦτο μαθοῦσα περιειργάσατο, ὁποίας ἐστὶ θέας, καὶ τί ἔχει σύστημον. Καὶ μαθοῦσα 40, ὅτι χθαμαλός ἐστιν, ὀδόντας ἔχων μεγάλους καὶ φαινομένους καὶ τὸν ἕνα μὲν ὀφθαλμὸν γλαυκὸν, τὸν δὲ ἕτερον μέλα- να, παρεσημειώσατο καθ᾿ ἑαυτὴν ταῦτα. Καὶ δὴ εἰσελθόντος “' πρὸς αὐτὴν ἅμα τοῖς πεμφθεῖσι παρ αὐτοῦ τὰ πρεσβευταῖς, καὶ γνωρίσασα αὐτὸν ἐκ τῶν συσσήμων, συνέσχεν αὐτὸν 40, λέγουσα· ο Αλέξανδρε βασιλεῦ, τὸν κόσμον ἔλαβες, καὶ γυνή σε παρέλαβεν. » Β ρίεργον τῆς φύσεώς σου σε ἀβλαβή σε καὶ τοὺς υἱοὺς σου καὶ τὴν βασιλείαν σου διαφυλάξω, καὶ λήψομαί σε καὶ γυναῖκα. » Ην καὶ λαβὼν καὶ εἰς Αἴγυπτον ἐλθὼν καὶ τὴν μεγάλην Αλεξάνδρειαν εἰς τὸ ἴδιον κτίσας όνομα, πάλιν ὑπέστρεφεν ει εἰς Βαβυλῶνα ἐς· ἐν ᾗ καὶ τελευτᾷ, ὑπάρχων ἐτῶν λβ', βασιλεύσας Στη ιβ'. ήγητα καὶ λόγον ὑπερβαίνοντα εἰργάσατο. Καὶ διὰ τοῦτο πτηνὴν πάρδαλιν ὁ προφήτης " αὐτὸν προ- βλέπει, τὸ ταχὺ καὶ σφοδρὸν καὶ τὸ πυρῶδες εἰ καὶ τὸ ἄρνω διαπτῆναι τὴν οἰκουμένην μετὰ τροπαίων καὶ νίκης προϋπέφηνε. (5) Λέγεται δὲ, ὅτι [φιλοσό φου τινὸς εἰρηκότος ήκουσεν, ότι] κόσμοι ἄπειρο εἰσι. ["Ο; καὶ ἀκούσας] καὶ μέγα στενάξας ἔφη· Καὶ ἀπείρων κι ὄντων, μηδενὸς ἐγὼ κεκράτηκα. οὕτως ἦν μεγαλόφρων, μεγαλόψυχος καὶ γενναῖος (ὅθεν καὶ πανταχοῦ ᾔδετο καὶ ἐθαυμάζετο μάλιστα διὰ σωφροσύνην αὐτοῦ καὶ σύνεσιν καὶ πολλὴν ἀγχί- νοιάν τε καὶ σοφίαν). Αριστοτέλει γὰρ μαθητευθείς πᾶσαν λογικὴν ἐπιστήμην εἰς ἄκρον ἐξεπαιδεύθη ". ἰδὼν ὁμώνυμον αὐτῷ νεανίσκον τινὰ δειλῶς μαχόμε- νον εἶπε πρὸς αὐτόν· Νεανίσκε, ἢ τὸν τρόπον ἄλ λαξον ἢ τὸ ὄνομα. » (5) Ἐπεὶ οὖν καὶ σωφροσύνῃ πολλῇ διεκόσμητο, ἐκδηλοτέραν ταύτην ἐποίησε μετὰ τὴν νίκην. Καὶ γὰρ αἰχμαλώτους λαβὼν τὰς θυγα τέρας Δαρείου μαρτυρουμένας έχειν κάλλος ἀξιοθαύ μαστον, οὐδὲ προσιδεῖν ἠξίωσεν, αἰσχρὸν καὶ λίαν... ἀποφήνας, τὸν ἄνδρας ο ανδρείως χειρωσάμενον ὑπὸ γυναικῶν ἀθλίως ἡττηθῆναι. Κ'. Περὶ τῶν Βραχμάνων. "Ος γε καὶ μέχρι τῶν ἐνδοτάτων Ινδῶν καὶ τοῦ δε κυκλοῦντος πᾶσαν τὴν γῆν Ὠκεανοῦ, μεγάλου ποτα - μοῦ, καὶ τῆς μεγίστης νήσου τῶν Βραχμάνων φθά σας καὶ ὑπὲρον ἄνθρωπον βίον καὶ τὴν εἰς τὸν πάν- των Θεὸν εὐσέβειάν τε καὶ λατρείαν μεμαθηκώς σε ενδοτέρα Β'. " οι συνέρχεσθαι Ρ. Καὶ ἀκούσασα Καὶ δέ Β'. ως εἰσελθόντα στρατιώταις. αὐτόν Ρ. πανούργον τῆς φρονήσεώς σου Β'. οι υπέστρε ψεν Β'. "321 οι ταχύ δηλονότι καὶ σφοδρῷ καὶ πυρώδες Β'. " εί απείρων Β'. ε· εἰς ῥὸς ἐπ. Πολεμικώτερος Β' ἐκπ. οι λίαν ἀπ᾽ ἄνδρας Β'. σε καὶ τὴν Β'. Ο φθάσας ὧν καὶ τὸν θαυμάσιον καὶ ὑπέρ Β'. GEORGII HAMARTOLI XIX. De regina Candace. 10'. Consueverat Alexander iis quos ad reges adversa- rios delegabat, sese sub militis specie immiscere, ut singulos illos oculis meliretur. Quo cognito, Can- dace inquisivit quæ illius esset forma aut signum peculiare; et ubi audivisset eum exiguæ staturæ esse, et dentibus grandibus ac proeminentibus, item oculorum habere unum cæruleum, alterum nigrum, ipsa sibi notavit. Igitur eum Alexander cum dele- gatis suis intraret, regina quæ eum ex signis no- scitabat, comprehenso manibus ei dixit : c Alexan- der rex, tu orbem terrarum cepisti, nunc a muliere captus. » Ad quæ Alexander: Propter malitiam et astutiam tuam te filiosque incolumes cum regno servabo ; imo te ipsam in matrimonium ducam. Post nuptias igitur una cum ea in Ægyptum pro- fectus, Alexandriam ibi conditam ex se nominavit. Rursus Babylonem reversus, ibi defunctus est, ætatis anno 32, regni 12. Alexander innumera fidemque superantia tropa sibi erexit. Quare propheta pardali eum comparat alatæ, quippe qui universam terram victor summe cum ardore percurrens, improvisis hostes armis aggreditur. Idem philosopho aliquo dicente, inm- meros esse mundos, gemebundus ; ‹Et quorum ego ne unum quidem suhegi,» dixit. Adeo porro magna- nimus ac generosus erat ut ubique propter pruden - Liam et ingenii acumen sapientiamque in omnium c ore atque admiratione versaretur. Aristotele magistro usus, logiem arti cum summo studio operam dabat. Idem bellum gerendi artis peritissi- mus cum adolescentem qui idem quod ipse, nomen gerebat, minus fortiter pugnantem vidisset: • Heus, inquit, aut mores aut nomen muta. › Animi generositatem ut alibi ita maxime ubi victor e pugna excesserat, manifestare solebat. Nam postquam Darii filias forma insignes cepisset, ne videre quidem eas voluit; turpe esse dicens a feminis subigi eum qui de viris iisque fortibus triumpharit. XX. De Brachmanibus. Alexander, qui non solum ad Indos remotissi- mos, sed etiam ad Oceanum qui totam terram ambit, et insulam Brachmanum processerat ut bominum mores et verum falsumve cultum quo Deum omnipotentem prosequerentur, perdisceret, D Variæ lectiones et notæ. 'E. yàp t. 'Aλ. Par. Par. 1. Par. om. (4976).Dan. VII, 6. (3) Ced. 279,9-15. Mon. Aug. ? 24. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῇ· . Διὰ τὸ πανούργον καὶ πε (2) Πολλὰ μὲν οὖν καὶ ἄλλα μυρία τρόπαια δυσδι (4) Πολεμικώτατος δὲ καὶ τολμηρότατος υπάρχων,

βασιλείας Κανδάκης τῆς χήρας, βασιλευούσης τῶν ἐνέστερων ο Ινδῶν, ἥτις καὶ συνέλαβεν αὐτὸν οὔτ τως. Περὶ τῆς βασιλίσσης Κανδάκης. Βίος εἶχεν Αλέξανδρος “8 μετὰ τῶν πεμπομένων ὑπ' αὐτοῦ πρέσβεων πρὸς τοὺς ἐναντίους βασιλεῖς συνεισέρχεσθαι τι σχήματι στρατιώτου καὶ ὁρᾷν, ὁποῖος ἐστιν ὁ βασιλεὺς ἐκεῖνος. Ἡ οὖν Κανδάκη τοῦτο μαθοῦσα περιειργάσατο, ὁποίας ἐστὶ θέας, καὶ τί ἔχει σύστημον. Καὶ μαθοῦσα 40, ὅτι χθαμαλός ἐστιν, ὀδόντας ἔχων μεγάλους καὶ φαινομένους καὶ τὸν ἕνα μὲν ὀφθαλμὸν γλαυκὸν, τὸν δὲ ἕτερον μέλα- να, παρεσημειώσατο καθ᾿ ἑαυτὴν ταῦτα. Καὶ δὴ εἰσελθόντος “' πρὸς αὐτὴν ἅμα τοῖς πεμφθεῖσι παρ αὐτοῦ τὰ πρεσβευταῖς, καὶ γνωρίσασα αὐτὸν ἐκ τῶν συσσήμων, συνέσχεν αὐτὸν 40, λέγουσα· ο Αλέξανδρε βασιλεῦ, τὸν κόσμον ἔλαβες, καὶ γυνή σε παρέλαβεν. » Β ρίεργον τῆς φύσεώς σου σε ἀβλαβή σε καὶ τοὺς υἱοὺς σου καὶ τὴν βασιλείαν σου διαφυλάξω, καὶ λήψομαί σε καὶ γυναῖκα. » Ην καὶ λαβὼν καὶ εἰς Αἴγυπτον ἐλθὼν καὶ τὴν μεγάλην Αλεξάνδρειαν εἰς τὸ ἴδιον κτίσας όνομα, πάλιν ὑπέστρεφεν ει εἰς Βαβυλῶνα ἐς· ἐν ᾗ καὶ τελευτᾷ, ὑπάρχων ἐτῶν λβ', βασιλεύσας Στη ιβ'. ήγητα καὶ λόγον ὑπερβαίνοντα εἰργάσατο. Καὶ διὰ τοῦτο πτηνὴν πάρδαλιν ὁ προφήτης " αὐτὸν προ- βλέπει, τὸ ταχὺ καὶ σφοδρὸν καὶ τὸ πυρῶδες εἰ καὶ τὸ ἄρνω διαπτῆναι τὴν οἰκουμένην μετὰ τροπαίων καὶ νίκης προϋπέφηνε. (5) Λέγεται δὲ, ὅτι [φιλοσό φου τινὸς εἰρηκότος ήκουσεν, ότι] κόσμοι ἄπειρο εἰσι. ["Ο; καὶ ἀκούσας] καὶ μέγα στενάξας ἔφη· Καὶ ἀπείρων κι ὄντων, μηδενὸς ἐγὼ κεκράτηκα. οὕτως ἦν μεγαλόφρων, μεγαλόψυχος καὶ γενναῖος (ὅθεν καὶ πανταχοῦ ᾔδετο καὶ ἐθαυμάζετο μάλιστα διὰ σωφροσύνην αὐτοῦ καὶ σύνεσιν καὶ πολλὴν ἀγχί- νοιάν τε καὶ σοφίαν). Αριστοτέλει γὰρ μαθητευθείς πᾶσαν λογικὴν ἐπιστήμην εἰς ἄκρον ἐξεπαιδεύθη ". ἰδὼν ὁμώνυμον αὐτῷ νεανίσκον τινὰ δειλῶς μαχόμε- νον εἶπε πρὸς αὐτόν· Νεανίσκε, ἢ τὸν τρόπον ἄλ λαξον ἢ τὸ ὄνομα. » (5) Ἐπεὶ οὖν καὶ σωφροσύνῃ πολλῇ διεκόσμητο, ἐκδηλοτέραν ταύτην ἐποίησε μετὰ τὴν νίκην. Καὶ γὰρ αἰχμαλώτους λαβὼν τὰς θυγα τέρας Δαρείου μαρτυρουμένας έχειν κάλλος ἀξιοθαύ μαστον, οὐδὲ προσιδεῖν ἠξίωσεν, αἰσχρὸν καὶ λίαν... ἀποφήνας, τὸν ἄνδρας ο ανδρείως χειρωσάμενον ὑπὸ γυναικῶν ἀθλίως ἡττηθῆναι. Κ'. Περὶ τῶν Βραχμάνων. "Ος γε καὶ μέχρι τῶν ἐνδοτάτων Ινδῶν καὶ τοῦ δε κυκλοῦντος πᾶσαν τὴν γῆν Ὠκεανοῦ, μεγάλου ποτα - μοῦ, καὶ τῆς μεγίστης νήσου τῶν Βραχμάνων φθά σας καὶ ὑπὲρον ἄνθρωπον βίον καὶ τὴν εἰς τὸν πάν- των Θεὸν εὐσέβειάν τε καὶ λατρείαν μεμαθηκώς σε ενδοτέρα Β'. " οι συνέρχεσθαι Ρ. Καὶ ἀκούσασα Καὶ δέ Β'. ως εἰσελθόντα στρατιώταις. αὐτόν Ρ. πανούργον τῆς φρονήσεώς σου Β'. οι υπέστρε ψεν Β'. "321 οι ταχύ δηλονότι καὶ σφοδρῷ καὶ πυρώδες Β'. " εί απείρων Β'. ε· εἰς ῥὸς ἐπ. Πολεμικώτερος Β' ἐκπ. οι λίαν ἀπ᾽ ἄνδρας Β'. σε καὶ τὴν Β'. Ο φθάσας ὧν καὶ τὸν θαυμάσιον καὶ ὑπέρ Β'. GEORGII HAMARTOLI XIX. De regina Candace. 10'. Consueverat Alexander iis quos ad reges adversa- rios delegabat, sese sub militis specie immiscere, ut singulos illos oculis meliretur. Quo cognito, Can- dace inquisivit quæ illius esset forma aut signum peculiare; et ubi audivisset eum exiguæ staturæ esse, et dentibus grandibus ac proeminentibus, item oculorum habere unum cæruleum, alterum nigrum, ipsa sibi notavit. Igitur eum Alexander cum dele- gatis suis intraret, regina quæ eum ex signis no- scitabat, comprehenso manibus ei dixit : c Alexan- der rex, tu orbem terrarum cepisti, nunc a muliere captus. » Ad quæ Alexander: Propter malitiam et astutiam tuam te filiosque incolumes cum regno servabo ; imo te ipsam in matrimonium ducam. Post nuptias igitur una cum ea in Ægyptum pro- fectus, Alexandriam ibi conditam ex se nominavit. Rursus Babylonem reversus, ibi defunctus est, ætatis anno 32, regni 12. Alexander innumera fidemque superantia tropa sibi erexit. Quare propheta pardali eum comparat alatæ, quippe qui universam terram victor summe cum ardore percurrens, improvisis hostes armis aggreditur. Idem philosopho aliquo dicente, inm- meros esse mundos, gemebundus ; ‹Et quorum ego ne unum quidem suhegi,» dixit. Adeo porro magna- nimus ac generosus erat ut ubique propter pruden - Liam et ingenii acumen sapientiamque in omnium c ore atque admiratione versaretur. Aristotele magistro usus, logiem arti cum summo studio operam dabat. Idem bellum gerendi artis peritissi- mus cum adolescentem qui idem quod ipse, nomen gerebat, minus fortiter pugnantem vidisset: • Heus, inquit, aut mores aut nomen muta. › Animi generositatem ut alibi ita maxime ubi victor e pugna excesserat, manifestare solebat. Nam postquam Darii filias forma insignes cepisset, ne videre quidem eas voluit; turpe esse dicens a feminis subigi eum qui de viris iisque fortibus triumpharit. XX. De Brachmanibus. Alexander, qui non solum ad Indos remotissi- mos, sed etiam ad Oceanum qui totam terram ambit, et insulam Brachmanum processerat ut bominum mores et verum falsumve cultum quo Deum omnipotentem prosequerentur, perdisceret, D Variæ lectiones et notæ. 'E. yàp t. 'Aλ. Par. Par. 1. Par. om. (4976).Dan. VII, 6. (3) Ced. 279,9-15. Mon. Aug. ? 24. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῇ· . Διὰ τὸ πανούργον καὶ πε (2) Πολλὰ μὲν οὖν καὶ ἄλλα μυρία τρόπαια δυσδι (4) Πολεμικώτατος δὲ καὶ τολμηρότατος υπάρχων,

Α νον καὶ δυνάμενον ἐλέφαντα καταπιεῖν ὁλόκληρον διὰ τὴν ὑπερβολὴν τοῦ μεγέθους. Οστις ἐν ταῖς μ' ἡμέ ραις " τῆς περαιώσεως τῶν ἀνδρῶν ἐκείνων ἀφανής γίνεται κατὰ θείαν πρόσταξιν. (7) Οὐ μὴν εἰ ἀλλὰ καὶ δράκοντες εἰσιν ἐν τοῖς ἐρημοτέροις οι τόποις ἐκείνοις μέγιστοι σφόδρα, ὡς πηχῶν ὁ τὸ μῆκος ", τὸ πάχος πολύ τε καὶ φρικωδέστατον· καὶ τὴν σου φίαν τοῦ Δημιουργοῦ καὶ δόξαν φαινομένην εν προ φανῶς ἐκδιηγοῦνται. Καὶ “ σκορπίοι * εὑρίσκονται πηχυαίοι, καὶ μύρμηκες σε παλαιστιαῖοι. Διὸ καὶ δυσδιόδευτοί εἰσιν οἱ ἐρημικοὶ σ' τόποι ἐκεῖνοι καὶ ἀοίκητοι διὰ τὰ φοβερώτατα σε θηρία καὶ Ιοβόλα. Ελέφαντες δὲ γίνονται κατὰ τὰς χώρας εκείνας πλεῖστοι, ὡς καὶ ἀγεληδόν παραπορευόμενοι βόσκον· ται ". (8) Αμέλει γέ τοι καὶ ὁ μέγας Καισάρειος, ὁ ἀδελφὸς τοῦ μεγάλου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου διαφόρων ἐθνῶν καὶ ἠθῶν καὶ τρόπων καὶ νόμων ἐξήγησιν ποιούμενος οι σύντομον, τοιάδε φησίν· « Εν γὰρ ἑκάστῃ χώρᾳ καὶ ἔθνεσιν ', ἐν τοῖς μὲν ἔγγραφος νόμος] ἐστὶν, ἐν τοῖς δὲ οι ή συνήθεια. Νόμος γὰρ ἀνόμοις [τὰ] πάτρια δοκεῖ. ο ΚΑ'. Περί Σηρῶν. • Ωνπερ πρῶτοι οι Σῆρες, οἵ, τὸ ἄκρον τῆς γῆς οἰκοῦντες, νόμον ἔχουσι τὸ πατρῷον ἔθος, μὴ πορ νεύειν καὶ μοιχεύειν, ἢ κλέπτειν, ἢ λοιδορεῖν, ἢ φορ νεύειν καὶ κακουργεῖν ἐ τὸ σύνολον. ο ΚΒ'. Περὶ Βάκτρων. ο Νόμος δὲ παρὰ Βακτριανοί; ήτοι Βραχμά ναις " [καὶ νησιώταις] ἡ ἐκ προγόνων " παιδεία (τε καὶ εὐσέβεια], μὴ κρεωφαγεῖν καὶ οινοποτεῖν, ἢ λαγνεύειν, ἢ παντοίαν κακίαν διαπράττεσθαι, διὰ πολὺν φόβον Θεοῦ καὶ πίστιν, καί τοί γε τῶν παρα κειμένων αὐτοῖς οὐ μιαιφονούντων καὶ αἰσχροπρα γούντων' έμμανῶς τε καὶ ὑπερφυώς. (1) Έν δὲ τοῖς ἐσωτέροις " μέρεσι τούτων ἀνθρωποβοροῦντες Ο μάλιστα καὶ κατεσθίοντες ἀλλήλους ὡς οἱ κύνες. ε ΚΙ'. Περὶ Χαλαίων. • Έτερος νόμος Χαλδαίοις τε καὶ Βαβυλωνίοις, μητρογαμεῖν καὶ ἀδελφοτεκνοφθορεῖν καὶ μιαιφο νεῖν καὶ πᾶσαν θεομισή πράξιν ὡς ἀρετὴν ἀποτε λεῖν, κἂν πόρρω τῆς χώρας αὐτῶν γένωνται. (2) *Αλλος παρὰ Γηλαίοις νόμος, γυναῖκα οἰκοδομεῖν καὶ γεωργεῖν καὶ τὰ ἀνδρῶν ἔργα πράττειν, ἀλλὰ καὶ πορνεύειν, ὡς ἂν βούλωνται, μὴ κωλυόμεναι παντελῶς ὑπὸ τῶν ἀνδρῶν ἢ ζηλούμεναι, αἱ ὑπάρ χουσαι" πολεμικώταται καὶ θηρῶσαι τὰ μὴ λίαν Ισχυρότερα τῶν θηρίων, Αρχουσι δὲ καὶ τῶν ἰδίων "' ἀνδρῶν καὶ κυριεύουσιν. » ΟΙ - το ταῖς μὲν ἡμ. ἐκεῖνο ἀφανή το δέ και Β'. οι ερήμοις δε μήκος και το Β'. πάλιν φαινόμενοι οἱ μέν πχ. οἱ δὲ μ. σε δυσώδευτει ἔρημοι σε φοβερά το βόσκεσθαι ὁ καὶ ὁμαίμων Γρ. τοῦ μεγίστου καὶ θ. β'. τρ. τε ἐξηγούμε ὡς φάσκει — ἔθνη Β'. * ἐν τοῖς δέ εἰ Νόμος της ἐν ἐπιτομή, τοιάδε Β' οι τον πρ. —τῆς χέρσου πορνεύειν ἢ κακουργείν Β'. » Ν. δὲ καὶ Β. ἤτοι Βρ. ἢ νησ. βραχμάνες καὶ γνησιώτες Β'. Οι ἡ τῶν πρ. τε καὶ ἐ. νε παιδεία τε καὶ εὐσέβεια μὴ κρ. ή δ. Β'. ἐν Ινδών ἐνδ. εσπερίοις με οινοφλογούντων &. μ. καὶ ὁ. ἐμφανῶς καὶ τοὺς ἐπιξενομένους ἀναιροῦντες μάλιστα κατεσθίουσιν ὥσπερ κ. Αλλος δὲ ν. οὗτος Χ. Β'. *.μ. άδ. ἀδελφοφθορεῖν καὶ μια φθορείν θεοστυγή Γήλαις Γαλιλαίος γυναῖκας γ. καὶ ὁ. Ετερος δ' αὖ Περαγελαίοις Β'. · χωλ. ὑπὸ τῶν ἀ. αὐτῶν π. ἡ ζημιούμεναι, ἐν οἷς ὑπ. και ισχυρότατα Η τῶν οἰκείων ἀν . - - - - ἀνθ. GEORGII HAMARTOLI Deo ita volente, per Quadragesimale tempus quod isti connubii ergo transigunt, non apparet. Draco- nes item in illis desertis maximi, septuaginta ulnas longi et maxime reformidandi occurrunt, Creato- ris sapientiam et gloriam mirum in modum an- nuntiantes. Scorpii deinde unius ulnæ, et formica unius palmi ibidem vivunt. Hinc deserta illa loca ob animalia venenata inculta jacent. Elephanti in istis regionibus plurimi gregatim pascunt. Profecto etiam Cæsarius, Gregorii magni Theologi frater, ubi de gentibus, moribus, legibus mentionem facit, hocce dicit : c In qualibet regione, apud universos populos lex scripta aut consuetudo viget. Exlegibus enim consuetudo pro lege est. › XXI. De Seribus. • Seres, orbem extremum labitantes, consuetudi- nes patrias pro legibus habent; istæ enim adulte- rium, fornicationem, furtum, calunniam, homici- dinin et omne maleficii genus interdicunt. › XXII. De Bactrianis. • Bactrianis vel Brachmanibus (et insularibus) lex a majoribus tradita non permittit carne vesci, vinum bibere, fornicari, injurias inferre. Magnopere enim Deum venerantur et colunt, et abhorrent a moribus sicariorum et omni genere maleficorum. Ast in interioribus partibus se invicem, canum in- star, devorandi consuetudine laborant. XXIII. De Cha!deis. - Lex est Chaldais ac Babyloniis matrem in mia- trimonio habere, prolem fraternam occidere et omne scelus abominabile in virtutis loco ponere, idque domi forisque. Apud Gelæos na receptum est ut feminæ architecturam atque agriculturam exerceant, id est faciant quæ alibi a viris fiunt. Sed pari ra- tione etiam corpora prostituunt, maritis nequaquam prohibentibus. Bellicosissimæ item sunt, et feras strenue venantur; quin in ipsarum maritos domi- nantur. › B Variæ lectiones et notæ. - - Par. Non. Aug. Par. Par. Par. Par. " Par. Par. Par. Par. Par. • (p. 194) om. Par. Caesarius c. 27. p. 194. Par. Cas Caes. Caetera ejusdem a Georgio abbreviata. Par. · Par. om. Cas. Par. om. Caes. Cars. · Par. Gres. Par. d. Cas. Par. Par. • Par. Cas. · Par. * xal mópów R³. & Par. Cæs. Caes. Mon. Aug. ? Par. * Par. * Par. Par. Par.

Α νον καὶ δυνάμενον ἐλέφαντα καταπιεῖν ὁλόκληρον διὰ τὴν ὑπερβολὴν τοῦ μεγέθους. Οστις ἐν ταῖς μ' ἡμέ ραις " τῆς περαιώσεως τῶν ἀνδρῶν ἐκείνων ἀφανής γίνεται κατὰ θείαν πρόσταξιν. (7) Οὐ μὴν εἰ ἀλλὰ καὶ δράκοντες εἰσιν ἐν τοῖς ἐρημοτέροις οι τόποις ἐκείνοις μέγιστοι σφόδρα, ὡς πηχῶν ὁ τὸ μῆκος ", τὸ πάχος πολύ τε καὶ φρικωδέστατον· καὶ τὴν σου φίαν τοῦ Δημιουργοῦ καὶ δόξαν φαινομένην εν προ φανῶς ἐκδιηγοῦνται. Καὶ “ σκορπίοι * εὑρίσκονται πηχυαίοι, καὶ μύρμηκες σε παλαιστιαῖοι. Διὸ καὶ δυσδιόδευτοί εἰσιν οἱ ἐρημικοὶ σ' τόποι ἐκεῖνοι καὶ ἀοίκητοι διὰ τὰ φοβερώτατα σε θηρία καὶ Ιοβόλα. Ελέφαντες δὲ γίνονται κατὰ τὰς χώρας εκείνας πλεῖστοι, ὡς καὶ ἀγεληδόν παραπορευόμενοι βόσκον· ται ". (8) Αμέλει γέ τοι καὶ ὁ μέγας Καισάρειος, ὁ ἀδελφὸς τοῦ μεγάλου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου διαφόρων ἐθνῶν καὶ ἠθῶν καὶ τρόπων καὶ νόμων ἐξήγησιν ποιούμενος οι σύντομον, τοιάδε φησίν· « Εν γὰρ ἑκάστῃ χώρᾳ καὶ ἔθνεσιν ', ἐν τοῖς μὲν ἔγγραφος νόμος] ἐστὶν, ἐν τοῖς δὲ οι ή συνήθεια. Νόμος γὰρ ἀνόμοις [τὰ] πάτρια δοκεῖ. ο ΚΑ'. Περί Σηρῶν. • Ωνπερ πρῶτοι οι Σῆρες, οἵ, τὸ ἄκρον τῆς γῆς οἰκοῦντες, νόμον ἔχουσι τὸ πατρῷον ἔθος, μὴ πορ νεύειν καὶ μοιχεύειν, ἢ κλέπτειν, ἢ λοιδορεῖν, ἢ φορ νεύειν καὶ κακουργεῖν ἐ τὸ σύνολον. ο ΚΒ'. Περὶ Βάκτρων. ο Νόμος δὲ παρὰ Βακτριανοί; ήτοι Βραχμά ναις " [καὶ νησιώταις] ἡ ἐκ προγόνων " παιδεία (τε καὶ εὐσέβεια], μὴ κρεωφαγεῖν καὶ οινοποτεῖν, ἢ λαγνεύειν, ἢ παντοίαν κακίαν διαπράττεσθαι, διὰ πολὺν φόβον Θεοῦ καὶ πίστιν, καί τοί γε τῶν παρα κειμένων αὐτοῖς οὐ μιαιφονούντων καὶ αἰσχροπρα γούντων' έμμανῶς τε καὶ ὑπερφυώς. (1) Έν δὲ τοῖς ἐσωτέροις " μέρεσι τούτων ἀνθρωποβοροῦντες Ο μάλιστα καὶ κατεσθίοντες ἀλλήλους ὡς οἱ κύνες. ε ΚΙ'. Περὶ Χαλαίων. • Έτερος νόμος Χαλδαίοις τε καὶ Βαβυλωνίοις, μητρογαμεῖν καὶ ἀδελφοτεκνοφθορεῖν καὶ μιαιφο νεῖν καὶ πᾶσαν θεομισή πράξιν ὡς ἀρετὴν ἀποτε λεῖν, κἂν πόρρω τῆς χώρας αὐτῶν γένωνται. (2) *Αλλος παρὰ Γηλαίοις νόμος, γυναῖκα οἰκοδομεῖν καὶ γεωργεῖν καὶ τὰ ἀνδρῶν ἔργα πράττειν, ἀλλὰ καὶ πορνεύειν, ὡς ἂν βούλωνται, μὴ κωλυόμεναι παντελῶς ὑπὸ τῶν ἀνδρῶν ἢ ζηλούμεναι, αἱ ὑπάρ χουσαι" πολεμικώταται καὶ θηρῶσαι τὰ μὴ λίαν Ισχυρότερα τῶν θηρίων, Αρχουσι δὲ καὶ τῶν ἰδίων "' ἀνδρῶν καὶ κυριεύουσιν. » ΟΙ - το ταῖς μὲν ἡμ. ἐκεῖνο ἀφανή το δέ και Β'. οι ερήμοις δε μήκος και το Β'. πάλιν φαινόμενοι οἱ μέν πχ. οἱ δὲ μ. σε δυσώδευτει ἔρημοι σε φοβερά το βόσκεσθαι ὁ καὶ ὁμαίμων Γρ. τοῦ μεγίστου καὶ θ. β'. τρ. τε ἐξηγούμε ὡς φάσκει — ἔθνη Β'. * ἐν τοῖς δέ εἰ Νόμος της ἐν ἐπιτομή, τοιάδε Β' οι τον πρ. —τῆς χέρσου πορνεύειν ἢ κακουργείν Β'. » Ν. δὲ καὶ Β. ἤτοι Βρ. ἢ νησ. βραχμάνες καὶ γνησιώτες Β'. Οι ἡ τῶν πρ. τε καὶ ἐ. νε παιδεία τε καὶ εὐσέβεια μὴ κρ. ή δ. Β'. ἐν Ινδών ἐνδ. εσπερίοις με οινοφλογούντων &. μ. καὶ ὁ. ἐμφανῶς καὶ τοὺς ἐπιξενομένους ἀναιροῦντες μάλιστα κατεσθίουσιν ὥσπερ κ. Αλλος δὲ ν. οὗτος Χ. Β'. *.μ. άδ. ἀδελφοφθορεῖν καὶ μια φθορείν θεοστυγή Γήλαις Γαλιλαίος γυναῖκας γ. καὶ ὁ. Ετερος δ' αὖ Περαγελαίοις Β'. · χωλ. ὑπὸ τῶν ἀ. αὐτῶν π. ἡ ζημιούμεναι, ἐν οἷς ὑπ. και ισχυρότατα Η τῶν οἰκείων ἀν . - - - - ἀνθ. GEORGII HAMARTOLI Deo ita volente, per Quadragesimale tempus quod isti connubii ergo transigunt, non apparet. Draco- nes item in illis desertis maximi, septuaginta ulnas longi et maxime reformidandi occurrunt, Creato- ris sapientiam et gloriam mirum in modum an- nuntiantes. Scorpii deinde unius ulnæ, et formica unius palmi ibidem vivunt. Hinc deserta illa loca ob animalia venenata inculta jacent. Elephanti in istis regionibus plurimi gregatim pascunt. Profecto etiam Cæsarius, Gregorii magni Theologi frater, ubi de gentibus, moribus, legibus mentionem facit, hocce dicit : c In qualibet regione, apud universos populos lex scripta aut consuetudo viget. Exlegibus enim consuetudo pro lege est. › XXI. De Seribus. • Seres, orbem extremum labitantes, consuetudi- nes patrias pro legibus habent; istæ enim adulte- rium, fornicationem, furtum, calunniam, homici- dinin et omne maleficii genus interdicunt. › XXII. De Bactrianis. • Bactrianis vel Brachmanibus (et insularibus) lex a majoribus tradita non permittit carne vesci, vinum bibere, fornicari, injurias inferre. Magnopere enim Deum venerantur et colunt, et abhorrent a moribus sicariorum et omni genere maleficorum. Ast in interioribus partibus se invicem, canum in- star, devorandi consuetudine laborant. XXIII. De Cha!deis. - Lex est Chaldais ac Babyloniis matrem in mia- trimonio habere, prolem fraternam occidere et omne scelus abominabile in virtutis loco ponere, idque domi forisque. Apud Gelæos na receptum est ut feminæ architecturam atque agriculturam exerceant, id est faciant quæ alibi a viris fiunt. Sed pari ra- tione etiam corpora prostituunt, maritis nequaquam prohibentibus. Bellicosissimæ item sunt, et feras strenue venantur; quin in ipsarum maritos domi- nantur. › B Variæ lectiones et notæ. - - Par. Non. Aug. Par. Par. Par. Par. " Par. Par. Par. Par. Par. • (p. 194) om. Par. Caesarius c. 27. p. 194. Par. Cas Caes. Caetera ejusdem a Georgio abbreviata. Par. · Par. om. Cas. Par. om. Caes. Cars. · Par. Gres. Par. d. Cas. Par. Par. • Par. Cas. · Par. * xal mópów R³. & Par. Cæs. Caes. Mon. Aug. ? Par. * Par. * Par. Par. Par.

ΚΔ'. Περὶ Βρετανῶν. Ἐν δὲ Βρετανίᾳ πλεῖστοι άνδρες μια συγ- καθεύδουσι γυναικὶ 1, καὶ πολλαὶ γυναῖκες " εταιρί ζονται ἀνδρί· ο καὶ τὸ παράνομον ὡς νόμον καλόν καὶ πατρῷον πράττουσι, ἀζήλωτον καὶ ἀκώλυτον 18. ΚΕ'. Περὶ ᾿Αμαζόνων. 'Αμαζόνες δὲ ἄνδρας οὐκ ἔχουσιν, ἀλλ' ὡς τὰ άλογα ζώα ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ περὶ τὴν ἐαρινὴν Ισημερίαν ὑπερόριοι γίνονται, καὶ μιγνύμεναι τοῖς γειτνιῶσιν ἀνδράσιν ὡς πανήγυριν τινα καὶ [μεγάλην] ἑορτὴν τὸν καιρὸν ἐκεῖνον ἡγοῦνται 10, ἐξ ὧν [καὶ] κατὰ γαστρός συλλαβοῦσαι πάλιν δρο- μοῦσιν οἴκαδε πᾶσαι”. Τῷ δὲ καιρῷ τῆς ἀποκυήσεως τὸ μὲν ἄῤῥεν φονεύουσι ες, τὸ δὲ θῆλυ ζωογο νοῦσι καὶ ” ἐπιμελῶς ἐκτρέφουσι 35. Κα'. Περὶ τῶν βασιλείων ἀρχῶν. ἀρχὰς ἡ βασιλεία αὐτοῦ διηρέθη. Καὶ ᾿Αριδαίος μὲν ὁ ἀδελφὸς, ὁ καὶ Φίλιππος, Μακεδονίας άρ- ηγεῖτο. Αντίπατρος δὲ Εὐρώπης ἐβασίλευσεν, Αι- γύπτου δὲ Πτολεμαῖος ὁ Λάγου, Φοινίκης δὲ καὶ Κοιλοσυρίας ο Σέλευκος, Κιλικίας δὲ Φιλώτας, Ασίας δὲ 'Αντίγονος, Καρίας δὲ Κάσανδρος, Ελλησ- πόντου δὲ Λεωνᾶς, Παφλαγονίας δὲ Εὐμένης, Θράκης δὲ Λυσίμαχος. Καὶ [οὗτοι μὲν] οὐ διέλιπον ἀεὶ κατ' ἀλλήλων ἐπανιστάμενοι, ἕως ἡ Ῥωμαίων ἀρχὴ τὰς τοπαρχίας πάσας κατέλυσεν. (3) Τούτων δὲ οὕτως καὶ ἐπὶ τοσοῦτον εἰρημένων, δεῖν ᾠήθημεν ἐπανά ληψιν ποιήσασθαι · καὶ ἀπὸ ᾿Αδὰμ πάλιν ἀρξάμενοι, καὶ ἑκάστου τῶν ἐπισήμων καὶ ἀναγκαίων ἀν- δρῶν τοὺς τῆς ζωῆς χρόνους διὰ βραχέων επιση - μηνάμενοι, καὶ μέντοι καὶ τοὺς καθεξῆς ἄρχοντάς τε καὶ βασιλεῖς τοῦ Ἰσραὴλ ἐν ἐπιτομῇ ἀπομνημο νεύσαντες, οὕτως αὖθις τὴν ἀκολουθίαν τῆς χρονικῆς πραγματείας ἐπισυνάψαι. (5) Τὴν δέ γε ἀπαρίθμη σιν τῶν χρόνων κατὰ τὴν μέγαν Μωϋσῆν ποιησόμεθα, τὸν καὶ προγενέστερον οι καὶ ἀληθέστερον καὶ σοφώτερον παρ' ες Ἕλλησιν ἀρχαίων πάντων (4) Πρώτος γὰρ σοφὸς Μωυσῆς ἀναδέδεικται, ὡς ἱστορεῖ Εὐπόλεμος, καὶ πρῶτος γράμματα σε Εβραίος παρέδωκεν, ἅπερ ὁ θεῖος ᾿Αβραὰμ ἀπὸ τῶν Χαλδαίων ἐκόμισε. Λέγει γὰρ Ιώσηπος δ, ἔτι πρῶτος ᾿Αβραάμ δημιουργὸν τὸν Θεὸν ανεκήρυξε, καὶ πρῶτος κατελθὼν εἰς Αἴγυπτον ἀριθμητικὴν καὶ ἀστρονομίαν Αἰγυπτίους εδίδαξε. Πρῶτοι γὰρ εὐ- μεταὶ τούτων οἱ Χαλδαίοι γεγένηνται. (5) Παρὰ δὲ των Εβραίων Ελαβον Φοίνικες, ἀφ᾽ ὧν ὁ μὲν Κάδο μας ταῦτα μετήγαγεν εἰς τοὺς Ἕλληνας, ὁ δὲ Ησίοδος μάλα συντάξας εὐφυς Ελλησιν. (6) Ο δὲ Ἰώσηπος ἐν τῷ Ἰουδαϊσμῷ μείνας τυφλώττων, " σοφῶν τε καὶ συγγραφέων εἰκότως ἀναφανέντα. τῇ ώσαύτως έν! καὶ π. γ. εκ. καὶ ἀζ. τοῦ ἔτους υπερβόριοι Β'. γίνεται μιγ. κ. τῆς ἑταιρίας ἡγούμενοι φέρουσαι ἅμα οι πάσας Β'. τὴν μὲν ἄρεα φθείρουσι ἐκ τιθηνοῦσι ἐπ. καὶ ἐκτι ἐπ. Μ. δὲ τὴν 'Αλ. τ. - ἔτη γὰρ :β βασιλεύσας · εἰς Β'. Αρινδ. Μου. οι κά! της Συρίας Β', δὲ καί ἐπισήμων ἀναγκαίων Β'. ἐπ. ἀν. ἀνδρῶν τῶν τε κ. ἀρχόντων τε καὶ βασιλέων οι τὸν πρ. σ. τῶν παρ' τοῖς 135. οι Ι. γάρ φησιν Β'. Α. τὸν δ. Θεόν ἀστρ. ἡ ἀρ. ἐδ. τούς Ηρ. οὖν τολμᾷ Θεὸν ἀποφήνασθαι δὲ τῶν ὄντων ἕνα· ΙΧ, 55. Τήντε ἀρ. αυτούς χαρίζεται καὶ τὰ π. ἀστρονομίας αὐτοὺς ἐδ. CHRONICON. • A - LIB. I. XXIV. De Britannis. ‹ In Britannia plures viri cum una femina cocunt, et plures feminæ cum uno eodemque viro rem ha- bent. Sic pro lege laudanda ac patria habentes quod facere nequaquam decet, ingenio ingenue indulgent. XXV. De Amazonibus. Amazones viris quidem non nubunt, sed anima- lium ritu semel per annum, verno tempore, finibus egrediuntur, cum viris finitimis coituræ. Festivum id tempus inter gaudia peragitur. Gravidæ dein factæ domum omnes revertuntur. Mares quos pa- riunt, occidunt, femellas cum summna eura educant. XXVI. De initio regnorum. Post Alexandri mortem regnum ejus in plures principatus divisum est. Aridæus frater, alio nomine Philippus, Macedoniam gubernabat; Antipater Europam regebat; Ægyptum Ptolemæus Lagi, Phoenicen ac Cole-Syriam Seleucus. Ciliciam sub potestate tenebat Philotas, Asiam Antigonus, Ca- riam Casauder, Leonas Hellespontum, Paphlago- niam Eumenes, Thraciam Lysimachus. Qui omnes perpetuis se bellis persequebantur, donec arma Romanorum cunctis istis dominationibus finem imposuerint. Sed hoc loco opportunum erit res memorabiles altius repetere et inde ab Adamo sin- gulos viros qui ætati suæ profuerunt eamive deco rarunt, breviter memoriæ tradere. Simul vero Is- Craelitarum judices at regus in medium producenus, sicut rerum gestaruin ordo ac ratio postulabunt. In computo temporum Moysen sequemur, qui ut omnibus Græcorum iisque probatissimis scriptori- bus longe anteponatur vere dignus est. · D Moyses primus sapientia innotuit, et Eupolemo teste primus litteras Hebræis tradidit ab Abrahamo a Chaldæis introductas. Josephus quidem dicit Abrahamum primum Dei mundi creatoris cultunı professum Ægyptios arithmeticam et astronomiam edocuisse, a Chaldæis inventas. Litterarum forma: ab Hebræis ad Phœuices transiere, unde Cadmus eas Græcis tradidit, ubi Ilesiodus easdem reformavit. Josephus qui fidei Judaicæ nunquam renuntiavit, Clemens, Africanus, Tatianus, una cum Justo Moysen divinum Inachi temporibus floruisse asse- runt, ex antiqua historia sua quilibet argumenta Varia lectiones et notæ. - - us Par. Caes. 1s B', on. Par. Par. Cas. Caes. Caes. — Caes. Czes. Par. Caes. Par. Caes. » Par. Caes. Aug. ? Par. " Μon. Aug. ? Pur. Par. Par. Par. 'A Par. cf. Jos. A. J. VII, : (1) Μετὰ δὲ 'Αλεξάνδρου τελευτήν 3 εἰς πολλάς

ΚΔ'. Περὶ Βρετανῶν. Ἐν δὲ Βρετανίᾳ πλεῖστοι άνδρες μια συγ- καθεύδουσι γυναικὶ 1, καὶ πολλαὶ γυναῖκες " εταιρί ζονται ἀνδρί· ο καὶ τὸ παράνομον ὡς νόμον καλόν καὶ πατρῷον πράττουσι, ἀζήλωτον καὶ ἀκώλυτον 18. ΚΕ'. Περὶ ᾿Αμαζόνων. 'Αμαζόνες δὲ ἄνδρας οὐκ ἔχουσιν, ἀλλ' ὡς τὰ άλογα ζώα ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ περὶ τὴν ἐαρινὴν Ισημερίαν ὑπερόριοι γίνονται, καὶ μιγνύμεναι τοῖς γειτνιῶσιν ἀνδράσιν ὡς πανήγυριν τινα καὶ [μεγάλην] ἑορτὴν τὸν καιρὸν ἐκεῖνον ἡγοῦνται 10, ἐξ ὧν [καὶ] κατὰ γαστρός συλλαβοῦσαι πάλιν δρο- μοῦσιν οἴκαδε πᾶσαι”. Τῷ δὲ καιρῷ τῆς ἀποκυήσεως τὸ μὲν ἄῤῥεν φονεύουσι ες, τὸ δὲ θῆλυ ζωογο νοῦσι καὶ ” ἐπιμελῶς ἐκτρέφουσι 35. Κα'. Περὶ τῶν βασιλείων ἀρχῶν. ἀρχὰς ἡ βασιλεία αὐτοῦ διηρέθη. Καὶ ᾿Αριδαίος μὲν ὁ ἀδελφὸς, ὁ καὶ Φίλιππος, Μακεδονίας άρ- ηγεῖτο. Αντίπατρος δὲ Εὐρώπης ἐβασίλευσεν, Αι- γύπτου δὲ Πτολεμαῖος ὁ Λάγου, Φοινίκης δὲ καὶ Κοιλοσυρίας ο Σέλευκος, Κιλικίας δὲ Φιλώτας, Ασίας δὲ 'Αντίγονος, Καρίας δὲ Κάσανδρος, Ελλησ- πόντου δὲ Λεωνᾶς, Παφλαγονίας δὲ Εὐμένης, Θράκης δὲ Λυσίμαχος. Καὶ [οὗτοι μὲν] οὐ διέλιπον ἀεὶ κατ' ἀλλήλων ἐπανιστάμενοι, ἕως ἡ Ῥωμαίων ἀρχὴ τὰς τοπαρχίας πάσας κατέλυσεν. (3) Τούτων δὲ οὕτως καὶ ἐπὶ τοσοῦτον εἰρημένων, δεῖν ᾠήθημεν ἐπανά ληψιν ποιήσασθαι · καὶ ἀπὸ ᾿Αδὰμ πάλιν ἀρξάμενοι, καὶ ἑκάστου τῶν ἐπισήμων καὶ ἀναγκαίων ἀν- δρῶν τοὺς τῆς ζωῆς χρόνους διὰ βραχέων επιση - μηνάμενοι, καὶ μέντοι καὶ τοὺς καθεξῆς ἄρχοντάς τε καὶ βασιλεῖς τοῦ Ἰσραὴλ ἐν ἐπιτομῇ ἀπομνημο νεύσαντες, οὕτως αὖθις τὴν ἀκολουθίαν τῆς χρονικῆς πραγματείας ἐπισυνάψαι. (5) Τὴν δέ γε ἀπαρίθμη σιν τῶν χρόνων κατὰ τὴν μέγαν Μωϋσῆν ποιησόμεθα, τὸν καὶ προγενέστερον οι καὶ ἀληθέστερον καὶ σοφώτερον παρ' ες Ἕλλησιν ἀρχαίων πάντων (4) Πρώτος γὰρ σοφὸς Μωυσῆς ἀναδέδεικται, ὡς ἱστορεῖ Εὐπόλεμος, καὶ πρῶτος γράμματα σε Εβραίος παρέδωκεν, ἅπερ ὁ θεῖος ᾿Αβραὰμ ἀπὸ τῶν Χαλδαίων ἐκόμισε. Λέγει γὰρ Ιώσηπος δ, ἔτι πρῶτος ᾿Αβραάμ δημιουργὸν τὸν Θεὸν ανεκήρυξε, καὶ πρῶτος κατελθὼν εἰς Αἴγυπτον ἀριθμητικὴν καὶ ἀστρονομίαν Αἰγυπτίους εδίδαξε. Πρῶτοι γὰρ εὐ- μεταὶ τούτων οἱ Χαλδαίοι γεγένηνται. (5) Παρὰ δὲ των Εβραίων Ελαβον Φοίνικες, ἀφ᾽ ὧν ὁ μὲν Κάδο μας ταῦτα μετήγαγεν εἰς τοὺς Ἕλληνας, ὁ δὲ Ησίοδος μάλα συντάξας εὐφυς Ελλησιν. (6) Ο δὲ Ἰώσηπος ἐν τῷ Ἰουδαϊσμῷ μείνας τυφλώττων, " σοφῶν τε καὶ συγγραφέων εἰκότως ἀναφανέντα. τῇ ώσαύτως έν! καὶ π. γ. εκ. καὶ ἀζ. τοῦ ἔτους υπερβόριοι Β'. γίνεται μιγ. κ. τῆς ἑταιρίας ἡγούμενοι φέρουσαι ἅμα οι πάσας Β'. τὴν μὲν ἄρεα φθείρουσι ἐκ τιθηνοῦσι ἐπ. καὶ ἐκτι ἐπ. Μ. δὲ τὴν 'Αλ. τ. - ἔτη γὰρ :β βασιλεύσας · εἰς Β'. Αρινδ. Μου. οι κά! της Συρίας Β', δὲ καί ἐπισήμων ἀναγκαίων Β'. ἐπ. ἀν. ἀνδρῶν τῶν τε κ. ἀρχόντων τε καὶ βασιλέων οι τὸν πρ. σ. τῶν παρ' τοῖς 135. οι Ι. γάρ φησιν Β'. Α. τὸν δ. Θεόν ἀστρ. ἡ ἀρ. ἐδ. τούς Ηρ. οὖν τολμᾷ Θεὸν ἀποφήνασθαι δὲ τῶν ὄντων ἕνα· ΙΧ, 55. Τήντε ἀρ. αυτούς χαρίζεται καὶ τὰ π. ἀστρονομίας αὐτοὺς ἐδ. CHRONICON. • A - LIB. I. XXIV. De Britannis. ‹ In Britannia plures viri cum una femina cocunt, et plures feminæ cum uno eodemque viro rem ha- bent. Sic pro lege laudanda ac patria habentes quod facere nequaquam decet, ingenio ingenue indulgent. XXV. De Amazonibus. Amazones viris quidem non nubunt, sed anima- lium ritu semel per annum, verno tempore, finibus egrediuntur, cum viris finitimis coituræ. Festivum id tempus inter gaudia peragitur. Gravidæ dein factæ domum omnes revertuntur. Mares quos pa- riunt, occidunt, femellas cum summna eura educant. XXVI. De initio regnorum. Post Alexandri mortem regnum ejus in plures principatus divisum est. Aridæus frater, alio nomine Philippus, Macedoniam gubernabat; Antipater Europam regebat; Ægyptum Ptolemæus Lagi, Phoenicen ac Cole-Syriam Seleucus. Ciliciam sub potestate tenebat Philotas, Asiam Antigonus, Ca- riam Casauder, Leonas Hellespontum, Paphlago- niam Eumenes, Thraciam Lysimachus. Qui omnes perpetuis se bellis persequebantur, donec arma Romanorum cunctis istis dominationibus finem imposuerint. Sed hoc loco opportunum erit res memorabiles altius repetere et inde ab Adamo sin- gulos viros qui ætati suæ profuerunt eamive deco rarunt, breviter memoriæ tradere. Simul vero Is- Craelitarum judices at regus in medium producenus, sicut rerum gestaruin ordo ac ratio postulabunt. In computo temporum Moysen sequemur, qui ut omnibus Græcorum iisque probatissimis scriptori- bus longe anteponatur vere dignus est. · D Moyses primus sapientia innotuit, et Eupolemo teste primus litteras Hebræis tradidit ab Abrahamo a Chaldæis introductas. Josephus quidem dicit Abrahamum primum Dei mundi creatoris cultunı professum Ægyptios arithmeticam et astronomiam edocuisse, a Chaldæis inventas. Litterarum forma: ab Hebræis ad Phœuices transiere, unde Cadmus eas Græcis tradidit, ubi Ilesiodus easdem reformavit. Josephus qui fidei Judaicæ nunquam renuntiavit, Clemens, Africanus, Tatianus, una cum Justo Moysen divinum Inachi temporibus floruisse asse- runt, ex antiqua historia sua quilibet argumenta Varia lectiones et notæ. - - us Par. Caes. 1s B', on. Par. Par. Cas. Caes. Caes. — Caes. Czes. Par. Caes. Par. Caes. » Par. Caes. Aug. ? Par. " Μon. Aug. ? Pur. Par. Par. Par. 'A Par. cf. Jos. A. J. VII, : (1) Μετὰ δὲ 'Αλεξάνδρου τελευτήν 3 εἰς πολλάς

Α Κλήμης δὲ εν καὶ 'Αφρικανός καὶ Τατιανός, τῶν δὲ ἐκ περιτομῆς Ἰώσηπος καὶ Ἰοῦστος κατὰ Ἰναχον ἀκμάσαι τὴν θεσπέσιον Μωϋσῆν ἱστόρησαν, ἰδίως ἕκαστος ἐκ παλαιᾶς ἱστορίας παρασχὼν τὴν ἀπόδειξιν, Κλήμης δὲ ὁ Στρωματεὺς, ριγενιστής ὢν, ὡς τινὰ τῶν Πατέρων ἀπεκαλύφθη, μὴ ἐν κολάσει Ἰουδαῖος ὤν. ΚΖ'. Σχόλιον τῶν ἁγίων Πατέρων. " Περὶ τοῦ Παμφίλου Ευσεβίου, ὅτι ἐν πολλοῖς αὐτοῦ συγγράμμασι δείκνυται Αρειανός γνήσιος · εἰ δὲ καὶ παραινείται παρά τινων ἐκκλησιαστικῶν ἀνδρῶν ὡς πολυμαθὴς καὶ πολυΐστωρ, καθάπερ καὶ Ωριγένης καὶ ἄλλοι πολλοὶ τῶν ἔξω τῆς Ἐκκλησίας ὄντων, [ού- δὲν θαυμαστόν]. (2) 'Ο δὲ πολυμαθής καὶ πολυΐστωρ Εὐσέβιος, ἀκριβεστάτην τῶν χρόνων ἀναγραφήν ποιησάμενος, τοῖς χρόνοις μὲν Ἰναχοῦ ἱερὸν Ἰάκω δίνει εὗρε συνακμάσαντα, Μωσέα δὲ Κέκροπος. (5) Χρονικοῦ γὰρ κανόνος σύνταξιν ἐπινοήσας, ἐκ παρ- αλλήλου ἀντιπαρέθηκε τὸν παρ' ἑκάστῳ ἔτει δυ ναστεύοντα 4. Συνήγαγε δε χρόνους τῆς βασιλείας Χαλδαίων, Λακεδαιμονίων, Κορινθίων, Θετταλών, Μακεδόνων (τῶν πάλαι Κειτιέων λεγομένων), Λα- τίνων τῶν ἀπὸ Λατίνου βασιλέως αὐτῶν καὶ Ἰταλῶν ἔκ τινος ἡγεμονεύσαντος αὐτῶν προσαγορευθέντων καὶ ὕστερον ἐπικληθέντων Ρωμαίων ἀπὸ Ρώμου καὶ Ῥήμου· καὶ τούτων τους χρόνους ἐπὶ τὸ αὐτὸ συναρτήσας“, ἑκάστου ἔθνους τῶν βασιλέων συνέκρινε τοὺς χρόνους, ἀντιπαραθεὶς τὰ ἔτη ἐ τῆς βασιλείας τῇ ᾿Ασσυρίων βασιλείᾳ, τοῦτ' ἔστι τῆς Σεμιράμεως ' τοῖς Ἀβραὰμ ἔτεσι. (4) Κατὰ γὰρ τὴν Σεμίραμιν ᾿Αβραὰμ ἐγνωρίζετο, καὶ Ἰακὼβ κατά Ίναχὸν, καὶ Μωϋσῆς κατὰ Κέκροπα τὸν διφυῇ “, ὃν πρῶτον βασιλέα τῆς Αττικής Ελληνες ἱστόρη- σαν ὡς εἶναι τῶν παρ' Ἕλλησιν ἀρχαίων σοφῶν Μωϋσέα πρεσβύτερον, Ομήρου λέγω καὶ Ησιόδου, καὶ τῶν Τρωϊκῶν, Ηρακλέους τε καὶ Μουσαίου. Λίνου τε καὶ Ορφέως καὶ Διοσκόρων, Ασκληπιού καὶ Διονύσου καὶ Ἑρμοῦ, Απόλλωνός τε καὶ τῶν Ελληνικῶν μυστηρίων καὶ τελετῶν, καὶ αὐτῶν τῶν τοῦ Διὸς ἐν πράξεων· ὅθεν καί τινες τῶν παρὰ τῶν προκρίτων φαίνονται ἐκ τῶν αὐτοῦ συγγραμμάτων σφετερισάμενοι. Πάντες μὲν οὗτοι μετὰ τὸν Κέκροπα γεγόνασιν, ὧν πολὺ Ομηρος καὶ Ἡσίοδος τοῖς χρόνοις ὑποβεβήκασιν. ΚΗ'. Τοῦ ἁγίου Βασιλείου. Οὗτός γέ τοι Μωϋσῆς τῶν σοφῶν πάντων διδάσκα λος πέφηνε, τῶν ἀπορρήτων ἐξηγητής γενόμενος, καὶ τῆς ἀληθείας ὑφηγητής θειότατος. Τὴν γὰρ στο φίαν τῶν Αἰγυπτίων διαπτύσας ἄριστα, περὶ δὲ τῆς τοῦ κόσμου ἐξῆλθε συντάξεως, ὑπ' αὐτοῦ δῆλον ὅτι ἐπὶ πάντων Θεοῦ καὶ Δημιουργοῦ πάσης κτίσεως ἐμπνευσθεὶς τὴν ἀλήθειαν. (2) Λέγει γάρ ο Εν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν. Καὶ πολλοὶ τῶν παρ' Έλλησι τάναντία τούτων τέλο μήσαντες διεξιέναι εἰς βυθὸν ἀγνωσίας καὶ ἀσεβείας κατηνέχθησαν καὶ εἰκότως. Τὰ ἐξ ἀνθρωπίνης διανοίας προσφερόμενα δόγματα σαθρά τυγχάνει καὶ ανάρμοστα· διόπερ οὐδεὶς παρ' αὐτοῖς ἔστηκε λόγος • ' Κλ. τε Β'. ἐπαινεῖται Β'. πολυΐστωρ ὡς Πρ. Β'. τὸν Ἰάκωβον Β'. σε δυναστεύων Β'. χρόνοις Μου. τήσας Β'. * τὰ ἔθνη Β', στην κα τὸν διφυή ω. Β'. * οὗτοι Β'. • το Ευσέβιος οὗτος ἀκρ. βασιλείας τῶν Χαλδαίων τὸν τοῦ Δ. Β'. οι Ινάχου Β'. το " συναν Πάντες γὰρ GEORGII HAMARTOLI promentes; c quilus Clemens Stremateus, Orige- nista, non Judzus, rem uti alicui Patruin reve- lata fuerat, narrat. B XXVII. Scholion sanctorum Patrum, Nihil mirum Eusebium Pamphili in plurimis a se scriptis Arianismum professum esse, et ab ali- quot ecclesiasticis auctoribus in admiratione ut doctissimum et polyhistorem habitum fuisse, ut et Origenes et alii plures qui extra Ecclesiam dege- bant. Hic ipse autem Eusebius qui opus chronolo- gicum cum summa cura composuit, divum quidem Jacobum Juacho, Moysen autem Cecropi coæta- neum fecit. In canone euium, quem condidit, histo- rico quarumque ælatum reges e regione apposuit, nt Chaldaorum, Lacedemoniorum, Corinthiorum, Thessalorum, Macedonum (olim Citiensium), Lati- norum, qui a Latino rege eorum oriundi postea Ro- manorum nomine a Romo et Remo appellati sunt. Ho- rum igitur omnium tempora ordinavit regum semper ratione habita, singulos reges cum Assyriorum regi- bus, Semiramide, denique Abrahamo conglutinavit. Semiramidis enim temporibus Abrahan innotuit, Inachi Jacob, Moyses Cecropis, quem Græci pri- mnum Atticae regem fuisse scribunt. Hinc patet Moysen floruisse ante Græcorum antiquissimos sa- pientes, Homerum dico et flesiodum; ante bellum Trojanum, Herculem et Musæum, Linum, Or- pheum, Dioscuros; ante Asclepium, Bacchum ac G Mercurium, Apollinem ; ante mysteria Græcorum, imo Jovis ipsius exsistentiam. Hinc quoque conji- cere licet, plurimos eorum quos memoravimus ex Moysis scriptis sua mutuatos esse. Ili omnes quidem post Cecropem venere, Homero certe et Hesiodo longe ætate inferiores. XXVIII. Sancti Basilii. Moyses itaque, ut vidimus, omnium eruditorum præceptor mysteria revelavit, veritatem detexit. Ægyptiorum enim sapientia contempta, rerum uni- versum exploravit, et facile persuadebis tibi eum divino Spiritu Dei et omnium rerum Conditoris allatum veritatem perspexisse. Dicit enim : • In principio creavit Deus cœlum et terram. » Multi certe gentiles qui his contraria asserere ausi sunt in profundum dementiæ et impietatis barathrum inci- derunt, ut æquum est. Quæ e mente humana pro- fecta sunt dogmata, confusa et inconcinna sunt et minime stabilia, siquidem doctrinæ doctrina succe- debat, ita ut nos ne refellendi quidem eas necessi D Variæ lectiones et notæ. Αug. Mon. Gen. 1, 1.

Α Κλήμης δὲ εν καὶ 'Αφρικανός καὶ Τατιανός, τῶν δὲ ἐκ περιτομῆς Ἰώσηπος καὶ Ἰοῦστος κατὰ Ἰναχον ἀκμάσαι τὴν θεσπέσιον Μωϋσῆν ἱστόρησαν, ἰδίως ἕκαστος ἐκ παλαιᾶς ἱστορίας παρασχὼν τὴν ἀπόδειξιν, Κλήμης δὲ ὁ Στρωματεὺς, ριγενιστής ὢν, ὡς τινὰ τῶν Πατέρων ἀπεκαλύφθη, μὴ ἐν κολάσει Ἰουδαῖος ὤν. ΚΖ'. Σχόλιον τῶν ἁγίων Πατέρων. " Περὶ τοῦ Παμφίλου Ευσεβίου, ὅτι ἐν πολλοῖς αὐτοῦ συγγράμμασι δείκνυται Αρειανός γνήσιος · εἰ δὲ καὶ παραινείται παρά τινων ἐκκλησιαστικῶν ἀνδρῶν ὡς πολυμαθὴς καὶ πολυΐστωρ, καθάπερ καὶ Ωριγένης καὶ ἄλλοι πολλοὶ τῶν ἔξω τῆς Ἐκκλησίας ὄντων, [ού- δὲν θαυμαστόν]. (2) 'Ο δὲ πολυμαθής καὶ πολυΐστωρ Εὐσέβιος, ἀκριβεστάτην τῶν χρόνων ἀναγραφήν ποιησάμενος, τοῖς χρόνοις μὲν Ἰναχοῦ ἱερὸν Ἰάκω δίνει εὗρε συνακμάσαντα, Μωσέα δὲ Κέκροπος. (5) Χρονικοῦ γὰρ κανόνος σύνταξιν ἐπινοήσας, ἐκ παρ- αλλήλου ἀντιπαρέθηκε τὸν παρ' ἑκάστῳ ἔτει δυ ναστεύοντα 4. Συνήγαγε δε χρόνους τῆς βασιλείας Χαλδαίων, Λακεδαιμονίων, Κορινθίων, Θετταλών, Μακεδόνων (τῶν πάλαι Κειτιέων λεγομένων), Λα- τίνων τῶν ἀπὸ Λατίνου βασιλέως αὐτῶν καὶ Ἰταλῶν ἔκ τινος ἡγεμονεύσαντος αὐτῶν προσαγορευθέντων καὶ ὕστερον ἐπικληθέντων Ρωμαίων ἀπὸ Ρώμου καὶ Ῥήμου· καὶ τούτων τους χρόνους ἐπὶ τὸ αὐτὸ συναρτήσας“, ἑκάστου ἔθνους τῶν βασιλέων συνέκρινε τοὺς χρόνους, ἀντιπαραθεὶς τὰ ἔτη ἐ τῆς βασιλείας τῇ ᾿Ασσυρίων βασιλείᾳ, τοῦτ' ἔστι τῆς Σεμιράμεως ' τοῖς Ἀβραὰμ ἔτεσι. (4) Κατὰ γὰρ τὴν Σεμίραμιν ᾿Αβραὰμ ἐγνωρίζετο, καὶ Ἰακὼβ κατά Ίναχὸν, καὶ Μωϋσῆς κατὰ Κέκροπα τὸν διφυῇ “, ὃν πρῶτον βασιλέα τῆς Αττικής Ελληνες ἱστόρη- σαν ὡς εἶναι τῶν παρ' Ἕλλησιν ἀρχαίων σοφῶν Μωϋσέα πρεσβύτερον, Ομήρου λέγω καὶ Ησιόδου, καὶ τῶν Τρωϊκῶν, Ηρακλέους τε καὶ Μουσαίου. Λίνου τε καὶ Ορφέως καὶ Διοσκόρων, Ασκληπιού καὶ Διονύσου καὶ Ἑρμοῦ, Απόλλωνός τε καὶ τῶν Ελληνικῶν μυστηρίων καὶ τελετῶν, καὶ αὐτῶν τῶν τοῦ Διὸς ἐν πράξεων· ὅθεν καί τινες τῶν παρὰ τῶν προκρίτων φαίνονται ἐκ τῶν αὐτοῦ συγγραμμάτων σφετερισάμενοι. Πάντες μὲν οὗτοι μετὰ τὸν Κέκροπα γεγόνασιν, ὧν πολὺ Ομηρος καὶ Ἡσίοδος τοῖς χρόνοις ὑποβεβήκασιν. ΚΗ'. Τοῦ ἁγίου Βασιλείου. Οὗτός γέ τοι Μωϋσῆς τῶν σοφῶν πάντων διδάσκα λος πέφηνε, τῶν ἀπορρήτων ἐξηγητής γενόμενος, καὶ τῆς ἀληθείας ὑφηγητής θειότατος. Τὴν γὰρ στο φίαν τῶν Αἰγυπτίων διαπτύσας ἄριστα, περὶ δὲ τῆς τοῦ κόσμου ἐξῆλθε συντάξεως, ὑπ' αὐτοῦ δῆλον ὅτι ἐπὶ πάντων Θεοῦ καὶ Δημιουργοῦ πάσης κτίσεως ἐμπνευσθεὶς τὴν ἀλήθειαν. (2) Λέγει γάρ ο Εν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν. Καὶ πολλοὶ τῶν παρ' Έλλησι τάναντία τούτων τέλο μήσαντες διεξιέναι εἰς βυθὸν ἀγνωσίας καὶ ἀσεβείας κατηνέχθησαν καὶ εἰκότως. Τὰ ἐξ ἀνθρωπίνης διανοίας προσφερόμενα δόγματα σαθρά τυγχάνει καὶ ανάρμοστα· διόπερ οὐδεὶς παρ' αὐτοῖς ἔστηκε λόγος • ' Κλ. τε Β'. ἐπαινεῖται Β'. πολυΐστωρ ὡς Πρ. Β'. τὸν Ἰάκωβον Β'. σε δυναστεύων Β'. χρόνοις Μου. τήσας Β'. * τὰ ἔθνη Β', στην κα τὸν διφυή ω. Β'. * οὗτοι Β'. • το Ευσέβιος οὗτος ἀκρ. βασιλείας τῶν Χαλδαίων τὸν τοῦ Δ. Β'. οι Ινάχου Β'. το " συναν Πάντες γὰρ GEORGII HAMARTOLI promentes; c quilus Clemens Stremateus, Orige- nista, non Judzus, rem uti alicui Patruin reve- lata fuerat, narrat. B XXVII. Scholion sanctorum Patrum, Nihil mirum Eusebium Pamphili in plurimis a se scriptis Arianismum professum esse, et ab ali- quot ecclesiasticis auctoribus in admiratione ut doctissimum et polyhistorem habitum fuisse, ut et Origenes et alii plures qui extra Ecclesiam dege- bant. Hic ipse autem Eusebius qui opus chronolo- gicum cum summa cura composuit, divum quidem Jacobum Juacho, Moysen autem Cecropi coæta- neum fecit. In canone euium, quem condidit, histo- rico quarumque ælatum reges e regione apposuit, nt Chaldaorum, Lacedemoniorum, Corinthiorum, Thessalorum, Macedonum (olim Citiensium), Lati- norum, qui a Latino rege eorum oriundi postea Ro- manorum nomine a Romo et Remo appellati sunt. Ho- rum igitur omnium tempora ordinavit regum semper ratione habita, singulos reges cum Assyriorum regi- bus, Semiramide, denique Abrahamo conglutinavit. Semiramidis enim temporibus Abrahan innotuit, Inachi Jacob, Moyses Cecropis, quem Græci pri- mnum Atticae regem fuisse scribunt. Hinc patet Moysen floruisse ante Græcorum antiquissimos sa- pientes, Homerum dico et flesiodum; ante bellum Trojanum, Herculem et Musæum, Linum, Or- pheum, Dioscuros; ante Asclepium, Bacchum ac G Mercurium, Apollinem ; ante mysteria Græcorum, imo Jovis ipsius exsistentiam. Hinc quoque conji- cere licet, plurimos eorum quos memoravimus ex Moysis scriptis sua mutuatos esse. Ili omnes quidem post Cecropem venere, Homero certe et Hesiodo longe ætate inferiores. XXVIII. Sancti Basilii. Moyses itaque, ut vidimus, omnium eruditorum præceptor mysteria revelavit, veritatem detexit. Ægyptiorum enim sapientia contempta, rerum uni- versum exploravit, et facile persuadebis tibi eum divino Spiritu Dei et omnium rerum Conditoris allatum veritatem perspexisse. Dicit enim : • In principio creavit Deus cœlum et terram. » Multi certe gentiles qui his contraria asserere ausi sunt in profundum dementiæ et impietatis barathrum inci- derunt, ut æquum est. Quæ e mente humana pro- fecta sunt dogmata, confusa et inconcinna sunt et minime stabilia, siquidem doctrinæ doctrina succe- debat, ita ut nos ne refellendi quidem eas necessi D Variæ lectiones et notæ. Αug. Mon. Gen. 1, 1.

ἀκίνητος, ἀεὶ τοῦ δευτέρου τοῦ πρὸ αὐτοῦ καταβάλ- Α λοντος, ὥστε μηδὲν ἡμῖν ἔργον εἶναι τὰ ἐκείνων ἐλέγχειν. (4) « Αρκοῦσι οι γὰρ ἀλλήλοις πρὸς τὴν οἰκείαν ἀνατροπήν. Οἱ γὰρ Θεὸν ἀγνοήσαντες αἰτίαν έμφρονα προεστάναι τῆς γενέσεως τῶν ὅλων οὐ συν- εχώρησαν, αλλ' οἰκεῖα ἐς τῆς ἐξ ἀρχῆς ἀγνοίᾳ τὰ ἐφεξῆς συνεπέραναν. Διὰ τοῦτο οἱ μὲν εἰς τὰς κε ὑλικὰς ὑποθέσεις κατέφυγον τοῖς τοῦ κόσμου στοι χείοις τὴν αἰτίαν τοῦ παντὸς ἀναθέντες· οἱ δὲ ἄτομα καὶ ἀμερῆ σώματα καὶ ὄγκους καὶ πόρους συνέχειν τὴν φύσιν τῶν ὁρατῶν ἐφαντάσθησαν. Νῦν μὲν γὰρ και συνιόντων σε ἀλλήλοις τῶν ἀμερῶν σωμάτων, νῦν δὲ μετασυγκρινομένων, τὰς γενέσεις καὶ τὰς φθορά; ἐπιγίγνεσθαι, καὶ (ἐπ!) τῶν συ διαρκεστέρων σωμάτων τὴν ἰσχυροτέραν τῶν ἀτόμων ἀντεμπλοκήν τῆς διαμονῆς τὴν αἰτίαν παρέχειν. Αλλ' ὄντως οι ἱστὸν ἀράχνης ὑφαίνουσιν οἱ ταῦτα γράφοντες, οι οὕτω λεπτὰς καὶ ἀνυποστάτους ἀρχὰς οὐρανοῦ καὶ γῆς καὶ θαλάσσης ἀνοήτως ὑποτιθέμενοι. Οὐ γὰρ ἔδεσαν εἰπεῖν· Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν. » Β΄. ΑΡΧΗ ΧΡΟΝΙΚΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ Μ. - Αδάμ τοίνυν, κατὰ τὸν οι σοφώτατον καὶ θεῖον υποφήτην Μωϋσῆν, γενόμενος ἐτῶν σλ' ἐγέννησε το τὸν Σήθ, καὶ μετὰ σὲ τοῦτο ἔζησεν οι ἔτη θλ' και ἀπέθανεν. Ος καὶ λέγεται σε πρῶτος εἰς τὴν γῆν ἐξ ἧς ἐλήφθη, ταφῆναι· καὶ μνῆμα αὐτῷ κατὰ τὴν τῶν ο Ιεροσολύμων γεγονένα: γῆν, Εβραϊκή τις ἱστορεῖ παράδοσις, ὥς φησιν Ιώσηπος . Θνήσκει να δὲ κατὰ τὴν παραβάσεως ἡμέραν χιλιονταετίας τῆς τοῦ Θεοῦ ἡμέρας ἐχούσης τὸ διάστημα, αλ' ἔτη μόνον ζήσας τελευτᾷ. Τοῦτον λέγεται πρῶτον εἰς τὴν γῆν, ἐξ ἧς ἐλήφθη, ταφῆναι. ᾿Αφανές γάρ φασι τὸ τοῦ ᾿Αβελ σῶμα γενέσθαι, τοῖς μετέπειτα δικαίοις άγα- θὰς ἀποφαίνων ἐλπίδας. * (2) Σηθ δὲ γενόμενος ἐτῶν στ' ἐγέννησε Ενώς …, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ἔτη @ ψ' καὶ ἀπέθανε ζήσας τὰ πάντα έτη ιβ' Περὶ οὗ εἴρηται το • Εἰσῆλθον οἱ υἱοὶ τοῦ Θεοῦ πρὸς τὰς θυγατέρας τῶν ἀνθρώπων, ἤτοι τὰς ἀπὸ τοῦ Καΐν". Θεὸν γὰρ αὐτὸν οἱ τότε ” ἄνθρωποι προσηγόρευον διὰ τὸ ἐξευρεῖν τ8 τὰ Ἰουδαϊκὰ γράμματα καὶ τὰς τῶν τὸ ἀστέρων ονομασίας, καὶ πρὸς τούτοις καὶ τὴν τ' πολλὴν αὐτοῦ εὐσέβειαν το θαυμάσαντες· ὅς γε • οικείως κι ἐπὶ τὰς σε γὰρ συν καὶ τῶν παρ. όντως σ' τοῦ καὶ συγκέλλου το βίος του προς ἡμῶν Α. καὶ τῶν σὺν αὐτῷ ** (230). οι τήν με. γεννα. Καὶ μετὰ — Ιώσηπος λέγεται ταφῆναι κατὰ τὴν Ἱεροσολύμων γῆν, ὥς φησι Ιώσηπος Ο. “ καὶ ἐξ. ὁ αὐτὸς 'Α. Δ. Ψ. Σηθ δὲ . ψ καὶ ἀπ. ζήσας τὰ πάντα ἐ. γλ' ὅς λ. ψ καὶ ἐγένοντο πᾶσαι αἱ ἡμέραι Α. ἄς ἔζησεν Έτη σε τὴν Ἱερ. ἐγέννησε τὸν Ενώς 0, Ρ'. και μηκέναι γρ. τάς τε τῶν τι τούτοις τὴν σε θνήσκει ἐλπίδας τι τὰς ἀπὸ Κ. εξευ τὸ εὐσέβειαν αὐτοῦ γ'. CHRONICON. - LIB. I. tatem subeamus. Ipsi enim seipsos refellunt. Qui- cunque enim Deum non norunt, mundi creationi causam intelligentem præfuisse negant, illumque de suorum dementia construunt, et ad hypotheses materiales confugientes mundi originem elementis attribuunt; illi naturam visibilem atomis ac peris contineri somniabant, ita ut corpora individua- modo separata, modo mista nativitatem æque ac ikortem subeant ; fortiora autem solidiori alomo- rum complexu coadunari. Sed revera araneæ telam hi texunt qui cœli, terræ ac maris originem tam fu- tilibus et inanibus causis attribuunt, dicere recusan- tes : « In principio Deus creavit coelum et terram. INITIUM CHRONICI GEORGII MONACHI. i • Adam, secundum Moysen, sapientissimum oracu- lorum divinorum interpretem, natus ducentos tri- ginta annos genuit Seth et deinde vixit nongentos. triginta annos et mortuus est. is primus quoque in terra, unde formatus erat, depositus est, eique He- braica traditio, teste Josepho, monumentum prope Jerusalem positum esse dicit. Defunctus est autem die prævaricationis paulo minus mille anuos nalus, scilicet mongentos triginta quos in terra degerat, ac primus inhumatus in terra e qua formatus erat. Abelis autem corpus evanuisse tradunt, justis sic bonas spes relinquendo. Seth annos natus centun quinque genuit Enos, et postquam octogentos se- plem annos viserat, mortuus est annos natus non- gentos duodecim. De eo dicunt: «Introierunt filii Dei ad Alias hominum, id est Caini. Deum enim qui tum vivebant, eum appellare consueverant quod litteras Judaicas invenisset, astra denominassel et insigni pietate excelluisset. Idem quoque priuus speravit deus appellari, sicut Moysi dixit Dominus : ‹ Deum te dedi Pharaoni.» De generosis autem, spi- Varia lectiones et notæ. - ** Hexacmeron 1, B. Bas. Bas. Bas. Bas. Bas. Par. Mon. Aug. ? Sym. ms. Ven. 608. om. om. sed Sym. " Par. Gen. v, 4, 5. Par. €7 (535). Par. Gen iv, 26. Par. Par. om. Par. ** (535). - " Par. rs of Mon. Aug.? 1. * Περὶ γενεαλογίας 'Αδὰμ καὶ τῶν υἱῶν αὐτοῦ. Β 1. Adami et ejus filiorum genealogia.

ἀκίνητος, ἀεὶ τοῦ δευτέρου τοῦ πρὸ αὐτοῦ καταβάλ- Α λοντος, ὥστε μηδὲν ἡμῖν ἔργον εἶναι τὰ ἐκείνων ἐλέγχειν. (4) « Αρκοῦσι οι γὰρ ἀλλήλοις πρὸς τὴν οἰκείαν ἀνατροπήν. Οἱ γὰρ Θεὸν ἀγνοήσαντες αἰτίαν έμφρονα προεστάναι τῆς γενέσεως τῶν ὅλων οὐ συν- εχώρησαν, αλλ' οἰκεῖα ἐς τῆς ἐξ ἀρχῆς ἀγνοίᾳ τὰ ἐφεξῆς συνεπέραναν. Διὰ τοῦτο οἱ μὲν εἰς τὰς κε ὑλικὰς ὑποθέσεις κατέφυγον τοῖς τοῦ κόσμου στοι χείοις τὴν αἰτίαν τοῦ παντὸς ἀναθέντες· οἱ δὲ ἄτομα καὶ ἀμερῆ σώματα καὶ ὄγκους καὶ πόρους συνέχειν τὴν φύσιν τῶν ὁρατῶν ἐφαντάσθησαν. Νῦν μὲν γὰρ και συνιόντων σε ἀλλήλοις τῶν ἀμερῶν σωμάτων, νῦν δὲ μετασυγκρινομένων, τὰς γενέσεις καὶ τὰς φθορά; ἐπιγίγνεσθαι, καὶ (ἐπ!) τῶν συ διαρκεστέρων σωμάτων τὴν ἰσχυροτέραν τῶν ἀτόμων ἀντεμπλοκήν τῆς διαμονῆς τὴν αἰτίαν παρέχειν. Αλλ' ὄντως οι ἱστὸν ἀράχνης ὑφαίνουσιν οἱ ταῦτα γράφοντες, οι οὕτω λεπτὰς καὶ ἀνυποστάτους ἀρχὰς οὐρανοῦ καὶ γῆς καὶ θαλάσσης ἀνοήτως ὑποτιθέμενοι. Οὐ γὰρ ἔδεσαν εἰπεῖν· Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν. » Β΄. ΑΡΧΗ ΧΡΟΝΙΚΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ Μ. - Αδάμ τοίνυν, κατὰ τὸν οι σοφώτατον καὶ θεῖον υποφήτην Μωϋσῆν, γενόμενος ἐτῶν σλ' ἐγέννησε το τὸν Σήθ, καὶ μετὰ σὲ τοῦτο ἔζησεν οι ἔτη θλ' και ἀπέθανεν. Ος καὶ λέγεται σε πρῶτος εἰς τὴν γῆν ἐξ ἧς ἐλήφθη, ταφῆναι· καὶ μνῆμα αὐτῷ κατὰ τὴν τῶν ο Ιεροσολύμων γεγονένα: γῆν, Εβραϊκή τις ἱστορεῖ παράδοσις, ὥς φησιν Ιώσηπος . Θνήσκει να δὲ κατὰ τὴν παραβάσεως ἡμέραν χιλιονταετίας τῆς τοῦ Θεοῦ ἡμέρας ἐχούσης τὸ διάστημα, αλ' ἔτη μόνον ζήσας τελευτᾷ. Τοῦτον λέγεται πρῶτον εἰς τὴν γῆν, ἐξ ἧς ἐλήφθη, ταφῆναι. ᾿Αφανές γάρ φασι τὸ τοῦ ᾿Αβελ σῶμα γενέσθαι, τοῖς μετέπειτα δικαίοις άγα- θὰς ἀποφαίνων ἐλπίδας. * (2) Σηθ δὲ γενόμενος ἐτῶν στ' ἐγέννησε Ενώς …, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ἔτη @ ψ' καὶ ἀπέθανε ζήσας τὰ πάντα έτη ιβ' Περὶ οὗ εἴρηται το • Εἰσῆλθον οἱ υἱοὶ τοῦ Θεοῦ πρὸς τὰς θυγατέρας τῶν ἀνθρώπων, ἤτοι τὰς ἀπὸ τοῦ Καΐν". Θεὸν γὰρ αὐτὸν οἱ τότε ” ἄνθρωποι προσηγόρευον διὰ τὸ ἐξευρεῖν τ8 τὰ Ἰουδαϊκὰ γράμματα καὶ τὰς τῶν τὸ ἀστέρων ονομασίας, καὶ πρὸς τούτοις καὶ τὴν τ' πολλὴν αὐτοῦ εὐσέβειαν το θαυμάσαντες· ὅς γε • οικείως κι ἐπὶ τὰς σε γὰρ συν καὶ τῶν παρ. όντως σ' τοῦ καὶ συγκέλλου το βίος του προς ἡμῶν Α. καὶ τῶν σὺν αὐτῷ ** (230). οι τήν με. γεννα. Καὶ μετὰ — Ιώσηπος λέγεται ταφῆναι κατὰ τὴν Ἱεροσολύμων γῆν, ὥς φησι Ιώσηπος Ο. “ καὶ ἐξ. ὁ αὐτὸς 'Α. Δ. Ψ. Σηθ δὲ . ψ καὶ ἀπ. ζήσας τὰ πάντα ἐ. γλ' ὅς λ. ψ καὶ ἐγένοντο πᾶσαι αἱ ἡμέραι Α. ἄς ἔζησεν Έτη σε τὴν Ἱερ. ἐγέννησε τὸν Ενώς 0, Ρ'. και μηκέναι γρ. τάς τε τῶν τι τούτοις τὴν σε θνήσκει ἐλπίδας τι τὰς ἀπὸ Κ. εξευ τὸ εὐσέβειαν αὐτοῦ γ'. CHRONICON. - LIB. I. tatem subeamus. Ipsi enim seipsos refellunt. Qui- cunque enim Deum non norunt, mundi creationi causam intelligentem præfuisse negant, illumque de suorum dementia construunt, et ad hypotheses materiales confugientes mundi originem elementis attribuunt; illi naturam visibilem atomis ac peris contineri somniabant, ita ut corpora individua- modo separata, modo mista nativitatem æque ac ikortem subeant ; fortiora autem solidiori alomo- rum complexu coadunari. Sed revera araneæ telam hi texunt qui cœli, terræ ac maris originem tam fu- tilibus et inanibus causis attribuunt, dicere recusan- tes : « In principio Deus creavit coelum et terram. INITIUM CHRONICI GEORGII MONACHI. i • Adam, secundum Moysen, sapientissimum oracu- lorum divinorum interpretem, natus ducentos tri- ginta annos genuit Seth et deinde vixit nongentos. triginta annos et mortuus est. is primus quoque in terra, unde formatus erat, depositus est, eique He- braica traditio, teste Josepho, monumentum prope Jerusalem positum esse dicit. Defunctus est autem die prævaricationis paulo minus mille anuos nalus, scilicet mongentos triginta quos in terra degerat, ac primus inhumatus in terra e qua formatus erat. Abelis autem corpus evanuisse tradunt, justis sic bonas spes relinquendo. Seth annos natus centun quinque genuit Enos, et postquam octogentos se- plem annos viserat, mortuus est annos natus non- gentos duodecim. De eo dicunt: «Introierunt filii Dei ad Alias hominum, id est Caini. Deum enim qui tum vivebant, eum appellare consueverant quod litteras Judaicas invenisset, astra denominassel et insigni pietate excelluisset. Idem quoque priuus speravit deus appellari, sicut Moysi dixit Dominus : ‹ Deum te dedi Pharaoni.» De generosis autem, spi- Varia lectiones et notæ. - ** Hexacmeron 1, B. Bas. Bas. Bas. Bas. Bas. Par. Mon. Aug. ? Sym. ms. Ven. 608. om. om. sed Sym. " Par. Gen. v, 4, 5. Par. €7 (535). Par. Gen iv, 26. Par. Par. om. Par. ** (535). - " Par. rs of Mon. Aug.? 1. * Περὶ γενεαλογίας 'Αδὰμ καὶ τῶν υἱῶν αὐτοῦ. Β 1. Adami et ejus filiorum genealogia.

ἀκίνητος, ἀεὶ τοῦ δευτέρου τοῦ πρὸ αὐτοῦ καταβάλ- Α λοντος, ὥστε μηδὲν ἡμῖν ἔργον εἶναι τὰ ἐκείνων ἐλέγχειν. (4) « Αρκοῦσι οι γὰρ ἀλλήλοις πρὸς τὴν οἰκείαν ἀνατροπήν. Οἱ γὰρ Θεὸν ἀγνοήσαντες αἰτίαν έμφρονα προεστάναι τῆς γενέσεως τῶν ὅλων οὐ συν- εχώρησαν, αλλ' οἰκεῖα ἐς τῆς ἐξ ἀρχῆς ἀγνοίᾳ τὰ ἐφεξῆς συνεπέραναν. Διὰ τοῦτο οἱ μὲν εἰς τὰς κε ὑλικὰς ὑποθέσεις κατέφυγον τοῖς τοῦ κόσμου στοι χείοις τὴν αἰτίαν τοῦ παντὸς ἀναθέντες· οἱ δὲ ἄτομα καὶ ἀμερῆ σώματα καὶ ὄγκους καὶ πόρους συνέχειν τὴν φύσιν τῶν ὁρατῶν ἐφαντάσθησαν. Νῦν μὲν γὰρ και συνιόντων σε ἀλλήλοις τῶν ἀμερῶν σωμάτων, νῦν δὲ μετασυγκρινομένων, τὰς γενέσεις καὶ τὰς φθορά; ἐπιγίγνεσθαι, καὶ (ἐπ!) τῶν συ διαρκεστέρων σωμάτων τὴν ἰσχυροτέραν τῶν ἀτόμων ἀντεμπλοκήν τῆς διαμονῆς τὴν αἰτίαν παρέχειν. Αλλ' ὄντως οι ἱστὸν ἀράχνης ὑφαίνουσιν οἱ ταῦτα γράφοντες, οι οὕτω λεπτὰς καὶ ἀνυποστάτους ἀρχὰς οὐρανοῦ καὶ γῆς καὶ θαλάσσης ἀνοήτως ὑποτιθέμενοι. Οὐ γὰρ ἔδεσαν εἰπεῖν· Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν. » Β΄. ΑΡΧΗ ΧΡΟΝΙΚΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ Μ. - Αδάμ τοίνυν, κατὰ τὸν οι σοφώτατον καὶ θεῖον υποφήτην Μωϋσῆν, γενόμενος ἐτῶν σλ' ἐγέννησε το τὸν Σήθ, καὶ μετὰ σὲ τοῦτο ἔζησεν οι ἔτη θλ' και ἀπέθανεν. Ος καὶ λέγεται σε πρῶτος εἰς τὴν γῆν ἐξ ἧς ἐλήφθη, ταφῆναι· καὶ μνῆμα αὐτῷ κατὰ τὴν τῶν ο Ιεροσολύμων γεγονένα: γῆν, Εβραϊκή τις ἱστορεῖ παράδοσις, ὥς φησιν Ιώσηπος . Θνήσκει να δὲ κατὰ τὴν παραβάσεως ἡμέραν χιλιονταετίας τῆς τοῦ Θεοῦ ἡμέρας ἐχούσης τὸ διάστημα, αλ' ἔτη μόνον ζήσας τελευτᾷ. Τοῦτον λέγεται πρῶτον εἰς τὴν γῆν, ἐξ ἧς ἐλήφθη, ταφῆναι. ᾿Αφανές γάρ φασι τὸ τοῦ ᾿Αβελ σῶμα γενέσθαι, τοῖς μετέπειτα δικαίοις άγα- θὰς ἀποφαίνων ἐλπίδας. * (2) Σηθ δὲ γενόμενος ἐτῶν στ' ἐγέννησε Ενώς …, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ἔτη @ ψ' καὶ ἀπέθανε ζήσας τὰ πάντα έτη ιβ' Περὶ οὗ εἴρηται το • Εἰσῆλθον οἱ υἱοὶ τοῦ Θεοῦ πρὸς τὰς θυγατέρας τῶν ἀνθρώπων, ἤτοι τὰς ἀπὸ τοῦ Καΐν". Θεὸν γὰρ αὐτὸν οἱ τότε ” ἄνθρωποι προσηγόρευον διὰ τὸ ἐξευρεῖν τ8 τὰ Ἰουδαϊκὰ γράμματα καὶ τὰς τῶν τὸ ἀστέρων ονομασίας, καὶ πρὸς τούτοις καὶ τὴν τ' πολλὴν αὐτοῦ εὐσέβειαν το θαυμάσαντες· ὅς γε • οικείως κι ἐπὶ τὰς σε γὰρ συν καὶ τῶν παρ. όντως σ' τοῦ καὶ συγκέλλου το βίος του προς ἡμῶν Α. καὶ τῶν σὺν αὐτῷ ** (230). οι τήν με. γεννα. Καὶ μετὰ — Ιώσηπος λέγεται ταφῆναι κατὰ τὴν Ἱεροσολύμων γῆν, ὥς φησι Ιώσηπος Ο. “ καὶ ἐξ. ὁ αὐτὸς 'Α. Δ. Ψ. Σηθ δὲ . ψ καὶ ἀπ. ζήσας τὰ πάντα ἐ. γλ' ὅς λ. ψ καὶ ἐγένοντο πᾶσαι αἱ ἡμέραι Α. ἄς ἔζησεν Έτη σε τὴν Ἱερ. ἐγέννησε τὸν Ενώς 0, Ρ'. και μηκέναι γρ. τάς τε τῶν τι τούτοις τὴν σε θνήσκει ἐλπίδας τι τὰς ἀπὸ Κ. εξευ τὸ εὐσέβειαν αὐτοῦ γ'. CHRONICON. - LIB. I. tatem subeamus. Ipsi enim seipsos refellunt. Qui- cunque enim Deum non norunt, mundi creationi causam intelligentem præfuisse negant, illumque de suorum dementia construunt, et ad hypotheses materiales confugientes mundi originem elementis attribuunt; illi naturam visibilem atomis ac peris contineri somniabant, ita ut corpora individua- modo separata, modo mista nativitatem æque ac ikortem subeant ; fortiora autem solidiori alomo- rum complexu coadunari. Sed revera araneæ telam hi texunt qui cœli, terræ ac maris originem tam fu- tilibus et inanibus causis attribuunt, dicere recusan- tes : « In principio Deus creavit coelum et terram. INITIUM CHRONICI GEORGII MONACHI. i • Adam, secundum Moysen, sapientissimum oracu- lorum divinorum interpretem, natus ducentos tri- ginta annos genuit Seth et deinde vixit nongentos. triginta annos et mortuus est. is primus quoque in terra, unde formatus erat, depositus est, eique He- braica traditio, teste Josepho, monumentum prope Jerusalem positum esse dicit. Defunctus est autem die prævaricationis paulo minus mille anuos nalus, scilicet mongentos triginta quos in terra degerat, ac primus inhumatus in terra e qua formatus erat. Abelis autem corpus evanuisse tradunt, justis sic bonas spes relinquendo. Seth annos natus centun quinque genuit Enos, et postquam octogentos se- plem annos viserat, mortuus est annos natus non- gentos duodecim. De eo dicunt: «Introierunt filii Dei ad Alias hominum, id est Caini. Deum enim qui tum vivebant, eum appellare consueverant quod litteras Judaicas invenisset, astra denominassel et insigni pietate excelluisset. Idem quoque priuus speravit deus appellari, sicut Moysi dixit Dominus : ‹ Deum te dedi Pharaoni.» De generosis autem, spi- Varia lectiones et notæ. - ** Hexacmeron 1, B. Bas. Bas. Bas. Bas. Bas. Par. Mon. Aug. ? Sym. ms. Ven. 608. om. om. sed Sym. " Par. Gen. v, 4, 5. Par. €7 (535). Par. Gen iv, 26. Par. Par. om. Par. ** (535). - " Par. rs of Mon. Aug.? 1. * Περὶ γενεαλογίας 'Αδὰμ καὶ τῶν υἱῶν αὐτοῦ. Β 1. Adami et ejus filiorum genealogia.

Λουκάἕως τοῦ Σήθ, καὶ « τοῦ Ἀδὰμ καὶ τοῦ Θεοῦ, Δ τὸ μὲν κατὰ σάρκα ἐξ αὐτῶν, τὸ δὲ κατὰ πνεύμα Β ἐκ τοῦ Θεοῦ. Πνεῦμα γὰρ ὁ Θεός. Ἐσπούδαζε γὰρ τῶν ἀσεβῶν σπέρμα τῶν δικαίων ἐξᾶραι τὸ γένος, ἐπειδὴ γὰρ βδέλυγμα ἁμαρτωλῷ θεοσέβεια· καὶ γὰρ τὸ γένος καὶ σπέρμα τοῦ Καῖν κατηράθη, τοῦ δὲ Σηθ εὐλογήθη· καὶ οὐκ ἐβούλετο ὁ Θεὸς ἐπιμιξίαν γενέσθαι τῶν δικαίων τὸ γένος πρὸς τῶν ἀσεβῶν, ἀλλ' ἐξαλειφθῆναι. Ἐπεὶ οὖν ἐφόνευον καὶ ἐλάμ 6πνον τὰς γυναῖκας αὐτῶν, ἐξαίσια τέρατα ἐτίκτοντο οἱ γίγαντες, δι᾽ οἷς καὶ ὁ κατακλυσμὸς ἐλθὼν πάνε τας ἄρδην ἀπώλεσεν. Καὶ μόνος εὑρίσκεται ὁ Νε δίκαιος ἐν τῇ γενεᾷ αὐτοῦ· διὸ καὶ ἐφυλάχθη. Νῶς δὲ γενόμενος ἐτῶν φ' ἐγέννησεν υἱοὺς γ', τὸν Σήμ, τὸν Χάμ, τὸν Ἰάφεθ. • Μετὰ δὲ ἔτη ρ' τοῦ τεχθῆναι τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ εἰσῆλθε τὴν * κιβωτόν, ὑπάρχων ἐτῶν χ' καὶ γίνεται ὁ κατακλυσμός. Καὶ ἐν τῷ ἑνὶ καὶ χ' ἔτε: τῆς ζωῆς αὐτοῦ ἐξῆλθεν ἐκ τῆς κιβωτοῦ. Καὶ μετὰ τὸν κατακλυσμὸν ἔζησεν έτη τι ", καὶ ἀπέθανε ζήσας τὰ πάντα ἔτη Ϡν. Τοῦ δὲ κατακλυσμοῦ γενομένου ἐπὶ ἡμέρας μ', πᾶσα μὲν ἡ γῆ ἐκαλύφθη ἐπὶ ἡμέρας ρκ'. Παντὸς δὲ ὅρους • ὑψηλοτάτου τὸ ὕδωρ ὑπὲρ ἄνω γέγονε πήχεων ιε'. Τῆς δὲ κιβωτοῦ τὰ λείψανα ἕως ἄρτι πρὸς ἀπόδειξιν τῶν γεγενημένων δείκνυται ἐν τῷ ὄρει ᾿Αραράτ ἀναμέσον τῆς ᾿Αρμενίας καὶ τῆς Παρθικής " χώρας καὶ τῆς τῶν Διαβηνῶν χώρας 1. Ἐκ γὰρ ξύλων ἀσήπτων ἢ κεδρίνων ἐστὶ κατασκευασμένη. Φησί γάρ ι Καὶ εἶπεν Κύριος ὁ Θεός· Οὐ μὴ καταμείνῃ τὸ πνεῦμά μου ἐν τοῖς ἀνθρώποις τούτοις διὰ τὸ εἶναι αὐτοὺς σάρκας. Ἔσονται αἱ ἡμέραι αὐτῶν ρκ' ἔτη. Καὶ ἐπάγει ἡ Γραφή λέγουσα· « Καὶ εἶπεν ὁ Θεὸς πρὸς Νῶς· Καιρός παντὸς ἀνθρώπου ἥκει ἐναντίον μου, ὅτι ἐπλήσθη ἡ γῆ ἀδικίας ἀπ' αὐτῶν· καὶ ἰδοὺ ἐγὼ καταφθείρω αὐτοὺς καὶ τὴν γῆν 1. » Πλὴν οὐ εἶναι τὴν ζωὴν αὐτῶν περιώρισεν ρι' ἔτη, ἀλλὰ πλημμυροῦσαν τὴν ἁμαρτίαν ἰδὼν καὶ αὔξουσαν οὐκ ἀνέμεινε τὴν κυρείαν, ἀλλὰ τὴν προσθεσμίαν συν τεμὼν τῶν ρ' ἐτῶν, πᾶσιν ἐπήγαγε τὸν κατακλυσμόν. "Οθεν φησί · « Ποίησον σεαυτῷ κιβωτὸν ἐκ ξύλων τετραγώνων ἀσήπτων "· νοστιὰς ποιήσεις καὶ ἀσφαλτώσεις αὐτὴν ἔσωθεν " τῇ ἀσφάλτῳ, καὶ οὕτω ποιήσεις αὐτὴν τ' πήχεων τὸ μῆκος καὶν τὸ πλάτος καὶ λ' τὸ ὕψος. Επισυναγαγών " ποιήσεις αὐτὴν 1, συντελέσεις αὐτὴν ἄνωθεν. Τὴν δὲ θύραν ἐκπλαγίου διώροφα, καὶ τριώροφα ποιήσεις αὐτήν. » 18. βανόμενοι τὸ ῥητὸν ἔφασαν, ὡς ἀδύνατον ἦν χωρῆσαι τοσαῦτα πολυειδῆ καὶ ἄπειρα γένη τῶν ζώων πή- χεις τριακοσίας καὶ μόνον. Καὶ οὐκ ἴσασιν οἱ δῆθεν σοφοὶ καὶ ἀπερισκέπτως καὶ ἀμαθῶς τὰ θεῖα λόγια πολυπραγμονοῦντες, ὅτι περ ὁ συγγραφεύς, γεωμέτρης ὑπάρχων Αἰγύπτου - ἐπαιδεύθη γάρ, φησὶ, Μωυσῆς πάσῃ σοφίᾳ Αιγυπτίων – ότι γεω μετρικὴν πήχυν ἔφη, ἥτις όργυιαν μεγίστην έχει. Τὴν γάρ τοί γε γεωμετρίαν Αἰγύπτιοι, φασὶν, ἐφεῦ- ρον, ἐκ τοῦ ἁπλέτου τῆς γῆς τὴν διαίρεσιν διδαχθέν- - εφυλάχθη Ο. (2142). * (2242). ρ' τούς ? ἑαυτοῦ τεχθῆναι ὑ. έ. εἰς τήν Ο. καὶ οὕτω γίνεται 0. ' Τοῦ δὲ δέει 35,25 Παρθενικής ασήπτων ἤτοι κεδρίνων με. Η διὰ τοῦτο την κιβωτόν και. · τὸ μὲν ασήπτων ἢ κεδρίνων καὶ εἰς πήχυν ἀπερισπέπτω; 1. ἀπερισκέπτως. - καὶ ἔξωθεν θ. τῆς κιβωτοῦ ποιήσεις ἐκ πλαγίων κατάγαια Οι Επισυνάγων εν αὐτῇ Αυγ CHRONICON. - LIB. I. justorum genus delere studebat; quia pietas pec- catori abominatio. Caini enim semen ac genus ma- ledictum, et Sethi benedictum promiscue haberi noluit Deus, imo illud delendum censuit. Postquam deinde occisorum uxores duxissent, gigantés por- tentosi procreati sunt, propter quos diluvium om · nia perdidit. Noe solus in ista generatione justus reperiebatur, ob idque servatus est. Noe annos na- tus quingentos genuit tres filios, Sem, Cham et Japhet. Post centum deinceps annos, sexcentos natus annos, in arcam ingressus est tempore dilu- vii et egressus est post annum unumo. Vixit au- tem post diluvium trecentos quinquaginta annos * (9) el mortuus est nongentos quinquaginta annos natus. Erat autem diluvium quadraginta die- rurn super terram qui tota per centum viginti dies operta erat. Quindecim cubitis altior fuit aqua super montes altissimos. Arcæ rudera in facti do- cumentum in monte Ararat Armeniæ et Parthie et Diabenes regionis ad hunc usque diem ostendun- tur; cedri enim ligno imputrescibili confecta crat. Et Dominus, inquit, Deus dixit : Non pernanebit spíritus meus in homine in æternum, quia caro est ; eruntque dies illius centum et viginti annorum. › Ad quod addit Scriptura: «Finis universæ carnis venit coram me: repleta est terra iniquitate a fa- cie eorum, et ego disperdam eos cum terra. › Et quamvis ad centum viginti vindictamn prolongasset, iniquitatem videns in diem augeri, rescissis cen- tum annis, diluvium super terram misit. Dicit enim Noemo : • Fac tibi arcam, ex lignis quadrangula- ribus incorruptis; mansiculas facies, et bitumine linies intrinsecus. Et sic facies eam : trecentorum cubitorum erit longitudo, quinquaginta cubitorum latitudo, et triginta cubitorum altitudo arcæ. Fene- stram in arca facies, et in cubito consummabis summitateın ejus. Ostium autem arcæ pones in la- tere, deorsumn, coenacula, et tristega facies in ea. C D Hunc textum Græcorum quidam cribrantes fieri posse negarunt ut in trecentorum cubitorum spatio tot genera animalium contineantur. Sed hi scioli qui Deo creatori præcepta dare præsumunt nesciunt scriptorem nostrum geometram esse (eruditus enim est Moyses in omni sapientia Ægyptiorum) et cu- bitum geometricum indicare amplissimum. Geome. triam etenim Ægyptii invenisse dicuntur eaque usi ad agrimensuram; cæteras deinde gentes mutuam accepisse. ()b banc igitur scientiam egregiam eus laude cumulavit. Sed aliud quoque diluvii, si Jose- Variæ lectiones et notæ. om. Mon. omn. O. Μon. « Gen. 1, 5. Gen. vi, 13. scholio. Gen. * Luc. 1, 28, om. Cien. VI, 14, im Gen. vi. 16. Gen. Gen. Gen. . (40) 'Αλλ' οὖν γέ τινες τῶν Ἑλλήνων ἐπιλαμ

Λουκάἕως τοῦ Σήθ, καὶ « τοῦ Ἀδὰμ καὶ τοῦ Θεοῦ, Δ τὸ μὲν κατὰ σάρκα ἐξ αὐτῶν, τὸ δὲ κατὰ πνεύμα Β ἐκ τοῦ Θεοῦ. Πνεῦμα γὰρ ὁ Θεός. Ἐσπούδαζε γὰρ τῶν ἀσεβῶν σπέρμα τῶν δικαίων ἐξᾶραι τὸ γένος, ἐπειδὴ γὰρ βδέλυγμα ἁμαρτωλῷ θεοσέβεια· καὶ γὰρ τὸ γένος καὶ σπέρμα τοῦ Καῖν κατηράθη, τοῦ δὲ Σηθ εὐλογήθη· καὶ οὐκ ἐβούλετο ὁ Θεὸς ἐπιμιξίαν γενέσθαι τῶν δικαίων τὸ γένος πρὸς τῶν ἀσεβῶν, ἀλλ' ἐξαλειφθῆναι. Ἐπεὶ οὖν ἐφόνευον καὶ ἐλάμ 6πνον τὰς γυναῖκας αὐτῶν, ἐξαίσια τέρατα ἐτίκτοντο οἱ γίγαντες, δι᾽ οἷς καὶ ὁ κατακλυσμὸς ἐλθὼν πάνε τας ἄρδην ἀπώλεσεν. Καὶ μόνος εὑρίσκεται ὁ Νε δίκαιος ἐν τῇ γενεᾷ αὐτοῦ· διὸ καὶ ἐφυλάχθη. Νῶς δὲ γενόμενος ἐτῶν φ' ἐγέννησεν υἱοὺς γ', τὸν Σήμ, τὸν Χάμ, τὸν Ἰάφεθ. • Μετὰ δὲ ἔτη ρ' τοῦ τεχθῆναι τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ εἰσῆλθε τὴν * κιβωτόν, ὑπάρχων ἐτῶν χ' καὶ γίνεται ὁ κατακλυσμός. Καὶ ἐν τῷ ἑνὶ καὶ χ' ἔτε: τῆς ζωῆς αὐτοῦ ἐξῆλθεν ἐκ τῆς κιβωτοῦ. Καὶ μετὰ τὸν κατακλυσμὸν ἔζησεν έτη τι ", καὶ ἀπέθανε ζήσας τὰ πάντα ἔτη Ϡν. Τοῦ δὲ κατακλυσμοῦ γενομένου ἐπὶ ἡμέρας μ', πᾶσα μὲν ἡ γῆ ἐκαλύφθη ἐπὶ ἡμέρας ρκ'. Παντὸς δὲ ὅρους • ὑψηλοτάτου τὸ ὕδωρ ὑπὲρ ἄνω γέγονε πήχεων ιε'. Τῆς δὲ κιβωτοῦ τὰ λείψανα ἕως ἄρτι πρὸς ἀπόδειξιν τῶν γεγενημένων δείκνυται ἐν τῷ ὄρει ᾿Αραράτ ἀναμέσον τῆς ᾿Αρμενίας καὶ τῆς Παρθικής " χώρας καὶ τῆς τῶν Διαβηνῶν χώρας 1. Ἐκ γὰρ ξύλων ἀσήπτων ἢ κεδρίνων ἐστὶ κατασκευασμένη. Φησί γάρ ι Καὶ εἶπεν Κύριος ὁ Θεός· Οὐ μὴ καταμείνῃ τὸ πνεῦμά μου ἐν τοῖς ἀνθρώποις τούτοις διὰ τὸ εἶναι αὐτοὺς σάρκας. Ἔσονται αἱ ἡμέραι αὐτῶν ρκ' ἔτη. Καὶ ἐπάγει ἡ Γραφή λέγουσα· « Καὶ εἶπεν ὁ Θεὸς πρὸς Νῶς· Καιρός παντὸς ἀνθρώπου ἥκει ἐναντίον μου, ὅτι ἐπλήσθη ἡ γῆ ἀδικίας ἀπ' αὐτῶν· καὶ ἰδοὺ ἐγὼ καταφθείρω αὐτοὺς καὶ τὴν γῆν 1. » Πλὴν οὐ εἶναι τὴν ζωὴν αὐτῶν περιώρισεν ρι' ἔτη, ἀλλὰ πλημμυροῦσαν τὴν ἁμαρτίαν ἰδὼν καὶ αὔξουσαν οὐκ ἀνέμεινε τὴν κυρείαν, ἀλλὰ τὴν προσθεσμίαν συν τεμὼν τῶν ρ' ἐτῶν, πᾶσιν ἐπήγαγε τὸν κατακλυσμόν. "Οθεν φησί · « Ποίησον σεαυτῷ κιβωτὸν ἐκ ξύλων τετραγώνων ἀσήπτων "· νοστιὰς ποιήσεις καὶ ἀσφαλτώσεις αὐτὴν ἔσωθεν " τῇ ἀσφάλτῳ, καὶ οὕτω ποιήσεις αὐτὴν τ' πήχεων τὸ μῆκος καὶν τὸ πλάτος καὶ λ' τὸ ὕψος. Επισυναγαγών " ποιήσεις αὐτὴν 1, συντελέσεις αὐτὴν ἄνωθεν. Τὴν δὲ θύραν ἐκπλαγίου διώροφα, καὶ τριώροφα ποιήσεις αὐτήν. » 18. βανόμενοι τὸ ῥητὸν ἔφασαν, ὡς ἀδύνατον ἦν χωρῆσαι τοσαῦτα πολυειδῆ καὶ ἄπειρα γένη τῶν ζώων πή- χεις τριακοσίας καὶ μόνον. Καὶ οὐκ ἴσασιν οἱ δῆθεν σοφοὶ καὶ ἀπερισκέπτως καὶ ἀμαθῶς τὰ θεῖα λόγια πολυπραγμονοῦντες, ὅτι περ ὁ συγγραφεύς, γεωμέτρης ὑπάρχων Αἰγύπτου - ἐπαιδεύθη γάρ, φησὶ, Μωυσῆς πάσῃ σοφίᾳ Αιγυπτίων – ότι γεω μετρικὴν πήχυν ἔφη, ἥτις όργυιαν μεγίστην έχει. Τὴν γάρ τοί γε γεωμετρίαν Αἰγύπτιοι, φασὶν, ἐφεῦ- ρον, ἐκ τοῦ ἁπλέτου τῆς γῆς τὴν διαίρεσιν διδαχθέν- - εφυλάχθη Ο. (2142). * (2242). ρ' τούς ? ἑαυτοῦ τεχθῆναι ὑ. έ. εἰς τήν Ο. καὶ οὕτω γίνεται 0. ' Τοῦ δὲ δέει 35,25 Παρθενικής ασήπτων ἤτοι κεδρίνων με. Η διὰ τοῦτο την κιβωτόν και. · τὸ μὲν ασήπτων ἢ κεδρίνων καὶ εἰς πήχυν ἀπερισπέπτω; 1. ἀπερισκέπτως. - καὶ ἔξωθεν θ. τῆς κιβωτοῦ ποιήσεις ἐκ πλαγίων κατάγαια Οι Επισυνάγων εν αὐτῇ Αυγ CHRONICON. - LIB. I. justorum genus delere studebat; quia pietas pec- catori abominatio. Caini enim semen ac genus ma- ledictum, et Sethi benedictum promiscue haberi noluit Deus, imo illud delendum censuit. Postquam deinde occisorum uxores duxissent, gigantés por- tentosi procreati sunt, propter quos diluvium om · nia perdidit. Noe solus in ista generatione justus reperiebatur, ob idque servatus est. Noe annos na- tus quingentos genuit tres filios, Sem, Cham et Japhet. Post centum deinceps annos, sexcentos natus annos, in arcam ingressus est tempore dilu- vii et egressus est post annum unumo. Vixit au- tem post diluvium trecentos quinquaginta annos * (9) el mortuus est nongentos quinquaginta annos natus. Erat autem diluvium quadraginta die- rurn super terram qui tota per centum viginti dies operta erat. Quindecim cubitis altior fuit aqua super montes altissimos. Arcæ rudera in facti do- cumentum in monte Ararat Armeniæ et Parthie et Diabenes regionis ad hunc usque diem ostendun- tur; cedri enim ligno imputrescibili confecta crat. Et Dominus, inquit, Deus dixit : Non pernanebit spíritus meus in homine in æternum, quia caro est ; eruntque dies illius centum et viginti annorum. › Ad quod addit Scriptura: «Finis universæ carnis venit coram me: repleta est terra iniquitate a fa- cie eorum, et ego disperdam eos cum terra. › Et quamvis ad centum viginti vindictamn prolongasset, iniquitatem videns in diem augeri, rescissis cen- tum annis, diluvium super terram misit. Dicit enim Noemo : • Fac tibi arcam, ex lignis quadrangula- ribus incorruptis; mansiculas facies, et bitumine linies intrinsecus. Et sic facies eam : trecentorum cubitorum erit longitudo, quinquaginta cubitorum latitudo, et triginta cubitorum altitudo arcæ. Fene- stram in arca facies, et in cubito consummabis summitateın ejus. Ostium autem arcæ pones in la- tere, deorsumn, coenacula, et tristega facies in ea. C D Hunc textum Græcorum quidam cribrantes fieri posse negarunt ut in trecentorum cubitorum spatio tot genera animalium contineantur. Sed hi scioli qui Deo creatori præcepta dare præsumunt nesciunt scriptorem nostrum geometram esse (eruditus enim est Moyses in omni sapientia Ægyptiorum) et cu- bitum geometricum indicare amplissimum. Geome. triam etenim Ægyptii invenisse dicuntur eaque usi ad agrimensuram; cæteras deinde gentes mutuam accepisse. ()b banc igitur scientiam egregiam eus laude cumulavit. Sed aliud quoque diluvii, si Jose- Variæ lectiones et notæ. om. Mon. omn. O. Μon. « Gen. 1, 5. Gen. vi, 13. scholio. Gen. * Luc. 1, 28, om. Cien. VI, 14, im Gen. vi. 16. Gen. Gen. Gen. . (40) 'Αλλ' οὖν γέ τινες τῶν Ἑλλήνων ἐπιλαμ

σοφοὺς ἄγαν καὶ φρονίμους αὐτοὺς ἀπεκάλεσε διὰ τὴν θαυμαστὴν ἐπιστήμην ταύτην καὶ σοφίαν. Καὶ πρὸς τούτοις ἔτι καὶ ἄλλη μαρτυρία εὐαπόδεκτος περὶ τοῦ κατακλυσμοῦ, ὥς φησιν Ιώσηπος ",, Εσω γὰρ ἐφ' ὑψηλοτάτοις ὄρεσι καὶ δυσβάτοις γῆς καὶ θαλάσσης λείψανα εὑρίσκεται κοχλίαι καὶ ὀστρέων κελύφαι καὶ τὰ τούτοις όμοια, κηρύττοντα τὸ φοβερὸν ἐκεῖνο καὶ παγκόσμιον ναυάγιον ἐπὶ τοῦ δι- καίου τούτου γενόμενον, καὶ πολλῆς ἀθυμίας καὶ λύπης κόπου τε περιστάσεως αἴτιον τοῦτο πεφη - νότα. Περὶ οὗ το καὶ θεῖος Χρυσόστομος φησι· • Πάντων διεφθαρμένων μόνος εὐηρέστησε τῷ Θεῷ, τῶν ἄλλων πάντων προσκεκρουκότων. Καὶ ἄλλας μυρίας θλίψεις ὑπέμενε πολλὰς καὶ κακάς, ο Α τες καὶ γράψαντες, ἀφ᾽ ὧν ἕτεροι μετέλαβον· Οθεν Ενιαυτὸν γὰρ ὅλον δεσμωτήριον ξένον καὶ φοβερὸν ᾤκησεν οι [οὐδὲν ἄμεινον τῶν ἐν μετάλλοις πιεζο- μένων διακείμενος]. Ινα γὰρ τὸ πλῆθος ἐάσω τῶν θηρίων καὶ τῶν ἑρπετῶν, οἷς τοσοῦτον ἔζησε το χρόνον, εἰς τοιαύτην ἀπειλημμένος στενοχωρίαν· τί οἴει πάσχειν αὐτὸν ὑπὸ δὲ τοῦ πατάγου τῶν βροντών καὶ ὑπὸ τοῦ ψόφου τῶν ὑετῶν; Αβυσσος γὰρ ε ή μὲν κάτωθεν ἀνεῤῥήγνυτο, ἡ δὲ ἄνωθεν κατεφέρετο ἔνδον ἐκάθητο ε' μετὰ τῶν υἱῶν αὐτοῦ 80. Εἰ γὰρ καὶ ὑπὲρ τοῦ τέλους εἶχε θαῤῥεῖν, ἀλλὰ τῇ τῶν για νομένων οι σφοδρότητι προαποτεθνήκει τῷ δέει. Οπου γὰρ ἡμεῖς, οἰκίας το ἔχοντες Αδρασμένας ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ πόλεις οἰκοῦντες, ὅμως, ὅταν ἴδωμεν κατ ενεχθέντα σφοδρότερον ὀλίγον τοῦ συνήθους ὑστὸν, καταπίπτομεν καὶ συστελλόμεθα· τί οὐκ ἂν ει ἔπαθεν ἐκεῖνος, ἔνδον ὧν ἐς καὶ τὴν φρικωδεστάτην ἐκείνην ἄβυσσον ἐννοῶν καὶ τῶν ἀποπνιγομένων “ τὰ διά- φορα γένη ; ἱκανὸν μὲν οὖν “ καὶ τὴν πόλιν μίαν ἡ οἰκίαν « ἐπικλυσθεῖσαν καλυφθῆναι τοῖς κύμασιν, ἐκπλῆξαι τὴν ψυχήν. Τὸ δὲ τὴν οἰκουμένην ἅπασαν τοῦτο παθεῖν, οὐδὲ ἔστιν εἰπεῖν, πῶς σε διέθηκε τὸν ἐν μέσῳ περιφερόμενον τῷ κλυδωνίῳ. » χετο δέει. Ἐπειδὴ δέ ποτε ὁ κατακλυσμὸς ἐπαύσατο, ὁ μὲν φόβος ἐνεδίδου λοιπὸν, ἐπετείνατο δὲ τὰ τῆς ἀθυμίας αὐτῷ σφόδρα 4. Καὶ τὸ προφητικὸν ἔππ- σχεν, δ περὶ τῆς ἡμέρας Κυρίου φησὶν Αμώς · • Ον τρόπον ἐὰν ἐκφύγῃ ἄνθρωπος ἀπὸ προσώπου λέοντο; καὶ ἐμπέσῃ αὐτῷ ἄρκτος “ καὶ εἰσέλθοι εἰς τὴν οἰκίαν αὐτοῦ καὶ ἀπερείσῃ σε τὰς χεῖρας αὐτοῦ εἰς τὸν τοῖχον, καὶ δάκῃ αὐτὸν ὄφις. 1] Καὶ οι γὰρ " τῆς κιβωτού προκύψαντα [καὶ " τῆς δυσώδους καὶ ἐστενοχωρημένης εἱρκτῆς ἀπαλλαγέντα δ] χει- μὴν ἕτερος διεδέχετο του προτέρου οὐχ ἥττων οι ὁρῶντα τὴν πολλὴν ἐρημίαν ", τὸν βίαιον θάνατον ἐκεῖνον καὶ τῶν ἀναιρεθέντων τὰ σώματα τῇ ἰλύτ πεφυρμένα καὶ τῷ πηλῷ καὶ πάντας ὁμοῦ ἀνθρώ- πους τε καὶ ὄνους καὶ τὰ τούτων ἀτιμότερα γένη μιᾷ τῇ ἐλεεινοτάτῃ ταφῇ κατασχέντας, μᾶλλον δὲ Π. τῶν ἀ. συνέ αυτ * Ευσέβιος ? κάλυφα και. εν Π. οὖν πρ. αὐτῷ, μ. οὖν θ. Α. οι ἐν. δ. οὗτος δ. φ. ξ. καὶ φ. πλ. ἀφῶ τῶν ζησεν Έζη σε τὸν ὑπό μι γάρ ὁ δέ Ο μόνος του θαῤῥῶν γεν. προαποτηθνήκει προαποτεθνήσκει κείας κι τί οὖν ἄν ἐκ. ἐπὶ μόνος ἔνδον ὢν ἀποπνιγέντων ἐκπλήξαι ψυχήν ἢ καὶ οἰκίαν μόνην ἐκ πρὸ τοῦ λ. ἀ. ἡ ἄρκτος καὶ εἰσπηδήσῃ εἰς τὸν οἶκον - καὶ ἀπερίσοι τάς Ο. οι ὄφις· οὕτω συνέβαινε τότε καί Ο. σε γάρ κι Καὶ το ἂν σφ. ὄφις οι. ἀπερείσηται — ἐπὶ οι καὶ - - ἀπ. οι εἱρκτῆς ἐκείνης ἀπαλλαγέντα Ο. σε ἥττων τὴν ἀπορίαν καὶ ἀπύλιαν ἐννοήσας τοῦ γένους, ρβ' ἐτῶν: και GEORGII HAMARTOLI plo credimus, irrefragabile testimonium habemus. In altissimis siquidem montibus et locis inaccessis terræ non minus quam maris cochlearum et con- charum reliquiæ reperiuntur, tremendum illud et universale testantes diluvium quod sub Noe justo evenit et quod tantæ miseriæ et ærumnarum causa fuit. Audi quæ divus Chrysostomus dicit : cin uni- versali hominum perversitate, ille solus quæ Deo placebant, licet plurima mala expertus, fecit. Per totum enim annum carceri insueto, terribili inhæ- sit, eademque vitæ conditione usus quæ est ad metalla damnatorum. Ut enim de bestiis omnimo- dis taceam, quas per id tempus socias habebat an- gustissimo in loco vivens, quis a pluviis ac tempe- stalibus eum male habitum fuisse negaverit? Aquæ enim coelestes cum terrestribus mistæ dum onuia B, perdituræ videbantur, ipse cum filiis intus se te- nuit, metu mortis oppressus ob rerum discrimen ac periculum, quamvis postremo incolumis evaserit. Nos ipsi qui domos commodas ct urbes incolinus, si, imbre insolito obstrepente, trepidamus ac solli- citi sumus, quo magis ille qui, grassante tempe- state, animantium omnis generis perniciem ob oculos habebat! Et revera quidem, si una domus, urbs una uudis obruta animos tenet anxios, quo magis universa terra aquis undiquaque irruentibus! Hoc igitur timore per annum angebatur; ubi C autem aquæ recesserant, animus eum reliquerat, illud expertus quod Amos propheta dixit : « Quo- modo si fugiat vir a facie leonis et occurrat ei ursus, et ingrediatur domum, et innitatur manu sua super parietem, et mordeat eum coluber., Ubi enim, relicto fœtido angustoque carcere, et arca egressus esset, animus non minus affligebatur loco- rum solitudine, cum mortem violentam, et cadavera hominum, asinorum et viliorum animalium una in luto contabescentia in uno quasi sepulcro conglo- bata et conjecta videret. Plurimum quidem illi peccaverant; sed et Noe, quamvis justus in com- mercio cum hominibus perversis et postea aquis diluvii, ac solitudine, quam expertus erat, maxime premebatur. Nec mirum; maximus enim erat de- perditorum numerus, tristis finis, et terra perquam - D Varia lectiones et notæ. Chr. 129, 30. Mon. Aug.? s8 Mon. Aug. ? Chr. 1, 186. Chr. Chr. Clir. Par. omn. Chr. Clur. Par. Chr. Par. om. Chr. Par. Par. Chr. Mon. Aug. ! Mon. Αug. ? Μon. Aug.? Chr. * Chr. Chr. : Clur. Chr. on. Chr. Chr. " - - * Chr. Amos. v. 19. ou. Chr. omissis seq. usque al Chr. (11) Τὸν μὲν οὖν ἐνιαυτὸν ἐκεῖνον τοσούτῳ συνεί

σοφοὺς ἄγαν καὶ φρονίμους αὐτοὺς ἀπεκάλεσε διὰ τὴν θαυμαστὴν ἐπιστήμην ταύτην καὶ σοφίαν. Καὶ πρὸς τούτοις ἔτι καὶ ἄλλη μαρτυρία εὐαπόδεκτος περὶ τοῦ κατακλυσμοῦ, ὥς φησιν Ιώσηπος ",, Εσω γὰρ ἐφ' ὑψηλοτάτοις ὄρεσι καὶ δυσβάτοις γῆς καὶ θαλάσσης λείψανα εὑρίσκεται κοχλίαι καὶ ὀστρέων κελύφαι καὶ τὰ τούτοις όμοια, κηρύττοντα τὸ φοβερὸν ἐκεῖνο καὶ παγκόσμιον ναυάγιον ἐπὶ τοῦ δι- καίου τούτου γενόμενον, καὶ πολλῆς ἀθυμίας καὶ λύπης κόπου τε περιστάσεως αἴτιον τοῦτο πεφη - νότα. Περὶ οὗ το καὶ θεῖος Χρυσόστομος φησι· • Πάντων διεφθαρμένων μόνος εὐηρέστησε τῷ Θεῷ, τῶν ἄλλων πάντων προσκεκρουκότων. Καὶ ἄλλας μυρίας θλίψεις ὑπέμενε πολλὰς καὶ κακάς, ο Α τες καὶ γράψαντες, ἀφ᾽ ὧν ἕτεροι μετέλαβον· Οθεν Ενιαυτὸν γὰρ ὅλον δεσμωτήριον ξένον καὶ φοβερὸν ᾤκησεν οι [οὐδὲν ἄμεινον τῶν ἐν μετάλλοις πιεζο- μένων διακείμενος]. Ινα γὰρ τὸ πλῆθος ἐάσω τῶν θηρίων καὶ τῶν ἑρπετῶν, οἷς τοσοῦτον ἔζησε το χρόνον, εἰς τοιαύτην ἀπειλημμένος στενοχωρίαν· τί οἴει πάσχειν αὐτὸν ὑπὸ δὲ τοῦ πατάγου τῶν βροντών καὶ ὑπὸ τοῦ ψόφου τῶν ὑετῶν; Αβυσσος γὰρ ε ή μὲν κάτωθεν ἀνεῤῥήγνυτο, ἡ δὲ ἄνωθεν κατεφέρετο ἔνδον ἐκάθητο ε' μετὰ τῶν υἱῶν αὐτοῦ 80. Εἰ γὰρ καὶ ὑπὲρ τοῦ τέλους εἶχε θαῤῥεῖν, ἀλλὰ τῇ τῶν για νομένων οι σφοδρότητι προαποτεθνήκει τῷ δέει. Οπου γὰρ ἡμεῖς, οἰκίας το ἔχοντες Αδρασμένας ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ πόλεις οἰκοῦντες, ὅμως, ὅταν ἴδωμεν κατ ενεχθέντα σφοδρότερον ὀλίγον τοῦ συνήθους ὑστὸν, καταπίπτομεν καὶ συστελλόμεθα· τί οὐκ ἂν ει ἔπαθεν ἐκεῖνος, ἔνδον ὧν ἐς καὶ τὴν φρικωδεστάτην ἐκείνην ἄβυσσον ἐννοῶν καὶ τῶν ἀποπνιγομένων “ τὰ διά- φορα γένη ; ἱκανὸν μὲν οὖν “ καὶ τὴν πόλιν μίαν ἡ οἰκίαν « ἐπικλυσθεῖσαν καλυφθῆναι τοῖς κύμασιν, ἐκπλῆξαι τὴν ψυχήν. Τὸ δὲ τὴν οἰκουμένην ἅπασαν τοῦτο παθεῖν, οὐδὲ ἔστιν εἰπεῖν, πῶς σε διέθηκε τὸν ἐν μέσῳ περιφερόμενον τῷ κλυδωνίῳ. » χετο δέει. Ἐπειδὴ δέ ποτε ὁ κατακλυσμὸς ἐπαύσατο, ὁ μὲν φόβος ἐνεδίδου λοιπὸν, ἐπετείνατο δὲ τὰ τῆς ἀθυμίας αὐτῷ σφόδρα 4. Καὶ τὸ προφητικὸν ἔππ- σχεν, δ περὶ τῆς ἡμέρας Κυρίου φησὶν Αμώς · • Ον τρόπον ἐὰν ἐκφύγῃ ἄνθρωπος ἀπὸ προσώπου λέοντο; καὶ ἐμπέσῃ αὐτῷ ἄρκτος “ καὶ εἰσέλθοι εἰς τὴν οἰκίαν αὐτοῦ καὶ ἀπερείσῃ σε τὰς χεῖρας αὐτοῦ εἰς τὸν τοῖχον, καὶ δάκῃ αὐτὸν ὄφις. 1] Καὶ οι γὰρ " τῆς κιβωτού προκύψαντα [καὶ " τῆς δυσώδους καὶ ἐστενοχωρημένης εἱρκτῆς ἀπαλλαγέντα δ] χει- μὴν ἕτερος διεδέχετο του προτέρου οὐχ ἥττων οι ὁρῶντα τὴν πολλὴν ἐρημίαν ", τὸν βίαιον θάνατον ἐκεῖνον καὶ τῶν ἀναιρεθέντων τὰ σώματα τῇ ἰλύτ πεφυρμένα καὶ τῷ πηλῷ καὶ πάντας ὁμοῦ ἀνθρώ- πους τε καὶ ὄνους καὶ τὰ τούτων ἀτιμότερα γένη μιᾷ τῇ ἐλεεινοτάτῃ ταφῇ κατασχέντας, μᾶλλον δὲ Π. τῶν ἀ. συνέ αυτ * Ευσέβιος ? κάλυφα και. εν Π. οὖν πρ. αὐτῷ, μ. οὖν θ. Α. οι ἐν. δ. οὗτος δ. φ. ξ. καὶ φ. πλ. ἀφῶ τῶν ζησεν Έζη σε τὸν ὑπό μι γάρ ὁ δέ Ο μόνος του θαῤῥῶν γεν. προαποτηθνήκει προαποτεθνήσκει κείας κι τί οὖν ἄν ἐκ. ἐπὶ μόνος ἔνδον ὢν ἀποπνιγέντων ἐκπλήξαι ψυχήν ἢ καὶ οἰκίαν μόνην ἐκ πρὸ τοῦ λ. ἀ. ἡ ἄρκτος καὶ εἰσπηδήσῃ εἰς τὸν οἶκον - καὶ ἀπερίσοι τάς Ο. οι ὄφις· οὕτω συνέβαινε τότε καί Ο. σε γάρ κι Καὶ το ἂν σφ. ὄφις οι. ἀπερείσηται — ἐπὶ οι καὶ - - ἀπ. οι εἱρκτῆς ἐκείνης ἀπαλλαγέντα Ο. σε ἥττων τὴν ἀπορίαν καὶ ἀπύλιαν ἐννοήσας τοῦ γένους, ρβ' ἐτῶν: και GEORGII HAMARTOLI plo credimus, irrefragabile testimonium habemus. In altissimis siquidem montibus et locis inaccessis terræ non minus quam maris cochlearum et con- charum reliquiæ reperiuntur, tremendum illud et universale testantes diluvium quod sub Noe justo evenit et quod tantæ miseriæ et ærumnarum causa fuit. Audi quæ divus Chrysostomus dicit : cin uni- versali hominum perversitate, ille solus quæ Deo placebant, licet plurima mala expertus, fecit. Per totum enim annum carceri insueto, terribili inhæ- sit, eademque vitæ conditione usus quæ est ad metalla damnatorum. Ut enim de bestiis omnimo- dis taceam, quas per id tempus socias habebat an- gustissimo in loco vivens, quis a pluviis ac tempe- stalibus eum male habitum fuisse negaverit? Aquæ enim coelestes cum terrestribus mistæ dum onuia B, perdituræ videbantur, ipse cum filiis intus se te- nuit, metu mortis oppressus ob rerum discrimen ac periculum, quamvis postremo incolumis evaserit. Nos ipsi qui domos commodas ct urbes incolinus, si, imbre insolito obstrepente, trepidamus ac solli- citi sumus, quo magis ille qui, grassante tempe- state, animantium omnis generis perniciem ob oculos habebat! Et revera quidem, si una domus, urbs una uudis obruta animos tenet anxios, quo magis universa terra aquis undiquaque irruentibus! Hoc igitur timore per annum angebatur; ubi C autem aquæ recesserant, animus eum reliquerat, illud expertus quod Amos propheta dixit : « Quo- modo si fugiat vir a facie leonis et occurrat ei ursus, et ingrediatur domum, et innitatur manu sua super parietem, et mordeat eum coluber., Ubi enim, relicto fœtido angustoque carcere, et arca egressus esset, animus non minus affligebatur loco- rum solitudine, cum mortem violentam, et cadavera hominum, asinorum et viliorum animalium una in luto contabescentia in uno quasi sepulcro conglo- bata et conjecta videret. Plurimum quidem illi peccaverant; sed et Noe, quamvis justus in com- mercio cum hominibus perversis et postea aquis diluvii, ac solitudine, quam expertus erat, maxime premebatur. Nec mirum; maximus enim erat de- perditorum numerus, tristis finis, et terra perquam - D Varia lectiones et notæ. Chr. 129, 30. Mon. Aug.? s8 Mon. Aug. ? Chr. 1, 186. Chr. Chr. Clir. Par. omn. Chr. Clur. Par. Chr. Par. om. Chr. Par. Par. Chr. Mon. Aug. ! Mon. Αug. ? Μon. Aug.? Chr. * Chr. Chr. : Clur. Chr. on. Chr. Chr. " - - * Chr. Amos. v. 19. ou. Chr. omissis seq. usque al Chr. (11) Τὸν μὲν οὖν ἐνιαυτὸν ἐκεῖνον τοσούτῳ συνεί

εἰπεῖν καταχωσθέντας ". Εἰ γὰρ τε και σφόδρα ὑπῆρχαν ἁμαρτωλοὶ οἱ ταῦτα πεπονθότες, ἀλλ' ὅμως ἄνθρωπος ὁ Νῶς καὶ ἔπασχε τι πρὸς τὸ ὁμόφυλον ο · ἐπὶ μὲν τοῦ κατακλυσμοῦ τῷ πλήθει των εν ὑδά των συνεχόμενος τῇ μονώσει καὶ τῇ πρὸς τὸ ὄμβ φυλον συμπαθεία, τὸ ἄπειρον τῶν ἀπολωλότων, τῷ τρόπῳ τῆς τελευτῆς, τῇ τῆς γῆς ἐρημία.» - ο Πρό δὲ τούτων " κακίας αβύσσῳ πάντοθεν συνείχετο, καὶ τῶν κυμάτων αὐτῷ σφοδροτέρων, οι αἱ τῶν πονηρῶν ἀνθρώπων ἐπιβουλαί προεῤῥήγνυντο. Μόνος γὰρ εἰς τοσοῦτον πλῆθος ἀπολειφθείς σε μοχθηρων άνθρώ πων και μιαρών, σε πολὺν τὴν γέλωτα, πολλὰ σκώμματα (καὶ τὰς χλευασίας] ἔφερεν ὁ δίκαιος, μάλιστα δε περὶ τῆς κιβωτοῦ καὶ τῆς μελλούσης αὐτοῖς διελέγετο συμφορᾶς ", καὶ πανωλεθρίας, ἐν ἔτεσιν γ΄ τῆς κιβωτού τεκταινομένης καὶ αὐτοῦ διαῤῥήδην καθ' ἑκάστην ἡμέραν βοῶντος, οὐδεὶς ἐπίστευεν. Β΄. Περὶ τῆς οἰκοδομῆς τοῦ Πύργου. « Σὴμ δὲ μετὰ δύο ἔτη τοῦ κατακλυσμοῦ γενο- μενος ἐτῶν ρβ' ἐγέννησε τὸν ᾿Αρφαξάδα και μετά τοῦτο ἔζησεν ἔτη φ', καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα Στη χρʹ 65. (2) Αρφαξάδ δὲ γενόμενος ἐτῶν " ρλβ' οι ἐγέννησε τὸν Καϊνᾶν, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ἔτη ν, καὶ ἀπέθανε ζήσας τὰ πάντα ἔτη φλβ' 68, 68' (3) Καὶ ἂν δὲ γενόμενος ἐτῶν ρλ' ἐγέννησε σε τὸν Σαλὰ, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ἔτη τλ' 10, καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα Στη υξ. Τὸν δὲ Σαλὰ ὁ πατὴρ αὐξηθέντα γράμματα ἐξεπαίδευσεν. Καὶ δήποτε ὁ Σαλὰ τε πορευθεὶς ἀπο:- και κατασκέψασθαι, ἐλθὼν κατὰ τὴν γῆν Χαλ δείων, γράμματα ἐπί τινων το διακεχαραγμένα πετρῶν, τὰ δὴ ἦν το ἄρα τῶν Ἑγρηγόρων παράδοσις ταῦτα δὲ τὸ ἐκγραψάμενος ὁ Σαλὰ, αὐτός τε " ἐν αὐτοῖς ἐξημάρτανε, καὶ τοῖς ἄλλοις τα τὴν αὐτὴν ἀτοπίαν τ' ἐξεπαίδευσεν 8. (4) Σαλὰ δὲ γενόμε νος ἐτῶν ρλ' ἐγέννησε τὸν Ἔβερ, καὶ μετὰ τοῦτο Έζησεν έτη υλ' οι, καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα έτη εξ ει. (5) Εβερ δὲ γενόμενος ἐτῶν ^ ρλδ', ἐγέννησε τὴν Ἰεχτὰν καὶ τὸν Φαλέκ. Ἐπὶ τοῦ δὲ Εβερ πάλιν οἱ ἄνθρωποι εἰς ἄπειρον πληθυνθέντες οι καὶ εἰς ἄκρον πονηρίας ἐλάσαντες πύργον ως ἐννοοῦσι κατα σκευάσαι ουρανομήκη, πρὸς ἀποφυγὴν τοῦ κατα- κλυσμοῦ ", ὡς τοῦ Θεοῦ ἐπιβουλεύοντος αὐτοῖς. Ησαν δὲ πάντες μία φωνή. Νεβρώδ γὰρ ὁ γίγας, Χουσέ ε' τοῦ Διθίοπος υἱός, προσέτασσε, καὶ εἰς βρῶσιν ἀγρεύων εχορήγει ζῶα. Ὁ δὲ Εβερ, ὁ τοῦ Σαλὰ υἱὸς, ἐπείγειν ένεκεχείριστο τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου καὶ τῆς Βαβυλῶνος, ὅ ἐστι σύγχυσις· ὧν τὸ ἔργον κατέῤῥιπτο, ματαίαν τὴν ἀνάβα- ἐπικεχειρηκότων. Οί γε καὶ τὴν οι κατασκευήν σιν • ο αλο σε καταχωθέντα τ. Οι γάρ Ἐπὶ δὲ τοῦ Νῶς—τοσούτοις συνεχομένῳ κακοῖς, τῇ μὲ τῇ πο τη 5. σ. τῷ πλήθει τῶν γούτου σ' αὐτῶν σφοδρότερον αποληφθείς ἀνδρῶν παρανόμων σε εἰ καὶ μηδὲν ἔπασχεν δεινὸν, ἀλλ' ὅμω; ἐφ᾽ εἰ καὶ μὴ πρότερον ἀλλ' ὅτε δὲ τῶν μελλουσῶν . δ. συμφορῶν σ' (2244). Ἐν δὲ τῷ β' ἔτει μ. τὸν κ. Σημ. γ. ρ' ἐ. ἐγ τὸν Καινάν σε ἐτῶν Ο. φλχ' σε ρθ' ἐγέννησε Ο. Στη της Ο. * γράμμασι ἑαυτῷ τήν οπι. 0. Η εὑρίσκε: 1.00. διακεχαραγμένων π ἐντυχών, τὰ δ' ήν Ο. * αἱ παραδόσεις τὰ δὲ έγγρ. τὸς δὲ τοὺς ἄλλους Ο. άτ. Ο δε Σάλα γενόμενος Ο. οι δ' τρία ΦΥ' Ο, φάγ' κι' (2043). “ς ἐτῶν Ο. Ἐπὶ δὲ τοῦ ἐννοοῦσιν οἱ ἀν. πύργον κατ. Ο. οι πληθύνονται ἀριθμόν αυξηθέντες π. ἀπ. τῶν ἐπομβρίων υδάτων φ. δὲ αὐτοῖς πᾶσιν ἐνυπῆρχε Ν. δὲ αὐτοῖς ὁ γ. Χουσέ Ιχουσέ Χούς μια φωνῇ. Ν. δὲ δ ο Χουσαί Ο. Χους ἐγκεχείριστο Ο. εκεχείριστο Εἶτα π. ἕως τοῦ οἴνου οἰκοδομεῖν ἐσ νέουν καὶ περὶ αὐτὸν πόλιν τὴν Βαβυλῶνα, ο οι ὧν — επενοήσατο Ο. το ατελές οι κατά τήν νι CHRONICON. - LIB. I. et ab iis insidias magis quam dira inundatio formi- dandas passus erat. Solus enim in facinorosorum societate positus vir justus irrisus, pro indibrio babitus, in virtute perseveravit, præsertim ubi circa arcam et de imminenti calamitate eos mone- bat. Sic per centum annos, intra quos arca conf- ciebatur, in vanam, ac nemine credente, sermones serere non destitit. A deserta. Antehac cum hominibus perversis vixeral, TO RS $8 B II. De constructione turris. Sem biennio postdiluvium, centum duos annos na- tus genuit Arphaxad, et postea quingentis vixit annis, et mortuus est duos et sexcentos annos natus. Arphaxad natus centum triginta duos annos genuit Cainan et vixit postea quadringentos annos, el mor- luus est ætate quingentorum triginta duorumi anno- rum. Cainan annos natus centum triginta genuit Sale, et vixit trecentos triginta, et mortuus est quadria- gentos sexaginta annos. Eum pater adultum litteras edocendum curavit. Profectus Sale, ut terras exte- ras viseret, in Chaldæam venit ibique littera: um formas rupibus insculptas, Egregorum traditionem, reperiit. Quas dum Sale scribendo imitaretur, et ipse in errorem incidit et alios in eumdem indu- C xit. Sale annos natus centum triginta genuit Heber, et postea vixit quadringentis triginta annis, et mor- tuns est annorum quingentorum sexaginta. Heber annum agens centesimum tricesimum quartum ge- nuit Jectan et Phalec. Quo tempore Heber vixit, homines supra modum aucti, extremum perversi- tatis fastigium attigerunt. Inde turrim cujus cul- men ad cœlum pertingeret ædificare præsumunt, ut diluvio sese eriperent, quasi Deus ipsos infestaret. Erant autem omnes unius linguæ. Nemrod enim, gigas, Chouse Athiopis filius, regnabat et animalia venando capta epúlis destinabat. Heber, Sale filius, turris constructionem Babylonicæ curabat; sed, us confusio adimpleretur, ædificio labante in vanum ascendere conabantur. Clarum est eos qui arcam affabre confecerant, prinos navigia construxisse et navigasse in sunino inari. Cum autem omnes ad Varia lectiones et nolæ. D " - - Chr, * Mon. ? " Chr. Chr. Chr. • Mon. Aug. Chr. Chr. 18. Chr. Chr. Leo. ***3509 (2379). om. "phe'Gen. xi, 12. Mon. Aug. ? (2509). Leo. Leo. Leo. · Mon. Aug. ? Mon. om. Μon. 19* (2509). Ghelneadii conjectura. om. Luo. Leo. Leo. Leo, Mon. Aug. Ch. Leo. Par. om. Par. ay. Par. Μon. Aug. - -

εἰπεῖν καταχωσθέντας ". Εἰ γὰρ τε και σφόδρα ὑπῆρχαν ἁμαρτωλοὶ οἱ ταῦτα πεπονθότες, ἀλλ' ὅμως ἄνθρωπος ὁ Νῶς καὶ ἔπασχε τι πρὸς τὸ ὁμόφυλον ο · ἐπὶ μὲν τοῦ κατακλυσμοῦ τῷ πλήθει των εν ὑδά των συνεχόμενος τῇ μονώσει καὶ τῇ πρὸς τὸ ὄμβ φυλον συμπαθεία, τὸ ἄπειρον τῶν ἀπολωλότων, τῷ τρόπῳ τῆς τελευτῆς, τῇ τῆς γῆς ἐρημία.» - ο Πρό δὲ τούτων " κακίας αβύσσῳ πάντοθεν συνείχετο, καὶ τῶν κυμάτων αὐτῷ σφοδροτέρων, οι αἱ τῶν πονηρῶν ἀνθρώπων ἐπιβουλαί προεῤῥήγνυντο. Μόνος γὰρ εἰς τοσοῦτον πλῆθος ἀπολειφθείς σε μοχθηρων άνθρώ πων και μιαρών, σε πολὺν τὴν γέλωτα, πολλὰ σκώμματα (καὶ τὰς χλευασίας] ἔφερεν ὁ δίκαιος, μάλιστα δε περὶ τῆς κιβωτοῦ καὶ τῆς μελλούσης αὐτοῖς διελέγετο συμφορᾶς ", καὶ πανωλεθρίας, ἐν ἔτεσιν γ΄ τῆς κιβωτού τεκταινομένης καὶ αὐτοῦ διαῤῥήδην καθ' ἑκάστην ἡμέραν βοῶντος, οὐδεὶς ἐπίστευεν. Β΄. Περὶ τῆς οἰκοδομῆς τοῦ Πύργου. « Σὴμ δὲ μετὰ δύο ἔτη τοῦ κατακλυσμοῦ γενο- μενος ἐτῶν ρβ' ἐγέννησε τὸν ᾿Αρφαξάδα και μετά τοῦτο ἔζησεν ἔτη φ', καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα Στη χρʹ 65. (2) Αρφαξάδ δὲ γενόμενος ἐτῶν " ρλβ' οι ἐγέννησε τὸν Καϊνᾶν, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ἔτη ν, καὶ ἀπέθανε ζήσας τὰ πάντα ἔτη φλβ' 68, 68' (3) Καὶ ἂν δὲ γενόμενος ἐτῶν ρλ' ἐγέννησε σε τὸν Σαλὰ, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ἔτη τλ' 10, καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα Στη υξ. Τὸν δὲ Σαλὰ ὁ πατὴρ αὐξηθέντα γράμματα ἐξεπαίδευσεν. Καὶ δήποτε ὁ Σαλὰ τε πορευθεὶς ἀπο:- και κατασκέψασθαι, ἐλθὼν κατὰ τὴν γῆν Χαλ δείων, γράμματα ἐπί τινων το διακεχαραγμένα πετρῶν, τὰ δὴ ἦν το ἄρα τῶν Ἑγρηγόρων παράδοσις ταῦτα δὲ τὸ ἐκγραψάμενος ὁ Σαλὰ, αὐτός τε " ἐν αὐτοῖς ἐξημάρτανε, καὶ τοῖς ἄλλοις τα τὴν αὐτὴν ἀτοπίαν τ' ἐξεπαίδευσεν 8. (4) Σαλὰ δὲ γενόμε νος ἐτῶν ρλ' ἐγέννησε τὸν Ἔβερ, καὶ μετὰ τοῦτο Έζησεν έτη υλ' οι, καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα έτη εξ ει. (5) Εβερ δὲ γενόμενος ἐτῶν ^ ρλδ', ἐγέννησε τὴν Ἰεχτὰν καὶ τὸν Φαλέκ. Ἐπὶ τοῦ δὲ Εβερ πάλιν οἱ ἄνθρωποι εἰς ἄπειρον πληθυνθέντες οι καὶ εἰς ἄκρον πονηρίας ἐλάσαντες πύργον ως ἐννοοῦσι κατα σκευάσαι ουρανομήκη, πρὸς ἀποφυγὴν τοῦ κατα- κλυσμοῦ ", ὡς τοῦ Θεοῦ ἐπιβουλεύοντος αὐτοῖς. Ησαν δὲ πάντες μία φωνή. Νεβρώδ γὰρ ὁ γίγας, Χουσέ ε' τοῦ Διθίοπος υἱός, προσέτασσε, καὶ εἰς βρῶσιν ἀγρεύων εχορήγει ζῶα. Ὁ δὲ Εβερ, ὁ τοῦ Σαλὰ υἱὸς, ἐπείγειν ένεκεχείριστο τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου καὶ τῆς Βαβυλῶνος, ὅ ἐστι σύγχυσις· ὧν τὸ ἔργον κατέῤῥιπτο, ματαίαν τὴν ἀνάβα- ἐπικεχειρηκότων. Οί γε καὶ τὴν οι κατασκευήν σιν • ο αλο σε καταχωθέντα τ. Οι γάρ Ἐπὶ δὲ τοῦ Νῶς—τοσούτοις συνεχομένῳ κακοῖς, τῇ μὲ τῇ πο τη 5. σ. τῷ πλήθει τῶν γούτου σ' αὐτῶν σφοδρότερον αποληφθείς ἀνδρῶν παρανόμων σε εἰ καὶ μηδὲν ἔπασχεν δεινὸν, ἀλλ' ὅμω; ἐφ᾽ εἰ καὶ μὴ πρότερον ἀλλ' ὅτε δὲ τῶν μελλουσῶν . δ. συμφορῶν σ' (2244). Ἐν δὲ τῷ β' ἔτει μ. τὸν κ. Σημ. γ. ρ' ἐ. ἐγ τὸν Καινάν σε ἐτῶν Ο. φλχ' σε ρθ' ἐγέννησε Ο. Στη της Ο. * γράμμασι ἑαυτῷ τήν οπι. 0. Η εὑρίσκε: 1.00. διακεχαραγμένων π ἐντυχών, τὰ δ' ήν Ο. * αἱ παραδόσεις τὰ δὲ έγγρ. τὸς δὲ τοὺς ἄλλους Ο. άτ. Ο δε Σάλα γενόμενος Ο. οι δ' τρία ΦΥ' Ο, φάγ' κι' (2043). “ς ἐτῶν Ο. Ἐπὶ δὲ τοῦ ἐννοοῦσιν οἱ ἀν. πύργον κατ. Ο. οι πληθύνονται ἀριθμόν αυξηθέντες π. ἀπ. τῶν ἐπομβρίων υδάτων φ. δὲ αὐτοῖς πᾶσιν ἐνυπῆρχε Ν. δὲ αὐτοῖς ὁ γ. Χουσέ Ιχουσέ Χούς μια φωνῇ. Ν. δὲ δ ο Χουσαί Ο. Χους ἐγκεχείριστο Ο. εκεχείριστο Εἶτα π. ἕως τοῦ οἴνου οἰκοδομεῖν ἐσ νέουν καὶ περὶ αὐτὸν πόλιν τὴν Βαβυλῶνα, ο οι ὧν — επενοήσατο Ο. το ατελές οι κατά τήν νι CHRONICON. - LIB. I. et ab iis insidias magis quam dira inundatio formi- dandas passus erat. Solus enim in facinorosorum societate positus vir justus irrisus, pro indibrio babitus, in virtute perseveravit, præsertim ubi circa arcam et de imminenti calamitate eos mone- bat. Sic per centum annos, intra quos arca conf- ciebatur, in vanam, ac nemine credente, sermones serere non destitit. A deserta. Antehac cum hominibus perversis vixeral, TO RS $8 B II. De constructione turris. Sem biennio postdiluvium, centum duos annos na- tus genuit Arphaxad, et postea quingentis vixit annis, et mortuus est duos et sexcentos annos natus. Arphaxad natus centum triginta duos annos genuit Cainan et vixit postea quadringentos annos, el mor- luus est ætate quingentorum triginta duorumi anno- rum. Cainan annos natus centum triginta genuit Sale, et vixit trecentos triginta, et mortuus est quadria- gentos sexaginta annos. Eum pater adultum litteras edocendum curavit. Profectus Sale, ut terras exte- ras viseret, in Chaldæam venit ibique littera: um formas rupibus insculptas, Egregorum traditionem, reperiit. Quas dum Sale scribendo imitaretur, et ipse in errorem incidit et alios in eumdem indu- C xit. Sale annos natus centum triginta genuit Heber, et postea vixit quadringentis triginta annis, et mor- tuns est annorum quingentorum sexaginta. Heber annum agens centesimum tricesimum quartum ge- nuit Jectan et Phalec. Quo tempore Heber vixit, homines supra modum aucti, extremum perversi- tatis fastigium attigerunt. Inde turrim cujus cul- men ad cœlum pertingeret ædificare præsumunt, ut diluvio sese eriperent, quasi Deus ipsos infestaret. Erant autem omnes unius linguæ. Nemrod enim, gigas, Chouse Athiopis filius, regnabat et animalia venando capta epúlis destinabat. Heber, Sale filius, turris constructionem Babylonicæ curabat; sed, us confusio adimpleretur, ædificio labante in vanum ascendere conabantur. Clarum est eos qui arcam affabre confecerant, prinos navigia construxisse et navigasse in sunino inari. Cum autem omnes ad Varia lectiones et nolæ. D " - - Chr, * Mon. ? " Chr. Chr. Chr. • Mon. Aug. Chr. Chr. 18. Chr. Chr. Leo. ***3509 (2379). om. "phe'Gen. xi, 12. Mon. Aug. ? (2509). Leo. Leo. Leo. · Mon. Aug. ? Mon. om. Μon. 19* (2509). Ghelneadii conjectura. om. Luo. Leo. Leo. Leo, Mon. Aug. Ch. Leo. Par. om. Par. ay. Par. Μon. Aug. - -

εἰπεῖν καταχωσθέντας ". Εἰ γὰρ τε και σφόδρα ὑπῆρχαν ἁμαρτωλοὶ οἱ ταῦτα πεπονθότες, ἀλλ' ὅμως ἄνθρωπος ὁ Νῶς καὶ ἔπασχε τι πρὸς τὸ ὁμόφυλον ο · ἐπὶ μὲν τοῦ κατακλυσμοῦ τῷ πλήθει των εν ὑδά των συνεχόμενος τῇ μονώσει καὶ τῇ πρὸς τὸ ὄμβ φυλον συμπαθεία, τὸ ἄπειρον τῶν ἀπολωλότων, τῷ τρόπῳ τῆς τελευτῆς, τῇ τῆς γῆς ἐρημία.» - ο Πρό δὲ τούτων " κακίας αβύσσῳ πάντοθεν συνείχετο, καὶ τῶν κυμάτων αὐτῷ σφοδροτέρων, οι αἱ τῶν πονηρῶν ἀνθρώπων ἐπιβουλαί προεῤῥήγνυντο. Μόνος γὰρ εἰς τοσοῦτον πλῆθος ἀπολειφθείς σε μοχθηρων άνθρώ πων και μιαρών, σε πολὺν τὴν γέλωτα, πολλὰ σκώμματα (καὶ τὰς χλευασίας] ἔφερεν ὁ δίκαιος, μάλιστα δε περὶ τῆς κιβωτοῦ καὶ τῆς μελλούσης αὐτοῖς διελέγετο συμφορᾶς ", καὶ πανωλεθρίας, ἐν ἔτεσιν γ΄ τῆς κιβωτού τεκταινομένης καὶ αὐτοῦ διαῤῥήδην καθ' ἑκάστην ἡμέραν βοῶντος, οὐδεὶς ἐπίστευεν. Β΄. Περὶ τῆς οἰκοδομῆς τοῦ Πύργου. « Σὴμ δὲ μετὰ δύο ἔτη τοῦ κατακλυσμοῦ γενο- μενος ἐτῶν ρβ' ἐγέννησε τὸν ᾿Αρφαξάδα και μετά τοῦτο ἔζησεν ἔτη φ', καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα Στη χρʹ 65. (2) Αρφαξάδ δὲ γενόμενος ἐτῶν " ρλβ' οι ἐγέννησε τὸν Καϊνᾶν, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ἔτη ν, καὶ ἀπέθανε ζήσας τὰ πάντα ἔτη φλβ' 68, 68' (3) Καὶ ἂν δὲ γενόμενος ἐτῶν ρλ' ἐγέννησε σε τὸν Σαλὰ, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ἔτη τλ' 10, καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα Στη υξ. Τὸν δὲ Σαλὰ ὁ πατὴρ αὐξηθέντα γράμματα ἐξεπαίδευσεν. Καὶ δήποτε ὁ Σαλὰ τε πορευθεὶς ἀπο:- και κατασκέψασθαι, ἐλθὼν κατὰ τὴν γῆν Χαλ δείων, γράμματα ἐπί τινων το διακεχαραγμένα πετρῶν, τὰ δὴ ἦν το ἄρα τῶν Ἑγρηγόρων παράδοσις ταῦτα δὲ τὸ ἐκγραψάμενος ὁ Σαλὰ, αὐτός τε " ἐν αὐτοῖς ἐξημάρτανε, καὶ τοῖς ἄλλοις τα τὴν αὐτὴν ἀτοπίαν τ' ἐξεπαίδευσεν 8. (4) Σαλὰ δὲ γενόμε νος ἐτῶν ρλ' ἐγέννησε τὸν Ἔβερ, καὶ μετὰ τοῦτο Έζησεν έτη υλ' οι, καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα έτη εξ ει. (5) Εβερ δὲ γενόμενος ἐτῶν ^ ρλδ', ἐγέννησε τὴν Ἰεχτὰν καὶ τὸν Φαλέκ. Ἐπὶ τοῦ δὲ Εβερ πάλιν οἱ ἄνθρωποι εἰς ἄπειρον πληθυνθέντες οι καὶ εἰς ἄκρον πονηρίας ἐλάσαντες πύργον ως ἐννοοῦσι κατα σκευάσαι ουρανομήκη, πρὸς ἀποφυγὴν τοῦ κατα- κλυσμοῦ ", ὡς τοῦ Θεοῦ ἐπιβουλεύοντος αὐτοῖς. Ησαν δὲ πάντες μία φωνή. Νεβρώδ γὰρ ὁ γίγας, Χουσέ ε' τοῦ Διθίοπος υἱός, προσέτασσε, καὶ εἰς βρῶσιν ἀγρεύων εχορήγει ζῶα. Ὁ δὲ Εβερ, ὁ τοῦ Σαλὰ υἱὸς, ἐπείγειν ένεκεχείριστο τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου καὶ τῆς Βαβυλῶνος, ὅ ἐστι σύγχυσις· ὧν τὸ ἔργον κατέῤῥιπτο, ματαίαν τὴν ἀνάβα- ἐπικεχειρηκότων. Οί γε καὶ τὴν οι κατασκευήν σιν • ο αλο σε καταχωθέντα τ. Οι γάρ Ἐπὶ δὲ τοῦ Νῶς—τοσούτοις συνεχομένῳ κακοῖς, τῇ μὲ τῇ πο τη 5. σ. τῷ πλήθει τῶν γούτου σ' αὐτῶν σφοδρότερον αποληφθείς ἀνδρῶν παρανόμων σε εἰ καὶ μηδὲν ἔπασχεν δεινὸν, ἀλλ' ὅμω; ἐφ᾽ εἰ καὶ μὴ πρότερον ἀλλ' ὅτε δὲ τῶν μελλουσῶν . δ. συμφορῶν σ' (2244). Ἐν δὲ τῷ β' ἔτει μ. τὸν κ. Σημ. γ. ρ' ἐ. ἐγ τὸν Καινάν σε ἐτῶν Ο. φλχ' σε ρθ' ἐγέννησε Ο. Στη της Ο. * γράμμασι ἑαυτῷ τήν οπι. 0. Η εὑρίσκε: 1.00. διακεχαραγμένων π ἐντυχών, τὰ δ' ήν Ο. * αἱ παραδόσεις τὰ δὲ έγγρ. τὸς δὲ τοὺς ἄλλους Ο. άτ. Ο δε Σάλα γενόμενος Ο. οι δ' τρία ΦΥ' Ο, φάγ' κι' (2043). “ς ἐτῶν Ο. Ἐπὶ δὲ τοῦ ἐννοοῦσιν οἱ ἀν. πύργον κατ. Ο. οι πληθύνονται ἀριθμόν αυξηθέντες π. ἀπ. τῶν ἐπομβρίων υδάτων φ. δὲ αὐτοῖς πᾶσιν ἐνυπῆρχε Ν. δὲ αὐτοῖς ὁ γ. Χουσέ Ιχουσέ Χούς μια φωνῇ. Ν. δὲ δ ο Χουσαί Ο. Χους ἐγκεχείριστο Ο. εκεχείριστο Εἶτα π. ἕως τοῦ οἴνου οἰκοδομεῖν ἐσ νέουν καὶ περὶ αὐτὸν πόλιν τὴν Βαβυλῶνα, ο οι ὧν — επενοήσατο Ο. το ατελές οι κατά τήν νι CHRONICON. - LIB. I. et ab iis insidias magis quam dira inundatio formi- dandas passus erat. Solus enim in facinorosorum societate positus vir justus irrisus, pro indibrio babitus, in virtute perseveravit, præsertim ubi circa arcam et de imminenti calamitate eos mone- bat. Sic per centum annos, intra quos arca conf- ciebatur, in vanam, ac nemine credente, sermones serere non destitit. A deserta. Antehac cum hominibus perversis vixeral, TO RS $8 B II. De constructione turris. Sem biennio postdiluvium, centum duos annos na- tus genuit Arphaxad, et postea quingentis vixit annis, et mortuus est duos et sexcentos annos natus. Arphaxad natus centum triginta duos annos genuit Cainan et vixit postea quadringentos annos, el mor- luus est ætate quingentorum triginta duorumi anno- rum. Cainan annos natus centum triginta genuit Sale, et vixit trecentos triginta, et mortuus est quadria- gentos sexaginta annos. Eum pater adultum litteras edocendum curavit. Profectus Sale, ut terras exte- ras viseret, in Chaldæam venit ibique littera: um formas rupibus insculptas, Egregorum traditionem, reperiit. Quas dum Sale scribendo imitaretur, et ipse in errorem incidit et alios in eumdem indu- C xit. Sale annos natus centum triginta genuit Heber, et postea vixit quadringentis triginta annis, et mor- tuns est annorum quingentorum sexaginta. Heber annum agens centesimum tricesimum quartum ge- nuit Jectan et Phalec. Quo tempore Heber vixit, homines supra modum aucti, extremum perversi- tatis fastigium attigerunt. Inde turrim cujus cul- men ad cœlum pertingeret ædificare præsumunt, ut diluvio sese eriperent, quasi Deus ipsos infestaret. Erant autem omnes unius linguæ. Nemrod enim, gigas, Chouse Athiopis filius, regnabat et animalia venando capta epúlis destinabat. Heber, Sale filius, turris constructionem Babylonicæ curabat; sed, us confusio adimpleretur, ædificio labante in vanum ascendere conabantur. Clarum est eos qui arcam affabre confecerant, prinos navigia construxisse et navigasse in sunino inari. Cum autem omnes ad Varia lectiones et nolæ. D " - - Chr, * Mon. ? " Chr. Chr. Chr. • Mon. Aug. Chr. Chr. 18. Chr. Chr. Leo. ***3509 (2379). om. "phe'Gen. xi, 12. Mon. Aug. ? (2509). Leo. Leo. Leo. · Mon. Aug. ? Mon. om. Μon. 19* (2509). Ghelneadii conjectura. om. Luo. Leo. Leo. Leo, Mon. Aug. Ch. Leo. Par. om. Par. ay. Par. Μon. Aug. - -

Α τῆς κιβωτοῦ σαφῶς εἰδότες, πρῶτοι οι ναῦ; οι οιεῖν ἐν τοῖς ὕδασι καὶ πλέειν ἐπενοήσαντο . Τῶν δὲ πάντων ἐπὶ τὴν τοῦ πύργου καὶ τῆς πόλεως ὁρμη- σάντων οἰκοδομὴν, ἀρχηγοὺς εἶχον οβ' κ. Μάνος δὲ ὁ Εβερ οὐ συνέθετο τῇ τούτων ἀλογίστῳ ἐργασία, Διὸ καὶ πάντων αἱ γλῶσσαι συνεχύθησαν, τῶν συν- τεθειμένων εἰς οβ' γλώσσας διαιρεθέντων κατὰ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀρχόντων αὐτῶν. Καὶ εἰς ἀλληλογλωσ σίαν ὑπὸ τοῦ πνεύματος καὶ τῆς δικαίας ὀργῆς ἐλαυνομένων καὶ διασπασθέντων, τοῦτο μόνῳ θεὸς οὐκ ἐστήρησε τὴν ἀρχαίαν φωνήν. Οθεν οἱ ἀπομεί ναντες ἐν τῇ προτέρᾳ γλώσσῃ, Ἑβραῖς αὐτὴν ἐπωνόμασαν οι κατὰ τὴν τοῦ κρατήσαντος αὐτὴν ἐπωνυμίαν, Επερ εἰς τὸ γένος τῶν Ἑβραίων, οἵτινες πατρωνυμικῶς καὶ φερωνύμως ῾Εβραίοι καλοῦνται. ΙΙΙ. "Οτι ὁποία ἦν ἡ α γλῶσσα. 1. . Οτι τῇ νὰ τῶν Εβραίων γλώσσῃ ἐχρῶντο οἱ ἀπὸ τοῦ 'Αδάμ, δῆλον μὲν, καὶ ἀπὸ τούτου οὐ καὶ τοὺς ἀμφὶ τὴν ᾿Αβραὰμ καὶ τὸν Νῶς καταγομένους καὶ χρωμένους 4· δῆλον δὲ καὶ ἀπὸ τοῦ ', τὸν δεύτερον Αδάμ τὸν Χριστὸν τῇ τῶν Εβραίων φωνῇ κατὰ τὸν πρῶτον πάντως• Ἀδὰμ χρώμενον, ὡς τὸ . Εφφαθά, ο καὶ ο ταλιθὰ κοῦμι » καὶ « λαμά σαβαχθανί, καὶ τὰ ὅμοια. Καὶ μέντοι πρὸς τούτοις καὶ τὰ τῶν παλαιῶν ὀνόματα εναργές τεκμήριον τοῦ ταύτην εἶναι φωνὴν τὴν πρὸ τῆς συγχύσεως. Εφ᾽ ὧν ο γὰρ κατ' οὐδεμίαν ἐστὶ γλῶσσαν τὸ σημαινόμενον ἐπιλύσασθαι, καὶ ταύτῃ τὸ ζητούμενον ἑρμηνεύεται. Οἷον τοῦ Ἀδὰμ καὶ τῶν λοιπῶν αἱ προσηγορίαι, δι' ἑτέρας οὐδεμιᾶς ερμηνεύεται ' εἰ μὴ διὰ τῆς Ἑβραϊκῆς καὶ μόνης. Εἰ δέ τινες ἀμαθῶς ἀντιλέγουσιν, οὐ τὴν Ἑβραϊκὴν, ἀλλὰ τὴν Συριακὴν πρώτην εἶναι γλῶσσαν, ἀκου- τωσαν τῆς ἑρμηνείας τοῦ σοφωτάτου καὶ πολυμα θοῦ; Ωριγένους εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ Ἰὼβ < *, φησίν, οὕτως ἑρμηνεύεται ἐκ τῆς Συριακῆς βίβλου » καὶ ἑξῆς, Συριακὴν εἶπεν τὴν Ἑβραϊκὴν διάλεκτον, ἐπειδὴ γὰρ Συρίαν τήν Ιουδαίαν καὶ Σύρους οἱ παλαιοὶ τοὺς Πα- λαιστινούς ὠνόμαζον. (2) Ὁ μὲν οὖν πύργος ᾠκοδο- μήθη ἐν ἔτεσι τεσσαράκοντα ", ἔμεινεν ἡμιτελής μετὰ τὴν σύγχυσιν. Ο δέ γε Θεὸς ἀνέμῳ βιαίῳ τοῦτον ἀνα- τρέπει 10, καὶ ἔστιν " ἀναμέσον ᾿Ασσούρ καὶ Βαβυ- λῶνος εἰσέτι φυλασσόμενα τὰ ἴχνη αὐτοῦ. " (3) Φαλκ δὲ γενόμενος ἐτῶν ρλ' ἐγέννησε τὸν 'Ραγαῦ, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ἔτη σθ' καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα έτη τλθ'. (4) Γίνονται οὖν ἀπὸ τοῦ Ἀδὰμ ἕως τοῦ κατακλυσμοῦ ἔτη βσμο" ", καὶ ἀπὸ τοῦ πρώτα οι ναώς ἐπενόησαν ἐχόντων ο3', μ. φασὶ δὲ μόνον τὸν Ε. διατετηρηκέναι την. ά. φ. Οι Εβραῖδα δὲ τὴν φωνὴν ἐκάλεσαν Εβα!ς Εβαίων Διὸ καὶ τῇ Ο. ο δῆλον μὲν καὶ ἀπὸ τούτου οιιι. Ο. χρώμενους τοῦ πω. μέντοι καὶ πρός Ο. • τεκμήρια Εφ — ἐπελύσασθαι Ο. ' ερμηνεύεται – μένης. Ταύτην γὰρ τὴν γλῶσσαν καὶ Σ. λέγουσι ὡς ὁ πολυμαθής οὕτω μαρτυρεῖ Ωριγένης ἑρμηνεύων ἐκ Ο. · εἰπὼν τὴν Ἑβραίων Ο -26 ανατρέπει Ο. ἐφ' ὅλα μγ' οἰκοδομηθεὶς ἔτη ὑπὸ τῆς κατὰ τὴν σύγ χυσι, διαφωνίας . ή. Υστέρωθι δὲ ὁ Θεὸς ἀ. τὸν πύργον ὅλον ἀν. καί ἐστι κε- χαλκαμένος ίχνη (κεχαλαγμένος τὰ Β?) αὐτοῦ φυλ. μόνον ἀν. Α. καὶ Β. ἦν δέ? Ο — Εβραία, Εβραίων. 12783 (2778). (2083). βσέρ GEORGII HAMARTOLI turris et urbis zdificationem animum attenderent duces septuaginta duo habebaut. Heber solus sto- lidi illorum conatus particeps non erat. Sic igitur omnium linguæ confusæ atque in septuaginta duo idiomata secundum ducum numerum abierunt. Hinc factum est ut, dum cæteri post linguarum confusionem in punitionem disseminarentur, huic uni Deus linguam peculiaremn non eripuerit. Qui igitur primariam linguam conservabant ab Heber eam Hebræam nominaverunt, Hebræi et ipsi a ge- meris auctore appellati. III. Quænam prima lingua fuerit. B C Adami posteros lingua Hebraica æque ac coævi Abrahami ac Noemi usos fuisse jam patet. Sed sn- cundum quoque Adam, 1. e. Christum, Hebraice locutum esse, ex: Ephphata, Talitha cumi, et, Lama sabachthani, etc., clare patet. Huc firmum etiam [argumentum accedunt antiquorum nomina qui linguam qua ante confusionem utebantur He- bræam fuisse attestantur. Sæpe enim solius He- braica ope solutio aut interpretatio attingi potest. Sic Adam et alia multa nomina in Hebraico eoque solo idiomate positum est nomen. Quod si aliqui per ignorantiam prætenderint quod non Hebraica, sed Syriaca prima in hominum ore fuerit, Origenis eruditissimi et sapientissimi sententiam perpendant ita in librum Job commentantis : equi, dicit, sic e libro Syriaco elucidatur. • Syriacam porro llebrai- cam dialectum nuncupat quod veteres quoque Syriam Judæam et Syros Palæstinos appellabant, Quadraginta annos in turri exstruenda insumpse- runt, quæ tamen imperfecta post dispersionen mansit. Deus enim, vento violento misso, humi djecit, ejusque vestigia inter Assur et Babylo- nem hodiedum visuntur. Thaleg deinde annos natus centum et viginti genuit Ragau, vixitque amplius ducentos ac novem annos et mortuus est annos natus trecentos viginti novem. Impleti sunt inde ab Adaíno usque ad diluvium anni, a di- luvio autem usque ad constructionem turris et ad mortem Plalec, i. e. diisio, 868; quam secuta est D divisio, imo dispersio filiorum Noc et inde progeni- Variæ lectiones et nota. $ - - • Par. Mon. Aug. ? Par. of et om. — 'E. Par. Leo. Leo, Mum. et Aug. Mon. Quod ostendit ipsa Scriptura Job dicens : Hoc interpretatus est ex Syrorum libio (Anonymus 11. 851). • om. om. Leo. Leo 25. Νota Mon. Αug.? - - 0. • τούς Aug. Moυ. Χριστὸν λέγω τῇ τῶν Ἑβρ. δῆλον κατὰ τὸν πρ. πάντων Ο. (πάντως β). * Καὶ

Α τῆς κιβωτοῦ σαφῶς εἰδότες, πρῶτοι οι ναῦ; οι οιεῖν ἐν τοῖς ὕδασι καὶ πλέειν ἐπενοήσαντο . Τῶν δὲ πάντων ἐπὶ τὴν τοῦ πύργου καὶ τῆς πόλεως ὁρμη- σάντων οἰκοδομὴν, ἀρχηγοὺς εἶχον οβ' κ. Μάνος δὲ ὁ Εβερ οὐ συνέθετο τῇ τούτων ἀλογίστῳ ἐργασία, Διὸ καὶ πάντων αἱ γλῶσσαι συνεχύθησαν, τῶν συν- τεθειμένων εἰς οβ' γλώσσας διαιρεθέντων κατὰ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀρχόντων αὐτῶν. Καὶ εἰς ἀλληλογλωσ σίαν ὑπὸ τοῦ πνεύματος καὶ τῆς δικαίας ὀργῆς ἐλαυνομένων καὶ διασπασθέντων, τοῦτο μόνῳ θεὸς οὐκ ἐστήρησε τὴν ἀρχαίαν φωνήν. Οθεν οἱ ἀπομεί ναντες ἐν τῇ προτέρᾳ γλώσσῃ, Ἑβραῖς αὐτὴν ἐπωνόμασαν οι κατὰ τὴν τοῦ κρατήσαντος αὐτὴν ἐπωνυμίαν, Επερ εἰς τὸ γένος τῶν Ἑβραίων, οἵτινες πατρωνυμικῶς καὶ φερωνύμως ῾Εβραίοι καλοῦνται. ΙΙΙ. "Οτι ὁποία ἦν ἡ α γλῶσσα. 1. . Οτι τῇ νὰ τῶν Εβραίων γλώσσῃ ἐχρῶντο οἱ ἀπὸ τοῦ 'Αδάμ, δῆλον μὲν, καὶ ἀπὸ τούτου οὐ καὶ τοὺς ἀμφὶ τὴν ᾿Αβραὰμ καὶ τὸν Νῶς καταγομένους καὶ χρωμένους 4· δῆλον δὲ καὶ ἀπὸ τοῦ ', τὸν δεύτερον Αδάμ τὸν Χριστὸν τῇ τῶν Εβραίων φωνῇ κατὰ τὸν πρῶτον πάντως• Ἀδὰμ χρώμενον, ὡς τὸ . Εφφαθά, ο καὶ ο ταλιθὰ κοῦμι » καὶ « λαμά σαβαχθανί, καὶ τὰ ὅμοια. Καὶ μέντοι πρὸς τούτοις καὶ τὰ τῶν παλαιῶν ὀνόματα εναργές τεκμήριον τοῦ ταύτην εἶναι φωνὴν τὴν πρὸ τῆς συγχύσεως. Εφ᾽ ὧν ο γὰρ κατ' οὐδεμίαν ἐστὶ γλῶσσαν τὸ σημαινόμενον ἐπιλύσασθαι, καὶ ταύτῃ τὸ ζητούμενον ἑρμηνεύεται. Οἷον τοῦ Ἀδὰμ καὶ τῶν λοιπῶν αἱ προσηγορίαι, δι' ἑτέρας οὐδεμιᾶς ερμηνεύεται ' εἰ μὴ διὰ τῆς Ἑβραϊκῆς καὶ μόνης. Εἰ δέ τινες ἀμαθῶς ἀντιλέγουσιν, οὐ τὴν Ἑβραϊκὴν, ἀλλὰ τὴν Συριακὴν πρώτην εἶναι γλῶσσαν, ἀκου- τωσαν τῆς ἑρμηνείας τοῦ σοφωτάτου καὶ πολυμα θοῦ; Ωριγένους εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ Ἰὼβ < *, φησίν, οὕτως ἑρμηνεύεται ἐκ τῆς Συριακῆς βίβλου » καὶ ἑξῆς, Συριακὴν εἶπεν τὴν Ἑβραϊκὴν διάλεκτον, ἐπειδὴ γὰρ Συρίαν τήν Ιουδαίαν καὶ Σύρους οἱ παλαιοὶ τοὺς Πα- λαιστινούς ὠνόμαζον. (2) Ὁ μὲν οὖν πύργος ᾠκοδο- μήθη ἐν ἔτεσι τεσσαράκοντα ", ἔμεινεν ἡμιτελής μετὰ τὴν σύγχυσιν. Ο δέ γε Θεὸς ἀνέμῳ βιαίῳ τοῦτον ἀνα- τρέπει 10, καὶ ἔστιν " ἀναμέσον ᾿Ασσούρ καὶ Βαβυ- λῶνος εἰσέτι φυλασσόμενα τὰ ἴχνη αὐτοῦ. " (3) Φαλκ δὲ γενόμενος ἐτῶν ρλ' ἐγέννησε τὸν 'Ραγαῦ, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ἔτη σθ' καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα έτη τλθ'. (4) Γίνονται οὖν ἀπὸ τοῦ Ἀδὰμ ἕως τοῦ κατακλυσμοῦ ἔτη βσμο" ", καὶ ἀπὸ τοῦ πρώτα οι ναώς ἐπενόησαν ἐχόντων ο3', μ. φασὶ δὲ μόνον τὸν Ε. διατετηρηκέναι την. ά. φ. Οι Εβραῖδα δὲ τὴν φωνὴν ἐκάλεσαν Εβα!ς Εβαίων Διὸ καὶ τῇ Ο. ο δῆλον μὲν καὶ ἀπὸ τούτου οιιι. Ο. χρώμενους τοῦ πω. μέντοι καὶ πρός Ο. • τεκμήρια Εφ — ἐπελύσασθαι Ο. ' ερμηνεύεται – μένης. Ταύτην γὰρ τὴν γλῶσσαν καὶ Σ. λέγουσι ὡς ὁ πολυμαθής οὕτω μαρτυρεῖ Ωριγένης ἑρμηνεύων ἐκ Ο. · εἰπὼν τὴν Ἑβραίων Ο -26 ανατρέπει Ο. ἐφ' ὅλα μγ' οἰκοδομηθεὶς ἔτη ὑπὸ τῆς κατὰ τὴν σύγ χυσι, διαφωνίας . ή. Υστέρωθι δὲ ὁ Θεὸς ἀ. τὸν πύργον ὅλον ἀν. καί ἐστι κε- χαλκαμένος ίχνη (κεχαλαγμένος τὰ Β?) αὐτοῦ φυλ. μόνον ἀν. Α. καὶ Β. ἦν δέ? Ο — Εβραία, Εβραίων. 12783 (2778). (2083). βσέρ GEORGII HAMARTOLI turris et urbis zdificationem animum attenderent duces septuaginta duo habebaut. Heber solus sto- lidi illorum conatus particeps non erat. Sic igitur omnium linguæ confusæ atque in septuaginta duo idiomata secundum ducum numerum abierunt. Hinc factum est ut, dum cæteri post linguarum confusionem in punitionem disseminarentur, huic uni Deus linguam peculiaremn non eripuerit. Qui igitur primariam linguam conservabant ab Heber eam Hebræam nominaverunt, Hebræi et ipsi a ge- meris auctore appellati. III. Quænam prima lingua fuerit. B C Adami posteros lingua Hebraica æque ac coævi Abrahami ac Noemi usos fuisse jam patet. Sed sn- cundum quoque Adam, 1. e. Christum, Hebraice locutum esse, ex: Ephphata, Talitha cumi, et, Lama sabachthani, etc., clare patet. Huc firmum etiam [argumentum accedunt antiquorum nomina qui linguam qua ante confusionem utebantur He- bræam fuisse attestantur. Sæpe enim solius He- braica ope solutio aut interpretatio attingi potest. Sic Adam et alia multa nomina in Hebraico eoque solo idiomate positum est nomen. Quod si aliqui per ignorantiam prætenderint quod non Hebraica, sed Syriaca prima in hominum ore fuerit, Origenis eruditissimi et sapientissimi sententiam perpendant ita in librum Job commentantis : equi, dicit, sic e libro Syriaco elucidatur. • Syriacam porro llebrai- cam dialectum nuncupat quod veteres quoque Syriam Judæam et Syros Palæstinos appellabant, Quadraginta annos in turri exstruenda insumpse- runt, quæ tamen imperfecta post dispersionen mansit. Deus enim, vento violento misso, humi djecit, ejusque vestigia inter Assur et Babylo- nem hodiedum visuntur. Thaleg deinde annos natus centum et viginti genuit Ragau, vixitque amplius ducentos ac novem annos et mortuus est annos natus trecentos viginti novem. Impleti sunt inde ab Adaíno usque ad diluvium anni, a di- luvio autem usque ad constructionem turris et ad mortem Plalec, i. e. diisio, 868; quam secuta est D divisio, imo dispersio filiorum Noc et inde progeni- Variæ lectiones et nota. $ - - • Par. Mon. Aug. ? Par. of et om. — 'E. Par. Leo. Leo, Mum. et Aug. Mon. Quod ostendit ipsa Scriptura Job dicens : Hoc interpretatus est ex Syrorum libio (Anonymus 11. 851). • om. om. Leo. Leo 25. Νota Mon. Αug.? - - 0. • τούς Aug. Moυ. Χριστὸν λέγω τῇ τῶν Ἑβρ. δῆλον κατὰ τὸν πρ. πάντων Ο. (πάντως β). * Καὶ

κατακλυσμοῦ ἕως τῆς συγχύσεως τῆς πυργοποίας μέροπες καὶ τῆς τελευτῆς Φαλέκ, ὅ ἐστι μερισμός, ἔτη φέτ', καὶ γίνεται διαμερισμός ήτοι διασπορά των υἱών Νῶς καὶ τῶν ἐξ αὐτῶν γεννηθέντων. Διδ καὶ 1ο μέροπες ἐκλήθησαν ἀπό τε τῆς μεμερισμένης φωνῆς, ἀπό τε τοῦ μερισμοῦ τῆς γῆς. (5) Ο μέν του Σημ ἐγέννησε τὸν Ἑλὰμ καὶ τὸν Ασούρ καὶ τὸν Α φαξάδ καὶ τὸν Λουδί 17. ὁ δὲ Χὰμ τὸν χοῦς καὶ τὸν Μεσρὲμ καὶ τὴν Χαναάν 18· ὁ δὲ Ἰάρεθ τὸν Χάμερ ", τὸν Μαγώγ καὶ τὸν Θήραν καὶ τὸν Ἰνωνίαν καὶ τὸν Ἑλισσάν εἰ καὶ τὸν Θόβελ καὶ τὸν Μοσόχ καὶ τὸν Μαδαὶ, ἀφ᾽ οὗ Μήδοι γενόμε τοι καὶ τῶν Βαβυλωνίων κρατήσαντες, ή χώρα τοὺς ἐξ αὐτῶν γενομένους, καὶ διδοασιν αὐτοῖς ἔγγραφον τοῦ πατρὸς Νῶς παρειλήφασι, καὶ λαγχάνουσιν ἑκάστῳ τόπον εἰ καὶ κλίματα καὶ χώρας καὶ νήσους καὶ ποταμούς οι κατὰ τὴν ὑποκειμένην ἔκθεσιν. Δ΄. Περὶ τοῦ τῆς γῆς διαμερισμοῦ. Καὶ κατακληροῦται τῷ μὲν πρωτοτόκῳ υἱῷ Νῶς Σὴμ ἀπὸ Περσίδος καὶ Βάκτρων ἕως Ινδικής καὶ Ρινοκουρούρων τὰ πρὸς ἀνατολήν· τῷ δὲ Χάμ ἀπὸ Ρινοκουρούρων έω; Γαδείρων τὰ πρὸς νῶτον· τῷ δὲ Ἰάγεθ ἀπὸ Μηδίας ἕως Γαδείρων τὰ πρὸς βορρᾶν. (2) Αἱ δὲ λαχοῦται χώραι τῷ μὲν Σήμ εἰσὶν αὗται· Περσίς, Βακτριανή, Υρκανία, Βαβυ- λωνία, Κόρδυνα 17, Ασσυρία, Μεσοποταμία, ᾿Αραβία ἡ ἀρχαία, Ελυμαῖς, Ἰνδική, Αραβία ἡ Εὐδαίμων, Κοιλησυρία, Κομμαγήνη καὶ Φοινίκη πᾶσα καὶ ποταμὸς Εὐφράτης. κατ᾽ Ἰνδούς, ἑτέρα Αιθιοπία ", ὅθεν ἐκπορεύεται ὁ ποταμός των Αιθιόπων, Ερυθρά " βλέπουσα κατὰ ἀνατολὰς, Θηβαΐς, Λιβύη ἡ παρεκτείνουσα μέχρι Κυρήνης, Μαρμαρίς, Σύρτις, Λιβύη τε άλλη, Νου- μιδία, Μασσυρίς, Μαυριτανία ή κατέναντι Γαδεί ρων. Ἐν δὲ τοῖς οι κατὰ βοῤῥᾶν τὰ παραθαλάσσια ἔχει, Κιλικίαν, Παμφυλίαν, Πισσιδίαν, Μυσίαν, Λυκαονίαν, Φρυγίαν 8, Καβαλίαν, Λυκίαν, Καρίαν, Λυδίαν 3, Βιθυνίαν, τὴν ἀρχαίαν Φρυγίαν· καὶ νήσους πάλιν ἔχει, Σαρδινίαν, Κρήτην, Κύπρον καὶ ποταμὸν ἐκ τὸν καὶ Νεῖλον καλούμενον. μικρά τε καὶ μεγάλη, Καππαδοκία, Παφλαγονία, ροῦνται, Μηδία προσηγορεύθη κυρίως και φερωνύμως. μεταστέλλονται οἱ γ' υἱοὶ τοῦ Νῶς πάντας τῶν τόπων τὴν κατανέμησιν, ὅπερ " ἐκ καὶ ταῖς ἑκάστου φυλαῖς καὶ πατριαῖς Και καὶ οὕτω γ. Ο. Ψμ' φλσ' ἀπὸ '. ἐπὶ τὴν τοῦ φ. τελευτὴν ἔτη γ διόπερ και Μεσέμ Ο. καὶ τὸν Φοδ καὶ τὸν Χανάν. 'Ο. δὲ Ιάφεθ τὸν Γάμερ καὶ τόν Μ. Ιωΐαν Γάμερ και ὧνπερ ἤνπερ 0, όπως Ρ'. οι τόποι. συγχ. το χῶραι καὶ νῆσοι καὶ ποταμοί κατακλη υιών Κορδήνα υ, Κορδυαία Κ. δύνῃ ή θάλασσα? ἡ Α. ἡ ἀπὸ ποταμέως παρεκτείνουσα μέχρις ἄκρας Σύρ τεως, Νουμ. Μ. Μ. ἡ παρεκτείνουσα μέχρις Ηρακλεωτικών στηλῶν κ. Γ. Εχει δὲ ἐν τοῖς κατέναντι μ ταῖς δε παρὰ θάλασαν παρὰ θάλασσαν Φ. καὶ Μαλίαν Φρυγίαν καὶ Μαλίαν θ. Φ. Καμαλίαν Μυσίαν ἄλλην, Τρωάδα, Αἰωλίδα καὶ ν. ὁμοίως Σαρδανίαν Ο. ποταμὸν Γειὼν τὸν Ο π. Γηὼν τὸν κ. Οι 'Αμαζονίς μ. σε η CHRONICON. - LIB. I. A torum. Igitur a voce articulata et a terre ¿t. Par. " - divisione appellabantur. Sem porro genuit Elam et Assur, et Arphaxad et Ludi; Cham genuit Chus et Mesrem et Chanaan; Japhet genuit Chamer, 'Magog et Theran et Junian et Elissan, et Thobel et Mosoch, et Madai, unde Medi Babyloniorum domini; Media vero regio ipsa proprie appellata est. Post confusio- nem et turris dejectionem tres Noe filii posteris omnibus convocatis descriptionem topicam quam a patre nacti erant, tradiderunt, et unicuique sccun- dum tribum et patriam regiones, insulas et Blumina, ex sortilegii canone, cesserunt. IV. De distributione orbis terræ. Obtigerunt Sem, primogenito filio Noe, quæ sunt contra orientem regiones, a Persia et Bactris usque ad Indiam et Rhinocoruram; Cham autem a Rhino- corura usque ad Gades regiones quæ sunt meridiem versus. Japhet vero a Media usque ad Gades quæ Boream spectant. Porro istæ sunt regiones quas Sem sortitus est: Persia, Bactriana, Hyrcania, Ba- bylonia, Cordyna, Assyria, Mesopotamia, Arabia antiqua, Elimais, India, Arabia Felix, Colesyria, Commagena et Phoenice tota, furiusque Euphrates. Cham autem Ægyptus, Ethiopia prospiciens coutra Indos, altera Æthiopia, unde egreditur C flumen Athiopum, Erythra prospiciens versus Orien- tem, Thebais, Libya, pertinens usque Cyrenen, Marmaris, Syrtis, Libya altera, Numidia, Massyris, Mauritania quæ prospicit Gades. Contra vero sc- ptentrionem littora maris habet, Ciliciam, Pam phyliam, Pisidiam, Mysiam, Lycaoniam, Phrygiam, Cabaliam, Lyciam, Cariam, Lydiam, Bithyniam, antiquain Phrygiam; insuper insulas, Sardinianı, Gretam, Cyprum, et flumen qui vocatur Nilus. Japlet autem Media, Aspania, Armenia minor et Armenia major, Cappadocia, Paphlagonia, Galatia, Variæ lectiones et notæ. - - Εus. Mon. Aug.; Leo. A66 Aug. om. Par. Par. Par. xal tby.'Eλ. om. O. Par. Pur. Leo. et Par. Par. et lota subscr. * Chilinead. Leo. ss Leo et Par., Par. Leo. Μon. Aug. Leo, Par. & Aug. Mon. ? — Chilinead. * Lew, Par. N. Leo, Par. Leo. Par. Leo. - (6) Μετά γοῦν τὴν σύγχυσιν καὶ τὴν τοῦ πύργου διάλυσιν (3) Τῷ δὲ Χαμ Αίγυπτος, Αιθιοπία ἡ βλέπουσα (4) Τῷ δὲ ἀφεθ Μηδία, Αλβανία 8, Αρμενία 3. 'Α.

GEORGI! HAMARTOLI Σαρματίς, Ταυριανής ", Μολοσση ", Θεσσαλία, Λοκρίς, Βοιωτία, Αιτωλία, Αττική, Αχαΐα, Πελ λήνη 48, ἡ καλουμένη Πελοπόννησος, Αρκαδία, Ηπειρώτις, Ἰλλυρίς, Λυχνίτις, 'Αδριακή, ἐξ ἧ;· τὸ 'Αδριακὸν πέλαγος. Έχει ως καὶ νήσους, Βρετα νίαν, Σικελίαν, Εὔβοιαν, Ρόδων, Χῖον, Λέσβου, Κυθήρην, Ζάκυνθον, Κεφαλληνίαν, Ἰθάκην, Κόρα κυραν καὶ μέρος τι τῆς ᾿Ασίας, τὴν καλουμένην σ Ἰωνίαν, καὶ ποταμὸν Τίγριν, τὸν διορίζοντα μεταξύ Μηδίας καὶ Βαβυλωνίας 4. (5) Τούτων οὖν « κλη ροδοτηθέντων, ὁ τοῦ Χαμ υἱὸς Χανααν ἰδὼν τὴν πρὸς τῷ Λιβάνῳ γῆν, ὅτι ἀγαθή " τε δ' καὶ εὔφορο; καὶ κατὰ πολὺ τῆς ἑαυτοῦ διαλλάττουσα μ γῆς, τυραννικῶς καθήρπασεν αὐτὴν καὶ τοὺς ἐκ η Γαλατία, Κολχίς, Βίσπορος ", Μαιώτις, Δερβις Β τοῦ Σὴμ κληρονόμους ως ἐξήλασεν, καὶ οὕτω πᾶτα οι ἡ γῆ δὲ τῆς ἐπαγγελίας τοῦ Χανααν προσαγορεύε ται ". Κἀντεῦθεν δε τοίνυν ὁ δίκαιος κριτής μετά ταῦτα τοῖς ἐκ τοῦ Σὴμ υἱοῖς "' ἀπέδωκεν αὐτὴν διὰ Ἰησοῦ τοῦ Ναυή, καθὼς καὶ τῷ ᾿Αβραὰμ προ επηγγείλατο. Δίκαιος γὰρ ὁ Κύριος καὶ δικαιοσύνας ἠγάπησεν. σε Ραγαῦ δὲ γενόμενος ἐτῶν ρλβ' ἐγέννησε τὸν Σερούχ, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ἔτη σζ', καὶ ἀπ έθανε, ζήσας τὰ πάντα ἔτη τλθ'. (7) Σερούχ δὲ το γενόμενος ἐτῶν ρλ', ἐγέννησε τὸν Ναχώρ, καὶ μετά τοῦτο ἔζησε ἔτη σ', καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα έτη τλ', ός πρῶτος ἤρξατο τοῦ Ἑλληνικοῦ δόγματος δια τοὺς πάλαι γενομένους πολεμιστὰς καὶ ἡγεμόνας και πράξαντάς τι ἀνδρεῖον, ἀρετῆς καὶ μνήμη; ἄξιον, οῦς καὶ ἀνδριάσι στηλῶν ἐτίμησαν ", ὡς ἀγαθόν τι πεπραχότας. Οἱ δὲ μετὰ ταῦτα ἄνθρωποι ἀγνοοῦν- Για τες τὴν τῶν προγόνων γνώμην, ὅτι ὡς προπάτο σε. ρας ως καὶ ἀγαθῶν πραγμάτων ἐπινοητὰς ἐτίμησαν μνήμης μόνον χάριν, οὗτοι ὡς θεοὺς ἐτίμησαν, καὶ ἔθυον αὐτοῖς, καὶ οὐχ ὡς ἀνθρώπους θνητούς γενο- μένους . ὧν τὴν ἀσέβειαν Σολομών στηλιτεύει, φάσκων· « Τὸν πρὸ ὀλίγον τιμηθέντα ἄνθρωπον νῦν " εἰς σέβασμα ελογίσαντο. » (8) Σαφέστερον δὲ καὶ διεξοδικώτερον τὴν παράνοιαν τούτων καὶ ἀθεῖαν ἐλέγχων ὁ μέγας Αθανάσιος τοιάδε φησί το ο • Σαθρᾶς τοίνυν τῆς τοιαύτης αὐτῶν διανοίας φαινη- μένης, ἀνάγκη τὴν ἀλήθειαν διαλάμπειν τῆς ἐκκλη σιαστικῆς διαγνώσεως. Οὔτε γὰρ τὸ κακὸν παρὰ Θεοῦ, οὔτε ἐν τῷ Θεῷ· οὔτε μὴ οὐσία τι; ἔστιν, ἀλλ᾽ ἄνθρω σε κατὰ στέρησιν τῆς τοῦ καλοῦ φαντασίας σε ώς Βοσπόρη 1.80, Δέρβη Ο. * Βασταρνὶς, Σκυθία, Θρᾳκία, Μακεδονία Βασταρνί Σκυθία, Θράκη, Μακεδονία, Δαλματία Ο. Μολοσσοί Μολοσσίς Πελληνίς δὲ καὶ Π. δέ Κέρκυραν Η. “ ή καλουμένη Ιωνία τῆς καλουμένης Ἰωνίας Βαβυλώνος Τ. οὖν τῶν (ούτω) κλ. Ο. Ρ'. Τ. οὕτω κληρωθέντων ἀγαθή Ο. οι τέ ἐστι διαλλαττούσης κλήρου; Ο. οι πᾶσα γῆ προση γύρευται (). · προσηγορεύθη προσηγόρευτο. " Κ. τ. ὁ δ. κρ. μ. τ. τοῖς Ρι υἱὸς Γὴλ ἀπ. Ο. Καντ. ὁ δ κρ. τοῖς Ρ. Γ. οι Εβραίμ Εβραϊμ Ρ', Ἰσραὴλ με ** (2905). " (3235). * Σ. γ. π. ἢ ἡγ. ἢ π. ἢ π. ἢ ἡγ. καί τι πρ. τι ἀγαθὸν καὶ μν. Οι ετίμησεν οι πρόπατρας γεγενομένους, γεγενημένους, οι νῦν. σ. ιν, 20. • Α. δ ὅτι τὸ κ. οὐ π. Θεοῦ οὐδὲ ἐν Θεῷ οὔτε ἐξ ἀρχῆς γέγονεν, δ. δ. τις ἐ. αὐτοῦ Αἰ! οι τήν στ. τοῦ κ. σ' ἑαυτοῖς Colchis, Bosphorus, st:eotis, Derbis, Sarmatia, Taurianis, Molossis, Thessalia, Locris, Boeotia, Etolia, Attica, Achaia, Pellena, qui vocatur Pelo- ponnesus, Arcadia, Epirus, Illyria, Lychnitis, Adriaca, ex qua Adriaticum mare. Habet quoque insulas Bretanniam, Sicilium, Euboeam, Rhodum, Chium, Lesbum, Cythera, Zacynthum, Cephalle- iam, Ithacam, Corcyram, et partem Asie quamdam, dictam loniam, et flumen Tigrim, quod dividit Me- diam a Babylonia. His ergo regionibus sorte divi- sis, videns Chanaan, Glius Clam, regionem juxta Libanum, quod esset bona et fertilis et valde alia ac sui ipsius terra, vi occupavit eam et hæredes Sem ejecit ex illa, sicque universa terra nomine Chanaan appellata est, sed tandem postea justus Judex aliis Sem illam tradidit per Jesum filium Nave, sicut prænuntiaverat Abraham : justus enim D minus, et justitias dilexit. Reu autem centum triginta duo annos natus genuit Sarug, et postea vixit annos ducentos et septem, et mortuus est, cum facti essent omnes dies ejus trecenti et triginta novem anni. Sarug autern cum vixisset annos centum et triginta, genuit Nachor, et postea vixit annos ducentos, et mortuns est, cum facti essent omnes dies ejus trecenti et triginta anni. Idem primus paganorum ritibus originem dedit propter veteres bellatores et duces et quicunque aliquid virtute præclarum et memo- ria dignum fecerant, quos statuis et columnis de- coraverunt, utpote qui egregium aliquid fecerant. Sed posteri, majórum mentem ignorantes, qui illos ut progenitores et bonarum rerum Inventores co- fuerant, memoriæ solius gratia, tanquam deos ho- noraverunt, et sacrificaverunt illis, non vero pro hominibus mortalibus habuerunt, quorum impieta- tem Salomon infamat dicens: ‹\ Qui paulo ante tanquam homo honoratus fuerat, nunc Deum æsti- maverunt, › Clarius autem et fusius istorum amen- tiam et impietatem arguens magnus Athanasius sic loquitur : « Marcida igitur tali illorum cogita- tione visa, necesse fuit veritatem splendescere ecclesiasticæ cognitionis. Non enim malum a Deo, TOO! Variæ lectiones et notæ. - • Par. Leo, Par. Par. L0. Par. * ya Par. Leo, Par. " Len, Αug. Mon. ? * Leo, Par. Par. Par. Lev. Mon. Aug. Par. Leo, Par. - Par. Leo. Par. Cel. 84,15 – Ρar. Pur. Mon. Aug. Sap. Oratio c.gentes I. Μon. Aug. ? Mon. Aug. Ail. - - - -

GEORGI! HAMARTOLI Σαρματίς, Ταυριανής ", Μολοσση ", Θεσσαλία, Λοκρίς, Βοιωτία, Αιτωλία, Αττική, Αχαΐα, Πελ λήνη 48, ἡ καλουμένη Πελοπόννησος, Αρκαδία, Ηπειρώτις, Ἰλλυρίς, Λυχνίτις, 'Αδριακή, ἐξ ἧ;· τὸ 'Αδριακὸν πέλαγος. Έχει ως καὶ νήσους, Βρετα νίαν, Σικελίαν, Εὔβοιαν, Ρόδων, Χῖον, Λέσβου, Κυθήρην, Ζάκυνθον, Κεφαλληνίαν, Ἰθάκην, Κόρα κυραν καὶ μέρος τι τῆς ᾿Ασίας, τὴν καλουμένην σ Ἰωνίαν, καὶ ποταμὸν Τίγριν, τὸν διορίζοντα μεταξύ Μηδίας καὶ Βαβυλωνίας 4. (5) Τούτων οὖν « κλη ροδοτηθέντων, ὁ τοῦ Χαμ υἱὸς Χανααν ἰδὼν τὴν πρὸς τῷ Λιβάνῳ γῆν, ὅτι ἀγαθή " τε δ' καὶ εὔφορο; καὶ κατὰ πολὺ τῆς ἑαυτοῦ διαλλάττουσα μ γῆς, τυραννικῶς καθήρπασεν αὐτὴν καὶ τοὺς ἐκ η Γαλατία, Κολχίς, Βίσπορος ", Μαιώτις, Δερβις Β τοῦ Σὴμ κληρονόμους ως ἐξήλασεν, καὶ οὕτω πᾶτα οι ἡ γῆ δὲ τῆς ἐπαγγελίας τοῦ Χανααν προσαγορεύε ται ". Κἀντεῦθεν δε τοίνυν ὁ δίκαιος κριτής μετά ταῦτα τοῖς ἐκ τοῦ Σὴμ υἱοῖς "' ἀπέδωκεν αὐτὴν διὰ Ἰησοῦ τοῦ Ναυή, καθὼς καὶ τῷ ᾿Αβραὰμ προ επηγγείλατο. Δίκαιος γὰρ ὁ Κύριος καὶ δικαιοσύνας ἠγάπησεν. σε Ραγαῦ δὲ γενόμενος ἐτῶν ρλβ' ἐγέννησε τὸν Σερούχ, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ἔτη σζ', καὶ ἀπ έθανε, ζήσας τὰ πάντα ἔτη τλθ'. (7) Σερούχ δὲ το γενόμενος ἐτῶν ρλ', ἐγέννησε τὸν Ναχώρ, καὶ μετά τοῦτο ἔζησε ἔτη σ', καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα έτη τλ', ός πρῶτος ἤρξατο τοῦ Ἑλληνικοῦ δόγματος δια τοὺς πάλαι γενομένους πολεμιστὰς καὶ ἡγεμόνας και πράξαντάς τι ἀνδρεῖον, ἀρετῆς καὶ μνήμη; ἄξιον, οῦς καὶ ἀνδριάσι στηλῶν ἐτίμησαν ", ὡς ἀγαθόν τι πεπραχότας. Οἱ δὲ μετὰ ταῦτα ἄνθρωποι ἀγνοοῦν- Για τες τὴν τῶν προγόνων γνώμην, ὅτι ὡς προπάτο σε. ρας ως καὶ ἀγαθῶν πραγμάτων ἐπινοητὰς ἐτίμησαν μνήμης μόνον χάριν, οὗτοι ὡς θεοὺς ἐτίμησαν, καὶ ἔθυον αὐτοῖς, καὶ οὐχ ὡς ἀνθρώπους θνητούς γενο- μένους . ὧν τὴν ἀσέβειαν Σολομών στηλιτεύει, φάσκων· « Τὸν πρὸ ὀλίγον τιμηθέντα ἄνθρωπον νῦν " εἰς σέβασμα ελογίσαντο. » (8) Σαφέστερον δὲ καὶ διεξοδικώτερον τὴν παράνοιαν τούτων καὶ ἀθεῖαν ἐλέγχων ὁ μέγας Αθανάσιος τοιάδε φησί το ο • Σαθρᾶς τοίνυν τῆς τοιαύτης αὐτῶν διανοίας φαινη- μένης, ἀνάγκη τὴν ἀλήθειαν διαλάμπειν τῆς ἐκκλη σιαστικῆς διαγνώσεως. Οὔτε γὰρ τὸ κακὸν παρὰ Θεοῦ, οὔτε ἐν τῷ Θεῷ· οὔτε μὴ οὐσία τι; ἔστιν, ἀλλ᾽ ἄνθρω σε κατὰ στέρησιν τῆς τοῦ καλοῦ φαντασίας σε ώς Βοσπόρη 1.80, Δέρβη Ο. * Βασταρνὶς, Σκυθία, Θρᾳκία, Μακεδονία Βασταρνί Σκυθία, Θράκη, Μακεδονία, Δαλματία Ο. Μολοσσοί Μολοσσίς Πελληνίς δὲ καὶ Π. δέ Κέρκυραν Η. “ ή καλουμένη Ιωνία τῆς καλουμένης Ἰωνίας Βαβυλώνος Τ. οὖν τῶν (ούτω) κλ. Ο. Ρ'. Τ. οὕτω κληρωθέντων ἀγαθή Ο. οι τέ ἐστι διαλλαττούσης κλήρου; Ο. οι πᾶσα γῆ προση γύρευται (). · προσηγορεύθη προσηγόρευτο. " Κ. τ. ὁ δ. κρ. μ. τ. τοῖς Ρι υἱὸς Γὴλ ἀπ. Ο. Καντ. ὁ δ κρ. τοῖς Ρ. Γ. οι Εβραίμ Εβραϊμ Ρ', Ἰσραὴλ με ** (2905). " (3235). * Σ. γ. π. ἢ ἡγ. ἢ π. ἢ π. ἢ ἡγ. καί τι πρ. τι ἀγαθὸν καὶ μν. Οι ετίμησεν οι πρόπατρας γεγενομένους, γεγενημένους, οι νῦν. σ. ιν, 20. • Α. δ ὅτι τὸ κ. οὐ π. Θεοῦ οὐδὲ ἐν Θεῷ οὔτε ἐξ ἀρχῆς γέγονεν, δ. δ. τις ἐ. αὐτοῦ Αἰ! οι τήν στ. τοῦ κ. σ' ἑαυτοῖς Colchis, Bosphorus, st:eotis, Derbis, Sarmatia, Taurianis, Molossis, Thessalia, Locris, Boeotia, Etolia, Attica, Achaia, Pellena, qui vocatur Pelo- ponnesus, Arcadia, Epirus, Illyria, Lychnitis, Adriaca, ex qua Adriaticum mare. Habet quoque insulas Bretanniam, Sicilium, Euboeam, Rhodum, Chium, Lesbum, Cythera, Zacynthum, Cephalle- iam, Ithacam, Corcyram, et partem Asie quamdam, dictam loniam, et flumen Tigrim, quod dividit Me- diam a Babylonia. His ergo regionibus sorte divi- sis, videns Chanaan, Glius Clam, regionem juxta Libanum, quod esset bona et fertilis et valde alia ac sui ipsius terra, vi occupavit eam et hæredes Sem ejecit ex illa, sicque universa terra nomine Chanaan appellata est, sed tandem postea justus Judex aliis Sem illam tradidit per Jesum filium Nave, sicut prænuntiaverat Abraham : justus enim D minus, et justitias dilexit. Reu autem centum triginta duo annos natus genuit Sarug, et postea vixit annos ducentos et septem, et mortuus est, cum facti essent omnes dies ejus trecenti et triginta novem anni. Sarug autern cum vixisset annos centum et triginta, genuit Nachor, et postea vixit annos ducentos, et mortuns est, cum facti essent omnes dies ejus trecenti et triginta anni. Idem primus paganorum ritibus originem dedit propter veteres bellatores et duces et quicunque aliquid virtute præclarum et memo- ria dignum fecerant, quos statuis et columnis de- coraverunt, utpote qui egregium aliquid fecerant. Sed posteri, majórum mentem ignorantes, qui illos ut progenitores et bonarum rerum Inventores co- fuerant, memoriæ solius gratia, tanquam deos ho- noraverunt, et sacrificaverunt illis, non vero pro hominibus mortalibus habuerunt, quorum impieta- tem Salomon infamat dicens: ‹\ Qui paulo ante tanquam homo honoratus fuerat, nunc Deum æsti- maverunt, › Clarius autem et fusius istorum amen- tiam et impietatem arguens magnus Athanasius sic loquitur : « Marcida igitur tali illorum cogita- tione visa, necesse fuit veritatem splendescere ecclesiasticæ cognitionis. Non enim malum a Deo, TOO! Variæ lectiones et notæ. - • Par. Leo, Par. Par. L0. Par. * ya Par. Leo, Par. " Len, Αug. Mon. ? * Leo, Par. Par. Par. Lev. Mon. Aug. Par. Leo, Par. - Par. Leo. Par. Cel. 84,15 – Ρar. Pur. Mon. Aug. Sap. Oratio c.gentes I. Μon. Aug. ? Mon. Aug. Ail. - - - -

GEORGI! HAMARTOLI Σαρματίς, Ταυριανής ", Μολοσση ", Θεσσαλία, Λοκρίς, Βοιωτία, Αιτωλία, Αττική, Αχαΐα, Πελ λήνη 48, ἡ καλουμένη Πελοπόννησος, Αρκαδία, Ηπειρώτις, Ἰλλυρίς, Λυχνίτις, 'Αδριακή, ἐξ ἧ;· τὸ 'Αδριακὸν πέλαγος. Έχει ως καὶ νήσους, Βρετα νίαν, Σικελίαν, Εὔβοιαν, Ρόδων, Χῖον, Λέσβου, Κυθήρην, Ζάκυνθον, Κεφαλληνίαν, Ἰθάκην, Κόρα κυραν καὶ μέρος τι τῆς ᾿Ασίας, τὴν καλουμένην σ Ἰωνίαν, καὶ ποταμὸν Τίγριν, τὸν διορίζοντα μεταξύ Μηδίας καὶ Βαβυλωνίας 4. (5) Τούτων οὖν « κλη ροδοτηθέντων, ὁ τοῦ Χαμ υἱὸς Χανααν ἰδὼν τὴν πρὸς τῷ Λιβάνῳ γῆν, ὅτι ἀγαθή " τε δ' καὶ εὔφορο; καὶ κατὰ πολὺ τῆς ἑαυτοῦ διαλλάττουσα μ γῆς, τυραννικῶς καθήρπασεν αὐτὴν καὶ τοὺς ἐκ η Γαλατία, Κολχίς, Βίσπορος ", Μαιώτις, Δερβις Β τοῦ Σὴμ κληρονόμους ως ἐξήλασεν, καὶ οὕτω πᾶτα οι ἡ γῆ δὲ τῆς ἐπαγγελίας τοῦ Χανααν προσαγορεύε ται ". Κἀντεῦθεν δε τοίνυν ὁ δίκαιος κριτής μετά ταῦτα τοῖς ἐκ τοῦ Σὴμ υἱοῖς "' ἀπέδωκεν αὐτὴν διὰ Ἰησοῦ τοῦ Ναυή, καθὼς καὶ τῷ ᾿Αβραὰμ προ επηγγείλατο. Δίκαιος γὰρ ὁ Κύριος καὶ δικαιοσύνας ἠγάπησεν. σε Ραγαῦ δὲ γενόμενος ἐτῶν ρλβ' ἐγέννησε τὸν Σερούχ, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ἔτη σζ', καὶ ἀπ έθανε, ζήσας τὰ πάντα ἔτη τλθ'. (7) Σερούχ δὲ το γενόμενος ἐτῶν ρλ', ἐγέννησε τὸν Ναχώρ, καὶ μετά τοῦτο ἔζησε ἔτη σ', καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα έτη τλ', ός πρῶτος ἤρξατο τοῦ Ἑλληνικοῦ δόγματος δια τοὺς πάλαι γενομένους πολεμιστὰς καὶ ἡγεμόνας και πράξαντάς τι ἀνδρεῖον, ἀρετῆς καὶ μνήμη; ἄξιον, οῦς καὶ ἀνδριάσι στηλῶν ἐτίμησαν ", ὡς ἀγαθόν τι πεπραχότας. Οἱ δὲ μετὰ ταῦτα ἄνθρωποι ἀγνοοῦν- Για τες τὴν τῶν προγόνων γνώμην, ὅτι ὡς προπάτο σε. ρας ως καὶ ἀγαθῶν πραγμάτων ἐπινοητὰς ἐτίμησαν μνήμης μόνον χάριν, οὗτοι ὡς θεοὺς ἐτίμησαν, καὶ ἔθυον αὐτοῖς, καὶ οὐχ ὡς ἀνθρώπους θνητούς γενο- μένους . ὧν τὴν ἀσέβειαν Σολομών στηλιτεύει, φάσκων· « Τὸν πρὸ ὀλίγον τιμηθέντα ἄνθρωπον νῦν " εἰς σέβασμα ελογίσαντο. » (8) Σαφέστερον δὲ καὶ διεξοδικώτερον τὴν παράνοιαν τούτων καὶ ἀθεῖαν ἐλέγχων ὁ μέγας Αθανάσιος τοιάδε φησί το ο • Σαθρᾶς τοίνυν τῆς τοιαύτης αὐτῶν διανοίας φαινη- μένης, ἀνάγκη τὴν ἀλήθειαν διαλάμπειν τῆς ἐκκλη σιαστικῆς διαγνώσεως. Οὔτε γὰρ τὸ κακὸν παρὰ Θεοῦ, οὔτε ἐν τῷ Θεῷ· οὔτε μὴ οὐσία τι; ἔστιν, ἀλλ᾽ ἄνθρω σε κατὰ στέρησιν τῆς τοῦ καλοῦ φαντασίας σε ώς Βοσπόρη 1.80, Δέρβη Ο. * Βασταρνὶς, Σκυθία, Θρᾳκία, Μακεδονία Βασταρνί Σκυθία, Θράκη, Μακεδονία, Δαλματία Ο. Μολοσσοί Μολοσσίς Πελληνίς δὲ καὶ Π. δέ Κέρκυραν Η. “ ή καλουμένη Ιωνία τῆς καλουμένης Ἰωνίας Βαβυλώνος Τ. οὖν τῶν (ούτω) κλ. Ο. Ρ'. Τ. οὕτω κληρωθέντων ἀγαθή Ο. οι τέ ἐστι διαλλαττούσης κλήρου; Ο. οι πᾶσα γῆ προση γύρευται (). · προσηγορεύθη προσηγόρευτο. " Κ. τ. ὁ δ. κρ. μ. τ. τοῖς Ρι υἱὸς Γὴλ ἀπ. Ο. Καντ. ὁ δ κρ. τοῖς Ρ. Γ. οι Εβραίμ Εβραϊμ Ρ', Ἰσραὴλ με ** (2905). " (3235). * Σ. γ. π. ἢ ἡγ. ἢ π. ἢ π. ἢ ἡγ. καί τι πρ. τι ἀγαθὸν καὶ μν. Οι ετίμησεν οι πρόπατρας γεγενομένους, γεγενημένους, οι νῦν. σ. ιν, 20. • Α. δ ὅτι τὸ κ. οὐ π. Θεοῦ οὐδὲ ἐν Θεῷ οὔτε ἐξ ἀρχῆς γέγονεν, δ. δ. τις ἐ. αὐτοῦ Αἰ! οι τήν στ. τοῦ κ. σ' ἑαυτοῖς Colchis, Bosphorus, st:eotis, Derbis, Sarmatia, Taurianis, Molossis, Thessalia, Locris, Boeotia, Etolia, Attica, Achaia, Pellena, qui vocatur Pelo- ponnesus, Arcadia, Epirus, Illyria, Lychnitis, Adriaca, ex qua Adriaticum mare. Habet quoque insulas Bretanniam, Sicilium, Euboeam, Rhodum, Chium, Lesbum, Cythera, Zacynthum, Cephalle- iam, Ithacam, Corcyram, et partem Asie quamdam, dictam loniam, et flumen Tigrim, quod dividit Me- diam a Babylonia. His ergo regionibus sorte divi- sis, videns Chanaan, Glius Clam, regionem juxta Libanum, quod esset bona et fertilis et valde alia ac sui ipsius terra, vi occupavit eam et hæredes Sem ejecit ex illa, sicque universa terra nomine Chanaan appellata est, sed tandem postea justus Judex aliis Sem illam tradidit per Jesum filium Nave, sicut prænuntiaverat Abraham : justus enim D minus, et justitias dilexit. Reu autem centum triginta duo annos natus genuit Sarug, et postea vixit annos ducentos et septem, et mortuus est, cum facti essent omnes dies ejus trecenti et triginta novem anni. Sarug autern cum vixisset annos centum et triginta, genuit Nachor, et postea vixit annos ducentos, et mortuns est, cum facti essent omnes dies ejus trecenti et triginta anni. Idem primus paganorum ritibus originem dedit propter veteres bellatores et duces et quicunque aliquid virtute præclarum et memo- ria dignum fecerant, quos statuis et columnis de- coraverunt, utpote qui egregium aliquid fecerant. Sed posteri, majórum mentem ignorantes, qui illos ut progenitores et bonarum rerum Inventores co- fuerant, memoriæ solius gratia, tanquam deos ho- noraverunt, et sacrificaverunt illis, non vero pro hominibus mortalibus habuerunt, quorum impieta- tem Salomon infamat dicens: ‹\ Qui paulo ante tanquam homo honoratus fuerat, nunc Deum æsti- maverunt, › Clarius autem et fusius istorum amen- tiam et impietatem arguens magnus Athanasius sic loquitur : « Marcida igitur tali illorum cogita- tione visa, necesse fuit veritatem splendescere ecclesiasticæ cognitionis. Non enim malum a Deo, TOO! Variæ lectiones et notæ. - • Par. Leo, Par. Par. L0. Par. * ya Par. Leo, Par. " Len, Αug. Mon. ? * Leo, Par. Par. Par. Lev. Mon. Aug. Par. Leo, Par. - Par. Leo. Par. Cel. 84,15 – Ρar. Pur. Mon. Aug. Sap. Oratio c.gentes I. Μon. Aug. ? Mon. Aug. Ail. - - - -

GEORGI! HAMARTOLI Σαρματίς, Ταυριανής ", Μολοσση ", Θεσσαλία, Λοκρίς, Βοιωτία, Αιτωλία, Αττική, Αχαΐα, Πελ λήνη 48, ἡ καλουμένη Πελοπόννησος, Αρκαδία, Ηπειρώτις, Ἰλλυρίς, Λυχνίτις, 'Αδριακή, ἐξ ἧ;· τὸ 'Αδριακὸν πέλαγος. Έχει ως καὶ νήσους, Βρετα νίαν, Σικελίαν, Εὔβοιαν, Ρόδων, Χῖον, Λέσβου, Κυθήρην, Ζάκυνθον, Κεφαλληνίαν, Ἰθάκην, Κόρα κυραν καὶ μέρος τι τῆς ᾿Ασίας, τὴν καλουμένην σ Ἰωνίαν, καὶ ποταμὸν Τίγριν, τὸν διορίζοντα μεταξύ Μηδίας καὶ Βαβυλωνίας 4. (5) Τούτων οὖν « κλη ροδοτηθέντων, ὁ τοῦ Χαμ υἱὸς Χανααν ἰδὼν τὴν πρὸς τῷ Λιβάνῳ γῆν, ὅτι ἀγαθή " τε δ' καὶ εὔφορο; καὶ κατὰ πολὺ τῆς ἑαυτοῦ διαλλάττουσα μ γῆς, τυραννικῶς καθήρπασεν αὐτὴν καὶ τοὺς ἐκ η Γαλατία, Κολχίς, Βίσπορος ", Μαιώτις, Δερβις Β τοῦ Σὴμ κληρονόμους ως ἐξήλασεν, καὶ οὕτω πᾶτα οι ἡ γῆ δὲ τῆς ἐπαγγελίας τοῦ Χανααν προσαγορεύε ται ". Κἀντεῦθεν δε τοίνυν ὁ δίκαιος κριτής μετά ταῦτα τοῖς ἐκ τοῦ Σὴμ υἱοῖς "' ἀπέδωκεν αὐτὴν διὰ Ἰησοῦ τοῦ Ναυή, καθὼς καὶ τῷ ᾿Αβραὰμ προ επηγγείλατο. Δίκαιος γὰρ ὁ Κύριος καὶ δικαιοσύνας ἠγάπησεν. σε Ραγαῦ δὲ γενόμενος ἐτῶν ρλβ' ἐγέννησε τὸν Σερούχ, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ἔτη σζ', καὶ ἀπ έθανε, ζήσας τὰ πάντα ἔτη τλθ'. (7) Σερούχ δὲ το γενόμενος ἐτῶν ρλ', ἐγέννησε τὸν Ναχώρ, καὶ μετά τοῦτο ἔζησε ἔτη σ', καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα έτη τλ', ός πρῶτος ἤρξατο τοῦ Ἑλληνικοῦ δόγματος δια τοὺς πάλαι γενομένους πολεμιστὰς καὶ ἡγεμόνας και πράξαντάς τι ἀνδρεῖον, ἀρετῆς καὶ μνήμη; ἄξιον, οῦς καὶ ἀνδριάσι στηλῶν ἐτίμησαν ", ὡς ἀγαθόν τι πεπραχότας. Οἱ δὲ μετὰ ταῦτα ἄνθρωποι ἀγνοοῦν- Για τες τὴν τῶν προγόνων γνώμην, ὅτι ὡς προπάτο σε. ρας ως καὶ ἀγαθῶν πραγμάτων ἐπινοητὰς ἐτίμησαν μνήμης μόνον χάριν, οὗτοι ὡς θεοὺς ἐτίμησαν, καὶ ἔθυον αὐτοῖς, καὶ οὐχ ὡς ἀνθρώπους θνητούς γενο- μένους . ὧν τὴν ἀσέβειαν Σολομών στηλιτεύει, φάσκων· « Τὸν πρὸ ὀλίγον τιμηθέντα ἄνθρωπον νῦν " εἰς σέβασμα ελογίσαντο. » (8) Σαφέστερον δὲ καὶ διεξοδικώτερον τὴν παράνοιαν τούτων καὶ ἀθεῖαν ἐλέγχων ὁ μέγας Αθανάσιος τοιάδε φησί το ο • Σαθρᾶς τοίνυν τῆς τοιαύτης αὐτῶν διανοίας φαινη- μένης, ἀνάγκη τὴν ἀλήθειαν διαλάμπειν τῆς ἐκκλη σιαστικῆς διαγνώσεως. Οὔτε γὰρ τὸ κακὸν παρὰ Θεοῦ, οὔτε ἐν τῷ Θεῷ· οὔτε μὴ οὐσία τι; ἔστιν, ἀλλ᾽ ἄνθρω σε κατὰ στέρησιν τῆς τοῦ καλοῦ φαντασίας σε ώς Βοσπόρη 1.80, Δέρβη Ο. * Βασταρνὶς, Σκυθία, Θρᾳκία, Μακεδονία Βασταρνί Σκυθία, Θράκη, Μακεδονία, Δαλματία Ο. Μολοσσοί Μολοσσίς Πελληνίς δὲ καὶ Π. δέ Κέρκυραν Η. “ ή καλουμένη Ιωνία τῆς καλουμένης Ἰωνίας Βαβυλώνος Τ. οὖν τῶν (ούτω) κλ. Ο. Ρ'. Τ. οὕτω κληρωθέντων ἀγαθή Ο. οι τέ ἐστι διαλλαττούσης κλήρου; Ο. οι πᾶσα γῆ προση γύρευται (). · προσηγορεύθη προσηγόρευτο. " Κ. τ. ὁ δ. κρ. μ. τ. τοῖς Ρι υἱὸς Γὴλ ἀπ. Ο. Καντ. ὁ δ κρ. τοῖς Ρ. Γ. οι Εβραίμ Εβραϊμ Ρ', Ἰσραὴλ με ** (2905). " (3235). * Σ. γ. π. ἢ ἡγ. ἢ π. ἢ π. ἢ ἡγ. καί τι πρ. τι ἀγαθὸν καὶ μν. Οι ετίμησεν οι πρόπατρας γεγενομένους, γεγενημένους, οι νῦν. σ. ιν, 20. • Α. δ ὅτι τὸ κ. οὐ π. Θεοῦ οὐδὲ ἐν Θεῷ οὔτε ἐξ ἀρχῆς γέγονεν, δ. δ. τις ἐ. αὐτοῦ Αἰ! οι τήν στ. τοῦ κ. σ' ἑαυτοῖς Colchis, Bosphorus, st:eotis, Derbis, Sarmatia, Taurianis, Molossis, Thessalia, Locris, Boeotia, Etolia, Attica, Achaia, Pellena, qui vocatur Pelo- ponnesus, Arcadia, Epirus, Illyria, Lychnitis, Adriaca, ex qua Adriaticum mare. Habet quoque insulas Bretanniam, Sicilium, Euboeam, Rhodum, Chium, Lesbum, Cythera, Zacynthum, Cephalle- iam, Ithacam, Corcyram, et partem Asie quamdam, dictam loniam, et flumen Tigrim, quod dividit Me- diam a Babylonia. His ergo regionibus sorte divi- sis, videns Chanaan, Glius Clam, regionem juxta Libanum, quod esset bona et fertilis et valde alia ac sui ipsius terra, vi occupavit eam et hæredes Sem ejecit ex illa, sicque universa terra nomine Chanaan appellata est, sed tandem postea justus Judex aliis Sem illam tradidit per Jesum filium Nave, sicut prænuntiaverat Abraham : justus enim D minus, et justitias dilexit. Reu autem centum triginta duo annos natus genuit Sarug, et postea vixit annos ducentos et septem, et mortuus est, cum facti essent omnes dies ejus trecenti et triginta novem anni. Sarug autern cum vixisset annos centum et triginta, genuit Nachor, et postea vixit annos ducentos, et mortuns est, cum facti essent omnes dies ejus trecenti et triginta anni. Idem primus paganorum ritibus originem dedit propter veteres bellatores et duces et quicunque aliquid virtute præclarum et memo- ria dignum fecerant, quos statuis et columnis de- coraverunt, utpote qui egregium aliquid fecerant. Sed posteri, majórum mentem ignorantes, qui illos ut progenitores et bonarum rerum Inventores co- fuerant, memoriæ solius gratia, tanquam deos ho- noraverunt, et sacrificaverunt illis, non vero pro hominibus mortalibus habuerunt, quorum impieta- tem Salomon infamat dicens: ‹\ Qui paulo ante tanquam homo honoratus fuerat, nunc Deum æsti- maverunt, › Clarius autem et fusius istorum amen- tiam et impietatem arguens magnus Athanasius sic loquitur : « Marcida igitur tali illorum cogita- tione visa, necesse fuit veritatem splendescere ecclesiasticæ cognitionis. Non enim malum a Deo, TOO! Variæ lectiones et notæ. - • Par. Leo, Par. Par. L0. Par. * ya Par. Leo, Par. " Len, Αug. Mon. ? * Leo, Par. Par. Par. Lev. Mon. Aug. Par. Leo, Par. - Par. Leo. Par. Cel. 84,15 – Ρar. Pur. Mon. Aug. Sap. Oratio c.gentes I. Μon. Aug. ? Mon. Aug. Ail. - - - -

GEORGI! HAMARTOLI Σαρματίς, Ταυριανής ", Μολοσση ", Θεσσαλία, Λοκρίς, Βοιωτία, Αιτωλία, Αττική, Αχαΐα, Πελ λήνη 48, ἡ καλουμένη Πελοπόννησος, Αρκαδία, Ηπειρώτις, Ἰλλυρίς, Λυχνίτις, 'Αδριακή, ἐξ ἧ;· τὸ 'Αδριακὸν πέλαγος. Έχει ως καὶ νήσους, Βρετα νίαν, Σικελίαν, Εὔβοιαν, Ρόδων, Χῖον, Λέσβου, Κυθήρην, Ζάκυνθον, Κεφαλληνίαν, Ἰθάκην, Κόρα κυραν καὶ μέρος τι τῆς ᾿Ασίας, τὴν καλουμένην σ Ἰωνίαν, καὶ ποταμὸν Τίγριν, τὸν διορίζοντα μεταξύ Μηδίας καὶ Βαβυλωνίας 4. (5) Τούτων οὖν « κλη ροδοτηθέντων, ὁ τοῦ Χαμ υἱὸς Χανααν ἰδὼν τὴν πρὸς τῷ Λιβάνῳ γῆν, ὅτι ἀγαθή " τε δ' καὶ εὔφορο; καὶ κατὰ πολὺ τῆς ἑαυτοῦ διαλλάττουσα μ γῆς, τυραννικῶς καθήρπασεν αὐτὴν καὶ τοὺς ἐκ η Γαλατία, Κολχίς, Βίσπορος ", Μαιώτις, Δερβις Β τοῦ Σὴμ κληρονόμους ως ἐξήλασεν, καὶ οὕτω πᾶτα οι ἡ γῆ δὲ τῆς ἐπαγγελίας τοῦ Χανααν προσαγορεύε ται ". Κἀντεῦθεν δε τοίνυν ὁ δίκαιος κριτής μετά ταῦτα τοῖς ἐκ τοῦ Σὴμ υἱοῖς "' ἀπέδωκεν αὐτὴν διὰ Ἰησοῦ τοῦ Ναυή, καθὼς καὶ τῷ ᾿Αβραὰμ προ επηγγείλατο. Δίκαιος γὰρ ὁ Κύριος καὶ δικαιοσύνας ἠγάπησεν. σε Ραγαῦ δὲ γενόμενος ἐτῶν ρλβ' ἐγέννησε τὸν Σερούχ, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ἔτη σζ', καὶ ἀπ έθανε, ζήσας τὰ πάντα ἔτη τλθ'. (7) Σερούχ δὲ το γενόμενος ἐτῶν ρλ', ἐγέννησε τὸν Ναχώρ, καὶ μετά τοῦτο ἔζησε ἔτη σ', καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα έτη τλ', ός πρῶτος ἤρξατο τοῦ Ἑλληνικοῦ δόγματος δια τοὺς πάλαι γενομένους πολεμιστὰς καὶ ἡγεμόνας και πράξαντάς τι ἀνδρεῖον, ἀρετῆς καὶ μνήμη; ἄξιον, οῦς καὶ ἀνδριάσι στηλῶν ἐτίμησαν ", ὡς ἀγαθόν τι πεπραχότας. Οἱ δὲ μετὰ ταῦτα ἄνθρωποι ἀγνοοῦν- Για τες τὴν τῶν προγόνων γνώμην, ὅτι ὡς προπάτο σε. ρας ως καὶ ἀγαθῶν πραγμάτων ἐπινοητὰς ἐτίμησαν μνήμης μόνον χάριν, οὗτοι ὡς θεοὺς ἐτίμησαν, καὶ ἔθυον αὐτοῖς, καὶ οὐχ ὡς ἀνθρώπους θνητούς γενο- μένους . ὧν τὴν ἀσέβειαν Σολομών στηλιτεύει, φάσκων· « Τὸν πρὸ ὀλίγον τιμηθέντα ἄνθρωπον νῦν " εἰς σέβασμα ελογίσαντο. » (8) Σαφέστερον δὲ καὶ διεξοδικώτερον τὴν παράνοιαν τούτων καὶ ἀθεῖαν ἐλέγχων ὁ μέγας Αθανάσιος τοιάδε φησί το ο • Σαθρᾶς τοίνυν τῆς τοιαύτης αὐτῶν διανοίας φαινη- μένης, ἀνάγκη τὴν ἀλήθειαν διαλάμπειν τῆς ἐκκλη σιαστικῆς διαγνώσεως. Οὔτε γὰρ τὸ κακὸν παρὰ Θεοῦ, οὔτε ἐν τῷ Θεῷ· οὔτε μὴ οὐσία τι; ἔστιν, ἀλλ᾽ ἄνθρω σε κατὰ στέρησιν τῆς τοῦ καλοῦ φαντασίας σε ώς Βοσπόρη 1.80, Δέρβη Ο. * Βασταρνὶς, Σκυθία, Θρᾳκία, Μακεδονία Βασταρνί Σκυθία, Θράκη, Μακεδονία, Δαλματία Ο. Μολοσσοί Μολοσσίς Πελληνίς δὲ καὶ Π. δέ Κέρκυραν Η. “ ή καλουμένη Ιωνία τῆς καλουμένης Ἰωνίας Βαβυλώνος Τ. οὖν τῶν (ούτω) κλ. Ο. Ρ'. Τ. οὕτω κληρωθέντων ἀγαθή Ο. οι τέ ἐστι διαλλαττούσης κλήρου; Ο. οι πᾶσα γῆ προση γύρευται (). · προσηγορεύθη προσηγόρευτο. " Κ. τ. ὁ δ. κρ. μ. τ. τοῖς Ρι υἱὸς Γὴλ ἀπ. Ο. Καντ. ὁ δ κρ. τοῖς Ρ. Γ. οι Εβραίμ Εβραϊμ Ρ', Ἰσραὴλ με ** (2905). " (3235). * Σ. γ. π. ἢ ἡγ. ἢ π. ἢ π. ἢ ἡγ. καί τι πρ. τι ἀγαθὸν καὶ μν. Οι ετίμησεν οι πρόπατρας γεγενομένους, γεγενημένους, οι νῦν. σ. ιν, 20. • Α. δ ὅτι τὸ κ. οὐ π. Θεοῦ οὐδὲ ἐν Θεῷ οὔτε ἐξ ἀρχῆς γέγονεν, δ. δ. τις ἐ. αὐτοῦ Αἰ! οι τήν στ. τοῦ κ. σ' ἑαυτοῖς Colchis, Bosphorus, st:eotis, Derbis, Sarmatia, Taurianis, Molossis, Thessalia, Locris, Boeotia, Etolia, Attica, Achaia, Pellena, qui vocatur Pelo- ponnesus, Arcadia, Epirus, Illyria, Lychnitis, Adriaca, ex qua Adriaticum mare. Habet quoque insulas Bretanniam, Sicilium, Euboeam, Rhodum, Chium, Lesbum, Cythera, Zacynthum, Cephalle- iam, Ithacam, Corcyram, et partem Asie quamdam, dictam loniam, et flumen Tigrim, quod dividit Me- diam a Babylonia. His ergo regionibus sorte divi- sis, videns Chanaan, Glius Clam, regionem juxta Libanum, quod esset bona et fertilis et valde alia ac sui ipsius terra, vi occupavit eam et hæredes Sem ejecit ex illa, sicque universa terra nomine Chanaan appellata est, sed tandem postea justus Judex aliis Sem illam tradidit per Jesum filium Nave, sicut prænuntiaverat Abraham : justus enim D minus, et justitias dilexit. Reu autem centum triginta duo annos natus genuit Sarug, et postea vixit annos ducentos et septem, et mortuus est, cum facti essent omnes dies ejus trecenti et triginta novem anni. Sarug autern cum vixisset annos centum et triginta, genuit Nachor, et postea vixit annos ducentos, et mortuns est, cum facti essent omnes dies ejus trecenti et triginta anni. Idem primus paganorum ritibus originem dedit propter veteres bellatores et duces et quicunque aliquid virtute præclarum et memo- ria dignum fecerant, quos statuis et columnis de- coraverunt, utpote qui egregium aliquid fecerant. Sed posteri, majórum mentem ignorantes, qui illos ut progenitores et bonarum rerum Inventores co- fuerant, memoriæ solius gratia, tanquam deos ho- noraverunt, et sacrificaverunt illis, non vero pro hominibus mortalibus habuerunt, quorum impieta- tem Salomon infamat dicens: ‹\ Qui paulo ante tanquam homo honoratus fuerat, nunc Deum æsti- maverunt, › Clarius autem et fusius istorum amen- tiam et impietatem arguens magnus Athanasius sic loquitur : « Marcida igitur tali illorum cogita- tione visa, necesse fuit veritatem splendescere ecclesiasticæ cognitionis. Non enim malum a Deo, TOO! Variæ lectiones et notæ. - • Par. Leo, Par. Par. L0. Par. * ya Par. Leo, Par. " Len, Αug. Mon. ? * Leo, Par. Par. Par. Lev. Mon. Aug. Par. Leo, Par. - Par. Leo. Par. Cel. 84,15 – Ρar. Pur. Mon. Aug. Sap. Oratio c.gentes I. Μon. Aug. ? Mon. Aug. Ail. - - - -

GEORGI! HAMARTOLI Σαρματίς, Ταυριανής ", Μολοσση ", Θεσσαλία, Λοκρίς, Βοιωτία, Αιτωλία, Αττική, Αχαΐα, Πελ λήνη 48, ἡ καλουμένη Πελοπόννησος, Αρκαδία, Ηπειρώτις, Ἰλλυρίς, Λυχνίτις, 'Αδριακή, ἐξ ἧ;· τὸ 'Αδριακὸν πέλαγος. Έχει ως καὶ νήσους, Βρετα νίαν, Σικελίαν, Εὔβοιαν, Ρόδων, Χῖον, Λέσβου, Κυθήρην, Ζάκυνθον, Κεφαλληνίαν, Ἰθάκην, Κόρα κυραν καὶ μέρος τι τῆς ᾿Ασίας, τὴν καλουμένην σ Ἰωνίαν, καὶ ποταμὸν Τίγριν, τὸν διορίζοντα μεταξύ Μηδίας καὶ Βαβυλωνίας 4. (5) Τούτων οὖν « κλη ροδοτηθέντων, ὁ τοῦ Χαμ υἱὸς Χανααν ἰδὼν τὴν πρὸς τῷ Λιβάνῳ γῆν, ὅτι ἀγαθή " τε δ' καὶ εὔφορο; καὶ κατὰ πολὺ τῆς ἑαυτοῦ διαλλάττουσα μ γῆς, τυραννικῶς καθήρπασεν αὐτὴν καὶ τοὺς ἐκ η Γαλατία, Κολχίς, Βίσπορος ", Μαιώτις, Δερβις Β τοῦ Σὴμ κληρονόμους ως ἐξήλασεν, καὶ οὕτω πᾶτα οι ἡ γῆ δὲ τῆς ἐπαγγελίας τοῦ Χανααν προσαγορεύε ται ". Κἀντεῦθεν δε τοίνυν ὁ δίκαιος κριτής μετά ταῦτα τοῖς ἐκ τοῦ Σὴμ υἱοῖς "' ἀπέδωκεν αὐτὴν διὰ Ἰησοῦ τοῦ Ναυή, καθὼς καὶ τῷ ᾿Αβραὰμ προ επηγγείλατο. Δίκαιος γὰρ ὁ Κύριος καὶ δικαιοσύνας ἠγάπησεν. σε Ραγαῦ δὲ γενόμενος ἐτῶν ρλβ' ἐγέννησε τὸν Σερούχ, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ἔτη σζ', καὶ ἀπ έθανε, ζήσας τὰ πάντα ἔτη τλθ'. (7) Σερούχ δὲ το γενόμενος ἐτῶν ρλ', ἐγέννησε τὸν Ναχώρ, καὶ μετά τοῦτο ἔζησε ἔτη σ', καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα έτη τλ', ός πρῶτος ἤρξατο τοῦ Ἑλληνικοῦ δόγματος δια τοὺς πάλαι γενομένους πολεμιστὰς καὶ ἡγεμόνας και πράξαντάς τι ἀνδρεῖον, ἀρετῆς καὶ μνήμη; ἄξιον, οῦς καὶ ἀνδριάσι στηλῶν ἐτίμησαν ", ὡς ἀγαθόν τι πεπραχότας. Οἱ δὲ μετὰ ταῦτα ἄνθρωποι ἀγνοοῦν- Για τες τὴν τῶν προγόνων γνώμην, ὅτι ὡς προπάτο σε. ρας ως καὶ ἀγαθῶν πραγμάτων ἐπινοητὰς ἐτίμησαν μνήμης μόνον χάριν, οὗτοι ὡς θεοὺς ἐτίμησαν, καὶ ἔθυον αὐτοῖς, καὶ οὐχ ὡς ἀνθρώπους θνητούς γενο- μένους . ὧν τὴν ἀσέβειαν Σολομών στηλιτεύει, φάσκων· « Τὸν πρὸ ὀλίγον τιμηθέντα ἄνθρωπον νῦν " εἰς σέβασμα ελογίσαντο. » (8) Σαφέστερον δὲ καὶ διεξοδικώτερον τὴν παράνοιαν τούτων καὶ ἀθεῖαν ἐλέγχων ὁ μέγας Αθανάσιος τοιάδε φησί το ο • Σαθρᾶς τοίνυν τῆς τοιαύτης αὐτῶν διανοίας φαινη- μένης, ἀνάγκη τὴν ἀλήθειαν διαλάμπειν τῆς ἐκκλη σιαστικῆς διαγνώσεως. Οὔτε γὰρ τὸ κακὸν παρὰ Θεοῦ, οὔτε ἐν τῷ Θεῷ· οὔτε μὴ οὐσία τι; ἔστιν, ἀλλ᾽ ἄνθρω σε κατὰ στέρησιν τῆς τοῦ καλοῦ φαντασίας σε ώς Βοσπόρη 1.80, Δέρβη Ο. * Βασταρνὶς, Σκυθία, Θρᾳκία, Μακεδονία Βασταρνί Σκυθία, Θράκη, Μακεδονία, Δαλματία Ο. Μολοσσοί Μολοσσίς Πελληνίς δὲ καὶ Π. δέ Κέρκυραν Η. “ ή καλουμένη Ιωνία τῆς καλουμένης Ἰωνίας Βαβυλώνος Τ. οὖν τῶν (ούτω) κλ. Ο. Ρ'. Τ. οὕτω κληρωθέντων ἀγαθή Ο. οι τέ ἐστι διαλλαττούσης κλήρου; Ο. οι πᾶσα γῆ προση γύρευται (). · προσηγορεύθη προσηγόρευτο. " Κ. τ. ὁ δ. κρ. μ. τ. τοῖς Ρι υἱὸς Γὴλ ἀπ. Ο. Καντ. ὁ δ κρ. τοῖς Ρ. Γ. οι Εβραίμ Εβραϊμ Ρ', Ἰσραὴλ με ** (2905). " (3235). * Σ. γ. π. ἢ ἡγ. ἢ π. ἢ π. ἢ ἡγ. καί τι πρ. τι ἀγαθὸν καὶ μν. Οι ετίμησεν οι πρόπατρας γεγενομένους, γεγενημένους, οι νῦν. σ. ιν, 20. • Α. δ ὅτι τὸ κ. οὐ π. Θεοῦ οὐδὲ ἐν Θεῷ οὔτε ἐξ ἀρχῆς γέγονεν, δ. δ. τις ἐ. αὐτοῦ Αἰ! οι τήν στ. τοῦ κ. σ' ἑαυτοῖς Colchis, Bosphorus, st:eotis, Derbis, Sarmatia, Taurianis, Molossis, Thessalia, Locris, Boeotia, Etolia, Attica, Achaia, Pellena, qui vocatur Pelo- ponnesus, Arcadia, Epirus, Illyria, Lychnitis, Adriaca, ex qua Adriaticum mare. Habet quoque insulas Bretanniam, Sicilium, Euboeam, Rhodum, Chium, Lesbum, Cythera, Zacynthum, Cephalle- iam, Ithacam, Corcyram, et partem Asie quamdam, dictam loniam, et flumen Tigrim, quod dividit Me- diam a Babylonia. His ergo regionibus sorte divi- sis, videns Chanaan, Glius Clam, regionem juxta Libanum, quod esset bona et fertilis et valde alia ac sui ipsius terra, vi occupavit eam et hæredes Sem ejecit ex illa, sicque universa terra nomine Chanaan appellata est, sed tandem postea justus Judex aliis Sem illam tradidit per Jesum filium Nave, sicut prænuntiaverat Abraham : justus enim D minus, et justitias dilexit. Reu autem centum triginta duo annos natus genuit Sarug, et postea vixit annos ducentos et septem, et mortuus est, cum facti essent omnes dies ejus trecenti et triginta novem anni. Sarug autern cum vixisset annos centum et triginta, genuit Nachor, et postea vixit annos ducentos, et mortuns est, cum facti essent omnes dies ejus trecenti et triginta anni. Idem primus paganorum ritibus originem dedit propter veteres bellatores et duces et quicunque aliquid virtute præclarum et memo- ria dignum fecerant, quos statuis et columnis de- coraverunt, utpote qui egregium aliquid fecerant. Sed posteri, majórum mentem ignorantes, qui illos ut progenitores et bonarum rerum Inventores co- fuerant, memoriæ solius gratia, tanquam deos ho- noraverunt, et sacrificaverunt illis, non vero pro hominibus mortalibus habuerunt, quorum impieta- tem Salomon infamat dicens: ‹\ Qui paulo ante tanquam homo honoratus fuerat, nunc Deum æsti- maverunt, › Clarius autem et fusius istorum amen- tiam et impietatem arguens magnus Athanasius sic loquitur : « Marcida igitur tali illorum cogita- tione visa, necesse fuit veritatem splendescere ecclesiasticæ cognitionis. Non enim malum a Deo, TOO! Variæ lectiones et notæ. - • Par. Leo, Par. Par. L0. Par. * ya Par. Leo, Par. " Len, Αug. Mon. ? * Leo, Par. Par. Par. Lev. Mon. Aug. Par. Leo, Par. - Par. Leo. Par. Cel. 84,15 – Ρar. Pur. Mon. Aug. Sap. Oratio c.gentes I. Μon. Aug. ? Mon. Aug. Ail. - - - -

νὴν τῶν θηλειών, καὶ φόβους καὶ δειλίας καὶ τὰς Α ἄλλας κακίας οὐδέτερον, καὶ ἑαυτοὺς ἐλέγχουσιν, ὡς οὐ μόνον περὶ θεῶν διηγοῦνται, ἀλλ' οὐδὲ περὶ σεμνῶν ἀνθρώπων. Ἐκ μὲν γὰρ Διὸς οι τήν παι δοφθορίαν καὶ τὴν μοιχείαν, ἐκ δὲ Αφροδίτης τὴν πορνείαν οι. καὶ οὐ ἐκ μὲν Ῥέας τὴν ἀσέλγειαν ἐκ δὲ "Αρεως τοὺς φόνους, ἐκ τ8 Διονύσου τὴν οινοφλυγίαν καὶ ἐξ ἄλλων ἄλλα τα τοιαῦτά φασι τὴν ἀρχὴν εἰληφέναι. Αλλ' οὐκ ἄδηλον ' τοῖς νοῦν ἔχου σιν, ὅτι παρὰ γνώμην εἰρήκασι τὰ τούτων πάθη καὶ τὰς αἰσχίστας πράξεις . Επειδὴ γὰρ τὴν τοῦ Θεοῦ ἀκοινώνητον προσηγορίαν καὶ τιμὴν τοῖς οὐκ οὖσιν θεοῖς, ἀλλ᾽ ἀνθρώποις θνητοῖς ἐσπούδαζον ἀνα- θεῖναι, τούτου χάριν καὶ ἄκοντες ἀπὸ τῆς ἀληθείας ἠναγκάσθησαν τὰ τούτων παθήματα πρὸς ἔλεγχον τοῦ μὴ θεοὺς αὐτοὺς εἶναι, ἀλλ᾽ ἐμπαθεῖς ἀνθρώ- πους. ᾿Αλλὰ φασὶν οἱ τῇ πλάνῃ δεδουλωμένοι «Διά τοῦτο θεοὺς αὐτοὺς ἡγούμεθα, ότι τοῖς ἀνθρώποις χρήσιμοι γεγόνασι. Ζεὺς μὲν γὰρ λέγεται πλαστι- κὴν τέχνην ἐξευρηκέναι, Ποσειδῶν δὲ κυβερνητι κὴν ", Ηφαιστος ' μὲν τὴν χαλκευτικήν, Ασκλη- πιὸς δὲ τὴν ἰατρικὴν, καὶ ᾿Απόλλων τὴν μουσικήν, καὶ ᾿Αθηνὰ μὲν τὴν ὑφαντικήν, "Αρτεμις δὲ τὴν κυνηγητικήν, καὶ Ἥρα μὲν στολισμόν, Δημήτηρ δὲ γεωργίαν καὶ ἄλλοι ἄλλας.» (15) Οὐκοῦν εἰ διὰ τὰς τῶν τεχνῶν εὑρέσεις θεοὺς αὐτοὺς ἄξιον ἀνα- γορεύεσθαι, δέον καὶ τοὺς τῶν ἄλλων τεχνών εὑρετὰς οὕτως ονομάζεσθαι; Γράμματα μὲν γὰρ Φοίνικες εὗρον, ποίησιν δὲ ἡρωϊκὴν "Ομηρος, καὶ διαλεκτικὴν μὲν Ζήνων ο Ελεάτης ', ῥητορικὴν δὲ Κόραξ ὁ Συρακούσιος, καὶ μελισσῶν μὲν καρπὸν ὁ Αριστοτέλης *, σίτου δὲ σπόρον καὶ κριθῆς Τρι- πτόλεμος· καὶ νόμους μὲν Λυκοῦργος ὁ Σπαρτιάτης καὶ Σόλων ὁ ᾿Αθηναῖος, τῶν δὲ γραμμάτων τὴν σύνταξιν καὶ ἀριθμὸν · καὶ μέτρα και σταθμία Παλαμήδης ἐφεῦρε, καὶ ἄλλοι ἄλλα καὶ διάφορα τῷ βίῳ τῶν ἀνθρώπων ἐπήγγειλαν χρήσιμα κατὰ τὴν τῶν ἱστορησάντων μαρτυρίαν. οὐ μόνον ἀνθρώποις φθαρτοῖς προσῆψαν τὴν τοῦ Θεοῦ τιμὴν καὶ δόξαν, ἀλλὰ καὶ πετεινοῖς, καὶ τετραπόδοις, καὶ ἑρπετοῖς, καὶ τὴν ποικιλίαν τῶν παθῶν αὐτῶν καὶ μανιώδη λύσσαν. (17) Περὶ ὧν φησιν ὁ ᾿Απόστολος· « Ἐματαιώθησαν ἐν τοῖς διαλο- γισμοῖς αὐτῶν, καὶ ἐσκοτίσθη ἡ ἀσύνετος αὐτῶν καρδία· φάσκοντες εἶναι σοροί εμωράνθησαν, καὶ Αλλάξαντο τὴν δόξαν τοῦ ἀφθάρτου ἐν ὁμοιώματι εἰκόνος φθαρτοῦ ἀνθρώπου, καὶ πετεινῶν, καὶ τετρα- πόδων καὶ ἑρπετῶν· διὸ καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ οι γὰρ τοῦ Δ. Β'. πορνείαν, ἐκ Ῥ. δὲ τὴν ἀσ. καὶ ἐκ τοῦ 'Α. τ. φ. καὶ ἐκ Β'. οι καὶ μὲν οι καὶ ἐξ 'Δ. οὐ καὶ ἐκ Δ ἄλλα πρὸς ἔλεγχον Β'. οι άδηλος προσκυνῆσαι διὰ τὸν πλοῦτον τῆς ἀσεβείας· καὶ τὸ μὲν ὕδωρ τοῦ Νείλου ἐσέβοντο ὡς τὴν χώραν αὐτῶν ἀρδεύον, τὸν δὲ βοῦν ἐβειποιοῦντο ὡς τὴν γεωργίαν ἐπιτελοῦντα καὶ τὴν τροφὴν πορίζοντα, τὸν δὲ τράγον καὶ τὰ πρόβατα διὰ τὴν ἐξ αὐτῶν χρήσιν, κ. τ. λ. χυβερ. νιτικήν Ήφ., κ. τ. λ. Ηφαιστος δὲ τὴν χ. Ασκληπιὸς τήν Β'. · καὶ Ἀπόλλων 1. καὶ ἡ Ἀπόλλων μὲν τὸν στυλ:- σμόν Β'. * Ζ. ὁ Ἐλάτων Ελεάτης Β'. * ὁ ᾿Αρισταί; Β', ὁ 'Αριστοτέλης - ἀριθμούς Β' - ἀριθμ. ὅτι παρ' ἄλλοις β' ἄλλων θεῶν γενομένων γίνονται Β'. τράγον, καὶ τούτους άλλοι Β' - - CHRONICON. - LIB. I. ignaviam et catera malitiae genera narrando seipsos tantum argaunt, quod non solum de diis ista narran., sed ne quidem de viris gravibus. A Jove enim puerorum stuprationes et adulterium, a Ve- nere scortationem, a Rhea lasciviam, a Marte ho- micidia, a Baccho vinolentiam, et ab aliis alia simi- lia originem cepisse dicunt. Sed haud prudenti- bus clarum est invitos illos istorum narrasse cupiditates et turpia facta. Quam enim incommu- nicabile Dei nomen et honorem divinum non vere quidem diis, sed hominibus mortalibus satagerent imponere, ideo et inviti a veritate coacti sunt istorum libidines exponere ad demonstrandum ipsos non esse deos, sed homines affectibus deditos. Sed dicunt qui errori addicti sunt : « Idcirco illos B deos putamus, quia hominibus utiles fuerunt. Jupiter enim artem plasticam, Neptunus guber- nandi, Vulcanus artem ærariam, Asclepius medici- nam, Apollo musicen, Minerva artem textoriam, Diana venatoriam, Juno ornamentariam, Ceres agriculturam, alii alias invenisse traduntur. » lgi- tur si ob artium inventiones deos ipsos decet vocari, oportetne etiam aliarum artium inventores ita no- minari? Litteras enim Phoenices invenerunt, poe- sim heroicam Homerus, dialecticen Zeno Eleates, rhetoricen Corax Syracusanus, apium fructum Aristoteles, Triptolemus frumenti sationem et hordei, leges Lycurgus Spartanus et Solon Athe- niensis; litterarum autem ordinationem et numerum, mensurasque et stateras Palamedes iuvenit, et alii alia vitæ hominum varie utilia indicaverunt, juxta bistoricorum testimonium. @ D Sed evidens illorum amentia, quia non solum mortalibus hominibus Dei nomen et gloriam attri- buerunt, sed etiam volucribus, quadrupedibus re- ptilibusque, et varios affectus suos et insanum fu- rorem. De quibus Apostolus ait : « Evanuerunt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum : dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt, et mutaverunt gloriam incorruptibilis in si. militudinem imaginis corruptibilis hominis et vo- lucrum et quadrupedum et serpentium. Propterea tradidit illos Dens in passiones ignominiæ., Uno Variæ lectiones et notæ. Par. • Par. Par • Hucusque e codd. Mon. et Aug. cum Par. col. latis. Quæ sequuntur sunt e codice Mosquensi, qui incipit cf. Glycam 244,22-245,21. • cod. ut B'. * cod. sed p. cod. - PATROL. GR. CX. (16) 'Αλλ' εύδηλος ή τούτων παράνοια, ὅτιπερ

νὴν τῶν θηλειών, καὶ φόβους καὶ δειλίας καὶ τὰς Α ἄλλας κακίας οὐδέτερον, καὶ ἑαυτοὺς ἐλέγχουσιν, ὡς οὐ μόνον περὶ θεῶν διηγοῦνται, ἀλλ' οὐδὲ περὶ σεμνῶν ἀνθρώπων. Ἐκ μὲν γὰρ Διὸς οι τήν παι δοφθορίαν καὶ τὴν μοιχείαν, ἐκ δὲ Αφροδίτης τὴν πορνείαν οι. καὶ οὐ ἐκ μὲν Ῥέας τὴν ἀσέλγειαν ἐκ δὲ "Αρεως τοὺς φόνους, ἐκ τ8 Διονύσου τὴν οινοφλυγίαν καὶ ἐξ ἄλλων ἄλλα τα τοιαῦτά φασι τὴν ἀρχὴν εἰληφέναι. Αλλ' οὐκ ἄδηλον ' τοῖς νοῦν ἔχου σιν, ὅτι παρὰ γνώμην εἰρήκασι τὰ τούτων πάθη καὶ τὰς αἰσχίστας πράξεις . Επειδὴ γὰρ τὴν τοῦ Θεοῦ ἀκοινώνητον προσηγορίαν καὶ τιμὴν τοῖς οὐκ οὖσιν θεοῖς, ἀλλ᾽ ἀνθρώποις θνητοῖς ἐσπούδαζον ἀνα- θεῖναι, τούτου χάριν καὶ ἄκοντες ἀπὸ τῆς ἀληθείας ἠναγκάσθησαν τὰ τούτων παθήματα πρὸς ἔλεγχον τοῦ μὴ θεοὺς αὐτοὺς εἶναι, ἀλλ᾽ ἐμπαθεῖς ἀνθρώ- πους. ᾿Αλλὰ φασὶν οἱ τῇ πλάνῃ δεδουλωμένοι «Διά τοῦτο θεοὺς αὐτοὺς ἡγούμεθα, ότι τοῖς ἀνθρώποις χρήσιμοι γεγόνασι. Ζεὺς μὲν γὰρ λέγεται πλαστι- κὴν τέχνην ἐξευρηκέναι, Ποσειδῶν δὲ κυβερνητι κὴν ", Ηφαιστος ' μὲν τὴν χαλκευτικήν, Ασκλη- πιὸς δὲ τὴν ἰατρικὴν, καὶ ᾿Απόλλων τὴν μουσικήν, καὶ ᾿Αθηνὰ μὲν τὴν ὑφαντικήν, "Αρτεμις δὲ τὴν κυνηγητικήν, καὶ Ἥρα μὲν στολισμόν, Δημήτηρ δὲ γεωργίαν καὶ ἄλλοι ἄλλας.» (15) Οὐκοῦν εἰ διὰ τὰς τῶν τεχνῶν εὑρέσεις θεοὺς αὐτοὺς ἄξιον ἀνα- γορεύεσθαι, δέον καὶ τοὺς τῶν ἄλλων τεχνών εὑρετὰς οὕτως ονομάζεσθαι; Γράμματα μὲν γὰρ Φοίνικες εὗρον, ποίησιν δὲ ἡρωϊκὴν "Ομηρος, καὶ διαλεκτικὴν μὲν Ζήνων ο Ελεάτης ', ῥητορικὴν δὲ Κόραξ ὁ Συρακούσιος, καὶ μελισσῶν μὲν καρπὸν ὁ Αριστοτέλης *, σίτου δὲ σπόρον καὶ κριθῆς Τρι- πτόλεμος· καὶ νόμους μὲν Λυκοῦργος ὁ Σπαρτιάτης καὶ Σόλων ὁ ᾿Αθηναῖος, τῶν δὲ γραμμάτων τὴν σύνταξιν καὶ ἀριθμὸν · καὶ μέτρα και σταθμία Παλαμήδης ἐφεῦρε, καὶ ἄλλοι ἄλλα καὶ διάφορα τῷ βίῳ τῶν ἀνθρώπων ἐπήγγειλαν χρήσιμα κατὰ τὴν τῶν ἱστορησάντων μαρτυρίαν. οὐ μόνον ἀνθρώποις φθαρτοῖς προσῆψαν τὴν τοῦ Θεοῦ τιμὴν καὶ δόξαν, ἀλλὰ καὶ πετεινοῖς, καὶ τετραπόδοις, καὶ ἑρπετοῖς, καὶ τὴν ποικιλίαν τῶν παθῶν αὐτῶν καὶ μανιώδη λύσσαν. (17) Περὶ ὧν φησιν ὁ ᾿Απόστολος· « Ἐματαιώθησαν ἐν τοῖς διαλο- γισμοῖς αὐτῶν, καὶ ἐσκοτίσθη ἡ ἀσύνετος αὐτῶν καρδία· φάσκοντες εἶναι σοροί εμωράνθησαν, καὶ Αλλάξαντο τὴν δόξαν τοῦ ἀφθάρτου ἐν ὁμοιώματι εἰκόνος φθαρτοῦ ἀνθρώπου, καὶ πετεινῶν, καὶ τετρα- πόδων καὶ ἑρπετῶν· διὸ καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ οι γὰρ τοῦ Δ. Β'. πορνείαν, ἐκ Ῥ. δὲ τὴν ἀσ. καὶ ἐκ τοῦ 'Α. τ. φ. καὶ ἐκ Β'. οι καὶ μὲν οι καὶ ἐξ 'Δ. οὐ καὶ ἐκ Δ ἄλλα πρὸς ἔλεγχον Β'. οι άδηλος προσκυνῆσαι διὰ τὸν πλοῦτον τῆς ἀσεβείας· καὶ τὸ μὲν ὕδωρ τοῦ Νείλου ἐσέβοντο ὡς τὴν χώραν αὐτῶν ἀρδεύον, τὸν δὲ βοῦν ἐβειποιοῦντο ὡς τὴν γεωργίαν ἐπιτελοῦντα καὶ τὴν τροφὴν πορίζοντα, τὸν δὲ τράγον καὶ τὰ πρόβατα διὰ τὴν ἐξ αὐτῶν χρήσιν, κ. τ. λ. χυβερ. νιτικήν Ήφ., κ. τ. λ. Ηφαιστος δὲ τὴν χ. Ασκληπιὸς τήν Β'. · καὶ Ἀπόλλων 1. καὶ ἡ Ἀπόλλων μὲν τὸν στυλ:- σμόν Β'. * Ζ. ὁ Ἐλάτων Ελεάτης Β'. * ὁ ᾿Αρισταί; Β', ὁ 'Αριστοτέλης - ἀριθμούς Β' - ἀριθμ. ὅτι παρ' ἄλλοις β' ἄλλων θεῶν γενομένων γίνονται Β'. τράγον, καὶ τούτους άλλοι Β' - - CHRONICON. - LIB. I. ignaviam et catera malitiae genera narrando seipsos tantum argaunt, quod non solum de diis ista narran., sed ne quidem de viris gravibus. A Jove enim puerorum stuprationes et adulterium, a Ve- nere scortationem, a Rhea lasciviam, a Marte ho- micidia, a Baccho vinolentiam, et ab aliis alia simi- lia originem cepisse dicunt. Sed haud prudenti- bus clarum est invitos illos istorum narrasse cupiditates et turpia facta. Quam enim incommu- nicabile Dei nomen et honorem divinum non vere quidem diis, sed hominibus mortalibus satagerent imponere, ideo et inviti a veritate coacti sunt istorum libidines exponere ad demonstrandum ipsos non esse deos, sed homines affectibus deditos. Sed dicunt qui errori addicti sunt : « Idcirco illos B deos putamus, quia hominibus utiles fuerunt. Jupiter enim artem plasticam, Neptunus guber- nandi, Vulcanus artem ærariam, Asclepius medici- nam, Apollo musicen, Minerva artem textoriam, Diana venatoriam, Juno ornamentariam, Ceres agriculturam, alii alias invenisse traduntur. » lgi- tur si ob artium inventiones deos ipsos decet vocari, oportetne etiam aliarum artium inventores ita no- minari? Litteras enim Phoenices invenerunt, poe- sim heroicam Homerus, dialecticen Zeno Eleates, rhetoricen Corax Syracusanus, apium fructum Aristoteles, Triptolemus frumenti sationem et hordei, leges Lycurgus Spartanus et Solon Athe- niensis; litterarum autem ordinationem et numerum, mensurasque et stateras Palamedes iuvenit, et alii alia vitæ hominum varie utilia indicaverunt, juxta bistoricorum testimonium. @ D Sed evidens illorum amentia, quia non solum mortalibus hominibus Dei nomen et gloriam attri- buerunt, sed etiam volucribus, quadrupedibus re- ptilibusque, et varios affectus suos et insanum fu- rorem. De quibus Apostolus ait : « Evanuerunt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum : dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt, et mutaverunt gloriam incorruptibilis in si. militudinem imaginis corruptibilis hominis et vo- lucrum et quadrupedum et serpentium. Propterea tradidit illos Dens in passiones ignominiæ., Uno Variæ lectiones et notæ. Par. • Par. Par • Hucusque e codd. Mon. et Aug. cum Par. col. latis. Quæ sequuntur sunt e codice Mosquensi, qui incipit cf. Glycam 244,22-245,21. • cod. ut B'. * cod. sed p. cod. - PATROL. GR. CX. (16) 'Αλλ' εύδηλος ή τούτων παράνοια, ὅτιπερ

Θεὸς εἰς πάθος ἀτιμίας.» (18) Καὶ ὅλως τῶν ἐν εἰ δώλοις μανέντων πάντων διάφορός ἐστιν ἡ δόξα καὶ ἡ θρησκεία, καὶ οὐ τὰ αὐτὰ παρὰ τοῖς αὐτοῖς εὐ ρίσκεται. Καὶ εἰκότως· τοῦτο γὰρ οὐ μικρὸς ἔλεγχός ἐστι τῆς αὐτῶν ἀθεότητος· διαφόρων γὰρ ὄντων καὶ πολλῶν κατὰ χώραν θεῶν, τοῦ ἑτέρου τὸν τοῦ ἑτέρου θεὸν ὁ ἀναιροῦντος, οἱ πάντες ἀναιροῦνται· καὶ γὰρ οἱ παρ' ἄλλοις νομιζόμενοι θεοὶ τῶν παρ' άλλων λεγομένων θεῶν γίνονται σπονδαὶ καὶ θυσίαι. Λιγύ- πτιοι μὲν τὸν ᾿Απιν βοῦν μόσχον ὄντα σέβουσι καὶ τον Μενδήσιον τράγον, τούτους δὲ ἄλλοι τῷ Δ θύουσιν. Λίβυες * δὲ προβατοθεοποιοῦντες, καὶ τοῦτο παρ' ἑτέρων ὁ εἰς θυσίαν σφάττεται ". Ἰνδοὶ δὲ τὸν Διόνυσον θρησκεύουσι, συμβολικῶς αὐτὸν οἶνον ὀνομάζοντες. Καὶ ἄλλοι τοῦτον σπένδουσι, ἕτεροι δὲ ποταμοὺς καὶ πηγάς ει· καὶ πάντων μᾶλλον Αἰγύ πτιοι τὸ ὕδωρ προτετιμήκασι καὶ θεὸν ἀνηγόρευσαν. λομανία παρὰ τὰ ἔθνη πάντα, ὡς οὐ μόνον βόας τε καὶ τράγους καὶ κύνας καὶ πιθήκους θεραπεῦσαι, ἀλλὰ καὶ σκόροδα καὶ κρόμυα καὶ πολλὰ τῶν εὐτελῶν λαχάνων θεοὺς ὀνομάσαι " καὶ προσκυ νῆσαι διὰ τὸν πλοῦτον τῆς ἀσεβείας. Καὶ τὸ μὲν ὕδωρ τοῦ Νείλου ἐσέβοντο ὡς τὴν χώραν (15) αὐτῶν ἀρδεῦον - τὸν δὲ βοῦν ἐθεοποίουν ὡς τὴν γεωρ γίαν ἐπιτελοῦντα καὶ τὴν τροφὴν πορίζοντα, τὸν δὲ τράγον καὶ τὰ πρόβατα διὰ τὴν ἐξ αὐτῶν χρῆσινο τὰ δὲ λοιπὰ βδελύγματα, κύνας τε καὶ πιθήκους καὶ κνώδαλα καὶ τὴν λοιπὴν ἀπρέπειαν τῶν ζώων τε καὶ λαχάνων ἐθεράπευον '', καθότι πρόφασις αὐτ τοῖς αἱ περὶ ταῦτα χρείαι γεγόνασι, δῆθεν αίτια σωτηρίας ἐν τῷ καιρῷ τῆς τοῦ Φαραώ πανολεθρίας". Ηνίκα γὰρ ἐκεῖνος τὸν Ἰσραὴλ διώκων κατεπον τῷ Φαραῷ καὶ περισωθεὶς, τοῦτο ἐθεοποίησε σωθεὶς οὐ συναπόλμωην τῷ Φεραῷ, κωλυθεὶς τίσθη, ἕκαστος περὶ ᾧ ἀπησχολίσθη, μὴ ἐξακολουθήσας λέγων· «Θεός μου γέγονας σήμερον μάλιστα, δι' οὗ καὶ διὰ τῆς τούτου προνοίας. τινα τοῖς Αίγυπτίοις ἐγεννᾶτο βοῦς ἔχων ση μετά τινα περὶ τὴν γλῶσσαν καὶ τὴν κέρκον, ἐξ ὧν ἐγνωρίζετο, ὅτι 'Απίς ἐστιν 30, ήγουν θεός, ὅθεν καὶ ἑορτὴν ἐποίουν, ὡς θεοῦ αὐτοῖς ἐνδημήσαντος, καὶ παρατιθέασι τῷ βοῖ πανδαισίαν " ἐν τῇ φάτνῃ πολύ λήν, ὡς ἂν εἰ εὐωχοῦντες τὸν θεὸν αὐτῶν. Ὡσαύ- τως δὲ καὶ τὸν τράγον σεβόμενοι το Μένδην λεγό μενον καὶ κατὰ τὴν ἑαυτῶν γλῶσσαν ὡς ἀνακεί μενον ἔφασκον τῇ γονίμῳ δυνάμει, ούτινος τράγου καὶ ἱερὸν ὑπῆρχεν ἐν ᾧ ἦν τραγοσκελής " όρθιον τὸ Λίβυες δὲ πρόβατον θεοποιοῦσι ὡς Θεόν Β'. ἑτέροις εὐτελῶν οι. Β'. καὶ κρήνας Β', εἰδωλομανίας Β'. - " Β'. * σφάζεται Β'. ὀνομάζουσιν Β. ἐθεράπευον Β. αἴτιον. το οἷον ά. όν. Β'. 5. ἀρδεύων Β' πανολεθρίας διὰ τὸ - ἐθεοποιοῦντο τήν Β' βδελλ. ἐνασχολεῖσθαι εἰς αὐτὰ ὅτι κ. π. τ. τοῦ χρόνου εγείνατο τ. Α. βοῦς Β'. ἐστίν Β', ει πανδεσίαν δεόμενοι Μ. λέγουσιν κ. τὴν ἐ. διάλεκτον ὡσανεὶ κειμ. Β'. και πανδεσίαν Β', ὡς ἂν εἰ ο. Β'. 3) τραγοσκελίς τραγοσκελής Β', τρα- γοσκελές, ἔχων 10% GEORGII HAMARTOLI verbo, omnium qui in idola insanierunt discrepans A xal est opinio et euitus, nec eadem apud ipsos inve- niuntur. Et jure quidem ; illud enim non parvum ar- guméntum est impietatis eorum. Cum enim varii et multi sint in quacumque regione dii, altero alterius deum tollente, tolluntur omnes. Etenim qui apud alios dii coluntur, iis qui apud alios dicuntur dii immolantur et sacrificantur. Ægyptii Apim vitulum venerantur et Mendesium hircum, quos quidem alii Jovi immolant; Libyi oves adorant, et ab aliis over ad victimam jugulantur. Indi Bacchum colunt symbolice ipsum vinum appellantes, et ali istud libant; alii vero flumina et fontes, et præcipue Ægyptii aquam pluris fecerunt et deum declarave- runt. Apud cosdem tantum super omnes gentes superabundavit insanus idolorum cultus, ut non B solum boves et hircos, canes et simias adorarent, sed et allia et cepas et multa vilia olera deos voca- rent et adorarent præ nimia impietate. Et aquam quidem Nili venerabantur, utpote quæ regionem ipsorum irrigabat; bovem autem divinis afficiebant honoribus, ut agriculturam exsequentem et alimenta parantem; hircum vero et oves ob earum utili- tatem ; cateras abominationes, canesque et simias, et marinas bestias et alia absurda animalia et olera colebant, eo quod salutem præbebant tem- pore exitii Pharaonis. Quando enim iste Israelem persequens submersus est, unusquisque illud pro- pter quod impeditus fuerat ne Pharaonem sequere- tur, et cujus occasione salvus evaserat, illud, in- quam, divino affecit honore, dicens: • Deus meus factus es hodie præsertim, per quem salvus non perii cum Pharaone, impeditus ista providentia. > Post tempus igitur, et juxta justam periodum, Ægyptiis nascebatur bos, habens signa quædam super lingua et in cauda, quibus dignoscebatur Apis sive deus esse; unde festum celebrabant, quasi deus inter eos mansurus advenisset, et bovi lautum in præsepi apponebant convivium, ita deum suum epulis celebrantes. Similiter et bircum vene- rabantur, quem Menden vocabant, et juxta linguam suam tanquam consecratum aiebant genitali vir- tuti, cujus hirci templum exstabat, in quo statua erat hircinis cruribus, erecta verenda habens. C D Variæ lectiones et notæ. · om. et cod. et om. om. codex. dele in codice deficiens. codex, sed cf. Herodotum II, — sed cod. - (19) Εν οἷς καὶ τοσοῦτον ὑπερεπλεόνασεν ἡ εἰδω (20) Ὑπὲρ χρόνον δὲ τοίνυν καὶ κατὰ περίοδόν

Θεὸς εἰς πάθος ἀτιμίας.» (18) Καὶ ὅλως τῶν ἐν εἰ δώλοις μανέντων πάντων διάφορός ἐστιν ἡ δόξα καὶ ἡ θρησκεία, καὶ οὐ τὰ αὐτὰ παρὰ τοῖς αὐτοῖς εὐ ρίσκεται. Καὶ εἰκότως· τοῦτο γὰρ οὐ μικρὸς ἔλεγχός ἐστι τῆς αὐτῶν ἀθεότητος· διαφόρων γὰρ ὄντων καὶ πολλῶν κατὰ χώραν θεῶν, τοῦ ἑτέρου τὸν τοῦ ἑτέρου θεὸν ὁ ἀναιροῦντος, οἱ πάντες ἀναιροῦνται· καὶ γὰρ οἱ παρ' ἄλλοις νομιζόμενοι θεοὶ τῶν παρ' άλλων λεγομένων θεῶν γίνονται σπονδαὶ καὶ θυσίαι. Λιγύ- πτιοι μὲν τὸν ᾿Απιν βοῦν μόσχον ὄντα σέβουσι καὶ τον Μενδήσιον τράγον, τούτους δὲ ἄλλοι τῷ Δ θύουσιν. Λίβυες * δὲ προβατοθεοποιοῦντες, καὶ τοῦτο παρ' ἑτέρων ὁ εἰς θυσίαν σφάττεται ". Ἰνδοὶ δὲ τὸν Διόνυσον θρησκεύουσι, συμβολικῶς αὐτὸν οἶνον ὀνομάζοντες. Καὶ ἄλλοι τοῦτον σπένδουσι, ἕτεροι δὲ ποταμοὺς καὶ πηγάς ει· καὶ πάντων μᾶλλον Αἰγύ πτιοι τὸ ὕδωρ προτετιμήκασι καὶ θεὸν ἀνηγόρευσαν. λομανία παρὰ τὰ ἔθνη πάντα, ὡς οὐ μόνον βόας τε καὶ τράγους καὶ κύνας καὶ πιθήκους θεραπεῦσαι, ἀλλὰ καὶ σκόροδα καὶ κρόμυα καὶ πολλὰ τῶν εὐτελῶν λαχάνων θεοὺς ὀνομάσαι " καὶ προσκυ νῆσαι διὰ τὸν πλοῦτον τῆς ἀσεβείας. Καὶ τὸ μὲν ὕδωρ τοῦ Νείλου ἐσέβοντο ὡς τὴν χώραν (15) αὐτῶν ἀρδεῦον - τὸν δὲ βοῦν ἐθεοποίουν ὡς τὴν γεωρ γίαν ἐπιτελοῦντα καὶ τὴν τροφὴν πορίζοντα, τὸν δὲ τράγον καὶ τὰ πρόβατα διὰ τὴν ἐξ αὐτῶν χρῆσινο τὰ δὲ λοιπὰ βδελύγματα, κύνας τε καὶ πιθήκους καὶ κνώδαλα καὶ τὴν λοιπὴν ἀπρέπειαν τῶν ζώων τε καὶ λαχάνων ἐθεράπευον '', καθότι πρόφασις αὐτ τοῖς αἱ περὶ ταῦτα χρείαι γεγόνασι, δῆθεν αίτια σωτηρίας ἐν τῷ καιρῷ τῆς τοῦ Φαραώ πανολεθρίας". Ηνίκα γὰρ ἐκεῖνος τὸν Ἰσραὴλ διώκων κατεπον τῷ Φαραῷ καὶ περισωθεὶς, τοῦτο ἐθεοποίησε σωθεὶς οὐ συναπόλμωην τῷ Φεραῷ, κωλυθεὶς τίσθη, ἕκαστος περὶ ᾧ ἀπησχολίσθη, μὴ ἐξακολουθήσας λέγων· «Θεός μου γέγονας σήμερον μάλιστα, δι' οὗ καὶ διὰ τῆς τούτου προνοίας. τινα τοῖς Αίγυπτίοις ἐγεννᾶτο βοῦς ἔχων ση μετά τινα περὶ τὴν γλῶσσαν καὶ τὴν κέρκον, ἐξ ὧν ἐγνωρίζετο, ὅτι 'Απίς ἐστιν 30, ήγουν θεός, ὅθεν καὶ ἑορτὴν ἐποίουν, ὡς θεοῦ αὐτοῖς ἐνδημήσαντος, καὶ παρατιθέασι τῷ βοῖ πανδαισίαν " ἐν τῇ φάτνῃ πολύ λήν, ὡς ἂν εἰ εὐωχοῦντες τὸν θεὸν αὐτῶν. Ὡσαύ- τως δὲ καὶ τὸν τράγον σεβόμενοι το Μένδην λεγό μενον καὶ κατὰ τὴν ἑαυτῶν γλῶσσαν ὡς ἀνακεί μενον ἔφασκον τῇ γονίμῳ δυνάμει, ούτινος τράγου καὶ ἱερὸν ὑπῆρχεν ἐν ᾧ ἦν τραγοσκελής " όρθιον τὸ Λίβυες δὲ πρόβατον θεοποιοῦσι ὡς Θεόν Β'. ἑτέροις εὐτελῶν οι. Β'. καὶ κρήνας Β', εἰδωλομανίας Β'. - " Β'. * σφάζεται Β'. ὀνομάζουσιν Β. ἐθεράπευον Β. αἴτιον. το οἷον ά. όν. Β'. 5. ἀρδεύων Β' πανολεθρίας διὰ τὸ - ἐθεοποιοῦντο τήν Β' βδελλ. ἐνασχολεῖσθαι εἰς αὐτὰ ὅτι κ. π. τ. τοῦ χρόνου εγείνατο τ. Α. βοῦς Β'. ἐστίν Β', ει πανδεσίαν δεόμενοι Μ. λέγουσιν κ. τὴν ἐ. διάλεκτον ὡσανεὶ κειμ. Β'. και πανδεσίαν Β', ὡς ἂν εἰ ο. Β'. 3) τραγοσκελίς τραγοσκελής Β', τρα- γοσκελές, ἔχων 10% GEORGII HAMARTOLI verbo, omnium qui in idola insanierunt discrepans A xal est opinio et euitus, nec eadem apud ipsos inve- niuntur. Et jure quidem ; illud enim non parvum ar- guméntum est impietatis eorum. Cum enim varii et multi sint in quacumque regione dii, altero alterius deum tollente, tolluntur omnes. Etenim qui apud alios dii coluntur, iis qui apud alios dicuntur dii immolantur et sacrificantur. Ægyptii Apim vitulum venerantur et Mendesium hircum, quos quidem alii Jovi immolant; Libyi oves adorant, et ab aliis over ad victimam jugulantur. Indi Bacchum colunt symbolice ipsum vinum appellantes, et ali istud libant; alii vero flumina et fontes, et præcipue Ægyptii aquam pluris fecerunt et deum declarave- runt. Apud cosdem tantum super omnes gentes superabundavit insanus idolorum cultus, ut non B solum boves et hircos, canes et simias adorarent, sed et allia et cepas et multa vilia olera deos voca- rent et adorarent præ nimia impietate. Et aquam quidem Nili venerabantur, utpote quæ regionem ipsorum irrigabat; bovem autem divinis afficiebant honoribus, ut agriculturam exsequentem et alimenta parantem; hircum vero et oves ob earum utili- tatem ; cateras abominationes, canesque et simias, et marinas bestias et alia absurda animalia et olera colebant, eo quod salutem præbebant tem- pore exitii Pharaonis. Quando enim iste Israelem persequens submersus est, unusquisque illud pro- pter quod impeditus fuerat ne Pharaonem sequere- tur, et cujus occasione salvus evaserat, illud, in- quam, divino affecit honore, dicens: • Deus meus factus es hodie præsertim, per quem salvus non perii cum Pharaone, impeditus ista providentia. > Post tempus igitur, et juxta justam periodum, Ægyptiis nascebatur bos, habens signa quædam super lingua et in cauda, quibus dignoscebatur Apis sive deus esse; unde festum celebrabant, quasi deus inter eos mansurus advenisset, et bovi lautum in præsepi apponebant convivium, ita deum suum epulis celebrantes. Similiter et bircum vene- rabantur, quem Menden vocabant, et juxta linguam suam tanquam consecratum aiebant genitali vir- tuti, cujus hirci templum exstabat, in quo statua erat hircinis cruribus, erecta verenda habens. C D Variæ lectiones et notæ. · om. et cod. et om. om. codex. dele in codice deficiens. codex, sed cf. Herodotum II, — sed cod. - (19) Εν οἷς καὶ τοσοῦτον ὑπερεπλεόνασεν ἡ εἰδω (20) Ὑπὲρ χρόνον δὲ τοίνυν καὶ κατὰ περίοδόν

Θεὸς εἰς πάθος ἀτιμίας.» (18) Καὶ ὅλως τῶν ἐν εἰ δώλοις μανέντων πάντων διάφορός ἐστιν ἡ δόξα καὶ ἡ θρησκεία, καὶ οὐ τὰ αὐτὰ παρὰ τοῖς αὐτοῖς εὐ ρίσκεται. Καὶ εἰκότως· τοῦτο γὰρ οὐ μικρὸς ἔλεγχός ἐστι τῆς αὐτῶν ἀθεότητος· διαφόρων γὰρ ὄντων καὶ πολλῶν κατὰ χώραν θεῶν, τοῦ ἑτέρου τὸν τοῦ ἑτέρου θεὸν ὁ ἀναιροῦντος, οἱ πάντες ἀναιροῦνται· καὶ γὰρ οἱ παρ' ἄλλοις νομιζόμενοι θεοὶ τῶν παρ' άλλων λεγομένων θεῶν γίνονται σπονδαὶ καὶ θυσίαι. Λιγύ- πτιοι μὲν τὸν ᾿Απιν βοῦν μόσχον ὄντα σέβουσι καὶ τον Μενδήσιον τράγον, τούτους δὲ ἄλλοι τῷ Δ θύουσιν. Λίβυες * δὲ προβατοθεοποιοῦντες, καὶ τοῦτο παρ' ἑτέρων ὁ εἰς θυσίαν σφάττεται ". Ἰνδοὶ δὲ τὸν Διόνυσον θρησκεύουσι, συμβολικῶς αὐτὸν οἶνον ὀνομάζοντες. Καὶ ἄλλοι τοῦτον σπένδουσι, ἕτεροι δὲ ποταμοὺς καὶ πηγάς ει· καὶ πάντων μᾶλλον Αἰγύ πτιοι τὸ ὕδωρ προτετιμήκασι καὶ θεὸν ἀνηγόρευσαν. λομανία παρὰ τὰ ἔθνη πάντα, ὡς οὐ μόνον βόας τε καὶ τράγους καὶ κύνας καὶ πιθήκους θεραπεῦσαι, ἀλλὰ καὶ σκόροδα καὶ κρόμυα καὶ πολλὰ τῶν εὐτελῶν λαχάνων θεοὺς ὀνομάσαι " καὶ προσκυ νῆσαι διὰ τὸν πλοῦτον τῆς ἀσεβείας. Καὶ τὸ μὲν ὕδωρ τοῦ Νείλου ἐσέβοντο ὡς τὴν χώραν (15) αὐτῶν ἀρδεῦον - τὸν δὲ βοῦν ἐθεοποίουν ὡς τὴν γεωρ γίαν ἐπιτελοῦντα καὶ τὴν τροφὴν πορίζοντα, τὸν δὲ τράγον καὶ τὰ πρόβατα διὰ τὴν ἐξ αὐτῶν χρῆσινο τὰ δὲ λοιπὰ βδελύγματα, κύνας τε καὶ πιθήκους καὶ κνώδαλα καὶ τὴν λοιπὴν ἀπρέπειαν τῶν ζώων τε καὶ λαχάνων ἐθεράπευον '', καθότι πρόφασις αὐτ τοῖς αἱ περὶ ταῦτα χρείαι γεγόνασι, δῆθεν αίτια σωτηρίας ἐν τῷ καιρῷ τῆς τοῦ Φαραώ πανολεθρίας". Ηνίκα γὰρ ἐκεῖνος τὸν Ἰσραὴλ διώκων κατεπον τῷ Φαραῷ καὶ περισωθεὶς, τοῦτο ἐθεοποίησε σωθεὶς οὐ συναπόλμωην τῷ Φεραῷ, κωλυθεὶς τίσθη, ἕκαστος περὶ ᾧ ἀπησχολίσθη, μὴ ἐξακολουθήσας λέγων· «Θεός μου γέγονας σήμερον μάλιστα, δι' οὗ καὶ διὰ τῆς τούτου προνοίας. τινα τοῖς Αίγυπτίοις ἐγεννᾶτο βοῦς ἔχων ση μετά τινα περὶ τὴν γλῶσσαν καὶ τὴν κέρκον, ἐξ ὧν ἐγνωρίζετο, ὅτι 'Απίς ἐστιν 30, ήγουν θεός, ὅθεν καὶ ἑορτὴν ἐποίουν, ὡς θεοῦ αὐτοῖς ἐνδημήσαντος, καὶ παρατιθέασι τῷ βοῖ πανδαισίαν " ἐν τῇ φάτνῃ πολύ λήν, ὡς ἂν εἰ εὐωχοῦντες τὸν θεὸν αὐτῶν. Ὡσαύ- τως δὲ καὶ τὸν τράγον σεβόμενοι το Μένδην λεγό μενον καὶ κατὰ τὴν ἑαυτῶν γλῶσσαν ὡς ἀνακεί μενον ἔφασκον τῇ γονίμῳ δυνάμει, ούτινος τράγου καὶ ἱερὸν ὑπῆρχεν ἐν ᾧ ἦν τραγοσκελής " όρθιον τὸ Λίβυες δὲ πρόβατον θεοποιοῦσι ὡς Θεόν Β'. ἑτέροις εὐτελῶν οι. Β'. καὶ κρήνας Β', εἰδωλομανίας Β'. - " Β'. * σφάζεται Β'. ὀνομάζουσιν Β. ἐθεράπευον Β. αἴτιον. το οἷον ά. όν. Β'. 5. ἀρδεύων Β' πανολεθρίας διὰ τὸ - ἐθεοποιοῦντο τήν Β' βδελλ. ἐνασχολεῖσθαι εἰς αὐτὰ ὅτι κ. π. τ. τοῦ χρόνου εγείνατο τ. Α. βοῦς Β'. ἐστίν Β', ει πανδεσίαν δεόμενοι Μ. λέγουσιν κ. τὴν ἐ. διάλεκτον ὡσανεὶ κειμ. Β'. και πανδεσίαν Β', ὡς ἂν εἰ ο. Β'. 3) τραγοσκελίς τραγοσκελής Β', τρα- γοσκελές, ἔχων 10% GEORGII HAMARTOLI verbo, omnium qui in idola insanierunt discrepans A xal est opinio et euitus, nec eadem apud ipsos inve- niuntur. Et jure quidem ; illud enim non parvum ar- guméntum est impietatis eorum. Cum enim varii et multi sint in quacumque regione dii, altero alterius deum tollente, tolluntur omnes. Etenim qui apud alios dii coluntur, iis qui apud alios dicuntur dii immolantur et sacrificantur. Ægyptii Apim vitulum venerantur et Mendesium hircum, quos quidem alii Jovi immolant; Libyi oves adorant, et ab aliis over ad victimam jugulantur. Indi Bacchum colunt symbolice ipsum vinum appellantes, et ali istud libant; alii vero flumina et fontes, et præcipue Ægyptii aquam pluris fecerunt et deum declarave- runt. Apud cosdem tantum super omnes gentes superabundavit insanus idolorum cultus, ut non B solum boves et hircos, canes et simias adorarent, sed et allia et cepas et multa vilia olera deos voca- rent et adorarent præ nimia impietate. Et aquam quidem Nili venerabantur, utpote quæ regionem ipsorum irrigabat; bovem autem divinis afficiebant honoribus, ut agriculturam exsequentem et alimenta parantem; hircum vero et oves ob earum utili- tatem ; cateras abominationes, canesque et simias, et marinas bestias et alia absurda animalia et olera colebant, eo quod salutem præbebant tem- pore exitii Pharaonis. Quando enim iste Israelem persequens submersus est, unusquisque illud pro- pter quod impeditus fuerat ne Pharaonem sequere- tur, et cujus occasione salvus evaserat, illud, in- quam, divino affecit honore, dicens: • Deus meus factus es hodie præsertim, per quem salvus non perii cum Pharaone, impeditus ista providentia. > Post tempus igitur, et juxta justam periodum, Ægyptiis nascebatur bos, habens signa quædam super lingua et in cauda, quibus dignoscebatur Apis sive deus esse; unde festum celebrabant, quasi deus inter eos mansurus advenisset, et bovi lautum in præsepi apponebant convivium, ita deum suum epulis celebrantes. Similiter et bircum vene- rabantur, quem Menden vocabant, et juxta linguam suam tanquam consecratum aiebant genitali vir- tuti, cujus hirci templum exstabat, in quo statua erat hircinis cruribus, erecta verenda habens. C D Variæ lectiones et notæ. · om. et cod. et om. om. codex. dele in codice deficiens. codex, sed cf. Herodotum II, — sed cod. - (19) Εν οἷς καὶ τοσοῦτον ὑπερεπλεόνασεν ἡ εἰδω (20) Ὑπὲρ χρόνον δὲ τοίνυν καὶ κατὰ περίοδόν

αἰδοῖον ἔχων. Έτι μὴν καὶ τοὺς κροκοδείλους, καὶ Δ τοὺς ὄφεις, καὶ τοὺς αἰλούρους, καὶ τοὺς ἰχθύας τι μῶντες, ἐξ ἀλόγου τιμῆς ἀτιμίαν ἑαυτοῖς περιο ποιοῦνται *. (21) 'Ηδη δέ τινες εἰς τοσαύτην ἀσθέ νειαν καὶ παραφροσύνην ἐξήχθησαν, ὡς καὶ ἀνθρώ τους τοῖς παρ' αὐτῶν ψευδοθέοις κατασφάττειν καὶ εἰς θυσίαν προσάγειν. (22) "Οθεν προασφαλιζόμενος ἄνωθεν ὁ θεῖος λόγος τὸν ἐκ τοιαύτης 93.20 πλάνης ἀπαλλαγέντα λαὸν ἔφασκεν· «Οὐ ποιήσῃς σεαυτῷ εἴδωλον οὐδὲ πᾶν ὁμοίωμα ὅσα ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω, καὶ ὅσα ἐπὶ τῆς γῆς κάτω, καὶ οὐ προσκυνήσῃς αὐ τοῖς, οὐδὲ μὴ λατρεύσῃς αὐτοῖς. Ὡς οὖν διαφοράς οὔσης μεταξὺ εἰδώλου καὶ ὁμοιώματος, εἰκότως εἶπεν· «Οὐ ποιήσης σεαυτῷ εἴδωλον οὐδὲ ὁμοίωμα τὸ μὲν γὰρ εἴδωλον οὐδεμίαν ὑπόστασιν ἔχει, τὸ δὲ ὁμοίωμά τινός ἐστιν ἔνδαλμα καὶ ἀπείκασμα. Επειδή τοίνυν Ἕλληνες ἀναπλάττουσι τὰς οὐχ ὑφεστώσας μορφάς, Σφίγγας, καὶ Τρίτωνας, καὶ Κενταύρους, καὶ Αἰγύπτιοι ο Κυνοπρόσωπον καὶ Βουκέφαλον, εἴδωλα καλεῖ τὰ τῶν οὐχ ὑφεστώ- των μιμήματα, ὁμοιώματα δὲ τὰ τῶν ὑφεστώτων εἰκάσματα, οἷον ἡλίου, σελήνης, ἄστρων, ἀν θρώπων, θηρίων, ἑρπετῶν καὶ τῶν τοιούτοις παρα πλησίων· τούτοις δὲ κελεύων μὴ προσκυνείν μηδὲ λατρεύειν, οὐχ ἁπλῶς ἀπαγορεύει (2) αμφότερα· ἀλλ' ἐπειδὴ σημαίνει τινὰς προσκυνῆσαι μὲν ἀμφό- τερα διὰ φόβον ἀνθρώπινον, οὐ μὴν δὲ λατρεῦσαι κατὰ ψυχήν, εδίδαξεν ὡς ἑκάτερον ἀσεβὲς καὶ θεο στυγὲς καὶ λίαν ἀπόβλητον. Ε'. Περί των τεσσάρων στοιχείων. 38.36 Διὰ δὴ τοῦτο πάλιν, ἵνα μή τινες ὡς οὗτοι, τῷ κάλλει τῶν κτισμάτων ἀποβλέψαντες, οὐχ ὡς ἔργον Θεοῦ, ἀλλ' ὡς θεούς τιμήσωσιν, εἰσάγει οι προσφό- ρως ή Γραφή λέγουσα· Καὶ μὴ ἀναβλέψης τοῖς ὀφθαλμοῖς ἰδεῖν τὸν ἥλιον καὶ τὴν σελήνην 18-20 καὶ πάντα τὸν κόσμον τοῦ οὐρανοῦ, (καὶ) πλανηθείς προσκυνήσῃς αὐτοῖς 10.30, & απένειμε Κύριος ὁ Θεός σου πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν, ἀπένειμε δὲ οὐχὶ εἰς τὸ εἶναι θεοὺς αὐτοῖς ταῦτα, ἀλλ᾽ ἵνα τῇ τούτων Ενεργεία εν γινώσκωσιν οἱ ἀπὸ τῶν ἐθνῶν τὸν πάντων δημιουργὸν καὶ Κύριον· ἐκ γὰρ μεγέθους καὶ καλλο νῆς κτισμάτων ἀναλόγως ὁ γενεσιουργός θεωρεῖται, καὶ στὰ ἀόρατα αὐτοῦ ἀπὸ κτίσεως κόσμου τοῖς ποιήματι νοούμενα καθορᾶται 18), καὶ οἱ οὐρανοὶ διηγοῦνται δίξαν Θεοῦ, ποίησιν δὲ χειρῶν αὐτοῦ ἀναγγελεῖ τὸ στερέωμα ", » καθὰ γέγραπται. τέλειος, ἀνενδεής κατὰ πάντα τρόπον· τὰ δὲ κτί σματα λαβών τις, οἷον ἥλιον καθ᾿ ἑαυτὸν μόνον καὶ σελήνην, γῆν τε αὖ καὶ ἄστρα καὶ τὴν θερμὴν καὶ Β περιεποιοῦντο Β'. 36.30 ἐκ τῆς τοιαύτης Αἰγύπτιοι Ι. Αιγύπτιοι μηδέ 1. μήτε 1.ὶ καὶ τοὺς ἀστέρας οι εἰσάγει 1. ἐπάγει Καὶ μὴ ἀ. εἰς τὸν οὐρανόν καὶ ἰδών. καὶ λατρεύτῃς αὐτοῖς αὐτά εν ἐνεργείᾳ καὶ θεωρία γινώσκουσιν τα άστρα 1. αέρα CHRONICON. - LIB. I. • Crocodilos quoque et serpentes, et feles, et pisces colentes ex irrationabili honore dedecus sibi compa- rant. Jamque quidam ad tantam infirmitatem et amentiam] adducti sunt ut homines quoque falsis suie numinibus jugulatos sacrificarent. Idcirco praenuniens olim divinus sermo populum ball errore liberatam, dicebat: Non facies tibi idolum, neque omnem similitudinem quæ est in cœlo desu- per, et quæ in terra deorsum, nec adoraveris ex, neque colueris ea. › Cum porro sit diserimen inter idolum et similitudinem, fure dixit : « Non facies tibi idolum, neque similitudinem; idolum enim nullam personam habet, similitudo autem cujus- dam est species et imago. Cum ergo Græci engant formas quæ in natura non sunt, Sphinges et Tri- lones et Centauros, et Ægyptii canina facie deum, et Bucephalum, idola vocat fictarum rerum imita- menta, similitudines autem imagines rerum vero exsistentium, ut solis, lunt, stellarum, hominum, ferarum, serpentium et bis similium. Hujusmodi prohibens ne adorarent aut colerent, non simplici- ter utrumque prohibet; sed prævidens quosdam utraque adoraturos esse propter metum homi- num, nec tamen intra cor esse culturos, docuit utrumque esse impium, et Dee odiosum, et omni no abominandum. C V. De quatuor principiis. Idcirco rursus, ne quidam, ut illi, ad pulchri- tudinem creaturarum oculos convertentes, non ut Dei opus, sed tanquam deos venerarentur, con- venienter addit Scriptura dicens: Et ne eleves oculos ut videas solem et lunam et omnia astra coli, et errore deceptus adores ea que tribuit Dominus Deus tuus cunctis gentibus; tribuit autem non ut essent eis dii, sed ut istorum virtute cognoscant gentes universi Creatorem et Dominum, etenim ex magnitudine et pulchritudine creatura- rum apte Creator dignoscitur, et «invisibilia ipsius a creatura mundi, per ea quæ facta sunt, intel- lecta, conspiciuntur, › et ‹ cœli enarrant gloriam D Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum,› ut scriptum est. Creator ergo Deus perfectus est et sternus,nullius prorsus rei indigens; creaturas autem și quis sumat, ut solem in se solum, et lunam, ter- ramque et stellas, et calorem et; frigus, et siccita- tem et humorem, separans a connexione quam habent ad invicem, et unamquamque harum re- Variæ lectiones et notæ. cod. cod. cod. cod. Deut. 1, 19, Deut. s. s Deut. cod. " Rom. 1,20. » Ps. XIX, 1. cod. Deut. - (2) Ὁ μὲν οὖν κτίστης Θεὸς τέλειός ἐστι καὶ προς

αἰδοῖον ἔχων. Έτι μὴν καὶ τοὺς κροκοδείλους, καὶ Δ τοὺς ὄφεις, καὶ τοὺς αἰλούρους, καὶ τοὺς ἰχθύας τι μῶντες, ἐξ ἀλόγου τιμῆς ἀτιμίαν ἑαυτοῖς περιο ποιοῦνται *. (21) 'Ηδη δέ τινες εἰς τοσαύτην ἀσθέ νειαν καὶ παραφροσύνην ἐξήχθησαν, ὡς καὶ ἀνθρώ τους τοῖς παρ' αὐτῶν ψευδοθέοις κατασφάττειν καὶ εἰς θυσίαν προσάγειν. (22) "Οθεν προασφαλιζόμενος ἄνωθεν ὁ θεῖος λόγος τὸν ἐκ τοιαύτης 93.20 πλάνης ἀπαλλαγέντα λαὸν ἔφασκεν· «Οὐ ποιήσῃς σεαυτῷ εἴδωλον οὐδὲ πᾶν ὁμοίωμα ὅσα ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω, καὶ ὅσα ἐπὶ τῆς γῆς κάτω, καὶ οὐ προσκυνήσῃς αὐ τοῖς, οὐδὲ μὴ λατρεύσῃς αὐτοῖς. Ὡς οὖν διαφοράς οὔσης μεταξὺ εἰδώλου καὶ ὁμοιώματος, εἰκότως εἶπεν· «Οὐ ποιήσης σεαυτῷ εἴδωλον οὐδὲ ὁμοίωμα τὸ μὲν γὰρ εἴδωλον οὐδεμίαν ὑπόστασιν ἔχει, τὸ δὲ ὁμοίωμά τινός ἐστιν ἔνδαλμα καὶ ἀπείκασμα. Επειδή τοίνυν Ἕλληνες ἀναπλάττουσι τὰς οὐχ ὑφεστώσας μορφάς, Σφίγγας, καὶ Τρίτωνας, καὶ Κενταύρους, καὶ Αἰγύπτιοι ο Κυνοπρόσωπον καὶ Βουκέφαλον, εἴδωλα καλεῖ τὰ τῶν οὐχ ὑφεστώ- των μιμήματα, ὁμοιώματα δὲ τὰ τῶν ὑφεστώτων εἰκάσματα, οἷον ἡλίου, σελήνης, ἄστρων, ἀν θρώπων, θηρίων, ἑρπετῶν καὶ τῶν τοιούτοις παρα πλησίων· τούτοις δὲ κελεύων μὴ προσκυνείν μηδὲ λατρεύειν, οὐχ ἁπλῶς ἀπαγορεύει (2) αμφότερα· ἀλλ' ἐπειδὴ σημαίνει τινὰς προσκυνῆσαι μὲν ἀμφό- τερα διὰ φόβον ἀνθρώπινον, οὐ μὴν δὲ λατρεῦσαι κατὰ ψυχήν, εδίδαξεν ὡς ἑκάτερον ἀσεβὲς καὶ θεο στυγὲς καὶ λίαν ἀπόβλητον. Ε'. Περί των τεσσάρων στοιχείων. 38.36 Διὰ δὴ τοῦτο πάλιν, ἵνα μή τινες ὡς οὗτοι, τῷ κάλλει τῶν κτισμάτων ἀποβλέψαντες, οὐχ ὡς ἔργον Θεοῦ, ἀλλ' ὡς θεούς τιμήσωσιν, εἰσάγει οι προσφό- ρως ή Γραφή λέγουσα· Καὶ μὴ ἀναβλέψης τοῖς ὀφθαλμοῖς ἰδεῖν τὸν ἥλιον καὶ τὴν σελήνην 18-20 καὶ πάντα τὸν κόσμον τοῦ οὐρανοῦ, (καὶ) πλανηθείς προσκυνήσῃς αὐτοῖς 10.30, & απένειμε Κύριος ὁ Θεός σου πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν, ἀπένειμε δὲ οὐχὶ εἰς τὸ εἶναι θεοὺς αὐτοῖς ταῦτα, ἀλλ᾽ ἵνα τῇ τούτων Ενεργεία εν γινώσκωσιν οἱ ἀπὸ τῶν ἐθνῶν τὸν πάντων δημιουργὸν καὶ Κύριον· ἐκ γὰρ μεγέθους καὶ καλλο νῆς κτισμάτων ἀναλόγως ὁ γενεσιουργός θεωρεῖται, καὶ στὰ ἀόρατα αὐτοῦ ἀπὸ κτίσεως κόσμου τοῖς ποιήματι νοούμενα καθορᾶται 18), καὶ οἱ οὐρανοὶ διηγοῦνται δίξαν Θεοῦ, ποίησιν δὲ χειρῶν αὐτοῦ ἀναγγελεῖ τὸ στερέωμα ", » καθὰ γέγραπται. τέλειος, ἀνενδεής κατὰ πάντα τρόπον· τὰ δὲ κτί σματα λαβών τις, οἷον ἥλιον καθ᾿ ἑαυτὸν μόνον καὶ σελήνην, γῆν τε αὖ καὶ ἄστρα καὶ τὴν θερμὴν καὶ Β περιεποιοῦντο Β'. 36.30 ἐκ τῆς τοιαύτης Αἰγύπτιοι Ι. Αιγύπτιοι μηδέ 1. μήτε 1.ὶ καὶ τοὺς ἀστέρας οι εἰσάγει 1. ἐπάγει Καὶ μὴ ἀ. εἰς τὸν οὐρανόν καὶ ἰδών. καὶ λατρεύτῃς αὐτοῖς αὐτά εν ἐνεργείᾳ καὶ θεωρία γινώσκουσιν τα άστρα 1. αέρα CHRONICON. - LIB. I. • Crocodilos quoque et serpentes, et feles, et pisces colentes ex irrationabili honore dedecus sibi compa- rant. Jamque quidam ad tantam infirmitatem et amentiam] adducti sunt ut homines quoque falsis suie numinibus jugulatos sacrificarent. Idcirco praenuniens olim divinus sermo populum ball errore liberatam, dicebat: Non facies tibi idolum, neque omnem similitudinem quæ est in cœlo desu- per, et quæ in terra deorsum, nec adoraveris ex, neque colueris ea. › Cum porro sit diserimen inter idolum et similitudinem, fure dixit : « Non facies tibi idolum, neque similitudinem; idolum enim nullam personam habet, similitudo autem cujus- dam est species et imago. Cum ergo Græci engant formas quæ in natura non sunt, Sphinges et Tri- lones et Centauros, et Ægyptii canina facie deum, et Bucephalum, idola vocat fictarum rerum imita- menta, similitudines autem imagines rerum vero exsistentium, ut solis, lunt, stellarum, hominum, ferarum, serpentium et bis similium. Hujusmodi prohibens ne adorarent aut colerent, non simplici- ter utrumque prohibet; sed prævidens quosdam utraque adoraturos esse propter metum homi- num, nec tamen intra cor esse culturos, docuit utrumque esse impium, et Dee odiosum, et omni no abominandum. C V. De quatuor principiis. Idcirco rursus, ne quidam, ut illi, ad pulchri- tudinem creaturarum oculos convertentes, non ut Dei opus, sed tanquam deos venerarentur, con- venienter addit Scriptura dicens: Et ne eleves oculos ut videas solem et lunam et omnia astra coli, et errore deceptus adores ea que tribuit Dominus Deus tuus cunctis gentibus; tribuit autem non ut essent eis dii, sed ut istorum virtute cognoscant gentes universi Creatorem et Dominum, etenim ex magnitudine et pulchritudine creatura- rum apte Creator dignoscitur, et «invisibilia ipsius a creatura mundi, per ea quæ facta sunt, intel- lecta, conspiciuntur, › et ‹ cœli enarrant gloriam D Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum,› ut scriptum est. Creator ergo Deus perfectus est et sternus,nullius prorsus rei indigens; creaturas autem și quis sumat, ut solem in se solum, et lunam, ter- ramque et stellas, et calorem et; frigus, et siccita- tem et humorem, separans a connexione quam habent ad invicem, et unamquamque harum re- Variæ lectiones et notæ. cod. cod. cod. cod. Deut. 1, 19, Deut. s. s Deut. cod. " Rom. 1,20. » Ps. XIX, 1. cod. Deut. - (2) Ὁ μὲν οὖν κτίστης Θεὸς τέλειός ἐστι καὶ προς

Α τὴν ψυχρὰν καὶ ξηρὰν καὶ ὑγρὰν εὐσίαν, διατρῶν ἀπὸ τῆς πρὸς ἀλλήλας συναφείας, καὶ ἕκαστον ἐκλάδοι καθ' οι ἑαυτὸν καὶ ἰδίᾳ θεωρήσειεν, εύο " ρήσει πάντως μηδὲν ἱκανούμενον ἑαυτῷ, ἀλλὰ Β τῆς ἀλλήλων χρείας επιδεόμενα καὶ ταῖς παρ' αλλή- λων ἐπικουρίαις συνιστάμενα· ἥλιος μὲν γὰρ τῷ σύμπαντι οὐρανῷ περιστρέφεται καὶ ἐμπεριέχεται, καὶ σκότος ἄνευ τῆς ἐκείνου κυκλοφορίας σε οὐκ ἄν ποτε γένοιτο· σελήνη δὲ καὶ ἄστρα μαρτυρούσι τὴν παρὰ ἡλίου γενομένην αὐτοῖς φωταυγίαν· γῆ δὲ πάλιν οὐκ ἄνευ ἱετῶν τοὺς καρποὺς ἀποδιδούσα φαίνεται· οἱ δὲ ὑετοὶ χωρὶς τῆς τῶν νεφελῶν τ χρείας οὐκ ἂν ἐπὶ τῆς γῆς καταβαίνουσιν ω· ἀλλ' οὐδὲν ἔφυ και χωρὶς τοῦ ἀέρος, καὶ ὁ ἀὴρ οὐχ ὑφ' ἑαυτοῦ, ἀλλ' ὑπὸ μὲν τοῦ αἰθέρος διακαίεται, ὑπὸ δὲ ηλίου καταλαμπόμενος λαμπρύνεται. Καὶ πηγαί μὲν καὶ ποταμοὶ οὐκ ἄνευ τῆς γῆς συστήσονταί ποτε· γῆ δὲ οὐχ ὑφ' ἑαυτῆς ἐρήρεισται ἀλλ' κ ἐπὶ μὲν τῆς τῶν ὑδάτων οὐσίας συνέστηκεν, έμπε ριέχεται δὲ καὶ αὐτὴ κατὰ τὸ μέσον τοῦ παντὸς συν- δεθεῖσα, ή τε θάλασσα καὶ ὁ ἔξωθεν περιῤῥέων σύμ πασαν τὴν γῆν μέγας Ὠκεανὸς ὑπὸ ἀνέμων κινείται Η 67. καὶ φέρεται ὅπου δ᾽ ἂν αὐτὸν ἡ τῶν ἀνέμων προσρήξῃ βία. Καὶ αὖ πάλιν οἱ ἄνεμοι οὐκ ἐν ἑαυτοῖς, ἀλλὰ κατὰ τοὺς περὶ τούτων εἰπόντας “, ἐκ τῆς πρὸς τὸν ἀέρα τοῦ αἰθέρος διακαύσεω; καὶ θερμότητος, ἐν αὐτῷ τῷ ἀέρι συνίστανται, καὶ δι' αὐτοῦ πανταχοῦ πνέουσιν. ἀληθῶς θεοί, ὡς ὁ λόγος ἀπέδειξεν, ἀλλὰ τὰ μὲν αὐτῶν μέρη τῆς κτίσεως εἰσι, τὰ δὲ ἄψυχα τυγχάνει, τὰ δὲ μόνον ἄνθρωποι θνητοί γεγόνασιν ἢ ὑπάρχουσιν. κεν ἡ τῶν σωμάτων φύσις, τὴν θερμὴν λέγω καὶ τὴν ψυ χράν, ξηράν τε καὶ ὑγρὰν οὐσίαν, τίς ἂν εἴ (2)οὐκ οἶδεν, ὡς ὁμοῦ μὲν συνημμένα ταῦτα συνίστανται, διαι ρούμενα δὲ καθ᾿ ἑαυτὰ γινόμενα λοιπὸν καὶ ἀλλήλων εἰσὶν ἀναιρετικά; Τὸ γὰρ θερμὸν ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ ἀναιρεῖται, καὶ τὸ ψυχρὸν ὑπὸ τοῦ θερμοῦ ἀφανί ζεται, καὶ τὸ ὑγρὸν ὑπὸ τοῦ ξηροῦ ξηραίνεται· Πῶς οὖν ταῦτ᾽ ἂν εἶεν θεοί, δεόμενα τῆς παρ' ἑτέρων ἐπικουρίας καὶ ἀλλήλοις μαχόμενα, καὶ θεοὺς ἀνα- γορεύειν ἄξιον; Πῶς δὲ πάλιν οἱ τὴν κτίσιν θεοποι οῦντε; οὐχ ὁρῶσιν ἥλιον μὲν ὑπὸ τὴν γῆν γινόμενον, καὶ τὸ φῶς αὐτοῦ μὴ ὁρᾶσθαι ὑπ' αὐτοῦ οι συγχωρού μενον ; σελήνην δὲ ἥλιος κρύπτει μεθ᾿ ἡμέραν τῇ τοῦ φωτὸς λαμπηδόνι· καὶ γῆς μὲν τοὺς καρπούς χάλαζα πολλάκις βλάπτει, τὸ δὲ πῦρ, πλημμυροῦντος ὕδατος, σβέννυται; εἴπερ ἦσαν θεοί, ἔδει τούτους μηδ' ὑπ' ἀλλήλων ἡττᾶσθαι καὶ ἐπικρύπτεσθαι, ἀλλὰ πάντοτε ἀλλήλοις συνεῖναι καὶ κοινὰ, ἅμα τὰς ένεργείας ἐπιτελεῖν. Οθεν εἰκότως οὔτε ἥλιος, οὔτε σελήνη, οὔτε μὴν ἄλλο τι μέρος τῆς κτίσεως, πολλῷ δὲ πλέον οὔτε τὰ ἐν λίθοις καὶ χρυσῷ καὶ ταῖς ἄλο λαις ύλαις ἀγάλματα, οὐδ' οἱ παρὰ ποιηταῖς μυθος λογούμενοι Ζεὺς καὶ ᾿Απόλλων, καὶ οἱ λοιποὶ εἶεν σε άλλ ἀλλ. - εὑρήσῃ κυκλοφορίας, διαμενούσης να διασωζομένης σε καταβαίνοιεν σε ἔφη Η ερείρισται οι ὑπ' αὐτοῦ Ι. ὑπ' αὐτῆς (αὐτ. λών Ι. νεφῶν ἂν νεφε εὔπον GEORGII HAMARTOLI rum assumat in seipsa et singulatim spectet, pror- sus videbit nihil sibi sufficere, sed cuncta aliis invicem indigere, et mutuis auxiliis subsistere. Sol enity toli coelo circumvertitur et continetur in eo, et sine illius circuitu tenebræ nunquam essent; Juna autem et stellæ testantur splendorem quem a sole accipiunt; terra vero sine pluviis fructus non edit, et pluvia, nisi sint nubes, non descendunt super terram; nihil absque aere gignitur, sed aer non per seipsum, sed per æthera inflammatur, et per solem illustratus clarus efficitur. Fontes item et flumina non absque terra subsistent unquam, terra autem, non super seipsam firmata, sed super aquarum substantiam constabilita est; continetur et ipsa in medio orbis universi et una vincitur;; mare, et qui extrinsecus universam terram circumfuit magnus oceanus, ventis agitatur et fertur, quo- cumque ipsum vis ventorum alliserit, venti autem non in seipsis, sed, juxta illos qui de talibus scri- pserunt, ex odore et colore quibus per æthera ac- cenditur aer, in ipso aere formantur, et per ipsum spirant ubivis terrarum. " C De quatuor autem elementis, quibus consistit corporum natura, calorem dico et frigus et sicci- tatem et humorem, quis nesciat simul conjuucta ista consistere, divisa autem et in se resoluta se invicem abulere? Calor enim frigore tollitur, et frigus " calore aboletur, et humor siccitate durescit. Quo- modo igitur dil essent ista, quibus aliorum auxilio opus est, et qui sibi invicem bellum inferunt, et quomodo deos vocare par sit? Quomodo etiam qui creaturam divino donant numine non vident, dam sol sub terra versatur, lumen ejus, ab ipso concessum, non lucere mortalibus, lunamque per diem solis lumine et splendore abscondi; terræ fructus grandine sæpe lædi, et ignem inundante aqua exstingui? Si dii essent, oportebat ipsa non alia ab aliis superari et abscondi, sed semper con- cordia esse et communes simul operationes exsequi. Ideo nec sol, neque luna, neque alia quædam pars creationis, multoque minus lapidea vel aurea vel ex aliis materiis simulacra, neque apud poetas fabu- lose narrati Jupiter et Apollo et cæteri vere dii esse possunt, ut traditum est, sed ex iis quædam sunt pars creationis, alia anima carent, alia vero solummodo homines mortales fuerunt vel sunt. D Varia lectiones et notæ. codex. cortex. codex. cod.) ** xa8' 1. xal xað' cod. cod. codes. 56. omn. cod. (3) Περὶ γὰρ τῶν δ' στοιχείων, ἐξ ὧν καὶ συνέστη

Α τὴν ψυχρὰν καὶ ξηρὰν καὶ ὑγρὰν εὐσίαν, διατρῶν ἀπὸ τῆς πρὸς ἀλλήλας συναφείας, καὶ ἕκαστον ἐκλάδοι καθ' οι ἑαυτὸν καὶ ἰδίᾳ θεωρήσειεν, εύο " ρήσει πάντως μηδὲν ἱκανούμενον ἑαυτῷ, ἀλλὰ Β τῆς ἀλλήλων χρείας επιδεόμενα καὶ ταῖς παρ' αλλή- λων ἐπικουρίαις συνιστάμενα· ἥλιος μὲν γὰρ τῷ σύμπαντι οὐρανῷ περιστρέφεται καὶ ἐμπεριέχεται, καὶ σκότος ἄνευ τῆς ἐκείνου κυκλοφορίας σε οὐκ ἄν ποτε γένοιτο· σελήνη δὲ καὶ ἄστρα μαρτυρούσι τὴν παρὰ ἡλίου γενομένην αὐτοῖς φωταυγίαν· γῆ δὲ πάλιν οὐκ ἄνευ ἱετῶν τοὺς καρποὺς ἀποδιδούσα φαίνεται· οἱ δὲ ὑετοὶ χωρὶς τῆς τῶν νεφελῶν τ χρείας οὐκ ἂν ἐπὶ τῆς γῆς καταβαίνουσιν ω· ἀλλ' οὐδὲν ἔφυ και χωρὶς τοῦ ἀέρος, καὶ ὁ ἀὴρ οὐχ ὑφ' ἑαυτοῦ, ἀλλ' ὑπὸ μὲν τοῦ αἰθέρος διακαίεται, ὑπὸ δὲ ηλίου καταλαμπόμενος λαμπρύνεται. Καὶ πηγαί μὲν καὶ ποταμοὶ οὐκ ἄνευ τῆς γῆς συστήσονταί ποτε· γῆ δὲ οὐχ ὑφ' ἑαυτῆς ἐρήρεισται ἀλλ' κ ἐπὶ μὲν τῆς τῶν ὑδάτων οὐσίας συνέστηκεν, έμπε ριέχεται δὲ καὶ αὐτὴ κατὰ τὸ μέσον τοῦ παντὸς συν- δεθεῖσα, ή τε θάλασσα καὶ ὁ ἔξωθεν περιῤῥέων σύμ πασαν τὴν γῆν μέγας Ὠκεανὸς ὑπὸ ἀνέμων κινείται Η 67. καὶ φέρεται ὅπου δ᾽ ἂν αὐτὸν ἡ τῶν ἀνέμων προσρήξῃ βία. Καὶ αὖ πάλιν οἱ ἄνεμοι οὐκ ἐν ἑαυτοῖς, ἀλλὰ κατὰ τοὺς περὶ τούτων εἰπόντας “, ἐκ τῆς πρὸς τὸν ἀέρα τοῦ αἰθέρος διακαύσεω; καὶ θερμότητος, ἐν αὐτῷ τῷ ἀέρι συνίστανται, καὶ δι' αὐτοῦ πανταχοῦ πνέουσιν. ἀληθῶς θεοί, ὡς ὁ λόγος ἀπέδειξεν, ἀλλὰ τὰ μὲν αὐτῶν μέρη τῆς κτίσεως εἰσι, τὰ δὲ ἄψυχα τυγχάνει, τὰ δὲ μόνον ἄνθρωποι θνητοί γεγόνασιν ἢ ὑπάρχουσιν. κεν ἡ τῶν σωμάτων φύσις, τὴν θερμὴν λέγω καὶ τὴν ψυ χράν, ξηράν τε καὶ ὑγρὰν οὐσίαν, τίς ἂν εἴ (2)οὐκ οἶδεν, ὡς ὁμοῦ μὲν συνημμένα ταῦτα συνίστανται, διαι ρούμενα δὲ καθ᾿ ἑαυτὰ γινόμενα λοιπὸν καὶ ἀλλήλων εἰσὶν ἀναιρετικά; Τὸ γὰρ θερμὸν ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ ἀναιρεῖται, καὶ τὸ ψυχρὸν ὑπὸ τοῦ θερμοῦ ἀφανί ζεται, καὶ τὸ ὑγρὸν ὑπὸ τοῦ ξηροῦ ξηραίνεται· Πῶς οὖν ταῦτ᾽ ἂν εἶεν θεοί, δεόμενα τῆς παρ' ἑτέρων ἐπικουρίας καὶ ἀλλήλοις μαχόμενα, καὶ θεοὺς ἀνα- γορεύειν ἄξιον; Πῶς δὲ πάλιν οἱ τὴν κτίσιν θεοποι οῦντε; οὐχ ὁρῶσιν ἥλιον μὲν ὑπὸ τὴν γῆν γινόμενον, καὶ τὸ φῶς αὐτοῦ μὴ ὁρᾶσθαι ὑπ' αὐτοῦ οι συγχωρού μενον ; σελήνην δὲ ἥλιος κρύπτει μεθ᾿ ἡμέραν τῇ τοῦ φωτὸς λαμπηδόνι· καὶ γῆς μὲν τοὺς καρπούς χάλαζα πολλάκις βλάπτει, τὸ δὲ πῦρ, πλημμυροῦντος ὕδατος, σβέννυται; εἴπερ ἦσαν θεοί, ἔδει τούτους μηδ' ὑπ' ἀλλήλων ἡττᾶσθαι καὶ ἐπικρύπτεσθαι, ἀλλὰ πάντοτε ἀλλήλοις συνεῖναι καὶ κοινὰ, ἅμα τὰς ένεργείας ἐπιτελεῖν. Οθεν εἰκότως οὔτε ἥλιος, οὔτε σελήνη, οὔτε μὴν ἄλλο τι μέρος τῆς κτίσεως, πολλῷ δὲ πλέον οὔτε τὰ ἐν λίθοις καὶ χρυσῷ καὶ ταῖς ἄλο λαις ύλαις ἀγάλματα, οὐδ' οἱ παρὰ ποιηταῖς μυθος λογούμενοι Ζεὺς καὶ ᾿Απόλλων, καὶ οἱ λοιποὶ εἶεν σε άλλ ἀλλ. - εὑρήσῃ κυκλοφορίας, διαμενούσης να διασωζομένης σε καταβαίνοιεν σε ἔφη Η ερείρισται οι ὑπ' αὐτοῦ Ι. ὑπ' αὐτῆς (αὐτ. λών Ι. νεφῶν ἂν νεφε εὔπον GEORGII HAMARTOLI rum assumat in seipsa et singulatim spectet, pror- sus videbit nihil sibi sufficere, sed cuncta aliis invicem indigere, et mutuis auxiliis subsistere. Sol enity toli coelo circumvertitur et continetur in eo, et sine illius circuitu tenebræ nunquam essent; Juna autem et stellæ testantur splendorem quem a sole accipiunt; terra vero sine pluviis fructus non edit, et pluvia, nisi sint nubes, non descendunt super terram; nihil absque aere gignitur, sed aer non per seipsum, sed per æthera inflammatur, et per solem illustratus clarus efficitur. Fontes item et flumina non absque terra subsistent unquam, terra autem, non super seipsam firmata, sed super aquarum substantiam constabilita est; continetur et ipsa in medio orbis universi et una vincitur;; mare, et qui extrinsecus universam terram circumfuit magnus oceanus, ventis agitatur et fertur, quo- cumque ipsum vis ventorum alliserit, venti autem non in seipsis, sed, juxta illos qui de talibus scri- pserunt, ex odore et colore quibus per æthera ac- cenditur aer, in ipso aere formantur, et per ipsum spirant ubivis terrarum. " C De quatuor autem elementis, quibus consistit corporum natura, calorem dico et frigus et sicci- tatem et humorem, quis nesciat simul conjuucta ista consistere, divisa autem et in se resoluta se invicem abulere? Calor enim frigore tollitur, et frigus " calore aboletur, et humor siccitate durescit. Quo- modo igitur dil essent ista, quibus aliorum auxilio opus est, et qui sibi invicem bellum inferunt, et quomodo deos vocare par sit? Quomodo etiam qui creaturam divino donant numine non vident, dam sol sub terra versatur, lumen ejus, ab ipso concessum, non lucere mortalibus, lunamque per diem solis lumine et splendore abscondi; terræ fructus grandine sæpe lædi, et ignem inundante aqua exstingui? Si dii essent, oportebat ipsa non alia ab aliis superari et abscondi, sed semper con- cordia esse et communes simul operationes exsequi. Ideo nec sol, neque luna, neque alia quædam pars creationis, multoque minus lapidea vel aurea vel ex aliis materiis simulacra, neque apud poetas fabu- lose narrati Jupiter et Apollo et cæteri vere dii esse possunt, ut traditum est, sed ex iis quædam sunt pars creationis, alia anima carent, alia vero solummodo homines mortales fuerunt vel sunt. D Varia lectiones et notæ. codex. cortex. codex. cod.) ** xa8' 1. xal xað' cod. cod. codes. 56. omn. cod. (3) Περὶ γὰρ τῶν δ' στοιχείων, ἐξ ὧν καὶ συνέστη

καὶ, θεοὺς οὐκ εἶναι θεοὺς ἀποδέδεικται, ἀνάγκη πᾶσα, τούτων ἀναιρουμένων, παρ' ἡμῖν εἶναι λοιπὸν τήν θεοσέβειαν καὶ τὸν παρ' ἡμῖν [προσκυνούμενον σε καὶ κηρυττόμενον, τοῦτον μόνον εἶναι Θεὸν ἀληθινὸν καὶ πάσης κτίσεως 8] δημιουργὸν, τὸν ἐν Τριάδι προσκυνούμενόν τε καὶ λατρευόμενον, δς καὶ και θόλου τοὺς ἀνθρώπους ἀπὸ τῆς περὶ τὰ εἴδωλα πλάνη; καὶ ἀλόγου φαντασίας ἀπάγων, καὶ πρὸς τὴν ἑαυτοῦ θείαν γνῶσιν ἐπανάγων 8. Αύθις φησι. • Οὐκ ἔσονταί σοι θεοὶ ἕτεροι πλὴν ἐμοῦ, • Ακουε, Ισραήλ - Κύριος ὁ Θεός σου, Κύριος εις ἐστιν· ο καί, ε σε Κύριον τὸν Θεόν σου προσκυνήσεις, καὶ αὐτῷ μόνῳ λατρεύσεις ". Οὕτως οὖν τῇ ἑαυτοῦ σοφίᾳ καὶ δυνάμει πάντα συνέχων καὶ τὰς ἀρχὰς διαφυλάττων πάσης αἰσθητῆς οὐσίας, ἅπερ Β εἰσὶ θερμά, καὶ ψυχρά, καὶ ξηρά, καὶ ὑγρά, εἰς ἕν συγκεραννύων σύμφωνα, ἀποτελοῦσιν ἁρμονίαν· καὶ οὔτε τὸ πῦρ τῷ ψυχρῷ μάχεται, οὔτε τὸ ὑγρὸν τῷ ξηρῷ ἀντιτάσσεται, ἀλλ' ὡς φίλα καὶ ἀδελφὰ καθ' ἑαυτὰ ὄντα, τὰ ἐναντία συνελθόντα τε καὶ φαινόμενα ζωογονοῦσι καὶ τοῦ δὲ εἶναι τοῖς σώμασιν ἀρχαὶ γίνονται, καὶ οὕτως αὐτῷ πάντα πειθόμενα, τὰ μὲν ἐπὶ γῆς ζωογονείται, τὰ δὲ ἐν οὐρανοῖς συνίσταται. Καὶ ἡ μὲν θάλασσα πᾶσα καὶ ὁ μέγας ὠκεανός δροις ἰδίοις ἔχουσι τὴν ἑαυτῶν κίνησιν· ἡ δὲ ξηρά πᾶσα χλοηφορεῖ καὶ κομᾷ παντοίοις καὶ διαφόροις φυτοίς, ὑπείκουσαν τῷ θείῳ προστάγματι. (6) Την δέ γε δημιουργίαν τοῦ κόσμου καὶ τὴν πᾶσαν κτίσιν πολ λοὶ διαφόρως εξειλήφασι, καὶ ὡς ἕκαστος αὐτῶν ἠθέλησεν, οὕτω καὶ ὡρίσατο. Οἱ μὲν γὰρ αὐτομάτως " καὶ ὡς ἔτυχε τὰ πάντα γεγενῆσθαι λέγουσιν, ἐξ ὧν εἰσιν οἱ Επικούρειοι καὶ τὴν τῶν ὅλων πρόνοιαν τα (3)ρὶ αὐτῶν οὐκ εἶναι μυθολογοῦσιν· οἱ δὲ, ἐν οἷς ἐστι καὶ ὁ περιβόητος οὗτος. Πλάτων, ἐκ προϋποκειμένης καὶ ἀγενήτου ὕλης πεποιηκέναι των Θεὸν τὰ πάντα διηγοῦνται.. - ς. Παρά μαγείας και γοητείας. Οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ εἰς ἀδικίαν ἐκτραπέντες καὶ παρανομίαν πᾶσαν ὑπερβάντες, ἀκόρεστοι περὶ τὸ ἁμαρτάνειν γεγόνασιν. Πόλεις γὰρ κατὰ πόλεων ἐπολέμουν, ἔθνη κατὰ ἐθνῶν ἡγείροντο, καὶ διήρητο πᾶσα ἡ οἰκουμένη εἰς μάχην, ἕκαστος φιλονεικούν τες ἐν τῷ παρανομεῖν καὶ πράττειν ἄθεσμα προς λύπην Θεοῦ καὶ θεραπείαν τοῦ διαβόλου. Τοσοῦτον γὰρ ἡσέβουν, ὅτι καὶ δαίμονας ἐθρήσκευον καὶ θεοὺς αὐτοὺς ἀνηγόρευον καὶ θυσίας αὐτοῖς διὰ ἀλό γων ζώων καὶ ἀνθρώπων σφαγάς προσήγαγον, ὡς εἴρηται. (2) Διὸ καὶ μαγείαι παρ' αὐτοῖς ἐδιδά στον το , καὶ μαντείαι καὶ φαρμακείαι, καὶ μέντοι καὶ τὴν γένεσιν αὐτῶν καὶ τὴν αἰτίαν πάσης πολιτείας τε καὶ συμβάσεως τύχῃ καὶ ἄστροις ἀνε " σε τό ύπηκ. κτίσεως. προσκ. κι ἐπανάγων. Αὖθις 1. πλανάγων αὖθις. * οι προσκυνήσεις, λατρεύσεις 1. προσκυνήσῃς, λατρεύσης ὑπηκούουσα τ - ὑπακούουσα Ι. ὑπήκοος. το ἐδιδάσκοντο Ι. ἐδιδάσκοντο, CHRONICON. - LIB. I. Si ergo illos qui apud poetas dii dicuntur, deos non esse demonstratum est, omnino necessarium, bis sublatis, apud nos jam esse verum Dei cultum, et eum qui a nobis adoratur et prædicatur, solum esse Deum verum et universæ creationis auctorem, quem in Trinitate adoramnus et colimus; qui etiam prorsus homines ab errore circa idola et ab frrationali superstitione revocavit et ad divinam sui ipsius cognitionem adduxit. Dicit iterum : «Non erunt tibi dii alii præter me; › et : «Audi, Israel, Dominus Deus tuus, Dominus unus est ; » et : « Do- minum Deum tuum adorabis, et ei soli servics. › Ita igitur sua ipsius sapientia et virtute cuncta contineus, et principia conservans omnis sensibilis substantiæ, quæ sunt calidum et frigidum, siccum et D (5) humidum, in unum concordia contemperat, ita ut C D barmoniam præseferant; nec ignis frigido adver- satur principio, neque humidum sicco resistit; seḍ quasi fraterna juncta concordia, contraria conve- nientiaque et apparentia vivificant et exsistendi corporibus principia dunt, sicque cunctis ipsi obedientibus, quæ sunt super terram vivideantur, et quæ in cœlis constabiliuntur. Mare autem totum et vastus occanus in suis ipsorum moventur limi- tibus, et arida tota virescit, variisque et, omnj; modis plantis luxuriat, divino obediens precepta. Conditionem mundi et universam creationem multi varie interpretati sunt, et ut unusquisque voluit, sic definierunt. Quidam enim, casu ‚et temere quncta facta esse dicunt, inter quos Epi- curei, neque ullam circa res universas esse provi- dentiam fabulantur; alii vero, inter quos celeber- rimus Plato, ex præexsistente et æterna materia Deum cuncta fecisse affirmant. ' VI: Be magia et prestigiis. . Interea ad injustitiam deflexi, et omni impietate contaminati, insatiabiles ad peccandum facti sunt. Urbes enim adversus urbea præliabantur, gentos · adversus gentes excitabantur, et ruebat in bella universa terra, dum in facienda injustitia et ini- quitate, ad afligendum Deum et serviendum dia- bolo, cuncti æmularentur. Adeo enim impii erant, ut etiam dæmones adorarent, et deos ipsos declara rent, et sacrificia eis offerrent, bruta animalis et homines mactando, ut dictum est: Ideo ma- giam edocebantur et divinationes et veneficia ; quin imo et nativitatem et causam omnis actio- nis et transactionis fortunæ et astris attribue- bant, nihil nisi visibilia considerantes. Uno verbo, Varia lectiones et notæ. Ex. xx, 3-18. Deut. vi. 4. cod. cod. Matth. v, 10. cod. (8) Ε! τοίνυν τους παρὰ ποιηταῖς λεγομένους Α

καὶ, θεοὺς οὐκ εἶναι θεοὺς ἀποδέδεικται, ἀνάγκη πᾶσα, τούτων ἀναιρουμένων, παρ' ἡμῖν εἶναι λοιπὸν τήν θεοσέβειαν καὶ τὸν παρ' ἡμῖν [προσκυνούμενον σε καὶ κηρυττόμενον, τοῦτον μόνον εἶναι Θεὸν ἀληθινὸν καὶ πάσης κτίσεως 8] δημιουργὸν, τὸν ἐν Τριάδι προσκυνούμενόν τε καὶ λατρευόμενον, δς καὶ και θόλου τοὺς ἀνθρώπους ἀπὸ τῆς περὶ τὰ εἴδωλα πλάνη; καὶ ἀλόγου φαντασίας ἀπάγων, καὶ πρὸς τὴν ἑαυτοῦ θείαν γνῶσιν ἐπανάγων 8. Αύθις φησι. • Οὐκ ἔσονταί σοι θεοὶ ἕτεροι πλὴν ἐμοῦ, • Ακουε, Ισραήλ - Κύριος ὁ Θεός σου, Κύριος εις ἐστιν· ο καί, ε σε Κύριον τὸν Θεόν σου προσκυνήσεις, καὶ αὐτῷ μόνῳ λατρεύσεις ". Οὕτως οὖν τῇ ἑαυτοῦ σοφίᾳ καὶ δυνάμει πάντα συνέχων καὶ τὰς ἀρχὰς διαφυλάττων πάσης αἰσθητῆς οὐσίας, ἅπερ Β εἰσὶ θερμά, καὶ ψυχρά, καὶ ξηρά, καὶ ὑγρά, εἰς ἕν συγκεραννύων σύμφωνα, ἀποτελοῦσιν ἁρμονίαν· καὶ οὔτε τὸ πῦρ τῷ ψυχρῷ μάχεται, οὔτε τὸ ὑγρὸν τῷ ξηρῷ ἀντιτάσσεται, ἀλλ' ὡς φίλα καὶ ἀδελφὰ καθ' ἑαυτὰ ὄντα, τὰ ἐναντία συνελθόντα τε καὶ φαινόμενα ζωογονοῦσι καὶ τοῦ δὲ εἶναι τοῖς σώμασιν ἀρχαὶ γίνονται, καὶ οὕτως αὐτῷ πάντα πειθόμενα, τὰ μὲν ἐπὶ γῆς ζωογονείται, τὰ δὲ ἐν οὐρανοῖς συνίσταται. Καὶ ἡ μὲν θάλασσα πᾶσα καὶ ὁ μέγας ὠκεανός δροις ἰδίοις ἔχουσι τὴν ἑαυτῶν κίνησιν· ἡ δὲ ξηρά πᾶσα χλοηφορεῖ καὶ κομᾷ παντοίοις καὶ διαφόροις φυτοίς, ὑπείκουσαν τῷ θείῳ προστάγματι. (6) Την δέ γε δημιουργίαν τοῦ κόσμου καὶ τὴν πᾶσαν κτίσιν πολ λοὶ διαφόρως εξειλήφασι, καὶ ὡς ἕκαστος αὐτῶν ἠθέλησεν, οὕτω καὶ ὡρίσατο. Οἱ μὲν γὰρ αὐτομάτως " καὶ ὡς ἔτυχε τὰ πάντα γεγενῆσθαι λέγουσιν, ἐξ ὧν εἰσιν οἱ Επικούρειοι καὶ τὴν τῶν ὅλων πρόνοιαν τα (3)ρὶ αὐτῶν οὐκ εἶναι μυθολογοῦσιν· οἱ δὲ, ἐν οἷς ἐστι καὶ ὁ περιβόητος οὗτος. Πλάτων, ἐκ προϋποκειμένης καὶ ἀγενήτου ὕλης πεποιηκέναι των Θεὸν τὰ πάντα διηγοῦνται.. - ς. Παρά μαγείας και γοητείας. Οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ εἰς ἀδικίαν ἐκτραπέντες καὶ παρανομίαν πᾶσαν ὑπερβάντες, ἀκόρεστοι περὶ τὸ ἁμαρτάνειν γεγόνασιν. Πόλεις γὰρ κατὰ πόλεων ἐπολέμουν, ἔθνη κατὰ ἐθνῶν ἡγείροντο, καὶ διήρητο πᾶσα ἡ οἰκουμένη εἰς μάχην, ἕκαστος φιλονεικούν τες ἐν τῷ παρανομεῖν καὶ πράττειν ἄθεσμα προς λύπην Θεοῦ καὶ θεραπείαν τοῦ διαβόλου. Τοσοῦτον γὰρ ἡσέβουν, ὅτι καὶ δαίμονας ἐθρήσκευον καὶ θεοὺς αὐτοὺς ἀνηγόρευον καὶ θυσίας αὐτοῖς διὰ ἀλό γων ζώων καὶ ἀνθρώπων σφαγάς προσήγαγον, ὡς εἴρηται. (2) Διὸ καὶ μαγείαι παρ' αὐτοῖς ἐδιδά στον το , καὶ μαντείαι καὶ φαρμακείαι, καὶ μέντοι καὶ τὴν γένεσιν αὐτῶν καὶ τὴν αἰτίαν πάσης πολιτείας τε καὶ συμβάσεως τύχῃ καὶ ἄστροις ἀνε " σε τό ύπηκ. κτίσεως. προσκ. κι ἐπανάγων. Αὖθις 1. πλανάγων αὖθις. * οι προσκυνήσεις, λατρεύσεις 1. προσκυνήσῃς, λατρεύσης ὑπηκούουσα τ - ὑπακούουσα Ι. ὑπήκοος. το ἐδιδάσκοντο Ι. ἐδιδάσκοντο, CHRONICON. - LIB. I. Si ergo illos qui apud poetas dii dicuntur, deos non esse demonstratum est, omnino necessarium, bis sublatis, apud nos jam esse verum Dei cultum, et eum qui a nobis adoratur et prædicatur, solum esse Deum verum et universæ creationis auctorem, quem in Trinitate adoramnus et colimus; qui etiam prorsus homines ab errore circa idola et ab frrationali superstitione revocavit et ad divinam sui ipsius cognitionem adduxit. Dicit iterum : «Non erunt tibi dii alii præter me; › et : «Audi, Israel, Dominus Deus tuus, Dominus unus est ; » et : « Do- minum Deum tuum adorabis, et ei soli servics. › Ita igitur sua ipsius sapientia et virtute cuncta contineus, et principia conservans omnis sensibilis substantiæ, quæ sunt calidum et frigidum, siccum et D (5) humidum, in unum concordia contemperat, ita ut C D barmoniam præseferant; nec ignis frigido adver- satur principio, neque humidum sicco resistit; seḍ quasi fraterna juncta concordia, contraria conve- nientiaque et apparentia vivificant et exsistendi corporibus principia dunt, sicque cunctis ipsi obedientibus, quæ sunt super terram vivideantur, et quæ in cœlis constabiliuntur. Mare autem totum et vastus occanus in suis ipsorum moventur limi- tibus, et arida tota virescit, variisque et, omnj; modis plantis luxuriat, divino obediens precepta. Conditionem mundi et universam creationem multi varie interpretati sunt, et ut unusquisque voluit, sic definierunt. Quidam enim, casu ‚et temere quncta facta esse dicunt, inter quos Epi- curei, neque ullam circa res universas esse provi- dentiam fabulantur; alii vero, inter quos celeber- rimus Plato, ex præexsistente et æterna materia Deum cuncta fecisse affirmant. ' VI: Be magia et prestigiis. . Interea ad injustitiam deflexi, et omni impietate contaminati, insatiabiles ad peccandum facti sunt. Urbes enim adversus urbea præliabantur, gentos · adversus gentes excitabantur, et ruebat in bella universa terra, dum in facienda injustitia et ini- quitate, ad afligendum Deum et serviendum dia- bolo, cuncti æmularentur. Adeo enim impii erant, ut etiam dæmones adorarent, et deos ipsos declara rent, et sacrificia eis offerrent, bruta animalis et homines mactando, ut dictum est: Ideo ma- giam edocebantur et divinationes et veneficia ; quin imo et nativitatem et causam omnis actio- nis et transactionis fortunæ et astris attribue- bant, nihil nisi visibilia considerantes. Uno verbo, Varia lectiones et notæ. Ex. xx, 3-18. Deut. vi. 4. cod. cod. Matth. v, 10. cod. (8) Ε! τοίνυν τους παρὰ ποιηταῖς λεγομένους Α

Καὶ ὅλως ἦν πάντα παρανομίας καὶ ἀσεβείας ἔμπλεα, καὶ πανταχοῦ τῆς ἀπάτης τῶν μάντεων ἐπεπλήρωτο, (2) Καὶ γὰρ τὰ ἐν Δελφοῖς καὶ τὰ ἐν Δοδώνῃ, καὶ τὰ ἐν Βοιωτίᾳ καὶ Λυκίᾳ, καὶ Λιβύῃ καὶ Αἰγύπτῳ καὶ Καλαυρίοις μαντεύμασιν· ἡ 61.65 Πυθία ἐθαυμάζοντο μὲν τότε ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων τῇ φαν τασίᾳ, Νῦν δὲ, ἀφ᾽ οὗ Χριστὸς, ὁ Θεὸς Λόγος, ή τοῦ Θεοῦ σοφία καὶ δύναμις καταγγέλλεται, πέπαυται ταῦτα καὶ ἡ τούτων δαιμονιώδης μανία, καὶ οὐκ ἔστιν ἔτι λοιπὸν ἐν αὐτοῖς ὁ μαντευόμενος. Καὶ πάλαι μὲν ἐφαντασιοσκόπουν δαίμονες τοὺς ἀνθρώ πους, προκαταλαμβάνοντες πηγὰς, ἢ ποταμούς, ἢ Α τίθουν, μηδὲν τῶν φαινομένων πλέον λογιζόμενοι. ξύλα ή λίθους, καὶ οὕτω ταῖς μαγείαις ἔπληττον τοὺς ἄφρονας· νῦν δὲ, τῆς θείας ἐπιφανείας τοῦ Θεοῦ Λόγου γενομένης, ηφάνισται τούτων ή φαντασία. νους θεούς Δία, καὶ Κρόνον, καὶ Ἀπόλλωνα, καὶ ήρωας, νομίζοντες οἱ ἄνθρωποι θεοὺς ὑπάρχειν, ἐπλανῶντο σέβοντες · καὶ μέντοι καὶ ἀλληγορικῶς τινας αὐτῶν ἐκλαμβάνοντες προσεκύνουν, οἷον τὸν Ποσειδώνα ὕδωρ, καὶ τὸν Ηφαιστον πῦρ, καὶ τὴν "Ηραν ἀέρα, καὶ τὴν Δήμητραν γῆν καὶ καρπούς, καὶ Δία δετόν. Ἀντὶ μὲν ἐκείνοις τε ἐγνώσθησαν ἄνθρωποι θνητοι· μένος δὲ Χριστὸς ἐν ἀνθρώποις επεγνώσθη Θεὸς ἀληθινὸς, ἀληθινοῦ Θεοῦ Θεός Λόγος. (4) Οἱ τοίνυν ποιηταὶ εἰρήκασιν, ὅτι Ζεύς ἐστιν ὁ ὕων· ἀλλ᾽ οἱ αὐτοὶ πάλιν εἶπον, ὅτι μοιχός ἐστι, καὶ παιδοφθόρος, καὶ πατραλῴας καὶ ἕτερα τούτων οὐκ ἔλαττον εγκλήματα ἀλλ' οὐκ ἔστι, · φημὶ “, ἀληθῶς, οὐκοῦν οὐδὲ τὸ δειν. Εἰ γὰρ ταῦτα δέχῃ, κἀκεῖνά σε ἀνάγκη δέξασθαι· εἰ δὲ ἐκεῖνα σε ἐκβάλλεις, καὶ ταῦτα μετ' ἐκείνων. (5) Εἰ δὲ ἀφεὶς τοὺς ποιητὰς ὡς πλαστολόγους, καὶ ἐπὶ τὰς ἀλλη γορίας δρόμοις, ἐκεῖνο σε ερήσομαι, τί ποτέ ἐστιν ὁ Ζεὺς, ἡ ζέουσα, φημί, οὐσία καὶ τὸ ὑπὲρ τὸν ἀέρα όμβρος, αιθήρ λέγεται παρὰ τὸ ζέον καὶ καῖον. Οὐκοῦν οὐκ ἔστι λογική τις καὶ διακριτικὴ, ἀλλὰ ἄλογος· ὅτι γὰρ ἡ τοῦ ἀέρος φύσις ἄλογός ἐστι παντί που δῆλον. Εἰ γὰρ ἀήρ ἐστιν ὁ Ζεὺς ", ἄλογος ἐστι καὶ ἀναίσθητος · κἀντεῦθεν ὁ μῦθος οιχήσεται· ὁ γὰρ ἀὴρ οὔτε πατὴρ ἐγένετό τινος, ούτε τινὰ ἔτεκεν οὐσίαν οἷαν ἀναπλάττουσιν οἱ μυθολόγοι καὶ μυ θοπλάσται τὸν Ἥλιον, ἂν καὶ ᾿Απόλλωνα καλοῦσιν 67, υἱὸν αὐτοῦ λέγουσιν * εἶναι · οὔτε γὰρ ὁ ἥλιος λο γισμὸν ἔχει, οὔτε διάνοιαν ἢ νοῦν, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ φυσικόν ἐστι τὸ ἔργον, ἀγόμενον καὶ περιφερόμενον τῷ νόμῳ, ᾧ πάλαι τὴν ἀρχὴν αὐτῷ ἔταξεν ὁ Θεός· ἀλλὰ ὥστε οὐδὲ τὸ ὕειν τοῦ αἰθέρος ἐστὶν, ἀλλὰ τῶν νεφελῶν δεχομένων τὸ ὕδωρ « ἡ ἀπὸ τῆς θαλάσσης, Η άνωθεν φερομένων τῶν ναμάτων, ἢ τῶν ὑπὲρ τὸν οὐρανὸν ὑδάτων, ὡς ἡ ὄντως ᾿Αλήθεια διὰ τῶν θείων προφητῶν ἔφη. Καλαυρία μαντεύματα ή τε σε ἐκείνων ? φη ἐκεῖνα 1. κἀκεῖνα το Ζεύς, ἄλογος σε λέγοντες ? οι ὕδωρ 1. ύδωρ. GEORGII HAMARTOLI plena erant infertitia et impietate universa, et fraudes vatum ubique vigebant. Erant enim ora- cula Delphis, Dodong, in Boeotia, in Lycia, in Lybia, in Ægypto et Calauria celebrata : Pythiam que mirabantur vana superstitione seducti homines, Nunc vero ex quo Christus, Dei Verbum, Dei sapientia et virtus prædicatur, cessayerunt ista, et hæc damo- niaca quievit insania, pes jam est in medio ipsorum qui vaticinetur. Et olim quidem homines vanis porcellebantur lųdribriis dæmonum, fontes, flumi- na, ligna, lapides occupantium, sicque præstigiis male sanos terrentium; nunc vero, Dei manife- stato Verbo, ablata est horum superstitio, Et olim quidem dictos apud poetas deos Jovem B et Saturnum et Apollinem et heroas, cum vere deos esse opinarentur colerentque homines, errabant vehementer. Imo quosdam ex illis alle- gorice interpretantes adorabant. Sic Neptunum aquam, Vulcanum ignem, Junonem aerem, Cererem terram et fructus, Jovem pluviam credebant : pro que ipsi homines mortales agniti sunt. Solus Christus inter homines cognitus est Deus verus, veri Del divinum Verbum. Poetæquidem dixerunt Jovem ease imbrem ; sed iidem illum adulterum, puerorum corruptorem, parricidam, et omniuo scelestum dixe- punt : at no imber quidem est ; si enim hoc credideris, et illa concedere necesse est; si vero illud negaveris, hoc quoque tibi negandum erit. Si vero, amissis poetis, utpote mendacibus, ad allego ries confugeris, hoc to interrogabo, quid tandem sit Jupiter, fervens, inquam, substantia, et imaber super aerem, dictus æther eo quod fer- real et urat. Ergo non est rationalis et discre- tiva essentia, sed irrationalis; naturam enim aeris esse irrationalem prorsus evidens est. Si enim aer sit Jupiter, irrationalis est et insensibilis, et tunc fabula nullius momenti erit. Non enim aer pater fuit alicujus, nec ullam peperit substantiam qua- lou Angunt mythologi et fabularum fetores, qui solem, quem etiam Apollinem vocant, Alium ejus case diount. Sol enim nec rationem, nec judicium, nec mentem habes, sed ipse est naturale opus, motum et circumlatum ea lege, quam ab initio ei Deus præscripait. Itaque nec pluendi quidem causa est æther, sed nubes recipientes aquam ex mari, sive desuper Quenta, sive aquæ quæ sunt super cœlum, ut ipsa Veritas dixit per Prophetas. D Variæ lectiones et notæ. 04:00 codex. cod. (5) Καὶ πάλαι μὲν τοὺς 51 παρὰ ποιηταίς λεγομέν 1. Ζεύς (55) άλογός. σε καλοῦντες ? 68

Καὶ ὅλως ἦν πάντα παρανομίας καὶ ἀσεβείας ἔμπλεα, καὶ πανταχοῦ τῆς ἀπάτης τῶν μάντεων ἐπεπλήρωτο, (2) Καὶ γὰρ τὰ ἐν Δελφοῖς καὶ τὰ ἐν Δοδώνῃ, καὶ τὰ ἐν Βοιωτίᾳ καὶ Λυκίᾳ, καὶ Λιβύῃ καὶ Αἰγύπτῳ καὶ Καλαυρίοις μαντεύμασιν· ἡ 61.65 Πυθία ἐθαυμάζοντο μὲν τότε ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων τῇ φαν τασίᾳ, Νῦν δὲ, ἀφ᾽ οὗ Χριστὸς, ὁ Θεὸς Λόγος, ή τοῦ Θεοῦ σοφία καὶ δύναμις καταγγέλλεται, πέπαυται ταῦτα καὶ ἡ τούτων δαιμονιώδης μανία, καὶ οὐκ ἔστιν ἔτι λοιπὸν ἐν αὐτοῖς ὁ μαντευόμενος. Καὶ πάλαι μὲν ἐφαντασιοσκόπουν δαίμονες τοὺς ἀνθρώ πους, προκαταλαμβάνοντες πηγὰς, ἢ ποταμούς, ἢ Α τίθουν, μηδὲν τῶν φαινομένων πλέον λογιζόμενοι. ξύλα ή λίθους, καὶ οὕτω ταῖς μαγείαις ἔπληττον τοὺς ἄφρονας· νῦν δὲ, τῆς θείας ἐπιφανείας τοῦ Θεοῦ Λόγου γενομένης, ηφάνισται τούτων ή φαντασία. νους θεούς Δία, καὶ Κρόνον, καὶ Ἀπόλλωνα, καὶ ήρωας, νομίζοντες οἱ ἄνθρωποι θεοὺς ὑπάρχειν, ἐπλανῶντο σέβοντες · καὶ μέντοι καὶ ἀλληγορικῶς τινας αὐτῶν ἐκλαμβάνοντες προσεκύνουν, οἷον τὸν Ποσειδώνα ὕδωρ, καὶ τὸν Ηφαιστον πῦρ, καὶ τὴν "Ηραν ἀέρα, καὶ τὴν Δήμητραν γῆν καὶ καρπούς, καὶ Δία δετόν. Ἀντὶ μὲν ἐκείνοις τε ἐγνώσθησαν ἄνθρωποι θνητοι· μένος δὲ Χριστὸς ἐν ἀνθρώποις επεγνώσθη Θεὸς ἀληθινὸς, ἀληθινοῦ Θεοῦ Θεός Λόγος. (4) Οἱ τοίνυν ποιηταὶ εἰρήκασιν, ὅτι Ζεύς ἐστιν ὁ ὕων· ἀλλ᾽ οἱ αὐτοὶ πάλιν εἶπον, ὅτι μοιχός ἐστι, καὶ παιδοφθόρος, καὶ πατραλῴας καὶ ἕτερα τούτων οὐκ ἔλαττον εγκλήματα ἀλλ' οὐκ ἔστι, · φημὶ “, ἀληθῶς, οὐκοῦν οὐδὲ τὸ δειν. Εἰ γὰρ ταῦτα δέχῃ, κἀκεῖνά σε ἀνάγκη δέξασθαι· εἰ δὲ ἐκεῖνα σε ἐκβάλλεις, καὶ ταῦτα μετ' ἐκείνων. (5) Εἰ δὲ ἀφεὶς τοὺς ποιητὰς ὡς πλαστολόγους, καὶ ἐπὶ τὰς ἀλλη γορίας δρόμοις, ἐκεῖνο σε ερήσομαι, τί ποτέ ἐστιν ὁ Ζεὺς, ἡ ζέουσα, φημί, οὐσία καὶ τὸ ὑπὲρ τὸν ἀέρα όμβρος, αιθήρ λέγεται παρὰ τὸ ζέον καὶ καῖον. Οὐκοῦν οὐκ ἔστι λογική τις καὶ διακριτικὴ, ἀλλὰ ἄλογος· ὅτι γὰρ ἡ τοῦ ἀέρος φύσις ἄλογός ἐστι παντί που δῆλον. Εἰ γὰρ ἀήρ ἐστιν ὁ Ζεὺς ", ἄλογος ἐστι καὶ ἀναίσθητος · κἀντεῦθεν ὁ μῦθος οιχήσεται· ὁ γὰρ ἀὴρ οὔτε πατὴρ ἐγένετό τινος, ούτε τινὰ ἔτεκεν οὐσίαν οἷαν ἀναπλάττουσιν οἱ μυθολόγοι καὶ μυ θοπλάσται τὸν Ἥλιον, ἂν καὶ ᾿Απόλλωνα καλοῦσιν 67, υἱὸν αὐτοῦ λέγουσιν * εἶναι · οὔτε γὰρ ὁ ἥλιος λο γισμὸν ἔχει, οὔτε διάνοιαν ἢ νοῦν, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ φυσικόν ἐστι τὸ ἔργον, ἀγόμενον καὶ περιφερόμενον τῷ νόμῳ, ᾧ πάλαι τὴν ἀρχὴν αὐτῷ ἔταξεν ὁ Θεός· ἀλλὰ ὥστε οὐδὲ τὸ ὕειν τοῦ αἰθέρος ἐστὶν, ἀλλὰ τῶν νεφελῶν δεχομένων τὸ ὕδωρ « ἡ ἀπὸ τῆς θαλάσσης, Η άνωθεν φερομένων τῶν ναμάτων, ἢ τῶν ὑπὲρ τὸν οὐρανὸν ὑδάτων, ὡς ἡ ὄντως ᾿Αλήθεια διὰ τῶν θείων προφητῶν ἔφη. Καλαυρία μαντεύματα ή τε σε ἐκείνων ? φη ἐκεῖνα 1. κἀκεῖνα το Ζεύς, ἄλογος σε λέγοντες ? οι ὕδωρ 1. ύδωρ. GEORGII HAMARTOLI plena erant infertitia et impietate universa, et fraudes vatum ubique vigebant. Erant enim ora- cula Delphis, Dodong, in Boeotia, in Lycia, in Lybia, in Ægypto et Calauria celebrata : Pythiam que mirabantur vana superstitione seducti homines, Nunc vero ex quo Christus, Dei Verbum, Dei sapientia et virtus prædicatur, cessayerunt ista, et hæc damo- niaca quievit insania, pes jam est in medio ipsorum qui vaticinetur. Et olim quidem homines vanis porcellebantur lųdribriis dæmonum, fontes, flumi- na, ligna, lapides occupantium, sicque præstigiis male sanos terrentium; nunc vero, Dei manife- stato Verbo, ablata est horum superstitio, Et olim quidem dictos apud poetas deos Jovem B et Saturnum et Apollinem et heroas, cum vere deos esse opinarentur colerentque homines, errabant vehementer. Imo quosdam ex illis alle- gorice interpretantes adorabant. Sic Neptunum aquam, Vulcanum ignem, Junonem aerem, Cererem terram et fructus, Jovem pluviam credebant : pro que ipsi homines mortales agniti sunt. Solus Christus inter homines cognitus est Deus verus, veri Del divinum Verbum. Poetæquidem dixerunt Jovem ease imbrem ; sed iidem illum adulterum, puerorum corruptorem, parricidam, et omniuo scelestum dixe- punt : at no imber quidem est ; si enim hoc credideris, et illa concedere necesse est; si vero illud negaveris, hoc quoque tibi negandum erit. Si vero, amissis poetis, utpote mendacibus, ad allego ries confugeris, hoc to interrogabo, quid tandem sit Jupiter, fervens, inquam, substantia, et imaber super aerem, dictus æther eo quod fer- real et urat. Ergo non est rationalis et discre- tiva essentia, sed irrationalis; naturam enim aeris esse irrationalem prorsus evidens est. Si enim aer sit Jupiter, irrationalis est et insensibilis, et tunc fabula nullius momenti erit. Non enim aer pater fuit alicujus, nec ullam peperit substantiam qua- lou Angunt mythologi et fabularum fetores, qui solem, quem etiam Apollinem vocant, Alium ejus case diount. Sol enim nec rationem, nec judicium, nec mentem habes, sed ipse est naturale opus, motum et circumlatum ea lege, quam ab initio ei Deus præscripait. Itaque nec pluendi quidem causa est æther, sed nubes recipientes aquam ex mari, sive desuper Quenta, sive aquæ quæ sunt super cœlum, ut ipsa Veritas dixit per Prophetas. D Variæ lectiones et notæ. 04:00 codex. cod. (5) Καὶ πάλαι μὲν τοὺς 51 παρὰ ποιηταίς λεγομέν 1. Ζεύς (55) άλογός. σε καλοῦντες ? 68

Καὶ ὅλως ἦν πάντα παρανομίας καὶ ἀσεβείας ἔμπλεα, καὶ πανταχοῦ τῆς ἀπάτης τῶν μάντεων ἐπεπλήρωτο, (2) Καὶ γὰρ τὰ ἐν Δελφοῖς καὶ τὰ ἐν Δοδώνῃ, καὶ τὰ ἐν Βοιωτίᾳ καὶ Λυκίᾳ, καὶ Λιβύῃ καὶ Αἰγύπτῳ καὶ Καλαυρίοις μαντεύμασιν· ἡ 61.65 Πυθία ἐθαυμάζοντο μὲν τότε ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων τῇ φαν τασίᾳ, Νῦν δὲ, ἀφ᾽ οὗ Χριστὸς, ὁ Θεὸς Λόγος, ή τοῦ Θεοῦ σοφία καὶ δύναμις καταγγέλλεται, πέπαυται ταῦτα καὶ ἡ τούτων δαιμονιώδης μανία, καὶ οὐκ ἔστιν ἔτι λοιπὸν ἐν αὐτοῖς ὁ μαντευόμενος. Καὶ πάλαι μὲν ἐφαντασιοσκόπουν δαίμονες τοὺς ἀνθρώ πους, προκαταλαμβάνοντες πηγὰς, ἢ ποταμούς, ἢ Α τίθουν, μηδὲν τῶν φαινομένων πλέον λογιζόμενοι. ξύλα ή λίθους, καὶ οὕτω ταῖς μαγείαις ἔπληττον τοὺς ἄφρονας· νῦν δὲ, τῆς θείας ἐπιφανείας τοῦ Θεοῦ Λόγου γενομένης, ηφάνισται τούτων ή φαντασία. νους θεούς Δία, καὶ Κρόνον, καὶ Ἀπόλλωνα, καὶ ήρωας, νομίζοντες οἱ ἄνθρωποι θεοὺς ὑπάρχειν, ἐπλανῶντο σέβοντες · καὶ μέντοι καὶ ἀλληγορικῶς τινας αὐτῶν ἐκλαμβάνοντες προσεκύνουν, οἷον τὸν Ποσειδώνα ὕδωρ, καὶ τὸν Ηφαιστον πῦρ, καὶ τὴν "Ηραν ἀέρα, καὶ τὴν Δήμητραν γῆν καὶ καρπούς, καὶ Δία δετόν. Ἀντὶ μὲν ἐκείνοις τε ἐγνώσθησαν ἄνθρωποι θνητοι· μένος δὲ Χριστὸς ἐν ἀνθρώποις επεγνώσθη Θεὸς ἀληθινὸς, ἀληθινοῦ Θεοῦ Θεός Λόγος. (4) Οἱ τοίνυν ποιηταὶ εἰρήκασιν, ὅτι Ζεύς ἐστιν ὁ ὕων· ἀλλ᾽ οἱ αὐτοὶ πάλιν εἶπον, ὅτι μοιχός ἐστι, καὶ παιδοφθόρος, καὶ πατραλῴας καὶ ἕτερα τούτων οὐκ ἔλαττον εγκλήματα ἀλλ' οὐκ ἔστι, · φημὶ “, ἀληθῶς, οὐκοῦν οὐδὲ τὸ δειν. Εἰ γὰρ ταῦτα δέχῃ, κἀκεῖνά σε ἀνάγκη δέξασθαι· εἰ δὲ ἐκεῖνα σε ἐκβάλλεις, καὶ ταῦτα μετ' ἐκείνων. (5) Εἰ δὲ ἀφεὶς τοὺς ποιητὰς ὡς πλαστολόγους, καὶ ἐπὶ τὰς ἀλλη γορίας δρόμοις, ἐκεῖνο σε ερήσομαι, τί ποτέ ἐστιν ὁ Ζεὺς, ἡ ζέουσα, φημί, οὐσία καὶ τὸ ὑπὲρ τὸν ἀέρα όμβρος, αιθήρ λέγεται παρὰ τὸ ζέον καὶ καῖον. Οὐκοῦν οὐκ ἔστι λογική τις καὶ διακριτικὴ, ἀλλὰ ἄλογος· ὅτι γὰρ ἡ τοῦ ἀέρος φύσις ἄλογός ἐστι παντί που δῆλον. Εἰ γὰρ ἀήρ ἐστιν ὁ Ζεὺς ", ἄλογος ἐστι καὶ ἀναίσθητος · κἀντεῦθεν ὁ μῦθος οιχήσεται· ὁ γὰρ ἀὴρ οὔτε πατὴρ ἐγένετό τινος, ούτε τινὰ ἔτεκεν οὐσίαν οἷαν ἀναπλάττουσιν οἱ μυθολόγοι καὶ μυ θοπλάσται τὸν Ἥλιον, ἂν καὶ ᾿Απόλλωνα καλοῦσιν 67, υἱὸν αὐτοῦ λέγουσιν * εἶναι · οὔτε γὰρ ὁ ἥλιος λο γισμὸν ἔχει, οὔτε διάνοιαν ἢ νοῦν, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ φυσικόν ἐστι τὸ ἔργον, ἀγόμενον καὶ περιφερόμενον τῷ νόμῳ, ᾧ πάλαι τὴν ἀρχὴν αὐτῷ ἔταξεν ὁ Θεός· ἀλλὰ ὥστε οὐδὲ τὸ ὕειν τοῦ αἰθέρος ἐστὶν, ἀλλὰ τῶν νεφελῶν δεχομένων τὸ ὕδωρ « ἡ ἀπὸ τῆς θαλάσσης, Η άνωθεν φερομένων τῶν ναμάτων, ἢ τῶν ὑπὲρ τὸν οὐρανὸν ὑδάτων, ὡς ἡ ὄντως ᾿Αλήθεια διὰ τῶν θείων προφητῶν ἔφη. Καλαυρία μαντεύματα ή τε σε ἐκείνων ? φη ἐκεῖνα 1. κἀκεῖνα το Ζεύς, ἄλογος σε λέγοντες ? οι ὕδωρ 1. ύδωρ. GEORGII HAMARTOLI plena erant infertitia et impietate universa, et fraudes vatum ubique vigebant. Erant enim ora- cula Delphis, Dodong, in Boeotia, in Lycia, in Lybia, in Ægypto et Calauria celebrata : Pythiam que mirabantur vana superstitione seducti homines, Nunc vero ex quo Christus, Dei Verbum, Dei sapientia et virtus prædicatur, cessayerunt ista, et hæc damo- niaca quievit insania, pes jam est in medio ipsorum qui vaticinetur. Et olim quidem homines vanis porcellebantur lųdribriis dæmonum, fontes, flumi- na, ligna, lapides occupantium, sicque præstigiis male sanos terrentium; nunc vero, Dei manife- stato Verbo, ablata est horum superstitio, Et olim quidem dictos apud poetas deos Jovem B et Saturnum et Apollinem et heroas, cum vere deos esse opinarentur colerentque homines, errabant vehementer. Imo quosdam ex illis alle- gorice interpretantes adorabant. Sic Neptunum aquam, Vulcanum ignem, Junonem aerem, Cererem terram et fructus, Jovem pluviam credebant : pro que ipsi homines mortales agniti sunt. Solus Christus inter homines cognitus est Deus verus, veri Del divinum Verbum. Poetæquidem dixerunt Jovem ease imbrem ; sed iidem illum adulterum, puerorum corruptorem, parricidam, et omniuo scelestum dixe- punt : at no imber quidem est ; si enim hoc credideris, et illa concedere necesse est; si vero illud negaveris, hoc quoque tibi negandum erit. Si vero, amissis poetis, utpote mendacibus, ad allego ries confugeris, hoc to interrogabo, quid tandem sit Jupiter, fervens, inquam, substantia, et imaber super aerem, dictus æther eo quod fer- real et urat. Ergo non est rationalis et discre- tiva essentia, sed irrationalis; naturam enim aeris esse irrationalem prorsus evidens est. Si enim aer sit Jupiter, irrationalis est et insensibilis, et tunc fabula nullius momenti erit. Non enim aer pater fuit alicujus, nec ullam peperit substantiam qua- lou Angunt mythologi et fabularum fetores, qui solem, quem etiam Apollinem vocant, Alium ejus case diount. Sol enim nec rationem, nec judicium, nec mentem habes, sed ipse est naturale opus, motum et circumlatum ea lege, quam ab initio ei Deus præscripait. Itaque nec pluendi quidem causa est æther, sed nubes recipientes aquam ex mari, sive desuper Quenta, sive aquæ quæ sunt super cœlum, ut ipsa Veritas dixit per Prophetas. D Variæ lectiones et notæ. 04:00 codex. cod. (5) Καὶ πάλαι μὲν τοὺς 51 παρὰ ποιηταίς λεγομέν 1. Ζεύς (55) άλογός. σε καλοῦντες ? 68

Α σκότος, οὕτως τῆς θείας ἐπιφανείας γενομένης, ἀπελήλατο τῆς εἰδωλομανίας τὸ σκότος, καὶ πᾶσα ἡ τῶν φιλοσόφων πιθανολογία μωρία καὶ φλυαρία φανερῶς ἀπεδείχθη, καθώς γέγραπται. Περὶ μὲν γὰρ τῆς τῶν εἰδώλων ἄρδην καταλύσεως, ε το Καὶ ἔσται, φησὶν, ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, λέγει Κύριος Σαβαώθ, ἐξολοθρεύσω τὰ ὀνόματα τῶν εἰδώλων ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ οὐκ ἔσται αὐτῶν ἔτι μνεία. › Περὶ δὲ τῆς τῶν φιλοσόφων ματαιολογίας, ι Ο δρασσόμενος τοὺς σοφοὺς ἐν τῇ πανουργίᾳ αὐτῶν.15, ο και, « Κύριος γινώσκει τοὺς διαλογισμούς τῶν σοφῶν, ὅτι εἰσὶ μάταιοι. » (7) Καὶ πάλαι μὲν εἰδωλολατροῦντες Έλληνες καὶ βάρβαροι κατ' άλλήλων ἐπολέμουν, ὡς εἴρηται, καὶ ἐμοὶ καὶ ἀπηνεῖς πρὸς τοὺς συγ γενεῖς ἐτύγχανον· οὐκ ἦν γάρ τινα τὰ σύνολον οὔτε τὴν γῆν οὔτε τὴν θάλασσαν άοπλον διαβῆναι διὰ τὴν πρὸς ἀλλήλους ἀκατάλλακτον μάχην· καὶ ἁπλῶς πᾶσα ἡ τούτων ζωὴ καὶ διαγωγή δι' ὅπλων ἐγένετο, καὶ ξίφος ἦν αὐτοῖς διὰ βακτηρίας καὶ παντὸς βοηθήματος ἔρεισμα. Νῦν δὲ, ὅτε εἰς τὴν τοῦ εἰρηνοποιοῦ Χριστοῦ διδασκαλίαν καταβεβήκασι, τότε δὴ παραδόξως τῷ ὄντι κατὰ διάνοιαν κατανυ- γέντες τὴν ὠμότητα τῶν φόνων ἀπέθεντο, καὶ οὐκέτι πολέμια φρονοῦσιν, ἀλλὰ κατὰ δαιμόνων τὸν πόλεμον διὰ τῶν ἀρίστων τρόπων καὶ τῶν κατ' ἀρετὴν πράξεων ἀτρέψαντο καὶ προδήλως ἀντιπαρετάξαντο. Περὶ ὧν καὶ γέγραπται, ὅτι τ8 ο Συγκόψουσι τας μαχαίρας αὐτῶν εἰς ἄροτρα καὶ τὰς ζιβύνας αὐτῶν εἰς δρέπανα, καὶ οὐ λήψεται ἔθνος ἐπ᾽ ἔθνος μάχαιραν, » καὶ τὰ ἑξῆς. Β φησίν - " . Εἰ τοίνυν Ἕλληνες ἀνέγνωσαν ἀκριβῶς τὰς Ελληνικὰς ἱστορίας, ἔγνωσαν τ8 δήπουθεν ὡς καὶ τὰς περιφανείς επιστήμας καὶ τῶν τεχνῶν τὰς πλείστας παρ' Εβραίοις " επαιδεύθησαν Ἕλληνες· γεωμετρίαν το γὰρ " Αἰγυπτίους εὑρηκέναι φασίν, ἀστρολογία δὲ καὶ γενεθλιαλογία Χαλδαίων εύρημα λέγεται, "Αραβες δὲ καὶ Φρύγες οιωνοσκοπίαν το ἐπενόησαν εἶναι, καὶ πρῶτοι θύειν θεοῖς, Χαλ δαῖοι δὲ ἐξεῦρον ἤτοι Κύπριοι ", διαφορούνται γὰρ ἔθνος Περσικὸν ὑπάρχοντες (44)· τὴν δὲ ἀστρονομίαν ἐξευρηκέναι πρῶτοι τα Βαβυλώνιοι διὰ Ὠρωάστρου, ἐξ ὧν δεύτεροι παρειλήφασιν Αἰγύπτιοι, τὴν γεωμε- τρίαν ἐκ τοῦ ἁπλέτου τῆς γῆς καὶ τῆς διαιρέσεως τῶν • χωρῶν προδιδαχθέντες· καὶ εἶθ' οὕτω γράψαντες, ἕτεροι μετέλαβον. (9) Τὴν δὲ μαγείαν καὶ γοη- τείαν καὶ φαρμακείαν Μῆδοι μὲν ἐφεῦρον καὶ Πέρσαι, διαφέρουσι δὲ πρὸς ἀλλήλους· ἡ μὲν γὰρ μαγεία ἐπίκλησις ἐστι δαιμόνων, ἀγαθοποιῶν δῆθεν προς ἀγαθοῦσύστασίν τινο;, ὥσπερ θα τὰ τοῦ ᾿Απολλωνίου ἀνεγινώσκεσαν τάς. παρὰ βαρβάρων το μέν 7η καὶ ἀστρο που ὥσπερ πρῶτοι σύστασιν θ' οm. νυμίαν οιωνοσκοπικὴν ἐπ. πρῶτοι το Χ. δὲ ἤτοι Κύπριοι ἐξ. τὸ μαγεύειν 13. λέγονται Β. διὰ Ζωροάστρου ἐξ ὧν δεύτεροι παρείληφαν Β'. CHRONICON. - LIB. I. divina manifestatione facta, dissipatæ sunt idolo- latricæ tenebræ, et omnis philosophorum sapientia insaniæ et garrulitatis convincitur, ut scriptum est. Etenim de idolis penitus destruendis : « Et erit in die illa, dicit Dominus Sabaoth, disperdam nomina idolorum de terra, et non memorabuntur ultra.» De philosophorum autem vaniloquentia : « Qui ap- prehendit sapientes in astutia eorum; » et : Dominus scit cogitationes sapientium, quoniam vanæ sunt. Et olim quidem idolis servientes Graci ac Barbari inter se bellabant, ut dictum est, et crudeles sævi- que erga consanguineos erant; nec quisquam prorsus terram aut mare inermis trajicere poterat, propter bella quæ sine spe reconciliationis inter se agitabant; uno verbo, tota illorum vita et con- versatio in armis consumebatur, gladius illis erat pro baculo et in omni contentione auxilium. Nunc vero, pacifici Christi doctrinam amplexi, mirum in modum mente compuncti, crudelitate in sanguine fundendo deposita, hostilia non meditantur, sed adversus dæmones bellum converterunt per artes optimas et virtutis opera, et perspicue dimicave- runt. De quibus etiam scriptum est : Confabunt gladios suos in vomeres, et lanceas suas in falces, et non sumet gens contra gentem gla- dium, » etc. De his Theodoretus quoque hæc dicit : ‹ Si Græci Græcas historias studiose legissent, novissent sane et scientias et plerasque artes liberales ab Hebræis Græcos didicisse; geometriam enim ab Ægyptiis in- ventam esse dicunt; astrologia et ars horoscopica- Chaldæorum inventum dicitur; Arabes et Phryges. auguria excogitarunt; » primi diis sacrificaverunt Chaldæi sive Cyprii, qui quidem ex Persia originem ducunt; astronomiam invenisse primi dicuntur Babylonii per Zoroastrem, ex quibus postea exce- perunt Ægyptii. Nam geometriam ob immensam terram in partes dividendam prius edocti, in scriptis suis posteris tradiderunt. Magiam et incan- tationem et veneficium Medi et Persæ, vario ta- D men modo invenere. Magia est dæmonum invocatio beneficorum ad bonum aliquod effingendum: sic Apollonis Tyapensis oracula ad bonum cffectum data sunt. Incantatio invocatio est damnonum male- ficorum circum sepulcra ad malum aliquod efficiendum; unde yoŋtela nominatur ob gemitus. Variæ lectiones et nolæ. 7• Zach. xIII, 2. 71.72 Cor. 1x, ex Job. v, 13, et Ps. xcv, 11. Isa 11, 4. ad Græcos 1. 6,45 78&v Th. 22. 8. tàç dè n. cod. 78* Th. Th. B' homeiole- Th. Th. Leutu. - (6) Καὶ ὥσπερ οὖν ἡλίω φαίνοντος ἀπελαύνεται A Sicut igitur sole lucente fugantur tenebra, sic (8) Περί τούτων μέν τοι καὶ Θεοδώρητος τάδε Ε

Α σκότος, οὕτως τῆς θείας ἐπιφανείας γενομένης, ἀπελήλατο τῆς εἰδωλομανίας τὸ σκότος, καὶ πᾶσα ἡ τῶν φιλοσόφων πιθανολογία μωρία καὶ φλυαρία φανερῶς ἀπεδείχθη, καθώς γέγραπται. Περὶ μὲν γὰρ τῆς τῶν εἰδώλων ἄρδην καταλύσεως, ε το Καὶ ἔσται, φησὶν, ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, λέγει Κύριος Σαβαώθ, ἐξολοθρεύσω τὰ ὀνόματα τῶν εἰδώλων ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ οὐκ ἔσται αὐτῶν ἔτι μνεία. › Περὶ δὲ τῆς τῶν φιλοσόφων ματαιολογίας, ι Ο δρασσόμενος τοὺς σοφοὺς ἐν τῇ πανουργίᾳ αὐτῶν.15, ο και, « Κύριος γινώσκει τοὺς διαλογισμούς τῶν σοφῶν, ὅτι εἰσὶ μάταιοι. » (7) Καὶ πάλαι μὲν εἰδωλολατροῦντες Έλληνες καὶ βάρβαροι κατ' άλλήλων ἐπολέμουν, ὡς εἴρηται, καὶ ἐμοὶ καὶ ἀπηνεῖς πρὸς τοὺς συγ γενεῖς ἐτύγχανον· οὐκ ἦν γάρ τινα τὰ σύνολον οὔτε τὴν γῆν οὔτε τὴν θάλασσαν άοπλον διαβῆναι διὰ τὴν πρὸς ἀλλήλους ἀκατάλλακτον μάχην· καὶ ἁπλῶς πᾶσα ἡ τούτων ζωὴ καὶ διαγωγή δι' ὅπλων ἐγένετο, καὶ ξίφος ἦν αὐτοῖς διὰ βακτηρίας καὶ παντὸς βοηθήματος ἔρεισμα. Νῦν δὲ, ὅτε εἰς τὴν τοῦ εἰρηνοποιοῦ Χριστοῦ διδασκαλίαν καταβεβήκασι, τότε δὴ παραδόξως τῷ ὄντι κατὰ διάνοιαν κατανυ- γέντες τὴν ὠμότητα τῶν φόνων ἀπέθεντο, καὶ οὐκέτι πολέμια φρονοῦσιν, ἀλλὰ κατὰ δαιμόνων τὸν πόλεμον διὰ τῶν ἀρίστων τρόπων καὶ τῶν κατ' ἀρετὴν πράξεων ἀτρέψαντο καὶ προδήλως ἀντιπαρετάξαντο. Περὶ ὧν καὶ γέγραπται, ὅτι τ8 ο Συγκόψουσι τας μαχαίρας αὐτῶν εἰς ἄροτρα καὶ τὰς ζιβύνας αὐτῶν εἰς δρέπανα, καὶ οὐ λήψεται ἔθνος ἐπ᾽ ἔθνος μάχαιραν, » καὶ τὰ ἑξῆς. Β φησίν - " . Εἰ τοίνυν Ἕλληνες ἀνέγνωσαν ἀκριβῶς τὰς Ελληνικὰς ἱστορίας, ἔγνωσαν τ8 δήπουθεν ὡς καὶ τὰς περιφανείς επιστήμας καὶ τῶν τεχνῶν τὰς πλείστας παρ' Εβραίοις " επαιδεύθησαν Ἕλληνες· γεωμετρίαν το γὰρ " Αἰγυπτίους εὑρηκέναι φασίν, ἀστρολογία δὲ καὶ γενεθλιαλογία Χαλδαίων εύρημα λέγεται, "Αραβες δὲ καὶ Φρύγες οιωνοσκοπίαν το ἐπενόησαν εἶναι, καὶ πρῶτοι θύειν θεοῖς, Χαλ δαῖοι δὲ ἐξεῦρον ἤτοι Κύπριοι ", διαφορούνται γὰρ ἔθνος Περσικὸν ὑπάρχοντες (44)· τὴν δὲ ἀστρονομίαν ἐξευρηκέναι πρῶτοι τα Βαβυλώνιοι διὰ Ὠρωάστρου, ἐξ ὧν δεύτεροι παρειλήφασιν Αἰγύπτιοι, τὴν γεωμε- τρίαν ἐκ τοῦ ἁπλέτου τῆς γῆς καὶ τῆς διαιρέσεως τῶν • χωρῶν προδιδαχθέντες· καὶ εἶθ' οὕτω γράψαντες, ἕτεροι μετέλαβον. (9) Τὴν δὲ μαγείαν καὶ γοη- τείαν καὶ φαρμακείαν Μῆδοι μὲν ἐφεῦρον καὶ Πέρσαι, διαφέρουσι δὲ πρὸς ἀλλήλους· ἡ μὲν γὰρ μαγεία ἐπίκλησις ἐστι δαιμόνων, ἀγαθοποιῶν δῆθεν προς ἀγαθοῦσύστασίν τινο;, ὥσπερ θα τὰ τοῦ ᾿Απολλωνίου ἀνεγινώσκεσαν τάς. παρὰ βαρβάρων το μέν 7η καὶ ἀστρο που ὥσπερ πρῶτοι σύστασιν θ' οm. νυμίαν οιωνοσκοπικὴν ἐπ. πρῶτοι το Χ. δὲ ἤτοι Κύπριοι ἐξ. τὸ μαγεύειν 13. λέγονται Β. διὰ Ζωροάστρου ἐξ ὧν δεύτεροι παρείληφαν Β'. CHRONICON. - LIB. I. divina manifestatione facta, dissipatæ sunt idolo- latricæ tenebræ, et omnis philosophorum sapientia insaniæ et garrulitatis convincitur, ut scriptum est. Etenim de idolis penitus destruendis : « Et erit in die illa, dicit Dominus Sabaoth, disperdam nomina idolorum de terra, et non memorabuntur ultra.» De philosophorum autem vaniloquentia : « Qui ap- prehendit sapientes in astutia eorum; » et : Dominus scit cogitationes sapientium, quoniam vanæ sunt. Et olim quidem idolis servientes Graci ac Barbari inter se bellabant, ut dictum est, et crudeles sævi- que erga consanguineos erant; nec quisquam prorsus terram aut mare inermis trajicere poterat, propter bella quæ sine spe reconciliationis inter se agitabant; uno verbo, tota illorum vita et con- versatio in armis consumebatur, gladius illis erat pro baculo et in omni contentione auxilium. Nunc vero, pacifici Christi doctrinam amplexi, mirum in modum mente compuncti, crudelitate in sanguine fundendo deposita, hostilia non meditantur, sed adversus dæmones bellum converterunt per artes optimas et virtutis opera, et perspicue dimicave- runt. De quibus etiam scriptum est : Confabunt gladios suos in vomeres, et lanceas suas in falces, et non sumet gens contra gentem gla- dium, » etc. De his Theodoretus quoque hæc dicit : ‹ Si Græci Græcas historias studiose legissent, novissent sane et scientias et plerasque artes liberales ab Hebræis Græcos didicisse; geometriam enim ab Ægyptiis in- ventam esse dicunt; astrologia et ars horoscopica- Chaldæorum inventum dicitur; Arabes et Phryges. auguria excogitarunt; » primi diis sacrificaverunt Chaldæi sive Cyprii, qui quidem ex Persia originem ducunt; astronomiam invenisse primi dicuntur Babylonii per Zoroastrem, ex quibus postea exce- perunt Ægyptii. Nam geometriam ob immensam terram in partes dividendam prius edocti, in scriptis suis posteris tradiderunt. Magiam et incan- tationem et veneficium Medi et Persæ, vario ta- D men modo invenere. Magia est dæmonum invocatio beneficorum ad bonum aliquod effingendum: sic Apollonis Tyapensis oracula ad bonum cffectum data sunt. Incantatio invocatio est damnonum male- ficorum circum sepulcra ad malum aliquod efficiendum; unde yoŋtela nominatur ob gemitus. Variæ lectiones et nolæ. 7• Zach. xIII, 2. 71.72 Cor. 1x, ex Job. v, 13, et Ps. xcv, 11. Isa 11, 4. ad Græcos 1. 6,45 78&v Th. 22. 8. tàç dè n. cod. 78* Th. Th. B' homeiole- Th. Th. Leutu. - (6) Καὶ ὥσπερ οὖν ἡλίω φαίνοντος ἀπελαύνεται A Sicut igitur sole lucente fugantur tenebra, sic (8) Περί τούτων μέν τοι καὶ Θεοδώρητος τάδε Ε

Α τοῦ Τυανέως θεσπίσματα δι' ἀγαθῶν γεγόνασιν· ἡ δὲ Β θέειν γοητεία ἐπίκλησις ἐστι δαιμόνων κακοποιών περὶ τους τάφους τελουμένη ἐπὶ κακοῦ τινος σύστασιν· ὅθεν καὶ γοητεία κέκληται ἀπὸ τῶν γιῶν καὶ τῶν θρήνων τῶν περὶ τοὺς τάφους γινομένων· φαρμα- κεία δὲ ὅταν διά τινος σκευασίας θανατοφόρου πρὸς φίλτρον δοθῇ τινι διὰ στόματος "1. (10) Ομοίως δὲ καὶ τῆς οἰωνικῆς τὸ μὲν ἐστι ὀρνεοσκοπικὸν, τὸ δὲ οἰκοσκοπικὸν, τὸ δὲ ἐνόδιον, τὸ δὲ χειροσκοπικὸν, τὸ δὲ παλματαῖον τι. Καὶ ὀρνεοσκοπικὸν μὲν ἐστι, όταν, πετομένου δὲ τοῦδε ἢ τοῦδε όρνιθος ἔμπροσθεν ἢ ὄπισθεν, ἢ δεξιὰ ἢ ἀριστερὰ νεύοντος, εἴπωσι • Τόδε ή τόδε συμβαίνει ο · περὶ δὲ ἁλματικὰν δι τὸ διὰ τῆς πάλσεως τοῦ σώματος γνωριζόμεναν, οἷον ἐπάλθη ὁ δεξιὸς ἢ ὁ ἀριστερὸς ὀφθαλμός, ἡ ὁ ώμος, ἢ μηρός, ἢ κνημίς, ἢ κνισμὸς ἐν τῷ ποδί ως γέγονεν, ἢ πρὸς τὸ οὖς ἦχος ἐγένετο, « Τό δέ, φησί, συμβαίνει ή συμβήσεται ·, οἰκοσκοπικὸν δὲ, ὅταν τὰ ἐν τῷ οἴκῳ συμβαίνοντα εἴπῃ Α' τις· « Τόδε συμ- βαίνει, · οἷον ἐν τῇ στέγῃ φανεῖ γαλ, ε, ἡ ὄφις, τ μᾶς, ἡ ἐκκενωθῇ ἔλαιον, ἢ μέλι, ἢ οἶνος, ἢ τέφρα, η τρισμό; ει γένηται ξύλου ἢ ἄλλο τι · Τόδε προμη γύει ο · ἐνόδιον δὲ, ὅταν ἐξηγήσεταί τις τὰ ἐν τῇ ὁδῷ ὑπαντῶντα λέγων· . Εάν σοι ὑπαντήσει τοιοῦτος ἄνθρωπος ο ἢ τόδε βαστάζων, τόδε σοι συμβήσεται· χειροσκοπικὸν δὲ, ὅταν διὰ τῆς ἐκτάσεως τῶν χει ρῶν διατεινόμενοι οι εἴπωσι • Τόδε αὐτῷ γενή- σεται. ο • $3.96 φασὶν Έλληνες, καὶ τὸν » Κάδμον ταῦτα πρὸς τὴν Ελλάδα κομίσαι, ἰατρικῆς δὲ τὸν Αἰγύπτιον Απιν Ελεξαν ἄρξαι καὶ τὸν ᾿Ασκληπιὸν οἱ αὐξῆσαι τὴν τέχνην, ων πάντων Ἑβραῖοι προγενέστεροι. (12) Οὕτω καὶ περὶ τῶν δογμάτων διαφερόμενοι 18.04 δια φόρως εδογμάτισαν. Οἱ μὲν γὰρ τὰ ὁμώμενα γεν νητά, οἱ δὲ ἀγένητα καὶ ἐκ ταυτομάτων γενέσθαι· καὶ οἱ μὲν ἔμψυχον εἶναι τὸ πᾶν, οἱ δὲ ἄψυχον ἔφασαν. ᾿Αναξαγόρας γὰρ καὶ Πυθαγόρας, εἰ; Α'- γυπτον ἀφικόμενοι καὶ τοῖς Αἰγυπτίων καὶ Ἑβραίων αὐτόθι σοφοῖς προσομιλήσαντες, τὴν περὶ τῶν ὄντων γνῶσιν ἠκουτίσθησαν, ὥσπερ δὴ μετὰ ταῦτα καὶ Πλάτων ἐμυήθη μᾶλλον, καθὼς ἐν τοῖς Παραλ λήλοις ἔφη Πλούταρχος. (12) Οὐ μὴν δὲ τε ἀλλὰ καὶ θεοὺς Αἰγύπτιοι πρῶτοι τῶν ἄλλων τὸν ἥλιον καὶ την σελήνην ὠνόμασαν, καλέσαντες τὸν μὲν ἥλιον Οσιριν, τὴν δὲ σελήνην Ισιν· ἅτε οὖν ὁρῶντες αὐτοὺς ἰόντας δρόμῳ καὶ θέοντας, θεοὺς αὐτοὺς ἐκ τοῦ θέειν ἀνηγόρευσαν τε καὶ ἔθυσαν. Καὶ τὸ μὲν οι στόματος. Όρνεοσκοπικὸν δὲ λέγεται ἐξευρηκέναι τοῦτο πρῶτος Τηλέγονος Ομοίως δὲ καὶ τῆς οἰωνιστικής Β', απ' τὸ δὲ παλματικὸν Β' δε πετωμένου όρνιθος Β'. 8ε τόδε συμβαίνει ἡ τόδε Β'. οι τὸ δὲ παλματικόν ? · ἁλματικὸν δὲ τό Β'. οὐ ἐν τῷ ποδὶ κνησμός Β'. σε φησί, συμβήσεται. Β'. εἴπῃ Ι. εἴποι Β', είπει σε φανῇ γαίη Β'. Οι πρισμός ξύλων (ξυλ. ὑπαντήσῃ Β'. το βαστάζων ἢ τόδε συμβήσεται σοι τόδε Β'. οι διατεινόμενος Β'. οι καὶ τόν Β', ποιοι προδιαφερόμενοι Β'. Οὐ μὴν δέ Ι. Οὐ μήν (45) δέ. $3.95 GEORGII HAMARTOLI et lamentationes quæ circa sepulcra dunt ; vene- ficium autem est quando ad amoris illecebram datur alicui lethale poculum. Similiter auguralis scientia complectitur avium inspectionem, alia divinationem ex iis quæ domi, quæ in via, quæ in manibus observantur; augurium quod du- citur ex palpitatione. Fit augurium per avium inspectionem, quando bac vel illa avi volante et vergente coram vel retro, dextra vel læva, dicunt: • Hoc vel illud coutingit. Fit augurium ex palpi- tatione, quando indicium ex palpitatione ducitur, verbi gratia, quando palpitavit dexter aut sinister oculus, vel humerus, vel femur, vel crus, vel quando pruritus in pede sentitur, aut aures tin- niunt, et dicunt : « Hoc vel illud accidit aut accidel. » Divinatio ex iis quæ domi spectantur lo- cum habet, quando quæ domi contingunt indicans aliquis dicit : « Hoc accidit ; » verbi gratia, in tecto apparet mustela aut serpens aut mus, vel exbau- stum est oleum, aut mel, aut vinum, aut cinis, vel stridor ft ligni, vel quidpiam aliud, et additur : ‹ Hoc significat. › Divinatio ex iis quæ in via spectantur fit, quando quæ in via occurrunt aliquis enarrat dicens : « Si tibi obviam occurrat is home, aut id portans, hoc tibi accidet. » Per in- spectionem manuum divinatio fit, quando per extensionem manuum affirmantes dicunt : • Hoc illi fet, Litteras porro a Phoenicibus inventas Græci dicunt, et a Cadmo in Græciam allatas; medi- C cinam autem exercere Ægyptium Apim incepisse et Asclepium hanc auxisse artem: quibus tamen omnibus Hebræi antiquiores sunt. Similiter alii aliţer de dogmatibus disseruerunt. Enim vero alii visibilia creata, alii non creata, sed fortuita dixerunt esse; alii mundum universum anima vivificari, alţi mente carere. Anaxagoras enim et Protagoras cum in Ægyptum venissent, et cum sapientibus Ægyptiis et Hebræis ibidem conversati essent, de iis quæ sunt cognitionem uacti sunt, et postea ipse Plato rite initiatus est, ut in suis Parallelis dixit Plutarchus. Ægyptii ante alios soli et lunæ indide- runt nomina, solem Osirim vocantes, lunam Isim; quæ astra quod currentia viderent, deos a voce (quod est currere) appellaverunt, et iis sacrifica-D verunt. Ignem quoque Vulcanum, terram Cererem, humidam substantiam Oceanum, cupidinem Ve- perem ct Amorem, iram Martem, ebrietatem Varia lectiones et notæ, - (quod codex in margine hibet). cod. col.) om. ST (11) Καὶ τὰ μὲν γράμματα Φοίνικας ευρηκέναι

Α τοῦ Τυανέως θεσπίσματα δι' ἀγαθῶν γεγόνασιν· ἡ δὲ Β θέειν γοητεία ἐπίκλησις ἐστι δαιμόνων κακοποιών περὶ τους τάφους τελουμένη ἐπὶ κακοῦ τινος σύστασιν· ὅθεν καὶ γοητεία κέκληται ἀπὸ τῶν γιῶν καὶ τῶν θρήνων τῶν περὶ τοὺς τάφους γινομένων· φαρμα- κεία δὲ ὅταν διά τινος σκευασίας θανατοφόρου πρὸς φίλτρον δοθῇ τινι διὰ στόματος "1. (10) Ομοίως δὲ καὶ τῆς οἰωνικῆς τὸ μὲν ἐστι ὀρνεοσκοπικὸν, τὸ δὲ οἰκοσκοπικὸν, τὸ δὲ ἐνόδιον, τὸ δὲ χειροσκοπικὸν, τὸ δὲ παλματαῖον τι. Καὶ ὀρνεοσκοπικὸν μὲν ἐστι, όταν, πετομένου δὲ τοῦδε ἢ τοῦδε όρνιθος ἔμπροσθεν ἢ ὄπισθεν, ἢ δεξιὰ ἢ ἀριστερὰ νεύοντος, εἴπωσι • Τόδε ή τόδε συμβαίνει ο · περὶ δὲ ἁλματικὰν δι τὸ διὰ τῆς πάλσεως τοῦ σώματος γνωριζόμεναν, οἷον ἐπάλθη ὁ δεξιὸς ἢ ὁ ἀριστερὸς ὀφθαλμός, ἡ ὁ ώμος, ἢ μηρός, ἢ κνημίς, ἢ κνισμὸς ἐν τῷ ποδί ως γέγονεν, ἢ πρὸς τὸ οὖς ἦχος ἐγένετο, « Τό δέ, φησί, συμβαίνει ή συμβήσεται ·, οἰκοσκοπικὸν δὲ, ὅταν τὰ ἐν τῷ οἴκῳ συμβαίνοντα εἴπῃ Α' τις· « Τόδε συμ- βαίνει, · οἷον ἐν τῇ στέγῃ φανεῖ γαλ, ε, ἡ ὄφις, τ μᾶς, ἡ ἐκκενωθῇ ἔλαιον, ἢ μέλι, ἢ οἶνος, ἢ τέφρα, η τρισμό; ει γένηται ξύλου ἢ ἄλλο τι · Τόδε προμη γύει ο · ἐνόδιον δὲ, ὅταν ἐξηγήσεταί τις τὰ ἐν τῇ ὁδῷ ὑπαντῶντα λέγων· . Εάν σοι ὑπαντήσει τοιοῦτος ἄνθρωπος ο ἢ τόδε βαστάζων, τόδε σοι συμβήσεται· χειροσκοπικὸν δὲ, ὅταν διὰ τῆς ἐκτάσεως τῶν χει ρῶν διατεινόμενοι οι εἴπωσι • Τόδε αὐτῷ γενή- σεται. ο • $3.96 φασὶν Έλληνες, καὶ τὸν » Κάδμον ταῦτα πρὸς τὴν Ελλάδα κομίσαι, ἰατρικῆς δὲ τὸν Αἰγύπτιον Απιν Ελεξαν ἄρξαι καὶ τὸν ᾿Ασκληπιὸν οἱ αὐξῆσαι τὴν τέχνην, ων πάντων Ἑβραῖοι προγενέστεροι. (12) Οὕτω καὶ περὶ τῶν δογμάτων διαφερόμενοι 18.04 δια φόρως εδογμάτισαν. Οἱ μὲν γὰρ τὰ ὁμώμενα γεν νητά, οἱ δὲ ἀγένητα καὶ ἐκ ταυτομάτων γενέσθαι· καὶ οἱ μὲν ἔμψυχον εἶναι τὸ πᾶν, οἱ δὲ ἄψυχον ἔφασαν. ᾿Αναξαγόρας γὰρ καὶ Πυθαγόρας, εἰ; Α'- γυπτον ἀφικόμενοι καὶ τοῖς Αἰγυπτίων καὶ Ἑβραίων αὐτόθι σοφοῖς προσομιλήσαντες, τὴν περὶ τῶν ὄντων γνῶσιν ἠκουτίσθησαν, ὥσπερ δὴ μετὰ ταῦτα καὶ Πλάτων ἐμυήθη μᾶλλον, καθὼς ἐν τοῖς Παραλ λήλοις ἔφη Πλούταρχος. (12) Οὐ μὴν δὲ τε ἀλλὰ καὶ θεοὺς Αἰγύπτιοι πρῶτοι τῶν ἄλλων τὸν ἥλιον καὶ την σελήνην ὠνόμασαν, καλέσαντες τὸν μὲν ἥλιον Οσιριν, τὴν δὲ σελήνην Ισιν· ἅτε οὖν ὁρῶντες αὐτοὺς ἰόντας δρόμῳ καὶ θέοντας, θεοὺς αὐτοὺς ἐκ τοῦ θέειν ἀνηγόρευσαν τε καὶ ἔθυσαν. Καὶ τὸ μὲν οι στόματος. Όρνεοσκοπικὸν δὲ λέγεται ἐξευρηκέναι τοῦτο πρῶτος Τηλέγονος Ομοίως δὲ καὶ τῆς οἰωνιστικής Β', απ' τὸ δὲ παλματικὸν Β' δε πετωμένου όρνιθος Β'. 8ε τόδε συμβαίνει ἡ τόδε Β'. οι τὸ δὲ παλματικόν ? · ἁλματικὸν δὲ τό Β'. οὐ ἐν τῷ ποδὶ κνησμός Β'. σε φησί, συμβήσεται. Β'. εἴπῃ Ι. εἴποι Β', είπει σε φανῇ γαίη Β'. Οι πρισμός ξύλων (ξυλ. ὑπαντήσῃ Β'. το βαστάζων ἢ τόδε συμβήσεται σοι τόδε Β'. οι διατεινόμενος Β'. οι καὶ τόν Β', ποιοι προδιαφερόμενοι Β'. Οὐ μὴν δέ Ι. Οὐ μήν (45) δέ. $3.95 GEORGII HAMARTOLI et lamentationes quæ circa sepulcra dunt ; vene- ficium autem est quando ad amoris illecebram datur alicui lethale poculum. Similiter auguralis scientia complectitur avium inspectionem, alia divinationem ex iis quæ domi, quæ in via, quæ in manibus observantur; augurium quod du- citur ex palpitatione. Fit augurium per avium inspectionem, quando bac vel illa avi volante et vergente coram vel retro, dextra vel læva, dicunt: • Hoc vel illud coutingit. Fit augurium ex palpi- tatione, quando indicium ex palpitatione ducitur, verbi gratia, quando palpitavit dexter aut sinister oculus, vel humerus, vel femur, vel crus, vel quando pruritus in pede sentitur, aut aures tin- niunt, et dicunt : « Hoc vel illud accidit aut accidel. » Divinatio ex iis quæ domi spectantur lo- cum habet, quando quæ domi contingunt indicans aliquis dicit : « Hoc accidit ; » verbi gratia, in tecto apparet mustela aut serpens aut mus, vel exbau- stum est oleum, aut mel, aut vinum, aut cinis, vel stridor ft ligni, vel quidpiam aliud, et additur : ‹ Hoc significat. › Divinatio ex iis quæ in via spectantur fit, quando quæ in via occurrunt aliquis enarrat dicens : « Si tibi obviam occurrat is home, aut id portans, hoc tibi accidet. » Per in- spectionem manuum divinatio fit, quando per extensionem manuum affirmantes dicunt : • Hoc illi fet, Litteras porro a Phoenicibus inventas Græci dicunt, et a Cadmo in Græciam allatas; medi- C cinam autem exercere Ægyptium Apim incepisse et Asclepium hanc auxisse artem: quibus tamen omnibus Hebræi antiquiores sunt. Similiter alii aliţer de dogmatibus disseruerunt. Enim vero alii visibilia creata, alii non creata, sed fortuita dixerunt esse; alii mundum universum anima vivificari, alţi mente carere. Anaxagoras enim et Protagoras cum in Ægyptum venissent, et cum sapientibus Ægyptiis et Hebræis ibidem conversati essent, de iis quæ sunt cognitionem uacti sunt, et postea ipse Plato rite initiatus est, ut in suis Parallelis dixit Plutarchus. Ægyptii ante alios soli et lunæ indide- runt nomina, solem Osirim vocantes, lunam Isim; quæ astra quod currentia viderent, deos a voce (quod est currere) appellaverunt, et iis sacrifica-D verunt. Ignem quoque Vulcanum, terram Cererem, humidam substantiam Oceanum, cupidinem Ve- perem ct Amorem, iram Martem, ebrietatem Varia lectiones et notæ, - (quod codex in margine hibet). cod. col.) om. ST (11) Καὶ τὰ μὲν γράμματα Φοίνικας ευρηκέναι

Α τοῦ Τυανέως θεσπίσματα δι' ἀγαθῶν γεγόνασιν· ἡ δὲ Β θέειν γοητεία ἐπίκλησις ἐστι δαιμόνων κακοποιών περὶ τους τάφους τελουμένη ἐπὶ κακοῦ τινος σύστασιν· ὅθεν καὶ γοητεία κέκληται ἀπὸ τῶν γιῶν καὶ τῶν θρήνων τῶν περὶ τοὺς τάφους γινομένων· φαρμα- κεία δὲ ὅταν διά τινος σκευασίας θανατοφόρου πρὸς φίλτρον δοθῇ τινι διὰ στόματος "1. (10) Ομοίως δὲ καὶ τῆς οἰωνικῆς τὸ μὲν ἐστι ὀρνεοσκοπικὸν, τὸ δὲ οἰκοσκοπικὸν, τὸ δὲ ἐνόδιον, τὸ δὲ χειροσκοπικὸν, τὸ δὲ παλματαῖον τι. Καὶ ὀρνεοσκοπικὸν μὲν ἐστι, όταν, πετομένου δὲ τοῦδε ἢ τοῦδε όρνιθος ἔμπροσθεν ἢ ὄπισθεν, ἢ δεξιὰ ἢ ἀριστερὰ νεύοντος, εἴπωσι • Τόδε ή τόδε συμβαίνει ο · περὶ δὲ ἁλματικὰν δι τὸ διὰ τῆς πάλσεως τοῦ σώματος γνωριζόμεναν, οἷον ἐπάλθη ὁ δεξιὸς ἢ ὁ ἀριστερὸς ὀφθαλμός, ἡ ὁ ώμος, ἢ μηρός, ἢ κνημίς, ἢ κνισμὸς ἐν τῷ ποδί ως γέγονεν, ἢ πρὸς τὸ οὖς ἦχος ἐγένετο, « Τό δέ, φησί, συμβαίνει ή συμβήσεται ·, οἰκοσκοπικὸν δὲ, ὅταν τὰ ἐν τῷ οἴκῳ συμβαίνοντα εἴπῃ Α' τις· « Τόδε συμ- βαίνει, · οἷον ἐν τῇ στέγῃ φανεῖ γαλ, ε, ἡ ὄφις, τ μᾶς, ἡ ἐκκενωθῇ ἔλαιον, ἢ μέλι, ἢ οἶνος, ἢ τέφρα, η τρισμό; ει γένηται ξύλου ἢ ἄλλο τι · Τόδε προμη γύει ο · ἐνόδιον δὲ, ὅταν ἐξηγήσεταί τις τὰ ἐν τῇ ὁδῷ ὑπαντῶντα λέγων· . Εάν σοι ὑπαντήσει τοιοῦτος ἄνθρωπος ο ἢ τόδε βαστάζων, τόδε σοι συμβήσεται· χειροσκοπικὸν δὲ, ὅταν διὰ τῆς ἐκτάσεως τῶν χει ρῶν διατεινόμενοι οι εἴπωσι • Τόδε αὐτῷ γενή- σεται. ο • $3.96 φασὶν Έλληνες, καὶ τὸν » Κάδμον ταῦτα πρὸς τὴν Ελλάδα κομίσαι, ἰατρικῆς δὲ τὸν Αἰγύπτιον Απιν Ελεξαν ἄρξαι καὶ τὸν ᾿Ασκληπιὸν οἱ αὐξῆσαι τὴν τέχνην, ων πάντων Ἑβραῖοι προγενέστεροι. (12) Οὕτω καὶ περὶ τῶν δογμάτων διαφερόμενοι 18.04 δια φόρως εδογμάτισαν. Οἱ μὲν γὰρ τὰ ὁμώμενα γεν νητά, οἱ δὲ ἀγένητα καὶ ἐκ ταυτομάτων γενέσθαι· καὶ οἱ μὲν ἔμψυχον εἶναι τὸ πᾶν, οἱ δὲ ἄψυχον ἔφασαν. ᾿Αναξαγόρας γὰρ καὶ Πυθαγόρας, εἰ; Α'- γυπτον ἀφικόμενοι καὶ τοῖς Αἰγυπτίων καὶ Ἑβραίων αὐτόθι σοφοῖς προσομιλήσαντες, τὴν περὶ τῶν ὄντων γνῶσιν ἠκουτίσθησαν, ὥσπερ δὴ μετὰ ταῦτα καὶ Πλάτων ἐμυήθη μᾶλλον, καθὼς ἐν τοῖς Παραλ λήλοις ἔφη Πλούταρχος. (12) Οὐ μὴν δὲ τε ἀλλὰ καὶ θεοὺς Αἰγύπτιοι πρῶτοι τῶν ἄλλων τὸν ἥλιον καὶ την σελήνην ὠνόμασαν, καλέσαντες τὸν μὲν ἥλιον Οσιριν, τὴν δὲ σελήνην Ισιν· ἅτε οὖν ὁρῶντες αὐτοὺς ἰόντας δρόμῳ καὶ θέοντας, θεοὺς αὐτοὺς ἐκ τοῦ θέειν ἀνηγόρευσαν τε καὶ ἔθυσαν. Καὶ τὸ μὲν οι στόματος. Όρνεοσκοπικὸν δὲ λέγεται ἐξευρηκέναι τοῦτο πρῶτος Τηλέγονος Ομοίως δὲ καὶ τῆς οἰωνιστικής Β', απ' τὸ δὲ παλματικὸν Β' δε πετωμένου όρνιθος Β'. 8ε τόδε συμβαίνει ἡ τόδε Β'. οι τὸ δὲ παλματικόν ? · ἁλματικὸν δὲ τό Β'. οὐ ἐν τῷ ποδὶ κνησμός Β'. σε φησί, συμβήσεται. Β'. εἴπῃ Ι. εἴποι Β', είπει σε φανῇ γαίη Β'. Οι πρισμός ξύλων (ξυλ. ὑπαντήσῃ Β'. το βαστάζων ἢ τόδε συμβήσεται σοι τόδε Β'. οι διατεινόμενος Β'. οι καὶ τόν Β', ποιοι προδιαφερόμενοι Β'. Οὐ μὴν δέ Ι. Οὐ μήν (45) δέ. $3.95 GEORGII HAMARTOLI et lamentationes quæ circa sepulcra dunt ; vene- ficium autem est quando ad amoris illecebram datur alicui lethale poculum. Similiter auguralis scientia complectitur avium inspectionem, alia divinationem ex iis quæ domi, quæ in via, quæ in manibus observantur; augurium quod du- citur ex palpitatione. Fit augurium per avium inspectionem, quando bac vel illa avi volante et vergente coram vel retro, dextra vel læva, dicunt: • Hoc vel illud coutingit. Fit augurium ex palpi- tatione, quando indicium ex palpitatione ducitur, verbi gratia, quando palpitavit dexter aut sinister oculus, vel humerus, vel femur, vel crus, vel quando pruritus in pede sentitur, aut aures tin- niunt, et dicunt : « Hoc vel illud accidit aut accidel. » Divinatio ex iis quæ domi spectantur lo- cum habet, quando quæ domi contingunt indicans aliquis dicit : « Hoc accidit ; » verbi gratia, in tecto apparet mustela aut serpens aut mus, vel exbau- stum est oleum, aut mel, aut vinum, aut cinis, vel stridor ft ligni, vel quidpiam aliud, et additur : ‹ Hoc significat. › Divinatio ex iis quæ in via spectantur fit, quando quæ in via occurrunt aliquis enarrat dicens : « Si tibi obviam occurrat is home, aut id portans, hoc tibi accidet. » Per in- spectionem manuum divinatio fit, quando per extensionem manuum affirmantes dicunt : • Hoc illi fet, Litteras porro a Phoenicibus inventas Græci dicunt, et a Cadmo in Græciam allatas; medi- C cinam autem exercere Ægyptium Apim incepisse et Asclepium hanc auxisse artem: quibus tamen omnibus Hebræi antiquiores sunt. Similiter alii aliţer de dogmatibus disseruerunt. Enim vero alii visibilia creata, alii non creata, sed fortuita dixerunt esse; alii mundum universum anima vivificari, alţi mente carere. Anaxagoras enim et Protagoras cum in Ægyptum venissent, et cum sapientibus Ægyptiis et Hebræis ibidem conversati essent, de iis quæ sunt cognitionem uacti sunt, et postea ipse Plato rite initiatus est, ut in suis Parallelis dixit Plutarchus. Ægyptii ante alios soli et lunæ indide- runt nomina, solem Osirim vocantes, lunam Isim; quæ astra quod currentia viderent, deos a voce (quod est currere) appellaverunt, et iis sacrifica-D verunt. Ignem quoque Vulcanum, terram Cererem, humidam substantiam Oceanum, cupidinem Ve- perem ct Amorem, iram Martem, ebrietatem Varia lectiones et notæ, - (quod codex in margine hibet). cod. col.) om. ST (11) Καὶ τὰ μὲν γράμματα Φοίνικας ευρηκέναι

πῦρ Ηφαιστον, Δήμητραν δὲ τὴν γῆν, καὶ τὴν ὀγρᾶν οὐσίαν Ὠκεανὸν ἐπέθεσαν· καὶ τὴν μὲν ἐπιθυμίαν Αφροδίτην καὶ Ἔρωτα κεκλήκασιν, Αρεα δὲ τὸν θυμὸν, καὶ τὴν μέθην Διόνυσον, τὴν δὲ κλοπὴν Ἑρμῆν, καὶ τὴν φρόνησιν Ἀθηνᾶν, καὶ πάλιν Ηφαιστον τὰς τέχνας, ὡς πυρὶ συνεργὸν 18ο κεχρημένον· τοσοῦτον γὰρ ταῖς αἰσχραῖς ἐδουλώ θησαν ἡδοναῖς, ὡς καὶ τὸν τράγον διὰ τὴν εἰς τὰς μίξεις μανίαν θεὸν ὁμολογῆσαι καὶ θύσαι. Μενδήσιοι δὲ τοῦτον διαφερόντως ετίμησαν, ὡς καὶ τοῖς ἄλλοις ζώοις αἱ ἄλλαι πόλεις θεολογίας τινὰς ἀνέφερον. Ἔσεβον δὲ καὶ Μεμφίται τὸν ταῦρον, καὶ Λυκοπο εἶναι τὸν λύκον, καὶ Κυνοπολῖται τὸν κύνα, καὶ ἄλλοι τὸν αίλουρον, καὶ ἕτεροι τὸν κροκόδειλον. καὶ Φοίνικες, ὑφ᾽ ὧν Έλληνες παρειλήφασιν ἥλιον Β καὶ σελήνην, ἀστέρας τε καὶ οὐρανὸν, καὶ γῆν, καὶ τὰ άλλα στοιχεία προσκυνήσαντες, ὡς θεούς ελάτρευ- σαν. Χρόνῳ δὲ ὕστερον καὶ τοὺς εἴ τι δεδρακότας ἢ ἐν πολέμοις ανδραγαθήσαντας ὡς τὸν Ἡρακλέα γενναῖον καὶ ἀνδρεῖον ἐθεοποίησαν Έλληνες, καὶ τὸν Ασκληπιὸν διὰ τὴν ἰατρικὴν ἐπιστήμην θεὸν τελευτήσαντα οι προσηγόρευσαν · καὶ οὐ μόνον τοὺς ἀγαθόν τι δράσαντας, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἀσελγείαις καὶ μυσαραῖς πράξεσιν ἀλόντας ἄνδρας τε καὶ γυναῖκας ἐσεβάσθησαν καὶ ἐλάτρευσαν. Ζ. Περὶ τῶν θεοποιησάντων 'Ρωμαίων. Ἐξ ὧν Ῥωμαῖοι μεμαθηκότες τοὺς ἰδίους βασι- λεῖ; μετὰ θάνατον ἐθεοποίησαν, καὶ οὐ μόνον τοὺς ἐννόμως βεβασιλευκότας ε καὶ τοῦ δικαίου πεφροντικότας, ἀλλὰ καὶ τοὺς τυραννικῶς καὶ ἀδίκως ' τε καὶ παρανόμως τὴν ἀρχὴν ἰθύναντας. Καὶ γὰρ Νέρωνα * πᾶσαν ἰδέαν ἀκολασίας καὶ παρ ρανομίας κατά κόρον μετεληλυθότα, καὶ Δομιτιανὸν, καὶ Κόμοδον και γε ἄλλους μιαιφόνους καὶ λαγνι στάτους άνδρας τῷ τῶν σφετέρων θεῶν καταλόγῳ συνέταξαν. (2) Οὐ μὴν δὲ, ἀλλὰ καὶ τοὺς παμπο- νήρους δαίμονας ἐθεοποίησαν, παρ' ὧν καὶ τὰς γοητείας καὶ μαγγανείας μεμαθηκότες, πονηραῖς κακοτεχνίαις, θυσίαις καὶ τελεταίς αὐτοὺς ἐτίμησαν, οὓς ἡμεῖς ἐκ διαμέτρου βδελυττόμεθα δικαίως ἄγαν ως θεομισεῖς καὶ τῆς αἰωνίου κολάσεως προξέ τους. Ἐπειδὴ δὲ καὶ δαιμόνων εμνήσθην, προύργου Ο εἶμαι καὶ περὶ τούτου, ἄγε δὴ δοξαζομένων παρὰ τῶν ἐλεεινῶν καὶ τοῦ ἀσβέστου πυρὸς ἀξίων διασα- φῆσαι. Τὸν γὰρ τούτων ἄρχοντα Σατανᾶν τὰ θεῖα προσαγορεύουσι λόγια, δηλοῖ δὲ τοὔνομα τὸν ἀποστά την κατὰ τὴν φωνὴν τῶν Ἑβραίων. ὀνομάζει δὲ αὐτὸν Διάβολον ὡς τὸν Θεὸν πρὸς τοὺς ἀνθρώπου; συκοφαντοῦντα καὶ αὐτοῖς δὲ (5*) τοῖς ἀνθρώποις βεκουλευκότα; Β'. φρονήσαντας Β'. · καὶ ἀδ. τε καὶ Π. Οι τελευτήσαντα 1. τελευτήσαντα. . οπι. Β'. - Νέρωνα καὶ Δεμε Πανόν ? 121. CHRONICON. - L.IB. I. A Bacchum, furium Mercurium, prudentiam iure vam et rursus Vulcanum artes nominaverunt, quippe qui igne uteretur. Adeo enim turpibus servierunt voluptatibus, ut hircum, ob effrenam voluptatem, deum profiterentur, eique sacrill- carent. Hunc autem Mendesii præcipue coluerunt ; nam aliæ urbes aliis animantibus cultum divinum exhibebant. Memphitæ quidem taurum, Lycopoli- tani lupum, Cynopolitani canem, alii felem, alii crocodilum venerabantur. Priores igitur deos nominaverunt Ægyptii et Phoenices, ex quibus Græci acceperunt solem, lunam, stellas, column, terram cæteraque principia adorantes, et tanquam diis cultum iis exhibentes. Postea vero Græci et præbuerant, verbi gratia, validum et streuunt B Herculem, divinis decoraverunt honoribus, el As- clepium, ob artis medicæ scientiam, post mortem deificaverunt. Et non solum illos qui aliquid boni egerant, sed etiam impudicitiæ et scelerum convictos viros et feminas venerati sunt et divino culta pro- secuti. C VII. De apotheosi apud Romanos. Romani, a Græcis edocti, imperatores suos post mortem inter deos retulerunt, et non eos tantum- modo qui legitime imperaverant et justitiam co- luerant, sed illos quoque qui tyrannice et injuste impieque imperio præfuerant. Neronem enim, qui omnem incontinentiæ et impietatis modum inæq- lenter excesserat, Domitianum, Commodum, et alios homicidas et libidinosissimos bomines deorum suorum catalogo ascripserunt. Quin imo et sce- lestissimos dæmones pro diis babuerunt, a quibus incantationes et veneficia edocti, pessimis male- ficiis, sacrifciis et mysteriis ipsos coluerunt, quos nos e contra tanquam Deo invisos et æternis suppliciis depulatos abominamur. Quoniam damonum mentionem feci, non alienum puto de illis disserere, qui a miseris et alerno igne dignis glorifcati sunt. Horum principem Sa- tanam divina nominant oracula, cujus nomen apostata Hebraice interpretatur ; diabolus etiam di- citur utpote qui Deum apud homines calumniatur, et inter homines ipsos lites et contentiones seminat. Hos non malos ab initio a Deo universorum creatos Varia lectiones et notæ. • (13) Οὐκοῦν πρῶτοι θεοὺς ὠνόμασαν " οἱ Αἰγύπτιοι illos qui se beneficos, aut in præliis strenuos 93. συνεργώ? το ὠνόμασαν οἱ 'Α. Ι. ὠνόμασαν Αἰγύπτιοι cod.

πῦρ Ηφαιστον, Δήμητραν δὲ τὴν γῆν, καὶ τὴν ὀγρᾶν οὐσίαν Ὠκεανὸν ἐπέθεσαν· καὶ τὴν μὲν ἐπιθυμίαν Αφροδίτην καὶ Ἔρωτα κεκλήκασιν, Αρεα δὲ τὸν θυμὸν, καὶ τὴν μέθην Διόνυσον, τὴν δὲ κλοπὴν Ἑρμῆν, καὶ τὴν φρόνησιν Ἀθηνᾶν, καὶ πάλιν Ηφαιστον τὰς τέχνας, ὡς πυρὶ συνεργὸν 18ο κεχρημένον· τοσοῦτον γὰρ ταῖς αἰσχραῖς ἐδουλώ θησαν ἡδοναῖς, ὡς καὶ τὸν τράγον διὰ τὴν εἰς τὰς μίξεις μανίαν θεὸν ὁμολογῆσαι καὶ θύσαι. Μενδήσιοι δὲ τοῦτον διαφερόντως ετίμησαν, ὡς καὶ τοῖς ἄλλοις ζώοις αἱ ἄλλαι πόλεις θεολογίας τινὰς ἀνέφερον. Ἔσεβον δὲ καὶ Μεμφίται τὸν ταῦρον, καὶ Λυκοπο εἶναι τὸν λύκον, καὶ Κυνοπολῖται τὸν κύνα, καὶ ἄλλοι τὸν αίλουρον, καὶ ἕτεροι τὸν κροκόδειλον. καὶ Φοίνικες, ὑφ᾽ ὧν Έλληνες παρειλήφασιν ἥλιον Β καὶ σελήνην, ἀστέρας τε καὶ οὐρανὸν, καὶ γῆν, καὶ τὰ άλλα στοιχεία προσκυνήσαντες, ὡς θεούς ελάτρευ- σαν. Χρόνῳ δὲ ὕστερον καὶ τοὺς εἴ τι δεδρακότας ἢ ἐν πολέμοις ανδραγαθήσαντας ὡς τὸν Ἡρακλέα γενναῖον καὶ ἀνδρεῖον ἐθεοποίησαν Έλληνες, καὶ τὸν Ασκληπιὸν διὰ τὴν ἰατρικὴν ἐπιστήμην θεὸν τελευτήσαντα οι προσηγόρευσαν · καὶ οὐ μόνον τοὺς ἀγαθόν τι δράσαντας, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἀσελγείαις καὶ μυσαραῖς πράξεσιν ἀλόντας ἄνδρας τε καὶ γυναῖκας ἐσεβάσθησαν καὶ ἐλάτρευσαν. Ζ. Περὶ τῶν θεοποιησάντων 'Ρωμαίων. Ἐξ ὧν Ῥωμαῖοι μεμαθηκότες τοὺς ἰδίους βασι- λεῖ; μετὰ θάνατον ἐθεοποίησαν, καὶ οὐ μόνον τοὺς ἐννόμως βεβασιλευκότας ε καὶ τοῦ δικαίου πεφροντικότας, ἀλλὰ καὶ τοὺς τυραννικῶς καὶ ἀδίκως ' τε καὶ παρανόμως τὴν ἀρχὴν ἰθύναντας. Καὶ γὰρ Νέρωνα * πᾶσαν ἰδέαν ἀκολασίας καὶ παρ ρανομίας κατά κόρον μετεληλυθότα, καὶ Δομιτιανὸν, καὶ Κόμοδον και γε ἄλλους μιαιφόνους καὶ λαγνι στάτους άνδρας τῷ τῶν σφετέρων θεῶν καταλόγῳ συνέταξαν. (2) Οὐ μὴν δὲ, ἀλλὰ καὶ τοὺς παμπο- νήρους δαίμονας ἐθεοποίησαν, παρ' ὧν καὶ τὰς γοητείας καὶ μαγγανείας μεμαθηκότες, πονηραῖς κακοτεχνίαις, θυσίαις καὶ τελεταίς αὐτοὺς ἐτίμησαν, οὓς ἡμεῖς ἐκ διαμέτρου βδελυττόμεθα δικαίως ἄγαν ως θεομισεῖς καὶ τῆς αἰωνίου κολάσεως προξέ τους. Ἐπειδὴ δὲ καὶ δαιμόνων εμνήσθην, προύργου Ο εἶμαι καὶ περὶ τούτου, ἄγε δὴ δοξαζομένων παρὰ τῶν ἐλεεινῶν καὶ τοῦ ἀσβέστου πυρὸς ἀξίων διασα- φῆσαι. Τὸν γὰρ τούτων ἄρχοντα Σατανᾶν τὰ θεῖα προσαγορεύουσι λόγια, δηλοῖ δὲ τοὔνομα τὸν ἀποστά την κατὰ τὴν φωνὴν τῶν Ἑβραίων. ὀνομάζει δὲ αὐτὸν Διάβολον ὡς τὸν Θεὸν πρὸς τοὺς ἀνθρώπου; συκοφαντοῦντα καὶ αὐτοῖς δὲ (5*) τοῖς ἀνθρώποις βεκουλευκότα; Β'. φρονήσαντας Β'. · καὶ ἀδ. τε καὶ Π. Οι τελευτήσαντα 1. τελευτήσαντα. . οπι. Β'. - Νέρωνα καὶ Δεμε Πανόν ? 121. CHRONICON. - L.IB. I. A Bacchum, furium Mercurium, prudentiam iure vam et rursus Vulcanum artes nominaverunt, quippe qui igne uteretur. Adeo enim turpibus servierunt voluptatibus, ut hircum, ob effrenam voluptatem, deum profiterentur, eique sacrill- carent. Hunc autem Mendesii præcipue coluerunt ; nam aliæ urbes aliis animantibus cultum divinum exhibebant. Memphitæ quidem taurum, Lycopoli- tani lupum, Cynopolitani canem, alii felem, alii crocodilum venerabantur. Priores igitur deos nominaverunt Ægyptii et Phoenices, ex quibus Græci acceperunt solem, lunam, stellas, column, terram cæteraque principia adorantes, et tanquam diis cultum iis exhibentes. Postea vero Græci et præbuerant, verbi gratia, validum et streuunt B Herculem, divinis decoraverunt honoribus, el As- clepium, ob artis medicæ scientiam, post mortem deificaverunt. Et non solum illos qui aliquid boni egerant, sed etiam impudicitiæ et scelerum convictos viros et feminas venerati sunt et divino culta pro- secuti. C VII. De apotheosi apud Romanos. Romani, a Græcis edocti, imperatores suos post mortem inter deos retulerunt, et non eos tantum- modo qui legitime imperaverant et justitiam co- luerant, sed illos quoque qui tyrannice et injuste impieque imperio præfuerant. Neronem enim, qui omnem incontinentiæ et impietatis modum inæq- lenter excesserat, Domitianum, Commodum, et alios homicidas et libidinosissimos bomines deorum suorum catalogo ascripserunt. Quin imo et sce- lestissimos dæmones pro diis babuerunt, a quibus incantationes et veneficia edocti, pessimis male- ficiis, sacrifciis et mysteriis ipsos coluerunt, quos nos e contra tanquam Deo invisos et æternis suppliciis depulatos abominamur. Quoniam damonum mentionem feci, non alienum puto de illis disserere, qui a miseris et alerno igne dignis glorifcati sunt. Horum principem Sa- tanam divina nominant oracula, cujus nomen apostata Hebraice interpretatur ; diabolus etiam di- citur utpote qui Deum apud homines calumniatur, et inter homines ipsos lites et contentiones seminat. Hos non malos ab initio a Deo universorum creatos Varia lectiones et notæ. • (13) Οὐκοῦν πρῶτοι θεοὺς ὠνόμασαν " οἱ Αἰγύπτιοι illos qui se beneficos, aut in præliis strenuos 93. συνεργώ? το ὠνόμασαν οἱ 'Α. Ι. ὠνόμασαν Αἰγύπτιοι cod.

Α' ἔριν πρὸς ἀλλήλους καὶ μάχην ἐμβάλλοντα. Τούτους ἡμεῖς οὐ πονηροὺς ἐξ ἀρχῆς παρὰ τοῦ Θεοῦ τῶν ὅλων δημιουργηθῆναι φαμέν, οὐδὲ τοιάνδε έξιν λα- χεῖν, ἀλλὰ τῇ παρατροπῇ τῆς γνώμης ἀπὸ τῶν ἀμεινόνων εἰς τὰ χείρονα πεσεῖν αὐθαιρέτως καὶ αὐτ εξουσίως, καὶ τοῖς παρὰ τοῦ πεποιηκότος παρασχε θεῖσι οὐκ ἀρκεσθέντες ', ἀλλὰ μειζόνως ορεχθέντες, εἰσδέξασθαι μὲν τοῦ τύφου τὸ πάθος, ἐκπεσεῖν δὲ τῆς ἀρχῆθεν δοθείσης τιμῆς· εἶτα κατὰ τῶν ἀν θρώπων ὡς εἰκόνι θείᾳ τετιμημένων λυττῆσαι καὶ τὸν κατ' αὐτῶν ἀναδέξασθαι πόλεμον· τὸν δὲ ποιη- τὴν τῇ μὲν τῶν ἁγίων ἀγγέλων ἐπιστασία φρουρῆσαι τῶν ἀνθρώπων τὸ γένος, ὅπως μὴ βίᾳ καὶ τυραννίδι χρώμενος ἀοράτως ἐπιών, οὓς διὰ φθόνον ἐμίσησεν, ἀδεῶς διαφθείρῃ τὴν δὲ ἀγωνιστικὴν οὐκ εκώλυε μάχην, ἵνα δείξῃ τοὺς ἀρίστους ἡ πάλη καὶ γένων- ται ἀνδραγαθιῶν ἀρχέτυπα· οὗ δὴ εἶνεκα τὴν βιαίαν ἐκείνου προσβολὴν ὡς ὀλέθριον διακωλύσας τῇ τῶν ἀγγέλων φρουρά, τῇ τῶν λογισμών συνεχώρησεν ἀγωνίᾳ, ὅπως τοὺς ἀξιονίκου; ἀποφήνῃ ἀξίους τῶν στεφάνων, οὐκ αὐτὸς ἐκεῖνον εἰς ἀντιπάλου τάξιν ἀποκληρώσας, ἀλλ' εἰς δέον τῇ ἐκείνου πονηρία • χρησάμενος, ὥσπερ οἱ ἰατροὶ ταῖς ἐχίδναις εἰς ἀπαλλαγὴν νοσημάτων. στόλους καὶ ἡμᾶς ἀποκαλοῦσιν, ἴστωσαν ὡς καὶ ἡμῖν πάντες Έλληνες σκυθίζουσιν· τοῦτο γὰρ ὁ Παῦλος ἐδήλωσε φάσκων· « Ἐὰν μὴ γνῶ τὴν δύ- ναμιν τῆς φωνῆς, ἔσομαι τῷ λαλοῦντι βάρβαρος το τῷ ὄντι γὰρ ὥσπερ τοῖς Ἕλλησιν Ιλλύριοι, καὶ Παίονες, καὶ ἄλλοι βαρβαρίζειν δοκοῦσιν, οὕτως ἐκείνοις καὶ τοῖς τοιούτοις ὅσοι τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Ἑλληνικῆς τεχνολογίας καὶ στωμυλίας ἐπαίειν οὐ δύνανται, βάρβαροι δοκοῦσιν εἶναι. Οτι δὲ τὴν αὐτὴν ἔχει πᾶσα γλῶσσα διάνοιαν, μία γὰρ ἡ πάν των ανθρώπων φύσις, καὶ ἡ πεῖρα διδάσκαλος. Ἔστι γὰρ εὑρεῖν καὶ παρὰ τοῖς βαρβάροις τέχνας καὶ ἐπιστήμας καὶ τὰς ἐν πολέμοις ἀνδραγαθίας ἐκ περιουσίας, ἔνιοι δὲ τούτων και σοφωτέραν ο τὴν Ελλήνων παιδείαν καὶ πολυλογίαν βραχυλογία να κῶντες. (4) Τοῦτο γὰρ δὴ καὶ · Πέρσαι μαρτυροῦσι καὶ οἱ παλαιοὶ συγγραφεῖς, καὶ εἴ τις νῦν πρεσβευ τῶν ἢ στρατηγῶν ἢ ἐμπορίαν τινὰ μετιών συνεγέ νετο, καὶ πεπείρατο καλῶς τῆς ἐκείνων αγχινοίας καὶ πανουργίας. Φασὶ γὰρ αὐτοὺς ὀξέως νοεῖν τὰς τῶν λόγων πλοκάς τε καὶ κλοπὰς καὶ ἐπικρύψεις, καὶ ὀλίγα φθεγγομένους νικἂν τοὺς προδιαλεγομένους· και με ξυλλογιστικούς ἄγαν εἶναι διαβεβαιοῦνται, καὶ διαλύειν ἱκανοὺς τὰ παρ' ἑτέρων πλεκόμενα ῥᾳδίως, καὶ παροιμίαις κεχρῆσθαι σοφωτάταις καὶ αἰνίγμασιν· οὐ γὰρ δήπου φιλοσοφικοῖς ἢ ῥητορικοῖς ἐνετρύφησαν λόγοις, ἀλλὰ τὴν φύσιν μόνην εἶχαν διδάσκαλον. ἀρκεσθέντας - ορεχθέντας? διαφθερεί ει δείξει τήν. πονηρίας χιν, 11. Ο σοφώτεροι ? * περὶ Περσῶν Πέρσαις: GEORGI HAMARTOLI esse dicimus, nec talem sortitos esse statum, sed depravatione mentis a melioribus ad pejora ceci- disse sponte et libere; et his non contenti bonis quæ a Creatore acceperant, imo majora appe- tentes, superbia intamuisse, et ab antiquitus data gloria decidisse: deinde adversus homines, al imaginem Dei ereatos, rabie actos esse, el contra eos bellum suscepisse. Porro Creator, ex una parte, bonorum angelorum custodia servavit. bominum genus, ne vì et tyrannica potestate usHS et impune invadens, quos præ invidia oderat, temere diabolus perderet; ex altera parte, certa- minis discrimen non impedivit, ut optimos lucta ontenderet, et fortitudinis exemplaria ferent. Qua de causa violentum illius impetum tanquam exitia- lem per angelorum custodiam compescuit, cogita- tionum autem est assensus certamini, ut strenuos dignos coronis ostenderet, neque ipse istum ad æmuli conditionem sorte delegit, sed ad opus suum istius malitia usus est, quemadmodum medici vi- peris ad morbos pellendos. B Porro quoniam Græci apostolos et nos barbara lingua loqui aiunt, sciant nobismetipsis Græcos omnes Scythas videri: hoc enim Paulus demon- stravit dicens : Si ergo nesciero virtutem vocis, C ere ei qui loquitur barbarus. » Revera quemad- modum Græcis Illyrii et Pæones et cæteri barbarice loqui videntur, sie his et similibus quicunque Græcorum artificiosam disputationem et garruli- tatem percipere nequeunt, ipsi barbari viden tur esse. Eumdem sensum omnis lingua habet; eadem enim omnium hominum natura, et expe- rientia magistra. Enimvero invenire est etiam apud Barbaros artes et scientias et in bellis virtutem, et inter ipsos quidam acutiorem Græcorum disci- plinam ac loquacitatem sermonis brevitate su- perant. Quod testificantur Persæ et veteres histo- rici, et si quis nunc legatus, aut dux, aut merca- turam exercens cum eis conversaretur, peritiam eorum et malignitatem utique experiretur. Dicunt enim eos acute percipere sermonum versutias et dolos, et paucis verbis subigere eos qui ante dis- seruerunt. Magnam etiam ratiocinandi vim habere dicuntur et idonei esse ad facile solvendum ab aliis nexa, et proverbiis uti et ænigmatibus disertis- simis; non enim philosophicis et rhetoricis imbuti sermonibes, naturam solam habebant magistram. D Variæ lectiones et notæ. . • cod. * coul. : : subscr. * Cor. vel. (3) Ἐπεὶ οὖν βαρβαροφώνους Ελληνες τοὺς ἀπο-

Α' ἔριν πρὸς ἀλλήλους καὶ μάχην ἐμβάλλοντα. Τούτους ἡμεῖς οὐ πονηροὺς ἐξ ἀρχῆς παρὰ τοῦ Θεοῦ τῶν ὅλων δημιουργηθῆναι φαμέν, οὐδὲ τοιάνδε έξιν λα- χεῖν, ἀλλὰ τῇ παρατροπῇ τῆς γνώμης ἀπὸ τῶν ἀμεινόνων εἰς τὰ χείρονα πεσεῖν αὐθαιρέτως καὶ αὐτ εξουσίως, καὶ τοῖς παρὰ τοῦ πεποιηκότος παρασχε θεῖσι οὐκ ἀρκεσθέντες ', ἀλλὰ μειζόνως ορεχθέντες, εἰσδέξασθαι μὲν τοῦ τύφου τὸ πάθος, ἐκπεσεῖν δὲ τῆς ἀρχῆθεν δοθείσης τιμῆς· εἶτα κατὰ τῶν ἀν θρώπων ὡς εἰκόνι θείᾳ τετιμημένων λυττῆσαι καὶ τὸν κατ' αὐτῶν ἀναδέξασθαι πόλεμον· τὸν δὲ ποιη- τὴν τῇ μὲν τῶν ἁγίων ἀγγέλων ἐπιστασία φρουρῆσαι τῶν ἀνθρώπων τὸ γένος, ὅπως μὴ βίᾳ καὶ τυραννίδι χρώμενος ἀοράτως ἐπιών, οὓς διὰ φθόνον ἐμίσησεν, ἀδεῶς διαφθείρῃ τὴν δὲ ἀγωνιστικὴν οὐκ εκώλυε μάχην, ἵνα δείξῃ τοὺς ἀρίστους ἡ πάλη καὶ γένων- ται ἀνδραγαθιῶν ἀρχέτυπα· οὗ δὴ εἶνεκα τὴν βιαίαν ἐκείνου προσβολὴν ὡς ὀλέθριον διακωλύσας τῇ τῶν ἀγγέλων φρουρά, τῇ τῶν λογισμών συνεχώρησεν ἀγωνίᾳ, ὅπως τοὺς ἀξιονίκου; ἀποφήνῃ ἀξίους τῶν στεφάνων, οὐκ αὐτὸς ἐκεῖνον εἰς ἀντιπάλου τάξιν ἀποκληρώσας, ἀλλ' εἰς δέον τῇ ἐκείνου πονηρία • χρησάμενος, ὥσπερ οἱ ἰατροὶ ταῖς ἐχίδναις εἰς ἀπαλλαγὴν νοσημάτων. στόλους καὶ ἡμᾶς ἀποκαλοῦσιν, ἴστωσαν ὡς καὶ ἡμῖν πάντες Έλληνες σκυθίζουσιν· τοῦτο γὰρ ὁ Παῦλος ἐδήλωσε φάσκων· « Ἐὰν μὴ γνῶ τὴν δύ- ναμιν τῆς φωνῆς, ἔσομαι τῷ λαλοῦντι βάρβαρος το τῷ ὄντι γὰρ ὥσπερ τοῖς Ἕλλησιν Ιλλύριοι, καὶ Παίονες, καὶ ἄλλοι βαρβαρίζειν δοκοῦσιν, οὕτως ἐκείνοις καὶ τοῖς τοιούτοις ὅσοι τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Ἑλληνικῆς τεχνολογίας καὶ στωμυλίας ἐπαίειν οὐ δύνανται, βάρβαροι δοκοῦσιν εἶναι. Οτι δὲ τὴν αὐτὴν ἔχει πᾶσα γλῶσσα διάνοιαν, μία γὰρ ἡ πάν των ανθρώπων φύσις, καὶ ἡ πεῖρα διδάσκαλος. Ἔστι γὰρ εὑρεῖν καὶ παρὰ τοῖς βαρβάροις τέχνας καὶ ἐπιστήμας καὶ τὰς ἐν πολέμοις ἀνδραγαθίας ἐκ περιουσίας, ἔνιοι δὲ τούτων και σοφωτέραν ο τὴν Ελλήνων παιδείαν καὶ πολυλογίαν βραχυλογία να κῶντες. (4) Τοῦτο γὰρ δὴ καὶ · Πέρσαι μαρτυροῦσι καὶ οἱ παλαιοὶ συγγραφεῖς, καὶ εἴ τις νῦν πρεσβευ τῶν ἢ στρατηγῶν ἢ ἐμπορίαν τινὰ μετιών συνεγέ νετο, καὶ πεπείρατο καλῶς τῆς ἐκείνων αγχινοίας καὶ πανουργίας. Φασὶ γὰρ αὐτοὺς ὀξέως νοεῖν τὰς τῶν λόγων πλοκάς τε καὶ κλοπὰς καὶ ἐπικρύψεις, καὶ ὀλίγα φθεγγομένους νικἂν τοὺς προδιαλεγομένους· και με ξυλλογιστικούς ἄγαν εἶναι διαβεβαιοῦνται, καὶ διαλύειν ἱκανοὺς τὰ παρ' ἑτέρων πλεκόμενα ῥᾳδίως, καὶ παροιμίαις κεχρῆσθαι σοφωτάταις καὶ αἰνίγμασιν· οὐ γὰρ δήπου φιλοσοφικοῖς ἢ ῥητορικοῖς ἐνετρύφησαν λόγοις, ἀλλὰ τὴν φύσιν μόνην εἶχαν διδάσκαλον. ἀρκεσθέντας - ορεχθέντας? διαφθερεί ει δείξει τήν. πονηρίας χιν, 11. Ο σοφώτεροι ? * περὶ Περσῶν Πέρσαις: GEORGI HAMARTOLI esse dicimus, nec talem sortitos esse statum, sed depravatione mentis a melioribus ad pejora ceci- disse sponte et libere; et his non contenti bonis quæ a Creatore acceperant, imo majora appe- tentes, superbia intamuisse, et ab antiquitus data gloria decidisse: deinde adversus homines, al imaginem Dei ereatos, rabie actos esse, el contra eos bellum suscepisse. Porro Creator, ex una parte, bonorum angelorum custodia servavit. bominum genus, ne vì et tyrannica potestate usHS et impune invadens, quos præ invidia oderat, temere diabolus perderet; ex altera parte, certa- minis discrimen non impedivit, ut optimos lucta ontenderet, et fortitudinis exemplaria ferent. Qua de causa violentum illius impetum tanquam exitia- lem per angelorum custodiam compescuit, cogita- tionum autem est assensus certamini, ut strenuos dignos coronis ostenderet, neque ipse istum ad æmuli conditionem sorte delegit, sed ad opus suum istius malitia usus est, quemadmodum medici vi- peris ad morbos pellendos. B Porro quoniam Græci apostolos et nos barbara lingua loqui aiunt, sciant nobismetipsis Græcos omnes Scythas videri: hoc enim Paulus demon- stravit dicens : Si ergo nesciero virtutem vocis, C ere ei qui loquitur barbarus. » Revera quemad- modum Græcis Illyrii et Pæones et cæteri barbarice loqui videntur, sie his et similibus quicunque Græcorum artificiosam disputationem et garruli- tatem percipere nequeunt, ipsi barbari viden tur esse. Eumdem sensum omnis lingua habet; eadem enim omnium hominum natura, et expe- rientia magistra. Enimvero invenire est etiam apud Barbaros artes et scientias et in bellis virtutem, et inter ipsos quidam acutiorem Græcorum disci- plinam ac loquacitatem sermonis brevitate su- perant. Quod testificantur Persæ et veteres histo- rici, et si quis nunc legatus, aut dux, aut merca- turam exercens cum eis conversaretur, peritiam eorum et malignitatem utique experiretur. Dicunt enim eos acute percipere sermonum versutias et dolos, et paucis verbis subigere eos qui ante dis- seruerunt. Magnam etiam ratiocinandi vim habere dicuntur et idonei esse ad facile solvendum ab aliis nexa, et proverbiis uti et ænigmatibus disertis- simis; non enim philosophicis et rhetoricis imbuti sermonibes, naturam solam habebant magistram. D Variæ lectiones et notæ. . • cod. * coul. : : subscr. * Cor. vel. (3) Ἐπεὶ οὖν βαρβαροφώνους Ελληνες τοὺς ἀπο-

λέγουσιν εἶναι καὶ ἐντρεχεστέρους. (6) Κα! (55) οι παρ' ἡμῖν δὲ νομάδες καὶ πρόχωροι, τοὺς Ισμαηλί- τας φημί, τοὺς ἐν ταῖς ἐρήμοις βιοτεύοντας καὶ μηδὲν τῶν Ἑλληνικῶν ξυγγραμμάτων ἐπισταμένους, ἀγχινοίᾳ πολλῇ, συνέσει τε καὶ πολυπειρία κοσμούν ται, καὶ διάνοιαν ἔχουσι καὶ πανουργίαν ὀξυτάτην, ότι μάλιστα ξυνιδείν τἀληθὲς δυνάμενοι καὶ δι ελέγξαι τὸ ψεῦδος καὶ διακρἶναι τὸ κρεῖττον ἀπὸ τοῦ χείρονος. (7) Περὶ δὲ τῶν Αἰγυπτίων περιττὸν οἶμαι λέγειν· καὶ γὰρ αὐτοὶ τῶν φιλοσόφων οἱ πρῶτοι κρείττους εἶναι τούτοὺς ἔφασαν τῶν ὀνομαστο τάτων γεγενημένων παρ' Ελλησιν. (8) Ῥωμαῖοι δὲ καὶ ποιητὰς ἔσχον καὶ συγγραφέας καὶ ρήτορας, ὡς φασὶν οἱ ταύτην κακείνην ήσκημένοι τὴν γλῶτταν καὶ πυκνότερα καὶ δεινότερα τῶν Ἑλληνικῶν εἶναι τὰ τούτων ἐνθυμήματα καὶ συντομωτέρας ἅμα καὶ βαθυτέρας τὰς γνώμας. (9) Ταῦτα λέγων ", οὐ τὴν Ελλάδα σμικρύνων φωνὴν, οὐδὲ ἐναντία γε αὐτῇ παραδείγματα παρέχων, ἀλλὰ τῶν ἐπὶ ταύτῃ μετ γαλαυχούντων συστέλλων τὴν γνάθον καὶ τὴν ὀφρὺν κατασπῶν, καὶ διδάσκων μὴ κωμῳδεῖν γλῶσ σαν ἀληθείᾳ " λαμπρυομένην, μηδὲ βρενθύεσθαι ἀλλὰ τῇ ἀληθείᾳ γεγυμνασμένοις. Η'. Περί Πλάτωνος τοῦ φιλοσόφου. Καὶ γὰρ ἐντεῦθεν οἱ μὲν ἄτομά τε καὶ ἀμερῆ σώ ματα προσηγόρευσαν διὰ τὸ ἀπαθὲς ἢ σμικρόν ἄγαν, ἅτε μὴν νῦν τομὴν καὶ διαίρεσιν δέξασθαι μὴ δυνάμενον. Οὕτω γὰρ καλοῦσιν ἐκεῖνοι τὰ λεπτό τατα καὶ σμικρότατα σώματα, & διὰ τῶν φωταγω γῶν εἰσβάλλων ὁ ἥλιος, δείκνυσιν ἑαυτὸν ἄνω καὶ κάτω παλλόμενον. Οἱ δὲ τυχην καὶ εἱμαρμένην ἐδόξασαν· καὶ τὴν μὲν εἰμαρμένην ἀναγκαστικὴν δύναμιν εἶπον εἶναι καὶ τῆς ὕλης κινητικήν, τὴν δὲ τύχην ὁ Πλάτων αἰτίαν ἔφη κατά συμβεβηκός γινομένην ή ξύμπτωμα φύσεως ή προαιρέσεως. (2) Καὶ γοῦν Δημόκριτος περὶ τούτου οὕτως εἶπεν· . Καὶ γὰρ τὰ μὲν ἐκ Θεοῦ πάντες ἔχομεν, τὰ δὲ ἐκ τῆς εἰμαρμένης καὶ « μὲν ἐπὶ λόγοις κομψοτικῇ τέχνῃ πεποικιλμένοις, τύχης καὶ τῶν σμικροτάτων εκείνων σωμάτων, καὶ προδήλως φερομένων, ἄνω καὶ κάτω παλλομένων καὶ περιπλεκομένων τε καὶ διισταμένων καὶ περι φερομένων ἐξ ἀνάγκης, ν ἀφ᾽ ὧν οὐ μόνον πλοῦτον καὶ πενίαν, καὶ ὑγίειαν, καὶ νόσον, καὶ δουλείαν, [καὶ] ἐλευθερίαν, καὶ πόλεμον, καὶ εἰρήνην διανέμειν, ἀλλὰ καὶ ἀρετὴν καὶ κακίαν ἀποκληροῦν ἔφη. τάξαντες διὰ τὸ ἀσύμφωνον καὶ ἀκατάλληλον τῶν τηνικαῦτα δογμάτων καὶ πρὸς τὰς ἀλλήλων λέγω ? " αὐτή γράφον ἀληθ. νῦν δυναμένοις μ. 15, 49. Η αντιπαραταξ. CHRONICON. - LIB. I. B C Gindes multo etiam sapientiores et solertiores illis esse dicuntur. Et apud nos nomades et rustici populi, Ismaelitas dico, qui in desertis vitam agi- tant, nihilque ex Græcorum scriptis legerunt, solertia magna et intelligentia et multa oruantur experientia, judicium tamen habent et calliditatemn acutissimam, quippe qui maxime verum percipere et discernere mendacium, et bonum a malo di- judicare possunt. De Ægyptiis loqui superfluun duco ; etenim præcipui inter philosophos dixerunt illos celebratissimis Græcorum anteire. Romani quoque portas habuerunt et historicos et rhetores, ut dicunt ii qui in ipsorum exercitati sunt lingua. Plura et graviora esse horum argumenta quain Græcorum, et breviores magisque reconditas habere sententias asserunt. Hæc dico non Græcam immi- nuens linguam, nec opposita ei documenta tradens, sed ut eorum qui de illa se jactant, buccas et supercilium contraham, allos spiritus reprium, docendo non deridendam esse linguam veritati in- servientem, neque ornatis et variis sermonibus, sed veritati consentaneis gloriæ suæ consulentem. VIII. De Platone philosopho. Ideo quidam atomos et individua corpora cogno- minuaverunt, quia minuta mimis sensibus uon subjacent, utpote quæ sectionem et divisionem subire nequeunt. Sic enim vocant hi subtilissima et minutissima corpuscula quæ per fenestras sol immittit, sursum et deorsum agitata. Alii vero fortuna et fato confisi sunt : fatum quidem necessitatis vim esse, materiam movendi facultate præditam dicentes, Plato autem fortunam causam fortuitam naturæ aut voluntatis dixit. Et vero Democritus de hoc sic loquitur : « Etenim quædam ex Deo omnes habenins, quædam vero ex falo et fortuna, et minutissimis illis corpusculis, D perspicue, sursum et deorsum vibratis, circum- plexisque et distinctis, et ex necessitate circum- latis, quæ non solum divitias et paripertatení', sanitatem et morbum, servitutem et libertatem, bellum et pacem distribuere, sed etiam virtutem aut malitiam unicuique largiri dixit. Et quia alii adversus alios opiniones opposuerunt, et quasi instructa acie dimicaverunt, propter absouantiam et diversitatem doctrinarum, quæ tunc erat, glori- ficantur; jure vero alii aliorum falsas diremerunt Variæ lectiones et notæ. cod. cod. " cod. om. col. col. " cod. (5) Τοὺς δὲ Γίνεις καὶ τούτων πολλῷ σοφωτέρους Α (3) Καὶ πρὸς ἀλλήλους ἄλλας δοξάζονται ἀντιπαρα 1. Diog.

λέγουσιν εἶναι καὶ ἐντρεχεστέρους. (6) Κα! (55) οι παρ' ἡμῖν δὲ νομάδες καὶ πρόχωροι, τοὺς Ισμαηλί- τας φημί, τοὺς ἐν ταῖς ἐρήμοις βιοτεύοντας καὶ μηδὲν τῶν Ἑλληνικῶν ξυγγραμμάτων ἐπισταμένους, ἀγχινοίᾳ πολλῇ, συνέσει τε καὶ πολυπειρία κοσμούν ται, καὶ διάνοιαν ἔχουσι καὶ πανουργίαν ὀξυτάτην, ότι μάλιστα ξυνιδείν τἀληθὲς δυνάμενοι καὶ δι ελέγξαι τὸ ψεῦδος καὶ διακρἶναι τὸ κρεῖττον ἀπὸ τοῦ χείρονος. (7) Περὶ δὲ τῶν Αἰγυπτίων περιττὸν οἶμαι λέγειν· καὶ γὰρ αὐτοὶ τῶν φιλοσόφων οἱ πρῶτοι κρείττους εἶναι τούτοὺς ἔφασαν τῶν ὀνομαστο τάτων γεγενημένων παρ' Ελλησιν. (8) Ῥωμαῖοι δὲ καὶ ποιητὰς ἔσχον καὶ συγγραφέας καὶ ρήτορας, ὡς φασὶν οἱ ταύτην κακείνην ήσκημένοι τὴν γλῶτταν καὶ πυκνότερα καὶ δεινότερα τῶν Ἑλληνικῶν εἶναι τὰ τούτων ἐνθυμήματα καὶ συντομωτέρας ἅμα καὶ βαθυτέρας τὰς γνώμας. (9) Ταῦτα λέγων ", οὐ τὴν Ελλάδα σμικρύνων φωνὴν, οὐδὲ ἐναντία γε αὐτῇ παραδείγματα παρέχων, ἀλλὰ τῶν ἐπὶ ταύτῃ μετ γαλαυχούντων συστέλλων τὴν γνάθον καὶ τὴν ὀφρὺν κατασπῶν, καὶ διδάσκων μὴ κωμῳδεῖν γλῶσ σαν ἀληθείᾳ " λαμπρυομένην, μηδὲ βρενθύεσθαι ἀλλὰ τῇ ἀληθείᾳ γεγυμνασμένοις. Η'. Περί Πλάτωνος τοῦ φιλοσόφου. Καὶ γὰρ ἐντεῦθεν οἱ μὲν ἄτομά τε καὶ ἀμερῆ σώ ματα προσηγόρευσαν διὰ τὸ ἀπαθὲς ἢ σμικρόν ἄγαν, ἅτε μὴν νῦν τομὴν καὶ διαίρεσιν δέξασθαι μὴ δυνάμενον. Οὕτω γὰρ καλοῦσιν ἐκεῖνοι τὰ λεπτό τατα καὶ σμικρότατα σώματα, & διὰ τῶν φωταγω γῶν εἰσβάλλων ὁ ἥλιος, δείκνυσιν ἑαυτὸν ἄνω καὶ κάτω παλλόμενον. Οἱ δὲ τυχην καὶ εἱμαρμένην ἐδόξασαν· καὶ τὴν μὲν εἰμαρμένην ἀναγκαστικὴν δύναμιν εἶπον εἶναι καὶ τῆς ὕλης κινητικήν, τὴν δὲ τύχην ὁ Πλάτων αἰτίαν ἔφη κατά συμβεβηκός γινομένην ή ξύμπτωμα φύσεως ή προαιρέσεως. (2) Καὶ γοῦν Δημόκριτος περὶ τούτου οὕτως εἶπεν· . Καὶ γὰρ τὰ μὲν ἐκ Θεοῦ πάντες ἔχομεν, τὰ δὲ ἐκ τῆς εἰμαρμένης καὶ « μὲν ἐπὶ λόγοις κομψοτικῇ τέχνῃ πεποικιλμένοις, τύχης καὶ τῶν σμικροτάτων εκείνων σωμάτων, καὶ προδήλως φερομένων, ἄνω καὶ κάτω παλλομένων καὶ περιπλεκομένων τε καὶ διισταμένων καὶ περι φερομένων ἐξ ἀνάγκης, ν ἀφ᾽ ὧν οὐ μόνον πλοῦτον καὶ πενίαν, καὶ ὑγίειαν, καὶ νόσον, καὶ δουλείαν, [καὶ] ἐλευθερίαν, καὶ πόλεμον, καὶ εἰρήνην διανέμειν, ἀλλὰ καὶ ἀρετὴν καὶ κακίαν ἀποκληροῦν ἔφη. τάξαντες διὰ τὸ ἀσύμφωνον καὶ ἀκατάλληλον τῶν τηνικαῦτα δογμάτων καὶ πρὸς τὰς ἀλλήλων λέγω ? " αὐτή γράφον ἀληθ. νῦν δυναμένοις μ. 15, 49. Η αντιπαραταξ. CHRONICON. - LIB. I. B C Gindes multo etiam sapientiores et solertiores illis esse dicuntur. Et apud nos nomades et rustici populi, Ismaelitas dico, qui in desertis vitam agi- tant, nihilque ex Græcorum scriptis legerunt, solertia magna et intelligentia et multa oruantur experientia, judicium tamen habent et calliditatemn acutissimam, quippe qui maxime verum percipere et discernere mendacium, et bonum a malo di- judicare possunt. De Ægyptiis loqui superfluun duco ; etenim præcipui inter philosophos dixerunt illos celebratissimis Græcorum anteire. Romani quoque portas habuerunt et historicos et rhetores, ut dicunt ii qui in ipsorum exercitati sunt lingua. Plura et graviora esse horum argumenta quain Græcorum, et breviores magisque reconditas habere sententias asserunt. Hæc dico non Græcam immi- nuens linguam, nec opposita ei documenta tradens, sed ut eorum qui de illa se jactant, buccas et supercilium contraham, allos spiritus reprium, docendo non deridendam esse linguam veritati in- servientem, neque ornatis et variis sermonibus, sed veritati consentaneis gloriæ suæ consulentem. VIII. De Platone philosopho. Ideo quidam atomos et individua corpora cogno- minuaverunt, quia minuta mimis sensibus uon subjacent, utpote quæ sectionem et divisionem subire nequeunt. Sic enim vocant hi subtilissima et minutissima corpuscula quæ per fenestras sol immittit, sursum et deorsum agitata. Alii vero fortuna et fato confisi sunt : fatum quidem necessitatis vim esse, materiam movendi facultate præditam dicentes, Plato autem fortunam causam fortuitam naturæ aut voluntatis dixit. Et vero Democritus de hoc sic loquitur : « Etenim quædam ex Deo omnes habenins, quædam vero ex falo et fortuna, et minutissimis illis corpusculis, D perspicue, sursum et deorsum vibratis, circum- plexisque et distinctis, et ex necessitate circum- latis, quæ non solum divitias et paripertatení', sanitatem et morbum, servitutem et libertatem, bellum et pacem distribuere, sed etiam virtutem aut malitiam unicuique largiri dixit. Et quia alii adversus alios opiniones opposuerunt, et quasi instructa acie dimicaverunt, propter absouantiam et diversitatem doctrinarum, quæ tunc erat, glori- ficantur; jure vero alii aliorum falsas diremerunt Variæ lectiones et notæ. cod. cod. " cod. om. col. col. " cod. (5) Τοὺς δὲ Γίνεις καὶ τούτων πολλῷ σοφωτέρους Α (3) Καὶ πρὸς ἀλλήλους ἄλλας δοξάζονται ἀντιπαρα 1. Diog.

λέγουσιν εἶναι καὶ ἐντρεχεστέρους. (6) Κα! (55) οι παρ' ἡμῖν δὲ νομάδες καὶ πρόχωροι, τοὺς Ισμαηλί- τας φημί, τοὺς ἐν ταῖς ἐρήμοις βιοτεύοντας καὶ μηδὲν τῶν Ἑλληνικῶν ξυγγραμμάτων ἐπισταμένους, ἀγχινοίᾳ πολλῇ, συνέσει τε καὶ πολυπειρία κοσμούν ται, καὶ διάνοιαν ἔχουσι καὶ πανουργίαν ὀξυτάτην, ότι μάλιστα ξυνιδείν τἀληθὲς δυνάμενοι καὶ δι ελέγξαι τὸ ψεῦδος καὶ διακρἶναι τὸ κρεῖττον ἀπὸ τοῦ χείρονος. (7) Περὶ δὲ τῶν Αἰγυπτίων περιττὸν οἶμαι λέγειν· καὶ γὰρ αὐτοὶ τῶν φιλοσόφων οἱ πρῶτοι κρείττους εἶναι τούτοὺς ἔφασαν τῶν ὀνομαστο τάτων γεγενημένων παρ' Ελλησιν. (8) Ῥωμαῖοι δὲ καὶ ποιητὰς ἔσχον καὶ συγγραφέας καὶ ρήτορας, ὡς φασὶν οἱ ταύτην κακείνην ήσκημένοι τὴν γλῶτταν καὶ πυκνότερα καὶ δεινότερα τῶν Ἑλληνικῶν εἶναι τὰ τούτων ἐνθυμήματα καὶ συντομωτέρας ἅμα καὶ βαθυτέρας τὰς γνώμας. (9) Ταῦτα λέγων ", οὐ τὴν Ελλάδα σμικρύνων φωνὴν, οὐδὲ ἐναντία γε αὐτῇ παραδείγματα παρέχων, ἀλλὰ τῶν ἐπὶ ταύτῃ μετ γαλαυχούντων συστέλλων τὴν γνάθον καὶ τὴν ὀφρὺν κατασπῶν, καὶ διδάσκων μὴ κωμῳδεῖν γλῶσ σαν ἀληθείᾳ " λαμπρυομένην, μηδὲ βρενθύεσθαι ἀλλὰ τῇ ἀληθείᾳ γεγυμνασμένοις. Η'. Περί Πλάτωνος τοῦ φιλοσόφου. Καὶ γὰρ ἐντεῦθεν οἱ μὲν ἄτομά τε καὶ ἀμερῆ σώ ματα προσηγόρευσαν διὰ τὸ ἀπαθὲς ἢ σμικρόν ἄγαν, ἅτε μὴν νῦν τομὴν καὶ διαίρεσιν δέξασθαι μὴ δυνάμενον. Οὕτω γὰρ καλοῦσιν ἐκεῖνοι τὰ λεπτό τατα καὶ σμικρότατα σώματα, & διὰ τῶν φωταγω γῶν εἰσβάλλων ὁ ἥλιος, δείκνυσιν ἑαυτὸν ἄνω καὶ κάτω παλλόμενον. Οἱ δὲ τυχην καὶ εἱμαρμένην ἐδόξασαν· καὶ τὴν μὲν εἰμαρμένην ἀναγκαστικὴν δύναμιν εἶπον εἶναι καὶ τῆς ὕλης κινητικήν, τὴν δὲ τύχην ὁ Πλάτων αἰτίαν ἔφη κατά συμβεβηκός γινομένην ή ξύμπτωμα φύσεως ή προαιρέσεως. (2) Καὶ γοῦν Δημόκριτος περὶ τούτου οὕτως εἶπεν· . Καὶ γὰρ τὰ μὲν ἐκ Θεοῦ πάντες ἔχομεν, τὰ δὲ ἐκ τῆς εἰμαρμένης καὶ « μὲν ἐπὶ λόγοις κομψοτικῇ τέχνῃ πεποικιλμένοις, τύχης καὶ τῶν σμικροτάτων εκείνων σωμάτων, καὶ προδήλως φερομένων, ἄνω καὶ κάτω παλλομένων καὶ περιπλεκομένων τε καὶ διισταμένων καὶ περι φερομένων ἐξ ἀνάγκης, ν ἀφ᾽ ὧν οὐ μόνον πλοῦτον καὶ πενίαν, καὶ ὑγίειαν, καὶ νόσον, καὶ δουλείαν, [καὶ] ἐλευθερίαν, καὶ πόλεμον, καὶ εἰρήνην διανέμειν, ἀλλὰ καὶ ἀρετὴν καὶ κακίαν ἀποκληροῦν ἔφη. τάξαντες διὰ τὸ ἀσύμφωνον καὶ ἀκατάλληλον τῶν τηνικαῦτα δογμάτων καὶ πρὸς τὰς ἀλλήλων λέγω ? " αὐτή γράφον ἀληθ. νῦν δυναμένοις μ. 15, 49. Η αντιπαραταξ. CHRONICON. - LIB. I. B C Gindes multo etiam sapientiores et solertiores illis esse dicuntur. Et apud nos nomades et rustici populi, Ismaelitas dico, qui in desertis vitam agi- tant, nihilque ex Græcorum scriptis legerunt, solertia magna et intelligentia et multa oruantur experientia, judicium tamen habent et calliditatemn acutissimam, quippe qui maxime verum percipere et discernere mendacium, et bonum a malo di- judicare possunt. De Ægyptiis loqui superfluun duco ; etenim præcipui inter philosophos dixerunt illos celebratissimis Græcorum anteire. Romani quoque portas habuerunt et historicos et rhetores, ut dicunt ii qui in ipsorum exercitati sunt lingua. Plura et graviora esse horum argumenta quain Græcorum, et breviores magisque reconditas habere sententias asserunt. Hæc dico non Græcam immi- nuens linguam, nec opposita ei documenta tradens, sed ut eorum qui de illa se jactant, buccas et supercilium contraham, allos spiritus reprium, docendo non deridendam esse linguam veritati in- servientem, neque ornatis et variis sermonibus, sed veritati consentaneis gloriæ suæ consulentem. VIII. De Platone philosopho. Ideo quidam atomos et individua corpora cogno- minuaverunt, quia minuta mimis sensibus uon subjacent, utpote quæ sectionem et divisionem subire nequeunt. Sic enim vocant hi subtilissima et minutissima corpuscula quæ per fenestras sol immittit, sursum et deorsum agitata. Alii vero fortuna et fato confisi sunt : fatum quidem necessitatis vim esse, materiam movendi facultate præditam dicentes, Plato autem fortunam causam fortuitam naturæ aut voluntatis dixit. Et vero Democritus de hoc sic loquitur : « Etenim quædam ex Deo omnes habenins, quædam vero ex falo et fortuna, et minutissimis illis corpusculis, D perspicue, sursum et deorsum vibratis, circum- plexisque et distinctis, et ex necessitate circum- latis, quæ non solum divitias et paripertatení', sanitatem et morbum, servitutem et libertatem, bellum et pacem distribuere, sed etiam virtutem aut malitiam unicuique largiri dixit. Et quia alii adversus alios opiniones opposuerunt, et quasi instructa acie dimicaverunt, propter absouantiam et diversitatem doctrinarum, quæ tunc erat, glori- ficantur; jure vero alii aliorum falsas diremerunt Variæ lectiones et notæ. cod. cod. " cod. om. col. col. " cod. (5) Τοὺς δὲ Γίνεις καὶ τούτων πολλῷ σοφωτέρους Α (3) Καὶ πρὸς ἀλλήλους ἄλλας δοξάζονται ἀντιπαρα 1. Diog.

νέας ἐστέρησε · τὰ γὰρ δὴ μέχρι σελήνης εθνικη & ἔφη τὸν Θεὸν, τὰ δέ γε ἄλλα ὑπὸ τὴν εἰμαρμένην τετάχθαι καὶ τύχην καὶ κατὰ τὴν βιαίαν ἀνάγκην ἐφίστησιν ἑκάστῳ. Καὶ ταύτῃ παραγνώμη ποιῶν τοὺς ἀνδροφόνους καὶ τοιχωρύχους καὶ πόρνους 40, τὰ τῆς παρανομίας εἴδη, καὶ ἄλλα δὲ πάμπολλα πρός ἀνατροπὴν ἐς ὁ δείλαιος τοῦ διδασκάλου δυσσεβώς τε καὶ τολμηρῶς ἑτερατολόγησεν. σει Τί τὸ ὂν (μὲν ἐς ἀεὶ, γένεσιν δὲ οὐκ ἔχον, καὶ σ τὸ γιγνόμενον μὲν ἀεὶ, ἂν δὲ οὐδέποτε; Τὸ μὲν δὴ νοή μετά λόγου περιληπτὸν ἀεὶ, κατὰ τὸ αὐτὸ δν, τὸ δὲ αἰσθήσει ἀλόγῳ δοξαστὸν 4, (65) γιγνόμενον μὲν καὶ ἀπογιγνόμενον, ὄντως “ δὲ οὐδέποτε δν. » Ταῦτα δὲ πάντα μέρος χρόνου, τὸ ἦν καὶ ἔσται· ὰ δὴ φέ ροντες λανθάνομεν ἐπὶ τὴν ἀΐδιον οὐσίαν οὐκ ὀρθῶς· λέγομεν γὰρ δή · ὃ ἦν, ἔστι τε καὶ ἔσται, τί δὲ τὸ ἔστι μόνον κατὰ τὸν ἀληθῆ λόγον προσήκει· τὸ δὲ ἦν καὶ ἔσται περὶ τὴν ἐν χρόνῳ γένεσιν οὖσαν πρέ- πει λέγεσθαι, τὸ δὲ ἀεὶ καὶ καθ᾽ αὑτὸν ἦν ἀνακι· νήτως οι, ούτε νεώτερον οὔτε πρεσβύτερον προσ ήκει λέγεσθαι· καὶ γὰρ τὸ ἀεὶ ὃν καὶ προὸν γενέ- σεώς ἐστιν ἁπάσης υπέρτερον, τὸ δὲ γενόμενον καὶ ἀλλοιώσεις πολλάς δεχόμενον, εἰκότως ἔφησεν οὐδέποτε εἶναι . Καὶ πάλιν ὁ Πλάτων φησίν ε • Αγαθὸς μὲν ὁ Θεὸς τῷ ὄντι γε καὶ λεκτέον, αἴτιος τῶν ἀγαθῶν, τῶν δὲ κακῶν ἁπάντων ἀναίτιος. Ταῦτα οὖν περὶ τε τοῦ πεποιηκότος Θεοῦ καὶ περὶ τῆς ἡμῶν αὐτεξουσιότητος ἐδίδαξε καλῶς ὁ Πλάτων φρονεῖν καὶ δοξάζειν· καὶ τοὺς κακῶν αἴτιον τὸν Θεὸν λέγοντας ἐξελαύνειν ἐκέλευσε, καὶ ἀνόσιον εἶναι τόνδε τὸν λόγον φησὶ καὶ ἀξύμφορον ἡμῖν καὶ ἀσύμφωνον ἑαυτῷ. Οὐκοῦν εἰ ἀγαθὸς ὁ Θεὸς, ὥσπερ δὴ καὶ ἀγαθὸς, οὐκ ἂν ἄρα κακῶν αἴτιος γένοιτ' ἄν. Εἰ δὲ ἀναίτιος τῶν γενομένων κακῶν, κακὰ δὲ κυρίως όνομαζόμενα οὐ τὰ παρὰ πολλῶν ὀνομάζειν φίλον τισὶν, ἀλλὰ κακίαν, ἀκολασίαν καὶ τὰς ἄλλας παρανομίας τὰς ὑφ᾽ ἡμῶν αὐτεξουσίως τολμωμέ- να;· ἡμεῖς γὰρ τούτων ἄρα αἴτιοι, καὶ οὐχ ὁ τἀναν- τία νομοθετήσας Θεός· ὅπερ δηλοῖ αὖθις ὁ Πλάτων ἐν τοῖς Νόμοις, καὶ δεικνὺς ἡμῖν τὸν τῶν ὅλων πρύ- τανιν, τῶν τοῦ παντὸς οἰάκων ἐπειλημμένον, φησίν • . Ὁ μὲν δὴ Θεός, ὡς καὶ ὁ παλαιός λόγος, ἀρχὴν καὶ τελευτὴν καὶ μεσότητα σε τῶν ἁπάντων ἔχων, εὐθεία περαίνει κατὰ φύσιν περιπορευόμενος, τῷ 1. Β δὲ ἀεὶ ξυνέπεται δίκη τῶν ἀπολειπομένων τοῦ ὀρθίου νόμου ο τιμωρό;· ἧς ὁ μὲν ευδαιμονήσειν μέλλων ἐχόμενος το ξυνέπεται ταπεινώς " κεκοσμημένος ὁ το υστέρησε Β'. παρὰ γνώμην ποιεῖν Β' παραγνωμ. ποι. το πόρνους καὶ ὅσα τὰ τῆς ἡδονῆς καὶ π. δ. Β'. οι ἀν. τοῦ διδασκάλου αὐτοῦ ἐτερ. Β'. " μέν τί οι νοήσει καὶ τὸν τῷδε αἰσθήσει ἀλόγῳ δόξα τὸ γιγ. Β'. ἐὲ τὸ δ' αὖ δόξῃ μετ' αἰσθήσεως ἀλόγου Ρ1. το δόξα την γ. καὶ ἀπολλύμενον, όντως ὄντως Β'. ἔτι 1. ἔστι που πρέπει οὖσαν λ. τὸ δὲ ἀεὶ κατ' Β'. κι ἀνακινήτως Ι. ἀκινήτως γενόμενον 1. γινόμενον Β', μὲν ὁ Πλ. Β'. " Ε. οὖν περὶ 1. οὖν καὶ περί ἀπ. Ρl. Α. περιραίνει σ' τοῦ θείου λόγου σε ἐχομένῳ το δε εἶναι, καὶ ταῦτα μέσα τῶν ὄντων και 11. 13. χρημά • CHRONICON. -- LIB. I. fato et sorte regi, et ex cogente necessitate acci- dere cumela unicuique; istoque erroro generans homicidas, efractores, scortatores, ad subver- tendum magistrum, impietatis species et alia per- multa monstra improbus hiç impie et audacter effutiit. so • Porro sapientissimus Plato, de Deo disserens, dicit: Quid est id quod semper est, ortum autem non habet, et quid est id quod semper renascitur, nunquam vero exsistit ? Unum, quod semper idem est, cogitatione comprehenditur rationabiliter, alterum quod, nunquan revera exsistens, nascitur- que et moritur, irrationali sensu percipitur meram- que opinionem gignit. › Hæc autem omnia, quod erat et quod futurum est, pars temporis ; erramus autem nec bene dicimus cum hæc ad perpetuam exsistentiam transferimus; dicimus enim, quod erat et est et in futurum erit, sed si vera dicere ve- limus dicere convenit: Erat et futurum est, de ea re quæ in tempore ortum habet dici convenit: quod autem semper et immutabiliter in se est, neque recentius neque antiquius dici decet. Quod enim semper est et ante est, ultra omnem ortum est; quod autem factum est, et immutationes multas recipit, jure dixit nunquam esse. Rursus dicit Plato Bonus quidem Deus revera est dicendus causa bonorum, nullius autem mali auetor. › Hæc porro de Deo creatore et de nostro libero arbitrio docuit Plato sentienda et laudanda, et eos qui dicunt C Deum mali auctorem expelli jubet, idque verbumi ipίum esse declarat et nobis noxium et sibi ipsi contradictorium. Igitur si bonus Deus est (ut revera bonus est), non mali causa esse potest; si vero non auctor est malorum quæ accidunt, non mala proprie dicenda sunt quæ accidunt vulgoque mala dicuntur, sed malitia, iucontinentia et alia peccatu quæ libere audemus committere; nos enim borum profecto causa sumus, non autem qui contraria prescripsit Deus. Quod demonstrat iterum Plato in Legibus, ubi ostendens omnium rerum rectorem, universitatisque tenentem Rubernacula, dicit : ‹. Deus quidem, quemadmodum et antiquus sermo testatur, omnium rerum et principium et medium D et înem in se habens, recta via procedit. Hunc semper sequitur justitia, eorum qui a divina lege deficiunt ultrix atque vindex : cui quidem justitia • Variæ lectiones et notæ. - cod. om. Tim. D. * Pl. cod. Pl. ' cod. B' ut cod. cod. Resp. 11. B, C, Tim. cod. 1V. 716. cod. Pl. cod. T.v.cod. (6) Ο τοίνυν σοφώτατος Πλάτων θεολογῶν ἔφη·

νέας ἐστέρησε · τὰ γὰρ δὴ μέχρι σελήνης εθνικη & ἔφη τὸν Θεὸν, τὰ δέ γε ἄλλα ὑπὸ τὴν εἰμαρμένην τετάχθαι καὶ τύχην καὶ κατὰ τὴν βιαίαν ἀνάγκην ἐφίστησιν ἑκάστῳ. Καὶ ταύτῃ παραγνώμη ποιῶν τοὺς ἀνδροφόνους καὶ τοιχωρύχους καὶ πόρνους 40, τὰ τῆς παρανομίας εἴδη, καὶ ἄλλα δὲ πάμπολλα πρός ἀνατροπὴν ἐς ὁ δείλαιος τοῦ διδασκάλου δυσσεβώς τε καὶ τολμηρῶς ἑτερατολόγησεν. σει Τί τὸ ὂν (μὲν ἐς ἀεὶ, γένεσιν δὲ οὐκ ἔχον, καὶ σ τὸ γιγνόμενον μὲν ἀεὶ, ἂν δὲ οὐδέποτε; Τὸ μὲν δὴ νοή μετά λόγου περιληπτὸν ἀεὶ, κατὰ τὸ αὐτὸ δν, τὸ δὲ αἰσθήσει ἀλόγῳ δοξαστὸν 4, (65) γιγνόμενον μὲν καὶ ἀπογιγνόμενον, ὄντως “ δὲ οὐδέποτε δν. » Ταῦτα δὲ πάντα μέρος χρόνου, τὸ ἦν καὶ ἔσται· ὰ δὴ φέ ροντες λανθάνομεν ἐπὶ τὴν ἀΐδιον οὐσίαν οὐκ ὀρθῶς· λέγομεν γὰρ δή · ὃ ἦν, ἔστι τε καὶ ἔσται, τί δὲ τὸ ἔστι μόνον κατὰ τὸν ἀληθῆ λόγον προσήκει· τὸ δὲ ἦν καὶ ἔσται περὶ τὴν ἐν χρόνῳ γένεσιν οὖσαν πρέ- πει λέγεσθαι, τὸ δὲ ἀεὶ καὶ καθ᾽ αὑτὸν ἦν ἀνακι· νήτως οι, ούτε νεώτερον οὔτε πρεσβύτερον προσ ήκει λέγεσθαι· καὶ γὰρ τὸ ἀεὶ ὃν καὶ προὸν γενέ- σεώς ἐστιν ἁπάσης υπέρτερον, τὸ δὲ γενόμενον καὶ ἀλλοιώσεις πολλάς δεχόμενον, εἰκότως ἔφησεν οὐδέποτε εἶναι . Καὶ πάλιν ὁ Πλάτων φησίν ε • Αγαθὸς μὲν ὁ Θεὸς τῷ ὄντι γε καὶ λεκτέον, αἴτιος τῶν ἀγαθῶν, τῶν δὲ κακῶν ἁπάντων ἀναίτιος. Ταῦτα οὖν περὶ τε τοῦ πεποιηκότος Θεοῦ καὶ περὶ τῆς ἡμῶν αὐτεξουσιότητος ἐδίδαξε καλῶς ὁ Πλάτων φρονεῖν καὶ δοξάζειν· καὶ τοὺς κακῶν αἴτιον τὸν Θεὸν λέγοντας ἐξελαύνειν ἐκέλευσε, καὶ ἀνόσιον εἶναι τόνδε τὸν λόγον φησὶ καὶ ἀξύμφορον ἡμῖν καὶ ἀσύμφωνον ἑαυτῷ. Οὐκοῦν εἰ ἀγαθὸς ὁ Θεὸς, ὥσπερ δὴ καὶ ἀγαθὸς, οὐκ ἂν ἄρα κακῶν αἴτιος γένοιτ' ἄν. Εἰ δὲ ἀναίτιος τῶν γενομένων κακῶν, κακὰ δὲ κυρίως όνομαζόμενα οὐ τὰ παρὰ πολλῶν ὀνομάζειν φίλον τισὶν, ἀλλὰ κακίαν, ἀκολασίαν καὶ τὰς ἄλλας παρανομίας τὰς ὑφ᾽ ἡμῶν αὐτεξουσίως τολμωμέ- να;· ἡμεῖς γὰρ τούτων ἄρα αἴτιοι, καὶ οὐχ ὁ τἀναν- τία νομοθετήσας Θεός· ὅπερ δηλοῖ αὖθις ὁ Πλάτων ἐν τοῖς Νόμοις, καὶ δεικνὺς ἡμῖν τὸν τῶν ὅλων πρύ- τανιν, τῶν τοῦ παντὸς οἰάκων ἐπειλημμένον, φησίν • . Ὁ μὲν δὴ Θεός, ὡς καὶ ὁ παλαιός λόγος, ἀρχὴν καὶ τελευτὴν καὶ μεσότητα σε τῶν ἁπάντων ἔχων, εὐθεία περαίνει κατὰ φύσιν περιπορευόμενος, τῷ 1. Β δὲ ἀεὶ ξυνέπεται δίκη τῶν ἀπολειπομένων τοῦ ὀρθίου νόμου ο τιμωρό;· ἧς ὁ μὲν ευδαιμονήσειν μέλλων ἐχόμενος το ξυνέπεται ταπεινώς " κεκοσμημένος ὁ το υστέρησε Β'. παρὰ γνώμην ποιεῖν Β' παραγνωμ. ποι. το πόρνους καὶ ὅσα τὰ τῆς ἡδονῆς καὶ π. δ. Β'. οι ἀν. τοῦ διδασκάλου αὐτοῦ ἐτερ. Β'. " μέν τί οι νοήσει καὶ τὸν τῷδε αἰσθήσει ἀλόγῳ δόξα τὸ γιγ. Β'. ἐὲ τὸ δ' αὖ δόξῃ μετ' αἰσθήσεως ἀλόγου Ρ1. το δόξα την γ. καὶ ἀπολλύμενον, όντως ὄντως Β'. ἔτι 1. ἔστι που πρέπει οὖσαν λ. τὸ δὲ ἀεὶ κατ' Β'. κι ἀνακινήτως Ι. ἀκινήτως γενόμενον 1. γινόμενον Β', μὲν ὁ Πλ. Β'. " Ε. οὖν περὶ 1. οὖν καὶ περί ἀπ. Ρl. Α. περιραίνει σ' τοῦ θείου λόγου σε ἐχομένῳ το δε εἶναι, καὶ ταῦτα μέσα τῶν ὄντων και 11. 13. χρημά • CHRONICON. -- LIB. I. fato et sorte regi, et ex cogente necessitate acci- dere cumela unicuique; istoque erroro generans homicidas, efractores, scortatores, ad subver- tendum magistrum, impietatis species et alia per- multa monstra improbus hiç impie et audacter effutiit. so • Porro sapientissimus Plato, de Deo disserens, dicit: Quid est id quod semper est, ortum autem non habet, et quid est id quod semper renascitur, nunquam vero exsistit ? Unum, quod semper idem est, cogitatione comprehenditur rationabiliter, alterum quod, nunquan revera exsistens, nascitur- que et moritur, irrationali sensu percipitur meram- que opinionem gignit. › Hæc autem omnia, quod erat et quod futurum est, pars temporis ; erramus autem nec bene dicimus cum hæc ad perpetuam exsistentiam transferimus; dicimus enim, quod erat et est et in futurum erit, sed si vera dicere ve- limus dicere convenit: Erat et futurum est, de ea re quæ in tempore ortum habet dici convenit: quod autem semper et immutabiliter in se est, neque recentius neque antiquius dici decet. Quod enim semper est et ante est, ultra omnem ortum est; quod autem factum est, et immutationes multas recipit, jure dixit nunquam esse. Rursus dicit Plato Bonus quidem Deus revera est dicendus causa bonorum, nullius autem mali auetor. › Hæc porro de Deo creatore et de nostro libero arbitrio docuit Plato sentienda et laudanda, et eos qui dicunt C Deum mali auctorem expelli jubet, idque verbumi ipίum esse declarat et nobis noxium et sibi ipsi contradictorium. Igitur si bonus Deus est (ut revera bonus est), non mali causa esse potest; si vero non auctor est malorum quæ accidunt, non mala proprie dicenda sunt quæ accidunt vulgoque mala dicuntur, sed malitia, iucontinentia et alia peccatu quæ libere audemus committere; nos enim borum profecto causa sumus, non autem qui contraria prescripsit Deus. Quod demonstrat iterum Plato in Legibus, ubi ostendens omnium rerum rectorem, universitatisque tenentem Rubernacula, dicit : ‹. Deus quidem, quemadmodum et antiquus sermo testatur, omnium rerum et principium et medium D et înem in se habens, recta via procedit. Hunc semper sequitur justitia, eorum qui a divina lege deficiunt ultrix atque vindex : cui quidem justitia • Variæ lectiones et notæ. - cod. om. Tim. D. * Pl. cod. Pl. ' cod. B' ut cod. cod. Resp. 11. B, C, Tim. cod. 1V. 716. cod. Pl. cod. T.v.cod. (6) Ο τοίνυν σοφώτατος Πλάτων θεολογῶν ἔφη·

νέας ἐστέρησε · τὰ γὰρ δὴ μέχρι σελήνης εθνικη & ἔφη τὸν Θεὸν, τὰ δέ γε ἄλλα ὑπὸ τὴν εἰμαρμένην τετάχθαι καὶ τύχην καὶ κατὰ τὴν βιαίαν ἀνάγκην ἐφίστησιν ἑκάστῳ. Καὶ ταύτῃ παραγνώμη ποιῶν τοὺς ἀνδροφόνους καὶ τοιχωρύχους καὶ πόρνους 40, τὰ τῆς παρανομίας εἴδη, καὶ ἄλλα δὲ πάμπολλα πρός ἀνατροπὴν ἐς ὁ δείλαιος τοῦ διδασκάλου δυσσεβώς τε καὶ τολμηρῶς ἑτερατολόγησεν. σει Τί τὸ ὂν (μὲν ἐς ἀεὶ, γένεσιν δὲ οὐκ ἔχον, καὶ σ τὸ γιγνόμενον μὲν ἀεὶ, ἂν δὲ οὐδέποτε; Τὸ μὲν δὴ νοή μετά λόγου περιληπτὸν ἀεὶ, κατὰ τὸ αὐτὸ δν, τὸ δὲ αἰσθήσει ἀλόγῳ δοξαστὸν 4, (65) γιγνόμενον μὲν καὶ ἀπογιγνόμενον, ὄντως “ δὲ οὐδέποτε δν. » Ταῦτα δὲ πάντα μέρος χρόνου, τὸ ἦν καὶ ἔσται· ὰ δὴ φέ ροντες λανθάνομεν ἐπὶ τὴν ἀΐδιον οὐσίαν οὐκ ὀρθῶς· λέγομεν γὰρ δή · ὃ ἦν, ἔστι τε καὶ ἔσται, τί δὲ τὸ ἔστι μόνον κατὰ τὸν ἀληθῆ λόγον προσήκει· τὸ δὲ ἦν καὶ ἔσται περὶ τὴν ἐν χρόνῳ γένεσιν οὖσαν πρέ- πει λέγεσθαι, τὸ δὲ ἀεὶ καὶ καθ᾽ αὑτὸν ἦν ἀνακι· νήτως οι, ούτε νεώτερον οὔτε πρεσβύτερον προσ ήκει λέγεσθαι· καὶ γὰρ τὸ ἀεὶ ὃν καὶ προὸν γενέ- σεώς ἐστιν ἁπάσης υπέρτερον, τὸ δὲ γενόμενον καὶ ἀλλοιώσεις πολλάς δεχόμενον, εἰκότως ἔφησεν οὐδέποτε εἶναι . Καὶ πάλιν ὁ Πλάτων φησίν ε • Αγαθὸς μὲν ὁ Θεὸς τῷ ὄντι γε καὶ λεκτέον, αἴτιος τῶν ἀγαθῶν, τῶν δὲ κακῶν ἁπάντων ἀναίτιος. Ταῦτα οὖν περὶ τε τοῦ πεποιηκότος Θεοῦ καὶ περὶ τῆς ἡμῶν αὐτεξουσιότητος ἐδίδαξε καλῶς ὁ Πλάτων φρονεῖν καὶ δοξάζειν· καὶ τοὺς κακῶν αἴτιον τὸν Θεὸν λέγοντας ἐξελαύνειν ἐκέλευσε, καὶ ἀνόσιον εἶναι τόνδε τὸν λόγον φησὶ καὶ ἀξύμφορον ἡμῖν καὶ ἀσύμφωνον ἑαυτῷ. Οὐκοῦν εἰ ἀγαθὸς ὁ Θεὸς, ὥσπερ δὴ καὶ ἀγαθὸς, οὐκ ἂν ἄρα κακῶν αἴτιος γένοιτ' ἄν. Εἰ δὲ ἀναίτιος τῶν γενομένων κακῶν, κακὰ δὲ κυρίως όνομαζόμενα οὐ τὰ παρὰ πολλῶν ὀνομάζειν φίλον τισὶν, ἀλλὰ κακίαν, ἀκολασίαν καὶ τὰς ἄλλας παρανομίας τὰς ὑφ᾽ ἡμῶν αὐτεξουσίως τολμωμέ- να;· ἡμεῖς γὰρ τούτων ἄρα αἴτιοι, καὶ οὐχ ὁ τἀναν- τία νομοθετήσας Θεός· ὅπερ δηλοῖ αὖθις ὁ Πλάτων ἐν τοῖς Νόμοις, καὶ δεικνὺς ἡμῖν τὸν τῶν ὅλων πρύ- τανιν, τῶν τοῦ παντὸς οἰάκων ἐπειλημμένον, φησίν • . Ὁ μὲν δὴ Θεός, ὡς καὶ ὁ παλαιός λόγος, ἀρχὴν καὶ τελευτὴν καὶ μεσότητα σε τῶν ἁπάντων ἔχων, εὐθεία περαίνει κατὰ φύσιν περιπορευόμενος, τῷ 1. Β δὲ ἀεὶ ξυνέπεται δίκη τῶν ἀπολειπομένων τοῦ ὀρθίου νόμου ο τιμωρό;· ἧς ὁ μὲν ευδαιμονήσειν μέλλων ἐχόμενος το ξυνέπεται ταπεινώς " κεκοσμημένος ὁ το υστέρησε Β'. παρὰ γνώμην ποιεῖν Β' παραγνωμ. ποι. το πόρνους καὶ ὅσα τὰ τῆς ἡδονῆς καὶ π. δ. Β'. οι ἀν. τοῦ διδασκάλου αὐτοῦ ἐτερ. Β'. " μέν τί οι νοήσει καὶ τὸν τῷδε αἰσθήσει ἀλόγῳ δόξα τὸ γιγ. Β'. ἐὲ τὸ δ' αὖ δόξῃ μετ' αἰσθήσεως ἀλόγου Ρ1. το δόξα την γ. καὶ ἀπολλύμενον, όντως ὄντως Β'. ἔτι 1. ἔστι που πρέπει οὖσαν λ. τὸ δὲ ἀεὶ κατ' Β'. κι ἀνακινήτως Ι. ἀκινήτως γενόμενον 1. γινόμενον Β', μὲν ὁ Πλ. Β'. " Ε. οὖν περὶ 1. οὖν καὶ περί ἀπ. Ρl. Α. περιραίνει σ' τοῦ θείου λόγου σε ἐχομένῳ το δε εἶναι, καὶ ταῦτα μέσα τῶν ὄντων και 11. 13. χρημά • CHRONICON. -- LIB. I. fato et sorte regi, et ex cogente necessitate acci- dere cumela unicuique; istoque erroro generans homicidas, efractores, scortatores, ad subver- tendum magistrum, impietatis species et alia per- multa monstra improbus hiç impie et audacter effutiit. so • Porro sapientissimus Plato, de Deo disserens, dicit: Quid est id quod semper est, ortum autem non habet, et quid est id quod semper renascitur, nunquam vero exsistit ? Unum, quod semper idem est, cogitatione comprehenditur rationabiliter, alterum quod, nunquan revera exsistens, nascitur- que et moritur, irrationali sensu percipitur meram- que opinionem gignit. › Hæc autem omnia, quod erat et quod futurum est, pars temporis ; erramus autem nec bene dicimus cum hæc ad perpetuam exsistentiam transferimus; dicimus enim, quod erat et est et in futurum erit, sed si vera dicere ve- limus dicere convenit: Erat et futurum est, de ea re quæ in tempore ortum habet dici convenit: quod autem semper et immutabiliter in se est, neque recentius neque antiquius dici decet. Quod enim semper est et ante est, ultra omnem ortum est; quod autem factum est, et immutationes multas recipit, jure dixit nunquam esse. Rursus dicit Plato Bonus quidem Deus revera est dicendus causa bonorum, nullius autem mali auetor. › Hæc porro de Deo creatore et de nostro libero arbitrio docuit Plato sentienda et laudanda, et eos qui dicunt C Deum mali auctorem expelli jubet, idque verbumi ipίum esse declarat et nobis noxium et sibi ipsi contradictorium. Igitur si bonus Deus est (ut revera bonus est), non mali causa esse potest; si vero non auctor est malorum quæ accidunt, non mala proprie dicenda sunt quæ accidunt vulgoque mala dicuntur, sed malitia, iucontinentia et alia peccatu quæ libere audemus committere; nos enim borum profecto causa sumus, non autem qui contraria prescripsit Deus. Quod demonstrat iterum Plato in Legibus, ubi ostendens omnium rerum rectorem, universitatisque tenentem Rubernacula, dicit : ‹. Deus quidem, quemadmodum et antiquus sermo testatur, omnium rerum et principium et medium D et înem in se habens, recta via procedit. Hunc semper sequitur justitia, eorum qui a divina lege deficiunt ultrix atque vindex : cui quidem justitia • Variæ lectiones et notæ. - cod. om. Tim. D. * Pl. cod. Pl. ' cod. B' ut cod. cod. Resp. 11. B, C, Tim. cod. 1V. 716. cod. Pl. cod. T.v.cod. (6) Ο τοίνυν σοφώτατος Πλάτων θεολογῶν ἔφη·

Η δέ τις ἐξαρθεὶς, ὑπὸ μεγαλαυχίας ἢ χρήμασιν έπαι- μίους, ὥστε τοὺς ἀνδροφόνους καὶ τοιχωρύχους καὶ ρόμενος ἢ τιμαῖς ἢ καὶ σώματος εὐμορφία δια νεότητι καὶ ἀνοίᾳ φλέγεται τὴν ψυχὴν μεθ' ύβρεως, ὡς δὲ οὔτ' οι ἄρχοντος οὔτ᾽ αὖ ἡγεμόνος τι δεόμενος, ἀλλὰ καὶ ἄλλοις ἱκανὸς ὢν ἡγεῖσθαι 8, καταλείπε ται ἔρημος Θεοῦ, καταλειφθεὶς δὲ καὶ ἔτι ἄλλους τοιούτους προσλαβών οι σκιρτά ταράττων πάνθ' ἅμα· καὶ πολλοῖς τισιν ἔδοξεν εἶναί τι, μετὰ δὲ χρό νου σε ὑποσχών τιμωρίαν οὐ μεμπτήν τῇ δίκῃ, ἐαυ τόν τε [καὶ] οἶκον καὶ πόλιν ἄρδην ἀνάστατον ἐποίη σεν. » Διὰ τοῦτο φιλόσοφος καὶ τὸν τοῦ παντὸς ἔδειξε κηδεμόνα καὶ τὴν ἐπὶ τινῶν ἐσκόπει μακρο θυμίαν καὶ τὴν ἐντεῦθεν τοῖς ἀνοήτοις προσγινομέ την λώβην καὶ τὴν ἐσύστερον αὐτοῖς ἐπιφερομένην πανολεθρίαν. Ἐν δὲ τῷ Γοργίᾳ καὶ τῆς τιμωρίας δηλοῖ τὰς αἰτίας λέγων ὠδί· . Προσήκει δὲ παντὶ τῷ ἐν τιμωρίᾳ ὄντι, ὑπ᾽ ἄλλου ὀρθῶς τιμωρου μένῳ το ἢ βέλτιον ος γίνεσθαι καὶ ὠνήσασθαι τη παράδειγμα σε άλλοις γίνεσθαι, ἵν᾽ ἐκεῖνοι τὸ ὁρῶν τες πάσχοντα & πάσχει τι, φοβούμενοι (7) βελτίους γίγνωνται. Εἰσὶ δὲ οἱ ὠφελούμενοι μὲν τε καὶ δίκην διδόντες ὑπὸ Θεοῦ καὶ τε ἀνθρώπων οὗτοι οἱ ἂν Τάσιμα αμαρτήματα ἁμαρτάνωσιν, ὅμως δὲ δι' ἀλγηδόνων καὶ ὀδυνῶν γίνεται αὐτοῖς ἡ ὠφέ λεια, κάνθάδε καὶ ἐν Ἄδου· οὐ γὰρ οἷόντε άλλως τ ἀπαλλάττεσθαι· οἱ δὲ, ἐὰν τὰ ἔσχατα ἀδικήσωσι και διὰ τὰ τὰ τοιαῦτα ἀδικήματα ανίατοι " πάμπαν για νωνται, ἐνταῦθα τὰ παραδείγματα γίνονται το, καὶ οὗτοι το μὲν οὐκέτι ὀνίνανται ω, άτε ανίατοι ὄντες Με ἄλλοι δὲ ὀνίνανται οι τούτους ὁρῶντες διὰ τὰς ἐ μεγίστας ἁμαρτίας καὶ ὀδυνηρότερα καὶ φοβερώτερα πάθη πάσχοντας θεοὶ τὸν ἀεὶ χρόνον ἀτεχνῶς τα παι ραδείγματα . (7) Ταῦτα δὲ ἔοικεν ὁ σοφώτατος Πλάτων ἐκ τῶν θείων σεσυληκέναι λόγων· ήκουσε γὰρ πάντως τὰ διὰ Μωϋσέως ἐπὶ Θεοῦ πρὸς τὸν Φαραὼ λεχθέντα· τό· . Εἰς αὐτὸ τοῦτο ἐξήγειρά σε, ὅπως ἐνδείξωμαι ἐν σοὶ τὴν δύναμίν μου, καὶ ὅπως διαγγελῇ τὸ ὄνομά μου ἐν πάσῃ τῇ γῇ ., Παμ πονήρῳ γάρ τοι γεγενημένῳ ἐκείνῳ παντοδαπὰς καὶ κολάσεις επήγαγεν αὐτῷ ὁ Θεός, οὐχ ὥστε ἀποφῆναι βελτίονα ᾔδει γὰρ αὐτοῦ καὶ τὸν νοῦν ἀντίτυπον καὶ τὸ πάθος ἀνήκεστον — ἀλλ᾽ ὅπως τὰ περὶ ἐκεί του διηγήματα πᾶσιν ὠφελείας γένωνται παραδεί γματα. Καθάπερ γὰρ αἱ πόλεις τρέφουσι τους δη - - τοὺς ἄλλως παρανομοῦντας κολάζειν, οὐκ ἐπαινοῦσαι μὲν αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ λίαν μισοῦσαι τὴν τοῦ βίου προαίρεσιν, ἀνεχόμενοι δὲ τῆς τούτων υπηρεσίας διὰ τὴν χρείαν, οὕτως ὁ τοῦ κόσμου πρύτανις, οἷα σε λαλῶν σκ. το ἵνα ἄλλοι ἁμάρτωσε 1. τα οὐδέν που πάσχοντες το ἀγνοία μᾶλλον οι ὡς οὔτ᾽ ΡΙ. σε ό. τινός ἡγ. Ρl. σε διηγ. σε οὐ πολύν ΡΙ. οι τιμωρουμένου οι βελτίονι. σε ονίνασθαι τοῖς Ρl. * & ἂν. πάσχῃ Γ. μὲν ώ· τε ΡΙ. θεῶν τε καὶ Ρl. ἁμαρτάνουσι ἀδικίας Ρι. το διὰ τ. ΡΙ. " ἀν. γένωνται, ἐκ τούτων. γίγνεται ΡΙ. το αὐτοί 111. οι ανίατα ὄντα σε διὰ τὰς ἀ. τὰ μέγιστα καὶ ὀδυνηρότατα καὶ φοβερώτατα καὶ τόν ως παραθέονται σε ανηρτημένους Ρl. GEORGI HAMARTOLI - B “ is molesto et composito animo adhæret qui felix A est futurus. Qui autem superbia elatus est, qui pecuniarum bonorumve confidentia tumet, vel corporis forma una cum juventute et dementia inflammatur animo ad petulantiamı, quasi nec ma- gistro, nec duce indigeat, sed aliorum dux ipse idoneus esse possit: ille profecto a Deo deseritur cjus vi et efficacia orbatus. Derelictus autem et hujusmodi alius duces nactus, exsultat, et omnia simut perturbat atque permiscet: vulgo tamen aliquis esse videtur, at post tempus divinæ illi justitiæ non eulpabiles dat pœnas, et seipsum et familiam et civitatem denique ipsam extremo in- volvit exitio. Sic philosophus et Deum ostendit universis rebus consulentem, et ejus longanimi tatem erga quosdam, et quod hinc insensatis super- venit detrimentum, et tandem extremam, quam ipsis parat ruinam. In Gorgia pœnarum causas · ostendit his verbis: ‹ Convenit autem cuilibet qui supplicio addictus est, et recte ab alio punitur, vel ut melior evadat, et cateris hominibus sit exemplo : ut alii supplicium ejus videntes, formidine carum dem pœnarum meliores fiant. Hi videlicet qui ex illis suppliciis utilitatem capiunt, et Deo et homi- nibus dant pœnas, hi sunt qui leviora peccata com- miserant : ipsis autem, e doloribus et cruciatibus tum hic tum apud inferos utilitas exsistit : Aeri enim non potest aliter ut a noxa liberentur. Ex illis autem qui gravissimis sceleribus contami- mati fuerint, illisque adeo iujustis facinoribus insanabiles exstiterint, exempla proponuntur: ipsi vero nullum inde capiunt adjumentum, quippe qui insansbiles sint; all vero utilitatem percipiunt, hosce propter sua peccata et maxi- mas et forrendissimas et infinito dulore cumula- las, easque sempiternas pœnas pati videntes. › Hæc videtur sapientissimus Plato ex divinis lausisse Scripturis; profecto enim audivit que per Moysen a Deo ad Pharaonem dieta sunt : cAd hoc excitavi te, ut ostendam in te fortitudinem meam, et ut annuntietur nomen meum in omni terra. » Cum enim omnino improbus ille factus es- set, omnis generis pœnas induxit super eum Do- minus, non ut meliorem se exhiberet ille (noverat enim istius mentem contumacem et insanabilem D malitiam), sed ut ea quae de ipso circumferebantur omnibus utilia exempla fierent. Quemadmodum enim civitates carnifices alunt ad puniendos homi- cidas, effractores, et cæteros legun transgres - C Variæ lectiones et notæ. cod. cod. gloss. cod. roll. Pl. 525. " cod. cod. Pl. cod. cod. Ex. IV, 16. Pl. 1.

Η δέ τις ἐξαρθεὶς, ὑπὸ μεγαλαυχίας ἢ χρήμασιν έπαι- μίους, ὥστε τοὺς ἀνδροφόνους καὶ τοιχωρύχους καὶ ρόμενος ἢ τιμαῖς ἢ καὶ σώματος εὐμορφία δια νεότητι καὶ ἀνοίᾳ φλέγεται τὴν ψυχὴν μεθ' ύβρεως, ὡς δὲ οὔτ' οι ἄρχοντος οὔτ᾽ αὖ ἡγεμόνος τι δεόμενος, ἀλλὰ καὶ ἄλλοις ἱκανὸς ὢν ἡγεῖσθαι 8, καταλείπε ται ἔρημος Θεοῦ, καταλειφθεὶς δὲ καὶ ἔτι ἄλλους τοιούτους προσλαβών οι σκιρτά ταράττων πάνθ' ἅμα· καὶ πολλοῖς τισιν ἔδοξεν εἶναί τι, μετὰ δὲ χρό νου σε ὑποσχών τιμωρίαν οὐ μεμπτήν τῇ δίκῃ, ἐαυ τόν τε [καὶ] οἶκον καὶ πόλιν ἄρδην ἀνάστατον ἐποίη σεν. » Διὰ τοῦτο φιλόσοφος καὶ τὸν τοῦ παντὸς ἔδειξε κηδεμόνα καὶ τὴν ἐπὶ τινῶν ἐσκόπει μακρο θυμίαν καὶ τὴν ἐντεῦθεν τοῖς ἀνοήτοις προσγινομέ την λώβην καὶ τὴν ἐσύστερον αὐτοῖς ἐπιφερομένην πανολεθρίαν. Ἐν δὲ τῷ Γοργίᾳ καὶ τῆς τιμωρίας δηλοῖ τὰς αἰτίας λέγων ὠδί· . Προσήκει δὲ παντὶ τῷ ἐν τιμωρίᾳ ὄντι, ὑπ᾽ ἄλλου ὀρθῶς τιμωρου μένῳ το ἢ βέλτιον ος γίνεσθαι καὶ ὠνήσασθαι τη παράδειγμα σε άλλοις γίνεσθαι, ἵν᾽ ἐκεῖνοι τὸ ὁρῶν τες πάσχοντα & πάσχει τι, φοβούμενοι (7) βελτίους γίγνωνται. Εἰσὶ δὲ οἱ ὠφελούμενοι μὲν τε καὶ δίκην διδόντες ὑπὸ Θεοῦ καὶ τε ἀνθρώπων οὗτοι οἱ ἂν Τάσιμα αμαρτήματα ἁμαρτάνωσιν, ὅμως δὲ δι' ἀλγηδόνων καὶ ὀδυνῶν γίνεται αὐτοῖς ἡ ὠφέ λεια, κάνθάδε καὶ ἐν Ἄδου· οὐ γὰρ οἷόντε άλλως τ ἀπαλλάττεσθαι· οἱ δὲ, ἐὰν τὰ ἔσχατα ἀδικήσωσι και διὰ τὰ τὰ τοιαῦτα ἀδικήματα ανίατοι " πάμπαν για νωνται, ἐνταῦθα τὰ παραδείγματα γίνονται το, καὶ οὗτοι το μὲν οὐκέτι ὀνίνανται ω, άτε ανίατοι ὄντες Με ἄλλοι δὲ ὀνίνανται οι τούτους ὁρῶντες διὰ τὰς ἐ μεγίστας ἁμαρτίας καὶ ὀδυνηρότερα καὶ φοβερώτερα πάθη πάσχοντας θεοὶ τὸν ἀεὶ χρόνον ἀτεχνῶς τα παι ραδείγματα . (7) Ταῦτα δὲ ἔοικεν ὁ σοφώτατος Πλάτων ἐκ τῶν θείων σεσυληκέναι λόγων· ήκουσε γὰρ πάντως τὰ διὰ Μωϋσέως ἐπὶ Θεοῦ πρὸς τὸν Φαραὼ λεχθέντα· τό· . Εἰς αὐτὸ τοῦτο ἐξήγειρά σε, ὅπως ἐνδείξωμαι ἐν σοὶ τὴν δύναμίν μου, καὶ ὅπως διαγγελῇ τὸ ὄνομά μου ἐν πάσῃ τῇ γῇ ., Παμ πονήρῳ γάρ τοι γεγενημένῳ ἐκείνῳ παντοδαπὰς καὶ κολάσεις επήγαγεν αὐτῷ ὁ Θεός, οὐχ ὥστε ἀποφῆναι βελτίονα ᾔδει γὰρ αὐτοῦ καὶ τὸν νοῦν ἀντίτυπον καὶ τὸ πάθος ἀνήκεστον — ἀλλ᾽ ὅπως τὰ περὶ ἐκεί του διηγήματα πᾶσιν ὠφελείας γένωνται παραδεί γματα. Καθάπερ γὰρ αἱ πόλεις τρέφουσι τους δη - - τοὺς ἄλλως παρανομοῦντας κολάζειν, οὐκ ἐπαινοῦσαι μὲν αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ λίαν μισοῦσαι τὴν τοῦ βίου προαίρεσιν, ἀνεχόμενοι δὲ τῆς τούτων υπηρεσίας διὰ τὴν χρείαν, οὕτως ὁ τοῦ κόσμου πρύτανις, οἷα σε λαλῶν σκ. το ἵνα ἄλλοι ἁμάρτωσε 1. τα οὐδέν που πάσχοντες το ἀγνοία μᾶλλον οι ὡς οὔτ᾽ ΡΙ. σε ό. τινός ἡγ. Ρl. σε διηγ. σε οὐ πολύν ΡΙ. οι τιμωρουμένου οι βελτίονι. σε ονίνασθαι τοῖς Ρl. * & ἂν. πάσχῃ Γ. μὲν ώ· τε ΡΙ. θεῶν τε καὶ Ρl. ἁμαρτάνουσι ἀδικίας Ρι. το διὰ τ. ΡΙ. " ἀν. γένωνται, ἐκ τούτων. γίγνεται ΡΙ. το αὐτοί 111. οι ανίατα ὄντα σε διὰ τὰς ἀ. τὰ μέγιστα καὶ ὀδυνηρότατα καὶ φοβερώτατα καὶ τόν ως παραθέονται σε ανηρτημένους Ρl. GEORGI HAMARTOLI - B “ is molesto et composito animo adhæret qui felix A est futurus. Qui autem superbia elatus est, qui pecuniarum bonorumve confidentia tumet, vel corporis forma una cum juventute et dementia inflammatur animo ad petulantiamı, quasi nec ma- gistro, nec duce indigeat, sed aliorum dux ipse idoneus esse possit: ille profecto a Deo deseritur cjus vi et efficacia orbatus. Derelictus autem et hujusmodi alius duces nactus, exsultat, et omnia simut perturbat atque permiscet: vulgo tamen aliquis esse videtur, at post tempus divinæ illi justitiæ non eulpabiles dat pœnas, et seipsum et familiam et civitatem denique ipsam extremo in- volvit exitio. Sic philosophus et Deum ostendit universis rebus consulentem, et ejus longanimi tatem erga quosdam, et quod hinc insensatis super- venit detrimentum, et tandem extremam, quam ipsis parat ruinam. In Gorgia pœnarum causas · ostendit his verbis: ‹ Convenit autem cuilibet qui supplicio addictus est, et recte ab alio punitur, vel ut melior evadat, et cateris hominibus sit exemplo : ut alii supplicium ejus videntes, formidine carum dem pœnarum meliores fiant. Hi videlicet qui ex illis suppliciis utilitatem capiunt, et Deo et homi- nibus dant pœnas, hi sunt qui leviora peccata com- miserant : ipsis autem, e doloribus et cruciatibus tum hic tum apud inferos utilitas exsistit : Aeri enim non potest aliter ut a noxa liberentur. Ex illis autem qui gravissimis sceleribus contami- mati fuerint, illisque adeo iujustis facinoribus insanabiles exstiterint, exempla proponuntur: ipsi vero nullum inde capiunt adjumentum, quippe qui insansbiles sint; all vero utilitatem percipiunt, hosce propter sua peccata et maxi- mas et forrendissimas et infinito dulore cumula- las, easque sempiternas pœnas pati videntes. › Hæc videtur sapientissimus Plato ex divinis lausisse Scripturis; profecto enim audivit que per Moysen a Deo ad Pharaonem dieta sunt : cAd hoc excitavi te, ut ostendam in te fortitudinem meam, et ut annuntietur nomen meum in omni terra. » Cum enim omnino improbus ille factus es- set, omnis generis pœnas induxit super eum Do- minus, non ut meliorem se exhiberet ille (noverat enim istius mentem contumacem et insanabilem D malitiam), sed ut ea quae de ipso circumferebantur omnibus utilia exempla fierent. Quemadmodum enim civitates carnifices alunt ad puniendos homi- cidas, effractores, et cæteros legun transgres - C Variæ lectiones et notæ. cod. cod. gloss. cod. roll. Pl. 525. " cod. cod. Pl. cod. cod. Ex. IV, 16. Pl. 1.

δημίου; τινὰς γενέσθαι συγχωρεῖ τοὺς τυράννου;, ὥστε διὰ τούτων ποινὴν τοὺς παρανομοῦντας καὶ ἀσεβοῦντας εισπράττειν ὕστερον δὲ καὶ αὐτοὶ πα ραδοθήσονται τιμωρίαις, ἐπειδήπερ οὐχ ὡς Θεῷ διακονοῦντες, ἀλλ᾽ οἰκείᾳ πονηρίᾳ δουλεύοντες, τὰ δεινὰ δεδράκασιν ἐκεῖνα. Οὕτως ἡμαρτηκότα τὸν Ἰσραὴλ τῇ τῶν ᾿Ασσυρίων ὠμότητι παρέδωκε, καὶ ἐπειδὴ δὲ τὸν τοιοῦτον οὐκ ἔγνωσαν σκοπὸν, καὶ τούτων καταλύσας τὴν δυναστείαν, ἑτέροις δουλεύειν ἠνάγκασεν, ὡς διαρρήδην οἱ προφῆται διδάσκουσι, παρ' ὧν ὁ Πλάτων τὰς ἀφορμάς κεκλοφώς τοιάδε ἔφη τοὺς ἀνιάτως διακειμένου; εἰς ὠφέλειαν ἑτέρων παιδεύεσθαι. (8) Καὶ μέν τοί γε καὶ περὶ τῶν λήξεων καὶ ἀποκληρώσεως τῶν ψυχῶν ὁ σοφώτατος ἐν τῷ Φαίδωνα πάλιν φησίν 88· . Ὁ μὲν ἀτέλεστος καὶ ἀκάθαρτος εἰς Αδην ἀφικόμενος ἐν βορβόρω κείσε - Β τα:· ὁ δὲ τετελεσμένος καὶ κεκαθαρμένο; ἐκεῖσε μεταχωρήσας μετὰ Θεοῦ οἰκειώσει· τὸν μὲν γὰρ δικαίως τὸν βίον μετεληλυθότα καὶ ὁσίως, ἐπειδὰν τελευτήσει, εἰς Μακάρων νήσους ἀπιόντα οἰκεῖν ἐν πάσῃ εὐδαιμονίᾳ κακῶν ἐκτὸς, τὸν δὲ ἀδίκως καὶ ἀθέως εἰς τὸ τῆς κρίσεως τε καὶ δίκης δεσμωτήριον, δ δὴ Τάρταρον καλοῦσιν, ἰέναι καὶ οὕτω γυμνόν, Έπειτα κριτέον ἀπάντων τούτων· τεθνεώτας γὰρ (73) δὴ κρίνεσθαι, ἵνα δικαία ἡ κρίσις τοῦ κριτοῦ γένη- ται. » Οὕτως ὁ Πλάτων ἀκριβῶς ἐπίστευσεν εἶναι τὰ ἐν Αδου κριτήρια. (9) Εντυχών γὰρ Εβραίοις ἐν Αἰγύπτῳ, τῶν προφητικῶν λογίων ἀσπασίως ἤκουσε καὶ τὸν τοῦ πυρὸς ποταμὸν ἔμαθεν, ὃν ὁ μέ- γας ἐθεάσατο Δανιήλ, καὶ τοὺς Ησαίου τοῦ θειοτά- του μεμύηται λόγους, ἐν οἷς φησι περὶ τῶν ἁμαρ- τωλών . • Ο σκώληξ αὐτῶν οὐ τελευτᾷ, καὶ τὸ πῦρ οὐ σβεσθήσεται, ο καὶ . . Τίς ἀναγγελεῖ ὑμῖν τὸν αἰώνιον τόπον ; » Ωστε οὖν Πλάτων, ὁ τῶν Ελλήνων πάντων σοφώτερος καὶ ὑπέρτερός τε καὶ διαβόητος, ἐν Αἰγύπτῳ πρὸς τοὺς φρονίμους καὶ σοφοὺς τῶν Αἰγυπτίων ἀφίκετο, πολυπειρίαν καὶ φυσιολογίαν ἀκριβεστέραν μαθησόμενος, ὡς Ελλη- νες ἱστοροῦσιν· ἔμαθε δὲ παρ᾽ Ἑβραίοις καὶ θεολο- γίαν, εἰ καὶ μὴ σαφεστάτην καὶ ἀκραιφνή, καθώς παρειλήφει διὰ τὴν προκατέχουσαν αὐτὸν δεινήν ἀθεῖαν καὶ χαλεπὴν ἔτι πλάνην ἀκμάζουσαν, ἀλλ' οὖν ἐξηγήσατο· καὶ γὰρ τὰ Μωσαϊκά σφετερι τάμενος ἱερὰ πάμπολλα καὶ μεταφράσας λόγια, ταύτη τοι πειρᾶται λεληθότως αἰνιγματωδώς ποιεί. σθαι τὴν ἀφήγησιν· ὅθεν καὶ πρός τινα τοῦτο δὴ παρυπεμφαίνων εὖ μάλα ἔφη· « Φραστέον δή σοι δι' αἰνιγμάτων ", ἵν᾿ ἄν τι ἡ δέλτος οι ἢ πόντου ἢ γῆς ἐν πτυχαῖς πάθῃ ", ὁ ἀναγνοὺς μὴ γνῷ · ὧδε γὰρ ἔχει· Περὶ τὸν πάντων βασιλέα πάντα ἐστὶ καὶ εκείνου οι εἶνεκα πάντα, καὶ ἐκεῖνο πάντων τῶν κατ λῶν αἴτιον, δεύτερον δὲ περὶ τὰ δεύτερα, και τρίτον Με Δ. του π. τοῦ π. βασιλέως ὅτι μάθη - • ΧΧΧΙΙΙ, 14. οι αἰνιγμῶν Ερ. ", ο τι δέλε κι ἐκ. δὲ σοί CHRONICON. - LIB. F. A sores, non probantes, sed ccomra summo calio pro» • sequentes carnificinam, illorum tamen adhibentes ministerium ob necessitatem, ita mundi Rector, carnificum loco, sinit esse tyrannos, ut per ipsos pœnam prævaricatores et impii persolvant; at postea tradentur ipsi quoque suppliciis, quoniam non quasi Deo ministrantes, sed suæ ipsorum ser - vientes malitiæ, ea scelera perpetrarunt. Sic eum peccasset Israel, ipsum crudelibus Assyriis tradi- dit, et cum hanc non agnovissent mentem, everso ipsorum regno, aliis servire coegit, ut aperte pro- pleta docent; a quibus Plato opportue dixit eos qui insanabiles sunt ad utilitatem cæterorum castigari. Præterea de animarum sorte post mor- tem, sapientissimus ille vir in Phædone rursus dicit:, Imperfectus et impurus cum ad inferos D tatus esset, his furtim usus enigmaticam tentat cod. - venerit, in cœeno jacebit; perfectus autem et pu- rificatus cum eodem migraverit, cum Deo habitabit. Is enim qui juste et sancte vitam exegit, post in- teritum ad Fortunatorum insulas transmittitur, ubi malorum immunis omninoque beatus com- moratur; ille autem qui injuste et impie vixit, in judicii et justitiæ carcerem vadit, quem Tartarum vocant, ubi omni re nudatus, de omnibus operibus suis judicatur; oportet enim judicari mortuos om- nes, ut justum judicis judicium fial. Sic Plato omnino credidit esse in inferis tribunalia. Cụm enim cum Hebræis in Ægypto conversaretur, pro- phetica oracula libenter audivit, et igneum fuvium esse didicit, quem magnus spectavit Daniel, et C sapientissimi Isaiæ initiatus est sermonibus, in quibus dicit de pescatoribus: «Vermis eorum non moritur, et ignis non exstinguetur ; et : « Quis rem nuntiabit vobis sempiternum locum ? Plato igitur, Græcorum sapientissimus præstantissimusque et ſama peṛcelebris, in Ægyptum venit ad prudentes et sapientes inter Ægyptios, ut quam eruditis- sinus feret, et perfectissimam de natura rerum scientiam acquireret, ut Græci narrant. Didicit autem ab Hebræiß et theologiam, non certissimam sane et puram; susceperat enim eam, grassaute adhuc fortiter atheismo, vigenteque in ipso per- nicioso errore, male simulato. Cum enim sacra Moysis oracula sibi permulta ascivisset et interpre narrationem; unde ad quemdam, illud sane insi nuans, seite dixit: ‹ Loquendum est tibi per æui- gmata, ut si pugillares aliquid sive maris sive terræ in flexibus patiantur, qui legerit non intelligat. Ita enim res se habet. Circa universi regem sunt ergo omnia, et illud omnium bonorum causa, secundum autem circa secunda, et terdum circa Varia lectiones et nota. C, contracta. * LXVI, 24. - cod. D. cod.

δημίου; τινὰς γενέσθαι συγχωρεῖ τοὺς τυράννου;, ὥστε διὰ τούτων ποινὴν τοὺς παρανομοῦντας καὶ ἀσεβοῦντας εισπράττειν ὕστερον δὲ καὶ αὐτοὶ πα ραδοθήσονται τιμωρίαις, ἐπειδήπερ οὐχ ὡς Θεῷ διακονοῦντες, ἀλλ᾽ οἰκείᾳ πονηρίᾳ δουλεύοντες, τὰ δεινὰ δεδράκασιν ἐκεῖνα. Οὕτως ἡμαρτηκότα τὸν Ἰσραὴλ τῇ τῶν ᾿Ασσυρίων ὠμότητι παρέδωκε, καὶ ἐπειδὴ δὲ τὸν τοιοῦτον οὐκ ἔγνωσαν σκοπὸν, καὶ τούτων καταλύσας τὴν δυναστείαν, ἑτέροις δουλεύειν ἠνάγκασεν, ὡς διαρρήδην οἱ προφῆται διδάσκουσι, παρ' ὧν ὁ Πλάτων τὰς ἀφορμάς κεκλοφώς τοιάδε ἔφη τοὺς ἀνιάτως διακειμένου; εἰς ὠφέλειαν ἑτέρων παιδεύεσθαι. (8) Καὶ μέν τοί γε καὶ περὶ τῶν λήξεων καὶ ἀποκληρώσεως τῶν ψυχῶν ὁ σοφώτατος ἐν τῷ Φαίδωνα πάλιν φησίν 88· . Ὁ μὲν ἀτέλεστος καὶ ἀκάθαρτος εἰς Αδην ἀφικόμενος ἐν βορβόρω κείσε - Β τα:· ὁ δὲ τετελεσμένος καὶ κεκαθαρμένο; ἐκεῖσε μεταχωρήσας μετὰ Θεοῦ οἰκειώσει· τὸν μὲν γὰρ δικαίως τὸν βίον μετεληλυθότα καὶ ὁσίως, ἐπειδὰν τελευτήσει, εἰς Μακάρων νήσους ἀπιόντα οἰκεῖν ἐν πάσῃ εὐδαιμονίᾳ κακῶν ἐκτὸς, τὸν δὲ ἀδίκως καὶ ἀθέως εἰς τὸ τῆς κρίσεως τε καὶ δίκης δεσμωτήριον, δ δὴ Τάρταρον καλοῦσιν, ἰέναι καὶ οὕτω γυμνόν, Έπειτα κριτέον ἀπάντων τούτων· τεθνεώτας γὰρ (73) δὴ κρίνεσθαι, ἵνα δικαία ἡ κρίσις τοῦ κριτοῦ γένη- ται. » Οὕτως ὁ Πλάτων ἀκριβῶς ἐπίστευσεν εἶναι τὰ ἐν Αδου κριτήρια. (9) Εντυχών γὰρ Εβραίοις ἐν Αἰγύπτῳ, τῶν προφητικῶν λογίων ἀσπασίως ἤκουσε καὶ τὸν τοῦ πυρὸς ποταμὸν ἔμαθεν, ὃν ὁ μέ- γας ἐθεάσατο Δανιήλ, καὶ τοὺς Ησαίου τοῦ θειοτά- του μεμύηται λόγους, ἐν οἷς φησι περὶ τῶν ἁμαρ- τωλών . • Ο σκώληξ αὐτῶν οὐ τελευτᾷ, καὶ τὸ πῦρ οὐ σβεσθήσεται, ο καὶ . . Τίς ἀναγγελεῖ ὑμῖν τὸν αἰώνιον τόπον ; » Ωστε οὖν Πλάτων, ὁ τῶν Ελλήνων πάντων σοφώτερος καὶ ὑπέρτερός τε καὶ διαβόητος, ἐν Αἰγύπτῳ πρὸς τοὺς φρονίμους καὶ σοφοὺς τῶν Αἰγυπτίων ἀφίκετο, πολυπειρίαν καὶ φυσιολογίαν ἀκριβεστέραν μαθησόμενος, ὡς Ελλη- νες ἱστοροῦσιν· ἔμαθε δὲ παρ᾽ Ἑβραίοις καὶ θεολο- γίαν, εἰ καὶ μὴ σαφεστάτην καὶ ἀκραιφνή, καθώς παρειλήφει διὰ τὴν προκατέχουσαν αὐτὸν δεινήν ἀθεῖαν καὶ χαλεπὴν ἔτι πλάνην ἀκμάζουσαν, ἀλλ' οὖν ἐξηγήσατο· καὶ γὰρ τὰ Μωσαϊκά σφετερι τάμενος ἱερὰ πάμπολλα καὶ μεταφράσας λόγια, ταύτη τοι πειρᾶται λεληθότως αἰνιγματωδώς ποιεί. σθαι τὴν ἀφήγησιν· ὅθεν καὶ πρός τινα τοῦτο δὴ παρυπεμφαίνων εὖ μάλα ἔφη· « Φραστέον δή σοι δι' αἰνιγμάτων ", ἵν᾿ ἄν τι ἡ δέλτος οι ἢ πόντου ἢ γῆς ἐν πτυχαῖς πάθῃ ", ὁ ἀναγνοὺς μὴ γνῷ · ὧδε γὰρ ἔχει· Περὶ τὸν πάντων βασιλέα πάντα ἐστὶ καὶ εκείνου οι εἶνεκα πάντα, καὶ ἐκεῖνο πάντων τῶν κατ λῶν αἴτιον, δεύτερον δὲ περὶ τὰ δεύτερα, και τρίτον Με Δ. του π. τοῦ π. βασιλέως ὅτι μάθη - • ΧΧΧΙΙΙ, 14. οι αἰνιγμῶν Ερ. ", ο τι δέλε κι ἐκ. δὲ σοί CHRONICON. - LIB. F. A sores, non probantes, sed ccomra summo calio pro» • sequentes carnificinam, illorum tamen adhibentes ministerium ob necessitatem, ita mundi Rector, carnificum loco, sinit esse tyrannos, ut per ipsos pœnam prævaricatores et impii persolvant; at postea tradentur ipsi quoque suppliciis, quoniam non quasi Deo ministrantes, sed suæ ipsorum ser - vientes malitiæ, ea scelera perpetrarunt. Sic eum peccasset Israel, ipsum crudelibus Assyriis tradi- dit, et cum hanc non agnovissent mentem, everso ipsorum regno, aliis servire coegit, ut aperte pro- pleta docent; a quibus Plato opportue dixit eos qui insanabiles sunt ad utilitatem cæterorum castigari. Præterea de animarum sorte post mor- tem, sapientissimus ille vir in Phædone rursus dicit:, Imperfectus et impurus cum ad inferos D tatus esset, his furtim usus enigmaticam tentat cod. - venerit, in cœeno jacebit; perfectus autem et pu- rificatus cum eodem migraverit, cum Deo habitabit. Is enim qui juste et sancte vitam exegit, post in- teritum ad Fortunatorum insulas transmittitur, ubi malorum immunis omninoque beatus com- moratur; ille autem qui injuste et impie vixit, in judicii et justitiæ carcerem vadit, quem Tartarum vocant, ubi omni re nudatus, de omnibus operibus suis judicatur; oportet enim judicari mortuos om- nes, ut justum judicis judicium fial. Sic Plato omnino credidit esse in inferis tribunalia. Cụm enim cum Hebræis in Ægypto conversaretur, pro- phetica oracula libenter audivit, et igneum fuvium esse didicit, quem magnus spectavit Daniel, et C sapientissimi Isaiæ initiatus est sermonibus, in quibus dicit de pescatoribus: «Vermis eorum non moritur, et ignis non exstinguetur ; et : « Quis rem nuntiabit vobis sempiternum locum ? Plato igitur, Græcorum sapientissimus præstantissimusque et ſama peṛcelebris, in Ægyptum venit ad prudentes et sapientes inter Ægyptios, ut quam eruditis- sinus feret, et perfectissimam de natura rerum scientiam acquireret, ut Græci narrant. Didicit autem ab Hebræiß et theologiam, non certissimam sane et puram; susceperat enim eam, grassaute adhuc fortiter atheismo, vigenteque in ipso per- nicioso errore, male simulato. Cum enim sacra Moysis oracula sibi permulta ascivisset et interpre narrationem; unde ad quemdam, illud sane insi nuans, seite dixit: ‹ Loquendum est tibi per æui- gmata, ut si pugillares aliquid sive maris sive terræ in flexibus patiantur, qui legerit non intelligat. Ita enim res se habet. Circa universi regem sunt ergo omnia, et illud omnium bonorum causa, secundum autem circa secunda, et terdum circa Varia lectiones et nota. C, contracta. * LXVI, 24. - cod. D. cod.

Α περὶ τὰ τρίτα. » (10) Καὶ ἁπλῶς ", ἵνα συλλήβδην περὶ τῶν αὐτῶν αὖθις κεφαλαιωδῶς εἴπω καὶ περὶ ληπτικώς, πολλὰ μὲν οὖν καὶ παντοδαπά τῶν δυσσεβῶν αἱρουμένων τὰ στίφη του καὶ διαφορα τῆς βλασφημίας τὰ βέλη, πολυσχιδὲς δὲ καὶ ποικίλον τὸ ψεῦδο; ν τῷ τερπνῷ τοῦ μυθώδους κεράσασα καὶ οἷον κυκεώνα κατασκευάσασα, τῆς πολυθέου πλάνης τὴν μέθην τοῖς ἀνθρώποις προσήνεγκεν· ἡ δὲ σύ φιστικὴ ἐν τρίβωνι λευκῷ καὶ πώγωνι μακρῷ καὶ κόμῃ κεφαλῆς τὴν φιλοσοφίαν οριζομένη, τῆς ποιη τικῆς θεολογίας τὸ καταγέλαστον ὁρῶσα, ἑτέρας πλάνης ἐνενόησεν ἀτραπούς, εἰς αὐτὸ τὸ ποιητικὸν ἐκεῖνο βάραθρον ἀπαγούσας. Οἱ μὲν γὰρ τῇ ' κομο ψείᾳ τοῦ λόγου καὶ τῇ τῶν ἐνθυμημάτων δεινότητι τῇ ποιητικῇ τὴν περὶ τῶν θεῶν αἰσχρουργίαν καὶ • Β αἰσχρολογίαν τε ἐκάλυψαν· οἱ δὲ τοῖς πάθεσι τὴν θείαν προσηγορίαν ἔθεσαν, καὶ τὴν μὲν ἡδονὴν, ὡς Εφην, Αφροδίτην ὠνόμασαν, "Αρεα δὲ τὸν θυμόν, τὴν δὲ μέθην Διόνυσον, Ἑρμῆν δὲ τὴν κλοπήν, τὴν δὲ φρόνησιν ᾿Αθηνῶν, καὶ τοιαῦτά τινα μετὰ ἀλαζονι κῆς ὀφρύος καὶ τῆς ᾿Αττικής στωμυλίας τερατευόμε νοι, τοὺς πολλοὺς τῶν ἀνθρώπων εἰς ἑτέραν είδους ἀπάτην μετήγαγον· καὶ οἱ φιλοσοφεῖν ὑπισχνούμενος καὶ τὴν ἀπὸ τοῦ σχήματος τιμὴν παρὰ πάντων δρε πόμενοι (84) καὶ τῶν παθῶν κρατεῖν ἐπαγγελλόμε νοι προσκυνεῖν τὰ πάθη τοὺς ἀνθρώπους ἀνέπεισαν, καὶ τὸν αὐτοκράτορα νοῦν τῶν παθῶν καὶ ἡνίοχον θύειν ἐπιθυμίᾳ, καὶ θυμῷ, καὶ κλοπῇ, καὶ μέθῃ, καὶ τοῖς ἄλλοις πάθεσιν, ἀνοήτως πεπείκασιν. (14) Αλλοι δὲ πάλιν οὐδὲν ὑπὲρ τὰ ὁρώμενα νοῆσαι δυνη θέντες, ἀλλὰ τοῖς αἰσθητοῖς τὸν νοῦν ἐγκαθείρξαντες, τὰ τοῖς ὀφθαλμοῖς εἰς θέαν προκείμενα, θεούς προσηγόρευσαν, καὶ τὸ σεπτὸν ὄνομα καὶ φρίκην ἐμποιοῦν τοῖς ἀκούουσιν οἱ μὲν τοῖς στοιχείοις, οἱ δὲ τοῖς μέρεσι τούτων ἐπέθηκαν· καὶ οἱ μὲν ἀπὸ ταυτομάτου γεγενῆσθαι τὸν κόσμον, οἱ δὲ πολλούς θεοὺς ἀνθ' ἑνὸς ἐφαντάσθησαν· καὶ οἱ μὲν μὴ εἶναι παντελῶς τὸ θεῖον, οἱ δὲ εἶναι μὲν, οὐδενὸς δὲ τῶν ὄντων ἐπιμελεῖσθαι· οἱ δὲ ἐπιμελεῖσθαι μὲν ἔφασαν, σμικρῷ λόγῳ δὲ τοῦτο ποιεῖν καὶ τῇ σελήνῃ περιο ορίζειν την πρόνοιαν, τὸ δὲ λοιπὸν τοῦ κόσμου μέρο ὡς ἔτυχε, φέρεσθαι τῇ τῆς Ειμαρμένης ἀνάγκη δουλεύειν βεβιασμένον. (12) Διὰ δὴ τούτων καὶ τῶν τοιούτων σαφῶς ἔγνωμεν, ὡς οὐ μόνον ἀλλήλους, ἀλλά γε καὶ σφίσιν αὐτοῖς περὶ τῶν αὐτῶν ἐναν τία γεγράφατι καὶ μεγίστων θα διαφωνίαν φιλοδοξία τε καὶ κακουργία πιεζόμενοι πρὸς ἀλλήλους εἰργά σαντο καὶ τὴν οἰκουμένην ἐτάραξαν καὶ σὺν ἑαυτοῖς πολλοὺς ἀπώλεσαν. κόσμον· ἀλλὰ ταύτην άρδην ηφάνισε καὶ πάμπαν ἐξήλασε προδήλως ὁ παρ' ἡμῶν προσκυνούμενος Κύριος. Καὶ μαρτυρεῖ τῷ λόγῳ τὰ πράγματα, γῆ τε οι τῇ. σε αἰσχρουργία καὶ αἰσχολοργίᾳ σε ἀ. ἀπ. τῶν κ. ΡΙ. 08. στήφη κι η φιλοσοφία μεγίστην ? 8. Τοιαύτη οὖν GEORGII HAMARTOLI tertia. Ut autem summatim et breviter de ipsis rur- sus dicam, multæ et omnimodæ fuerunt electorum impiorum turbs, diversaque tela blasphemia; multifidoque et vario mendacio voluptati fabula- rum permixto, miscellaneaque unquam potione condita, polytheismi errore homines quasi ebrii facti sunt. Sophistæ autem trita et alba veste, barba prolixa et coma capitis philosophiam def. nientes, poetarum theologiæ ridiculum videntes, alias excogitaverunt semilas erroris qua ad ipsum deducebant poetarum barathrum. Hi quidem ser- monis elegantia et vi sententiarum poetica fœda facinora deorum et turpiloquium absconderunt; illi autem perversis affectibus divinam imposuerunt appellationem, atque voluptatein, ut dixi, Venerem, iram Martem, ebrietatem Bacchum, furtum Mer- curium, prudentiam Minervam appellaverunt, ta- liaque monstra superbo cum supercilio et Attica loquacitate fingentes, plerosque homines in aliam erroris formam adduxerunt; et qui se philosophos dictitabant, et propter babitum ab omnibus liono- rem carpebant, et a se affectus vinci jactabant, imprudenter suaserunt hominibus ut affectus pravoς adorarent,et animum,qui affectus libera potestate do- minari et tanquam auriga regere debet, immolarent concupiscentiæ, iræ, furto, ebrietati et cæteris pra- vis cupiditatibus. Alii quoque nihil præter visibilia cogitare valentes, sed intra sensibilia intelligentiam coercentes, quæ oculis videnda subjacent, deos decla- raverunt, el venerabile nomen, sanctum audientibus incutiens horrorem, hi quidem elementis, alii vero horum partibus imposuerunt. Alii casu mundum factum esse dixerunt; fuerunt qui plures deos unius loco imaginarentur. Alii Deum prorsus ne- gaverunt; alif Deum confessi sunt, sed nequaquam universo consulentem ; alii Deum mundum quidem curare`dixerunt, sed leviter hoc facere, et luna definire providentiam, cæterasque mundi partes temere ferri, fati necessitati haud libere ser- vientes. His et similibus aperte aghovimus illos, nou solum invicem, sed eosdem de iisdem rebus con- trario scripsisse, maximamque discordiam, dum głoriæ studio et malitia se invicem premunt, effe- cisse, terram conturbavisse, et cum seinetipsis perdidisse multos. C D Tantus igitur error olim mundum occupavit, quen. omnino dissipavit et expulit palam a nobis adoratus Dominus. Et verbum testantur opera, terraque et mare priori ignorantia et impietate liberata, sublato Variæ lectiones et notæ. cod. coll. Par. 2. (15) Τοσαύτη γοῦν να πάλαι πλάνη κατείχε τὸν

Α περὶ τὰ τρίτα. » (10) Καὶ ἁπλῶς ", ἵνα συλλήβδην περὶ τῶν αὐτῶν αὖθις κεφαλαιωδῶς εἴπω καὶ περὶ ληπτικώς, πολλὰ μὲν οὖν καὶ παντοδαπά τῶν δυσσεβῶν αἱρουμένων τὰ στίφη του καὶ διαφορα τῆς βλασφημίας τὰ βέλη, πολυσχιδὲς δὲ καὶ ποικίλον τὸ ψεῦδο; ν τῷ τερπνῷ τοῦ μυθώδους κεράσασα καὶ οἷον κυκεώνα κατασκευάσασα, τῆς πολυθέου πλάνης τὴν μέθην τοῖς ἀνθρώποις προσήνεγκεν· ἡ δὲ σύ φιστικὴ ἐν τρίβωνι λευκῷ καὶ πώγωνι μακρῷ καὶ κόμῃ κεφαλῆς τὴν φιλοσοφίαν οριζομένη, τῆς ποιη τικῆς θεολογίας τὸ καταγέλαστον ὁρῶσα, ἑτέρας πλάνης ἐνενόησεν ἀτραπούς, εἰς αὐτὸ τὸ ποιητικὸν ἐκεῖνο βάραθρον ἀπαγούσας. Οἱ μὲν γὰρ τῇ ' κομο ψείᾳ τοῦ λόγου καὶ τῇ τῶν ἐνθυμημάτων δεινότητι τῇ ποιητικῇ τὴν περὶ τῶν θεῶν αἰσχρουργίαν καὶ • Β αἰσχρολογίαν τε ἐκάλυψαν· οἱ δὲ τοῖς πάθεσι τὴν θείαν προσηγορίαν ἔθεσαν, καὶ τὴν μὲν ἡδονὴν, ὡς Εφην, Αφροδίτην ὠνόμασαν, "Αρεα δὲ τὸν θυμόν, τὴν δὲ μέθην Διόνυσον, Ἑρμῆν δὲ τὴν κλοπήν, τὴν δὲ φρόνησιν ᾿Αθηνῶν, καὶ τοιαῦτά τινα μετὰ ἀλαζονι κῆς ὀφρύος καὶ τῆς ᾿Αττικής στωμυλίας τερατευόμε νοι, τοὺς πολλοὺς τῶν ἀνθρώπων εἰς ἑτέραν είδους ἀπάτην μετήγαγον· καὶ οἱ φιλοσοφεῖν ὑπισχνούμενος καὶ τὴν ἀπὸ τοῦ σχήματος τιμὴν παρὰ πάντων δρε πόμενοι (84) καὶ τῶν παθῶν κρατεῖν ἐπαγγελλόμε νοι προσκυνεῖν τὰ πάθη τοὺς ἀνθρώπους ἀνέπεισαν, καὶ τὸν αὐτοκράτορα νοῦν τῶν παθῶν καὶ ἡνίοχον θύειν ἐπιθυμίᾳ, καὶ θυμῷ, καὶ κλοπῇ, καὶ μέθῃ, καὶ τοῖς ἄλλοις πάθεσιν, ἀνοήτως πεπείκασιν. (14) Αλλοι δὲ πάλιν οὐδὲν ὑπὲρ τὰ ὁρώμενα νοῆσαι δυνη θέντες, ἀλλὰ τοῖς αἰσθητοῖς τὸν νοῦν ἐγκαθείρξαντες, τὰ τοῖς ὀφθαλμοῖς εἰς θέαν προκείμενα, θεούς προσηγόρευσαν, καὶ τὸ σεπτὸν ὄνομα καὶ φρίκην ἐμποιοῦν τοῖς ἀκούουσιν οἱ μὲν τοῖς στοιχείοις, οἱ δὲ τοῖς μέρεσι τούτων ἐπέθηκαν· καὶ οἱ μὲν ἀπὸ ταυτομάτου γεγενῆσθαι τὸν κόσμον, οἱ δὲ πολλούς θεοὺς ἀνθ' ἑνὸς ἐφαντάσθησαν· καὶ οἱ μὲν μὴ εἶναι παντελῶς τὸ θεῖον, οἱ δὲ εἶναι μὲν, οὐδενὸς δὲ τῶν ὄντων ἐπιμελεῖσθαι· οἱ δὲ ἐπιμελεῖσθαι μὲν ἔφασαν, σμικρῷ λόγῳ δὲ τοῦτο ποιεῖν καὶ τῇ σελήνῃ περιο ορίζειν την πρόνοιαν, τὸ δὲ λοιπὸν τοῦ κόσμου μέρο ὡς ἔτυχε, φέρεσθαι τῇ τῆς Ειμαρμένης ἀνάγκη δουλεύειν βεβιασμένον. (12) Διὰ δὴ τούτων καὶ τῶν τοιούτων σαφῶς ἔγνωμεν, ὡς οὐ μόνον ἀλλήλους, ἀλλά γε καὶ σφίσιν αὐτοῖς περὶ τῶν αὐτῶν ἐναν τία γεγράφατι καὶ μεγίστων θα διαφωνίαν φιλοδοξία τε καὶ κακουργία πιεζόμενοι πρὸς ἀλλήλους εἰργά σαντο καὶ τὴν οἰκουμένην ἐτάραξαν καὶ σὺν ἑαυτοῖς πολλοὺς ἀπώλεσαν. κόσμον· ἀλλὰ ταύτην άρδην ηφάνισε καὶ πάμπαν ἐξήλασε προδήλως ὁ παρ' ἡμῶν προσκυνούμενος Κύριος. Καὶ μαρτυρεῖ τῷ λόγῳ τὰ πράγματα, γῆ τε οι τῇ. σε αἰσχρουργία καὶ αἰσχολοργίᾳ σε ἀ. ἀπ. τῶν κ. ΡΙ. 08. στήφη κι η φιλοσοφία μεγίστην ? 8. Τοιαύτη οὖν GEORGII HAMARTOLI tertia. Ut autem summatim et breviter de ipsis rur- sus dicam, multæ et omnimodæ fuerunt electorum impiorum turbs, diversaque tela blasphemia; multifidoque et vario mendacio voluptati fabula- rum permixto, miscellaneaque unquam potione condita, polytheismi errore homines quasi ebrii facti sunt. Sophistæ autem trita et alba veste, barba prolixa et coma capitis philosophiam def. nientes, poetarum theologiæ ridiculum videntes, alias excogitaverunt semilas erroris qua ad ipsum deducebant poetarum barathrum. Hi quidem ser- monis elegantia et vi sententiarum poetica fœda facinora deorum et turpiloquium absconderunt; illi autem perversis affectibus divinam imposuerunt appellationem, atque voluptatein, ut dixi, Venerem, iram Martem, ebrietatem Bacchum, furtum Mer- curium, prudentiam Minervam appellaverunt, ta- liaque monstra superbo cum supercilio et Attica loquacitate fingentes, plerosque homines in aliam erroris formam adduxerunt; et qui se philosophos dictitabant, et propter babitum ab omnibus liono- rem carpebant, et a se affectus vinci jactabant, imprudenter suaserunt hominibus ut affectus pravoς adorarent,et animum,qui affectus libera potestate do- minari et tanquam auriga regere debet, immolarent concupiscentiæ, iræ, furto, ebrietati et cæteris pra- vis cupiditatibus. Alii quoque nihil præter visibilia cogitare valentes, sed intra sensibilia intelligentiam coercentes, quæ oculis videnda subjacent, deos decla- raverunt, el venerabile nomen, sanctum audientibus incutiens horrorem, hi quidem elementis, alii vero horum partibus imposuerunt. Alii casu mundum factum esse dixerunt; fuerunt qui plures deos unius loco imaginarentur. Alii Deum prorsus ne- gaverunt; alif Deum confessi sunt, sed nequaquam universo consulentem ; alii Deum mundum quidem curare`dixerunt, sed leviter hoc facere, et luna definire providentiam, cæterasque mundi partes temere ferri, fati necessitati haud libere ser- vientes. His et similibus aperte aghovimus illos, nou solum invicem, sed eosdem de iisdem rebus con- trario scripsisse, maximamque discordiam, dum głoriæ studio et malitia se invicem premunt, effe- cisse, terram conturbavisse, et cum seinetipsis perdidisse multos. C D Tantus igitur error olim mundum occupavit, quen. omnino dissipavit et expulit palam a nobis adoratus Dominus. Et verbum testantur opera, terraque et mare priori ignorantia et impietate liberata, sublato Variæ lectiones et notæ. cod. coll. Par. 2. (15) Τοσαύτη γοῦν να πάλαι πλάνη κατείχε τὸν

καὶ θάλασσα, τῆς προτέρας ἀγνοίας καὶ δυσσεβείας ἀπηλλαγμέναι, πεπαυμένης ' τῶν εἰδώλων τῆς πλά νῆς, τῆς ἀγνοίας ὁ ζίφος ἐληλαμένος, τοῦ φωτὸς τῆς γνώσεως αἱ ἀκτῖνες τὴν οἰκουμένην ἐμπλήσασα:, Ελληνές τε καὶ Ῥωμαῖοι καὶ Βάρβαροι τὸν ἐσταυ ρωμένον θεολογοῦντες καὶ ἀντὶ τῶν πολλῶν καὶ ψευδωνύμων θεῶν τῇ Τριάδι μόνῃ λατρεύοντες, τὰ δὲ τῶν δαιμόνων τεμένη άρδην ἀπολλύοντες οἱ βωμοὶ τῶν εἰδώλων ἐκ βάθρων ἀνεσπασμένοι, ἐκκλησίαι περιφανείς πανταχοῦ δεδομημέναι, ἐν πόλεσιν, ἐν κώμαις, ἐν ἐσχατιαῖς μαρτύρων καὶ ἐπίων σηκοὶ ἐξειργασμένοι, ἀσκητῶν καταγωγαί τὰς τῶν ὁρῶν κορυφὰς ἁγιάζουσιν. Ταῦτα καὶ τὰ τούτοις ὅμοια τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν οἰκονομίας τὸ θεοπρεπὲς ἐπιδεικνύει κατόρθωμα, κενὴν ἅπασαν τῶν φιλοσόφων ἐρεσχελίαν ο καταλειπόντων τοῖς · Ναχώρ * δὲ γενόμενος ἐτῶν οθ' ', ἐγέννησε τὸν Β Θάρρα (καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν (85) ἔτη ρκβ' ' καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα ἔτη σβ' "). Θ'. Περὶ τῆς γεννήσεως Αβραάμ. 18'. τῶν ἁλιέων καὶ ἰδιωτῶν ἐντρυφῶσι μαθήμασι. Σερούχ ἕως τῶν χρόνων θάρρα τοῦ πατρὸς ᾿Αβραάμ. Θάρρα δε γενόμενος ετῶν οἱ ἐγέννησε τὸν ᾿Αβραμ καὶ τὸν Ναχώρ καὶ τὸν ᾿Αραν 1, τὸν πατέρα του Λὼτ, ὃς καὶ ἀπέθανε πρὸ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Θάρρα, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ὁ θάῤῥα κι ἔτη βλε' καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα ἔτη σε ἦν δὲ οὗτος ἀγαλματοποιὸς ἀπὸ λίθων καὶ ξύλων θεούς πλα στουργῶν καὶ πικράσκων. " Περιέστη μέντοι ὁ αἰών εἰς εἰκοστὴν γενεὰν ἕως τούτου ἐτῶν γτκβ' ", καὶ οὐδεὶς πώποτε τῶν προγενεστέρων ἀνθρώπων φαί- νεται υἱὸς πρὸ πατρὸς τελευτήσα;, ἀλλὰ πατέρες πρὸς παίδων, τοὺς υἱοὺς διαδόχους τῶν πραγμάτων αὐτῶν καταλιμπάνοντες. Καὶ μή τις λεγέτω περὶ τοῦ ᾿Αβελ· οὐ γὰρ ἰδίῳ θανάτῳ τέθνηκεν, ἀλλὰ βιαίῳ· ἐξ ὅτε γὰρ Θάρρα ἀντίζηλον τῷ Θεῷ παρε- στήσατο διὰ τῆς οἰκείας πλαστουργίας τεχνασάμενος εἴδωλα, τὰ ὅμοια οἷς ἔπραξεν ἐκ τῆς δίκης ἀπείλη - φεν καὶ αὐτὸς παραζηλωθεὶς ἀπὸ τοῦ ἰδίου τέκνου. Απέθανε γὰρ ὁ ᾿Αραν ἐν τῷ ἐμπυρισμῷ, ᾧ ἐνεπύ- ρησεν "Αβραμ καῦσαι τὰ εἴδωλα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ· ἐν γὰρ τῷ εἰσελθεῖν ῎Αραν ἐξελέσθαι αὐτὰ, συνε εκλέχθη καὶ ἀπέθανεν· διὸ καὶ θαυμάσασα ἡ θεία Γραφὴ ἐπεσημήνατο λέγουσα· « Καὶ ἀπέθανεν "Αραν ἐνώπιον Θάρρα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ 18. . (4) Ο γὰρ -Αδραμ, ὑπάρχων ἐτῶν ιδ' και θεογνωσίας άξιω- ρκι πεπαυμένοις τ. ἐν ὁ πλάνος ἀπώλοντες ματαιολογίαν 5΄ Ο δέ γε Ν. ὁ υἱὸς Σερούχ οθ' 1. ροθ Ο αι ρκγ' ? σί' Ι. εκα' σα' στ' (. • (3184). ἐκ γυναικός Εδνας θυγατρός Αβραάμ τοῦ πατραδέλφου αὐτοῦ 10, το Αφραν καὶ τὴν Αρὰμ καὶ τὸν Στη βλε ὁ Θάρρα Ο. 112238. 13319. τι γειά γτιθ' ιδ. - τότε CHRONICON. .. - LIB I. sapientiæ radii terram universam implentes; Græ- ci, Romani et Barbari crucifixum Deum profitentes, loco multorum et falsorum deorum Trinitateni šolanı adorantes, dæmonum templa funditus evertentes, ido- lorum altaria funditus eversa; ecclesiæ publice ubi- que ædificatæ; in urbibus, in vicis, in remo tissimis locis, martyrum et sanctorum templa exstructa; ascetarum diversoria cacumina montium sanctifi- cant. Hæc et similia Salvatoris nostri incarnationis divinos demonstrant successus; nam omnes philosn- phorum inanes discussiones iis relinquimus, qui ambubajarum studiis occupantur. Perduravit igitur antiquus idolorum error a Sarug usque ad tempora Thare patris Abraham. A idoloruin errore; ignorantiæ discussa caligo, luminis C Nachor autem septuaginta novem annos natus, genuit Thare, et postea vixit centum et viginti duo annos, et mortuus est, cum facti essent omnes dies ejns ducentorum duorum annorum. IX. De nativitate Abraham. Thare cum septuaginta annos natus essel, ge- nuit Abraham et Nachor, et Aran, patrem Lot, qui mortuus est ante Thare patrem suum, et postea vixit Thare centum triginti quinque annos, et mortuus est, cum facti essent omnes dies ejus ducentorum quinque aunorum. Erat autem iste statuarius, ex lapidibus et lignis deos Ingens et venditans. Mandi ætas usque ad vigesimam generationem et ad dies ejus fuit circiter trium millium trecentorum viginti duorum annorum, nec ullus unquam hominum ortu præcedentiam videtur Glius ante patrem mor- tuus esse, sed patres ante flios, quus hæredes re- rum suarum relinquebant. Neque de Abel aliquis loquatur; non enim naturali morte defunctus est, sed violenta nece.Ex quo enim Thare æmulum se Deo constituit sua ipsius arte effingens idola, similia his quæ fecerat jure reportavit, ad æmulationem ipsa quoque provocatus a suo ipsius filio. Inter - iit enim Aran in igne quem incendit Abram ut combureret idola patris sui. Cum enim ingressus esset Aran ad auferendum ea, combustas cum iis in- teriit; ideoque mirans divina Scriptura indicavit dicens: Et mortuus est Aran coram Thare patre • D suo. » Abram enim, cum quatuorde im esset an- ' Variæ lectiones et nola. $ • ' Par. 2. • cod. secunda manu. (3113). (quod indicium est excerplorum . ' LXX. Chr. pasch. et Gen. st, Hebræus et Graecus, LXX, cod. Cell. 47,11. Ced N. Leo, N. Ced. Georg. continuatns, Eus. Chr. I. 439. Gen. x1, 28. xi Ced. 48,4, sed Glyc. 246.19 e Geor gio Par. PATROL. GR. CX. 14) Διέμεινε τοίνυν ἡ παλαιὰ τῶν εἰδώλων πλάνη ἀπὸ

καὶ θάλασσα, τῆς προτέρας ἀγνοίας καὶ δυσσεβείας ἀπηλλαγμέναι, πεπαυμένης ' τῶν εἰδώλων τῆς πλά νῆς, τῆς ἀγνοίας ὁ ζίφος ἐληλαμένος, τοῦ φωτὸς τῆς γνώσεως αἱ ἀκτῖνες τὴν οἰκουμένην ἐμπλήσασα:, Ελληνές τε καὶ Ῥωμαῖοι καὶ Βάρβαροι τὸν ἐσταυ ρωμένον θεολογοῦντες καὶ ἀντὶ τῶν πολλῶν καὶ ψευδωνύμων θεῶν τῇ Τριάδι μόνῃ λατρεύοντες, τὰ δὲ τῶν δαιμόνων τεμένη άρδην ἀπολλύοντες οἱ βωμοὶ τῶν εἰδώλων ἐκ βάθρων ἀνεσπασμένοι, ἐκκλησίαι περιφανείς πανταχοῦ δεδομημέναι, ἐν πόλεσιν, ἐν κώμαις, ἐν ἐσχατιαῖς μαρτύρων καὶ ἐπίων σηκοὶ ἐξειργασμένοι, ἀσκητῶν καταγωγαί τὰς τῶν ὁρῶν κορυφὰς ἁγιάζουσιν. Ταῦτα καὶ τὰ τούτοις ὅμοια τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν οἰκονομίας τὸ θεοπρεπὲς ἐπιδεικνύει κατόρθωμα, κενὴν ἅπασαν τῶν φιλοσόφων ἐρεσχελίαν ο καταλειπόντων τοῖς · Ναχώρ * δὲ γενόμενος ἐτῶν οθ' ', ἐγέννησε τὸν Β Θάρρα (καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν (85) ἔτη ρκβ' ' καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα ἔτη σβ' "). Θ'. Περὶ τῆς γεννήσεως Αβραάμ. 18'. τῶν ἁλιέων καὶ ἰδιωτῶν ἐντρυφῶσι μαθήμασι. Σερούχ ἕως τῶν χρόνων θάρρα τοῦ πατρὸς ᾿Αβραάμ. Θάρρα δε γενόμενος ετῶν οἱ ἐγέννησε τὸν ᾿Αβραμ καὶ τὸν Ναχώρ καὶ τὸν ᾿Αραν 1, τὸν πατέρα του Λὼτ, ὃς καὶ ἀπέθανε πρὸ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Θάρρα, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ὁ θάῤῥα κι ἔτη βλε' καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα ἔτη σε ἦν δὲ οὗτος ἀγαλματοποιὸς ἀπὸ λίθων καὶ ξύλων θεούς πλα στουργῶν καὶ πικράσκων. " Περιέστη μέντοι ὁ αἰών εἰς εἰκοστὴν γενεὰν ἕως τούτου ἐτῶν γτκβ' ", καὶ οὐδεὶς πώποτε τῶν προγενεστέρων ἀνθρώπων φαί- νεται υἱὸς πρὸ πατρὸς τελευτήσα;, ἀλλὰ πατέρες πρὸς παίδων, τοὺς υἱοὺς διαδόχους τῶν πραγμάτων αὐτῶν καταλιμπάνοντες. Καὶ μή τις λεγέτω περὶ τοῦ ᾿Αβελ· οὐ γὰρ ἰδίῳ θανάτῳ τέθνηκεν, ἀλλὰ βιαίῳ· ἐξ ὅτε γὰρ Θάρρα ἀντίζηλον τῷ Θεῷ παρε- στήσατο διὰ τῆς οἰκείας πλαστουργίας τεχνασάμενος εἴδωλα, τὰ ὅμοια οἷς ἔπραξεν ἐκ τῆς δίκης ἀπείλη - φεν καὶ αὐτὸς παραζηλωθεὶς ἀπὸ τοῦ ἰδίου τέκνου. Απέθανε γὰρ ὁ ᾿Αραν ἐν τῷ ἐμπυρισμῷ, ᾧ ἐνεπύ- ρησεν "Αβραμ καῦσαι τὰ εἴδωλα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ· ἐν γὰρ τῷ εἰσελθεῖν ῎Αραν ἐξελέσθαι αὐτὰ, συνε εκλέχθη καὶ ἀπέθανεν· διὸ καὶ θαυμάσασα ἡ θεία Γραφὴ ἐπεσημήνατο λέγουσα· « Καὶ ἀπέθανεν "Αραν ἐνώπιον Θάρρα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ 18. . (4) Ο γὰρ -Αδραμ, ὑπάρχων ἐτῶν ιδ' και θεογνωσίας άξιω- ρκι πεπαυμένοις τ. ἐν ὁ πλάνος ἀπώλοντες ματαιολογίαν 5΄ Ο δέ γε Ν. ὁ υἱὸς Σερούχ οθ' 1. ροθ Ο αι ρκγ' ? σί' Ι. εκα' σα' στ' (. • (3184). ἐκ γυναικός Εδνας θυγατρός Αβραάμ τοῦ πατραδέλφου αὐτοῦ 10, το Αφραν καὶ τὴν Αρὰμ καὶ τὸν Στη βλε ὁ Θάρρα Ο. 112238. 13319. τι γειά γτιθ' ιδ. - τότε CHRONICON. .. - LIB I. sapientiæ radii terram universam implentes; Græ- ci, Romani et Barbari crucifixum Deum profitentes, loco multorum et falsorum deorum Trinitateni šolanı adorantes, dæmonum templa funditus evertentes, ido- lorum altaria funditus eversa; ecclesiæ publice ubi- que ædificatæ; in urbibus, in vicis, in remo tissimis locis, martyrum et sanctorum templa exstructa; ascetarum diversoria cacumina montium sanctifi- cant. Hæc et similia Salvatoris nostri incarnationis divinos demonstrant successus; nam omnes philosn- phorum inanes discussiones iis relinquimus, qui ambubajarum studiis occupantur. Perduravit igitur antiquus idolorum error a Sarug usque ad tempora Thare patris Abraham. A idoloruin errore; ignorantiæ discussa caligo, luminis C Nachor autem septuaginta novem annos natus, genuit Thare, et postea vixit centum et viginti duo annos, et mortuus est, cum facti essent omnes dies ejns ducentorum duorum annorum. IX. De nativitate Abraham. Thare cum septuaginta annos natus essel, ge- nuit Abraham et Nachor, et Aran, patrem Lot, qui mortuus est ante Thare patrem suum, et postea vixit Thare centum triginti quinque annos, et mortuus est, cum facti essent omnes dies ejus ducentorum quinque aunorum. Erat autem iste statuarius, ex lapidibus et lignis deos Ingens et venditans. Mandi ætas usque ad vigesimam generationem et ad dies ejus fuit circiter trium millium trecentorum viginti duorum annorum, nec ullus unquam hominum ortu præcedentiam videtur Glius ante patrem mor- tuus esse, sed patres ante flios, quus hæredes re- rum suarum relinquebant. Neque de Abel aliquis loquatur; non enim naturali morte defunctus est, sed violenta nece.Ex quo enim Thare æmulum se Deo constituit sua ipsius arte effingens idola, similia his quæ fecerat jure reportavit, ad æmulationem ipsa quoque provocatus a suo ipsius filio. Inter - iit enim Aran in igne quem incendit Abram ut combureret idola patris sui. Cum enim ingressus esset Aran ad auferendum ea, combustas cum iis in- teriit; ideoque mirans divina Scriptura indicavit dicens: Et mortuus est Aran coram Thare patre • D suo. » Abram enim, cum quatuorde im esset an- ' Variæ lectiones et nola. $ • ' Par. 2. • cod. secunda manu. (3113). (quod indicium est excerplorum . ' LXX. Chr. pasch. et Gen. st, Hebræus et Graecus, LXX, cod. Cell. 47,11. Ced N. Leo, N. Ced. Georg. continuatns, Eus. Chr. I. 439. Gen. x1, 28. xi Ced. 48,4, sed Glyc. 246.19 e Geor gio Par. PATROL. GR. CX. 14) Διέμεινε τοίνυν ἡ παλαιὰ τῶν εἰδώλων πλάνη ἀπὸ

καὶ θάλασσα, τῆς προτέρας ἀγνοίας καὶ δυσσεβείας ἀπηλλαγμέναι, πεπαυμένης ' τῶν εἰδώλων τῆς πλά νῆς, τῆς ἀγνοίας ὁ ζίφος ἐληλαμένος, τοῦ φωτὸς τῆς γνώσεως αἱ ἀκτῖνες τὴν οἰκουμένην ἐμπλήσασα:, Ελληνές τε καὶ Ῥωμαῖοι καὶ Βάρβαροι τὸν ἐσταυ ρωμένον θεολογοῦντες καὶ ἀντὶ τῶν πολλῶν καὶ ψευδωνύμων θεῶν τῇ Τριάδι μόνῃ λατρεύοντες, τὰ δὲ τῶν δαιμόνων τεμένη άρδην ἀπολλύοντες οἱ βωμοὶ τῶν εἰδώλων ἐκ βάθρων ἀνεσπασμένοι, ἐκκλησίαι περιφανείς πανταχοῦ δεδομημέναι, ἐν πόλεσιν, ἐν κώμαις, ἐν ἐσχατιαῖς μαρτύρων καὶ ἐπίων σηκοὶ ἐξειργασμένοι, ἀσκητῶν καταγωγαί τὰς τῶν ὁρῶν κορυφὰς ἁγιάζουσιν. Ταῦτα καὶ τὰ τούτοις ὅμοια τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν οἰκονομίας τὸ θεοπρεπὲς ἐπιδεικνύει κατόρθωμα, κενὴν ἅπασαν τῶν φιλοσόφων ἐρεσχελίαν ο καταλειπόντων τοῖς · Ναχώρ * δὲ γενόμενος ἐτῶν οθ' ', ἐγέννησε τὸν Β Θάρρα (καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν (85) ἔτη ρκβ' ' καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα ἔτη σβ' "). Θ'. Περὶ τῆς γεννήσεως Αβραάμ. 18'. τῶν ἁλιέων καὶ ἰδιωτῶν ἐντρυφῶσι μαθήμασι. Σερούχ ἕως τῶν χρόνων θάρρα τοῦ πατρὸς ᾿Αβραάμ. Θάρρα δε γενόμενος ετῶν οἱ ἐγέννησε τὸν ᾿Αβραμ καὶ τὸν Ναχώρ καὶ τὸν ᾿Αραν 1, τὸν πατέρα του Λὼτ, ὃς καὶ ἀπέθανε πρὸ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Θάρρα, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ὁ θάῤῥα κι ἔτη βλε' καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα ἔτη σε ἦν δὲ οὗτος ἀγαλματοποιὸς ἀπὸ λίθων καὶ ξύλων θεούς πλα στουργῶν καὶ πικράσκων. " Περιέστη μέντοι ὁ αἰών εἰς εἰκοστὴν γενεὰν ἕως τούτου ἐτῶν γτκβ' ", καὶ οὐδεὶς πώποτε τῶν προγενεστέρων ἀνθρώπων φαί- νεται υἱὸς πρὸ πατρὸς τελευτήσα;, ἀλλὰ πατέρες πρὸς παίδων, τοὺς υἱοὺς διαδόχους τῶν πραγμάτων αὐτῶν καταλιμπάνοντες. Καὶ μή τις λεγέτω περὶ τοῦ ᾿Αβελ· οὐ γὰρ ἰδίῳ θανάτῳ τέθνηκεν, ἀλλὰ βιαίῳ· ἐξ ὅτε γὰρ Θάρρα ἀντίζηλον τῷ Θεῷ παρε- στήσατο διὰ τῆς οἰκείας πλαστουργίας τεχνασάμενος εἴδωλα, τὰ ὅμοια οἷς ἔπραξεν ἐκ τῆς δίκης ἀπείλη - φεν καὶ αὐτὸς παραζηλωθεὶς ἀπὸ τοῦ ἰδίου τέκνου. Απέθανε γὰρ ὁ ᾿Αραν ἐν τῷ ἐμπυρισμῷ, ᾧ ἐνεπύ- ρησεν "Αβραμ καῦσαι τὰ εἴδωλα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ· ἐν γὰρ τῷ εἰσελθεῖν ῎Αραν ἐξελέσθαι αὐτὰ, συνε εκλέχθη καὶ ἀπέθανεν· διὸ καὶ θαυμάσασα ἡ θεία Γραφὴ ἐπεσημήνατο λέγουσα· « Καὶ ἀπέθανεν "Αραν ἐνώπιον Θάρρα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ 18. . (4) Ο γὰρ -Αδραμ, ὑπάρχων ἐτῶν ιδ' και θεογνωσίας άξιω- ρκι πεπαυμένοις τ. ἐν ὁ πλάνος ἀπώλοντες ματαιολογίαν 5΄ Ο δέ γε Ν. ὁ υἱὸς Σερούχ οθ' 1. ροθ Ο αι ρκγ' ? σί' Ι. εκα' σα' στ' (. • (3184). ἐκ γυναικός Εδνας θυγατρός Αβραάμ τοῦ πατραδέλφου αὐτοῦ 10, το Αφραν καὶ τὴν Αρὰμ καὶ τὸν Στη βλε ὁ Θάρρα Ο. 112238. 13319. τι γειά γτιθ' ιδ. - τότε CHRONICON. .. - LIB I. sapientiæ radii terram universam implentes; Græ- ci, Romani et Barbari crucifixum Deum profitentes, loco multorum et falsorum deorum Trinitateni šolanı adorantes, dæmonum templa funditus evertentes, ido- lorum altaria funditus eversa; ecclesiæ publice ubi- que ædificatæ; in urbibus, in vicis, in remo tissimis locis, martyrum et sanctorum templa exstructa; ascetarum diversoria cacumina montium sanctifi- cant. Hæc et similia Salvatoris nostri incarnationis divinos demonstrant successus; nam omnes philosn- phorum inanes discussiones iis relinquimus, qui ambubajarum studiis occupantur. Perduravit igitur antiquus idolorum error a Sarug usque ad tempora Thare patris Abraham. A idoloruin errore; ignorantiæ discussa caligo, luminis C Nachor autem septuaginta novem annos natus, genuit Thare, et postea vixit centum et viginti duo annos, et mortuus est, cum facti essent omnes dies ejns ducentorum duorum annorum. IX. De nativitate Abraham. Thare cum septuaginta annos natus essel, ge- nuit Abraham et Nachor, et Aran, patrem Lot, qui mortuus est ante Thare patrem suum, et postea vixit Thare centum triginti quinque annos, et mortuus est, cum facti essent omnes dies ejus ducentorum quinque aunorum. Erat autem iste statuarius, ex lapidibus et lignis deos Ingens et venditans. Mandi ætas usque ad vigesimam generationem et ad dies ejus fuit circiter trium millium trecentorum viginti duorum annorum, nec ullus unquam hominum ortu præcedentiam videtur Glius ante patrem mor- tuus esse, sed patres ante flios, quus hæredes re- rum suarum relinquebant. Neque de Abel aliquis loquatur; non enim naturali morte defunctus est, sed violenta nece.Ex quo enim Thare æmulum se Deo constituit sua ipsius arte effingens idola, similia his quæ fecerat jure reportavit, ad æmulationem ipsa quoque provocatus a suo ipsius filio. Inter - iit enim Aran in igne quem incendit Abram ut combureret idola patris sui. Cum enim ingressus esset Aran ad auferendum ea, combustas cum iis in- teriit; ideoque mirans divina Scriptura indicavit dicens: Et mortuus est Aran coram Thare patre • D suo. » Abram enim, cum quatuorde im esset an- ' Variæ lectiones et nola. $ • ' Par. 2. • cod. secunda manu. (3113). (quod indicium est excerplorum . ' LXX. Chr. pasch. et Gen. st, Hebræus et Graecus, LXX, cod. Cell. 47,11. Ced N. Leo, N. Ced. Georg. continuatns, Eus. Chr. I. 439. Gen. x1, 28. xi Ced. 48,4, sed Glyc. 246.19 e Geor gio Par. PATROL. GR. CX. 14) Διέμεινε τοίνυν ἡ παλαιὰ τῶν εἰδώλων πλάνη ἀπὸ

πος 15, "Αβραμ δημιουργὸν τὸν Θεὸν ἀνεκήρυξεν, καὶ πρῶτος κατελθὼν εἰς Αἴγυπτον ἀριθμητικήν καὶ ἀστρονομίαν αὐτοὺς ἐδίδαξε, κἀντεῦθεν ἐπ- έραστος καὶ παγγέραστος γενόμενος, ἠξίωσεν ὁ βασι λεὸς ὑπ' αὐτοῦ γυμνασθῆναι τὰ περὶ ἀστρολογίας καὶ μαγείας ἅτε πολυπείρῳ καὶ Χαλδαίω τυγχάνοντι ἀστρολογία γὰρ καὶ μαγεία ἀπὸ Μαγουσαίων ήτοι Περσῶν ἤρξατο· οἱ γάρ τα Πέρσαι Μαγώγ ὑπὸ τῶν ἐγχωρίων ὠνομάζοντο. Καὶ δὴ τῶν ἀστρολό- γων καὶ μάγων συναθροισθέντων, ὁ βασιλεὺς ἅμα τῷ ᾿Αβραμ καὶ τοῖς συνήθεσι ἐκαθέσθη. Καὶ ἡσυ χίας γενομένης, ὁ ᾿Αβραμ ἔφη· « Μαθεῖν βούλομαι παρ' ὑμῶν τῶν σοφῶν, εἰ δύναται γένεσις καὶ μας γεία βλάψαι τινὰ ἡ ὠφελῆσαι κατὰ τὴν ὑμετέραν δόξαν· ο ἀφ᾽ ὧν ἀποκριθεὶ; Αἰγύπτιος ἀστρολόγος καὶ μάγος εἶπεν· : Μεγάλων ἡμῖν καὶ ἀναγκαίων Β ζητημάτων ἀγαθὴ πρόφασις, ὦ διδάσκαλε, γίνη καὶ ἀξιόν ἐστι μηδὲν ἀποκρύψασθαί σε τῶν παρ' ἡμῖν ἀποῤῥήτων, πάντας οἴομεν ἀθρώπους γενέσει καὶ εἱμαρμένῃ δουλεύειν· ἀδύνατον γάρ ἐστιν ἄν θρωπον φονευθῆναι ἡ τελευτῆσαι παρὰ γένεσιν. » Ο δὲ "Αβραμ ἔφη· Ηπατήθης ὄντως εἰπεῖν τοῦτο, μὴ εἰδὼς ὅτι ἐπὶ κριτοῦ βασιλέως ἔφης, ὃς ἀνθρώ - των τὴν ἐξουσίαν ἔχει. » Καὶ ὁ βασιλεὺς ἀγανακτή σας ἔφη πρὸς τὸν ἀστρολόγον· Νῦν οὖν, ἐὰν μετα πέμψωμεν τῶν ὑπηκόων ἀνθρώπων ἕνα, καὶ σκεψά μενος ἐφ' ἡμῶν εἴπῃς, ζωῆς αὐτὸν χρόνον ἔχειν ἢ μὴ ἔχειν, ἐγὼ τοὐναντίον πρὸς τοῦτον ποιήσω γε νέσθαι, οὐ σαφῶς ἐλήλεγξαι ψεύστης ὑπάρχειν ; Καὶ γὰρ ἐὰν εἴπῃς αὐτὸν ἔτι χρόνον ἔχειν ζωῆς, εὐθὺς κελεύσω αὐτὸν ἀναιρεθῆναι· εἰ δὲ μὴ ἔχειν αὐτὸν χρόνους λειπομένους (95) λέξης πλὴν τὴν συνεστώ σαν ώραν, αὐτὸν μὲν τῆς καταδίκης ἀπολύσω, σὲ δὲ παρευθὺ ὡς ψευδολόγον τοῦ ζῆν προεκκόψω, ἵνα λοιπὸν ὁ θάνατός σου πείσῃ πάντας αὐτίκα μηδεμίαν ἀληθείας Εμφασιν ἔχειν τὰ περὶ τῆς ἀστρολογίας σου μυθολογούμενα. » Ταῦτα δὲ τοῦ βασιλέως εἰ- τόντος, ὁ Αἰγύπτιος Έντρομος γενόμενος έπεσε πρηνής, δεόμενος ἐλέους τυχεῖν, αὐτός τε καὶ οἱ ὁμέφρονες αὐτοῦ. Καὶ ὁ βασιλεὺς τῷ ᾿Αβραμ χαρι- ζόμενος ὡς διδασκάλῳ καὶ τὴν πλάνην ἐναργώς φα- νερώσαντι δι' ἐπινοίας καὶ ὑπὲρ τῶν ματαιολόγων συνικετεύσαντι συνεχώρησεν αὐτοὺς 4, ἐπὶ πλεῖον κωμῳδήσας τὴν ἄλογον αὐτῶν δόξαν ὡς ἀνίσχυρον καὶ λαοπλάνον. Καὶ δὴ κελεύσας ὡς ἐξ ὑποβολής ᾿Αβραμ ἀχθῆναι τινα προκαταδικασθέντα πυρί- καυστον γενέσθαι, προσέταξεν ἐπὶ πάντων εὑρεθῆ- και τὴν γένν; σιν αὐτοῦ καὶ τὸν θάνατον, καὶ διασκέ ψαμένους " εἰπεῖν τὸν τρόπον τοῦ θανάτου. Τῶν δὲ νουνεχῶς ἐπὶ πολύ διασκεψαμένων καὶ εἰπόντων, ότι πυρποληθεὶς ἀποθανεῖται, τῆς γενέσεως ἐπαγούσης καὶ διαγορευούσης τοῦτο σαφῶς, ἀλλὰ νῦν ἔτι χρόνον ἔχει ζωῆς, καὶ οὔπω ἐλήλυθεν ὁ χρό Η11. 2. αὐτοῖς καί. διασκεψάμενο: CHRONICON. LIB. I. - • Abram A sive Persis incepit. Persa Magog ab indigenis nomi- D C nabantur. Tum astrologis et magis congregatis, rex cum Abram et familiaribus sedit, et, facto silentio, dixit Abram: A vobis sapientibus discere cupio au nativitas et magia nocere vel prodesse possint alicui juxta vestram opinionem. Respondens Ægyptius, astrologus et magus, dixit: e Magna- rum nobis et necessariarum quastionum bonæ fis occasio, o magister, et justum est uos nihil te cclare ex arcanis nostris: putamus homines omnes nati- vitati et fato servire; impossibile est enim homi- Hem occidi vel mori præter nativitatem. dixit: «Errasti vere dicens hoc, nesciens quod coram rege judice locutus es, vitæ hominum do- mino. Rex indignatus dixit astrologo : « Nunc vero si accersiverim unum ex subditis, et tu deliberans dixeris illum vitæ tempus habere vel non habere, per me vero illi contrarium evenerit, nonne evi- denter impostor invenieris? Etenim si dixeris illum adhuc tempus vitæ habere, statim jubebo ipsum oc- cidi ; si vero ipsum jám non habere reliqua tempora dixeris præter præsentem horam, ipsum quidem pœna liberatum dimittam, te vero confestim ut mendacem morte multabo ut deinceps mors tua om- nibus persuadeat actutum nullam fidem dare iis quæ de astrologia nugaris. › Quæ cum rex dixisset, tre- mens Ægyptius pronus cecidit, misericordiam ro- gans, ipse et socii ejus. Rex gratus esse cupiens Abram ut magistro, et quia errorem aperte deinon - sıraverat prudentia, et pro vaniloquis simul roga- verat, condonavit illis vehementer reprchendens in- sanam eorum opinionem tanquam vanam et popu- lo infestam. Porro jussit, tanquam Abram instigante adduci quemdam ad ignem damnatum, et præce- pit ut in nativitatem ejus et interitum inquirereur, et postquam deliberaverunt, ut dicerent genus mortis. Cum vero isti cordate deliberavissent, dixissent illum igne periturum esse, nativitate id aperte inducente, et jubente, sed adhuc vivendi tempus habere, neque jum tempus mortis ad- venisse, dicit rex : ‹ Ego hodie istum liberabo a crematione, jubens aqua ipsum occidi, ut vobis facto manifeste demonstrem aliquid præter horos copum fieri posse ; et ita confutavit optime vati- cinium ipsorum de vitæ tempore et genere mortis. Cum omines conticuissent, Abram dicere incepit: ‹ Rex maxime et veritatis summopere amans, quo- niam te video propositæ quæstioni valde studentem, quod verius est ego tibi præbebo compendiose, in omnibus vera loquens ; sum enim veritatis vere ser vus. › Cumque rex dixisset, Valde mihi gratus eris,» sic locutus est Abram: Nou soli homines sed etiam animalia ratione carentia nativitati subjacent ; Varim lectiones et nota. A. 1. VII. cod. et

πος 15, "Αβραμ δημιουργὸν τὸν Θεὸν ἀνεκήρυξεν, καὶ πρῶτος κατελθὼν εἰς Αἴγυπτον ἀριθμητικήν καὶ ἀστρονομίαν αὐτοὺς ἐδίδαξε, κἀντεῦθεν ἐπ- έραστος καὶ παγγέραστος γενόμενος, ἠξίωσεν ὁ βασι λεὸς ὑπ' αὐτοῦ γυμνασθῆναι τὰ περὶ ἀστρολογίας καὶ μαγείας ἅτε πολυπείρῳ καὶ Χαλδαίω τυγχάνοντι ἀστρολογία γὰρ καὶ μαγεία ἀπὸ Μαγουσαίων ήτοι Περσῶν ἤρξατο· οἱ γάρ τα Πέρσαι Μαγώγ ὑπὸ τῶν ἐγχωρίων ὠνομάζοντο. Καὶ δὴ τῶν ἀστρολό- γων καὶ μάγων συναθροισθέντων, ὁ βασιλεὺς ἅμα τῷ ᾿Αβραμ καὶ τοῖς συνήθεσι ἐκαθέσθη. Καὶ ἡσυ χίας γενομένης, ὁ ᾿Αβραμ ἔφη· « Μαθεῖν βούλομαι παρ' ὑμῶν τῶν σοφῶν, εἰ δύναται γένεσις καὶ μας γεία βλάψαι τινὰ ἡ ὠφελῆσαι κατὰ τὴν ὑμετέραν δόξαν· ο ἀφ᾽ ὧν ἀποκριθεὶ; Αἰγύπτιος ἀστρολόγος καὶ μάγος εἶπεν· : Μεγάλων ἡμῖν καὶ ἀναγκαίων Β ζητημάτων ἀγαθὴ πρόφασις, ὦ διδάσκαλε, γίνη καὶ ἀξιόν ἐστι μηδὲν ἀποκρύψασθαί σε τῶν παρ' ἡμῖν ἀποῤῥήτων, πάντας οἴομεν ἀθρώπους γενέσει καὶ εἱμαρμένῃ δουλεύειν· ἀδύνατον γάρ ἐστιν ἄν θρωπον φονευθῆναι ἡ τελευτῆσαι παρὰ γένεσιν. » Ο δὲ "Αβραμ ἔφη· Ηπατήθης ὄντως εἰπεῖν τοῦτο, μὴ εἰδὼς ὅτι ἐπὶ κριτοῦ βασιλέως ἔφης, ὃς ἀνθρώ - των τὴν ἐξουσίαν ἔχει. » Καὶ ὁ βασιλεὺς ἀγανακτή σας ἔφη πρὸς τὸν ἀστρολόγον· Νῦν οὖν, ἐὰν μετα πέμψωμεν τῶν ὑπηκόων ἀνθρώπων ἕνα, καὶ σκεψά μενος ἐφ' ἡμῶν εἴπῃς, ζωῆς αὐτὸν χρόνον ἔχειν ἢ μὴ ἔχειν, ἐγὼ τοὐναντίον πρὸς τοῦτον ποιήσω γε νέσθαι, οὐ σαφῶς ἐλήλεγξαι ψεύστης ὑπάρχειν ; Καὶ γὰρ ἐὰν εἴπῃς αὐτὸν ἔτι χρόνον ἔχειν ζωῆς, εὐθὺς κελεύσω αὐτὸν ἀναιρεθῆναι· εἰ δὲ μὴ ἔχειν αὐτὸν χρόνους λειπομένους (95) λέξης πλὴν τὴν συνεστώ σαν ώραν, αὐτὸν μὲν τῆς καταδίκης ἀπολύσω, σὲ δὲ παρευθὺ ὡς ψευδολόγον τοῦ ζῆν προεκκόψω, ἵνα λοιπὸν ὁ θάνατός σου πείσῃ πάντας αὐτίκα μηδεμίαν ἀληθείας Εμφασιν ἔχειν τὰ περὶ τῆς ἀστρολογίας σου μυθολογούμενα. » Ταῦτα δὲ τοῦ βασιλέως εἰ- τόντος, ὁ Αἰγύπτιος Έντρομος γενόμενος έπεσε πρηνής, δεόμενος ἐλέους τυχεῖν, αὐτός τε καὶ οἱ ὁμέφρονες αὐτοῦ. Καὶ ὁ βασιλεὺς τῷ ᾿Αβραμ χαρι- ζόμενος ὡς διδασκάλῳ καὶ τὴν πλάνην ἐναργώς φα- νερώσαντι δι' ἐπινοίας καὶ ὑπὲρ τῶν ματαιολόγων συνικετεύσαντι συνεχώρησεν αὐτοὺς 4, ἐπὶ πλεῖον κωμῳδήσας τὴν ἄλογον αὐτῶν δόξαν ὡς ἀνίσχυρον καὶ λαοπλάνον. Καὶ δὴ κελεύσας ὡς ἐξ ὑποβολής ᾿Αβραμ ἀχθῆναι τινα προκαταδικασθέντα πυρί- καυστον γενέσθαι, προσέταξεν ἐπὶ πάντων εὑρεθῆ- και τὴν γένν; σιν αὐτοῦ καὶ τὸν θάνατον, καὶ διασκέ ψαμένους " εἰπεῖν τὸν τρόπον τοῦ θανάτου. Τῶν δὲ νουνεχῶς ἐπὶ πολύ διασκεψαμένων καὶ εἰπόντων, ότι πυρποληθεὶς ἀποθανεῖται, τῆς γενέσεως ἐπαγούσης καὶ διαγορευούσης τοῦτο σαφῶς, ἀλλὰ νῦν ἔτι χρόνον ἔχει ζωῆς, καὶ οὔπω ἐλήλυθεν ὁ χρό Η11. 2. αὐτοῖς καί. διασκεψάμενο: CHRONICON. LIB. I. - • Abram A sive Persis incepit. Persa Magog ab indigenis nomi- D C nabantur. Tum astrologis et magis congregatis, rex cum Abram et familiaribus sedit, et, facto silentio, dixit Abram: A vobis sapientibus discere cupio au nativitas et magia nocere vel prodesse possint alicui juxta vestram opinionem. Respondens Ægyptius, astrologus et magus, dixit: e Magna- rum nobis et necessariarum quastionum bonæ fis occasio, o magister, et justum est uos nihil te cclare ex arcanis nostris: putamus homines omnes nati- vitati et fato servire; impossibile est enim homi- Hem occidi vel mori præter nativitatem. dixit: «Errasti vere dicens hoc, nesciens quod coram rege judice locutus es, vitæ hominum do- mino. Rex indignatus dixit astrologo : « Nunc vero si accersiverim unum ex subditis, et tu deliberans dixeris illum vitæ tempus habere vel non habere, per me vero illi contrarium evenerit, nonne evi- denter impostor invenieris? Etenim si dixeris illum adhuc tempus vitæ habere, statim jubebo ipsum oc- cidi ; si vero ipsum jám non habere reliqua tempora dixeris præter præsentem horam, ipsum quidem pœna liberatum dimittam, te vero confestim ut mendacem morte multabo ut deinceps mors tua om- nibus persuadeat actutum nullam fidem dare iis quæ de astrologia nugaris. › Quæ cum rex dixisset, tre- mens Ægyptius pronus cecidit, misericordiam ro- gans, ipse et socii ejus. Rex gratus esse cupiens Abram ut magistro, et quia errorem aperte deinon - sıraverat prudentia, et pro vaniloquis simul roga- verat, condonavit illis vehementer reprchendens in- sanam eorum opinionem tanquam vanam et popu- lo infestam. Porro jussit, tanquam Abram instigante adduci quemdam ad ignem damnatum, et præce- pit ut in nativitatem ejus et interitum inquirereur, et postquam deliberaverunt, ut dicerent genus mortis. Cum vero isti cordate deliberavissent, dixissent illum igne periturum esse, nativitate id aperte inducente, et jubente, sed adhuc vivendi tempus habere, neque jum tempus mortis ad- venisse, dicit rex : ‹ Ego hodie istum liberabo a crematione, jubens aqua ipsum occidi, ut vobis facto manifeste demonstrem aliquid præter horos copum fieri posse ; et ita confutavit optime vati- cinium ipsorum de vitæ tempore et genere mortis. Cum omines conticuissent, Abram dicere incepit: ‹ Rex maxime et veritatis summopere amans, quo- niam te video propositæ quæstioni valde studentem, quod verius est ego tibi præbebo compendiose, in omnibus vera loquens ; sum enim veritatis vere ser vus. › Cumque rex dixisset, Valde mihi gratus eris,» sic locutus est Abram: Nou soli homines sed etiam animalia ratione carentia nativitati subjacent ; Varim lectiones et nota. A. 1. VII. cod. et

Α νος τοῦ θανάτου, φησὶν ὁ βασιλεύς· ο Εγώ σήμε ρον τοῦτον ἀπαλλάξω τοῦ διὰ πυρὸς θανάτου, κελεύ- σας ὕδατι αὐτὸν ἀναιρεθῆναι, ἵνα ὑμῖν ἔργῳ πα ραστήσω προδήλως, ὅτι δύναταί τι παρὰ γένεσιν γενέσθαι· ν καὶ οὕτως ἤλεγξεν αὐτῶν εὖ μάλα τὴν περὶ τῶν χρόνων περὶ τῆς ζωῆς πρόῤῥησιν καὶ τῆς τελευτῆς ἀπόφασιν. Ἡσυχασάντων οὖν πάντων, ὁ Αβραμ τοῦ λέγειν ἤρξατο· . Μέγιστε καὶ φιλαλη- θέστατε βασιλεῦ, ἐπειδὴ ὁρῶ σε φροντίζοντα σφόδρα τῆς προκειμένης ζητήσεως, τὸ ἀληθέστερον ἐγώ σου παρέξω δι' ἐπιτομῆς, ἀληθεύων ἐν πᾶσιν, ὡς τῆς ἀληθείας ὄντως δοῦλος. » Τοῦ δὲ βασιλέω: εἰπόντος· • Μεγάλην μοι ταύτην ποιήσεις χάριν, ο φησὶν ὁ *Αβραμ · « Οὐ μόνον οἱ ἄνθρωποι, ἀλλὰ καὶ τὰ ἄλογα ζῶα γενέσει ὑπόκεινται· οἱ μέντοι ἄνθρωποι ἔχουσέ τι ἐν ἑαυτοῖς ἐλεύθερον, γενέσει μὴ ὑποκείμενον, καθότι τῆς γενέσεω; ἐκεῖνο πρεσβύτερον, ὅπερ ἐστὶν ἐν ἀνθρώποις αυτεξουσιότης, ἥτις ἐκ Θεοῦ δοθεῖσα ἡμῖν, ὅθεν τῶν ἀλόγων κρείττους ὄντες καὶ κατ' ἐξουσίαν ἀναιρεῖν μὲν ἡμεῖς αὐτὰ πεφύκαμεν· ἡμῶν δὲ τὴν ἐξουσίαν αὐτῶν ἐχόντων, σὺ πάλιν κρείττων υπάρχεις, ἡμῶν ἔχων τὴν ἐξουσίαν. Ω; οὖν ἡμεῖς καταλογικώτερον τῶν ἀλόγων ζώων, ἄμεινον ὄντες, ἄρχομεν, οὕτως ἡμῶν σύ, βασιλεῦ, κρείττων ὑπάρχων, κατὰ τὸν τῆς ἀρχῆς λόγον τὴν ἐξουσίαν ἔχεις, ὥσπερ δὴ καὶ σοῦ κρείττων οὐκ ἄνθρωπος, ἀλλ' ὁ Θεὸς ὁ ἀόρατος καὶ ποιητής πάντων καὶ δεσπότης, παρ' οὗ καὶ τὸ συμφέρον είν τεῖσθαι προσήκει. » Πολλά δέ γε τοιαῦτα λέξας δ ᾿Αβραμ εἰς τὸν τῆς ἀστρολογίας σκοπὸν τῷ βασιλεῖ χαριζόμενος, πολλοὺς τῶν Αἰγυπτίων ἐπεσπάσατο εἰς θεοσέβειαν, καὶ τὴν ἐσφαλμένην (109) αὐτῶν, γνῶσιν καὶ παιδείαν περὶ ἀστρολογίας καὶ μαγείας διωρθώσατο φάσκων· . Πολλή τις, ὦ ἄνδρες, ἡ δια - φορά ἐστιν ἀληθείας καὶ συνηθείας· ἡ μὲν γὰρ ἀλή θεια γνησίως ζητουμένη πάντως εὑρίσκεται, τὸ δὲ ἔθος ὁποῖον ἂν παραληφθῇ εἴτε ἀληθῶς, είτε ψευδώς, ἀκρίτως ὑφ' ἑαυτοῦ κρατύνεται, καὶ οὔτε ἀληθεῖ αὐτῷ οι ἥδεται ὁ παραλαβών, οὔτε ὡς ψευδές σε άχθεται· οὐ γὰρ κρίσει, ἀλλὰ προλήψει ὁ τοιοῦτος πεπίστευκε γνώμῃ τῶν πρὸ αὐτοῦ, ἐπ' ἀδήλῳ τύχη τὴν ἰδίαν ἐπιδεδωκώς ἐλπίδα. Καὶ οὐκέτι ῥᾳδίως ἀποδύσασθαι τὴν πάτριον περιβολὴν, κἂν πάνυ αὐτῷ δείκνυται μωρία καὶ καταγέλαστος οὖσα. Αὐτίκα οὖν ἐγὼ τὴν παρ᾽ Ἑλλήνων παιδείαν καὶ φληναφίαν κακοῦ δαίμονος χαλεπωτάτην υπόθεσιν εἶναι λέγω· οἱ μὲν γὰρ αὐτῶν πολλοὺς θεοὺς εἰσηγήσαντο καὶ τούτους φαύλους καὶ παντοπαθεῖς, ἵνα ὁ τὰ ὅμοια πράττειν ἐθέλων μηδὲ αἰδῆται δε, ὅπερ ἴδιον ἀνθρώ- που, παράδειγμα τῶν μυθολογουμένων θεων ἔχων τοὺς κακίστους καὶ ἀσέμνους βίους, τῷ οἱ δὲ μὴ αἰ δεῖσθαι οὐδὲ μετανοίας ἐλπίδα πάντως ὁ τοιοῦτος τι κρείττον τό κρείττον κρείττον ἀληθ. αὐτόν σε ψευδή οι αἰδεῖτα: GEORGII HAMARTOLI " attamen homines aliquid in seipsis-habent liberum nativitati non subjacens eo quod nativitate, istud an- tiquius sit; et illud est in hominibus libera potestas, quæ a Deo nobis data est, qua brutis præstantiores ipsa interficiendi natura licentiam habemus. Nobis qui nostri juris sumus tu præstantior es, qui in nos licentiam habes. Quemadmodum igitur nos brutis, cum meliores simus, imperamus, ita no- bis, tu rex, cum præstantior sis, juxta imperii rationem licentiam habes, non quasi te praestantior sit bomo, sed Deus invisibilis omnium factor et Dominus a quo quid expediat petere convenit. ›› Cum multa similia dixisset Abram spectantia astro- logiam, rege approbante, multos-ex Ægyptiis at- traxit ad religionem et falsam eorum scientiam de astrologia et magia emendavit dicens: • Magnum discrimen est, o viri, inter veritatem et con- suetudinem ; veritas enim, cum sincere quæritur, omnino invenitur; consuetudo vero sive secun- dum veritatem, sive secundum falsitatem, citra judicium per seipsam confirmatur, et qui il- Jam suscepit ne veritate quidem gaudet, nec falso indignatur; non enim judicio, sed anticipata opinione, is assensus est sententiæ eorum qui ante se fuerunt, incertæ fortunæ sua ipsius spe commissa. Neque jam facile patrium deponere vestimentum, licet prorsus ei monstretur stultitiam hoc esse risu dignam. Equidem sine mora hanc paganorum disciplinam et nugacitatem mali slæmonis perni- ciosissimam suggestionem esse dico; quidam enim ex illis multos deos introduxerunt et hos viles et C omnibus cupiditatibus deditos, ut volens aliquis similia agere non erubescat, quod hominis pro- prium est exemplar habens pessimam et inhone- stam vitam falsorum illorum deorum, sublatoque pudore ne poenitentiæ quidem spem ille omnino præbet. Alii vero fati ficto errore, aliud nativitatis nomine sine qua nihil pati aut facere aliquis possit absurde elungunt et hoc ipso errore et impietate offendunt ; si putaverit enim aliquis praeter nativi- tatem, sive fatum, nihil hominem pati aut facere posse, facile pecudibus similis ad peccata deflectet. Et post peccata non illum pœnitet impietatis, ex- cusationem absurdam habentem, nativitate se ad ista facienda coactum. Caterum qui nativitatem D corrigere nequit, hunc non pudet peccasse. Alii vero inconsultum impulsum inducunt, dicentes omnia temere consistere et ferri nullo juvante domino et rectore. Idcirco haud facile, ne dicam nunquam, qui talia sentiunt emendantur et ad sapientiam redu- cuntur. » Rex magnopere laudavit eum, ab omnibus siquidem in admiratione haberi videns, et maxiınis Varia lectiones et notæ. col. cod. coll. col. cod. cod. cod.

Α νος τοῦ θανάτου, φησὶν ὁ βασιλεύς· ο Εγώ σήμε ρον τοῦτον ἀπαλλάξω τοῦ διὰ πυρὸς θανάτου, κελεύ- σας ὕδατι αὐτὸν ἀναιρεθῆναι, ἵνα ὑμῖν ἔργῳ πα ραστήσω προδήλως, ὅτι δύναταί τι παρὰ γένεσιν γενέσθαι· ν καὶ οὕτως ἤλεγξεν αὐτῶν εὖ μάλα τὴν περὶ τῶν χρόνων περὶ τῆς ζωῆς πρόῤῥησιν καὶ τῆς τελευτῆς ἀπόφασιν. Ἡσυχασάντων οὖν πάντων, ὁ Αβραμ τοῦ λέγειν ἤρξατο· . Μέγιστε καὶ φιλαλη- θέστατε βασιλεῦ, ἐπειδὴ ὁρῶ σε φροντίζοντα σφόδρα τῆς προκειμένης ζητήσεως, τὸ ἀληθέστερον ἐγώ σου παρέξω δι' ἐπιτομῆς, ἀληθεύων ἐν πᾶσιν, ὡς τῆς ἀληθείας ὄντως δοῦλος. » Τοῦ δὲ βασιλέω: εἰπόντος· • Μεγάλην μοι ταύτην ποιήσεις χάριν, ο φησὶν ὁ *Αβραμ · « Οὐ μόνον οἱ ἄνθρωποι, ἀλλὰ καὶ τὰ ἄλογα ζῶα γενέσει ὑπόκεινται· οἱ μέντοι ἄνθρωποι ἔχουσέ τι ἐν ἑαυτοῖς ἐλεύθερον, γενέσει μὴ ὑποκείμενον, καθότι τῆς γενέσεω; ἐκεῖνο πρεσβύτερον, ὅπερ ἐστὶν ἐν ἀνθρώποις αυτεξουσιότης, ἥτις ἐκ Θεοῦ δοθεῖσα ἡμῖν, ὅθεν τῶν ἀλόγων κρείττους ὄντες καὶ κατ' ἐξουσίαν ἀναιρεῖν μὲν ἡμεῖς αὐτὰ πεφύκαμεν· ἡμῶν δὲ τὴν ἐξουσίαν αὐτῶν ἐχόντων, σὺ πάλιν κρείττων υπάρχεις, ἡμῶν ἔχων τὴν ἐξουσίαν. Ω; οὖν ἡμεῖς καταλογικώτερον τῶν ἀλόγων ζώων, ἄμεινον ὄντες, ἄρχομεν, οὕτως ἡμῶν σύ, βασιλεῦ, κρείττων ὑπάρχων, κατὰ τὸν τῆς ἀρχῆς λόγον τὴν ἐξουσίαν ἔχεις, ὥσπερ δὴ καὶ σοῦ κρείττων οὐκ ἄνθρωπος, ἀλλ' ὁ Θεὸς ὁ ἀόρατος καὶ ποιητής πάντων καὶ δεσπότης, παρ' οὗ καὶ τὸ συμφέρον είν τεῖσθαι προσήκει. » Πολλά δέ γε τοιαῦτα λέξας δ ᾿Αβραμ εἰς τὸν τῆς ἀστρολογίας σκοπὸν τῷ βασιλεῖ χαριζόμενος, πολλοὺς τῶν Αἰγυπτίων ἐπεσπάσατο εἰς θεοσέβειαν, καὶ τὴν ἐσφαλμένην (109) αὐτῶν, γνῶσιν καὶ παιδείαν περὶ ἀστρολογίας καὶ μαγείας διωρθώσατο φάσκων· . Πολλή τις, ὦ ἄνδρες, ἡ δια - φορά ἐστιν ἀληθείας καὶ συνηθείας· ἡ μὲν γὰρ ἀλή θεια γνησίως ζητουμένη πάντως εὑρίσκεται, τὸ δὲ ἔθος ὁποῖον ἂν παραληφθῇ εἴτε ἀληθῶς, είτε ψευδώς, ἀκρίτως ὑφ' ἑαυτοῦ κρατύνεται, καὶ οὔτε ἀληθεῖ αὐτῷ οι ἥδεται ὁ παραλαβών, οὔτε ὡς ψευδές σε άχθεται· οὐ γὰρ κρίσει, ἀλλὰ προλήψει ὁ τοιοῦτος πεπίστευκε γνώμῃ τῶν πρὸ αὐτοῦ, ἐπ' ἀδήλῳ τύχη τὴν ἰδίαν ἐπιδεδωκώς ἐλπίδα. Καὶ οὐκέτι ῥᾳδίως ἀποδύσασθαι τὴν πάτριον περιβολὴν, κἂν πάνυ αὐτῷ δείκνυται μωρία καὶ καταγέλαστος οὖσα. Αὐτίκα οὖν ἐγὼ τὴν παρ᾽ Ἑλλήνων παιδείαν καὶ φληναφίαν κακοῦ δαίμονος χαλεπωτάτην υπόθεσιν εἶναι λέγω· οἱ μὲν γὰρ αὐτῶν πολλοὺς θεοὺς εἰσηγήσαντο καὶ τούτους φαύλους καὶ παντοπαθεῖς, ἵνα ὁ τὰ ὅμοια πράττειν ἐθέλων μηδὲ αἰδῆται δε, ὅπερ ἴδιον ἀνθρώ- που, παράδειγμα τῶν μυθολογουμένων θεων ἔχων τοὺς κακίστους καὶ ἀσέμνους βίους, τῷ οἱ δὲ μὴ αἰ δεῖσθαι οὐδὲ μετανοίας ἐλπίδα πάντως ὁ τοιοῦτος τι κρείττον τό κρείττον κρείττον ἀληθ. αὐτόν σε ψευδή οι αἰδεῖτα: GEORGII HAMARTOLI " attamen homines aliquid in seipsis-habent liberum nativitati non subjacens eo quod nativitate, istud an- tiquius sit; et illud est in hominibus libera potestas, quæ a Deo nobis data est, qua brutis præstantiores ipsa interficiendi natura licentiam habemus. Nobis qui nostri juris sumus tu præstantior es, qui in nos licentiam habes. Quemadmodum igitur nos brutis, cum meliores simus, imperamus, ita no- bis, tu rex, cum præstantior sis, juxta imperii rationem licentiam habes, non quasi te praestantior sit bomo, sed Deus invisibilis omnium factor et Dominus a quo quid expediat petere convenit. ›› Cum multa similia dixisset Abram spectantia astro- logiam, rege approbante, multos-ex Ægyptiis at- traxit ad religionem et falsam eorum scientiam de astrologia et magia emendavit dicens: • Magnum discrimen est, o viri, inter veritatem et con- suetudinem ; veritas enim, cum sincere quæritur, omnino invenitur; consuetudo vero sive secun- dum veritatem, sive secundum falsitatem, citra judicium per seipsam confirmatur, et qui il- Jam suscepit ne veritate quidem gaudet, nec falso indignatur; non enim judicio, sed anticipata opinione, is assensus est sententiæ eorum qui ante se fuerunt, incertæ fortunæ sua ipsius spe commissa. Neque jam facile patrium deponere vestimentum, licet prorsus ei monstretur stultitiam hoc esse risu dignam. Equidem sine mora hanc paganorum disciplinam et nugacitatem mali slæmonis perni- ciosissimam suggestionem esse dico; quidam enim ex illis multos deos introduxerunt et hos viles et C omnibus cupiditatibus deditos, ut volens aliquis similia agere non erubescat, quod hominis pro- prium est exemplar habens pessimam et inhone- stam vitam falsorum illorum deorum, sublatoque pudore ne poenitentiæ quidem spem ille omnino præbet. Alii vero fati ficto errore, aliud nativitatis nomine sine qua nihil pati aut facere aliquis possit absurde elungunt et hoc ipso errore et impietate offendunt ; si putaverit enim aliquis praeter nativi- tatem, sive fatum, nihil hominem pati aut facere posse, facile pecudibus similis ad peccata deflectet. Et post peccata non illum pœnitet impietatis, ex- cusationem absurdam habentem, nativitate se ad ista facienda coactum. Caterum qui nativitatem D corrigere nequit, hunc non pudet peccasse. Alii vero inconsultum impulsum inducunt, dicentes omnia temere consistere et ferri nullo juvante domino et rectore. Idcirco haud facile, ne dicam nunquam, qui talia sentiunt emendantur et ad sapientiam redu- cuntur. » Rex magnopere laudavit eum, ab omnibus siquidem in admiratione haberi videns, et maxiınis Varia lectiones et notæ. col. cod. coll. col. cod. cod. cod.

ἐμφαίνε:· οἱ δὲ, Ειμαρμένης πλάσαντες πλάνην, Α ἑτέραν τὴν λεγομένην γένεσιν, ἧς χωρὶς μηδὲν πάσχειν ἢ ποιεῖν τι δύνασθαί τινα τερατολογοῦσιν· καὶ τῇ αὐτῇ πλάνῃ καὶ δυσσεβείς περιπίπτουσι νομίσας γάρ τις, ὅτι παρὰ γένεσιν ήγουν Είμαρ- μένην οὐδεὶς οὔτε ποιεῖν τι οὔτε πάσχειν ἐξουσίαν έχει, ραδίως λοιπὸν ὡς κτηνώδης ἐπὶ τὸ ἁμαρτάνειν ἔρχεται. Καὶ ἁμαρτών οὐ μεταμελεῖται παντελώς ἐφ᾽ οἷς ἐσώδησεν, ἀπολογίαν ἄλογον φέρων, ὡς ὑπὸ γενέσεως αὐτὰ ποιεῖν ἐξηνάγκαστο. Καὶ ὁ τὴν γέ- νεσιν ἄλλως κατορθῶσαι μὴ δυνάμενος οὐδὲ τὸ αἰδεῖσθαι ἔχει ἐφ᾽ οἷς ἐξαμαρτάνει. "Αλλοι δὲ ἀπρο νόητον φορὰν εἰσηγοῦνται καὶ αὐτόματον τὸ πᾶν συνεστάναι τε καὶ φέρεσθαι, οὐδενὸς ἐφεστηκότος κυρίου καὶ δεσπότου. Διὸ δὴ τοίνυν οὐδὲ ῥᾳδίως ἢ τάχα οὐδ᾽ ὅλως οἱ τὰ τοιαῦτα φοροῦντες παντελῶς βελτιοῦνται καὶ σωφρονίζονται. » Εφ᾽ οἷς ὁ βασιλεὺς ἄγαν ἐπαινέσας αὐτὸν καὶ ὑπὸ πάντων ἰδὼν θαυ- μασθέντα πολλοίς δώροις καὶ μεγάλοις αὐτὸν τιμήσας ἐπὶ πάντων καὶ τῆς διδασκαλίας τὴν ὠφέλειαν ὁμολογήσας, μετὰ παίδων καὶ παιδισκῶν ἐπανελθεῖν καί σπεύδοντα προπεμψεν, ὑπερεκπληττόμενος τὴν ἄκραν σύνεσιν αὐτοῦ καὶ σοφίαν καὶ θεοσέβειαν εἰς πάντα τὰ ὑπ' αὐτοῦ ἑρμηνευθέντα. Γ. Περὶ Σίδου καὶ Μελχισεδέκ. • Β. Γίνονται οὖν ἀπὸ τοῦ διαμερισμοῦ τῆς συγχύ σεως ἕως οὗ ἦλθεν "Αβραμ ἐκ Μεσοποταμίας, ἐκ πόλεως Χαρὰν καὶ τοῦ οίκου τοῦ πα τρὸς αὐτοῦ κατὰ κέλευσιν Θεοῦ εἰς γῆν Χαναὰν ἢ ἐπὶ Παλαιστίνην, ἔτη αιζα στ· ὑπῆρχε δὲ (105) ἐτῶν σε. Διατρίψας ** δὲ εἰς Χαναὰν ἔτη κε', ἐγέννησε τὸν Ἰσαάκ, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ἔτη ος' καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα ἔτηρος". (9) "Ος καὶ τῆς εὐλογία; τοῦ θεσπεσίου Μελχισεδέκ βασιλέως Σαλήμ ἠξιώθη μετὰ τὸ ὑποστρέψαι αὐτὸν ἀπὸ τῆς κοπῆς τοῦ Χο δολαγομώρ καὶ λυτρωσάμενος τὴν ἀδελφιδοῦν ἐκ τῆς αἰχμαλωσίας. Καὶ Μελχισεδέκ, φησίν, βασιλεὺς Σαλήμ, ἐξήνεγκεν ἄρτους καὶ οἶνον· ἦν δὲ ἱερεὺς τοῦ Υψίστου, καὶ εὐλόγησε τὸν ᾿Αβραάμ, καὶ εἶπεν· • Ευλογημένος ᾿Αβραὰμ τῷ Θεῷ τῷ ὑψίστῳ, ὃς ἔκτισε τὴν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν, καὶ εὐλογημένος ὁ Θεὸς ὁ ὕψιστος, ὃς παρέδωκε τοὺς ἐχθρούς σου ὑπο- χειρίους του. Καὶ ἔδωκεν αὐτῷ δεκάτην ᾿Αβραάμ ἀπὸ πάντων. » (3) Περὶ οὗ καὶ ὁ Ἀπόστολος ἔφη· • Οὗτος γὰρ ὁ Μελχισεδέκ, βασιλεὺς Σαλήμ, ἱερεὺς τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου, ὁ συναντήσας. Αβραὰμ ὑπο- τρέφοντι ἀπὸ τῆς κοπῆς τῶν βασιλέων, καὶ εὐλογή σας αὐτὸν, ᾧ καὶ δεκάτην ἀπὸ πάντων ἐμέρισεν ᾿Αβραάμ, πρῶτον μὲν ἑρμηνευόμενος βασιλεὺς δικαιοσύνης, ἔπειτα δὲ βασιλεύς Σαλήμ, ὅ κατι βασιλεὺς εἰρήνης, ἀπάτωρ, ἀμήτωρ, ἀγενεαλόγητο;, μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν μήτε ζωῆς τέλος ἔχων, ἀφομοιωμένος τῷ Υἱῷ τοῦ Θεοῦ, μέ και ἱερεὺς εἰς τὸ διηνεκές. Θεωρεῖτε δὲ πηλίκος " οὗτος, ᾧ καὶ δεκάτην ᾽Αβραὰμ ἔδωκεν ἐκ τῶν ἀκρο- θενίων ὁ πατριάρχης. Καὶ οἱ μὲν τῶν υἱῶν Λευῖ τὴν ἱερατείαν λαμβάνοντες ἐντολὴν ἔχουσιν ἀποδεκα τοῦν τὸν λαὸν κατὰ τὸν νόμον, τουτέστι τοὺς ἀδελ φοὺς αὐτῶν, καίπερ ἐξεληλυθότας ἐκ τῆς ὀσφύος ᾿Αβραάμ. Ο δὲ μὴ γενεαλογούμενος ἐξ αὐτῶν δεδε- Ει Εt ἐπλ. ἐκπλ. ? τουν CHRONICON. - LIB: A tem professus esset, cum pueris et puellis redire domum festinantem deduxit honoris causa, admo- modum stupefactus ob summam intelligentiam ejus et sapientiam, et pietatem in omnibus quæ interpre- talus fuerat. donis ipsum decoravis cumque disciplinae utlita- G D X. De Sida et Melchisedech. Sunt igitur a dispersione gentium, usque ad' tempus quo venit Abram ex Mesopotomia, ex urbe Charan et de domo patris sui, juxta Dei jussionem, in terram Chanaan, sive Palæstinam, anni mille et- septemdecim ; quintum autem et septuagesimum annum agebat. Et postquam commoratus esset in- Chanaan annos quinque et viginti, genuit Isaac, et postea vixit septuaginta sex annos, et mortuus- est, cum facti essent omnes anniejus centum et sep- tuaginta sex. Hic etiam benedictione magni Mel- chisedech, regis Salem, dignus est habitus postquam redisset a cæde Chodolagomor (Chodorlaomor) et, liberasset filiun fratris sui a captivitate. • Mel- chisedech, inquit, rex Salem, protulit panes et vi- " num; erat autem sacerdos Dei altissimi, et bene- dixit Abraham, et ait : Benedictus Abraham Deo- altissimo, qui creavit coelum et terram, et bene- dictus Deus altissimus qui dedit hostes tuos in manibus tuis. Et dedit ei Abraham decimas ex om- nibus. » De quo Apostolus dixit : Hic enim Melchi- sedech, rex Salem, sacerdos Dei summi, qui obviavit Abrahæ regresse a cæde regum, et benedixit ei :- cui et decimas omnium divisit Abraham: primum quidem vocatur rex justitiæ : deinde rex Salem, quod est, rex pacis, sine patre, sine matre, sine genealogia, neque initium dierum, neque vitæ finem habens, assimilatus autem Filio Dei, manet sacer- dos in æternum. Intuemini, quæso, quantus sit hic, cui et decimas dedit de præcipuis patriarcha. quidemı-de filiis Levi sacerdotium accipientes, man · datum habent decimas sumere a populo secundum legem, id est, a fratribus suis; quanquam et ipsi exierin de lumbis Abrahæ. Cujus autem generatio non annumeratur in eis, decimas sumpsit ab Abra - lam, et hunc, qui habebat repromissiones benedixit. Varia lectiones et notæ. X: cod. secunda manu,. priori erasa, ao' Leo. Gen. xiv, 20; Hebr. vii, 1-7. cod. cod. (3981). » Give. 255,1 258,6. Et 382273

ἐμφαίνε:· οἱ δὲ, Ειμαρμένης πλάσαντες πλάνην, Α ἑτέραν τὴν λεγομένην γένεσιν, ἧς χωρὶς μηδὲν πάσχειν ἢ ποιεῖν τι δύνασθαί τινα τερατολογοῦσιν· καὶ τῇ αὐτῇ πλάνῃ καὶ δυσσεβείς περιπίπτουσι νομίσας γάρ τις, ὅτι παρὰ γένεσιν ήγουν Είμαρ- μένην οὐδεὶς οὔτε ποιεῖν τι οὔτε πάσχειν ἐξουσίαν έχει, ραδίως λοιπὸν ὡς κτηνώδης ἐπὶ τὸ ἁμαρτάνειν ἔρχεται. Καὶ ἁμαρτών οὐ μεταμελεῖται παντελώς ἐφ᾽ οἷς ἐσώδησεν, ἀπολογίαν ἄλογον φέρων, ὡς ὑπὸ γενέσεως αὐτὰ ποιεῖν ἐξηνάγκαστο. Καὶ ὁ τὴν γέ- νεσιν ἄλλως κατορθῶσαι μὴ δυνάμενος οὐδὲ τὸ αἰδεῖσθαι ἔχει ἐφ᾽ οἷς ἐξαμαρτάνει. "Αλλοι δὲ ἀπρο νόητον φορὰν εἰσηγοῦνται καὶ αὐτόματον τὸ πᾶν συνεστάναι τε καὶ φέρεσθαι, οὐδενὸς ἐφεστηκότος κυρίου καὶ δεσπότου. Διὸ δὴ τοίνυν οὐδὲ ῥᾳδίως ἢ τάχα οὐδ᾽ ὅλως οἱ τὰ τοιαῦτα φοροῦντες παντελῶς βελτιοῦνται καὶ σωφρονίζονται. » Εφ᾽ οἷς ὁ βασιλεὺς ἄγαν ἐπαινέσας αὐτὸν καὶ ὑπὸ πάντων ἰδὼν θαυ- μασθέντα πολλοίς δώροις καὶ μεγάλοις αὐτὸν τιμήσας ἐπὶ πάντων καὶ τῆς διδασκαλίας τὴν ὠφέλειαν ὁμολογήσας, μετὰ παίδων καὶ παιδισκῶν ἐπανελθεῖν καί σπεύδοντα προπεμψεν, ὑπερεκπληττόμενος τὴν ἄκραν σύνεσιν αὐτοῦ καὶ σοφίαν καὶ θεοσέβειαν εἰς πάντα τὰ ὑπ' αὐτοῦ ἑρμηνευθέντα. Γ. Περὶ Σίδου καὶ Μελχισεδέκ. • Β. Γίνονται οὖν ἀπὸ τοῦ διαμερισμοῦ τῆς συγχύ σεως ἕως οὗ ἦλθεν "Αβραμ ἐκ Μεσοποταμίας, ἐκ πόλεως Χαρὰν καὶ τοῦ οίκου τοῦ πα τρὸς αὐτοῦ κατὰ κέλευσιν Θεοῦ εἰς γῆν Χαναὰν ἢ ἐπὶ Παλαιστίνην, ἔτη αιζα στ· ὑπῆρχε δὲ (105) ἐτῶν σε. Διατρίψας ** δὲ εἰς Χαναὰν ἔτη κε', ἐγέννησε τὸν Ἰσαάκ, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ἔτη ος' καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα ἔτηρος". (9) "Ος καὶ τῆς εὐλογία; τοῦ θεσπεσίου Μελχισεδέκ βασιλέως Σαλήμ ἠξιώθη μετὰ τὸ ὑποστρέψαι αὐτὸν ἀπὸ τῆς κοπῆς τοῦ Χο δολαγομώρ καὶ λυτρωσάμενος τὴν ἀδελφιδοῦν ἐκ τῆς αἰχμαλωσίας. Καὶ Μελχισεδέκ, φησίν, βασιλεὺς Σαλήμ, ἐξήνεγκεν ἄρτους καὶ οἶνον· ἦν δὲ ἱερεὺς τοῦ Υψίστου, καὶ εὐλόγησε τὸν ᾿Αβραάμ, καὶ εἶπεν· • Ευλογημένος ᾿Αβραὰμ τῷ Θεῷ τῷ ὑψίστῳ, ὃς ἔκτισε τὴν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν, καὶ εὐλογημένος ὁ Θεὸς ὁ ὕψιστος, ὃς παρέδωκε τοὺς ἐχθρούς σου ὑπο- χειρίους του. Καὶ ἔδωκεν αὐτῷ δεκάτην ᾿Αβραάμ ἀπὸ πάντων. » (3) Περὶ οὗ καὶ ὁ Ἀπόστολος ἔφη· • Οὗτος γὰρ ὁ Μελχισεδέκ, βασιλεὺς Σαλήμ, ἱερεὺς τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου, ὁ συναντήσας. Αβραὰμ ὑπο- τρέφοντι ἀπὸ τῆς κοπῆς τῶν βασιλέων, καὶ εὐλογή σας αὐτὸν, ᾧ καὶ δεκάτην ἀπὸ πάντων ἐμέρισεν ᾿Αβραάμ, πρῶτον μὲν ἑρμηνευόμενος βασιλεὺς δικαιοσύνης, ἔπειτα δὲ βασιλεύς Σαλήμ, ὅ κατι βασιλεὺς εἰρήνης, ἀπάτωρ, ἀμήτωρ, ἀγενεαλόγητο;, μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν μήτε ζωῆς τέλος ἔχων, ἀφομοιωμένος τῷ Υἱῷ τοῦ Θεοῦ, μέ και ἱερεὺς εἰς τὸ διηνεκές. Θεωρεῖτε δὲ πηλίκος " οὗτος, ᾧ καὶ δεκάτην ᾽Αβραὰμ ἔδωκεν ἐκ τῶν ἀκρο- θενίων ὁ πατριάρχης. Καὶ οἱ μὲν τῶν υἱῶν Λευῖ τὴν ἱερατείαν λαμβάνοντες ἐντολὴν ἔχουσιν ἀποδεκα τοῦν τὸν λαὸν κατὰ τὸν νόμον, τουτέστι τοὺς ἀδελ φοὺς αὐτῶν, καίπερ ἐξεληλυθότας ἐκ τῆς ὀσφύος ᾿Αβραάμ. Ο δὲ μὴ γενεαλογούμενος ἐξ αὐτῶν δεδε- Ει Εt ἐπλ. ἐκπλ. ? τουν CHRONICON. - LIB: A tem professus esset, cum pueris et puellis redire domum festinantem deduxit honoris causa, admo- modum stupefactus ob summam intelligentiam ejus et sapientiam, et pietatem in omnibus quæ interpre- talus fuerat. donis ipsum decoravis cumque disciplinae utlita- G D X. De Sida et Melchisedech. Sunt igitur a dispersione gentium, usque ad' tempus quo venit Abram ex Mesopotomia, ex urbe Charan et de domo patris sui, juxta Dei jussionem, in terram Chanaan, sive Palæstinam, anni mille et- septemdecim ; quintum autem et septuagesimum annum agebat. Et postquam commoratus esset in- Chanaan annos quinque et viginti, genuit Isaac, et postea vixit septuaginta sex annos, et mortuus- est, cum facti essent omnes anniejus centum et sep- tuaginta sex. Hic etiam benedictione magni Mel- chisedech, regis Salem, dignus est habitus postquam redisset a cæde Chodolagomor (Chodorlaomor) et, liberasset filiun fratris sui a captivitate. • Mel- chisedech, inquit, rex Salem, protulit panes et vi- " num; erat autem sacerdos Dei altissimi, et bene- dixit Abraham, et ait : Benedictus Abraham Deo- altissimo, qui creavit coelum et terram, et bene- dictus Deus altissimus qui dedit hostes tuos in manibus tuis. Et dedit ei Abraham decimas ex om- nibus. » De quo Apostolus dixit : Hic enim Melchi- sedech, rex Salem, sacerdos Dei summi, qui obviavit Abrahæ regresse a cæde regum, et benedixit ei :- cui et decimas omnium divisit Abraham: primum quidem vocatur rex justitiæ : deinde rex Salem, quod est, rex pacis, sine patre, sine matre, sine genealogia, neque initium dierum, neque vitæ finem habens, assimilatus autem Filio Dei, manet sacer- dos in æternum. Intuemini, quæso, quantus sit hic, cui et decimas dedit de præcipuis patriarcha. quidemı-de filiis Levi sacerdotium accipientes, man · datum habent decimas sumere a populo secundum legem, id est, a fratribus suis; quanquam et ipsi exierin de lumbis Abrahæ. Cujus autem generatio non annumeratur in eis, decimas sumpsit ab Abra - lam, et hunc, qui habebat repromissiones benedixit. Varia lectiones et notæ. X: cod. secunda manu,. priori erasa, ao' Leo. Gen. xiv, 20; Hebr. vii, 1-7. cod. cod. (3981). » Give. 255,1 258,6. Et 382273

κάτωκε τὸν ᾿Αβραὰμ, καὶ τὸν ἔχοντα τὰς ἐπαγγελίας ΧΠ. ἱεροῦ (ἱερουργία) (ἱερόν) ηυλόγησεν. Χωρὶς γὰρ πάσης ἀντιλογίας τὸ ἔλαττον ὑπὸ τοῦ κρείττονος εὐλογεῖται. » (4; 'Ανὴρ γὰρ ἦν δίκαιος καὶ θεοσεβής, ἐθνικῶς καταγόμενος· ἐφ' ὅσον γὰρ λέγεται, φυλῆς ἑτέρας μετέσχηκεν, ἐκ τοῦ γένους Σίδου, υἱοῦ οι βασιλέως Αἰγύπτου, ἐξ οὗ Αἰγύπτιος ὠνόμασται, ὡς καὶ πρόσθεν εἴρηται, ἔστι; Είδος ἐξελθὼν ἐξ Αἰγύπτου καὶ τὴν χώραν τῶν Χανα ναίων σε παραλαβὼν, τὴν νῦν Παλαιστίνην καλου- μένην, εἰς ἣν οἰκήσας καὶ πόλιν κτίσας, ἐκάλεσεν αὐτὴν Σιδόνα εἰς τὸ ἴδιον ὄνομα, καὶ λοιπὸν ἐκ τοῦ γένους Σίδου κατήλθεν Μελχὶ ὁ πατὴρ τοῦ Σεδέκ, ὅστις, Σεδέκ γενόμενος ἱερεὺς καὶ βασιλεὺς, ἐπεκλήθη Μελχισεδέκ πατρωνυμικώς. ΙΑ' Περὶ τῆς κτίσεως τοῦ “ Μελχισεδέκ. Οὗτος ὑπάρχων ἱερεὺς τοῦ Θεοῦ καὶ βασιλεὺς τῶν Χαναναίων καὶ κτίσας πόλιν ἐν τῷ ὄρει τῷ λεγομένω Σιών, επωνόμασεν αὐτὴν Σαλήμ, ὅ ἐστι πόλις εἰρή- νης, ἐν ᾗ καὶ βασιλεύσας ἔτη ριγ' ἐτελεύτησε δίκαιος καὶ παρθένος, ὥς φησιν Ἰώσηπος, ᾧ καὶ συνάδουσι Ιωάννης καὶ Κύριλλος. (5) 'Αγενεαλόγητος δὲ εἰρη ται Μελχισεδέκ, παρὰ τὸ μὴ ὑπάρχειν μὲν ἐκ τοῦ σπέρματος Αβραὰμ ὅλως, μηδὲ ὑπὸ Μωσέως γενεα λογεῖσθαι τοπαράπαν, εἶναι δὲ Χαναναίον τὸ γένος καὶ ἐκ τῆς ἐπ (11) αράτου σπορᾶς ὁρμώμενον, ὅθεν οὐδὲ γενεαλογίας ἠξίωτο· οὐδὲ γὰρ πρεπωδέστερον ἦν, τὸν τῆς ἄκρας δικαιοσύνης ἐπειλημμένον συμπλέ κειν τῷ τῆς ἄκρας ἀδικίας γένει (3) διὸ καὶ ἀμή. τορα καὶ ἀπάτορα τυγχάνειν, οὐκ ἀξίους ἡγούμενος τους προγόνους τῆς ἀρετῆς τοῦ δικαίου ἀνδρὸς καὶ σώφρονος" (4) ὅτι γὰρ Χαναναῖος ἦν τὸ γένος, εὔδη- λον καὶ ἀφ᾽ ὧν ἐκράτει καὶ ἐβασίλευσε κλιμάτων τῶν Χαναναίων καὶ οἷς ἐπλησίαζε πονηροτάτοις Σοδόμοις " ΙΒ΄ Περὶ τῆς “ Σαλήμ. Καὶ μέντοι καὶ ἡ Σαλήμ ἧς ὑπῆρχε βασιλεὺς, ἡ πολυθρύλλητος Ἱερουσαλήμ, ἐκ προσθήκης δὲ τὴν τοῦ ἱεροῦ μετὰ τῆς * Σαλήμ συλλαμβάνουσα συλλαβήν καὶ κατὰ συνάφειαν ὀνομασθεῖσα φερωνύμω; Ἱερου σαλήμ, τῆ μὲν διὰ τὴν ἱερουργίαν τοῦ Μελχισεδέκ, πῆ δὲ διὰ τὴν τοῦ ἱεροῦ ναοῦ κατασκευήν, είληφε τὴν προσθήκην τῶν συλλαβῶν ὕστερον. (2) Περίου μέντοι καὶ Μάρκος ὁ θεῖος ὕστερον, ὁ καὶ τοῦ Χρυσοστόμου φοιτητής, ἔφη. « Ἐπειδὴ γὰρ ἐν τῇ γε- νεαλογία οὐκ ἐκφέρεται τίνος πατρὸς ἢ ποίας μητρός ἐστιν ἢ πότε ἀπέθανε, διὰ τοῦτο μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν μήτε ζωῆς τέλος ἔχειν είρηται· οὐ γὰρ ἡδύνατο γενεα- λογηθῆναι ἐκ τῶν παραλειφθέντων ἐθνῶν καταγόμενος, καθὼς ἐκ τῆς κατοικίας αὐτὸν ἡ Γραφή παρεδήλωσε, Η υἱός Σ. β. υἱοῦ Χαλδαίων ΚΛΙΣΕΩΣ ΤΟΥ μετά τήν GEORGII HAMARTOLI Sine ulla autem contradictione, quod minus est, A a meliore benedicitur ». Vir enim erat justus et plus, a gentilibus oriundus, sic enim dieitur, et ex alia tribu oriundus fuit ; ex genere Sidi filii regis Ægypti, a quo Ægyptus nomen accepit, ut dictum est, qui Sidus cum ex Ægypto egressus esset, et re- gionem Chananæorum, quæ munc Palæstina dicitur, habitasset, urbemque ædificasset, vocavit cam Sidonem ex suo ipsius nomiue, et deinceps ex ge- mere Sidi descendit Elchi, pater Sedec, qui Sedec, sacerdos factus et rex, vocatus est a paterno no- nine Melchisedech. XI. De urbe adificata a Melchisedech. B Hic cum esset sacerdos Dei et rex Chananæorum, et ædificasset urbem in monte dicto Sion, vocavit eam Salem, quod est, civilas pacis, in qua cum regnasset annos centum tredecim, mortuus est justus et virgo, ut ait Josephus, cui consonant Joannes et Cyrillus. Sine genealogia autem dictus est Mel- chisedech, eo quod prorsus non sit ex semine Abraba, et a Moyse minime annumeretur in prosapia aliqna, sit vero genere Chananæus et exsecrabili ex se- mine oriundus : ideo ne genealogia quidem dignum habuerunt, non enim decebat eum qui summæ justi- tiæ inventus erat, summæ injustitiæ generi una permiscere; ideoque sine matre et sine patre dixit, non dignos judicans progenitores virtutis justi hu- C jusce viri et sapientis ; hunc autem genere Chana- naum fuisse, patet et quia tenebat et regebat regiones Chananæorum, et quia eum pessimis Sodo- mitis conversatus est. De Salem. Præterea Salem cujus rex eras, multum cele- Irala Jerusalem, ex additamento post Salem syl- labam percepit, et per conjunctionem, nomine congruo, nominata est Jerusalem: hanc autem accessiquem syllabarum serius accepit, sive ob sa- «rilicium Melchiselerl, sive ob sacri templi exstructionem. De quo postea divus ipse Marcus, Chrysostomi discipulus : e Quoniam euim, ait, in gencleagia won exhibetur quisnam fuerit pater aut quænam mater ejus, aut quomodo mortuus sit, idcirco nec initium dierum nec vitæ finem habere dictus est; non enim poterat in quadam prosapia annumerari, cum ex prætermissis gentilibus oriundus esset, sicut per D Variæ lectiones et notæ. Leo. cod. * Μon. Aug.? “ Mon. Aug.? " ccu.

κάτωκε τὸν ᾿Αβραὰμ, καὶ τὸν ἔχοντα τὰς ἐπαγγελίας ΧΠ. ἱεροῦ (ἱερουργία) (ἱερόν) ηυλόγησεν. Χωρὶς γὰρ πάσης ἀντιλογίας τὸ ἔλαττον ὑπὸ τοῦ κρείττονος εὐλογεῖται. » (4; 'Ανὴρ γὰρ ἦν δίκαιος καὶ θεοσεβής, ἐθνικῶς καταγόμενος· ἐφ' ὅσον γὰρ λέγεται, φυλῆς ἑτέρας μετέσχηκεν, ἐκ τοῦ γένους Σίδου, υἱοῦ οι βασιλέως Αἰγύπτου, ἐξ οὗ Αἰγύπτιος ὠνόμασται, ὡς καὶ πρόσθεν εἴρηται, ἔστι; Είδος ἐξελθὼν ἐξ Αἰγύπτου καὶ τὴν χώραν τῶν Χανα ναίων σε παραλαβὼν, τὴν νῦν Παλαιστίνην καλου- μένην, εἰς ἣν οἰκήσας καὶ πόλιν κτίσας, ἐκάλεσεν αὐτὴν Σιδόνα εἰς τὸ ἴδιον ὄνομα, καὶ λοιπὸν ἐκ τοῦ γένους Σίδου κατήλθεν Μελχὶ ὁ πατὴρ τοῦ Σεδέκ, ὅστις, Σεδέκ γενόμενος ἱερεὺς καὶ βασιλεὺς, ἐπεκλήθη Μελχισεδέκ πατρωνυμικώς. ΙΑ' Περὶ τῆς κτίσεως τοῦ “ Μελχισεδέκ. Οὗτος ὑπάρχων ἱερεὺς τοῦ Θεοῦ καὶ βασιλεὺς τῶν Χαναναίων καὶ κτίσας πόλιν ἐν τῷ ὄρει τῷ λεγομένω Σιών, επωνόμασεν αὐτὴν Σαλήμ, ὅ ἐστι πόλις εἰρή- νης, ἐν ᾗ καὶ βασιλεύσας ἔτη ριγ' ἐτελεύτησε δίκαιος καὶ παρθένος, ὥς φησιν Ἰώσηπος, ᾧ καὶ συνάδουσι Ιωάννης καὶ Κύριλλος. (5) 'Αγενεαλόγητος δὲ εἰρη ται Μελχισεδέκ, παρὰ τὸ μὴ ὑπάρχειν μὲν ἐκ τοῦ σπέρματος Αβραὰμ ὅλως, μηδὲ ὑπὸ Μωσέως γενεα λογεῖσθαι τοπαράπαν, εἶναι δὲ Χαναναίον τὸ γένος καὶ ἐκ τῆς ἐπ (11) αράτου σπορᾶς ὁρμώμενον, ὅθεν οὐδὲ γενεαλογίας ἠξίωτο· οὐδὲ γὰρ πρεπωδέστερον ἦν, τὸν τῆς ἄκρας δικαιοσύνης ἐπειλημμένον συμπλέ κειν τῷ τῆς ἄκρας ἀδικίας γένει (3) διὸ καὶ ἀμή. τορα καὶ ἀπάτορα τυγχάνειν, οὐκ ἀξίους ἡγούμενος τους προγόνους τῆς ἀρετῆς τοῦ δικαίου ἀνδρὸς καὶ σώφρονος" (4) ὅτι γὰρ Χαναναῖος ἦν τὸ γένος, εὔδη- λον καὶ ἀφ᾽ ὧν ἐκράτει καὶ ἐβασίλευσε κλιμάτων τῶν Χαναναίων καὶ οἷς ἐπλησίαζε πονηροτάτοις Σοδόμοις " ΙΒ΄ Περὶ τῆς “ Σαλήμ. Καὶ μέντοι καὶ ἡ Σαλήμ ἧς ὑπῆρχε βασιλεὺς, ἡ πολυθρύλλητος Ἱερουσαλήμ, ἐκ προσθήκης δὲ τὴν τοῦ ἱεροῦ μετὰ τῆς * Σαλήμ συλλαμβάνουσα συλλαβήν καὶ κατὰ συνάφειαν ὀνομασθεῖσα φερωνύμω; Ἱερου σαλήμ, τῆ μὲν διὰ τὴν ἱερουργίαν τοῦ Μελχισεδέκ, πῆ δὲ διὰ τὴν τοῦ ἱεροῦ ναοῦ κατασκευήν, είληφε τὴν προσθήκην τῶν συλλαβῶν ὕστερον. (2) Περίου μέντοι καὶ Μάρκος ὁ θεῖος ὕστερον, ὁ καὶ τοῦ Χρυσοστόμου φοιτητής, ἔφη. « Ἐπειδὴ γὰρ ἐν τῇ γε- νεαλογία οὐκ ἐκφέρεται τίνος πατρὸς ἢ ποίας μητρός ἐστιν ἢ πότε ἀπέθανε, διὰ τοῦτο μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν μήτε ζωῆς τέλος ἔχειν είρηται· οὐ γὰρ ἡδύνατο γενεα- λογηθῆναι ἐκ τῶν παραλειφθέντων ἐθνῶν καταγόμενος, καθὼς ἐκ τῆς κατοικίας αὐτὸν ἡ Γραφή παρεδήλωσε, Η υἱός Σ. β. υἱοῦ Χαλδαίων ΚΛΙΣΕΩΣ ΤΟΥ μετά τήν GEORGII HAMARTOLI Sine ulla autem contradictione, quod minus est, A a meliore benedicitur ». Vir enim erat justus et plus, a gentilibus oriundus, sic enim dieitur, et ex alia tribu oriundus fuit ; ex genere Sidi filii regis Ægypti, a quo Ægyptus nomen accepit, ut dictum est, qui Sidus cum ex Ægypto egressus esset, et re- gionem Chananæorum, quæ munc Palæstina dicitur, habitasset, urbemque ædificasset, vocavit cam Sidonem ex suo ipsius nomiue, et deinceps ex ge- mere Sidi descendit Elchi, pater Sedec, qui Sedec, sacerdos factus et rex, vocatus est a paterno no- nine Melchisedech. XI. De urbe adificata a Melchisedech. B Hic cum esset sacerdos Dei et rex Chananæorum, et ædificasset urbem in monte dicto Sion, vocavit eam Salem, quod est, civilas pacis, in qua cum regnasset annos centum tredecim, mortuus est justus et virgo, ut ait Josephus, cui consonant Joannes et Cyrillus. Sine genealogia autem dictus est Mel- chisedech, eo quod prorsus non sit ex semine Abraba, et a Moyse minime annumeretur in prosapia aliqna, sit vero genere Chananæus et exsecrabili ex se- mine oriundus : ideo ne genealogia quidem dignum habuerunt, non enim decebat eum qui summæ justi- tiæ inventus erat, summæ injustitiæ generi una permiscere; ideoque sine matre et sine patre dixit, non dignos judicans progenitores virtutis justi hu- C jusce viri et sapientis ; hunc autem genere Chana- naum fuisse, patet et quia tenebat et regebat regiones Chananæorum, et quia eum pessimis Sodo- mitis conversatus est. De Salem. Præterea Salem cujus rex eras, multum cele- Irala Jerusalem, ex additamento post Salem syl- labam percepit, et per conjunctionem, nomine congruo, nominata est Jerusalem: hanc autem accessiquem syllabarum serius accepit, sive ob sa- «rilicium Melchiselerl, sive ob sacri templi exstructionem. De quo postea divus ipse Marcus, Chrysostomi discipulus : e Quoniam euim, ait, in gencleagia won exhibetur quisnam fuerit pater aut quænam mater ejus, aut quomodo mortuus sit, idcirco nec initium dierum nec vitæ finem habere dictus est; non enim poterat in quadam prosapia annumerari, cum ex prætermissis gentilibus oriundus esset, sicut per D Variæ lectiones et notæ. Leo. cod. * Μon. Aug.? “ Mon. Aug.? " ccu.

πρ! οὗ καὶ ὁ Ἀπόστολος εἶπεν • Οὗτος γὰρ ὁ Μελ- Με χι εδὲν πρῶτον μὲν ἑρμηνευόμενος βασιλεὺς δικαιο- σύνης, ἔπειτα δὲ βασιλεὺς Σαλήμ, ὅ ἐστι βασιλεύς εἰρήνης. ο Η Περὶ τῆς κλήσεως " Ιερουσαλήμ. Η μὲν γὰρ τῶν Ἱερουσαλήμ Ιεβοὺς ἐκαλεῖτο πρώην, ὅθεν μανθάνομεν, ὅτι ἐκ τῶν καθαιρεθέντων ἑπτὰ ἐθνῶν ὁ Μελχισεδέκ Ιεβουσαίος πρῶτον ἐτύγ χανεν (2) ὕστερον δὲ μετὰ τὴν ἐκβολὴν τῶν ἐθνῶν καὶ κατοίκησιν τοῦ λαοῦ, ἀπεκλήρωσεν αὐτὴν ὁ Θεὸς τοῖς ἱερεῦσι τοῦ ἐκεῖ ἀναφέρεσθαι τάς θυσίας ἐκ παντὸς τόπου τῶν Ἰουδαίων. (3) Διὸ καὶ μετὰ τὸ καταπαῦται ἀπὸ τῶν πολέμων, μετωνόμασε την πόλιν Σαλήμ, ὅ ἐστιν εἰρήνη· Ἱερουσαλὴμ γὰρ ἑρμη- νεύεται, ὄρος εἰρήνης, οὗ δὴ χάριν ὁ Μελχισεδέκ βασι- λεὺς εἰρήνης ἑρμηνεύεται βασιλεύσας ἐν αὐτῇ πρό. τερον. ἐστὶ νὀνόματος ἑρμηνεία, τουτέστι Μελχισεδέκ γλώσ σῃ τῇ Χα αίτιδι. (5) "Οταν οὖν ἀναγινώσκῃ;, ὦ οὗ τος, καὶ εὕρῃς τι περὶ τοῦ Μελχισεδέκ γεγραμμένον ὑπὲρ ἄνθρωπον, ἀναμνήσθητι παρ' αὐτίκα τοῦ ᾿Απο- στόλου φάσκοντος 4· « Εφ' ὅσον λέγεται ταῦτα, φυλῆς ἑτέρας μετεσχηκέναι », καὶ οὐδέποτε πλανηθήσῃ. κτοι καὶ δυσώδεις Μελχισεδέκιανοί, θεὸν φύσει τοῦ τον πιστεύοντες εἶναι καὶ οὐ θνητὸν ἄνθρωπον· ὅθεν δικαίως καταδικασθήσονται παρὰ τῆς ἀδεκάστου δίκης ὡς ἀνθρωπολάτραι ο τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτί σαντα λατρεύσαντες " · διὰ πολλὴν καὶ ἐσχάτην ἄνοιαν, μᾶλλον δὲ τἀληθέστερον εἰπεῖν, διὰ κτηνωδίαν τε καὶ δυσσέβειαν. (11) (7) Εἰκότως οὖν περὶ τῶν τοιούτων ὁ μὲν ᾿Απόστολο; ἔλεγεν και • Εμα- ταιώθησαν ἐν τοῖς διαλογισμοῖς αὐτῶν· καὶ ἐσκο· τίσθη ἡ ἀσύνετος αὐτῶν καρδία. Φάσκοντες εἶναι σοφοὶ ἐμωράνθησαν. Καὶ ἡλλάξαντο τὴν δόξαν τοῦ ἀφθάρτου Θεοῦ ἐν ὁμοιώματι [εἰκόνος] φθαρτοῦ ἀν- θρώπου. Διὸ καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ Θεὸς ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις τῶν καρδιῶν αὐτῶν εἰς ἀδόκιμον γούν - καὶ εἰς πάθη ἀτιμίας, οἵτινες μετήλλαξαν τὴν ἀλήθειαν τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ ψεύδει, καὶ ἐσεβάσθησαν καὶ ἐλάτρευσαν τῇ κτίσει παρὰ τὸν Κτίσαντα, ὃς ἐστιν εὐλογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας. ᾿Αμήν. » γὰρ πάντες ἄνθρωποι φύσει, οἷς πάρεστιν ἀγνωσία τοῦ Θεοῦ δι, ο καὶ, ο Σποδὸς ἡ καρδία αὐτῶν δε καὶ γῆς εὐτελεστέρα ἡ ἐλπὶς αὐτῶν», « ὅτι ἡγνόησαν ἐφ ἂν ά. εἰς ἀκαθαρ - · εἰς π. άτ. 20. - ἡγνόησε τὸν πλάσαντα σίαν σὲ αὐτοῦ Χ, 10, παρὴν Θεοῦ ἀγ. αὐτὴν καὶ τὸν ἐν αὐτῷ ψυχὴν ἐνεργοῦσαν καὶ ἐμφυσήσαντα π. ζ. 11. CHRONICON. - LIR. I. A babitationem ejus Scriptura indicavit, C D Apostolus dixit: ‹ Hic enim Melchisedech primum · qui lem ex interpretatione dicitur res justitiae, deinde rex Salem, quod est, rex pacis. » XIII. De nomine Jerusalem. Que nunc Jerusalem, olim Jebus vocabatur ; unde discimus quod ex septem populis qui de- structi sunt Melchisedech Jebusæus primus erat. Deinceps postquam ejectæ sunt gentes et sedem fixit populus, attribuit illam Deus sacerdotibus quo offerrentur ctiam victima: ex omni loro Ju- dæorum. Idcirco postquam bella composita essent vocavit urbem, mutato nomine, Salem, quod est, pax : Jerusalem enim interpretatur mous pacis ; qua de causa Melchisedech, qui in ipsa primum regnavit, interpretatur e rex pacis. › ‹ Rex justitiæ › rursum est ejusdem nominis in- terpretatio, id est, Melchisedech, in lingua Chana- næorum. Quando igitur legeris, quisquis es, el inveneris aliquid circa Melchisedech super homi- nem scriptum, memineris subito Apostoli dicentis : « in quo hæc dicuntur, de alia tribu fuisse, » et nunquam falleris. Erraverunt igitur plane stolidi et impuri Melchisedeciani qui illum Deum esse natura crediderunt, non vero mortalem hominem ; ideo jure conlemnabuntur a suprema justitia ut anthropolatræ, ‹ creaturæ potius quam Creatori ser- vientes, o prae magna et ultima amentia, aut po- Lius, ut verius loquar, præ stupiditate et impietate. Jare ergo de talibus Apostolus dicebat : » Eva- nuerunt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum. Dicentes esse sapientes, facti sunt. Et mutaverunt gloriam incorruptibilis Dei in similitudine imaginis corruptibilis hominis. Propter quod traflidit illos Deus in desideria cordis eorum, in reprobum sensum et in passiones ignomi - niæ; qui cominutaverunt veritatem Dei in men- dacium, et coluerunt, et servierunt creaturæ potius quam Creatori, qui est benedictus in secula. Amen. stuki Salomon similiter ait: ‹ Vani sunt omnes homi- nes natura, in quibus non est scientia Dei › et • Cinis cor ipsorum et terra vilior spes illorum, › ‹ quoniam ignoraverunt soum Creatorem, et qui Varia lectiones et notæ. "KAIE. Mon. Aug.? *7 " Heb. VII, 13. Rom. 1, 25. Romn. 1, 21-26. bis. Sap. xii, 1. (4) Τὸ δὲν βασιλεὺς δικαιοσύνης ο πάλιν τοῦ ἰδίου (6) Ἐματαιώθησαν τοίνυν ἐκ διαμέτρου οἱ ἀπόπλη (8) Ο δὲ Σολομῶν ὡσαύτως ἔφη· . Μάταιοι μὲν

πρ! οὗ καὶ ὁ Ἀπόστολος εἶπεν • Οὗτος γὰρ ὁ Μελ- Με χι εδὲν πρῶτον μὲν ἑρμηνευόμενος βασιλεὺς δικαιο- σύνης, ἔπειτα δὲ βασιλεὺς Σαλήμ, ὅ ἐστι βασιλεύς εἰρήνης. ο Η Περὶ τῆς κλήσεως " Ιερουσαλήμ. Η μὲν γὰρ τῶν Ἱερουσαλήμ Ιεβοὺς ἐκαλεῖτο πρώην, ὅθεν μανθάνομεν, ὅτι ἐκ τῶν καθαιρεθέντων ἑπτὰ ἐθνῶν ὁ Μελχισεδέκ Ιεβουσαίος πρῶτον ἐτύγ χανεν (2) ὕστερον δὲ μετὰ τὴν ἐκβολὴν τῶν ἐθνῶν καὶ κατοίκησιν τοῦ λαοῦ, ἀπεκλήρωσεν αὐτὴν ὁ Θεὸς τοῖς ἱερεῦσι τοῦ ἐκεῖ ἀναφέρεσθαι τάς θυσίας ἐκ παντὸς τόπου τῶν Ἰουδαίων. (3) Διὸ καὶ μετὰ τὸ καταπαῦται ἀπὸ τῶν πολέμων, μετωνόμασε την πόλιν Σαλήμ, ὅ ἐστιν εἰρήνη· Ἱερουσαλὴμ γὰρ ἑρμη- νεύεται, ὄρος εἰρήνης, οὗ δὴ χάριν ὁ Μελχισεδέκ βασι- λεὺς εἰρήνης ἑρμηνεύεται βασιλεύσας ἐν αὐτῇ πρό. τερον. ἐστὶ νὀνόματος ἑρμηνεία, τουτέστι Μελχισεδέκ γλώσ σῃ τῇ Χα αίτιδι. (5) "Οταν οὖν ἀναγινώσκῃ;, ὦ οὗ τος, καὶ εὕρῃς τι περὶ τοῦ Μελχισεδέκ γεγραμμένον ὑπὲρ ἄνθρωπον, ἀναμνήσθητι παρ' αὐτίκα τοῦ ᾿Απο- στόλου φάσκοντος 4· « Εφ' ὅσον λέγεται ταῦτα, φυλῆς ἑτέρας μετεσχηκέναι », καὶ οὐδέποτε πλανηθήσῃ. κτοι καὶ δυσώδεις Μελχισεδέκιανοί, θεὸν φύσει τοῦ τον πιστεύοντες εἶναι καὶ οὐ θνητὸν ἄνθρωπον· ὅθεν δικαίως καταδικασθήσονται παρὰ τῆς ἀδεκάστου δίκης ὡς ἀνθρωπολάτραι ο τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτί σαντα λατρεύσαντες " · διὰ πολλὴν καὶ ἐσχάτην ἄνοιαν, μᾶλλον δὲ τἀληθέστερον εἰπεῖν, διὰ κτηνωδίαν τε καὶ δυσσέβειαν. (11) (7) Εἰκότως οὖν περὶ τῶν τοιούτων ὁ μὲν ᾿Απόστολο; ἔλεγεν και • Εμα- ταιώθησαν ἐν τοῖς διαλογισμοῖς αὐτῶν· καὶ ἐσκο· τίσθη ἡ ἀσύνετος αὐτῶν καρδία. Φάσκοντες εἶναι σοφοὶ ἐμωράνθησαν. Καὶ ἡλλάξαντο τὴν δόξαν τοῦ ἀφθάρτου Θεοῦ ἐν ὁμοιώματι [εἰκόνος] φθαρτοῦ ἀν- θρώπου. Διὸ καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ Θεὸς ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις τῶν καρδιῶν αὐτῶν εἰς ἀδόκιμον γούν - καὶ εἰς πάθη ἀτιμίας, οἵτινες μετήλλαξαν τὴν ἀλήθειαν τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ ψεύδει, καὶ ἐσεβάσθησαν καὶ ἐλάτρευσαν τῇ κτίσει παρὰ τὸν Κτίσαντα, ὃς ἐστιν εὐλογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας. ᾿Αμήν. » γὰρ πάντες ἄνθρωποι φύσει, οἷς πάρεστιν ἀγνωσία τοῦ Θεοῦ δι, ο καὶ, ο Σποδὸς ἡ καρδία αὐτῶν δε καὶ γῆς εὐτελεστέρα ἡ ἐλπὶς αὐτῶν», « ὅτι ἡγνόησαν ἐφ ἂν ά. εἰς ἀκαθαρ - · εἰς π. άτ. 20. - ἡγνόησε τὸν πλάσαντα σίαν σὲ αὐτοῦ Χ, 10, παρὴν Θεοῦ ἀγ. αὐτὴν καὶ τὸν ἐν αὐτῷ ψυχὴν ἐνεργοῦσαν καὶ ἐμφυσήσαντα π. ζ. 11. CHRONICON. - LIR. I. A babitationem ejus Scriptura indicavit, C D Apostolus dixit: ‹ Hic enim Melchisedech primum · qui lem ex interpretatione dicitur res justitiae, deinde rex Salem, quod est, rex pacis. » XIII. De nomine Jerusalem. Que nunc Jerusalem, olim Jebus vocabatur ; unde discimus quod ex septem populis qui de- structi sunt Melchisedech Jebusæus primus erat. Deinceps postquam ejectæ sunt gentes et sedem fixit populus, attribuit illam Deus sacerdotibus quo offerrentur ctiam victima: ex omni loro Ju- dæorum. Idcirco postquam bella composita essent vocavit urbem, mutato nomine, Salem, quod est, pax : Jerusalem enim interpretatur mous pacis ; qua de causa Melchisedech, qui in ipsa primum regnavit, interpretatur e rex pacis. › ‹ Rex justitiæ › rursum est ejusdem nominis in- terpretatio, id est, Melchisedech, in lingua Chana- næorum. Quando igitur legeris, quisquis es, el inveneris aliquid circa Melchisedech super homi- nem scriptum, memineris subito Apostoli dicentis : « in quo hæc dicuntur, de alia tribu fuisse, » et nunquam falleris. Erraverunt igitur plane stolidi et impuri Melchisedeciani qui illum Deum esse natura crediderunt, non vero mortalem hominem ; ideo jure conlemnabuntur a suprema justitia ut anthropolatræ, ‹ creaturæ potius quam Creatori ser- vientes, o prae magna et ultima amentia, aut po- Lius, ut verius loquar, præ stupiditate et impietate. Jare ergo de talibus Apostolus dicebat : » Eva- nuerunt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum. Dicentes esse sapientes, facti sunt. Et mutaverunt gloriam incorruptibilis Dei in similitudine imaginis corruptibilis hominis. Propter quod traflidit illos Deus in desideria cordis eorum, in reprobum sensum et in passiones ignomi - niæ; qui cominutaverunt veritatem Dei in men- dacium, et coluerunt, et servierunt creaturæ potius quam Creatori, qui est benedictus in secula. Amen. stuki Salomon similiter ait: ‹ Vani sunt omnes homi- nes natura, in quibus non est scientia Dei › et • Cinis cor ipsorum et terra vilior spes illorum, › ‹ quoniam ignoraverunt soum Creatorem, et qui Varia lectiones et notæ. "KAIE. Mon. Aug.? *7 " Heb. VII, 13. Rom. 1, 25. Romn. 1, 21-26. bis. Sap. xii, 1. (4) Τὸ δὲν βασιλεὺς δικαιοσύνης ο πάλιν τοῦ ἰδίου (6) Ἐματαιώθησαν τοίνυν ἐκ διαμέτρου οἱ ἀπόπλη (8) Ο δὲ Σολομῶν ὡσαύτως ἔφη· . Μάταιοι μὲν

πρ! οὗ καὶ ὁ Ἀπόστολος εἶπεν • Οὗτος γὰρ ὁ Μελ- Με χι εδὲν πρῶτον μὲν ἑρμηνευόμενος βασιλεὺς δικαιο- σύνης, ἔπειτα δὲ βασιλεὺς Σαλήμ, ὅ ἐστι βασιλεύς εἰρήνης. ο Η Περὶ τῆς κλήσεως " Ιερουσαλήμ. Η μὲν γὰρ τῶν Ἱερουσαλήμ Ιεβοὺς ἐκαλεῖτο πρώην, ὅθεν μανθάνομεν, ὅτι ἐκ τῶν καθαιρεθέντων ἑπτὰ ἐθνῶν ὁ Μελχισεδέκ Ιεβουσαίος πρῶτον ἐτύγ χανεν (2) ὕστερον δὲ μετὰ τὴν ἐκβολὴν τῶν ἐθνῶν καὶ κατοίκησιν τοῦ λαοῦ, ἀπεκλήρωσεν αὐτὴν ὁ Θεὸς τοῖς ἱερεῦσι τοῦ ἐκεῖ ἀναφέρεσθαι τάς θυσίας ἐκ παντὸς τόπου τῶν Ἰουδαίων. (3) Διὸ καὶ μετὰ τὸ καταπαῦται ἀπὸ τῶν πολέμων, μετωνόμασε την πόλιν Σαλήμ, ὅ ἐστιν εἰρήνη· Ἱερουσαλὴμ γὰρ ἑρμη- νεύεται, ὄρος εἰρήνης, οὗ δὴ χάριν ὁ Μελχισεδέκ βασι- λεὺς εἰρήνης ἑρμηνεύεται βασιλεύσας ἐν αὐτῇ πρό. τερον. ἐστὶ νὀνόματος ἑρμηνεία, τουτέστι Μελχισεδέκ γλώσ σῃ τῇ Χα αίτιδι. (5) "Οταν οὖν ἀναγινώσκῃ;, ὦ οὗ τος, καὶ εὕρῃς τι περὶ τοῦ Μελχισεδέκ γεγραμμένον ὑπὲρ ἄνθρωπον, ἀναμνήσθητι παρ' αὐτίκα τοῦ ᾿Απο- στόλου φάσκοντος 4· « Εφ' ὅσον λέγεται ταῦτα, φυλῆς ἑτέρας μετεσχηκέναι », καὶ οὐδέποτε πλανηθήσῃ. κτοι καὶ δυσώδεις Μελχισεδέκιανοί, θεὸν φύσει τοῦ τον πιστεύοντες εἶναι καὶ οὐ θνητὸν ἄνθρωπον· ὅθεν δικαίως καταδικασθήσονται παρὰ τῆς ἀδεκάστου δίκης ὡς ἀνθρωπολάτραι ο τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτί σαντα λατρεύσαντες " · διὰ πολλὴν καὶ ἐσχάτην ἄνοιαν, μᾶλλον δὲ τἀληθέστερον εἰπεῖν, διὰ κτηνωδίαν τε καὶ δυσσέβειαν. (11) (7) Εἰκότως οὖν περὶ τῶν τοιούτων ὁ μὲν ᾿Απόστολο; ἔλεγεν και • Εμα- ταιώθησαν ἐν τοῖς διαλογισμοῖς αὐτῶν· καὶ ἐσκο· τίσθη ἡ ἀσύνετος αὐτῶν καρδία. Φάσκοντες εἶναι σοφοὶ ἐμωράνθησαν. Καὶ ἡλλάξαντο τὴν δόξαν τοῦ ἀφθάρτου Θεοῦ ἐν ὁμοιώματι [εἰκόνος] φθαρτοῦ ἀν- θρώπου. Διὸ καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ Θεὸς ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις τῶν καρδιῶν αὐτῶν εἰς ἀδόκιμον γούν - καὶ εἰς πάθη ἀτιμίας, οἵτινες μετήλλαξαν τὴν ἀλήθειαν τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ ψεύδει, καὶ ἐσεβάσθησαν καὶ ἐλάτρευσαν τῇ κτίσει παρὰ τὸν Κτίσαντα, ὃς ἐστιν εὐλογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας. ᾿Αμήν. » γὰρ πάντες ἄνθρωποι φύσει, οἷς πάρεστιν ἀγνωσία τοῦ Θεοῦ δι, ο καὶ, ο Σποδὸς ἡ καρδία αὐτῶν δε καὶ γῆς εὐτελεστέρα ἡ ἐλπὶς αὐτῶν», « ὅτι ἡγνόησαν ἐφ ἂν ά. εἰς ἀκαθαρ - · εἰς π. άτ. 20. - ἡγνόησε τὸν πλάσαντα σίαν σὲ αὐτοῦ Χ, 10, παρὴν Θεοῦ ἀγ. αὐτὴν καὶ τὸν ἐν αὐτῷ ψυχὴν ἐνεργοῦσαν καὶ ἐμφυσήσαντα π. ζ. 11. CHRONICON. - LIR. I. A babitationem ejus Scriptura indicavit, C D Apostolus dixit: ‹ Hic enim Melchisedech primum · qui lem ex interpretatione dicitur res justitiae, deinde rex Salem, quod est, rex pacis. » XIII. De nomine Jerusalem. Que nunc Jerusalem, olim Jebus vocabatur ; unde discimus quod ex septem populis qui de- structi sunt Melchisedech Jebusæus primus erat. Deinceps postquam ejectæ sunt gentes et sedem fixit populus, attribuit illam Deus sacerdotibus quo offerrentur ctiam victima: ex omni loro Ju- dæorum. Idcirco postquam bella composita essent vocavit urbem, mutato nomine, Salem, quod est, pax : Jerusalem enim interpretatur mous pacis ; qua de causa Melchisedech, qui in ipsa primum regnavit, interpretatur e rex pacis. › ‹ Rex justitiæ › rursum est ejusdem nominis in- terpretatio, id est, Melchisedech, in lingua Chana- næorum. Quando igitur legeris, quisquis es, el inveneris aliquid circa Melchisedech super homi- nem scriptum, memineris subito Apostoli dicentis : « in quo hæc dicuntur, de alia tribu fuisse, » et nunquam falleris. Erraverunt igitur plane stolidi et impuri Melchisedeciani qui illum Deum esse natura crediderunt, non vero mortalem hominem ; ideo jure conlemnabuntur a suprema justitia ut anthropolatræ, ‹ creaturæ potius quam Creatori ser- vientes, o prae magna et ultima amentia, aut po- Lius, ut verius loquar, præ stupiditate et impietate. Jare ergo de talibus Apostolus dicebat : » Eva- nuerunt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum. Dicentes esse sapientes, facti sunt. Et mutaverunt gloriam incorruptibilis Dei in similitudine imaginis corruptibilis hominis. Propter quod traflidit illos Deus in desideria cordis eorum, in reprobum sensum et in passiones ignomi - niæ; qui cominutaverunt veritatem Dei in men- dacium, et coluerunt, et servierunt creaturæ potius quam Creatori, qui est benedictus in secula. Amen. stuki Salomon similiter ait: ‹ Vani sunt omnes homi- nes natura, in quibus non est scientia Dei › et • Cinis cor ipsorum et terra vilior spes illorum, › ‹ quoniam ignoraverunt soum Creatorem, et qui Varia lectiones et notæ. "KAIE. Mon. Aug.? *7 " Heb. VII, 13. Rom. 1, 25. Romn. 1, 21-26. bis. Sap. xii, 1. (4) Τὸ δὲν βασιλεὺς δικαιοσύνης ο πάλιν τοῦ ἰδίου (6) Ἐματαιώθησαν τοίνυν ἐκ διαμέτρου οἱ ἀπόπλη (8) Ο δὲ Σολομῶν ὡσαύτως ἔφη· . Μάταιοι μὲν

τους κατά συγγένειαν πηξάμενος σκηνήν. Τότε & πρῶτον ᾽Αβραὰμ τῆς σκηνοπηγίας ἐπὶ δ᾽ ἡμέρας· ἐπιτελεῖ τὴν ἑορτήν, ἣν εἰσέτι καὶ νῦν ὁ Ἰσραὴλ ἑορτάζει σκηνοπηγῶν. (2) Κε' δὲ, φασὶν, ἐτῶν ἦν ὁ Ισαάκ, ὅτι πρὸς θυσίαν ἀνήχθη· εἰς ἐκεῖνον δὲ τὸν τόπον τὸ θυσιαστήριον ᾠκοδόμησεν ᾿Αβραάμ, Ενθα ὕστερον Δαυὶὸ τὸ ἱερὸν ἱδρύσατο. ΙΕ΄. Περὶ τοῦ Ἡσαῦ καὶ ᾿Ιακώβ. οι Ὁ δὲ Ἰσαάκ, γεννήσας τὸν Ἡσαῦ καὶ τὸν Ἰχο κωδ ἐκ τῆς Ρεβέκκας, τὸν μὲν Ἰακώβ εὐλόγησεν κλέψαντα τὴν εὐλογίαν τοῦ ἀδελφοῦ, λέγων σε • «Δώ- σει σοι ὁ Θεὸς ἀπὸ τῆς δρόσου τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἀπὸ τῆς πιότητος τῆς γῆς καὶ πλῆθος σίτου καὶ οἴνου, καὶ δουλευσάτωσάν σοι ἔθνη, καὶ προσκυνησάτωσάν σοι ἄρχοντες · καὶ γίνου κύριος τοῦ ἀδελφοῦ σου, καὶ προσκυνήσουσί σοι οἱ υἱοὶ τοῦ πατρός σου. Ο κατα- ρώμενός σε επικατάρατος, ὁ δὲ εὐλογῶν σε εύλο- γημένος. » (2) Πρὸς δὲ τὸν Ησαῦ φησιν • Ιδού ἀπὸ τῆς πιότητος τῆς γῆς ἔσται ἡ κατοικία σου καὶ ἀπὸ τῆς δρόσου τοῦ οὐρανοῦ ἄνωθεν · ἐπὶ τῇ μαχαίρα σου ζήσῃ, καὶ τῷ ἀδελφῷ σου δουλεύσεις · ἔσται δὲ ἡνίκα ἂν καθέλῃς ἑλκύσαι τὸν ζυγὸν αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ τραχήλου σου, ο πλημμελήσας πλημμέλιαν θανάτου. σαν, ἐφ' ἑτέρους δὲ ἐκεκλήρωντο, καθάπερ καὶ τὸ ἐπὶ τοῦ Συμεὼν καὶ Λευὶ παρὰ τοῦ Ἰακώβ εἰρημέ νον ἔστιν ἰδεῖν - " « Διαμεριῷ γὰρ, φησίν, αὐτοὺς ἐν Ἰακώβ, καὶ διασπερῶ αὐτοὺς ἐν Ἰσραήλ, ο καί- τοι γε οὐκ ἐπ' αὐτοῦ τοῦτο γέγονε, ἀλλ' ἐπὶ τῶν ἐγε γίνων. Καὶ μέντοι οὐκ ἐπὶ τοῦ Χαναὰν τὰ ὑπὸ τοῦ Νῶς λεχθέντα εἰς τοὺς ἐγγόνους ἐξέβη Γαβαωνίτας. Οὕτω δὴ κἀνταῦθα οὐκ ἐπὶ τοῦ Ἰακὼβ τέλος ἔσχεν— πῶς γὰρ τοῦ δεδοικότος καὶ τρέμοντο; καὶ μυριάκις τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ προσκυνοῦντος ; · ἀλλ' ἐπὶ τῶν ἐγγόνων αὐτοῦ. Τοιγαροῦν ἐκ μὲν τοῦ Ἰσραὴλ ἀνε φύησαν οἱ Ἰσμαηλῖται, οἱ νῦν ᾿Αγαρηνοί τε καὶ Σα ρακηνοί λεγόμενοι, διὰ μὲν τῆς Αἰγυπτίας ᾿Αγαρ, ὡς εἴρηται, 'Αγαρηνοί, διὰ δὲ τῆς Σάββας Σαρακη- νοί. Ἐκ δὲ Ἰσαὰκ Ησαῦ ὁ καὶ Ἐδώμ καὶ Ἰακώβ ἀνεβλάστησαν διὰ τῆς Ρεβέκκας · (25) καὶ ἐκ μὲν τοῦ Ἡσαῦ Ἐδὲμ ετέχθη υἱὸς ὁμώνυμος τῷ πατρὶ καὶ ᾿Αμαλήκ, ἐξ ὧν Ιδουμαῖοι καὶ ᾿Αμαληκίται ἐκ δὲ τοῦ Ἰακὼβ τοῦ καὶ Ἰσραὴλ Ἰούδας, ἀφ' οὗ Ἰουδαῖοι πάντες καὶ οἱ ἐκ τῶν λοιπῶν γενόμενοι προσηγορεύθησαν· καὶ Ἰσραηλῖται μὲν ἐκ τοῦ πα τρὸς Ἰακώβ τε καὶ Ἰσραὴλ, Ἰουδαῖοι δὲ ἐκ τοῦ ἐπι- σημοτέρου αὐτῶν ἀδελφοῦ Ιούδα φερωνύμως κέκλην τα:. “ (4) Ο δέ γε θεῖος Αβραὰμ ἐγέννησε πάλιν υἱοὺς ἐκ τῆς ἐσχάτης αὐτοῦ γυναικὸς Χεττούρας εʹ, ἀφ᾽ ὧν ἐστι Μαδιάμ, ἐξ οὗ Μαδιανῖται, καὶ Αφαρ, - • CHRONICON. - LIB. I. cognationem lligens tabernacula. Tune primum B C D Abraham tabernaculorum per septem dies peragit festivitatem, quam eliam nunc Israel celebral Ageus tentoria. Vicesimum quintum, ut tradunt, annum agebat Isaac cum ad sacrificium ductus est: in isto vero loco altare exstruxis Abraham, ubi postea David ten plum construxit. XV. De Esau et Jacob. Isaac autem cum genuisset Esau et Jacob ex Re- becca, Jacob qui benedictionem fratris subripuerat, benedixit dicens : « Dabit tibi Deus de rore cœli et de pinguedine terræ, et abundantiam frumenti e: vini, ut serviant tibi populi, et adorent te principes, et esto dominus fratris tui, et incurvabuntur ante te filii patristui. Qui maledixerit tibi, maledictus, et qui be- nedixerit tibi, benedictus. Ad Esau vero dixit: «Ecce de pinguedine terræ erit habitatio tua, et de rore cœli desuper. In gladio tuo vives, et fratri tuo servies : tempusque veniet, cum excutias jogum ejus de cervicibus tuis, cum peccaveris peccatum mortis. Benedictiones autem dictæ sunt ad Jacob aliis vero attributæ sunt, ut videre est etiam in iis quæ ad Simeon et Levi a Jacob dicta sunt: c. Dividam enim, inquit, eos in Jacob, et dispergam eos in Israel: attamen non in ipso hoc factum est, sed in nepotibus. Similiter non Chanaan evenerunt quæ a Noe dicta sunt in nepotibus illius Gabaonitis ; hic quoque pariter non in Jacob adimpleta sunt quomodo enim, quoniam ipse timuit et pavit et toties ante fratrem suum incurvatus est ? - sed in nepotibus ejus. Ex Israel igitur nati sunt Ismaelitæ, qui nunc Agareui et Saraceni dicuntur, ex Ægyptia Agar, ut dictum est, Agareni, ex Sara, Sarraceni. Ex Isaac, Esau, qui et Edlom dicitur, et Jacob nati sunt de Rebecca; ex Esau natus est Edom Idem ac pater nomen habens, et Amalec, ex qui- bus Idumei et Amalecitz. Ex Jacob, qui et Israel, na- tus est Judas, a quo Judæi omnes, etiam qui de cæle- ris nati sunt, nuncupati sunt, et Israelitæ quidem a patre Jacob sive Israel, Judæi auten a clarissimo fratre suo Juda, nomine congruo sunt vocati. Porro divus Abraham rursus genuit filios quinque ex ultima uxore sua Cethura, de quibus Madian, a quo Ma- dianite, et Afar, a quo Africa, in qua habitavit, et regio cognominata est tanquam paterno nomine, sicut et Ausitis locus Esau, in quo natus est beatus et pa- tiens et celeberrimus Job, quem laudans divus Chrysostomus, sic loquitur : « Vir quidam erat in re- gione Ausitide : celebrem, inquit, eum ob naturam tum ob regionem, ut cum audieris hominem esse Varia lectiones et notæ. 12213 (3344). * Gen. xxvit, 28,29. 278.7. ; ‹³ 39,40. " XLIX, 7. Ced. 76,19-80,7; Glyc. 276,10- (3) 'Αλλ' αἱ μὲν εὐλογίαι πρὸς τὸν Ἰακώβ ἐῤῥήθη

τους κατά συγγένειαν πηξάμενος σκηνήν. Τότε & πρῶτον ᾽Αβραὰμ τῆς σκηνοπηγίας ἐπὶ δ᾽ ἡμέρας· ἐπιτελεῖ τὴν ἑορτήν, ἣν εἰσέτι καὶ νῦν ὁ Ἰσραὴλ ἑορτάζει σκηνοπηγῶν. (2) Κε' δὲ, φασὶν, ἐτῶν ἦν ὁ Ισαάκ, ὅτι πρὸς θυσίαν ἀνήχθη· εἰς ἐκεῖνον δὲ τὸν τόπον τὸ θυσιαστήριον ᾠκοδόμησεν ᾿Αβραάμ, Ενθα ὕστερον Δαυὶὸ τὸ ἱερὸν ἱδρύσατο. ΙΕ΄. Περὶ τοῦ Ἡσαῦ καὶ ᾿Ιακώβ. οι Ὁ δὲ Ἰσαάκ, γεννήσας τὸν Ἡσαῦ καὶ τὸν Ἰχο κωδ ἐκ τῆς Ρεβέκκας, τὸν μὲν Ἰακώβ εὐλόγησεν κλέψαντα τὴν εὐλογίαν τοῦ ἀδελφοῦ, λέγων σε • «Δώ- σει σοι ὁ Θεὸς ἀπὸ τῆς δρόσου τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἀπὸ τῆς πιότητος τῆς γῆς καὶ πλῆθος σίτου καὶ οἴνου, καὶ δουλευσάτωσάν σοι ἔθνη, καὶ προσκυνησάτωσάν σοι ἄρχοντες · καὶ γίνου κύριος τοῦ ἀδελφοῦ σου, καὶ προσκυνήσουσί σοι οἱ υἱοὶ τοῦ πατρός σου. Ο κατα- ρώμενός σε επικατάρατος, ὁ δὲ εὐλογῶν σε εύλο- γημένος. » (2) Πρὸς δὲ τὸν Ησαῦ φησιν • Ιδού ἀπὸ τῆς πιότητος τῆς γῆς ἔσται ἡ κατοικία σου καὶ ἀπὸ τῆς δρόσου τοῦ οὐρανοῦ ἄνωθεν · ἐπὶ τῇ μαχαίρα σου ζήσῃ, καὶ τῷ ἀδελφῷ σου δουλεύσεις · ἔσται δὲ ἡνίκα ἂν καθέλῃς ἑλκύσαι τὸν ζυγὸν αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ τραχήλου σου, ο πλημμελήσας πλημμέλιαν θανάτου. σαν, ἐφ' ἑτέρους δὲ ἐκεκλήρωντο, καθάπερ καὶ τὸ ἐπὶ τοῦ Συμεὼν καὶ Λευὶ παρὰ τοῦ Ἰακώβ εἰρημέ νον ἔστιν ἰδεῖν - " « Διαμεριῷ γὰρ, φησίν, αὐτοὺς ἐν Ἰακώβ, καὶ διασπερῶ αὐτοὺς ἐν Ἰσραήλ, ο καί- τοι γε οὐκ ἐπ' αὐτοῦ τοῦτο γέγονε, ἀλλ' ἐπὶ τῶν ἐγε γίνων. Καὶ μέντοι οὐκ ἐπὶ τοῦ Χαναὰν τὰ ὑπὸ τοῦ Νῶς λεχθέντα εἰς τοὺς ἐγγόνους ἐξέβη Γαβαωνίτας. Οὕτω δὴ κἀνταῦθα οὐκ ἐπὶ τοῦ Ἰακὼβ τέλος ἔσχεν— πῶς γὰρ τοῦ δεδοικότος καὶ τρέμοντο; καὶ μυριάκις τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ προσκυνοῦντος ; · ἀλλ' ἐπὶ τῶν ἐγγόνων αὐτοῦ. Τοιγαροῦν ἐκ μὲν τοῦ Ἰσραὴλ ἀνε φύησαν οἱ Ἰσμαηλῖται, οἱ νῦν ᾿Αγαρηνοί τε καὶ Σα ρακηνοί λεγόμενοι, διὰ μὲν τῆς Αἰγυπτίας ᾿Αγαρ, ὡς εἴρηται, 'Αγαρηνοί, διὰ δὲ τῆς Σάββας Σαρακη- νοί. Ἐκ δὲ Ἰσαὰκ Ησαῦ ὁ καὶ Ἐδώμ καὶ Ἰακώβ ἀνεβλάστησαν διὰ τῆς Ρεβέκκας · (25) καὶ ἐκ μὲν τοῦ Ἡσαῦ Ἐδὲμ ετέχθη υἱὸς ὁμώνυμος τῷ πατρὶ καὶ ᾿Αμαλήκ, ἐξ ὧν Ιδουμαῖοι καὶ ᾿Αμαληκίται ἐκ δὲ τοῦ Ἰακὼβ τοῦ καὶ Ἰσραὴλ Ἰούδας, ἀφ' οὗ Ἰουδαῖοι πάντες καὶ οἱ ἐκ τῶν λοιπῶν γενόμενοι προσηγορεύθησαν· καὶ Ἰσραηλῖται μὲν ἐκ τοῦ πα τρὸς Ἰακώβ τε καὶ Ἰσραὴλ, Ἰουδαῖοι δὲ ἐκ τοῦ ἐπι- σημοτέρου αὐτῶν ἀδελφοῦ Ιούδα φερωνύμως κέκλην τα:. “ (4) Ο δέ γε θεῖος Αβραὰμ ἐγέννησε πάλιν υἱοὺς ἐκ τῆς ἐσχάτης αὐτοῦ γυναικὸς Χεττούρας εʹ, ἀφ᾽ ὧν ἐστι Μαδιάμ, ἐξ οὗ Μαδιανῖται, καὶ Αφαρ, - • CHRONICON. - LIB. I. cognationem lligens tabernacula. Tune primum B C D Abraham tabernaculorum per septem dies peragit festivitatem, quam eliam nunc Israel celebral Ageus tentoria. Vicesimum quintum, ut tradunt, annum agebat Isaac cum ad sacrificium ductus est: in isto vero loco altare exstruxis Abraham, ubi postea David ten plum construxit. XV. De Esau et Jacob. Isaac autem cum genuisset Esau et Jacob ex Re- becca, Jacob qui benedictionem fratris subripuerat, benedixit dicens : « Dabit tibi Deus de rore cœli et de pinguedine terræ, et abundantiam frumenti e: vini, ut serviant tibi populi, et adorent te principes, et esto dominus fratris tui, et incurvabuntur ante te filii patristui. Qui maledixerit tibi, maledictus, et qui be- nedixerit tibi, benedictus. Ad Esau vero dixit: «Ecce de pinguedine terræ erit habitatio tua, et de rore cœli desuper. In gladio tuo vives, et fratri tuo servies : tempusque veniet, cum excutias jogum ejus de cervicibus tuis, cum peccaveris peccatum mortis. Benedictiones autem dictæ sunt ad Jacob aliis vero attributæ sunt, ut videre est etiam in iis quæ ad Simeon et Levi a Jacob dicta sunt: c. Dividam enim, inquit, eos in Jacob, et dispergam eos in Israel: attamen non in ipso hoc factum est, sed in nepotibus. Similiter non Chanaan evenerunt quæ a Noe dicta sunt in nepotibus illius Gabaonitis ; hic quoque pariter non in Jacob adimpleta sunt quomodo enim, quoniam ipse timuit et pavit et toties ante fratrem suum incurvatus est ? - sed in nepotibus ejus. Ex Israel igitur nati sunt Ismaelitæ, qui nunc Agareui et Saraceni dicuntur, ex Ægyptia Agar, ut dictum est, Agareni, ex Sara, Sarraceni. Ex Isaac, Esau, qui et Edlom dicitur, et Jacob nati sunt de Rebecca; ex Esau natus est Edom Idem ac pater nomen habens, et Amalec, ex qui- bus Idumei et Amalecitz. Ex Jacob, qui et Israel, na- tus est Judas, a quo Judæi omnes, etiam qui de cæle- ris nati sunt, nuncupati sunt, et Israelitæ quidem a patre Jacob sive Israel, Judæi auten a clarissimo fratre suo Juda, nomine congruo sunt vocati. Porro divus Abraham rursus genuit filios quinque ex ultima uxore sua Cethura, de quibus Madian, a quo Ma- dianite, et Afar, a quo Africa, in qua habitavit, et regio cognominata est tanquam paterno nomine, sicut et Ausitis locus Esau, in quo natus est beatus et pa- tiens et celeberrimus Job, quem laudans divus Chrysostomus, sic loquitur : « Vir quidam erat in re- gione Ausitide : celebrem, inquit, eum ob naturam tum ob regionem, ut cum audieris hominem esse Varia lectiones et notæ. 12213 (3344). * Gen. xxvit, 28,29. 278.7. ; ‹³ 39,40. " XLIX, 7. Ced. 76,19-80,7; Glyc. 276,10- (3) 'Αλλ' αἱ μὲν εὐλογίαι πρὸς τὸν Ἰακώβ ἐῤῥήθη

Λ ἐξ οὗ Αφρική, ἐν ᾗ παρώκησε, καὶ ἡ χώρα προσω- νομάσθη πατρωνύμως, ὥσπερ « καὶ Αὐτῖτις ὁ τό που σ' τοῦ Ἡσαῦ, ἐν ᾧ ἀνεβλάστησεν ὁ μακάριος και πολύτλας και διαβόητος Ιώβ, ὃν ἐγκωμιάζων ὁ θεῖος Χρυσόστομος λέγει και ο "Ανθρωπός τις ἦν ἐν τῇ χώρα τῇ Αἰσίτιδι· κηρύττει, φησίν, αὐτὸν καὶ ἀπὸ σε τῆς φύσεως καὶ ἀπὸ τῆς χώρας, ἵνα ὥσπερ ἀκούσας αὐτὸν ἄνθρωπον θαυμάζῃς ", ὅτι ὑπὲρ ἄνθρωπον ἐπολιτεύσατο, οὕτω μαθὼν τι καὶ τὴν χώραν, ἐξ ἧς ὁ ταποῦτος καρπὸς ἤνθησεν, ἐκπλαγῆς ἀληθῶς ὁποῖον ῥόδον ἐν μέσῳ τῶν ἀκανθῶν ἐβλάστησεν· ο ἦν γὰρ τῆς Αὐσίτιδος χώρας τοῦ Ἡσαῦ, ἐξ οὗπερ Αὐσίτις ὠνόμασται, ἐκ τοῦ πόρνου καὶ βεβήλου, όπως θαυ μάζῃς ἐκ ποίας πατρίδος καὶ ῥίζης κακῆς ἐβλάστη σε καρπὸς ὡραιότατος. Απόγονος γάρ ἐστι τοῦ δια- βαλλομένου, καθὼς ἡ Γραφὴ πέμπτον ἀπὸ τοῦ Αβραάμ, Αβραὰμ γὰρ, φησίν, ἐγέννησε τὸν Ἰσαάκ, Ἰσαὰκ τὸν Ἡταῦ, Ἡσαν τον Ραγουήλ τε καὶ τὸν Ζαρά, Ζαρὰ τὸν Ἰώβ. Ἔχων τ8 οὖν τὴν δια- δοχὴν ἀπὸ τοῦ ᾿Αβραὰμ εἰς αὐτὸν κατερχομένην διὰ τοῦ Ἡσαῦ, δείκνυσι * την ρίζαν, ἵνα τὸν καρπὸν θαυμάσῃς· ὅτι ὁ μὲν πόρνος ἦν το καὶ βέβηλος, ὁ δὲ σώφρων καὶ σεμνός, λέγων οὕτως το. «Εἰ δὲ ἐπη- κολούθησεν ὁ ὀφθαλμός μου γυναικὶ ἀλλοτρίᾳ » - καὶ ει· « Διαθήκην διεθέμην τοῖς ὀφθαλμοῖς μου. Οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ θυσίας ὑπὲρ τῶν ἰδίων τέκνων προσήγαγε καθ' ἡμέραν φάσκων · «Μήποτε κακή ἐνενόησαν οἱ υἱοί μου πρὸς τὸν Θεόν. » Εἰκότως οὖν Εφη Καὶ ἦν ἄνθρωπος ἐκεῖνος θεοσεβής, ἄμεμ- πτος, καὶ τὰ ἑξῆς. Οἱ μὲν γὰρ ἔξω ο φιλόσοφοι τὸν ὅρον τοῦ ἀνθρώπου δηλοῦντες φασιν. "Ανθρωπός ἐστι ζώον λογικὸν θνητόν· ἡ δὲ θεία Γραφὴ οὐχ ο- τως, ἀλλ' · "Ανθρωπός ἐστιν « * ἄμεμπτος, δίκαιος, θεοσεβής, ἀπεχόμενος ἀπὸ παντὸς πονηροῦ πράγμα τος ὡς ὅ γε τούτοις ει μή μεμαρτυρημένος οὐδὲ ἄνθρωπος, ἀλλὰ κτήνος. Ἐὰν γὰρ ἔχῃ τὸν χα- ρακτῆρα τῆς φύσεως, ὑβρίζῃ δὲ αὐτὸν τῇ κακία τῆς προαιρέσεως, ἀκούσετε οι παρὰ τοῦ προφήτου 8. «Ανθρωπος ἐν τιμῇ ὢν οὐ συνῆκε, παρασυνεβλήθη τοῖς κτήνεσι τοῖς ἀνοήτοις, καὶ ὡμοιώθη αὐτοῖς. – Ὥσπερ τοίνυν ἐπὶ τῆς κοινῆς συνηθείας ἐπειδάν τις τὸν ἑαυτοῦ υἱὸν ἢ οἰκέτην ἀποστέλλῃ ἐπί τινα πρά ξιν, παρακελεύεται λέγων· « ὡς ἄνθρωπος πρᾶξαι τὰ τῆς πράξεως, καὶ τὸ κοινὸν ὄνομα ιδιοποιείται· οὕτως, εἰ καὶ πάντες άνθρωποι λέγονται, μόνος ἀλη θὴς ἐκεῖνος ἐστιν ἡ τὴν εἰκόνα σώζων καὶ τὸ πρω τότυπον (13') κάλλος μὴ ἀφανίζων. Εἶπεν οὖν αὐτὸν ἄνθρωπον, ἵνα ἀπὸ τῆς φύσεως τὴν πρόθεσιν ἐπαι- νέσῃς· εἶτα δὲ αὐτὸν καὶ ἀπὸ τῆς Αὐσίτιδος χώρας. ὅπως ἐκ τῆς κομώσης γῆς τῇ ἀσεβείς τὸν καρπὸν ὤ. μάτης τι ἐὰν μάθης τις δὲ ἦν Η. τ καὶ β. ὁ δὲ Χρ. ἔφη Ρ. τὸν Ζ. σεμνὸς καὶ θαυμάσιος ἐπ. ἡ καρδία μου ΧΧΧΙ, 4. 1. 5.29. 1. 1. το οἱ ἔξωθεν ὁ. οι τοῖς τοιούτοις ακούει Χ. Εἶχον 1. Είχεν οὖν το Εἰ δὲ καὶ τῷ ὀφθαλ· ἔθεντο ά. εν δικ. ἀληθινὸς, ἀπ. GEORGIT HAMARTOLI B • hunc, mireris quia supra hominem se gessit, et cum noveris regionem in qua fructus hic tantus floruit, vere obstupescas videns qualis rosa in medio spi- narum nata sit. Erat enim de regione Ausitide, de regione Esau, a quo Ausitis nuncupata est, a score tatore scilicet et profano, ut mireris ex qua patria el radice mala natus sit fructus speciosissimus. Nepos enim est famosi illius, et Scriptura quintum eum ab Abraham nominat : «Abraham, inquit, genuit Is.ac, Isaac Esau, Esau Raguel et Zara, Zara Job. Habens igitur successionem ab Abraham ad illum per Esau discurrentem, ostendit radicem, ut fuctum admireris; nam hic quidem scortator et profanus, ille vero sapiens et venerabilis, qui sic loquitur: «Si secutus est oculus meus mu- lierem alienam, › et: Fœdus pepigi cum oculis meis. Quin imo victimas pro suis filiis quotidie adducebat dicens: Ne forte mala cogitaverint filii mei contra Deum. Jure ergo dixit: « Et erat vir ille colens Deum et inculpabilis, et sequentia. Externi philosophi definitionem hominis ostenden- tes, dicunt : llomo est animal rationale morti sub- jacens ; divina autem Scriptura non sic, sed : Homo est inculpatus, justus, colens Deum, abstinens ab emni pravo opere; > is enim de quo hæc non affir- mantur jumentum est, nedum homo. Si enim na- turæ typum habens contumelia afficiat eum ob malitiam voluntatis, audiatis Prophetam domo cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis. Quemadmodum igitur, ex communi consue- tudine si quis mittat filium suum aut servum að aliquod negotium, adhortatur dicens : Ut vir, age quod agis,› et commune nomen proprium fit, ita quamvis omnes homines dicantur homines, solus vere is est homo qui imaginem servat, et primitivum pulchritudinis exemplum non aufert. Dixit igitur ipsum hominem, ut ob naturam pro- positum laudes; deinde quoque al Ausitide regione dixit, ut ob regionem impietate famosam, fructum celebres, quem auctor malorum videns et invidia motus, petit a Deo ut tentetur justus, ut tu fidu- ciam sumas et discas dæmonein non habere pote- statem adversus Christianum qui vere Deum colit D et timet, nisi procuratio desursum veniat, sive propter castigationem, sive propter indulgentiam. Quando enim inducit Deus correctionem, aut pœnas poscit peccatorum, aut virtutem exercet ad divinos progressus, tunc tradit eum malo; non enim potuit bellare donec licentia data est, et ne mireris; non A. Par. 2. Ex Par. 2. Chr. Chr. C 70. - . Variæ lectiones et notæ. * Par. 2. Chr. Chr. Chr. Chr. Ps. xLIS, 12. a. Chr. VI. A. coul. 90009- Chr. Job xxxi, 7. Chr. Clur.

Λ ἐξ οὗ Αφρική, ἐν ᾗ παρώκησε, καὶ ἡ χώρα προσω- νομάσθη πατρωνύμως, ὥσπερ « καὶ Αὐτῖτις ὁ τό που σ' τοῦ Ἡσαῦ, ἐν ᾧ ἀνεβλάστησεν ὁ μακάριος και πολύτλας και διαβόητος Ιώβ, ὃν ἐγκωμιάζων ὁ θεῖος Χρυσόστομος λέγει και ο "Ανθρωπός τις ἦν ἐν τῇ χώρα τῇ Αἰσίτιδι· κηρύττει, φησίν, αὐτὸν καὶ ἀπὸ σε τῆς φύσεως καὶ ἀπὸ τῆς χώρας, ἵνα ὥσπερ ἀκούσας αὐτὸν ἄνθρωπον θαυμάζῃς ", ὅτι ὑπὲρ ἄνθρωπον ἐπολιτεύσατο, οὕτω μαθὼν τι καὶ τὴν χώραν, ἐξ ἧς ὁ ταποῦτος καρπὸς ἤνθησεν, ἐκπλαγῆς ἀληθῶς ὁποῖον ῥόδον ἐν μέσῳ τῶν ἀκανθῶν ἐβλάστησεν· ο ἦν γὰρ τῆς Αὐσίτιδος χώρας τοῦ Ἡσαῦ, ἐξ οὗπερ Αὐσίτις ὠνόμασται, ἐκ τοῦ πόρνου καὶ βεβήλου, όπως θαυ μάζῃς ἐκ ποίας πατρίδος καὶ ῥίζης κακῆς ἐβλάστη σε καρπὸς ὡραιότατος. Απόγονος γάρ ἐστι τοῦ δια- βαλλομένου, καθὼς ἡ Γραφὴ πέμπτον ἀπὸ τοῦ Αβραάμ, Αβραὰμ γὰρ, φησίν, ἐγέννησε τὸν Ἰσαάκ, Ἰσαὰκ τὸν Ἡταῦ, Ἡσαν τον Ραγουήλ τε καὶ τὸν Ζαρά, Ζαρὰ τὸν Ἰώβ. Ἔχων τ8 οὖν τὴν δια- δοχὴν ἀπὸ τοῦ ᾿Αβραὰμ εἰς αὐτὸν κατερχομένην διὰ τοῦ Ἡσαῦ, δείκνυσι * την ρίζαν, ἵνα τὸν καρπὸν θαυμάσῃς· ὅτι ὁ μὲν πόρνος ἦν το καὶ βέβηλος, ὁ δὲ σώφρων καὶ σεμνός, λέγων οὕτως το. «Εἰ δὲ ἐπη- κολούθησεν ὁ ὀφθαλμός μου γυναικὶ ἀλλοτρίᾳ » - καὶ ει· « Διαθήκην διεθέμην τοῖς ὀφθαλμοῖς μου. Οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ θυσίας ὑπὲρ τῶν ἰδίων τέκνων προσήγαγε καθ' ἡμέραν φάσκων · «Μήποτε κακή ἐνενόησαν οἱ υἱοί μου πρὸς τὸν Θεόν. » Εἰκότως οὖν Εφη Καὶ ἦν ἄνθρωπος ἐκεῖνος θεοσεβής, ἄμεμ- πτος, καὶ τὰ ἑξῆς. Οἱ μὲν γὰρ ἔξω ο φιλόσοφοι τὸν ὅρον τοῦ ἀνθρώπου δηλοῦντες φασιν. "Ανθρωπός ἐστι ζώον λογικὸν θνητόν· ἡ δὲ θεία Γραφὴ οὐχ ο- τως, ἀλλ' · "Ανθρωπός ἐστιν « * ἄμεμπτος, δίκαιος, θεοσεβής, ἀπεχόμενος ἀπὸ παντὸς πονηροῦ πράγμα τος ὡς ὅ γε τούτοις ει μή μεμαρτυρημένος οὐδὲ ἄνθρωπος, ἀλλὰ κτήνος. Ἐὰν γὰρ ἔχῃ τὸν χα- ρακτῆρα τῆς φύσεως, ὑβρίζῃ δὲ αὐτὸν τῇ κακία τῆς προαιρέσεως, ἀκούσετε οι παρὰ τοῦ προφήτου 8. «Ανθρωπος ἐν τιμῇ ὢν οὐ συνῆκε, παρασυνεβλήθη τοῖς κτήνεσι τοῖς ἀνοήτοις, καὶ ὡμοιώθη αὐτοῖς. – Ὥσπερ τοίνυν ἐπὶ τῆς κοινῆς συνηθείας ἐπειδάν τις τὸν ἑαυτοῦ υἱὸν ἢ οἰκέτην ἀποστέλλῃ ἐπί τινα πρά ξιν, παρακελεύεται λέγων· « ὡς ἄνθρωπος πρᾶξαι τὰ τῆς πράξεως, καὶ τὸ κοινὸν ὄνομα ιδιοποιείται· οὕτως, εἰ καὶ πάντες άνθρωποι λέγονται, μόνος ἀλη θὴς ἐκεῖνος ἐστιν ἡ τὴν εἰκόνα σώζων καὶ τὸ πρω τότυπον (13') κάλλος μὴ ἀφανίζων. Εἶπεν οὖν αὐτὸν ἄνθρωπον, ἵνα ἀπὸ τῆς φύσεως τὴν πρόθεσιν ἐπαι- νέσῃς· εἶτα δὲ αὐτὸν καὶ ἀπὸ τῆς Αὐσίτιδος χώρας. ὅπως ἐκ τῆς κομώσης γῆς τῇ ἀσεβείς τὸν καρπὸν ὤ. μάτης τι ἐὰν μάθης τις δὲ ἦν Η. τ καὶ β. ὁ δὲ Χρ. ἔφη Ρ. τὸν Ζ. σεμνὸς καὶ θαυμάσιος ἐπ. ἡ καρδία μου ΧΧΧΙ, 4. 1. 5.29. 1. 1. το οἱ ἔξωθεν ὁ. οι τοῖς τοιούτοις ακούει Χ. Εἶχον 1. Είχεν οὖν το Εἰ δὲ καὶ τῷ ὀφθαλ· ἔθεντο ά. εν δικ. ἀληθινὸς, ἀπ. GEORGIT HAMARTOLI B • hunc, mireris quia supra hominem se gessit, et cum noveris regionem in qua fructus hic tantus floruit, vere obstupescas videns qualis rosa in medio spi- narum nata sit. Erat enim de regione Ausitide, de regione Esau, a quo Ausitis nuncupata est, a score tatore scilicet et profano, ut mireris ex qua patria el radice mala natus sit fructus speciosissimus. Nepos enim est famosi illius, et Scriptura quintum eum ab Abraham nominat : «Abraham, inquit, genuit Is.ac, Isaac Esau, Esau Raguel et Zara, Zara Job. Habens igitur successionem ab Abraham ad illum per Esau discurrentem, ostendit radicem, ut fuctum admireris; nam hic quidem scortator et profanus, ille vero sapiens et venerabilis, qui sic loquitur: «Si secutus est oculus meus mu- lierem alienam, › et: Fœdus pepigi cum oculis meis. Quin imo victimas pro suis filiis quotidie adducebat dicens: Ne forte mala cogitaverint filii mei contra Deum. Jure ergo dixit: « Et erat vir ille colens Deum et inculpabilis, et sequentia. Externi philosophi definitionem hominis ostenden- tes, dicunt : llomo est animal rationale morti sub- jacens ; divina autem Scriptura non sic, sed : Homo est inculpatus, justus, colens Deum, abstinens ab emni pravo opere; > is enim de quo hæc non affir- mantur jumentum est, nedum homo. Si enim na- turæ typum habens contumelia afficiat eum ob malitiam voluntatis, audiatis Prophetam domo cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis. Quemadmodum igitur, ex communi consue- tudine si quis mittat filium suum aut servum að aliquod negotium, adhortatur dicens : Ut vir, age quod agis,› et commune nomen proprium fit, ita quamvis omnes homines dicantur homines, solus vere is est homo qui imaginem servat, et primitivum pulchritudinis exemplum non aufert. Dixit igitur ipsum hominem, ut ob naturam pro- positum laudes; deinde quoque al Ausitide regione dixit, ut ob regionem impietate famosam, fructum celebres, quem auctor malorum videns et invidia motus, petit a Deo ut tentetur justus, ut tu fidu- ciam sumas et discas dæmonein non habere pote- statem adversus Christianum qui vere Deum colit D et timet, nisi procuratio desursum veniat, sive propter castigationem, sive propter indulgentiam. Quando enim inducit Deus correctionem, aut pœnas poscit peccatorum, aut virtutem exercet ad divinos progressus, tunc tradit eum malo; non enim potuit bellare donec licentia data est, et ne mireris; non A. Par. 2. Ex Par. 2. Chr. Chr. C 70. - . Variæ lectiones et notæ. * Par. 2. Chr. Chr. Chr. Chr. Ps. xLIS, 12. a. Chr. VI. A. coul. 90009- Chr. Job xxxi, 7. Chr. Clur.

Λ ἐξ οὗ Αφρική, ἐν ᾗ παρώκησε, καὶ ἡ χώρα προσω- νομάσθη πατρωνύμως, ὥσπερ « καὶ Αὐτῖτις ὁ τό που σ' τοῦ Ἡσαῦ, ἐν ᾧ ἀνεβλάστησεν ὁ μακάριος και πολύτλας και διαβόητος Ιώβ, ὃν ἐγκωμιάζων ὁ θεῖος Χρυσόστομος λέγει και ο "Ανθρωπός τις ἦν ἐν τῇ χώρα τῇ Αἰσίτιδι· κηρύττει, φησίν, αὐτὸν καὶ ἀπὸ σε τῆς φύσεως καὶ ἀπὸ τῆς χώρας, ἵνα ὥσπερ ἀκούσας αὐτὸν ἄνθρωπον θαυμάζῃς ", ὅτι ὑπὲρ ἄνθρωπον ἐπολιτεύσατο, οὕτω μαθὼν τι καὶ τὴν χώραν, ἐξ ἧς ὁ ταποῦτος καρπὸς ἤνθησεν, ἐκπλαγῆς ἀληθῶς ὁποῖον ῥόδον ἐν μέσῳ τῶν ἀκανθῶν ἐβλάστησεν· ο ἦν γὰρ τῆς Αὐσίτιδος χώρας τοῦ Ἡσαῦ, ἐξ οὗπερ Αὐσίτις ὠνόμασται, ἐκ τοῦ πόρνου καὶ βεβήλου, όπως θαυ μάζῃς ἐκ ποίας πατρίδος καὶ ῥίζης κακῆς ἐβλάστη σε καρπὸς ὡραιότατος. Απόγονος γάρ ἐστι τοῦ δια- βαλλομένου, καθὼς ἡ Γραφὴ πέμπτον ἀπὸ τοῦ Αβραάμ, Αβραὰμ γὰρ, φησίν, ἐγέννησε τὸν Ἰσαάκ, Ἰσαὰκ τὸν Ἡταῦ, Ἡσαν τον Ραγουήλ τε καὶ τὸν Ζαρά, Ζαρὰ τὸν Ἰώβ. Ἔχων τ8 οὖν τὴν δια- δοχὴν ἀπὸ τοῦ ᾿Αβραὰμ εἰς αὐτὸν κατερχομένην διὰ τοῦ Ἡσαῦ, δείκνυσι * την ρίζαν, ἵνα τὸν καρπὸν θαυμάσῃς· ὅτι ὁ μὲν πόρνος ἦν το καὶ βέβηλος, ὁ δὲ σώφρων καὶ σεμνός, λέγων οὕτως το. «Εἰ δὲ ἐπη- κολούθησεν ὁ ὀφθαλμός μου γυναικὶ ἀλλοτρίᾳ » - καὶ ει· « Διαθήκην διεθέμην τοῖς ὀφθαλμοῖς μου. Οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ θυσίας ὑπὲρ τῶν ἰδίων τέκνων προσήγαγε καθ' ἡμέραν φάσκων · «Μήποτε κακή ἐνενόησαν οἱ υἱοί μου πρὸς τὸν Θεόν. » Εἰκότως οὖν Εφη Καὶ ἦν ἄνθρωπος ἐκεῖνος θεοσεβής, ἄμεμ- πτος, καὶ τὰ ἑξῆς. Οἱ μὲν γὰρ ἔξω ο φιλόσοφοι τὸν ὅρον τοῦ ἀνθρώπου δηλοῦντες φασιν. "Ανθρωπός ἐστι ζώον λογικὸν θνητόν· ἡ δὲ θεία Γραφὴ οὐχ ο- τως, ἀλλ' · "Ανθρωπός ἐστιν « * ἄμεμπτος, δίκαιος, θεοσεβής, ἀπεχόμενος ἀπὸ παντὸς πονηροῦ πράγμα τος ὡς ὅ γε τούτοις ει μή μεμαρτυρημένος οὐδὲ ἄνθρωπος, ἀλλὰ κτήνος. Ἐὰν γὰρ ἔχῃ τὸν χα- ρακτῆρα τῆς φύσεως, ὑβρίζῃ δὲ αὐτὸν τῇ κακία τῆς προαιρέσεως, ἀκούσετε οι παρὰ τοῦ προφήτου 8. «Ανθρωπος ἐν τιμῇ ὢν οὐ συνῆκε, παρασυνεβλήθη τοῖς κτήνεσι τοῖς ἀνοήτοις, καὶ ὡμοιώθη αὐτοῖς. – Ὥσπερ τοίνυν ἐπὶ τῆς κοινῆς συνηθείας ἐπειδάν τις τὸν ἑαυτοῦ υἱὸν ἢ οἰκέτην ἀποστέλλῃ ἐπί τινα πρά ξιν, παρακελεύεται λέγων· « ὡς ἄνθρωπος πρᾶξαι τὰ τῆς πράξεως, καὶ τὸ κοινὸν ὄνομα ιδιοποιείται· οὕτως, εἰ καὶ πάντες άνθρωποι λέγονται, μόνος ἀλη θὴς ἐκεῖνος ἐστιν ἡ τὴν εἰκόνα σώζων καὶ τὸ πρω τότυπον (13') κάλλος μὴ ἀφανίζων. Εἶπεν οὖν αὐτὸν ἄνθρωπον, ἵνα ἀπὸ τῆς φύσεως τὴν πρόθεσιν ἐπαι- νέσῃς· εἶτα δὲ αὐτὸν καὶ ἀπὸ τῆς Αὐσίτιδος χώρας. ὅπως ἐκ τῆς κομώσης γῆς τῇ ἀσεβείς τὸν καρπὸν ὤ. μάτης τι ἐὰν μάθης τις δὲ ἦν Η. τ καὶ β. ὁ δὲ Χρ. ἔφη Ρ. τὸν Ζ. σεμνὸς καὶ θαυμάσιος ἐπ. ἡ καρδία μου ΧΧΧΙ, 4. 1. 5.29. 1. 1. το οἱ ἔξωθεν ὁ. οι τοῖς τοιούτοις ακούει Χ. Εἶχον 1. Είχεν οὖν το Εἰ δὲ καὶ τῷ ὀφθαλ· ἔθεντο ά. εν δικ. ἀληθινὸς, ἀπ. GEORGIT HAMARTOLI B • hunc, mireris quia supra hominem se gessit, et cum noveris regionem in qua fructus hic tantus floruit, vere obstupescas videns qualis rosa in medio spi- narum nata sit. Erat enim de regione Ausitide, de regione Esau, a quo Ausitis nuncupata est, a score tatore scilicet et profano, ut mireris ex qua patria el radice mala natus sit fructus speciosissimus. Nepos enim est famosi illius, et Scriptura quintum eum ab Abraham nominat : «Abraham, inquit, genuit Is.ac, Isaac Esau, Esau Raguel et Zara, Zara Job. Habens igitur successionem ab Abraham ad illum per Esau discurrentem, ostendit radicem, ut fuctum admireris; nam hic quidem scortator et profanus, ille vero sapiens et venerabilis, qui sic loquitur: «Si secutus est oculus meus mu- lierem alienam, › et: Fœdus pepigi cum oculis meis. Quin imo victimas pro suis filiis quotidie adducebat dicens: Ne forte mala cogitaverint filii mei contra Deum. Jure ergo dixit: « Et erat vir ille colens Deum et inculpabilis, et sequentia. Externi philosophi definitionem hominis ostenden- tes, dicunt : llomo est animal rationale morti sub- jacens ; divina autem Scriptura non sic, sed : Homo est inculpatus, justus, colens Deum, abstinens ab emni pravo opere; > is enim de quo hæc non affir- mantur jumentum est, nedum homo. Si enim na- turæ typum habens contumelia afficiat eum ob malitiam voluntatis, audiatis Prophetam domo cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis. Quemadmodum igitur, ex communi consue- tudine si quis mittat filium suum aut servum að aliquod negotium, adhortatur dicens : Ut vir, age quod agis,› et commune nomen proprium fit, ita quamvis omnes homines dicantur homines, solus vere is est homo qui imaginem servat, et primitivum pulchritudinis exemplum non aufert. Dixit igitur ipsum hominem, ut ob naturam pro- positum laudes; deinde quoque al Ausitide regione dixit, ut ob regionem impietate famosam, fructum celebres, quem auctor malorum videns et invidia motus, petit a Deo ut tentetur justus, ut tu fidu- ciam sumas et discas dæmonein non habere pote- statem adversus Christianum qui vere Deum colit D et timet, nisi procuratio desursum veniat, sive propter castigationem, sive propter indulgentiam. Quando enim inducit Deus correctionem, aut pœnas poscit peccatorum, aut virtutem exercet ad divinos progressus, tunc tradit eum malo; non enim potuit bellare donec licentia data est, et ne mireris; non A. Par. 2. Ex Par. 2. Chr. Chr. C 70. - . Variæ lectiones et notæ. * Par. 2. Chr. Chr. Chr. Chr. Ps. xLIS, 12. a. Chr. VI. A. coul. 90009- Chr. Job xxxi, 7. Chr. Clur.

Β - ἀνυμνήσῃς, δν ὁ ἀρχέκακος ὁρῶν καὶ φθόνω βαλλό- μενος, αἰτεῖται παρὰ τοῦ Θεοῦ τὸν κατὰ τοῦ δικαίου πειρασμόν, ἵνα τὸ θάρσος λάβῃς καὶ μάθης, ὅτι οὐκ Έχει δαίμων έξουσίαν κατὰ θεοσεβοῦς ὄντως Χριστια- τοῦ καὶ φοβουμένου τὸν Θεὸν, ἐὰν μὴ ἐπιτροπή γέ- νηται ἄνωθεν ἢ διὰ παιδείαν, ἢ διὰ συγχώρησιν. Οταν γὰρ ἐπάγει ὁ Θεὸς παιδευτήρια, ἢ δίκας ἀπαιτεῖ τῶν ἁμαρτημάτων, ἢ τὴν ἀρετὴν γυμνάζει τῶν θείων κατορθωμάτων, τότε παραδιδοῖ αὐτὸν τῷ πονηρῷ· οὐ γὰρ ἡδυνήθη πολεμῆσαι ἕως ἐπετράπη· καὶ μὴ θαυμάσῃς· οὐδὲ γὰρ κατὰ χοίρων εξουσίαν ἔχει, καθὼς ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις ἤκουσας. Οἱ μὲν οὖν θεῖοι ἄγγελοι διακονοῦσι ταῖς τῶν ἀγαθῶν ἀνθρώπων σωτηρίαις· « Πάντες γάρ, φησί, λειτουργικὰ πνεύ- ματά εἰσιν εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα διὰ τοὺς μέλλοντας κληρονομείν σωτηρίαν ", » οἱ δὲ πονηροί δαίμονες εἰς τὰς κατὰ τῶν ἁμαρτωλῶν τιμωρίας τ • Εξαπέστειλας γάρ, φησὶν, εἰς αὐτοὺς θυμὸν καὶ ὀργὴν καὶ θλίψιν ἀποστολῇ δι' ἀγγέλων πονηρῶν κ. Οι τοίνυν δαίμονες, εἰ καὶ ἀφηνίασαν τῇ προθέσει, ἀλλ᾽ ὑπὸ ζυγὸν κείνται τῆς δουλείας καὶ κελεύον και πρᾶξαι ὡς οἱ δήμιοι τὰ προσταττόμενα παρὰ τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν ἁγίων. Καὶ δηλον Παῦλος περί τίνων λέγων . . Ούς καὶ παρέδωκε τῷ Σατανά, ἵνα παιδευθῶσι μὴ βλασφημήσαι·, ἵνα γὰρ μὴ νομισθῶν σιν οἱ δαίμονες, ὅτι πάντα κατ' αὐθεντίαν πράττου σιν, κελεύονται ἄκοντες ποιεῖν τὰ προσταττόμενα. Καὶ τοῖς μὲν ἁγίοις ἀποστέλλει ὁ Θεὸς διακόνους ἀγγέλους ἁγίους εἰς σωτηρίαν, τοῖς δὲ ἁμαρτωλοῖς ἐπιτρέπει δαίμονας εἰς τιμωρίαν· καὶ γὰρ ὅτε κατὰ τοῦ ᾿Αχαάβ ὁ Θεὸς ἀπεφήνατο λέγων 87. • Τίς που ρεύσεται καὶ ἀπατήσει τὸν ᾿Αχαάβ, καὶ πεσείται ; ν ἀπεκρίθη πνεῦμα πονηρόν · «Ἰδοὺ ἐγώ, ο πάντως γινώσκον, ὅτι εἰς τοῦτο τέτακται. Καὶ ἀποστέλλον τα: μὲν ἰδικῶς εἰσπράξασθαι τιμωρίαν ἐπὶ τῶν που νηρῶν, ἀποστέλλονται δὲ καὶ πρὸς δικαίους, οὐχ ἵνα τιμωρήσωνται, ἀλλ᾽ ἵνα πειράσωσιν · ἐπειδὴ γὰρ ἄγγελος ἅγιος ὑπουργῆσαι τῇ πείρᾳ οὐ κελεύεται· — οὐδὲ γὰρ ὁ Θεὸς κελεύει τὸ ἀπρεπές πρᾶγμα ἀγγέλω Θείῳ — διὰ τοῦτο δαίμονες ταύτην ἐπιτρέπονται τὴν πεῖραν. Καὶ μὴ θαυμάσῃς εἰ πρὸς δικαίους δαίμο τες ἀποστέλλονται • Ανήχθη ο γάρ, φησίν, ὁ πάντων Δεσπότης ἀπὸ τοῦ Ἰορδάνου • εἰς τὴν ἔρημον πειρασθῆναι ὑπὸ τοῦ διαβόλου . Εἰ τοίνυν τὸν τοῦ παντὸς Κύριον ὁ διάβολος ἐπείρασε, τί θαυμάζεις. εἰ καὶ ἐπὶ τοὺς δικαίους εἰς γυμνάσιον ὑπομονῆς δαίμων ἀποστέλλεται; ᾿Αποστέλλεται δὲ, οὐ Θεοῦ κε- λεύοντος αὐτὸν, ἀλλὰ παραχωροῦντος· σχηματίζει γὰρ τὸν λόγον ἡ Γραφὴ ὡς ἐν προσωποποιίᾳ, ὡς ὅταν λέγῃ, « Τῷ δὲ ἁμαρτωλῷ εἶπεν ὁ Θεός 19. . 1Ϛ'. Περὶ τοῦ ᾿Ιακώβ. Ἰσαὰκ δὲ γενόμενος ἐτῶν ξ' ἐγέννησε τὸν Ἰακώβ, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησε (133) ρχ' ἔτη, καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα ρπ' ἔτη. (2) Ἰακὼβ δὲ, γενόμενος ἐτῶν πι', ἐγέννησε τὸν Λευί, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ἔτη ξθ', καὶ ἀπέθανεν εἰς Αἴγυπτον, ποιήσας ἐκεῖ ἔτη CHRONICON. LIB. I. " A enim in porcos potestatem habet, sicut in Evange C liis audisti. Divini quidem angeli bonorum hominum saluti inserviunt: Omnes enim, inquit, administre - torii spiritus sunt in ministerium missi propter eos qui hæreditatem capient salutis ; » sed mali damo- nes contra adsupplicium peccatorum: «Misisti eninı, inquit, in eos inulignationem, et iram, et tribula- tionem, missione per angelos malos). Dæmones igitur, quamvis rebellaverunt volentes, nihilominus sub jugo jacent servitutis, et jubentur facere tan- quam lictores quæ sibi imperantur a Deo et a sanctis. Et ostendit Paulus loquens de quibusdanı equos et tradidit Satana, ut discant non blasphe- mare. Ut enim non existimentur dæmones cuncta ex potestate agere, jubentur inviti facere quæ man- dantur. Et sanctis quidem mittit Deus angelos sanctos qui ministrant ad salutein, malos autem tradit dæmonibus ad supplicia. Etenim quando adversus Achab locutus est Deus, dicens : Quis proficiscetur et decipiet Achab, et calet?, respon- dit spiritus malus: Ecce ego, apprime sciens se ad hoc constitutum esse. Mittantur quidem singali ad puniendos malos, sed mittuntur quoque ad justos, non ut puniant, sed ut tentent eos. Cum enim angelus sanctus inservire fentationi non ju- beatur (non enim ipse quidem Deus præcipit inde- corum negotium angelo divino), ideo hæc tentandi cura danionibus committitur. Et ne mireris quod ad justos dæmones mittantur: Ductus estɔ enim, - $4. - inquit, universorum Dominus a Jordane cin deser- tum, ut tentaretur a diabolo. Atqui, si universo- rum Dominum diabolus tentavit, quid miraris ad justos quoque, exercitandæ patientia causa, dæmo- nem mitti? Mittitur autem, non jubente Deo, sed concedente. Figura enim sermonem exornat Scriptura tanquam in prosopopoeia, quasi dicat: Peccatori dixit Deus.> D XVI. De Jacob. Isaac, cum sexaginta annos walas esset, genuit Jacob, et postea vixit centum et viginti annos, et mortuus est, cum facti essent anui ejus centum octoginta. Jacob autem octoginta quinque annos natus, genuit Levi, et postea vixit annos sexaginta Varia lectiones et notæ. ** fleb. 1, 14. Ps. 1. Tim. 1, 20. *7 ]]] Reg. xxt, 20, ss Matth. ix. 1. ps. 4, 10. 8. LXXVIH, 49.

Β - ἀνυμνήσῃς, δν ὁ ἀρχέκακος ὁρῶν καὶ φθόνω βαλλό- μενος, αἰτεῖται παρὰ τοῦ Θεοῦ τὸν κατὰ τοῦ δικαίου πειρασμόν, ἵνα τὸ θάρσος λάβῃς καὶ μάθης, ὅτι οὐκ Έχει δαίμων έξουσίαν κατὰ θεοσεβοῦς ὄντως Χριστια- τοῦ καὶ φοβουμένου τὸν Θεὸν, ἐὰν μὴ ἐπιτροπή γέ- νηται ἄνωθεν ἢ διὰ παιδείαν, ἢ διὰ συγχώρησιν. Οταν γὰρ ἐπάγει ὁ Θεὸς παιδευτήρια, ἢ δίκας ἀπαιτεῖ τῶν ἁμαρτημάτων, ἢ τὴν ἀρετὴν γυμνάζει τῶν θείων κατορθωμάτων, τότε παραδιδοῖ αὐτὸν τῷ πονηρῷ· οὐ γὰρ ἡδυνήθη πολεμῆσαι ἕως ἐπετράπη· καὶ μὴ θαυμάσῃς· οὐδὲ γὰρ κατὰ χοίρων εξουσίαν ἔχει, καθὼς ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις ἤκουσας. Οἱ μὲν οὖν θεῖοι ἄγγελοι διακονοῦσι ταῖς τῶν ἀγαθῶν ἀνθρώπων σωτηρίαις· « Πάντες γάρ, φησί, λειτουργικὰ πνεύ- ματά εἰσιν εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα διὰ τοὺς μέλλοντας κληρονομείν σωτηρίαν ", » οἱ δὲ πονηροί δαίμονες εἰς τὰς κατὰ τῶν ἁμαρτωλῶν τιμωρίας τ • Εξαπέστειλας γάρ, φησὶν, εἰς αὐτοὺς θυμὸν καὶ ὀργὴν καὶ θλίψιν ἀποστολῇ δι' ἀγγέλων πονηρῶν κ. Οι τοίνυν δαίμονες, εἰ καὶ ἀφηνίασαν τῇ προθέσει, ἀλλ᾽ ὑπὸ ζυγὸν κείνται τῆς δουλείας καὶ κελεύον και πρᾶξαι ὡς οἱ δήμιοι τὰ προσταττόμενα παρὰ τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν ἁγίων. Καὶ δηλον Παῦλος περί τίνων λέγων . . Ούς καὶ παρέδωκε τῷ Σατανά, ἵνα παιδευθῶσι μὴ βλασφημήσαι·, ἵνα γὰρ μὴ νομισθῶν σιν οἱ δαίμονες, ὅτι πάντα κατ' αὐθεντίαν πράττου σιν, κελεύονται ἄκοντες ποιεῖν τὰ προσταττόμενα. Καὶ τοῖς μὲν ἁγίοις ἀποστέλλει ὁ Θεὸς διακόνους ἀγγέλους ἁγίους εἰς σωτηρίαν, τοῖς δὲ ἁμαρτωλοῖς ἐπιτρέπει δαίμονας εἰς τιμωρίαν· καὶ γὰρ ὅτε κατὰ τοῦ ᾿Αχαάβ ὁ Θεὸς ἀπεφήνατο λέγων 87. • Τίς που ρεύσεται καὶ ἀπατήσει τὸν ᾿Αχαάβ, καὶ πεσείται ; ν ἀπεκρίθη πνεῦμα πονηρόν · «Ἰδοὺ ἐγώ, ο πάντως γινώσκον, ὅτι εἰς τοῦτο τέτακται. Καὶ ἀποστέλλον τα: μὲν ἰδικῶς εἰσπράξασθαι τιμωρίαν ἐπὶ τῶν που νηρῶν, ἀποστέλλονται δὲ καὶ πρὸς δικαίους, οὐχ ἵνα τιμωρήσωνται, ἀλλ᾽ ἵνα πειράσωσιν · ἐπειδὴ γὰρ ἄγγελος ἅγιος ὑπουργῆσαι τῇ πείρᾳ οὐ κελεύεται· — οὐδὲ γὰρ ὁ Θεὸς κελεύει τὸ ἀπρεπές πρᾶγμα ἀγγέλω Θείῳ — διὰ τοῦτο δαίμονες ταύτην ἐπιτρέπονται τὴν πεῖραν. Καὶ μὴ θαυμάσῃς εἰ πρὸς δικαίους δαίμο τες ἀποστέλλονται • Ανήχθη ο γάρ, φησίν, ὁ πάντων Δεσπότης ἀπὸ τοῦ Ἰορδάνου • εἰς τὴν ἔρημον πειρασθῆναι ὑπὸ τοῦ διαβόλου . Εἰ τοίνυν τὸν τοῦ παντὸς Κύριον ὁ διάβολος ἐπείρασε, τί θαυμάζεις. εἰ καὶ ἐπὶ τοὺς δικαίους εἰς γυμνάσιον ὑπομονῆς δαίμων ἀποστέλλεται; ᾿Αποστέλλεται δὲ, οὐ Θεοῦ κε- λεύοντος αὐτὸν, ἀλλὰ παραχωροῦντος· σχηματίζει γὰρ τὸν λόγον ἡ Γραφὴ ὡς ἐν προσωποποιίᾳ, ὡς ὅταν λέγῃ, « Τῷ δὲ ἁμαρτωλῷ εἶπεν ὁ Θεός 19. . 1Ϛ'. Περὶ τοῦ ᾿Ιακώβ. Ἰσαὰκ δὲ γενόμενος ἐτῶν ξ' ἐγέννησε τὸν Ἰακώβ, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησε (133) ρχ' ἔτη, καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα ρπ' ἔτη. (2) Ἰακὼβ δὲ, γενόμενος ἐτῶν πι', ἐγέννησε τὸν Λευί, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ἔτη ξθ', καὶ ἀπέθανεν εἰς Αἴγυπτον, ποιήσας ἐκεῖ ἔτη CHRONICON. LIB. I. " A enim in porcos potestatem habet, sicut in Evange C liis audisti. Divini quidem angeli bonorum hominum saluti inserviunt: Omnes enim, inquit, administre - torii spiritus sunt in ministerium missi propter eos qui hæreditatem capient salutis ; » sed mali damo- nes contra adsupplicium peccatorum: «Misisti eninı, inquit, in eos inulignationem, et iram, et tribula- tionem, missione per angelos malos). Dæmones igitur, quamvis rebellaverunt volentes, nihilominus sub jugo jacent servitutis, et jubentur facere tan- quam lictores quæ sibi imperantur a Deo et a sanctis. Et ostendit Paulus loquens de quibusdanı equos et tradidit Satana, ut discant non blasphe- mare. Ut enim non existimentur dæmones cuncta ex potestate agere, jubentur inviti facere quæ man- dantur. Et sanctis quidem mittit Deus angelos sanctos qui ministrant ad salutein, malos autem tradit dæmonibus ad supplicia. Etenim quando adversus Achab locutus est Deus, dicens : Quis proficiscetur et decipiet Achab, et calet?, respon- dit spiritus malus: Ecce ego, apprime sciens se ad hoc constitutum esse. Mittantur quidem singali ad puniendos malos, sed mittuntur quoque ad justos, non ut puniant, sed ut tentent eos. Cum enim angelus sanctus inservire fentationi non ju- beatur (non enim ipse quidem Deus præcipit inde- corum negotium angelo divino), ideo hæc tentandi cura danionibus committitur. Et ne mireris quod ad justos dæmones mittantur: Ductus estɔ enim, - $4. - inquit, universorum Dominus a Jordane cin deser- tum, ut tentaretur a diabolo. Atqui, si universo- rum Dominum diabolus tentavit, quid miraris ad justos quoque, exercitandæ patientia causa, dæmo- nem mitti? Mittitur autem, non jubente Deo, sed concedente. Figura enim sermonem exornat Scriptura tanquam in prosopopoeia, quasi dicat: Peccatori dixit Deus.> D XVI. De Jacob. Isaac, cum sexaginta annos walas esset, genuit Jacob, et postea vixit centum et viginti annos, et mortuus est, cum facti essent anui ejus centum octoginta. Jacob autem octoginta quinque annos natus, genuit Levi, et postea vixit annos sexaginta Varia lectiones et notæ. ** fleb. 1, 14. Ps. 1. Tim. 1, 20. *7 ]]] Reg. xxt, 20, ss Matth. ix. 1. ps. 4, 10. 8. LXXVIH, 49.

τος, ἐντείνας ὁ Ἰακὼβ τὸ τόςον, κατέβαλεν Ήσαν κατὰ τοῦ δεξιοῦ μαστοῦ, καὶ πλήξας ἀνεῖλεν. Οἱ δὲ υἱοὶ Ἰακώβ, αὐτίκα ὑπεξελθόντες, σχεδόν πάντας ἀνεῖ - λον. Καὶ τότε ἐπληρώθη τοῦ Ἰσαὰκ ἡ πρόῤῥησις ἡ λέγουσα πρὸς τὸν Ἡσαῦ· « Ἐὰν καθέλῃς τὸν ζυγὸν τοῦ ἀδελφοῦ σου ἀπὸ τοῦ τραχήλου σου, πλημμελής στις πλημμέλειαν θανάτου». Η'. Περὶ τῆς γεννήσεως Μωϋσέως. * Τῷ δὲ δευτέρῳ ἔτει τῆς τοῦ οι Ισραὴλ ἐν Αἰ γύπτῳ παροικίας ἱερογραμματέα δεινὸν προειπεῖνου, ὅτι τὸ τικτόμενον παιδίον ἐν τῷδε τῷ χρόνῳ τοῖς Εβραίοις τὴν Αἰγυπτίων καταλύσει βασιλείαν, καὶ διὰ τοῦτο Φαραὼ προσέταξε φονεύειν τὰ τικτόμενα ἄῤῥενα τῶν Εβραίων παιδία. » (2) Λευῖ δὲ, γενόμενος ἐτῶν με', ἐγέννησε τὸν Β Καάθ, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ἔτη Γ΄, καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα ἔτη ρλ'. Καάθ δὲ, γενόμενος ἐτῶν Εγ', γεννᾷ τὸν ᾿Αμραμ. (5) "Αμραμ δὲ, γενόμενος ἐτῶν σ', γεννᾷ τὸν Μωϋσῆν καὶ τὸν Ααρών. (4) Τὸν δὲ "Αμραμ φασὶ τὸν πατέρα Μωϋσέως εὔξασθαι τῷ Θεῷ μὴ περιιδεῖν ἀπολλύμενον τὸ γένος τῶν Εδραίων· χρηματισθεὶς δὲ κατ' ὄναρ περὶ τῆς γεννήσεως καὶ δυνάμεως τοῦ παιδίου Μωϋσέως, οὗ τεχθέντος καὶ ἐκθέτου γενομένου, Θερμοῦθις, ἡ τοῦ Φαραὼ θυγάτηρ, ἀνείλετο· τοσοῦτον δὲ ἦν ἀστεῖον τὸ παιδίον Μωϋσῆς, ὡς τοὺς ὁρῶντας αὐτὸ ἀμεταστρεπτί θαυμάζοντας ἐνορᾷν· δς καὶ ἐγενήθη εἰς υἱὸν τῇ θυγατρὶ τοῦ Φαραώ. . Φαραὼ τὸν πατέρα αὐτῆς, ἀστεῖον ὄντα τῇ ὄψει καὶ χαριέστατον, λαβέσθαι τῆς γενειάδος αὐτοῦ, καὶ διὰ τοῦτο προστάξαντος ἀναιρεθῆναι αὐτό, προνοίᾳ δὲ Θεοῦ ἐπισχεθῆναι τὸν Φαραὼ τοῦ μὴ ἀνελεῖν αὐτὸν τρόπῳ τοιῷδε· "Ανθρακας ἀναφθέντας ἐν τῇ γῇ κατατε- θῆναι καὶ χρυσίου * σωρὸν ὑποθήκῃ τινῶν τῶν ὑπ' αὐτ τῶν σοφῶν· καὶ εἰ μὲν ἄψαιτο ὁ παῖς, φησί, τοῦ χρυσοῦ καὶ τούτου λάβοι, κακοήθως δράξατο της γενειάδος αὐτ τοῦ, εἰ δὲ θίξοι τῶν καιομένων ἀνθράκων, ἀπανούργως καὶ ὡς ἀφελὲς παιδίον τοῦτο εἰργάσατο, καὶ οὐ χρὴ μά- τὴν ἀναιρεθῆναι· δ καὶ γενόμενον, ἔστησε τὴν ἀπόφα σιν· ἀφέμενος γὰρ τοῦ χρυσοῦ, προσέδραμε τοῖς ἄν- θραξι, καὶ τούτων ἕνα λαβών, κατὰ τὸ ἠθισμένον ὡς τὰ πολλὰ τοῖς παισι, τῷ στόματι προσήνεγκε, καὶ ψαύ σαντος αὐτοῦ τῇ γλώσσῃ, βραδύγλωσσος γέγονε καὶ δύσηχος τοῦ λαλεῖν. • Ἐν δὲ τῷ ὀγδοηκοστῷ ἔτει τοῦ Μωϋσέως ἐξῆλ ” (3474). οι τοῦ λογοθέτου. φησίν Εξ άλλου βιβλίου χρυσίον J. CHRONICON. - LIB. I. omnes interfecerunt. Tunc impleta est prophetia Isaac, qua dixerat ad Esau: «Si excutis jugum fratris qui de cervice tua, peccabis peccatum mortis. A Filii autem Jacob confestim manibus consertis 2nd sepho ; Ced. 75,19. cod. D XVIII. De nativitate Moysis. Secundo anno cum esset Israel in Ægypto, vates socer prædixit natum hoc tempore parvulum ex He- bræis Ægyptiorum eversurum esse imperium, ideo- que Pharao mandavit ut occiderentur recens nati par- vuli Hebræorum masculini sexus. Levi autem, cum annum quadragesimum quin- tum ageret, genuit Caath, et postea vixit annos nonaginta, et mortuus est, cum facti essent omnes anni ejus centum et triginta. Caath autem sexa- ginta tres annos natus, genuit Amram. Amram autem, septuaginta natus aunos, genuit Moysen et Aaron. Dicitur Amram, pater Moysis, Domi- num orasse ne perire pateretur genus Hebræo- rum. Divinitus autem in somnio admonitus est de nativitate et potestate parvuli Moysis, quem post nativitatem exposium, Thermutis, Pharaonis filia, sustulit. Porro adeo venustus erat puer Moyses, ut videntes eum cum admiratione contemplaren- tur: qui factus est tanquam filius filiæ Pharaonis. Cum infans adhuc esset, decorus visu et elegan- tissimus, adductus est, ut ferunt, ad Pharaonem, patrem Thermutis. Cum vero barbam illius arri- puisset, jussit rex illum occidi; sed divina pro- videntia Pharaonem cohibuit ne infantem isto modo occideret. Suaserunt ei sapientes quidam ex subditis ut carbones accensi et auri acervus simul deponerentur bumi, si puer, inquit, aurum tetigerit et sumpserit, tunc maligne barbam vellit, si vero tetigerit accensos carbones, absque malitia et ut simplex puerulus, hoc fecit, nec decet occidi sine causa; quod cum accidisset, argumento fuit. Neglecto enim auro, accurrit puer að prunas, carbonemque sumptum, ut solent parvuli, ori al- movit, tactaque lingua, tardiloquus factus est et horrisona voce. XIX. Filii Israe, egrediuntur ex Ægypto. Octogesimo anno Moysis, egressi sunt filii Ísrael Variæ lectiones et notæ. Nota codicis marginalis. Leo; Glyc. 278,8-280,15 € Jo- "2082 (3474). '2020 (3337). • (5607). cod. (5) Λέγεται * δὲ ἔτι νήπιον ὄντα εισαχθῆναι πρὸς 10. "Οτι υἱοὶ Ἰσραὴλ ἐξῆλθον ἐκ τῆς Αἰγύπτου.

τος, ἐντείνας ὁ Ἰακὼβ τὸ τόςον, κατέβαλεν Ήσαν κατὰ τοῦ δεξιοῦ μαστοῦ, καὶ πλήξας ἀνεῖλεν. Οἱ δὲ υἱοὶ Ἰακώβ, αὐτίκα ὑπεξελθόντες, σχεδόν πάντας ἀνεῖ - λον. Καὶ τότε ἐπληρώθη τοῦ Ἰσαὰκ ἡ πρόῤῥησις ἡ λέγουσα πρὸς τὸν Ἡσαῦ· « Ἐὰν καθέλῃς τὸν ζυγὸν τοῦ ἀδελφοῦ σου ἀπὸ τοῦ τραχήλου σου, πλημμελής στις πλημμέλειαν θανάτου». Η'. Περὶ τῆς γεννήσεως Μωϋσέως. * Τῷ δὲ δευτέρῳ ἔτει τῆς τοῦ οι Ισραὴλ ἐν Αἰ γύπτῳ παροικίας ἱερογραμματέα δεινὸν προειπεῖνου, ὅτι τὸ τικτόμενον παιδίον ἐν τῷδε τῷ χρόνῳ τοῖς Εβραίοις τὴν Αἰγυπτίων καταλύσει βασιλείαν, καὶ διὰ τοῦτο Φαραὼ προσέταξε φονεύειν τὰ τικτόμενα ἄῤῥενα τῶν Εβραίων παιδία. » (2) Λευῖ δὲ, γενόμενος ἐτῶν με', ἐγέννησε τὸν Β Καάθ, καὶ μετὰ τοῦτο ἔζησεν ἔτη Γ΄, καὶ ἀπέθανε, ζήσας τὰ πάντα ἔτη ρλ'. Καάθ δὲ, γενόμενος ἐτῶν Εγ', γεννᾷ τὸν ᾿Αμραμ. (5) "Αμραμ δὲ, γενόμενος ἐτῶν σ', γεννᾷ τὸν Μωϋσῆν καὶ τὸν Ααρών. (4) Τὸν δὲ "Αμραμ φασὶ τὸν πατέρα Μωϋσέως εὔξασθαι τῷ Θεῷ μὴ περιιδεῖν ἀπολλύμενον τὸ γένος τῶν Εδραίων· χρηματισθεὶς δὲ κατ' ὄναρ περὶ τῆς γεννήσεως καὶ δυνάμεως τοῦ παιδίου Μωϋσέως, οὗ τεχθέντος καὶ ἐκθέτου γενομένου, Θερμοῦθις, ἡ τοῦ Φαραὼ θυγάτηρ, ἀνείλετο· τοσοῦτον δὲ ἦν ἀστεῖον τὸ παιδίον Μωϋσῆς, ὡς τοὺς ὁρῶντας αὐτὸ ἀμεταστρεπτί θαυμάζοντας ἐνορᾷν· δς καὶ ἐγενήθη εἰς υἱὸν τῇ θυγατρὶ τοῦ Φαραώ. . Φαραὼ τὸν πατέρα αὐτῆς, ἀστεῖον ὄντα τῇ ὄψει καὶ χαριέστατον, λαβέσθαι τῆς γενειάδος αὐτοῦ, καὶ διὰ τοῦτο προστάξαντος ἀναιρεθῆναι αὐτό, προνοίᾳ δὲ Θεοῦ ἐπισχεθῆναι τὸν Φαραὼ τοῦ μὴ ἀνελεῖν αὐτὸν τρόπῳ τοιῷδε· "Ανθρακας ἀναφθέντας ἐν τῇ γῇ κατατε- θῆναι καὶ χρυσίου * σωρὸν ὑποθήκῃ τινῶν τῶν ὑπ' αὐτ τῶν σοφῶν· καὶ εἰ μὲν ἄψαιτο ὁ παῖς, φησί, τοῦ χρυσοῦ καὶ τούτου λάβοι, κακοήθως δράξατο της γενειάδος αὐτ τοῦ, εἰ δὲ θίξοι τῶν καιομένων ἀνθράκων, ἀπανούργως καὶ ὡς ἀφελὲς παιδίον τοῦτο εἰργάσατο, καὶ οὐ χρὴ μά- τὴν ἀναιρεθῆναι· δ καὶ γενόμενον, ἔστησε τὴν ἀπόφα σιν· ἀφέμενος γὰρ τοῦ χρυσοῦ, προσέδραμε τοῖς ἄν- θραξι, καὶ τούτων ἕνα λαβών, κατὰ τὸ ἠθισμένον ὡς τὰ πολλὰ τοῖς παισι, τῷ στόματι προσήνεγκε, καὶ ψαύ σαντος αὐτοῦ τῇ γλώσσῃ, βραδύγλωσσος γέγονε καὶ δύσηχος τοῦ λαλεῖν. • Ἐν δὲ τῷ ὀγδοηκοστῷ ἔτει τοῦ Μωϋσέως ἐξῆλ ” (3474). οι τοῦ λογοθέτου. φησίν Εξ άλλου βιβλίου χρυσίον J. CHRONICON. - LIB. I. omnes interfecerunt. Tunc impleta est prophetia Isaac, qua dixerat ad Esau: «Si excutis jugum fratris qui de cervice tua, peccabis peccatum mortis. A Filii autem Jacob confestim manibus consertis 2nd sepho ; Ced. 75,19. cod. D XVIII. De nativitate Moysis. Secundo anno cum esset Israel in Ægypto, vates socer prædixit natum hoc tempore parvulum ex He- bræis Ægyptiorum eversurum esse imperium, ideo- que Pharao mandavit ut occiderentur recens nati par- vuli Hebræorum masculini sexus. Levi autem, cum annum quadragesimum quin- tum ageret, genuit Caath, et postea vixit annos nonaginta, et mortuus est, cum facti essent omnes anni ejus centum et triginta. Caath autem sexa- ginta tres annos natus, genuit Amram. Amram autem, septuaginta natus aunos, genuit Moysen et Aaron. Dicitur Amram, pater Moysis, Domi- num orasse ne perire pateretur genus Hebræo- rum. Divinitus autem in somnio admonitus est de nativitate et potestate parvuli Moysis, quem post nativitatem exposium, Thermutis, Pharaonis filia, sustulit. Porro adeo venustus erat puer Moyses, ut videntes eum cum admiratione contemplaren- tur: qui factus est tanquam filius filiæ Pharaonis. Cum infans adhuc esset, decorus visu et elegan- tissimus, adductus est, ut ferunt, ad Pharaonem, patrem Thermutis. Cum vero barbam illius arri- puisset, jussit rex illum occidi; sed divina pro- videntia Pharaonem cohibuit ne infantem isto modo occideret. Suaserunt ei sapientes quidam ex subditis ut carbones accensi et auri acervus simul deponerentur bumi, si puer, inquit, aurum tetigerit et sumpserit, tunc maligne barbam vellit, si vero tetigerit accensos carbones, absque malitia et ut simplex puerulus, hoc fecit, nec decet occidi sine causa; quod cum accidisset, argumento fuit. Neglecto enim auro, accurrit puer að prunas, carbonemque sumptum, ut solent parvuli, ori al- movit, tactaque lingua, tardiloquus factus est et horrisona voce. XIX. Filii Israe, egrediuntur ex Ægypto. Octogesimo anno Moysis, egressi sunt filii Ísrael Variæ lectiones et notæ. Nota codicis marginalis. Leo; Glyc. 278,8-280,15 € Jo- "2082 (3474). '2020 (3337). • (5607). cod. (5) Λέγεται * δὲ ἔτι νήπιον ὄντα εισαχθῆναι πρὸς 10. "Οτι υἱοὶ Ἰσραὴλ ἐξῆλθον ἐκ τῆς Αἰγύπτου.

σιε'. Πῶς οὖν φησιν ὁ Θεὸς τῷ ᾿Αβραάμ, ο "Οτι πάρ- οικον ἔσται τὸ σπέρμα σου ἔτη υ'; ο 'Αλλὰ δῆλον, ὅτι ἀπὸ τῆς ἀναβάσεως ᾽Αβραὰμ ἐκ Χαβρὰν δεῖ τὴν τοῦ λαοῦ παροικίαν ἀριθμεῖν· οὐ γὰρ ἐν Αἰγύπτῳ μόνον γέγονεν ἡ παροικία, ἀλλὰ καὶ ἐν γῇ Χαναάν, καθὼς μαρτυρεῖ Μωϋσῆς λέγων (14)« Ἡ δὲ παροί- νησις τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ἐν γῇ Χαναὰν καὶ ἐν Αἰ γύπτῳ ἔτη υλ'., Καί ἐστι τοῦ μὲν Ἀβραὰμ ἀπὸ τῆς ἐν' Χαβρὰν ἀναβάσεως μέχρι τοῦ Ἰσαὰκ γεννήσεως έτη κε', τοῦ δὲ Ἰσαὰκ μέχρι Ἰακὼβ ξ' ἔτη, τοῦ δὲ Ἰακὼς μέχρι Λευὶ ἔτη πζ', τοῦ δὲ Λεῖ μέχρι Κααθ ἔτη με', τοῦ δὲ Κααθ μέχρι "Αμραμ έτη Εγ τοῦ δὲ ᾿Αμραμ μέχρι Μωυσέως ἔτη ο', τοῦ δὲ Μωυ. σέως μέχρι τῆς ἐξόδου ἔτη π. (2) Καὶ οὕτως ἐξελ- θὼν Ἰσραήλ, ἐπιφερόμενος τὰ ὀστᾶ Ἰωσήφ, ἐποίησ σεν ἐν τῇ ἐρήμῳ ἔτη μ'· φησί γάρ' « Πέμπτῃ γε- ντᾷ ἀνέβησαν υἱοὶ Ἰσραὴλ ἀπὸ τῆς Αἰγύπτου, καὶ ἔλαβε Μωϋσῆς τὰ ὀστᾶ Ἰωσὴφ μετ' αὐτοῦ· ὁρκώσας γὰρ ἄρχισεν ὁ Ἰωσὴφ τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ λέγων· Επισκοπῇ ἐπισκέψεται ὑμᾶς ὁ Θεὸς, καὶ συνανοί- σετε τὰ ὀστᾶ μου ἐντεῦθεν μεθ' ὑμῶν· ο ὅς ὑπάρ χων ἐτῶν ιζ' φθονηθεὶς ὑπὸ τῶν ἀδελφῶν ἐπράθη, καὶ γενόμενος ἐτῶν λ', ἄρχων πάσης Αιγύπτου καθί σταται, ἐν ᾗ γεννήσας υἱοὺς β', τὸν Ἐφραὶμ καὶ τὸν Μανασσῆ, ἀπέθανεν ἐτῶν ρι. Α θον υἱοὶ Ἰσραὴλ ἐξ Αἰγύπτου, ἐν ᾗ παρώκησαν ἔτη Β Ἐπεὶ οὖν, ὅτε παρέστη Μωϋσῆς τῷ Φαραώ, ἦν ἐτῶν π', ἔμεινε δὲ ἄλλα μ' ἔτη ἐν τῇ ἐρήμῳ,δῆλον οὖν ἐστιν, ὅτι ἐν ὅλαις μ' ἡμέραις γεγόνασιν αἱ κατ' Αἴγυπτον πληγαί, ἂν ἡμέρας ἀριθμοῦμεν μετὰ τῶν μ' ἐτῶν τῆς ἐρήμου· ἀναγνοὺς γὰρ μετὰ ἀκριβείας ἐσημειωσάμην τὰς μ' ἡμέρας γενέσθαι οὕτως· α', ἀφ᾿ ἧς ἡμέρας συνέτυχε τῷ Φαραώ· δευτέρᾳ δὲ, τῇ ἐπιούσῃ « διεσπάρη ὁ λαὸς ἄχυρα συλλέξαι ", και μαστιγώθησαν οἱ γραμματεῖς αὐτῶν», μὴ ποιη- σάντων “ τὸ τῆς ἡμέρας ἔργον· τρίτῃ γὰρ, τῇ ἑξῆς καταβοῶντες υἱοὶ Ἰσραὴλ διὰ τὸ ἀπαιτεῖσθαι ἄχνε ρον, εἰσῆλθε πρὸς Φαραώ. Τετάρτῃ δὲ εὐξάμενος ἐν λόγῳ Κυρίου εἶπε τῷ Ἰσραήλ, ὅτι, Εξάξει ὑμᾶς ἐξ Αἰγύπτου ὁ Θεός ν· καὶ οὐ προσέσχον ἐκ πολλής ὀλιγωρίας 10. Πέμπτῃ δὲ, εἰσῆλθε προς Φαραὼ καὶ τὴν ῥάβδον ὄφιν ἐποίησεν· ἕκτῃ δὲ τὸ ὕδωρ εἰς αἷμα μετέβαλεν. Εἶτα ἀνελάβοντο μέχρι τῆς γ', καὶ ι' ἡμέρας, καὶ ἀνέβη ὁ βάτραχος. Τεσσαρεσκαιδεκάτῃ ἀπέθα νον οἱ βάτραχοι· ιε' σκνίπες γεγόνασι· ις' συνέτυχε τῷ Φαραώ, ὅτι αύριον μέλλει γίγνεσθαι κυνόμυια, ιξ' ηλ- θεν ή κυνόμυια · ιη' ἀπέστη ἡ κυνόμυια, ἐν ᾧ καὶ ἠπειλήθη τῶν κτηνῶν ὁ θάνατος· ιθ' ἀπέθαναν τὰ κτήνη· κ' δὲ «φλυκτίδες αναζέουσαι ", γεγόναο Γεώργιος ἐκ τῆς ἡμᾶς ὑμᾶς κύριος ὁ Θεὸς ὑ. στίχθησαν ἀπὸ τῆς ὀλιγοψυχίας Ελ. νι, 9. Η ποιήσαντες Ορχῳ γὰρ ὡ. τού, Επ. * 11, έμα 9. GEORGI HAMARTOLI ex Egypto, in qua commorati sunt ducentis et quindecim annis. Quare igitur dixit Deus ad Abraham : «Peregrinum erit semen tuum annis quadringentis › ? At evidens est, ab ascensu Abrahæ in Chanaan incolatum populi æstimandum esse; non enim in Ægypto solummodo incolae fuerunt, sed etiam in terra Chanaan, ut testatur Moyses di- cens: Habitatio autem filiorum Israel in terra Cha- nan et in Ægypto quadringentorum triginta ammo- ›um. › Sunt porro Abraham ab ascensu in Chatran usque ad nativitaten Isaac anni viginti quinque, ab Isaac ad Jacob anni sexaginta, a Jacob usque ad Levi anni octoginta septem, a Levi usque ad Caath anni quadraginta quinque, a Caath ad Amram anni sexaginta tres, ab Amram ad Moysen anui septuaginta, a Moyse usque ad exitum anni octoginta. Itaque, cum exiisset Israel, ossa Joseph asportans, versatus est in deserto quadraginta annis; dicit enim : « Quinta generatione ascenderunt Alli Israel de Egypto, et sumpsit Moyses ossa Joseph secum; conjuravit enim Joseph filios Israel dicens : Visitatione visitabit vos Deus, et una asportabitis ossa mea hinc vobiscum. Qui septemdecim annos natus ob invidiam a fratribus venumdatus est, et triginta annorum factus, princeps universæ Ægypti constituitur, in qua cum duos genuisset filios, Ephrain el Mamassem, mortuus est, centum et decem annos natus. . (3) Quoniam igitur octogesimum annum agebat Moyses cum adstitit coram Pharaone, mansitque C præterea quadraginta annis in deserto, prorsus evidens est, per quadraginta dies integros accidisse plagas contra Ægyptum, quos dies numeramus post annos quadraginta conimorationis in deserto; le- gentes enim cum diligentia notavimus quadraginta diès fieri ita: primo die collocutus est Moyses cum Pharaone; secundo, postridie discucurrit populus ad paleas colligendas, et flagellati sunt scribæ ecrum, co quod non fecissent (Israelitz) diei opus ; tertio, die sequenti, vociferati sunt fili Israel eo quod denegaretur palea, et ingressus est ad Pha- raonein; quarto, precatus in verbo Domini disit ad Israel: Educe vos ex Ægypto Deus, et non acquieverunt propter multant negligentiain. Quinto, ingressus est ad Pharaonem, et virgam in dra- conem convertit; sexto, aquam vertit iu sanguinem, deinde collegerunt usque ad tertium decimum diem, et ascendit rana. Quarto decimo, mortuæ sunt ranæ; quinto decimo, facti sunt sciniphes ; sexto decimo, collocutus est Pharaoni, quia po. stero die debet fieri cynomyia; septimo decimo, D Variæ lectiones et notæ. • (3689) - cod. • Ex. xit, 40. ' X Leo; I. Leo. Ced. 65, 6? 18,19 ; Gen. L, 25. ' cod. Ex. Gen. cod. cod. 15, is Ex. v. 12,14.

σιε'. Πῶς οὖν φησιν ὁ Θεὸς τῷ ᾿Αβραάμ, ο "Οτι πάρ- οικον ἔσται τὸ σπέρμα σου ἔτη υ'; ο 'Αλλὰ δῆλον, ὅτι ἀπὸ τῆς ἀναβάσεως ᾽Αβραὰμ ἐκ Χαβρὰν δεῖ τὴν τοῦ λαοῦ παροικίαν ἀριθμεῖν· οὐ γὰρ ἐν Αἰγύπτῳ μόνον γέγονεν ἡ παροικία, ἀλλὰ καὶ ἐν γῇ Χαναάν, καθὼς μαρτυρεῖ Μωϋσῆς λέγων (14)« Ἡ δὲ παροί- νησις τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ἐν γῇ Χαναὰν καὶ ἐν Αἰ γύπτῳ ἔτη υλ'., Καί ἐστι τοῦ μὲν Ἀβραὰμ ἀπὸ τῆς ἐν' Χαβρὰν ἀναβάσεως μέχρι τοῦ Ἰσαὰκ γεννήσεως έτη κε', τοῦ δὲ Ἰσαὰκ μέχρι Ἰακὼβ ξ' ἔτη, τοῦ δὲ Ἰακὼς μέχρι Λευὶ ἔτη πζ', τοῦ δὲ Λεῖ μέχρι Κααθ ἔτη με', τοῦ δὲ Κααθ μέχρι "Αμραμ έτη Εγ τοῦ δὲ ᾿Αμραμ μέχρι Μωυσέως ἔτη ο', τοῦ δὲ Μωυ. σέως μέχρι τῆς ἐξόδου ἔτη π. (2) Καὶ οὕτως ἐξελ- θὼν Ἰσραήλ, ἐπιφερόμενος τὰ ὀστᾶ Ἰωσήφ, ἐποίησ σεν ἐν τῇ ἐρήμῳ ἔτη μ'· φησί γάρ' « Πέμπτῃ γε- ντᾷ ἀνέβησαν υἱοὶ Ἰσραὴλ ἀπὸ τῆς Αἰγύπτου, καὶ ἔλαβε Μωϋσῆς τὰ ὀστᾶ Ἰωσὴφ μετ' αὐτοῦ· ὁρκώσας γὰρ ἄρχισεν ὁ Ἰωσὴφ τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ λέγων· Επισκοπῇ ἐπισκέψεται ὑμᾶς ὁ Θεὸς, καὶ συνανοί- σετε τὰ ὀστᾶ μου ἐντεῦθεν μεθ' ὑμῶν· ο ὅς ὑπάρ χων ἐτῶν ιζ' φθονηθεὶς ὑπὸ τῶν ἀδελφῶν ἐπράθη, καὶ γενόμενος ἐτῶν λ', ἄρχων πάσης Αιγύπτου καθί σταται, ἐν ᾗ γεννήσας υἱοὺς β', τὸν Ἐφραὶμ καὶ τὸν Μανασσῆ, ἀπέθανεν ἐτῶν ρι. Α θον υἱοὶ Ἰσραὴλ ἐξ Αἰγύπτου, ἐν ᾗ παρώκησαν ἔτη Β Ἐπεὶ οὖν, ὅτε παρέστη Μωϋσῆς τῷ Φαραώ, ἦν ἐτῶν π', ἔμεινε δὲ ἄλλα μ' ἔτη ἐν τῇ ἐρήμῳ,δῆλον οὖν ἐστιν, ὅτι ἐν ὅλαις μ' ἡμέραις γεγόνασιν αἱ κατ' Αἴγυπτον πληγαί, ἂν ἡμέρας ἀριθμοῦμεν μετὰ τῶν μ' ἐτῶν τῆς ἐρήμου· ἀναγνοὺς γὰρ μετὰ ἀκριβείας ἐσημειωσάμην τὰς μ' ἡμέρας γενέσθαι οὕτως· α', ἀφ᾿ ἧς ἡμέρας συνέτυχε τῷ Φαραώ· δευτέρᾳ δὲ, τῇ ἐπιούσῃ « διεσπάρη ὁ λαὸς ἄχυρα συλλέξαι ", και μαστιγώθησαν οἱ γραμματεῖς αὐτῶν», μὴ ποιη- σάντων “ τὸ τῆς ἡμέρας ἔργον· τρίτῃ γὰρ, τῇ ἑξῆς καταβοῶντες υἱοὶ Ἰσραὴλ διὰ τὸ ἀπαιτεῖσθαι ἄχνε ρον, εἰσῆλθε πρὸς Φαραώ. Τετάρτῃ δὲ εὐξάμενος ἐν λόγῳ Κυρίου εἶπε τῷ Ἰσραήλ, ὅτι, Εξάξει ὑμᾶς ἐξ Αἰγύπτου ὁ Θεός ν· καὶ οὐ προσέσχον ἐκ πολλής ὀλιγωρίας 10. Πέμπτῃ δὲ, εἰσῆλθε προς Φαραὼ καὶ τὴν ῥάβδον ὄφιν ἐποίησεν· ἕκτῃ δὲ τὸ ὕδωρ εἰς αἷμα μετέβαλεν. Εἶτα ἀνελάβοντο μέχρι τῆς γ', καὶ ι' ἡμέρας, καὶ ἀνέβη ὁ βάτραχος. Τεσσαρεσκαιδεκάτῃ ἀπέθα νον οἱ βάτραχοι· ιε' σκνίπες γεγόνασι· ις' συνέτυχε τῷ Φαραώ, ὅτι αύριον μέλλει γίγνεσθαι κυνόμυια, ιξ' ηλ- θεν ή κυνόμυια · ιη' ἀπέστη ἡ κυνόμυια, ἐν ᾧ καὶ ἠπειλήθη τῶν κτηνῶν ὁ θάνατος· ιθ' ἀπέθαναν τὰ κτήνη· κ' δὲ «φλυκτίδες αναζέουσαι ", γεγόναο Γεώργιος ἐκ τῆς ἡμᾶς ὑμᾶς κύριος ὁ Θεὸς ὑ. στίχθησαν ἀπὸ τῆς ὀλιγοψυχίας Ελ. νι, 9. Η ποιήσαντες Ορχῳ γὰρ ὡ. τού, Επ. * 11, έμα 9. GEORGI HAMARTOLI ex Egypto, in qua commorati sunt ducentis et quindecim annis. Quare igitur dixit Deus ad Abraham : «Peregrinum erit semen tuum annis quadringentis › ? At evidens est, ab ascensu Abrahæ in Chanaan incolatum populi æstimandum esse; non enim in Ægypto solummodo incolae fuerunt, sed etiam in terra Chanaan, ut testatur Moyses di- cens: Habitatio autem filiorum Israel in terra Cha- nan et in Ægypto quadringentorum triginta ammo- ›um. › Sunt porro Abraham ab ascensu in Chatran usque ad nativitaten Isaac anni viginti quinque, ab Isaac ad Jacob anni sexaginta, a Jacob usque ad Levi anni octoginta septem, a Levi usque ad Caath anni quadraginta quinque, a Caath ad Amram anni sexaginta tres, ab Amram ad Moysen anui septuaginta, a Moyse usque ad exitum anni octoginta. Itaque, cum exiisset Israel, ossa Joseph asportans, versatus est in deserto quadraginta annis; dicit enim : « Quinta generatione ascenderunt Alli Israel de Egypto, et sumpsit Moyses ossa Joseph secum; conjuravit enim Joseph filios Israel dicens : Visitatione visitabit vos Deus, et una asportabitis ossa mea hinc vobiscum. Qui septemdecim annos natus ob invidiam a fratribus venumdatus est, et triginta annorum factus, princeps universæ Ægypti constituitur, in qua cum duos genuisset filios, Ephrain el Mamassem, mortuus est, centum et decem annos natus. . (3) Quoniam igitur octogesimum annum agebat Moyses cum adstitit coram Pharaone, mansitque C præterea quadraginta annis in deserto, prorsus evidens est, per quadraginta dies integros accidisse plagas contra Ægyptum, quos dies numeramus post annos quadraginta conimorationis in deserto; le- gentes enim cum diligentia notavimus quadraginta diès fieri ita: primo die collocutus est Moyses cum Pharaone; secundo, postridie discucurrit populus ad paleas colligendas, et flagellati sunt scribæ ecrum, co quod non fecissent (Israelitz) diei opus ; tertio, die sequenti, vociferati sunt fili Israel eo quod denegaretur palea, et ingressus est ad Pha- raonein; quarto, precatus in verbo Domini disit ad Israel: Educe vos ex Ægypto Deus, et non acquieverunt propter multant negligentiain. Quinto, ingressus est ad Pharaonem, et virgam in dra- conem convertit; sexto, aquam vertit iu sanguinem, deinde collegerunt usque ad tertium decimum diem, et ascendit rana. Quarto decimo, mortuæ sunt ranæ; quinto decimo, facti sunt sciniphes ; sexto decimo, collocutus est Pharaoni, quia po. stero die debet fieri cynomyia; septimo decimo, D Variæ lectiones et notæ. • (3689) - cod. • Ex. xit, 40. ' X Leo; I. Leo. Ced. 65, 6? 18,19 ; Gen. L, 25. ' cod. Ex. Gen. cod. cod. 15, is Ex. v. 12,14.

σιε'. Πῶς οὖν φησιν ὁ Θεὸς τῷ ᾿Αβραάμ, ο "Οτι πάρ- οικον ἔσται τὸ σπέρμα σου ἔτη υ'; ο 'Αλλὰ δῆλον, ὅτι ἀπὸ τῆς ἀναβάσεως ᾽Αβραὰμ ἐκ Χαβρὰν δεῖ τὴν τοῦ λαοῦ παροικίαν ἀριθμεῖν· οὐ γὰρ ἐν Αἰγύπτῳ μόνον γέγονεν ἡ παροικία, ἀλλὰ καὶ ἐν γῇ Χαναάν, καθὼς μαρτυρεῖ Μωϋσῆς λέγων (14)« Ἡ δὲ παροί- νησις τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ἐν γῇ Χαναὰν καὶ ἐν Αἰ γύπτῳ ἔτη υλ'., Καί ἐστι τοῦ μὲν Ἀβραὰμ ἀπὸ τῆς ἐν' Χαβρὰν ἀναβάσεως μέχρι τοῦ Ἰσαὰκ γεννήσεως έτη κε', τοῦ δὲ Ἰσαὰκ μέχρι Ἰακὼβ ξ' ἔτη, τοῦ δὲ Ἰακὼς μέχρι Λευὶ ἔτη πζ', τοῦ δὲ Λεῖ μέχρι Κααθ ἔτη με', τοῦ δὲ Κααθ μέχρι "Αμραμ έτη Εγ τοῦ δὲ ᾿Αμραμ μέχρι Μωυσέως ἔτη ο', τοῦ δὲ Μωυ. σέως μέχρι τῆς ἐξόδου ἔτη π. (2) Καὶ οὕτως ἐξελ- θὼν Ἰσραήλ, ἐπιφερόμενος τὰ ὀστᾶ Ἰωσήφ, ἐποίησ σεν ἐν τῇ ἐρήμῳ ἔτη μ'· φησί γάρ' « Πέμπτῃ γε- ντᾷ ἀνέβησαν υἱοὶ Ἰσραὴλ ἀπὸ τῆς Αἰγύπτου, καὶ ἔλαβε Μωϋσῆς τὰ ὀστᾶ Ἰωσὴφ μετ' αὐτοῦ· ὁρκώσας γὰρ ἄρχισεν ὁ Ἰωσὴφ τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ λέγων· Επισκοπῇ ἐπισκέψεται ὑμᾶς ὁ Θεὸς, καὶ συνανοί- σετε τὰ ὀστᾶ μου ἐντεῦθεν μεθ' ὑμῶν· ο ὅς ὑπάρ χων ἐτῶν ιζ' φθονηθεὶς ὑπὸ τῶν ἀδελφῶν ἐπράθη, καὶ γενόμενος ἐτῶν λ', ἄρχων πάσης Αιγύπτου καθί σταται, ἐν ᾗ γεννήσας υἱοὺς β', τὸν Ἐφραὶμ καὶ τὸν Μανασσῆ, ἀπέθανεν ἐτῶν ρι. Α θον υἱοὶ Ἰσραὴλ ἐξ Αἰγύπτου, ἐν ᾗ παρώκησαν ἔτη Β Ἐπεὶ οὖν, ὅτε παρέστη Μωϋσῆς τῷ Φαραώ, ἦν ἐτῶν π', ἔμεινε δὲ ἄλλα μ' ἔτη ἐν τῇ ἐρήμῳ,δῆλον οὖν ἐστιν, ὅτι ἐν ὅλαις μ' ἡμέραις γεγόνασιν αἱ κατ' Αἴγυπτον πληγαί, ἂν ἡμέρας ἀριθμοῦμεν μετὰ τῶν μ' ἐτῶν τῆς ἐρήμου· ἀναγνοὺς γὰρ μετὰ ἀκριβείας ἐσημειωσάμην τὰς μ' ἡμέρας γενέσθαι οὕτως· α', ἀφ᾿ ἧς ἡμέρας συνέτυχε τῷ Φαραώ· δευτέρᾳ δὲ, τῇ ἐπιούσῃ « διεσπάρη ὁ λαὸς ἄχυρα συλλέξαι ", και μαστιγώθησαν οἱ γραμματεῖς αὐτῶν», μὴ ποιη- σάντων “ τὸ τῆς ἡμέρας ἔργον· τρίτῃ γὰρ, τῇ ἑξῆς καταβοῶντες υἱοὶ Ἰσραὴλ διὰ τὸ ἀπαιτεῖσθαι ἄχνε ρον, εἰσῆλθε πρὸς Φαραώ. Τετάρτῃ δὲ εὐξάμενος ἐν λόγῳ Κυρίου εἶπε τῷ Ἰσραήλ, ὅτι, Εξάξει ὑμᾶς ἐξ Αἰγύπτου ὁ Θεός ν· καὶ οὐ προσέσχον ἐκ πολλής ὀλιγωρίας 10. Πέμπτῃ δὲ, εἰσῆλθε προς Φαραὼ καὶ τὴν ῥάβδον ὄφιν ἐποίησεν· ἕκτῃ δὲ τὸ ὕδωρ εἰς αἷμα μετέβαλεν. Εἶτα ἀνελάβοντο μέχρι τῆς γ', καὶ ι' ἡμέρας, καὶ ἀνέβη ὁ βάτραχος. Τεσσαρεσκαιδεκάτῃ ἀπέθα νον οἱ βάτραχοι· ιε' σκνίπες γεγόνασι· ις' συνέτυχε τῷ Φαραώ, ὅτι αύριον μέλλει γίγνεσθαι κυνόμυια, ιξ' ηλ- θεν ή κυνόμυια · ιη' ἀπέστη ἡ κυνόμυια, ἐν ᾧ καὶ ἠπειλήθη τῶν κτηνῶν ὁ θάνατος· ιθ' ἀπέθαναν τὰ κτήνη· κ' δὲ «φλυκτίδες αναζέουσαι ", γεγόναο Γεώργιος ἐκ τῆς ἡμᾶς ὑμᾶς κύριος ὁ Θεὸς ὑ. στίχθησαν ἀπὸ τῆς ὀλιγοψυχίας Ελ. νι, 9. Η ποιήσαντες Ορχῳ γὰρ ὡ. τού, Επ. * 11, έμα 9. GEORGI HAMARTOLI ex Egypto, in qua commorati sunt ducentis et quindecim annis. Quare igitur dixit Deus ad Abraham : «Peregrinum erit semen tuum annis quadringentis › ? At evidens est, ab ascensu Abrahæ in Chanaan incolatum populi æstimandum esse; non enim in Ægypto solummodo incolae fuerunt, sed etiam in terra Chanaan, ut testatur Moyses di- cens: Habitatio autem filiorum Israel in terra Cha- nan et in Ægypto quadringentorum triginta ammo- ›um. › Sunt porro Abraham ab ascensu in Chatran usque ad nativitaten Isaac anni viginti quinque, ab Isaac ad Jacob anni sexaginta, a Jacob usque ad Levi anni octoginta septem, a Levi usque ad Caath anni quadraginta quinque, a Caath ad Amram anni sexaginta tres, ab Amram ad Moysen anui septuaginta, a Moyse usque ad exitum anni octoginta. Itaque, cum exiisset Israel, ossa Joseph asportans, versatus est in deserto quadraginta annis; dicit enim : « Quinta generatione ascenderunt Alli Israel de Egypto, et sumpsit Moyses ossa Joseph secum; conjuravit enim Joseph filios Israel dicens : Visitatione visitabit vos Deus, et una asportabitis ossa mea hinc vobiscum. Qui septemdecim annos natus ob invidiam a fratribus venumdatus est, et triginta annorum factus, princeps universæ Ægypti constituitur, in qua cum duos genuisset filios, Ephrain el Mamassem, mortuus est, centum et decem annos natus. . (3) Quoniam igitur octogesimum annum agebat Moyses cum adstitit coram Pharaone, mansitque C præterea quadraginta annis in deserto, prorsus evidens est, per quadraginta dies integros accidisse plagas contra Ægyptum, quos dies numeramus post annos quadraginta conimorationis in deserto; le- gentes enim cum diligentia notavimus quadraginta diès fieri ita: primo die collocutus est Moyses cum Pharaone; secundo, postridie discucurrit populus ad paleas colligendas, et flagellati sunt scribæ ecrum, co quod non fecissent (Israelitz) diei opus ; tertio, die sequenti, vociferati sunt fili Israel eo quod denegaretur palea, et ingressus est ad Pha- raonein; quarto, precatus in verbo Domini disit ad Israel: Educe vos ex Ægypto Deus, et non acquieverunt propter multant negligentiain. Quinto, ingressus est ad Pharaonem, et virgam in dra- conem convertit; sexto, aquam vertit iu sanguinem, deinde collegerunt usque ad tertium decimum diem, et ascendit rana. Quarto decimo, mortuæ sunt ranæ; quinto decimo, facti sunt sciniphes ; sexto decimo, collocutus est Pharaoni, quia po. stero die debet fieri cynomyia; septimo decimo, D Variæ lectiones et notæ. • (3689) - cod. • Ex. xit, 40. ' X Leo; I. Leo. Ced. 65, 6? 18,19 ; Gen. L, 25. ' cod. Ex. Gen. cod. cod. 15, is Ex. v. 12,14.

σιν· κα' δὲ ἀπειλὴ τῆς ἐσομένης τῇ ἐπαύριον χαλάζης Α ἐξηνέχθη· και ἦλθεν ἡ χάλαζα· κγ' δὲ ἡ ἀκρὶς ἐπῆλ θε, ἐν ᾗ καὶ διὰ προσευχῆς ἤρθη· κδ' δὲ μέχρι κε' τὸ τριήμερον ἐγίνετο σκότος",· καὶ μετὰ τὰς γ' ἡμέρα; διελύθη. Εἶτα μεθ' ἡμέρας θ' εἶπε Κύριος προς Μωσήν καὶ Ααρών διαταξάμενος περὶ τοῦ Πάσχα· «Οὗτός ἐστιν ὁ πρῶτος μὴν 1,, ὁ παρ' Εβραίοις μὲν Νισάνλεγόμε- ο νος, παρ' ἡμῖν δὲ Μάρτιος, ὥς φησινό Κύριος" « Ο μὴν οὗτος ἀρχὴ μηνῶν ὑμῖν ἐστι πρῶτος· λάλησον τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ λέγων· «Τῇ δεκάτῃ τοῦ μηνὸς τούτου λαβέτωσαν ἕκαστος πρόβατον», ἥτις ἐστὶ λς' ἡμέρα. Εἶτα μετὰ δ' ἡμέρας ἐσφάγη τὰ πρόβατα, καὶ πα σχάσαντες ἐξῆλθαν, ὡς εἶναι τὴν (459) μ' ἡμέραν, καθ᾿ ἣν ἐθανατώθησαν τὰ πρωτότοκα Αἰγύπτου περὶ τὸ μεσονύκτιον, ὥστε καὶ τὰ ἄζυμα βαστάσαντες ἐξῆλθον διὰ τῆς μεσιτείας καὶ ὁδηγίας τοῦ ἀοιδίμου καὶ τερατουργού Μωϋσέως. Κ'. Περὶ τῆς δοθείσης πλακες Μωϋσεῖ. Οὗτος ἐκεῖνος ἐστιν ὁ μέγας Θεοφάντωρ καὶ θεο- φιλέστατος σημαντὴρ, πρὸς ὅν εἶπεν ὁ Θεός· « Ιδού δέδωκά σε θεὸν Φαραώ, καὶ Ααρὼν ὁ ἀδελφός σου ἔσται προφήτη;· σὺ δὲ λάλησον πάντα ὅσα ἐντέλ- λομαί σοι., Οὗτος, πατάξας τοὺς Αἰγυπτίους διὰ τῆς δεκαπληγίας καὶ διὰ τῆς θαλάσσης ολοθρεύσας, ἐξή- γαγε τοὺς υἱοὺς Ισραηλἐκ τῆς σιδηρᾶς καμίνου ἐν ση- μείοις καὶ τέρασι μεγάλοις, ἐν χειρὶ κραταιᾷ καὶ ἐν βραχίον: ὑψηλῷ, καθώς φησι καὶ Δαυΐδ. « Τῷ παδιελόντι τὴν Ἐρυθραν θάλασσαν εἰς διαιρέσεις καὶ τὰ λοιπά. (2) Οὐ γὰρ μία γέγονεν όδ'ς, καθώς ὁ Χρυσόστομος ὁ θεόσοφος λέγει, ἀλλὰ καθ᾿ ἑκάστην φυλὴν τὸ ὕδωρ ἐσχίζετο, ὡς πολλὰς γενέσθαι τὰς διαβάσεις τοῦ λαοῦ, ἵνα μὴ φύσεως ἔργον τοῦτο νο- μισθῇ, ἀλλὰ Θεοῦ τοῦ πᾶσαν φύσιν δημιουργήσαντος καὶ κυριεύοντος. Οθεν ἐν βραχείᾳ καιροῦ ῥοπῇ τἀναν τία εἰργάζετο· καὶ οὐ καθ᾿ ἓν ἐτέμνετο μέρος τὸ ὕδωρ, κορυφουμένων τῶν ὑδάτων, ἀλλὰ κατὰ ἀριθμὸν τῶν φυλῶν ἁπάντων· καθ᾿ ἕκαστον γὰρ τῶν σημείων τοῦτο μάλιστα ἦν περισπούδαστον τῷ Θεῷ, ἐπεὶ διὰ τῶν στοιχείων τὰ θαύματα ἐγίνετο, ὅπως μὴ φυσικής τινὰς ἀκολουθίας ἢ συντυχίας εἶναι τὰ γινόμενα νο μισθῇ, ἀλλὰ τῆς ἄνωθεν ῥοπῆς τὰ συμβαίνοντα παρ ραδοξοποιούσης διὰ Μωσέως εἰς τοὺς υἱοὺς Ἰσραήλ. Α1, 23. Τον Νειλόν φα σι μή ἀνελθεῖν ἐν ὅλοις ζ' ἔτεσι τοῦ λιμοῦ τῶν Αίγυπτίων Ἐν τοῖς χρόνοις τούτοις διέπρεπον ἐν Αἰγύπτῳ πάντων ἐν σοφίᾳ Ἰαννῆς καὶ οἱ Ιαμβρῆς οἱ ἐπαοιδοί [Κατά] τούτους τους χρόνους Ιναχος πρώτος "Αργους ἐβασίλευσεν· ἐπὶ τούτου ὁ λαὸς διέτριβεν ἐν τῇ ἐρήμῳ ἔτη μ'. Εἶτα Φορωνεύ; Αργείων ἐβασίλευσε, καθ' ὃν χρόνον ὁ ἐπὶ Γύγου κατακλυσμὸς ὑπὸ Ἑλλήνων ἐστόρηται καὶ Ασσυρίων μετὰ Πίκον τὸν πρῶτον βασι λέα, ὅς ἐν Κρήτῃ ἀπέθανεν, δς καὶ τοῖς τότε καιροῖς Ζεὺς μετωνομασθείς· Σεμίραμις δὲ Νίνου ἐβασί λευσε Εx. CHRONICON: LIB. I. venit eynonyia; octavo decimo, recessit cynomyia, eodem die, minatus est Moyses mortem jumento- rum; nono decimno, mortua sunt jumenta. Vicesimo, postulæ ebullientes factæ sunt; vicesimo primo, minatus est Moyses grandinem in crastinum diem ; vicesimo secundo venit grando; vicesimo tertio, supervenit locusta, et eodem die, post precatio- nero, ablata est; vicesimo quarto, usque ad vice- simum quintum, tribus diebus factæ sunt tenebræ›, et post tres dies dissipatæ sunt. Deinde post dies novem, dixit Dominus ad Moysen et Aaron, pre- cipiens circa Pascham : ‹llic est primus mensis,) apud Hebræos dictus Nisan, apud nos autem Martius, sicut dicit Dominus : Mensis iste prin- cipium mensiun, vobis est primus : loquere l filios Israel, dicens : Decima die mensis hujus tollat unusquisque agnumi,› quæ tricesima sexta celebrata Pascha, egressi sunt, et hæc e t. circa mediam noctem, sicque cum azyma ad dies est. Deinde post quatuor dies, occisi sunt agni et quadragesima dies, qua mortua sunt primogenita Ægypti Justinaissent, egressi sunt per mediationem et ductu venerandi Moysis qui tot et tanta prodi- gia leci . xa- C XX. De tabula Moysi dala. Hic est magnus Dei sacerdos et rector Deo caris- simus, ad quem dixit Deus: Ecce dedi te deum Pharaonis; et Aaron frater tuus erit propheta : tu vero loquere omnia quæ mando tibi., Bic cum percussisset Agyptios decem plagis, et in mare submersisset, eduxit filios Israel de camino ferreo in signis et prodigiis magnis, in manu forti et in brachio excelso, sicut dicit David, « qui divisit mare Rubrum in portiones » et reliqua. Non enim unicat facta est via, sicut dicit doctus in divinis Chryso- stomus, sed uniquique tribui aqua scindebatur, ita ut plures fierent transitus populi, ut non naturæ opus hoe existimaretur, sed Dei qui naturam uni- versam condidit et regit. Itaque brevi temporis momento hostes, periere, neque in unam partem aqua secabatur, undis erigentibus se, sed secundum numerum tribuum universarum. Etenim in uno. quoque signo, hoc præsertim erat studiose appeti- tum a Deo, ne, cuin per elementa prodigia fierent, naturali quadam causa aut casu facta crederentur, sed cuncta quæ evenerant filiis Israel incredibilia, vi divina per Moysen facta judicarentur. Quos cum duxisset in deserto per columnam ignis et colum:- Variæ lectiones et notæ. x, 22. (cod in u. et Leu 25,2). (cod. in m. Glyc. 295, 5). (cod. ii.m. Leo 26,10-16). v, 1. Ps. cxxxvi, 13. 2' In unico, qui de hoc miraculo Chrysostomi editus est loco (III, B.) nihil est hujus generis.

σιν· κα' δὲ ἀπειλὴ τῆς ἐσομένης τῇ ἐπαύριον χαλάζης Α ἐξηνέχθη· και ἦλθεν ἡ χάλαζα· κγ' δὲ ἡ ἀκρὶς ἐπῆλ θε, ἐν ᾗ καὶ διὰ προσευχῆς ἤρθη· κδ' δὲ μέχρι κε' τὸ τριήμερον ἐγίνετο σκότος",· καὶ μετὰ τὰς γ' ἡμέρα; διελύθη. Εἶτα μεθ' ἡμέρας θ' εἶπε Κύριος προς Μωσήν καὶ Ααρών διαταξάμενος περὶ τοῦ Πάσχα· «Οὗτός ἐστιν ὁ πρῶτος μὴν 1,, ὁ παρ' Εβραίοις μὲν Νισάνλεγόμε- ο νος, παρ' ἡμῖν δὲ Μάρτιος, ὥς φησινό Κύριος" « Ο μὴν οὗτος ἀρχὴ μηνῶν ὑμῖν ἐστι πρῶτος· λάλησον τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ λέγων· «Τῇ δεκάτῃ τοῦ μηνὸς τούτου λαβέτωσαν ἕκαστος πρόβατον», ἥτις ἐστὶ λς' ἡμέρα. Εἶτα μετὰ δ' ἡμέρας ἐσφάγη τὰ πρόβατα, καὶ πα σχάσαντες ἐξῆλθαν, ὡς εἶναι τὴν (459) μ' ἡμέραν, καθ᾿ ἣν ἐθανατώθησαν τὰ πρωτότοκα Αἰγύπτου περὶ τὸ μεσονύκτιον, ὥστε καὶ τὰ ἄζυμα βαστάσαντες ἐξῆλθον διὰ τῆς μεσιτείας καὶ ὁδηγίας τοῦ ἀοιδίμου καὶ τερατουργού Μωϋσέως. Κ'. Περὶ τῆς δοθείσης πλακες Μωϋσεῖ. Οὗτος ἐκεῖνος ἐστιν ὁ μέγας Θεοφάντωρ καὶ θεο- φιλέστατος σημαντὴρ, πρὸς ὅν εἶπεν ὁ Θεός· « Ιδού δέδωκά σε θεὸν Φαραώ, καὶ Ααρὼν ὁ ἀδελφός σου ἔσται προφήτη;· σὺ δὲ λάλησον πάντα ὅσα ἐντέλ- λομαί σοι., Οὗτος, πατάξας τοὺς Αἰγυπτίους διὰ τῆς δεκαπληγίας καὶ διὰ τῆς θαλάσσης ολοθρεύσας, ἐξή- γαγε τοὺς υἱοὺς Ισραηλἐκ τῆς σιδηρᾶς καμίνου ἐν ση- μείοις καὶ τέρασι μεγάλοις, ἐν χειρὶ κραταιᾷ καὶ ἐν βραχίον: ὑψηλῷ, καθώς φησι καὶ Δαυΐδ. « Τῷ παδιελόντι τὴν Ἐρυθραν θάλασσαν εἰς διαιρέσεις καὶ τὰ λοιπά. (2) Οὐ γὰρ μία γέγονεν όδ'ς, καθώς ὁ Χρυσόστομος ὁ θεόσοφος λέγει, ἀλλὰ καθ᾿ ἑκάστην φυλὴν τὸ ὕδωρ ἐσχίζετο, ὡς πολλὰς γενέσθαι τὰς διαβάσεις τοῦ λαοῦ, ἵνα μὴ φύσεως ἔργον τοῦτο νο- μισθῇ, ἀλλὰ Θεοῦ τοῦ πᾶσαν φύσιν δημιουργήσαντος καὶ κυριεύοντος. Οθεν ἐν βραχείᾳ καιροῦ ῥοπῇ τἀναν τία εἰργάζετο· καὶ οὐ καθ᾿ ἓν ἐτέμνετο μέρος τὸ ὕδωρ, κορυφουμένων τῶν ὑδάτων, ἀλλὰ κατὰ ἀριθμὸν τῶν φυλῶν ἁπάντων· καθ᾿ ἕκαστον γὰρ τῶν σημείων τοῦτο μάλιστα ἦν περισπούδαστον τῷ Θεῷ, ἐπεὶ διὰ τῶν στοιχείων τὰ θαύματα ἐγίνετο, ὅπως μὴ φυσικής τινὰς ἀκολουθίας ἢ συντυχίας εἶναι τὰ γινόμενα νο μισθῇ, ἀλλὰ τῆς ἄνωθεν ῥοπῆς τὰ συμβαίνοντα παρ ραδοξοποιούσης διὰ Μωσέως εἰς τοὺς υἱοὺς Ἰσραήλ. Α1, 23. Τον Νειλόν φα σι μή ἀνελθεῖν ἐν ὅλοις ζ' ἔτεσι τοῦ λιμοῦ τῶν Αίγυπτίων Ἐν τοῖς χρόνοις τούτοις διέπρεπον ἐν Αἰγύπτῳ πάντων ἐν σοφίᾳ Ἰαννῆς καὶ οἱ Ιαμβρῆς οἱ ἐπαοιδοί [Κατά] τούτους τους χρόνους Ιναχος πρώτος "Αργους ἐβασίλευσεν· ἐπὶ τούτου ὁ λαὸς διέτριβεν ἐν τῇ ἐρήμῳ ἔτη μ'. Εἶτα Φορωνεύ; Αργείων ἐβασίλευσε, καθ' ὃν χρόνον ὁ ἐπὶ Γύγου κατακλυσμὸς ὑπὸ Ἑλλήνων ἐστόρηται καὶ Ασσυρίων μετὰ Πίκον τὸν πρῶτον βασι λέα, ὅς ἐν Κρήτῃ ἀπέθανεν, δς καὶ τοῖς τότε καιροῖς Ζεὺς μετωνομασθείς· Σεμίραμις δὲ Νίνου ἐβασί λευσε Εx. CHRONICON: LIB. I. venit eynonyia; octavo decimo, recessit cynomyia, eodem die, minatus est Moyses mortem jumento- rum; nono decimno, mortua sunt jumenta. Vicesimo, postulæ ebullientes factæ sunt; vicesimo primo, minatus est Moyses grandinem in crastinum diem ; vicesimo secundo venit grando; vicesimo tertio, supervenit locusta, et eodem die, post precatio- nero, ablata est; vicesimo quarto, usque ad vice- simum quintum, tribus diebus factæ sunt tenebræ›, et post tres dies dissipatæ sunt. Deinde post dies novem, dixit Dominus ad Moysen et Aaron, pre- cipiens circa Pascham : ‹llic est primus mensis,) apud Hebræos dictus Nisan, apud nos autem Martius, sicut dicit Dominus : Mensis iste prin- cipium mensiun, vobis est primus : loquere l filios Israel, dicens : Decima die mensis hujus tollat unusquisque agnumi,› quæ tricesima sexta celebrata Pascha, egressi sunt, et hæc e t. circa mediam noctem, sicque cum azyma ad dies est. Deinde post quatuor dies, occisi sunt agni et quadragesima dies, qua mortua sunt primogenita Ægypti Justinaissent, egressi sunt per mediationem et ductu venerandi Moysis qui tot et tanta prodi- gia leci . xa- C XX. De tabula Moysi dala. Hic est magnus Dei sacerdos et rector Deo caris- simus, ad quem dixit Deus: Ecce dedi te deum Pharaonis; et Aaron frater tuus erit propheta : tu vero loquere omnia quæ mando tibi., Bic cum percussisset Agyptios decem plagis, et in mare submersisset, eduxit filios Israel de camino ferreo in signis et prodigiis magnis, in manu forti et in brachio excelso, sicut dicit David, « qui divisit mare Rubrum in portiones » et reliqua. Non enim unicat facta est via, sicut dicit doctus in divinis Chryso- stomus, sed uniquique tribui aqua scindebatur, ita ut plures fierent transitus populi, ut non naturæ opus hoe existimaretur, sed Dei qui naturam uni- versam condidit et regit. Itaque brevi temporis momento hostes, periere, neque in unam partem aqua secabatur, undis erigentibus se, sed secundum numerum tribuum universarum. Etenim in uno. quoque signo, hoc præsertim erat studiose appeti- tum a Deo, ne, cuin per elementa prodigia fierent, naturali quadam causa aut casu facta crederentur, sed cuncta quæ evenerant filiis Israel incredibilia, vi divina per Moysen facta judicarentur. Quos cum duxisset in deserto per columnam ignis et colum:- Variæ lectiones et notæ. x, 22. (cod in u. et Leu 25,2). (cod. in m. Glyc. 295, 5). (cod. ii.m. Leo 26,10-16). v, 1. Ps. cxxxvi, 13. 2' In unico, qui de hoc miraculo Chrysostomi editus est loco (III, B.) nihil est hujus generis.

σιν· κα' δὲ ἀπειλὴ τῆς ἐσομένης τῇ ἐπαύριον χαλάζης Α ἐξηνέχθη· και ἦλθεν ἡ χάλαζα· κγ' δὲ ἡ ἀκρὶς ἐπῆλ θε, ἐν ᾗ καὶ διὰ προσευχῆς ἤρθη· κδ' δὲ μέχρι κε' τὸ τριήμερον ἐγίνετο σκότος",· καὶ μετὰ τὰς γ' ἡμέρα; διελύθη. Εἶτα μεθ' ἡμέρας θ' εἶπε Κύριος προς Μωσήν καὶ Ααρών διαταξάμενος περὶ τοῦ Πάσχα· «Οὗτός ἐστιν ὁ πρῶτος μὴν 1,, ὁ παρ' Εβραίοις μὲν Νισάνλεγόμε- ο νος, παρ' ἡμῖν δὲ Μάρτιος, ὥς φησινό Κύριος" « Ο μὴν οὗτος ἀρχὴ μηνῶν ὑμῖν ἐστι πρῶτος· λάλησον τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ λέγων· «Τῇ δεκάτῃ τοῦ μηνὸς τούτου λαβέτωσαν ἕκαστος πρόβατον», ἥτις ἐστὶ λς' ἡμέρα. Εἶτα μετὰ δ' ἡμέρας ἐσφάγη τὰ πρόβατα, καὶ πα σχάσαντες ἐξῆλθαν, ὡς εἶναι τὴν (459) μ' ἡμέραν, καθ᾿ ἣν ἐθανατώθησαν τὰ πρωτότοκα Αἰγύπτου περὶ τὸ μεσονύκτιον, ὥστε καὶ τὰ ἄζυμα βαστάσαντες ἐξῆλθον διὰ τῆς μεσιτείας καὶ ὁδηγίας τοῦ ἀοιδίμου καὶ τερατουργού Μωϋσέως. Κ'. Περὶ τῆς δοθείσης πλακες Μωϋσεῖ. Οὗτος ἐκεῖνος ἐστιν ὁ μέγας Θεοφάντωρ καὶ θεο- φιλέστατος σημαντὴρ, πρὸς ὅν εἶπεν ὁ Θεός· « Ιδού δέδωκά σε θεὸν Φαραώ, καὶ Ααρὼν ὁ ἀδελφός σου ἔσται προφήτη;· σὺ δὲ λάλησον πάντα ὅσα ἐντέλ- λομαί σοι., Οὗτος, πατάξας τοὺς Αἰγυπτίους διὰ τῆς δεκαπληγίας καὶ διὰ τῆς θαλάσσης ολοθρεύσας, ἐξή- γαγε τοὺς υἱοὺς Ισραηλἐκ τῆς σιδηρᾶς καμίνου ἐν ση- μείοις καὶ τέρασι μεγάλοις, ἐν χειρὶ κραταιᾷ καὶ ἐν βραχίον: ὑψηλῷ, καθώς φησι καὶ Δαυΐδ. « Τῷ παδιελόντι τὴν Ἐρυθραν θάλασσαν εἰς διαιρέσεις καὶ τὰ λοιπά. (2) Οὐ γὰρ μία γέγονεν όδ'ς, καθώς ὁ Χρυσόστομος ὁ θεόσοφος λέγει, ἀλλὰ καθ᾿ ἑκάστην φυλὴν τὸ ὕδωρ ἐσχίζετο, ὡς πολλὰς γενέσθαι τὰς διαβάσεις τοῦ λαοῦ, ἵνα μὴ φύσεως ἔργον τοῦτο νο- μισθῇ, ἀλλὰ Θεοῦ τοῦ πᾶσαν φύσιν δημιουργήσαντος καὶ κυριεύοντος. Οθεν ἐν βραχείᾳ καιροῦ ῥοπῇ τἀναν τία εἰργάζετο· καὶ οὐ καθ᾿ ἓν ἐτέμνετο μέρος τὸ ὕδωρ, κορυφουμένων τῶν ὑδάτων, ἀλλὰ κατὰ ἀριθμὸν τῶν φυλῶν ἁπάντων· καθ᾿ ἕκαστον γὰρ τῶν σημείων τοῦτο μάλιστα ἦν περισπούδαστον τῷ Θεῷ, ἐπεὶ διὰ τῶν στοιχείων τὰ θαύματα ἐγίνετο, ὅπως μὴ φυσικής τινὰς ἀκολουθίας ἢ συντυχίας εἶναι τὰ γινόμενα νο μισθῇ, ἀλλὰ τῆς ἄνωθεν ῥοπῆς τὰ συμβαίνοντα παρ ραδοξοποιούσης διὰ Μωσέως εἰς τοὺς υἱοὺς Ἰσραήλ. Α1, 23. Τον Νειλόν φα σι μή ἀνελθεῖν ἐν ὅλοις ζ' ἔτεσι τοῦ λιμοῦ τῶν Αίγυπτίων Ἐν τοῖς χρόνοις τούτοις διέπρεπον ἐν Αἰγύπτῳ πάντων ἐν σοφίᾳ Ἰαννῆς καὶ οἱ Ιαμβρῆς οἱ ἐπαοιδοί [Κατά] τούτους τους χρόνους Ιναχος πρώτος "Αργους ἐβασίλευσεν· ἐπὶ τούτου ὁ λαὸς διέτριβεν ἐν τῇ ἐρήμῳ ἔτη μ'. Εἶτα Φορωνεύ; Αργείων ἐβασίλευσε, καθ' ὃν χρόνον ὁ ἐπὶ Γύγου κατακλυσμὸς ὑπὸ Ἑλλήνων ἐστόρηται καὶ Ασσυρίων μετὰ Πίκον τὸν πρῶτον βασι λέα, ὅς ἐν Κρήτῃ ἀπέθανεν, δς καὶ τοῖς τότε καιροῖς Ζεὺς μετωνομασθείς· Σεμίραμις δὲ Νίνου ἐβασί λευσε Εx. CHRONICON: LIB. I. venit eynonyia; octavo decimo, recessit cynomyia, eodem die, minatus est Moyses mortem jumento- rum; nono decimno, mortua sunt jumenta. Vicesimo, postulæ ebullientes factæ sunt; vicesimo primo, minatus est Moyses grandinem in crastinum diem ; vicesimo secundo venit grando; vicesimo tertio, supervenit locusta, et eodem die, post precatio- nero, ablata est; vicesimo quarto, usque ad vice- simum quintum, tribus diebus factæ sunt tenebræ›, et post tres dies dissipatæ sunt. Deinde post dies novem, dixit Dominus ad Moysen et Aaron, pre- cipiens circa Pascham : ‹llic est primus mensis,) apud Hebræos dictus Nisan, apud nos autem Martius, sicut dicit Dominus : Mensis iste prin- cipium mensiun, vobis est primus : loquere l filios Israel, dicens : Decima die mensis hujus tollat unusquisque agnumi,› quæ tricesima sexta celebrata Pascha, egressi sunt, et hæc e t. circa mediam noctem, sicque cum azyma ad dies est. Deinde post quatuor dies, occisi sunt agni et quadragesima dies, qua mortua sunt primogenita Ægypti Justinaissent, egressi sunt per mediationem et ductu venerandi Moysis qui tot et tanta prodi- gia leci . xa- C XX. De tabula Moysi dala. Hic est magnus Dei sacerdos et rector Deo caris- simus, ad quem dixit Deus: Ecce dedi te deum Pharaonis; et Aaron frater tuus erit propheta : tu vero loquere omnia quæ mando tibi., Bic cum percussisset Agyptios decem plagis, et in mare submersisset, eduxit filios Israel de camino ferreo in signis et prodigiis magnis, in manu forti et in brachio excelso, sicut dicit David, « qui divisit mare Rubrum in portiones » et reliqua. Non enim unicat facta est via, sicut dicit doctus in divinis Chryso- stomus, sed uniquique tribui aqua scindebatur, ita ut plures fierent transitus populi, ut non naturæ opus hoe existimaretur, sed Dei qui naturam uni- versam condidit et regit. Itaque brevi temporis momento hostes, periere, neque in unam partem aqua secabatur, undis erigentibus se, sed secundum numerum tribuum universarum. Etenim in uno. quoque signo, hoc præsertim erat studiose appeti- tum a Deo, ne, cuin per elementa prodigia fierent, naturali quadam causa aut casu facta crederentur, sed cuncta quæ evenerant filiis Israel incredibilia, vi divina per Moysen facta judicarentur. Quos cum duxisset in deserto per columnam ignis et colum:- Variæ lectiones et notæ. x, 22. (cod in u. et Leu 25,2). (cod. in m. Glyc. 295, 5). (cod. ii.m. Leo 26,10-16). v, 1. Ps. cxxxvi, 13. 2' In unico, qui de hoc miraculo Chrysostomi editus est loco (III, B.) nihil est hujus generis.

Α (3) Οὓς περ καὶ ὁδηγήσα; ἐν τῇ ἐρήμῳ ἐν στύλῳ πυρὸς καὶ νεφέλης, καὶ ἄρτῳ διαθρέψας ουρανίῳ, τοὺς ἐχθροὺς αὐτῶν Αμαληκίτας χειρῶν ἐκτάσει κατετροπώσατο. Οὗτος ήκουσε παρὰ Κυρίου λέγον τος· «Ἰδοὺ ἐγὼ παραγίνομαι πρὸς σὲ ἐν στύλῳ πυρὸς καὶ νεφέλης, ἵνα ἀκούσῃ ὁ λαό; λαλοῦντός μου προς σέ, καὶ πιστεύσωσί σοι εἰς τὸν αἰῶνα 3). (4) Καὶ στῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ, φησίν, ἐγίνοντο φωναὶ καὶ ἀστρα- παὶ καὶ νεφέλη γνοφώδης ἐπὶ ὄρους Σινά, καὶ φωνή σάλπιγγος έχει μέγα. Καὶ ἐπτοήθη ὁ λαός 28. — Το δὲ ὄρος ὅλον έκαπνίζετο διὰ τὸ καταβεβηκέναι τὸν Θεὸν ἐν αὐτῷ ἐν πυρὶ, καὶ ἀνέβαινεν ἡ ἀτμὶς ὡσε! καπνός καμίνου, καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἐξέστη σφόδρα ἐγίνοντο δὲ αἱ φωναὶ τῆς σάλπιγγος προβαίνουσαι ισχυρώς σφόδρα ", «Καὶ πᾶς ὁ λαὸς εἰστήκει • Β μακρόθεν, ἀκούων τὰς φωνὰς, καὶ τὸ ὄρος ὅλον Ει καπνιζόμενον ὁρῶντες", καὶ πλησιάσαι μη τολ μῶντες, ἀλλὰ προσκυνῆσαι πόρρωθεν κελευσθέντε;· «Κἂν θηρίον, φησί, θίγῃ, λιθοβοληθήσεται, ", καὶ φοβερὸν ἦν τὸ φανταζόμενον. Φυβηθεὶς δὲ πᾶς ὁ λαὸς εἶπε πρὸς Μωσήν ". « Λάλησον ἡμῖν σύ, καὶ μὴ λαλείτω πρὸς ἡμᾶς ὁ Θεὸς, μήποτε ἀπο- θάνωμεν. — * Καὶ ἐκάλεσε Κύριος (15) τὸν Μωϋσῆν ἐπὶ τῆς κορυφῆς τοῦ ὄρους κα • Καλ ἀναβὰς ἐκάλυψεν ἡ νεφέλη τὸ ὄρος, καὶ κατέβη ἡ δόξα τοῦ Θεοῦ ἐπὶ τὸ ὄρος, καὶ ἐκάλυψεν αὐτὸν ἡ νεφέλη ἡμέρας ς'· τὸ δὲ εἶδος τῆς δόξης Κυρίου ὡσεὶ πῦρ φλέγον, ἐπὶ τῆς κορυφῆς τοῦ ὄρους έναν- τίον τῶν υἱῶν Ἰσραήλ· εἰσελθὼν δὲ Μωϋσῆς εἰς τὸ μέσον τῆς νεφέλης ἐπὶ τοῦ ὄρους, ἦν ἐκεῖ ἡμέρας μ'α ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ ἑστηκώς·ι ἄρτον οὐκ ἔφαγεν, ὕδωρ οὐκ ἔπιεν ". » Καὶ ἄλλοτε πάλιν · ο 'Ανέβη Μωϋσῆς καὶ 'Ααρών καὶ πρεσβύτεροι ο', καὶ εἶδον τὸν τόπον οὗ εἱστήκει ὁ Θεὸς καὶ τὰ ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ, ὡς ἔργον λίθου σαπφείρου καὶ ὡς εἶδος στε ρεώματος τοῦ οὐρανοῦ τῇ καθαρότητι. ο (5) Καὶ αὖθίς φησιν ει · ι Καὶ ἐλάλησε Κύριος πρὸς Μωϋσῆν ἐνώπιον ἐνωπίῳ ὡς εἴ τις λαλήσει πρὸς ἑαυτοῦ φίλον, καὶ ἀπελύετο εἰς τὴν παρεμβολήν. Καὶ εἶπε Μωϋσῆς πρὸς Κύριον· . Εἰ εὕρηκα χάριν ἐνώπιόν σου, ἐμφάνισόν μοι σαυτόν γνωστός, ὡς ἴδω σε, ὅπως ἂν ὦ εὑρηκώς χάριν ἐνώπιόν σου, καὶ ἐνδο- ξισθησώμεθα ἐγώ τε καὶ ὁ λαός σου. » Καὶ εἶπε Κύριος προς Μωσήν· ο Καὶ τοῦτόν σου τὸν λόγον, ὃν εἴρηκας, ποιήσω· εὕρηκας γὰρ ἐνώπιόν μου χάριν· καὶ οἶδά σε παρὰ πάντας, καὶ χάριν ἔχεις παρ' ἐμοί, ἀλλ' οὐ δυνήσει ἰδεῖν τὸ πρόσωπόν μου οὐ γὰρ μὴ ἴδῃ ἄνθρωπο; τὸ πρόσωπόν μου καὶ ζή- σεται· καὶ ἰδοὺ τόπος παρ' ἐμοὶ, καὶ στήσῃ ἐπὶ τῆς πέτρας και σκεπάσω σε τῇ χειρί μου, καὶ τότε ὄψει τὰ ὀπίσω μου· τὸ δὲ πρόσωπόν μου οὐκ ὀφθήσεταί σο:. (6) Εἶτα μέλλων τὸ Δευτερονόμιον δέχεσθαι, Η ΔΧ. 18,21. ΧΧ, 20. GEORGII HAMARTOLI nam nubis, et pane coelesti cuirisset, hostes eo- rum Amalecitas extensis manibus in fugam conver- tit. Hic audivit Dominum dicentem: Ecce ego yenio adște in columna ignis et nubis, ut audiat mu populus loquentem ad te, et credant tibi in æler- num.» Et ‹ tertia die, inquit, voces et fulgura et nubes caliginosa super montem Sinai apparuerunt, clan- gorque buccinæ sonabat fortiter et obstupefactus est populus. — ‹ Totus autemi mons fumabat, eo quod descendisset Dominus super eum in igne, et ascendit vapor quasi fumus fornacis, et omnis po- pulus turbatus est vehementer, et sonitus buccinæ prolixius tendebatur. ›—‹ Et omnis populus stabat procul, audiens voces, et montem totum fumantem videntes, nec accedere audentes, sed jussi ut ado- rarent procul : El si fera, inquit, tetigerit, lapi- dibus opprimetur, › et terribile erat quod videba . tur. Territus autem universus populus dixit Moysi: Loquere nobis tu, et non loquatur nobis Dominus, ne forte moriamur. › — ‹ Et vocavit Doɩínus Moyses in verticem montis, - ( cumque ascen- disset operuit nubes montem, et descendit gloria Domini super montem, et operuit illum nubes diebus sex. Specics autem gloriæ Domini quasi ignis ardens super vertice montis, in conspectu filiorum Israel. Ingressusque Moyses medium ne- bulæ super montem, erat ibi diebus quadraginta,› stans in conspectu Dei; panem non comedit, aquam non bibit. Et alias rursus: ( Ascendit Moyses et Aaron et seniores septuaginta, et vide- runt locum ubi stabat Deus et quæ erant sub pedi - bus ejus, quasi opus lapidis sapphirini, et quasi species firmamenti cœli puritate. › Et rursus dicit : ‹ Et locutus est Dominus ad Moysen facie ad faciem quasi si quis loquatur ad amicum suum, et dimit- tebatur ad castra. dixit Moyses ad Dominum : ‹ Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende te mihi ut te agnoscere possim, ut videam te, ut in- veniam gratiam in conspectu tuo, et glorificemur ego et populus tuus. » Et dixit Dominus ad Moysen: • Et verbum istud, quod locutus es, faciam : inve nisti enim coram me gratiam, et novi te supra om - nes, et gratiam habes apud me, sed non poteris videre faciem meam : non enim videbit homo faciem meam et vivet, et ecce locus apud me, et stabis supra petram, et protegam te dextera mea, et tunc videbis posteriora mea; facies autem mea non videbitur tibi. › Deinceps cum deberet deute- ronomium suscipere, rursus ait: Et ascendit Moyses in montem Sinai, sicut præceperat ei Domi- nus. Et descendit Dominus in nube. » - Et ad- stitit ei ibi quadraginta dies et quadraginta noctes; " C D Varia lectiones et notæ. ** Ex. xix, 9. "1 XXIV, 18. XIX, se Deut. xix, 9; x1x, 18,19. XXXI, 11-23. XIX, 12,13. Cell. 89,20-91,14. 19.

Α (3) Οὓς περ καὶ ὁδηγήσα; ἐν τῇ ἐρήμῳ ἐν στύλῳ πυρὸς καὶ νεφέλης, καὶ ἄρτῳ διαθρέψας ουρανίῳ, τοὺς ἐχθροὺς αὐτῶν Αμαληκίτας χειρῶν ἐκτάσει κατετροπώσατο. Οὗτος ήκουσε παρὰ Κυρίου λέγον τος· «Ἰδοὺ ἐγὼ παραγίνομαι πρὸς σὲ ἐν στύλῳ πυρὸς καὶ νεφέλης, ἵνα ἀκούσῃ ὁ λαό; λαλοῦντός μου προς σέ, καὶ πιστεύσωσί σοι εἰς τὸν αἰῶνα 3). (4) Καὶ στῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ, φησίν, ἐγίνοντο φωναὶ καὶ ἀστρα- παὶ καὶ νεφέλη γνοφώδης ἐπὶ ὄρους Σινά, καὶ φωνή σάλπιγγος έχει μέγα. Καὶ ἐπτοήθη ὁ λαός 28. — Το δὲ ὄρος ὅλον έκαπνίζετο διὰ τὸ καταβεβηκέναι τὸν Θεὸν ἐν αὐτῷ ἐν πυρὶ, καὶ ἀνέβαινεν ἡ ἀτμὶς ὡσε! καπνός καμίνου, καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἐξέστη σφόδρα ἐγίνοντο δὲ αἱ φωναὶ τῆς σάλπιγγος προβαίνουσαι ισχυρώς σφόδρα ", «Καὶ πᾶς ὁ λαὸς εἰστήκει • Β μακρόθεν, ἀκούων τὰς φωνὰς, καὶ τὸ ὄρος ὅλον Ει καπνιζόμενον ὁρῶντες", καὶ πλησιάσαι μη τολ μῶντες, ἀλλὰ προσκυνῆσαι πόρρωθεν κελευσθέντε;· «Κἂν θηρίον, φησί, θίγῃ, λιθοβοληθήσεται, ", καὶ φοβερὸν ἦν τὸ φανταζόμενον. Φυβηθεὶς δὲ πᾶς ὁ λαὸς εἶπε πρὸς Μωσήν ". « Λάλησον ἡμῖν σύ, καὶ μὴ λαλείτω πρὸς ἡμᾶς ὁ Θεὸς, μήποτε ἀπο- θάνωμεν. — * Καὶ ἐκάλεσε Κύριος (15) τὸν Μωϋσῆν ἐπὶ τῆς κορυφῆς τοῦ ὄρους κα • Καλ ἀναβὰς ἐκάλυψεν ἡ νεφέλη τὸ ὄρος, καὶ κατέβη ἡ δόξα τοῦ Θεοῦ ἐπὶ τὸ ὄρος, καὶ ἐκάλυψεν αὐτὸν ἡ νεφέλη ἡμέρας ς'· τὸ δὲ εἶδος τῆς δόξης Κυρίου ὡσεὶ πῦρ φλέγον, ἐπὶ τῆς κορυφῆς τοῦ ὄρους έναν- τίον τῶν υἱῶν Ἰσραήλ· εἰσελθὼν δὲ Μωϋσῆς εἰς τὸ μέσον τῆς νεφέλης ἐπὶ τοῦ ὄρους, ἦν ἐκεῖ ἡμέρας μ'α ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ ἑστηκώς·ι ἄρτον οὐκ ἔφαγεν, ὕδωρ οὐκ ἔπιεν ". » Καὶ ἄλλοτε πάλιν · ο 'Ανέβη Μωϋσῆς καὶ 'Ααρών καὶ πρεσβύτεροι ο', καὶ εἶδον τὸν τόπον οὗ εἱστήκει ὁ Θεὸς καὶ τὰ ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ, ὡς ἔργον λίθου σαπφείρου καὶ ὡς εἶδος στε ρεώματος τοῦ οὐρανοῦ τῇ καθαρότητι. ο (5) Καὶ αὖθίς φησιν ει · ι Καὶ ἐλάλησε Κύριος πρὸς Μωϋσῆν ἐνώπιον ἐνωπίῳ ὡς εἴ τις λαλήσει πρὸς ἑαυτοῦ φίλον, καὶ ἀπελύετο εἰς τὴν παρεμβολήν. Καὶ εἶπε Μωϋσῆς πρὸς Κύριον· . Εἰ εὕρηκα χάριν ἐνώπιόν σου, ἐμφάνισόν μοι σαυτόν γνωστός, ὡς ἴδω σε, ὅπως ἂν ὦ εὑρηκώς χάριν ἐνώπιόν σου, καὶ ἐνδο- ξισθησώμεθα ἐγώ τε καὶ ὁ λαός σου. » Καὶ εἶπε Κύριος προς Μωσήν· ο Καὶ τοῦτόν σου τὸν λόγον, ὃν εἴρηκας, ποιήσω· εὕρηκας γὰρ ἐνώπιόν μου χάριν· καὶ οἶδά σε παρὰ πάντας, καὶ χάριν ἔχεις παρ' ἐμοί, ἀλλ' οὐ δυνήσει ἰδεῖν τὸ πρόσωπόν μου οὐ γὰρ μὴ ἴδῃ ἄνθρωπο; τὸ πρόσωπόν μου καὶ ζή- σεται· καὶ ἰδοὺ τόπος παρ' ἐμοὶ, καὶ στήσῃ ἐπὶ τῆς πέτρας και σκεπάσω σε τῇ χειρί μου, καὶ τότε ὄψει τὰ ὀπίσω μου· τὸ δὲ πρόσωπόν μου οὐκ ὀφθήσεταί σο:. (6) Εἶτα μέλλων τὸ Δευτερονόμιον δέχεσθαι, Η ΔΧ. 18,21. ΧΧ, 20. GEORGII HAMARTOLI nam nubis, et pane coelesti cuirisset, hostes eo- rum Amalecitas extensis manibus in fugam conver- tit. Hic audivit Dominum dicentem: Ecce ego yenio adște in columna ignis et nubis, ut audiat mu populus loquentem ad te, et credant tibi in æler- num.» Et ‹ tertia die, inquit, voces et fulgura et nubes caliginosa super montem Sinai apparuerunt, clan- gorque buccinæ sonabat fortiter et obstupefactus est populus. — ‹ Totus autemi mons fumabat, eo quod descendisset Dominus super eum in igne, et ascendit vapor quasi fumus fornacis, et omnis po- pulus turbatus est vehementer, et sonitus buccinæ prolixius tendebatur. ›—‹ Et omnis populus stabat procul, audiens voces, et montem totum fumantem videntes, nec accedere audentes, sed jussi ut ado- rarent procul : El si fera, inquit, tetigerit, lapi- dibus opprimetur, › et terribile erat quod videba . tur. Territus autem universus populus dixit Moysi: Loquere nobis tu, et non loquatur nobis Dominus, ne forte moriamur. › — ‹ Et vocavit Doɩínus Moyses in verticem montis, - ( cumque ascen- disset operuit nubes montem, et descendit gloria Domini super montem, et operuit illum nubes diebus sex. Specics autem gloriæ Domini quasi ignis ardens super vertice montis, in conspectu filiorum Israel. Ingressusque Moyses medium ne- bulæ super montem, erat ibi diebus quadraginta,› stans in conspectu Dei; panem non comedit, aquam non bibit. Et alias rursus: ( Ascendit Moyses et Aaron et seniores septuaginta, et vide- runt locum ubi stabat Deus et quæ erant sub pedi - bus ejus, quasi opus lapidis sapphirini, et quasi species firmamenti cœli puritate. › Et rursus dicit : ‹ Et locutus est Dominus ad Moysen facie ad faciem quasi si quis loquatur ad amicum suum, et dimit- tebatur ad castra. dixit Moyses ad Dominum : ‹ Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende te mihi ut te agnoscere possim, ut videam te, ut in- veniam gratiam in conspectu tuo, et glorificemur ego et populus tuus. » Et dixit Dominus ad Moysen: • Et verbum istud, quod locutus es, faciam : inve nisti enim coram me gratiam, et novi te supra om - nes, et gratiam habes apud me, sed non poteris videre faciem meam : non enim videbit homo faciem meam et vivet, et ecce locus apud me, et stabis supra petram, et protegam te dextera mea, et tunc videbis posteriora mea; facies autem mea non videbitur tibi. › Deinceps cum deberet deute- ronomium suscipere, rursus ait: Et ascendit Moyses in montem Sinai, sicut præceperat ei Domi- nus. Et descendit Dominus in nube. » - Et ad- stitit ei ibi quadraginta dies et quadraginta noctes; " C D Varia lectiones et notæ. ** Ex. xix, 9. "1 XXIV, 18. XIX, se Deut. xix, 9; x1x, 18,19. XXXI, 11-23. XIX, 12,13. Cell. 89,20-91,14. 19.

πάλιν φησίν 83. • Καὶ ἀνέβη Μωϋσῆς εἰς τὸ ὄρος τὸ Σινά, καθώς συνέταξεν αὐτῷ Κύριος. Καὶ κατέβη Κύριος ἐν νεφέλη. ο - ι Καὶ παρέστη αὐτῷ ἐκεῖ ἡμέρας μ' καὶ νύκτας μ'· ἄρτον οὐκ ἔφαγε, καὶ ὕδωρ οὐκ ἔπις, καὶ ἔγραψεν ἐπὶ τῶν πλακῶν τὰ βήματα τῆς διαθήκης, τους ι' λόγους. Καὶ λαβὼν τὰς πλάκας καὶ καταβὰς ἀπὸ τοῦ ὄρους δεδοξασμέ νος, εἶδεν 'Δαρὼν καὶ πάντες οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ τὸ πρόσ ωπον Μωϋσέως, καὶ ἦν δεδοξασμένον, καὶ ἐφοβή- θησαν αὐτῷ προσεγγίσαι. » Καὶ εἰκότως· νηστεύσας γὰρ ἡμέρας π' Κυρίῳ παρεστηκὼς καὶ τὰς θεογρά φους πλάκας δεξάμενος καὶ τὸ θεόσδοτον Δευτερο- νόμιον ειληφώς, τοσοῦτον αὐτοῦ τὸ πρόσωπον ἐκ τῆς θεοπτίας εδοξάσθη, ὥστε μὴ δύνασθαι τὸν λαὸν ἀτενίσαι πρὸς τὴν ἐκεῖθεν φερομένην θείαν αὐγήν τε καὶ δόξαν. Καὶ διὰ τοῦτο « κάλυμμα Β ἐπετέθη ἡνίκα πρὸς αὐτοὺς ὡμίλε: ·, ἀκτῖνας γὰρ ἐκπέμπων σελαφόρους καὶ ἀπαστράπτων σφό ἄρα, τὰς ὄψεις ἐπέστρεψε τῶν ὁρώντων, ὥσπερ τις ἡλιακὴ αὐγὴ τοῖς ὀφθαλμοῖς προσπίπτουσα. (7) Μετὰ γὰρ ἡμέρας μ' κατελθὼν καὶ διὰ τὴν μοσχοποιίαν θυμωθεὶς εὐθέως τὰς πλάκας συντρίψας, εἰς τὸ ὄρος πάλιν ἀνέδραμε, τοσαύτας άλλας ἐνδιατρίψας ἐν τῷ ὄρει ἡμέρας προσφιλοσοφῶν τῷ Θεῷ, πάσης (16) ἀνθρωπίνης τροφῆς ὡς καὶ ἐν ταῖς προτέραις ἡμέ ραις γενόμενος άγευστος. Οὕτως τὰς δευτέρας πλά- και λαβών, πρὸς τὸν λαὸν κατῆλθε. (8) Ποῖος οὖν λογισμὸς ἀνθρώπινος τὸ ὑπέρογκον τοῦδε τοῦ θαύ ματος παραστῆσαι δυνήσεται, πῶς ἡ ῥοώδης τοῦ σώματος φύσις τοσοῦτον κινουμένη διήρκεσεν, οὐδενὸς ἀνεκπληροῦντος τὸ καθ᾿ ἡμέραν διαπνέον καὶ ἐξωθούμενον τῆς δυνάμεω,; Λύει δὲ τὸ ἄπορον τοῦτο πράγμα καὶ θαυμάσιον ὁ θεῖος λόγος, ὡς ὅταν λέγῃ· « Οὐκ ἐπ' ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωποι, ἀλλ ἐπὶ παντὶ ῥήματι ἐκπορευομένῳ ἐκ στόματος Θεοῦ. ὁ Οὐκοῦν εὔδη ον πᾶσιν ἐντεῦθεν, ὡς μηδὲν τὸν ἄγγελον τοῦτον βεβρωκέναι παντελῶς ἐν ᾗ καὶ κατῆλθεν ἡμέρα, σπεύδων ἐν λόγῳ Κυρίου, καὶ τῇ ἐπαύριον ἐν τῷ ὄρει ἀνῆλθεν, ὥστε δικαίως τῷ δια καίῳ θυμῷ χρησάμενον, τὰς ἐν λίθῳ σαπφείρῳ δακτύλοις Θεοῦ γραφείσας θείας ρήσεις, μὴ φέρων τὴν ἐπάρατον ἐργασίαν τε καὶ θεοστυγή πράξιν τῶν ἀνοτίων ἐκείνων καὶ βεβήλων, συνέτριψεν, τοῦτο μὲν ἀνάξιον πάμπαν εὖ μάλα κρίνας τοιαύτης θεουργίας καὶ εὐεργεσίας ἀπολαῦσαι τοὺς θεομισεί; καὶ ἐμβροντή τους, τοῦτο δὲ μᾶλλον εἰδὼς τὴν κατ' αἱ τῶν ἔνδικον τοῦ Θεοῦ ἀγανάκτησιν, καὶ διὰ τοῦτο παντί που δῆλον κελεύσας, εἰ καὶ μὴ πάντας, ἀλλὰ τοὺς παρατυγχάνοντας ἀναιρεθῆναι. Πῶς οὖν ὁ τοιαύτης καὶ τοσαύτη; ἐγκρατείας καὶ νηστείας ἐργάτης καὶ χάριτος θείας ἔμπλεος ἐκ διαμέτρου και θείῳ ζήλῳ πυρπολούμενος ἅμα καὶ ἐλιγγιών Εs. Ο δὲ Γεώργιος λέγει, ὅτι ὁ Μυωτῆς π. ἡμέρας νήστις ἦν. * αίγην - · LIB. I. panem non comedit, et aquam non bibit, et scripsit in tabulis verba fœderis, decem mandata. Et cum rumpsisset tabulas, et descendisset de monte glo- rificatus, vidit Aaron et omnes filii Israel faciem Moysis, et erat glorificata, et timuerunt ad eum ac cedere. Et merito: cum enim jejunasset dies octoginta stans cum Domino, et tabulas a Deo scri- ptas accepisset, et deuteronomium a Deo datum sumpsisset, adeo ex divino amatu facies ejus glori- ficata est, ut non posset populus prospicere divi- num ad splendorem et gloriam quæ illinc egre- diebantur. Quamobrem velamen sibi imponebat dum ad eos colloqueretur;› radios enim micantes emittens et fulgurans vehementer, oculos torqueba intuentium, quasi solis splendor in oculos incidens. Post quadraginta autem dies, cum descendisset, ct ob vitulum conflatum indignatus esset, subito ta- bulas contrivit et ad montem rursus accurrit, jn qua totidem alios dies commoratus est, philosophans apud Deum, et abstinens se, sicut diebus præce- dentibus, ab omni humano cibo. Novis dein sum- ptis tabulis, descendit ad populum. Quauam ra- tione magnificum hoc miraculum repræsentare bomo aliquis possit? Quomodo eximia corporis natura tantum agitata perduravit, cum nihil sup- pleret quidquid virium quotidie per transpirationem expellebatur? At solvit dificile illud et admirandum divina Scriptura dicens : « Non in solo pane vivet homo, sed in omni verbo quod egreditur de ore Dei. Hinc igitur omnibus evidens est nihil pror- C sus angelum istum manducasse ipsa quoque die qua descendit obediens mandato Domini et postri die in montem rediit, utpote qui juste et ob ju - stam iram egisset; nam contrivit verba diviną Dei digitis inscripta in lapide sapphirino, non erens exescrabilem et Deo invisam impiorum isto- rum et profanorum actionem; existimavit enim prorsus indignum esse impios et amentes istos tanto Dei beneficio ac auxilio frui, persuasum habens justam esse contra hos Dei iraun, jussit, CHRONICON. A D Iron omnes quidem, sed obvios quosque occidi. Quomodo igitur eximius tomperantiæ et jejunii operator, et gratia Dei plenus, et divino zelo ac- census, simulque anxius, fractusque animo, et extra modum aflictus, ob horrendum illud peccatum ingratorum et naturalis amoris expertium, infidou- rumque cibum aut potum attingere sustinuisset die una, amaritudine et ira plenus, angustiatus, inter populum improbum, pessimum, scelestissimum, prius quam pro ipso exorasset per prescriptum jejunium et compunctionem, quo nihil Deo gratius esse optime sane noverat? Enimvero una interfuit Variæ lectiones et nota. * xxsir, 4-26,28-30, Glyc. 294,14 cod. Ex. xxxiv, 33-16; Deut. VIII, 3, PATROL. GR. CX,

πάλιν φησίν 83. • Καὶ ἀνέβη Μωϋσῆς εἰς τὸ ὄρος τὸ Σινά, καθώς συνέταξεν αὐτῷ Κύριος. Καὶ κατέβη Κύριος ἐν νεφέλη. ο - ι Καὶ παρέστη αὐτῷ ἐκεῖ ἡμέρας μ' καὶ νύκτας μ'· ἄρτον οὐκ ἔφαγε, καὶ ὕδωρ οὐκ ἔπις, καὶ ἔγραψεν ἐπὶ τῶν πλακῶν τὰ βήματα τῆς διαθήκης, τους ι' λόγους. Καὶ λαβὼν τὰς πλάκας καὶ καταβὰς ἀπὸ τοῦ ὄρους δεδοξασμέ νος, εἶδεν 'Δαρὼν καὶ πάντες οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ τὸ πρόσ ωπον Μωϋσέως, καὶ ἦν δεδοξασμένον, καὶ ἐφοβή- θησαν αὐτῷ προσεγγίσαι. » Καὶ εἰκότως· νηστεύσας γὰρ ἡμέρας π' Κυρίῳ παρεστηκὼς καὶ τὰς θεογρά φους πλάκας δεξάμενος καὶ τὸ θεόσδοτον Δευτερο- νόμιον ειληφώς, τοσοῦτον αὐτοῦ τὸ πρόσωπον ἐκ τῆς θεοπτίας εδοξάσθη, ὥστε μὴ δύνασθαι τὸν λαὸν ἀτενίσαι πρὸς τὴν ἐκεῖθεν φερομένην θείαν αὐγήν τε καὶ δόξαν. Καὶ διὰ τοῦτο « κάλυμμα Β ἐπετέθη ἡνίκα πρὸς αὐτοὺς ὡμίλε: ·, ἀκτῖνας γὰρ ἐκπέμπων σελαφόρους καὶ ἀπαστράπτων σφό ἄρα, τὰς ὄψεις ἐπέστρεψε τῶν ὁρώντων, ὥσπερ τις ἡλιακὴ αὐγὴ τοῖς ὀφθαλμοῖς προσπίπτουσα. (7) Μετὰ γὰρ ἡμέρας μ' κατελθὼν καὶ διὰ τὴν μοσχοποιίαν θυμωθεὶς εὐθέως τὰς πλάκας συντρίψας, εἰς τὸ ὄρος πάλιν ἀνέδραμε, τοσαύτας άλλας ἐνδιατρίψας ἐν τῷ ὄρει ἡμέρας προσφιλοσοφῶν τῷ Θεῷ, πάσης (16) ἀνθρωπίνης τροφῆς ὡς καὶ ἐν ταῖς προτέραις ἡμέ ραις γενόμενος άγευστος. Οὕτως τὰς δευτέρας πλά- και λαβών, πρὸς τὸν λαὸν κατῆλθε. (8) Ποῖος οὖν λογισμὸς ἀνθρώπινος τὸ ὑπέρογκον τοῦδε τοῦ θαύ ματος παραστῆσαι δυνήσεται, πῶς ἡ ῥοώδης τοῦ σώματος φύσις τοσοῦτον κινουμένη διήρκεσεν, οὐδενὸς ἀνεκπληροῦντος τὸ καθ᾿ ἡμέραν διαπνέον καὶ ἐξωθούμενον τῆς δυνάμεω,; Λύει δὲ τὸ ἄπορον τοῦτο πράγμα καὶ θαυμάσιον ὁ θεῖος λόγος, ὡς ὅταν λέγῃ· « Οὐκ ἐπ' ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωποι, ἀλλ ἐπὶ παντὶ ῥήματι ἐκπορευομένῳ ἐκ στόματος Θεοῦ. ὁ Οὐκοῦν εὔδη ον πᾶσιν ἐντεῦθεν, ὡς μηδὲν τὸν ἄγγελον τοῦτον βεβρωκέναι παντελῶς ἐν ᾗ καὶ κατῆλθεν ἡμέρα, σπεύδων ἐν λόγῳ Κυρίου, καὶ τῇ ἐπαύριον ἐν τῷ ὄρει ἀνῆλθεν, ὥστε δικαίως τῷ δια καίῳ θυμῷ χρησάμενον, τὰς ἐν λίθῳ σαπφείρῳ δακτύλοις Θεοῦ γραφείσας θείας ρήσεις, μὴ φέρων τὴν ἐπάρατον ἐργασίαν τε καὶ θεοστυγή πράξιν τῶν ἀνοτίων ἐκείνων καὶ βεβήλων, συνέτριψεν, τοῦτο μὲν ἀνάξιον πάμπαν εὖ μάλα κρίνας τοιαύτης θεουργίας καὶ εὐεργεσίας ἀπολαῦσαι τοὺς θεομισεί; καὶ ἐμβροντή τους, τοῦτο δὲ μᾶλλον εἰδὼς τὴν κατ' αἱ τῶν ἔνδικον τοῦ Θεοῦ ἀγανάκτησιν, καὶ διὰ τοῦτο παντί που δῆλον κελεύσας, εἰ καὶ μὴ πάντας, ἀλλὰ τοὺς παρατυγχάνοντας ἀναιρεθῆναι. Πῶς οὖν ὁ τοιαύτης καὶ τοσαύτη; ἐγκρατείας καὶ νηστείας ἐργάτης καὶ χάριτος θείας ἔμπλεος ἐκ διαμέτρου και θείῳ ζήλῳ πυρπολούμενος ἅμα καὶ ἐλιγγιών Εs. Ο δὲ Γεώργιος λέγει, ὅτι ὁ Μυωτῆς π. ἡμέρας νήστις ἦν. * αίγην - · LIB. I. panem non comedit, et aquam non bibit, et scripsit in tabulis verba fœderis, decem mandata. Et cum rumpsisset tabulas, et descendisset de monte glo- rificatus, vidit Aaron et omnes filii Israel faciem Moysis, et erat glorificata, et timuerunt ad eum ac cedere. Et merito: cum enim jejunasset dies octoginta stans cum Domino, et tabulas a Deo scri- ptas accepisset, et deuteronomium a Deo datum sumpsisset, adeo ex divino amatu facies ejus glori- ficata est, ut non posset populus prospicere divi- num ad splendorem et gloriam quæ illinc egre- diebantur. Quamobrem velamen sibi imponebat dum ad eos colloqueretur;› radios enim micantes emittens et fulgurans vehementer, oculos torqueba intuentium, quasi solis splendor in oculos incidens. Post quadraginta autem dies, cum descendisset, ct ob vitulum conflatum indignatus esset, subito ta- bulas contrivit et ad montem rursus accurrit, jn qua totidem alios dies commoratus est, philosophans apud Deum, et abstinens se, sicut diebus præce- dentibus, ab omni humano cibo. Novis dein sum- ptis tabulis, descendit ad populum. Quauam ra- tione magnificum hoc miraculum repræsentare bomo aliquis possit? Quomodo eximia corporis natura tantum agitata perduravit, cum nihil sup- pleret quidquid virium quotidie per transpirationem expellebatur? At solvit dificile illud et admirandum divina Scriptura dicens : « Non in solo pane vivet homo, sed in omni verbo quod egreditur de ore Dei. Hinc igitur omnibus evidens est nihil pror- C sus angelum istum manducasse ipsa quoque die qua descendit obediens mandato Domini et postri die in montem rediit, utpote qui juste et ob ju - stam iram egisset; nam contrivit verba diviną Dei digitis inscripta in lapide sapphirino, non erens exescrabilem et Deo invisam impiorum isto- rum et profanorum actionem; existimavit enim prorsus indignum esse impios et amentes istos tanto Dei beneficio ac auxilio frui, persuasum habens justam esse contra hos Dei iraun, jussit, CHRONICON. A D Iron omnes quidem, sed obvios quosque occidi. Quomodo igitur eximius tomperantiæ et jejunii operator, et gratia Dei plenus, et divino zelo ac- census, simulque anxius, fractusque animo, et extra modum aflictus, ob horrendum illud peccatum ingratorum et naturalis amoris expertium, infidou- rumque cibum aut potum attingere sustinuisset die una, amaritudine et ira plenus, angustiatus, inter populum improbum, pessimum, scelestissimum, prius quam pro ipso exorasset per prescriptum jejunium et compunctionem, quo nihil Deo gratius esse optime sane noverat? Enimvero una interfuit Variæ lectiones et nota. * xxsir, 4-26,28-30, Glyc. 294,14 cod. Ex. xxxiv, 33-16; Deut. VIII, 3, PATROL. GR. CX,

πάλιν φησίν 83. • Καὶ ἀνέβη Μωϋσῆς εἰς τὸ ὄρος τὸ Σινά, καθώς συνέταξεν αὐτῷ Κύριος. Καὶ κατέβη Κύριος ἐν νεφέλη. ο - ι Καὶ παρέστη αὐτῷ ἐκεῖ ἡμέρας μ' καὶ νύκτας μ'· ἄρτον οὐκ ἔφαγε, καὶ ὕδωρ οὐκ ἔπις, καὶ ἔγραψεν ἐπὶ τῶν πλακῶν τὰ βήματα τῆς διαθήκης, τους ι' λόγους. Καὶ λαβὼν τὰς πλάκας καὶ καταβὰς ἀπὸ τοῦ ὄρους δεδοξασμέ νος, εἶδεν 'Δαρὼν καὶ πάντες οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ τὸ πρόσ ωπον Μωϋσέως, καὶ ἦν δεδοξασμένον, καὶ ἐφοβή- θησαν αὐτῷ προσεγγίσαι. » Καὶ εἰκότως· νηστεύσας γὰρ ἡμέρας π' Κυρίῳ παρεστηκὼς καὶ τὰς θεογρά φους πλάκας δεξάμενος καὶ τὸ θεόσδοτον Δευτερο- νόμιον ειληφώς, τοσοῦτον αὐτοῦ τὸ πρόσωπον ἐκ τῆς θεοπτίας εδοξάσθη, ὥστε μὴ δύνασθαι τὸν λαὸν ἀτενίσαι πρὸς τὴν ἐκεῖθεν φερομένην θείαν αὐγήν τε καὶ δόξαν. Καὶ διὰ τοῦτο « κάλυμμα Β ἐπετέθη ἡνίκα πρὸς αὐτοὺς ὡμίλε: ·, ἀκτῖνας γὰρ ἐκπέμπων σελαφόρους καὶ ἀπαστράπτων σφό ἄρα, τὰς ὄψεις ἐπέστρεψε τῶν ὁρώντων, ὥσπερ τις ἡλιακὴ αὐγὴ τοῖς ὀφθαλμοῖς προσπίπτουσα. (7) Μετὰ γὰρ ἡμέρας μ' κατελθὼν καὶ διὰ τὴν μοσχοποιίαν θυμωθεὶς εὐθέως τὰς πλάκας συντρίψας, εἰς τὸ ὄρος πάλιν ἀνέδραμε, τοσαύτας άλλας ἐνδιατρίψας ἐν τῷ ὄρει ἡμέρας προσφιλοσοφῶν τῷ Θεῷ, πάσης (16) ἀνθρωπίνης τροφῆς ὡς καὶ ἐν ταῖς προτέραις ἡμέ ραις γενόμενος άγευστος. Οὕτως τὰς δευτέρας πλά- και λαβών, πρὸς τὸν λαὸν κατῆλθε. (8) Ποῖος οὖν λογισμὸς ἀνθρώπινος τὸ ὑπέρογκον τοῦδε τοῦ θαύ ματος παραστῆσαι δυνήσεται, πῶς ἡ ῥοώδης τοῦ σώματος φύσις τοσοῦτον κινουμένη διήρκεσεν, οὐδενὸς ἀνεκπληροῦντος τὸ καθ᾿ ἡμέραν διαπνέον καὶ ἐξωθούμενον τῆς δυνάμεω,; Λύει δὲ τὸ ἄπορον τοῦτο πράγμα καὶ θαυμάσιον ὁ θεῖος λόγος, ὡς ὅταν λέγῃ· « Οὐκ ἐπ' ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωποι, ἀλλ ἐπὶ παντὶ ῥήματι ἐκπορευομένῳ ἐκ στόματος Θεοῦ. ὁ Οὐκοῦν εὔδη ον πᾶσιν ἐντεῦθεν, ὡς μηδὲν τὸν ἄγγελον τοῦτον βεβρωκέναι παντελῶς ἐν ᾗ καὶ κατῆλθεν ἡμέρα, σπεύδων ἐν λόγῳ Κυρίου, καὶ τῇ ἐπαύριον ἐν τῷ ὄρει ἀνῆλθεν, ὥστε δικαίως τῷ δια καίῳ θυμῷ χρησάμενον, τὰς ἐν λίθῳ σαπφείρῳ δακτύλοις Θεοῦ γραφείσας θείας ρήσεις, μὴ φέρων τὴν ἐπάρατον ἐργασίαν τε καὶ θεοστυγή πράξιν τῶν ἀνοτίων ἐκείνων καὶ βεβήλων, συνέτριψεν, τοῦτο μὲν ἀνάξιον πάμπαν εὖ μάλα κρίνας τοιαύτης θεουργίας καὶ εὐεργεσίας ἀπολαῦσαι τοὺς θεομισεί; καὶ ἐμβροντή τους, τοῦτο δὲ μᾶλλον εἰδὼς τὴν κατ' αἱ τῶν ἔνδικον τοῦ Θεοῦ ἀγανάκτησιν, καὶ διὰ τοῦτο παντί που δῆλον κελεύσας, εἰ καὶ μὴ πάντας, ἀλλὰ τοὺς παρατυγχάνοντας ἀναιρεθῆναι. Πῶς οὖν ὁ τοιαύτης καὶ τοσαύτη; ἐγκρατείας καὶ νηστείας ἐργάτης καὶ χάριτος θείας ἔμπλεος ἐκ διαμέτρου και θείῳ ζήλῳ πυρπολούμενος ἅμα καὶ ἐλιγγιών Εs. Ο δὲ Γεώργιος λέγει, ὅτι ὁ Μυωτῆς π. ἡμέρας νήστις ἦν. * αίγην - · LIB. I. panem non comedit, et aquam non bibit, et scripsit in tabulis verba fœderis, decem mandata. Et cum rumpsisset tabulas, et descendisset de monte glo- rificatus, vidit Aaron et omnes filii Israel faciem Moysis, et erat glorificata, et timuerunt ad eum ac cedere. Et merito: cum enim jejunasset dies octoginta stans cum Domino, et tabulas a Deo scri- ptas accepisset, et deuteronomium a Deo datum sumpsisset, adeo ex divino amatu facies ejus glori- ficata est, ut non posset populus prospicere divi- num ad splendorem et gloriam quæ illinc egre- diebantur. Quamobrem velamen sibi imponebat dum ad eos colloqueretur;› radios enim micantes emittens et fulgurans vehementer, oculos torqueba intuentium, quasi solis splendor in oculos incidens. Post quadraginta autem dies, cum descendisset, ct ob vitulum conflatum indignatus esset, subito ta- bulas contrivit et ad montem rursus accurrit, jn qua totidem alios dies commoratus est, philosophans apud Deum, et abstinens se, sicut diebus præce- dentibus, ab omni humano cibo. Novis dein sum- ptis tabulis, descendit ad populum. Quauam ra- tione magnificum hoc miraculum repræsentare bomo aliquis possit? Quomodo eximia corporis natura tantum agitata perduravit, cum nihil sup- pleret quidquid virium quotidie per transpirationem expellebatur? At solvit dificile illud et admirandum divina Scriptura dicens : « Non in solo pane vivet homo, sed in omni verbo quod egreditur de ore Dei. Hinc igitur omnibus evidens est nihil pror- C sus angelum istum manducasse ipsa quoque die qua descendit obediens mandato Domini et postri die in montem rediit, utpote qui juste et ob ju - stam iram egisset; nam contrivit verba diviną Dei digitis inscripta in lapide sapphirino, non erens exescrabilem et Deo invisam impiorum isto- rum et profanorum actionem; existimavit enim prorsus indignum esse impios et amentes istos tanto Dei beneficio ac auxilio frui, persuasum habens justam esse contra hos Dei iraun, jussit, CHRONICON. A D Iron omnes quidem, sed obvios quosque occidi. Quomodo igitur eximius tomperantiæ et jejunii operator, et gratia Dei plenus, et divino zelo ac- census, simulque anxius, fractusque animo, et extra modum aflictus, ob horrendum illud peccatum ingratorum et naturalis amoris expertium, infidou- rumque cibum aut potum attingere sustinuisset die una, amaritudine et ira plenus, angustiatus, inter populum improbum, pessimum, scelestissimum, prius quam pro ipso exorasset per prescriptum jejunium et compunctionem, quo nihil Deo gratius esse optime sane noverat? Enimvero una interfuit Variæ lectiones et nota. * xxsir, 4-26,28-30, Glyc. 294,14 cod. Ex. xxxiv, 33-16; Deut. VIII, 3, PATROL. GR. CX,

Γ. 1:4 καὶ προσεκάνουν ἕκαστος ἐκ τῆς σκηνῆς αὐτοῦ· καὶ οὕτως ἐλάλει Κύριος μετὰ Μωϋσέως ο ἐνώπιον τοῦ λαοῦ. (13) Καὶ τὸν μὲν λαὸν ἐκ τῆς ὀργῆς Κυρίου διαφόρως επαγωνιζόμενος ἐξελέσθαι, τοσοῦτον ὑπὲρ αὐτῶν ἤλγησε τῆς οἰκείας σωτηρίας 4, ὡς καὶ ἐν τῇ θραύσει τοῦ Θεοῦ κατὰ σὲ τὸν Δαυὶὸ στῆνα: φάναι· . Εἰ μὲν ἀφῇς αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν, ἄφες· εἰ δὲ μή, ἐξάλειψον κἀμὲ ἐκ τῆς βίβλου ἧς ἐγρά- ψας· ο εἶπε γάρ, φησί, τοῦ ἐξολοθρεῦσαι αὐτοὺς, εἰ μὴ Μωϋσῆς, ὁ ἐκλεκτὸς αὐτοῦ, ἔστη ἐν τῇ θραύ σει ἐνώπιον αὐτοῦ τοῦ μὴ ἐξολοθρεῦται αὐτούς. Οσοι δε κατεξανέστησαν αὐτῷ, οἱ μὲν κατεπόθησαν εἰς ᾅδου ζῶντες, οἱ δὲ θείου πυρὸς γεγόνασι παρανά- λωμα· φησὶ γάμ • Καὶ ἐγένοντο οἱ τεθνηκότες ἐν τῇ θραύσει χιλιάδες ιδ' χωρὶς τῶν τεθνηκότων ἔνεκε Κορέ. » (14) Οὐ μὴν δὲ, ἀλλὰ καὶ Μαρία ἡ προφῆτις καὶ ἀδελφὴ αὐτοῦ, λαλήσασα κατ' αὐτοῦ, δίκην δέδωκε. . Καὶ ἐλάλησαν, φησίν, Μαρία καὶ Δαρὼν κατὰ Μωϋσέως ἕνεκεν τῆς γυναικὸς αὐτοῦ Αιθιοπίσσης, ὅτι γυναῖκα Αιθιόπισσαν ἔλαβεν· καὶ εἶπαν· « Μὴ Μωϋσεῖ μόνῳ λελάληκεν ὁ Θεός ; ο Καὶ ἤκουσε Κύριος. Καὶ ὁ ἄνθρωπος Μωϋσῆς τραῦς σφόδρα παρὰ πάντας ἀνθρώπους ἐπὶ τῆς γῆς. Καὶ κατέβη Κύριος ἐν στύλῳ νεφέλης ἐπὶ τὴν σκηνὴν τοῦ μαρτυρίου, καὶ εἶπε πρὸς 'Ααρὼν καὶ Μαρίαν. • Εάν γένηται προφήτης ὑμῶν Κυρίῳ, ἐν δράματι αὐτῷ γνωσθήσομαι καὶ ἐν ὕπνῳ λαλήσω αὐτῷ· οὐχ οὕτως ὁ θεράπων μου Μωϋσῆς, ἐν ὅλῳ τῷ οἴκῳ μου (17) πιστός ἐστιν· στόμα κατὰ στόμα λαλήσω αὐτῷ ἐν εἴδει, καὶ οὐ δι' αἰνιγμάτων, καὶ τὴν δόξαν μου εἶδε· καὶ διὰ τί οὐκ ἐφοβήθητε καταλαλῆσαι κατὰ τοῦ θεράποντός μου Μωϋσέως; » καὶ ὀργὴ θυμοῦ Κυρίου “, καὶ ἀπῆλθεν. Καὶ ἰδοὺ Μαρία λεπρώσασα ώςεί χιών. ο - Ἀλλ᾿ οὖν γε δυσω πήσας Μωϋσῆς δι' αὐτὴν “, καὶ ἀφορισθεῖσα ἐκ τοῦ λαοῦ ἡμέρας ζ', ἰάθη κατὰ τὸν λόγον Κυρίου. Καὶ μετὰ ταῦτα Μαρία ἐτελεύτησε. (15) Καὶ οὐκ ἦν ὕδωρ ἐν τῇ συναγωγῇ, καὶ ἐλοιδόρει ὁ λαὸς τὸν Μωϋσῆν καὶ τὸν ᾿Ααρών. “ . Καὶ εἶπε Κύριος πρὸς Μωϋσῆν· Λάβε τὴν ράβδον ταύτην, καὶ ἐκκλησ σίασον τὴν συναγωγὴν σὺ καὶ 'Ααρών ὁ ἀδελφός σου, καὶ λαλήσατε πρὸς τὴν πέτραν ἐναντίον αὐτῶν, καὶ δώσει τὰ ὕδατα αὐτῆς. » Καὶ ἔλαβε Μωϋσῆς τὴν ἀπέναντι Κυρίου ῥάβδον, καὶ ἐκκλησίασε Μωϋ τῆς καὶ Ααρὼν τὴν συναγωγὴν ἀπέναντι τῆς πέ- μ τρας καὶ εἶπον πρὸς αὐτούς· ο Ακούσατε ἡμῶν, οἱ ἀπειθεῖ;, μὴ ἐκ τῆς πέτρας ταύτης ἐξάξω ὑμῖν ὕδωρ; › Καὶ ἐπάρας Μωϋσῆς τὴν χεῖρα αὐτοῦ, καὶ πατάξας τὴν πέτραν τῇ ῥάβδῳ, εὐθὺς ἐξῆλθεν ὕδωρ πολύ, καὶ ἔπιεν ὁ λαὸς τῆς συναγωγῆς καὶ τὰ κτήνη αὐτῶν. Καὶ εἶπε Κύριος πρὸς Μωϋσῆν καὶ ᾿Απ ρών 10. • Ανθ' ὧν οὐκ ἐπιστεύσατε ἁγιᾶσαί με ἐναντίον τοῦ λαοῦ, διὰ τοῦτο οὐκ εἰσάξετε ὑμεῖ, τὴν συναγωγὴν ταύτην εἰς τὴν γῆν ἦν ἔδωκα αὐτοῖς. » Δ:δε προστεθήτω 'Ααρών πρὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ (καὶ ἀποθανείτω), ὅτι οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν γῆν ἐκείνην, διότι παρωξύνατέ με ἐπὶ τοῦ ὕδα σε ἐπ' αὐτοῖς αὐτῆς το λαλήσαντες εἶπε 'Ακ. ἡμῖν ἀμελήσας? κ τοῦ λαοῦ * τνι, 49. του Ι.ΧΧ. ** CHRONICON. - LIB. A Dicit enim : . Et fuerunt qui perierunt in coulia- ་ 69. B P ctione quatuordecim millia, absque iis qui perierunt propter Core. Praterea Maria prophetissa et soror ejus, cum adversus eum locuta esset, pennin dedit. ‹ Et locuti sunt; inquit, Maria et Aaron con- tra Moysen, propter uxorem ejus Æthiopissam, co quod uxorem Ehiopissam sumpsisset, et dixerunt: • Num cum solo Moyse locutus est Dominus ? « Et sudivit Dominus. Et erat vir Moyses mitis valde super omnes homines in terra. Et descendit Domi- nus in columna nubis ad tabernaculum fœderis, et dixit ad Aaron et Mariam : Si fuerit inter vos pro- pheta Domino in visione ei apparebo et in soinno loquar ad illum ; non ita servus meus Moyses, in tota domo mea fidelis est. Ore adloquar ei in facie, et non per ænigmata, et gloriam meam vidit; et quare non timuistis loqui contra servum meuni Moysen? Et ira indignationis Domini, et abiit. Er ecce Maria leprosa faeta quasi nix. › Sed cum exo- rasset Moyses propter illam, et separata fuisset a populo diebus septem, sanata est juxta verbunı Domini. Et postea Maria mortua est. Et non erat aqua in multitudine, et maledicebat populus Moysi et Aaron. ‹ Et dixit Dominus ad Moysen : Tolle virgam istam, et congrega multitudinem, tu et Aaron frater tuus, et loquimini ad Petram coranı eis, et dabit aquas suas. • Et tulit Moyses virgan. quæ erat in conspectu Domini, et congregavit Moyses et Aaron multitudinem ante peiram, et dixerunt eis: Audite nos, increduli: num de petra hac ejiciam vobis aquam? Cumque elevasset Moyses manum suam et percussisset petram virga, statim prodiit aqua multa, et bibit populus et jumenta ipsorum. Et dixit Dominus ad Moysen et Aaron : • Quia non credidistis mihi, ut sanctificaretis me coram filiis Israel, non introducetis vos multitu- dinem hanc in terram, quam dedi i.s. › Quapro- pter ‹ apponatur Aaron ad populum suum et mo- riatur, quia non întrabitis in terram istam, eo quod exacerbavistis me apud aquas contradictionis et convitii populi. «Et ascendere fecit Moyses Aaron in montein, at præceperal Dominus, coram omui mul- titudine. Et exuit eum sacerdotalibus vestibus, et induit eis Eleazarum, filium ejus, et mortuus est Aaron in vertice montis, anno quadragesime C exitus illiorum Israel, postquam vixisset anu centum et viginti tres. ‹ Et vidit omnis populu quia occubuit Aaron, et fleverunt eum diebus in. giuta. » Variæ lectiones et notæ. x11, 1-3,5-16. LXX. * col. cod. “ LXX. — Ced. 91,18-93,6. Num. xx, 7. Num. Num, xx, 1,2. ** cul. &. Num. xx, 12-10, 24-20, 27-29. - .

Γ. 1:4 καὶ προσεκάνουν ἕκαστος ἐκ τῆς σκηνῆς αὐτοῦ· καὶ οὕτως ἐλάλει Κύριος μετὰ Μωϋσέως ο ἐνώπιον τοῦ λαοῦ. (13) Καὶ τὸν μὲν λαὸν ἐκ τῆς ὀργῆς Κυρίου διαφόρως επαγωνιζόμενος ἐξελέσθαι, τοσοῦτον ὑπὲρ αὐτῶν ἤλγησε τῆς οἰκείας σωτηρίας 4, ὡς καὶ ἐν τῇ θραύσει τοῦ Θεοῦ κατὰ σὲ τὸν Δαυὶὸ στῆνα: φάναι· . Εἰ μὲν ἀφῇς αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν, ἄφες· εἰ δὲ μή, ἐξάλειψον κἀμὲ ἐκ τῆς βίβλου ἧς ἐγρά- ψας· ο εἶπε γάρ, φησί, τοῦ ἐξολοθρεῦσαι αὐτοὺς, εἰ μὴ Μωϋσῆς, ὁ ἐκλεκτὸς αὐτοῦ, ἔστη ἐν τῇ θραύ σει ἐνώπιον αὐτοῦ τοῦ μὴ ἐξολοθρεῦται αὐτούς. Οσοι δε κατεξανέστησαν αὐτῷ, οἱ μὲν κατεπόθησαν εἰς ᾅδου ζῶντες, οἱ δὲ θείου πυρὸς γεγόνασι παρανά- λωμα· φησὶ γάμ • Καὶ ἐγένοντο οἱ τεθνηκότες ἐν τῇ θραύσει χιλιάδες ιδ' χωρὶς τῶν τεθνηκότων ἔνεκε Κορέ. » (14) Οὐ μὴν δὲ, ἀλλὰ καὶ Μαρία ἡ προφῆτις καὶ ἀδελφὴ αὐτοῦ, λαλήσασα κατ' αὐτοῦ, δίκην δέδωκε. . Καὶ ἐλάλησαν, φησίν, Μαρία καὶ Δαρὼν κατὰ Μωϋσέως ἕνεκεν τῆς γυναικὸς αὐτοῦ Αιθιοπίσσης, ὅτι γυναῖκα Αιθιόπισσαν ἔλαβεν· καὶ εἶπαν· « Μὴ Μωϋσεῖ μόνῳ λελάληκεν ὁ Θεός ; ο Καὶ ἤκουσε Κύριος. Καὶ ὁ ἄνθρωπος Μωϋσῆς τραῦς σφόδρα παρὰ πάντας ἀνθρώπους ἐπὶ τῆς γῆς. Καὶ κατέβη Κύριος ἐν στύλῳ νεφέλης ἐπὶ τὴν σκηνὴν τοῦ μαρτυρίου, καὶ εἶπε πρὸς 'Ααρὼν καὶ Μαρίαν. • Εάν γένηται προφήτης ὑμῶν Κυρίῳ, ἐν δράματι αὐτῷ γνωσθήσομαι καὶ ἐν ὕπνῳ λαλήσω αὐτῷ· οὐχ οὕτως ὁ θεράπων μου Μωϋσῆς, ἐν ὅλῳ τῷ οἴκῳ μου (17) πιστός ἐστιν· στόμα κατὰ στόμα λαλήσω αὐτῷ ἐν εἴδει, καὶ οὐ δι' αἰνιγμάτων, καὶ τὴν δόξαν μου εἶδε· καὶ διὰ τί οὐκ ἐφοβήθητε καταλαλῆσαι κατὰ τοῦ θεράποντός μου Μωϋσέως; » καὶ ὀργὴ θυμοῦ Κυρίου “, καὶ ἀπῆλθεν. Καὶ ἰδοὺ Μαρία λεπρώσασα ώςεί χιών. ο - Ἀλλ᾿ οὖν γε δυσω πήσας Μωϋσῆς δι' αὐτὴν “, καὶ ἀφορισθεῖσα ἐκ τοῦ λαοῦ ἡμέρας ζ', ἰάθη κατὰ τὸν λόγον Κυρίου. Καὶ μετὰ ταῦτα Μαρία ἐτελεύτησε. (15) Καὶ οὐκ ἦν ὕδωρ ἐν τῇ συναγωγῇ, καὶ ἐλοιδόρει ὁ λαὸς τὸν Μωϋσῆν καὶ τὸν ᾿Ααρών. “ . Καὶ εἶπε Κύριος πρὸς Μωϋσῆν· Λάβε τὴν ράβδον ταύτην, καὶ ἐκκλησ σίασον τὴν συναγωγὴν σὺ καὶ 'Ααρών ὁ ἀδελφός σου, καὶ λαλήσατε πρὸς τὴν πέτραν ἐναντίον αὐτῶν, καὶ δώσει τὰ ὕδατα αὐτῆς. » Καὶ ἔλαβε Μωϋσῆς τὴν ἀπέναντι Κυρίου ῥάβδον, καὶ ἐκκλησίασε Μωϋ τῆς καὶ Ααρὼν τὴν συναγωγὴν ἀπέναντι τῆς πέ- μ τρας καὶ εἶπον πρὸς αὐτούς· ο Ακούσατε ἡμῶν, οἱ ἀπειθεῖ;, μὴ ἐκ τῆς πέτρας ταύτης ἐξάξω ὑμῖν ὕδωρ; › Καὶ ἐπάρας Μωϋσῆς τὴν χεῖρα αὐτοῦ, καὶ πατάξας τὴν πέτραν τῇ ῥάβδῳ, εὐθὺς ἐξῆλθεν ὕδωρ πολύ, καὶ ἔπιεν ὁ λαὸς τῆς συναγωγῆς καὶ τὰ κτήνη αὐτῶν. Καὶ εἶπε Κύριος πρὸς Μωϋσῆν καὶ ᾿Απ ρών 10. • Ανθ' ὧν οὐκ ἐπιστεύσατε ἁγιᾶσαί με ἐναντίον τοῦ λαοῦ, διὰ τοῦτο οὐκ εἰσάξετε ὑμεῖ, τὴν συναγωγὴν ταύτην εἰς τὴν γῆν ἦν ἔδωκα αὐτοῖς. » Δ:δε προστεθήτω 'Ααρών πρὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ (καὶ ἀποθανείτω), ὅτι οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν γῆν ἐκείνην, διότι παρωξύνατέ με ἐπὶ τοῦ ὕδα σε ἐπ' αὐτοῖς αὐτῆς το λαλήσαντες εἶπε 'Ακ. ἡμῖν ἀμελήσας? κ τοῦ λαοῦ * τνι, 49. του Ι.ΧΧ. ** CHRONICON. - LIB. A Dicit enim : . Et fuerunt qui perierunt in coulia- ་ 69. B P ctione quatuordecim millia, absque iis qui perierunt propter Core. Praterea Maria prophetissa et soror ejus, cum adversus eum locuta esset, pennin dedit. ‹ Et locuti sunt; inquit, Maria et Aaron con- tra Moysen, propter uxorem ejus Æthiopissam, co quod uxorem Ehiopissam sumpsisset, et dixerunt: • Num cum solo Moyse locutus est Dominus ? « Et sudivit Dominus. Et erat vir Moyses mitis valde super omnes homines in terra. Et descendit Domi- nus in columna nubis ad tabernaculum fœderis, et dixit ad Aaron et Mariam : Si fuerit inter vos pro- pheta Domino in visione ei apparebo et in soinno loquar ad illum ; non ita servus meus Moyses, in tota domo mea fidelis est. Ore adloquar ei in facie, et non per ænigmata, et gloriam meam vidit; et quare non timuistis loqui contra servum meuni Moysen? Et ira indignationis Domini, et abiit. Er ecce Maria leprosa faeta quasi nix. › Sed cum exo- rasset Moyses propter illam, et separata fuisset a populo diebus septem, sanata est juxta verbunı Domini. Et postea Maria mortua est. Et non erat aqua in multitudine, et maledicebat populus Moysi et Aaron. ‹ Et dixit Dominus ad Moysen : Tolle virgam istam, et congrega multitudinem, tu et Aaron frater tuus, et loquimini ad Petram coranı eis, et dabit aquas suas. • Et tulit Moyses virgan. quæ erat in conspectu Domini, et congregavit Moyses et Aaron multitudinem ante peiram, et dixerunt eis: Audite nos, increduli: num de petra hac ejiciam vobis aquam? Cumque elevasset Moyses manum suam et percussisset petram virga, statim prodiit aqua multa, et bibit populus et jumenta ipsorum. Et dixit Dominus ad Moysen et Aaron : • Quia non credidistis mihi, ut sanctificaretis me coram filiis Israel, non introducetis vos multitu- dinem hanc in terram, quam dedi i.s. › Quapro- pter ‹ apponatur Aaron ad populum suum et mo- riatur, quia non întrabitis in terram istam, eo quod exacerbavistis me apud aquas contradictionis et convitii populi. «Et ascendere fecit Moyses Aaron in montein, at præceperal Dominus, coram omui mul- titudine. Et exuit eum sacerdotalibus vestibus, et induit eis Eleazarum, filium ejus, et mortuus est Aaron in vertice montis, anno quadragesime C exitus illiorum Israel, postquam vixisset anu centum et viginti tres. ‹ Et vidit omnis populu quia occubuit Aaron, et fleverunt eum diebus in. giuta. » Variæ lectiones et notæ. x11, 1-3,5-16. LXX. * col. cod. “ LXX. — Ced. 91,18-93,6. Num. xx, 7. Num. Num, xx, 1,2. ** cul. &. Num. xx, 12-10, 24-20, 27-29. - .

τος τῆς ἀντιλογίας καὶ λοιδορίας τοῦ λαοῦ. Καὶ ἀνεβίβασε Μωϋσῆς τὸν ᾿Ααρὼν εἰς τὸ ὄρος, καθά συνέταξε Κύριος, ἐναντίον πάσης συναγωγῆς καὶ ἐξέδυσεν αὐτὸν τὰ ἱερατικὰ ἱμάτια, καὶ ἐνέδυσεν αὐτὰ Ἐλεάζαρ τὸν υἱὸν αὐτοῦ, καὶ ἀπέθανεν Ααρὼν ἐπὶ τῆς κορυφῆς τοῦ ὄρους ο ἐν τῷ μ' ἔτει τῆς ἐξόδου τῶν υἱῶν Ἰσραήλ, ζήσας ἔτη, ρκγ'. « Καὶ εἶδε πᾶσα ἡ συναγωγή, ὅτι ἀπελύθη 'Ααρών, καὶ ἔκλαυσαν αὐτὸν ἡμέρας λ'. » Α ΚΑ'. Περὶ τῆς τελευτῆς Μωϋσέως. Καὶ μετὰ ταῦτα εἶπε Κύριος πρὸς Μωϋσῆν οι . Ανάβηθι εἰς τὸ ὄρος -- τὸ Ναβαύ, καὶ ἴδε τὴν γῆν - · ἣν δίδωμι τοῖς υἱοῖς Ἰσραήλ, καὶ τελεύτα ἐκεῖ - δν τρόπον ἀπέθανεν ᾿Ααρὼν ὁ ἀδελφός σου ἐν σε τῷ ὄρει - διότι ἠπειθήσατε τῷ βήματί μου ἐπὶ τοῦ ὕδατος (τῆς) αντιλογίας Κάδης, καὶ οὐχ ἡγιάσατέ με ἐν τῷ λαῷ· ὅτι ἀπέναντι ὄψει την γῆν ἐκείνην, καὶ ἐκεῖ οὐκ εἰσελεύσῃ. » (2) Τοῦ δὲ Μωϋσέως πολλάκις δεηθέντος τοῦ Θεοῦ περὶ τούτου καὶ λέγοντος· « Διαβὰς δὲ οὖν ὠδέποτε, Κύριε, τὸν Ιορδάνην, ὄψομαι τὴν ἀγαθὴν γῆν ἐκείνην καὶ τὸ ἅγιον ὅρος καὶ τὸν ᾿Αντιλίβανον. Καὶ εἶπε Κύριος πρὸς αὐτόν· « Ικανούσθω δε σοι· ὅρα μὴ προσέλε θης μοι ἔτι λαλῆσαι περὶ τούτου, ἀλλ' ἀνάβηθι ἐπὶ την κορυφήν σὲ τοῦ ὄρους, καὶ ἴδε κατὰ θάλασσαν καὶ βορρᾶν καὶ λίβα καὶ ἀνατολὰς τὴν ἀγαθὴν γῆν ἐκείνην καὶ τὸ ἅγιον ὄρος, ὅτι τοῖς ὀφθαλμοῖς σου ὄψει αὐτὴν (175), καὶ ἐκεῖ οὐκ εἰσελεύσει.» (3) Καὶ γράψας ἐκ προστάγματος Κυρίου τὴν ᾠδὴν τὴν μεγάλην καὶ διαθήκην, καὶ ἐπιθεὶς τὰς χεῖρας αὐτοῦ ἐπὶ τὰ Ἰησοῦν τὸν τοῦ Ναυῆ ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος τὸ 'Αβαρίμ, ὅ ἐστι Ναβαύ, καὶ ἔδειξεν αὐτῷ Κύριος πᾶσαν τὴν γῆν δι τῆς ἐπαγγελίας, καὶ εἶπε πρὸς αὐτόν κι ο Αὕτη ἡ γῆ ἣν ὤμοσα πρὸς ᾽Αβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ λέγων· Τῷ σπέρματί σου δώσω αὐτήν ο ἔδειξα τοῖς ὀφθαλμοῖς σου· ἐκεῖ δὲ οὐκ εἰσελεύσῃ. σε Καὶ ἐτελεύτησε Μωϋσῆς ἐκεῖ, διὰ ῥήματος, Κυ ρίου, ζήσας ἔτη ρκ'. Καὶ θάψας αὐτὸν ὁ λαὸς, καὶ κλαύσας ἡμέρας μ', οὐδεὶς εἶδε τὴν ταφὴν αὐτοῦ. ο ὡ; Μωϋσῆς, ὃς ἔγνω αὐτὸν πρόσωπον πρὸς πρότ ωπον ἐν πᾶσι τέρασι καὶ σημείοις. » Μεθ᾽ ἂν οὐδεὶς ὑπὲρ τὰ ρκ' ἔτη έζησεν. Ἰσραὴλ, τῇ νουμηνία, φησὶν Ιώσηπος, τοῦ πρώτου μηνὸς Νισάν, ἐτελεύτησε Μαρία, καὶ ἐτάφη " ἐν ὥρ τῷ ὄρει· καὶ τῇ νουμηνίᾳ τοῦ εʹ μηνός "Αβ τοῦ αὐτοῦ ἔτους, ἐτελεύτησεν Ααρών, καὶ ἐτάφη καὶ αὐτὸς ἐν αὐτῷ τῷ ὄρει Ὥρ. Καὶ τῇ νουμηνίᾳ τοῦ εθ' μηνός "Αδαρ τοῦ αὐτοῦ ἔτους, ἐτελεύτησε Μωϋ σῆς ἐν ὄρει τῷ ᾿Αβαρίμ ι, ἐν ᾧ καὶ ἐτάφη, και το τινα λοιπόν φωτοειδή νεφέλην γεγεννήσθαι κατά σε * Ωρ σε Δ. οὖν ἔψ. τὴν γῆν ἀγ. ταύτην, τὴν οὖσαν πέραν τοῦ Ἰορδάνου, τὸ ὁ. τοῦτο τὸ ἀγαθὸν καὶ τὸν σοι, μὴ προσθῇς ἔτι λ. τὸν τι ἐπὶ λόγον τοῦτον, ἀν. κορ. τοῦ λελαξευμένου καὶ ἀναβλέψας τοῖς ὀφθαλμοῖς σου κ. θ. το βαρείμ στ' γῆν Γαλαάδ ἕως Δάν ὑπέρ τινος ὄρους & καλοῦσι Σίν Α. 4. 19. 6. σε φασί! νέμους αἰφνίδιον ὑπὲρ αὐτὸν στάντος ἀφανίζεται κατά τινος φάραγγος GEORGI HAMARTOLI XXI. De morte Moysis. - Et post hæc locutus est Dominus ad Moysen : • Ascende in montem Nebo, et vide terram quam do filiis Israel, et morere illic, sicuti mortuus est Aaron frater tuus in monte, quia nou paruistis verbo meo ad aquam contradictionis Cades, et non sancti- ficastis me in populo; quia oculis videbis terram illam, sed non ingredieris. Cumque Moyses se . sape exoraret Deum de hac re et diceret: Trans- misso igitur, Domine, Jordane, videbo bonam terram hanc et sanctum montem et Antilibanum. › Et dixit Dominus ad illum : ‹ Sufficiat tibi : vide ne iterum loquaris de hac re; sed ascende in cacumen montis, et vide ad mare, et aquilonem, et africum, et Orientem bonam terram hanc et sanctum mon- tem, quia oculis tuis videbis eam, et illuc neu transibis. › Cumque scripsisset, jussus a Den, carmen egregium et testamentum, et imposuisset manus suas super Jesum filium Nave, ascendit in montem Abarim, qui est Nebo, et ostendit ei Do. minus omnem terram promissionis dixitque ad eum : ‹ Hæc est terra pro qua juravi Abraham et Isaac dicens : Semini tuo dabo eam ; ostendi oculis tuis, illuc autem non ingredieris. › Et mortuus est Moyses ibi, juxta verbum Domini, postquam vixisset centum viginti annos. Et cum sepelivisset eum populus, et fevisset diebus quadraginta, nemo vidik sepulcrum ejus. » — « Et non surrexit ultra propheta in dsrael sicut Moyses, qui nosset eum facie ad facien in omnibus signis atque portentis. Post bunc uemo ultra centum et viginti annos vixit. Quadragesimo deinceps anuo exitus filiorum Israel, ncomenia, inquit Josephus, primi mensis Nisan, defuncta est Maria, et sepulta in monte for; et`neomenia quinti mensis Ab ejusdem anni, de- functus est Aaron, et sepultus ipse quoque in eo- dem monte Hor. Neomeniaque duodecimi mensis Adar ejusdem anni, defunctus est Moyses in monte Abarim, in quo sepultus est, et referunt quamdam deinceps lucidam nubem factam esse in loco isto B C • - -b Variæ lectiones et notæ. Num. xxvw, 12; Deut. xxx11, 48-52. Deut. 'A. Deut. 1, 55. [ 1. iii. 26. ib. 27. No cod. cod. Deut. xxxi, 1. Deut. xxxiv, 4.6. ** (3729)— • 10,11. Abapal Jos. A. 4. viii. 48. Jus. (4) 10. . Καὶ οὐκ ἀνέστη ἔτι προφήτης εν Ισραήλ (5) Καὶ τῷ μὲν μ' ἔτει τῆς ἐξόδου τῶν υἱῶν

τος τῆς ἀντιλογίας καὶ λοιδορίας τοῦ λαοῦ. Καὶ ἀνεβίβασε Μωϋσῆς τὸν ᾿Ααρὼν εἰς τὸ ὄρος, καθά συνέταξε Κύριος, ἐναντίον πάσης συναγωγῆς καὶ ἐξέδυσεν αὐτὸν τὰ ἱερατικὰ ἱμάτια, καὶ ἐνέδυσεν αὐτὰ Ἐλεάζαρ τὸν υἱὸν αὐτοῦ, καὶ ἀπέθανεν Ααρὼν ἐπὶ τῆς κορυφῆς τοῦ ὄρους ο ἐν τῷ μ' ἔτει τῆς ἐξόδου τῶν υἱῶν Ἰσραήλ, ζήσας ἔτη, ρκγ'. « Καὶ εἶδε πᾶσα ἡ συναγωγή, ὅτι ἀπελύθη 'Ααρών, καὶ ἔκλαυσαν αὐτὸν ἡμέρας λ'. » Α ΚΑ'. Περὶ τῆς τελευτῆς Μωϋσέως. Καὶ μετὰ ταῦτα εἶπε Κύριος πρὸς Μωϋσῆν οι . Ανάβηθι εἰς τὸ ὄρος -- τὸ Ναβαύ, καὶ ἴδε τὴν γῆν - · ἣν δίδωμι τοῖς υἱοῖς Ἰσραήλ, καὶ τελεύτα ἐκεῖ - δν τρόπον ἀπέθανεν ᾿Ααρὼν ὁ ἀδελφός σου ἐν σε τῷ ὄρει - διότι ἠπειθήσατε τῷ βήματί μου ἐπὶ τοῦ ὕδατος (τῆς) αντιλογίας Κάδης, καὶ οὐχ ἡγιάσατέ με ἐν τῷ λαῷ· ὅτι ἀπέναντι ὄψει την γῆν ἐκείνην, καὶ ἐκεῖ οὐκ εἰσελεύσῃ. » (2) Τοῦ δὲ Μωϋσέως πολλάκις δεηθέντος τοῦ Θεοῦ περὶ τούτου καὶ λέγοντος· « Διαβὰς δὲ οὖν ὠδέποτε, Κύριε, τὸν Ιορδάνην, ὄψομαι τὴν ἀγαθὴν γῆν ἐκείνην καὶ τὸ ἅγιον ὅρος καὶ τὸν ᾿Αντιλίβανον. Καὶ εἶπε Κύριος πρὸς αὐτόν· « Ικανούσθω δε σοι· ὅρα μὴ προσέλε θης μοι ἔτι λαλῆσαι περὶ τούτου, ἀλλ' ἀνάβηθι ἐπὶ την κορυφήν σὲ τοῦ ὄρους, καὶ ἴδε κατὰ θάλασσαν καὶ βορρᾶν καὶ λίβα καὶ ἀνατολὰς τὴν ἀγαθὴν γῆν ἐκείνην καὶ τὸ ἅγιον ὄρος, ὅτι τοῖς ὀφθαλμοῖς σου ὄψει αὐτὴν (175), καὶ ἐκεῖ οὐκ εἰσελεύσει.» (3) Καὶ γράψας ἐκ προστάγματος Κυρίου τὴν ᾠδὴν τὴν μεγάλην καὶ διαθήκην, καὶ ἐπιθεὶς τὰς χεῖρας αὐτοῦ ἐπὶ τὰ Ἰησοῦν τὸν τοῦ Ναυῆ ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος τὸ 'Αβαρίμ, ὅ ἐστι Ναβαύ, καὶ ἔδειξεν αὐτῷ Κύριος πᾶσαν τὴν γῆν δι τῆς ἐπαγγελίας, καὶ εἶπε πρὸς αὐτόν κι ο Αὕτη ἡ γῆ ἣν ὤμοσα πρὸς ᾽Αβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ λέγων· Τῷ σπέρματί σου δώσω αὐτήν ο ἔδειξα τοῖς ὀφθαλμοῖς σου· ἐκεῖ δὲ οὐκ εἰσελεύσῃ. σε Καὶ ἐτελεύτησε Μωϋσῆς ἐκεῖ, διὰ ῥήματος, Κυ ρίου, ζήσας ἔτη ρκ'. Καὶ θάψας αὐτὸν ὁ λαὸς, καὶ κλαύσας ἡμέρας μ', οὐδεὶς εἶδε τὴν ταφὴν αὐτοῦ. ο ὡ; Μωϋσῆς, ὃς ἔγνω αὐτὸν πρόσωπον πρὸς πρότ ωπον ἐν πᾶσι τέρασι καὶ σημείοις. » Μεθ᾽ ἂν οὐδεὶς ὑπὲρ τὰ ρκ' ἔτη έζησεν. Ἰσραὴλ, τῇ νουμηνία, φησὶν Ιώσηπος, τοῦ πρώτου μηνὸς Νισάν, ἐτελεύτησε Μαρία, καὶ ἐτάφη " ἐν ὥρ τῷ ὄρει· καὶ τῇ νουμηνίᾳ τοῦ εʹ μηνός "Αβ τοῦ αὐτοῦ ἔτους, ἐτελεύτησεν Ααρών, καὶ ἐτάφη καὶ αὐτὸς ἐν αὐτῷ τῷ ὄρει Ὥρ. Καὶ τῇ νουμηνίᾳ τοῦ εθ' μηνός "Αδαρ τοῦ αὐτοῦ ἔτους, ἐτελεύτησε Μωϋ σῆς ἐν ὄρει τῷ ᾿Αβαρίμ ι, ἐν ᾧ καὶ ἐτάφη, και το τινα λοιπόν φωτοειδή νεφέλην γεγεννήσθαι κατά σε * Ωρ σε Δ. οὖν ἔψ. τὴν γῆν ἀγ. ταύτην, τὴν οὖσαν πέραν τοῦ Ἰορδάνου, τὸ ὁ. τοῦτο τὸ ἀγαθὸν καὶ τὸν σοι, μὴ προσθῇς ἔτι λ. τὸν τι ἐπὶ λόγον τοῦτον, ἀν. κορ. τοῦ λελαξευμένου καὶ ἀναβλέψας τοῖς ὀφθαλμοῖς σου κ. θ. το βαρείμ στ' γῆν Γαλαάδ ἕως Δάν ὑπέρ τινος ὄρους & καλοῦσι Σίν Α. 4. 19. 6. σε φασί! νέμους αἰφνίδιον ὑπὲρ αὐτὸν στάντος ἀφανίζεται κατά τινος φάραγγος GEORGI HAMARTOLI XXI. De morte Moysis. - Et post hæc locutus est Dominus ad Moysen : • Ascende in montem Nebo, et vide terram quam do filiis Israel, et morere illic, sicuti mortuus est Aaron frater tuus in monte, quia nou paruistis verbo meo ad aquam contradictionis Cades, et non sancti- ficastis me in populo; quia oculis videbis terram illam, sed non ingredieris. Cumque Moyses se . sape exoraret Deum de hac re et diceret: Trans- misso igitur, Domine, Jordane, videbo bonam terram hanc et sanctum montem et Antilibanum. › Et dixit Dominus ad illum : ‹ Sufficiat tibi : vide ne iterum loquaris de hac re; sed ascende in cacumen montis, et vide ad mare, et aquilonem, et africum, et Orientem bonam terram hanc et sanctum mon- tem, quia oculis tuis videbis eam, et illuc neu transibis. › Cumque scripsisset, jussus a Den, carmen egregium et testamentum, et imposuisset manus suas super Jesum filium Nave, ascendit in montem Abarim, qui est Nebo, et ostendit ei Do. minus omnem terram promissionis dixitque ad eum : ‹ Hæc est terra pro qua juravi Abraham et Isaac dicens : Semini tuo dabo eam ; ostendi oculis tuis, illuc autem non ingredieris. › Et mortuus est Moyses ibi, juxta verbum Domini, postquam vixisset centum viginti annos. Et cum sepelivisset eum populus, et fevisset diebus quadraginta, nemo vidik sepulcrum ejus. » — « Et non surrexit ultra propheta in dsrael sicut Moyses, qui nosset eum facie ad facien in omnibus signis atque portentis. Post bunc uemo ultra centum et viginti annos vixit. Quadragesimo deinceps anuo exitus filiorum Israel, ncomenia, inquit Josephus, primi mensis Nisan, defuncta est Maria, et sepulta in monte for; et`neomenia quinti mensis Ab ejusdem anni, de- functus est Aaron, et sepultus ipse quoque in eo- dem monte Hor. Neomeniaque duodecimi mensis Adar ejusdem anni, defunctus est Moyses in monte Abarim, in quo sepultus est, et referunt quamdam deinceps lucidam nubem factam esse in loco isto B C • - -b Variæ lectiones et notæ. Num. xxvw, 12; Deut. xxx11, 48-52. Deut. 'A. Deut. 1, 55. [ 1. iii. 26. ib. 27. No cod. cod. Deut. xxxi, 1. Deut. xxxiv, 4.6. ** (3729)— • 10,11. Abapal Jos. A. 4. viii. 48. Jus. (4) 10. . Καὶ οὐκ ἀνέστη ἔτι προφήτης εν Ισραήλ (5) Καὶ τῷ μὲν μ' ἔτει τῆς ἐξόδου τῶν υἱῶν

ΕΙΒ. Ε. τὸν τόπον ἐκεῖνον ἀμαυροῦσαν καὶ ἀποτειχίζουσαν Α τὰς ὄψεις τῶν ὁρώντων, ἵνα μή γινώσκοιεν αὐτοῦ τὸν τάφον εἰς τὸν αἰῶνα. (6) Προσεκτέον οὖν ὅπως τὸν Νισάν πρῶτον μῆνα λέγει, ὅνπερ ἡμεῖς ὀνομά ζομεν Μάρτιον καὶ οὐχὶ ᾿Απρίλιον, ώς τινὲς οἴονται, ὅτι μὲν πρῶτος μήν ἐστι παρ' Εβραίοις ὁ Νισάν, ὡς καὶ αὐτὴ δηλοῖ τοῦ ὀνόματος ἡ προσηγορία καὶ ἡ ἑρμηνεία, Εβραϊστὶ λεγομένη Νισάν, ὅς ἐστι πρώ- τὸς μὴν ὁ παρ' ἡμῖν λεγόμενος Μάρτιος. Καὶ μάρ τυς μὲν οὗτος ὁ σοφώτατος καὶ νομοδιδάσκαλος Ἰώσηπος, τὸν Νισάν πρῶτον εἰπὼν μῆνα καὶ τὸν Αδὶ πέμπτον καὶ τὸν ᾿Αδαρ δωδέκατον· μάρτυς δὲ μᾶλλον θεῖος καὶ ἀξιόχρεως ὁ προφήτης Ζαχαρίας περὶ τοῦ θ' καὶ ι' μηνὸς λέγων· « Τῇ δ' καὶ ι' τοῦ Β μηνός, ὅς ἐστι Σαβάτ, ο Καὶ γὰρ οὗτος και παρ' ἡμῖν, εἰ πρῶτος ὁ Μάρτιος ἀπηριθμήθη “, ὄγδοος ὁ Οκτώβριος ευρίσκεται, καὶ δέκατος ὁ Δε κέμβριος. Καὶ μέντοι τὸ ἔαρ ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ πρωτ τοκτίστου μηνὸς ἄρχεται Μαρτίου καὶ ἡ γῆ βλαστά νει, κατὰ τὴν θείαν πρόστασιν, βοτάνην χόρτον καὶ οἱ τοῦ ἐνιαυτοῦ καιροί τέσσαρες, ἀνὰ τρεῖς σ μῆνας ἔχοντες ἀριθμοῦνται. Καὶ λέγεται ὁ ψῆφος αὐτῶν· ἔαρ, θέρος, φθινόπωρον καὶ χειμών. • 46. Ανΐστωρ Ευσέβιος ἐν τοῖς χρονικοῖς κανόσι φησί • Οἱ οὖν Ἰουδαῖοι τὴν τοῦ ἔτους νεομηνίαν οι τοῦ παρ' αὐτοῖ; λεγομένου Νισάν, ἤτοι τῇ κε' τοῦ Μαρ τίου μηνὸς ἔχουσι πάντοτε, ἥτις ἐστὶ πρωτόκτιστος ἡμέρα, ἐν ᾗ τόδε τὸ πᾶν ἐκ μὴ ὄντων εἰς τὸ εἶναι παρήγαγεν ὁ Θεός. Κατὰ τὴν εὐδοκίαν τοῦ Πατρὸς καὶ συνεργίαν τοῦ ἁγίου Πνεύματος ενοικήσας ἐν τῇ ἁγία Παρθένῳ, τῷ αὐτῷ ἔτει ἐνηνθρώπησε (18) καὶ κατ' αὐτὴν ἐκ τάφου ἀνέστη καὶ γέγονε τὸ λεγόμενον κύριον Πάσχα. » Αὕτη τοίνυν ἡμῖν κατὰ τὴν τοῦ Θεοῦ ἁγίαν Ἐκκλησίαν ἀρχὴ ἔτους ἐστὶ πάντοτε καθὸ καὶ τὸ ἅγιον Πάσχα εὑρίσκοντες εἰς Κυριακὴν ἐμπίπτον μετὰ τὴν ιδ' τῆς σελήνης τοῦδε τοῦ μηνός Μαρτίου τοῦ καὶ Νισάν προσαγορευομέ νου, οὐκ Ἰουδαϊκῶς, ἀλλ᾽ ἀποστολικῶς ἐκτελοῦμεν κατά φυσικὴν θεοπαράδοτον μέθοδον. ΚΒ'. Ετι περὶ τοῦ Μωϋσέως. « Οὕτως οὖν ὁ θαυμάσιος οὗτος Μωϋσῆς διαπρέ- ψα; καὶ τερατουργὸς ἀναδειχθεὶς τοὐναντίον πάλιν μετὰ πολλῆς δούνης καὶ θλίψεως διεπέρανε τὸν βίον. Καὶ γὰρ ἀποδυρόμενος τὴν στέρησιν τῆς ἐπηγ- γελμένης ἁγίας γῆς ἔλεγε πρὸς τοὺς Ἰσραηλίτας· | Κύριος ὁ Θεὸς ἐθυμώθη μοι περὶ τῶν λεγομένων ὑφ' ὑμῶν, καὶ ὤμοσεν, ἵνα μὴ διαβῶ τὸν Ἰορδάνην το καὶ εἰσέλθω εἰς τὴν γῆν ἣν Κύριος ὁ Θεὸς δίδωσιν τι ὑμῖν ἐν κλήρῳ. Ἐγὼ γὰρ ἀποθνήσκω ἐν τῇ γῇ ταύτῃ, σ' ἀπαριθμήθ. τριών σε και ἵνα μὴ δ. τι δ. στι ἐν διαπεράνας ιν, 21. το Ι. τοῦτον CHRONICON. obscurantenn oculos intuentium, ut ignerarent sepulcrum ejus in æternum. Observandum porro est illum Nisan primum mensem dicere, quem nos nominamus Martium, non vero Aprilem, ut quidam opinantur, quia primus mensis est apud He- bræos Nisan, sicut ipsa declarat nominis up- pellatio et interpretatio, Hebraice dictus Nisan qui est primus apud nos dictus Martius. Testis qui- dem est hic sapiens et legis doctor Josephus, qui dicit: Nisan primum mensem, Abi quintum et Adar duodecimum; testisque magis divus propheta Zacharias, omni fide dignus, de nouo et decimo- mense diceus : « Quarta decina die moni mensis qui est Sabath. Etenim hic mensis etiam apud nos, si primus Martius recenseatur, octavus, October invenitur, et decimus December. Ver enim ab illo primum condito, mense Martio incipit, et terra germinat, juxta Dei mandatum, herbam graminis, quatuorque anni tempora enumerantur, quorunı unumquodque tribus constat mensibus, et hæc sunt nowina eorum, ver, æstas, autumnus, hiems. C D Præterea summe eruditus Eusebius in chronicis regulis dicit : ‹ Porro Judæi anni neomeniam. mensis apud eos dicti Nisan, sive vicesima quinta die mensis Martii, semper habent, qua dio-mundum: hanc universum e nihilo ad esse Deus produxit. Eodem anni tempore Patre sic volente, cooperante Spiritu sancto, in sancto Virginis utero Verbum, naturam humanam assumpsit; eademque voluntate e sepulcro surrexit, et dominica Paschalis nomen fecit. » Hoc igitur nobis, secundum sanctam Dei Beclesiam, anni initium semper est, et cum re- pertum nobis sit sanctum Pascha incidere in Domini- cam postquartam decimam diem lunæ hujusce mensis Martii, dicti quoque Nisau, non judaice, sed aposto- lice hanc diem consecramus, juxta naturalem ratio- nem nobis Deo traditam. ' XXII. - De Moyse iterum. Sic igitur admirabilis et egregius Moyses, qui lot miracula perpetravit, nihilominus non sine multo dolore et tribulatione vitam absolvit. Etenim graviter lamentans apud Israelitas quod promissa sancta terra excluderetur, dicebat eis: « Dominus Deus iratus est mihi propter sermones vestros, juravit ut non transirem Jordanem, nec ingrederer terram quam Dominus Deus dat vobis in sortem. Ego enim morior in terra hac, et non transeo Jor- Varias lectiones et notæ. t† 6' xai x' to ' Zach. 1, 7. κod. coll: en floc caput in margine codicis non indicatum. Deut. Deut. - • Locus ineditus. or th a' ? cod. Deut. (7) Οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ ὁ πολυμαθής καὶ που

ΕΙΒ. Ε. τὸν τόπον ἐκεῖνον ἀμαυροῦσαν καὶ ἀποτειχίζουσαν Α τὰς ὄψεις τῶν ὁρώντων, ἵνα μή γινώσκοιεν αὐτοῦ τὸν τάφον εἰς τὸν αἰῶνα. (6) Προσεκτέον οὖν ὅπως τὸν Νισάν πρῶτον μῆνα λέγει, ὅνπερ ἡμεῖς ὀνομά ζομεν Μάρτιον καὶ οὐχὶ ᾿Απρίλιον, ώς τινὲς οἴονται, ὅτι μὲν πρῶτος μήν ἐστι παρ' Εβραίοις ὁ Νισάν, ὡς καὶ αὐτὴ δηλοῖ τοῦ ὀνόματος ἡ προσηγορία καὶ ἡ ἑρμηνεία, Εβραϊστὶ λεγομένη Νισάν, ὅς ἐστι πρώ- τὸς μὴν ὁ παρ' ἡμῖν λεγόμενος Μάρτιος. Καὶ μάρ τυς μὲν οὗτος ὁ σοφώτατος καὶ νομοδιδάσκαλος Ἰώσηπος, τὸν Νισάν πρῶτον εἰπὼν μῆνα καὶ τὸν Αδὶ πέμπτον καὶ τὸν ᾿Αδαρ δωδέκατον· μάρτυς δὲ μᾶλλον θεῖος καὶ ἀξιόχρεως ὁ προφήτης Ζαχαρίας περὶ τοῦ θ' καὶ ι' μηνὸς λέγων· « Τῇ δ' καὶ ι' τοῦ Β μηνός, ὅς ἐστι Σαβάτ, ο Καὶ γὰρ οὗτος και παρ' ἡμῖν, εἰ πρῶτος ὁ Μάρτιος ἀπηριθμήθη “, ὄγδοος ὁ Οκτώβριος ευρίσκεται, καὶ δέκατος ὁ Δε κέμβριος. Καὶ μέντοι τὸ ἔαρ ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ πρωτ τοκτίστου μηνὸς ἄρχεται Μαρτίου καὶ ἡ γῆ βλαστά νει, κατὰ τὴν θείαν πρόστασιν, βοτάνην χόρτον καὶ οἱ τοῦ ἐνιαυτοῦ καιροί τέσσαρες, ἀνὰ τρεῖς σ μῆνας ἔχοντες ἀριθμοῦνται. Καὶ λέγεται ὁ ψῆφος αὐτῶν· ἔαρ, θέρος, φθινόπωρον καὶ χειμών. • 46. Ανΐστωρ Ευσέβιος ἐν τοῖς χρονικοῖς κανόσι φησί • Οἱ οὖν Ἰουδαῖοι τὴν τοῦ ἔτους νεομηνίαν οι τοῦ παρ' αὐτοῖ; λεγομένου Νισάν, ἤτοι τῇ κε' τοῦ Μαρ τίου μηνὸς ἔχουσι πάντοτε, ἥτις ἐστὶ πρωτόκτιστος ἡμέρα, ἐν ᾗ τόδε τὸ πᾶν ἐκ μὴ ὄντων εἰς τὸ εἶναι παρήγαγεν ὁ Θεός. Κατὰ τὴν εὐδοκίαν τοῦ Πατρὸς καὶ συνεργίαν τοῦ ἁγίου Πνεύματος ενοικήσας ἐν τῇ ἁγία Παρθένῳ, τῷ αὐτῷ ἔτει ἐνηνθρώπησε (18) καὶ κατ' αὐτὴν ἐκ τάφου ἀνέστη καὶ γέγονε τὸ λεγόμενον κύριον Πάσχα. » Αὕτη τοίνυν ἡμῖν κατὰ τὴν τοῦ Θεοῦ ἁγίαν Ἐκκλησίαν ἀρχὴ ἔτους ἐστὶ πάντοτε καθὸ καὶ τὸ ἅγιον Πάσχα εὑρίσκοντες εἰς Κυριακὴν ἐμπίπτον μετὰ τὴν ιδ' τῆς σελήνης τοῦδε τοῦ μηνός Μαρτίου τοῦ καὶ Νισάν προσαγορευομέ νου, οὐκ Ἰουδαϊκῶς, ἀλλ᾽ ἀποστολικῶς ἐκτελοῦμεν κατά φυσικὴν θεοπαράδοτον μέθοδον. ΚΒ'. Ετι περὶ τοῦ Μωϋσέως. « Οὕτως οὖν ὁ θαυμάσιος οὗτος Μωϋσῆς διαπρέ- ψα; καὶ τερατουργὸς ἀναδειχθεὶς τοὐναντίον πάλιν μετὰ πολλῆς δούνης καὶ θλίψεως διεπέρανε τὸν βίον. Καὶ γὰρ ἀποδυρόμενος τὴν στέρησιν τῆς ἐπηγ- γελμένης ἁγίας γῆς ἔλεγε πρὸς τοὺς Ἰσραηλίτας· | Κύριος ὁ Θεὸς ἐθυμώθη μοι περὶ τῶν λεγομένων ὑφ' ὑμῶν, καὶ ὤμοσεν, ἵνα μὴ διαβῶ τὸν Ἰορδάνην το καὶ εἰσέλθω εἰς τὴν γῆν ἣν Κύριος ὁ Θεὸς δίδωσιν τι ὑμῖν ἐν κλήρῳ. Ἐγὼ γὰρ ἀποθνήσκω ἐν τῇ γῇ ταύτῃ, σ' ἀπαριθμήθ. τριών σε και ἵνα μὴ δ. τι δ. στι ἐν διαπεράνας ιν, 21. το Ι. τοῦτον CHRONICON. obscurantenn oculos intuentium, ut ignerarent sepulcrum ejus in æternum. Observandum porro est illum Nisan primum mensem dicere, quem nos nominamus Martium, non vero Aprilem, ut quidam opinantur, quia primus mensis est apud He- bræos Nisan, sicut ipsa declarat nominis up- pellatio et interpretatio, Hebraice dictus Nisan qui est primus apud nos dictus Martius. Testis qui- dem est hic sapiens et legis doctor Josephus, qui dicit: Nisan primum mensem, Abi quintum et Adar duodecimum; testisque magis divus propheta Zacharias, omni fide dignus, de nouo et decimo- mense diceus : « Quarta decina die moni mensis qui est Sabath. Etenim hic mensis etiam apud nos, si primus Martius recenseatur, octavus, October invenitur, et decimus December. Ver enim ab illo primum condito, mense Martio incipit, et terra germinat, juxta Dei mandatum, herbam graminis, quatuorque anni tempora enumerantur, quorunı unumquodque tribus constat mensibus, et hæc sunt nowina eorum, ver, æstas, autumnus, hiems. C D Præterea summe eruditus Eusebius in chronicis regulis dicit : ‹ Porro Judæi anni neomeniam. mensis apud eos dicti Nisan, sive vicesima quinta die mensis Martii, semper habent, qua dio-mundum: hanc universum e nihilo ad esse Deus produxit. Eodem anni tempore Patre sic volente, cooperante Spiritu sancto, in sancto Virginis utero Verbum, naturam humanam assumpsit; eademque voluntate e sepulcro surrexit, et dominica Paschalis nomen fecit. » Hoc igitur nobis, secundum sanctam Dei Beclesiam, anni initium semper est, et cum re- pertum nobis sit sanctum Pascha incidere in Domini- cam postquartam decimam diem lunæ hujusce mensis Martii, dicti quoque Nisau, non judaice, sed aposto- lice hanc diem consecramus, juxta naturalem ratio- nem nobis Deo traditam. ' XXII. - De Moyse iterum. Sic igitur admirabilis et egregius Moyses, qui lot miracula perpetravit, nihilominus non sine multo dolore et tribulatione vitam absolvit. Etenim graviter lamentans apud Israelitas quod promissa sancta terra excluderetur, dicebat eis: « Dominus Deus iratus est mihi propter sermones vestros, juravit ut non transirem Jordanem, nec ingrederer terram quam Dominus Deus dat vobis in sortem. Ego enim morior in terra hac, et non transeo Jor- Varias lectiones et notæ. t† 6' xai x' to ' Zach. 1, 7. κod. coll: en floc caput in margine codicis non indicatum. Deut. Deut. - • Locus ineditus. or th a' ? cod. Deut. (7) Οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ ὁ πολυμαθής καὶ που

νετε καὶ κληρονομείτε τὴν ἀγαθὴν γῆν ταύτην. » Ποίαν τοίνυν ἄρα λιθίνην καρδίαν οὐ συνέτριψεν ή τοῦ δικαίου θλίψις τότε ; Ποίαν ψυχὴν ἀμείλικτον καὶ δυσπαράκλητον οὐ κατεμάλαξεν καὶ εἰς οἶκτον ἤγαγεν ταῦτα μετά δακρύων φθεγγόμενα ; Τίνα οὐκ έπληξε καὶ ἐφόβησε, καὶ πρὸς δάκρυα καὶ θρήνον ἀκατάσχετον οὐκ ἐκίνησεν ; (2) Οντως ἀληθῶς, πολλαὶ αἱ θλίψεις τῶν δικαίων· ἰδοὺ γὰρ ὁ ἐκ βρέφους ἀστείο; ὁρώμενο; καὶ θείας χάριτος ἔμπλεος, οὗτος ὁ ἀοίδιμος καὶ ἐξοχώτατος δίκαιος ἀπὸ τῆς πρώτης ηλικίας ἀρξάμενος θλίβεσθαι καὶ ὀδυνάσθαι καὶ ἀδημονεῖν, μετὰ τῆς αὐτῆς ἀθυμίας τὸν βίον κατέ- λυσε. Ἵνα γὰρ τὰς ἐν Αἰγύπτῳ βλέψεις αὐτοῦ πολλὰς καὶ κακὰς παρῶμεν, καὶ τὰς ἐν ἐρήμῳ διασκοπή - σωμεν, ἔνθα μηκέτι φέρων τοῦ πολλάκις λιθοβολή σαντος λαοῦ τὴν ἀγνομωσύνην καὶ θρασύτητά τε καὶ ἀγριότητα και παραιτούμενος τὴν πρόστασιν ἐκ πολλῆς ἀθυμίας καὶ θάνατον αἰτούμενος. Ακουσον καὶ γνῶθι τὸν πολὺν θόρυβον καὶ φοβερὸν ἵλιγγα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ δι' ὀλίγων ῥημάτων, φησὶ γάρ " ρυθύμησεν Μωϋσῆς σφόδρα καὶ εἶπε πρὸς Κυριον - Ινα τί εκάκωσας τὸν θεράποντά σου, καὶ διὰ τὸ καὶ οὐ διαβαίνω τὸν Ἰορδάνην τ8. ὑμεῖς δὲ διαῦτί Έδα- οὐχ εὕρηκα χάριν ἐναντίον σου, ἐπιθεῖναί μοι την ερμὴν τοῦ λαοῦ τούτου; μικρὸν λιθοβολήσουσί με. Μη ἐγὼ ἐν γαστρὶ ἔλαβον τ8 τὸν λαὸν τοῦτον; ἢ ἐγὼ ἔτε- κον αὐτούς ; ὅτι λέγεις μοι· ἆρον το αὐτοὺς εἰς τὸν κόλπου σου, ὡσεὶ ἄραι τιθηνὸς τὸν θηλάζοντα, εἰς τὴν γῆν ἣν ὤμοσας τοῖς πατράσιν αὐτῶν ; Πόθεν μοι κρέα δοῦναι παντὶ τῷ λαῷ τούτῳ, ὅτι κλαίουσιν ἐπ' ἐμοὶ " λέγοντες· Δὸς ἡμῖν κρέα ἵνα άγωμεν· οὐ δυνήσομαι ἐγὼ μόνος φέρειν (185) τὸν λαὸν τοῦ· του, ὅτι βαρύτερόν μοι ἐστὶ τὸ ῥῆμα τοῦτο. Εἰ δὲ οὕτω σὺ ποιεῖς, ἀποκτεινόν με ἀναιρέσει, εἰ εν- ρήκα χάριν ἐν ὀφθαλμοῖς σου το, ἵνα μὴ ἴδω τὴν κακωσίν μου. » - Τί οὖν λοιπὸν τῶν ῥημάτων τού- των γένηται οδυνηρότερον, καὶ τί τῆς ζωῆς ταύτης δυσαχθέστερον ; " καὶ προκινδυνεύων αὐτῶν. Ἐπεὶ γὰρ διαφόρως εἶπεν ὁ Θεὸς πρὸς αὐτὸν ἐξολοθρεῦσαι τούτους, λέγων 80. ο Επσόν με, καὶ θυμωθεὶ; ἐξαναλώσω αὐτοὺς εἰς ἅπαξ, καὶ ποιήσω σε εἰς ἔθνος μέγα. Ο Καὶ τούτῳ πρεσβευόμενος έλεγεν οι. Εἰ μὲν ἀφεῖς τὴν ἁμαρτίαν αὐτοῖς, ἄφες· εἰ δὲ μή, ἐξε άλειψον καμὲ ἐκ τῆς βίβλου ἧς ἔγραψας. » Εκεί ναι δὲ συνεχῶς καὶ ἐπανίσταντο κατ' αὐτοῦ μέχρις ἂν καὶ εἰς ἔσχατον αὐτὸν κίνδυνον ἤγαγεν. καὶ τῆς ἐπαγγελίας ἀπεστέρησαν. Καὶ τοῦτο δι λῶν πρὸς αὐτοὺς πάλιν καὶ τραγῳδικότερον τη τοῦτον κληρονομήσετε γῆν τὴν ἁγ. το ἔναντι Μωϋσῇ ἦν πονηρόν μ. λ. με. τε πάντα το λάβε αὐτὸν, ὡς ἥτις ἄρῃ ὡς ἥτις άρῃ τιθηνός ἐπ' ἐμέ μο: παρά σο: εἰ ἐ. ἔλεος ΙΧ, ΕΔ. ΧΧΧΗ, 52. ΤΑ GEORGII HAMARTOLI B danem ; vos vero transibilis et possid-bitis terram A illam.› Quodnam porro cor saxeum non contrivit justi ista tribulatio? Quamnam duram et insensi- bilem animam non placarunt et ad commisera- onem non adduxerunt illa verba dicta cum la- rymis ? Quem non fregerunt, quem non terruerunt, non ad lacrymas et ad solatii expertia lamenta moverunt ? Vere quidem multæ sunt tribulationes justorum : ecce enim hic vir ab infantia urbanus et Dei gratia plenus, celeber idem et excellentis- simus justitia, cum a prima ætate affligi et cruciari et gravissime angi coepisset, omni spe amissa vitam absolvit. Ut enim prætercamus tribulationes ejus multas et graves in Ægypto, quas in deserto passus est attente consideremus, ubi ægre ferens perfidiam, audaciam et crudelitatem populi qui sæpe illum contumelia affecerat, ducis dignitatem aversatus est, omnibus rebus desperatis mortem ellagitavit. Auli et nosce ex paucis verbis quan- tum turbata et quam vehementer agitata fuerit anima ejus; dicit enim : Æger animi Moyses dixit a Dominum: Cur afflixisti ita servum tuum, cl quare non inveni gratiam coram te, et cur impo - suisti mihi onus grave populi hujus? Parum abest quin lapident me. Numquid ego utero concepi populum hunc ? num genui eos, ut dicas mihi : Porta cos in sinu tuo, sieu! portat nutrix lactantein, in terram quam cum juramento promisisti patribus eorum? Unde mihi carnes ut dem universo populo huic, qui cum fetur me persequitur dicens : Da nobis C carnes ut manducemus : non possum ego sustinere solus populum hunc, quia molestum mihi est verbum fstud. Si ita tu facis, interficias me, si inveni gra- tam in oculis tuis, ut non videam ignominiam meam. › Quid tandem his verbis fuerit acerbius; quid bac conditione acerbius? ་ Et ipse quidem benefaciens illis perseverabat, et periclitans pro eis. Postquam enim sæpius dixis- set Deus ad eum se illos perditurum esse, dicens : • Dimitte me, et iratus consumam eos semel, et faciam te super gentem magnam. Ad eum legatione fungens : Si dimittis, inquit, peccatum corum, dimitte ; sin autern, dele me quoque de libro quem scripsisti. » Illi vero incontinenter ac temere insurgunt in eum, donec ad ultimum adducant periculum et promissione privatum vexent. Hoc rtiam ostendens iis iterum, et sinistris verbis infor- tunium suum exponens, dixit : « Dominusmihi iratus D · Variæ lectiones et notæ. - * Deut. Deut. - Deut. Νum. 1, 10.11 sine ib. 12. ibid. 12. *· col. — Nota coll. 77· Nota cod. Num. 15. Num. βeil. Num. xvi, 21,15. *1 (5) Καὶ αὐτὸς μὲν εὐεργετῶν αὐτοὺς διετέλει

νετε καὶ κληρονομείτε τὴν ἀγαθὴν γῆν ταύτην. » Ποίαν τοίνυν ἄρα λιθίνην καρδίαν οὐ συνέτριψεν ή τοῦ δικαίου θλίψις τότε ; Ποίαν ψυχὴν ἀμείλικτον καὶ δυσπαράκλητον οὐ κατεμάλαξεν καὶ εἰς οἶκτον ἤγαγεν ταῦτα μετά δακρύων φθεγγόμενα ; Τίνα οὐκ έπληξε καὶ ἐφόβησε, καὶ πρὸς δάκρυα καὶ θρήνον ἀκατάσχετον οὐκ ἐκίνησεν ; (2) Οντως ἀληθῶς, πολλαὶ αἱ θλίψεις τῶν δικαίων· ἰδοὺ γὰρ ὁ ἐκ βρέφους ἀστείο; ὁρώμενο; καὶ θείας χάριτος ἔμπλεος, οὗτος ὁ ἀοίδιμος καὶ ἐξοχώτατος δίκαιος ἀπὸ τῆς πρώτης ηλικίας ἀρξάμενος θλίβεσθαι καὶ ὀδυνάσθαι καὶ ἀδημονεῖν, μετὰ τῆς αὐτῆς ἀθυμίας τὸν βίον κατέ- λυσε. Ἵνα γὰρ τὰς ἐν Αἰγύπτῳ βλέψεις αὐτοῦ πολλὰς καὶ κακὰς παρῶμεν, καὶ τὰς ἐν ἐρήμῳ διασκοπή - σωμεν, ἔνθα μηκέτι φέρων τοῦ πολλάκις λιθοβολή σαντος λαοῦ τὴν ἀγνομωσύνην καὶ θρασύτητά τε καὶ ἀγριότητα και παραιτούμενος τὴν πρόστασιν ἐκ πολλῆς ἀθυμίας καὶ θάνατον αἰτούμενος. Ακουσον καὶ γνῶθι τὸν πολὺν θόρυβον καὶ φοβερὸν ἵλιγγα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ δι' ὀλίγων ῥημάτων, φησὶ γάρ " ρυθύμησεν Μωϋσῆς σφόδρα καὶ εἶπε πρὸς Κυριον - Ινα τί εκάκωσας τὸν θεράποντά σου, καὶ διὰ τὸ καὶ οὐ διαβαίνω τὸν Ἰορδάνην τ8. ὑμεῖς δὲ διαῦτί Έδα- οὐχ εὕρηκα χάριν ἐναντίον σου, ἐπιθεῖναί μοι την ερμὴν τοῦ λαοῦ τούτου; μικρὸν λιθοβολήσουσί με. Μη ἐγὼ ἐν γαστρὶ ἔλαβον τ8 τὸν λαὸν τοῦτον; ἢ ἐγὼ ἔτε- κον αὐτούς ; ὅτι λέγεις μοι· ἆρον το αὐτοὺς εἰς τὸν κόλπου σου, ὡσεὶ ἄραι τιθηνὸς τὸν θηλάζοντα, εἰς τὴν γῆν ἣν ὤμοσας τοῖς πατράσιν αὐτῶν ; Πόθεν μοι κρέα δοῦναι παντὶ τῷ λαῷ τούτῳ, ὅτι κλαίουσιν ἐπ' ἐμοὶ " λέγοντες· Δὸς ἡμῖν κρέα ἵνα άγωμεν· οὐ δυνήσομαι ἐγὼ μόνος φέρειν (185) τὸν λαὸν τοῦ· του, ὅτι βαρύτερόν μοι ἐστὶ τὸ ῥῆμα τοῦτο. Εἰ δὲ οὕτω σὺ ποιεῖς, ἀποκτεινόν με ἀναιρέσει, εἰ εν- ρήκα χάριν ἐν ὀφθαλμοῖς σου το, ἵνα μὴ ἴδω τὴν κακωσίν μου. » - Τί οὖν λοιπὸν τῶν ῥημάτων τού- των γένηται οδυνηρότερον, καὶ τί τῆς ζωῆς ταύτης δυσαχθέστερον ; " καὶ προκινδυνεύων αὐτῶν. Ἐπεὶ γὰρ διαφόρως εἶπεν ὁ Θεὸς πρὸς αὐτὸν ἐξολοθρεῦσαι τούτους, λέγων 80. ο Επσόν με, καὶ θυμωθεὶ; ἐξαναλώσω αὐτοὺς εἰς ἅπαξ, καὶ ποιήσω σε εἰς ἔθνος μέγα. Ο Καὶ τούτῳ πρεσβευόμενος έλεγεν οι. Εἰ μὲν ἀφεῖς τὴν ἁμαρτίαν αὐτοῖς, ἄφες· εἰ δὲ μή, ἐξε άλειψον καμὲ ἐκ τῆς βίβλου ἧς ἔγραψας. » Εκεί ναι δὲ συνεχῶς καὶ ἐπανίσταντο κατ' αὐτοῦ μέχρις ἂν καὶ εἰς ἔσχατον αὐτὸν κίνδυνον ἤγαγεν. καὶ τῆς ἐπαγγελίας ἀπεστέρησαν. Καὶ τοῦτο δι λῶν πρὸς αὐτοὺς πάλιν καὶ τραγῳδικότερον τη τοῦτον κληρονομήσετε γῆν τὴν ἁγ. το ἔναντι Μωϋσῇ ἦν πονηρόν μ. λ. με. τε πάντα το λάβε αὐτὸν, ὡς ἥτις ἄρῃ ὡς ἥτις άρῃ τιθηνός ἐπ' ἐμέ μο: παρά σο: εἰ ἐ. ἔλεος ΙΧ, ΕΔ. ΧΧΧΗ, 52. ΤΑ GEORGII HAMARTOLI B danem ; vos vero transibilis et possid-bitis terram A illam.› Quodnam porro cor saxeum non contrivit justi ista tribulatio? Quamnam duram et insensi- bilem animam non placarunt et ad commisera- onem non adduxerunt illa verba dicta cum la- rymis ? Quem non fregerunt, quem non terruerunt, non ad lacrymas et ad solatii expertia lamenta moverunt ? Vere quidem multæ sunt tribulationes justorum : ecce enim hic vir ab infantia urbanus et Dei gratia plenus, celeber idem et excellentis- simus justitia, cum a prima ætate affligi et cruciari et gravissime angi coepisset, omni spe amissa vitam absolvit. Ut enim prætercamus tribulationes ejus multas et graves in Ægypto, quas in deserto passus est attente consideremus, ubi ægre ferens perfidiam, audaciam et crudelitatem populi qui sæpe illum contumelia affecerat, ducis dignitatem aversatus est, omnibus rebus desperatis mortem ellagitavit. Auli et nosce ex paucis verbis quan- tum turbata et quam vehementer agitata fuerit anima ejus; dicit enim : Æger animi Moyses dixit a Dominum: Cur afflixisti ita servum tuum, cl quare non inveni gratiam coram te, et cur impo - suisti mihi onus grave populi hujus? Parum abest quin lapident me. Numquid ego utero concepi populum hunc ? num genui eos, ut dicas mihi : Porta cos in sinu tuo, sieu! portat nutrix lactantein, in terram quam cum juramento promisisti patribus eorum? Unde mihi carnes ut dem universo populo huic, qui cum fetur me persequitur dicens : Da nobis C carnes ut manducemus : non possum ego sustinere solus populum hunc, quia molestum mihi est verbum fstud. Si ita tu facis, interficias me, si inveni gra- tam in oculis tuis, ut non videam ignominiam meam. › Quid tandem his verbis fuerit acerbius; quid bac conditione acerbius? ་ Et ipse quidem benefaciens illis perseverabat, et periclitans pro eis. Postquam enim sæpius dixis- set Deus ad eum se illos perditurum esse, dicens : • Dimitte me, et iratus consumam eos semel, et faciam te super gentem magnam. Ad eum legatione fungens : Si dimittis, inquit, peccatum corum, dimitte ; sin autern, dele me quoque de libro quem scripsisti. » Illi vero incontinenter ac temere insurgunt in eum, donec ad ultimum adducant periculum et promissione privatum vexent. Hoc rtiam ostendens iis iterum, et sinistris verbis infor- tunium suum exponens, dixit : « Dominusmihi iratus D · Variæ lectiones et notæ. - * Deut. Deut. - Deut. Νum. 1, 10.11 sine ib. 12. ibid. 12. *· col. — Nota coll. 77· Nota cod. Num. 15. Num. βeil. Num. xvi, 21,15. *1 (5) Καὶ αὐτὸς μὲν εὐεργετῶν αὐτοὺς διετέλει

ἑαυτοῦ συμφορὰν διηγούμενος ἔφησε. Καὶ ἐμοὶ 4. Κύριος ἐθυμώθη δι' ὑμᾶς, καὶ ὑπερεῖδέ με ἕνεκεν ὑμῶν, καὶ οὐκ ἤκουσέ μου τῆς δεήσεως, λέγων· Οὐδὲ σὺ οὐ μὴ εἰσέλθῃς ἐκεῖ. » Διό φησιν ή Δαυΐδες. • Καὶ παρώργισαν αὐτὸν ἐφ᾽ ὕδατος ἀντιλογίας, καὶ ἐκακώθη Μωϋσῆς δι' αὐτούς, ὅτι παρεπίκραναν 80, καὶ διέστειλεν ἐν τοῖς χείλεσιν αὐτοῦ· ἀθυμοῦντι γὰρ διὰ τὴν τῆς ἀδελφῆς τελευτήν, ἐπέκειντο δίψει πιε- ζόμενοι. (4) Δυσχεραίνων τοίνυν τὴν πολλὴν ἀκρασίαν τε καὶ αὐθάδειαν, ἀνθρώπινόν τι πέπονθε, καὶ ὥσπερ διὰ θεῖον ζῆλον ἐπὶ τῆς μοσχοποιΐας αὐτῶν ἐξ ὑπερβολῆς ἀθυμίας ὁ πραότατος πέπονθε, τοῦτο καὶ ἐπὶ τῆς ἀντιλογίας, δ δὴ καὶ ὁ πρᾶος Δαυΐδ πάσχων Έλεγε - ο 'Αθυμία κατέσχε με ἀπὸ ἁμαρτωλῶν τῶν ἐγκαταλιμπανόντων τὸν νόμον σου. ο καὶ, «Εἶδὸν ἀσυν ετοῦντας καὶ ἐξετηκόμην, ὅτι τὸν νόμον σου σε οὐκ ἐφυλάξαντο. » Οὐ γὰρ ἂν, εἰ μὴ 94, σφόδρα αὐτὸν ἐσκότωσαν “ ἐκ βάθρων αὐτοῦ τὴν ψυχήν, έστρεψεν ὁ τῆς ἀθυμίας ἐκείνης τάραχος, τὰς θεογράφους πλά- καὶ ἔῤῥιψεν ἀπὸ τῶν χειρῶν καὶ συνέτριψεν, ἐν αἷς ὑπῆρχε γεγραμμένα ταῦτα· α'. «Εγώ είμι Κύριος ὁ Θεός σου, ὃς ἐξήγαγόν σε ἐκ τῆς Αἰγύπτου, οἴκου δουλείας· οὐκ ἔσται " σο: θεὸς ἕτερος πλὴν ἐμοῦ. β'. • Οὐ ποιήσεις σεαυτῷ εἴδωλον παντὸς ὁμοιώματος". ὅσα ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω καὶ ὅσα ἐπὶ τῆς γῆς” κάτω, καὶ ὅσα ἐν τοῖς ὕδασιν ὑποκάτω τῆς γῆς· οὐ προσ- κυνήσει; αὐτοῖς. » γ'. « Οὐ λήψῃ τὸ ὄνομα Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου ἐπὶ ματαίῳ. ο δ'. • Μνήσθητι τὴν ἡμέραν τῶν 1166άτων ἁγιάζειν αυτήν. ε. ο Τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου, ἵνα ο εὖ σοι γένηται, καὶ ἔσῃ μακροχρόνιος ἐπὶ τῆς γῆς, κ φονεύσεις. ο θ'. • Οι ψευδομαρτυρήσεις κατὰ τοῦ πλησίον μαρτυρίαν ψευδή. » ι'. « Οὐκ ἐπιθυμήσεις τὴν γυναῖκα τοῦ πλησίον σου, οὐδὲ τὴν οἰκίαν αὐτοῦ, οὐδὲ τὸν ἀγρὸν αὐτοῦ, οὐδὲ σὲ τὸν παῖδα αὐτοῦ (194), οὐδὲ τὴν παιδίσκην αὐτοῦ, οὐδὲ τὴν βοῦν αὐτοῦ, εἰσίν ", ο ψυχὴν αὐτοῦ ἀνῆψεν καὶ ἀκατάπαυστον φλόγα ήγει ρεν καὶ ἡ τοῦ ἀδελφοῦ τελευτή, οἷον καυστήρα διη- νεκῆ τε καὶ ἀθεράπευτον ὁ ταύτης ἐνέθηκε τρόπος, οἷον γὰρ εἰκὸς πάσχειν ὑπὸ τῆς φυσικῆς φιλοστορο γίας. Πρῶτον μὲν γὰρ εἰς τὸ ὄρος αὐτὸν ἀγαγών, διὰ θείας ὀργῆς τελευτήσαι· δεύτερον δὲ, ἡνίκα την ἀρχιερατικὴν στολὴν ἀμφιάζων καὶ· βλέπων αὐτὸν κατώδυνον σφόδρα καὶ συγκεχυμένον καὶ παρειμέ. εν δάκρυσί τε καὶ συνεχόμενον καὶ ἀγωνιῶντα· τρίτον δὲ, τὸν ἀπ' ἀλλήλων αἰφνίδιον χωρισμὸν καὶ τὴν ἐπ' αὐτοῦ ἐκ τῆς ἀδελφικῆς γλυκυτάτης ομιλίας ** ἕτεροι οι ' οὐδὲ τὸ ὑποζύγιον αὐτοῦ, οὐδ᾽ ὅσα τῷ πλησίον σου εἰσήκουσέ μου Αν τὸ πνεῦμα αὐτοῦ σ' ὅτι τὰ λόγια σου. ἐσχάτο. οὐκ ἔσονταί σοι θεοί έ. οὐδὲ ὁμοίωμα σε ἐν τῇ γῇ το καὶ ἵνα μ. γένῃ τε στο μοιχεύσης, κ. τ. CHRONICON. LIB. F. est propter vos, ct aspernatus est nie propter vos, neu B C D'πit. 111, 26. Ps. cxv, 53. ii. 3. ; cal. es exaudivit orationem meam, dicens : Non intrabis tu illuc. » Propterea dicit David : « Et irritaverunt eum ad aquam contradictionis, et male tractatus est Moyses propter eos, quia acerbaverunt, el dis- tinxit in labiis suis; cum enim animum despon- deret propter sororis interitum, urgebant siti labo- rantes. Indigne ferens igitur ipsorum inten peran tiam et pertinaciam, humani aliquid passus est ; præ divino enim zelo mitissimus hic homo de- spondit animum, propter vitulum ab illis con flatum, sicut etiam propter contradictionem : quod idem passus mitis ipse David, dicebat: Defectio tenuit me, pro peccatoribus derelinquentibus legem tuam, ɔ et ‹ Vidi prævaricantes et tabescebam, quia legem tuam non custodierunt.) Utique enim, nisi vehementer obcæcati ejus defecisset turbata anima, nec projecisset et contrivisset tabulas a Deo scriptas, in quibus hæc scripla erant : 1. Ego sum Dominus Deus tuus, qui eduxi te de Ægypto, de dono servitutis, non habebis deos alienos coram me. » 2. . Non facies tibi sculpti'e, neque omnem similitudinem quæ est in cœlo desuper, et quæ in terra deorsum, nec eorum quæ sunt in aquis sub terra: non adorabis ea. 3, Non assumes nomen Domini Dei tui in vanum. › 4. ‹ Memento ut diem sabbati sanctifices., 5. Honora patrem Luum et matrem tuam, ut bene tibi fiat, et sis lou- favus super terram. » 6. « Non machaberis. . Non furtum facies. 8. Non occides. testimonium, . 10. • Non concupisces uxoren proximi tui, neque domum ejus, neque agrum ejus, neque servum ejus, neque ancillam ejus, neque boven cjus, neque jumentum ejus, neque omnia quæ proximo tuo sunt. D Cogita aute'n' quo igne anima ejus accensa sit, qua inexstinguibili flamma cruciata per mortem fratris sui; quod vulnus continuum et insanabile hujus mortis genus inflixerit huic homini generis humani amanti. Primo quidem cum in monteni duxit illum, ut per iram divinam moreretur ; secundo cum summi sacerdotis stolam induit, et vidit eum afflictum valde et confusum, languidum la- crymisque suffocatum et agonizanten; tertio reputa subitam separationem, ac solitudinem carentis dulcissima sororis conversatione et consuetudine. Etenim si populus luxit cum diebus triginta, quanto Varia lectiones et note. Deut. sine reliquis. *Ps. CXI, 32. Ps. il. 158. (ed. * Ex. 2.3, 2. ih. 4. ib. ib. 12. ibid. 17. ibid. 5. «Οὐ μοιχεύσεις ». κζ'. « Οὐ κλέψεις. » η'. « Οὐ (5) Εννίησιν δέ γε πρὸς τούτοι; οἷον πῦρ τὴν 9. ‹ Non loqueris contra proximum tuum falsuan

ἑαυτοῦ συμφορὰν διηγούμενος ἔφησε. Καὶ ἐμοὶ 4. Κύριος ἐθυμώθη δι' ὑμᾶς, καὶ ὑπερεῖδέ με ἕνεκεν ὑμῶν, καὶ οὐκ ἤκουσέ μου τῆς δεήσεως, λέγων· Οὐδὲ σὺ οὐ μὴ εἰσέλθῃς ἐκεῖ. » Διό φησιν ή Δαυΐδες. • Καὶ παρώργισαν αὐτὸν ἐφ᾽ ὕδατος ἀντιλογίας, καὶ ἐκακώθη Μωϋσῆς δι' αὐτούς, ὅτι παρεπίκραναν 80, καὶ διέστειλεν ἐν τοῖς χείλεσιν αὐτοῦ· ἀθυμοῦντι γὰρ διὰ τὴν τῆς ἀδελφῆς τελευτήν, ἐπέκειντο δίψει πιε- ζόμενοι. (4) Δυσχεραίνων τοίνυν τὴν πολλὴν ἀκρασίαν τε καὶ αὐθάδειαν, ἀνθρώπινόν τι πέπονθε, καὶ ὥσπερ διὰ θεῖον ζῆλον ἐπὶ τῆς μοσχοποιΐας αὐτῶν ἐξ ὑπερβολῆς ἀθυμίας ὁ πραότατος πέπονθε, τοῦτο καὶ ἐπὶ τῆς ἀντιλογίας, δ δὴ καὶ ὁ πρᾶος Δαυΐδ πάσχων Έλεγε - ο 'Αθυμία κατέσχε με ἀπὸ ἁμαρτωλῶν τῶν ἐγκαταλιμπανόντων τὸν νόμον σου. ο καὶ, «Εἶδὸν ἀσυν ετοῦντας καὶ ἐξετηκόμην, ὅτι τὸν νόμον σου σε οὐκ ἐφυλάξαντο. » Οὐ γὰρ ἂν, εἰ μὴ 94, σφόδρα αὐτὸν ἐσκότωσαν “ ἐκ βάθρων αὐτοῦ τὴν ψυχήν, έστρεψεν ὁ τῆς ἀθυμίας ἐκείνης τάραχος, τὰς θεογράφους πλά- καὶ ἔῤῥιψεν ἀπὸ τῶν χειρῶν καὶ συνέτριψεν, ἐν αἷς ὑπῆρχε γεγραμμένα ταῦτα· α'. «Εγώ είμι Κύριος ὁ Θεός σου, ὃς ἐξήγαγόν σε ἐκ τῆς Αἰγύπτου, οἴκου δουλείας· οὐκ ἔσται " σο: θεὸς ἕτερος πλὴν ἐμοῦ. β'. • Οὐ ποιήσεις σεαυτῷ εἴδωλον παντὸς ὁμοιώματος". ὅσα ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω καὶ ὅσα ἐπὶ τῆς γῆς” κάτω, καὶ ὅσα ἐν τοῖς ὕδασιν ὑποκάτω τῆς γῆς· οὐ προσ- κυνήσει; αὐτοῖς. » γ'. « Οὐ λήψῃ τὸ ὄνομα Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου ἐπὶ ματαίῳ. ο δ'. • Μνήσθητι τὴν ἡμέραν τῶν 1166άτων ἁγιάζειν αυτήν. ε. ο Τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου, ἵνα ο εὖ σοι γένηται, καὶ ἔσῃ μακροχρόνιος ἐπὶ τῆς γῆς, κ φονεύσεις. ο θ'. • Οι ψευδομαρτυρήσεις κατὰ τοῦ πλησίον μαρτυρίαν ψευδή. » ι'. « Οὐκ ἐπιθυμήσεις τὴν γυναῖκα τοῦ πλησίον σου, οὐδὲ τὴν οἰκίαν αὐτοῦ, οὐδὲ τὸν ἀγρὸν αὐτοῦ, οὐδὲ σὲ τὸν παῖδα αὐτοῦ (194), οὐδὲ τὴν παιδίσκην αὐτοῦ, οὐδὲ τὴν βοῦν αὐτοῦ, εἰσίν ", ο ψυχὴν αὐτοῦ ἀνῆψεν καὶ ἀκατάπαυστον φλόγα ήγει ρεν καὶ ἡ τοῦ ἀδελφοῦ τελευτή, οἷον καυστήρα διη- νεκῆ τε καὶ ἀθεράπευτον ὁ ταύτης ἐνέθηκε τρόπος, οἷον γὰρ εἰκὸς πάσχειν ὑπὸ τῆς φυσικῆς φιλοστορο γίας. Πρῶτον μὲν γὰρ εἰς τὸ ὄρος αὐτὸν ἀγαγών, διὰ θείας ὀργῆς τελευτήσαι· δεύτερον δὲ, ἡνίκα την ἀρχιερατικὴν στολὴν ἀμφιάζων καὶ· βλέπων αὐτὸν κατώδυνον σφόδρα καὶ συγκεχυμένον καὶ παρειμέ. εν δάκρυσί τε καὶ συνεχόμενον καὶ ἀγωνιῶντα· τρίτον δὲ, τὸν ἀπ' ἀλλήλων αἰφνίδιον χωρισμὸν καὶ τὴν ἐπ' αὐτοῦ ἐκ τῆς ἀδελφικῆς γλυκυτάτης ομιλίας ** ἕτεροι οι ' οὐδὲ τὸ ὑποζύγιον αὐτοῦ, οὐδ᾽ ὅσα τῷ πλησίον σου εἰσήκουσέ μου Αν τὸ πνεῦμα αὐτοῦ σ' ὅτι τὰ λόγια σου. ἐσχάτο. οὐκ ἔσονταί σοι θεοί έ. οὐδὲ ὁμοίωμα σε ἐν τῇ γῇ το καὶ ἵνα μ. γένῃ τε στο μοιχεύσης, κ. τ. CHRONICON. LIB. F. est propter vos, ct aspernatus est nie propter vos, neu B C D'πit. 111, 26. Ps. cxv, 53. ii. 3. ; cal. es exaudivit orationem meam, dicens : Non intrabis tu illuc. » Propterea dicit David : « Et irritaverunt eum ad aquam contradictionis, et male tractatus est Moyses propter eos, quia acerbaverunt, el dis- tinxit in labiis suis; cum enim animum despon- deret propter sororis interitum, urgebant siti labo- rantes. Indigne ferens igitur ipsorum inten peran tiam et pertinaciam, humani aliquid passus est ; præ divino enim zelo mitissimus hic homo de- spondit animum, propter vitulum ab illis con flatum, sicut etiam propter contradictionem : quod idem passus mitis ipse David, dicebat: Defectio tenuit me, pro peccatoribus derelinquentibus legem tuam, ɔ et ‹ Vidi prævaricantes et tabescebam, quia legem tuam non custodierunt.) Utique enim, nisi vehementer obcæcati ejus defecisset turbata anima, nec projecisset et contrivisset tabulas a Deo scriptas, in quibus hæc scripla erant : 1. Ego sum Dominus Deus tuus, qui eduxi te de Ægypto, de dono servitutis, non habebis deos alienos coram me. » 2. . Non facies tibi sculpti'e, neque omnem similitudinem quæ est in cœlo desuper, et quæ in terra deorsum, nec eorum quæ sunt in aquis sub terra: non adorabis ea. 3, Non assumes nomen Domini Dei tui in vanum. › 4. ‹ Memento ut diem sabbati sanctifices., 5. Honora patrem Luum et matrem tuam, ut bene tibi fiat, et sis lou- favus super terram. » 6. « Non machaberis. . Non furtum facies. 8. Non occides. testimonium, . 10. • Non concupisces uxoren proximi tui, neque domum ejus, neque agrum ejus, neque servum ejus, neque ancillam ejus, neque boven cjus, neque jumentum ejus, neque omnia quæ proximo tuo sunt. D Cogita aute'n' quo igne anima ejus accensa sit, qua inexstinguibili flamma cruciata per mortem fratris sui; quod vulnus continuum et insanabile hujus mortis genus inflixerit huic homini generis humani amanti. Primo quidem cum in monteni duxit illum, ut per iram divinam moreretur ; secundo cum summi sacerdotis stolam induit, et vidit eum afflictum valde et confusum, languidum la- crymisque suffocatum et agonizanten; tertio reputa subitam separationem, ac solitudinem carentis dulcissima sororis conversatione et consuetudine. Etenim si populus luxit cum diebus triginta, quanto Varia lectiones et note. Deut. sine reliquis. *Ps. CXI, 32. Ps. il. 158. (ed. * Ex. 2.3, 2. ih. 4. ib. ib. 12. ibid. 17. ibid. 5. «Οὐ μοιχεύσεις ». κζ'. « Οὐ κλέψεις. » η'. « Οὐ (5) Εννίησιν δέ γε πρὸς τούτοι; οἷον πῦρ τὴν 9. ‹ Non loqueris contra proximum tuum falsuan

Α τε καὶ συνουσίας ἐρημίαν καὶ μόνωσιν. Εἰ γὰρ ὁ λαὸς ἐπένθησεν αὐτὸν ἡμέρας λ', πόσῳ μᾶλλον οὗτος οὐ διέλιπε θρηνῶν αὐτὸν ἀκατασχέτως μέχρι τέλους ζωῆς αὐτοῦ, φλεγόμενος πάνυ καὶ σφαδάζων ὑπὸ τῆς φυσικῆς τυραννίδος (6)! Καὶ τὸ δὴ πάντων θαυ μαστότερον, ὅτι καὶ τὴν περιπόθητον γῆν, ὑπὲρ ἧς τε πολλούς και φοβερούς ἀνέτλη πόνους, ιδών μακρή. θεν καὶ μειζόνως τρωθείς, ἀπῆλθε μὴ τυχών, ο θαυ μάσιος καὶ πανάρετος ποιμήν, τοῦ σπουδαζομένου διὰ τὴν ἀπείθειαν καὶ σκληροκαρδίαν καὶ δυστρο πίαν τῶν σπουδαζομένων. Που οὖν εἰσιν οἱ ἐνάρετοι ποιμένες; Ίσως καὶ λαὸν ἀπειθῆ καὶ σκληροτράχηλον καὶ δυσάγωγον ἅμα καὶ ἀντίλογον ποιμαίνοντες καὶ μηδὲν ἐκ τῆς ἐκείνων φαυλότητος οιόμενοι κινδυ- νῶδες πάσχειν ἐκ παγκάκου λήθης. Εἰ γὰρ εἰς Β ἔννοιαν εἶχον ἀεὶ τὸν ἀοίδιμον ἄνδρα τοῦτον καὶ τὸν δίκαιον ἀρχιερέα Ἠλι, καὶ ὅπως ἑκάτερος αὐτῶν ὁσίως καὶ ἀμέμπτως βιοῦντες καὶ προστατεύοντες ἐκ τῆς τῶν προστατευομένων ἐκινδύνευσαν κακίας, οὐκ ἂν ἐπαύσαντο θρηνοῦντες καὶ φρίττοντες εἰκόν τως καὶ τὴν ἑτέρων προστασίαν ἢ παραιτούμενοι, ἢ μετὰ πολλοῦ φόβου καὶ τρόμου καθηγεῖσθαι, καὶ διηνεκώς πενθεῖν καὶ φροντίζειν περὶ τῆς ἐκείνων ἀπολογίας κατὰ τὴν περὶ τῶν ἀμφοτέρων ἀποστολι κὴν παραίνεσιν τὴν λέγουσαν· . Πείθεσθε τοῖς ἡγουμένοις ὑμῶν καὶ ὑπείκετε· αὐτοὶ γὰρ ἀγρυπνοῦσιν ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ὑμῶν ὡς λόγον ἀποδώσοντες. » - - ταὶ διὰ τὴν τῶν καθηγουμένων ὑποχειρίων ἐκινδύ νευσαν, ὡς προείρηται, μοχθηρίαν, τίς ὑπὲρ τού του καυχήσηται φανταζόμενος ἢ ἀλαζονευόμενος καὶ ἀκινδύνως τὴν ἡγεμονίαν μεγαλαυχῶν καὶ ματαιο λογήσει φανερῶς, ἀμνημονήσας, ὅτι πολλοὶ πολλοὺς ἀφελεστέρους καὶ δυσπειθεῖς διασῶσαι πειραθέντες ὑπὲρ τὴν ἰσχὺν αὐτῶν, καὶ ἑαυτοὺς προσαπώλεσαν οἴμοι τῷ ἐλεεινῷ ! ἔσθ' ὅτε καὶ αἴσχιστον καὶ κάκιστον βίον βιοῦντες; Αλλος μὲν γὰρ ἔφη τῶν ὁσίων ἀνδρῶν· ι οὐ πάντες ἀπαιτούμεθα σῶσαι ἑτέ ρους, ἑαυτοὺς δὲ πάντες, › ὅθεν οὖν λοιπὸν καὶ τῷ μαθητῇ αὐτοῦ ὁ Χριστοφόρος τῷ (195) τοιούτῳ δυνατῷ ἔργῳ καὶ λόγῳ παραγγέλλων καὶ ἀσφαλιζόμενος έφα- σχε ν - « Μὴ κοινώνει ἁμαρτίαις ἀλλοτρίαις· σεαυτὸν ἁγνὸν τήρει, διότι ὑπὲρ ἑαυτοῦ λόγον δώσεις τῷ Θεῷ. Καὶ μάλα γε εἰκότως ἔφη τοῦτο καὶ λίαν προσφόρως ᾔδει γάρ, ὅτι ἡ Γραφὴ τουτί προμεμαρτύρηκε ταφέ- στατα λέγουσα • • Σώζων σώζε τὴν σεαυτοῦ ψυ χὴν, ο ἕκαστος δήπουθεν· καὶ ἀλλοίως οὐκ ἔστιν. (8) 98. 99. Αξιον τοίνυν ἀληθῶς, σφόδρα θαυμάσαι καὶ μᾶλλον φρίξαι, ὅτι καὶ προφήτης καὶ νομοθέτης καὶ θεό- πτης καὶ εὐρανομύστης καὶ πολλῶν θείων χαρι σμάτων ἀξιωθεὶς καὶ διαφόρων τεραστείων ὑπηρέτ της γενόμενος καὶ μέντοι καὶ τῷ λαῳ τοῦ Θεοῦ κατὰ τὸ εἰρημένον ἑλόμενος συγκακουχεῖσθαι τοσαῦτα ἔτη ἢ πρόσκαιρον ἔχειν ἁμαρτίας ἀπόλαυσιν, εἶτα μετά GEORGI HAMARTOLI 18% magis Moyses non cessavit a lamentatione super populum usque ad vitæ suæ finem, natura ipsa ad gemitus et desiderium provocante. Terram autem dulcem, pro qua tot et fantos labores exantiaverat, vidisse tantum procul, et non obtinuisse quod ap- petebat, egregia huic et præstantissimo pastori, propter populi inobedientiam et duritiam, et ingenii asperitatem, res sane durissima fuit. Ubi sunt igitur boni pastores? Illi forsan qui populum pa- scentes incredulum, duræ cervicis,intractabilem et contradictionis amantem, nihil ex istorum impro- bitate se esse passuros præ cæcitate existimant. Si enim in mente semper haberent magnum hunc virum, et justum Heliam summuui sacerdotem, et cogitarent unumquemque eorum, quamvis sancte viventem et gubernautem, malitia tamen illorum quorum curam susceperat, esse nortilicatum, ge- mere et tremere merito non cessarent, atque alio- rum curain vel deprecarentur, vel cum multo timore suscipientes, assidue lugerent et cogitarent de ratione reddenda super illis, juxta Apostolicam exhortationem, utrosque spectantem et dicentem : • Obedite præpositis vestris, et subjacete eis ; ipsi enim pervigilant quasi rationem pro animabus vestris reddituri. » Atqui si tales et tanti populorum rectores ob malitiam subditorum, ut dictum est, periclitati sunt, quis magnis et vanis sermonibus jactitabit se extra periculum alios regere, oblitus multos, dum ulten vires suas, multos inferiores et contumaces salvare tentarent, seipsos esse perditos, — bei mili misero ! — aliquando etiam turpissime et pessime viventes? Vir euim sanctus aliquis dixit: «Non ab omnibus nobis expetitur ut salvemus alios, sed ab omnibus ut nosmetipsos; unde discipulo suo Christophorus tam gravi opere et sermone præ- cipiens consolabundus dicebat: Ne communica- veris peccatis alienis. Te ipsum castum custodi, › quia pro temetipso rationein Deo reddes. Optimo jure hæc locutus est et convenienter. Sciebat enin Scripturam illud ante testatam esse apertissime, dicentem: ‹ Quantum potes, salva animam tuam, › unusquisque scilicet, nec aliter est. Vere igitur justum est nos valde mirari aut potius tremere, quod propheta et legislator, el Dei familiaris et cœlestibus mysteriis initiatus, et multis divinis charismatibus dignus labitus, et in diversis pro- digiis Dei minister factus, electus præterea, ut dictum est, ad compatiendum populo Dei tot annos peccatorum fructus decerpsisse; deinde post multas ærumnas, labores, molestias, certamina, sudores, tentationes, tribulationes, cum leviter errassel, C D - - Variæ lectiones et notæ. ** Hebr. xi, 17. " Tim. v, 22; cf. Heb. xtu, 17. ” Gen. xix, 17. (7) Εἰ τοίνυν οἱ τοιοῦτοι καὶ τηλικούτοι καθηγη -

Α τε καὶ συνουσίας ἐρημίαν καὶ μόνωσιν. Εἰ γὰρ ὁ λαὸς ἐπένθησεν αὐτὸν ἡμέρας λ', πόσῳ μᾶλλον οὗτος οὐ διέλιπε θρηνῶν αὐτὸν ἀκατασχέτως μέχρι τέλους ζωῆς αὐτοῦ, φλεγόμενος πάνυ καὶ σφαδάζων ὑπὸ τῆς φυσικῆς τυραννίδος (6)! Καὶ τὸ δὴ πάντων θαυ μαστότερον, ὅτι καὶ τὴν περιπόθητον γῆν, ὑπὲρ ἧς τε πολλούς και φοβερούς ἀνέτλη πόνους, ιδών μακρή. θεν καὶ μειζόνως τρωθείς, ἀπῆλθε μὴ τυχών, ο θαυ μάσιος καὶ πανάρετος ποιμήν, τοῦ σπουδαζομένου διὰ τὴν ἀπείθειαν καὶ σκληροκαρδίαν καὶ δυστρο πίαν τῶν σπουδαζομένων. Που οὖν εἰσιν οἱ ἐνάρετοι ποιμένες; Ίσως καὶ λαὸν ἀπειθῆ καὶ σκληροτράχηλον καὶ δυσάγωγον ἅμα καὶ ἀντίλογον ποιμαίνοντες καὶ μηδὲν ἐκ τῆς ἐκείνων φαυλότητος οιόμενοι κινδυ- νῶδες πάσχειν ἐκ παγκάκου λήθης. Εἰ γὰρ εἰς Β ἔννοιαν εἶχον ἀεὶ τὸν ἀοίδιμον ἄνδρα τοῦτον καὶ τὸν δίκαιον ἀρχιερέα Ἠλι, καὶ ὅπως ἑκάτερος αὐτῶν ὁσίως καὶ ἀμέμπτως βιοῦντες καὶ προστατεύοντες ἐκ τῆς τῶν προστατευομένων ἐκινδύνευσαν κακίας, οὐκ ἂν ἐπαύσαντο θρηνοῦντες καὶ φρίττοντες εἰκόν τως καὶ τὴν ἑτέρων προστασίαν ἢ παραιτούμενοι, ἢ μετὰ πολλοῦ φόβου καὶ τρόμου καθηγεῖσθαι, καὶ διηνεκώς πενθεῖν καὶ φροντίζειν περὶ τῆς ἐκείνων ἀπολογίας κατὰ τὴν περὶ τῶν ἀμφοτέρων ἀποστολι κὴν παραίνεσιν τὴν λέγουσαν· . Πείθεσθε τοῖς ἡγουμένοις ὑμῶν καὶ ὑπείκετε· αὐτοὶ γὰρ ἀγρυπνοῦσιν ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ὑμῶν ὡς λόγον ἀποδώσοντες. » - - ταὶ διὰ τὴν τῶν καθηγουμένων ὑποχειρίων ἐκινδύ νευσαν, ὡς προείρηται, μοχθηρίαν, τίς ὑπὲρ τού του καυχήσηται φανταζόμενος ἢ ἀλαζονευόμενος καὶ ἀκινδύνως τὴν ἡγεμονίαν μεγαλαυχῶν καὶ ματαιο λογήσει φανερῶς, ἀμνημονήσας, ὅτι πολλοὶ πολλοὺς ἀφελεστέρους καὶ δυσπειθεῖς διασῶσαι πειραθέντες ὑπὲρ τὴν ἰσχὺν αὐτῶν, καὶ ἑαυτοὺς προσαπώλεσαν οἴμοι τῷ ἐλεεινῷ ! ἔσθ' ὅτε καὶ αἴσχιστον καὶ κάκιστον βίον βιοῦντες; Αλλος μὲν γὰρ ἔφη τῶν ὁσίων ἀνδρῶν· ι οὐ πάντες ἀπαιτούμεθα σῶσαι ἑτέ ρους, ἑαυτοὺς δὲ πάντες, › ὅθεν οὖν λοιπὸν καὶ τῷ μαθητῇ αὐτοῦ ὁ Χριστοφόρος τῷ (195) τοιούτῳ δυνατῷ ἔργῳ καὶ λόγῳ παραγγέλλων καὶ ἀσφαλιζόμενος έφα- σχε ν - « Μὴ κοινώνει ἁμαρτίαις ἀλλοτρίαις· σεαυτὸν ἁγνὸν τήρει, διότι ὑπὲρ ἑαυτοῦ λόγον δώσεις τῷ Θεῷ. Καὶ μάλα γε εἰκότως ἔφη τοῦτο καὶ λίαν προσφόρως ᾔδει γάρ, ὅτι ἡ Γραφὴ τουτί προμεμαρτύρηκε ταφέ- στατα λέγουσα • • Σώζων σώζε τὴν σεαυτοῦ ψυ χὴν, ο ἕκαστος δήπουθεν· καὶ ἀλλοίως οὐκ ἔστιν. (8) 98. 99. Αξιον τοίνυν ἀληθῶς, σφόδρα θαυμάσαι καὶ μᾶλλον φρίξαι, ὅτι καὶ προφήτης καὶ νομοθέτης καὶ θεό- πτης καὶ εὐρανομύστης καὶ πολλῶν θείων χαρι σμάτων ἀξιωθεὶς καὶ διαφόρων τεραστείων ὑπηρέτ της γενόμενος καὶ μέντοι καὶ τῷ λαῳ τοῦ Θεοῦ κατὰ τὸ εἰρημένον ἑλόμενος συγκακουχεῖσθαι τοσαῦτα ἔτη ἢ πρόσκαιρον ἔχειν ἁμαρτίας ἀπόλαυσιν, εἶτα μετά GEORGI HAMARTOLI 18% magis Moyses non cessavit a lamentatione super populum usque ad vitæ suæ finem, natura ipsa ad gemitus et desiderium provocante. Terram autem dulcem, pro qua tot et fantos labores exantiaverat, vidisse tantum procul, et non obtinuisse quod ap- petebat, egregia huic et præstantissimo pastori, propter populi inobedientiam et duritiam, et ingenii asperitatem, res sane durissima fuit. Ubi sunt igitur boni pastores? Illi forsan qui populum pa- scentes incredulum, duræ cervicis,intractabilem et contradictionis amantem, nihil ex istorum impro- bitate se esse passuros præ cæcitate existimant. Si enim in mente semper haberent magnum hunc virum, et justum Heliam summuui sacerdotem, et cogitarent unumquemque eorum, quamvis sancte viventem et gubernautem, malitia tamen illorum quorum curam susceperat, esse nortilicatum, ge- mere et tremere merito non cessarent, atque alio- rum curain vel deprecarentur, vel cum multo timore suscipientes, assidue lugerent et cogitarent de ratione reddenda super illis, juxta Apostolicam exhortationem, utrosque spectantem et dicentem : • Obedite præpositis vestris, et subjacete eis ; ipsi enim pervigilant quasi rationem pro animabus vestris reddituri. » Atqui si tales et tanti populorum rectores ob malitiam subditorum, ut dictum est, periclitati sunt, quis magnis et vanis sermonibus jactitabit se extra periculum alios regere, oblitus multos, dum ulten vires suas, multos inferiores et contumaces salvare tentarent, seipsos esse perditos, — bei mili misero ! — aliquando etiam turpissime et pessime viventes? Vir euim sanctus aliquis dixit: «Non ab omnibus nobis expetitur ut salvemus alios, sed ab omnibus ut nosmetipsos; unde discipulo suo Christophorus tam gravi opere et sermone præ- cipiens consolabundus dicebat: Ne communica- veris peccatis alienis. Te ipsum castum custodi, › quia pro temetipso rationein Deo reddes. Optimo jure hæc locutus est et convenienter. Sciebat enin Scripturam illud ante testatam esse apertissime, dicentem: ‹ Quantum potes, salva animam tuam, › unusquisque scilicet, nec aliter est. Vere igitur justum est nos valde mirari aut potius tremere, quod propheta et legislator, el Dei familiaris et cœlestibus mysteriis initiatus, et multis divinis charismatibus dignus labitus, et in diversis pro- digiis Dei minister factus, electus præterea, ut dictum est, ad compatiendum populo Dei tot annos peccatorum fructus decerpsisse; deinde post multas ærumnas, labores, molestias, certamina, sudores, tentationes, tribulationes, cum leviter errassel, C D - - Variæ lectiones et notæ. ** Hebr. xi, 17. " Tim. v, 22; cf. Heb. xtu, 17. ” Gen. xix, 17. (7) Εἰ τοίνυν οἱ τοιοῦτοι καὶ τηλικούτοι καθηγη -

Α τε καὶ συνουσίας ἐρημίαν καὶ μόνωσιν. Εἰ γὰρ ὁ λαὸς ἐπένθησεν αὐτὸν ἡμέρας λ', πόσῳ μᾶλλον οὗτος οὐ διέλιπε θρηνῶν αὐτὸν ἀκατασχέτως μέχρι τέλους ζωῆς αὐτοῦ, φλεγόμενος πάνυ καὶ σφαδάζων ὑπὸ τῆς φυσικῆς τυραννίδος (6)! Καὶ τὸ δὴ πάντων θαυ μαστότερον, ὅτι καὶ τὴν περιπόθητον γῆν, ὑπὲρ ἧς τε πολλούς και φοβερούς ἀνέτλη πόνους, ιδών μακρή. θεν καὶ μειζόνως τρωθείς, ἀπῆλθε μὴ τυχών, ο θαυ μάσιος καὶ πανάρετος ποιμήν, τοῦ σπουδαζομένου διὰ τὴν ἀπείθειαν καὶ σκληροκαρδίαν καὶ δυστρο πίαν τῶν σπουδαζομένων. Που οὖν εἰσιν οἱ ἐνάρετοι ποιμένες; Ίσως καὶ λαὸν ἀπειθῆ καὶ σκληροτράχηλον καὶ δυσάγωγον ἅμα καὶ ἀντίλογον ποιμαίνοντες καὶ μηδὲν ἐκ τῆς ἐκείνων φαυλότητος οιόμενοι κινδυ- νῶδες πάσχειν ἐκ παγκάκου λήθης. Εἰ γὰρ εἰς Β ἔννοιαν εἶχον ἀεὶ τὸν ἀοίδιμον ἄνδρα τοῦτον καὶ τὸν δίκαιον ἀρχιερέα Ἠλι, καὶ ὅπως ἑκάτερος αὐτῶν ὁσίως καὶ ἀμέμπτως βιοῦντες καὶ προστατεύοντες ἐκ τῆς τῶν προστατευομένων ἐκινδύνευσαν κακίας, οὐκ ἂν ἐπαύσαντο θρηνοῦντες καὶ φρίττοντες εἰκόν τως καὶ τὴν ἑτέρων προστασίαν ἢ παραιτούμενοι, ἢ μετὰ πολλοῦ φόβου καὶ τρόμου καθηγεῖσθαι, καὶ διηνεκώς πενθεῖν καὶ φροντίζειν περὶ τῆς ἐκείνων ἀπολογίας κατὰ τὴν περὶ τῶν ἀμφοτέρων ἀποστολι κὴν παραίνεσιν τὴν λέγουσαν· . Πείθεσθε τοῖς ἡγουμένοις ὑμῶν καὶ ὑπείκετε· αὐτοὶ γὰρ ἀγρυπνοῦσιν ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ὑμῶν ὡς λόγον ἀποδώσοντες. » - - ταὶ διὰ τὴν τῶν καθηγουμένων ὑποχειρίων ἐκινδύ νευσαν, ὡς προείρηται, μοχθηρίαν, τίς ὑπὲρ τού του καυχήσηται φανταζόμενος ἢ ἀλαζονευόμενος καὶ ἀκινδύνως τὴν ἡγεμονίαν μεγαλαυχῶν καὶ ματαιο λογήσει φανερῶς, ἀμνημονήσας, ὅτι πολλοὶ πολλοὺς ἀφελεστέρους καὶ δυσπειθεῖς διασῶσαι πειραθέντες ὑπὲρ τὴν ἰσχὺν αὐτῶν, καὶ ἑαυτοὺς προσαπώλεσαν οἴμοι τῷ ἐλεεινῷ ! ἔσθ' ὅτε καὶ αἴσχιστον καὶ κάκιστον βίον βιοῦντες; Αλλος μὲν γὰρ ἔφη τῶν ὁσίων ἀνδρῶν· ι οὐ πάντες ἀπαιτούμεθα σῶσαι ἑτέ ρους, ἑαυτοὺς δὲ πάντες, › ὅθεν οὖν λοιπὸν καὶ τῷ μαθητῇ αὐτοῦ ὁ Χριστοφόρος τῷ (195) τοιούτῳ δυνατῷ ἔργῳ καὶ λόγῳ παραγγέλλων καὶ ἀσφαλιζόμενος έφα- σχε ν - « Μὴ κοινώνει ἁμαρτίαις ἀλλοτρίαις· σεαυτὸν ἁγνὸν τήρει, διότι ὑπὲρ ἑαυτοῦ λόγον δώσεις τῷ Θεῷ. Καὶ μάλα γε εἰκότως ἔφη τοῦτο καὶ λίαν προσφόρως ᾔδει γάρ, ὅτι ἡ Γραφὴ τουτί προμεμαρτύρηκε ταφέ- στατα λέγουσα • • Σώζων σώζε τὴν σεαυτοῦ ψυ χὴν, ο ἕκαστος δήπουθεν· καὶ ἀλλοίως οὐκ ἔστιν. (8) 98. 99. Αξιον τοίνυν ἀληθῶς, σφόδρα θαυμάσαι καὶ μᾶλλον φρίξαι, ὅτι καὶ προφήτης καὶ νομοθέτης καὶ θεό- πτης καὶ εὐρανομύστης καὶ πολλῶν θείων χαρι σμάτων ἀξιωθεὶς καὶ διαφόρων τεραστείων ὑπηρέτ της γενόμενος καὶ μέντοι καὶ τῷ λαῳ τοῦ Θεοῦ κατὰ τὸ εἰρημένον ἑλόμενος συγκακουχεῖσθαι τοσαῦτα ἔτη ἢ πρόσκαιρον ἔχειν ἁμαρτίας ἀπόλαυσιν, εἶτα μετά GEORGI HAMARTOLI 18% magis Moyses non cessavit a lamentatione super populum usque ad vitæ suæ finem, natura ipsa ad gemitus et desiderium provocante. Terram autem dulcem, pro qua tot et fantos labores exantiaverat, vidisse tantum procul, et non obtinuisse quod ap- petebat, egregia huic et præstantissimo pastori, propter populi inobedientiam et duritiam, et ingenii asperitatem, res sane durissima fuit. Ubi sunt igitur boni pastores? Illi forsan qui populum pa- scentes incredulum, duræ cervicis,intractabilem et contradictionis amantem, nihil ex istorum impro- bitate se esse passuros præ cæcitate existimant. Si enim in mente semper haberent magnum hunc virum, et justum Heliam summuui sacerdotem, et cogitarent unumquemque eorum, quamvis sancte viventem et gubernautem, malitia tamen illorum quorum curam susceperat, esse nortilicatum, ge- mere et tremere merito non cessarent, atque alio- rum curain vel deprecarentur, vel cum multo timore suscipientes, assidue lugerent et cogitarent de ratione reddenda super illis, juxta Apostolicam exhortationem, utrosque spectantem et dicentem : • Obedite præpositis vestris, et subjacete eis ; ipsi enim pervigilant quasi rationem pro animabus vestris reddituri. » Atqui si tales et tanti populorum rectores ob malitiam subditorum, ut dictum est, periclitati sunt, quis magnis et vanis sermonibus jactitabit se extra periculum alios regere, oblitus multos, dum ulten vires suas, multos inferiores et contumaces salvare tentarent, seipsos esse perditos, — bei mili misero ! — aliquando etiam turpissime et pessime viventes? Vir euim sanctus aliquis dixit: «Non ab omnibus nobis expetitur ut salvemus alios, sed ab omnibus ut nosmetipsos; unde discipulo suo Christophorus tam gravi opere et sermone præ- cipiens consolabundus dicebat: Ne communica- veris peccatis alienis. Te ipsum castum custodi, › quia pro temetipso rationein Deo reddes. Optimo jure hæc locutus est et convenienter. Sciebat enin Scripturam illud ante testatam esse apertissime, dicentem: ‹ Quantum potes, salva animam tuam, › unusquisque scilicet, nec aliter est. Vere igitur justum est nos valde mirari aut potius tremere, quod propheta et legislator, el Dei familiaris et cœlestibus mysteriis initiatus, et multis divinis charismatibus dignus labitus, et in diversis pro- digiis Dei minister factus, electus præterea, ut dictum est, ad compatiendum populo Dei tot annos peccatorum fructus decerpsisse; deinde post multas ærumnas, labores, molestias, certamina, sudores, tentationes, tribulationes, cum leviter errassel, C D - - Variæ lectiones et notæ. ** Hebr. xi, 17. " Tim. v, 22; cf. Heb. xtu, 17. ” Gen. xix, 17. (7) Εἰ τοίνυν οἱ τοιοῦτοι καὶ τηλικούτοι καθηγη -

Β γέμοντες κακῶν, καὶ τοσοῦτον ἀποδέοντες τῆς ἐκεί νου ἀρετῆς ὅσον γῆ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ τὸν Θεὸν καθ' ἑκάστην ἡμέραν καὶ ὥραν δι' ἔργων καὶ λόγων παρ- οργίζοντες; Μηδεὶς τοίνυν ἀρετάς τινας ἔχων ἢ δοκῶν ἔχειν, καυχάσθω ἢ ἀμερίμνως διακείσθω, ὡς ἤδη τοὺς τῶν ἀρετῶν αὐτοῦ πόνους καὶ τὰς ἐπικαρ- πίας ἐν χερσὶν ἔχων ἢ πάντως ἀναντιῤῥήτως τους στεφάνους ἀποληψόμενος · ἀλλὰ μᾶλλον ἀεὶ νη- φέτω καὶ ταπεινούσθω μέχρι θανάτου, καὶ ἑαυτὸν ὡς μηδεμίαν ἐντολή» Θεοῦ φυλάξαντα λογιζέσθω, καν πάσας τὰς ἀρετὰς συλλήβδην κέκτηται, κἂν εἰς αὐτὴν ἀναβέβηκε τὴν τῶν ἀγαθῶν κορωνίδα. Εἰ γὰρ ὁ θεοφι λῆς καὶ ἱεροφάντης ἐκεῖνος καὶ τῆς οἰκουμένης ἀντί. ῥοπος, μᾶλλον δὲ καὶ μείζων, οὗ «οὐκ ἔστιν ἄξιος ὁ κόσμος, κατὰ τὸ εἰρημένον, ᾧ ὁ Θεὸς ἐνώπιο; ἐν- ωπίῳ ὡμίλει, ὡς εἴ τις λαλήσει "' πρὸς τὸν ἑαυτοῦ φίλον· ᾧ εἶπεν 18· « Οίδά σε παρὰ πάντας ». ᾧ κατά πρόσωπον ὡμίλει, καὶ οὐ δι' ἀδήλων ἢ ἐνυπνίων ἢ αἰνιγμάτων, μετά τοσούτων κατορθωμάτων ἔγκου καὶ τοιαύτης φιλοσοφίας καὶ νήψεως 10, 98. μικρόν ἀπονυστάξας οὐκ ἔτυχε συγγνώμης, πῶς ἡμεῖς, οἱ μηδὲ ίχνος τοιαύτης ἀρετῆς ἔμφασιν κεκτημένο:, μὴ διηνεκώς γρηγορήσωμεν καὶ πενθήσωμεν· καὶ κλαύσωμεν ἑαυτοὺς διαπαντὸς καὶ δούλους ἀχρείους εἶναι ἀναλογισώμεθα; (11) Διὰ δὴ τοῦτο προασφα- λιζόμενος ἡμᾶς ὁ Κύριος ἔλεγεν " - «Όταν πάντα τα διατεταγμένα ὑμῖν πράξητε, τότε λέγετε, ὅτι Αχρεῖοι δοῦλοι ἐσμὲν, ὅ ὠφείλομεν ποιῆσαι, πεποιή καμεν. » Καὶ τοῦτο εἰδὼς ὁ θεῖος Ησαΐας φησίν ει . • Πᾶσα ἡ δικαιοσύνη ἡμῶν ὡς βάκος αποκαθημένης ἐνώπιον σοῦ, Κύριε, ὡσαύτως καὶ ὁ ἱεροφάντωρ καὶ πανάρετος Δαυΐδ ε . • Εἶπα τῷ Κυρίῳ· Κύριός μου εἰ σύ, ὅτι τῶν ἀγαθῶν μου οὐ χρείαν ἔχεις, κ ὅθεν καὶ παραινεῖ λέγων • « Δουλεύσατε τῷ Κυρίῳ ἐν φόβῳ, καὶ ἀγαλλιᾶσθε αὐτῷ ἐν τρόμῳ· δράξασθε παιδείας, μήποτε ὀργισθῇ Κύριος, καὶ τὰ λοιπά τοῦ ψαλμοῦ. Τοιαῦτα (205) γοῦν καὶ ὁ θεηγόρος Παύλος παραγο γέλλων φησί • Μετά φόβου καὶ τρόμου τὴν ἑαυ τῶν σωτηρίαν κατεργάζεσθε, καὶ «ὁ δοκῶν ἑστά- ναι, βλεπέτω μὴ πέσῃ. (12) Τοῦτο οὖν ἕκαστος ᾐνίξατο δι' ὧν εἴρηκεν, ὡς μὴ πεποιθέναι τῇ οἰκεία ἐσιότητι, κἂν πάνυ τῶν εὐδοκίμων ὑπάρχῃ, μήτε μην καθυφῆναι πάμπαν τοῦ " νήφειν καὶ ταπει- ἀπωλειψ. κατ' ? νοῦσαι καὶ δεδοικέναι λίαν ἄχρι σιωπῆς ὑστάτης. διότι καὶ μέχρι ψιλοῦ ῥήματος καὶ ἐνθυμήματος • λόγον εισπραττόμεθα » καὶ « ἐκ τῶν λόγων ἡμῶν δικαιούμεθά τε καὶ κατακρινόμεθα, ο καθὰ καὶ ἡ κατὰ τὸν Φαρισαῖον καὶ Τελώνην παραβολή σαφώς διαδείκνυσιν, ἑκάτερον καθ᾿ ἑαυτὸν καὶ ἐν καρδίᾳ φθεγγόμενον καὶ τὸν μὲν καταδεδικασμένον ἀποφαί- σε λαλήσει το νίψεως GEORGII HA MARTOLI Quid igitur nos jam dicemus qui innumeris sca- A tentes malis, illi postponendi, quantum terra a cœlo distat, Deumque quotidie, singulisque diei horis, :l iracundiam provocamus? Nullus ergo virtuli- bus præditus, vel præditum se putans, glorietur aut securus maneat, quasi jam virtutum labores et mercedem in manibus habeat, aut absque ulla pror- sus contradictione coronas sit recepturus; imo semper vigilet et stet humilis usque ad mortem, et seipsum reputet tanquam qui nullum Dei præce- plum servaverit, etiamsi omnes virtutes possideat, et ad ipsum ascenderit apicem bonorum, Nam si Dei amicus ille, qui universuin mundum meritis æqua- bat, imo superabat, quo ‹ non est dignus mundus, › ut dictum est, quocum Deus facie ad faciem con- versalus est, sicut solet amicus ad amicumn loqui, cui dixit : ‹ Novi te supra omnes › quorum facie ad faciem locutus est, non vero per obscura, aut somnia, aut ænigmata, post tot præclarorum mo- lem facinorum, post tantam sapientiam et sobrie- tatein quod paululum dormitasset, non est assecutus veniam ; quomodo nos tandem, qui ne vestigium quidem et speciem tantæ virtutis possidemus, non continenter vigilaremnus, lugeremus, lacrymaremur, nosque etiam servos inutiles a stimaremus ? ld- circo præmuniens nos Dominus dixit: ‹ Cum omnia quæ præcepta sunt vobis feceritis, tunc dicite, quia inutiles servi sumus: quod debebamus facere, fecimus. • Hoc sciens divus Isaias dicit: Universa justitia nostra quasi pannus menstruatæ coram te, Domine. Similiter et sacer psaltes David, virtute excellentissimus: c Dixi Domino : Dominus meus es tu, quoniam bonorum meorum non eges. . idcirco lortatur dicens : Servite Domino in timore, et exsultate ei in tremore, apprehendite disciplinam, ne quando irascatur. Dominus, et reliqua psalmi. C 18· D 23.15. Talia igitur præcipiens Paulus theologus dicit : Cum metu et tremore vestram salutem opera- mini, › et ‹ qui se existimat stare, videat ne cadat. » Illud igitur unusquisque eorum verbis suis significavit, neminem scilivet suæ ipsius sancti- tati confidere debere, etiamsi inter laudatissimos meretur, neque unquam cessandumn a vigilando – et humiliando se et timendo nimis usque ad silen- tium ultimam, quia de levissimo quoque verbo et de cogitatione ratio a nobis exigitur, › clex verbis nostris justificamur et condemnamur, › sicut aperte commonstrat quoque parabola Pha- risæi et Publicani, utrumque intra seipsum et in corde loquentem, et alterum quidem condemna- cod. ex itacism». st Luc. xvm, ** Matth. xn, 36,57, 1. To v. Variæ lectiones et notæ. Heb. xi. 58. col. ** Ex. XXXII, 12. cat *1 Ps. xvi, 2. "Ps. It, 11,12. 26.18 PM. 11, 12. * Cor. x, 12. Is. LXIV. (10) Τί οὖν ἂν λοιπὸν ἐροῦμεν ἡμεῖς, οἱ μυρίων

Β γέμοντες κακῶν, καὶ τοσοῦτον ἀποδέοντες τῆς ἐκεί νου ἀρετῆς ὅσον γῆ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ τὸν Θεὸν καθ' ἑκάστην ἡμέραν καὶ ὥραν δι' ἔργων καὶ λόγων παρ- οργίζοντες; Μηδεὶς τοίνυν ἀρετάς τινας ἔχων ἢ δοκῶν ἔχειν, καυχάσθω ἢ ἀμερίμνως διακείσθω, ὡς ἤδη τοὺς τῶν ἀρετῶν αὐτοῦ πόνους καὶ τὰς ἐπικαρ- πίας ἐν χερσὶν ἔχων ἢ πάντως ἀναντιῤῥήτως τους στεφάνους ἀποληψόμενος · ἀλλὰ μᾶλλον ἀεὶ νη- φέτω καὶ ταπεινούσθω μέχρι θανάτου, καὶ ἑαυτὸν ὡς μηδεμίαν ἐντολή» Θεοῦ φυλάξαντα λογιζέσθω, καν πάσας τὰς ἀρετὰς συλλήβδην κέκτηται, κἂν εἰς αὐτὴν ἀναβέβηκε τὴν τῶν ἀγαθῶν κορωνίδα. Εἰ γὰρ ὁ θεοφι λῆς καὶ ἱεροφάντης ἐκεῖνος καὶ τῆς οἰκουμένης ἀντί. ῥοπος, μᾶλλον δὲ καὶ μείζων, οὗ «οὐκ ἔστιν ἄξιος ὁ κόσμος, κατὰ τὸ εἰρημένον, ᾧ ὁ Θεὸς ἐνώπιο; ἐν- ωπίῳ ὡμίλει, ὡς εἴ τις λαλήσει "' πρὸς τὸν ἑαυτοῦ φίλον· ᾧ εἶπεν 18· « Οίδά σε παρὰ πάντας ». ᾧ κατά πρόσωπον ὡμίλει, καὶ οὐ δι' ἀδήλων ἢ ἐνυπνίων ἢ αἰνιγμάτων, μετά τοσούτων κατορθωμάτων ἔγκου καὶ τοιαύτης φιλοσοφίας καὶ νήψεως 10, 98. μικρόν ἀπονυστάξας οὐκ ἔτυχε συγγνώμης, πῶς ἡμεῖς, οἱ μηδὲ ίχνος τοιαύτης ἀρετῆς ἔμφασιν κεκτημένο:, μὴ διηνεκώς γρηγορήσωμεν καὶ πενθήσωμεν· καὶ κλαύσωμεν ἑαυτοὺς διαπαντὸς καὶ δούλους ἀχρείους εἶναι ἀναλογισώμεθα; (11) Διὰ δὴ τοῦτο προασφα- λιζόμενος ἡμᾶς ὁ Κύριος ἔλεγεν " - «Όταν πάντα τα διατεταγμένα ὑμῖν πράξητε, τότε λέγετε, ὅτι Αχρεῖοι δοῦλοι ἐσμὲν, ὅ ὠφείλομεν ποιῆσαι, πεποιή καμεν. » Καὶ τοῦτο εἰδὼς ὁ θεῖος Ησαΐας φησίν ει . • Πᾶσα ἡ δικαιοσύνη ἡμῶν ὡς βάκος αποκαθημένης ἐνώπιον σοῦ, Κύριε, ὡσαύτως καὶ ὁ ἱεροφάντωρ καὶ πανάρετος Δαυΐδ ε . • Εἶπα τῷ Κυρίῳ· Κύριός μου εἰ σύ, ὅτι τῶν ἀγαθῶν μου οὐ χρείαν ἔχεις, κ ὅθεν καὶ παραινεῖ λέγων • « Δουλεύσατε τῷ Κυρίῳ ἐν φόβῳ, καὶ ἀγαλλιᾶσθε αὐτῷ ἐν τρόμῳ· δράξασθε παιδείας, μήποτε ὀργισθῇ Κύριος, καὶ τὰ λοιπά τοῦ ψαλμοῦ. Τοιαῦτα (205) γοῦν καὶ ὁ θεηγόρος Παύλος παραγο γέλλων φησί • Μετά φόβου καὶ τρόμου τὴν ἑαυ τῶν σωτηρίαν κατεργάζεσθε, καὶ «ὁ δοκῶν ἑστά- ναι, βλεπέτω μὴ πέσῃ. (12) Τοῦτο οὖν ἕκαστος ᾐνίξατο δι' ὧν εἴρηκεν, ὡς μὴ πεποιθέναι τῇ οἰκεία ἐσιότητι, κἂν πάνυ τῶν εὐδοκίμων ὑπάρχῃ, μήτε μην καθυφῆναι πάμπαν τοῦ " νήφειν καὶ ταπει- ἀπωλειψ. κατ' ? νοῦσαι καὶ δεδοικέναι λίαν ἄχρι σιωπῆς ὑστάτης. διότι καὶ μέχρι ψιλοῦ ῥήματος καὶ ἐνθυμήματος • λόγον εισπραττόμεθα » καὶ « ἐκ τῶν λόγων ἡμῶν δικαιούμεθά τε καὶ κατακρινόμεθα, ο καθὰ καὶ ἡ κατὰ τὸν Φαρισαῖον καὶ Τελώνην παραβολή σαφώς διαδείκνυσιν, ἑκάτερον καθ᾿ ἑαυτὸν καὶ ἐν καρδίᾳ φθεγγόμενον καὶ τὸν μὲν καταδεδικασμένον ἀποφαί- σε λαλήσει το νίψεως GEORGII HA MARTOLI Quid igitur nos jam dicemus qui innumeris sca- A tentes malis, illi postponendi, quantum terra a cœlo distat, Deumque quotidie, singulisque diei horis, :l iracundiam provocamus? Nullus ergo virtuli- bus præditus, vel præditum se putans, glorietur aut securus maneat, quasi jam virtutum labores et mercedem in manibus habeat, aut absque ulla pror- sus contradictione coronas sit recepturus; imo semper vigilet et stet humilis usque ad mortem, et seipsum reputet tanquam qui nullum Dei præce- plum servaverit, etiamsi omnes virtutes possideat, et ad ipsum ascenderit apicem bonorum, Nam si Dei amicus ille, qui universuin mundum meritis æqua- bat, imo superabat, quo ‹ non est dignus mundus, › ut dictum est, quocum Deus facie ad faciem con- versalus est, sicut solet amicus ad amicumn loqui, cui dixit : ‹ Novi te supra omnes › quorum facie ad faciem locutus est, non vero per obscura, aut somnia, aut ænigmata, post tot præclarorum mo- lem facinorum, post tantam sapientiam et sobrie- tatein quod paululum dormitasset, non est assecutus veniam ; quomodo nos tandem, qui ne vestigium quidem et speciem tantæ virtutis possidemus, non continenter vigilaremnus, lugeremus, lacrymaremur, nosque etiam servos inutiles a stimaremus ? ld- circo præmuniens nos Dominus dixit: ‹ Cum omnia quæ præcepta sunt vobis feceritis, tunc dicite, quia inutiles servi sumus: quod debebamus facere, fecimus. • Hoc sciens divus Isaias dicit: Universa justitia nostra quasi pannus menstruatæ coram te, Domine. Similiter et sacer psaltes David, virtute excellentissimus: c Dixi Domino : Dominus meus es tu, quoniam bonorum meorum non eges. . idcirco lortatur dicens : Servite Domino in timore, et exsultate ei in tremore, apprehendite disciplinam, ne quando irascatur. Dominus, et reliqua psalmi. C 18· D 23.15. Talia igitur præcipiens Paulus theologus dicit : Cum metu et tremore vestram salutem opera- mini, › et ‹ qui se existimat stare, videat ne cadat. » Illud igitur unusquisque eorum verbis suis significavit, neminem scilivet suæ ipsius sancti- tati confidere debere, etiamsi inter laudatissimos meretur, neque unquam cessandumn a vigilando – et humiliando se et timendo nimis usque ad silen- tium ultimam, quia de levissimo quoque verbo et de cogitatione ratio a nobis exigitur, › clex verbis nostris justificamur et condemnamur, › sicut aperte commonstrat quoque parabola Pha- risæi et Publicani, utrumque intra seipsum et in corde loquentem, et alterum quidem condemna- cod. ex itacism». st Luc. xvm, ** Matth. xn, 36,57, 1. To v. Variæ lectiones et notæ. Heb. xi. 58. col. ** Ex. XXXII, 12. cat *1 Ps. xvi, 2. "Ps. It, 11,12. 26.18 PM. 11, 12. * Cor. x, 12. Is. LXIV. (10) Τί οὖν ἂν λοιπὸν ἐροῦμεν ἡμεῖς, οἱ μυρίων

νούσα, τὸν δὲ μᾶλλον δεδικαιωμένον. Οτι γὰρ τοὺς Α λογισμοὺς καὶ τὰς πονηρὰ; ἐνθυμήσεις κρινει Κύ ριος, ἄκουε τί φησιν ὁ Θεὸς διά Ησαΐου 19. «Καγώ τὰ ἔργα καὶ τοὺς λογισμοὺς αὐτῶν ἔρχομαι συνα- γαγεῖν. Καὶ δὲ καὶ ὁ Δαυίδ ἔλεγεν 10. · Ενεκεν είνος παρώργισεν ὁ ἀσεβὴς τὸν Θεόν; εἶπε γὰρ ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ · Οὐκ ἐκζητήσει», δήπουθεν τὰ πλημ- μελήματά μου · ὥστε πάντως ἐρεῖ πρὸς αὐτὸν εἰκό- τως οι· «ἐλέγξω σε καὶ παραστήσω κατὰ πρόσ- ωπόν σου τὰς ἁμαρτίας σου. (13) Καὶ γοῦν πρὸς τοῦτόν ε φησιν ἡ Γραφή· «Ἰδὼν Κύριος ὁ Θεὸς, ὅτι ἐπληθύνθησαν αἱ κακίαι τῶν ἀνθρώπων ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ πᾶς τις διανοεῖται ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ ἐπι- μελῶς ἐπὶ τὰ πονηρὰ πάσας τὰς ἡμέρας, καὶ εἶπεν· Απαλείψω τὸν ἄνθρωπον, ὃν ἐποίησα, ἀπὸ προσώ που τῆς γῆς, ὅτι ἐνεθυμήθην ποιήσας αὐτόν. » Εἶτα μετὰ τὸν κατακλυσμὸν σπλαγχνισθείς ὁ φιλάν θρωπος Θεός, ἐπήγαγεν ἡ Γραφή λέγουσα " «Καὶ εἶπε Κύριος ὁ Θεός· Διανοηθεὶς ἔτι οὐ μὴ προσθήσω τοῦ καταρᾶσθαι τὴν γῆν διὰ τὰ ἔργα τῶν ἀνθρώπων, ὅτι ἔγκειται ἡ διάνοια τοῦ ἀνθρώπου ἐπιμελῶς ἐπὶ τὰ πονηρὰ ἐκ νεότητος αὐτοῦ. » (14) Ὥσπερ οὖν αἱ γυναῖκες ἀπὸ συνουσίας τίκτουσιν, κἂν μὲν ὑγιηνὰ τὰ σώματα· τοιαῦτα καὶ τὰ τικτόμενα· εἰ δὲ διεφθαρ μένα, μιμοῦνται τὴν τῶν γονέων φύσιν, οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ τῶν λογισμῶν· ἂν μὲν ἀγαθοῖς συγγίνῃ, τοιαῦτα ἔσται καὶ τὰ ἔγγονα, ἂν δὲ πονηροῖς, πολλὴν ἐκεῖ δεν λήψῃ τὴν λοίμην, ὦ οὗτος. Καὶ ἄκουσον τί φησιν ὁ προφήτης περὶ τῶν καλὰ διαλογιζομένων - «Διά τον φόβον σου, Κύριε, ἐν γαστρὶ ἐλάβομεν, καὶ ὠδι- νήσαμεν καὶ ἑτέχομεν πνεῦμα σωτηρίας. Περὶ δὲ τῶν φαύλων - • θὰ ἀσπίδων ἔρρηξαν, καὶ ἱστὸν ἀράχνης ὑφαίνουσιν.» Ταῦτ᾽ οὖν ἐννοοῦντες, ἀγαπης τοί, γνωσιμαχήσωμεν καὶ περὶ τοῦ τέλους ἡμῶν φροντίσωμεν ὅτι μάλιστα, καὶ μὴ παυσώμεθα τα περὶ τοῦ ἀοιδίμου ἐκείνου καὶ θεσπεσίου ἀνδρὸς νουν εχῶς ὑπομνημονεύοντες (15) Καὶ γὰρ καὶ ὁ μέγας Βασίλειος τοῦτον μᾶλλον ὑπερεκπληττόμενος οὕτω φάσκει. «Όταν ίδω Μωϋσέα, τὸν εἴ τοῦ Θεοῦ θερά ποντα τὴν μέγαν ἐκεῖνον, τὸν τοσαύτης μὲν καὶ τηλικαύτη; ἀξιωθέντα παρὰ τοῦ Θεοῦ τιμῆς, οὕτω δὲ πολλάκις ὑπ' αὐτοῦ μαρτυρηθέντα ὡς ἀκοῦσαι • Έγνων σε παρὰ πάντας;» και, « Εύρηκας χάριν ἐνώπιόν μου »· τοῦτον ὅταν ἴδω ἐπὶ τοῦ ὕδατος (21 ) τῆς ἀντιλογίας οὐδενὸς ἕνεκεν ' ἄλλου ἵνα μόνον εἴπῃ τῷ λαῷ γογγύζοντι δί ἀπορίαν ὕδατος· « μὴ ἐκ τῆς πέτρας ταύτης Εξάξω ὑμῖν ὕδωρ»; τούτου μήνου ἕνεκεν εὐθὺς ἀπειλὴν δεχόμενον, εἰς τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας μὴ οι εἰσελεύσεσθαι, ἥτις ἦν τότε τῶν πρὸς Ἰουδαίους ἐπαγγελιῶν τὸ κεφά λαιον· ὅταν ἴδω τοῦτον παρακαλοῦντα καὶ μὴ συν- 30. τ. τοῦτον, παρώξυνεν -- ζητήσει. " ἐν ἑτέρου εν τὸν προφήτην Θεοῦ ἀκ. οἶδα π. ἐξάξωμεν οι οὐκ Ἰουδαίων CHRONICON. . B - LIB. I. tum, alterum vero magis justificatum ostendens. C D Perversas enim cogitationes a Deo judicari te- statur Isaias, dicens : ‹ Ego autem opera et cogi- tationes eorum venio examinaturus. » David quo- que dicebat : « Propter quid irritavit impius Deum ? Dixit enimn in corde suo : • Non requiret, » scilicet peccata mea. Unde jure merito ad eum dicit : ‹ Arguam te, et statuam contra faciem tuam peccata tua. 1deo ad hunc Scriptura dicit : i- dens Dominus Deus quod multiplicata est malitia hominum super terram, et unusquisque in corde suo sollicite mala cunctis diebus meditatur, et dixit : Delebo hominem, quem feci, a facie terra, quia me penitet eum fecisse. Quum vero post diluvium misericordia motus esset benignus Deus, hæc addit Scriptura: ‹ Et dixit Dominus Deus : Nequaquam ultra maledicam terræ propter opera hominum, quia cogitatio hominis in malum prona est ab adolescentia sua. » Quemadmodum igitur mulieres ex concubitu pariunt, et si sana sint cor- pora, talis est et proles; si vero morbida, naturam parentăm proles imitatur; ita etiam fit de cogita- tionibus; si bonis quidem adhaereas, lales erus quoque liberi, si vero malis, magnam hinc sumes perniciem. Audi quid dicat propheta de iis qui boua cogitant. • Per timorem tuum, Domine, con- cepimus, et parturivimus, et peperimus spiritumm salutis. De vitiosis autem: ‹ Ova aspidum ru- perunt, et telam araneæ texunt. » ld igitur medi- tantes, o amici, mutata sententia nostrarum virium fragilitatem agnoscamus, et finem nostrum ob oculos habentes quam maxime, semper celebrem illum et divinum virum in memoriam revocemus. Etenim magnus quoque Basilius, ejus admirator, sic loquitur Cum video Moysen, magnum Dei servum, qui tanto honore a Deo dignus ha- bitus est, qui sæpe de illo loquens dicebat : « Nov te supra omnes, et, Invenisti gratiam coram me; › hunc quum, video apud aquas contradictionis, nulla alia commissa culpa, nisi quod dixerit po- pulo murmurauti propter inopiam aquæ: Num de petra hac ejiciam vobis aquam ? › Hujusce solius rei causa Deus minatus est in terram pro- missionis eum non ingressurum, quæ tunc erat inter promissiones factas Judais præcipua ; cum hunc video rogantem nec accipientem veniam ; cum video nulla dignum venia judicatum esse post tot egregia facinora, ob illud breve verbum, agnosco ‹Dei severitatem › de qua Apostolus ; omnino vero illud verum esse persuasum habeo : • Si justus vix salvatur, impius et peccatur ubi Variæ lectiones et notæ. 157. Μosen. cf. lin. 21. "Is. Lxvi, 18. Ps. x, 15. Ps. 1, 21. ss Isa. xxv1, 18. Gen. vi, Gen. v, 24,22. Bus. 144, 5. de judicio Dei. 1. D. Bas. Bas. Bas. cod. 57. 18 σπλαγχνισθέντα τὸν φιλάνθρωπον Θεόν

νούσα, τὸν δὲ μᾶλλον δεδικαιωμένον. Οτι γὰρ τοὺς Α λογισμοὺς καὶ τὰς πονηρὰ; ἐνθυμήσεις κρινει Κύ ριος, ἄκουε τί φησιν ὁ Θεὸς διά Ησαΐου 19. «Καγώ τὰ ἔργα καὶ τοὺς λογισμοὺς αὐτῶν ἔρχομαι συνα- γαγεῖν. Καὶ δὲ καὶ ὁ Δαυίδ ἔλεγεν 10. · Ενεκεν είνος παρώργισεν ὁ ἀσεβὴς τὸν Θεόν; εἶπε γὰρ ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ · Οὐκ ἐκζητήσει», δήπουθεν τὰ πλημ- μελήματά μου · ὥστε πάντως ἐρεῖ πρὸς αὐτὸν εἰκό- τως οι· «ἐλέγξω σε καὶ παραστήσω κατὰ πρόσ- ωπόν σου τὰς ἁμαρτίας σου. (13) Καὶ γοῦν πρὸς τοῦτόν ε φησιν ἡ Γραφή· «Ἰδὼν Κύριος ὁ Θεὸς, ὅτι ἐπληθύνθησαν αἱ κακίαι τῶν ἀνθρώπων ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ πᾶς τις διανοεῖται ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ ἐπι- μελῶς ἐπὶ τὰ πονηρὰ πάσας τὰς ἡμέρας, καὶ εἶπεν· Απαλείψω τὸν ἄνθρωπον, ὃν ἐποίησα, ἀπὸ προσώ που τῆς γῆς, ὅτι ἐνεθυμήθην ποιήσας αὐτόν. » Εἶτα μετὰ τὸν κατακλυσμὸν σπλαγχνισθείς ὁ φιλάν θρωπος Θεός, ἐπήγαγεν ἡ Γραφή λέγουσα " «Καὶ εἶπε Κύριος ὁ Θεός· Διανοηθεὶς ἔτι οὐ μὴ προσθήσω τοῦ καταρᾶσθαι τὴν γῆν διὰ τὰ ἔργα τῶν ἀνθρώπων, ὅτι ἔγκειται ἡ διάνοια τοῦ ἀνθρώπου ἐπιμελῶς ἐπὶ τὰ πονηρὰ ἐκ νεότητος αὐτοῦ. » (14) Ὥσπερ οὖν αἱ γυναῖκες ἀπὸ συνουσίας τίκτουσιν, κἂν μὲν ὑγιηνὰ τὰ σώματα· τοιαῦτα καὶ τὰ τικτόμενα· εἰ δὲ διεφθαρ μένα, μιμοῦνται τὴν τῶν γονέων φύσιν, οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ τῶν λογισμῶν· ἂν μὲν ἀγαθοῖς συγγίνῃ, τοιαῦτα ἔσται καὶ τὰ ἔγγονα, ἂν δὲ πονηροῖς, πολλὴν ἐκεῖ δεν λήψῃ τὴν λοίμην, ὦ οὗτος. Καὶ ἄκουσον τί φησιν ὁ προφήτης περὶ τῶν καλὰ διαλογιζομένων - «Διά τον φόβον σου, Κύριε, ἐν γαστρὶ ἐλάβομεν, καὶ ὠδι- νήσαμεν καὶ ἑτέχομεν πνεῦμα σωτηρίας. Περὶ δὲ τῶν φαύλων - • θὰ ἀσπίδων ἔρρηξαν, καὶ ἱστὸν ἀράχνης ὑφαίνουσιν.» Ταῦτ᾽ οὖν ἐννοοῦντες, ἀγαπης τοί, γνωσιμαχήσωμεν καὶ περὶ τοῦ τέλους ἡμῶν φροντίσωμεν ὅτι μάλιστα, καὶ μὴ παυσώμεθα τα περὶ τοῦ ἀοιδίμου ἐκείνου καὶ θεσπεσίου ἀνδρὸς νουν εχῶς ὑπομνημονεύοντες (15) Καὶ γὰρ καὶ ὁ μέγας Βασίλειος τοῦτον μᾶλλον ὑπερεκπληττόμενος οὕτω φάσκει. «Όταν ίδω Μωϋσέα, τὸν εἴ τοῦ Θεοῦ θερά ποντα τὴν μέγαν ἐκεῖνον, τὸν τοσαύτης μὲν καὶ τηλικαύτη; ἀξιωθέντα παρὰ τοῦ Θεοῦ τιμῆς, οὕτω δὲ πολλάκις ὑπ' αὐτοῦ μαρτυρηθέντα ὡς ἀκοῦσαι • Έγνων σε παρὰ πάντας;» και, « Εύρηκας χάριν ἐνώπιόν μου »· τοῦτον ὅταν ἴδω ἐπὶ τοῦ ὕδατος (21 ) τῆς ἀντιλογίας οὐδενὸς ἕνεκεν ' ἄλλου ἵνα μόνον εἴπῃ τῷ λαῷ γογγύζοντι δί ἀπορίαν ὕδατος· « μὴ ἐκ τῆς πέτρας ταύτης Εξάξω ὑμῖν ὕδωρ»; τούτου μήνου ἕνεκεν εὐθὺς ἀπειλὴν δεχόμενον, εἰς τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας μὴ οι εἰσελεύσεσθαι, ἥτις ἦν τότε τῶν πρὸς Ἰουδαίους ἐπαγγελιῶν τὸ κεφά λαιον· ὅταν ἴδω τοῦτον παρακαλοῦντα καὶ μὴ συν- 30. τ. τοῦτον, παρώξυνεν -- ζητήσει. " ἐν ἑτέρου εν τὸν προφήτην Θεοῦ ἀκ. οἶδα π. ἐξάξωμεν οι οὐκ Ἰουδαίων CHRONICON. . B - LIB. I. tum, alterum vero magis justificatum ostendens. C D Perversas enim cogitationes a Deo judicari te- statur Isaias, dicens : ‹ Ego autem opera et cogi- tationes eorum venio examinaturus. » David quo- que dicebat : « Propter quid irritavit impius Deum ? Dixit enimn in corde suo : • Non requiret, » scilicet peccata mea. Unde jure merito ad eum dicit : ‹ Arguam te, et statuam contra faciem tuam peccata tua. 1deo ad hunc Scriptura dicit : i- dens Dominus Deus quod multiplicata est malitia hominum super terram, et unusquisque in corde suo sollicite mala cunctis diebus meditatur, et dixit : Delebo hominem, quem feci, a facie terra, quia me penitet eum fecisse. Quum vero post diluvium misericordia motus esset benignus Deus, hæc addit Scriptura: ‹ Et dixit Dominus Deus : Nequaquam ultra maledicam terræ propter opera hominum, quia cogitatio hominis in malum prona est ab adolescentia sua. » Quemadmodum igitur mulieres ex concubitu pariunt, et si sana sint cor- pora, talis est et proles; si vero morbida, naturam parentăm proles imitatur; ita etiam fit de cogita- tionibus; si bonis quidem adhaereas, lales erus quoque liberi, si vero malis, magnam hinc sumes perniciem. Audi quid dicat propheta de iis qui boua cogitant. • Per timorem tuum, Domine, con- cepimus, et parturivimus, et peperimus spiritumm salutis. De vitiosis autem: ‹ Ova aspidum ru- perunt, et telam araneæ texunt. » ld igitur medi- tantes, o amici, mutata sententia nostrarum virium fragilitatem agnoscamus, et finem nostrum ob oculos habentes quam maxime, semper celebrem illum et divinum virum in memoriam revocemus. Etenim magnus quoque Basilius, ejus admirator, sic loquitur Cum video Moysen, magnum Dei servum, qui tanto honore a Deo dignus ha- bitus est, qui sæpe de illo loquens dicebat : « Nov te supra omnes, et, Invenisti gratiam coram me; › hunc quum, video apud aquas contradictionis, nulla alia commissa culpa, nisi quod dixerit po- pulo murmurauti propter inopiam aquæ: Num de petra hac ejiciam vobis aquam ? › Hujusce solius rei causa Deus minatus est in terram pro- missionis eum non ingressurum, quæ tunc erat inter promissiones factas Judais præcipua ; cum hunc video rogantem nec accipientem veniam ; cum video nulla dignum venia judicatum esse post tot egregia facinora, ob illud breve verbum, agnosco ‹Dei severitatem › de qua Apostolus ; omnino vero illud verum esse persuasum habeo : • Si justus vix salvatur, impius et peccatur ubi Variæ lectiones et notæ. 157. Μosen. cf. lin. 21. "Is. Lxvi, 18. Ps. x, 15. Ps. 1, 21. ss Isa. xxv1, 18. Gen. vi, Gen. v, 24,22. Bus. 144, 5. de judicio Dei. 1. D. Bas. Bas. Bas. cod. 57. 18 σπλαγχνισθέντα τὸν φιλάνθρωπον Θεόν

χωρούμενον· ὅταν ἴδω μηδεμιᾶς συγγνώμης διά τα τοσαῦτα κατορθώματα ἐπὶ τῷ βραχεῖ ἐκείνῳ βήματα καταξιούμενον ", ὁρῶ « Θεοῦ ἀποτομίαν ", κατά τὸν ᾿Απόστολον, ὄντως δὲ ἐκεῖνο ἀληθὲς εἶναι πεί- θομαι, τό, " « εἰ ὁ δίκαιος μόλις σώζεται, ὁ ἀσεβής καὶ ἁμαρτωλὸς ποῦ φανεῖται;» (16) Περὶ οὗ μέντοι καὶ ὁ θεῖος Ἰσίδωρος πρός τινά φησι « Εἰπὲ τῷ πρός σε διενεχθέντι Ἰουδαίῳ καὶ μηδὲν μὲν γενναῖον μηδὲ νεανικὸν φράσαντι, ἀγυρτικὰς δὲ λογοποιΐας ἐμέσαντι καὶ φήσαντι περὶ τοῦ παιδὸς Ναυῆ εἰρήν σθαι τό, 26. « Προφήτην ὑμῖν ἀναστήσει ὁ Θεὸς ἐκ τῶν ἀδελφῶν ὑμῶν ὡς ἐμὲ, ο ὅτι κατὰ πολλὰ πλημε μελεῖς 8, μὴ νοῶν τὰ λεγόμενα καλῶς, μήτε μὴν τὸ ἐπαγόμενον, « Αὐτοῦ ἀκούσεσθε κατὰ πάντα ὅσα ἂν ἐντέλληται ὑμῖν· ἔσται δὲ πᾶσα ψυχή, ἥτις ἂν μὴ ἀκούσῃ τοῦ προφήτου ἐκείνου, ἐξολοθρευθήσεται ἐκ τοῦ λαοῦ αὐτῆς»· Πρῶτον μὲν γὰρ μετὰ τὴν χειροτονίαν ἐκείνου, ταῦτα Μωϋσῆς ἔνθους γενόμενος ἐθέσπισεν, β' δὲ, ὅτι εἰ μὲν ὁ τοῦ Ναυῆ παῖς ὑπε- μέση τὸν Μωϋσέα, πιθανὸν μὲν ο λεγόμενον, οὐκ ἀληθὲς δέ· εἰ δὲ πολὺ αὐτοῦ καταδεέστερος ἦν, αδρανής αὕτη ἡ ἔννοια φαίνεται· γ' δὲ οὐδὲ ὡς προσέθηκε το τῷ νόμῳ, ἀλλὰ τοῖς ἐκείνου ἐπολιτεύσατο τ8 θεσμοῖς· δ' δὲ, ἐχρῆν, είγε περὶ αὐτοῦ “ ὁ λόγος, εἰπεῖν οὐκ «Αναστήσει », ἀλλ᾽ ἀνέστησεν· εἰ δὲ, ἔδει ως φρά σαι • Εσται δὲ πᾶσα ψυχή, ἥτις ἂν μὴ ἀκούσῃ τοῦ προφήτου τούτου», τῷ σὲ δὲ εἰπεῖν ἐκείνου, ο τοῦτον παρεγράψατο· ς' δέ, πῶς πρὸς τὸν Ἰωάννην μετὰ γενεὰς πολλὰς τεχθέντα ἀπέστειλαν πευσόμε Γ νοι 47, εἰ αὐτὸς εἴη ὁ προφήτης ; πρὸς οὓς ἔφη «Οὐκ εἰμὶ ἐγώ να προφήτης " γὰρ ἦν, ὁ προφήτης δὲ δ, ὁ μέλλων ἔρχεσθαι· ζ' δὲ, πῶς τοῦ Χριστοῦ παραγενομένου "ι, οἱ τὰ θαύματα θεώμενοι ἔλεγον σα· · οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ προφήτης, ο Συνοράτω οὖν πόσα αὐτῷ ἐναντιοῦται καὶ τὸν ἀληθῆ προγνώτην τε καὶ βασιλέα (καὶ δημιουργόν) προσκυ- νείτω '. . ΚΓ. Περὶ Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ. • Μετὰ δὲ Μωϋσέπ διεδέξατο τὴν ἀρχὴν Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ καὶ περάσας τὸν Ἰορδάνην καὶ ποιήσας ἐν τῇ γῇ τῆς ἐπαγγελίας ἔτη λβ', πολεμῶν καὶ και τακληροδοτῶν αὐτὴν τοῖς υἱοῖς Ἰσραήλ, ἀπέθανε ζήσας ἔτη ρι'. (7) Καὶ ὁ μὲν Μωσῆς, πατάξας τὸν Σηὼν βασιλέα τῶν ᾿Αμορραίων καὶ τὸν ἂγε βασι- λέα της Βασάν, ὃς υπελείφθη ἐκ τῶν γιγάντων, κατοικῶν ἐν τῇ Ῥαφαὶν ἐν Ασταρώθ, ἔντα τοῦ Ῥα- φαῖν ἀπόγονον, οὗ καὶ ἡ κλίνη σιδηρὰ ὑπῆρχε, τὸ μῆκος ἔχουσα πήχεις (', τὸ πλάτος δ', ἀφείλατο πα σαν τὴν γῆν αὐτῶν *. (3) Ο δὲ Ἰησοῦς χειρωσάμε - νος τοὺς Χαναναίους, καὶ Φερεζαίους, καὶ Γεργκ- ὄντως μέν πλ. καὶ ν. οὐχ ὑγιῶς καὶ φεύγων τὸ μαθεῖν καὶ κρύπτων τα μείζονα ἢ κατὰ Μωϋσέα εἴρηται γὰρ αὐτου 18. το δεύτερον ὅτι δεύτερον ὅτι ἦν γ', ὅτι οὐδέ ἐν ἐπολιτεύετο 1. τ ἦν ἐσ ε' ὅτι ἔδει 15. το τό να κἀκεῖνος ἔφη· οὐκ ἐ. το οὐκ ἦν οι τοῦ Σωτῆρος δεῦροφοτήσαντος. 15. «Ωγ. 'β πρ. 19. μέν 15. ὁ πρ. δὲ • Περί GEORGII HAMARTOLI . apparebunt ? » De quo etiam divus Isidorus ad a aliquem dicit : • Dic Juelzo qui adversus te dis- putavit, nihilque validum nec juvenile quidem, locutus est, sed ventosa vomuit mendacia, con- tenditque de filo Nave dictum esse istud : e Pro- phetam vobis suscitabit Deus de fratribus vestris sicut me, se in multis errare minus recte intel- ligentem quæ dicta sunt, neque id quod additur : • Ipsum audietis circa omnia quæ præceperit vobis. Et omnis anima quæ non audierit pro- phetam illum, funditus perdetur de populo suu. Primum enim post electionem illius, hæc Moyses numine afflatus vaticinatus est; secundo quia, si filius Nave præstiterit Moysi, probabile quidem quod dictum est, non verum autem; si vero multo Moysi inferior fuerit, vana ipsa cogitatio videtur ; tertio nihil legi addidit, sed e ejus oraculis ipse se gessit ; quarto oportebat, si de ipso sermo, di- cere non : • suscitabit, sed e suscitavit ; quinto oportuit dici: Erit autem omnis anima quæ non audierit prophetam hunc ; « dicendo vero : • illum, hunc summovit ; sexto, cur ad Joannem post minitas generationes missi sunt qui interro- garent an esset ipse propheta? Quibus dixit : Non suni ego, unus enim ex prophetis erat, vero propheta qui venturus erat; septime, quo- nodo postquam advenit Christus, miracula vi- dentes dicebant : « Ilic est vere propheta. Eorum igitur quæ ipsum fastidiunt perspiciat et futuri præscium regem et creatorem adoret. B " XXIII. De Josue filio Nave. 58. Post Moysen suscepit inperinn Josue filius Nave, qui cum transisset Jordanem degissetque annos triginta duos in terra promissionis, ejus in- colas debellans ipsamque sorte dividens filiis Israel, mortuus est anno vitæ suæ centesimo decimo. Et ipse Moyses cum percussisset Sehon regem Amorrhæorum et Og reger Basan, qui solus re- D lictus erat de stirpe gigantum habitabatque in Rab- bath in Astaroth, ex progenie Rabbath, cujusque lectus ferreus superest novem cubitos habens Ion- gitudinis et quatuor latitudinis, cepit totam terram eorum. Josue vero cum subjecisset Chananæos, . Varia lectiones et notæ. Deut. xvi. 15. (Bas. • Rom Xl, 19,19. 1s. Is. " Is. " Is. Is. cod. Jo. 1, 21. Is. Is. as Jo, v, 14. Ced. 95,9-15. *Ced. 93; 95,11. Cel. 95, 7. • 22. 33 | Petr. iv, 18. 36 111, 94. Οι έργοπ. cod.

χωρούμενον· ὅταν ἴδω μηδεμιᾶς συγγνώμης διά τα τοσαῦτα κατορθώματα ἐπὶ τῷ βραχεῖ ἐκείνῳ βήματα καταξιούμενον ", ὁρῶ « Θεοῦ ἀποτομίαν ", κατά τὸν ᾿Απόστολον, ὄντως δὲ ἐκεῖνο ἀληθὲς εἶναι πεί- θομαι, τό, " « εἰ ὁ δίκαιος μόλις σώζεται, ὁ ἀσεβής καὶ ἁμαρτωλὸς ποῦ φανεῖται;» (16) Περὶ οὗ μέντοι καὶ ὁ θεῖος Ἰσίδωρος πρός τινά φησι « Εἰπὲ τῷ πρός σε διενεχθέντι Ἰουδαίῳ καὶ μηδὲν μὲν γενναῖον μηδὲ νεανικὸν φράσαντι, ἀγυρτικὰς δὲ λογοποιΐας ἐμέσαντι καὶ φήσαντι περὶ τοῦ παιδὸς Ναυῆ εἰρήν σθαι τό, 26. « Προφήτην ὑμῖν ἀναστήσει ὁ Θεὸς ἐκ τῶν ἀδελφῶν ὑμῶν ὡς ἐμὲ, ο ὅτι κατὰ πολλὰ πλημε μελεῖς 8, μὴ νοῶν τὰ λεγόμενα καλῶς, μήτε μὴν τὸ ἐπαγόμενον, « Αὐτοῦ ἀκούσεσθε κατὰ πάντα ὅσα ἂν ἐντέλληται ὑμῖν· ἔσται δὲ πᾶσα ψυχή, ἥτις ἂν μὴ ἀκούσῃ τοῦ προφήτου ἐκείνου, ἐξολοθρευθήσεται ἐκ τοῦ λαοῦ αὐτῆς»· Πρῶτον μὲν γὰρ μετὰ τὴν χειροτονίαν ἐκείνου, ταῦτα Μωϋσῆς ἔνθους γενόμενος ἐθέσπισεν, β' δὲ, ὅτι εἰ μὲν ὁ τοῦ Ναυῆ παῖς ὑπε- μέση τὸν Μωϋσέα, πιθανὸν μὲν ο λεγόμενον, οὐκ ἀληθὲς δέ· εἰ δὲ πολὺ αὐτοῦ καταδεέστερος ἦν, αδρανής αὕτη ἡ ἔννοια φαίνεται· γ' δὲ οὐδὲ ὡς προσέθηκε το τῷ νόμῳ, ἀλλὰ τοῖς ἐκείνου ἐπολιτεύσατο τ8 θεσμοῖς· δ' δὲ, ἐχρῆν, είγε περὶ αὐτοῦ “ ὁ λόγος, εἰπεῖν οὐκ «Αναστήσει », ἀλλ᾽ ἀνέστησεν· εἰ δὲ, ἔδει ως φρά σαι • Εσται δὲ πᾶσα ψυχή, ἥτις ἂν μὴ ἀκούσῃ τοῦ προφήτου τούτου», τῷ σὲ δὲ εἰπεῖν ἐκείνου, ο τοῦτον παρεγράψατο· ς' δέ, πῶς πρὸς τὸν Ἰωάννην μετὰ γενεὰς πολλὰς τεχθέντα ἀπέστειλαν πευσόμε Γ νοι 47, εἰ αὐτὸς εἴη ὁ προφήτης ; πρὸς οὓς ἔφη «Οὐκ εἰμὶ ἐγώ να προφήτης " γὰρ ἦν, ὁ προφήτης δὲ δ, ὁ μέλλων ἔρχεσθαι· ζ' δὲ, πῶς τοῦ Χριστοῦ παραγενομένου "ι, οἱ τὰ θαύματα θεώμενοι ἔλεγον σα· · οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ προφήτης, ο Συνοράτω οὖν πόσα αὐτῷ ἐναντιοῦται καὶ τὸν ἀληθῆ προγνώτην τε καὶ βασιλέα (καὶ δημιουργόν) προσκυ- νείτω '. . ΚΓ. Περὶ Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ. • Μετὰ δὲ Μωϋσέπ διεδέξατο τὴν ἀρχὴν Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ καὶ περάσας τὸν Ἰορδάνην καὶ ποιήσας ἐν τῇ γῇ τῆς ἐπαγγελίας ἔτη λβ', πολεμῶν καὶ και τακληροδοτῶν αὐτὴν τοῖς υἱοῖς Ἰσραήλ, ἀπέθανε ζήσας ἔτη ρι'. (7) Καὶ ὁ μὲν Μωσῆς, πατάξας τὸν Σηὼν βασιλέα τῶν ᾿Αμορραίων καὶ τὸν ἂγε βασι- λέα της Βασάν, ὃς υπελείφθη ἐκ τῶν γιγάντων, κατοικῶν ἐν τῇ Ῥαφαὶν ἐν Ασταρώθ, ἔντα τοῦ Ῥα- φαῖν ἀπόγονον, οὗ καὶ ἡ κλίνη σιδηρὰ ὑπῆρχε, τὸ μῆκος ἔχουσα πήχεις (', τὸ πλάτος δ', ἀφείλατο πα σαν τὴν γῆν αὐτῶν *. (3) Ο δὲ Ἰησοῦς χειρωσάμε - νος τοὺς Χαναναίους, καὶ Φερεζαίους, καὶ Γεργκ- ὄντως μέν πλ. καὶ ν. οὐχ ὑγιῶς καὶ φεύγων τὸ μαθεῖν καὶ κρύπτων τα μείζονα ἢ κατὰ Μωϋσέα εἴρηται γὰρ αὐτου 18. το δεύτερον ὅτι δεύτερον ὅτι ἦν γ', ὅτι οὐδέ ἐν ἐπολιτεύετο 1. τ ἦν ἐσ ε' ὅτι ἔδει 15. το τό να κἀκεῖνος ἔφη· οὐκ ἐ. το οὐκ ἦν οι τοῦ Σωτῆρος δεῦροφοτήσαντος. 15. «Ωγ. 'β πρ. 19. μέν 15. ὁ πρ. δὲ • Περί GEORGII HAMARTOLI . apparebunt ? » De quo etiam divus Isidorus ad a aliquem dicit : • Dic Juelzo qui adversus te dis- putavit, nihilque validum nec juvenile quidem, locutus est, sed ventosa vomuit mendacia, con- tenditque de filo Nave dictum esse istud : e Pro- phetam vobis suscitabit Deus de fratribus vestris sicut me, se in multis errare minus recte intel- ligentem quæ dicta sunt, neque id quod additur : • Ipsum audietis circa omnia quæ præceperit vobis. Et omnis anima quæ non audierit pro- phetam illum, funditus perdetur de populo suu. Primum enim post electionem illius, hæc Moyses numine afflatus vaticinatus est; secundo quia, si filius Nave præstiterit Moysi, probabile quidem quod dictum est, non verum autem; si vero multo Moysi inferior fuerit, vana ipsa cogitatio videtur ; tertio nihil legi addidit, sed e ejus oraculis ipse se gessit ; quarto oportebat, si de ipso sermo, di- cere non : • suscitabit, sed e suscitavit ; quinto oportuit dici: Erit autem omnis anima quæ non audierit prophetam hunc ; « dicendo vero : • illum, hunc summovit ; sexto, cur ad Joannem post minitas generationes missi sunt qui interro- garent an esset ipse propheta? Quibus dixit : Non suni ego, unus enim ex prophetis erat, vero propheta qui venturus erat; septime, quo- nodo postquam advenit Christus, miracula vi- dentes dicebant : « Ilic est vere propheta. Eorum igitur quæ ipsum fastidiunt perspiciat et futuri præscium regem et creatorem adoret. B " XXIII. De Josue filio Nave. 58. Post Moysen suscepit inperinn Josue filius Nave, qui cum transisset Jordanem degissetque annos triginta duos in terra promissionis, ejus in- colas debellans ipsamque sorte dividens filiis Israel, mortuus est anno vitæ suæ centesimo decimo. Et ipse Moyses cum percussisset Sehon regem Amorrhæorum et Og reger Basan, qui solus re- D lictus erat de stirpe gigantum habitabatque in Rab- bath in Astaroth, ex progenie Rabbath, cujusque lectus ferreus superest novem cubitos habens Ion- gitudinis et quatuor latitudinis, cepit totam terram eorum. Josue vero cum subjecisset Chananæos, . Varia lectiones et notæ. Deut. xvi. 15. (Bas. • Rom Xl, 19,19. 1s. Is. " Is. " Is. Is. cod. Jo. 1, 21. Is. Is. as Jo, v, 14. Ced. 95,9-15. *Ced. 93; 95,11. Cel. 95, 7. • 22. 33 | Petr. iv, 18. 36 111, 94. Οι έργοπ. cod.

χωρούμενον· ὅταν ἴδω μηδεμιᾶς συγγνώμης διά τα τοσαῦτα κατορθώματα ἐπὶ τῷ βραχεῖ ἐκείνῳ βήματα καταξιούμενον ", ὁρῶ « Θεοῦ ἀποτομίαν ", κατά τὸν ᾿Απόστολον, ὄντως δὲ ἐκεῖνο ἀληθὲς εἶναι πεί- θομαι, τό, " « εἰ ὁ δίκαιος μόλις σώζεται, ὁ ἀσεβής καὶ ἁμαρτωλὸς ποῦ φανεῖται;» (16) Περὶ οὗ μέντοι καὶ ὁ θεῖος Ἰσίδωρος πρός τινά φησι « Εἰπὲ τῷ πρός σε διενεχθέντι Ἰουδαίῳ καὶ μηδὲν μὲν γενναῖον μηδὲ νεανικὸν φράσαντι, ἀγυρτικὰς δὲ λογοποιΐας ἐμέσαντι καὶ φήσαντι περὶ τοῦ παιδὸς Ναυῆ εἰρήν σθαι τό, 26. « Προφήτην ὑμῖν ἀναστήσει ὁ Θεὸς ἐκ τῶν ἀδελφῶν ὑμῶν ὡς ἐμὲ, ο ὅτι κατὰ πολλὰ πλημε μελεῖς 8, μὴ νοῶν τὰ λεγόμενα καλῶς, μήτε μὴν τὸ ἐπαγόμενον, « Αὐτοῦ ἀκούσεσθε κατὰ πάντα ὅσα ἂν ἐντέλληται ὑμῖν· ἔσται δὲ πᾶσα ψυχή, ἥτις ἂν μὴ ἀκούσῃ τοῦ προφήτου ἐκείνου, ἐξολοθρευθήσεται ἐκ τοῦ λαοῦ αὐτῆς»· Πρῶτον μὲν γὰρ μετὰ τὴν χειροτονίαν ἐκείνου, ταῦτα Μωϋσῆς ἔνθους γενόμενος ἐθέσπισεν, β' δὲ, ὅτι εἰ μὲν ὁ τοῦ Ναυῆ παῖς ὑπε- μέση τὸν Μωϋσέα, πιθανὸν μὲν ο λεγόμενον, οὐκ ἀληθὲς δέ· εἰ δὲ πολὺ αὐτοῦ καταδεέστερος ἦν, αδρανής αὕτη ἡ ἔννοια φαίνεται· γ' δὲ οὐδὲ ὡς προσέθηκε το τῷ νόμῳ, ἀλλὰ τοῖς ἐκείνου ἐπολιτεύσατο τ8 θεσμοῖς· δ' δὲ, ἐχρῆν, είγε περὶ αὐτοῦ “ ὁ λόγος, εἰπεῖν οὐκ «Αναστήσει », ἀλλ᾽ ἀνέστησεν· εἰ δὲ, ἔδει ως φρά σαι • Εσται δὲ πᾶσα ψυχή, ἥτις ἂν μὴ ἀκούσῃ τοῦ προφήτου τούτου», τῷ σὲ δὲ εἰπεῖν ἐκείνου, ο τοῦτον παρεγράψατο· ς' δέ, πῶς πρὸς τὸν Ἰωάννην μετὰ γενεὰς πολλὰς τεχθέντα ἀπέστειλαν πευσόμε Γ νοι 47, εἰ αὐτὸς εἴη ὁ προφήτης ; πρὸς οὓς ἔφη «Οὐκ εἰμὶ ἐγώ να προφήτης " γὰρ ἦν, ὁ προφήτης δὲ δ, ὁ μέλλων ἔρχεσθαι· ζ' δὲ, πῶς τοῦ Χριστοῦ παραγενομένου "ι, οἱ τὰ θαύματα θεώμενοι ἔλεγον σα· · οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ προφήτης, ο Συνοράτω οὖν πόσα αὐτῷ ἐναντιοῦται καὶ τὸν ἀληθῆ προγνώτην τε καὶ βασιλέα (καὶ δημιουργόν) προσκυ- νείτω '. . ΚΓ. Περὶ Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ. • Μετὰ δὲ Μωϋσέπ διεδέξατο τὴν ἀρχὴν Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ καὶ περάσας τὸν Ἰορδάνην καὶ ποιήσας ἐν τῇ γῇ τῆς ἐπαγγελίας ἔτη λβ', πολεμῶν καὶ και τακληροδοτῶν αὐτὴν τοῖς υἱοῖς Ἰσραήλ, ἀπέθανε ζήσας ἔτη ρι'. (7) Καὶ ὁ μὲν Μωσῆς, πατάξας τὸν Σηὼν βασιλέα τῶν ᾿Αμορραίων καὶ τὸν ἂγε βασι- λέα της Βασάν, ὃς υπελείφθη ἐκ τῶν γιγάντων, κατοικῶν ἐν τῇ Ῥαφαὶν ἐν Ασταρώθ, ἔντα τοῦ Ῥα- φαῖν ἀπόγονον, οὗ καὶ ἡ κλίνη σιδηρὰ ὑπῆρχε, τὸ μῆκος ἔχουσα πήχεις (', τὸ πλάτος δ', ἀφείλατο πα σαν τὴν γῆν αὐτῶν *. (3) Ο δὲ Ἰησοῦς χειρωσάμε - νος τοὺς Χαναναίους, καὶ Φερεζαίους, καὶ Γεργκ- ὄντως μέν πλ. καὶ ν. οὐχ ὑγιῶς καὶ φεύγων τὸ μαθεῖν καὶ κρύπτων τα μείζονα ἢ κατὰ Μωϋσέα εἴρηται γὰρ αὐτου 18. το δεύτερον ὅτι δεύτερον ὅτι ἦν γ', ὅτι οὐδέ ἐν ἐπολιτεύετο 1. τ ἦν ἐσ ε' ὅτι ἔδει 15. το τό να κἀκεῖνος ἔφη· οὐκ ἐ. το οὐκ ἦν οι τοῦ Σωτῆρος δεῦροφοτήσαντος. 15. «Ωγ. 'β πρ. 19. μέν 15. ὁ πρ. δὲ • Περί GEORGII HAMARTOLI . apparebunt ? » De quo etiam divus Isidorus ad a aliquem dicit : • Dic Juelzo qui adversus te dis- putavit, nihilque validum nec juvenile quidem, locutus est, sed ventosa vomuit mendacia, con- tenditque de filo Nave dictum esse istud : e Pro- phetam vobis suscitabit Deus de fratribus vestris sicut me, se in multis errare minus recte intel- ligentem quæ dicta sunt, neque id quod additur : • Ipsum audietis circa omnia quæ præceperit vobis. Et omnis anima quæ non audierit pro- phetam illum, funditus perdetur de populo suu. Primum enim post electionem illius, hæc Moyses numine afflatus vaticinatus est; secundo quia, si filius Nave præstiterit Moysi, probabile quidem quod dictum est, non verum autem; si vero multo Moysi inferior fuerit, vana ipsa cogitatio videtur ; tertio nihil legi addidit, sed e ejus oraculis ipse se gessit ; quarto oportebat, si de ipso sermo, di- cere non : • suscitabit, sed e suscitavit ; quinto oportuit dici: Erit autem omnis anima quæ non audierit prophetam hunc ; « dicendo vero : • illum, hunc summovit ; sexto, cur ad Joannem post minitas generationes missi sunt qui interro- garent an esset ipse propheta? Quibus dixit : Non suni ego, unus enim ex prophetis erat, vero propheta qui venturus erat; septime, quo- nodo postquam advenit Christus, miracula vi- dentes dicebant : « Ilic est vere propheta. Eorum igitur quæ ipsum fastidiunt perspiciat et futuri præscium regem et creatorem adoret. B " XXIII. De Josue filio Nave. 58. Post Moysen suscepit inperinn Josue filius Nave, qui cum transisset Jordanem degissetque annos triginta duos in terra promissionis, ejus in- colas debellans ipsamque sorte dividens filiis Israel, mortuus est anno vitæ suæ centesimo decimo. Et ipse Moyses cum percussisset Sehon regem Amorrhæorum et Og reger Basan, qui solus re- D lictus erat de stirpe gigantum habitabatque in Rab- bath in Astaroth, ex progenie Rabbath, cujusque lectus ferreus superest novem cubitos habens Ion- gitudinis et quatuor latitudinis, cepit totam terram eorum. Josue vero cum subjecisset Chananæos, . Varia lectiones et notæ. Deut. xvi. 15. (Bas. • Rom Xl, 19,19. 1s. Is. " Is. " Is. Is. cod. Jo. 1, 21. Is. Is. as Jo, v, 14. Ced. 95,9-15. *Ced. 93; 95,11. Cel. 95, 7. • 22. 33 | Petr. iv, 18. 36 111, 94. Οι έργοπ. cod.

χωρούμενον· ὅταν ἴδω μηδεμιᾶς συγγνώμης διά τα τοσαῦτα κατορθώματα ἐπὶ τῷ βραχεῖ ἐκείνῳ βήματα καταξιούμενον ", ὁρῶ « Θεοῦ ἀποτομίαν ", κατά τὸν ᾿Απόστολον, ὄντως δὲ ἐκεῖνο ἀληθὲς εἶναι πεί- θομαι, τό, " « εἰ ὁ δίκαιος μόλις σώζεται, ὁ ἀσεβής καὶ ἁμαρτωλὸς ποῦ φανεῖται;» (16) Περὶ οὗ μέντοι καὶ ὁ θεῖος Ἰσίδωρος πρός τινά φησι « Εἰπὲ τῷ πρός σε διενεχθέντι Ἰουδαίῳ καὶ μηδὲν μὲν γενναῖον μηδὲ νεανικὸν φράσαντι, ἀγυρτικὰς δὲ λογοποιΐας ἐμέσαντι καὶ φήσαντι περὶ τοῦ παιδὸς Ναυῆ εἰρήν σθαι τό, 26. « Προφήτην ὑμῖν ἀναστήσει ὁ Θεὸς ἐκ τῶν ἀδελφῶν ὑμῶν ὡς ἐμὲ, ο ὅτι κατὰ πολλὰ πλημε μελεῖς 8, μὴ νοῶν τὰ λεγόμενα καλῶς, μήτε μὴν τὸ ἐπαγόμενον, « Αὐτοῦ ἀκούσεσθε κατὰ πάντα ὅσα ἂν ἐντέλληται ὑμῖν· ἔσται δὲ πᾶσα ψυχή, ἥτις ἂν μὴ ἀκούσῃ τοῦ προφήτου ἐκείνου, ἐξολοθρευθήσεται ἐκ τοῦ λαοῦ αὐτῆς»· Πρῶτον μὲν γὰρ μετὰ τὴν χειροτονίαν ἐκείνου, ταῦτα Μωϋσῆς ἔνθους γενόμενος ἐθέσπισεν, β' δὲ, ὅτι εἰ μὲν ὁ τοῦ Ναυῆ παῖς ὑπε- μέση τὸν Μωϋσέα, πιθανὸν μὲν ο λεγόμενον, οὐκ ἀληθὲς δέ· εἰ δὲ πολὺ αὐτοῦ καταδεέστερος ἦν, αδρανής αὕτη ἡ ἔννοια φαίνεται· γ' δὲ οὐδὲ ὡς προσέθηκε το τῷ νόμῳ, ἀλλὰ τοῖς ἐκείνου ἐπολιτεύσατο τ8 θεσμοῖς· δ' δὲ, ἐχρῆν, είγε περὶ αὐτοῦ “ ὁ λόγος, εἰπεῖν οὐκ «Αναστήσει », ἀλλ᾽ ἀνέστησεν· εἰ δὲ, ἔδει ως φρά σαι • Εσται δὲ πᾶσα ψυχή, ἥτις ἂν μὴ ἀκούσῃ τοῦ προφήτου τούτου», τῷ σὲ δὲ εἰπεῖν ἐκείνου, ο τοῦτον παρεγράψατο· ς' δέ, πῶς πρὸς τὸν Ἰωάννην μετὰ γενεὰς πολλὰς τεχθέντα ἀπέστειλαν πευσόμε Γ νοι 47, εἰ αὐτὸς εἴη ὁ προφήτης ; πρὸς οὓς ἔφη «Οὐκ εἰμὶ ἐγώ να προφήτης " γὰρ ἦν, ὁ προφήτης δὲ δ, ὁ μέλλων ἔρχεσθαι· ζ' δὲ, πῶς τοῦ Χριστοῦ παραγενομένου "ι, οἱ τὰ θαύματα θεώμενοι ἔλεγον σα· · οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ προφήτης, ο Συνοράτω οὖν πόσα αὐτῷ ἐναντιοῦται καὶ τὸν ἀληθῆ προγνώτην τε καὶ βασιλέα (καὶ δημιουργόν) προσκυ- νείτω '. . ΚΓ. Περὶ Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ. • Μετὰ δὲ Μωϋσέπ διεδέξατο τὴν ἀρχὴν Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ καὶ περάσας τὸν Ἰορδάνην καὶ ποιήσας ἐν τῇ γῇ τῆς ἐπαγγελίας ἔτη λβ', πολεμῶν καὶ και τακληροδοτῶν αὐτὴν τοῖς υἱοῖς Ἰσραήλ, ἀπέθανε ζήσας ἔτη ρι'. (7) Καὶ ὁ μὲν Μωσῆς, πατάξας τὸν Σηὼν βασιλέα τῶν ᾿Αμορραίων καὶ τὸν ἂγε βασι- λέα της Βασάν, ὃς υπελείφθη ἐκ τῶν γιγάντων, κατοικῶν ἐν τῇ Ῥαφαὶν ἐν Ασταρώθ, ἔντα τοῦ Ῥα- φαῖν ἀπόγονον, οὗ καὶ ἡ κλίνη σιδηρὰ ὑπῆρχε, τὸ μῆκος ἔχουσα πήχεις (', τὸ πλάτος δ', ἀφείλατο πα σαν τὴν γῆν αὐτῶν *. (3) Ο δὲ Ἰησοῦς χειρωσάμε - νος τοὺς Χαναναίους, καὶ Φερεζαίους, καὶ Γεργκ- ὄντως μέν πλ. καὶ ν. οὐχ ὑγιῶς καὶ φεύγων τὸ μαθεῖν καὶ κρύπτων τα μείζονα ἢ κατὰ Μωϋσέα εἴρηται γὰρ αὐτου 18. το δεύτερον ὅτι δεύτερον ὅτι ἦν γ', ὅτι οὐδέ ἐν ἐπολιτεύετο 1. τ ἦν ἐσ ε' ὅτι ἔδει 15. το τό να κἀκεῖνος ἔφη· οὐκ ἐ. το οὐκ ἦν οι τοῦ Σωτῆρος δεῦροφοτήσαντος. 15. «Ωγ. 'β πρ. 19. μέν 15. ὁ πρ. δὲ • Περί GEORGII HAMARTOLI . apparebunt ? » De quo etiam divus Isidorus ad a aliquem dicit : • Dic Juelzo qui adversus te dis- putavit, nihilque validum nec juvenile quidem, locutus est, sed ventosa vomuit mendacia, con- tenditque de filo Nave dictum esse istud : e Pro- phetam vobis suscitabit Deus de fratribus vestris sicut me, se in multis errare minus recte intel- ligentem quæ dicta sunt, neque id quod additur : • Ipsum audietis circa omnia quæ præceperit vobis. Et omnis anima quæ non audierit pro- phetam illum, funditus perdetur de populo suu. Primum enim post electionem illius, hæc Moyses numine afflatus vaticinatus est; secundo quia, si filius Nave præstiterit Moysi, probabile quidem quod dictum est, non verum autem; si vero multo Moysi inferior fuerit, vana ipsa cogitatio videtur ; tertio nihil legi addidit, sed e ejus oraculis ipse se gessit ; quarto oportebat, si de ipso sermo, di- cere non : • suscitabit, sed e suscitavit ; quinto oportuit dici: Erit autem omnis anima quæ non audierit prophetam hunc ; « dicendo vero : • illum, hunc summovit ; sexto, cur ad Joannem post minitas generationes missi sunt qui interro- garent an esset ipse propheta? Quibus dixit : Non suni ego, unus enim ex prophetis erat, vero propheta qui venturus erat; septime, quo- nodo postquam advenit Christus, miracula vi- dentes dicebant : « Ilic est vere propheta. Eorum igitur quæ ipsum fastidiunt perspiciat et futuri præscium regem et creatorem adoret. B " XXIII. De Josue filio Nave. 58. Post Moysen suscepit inperinn Josue filius Nave, qui cum transisset Jordanem degissetque annos triginta duos in terra promissionis, ejus in- colas debellans ipsamque sorte dividens filiis Israel, mortuus est anno vitæ suæ centesimo decimo. Et ipse Moyses cum percussisset Sehon regem Amorrhæorum et Og reger Basan, qui solus re- D lictus erat de stirpe gigantum habitabatque in Rab- bath in Astaroth, ex progenie Rabbath, cujusque lectus ferreus superest novem cubitos habens Ion- gitudinis et quatuor latitudinis, cepit totam terram eorum. Josue vero cum subjecisset Chananæos, . Varia lectiones et notæ. Deut. xvi. 15. (Bas. • Rom Xl, 19,19. 1s. Is. " Is. " Is. Is. cod. Jo. 1, 21. Is. Is. as Jo, v, 14. Ced. 95,9-15. *Ced. 93; 95,11. Cel. 95, 7. • 22. 33 | Petr. iv, 18. 36 111, 94. Οι έργοπ. cod.

Α και που τάχα καὶ αὐτὸς ὁμοίως τὴν ζωὴν (220) ἐξ ἀπορίας ἀπελέγετο καὶ περιστάσεως. Εῶ δὲ λέγειν τοὺς διαφόρους πολέμους καὶ μάχας καὶ φροντίδας καὶ τῶν Γαβαωντιῶν τὴν ἀπάτην. « Καὶ " μέντοι καὶ ἡ τῶν κλήρων διανομή, πολὺν μὲν τὸν πόνον, πολλὰς δὲ παρείχεν αὐτῷ τὰς δυσκολίας καὶ θλίψεις. (Καὶ τοῦτο ἴσασιν, ὅσοι καὶ τὴν τυχούσαν διανείμαι προσετάχθησαν οὐσίαν ἀδελφοί τε καὶ κληρονόμοι,» καὶ τὸ δυσπειθὲς ἑκατέρων καὶ δυσάρεστον. Οὕτω τοίνυν ἅπαντες, ὅσοι τῷ Θεῷ εὐηρέστησαν μεγάλως, διὰ θλίψεων καὶ πειρασμῶν δοκιμασθέν τες, τῆς πρὸς Θεὸν ἀγάπης καὶ παῤῥησίας επέτυχον (καὶ ὅλως, εἰ βούλοιτό τις έξαριθμῆσαι ἅπαντα, πολλὰ ἂν εὕροι τὰ κέρδη τῶν πειρασμῶν. Καὶ οὐκ ἔστιν οὐδεὶς, ᾧ πολὺς παρὰ Θεῷ λόγος, θλίψεως ἐκ- τὸς, κἂν ἡμεῖς ἀγνοῶμεν τοῦτο καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ περὶ αὐτῶν κρίματα. Αμφοτε ροδέξιος ΚΔ'. Περὶ τῶν Κριτών. Μετὰ Ἰησοῦν διὰ τῶν Κριτῶν ἔσωσεν ὁ Θεὸς τὸν λαὸν θλιβόμενον ὑπὸ τῶν καταλειφθέντων αλλο φύλων. ΚΕ'. Περὶ Ἰούδια 30. Ἐν οἷς ὑπῆρχε πρώτιστος Ιούδας καλούμενος, καὶ ἔκρινε τὸν λαὸν ἔτη ζ', χειρωσάμενος καὶ τὸν Αδωνιβεζεκ βασιλέα τῶν ἀλλοφύλων, καὶ ἀκρωτη ριάσας αὐτοῦ χεῖρας καὶ πόδας, εἶπεν Αδωνιβς - ζέχει. « Εβδομήκοντα βασιλεῖς ἦσαν, τὰ ἄκρα τῶν χειρῶν " καὶ τῶν ποδῶν ἀποκεκομμένα συλλέγοντες τὰ ὑποκάτω τῆς τραπέζης μου· καθώς οὖν ἐποίησα, οὕτως ἀνταπέδωκέ μοι ὁ Θεό;. ο ΚΖ'. Περὶ Γοθονιή. 1. * Μετὰ δὲ Ἰούδαν γέγονε κριτής Γοθονιήλ (έτη ν', πατάξας καὶ τὸν Χουσκραπέμ το βασιλέα Συρίας, θλίψαντα τὸν λαὸν ἔτη . ΚΗ'. Περὶ 'Αώδε Μετὰ δὲ Γοθονιήλ γέγονε κριτής ᾿Αὼς ὁ ἀμφοτε ροδέξιος ἔτη ν'"', πατάξας καὶ τὸν Εγλώμ βασι λέα Μωαβ ἐν μαχαίρα διστήμη, δρακὸς ἐχου- σῃ τὸ πλάτος”, θλίψαντα τὸν Ἰσραὴλ ἔτη ιη'· ἀμε φοτεροδέξιος δὲ ἐκλήθη διὰ τὸ ὁμοίως ἐν παντὶ πράγματι καὶ τῇ εὐωνύμῳ χρῆσθαι χειρὶ ὥσπερ καὶ τῇ δεξιᾷ. ΚΘ'. Περὶ Σαμεγάρ 50. οι Μετὰ δὲ Αὐδ γέγονε κριτή; Σαμεγὰρ ἔτη Π. π. Γ. Χουσαρσαθαί 971613 (3797) π. σπιθαμῆς τὸ μῆκος (3876) οἷοι χειρῶν καὶ Ι. χ. αὐτῶν καί π. 'Αώδ Το Σ. Β. ** GEORGII HAMARTOLI Gabaonitarum. Ipsa sortium distributio multum la- borem, magnas anxietates, gravesque difficultates ei attulit. Et hoc norunt quicunque fratres et hæredes aliquam substantiam distribuere debue- runt, quam difficilis, quam ardua res sit ex omni parte. Sic utique quicunque Deo placere mag- nopere studuerunt, per tribulationes et tentationes probati, dilectionem et fiduciam apud Deum inve- inerunt. Uno verbo, qui omnia pensaret, multa esse tentationum lucra intelligeret. Et nullus est apud Deum auctoritate potens qui fuerit tribulatio- num expers, etsi hoc non agnoscamus, et divina de his judicia nos lateant. XXIV. De Judicibus. Post Josue salvavit Deus per Judices populum a relictis Philistiim oppressum. XXV. De Juda. Inter eos omnium primus fuit Judas, et judicavit populum annis septem et sibi subjecit Adonibe- sech, regem Philistæorum. Cui cum amputasset manuum et pedumi summitates, dixit ei Adonibe- sech Septuaginta reges, amputatis manuum ac pedum summitatibus, colligebant sub mensa mea ciborum reliquias; sicut feci, ita reddidit mihi Deus. D XXVI. De Gothoniel. Post Judam judex factus est Gothoniel aunis quinquaginta, percussitque Chusan Rasathaim regem Syriæ qui oppresserat populum octo annis. XXVII. De Aod. Aod. B C Post Gothoniel judex factus est Avd utraque manu habilis, annis quinquaginta, percussitque in gladio ancipiti unius palmæ manus latitudinem nabenti, Eglon regem Moab, cui Israel servierat decem et octo annis. Vocatus est autem quia sinistra manu iu omni re utebatur D velut dextra. $1 XXVIII. De Samegar. Post And judex fuit Samegar annis septem, Variæ lectiones et notæ. 7. " (3756) Ced. 95, 11. l. a secunda manu. st Jud. 1. a sec. u. (3757) Cedl. 95.19. Ced. 95.11. Jud. III, 30. Ced. 95,20. .. Chr. 1, 211, C. cod. col. Jud. iii. 8,11. " a sec. m. Jud. mt, 16. a sec.

Α και που τάχα καὶ αὐτὸς ὁμοίως τὴν ζωὴν (220) ἐξ ἀπορίας ἀπελέγετο καὶ περιστάσεως. Εῶ δὲ λέγειν τοὺς διαφόρους πολέμους καὶ μάχας καὶ φροντίδας καὶ τῶν Γαβαωντιῶν τὴν ἀπάτην. « Καὶ " μέντοι καὶ ἡ τῶν κλήρων διανομή, πολὺν μὲν τὸν πόνον, πολλὰς δὲ παρείχεν αὐτῷ τὰς δυσκολίας καὶ θλίψεις. (Καὶ τοῦτο ἴσασιν, ὅσοι καὶ τὴν τυχούσαν διανείμαι προσετάχθησαν οὐσίαν ἀδελφοί τε καὶ κληρονόμοι,» καὶ τὸ δυσπειθὲς ἑκατέρων καὶ δυσάρεστον. Οὕτω τοίνυν ἅπαντες, ὅσοι τῷ Θεῷ εὐηρέστησαν μεγάλως, διὰ θλίψεων καὶ πειρασμῶν δοκιμασθέν τες, τῆς πρὸς Θεὸν ἀγάπης καὶ παῤῥησίας επέτυχον (καὶ ὅλως, εἰ βούλοιτό τις έξαριθμῆσαι ἅπαντα, πολλὰ ἂν εὕροι τὰ κέρδη τῶν πειρασμῶν. Καὶ οὐκ ἔστιν οὐδεὶς, ᾧ πολὺς παρὰ Θεῷ λόγος, θλίψεως ἐκ- τὸς, κἂν ἡμεῖς ἀγνοῶμεν τοῦτο καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ περὶ αὐτῶν κρίματα. Αμφοτε ροδέξιος ΚΔ'. Περὶ τῶν Κριτών. Μετὰ Ἰησοῦν διὰ τῶν Κριτῶν ἔσωσεν ὁ Θεὸς τὸν λαὸν θλιβόμενον ὑπὸ τῶν καταλειφθέντων αλλο φύλων. ΚΕ'. Περὶ Ἰούδια 30. Ἐν οἷς ὑπῆρχε πρώτιστος Ιούδας καλούμενος, καὶ ἔκρινε τὸν λαὸν ἔτη ζ', χειρωσάμενος καὶ τὸν Αδωνιβεζεκ βασιλέα τῶν ἀλλοφύλων, καὶ ἀκρωτη ριάσας αὐτοῦ χεῖρας καὶ πόδας, εἶπεν Αδωνιβς - ζέχει. « Εβδομήκοντα βασιλεῖς ἦσαν, τὰ ἄκρα τῶν χειρῶν " καὶ τῶν ποδῶν ἀποκεκομμένα συλλέγοντες τὰ ὑποκάτω τῆς τραπέζης μου· καθώς οὖν ἐποίησα, οὕτως ἀνταπέδωκέ μοι ὁ Θεό;. ο ΚΖ'. Περὶ Γοθονιή. 1. * Μετὰ δὲ Ἰούδαν γέγονε κριτής Γοθονιήλ (έτη ν', πατάξας καὶ τὸν Χουσκραπέμ το βασιλέα Συρίας, θλίψαντα τὸν λαὸν ἔτη . ΚΗ'. Περὶ 'Αώδε Μετὰ δὲ Γοθονιήλ γέγονε κριτής ᾿Αὼς ὁ ἀμφοτε ροδέξιος ἔτη ν'"', πατάξας καὶ τὸν Εγλώμ βασι λέα Μωαβ ἐν μαχαίρα διστήμη, δρακὸς ἐχου- σῃ τὸ πλάτος”, θλίψαντα τὸν Ἰσραὴλ ἔτη ιη'· ἀμε φοτεροδέξιος δὲ ἐκλήθη διὰ τὸ ὁμοίως ἐν παντὶ πράγματι καὶ τῇ εὐωνύμῳ χρῆσθαι χειρὶ ὥσπερ καὶ τῇ δεξιᾷ. ΚΘ'. Περὶ Σαμεγάρ 50. οι Μετὰ δὲ Αὐδ γέγονε κριτή; Σαμεγὰρ ἔτη Π. π. Γ. Χουσαρσαθαί 971613 (3797) π. σπιθαμῆς τὸ μῆκος (3876) οἷοι χειρῶν καὶ Ι. χ. αὐτῶν καί π. 'Αώδ Το Σ. Β. ** GEORGII HAMARTOLI Gabaonitarum. Ipsa sortium distributio multum la- borem, magnas anxietates, gravesque difficultates ei attulit. Et hoc norunt quicunque fratres et hæredes aliquam substantiam distribuere debue- runt, quam difficilis, quam ardua res sit ex omni parte. Sic utique quicunque Deo placere mag- nopere studuerunt, per tribulationes et tentationes probati, dilectionem et fiduciam apud Deum inve- inerunt. Uno verbo, qui omnia pensaret, multa esse tentationum lucra intelligeret. Et nullus est apud Deum auctoritate potens qui fuerit tribulatio- num expers, etsi hoc non agnoscamus, et divina de his judicia nos lateant. XXIV. De Judicibus. Post Josue salvavit Deus per Judices populum a relictis Philistiim oppressum. XXV. De Juda. Inter eos omnium primus fuit Judas, et judicavit populum annis septem et sibi subjecit Adonibe- sech, regem Philistæorum. Cui cum amputasset manuum et pedumi summitates, dixit ei Adonibe- sech Septuaginta reges, amputatis manuum ac pedum summitatibus, colligebant sub mensa mea ciborum reliquias; sicut feci, ita reddidit mihi Deus. D XXVI. De Gothoniel. Post Judam judex factus est Gothoniel aunis quinquaginta, percussitque Chusan Rasathaim regem Syriæ qui oppresserat populum octo annis. XXVII. De Aod. Aod. B C Post Gothoniel judex factus est Avd utraque manu habilis, annis quinquaginta, percussitque in gladio ancipiti unius palmæ manus latitudinem nabenti, Eglon regem Moab, cui Israel servierat decem et octo annis. Vocatus est autem quia sinistra manu iu omni re utebatur D velut dextra. $1 XXVIII. De Samegar. Post And judex fuit Samegar annis septem, Variæ lectiones et notæ. 7. " (3756) Ced. 95, 11. l. a secunda manu. st Jud. 1. a sec. u. (3757) Cedl. 95.19. Ced. 95.11. Jud. III, 30. Ced. 95,20. .. Chr. 1, 211, C. cod. col. Jud. iii. 8,11. " a sec. m. Jud. mt, 16. a sec.

Α και που τάχα καὶ αὐτὸς ὁμοίως τὴν ζωὴν (220) ἐξ ἀπορίας ἀπελέγετο καὶ περιστάσεως. Εῶ δὲ λέγειν τοὺς διαφόρους πολέμους καὶ μάχας καὶ φροντίδας καὶ τῶν Γαβαωντιῶν τὴν ἀπάτην. « Καὶ " μέντοι καὶ ἡ τῶν κλήρων διανομή, πολὺν μὲν τὸν πόνον, πολλὰς δὲ παρείχεν αὐτῷ τὰς δυσκολίας καὶ θλίψεις. (Καὶ τοῦτο ἴσασιν, ὅσοι καὶ τὴν τυχούσαν διανείμαι προσετάχθησαν οὐσίαν ἀδελφοί τε καὶ κληρονόμοι,» καὶ τὸ δυσπειθὲς ἑκατέρων καὶ δυσάρεστον. Οὕτω τοίνυν ἅπαντες, ὅσοι τῷ Θεῷ εὐηρέστησαν μεγάλως, διὰ θλίψεων καὶ πειρασμῶν δοκιμασθέν τες, τῆς πρὸς Θεὸν ἀγάπης καὶ παῤῥησίας επέτυχον (καὶ ὅλως, εἰ βούλοιτό τις έξαριθμῆσαι ἅπαντα, πολλὰ ἂν εὕροι τὰ κέρδη τῶν πειρασμῶν. Καὶ οὐκ ἔστιν οὐδεὶς, ᾧ πολὺς παρὰ Θεῷ λόγος, θλίψεως ἐκ- τὸς, κἂν ἡμεῖς ἀγνοῶμεν τοῦτο καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ περὶ αὐτῶν κρίματα. Αμφοτε ροδέξιος ΚΔ'. Περὶ τῶν Κριτών. Μετὰ Ἰησοῦν διὰ τῶν Κριτῶν ἔσωσεν ὁ Θεὸς τὸν λαὸν θλιβόμενον ὑπὸ τῶν καταλειφθέντων αλλο φύλων. ΚΕ'. Περὶ Ἰούδια 30. Ἐν οἷς ὑπῆρχε πρώτιστος Ιούδας καλούμενος, καὶ ἔκρινε τὸν λαὸν ἔτη ζ', χειρωσάμενος καὶ τὸν Αδωνιβεζεκ βασιλέα τῶν ἀλλοφύλων, καὶ ἀκρωτη ριάσας αὐτοῦ χεῖρας καὶ πόδας, εἶπεν Αδωνιβς - ζέχει. « Εβδομήκοντα βασιλεῖς ἦσαν, τὰ ἄκρα τῶν χειρῶν " καὶ τῶν ποδῶν ἀποκεκομμένα συλλέγοντες τὰ ὑποκάτω τῆς τραπέζης μου· καθώς οὖν ἐποίησα, οὕτως ἀνταπέδωκέ μοι ὁ Θεό;. ο ΚΖ'. Περὶ Γοθονιή. 1. * Μετὰ δὲ Ἰούδαν γέγονε κριτής Γοθονιήλ (έτη ν', πατάξας καὶ τὸν Χουσκραπέμ το βασιλέα Συρίας, θλίψαντα τὸν λαὸν ἔτη . ΚΗ'. Περὶ 'Αώδε Μετὰ δὲ Γοθονιήλ γέγονε κριτής ᾿Αὼς ὁ ἀμφοτε ροδέξιος ἔτη ν'"', πατάξας καὶ τὸν Εγλώμ βασι λέα Μωαβ ἐν μαχαίρα διστήμη, δρακὸς ἐχου- σῃ τὸ πλάτος”, θλίψαντα τὸν Ἰσραὴλ ἔτη ιη'· ἀμε φοτεροδέξιος δὲ ἐκλήθη διὰ τὸ ὁμοίως ἐν παντὶ πράγματι καὶ τῇ εὐωνύμῳ χρῆσθαι χειρὶ ὥσπερ καὶ τῇ δεξιᾷ. ΚΘ'. Περὶ Σαμεγάρ 50. οι Μετὰ δὲ Αὐδ γέγονε κριτή; Σαμεγὰρ ἔτη Π. π. Γ. Χουσαρσαθαί 971613 (3797) π. σπιθαμῆς τὸ μῆκος (3876) οἷοι χειρῶν καὶ Ι. χ. αὐτῶν καί π. 'Αώδ Το Σ. Β. ** GEORGII HAMARTOLI Gabaonitarum. Ipsa sortium distributio multum la- borem, magnas anxietates, gravesque difficultates ei attulit. Et hoc norunt quicunque fratres et hæredes aliquam substantiam distribuere debue- runt, quam difficilis, quam ardua res sit ex omni parte. Sic utique quicunque Deo placere mag- nopere studuerunt, per tribulationes et tentationes probati, dilectionem et fiduciam apud Deum inve- inerunt. Uno verbo, qui omnia pensaret, multa esse tentationum lucra intelligeret. Et nullus est apud Deum auctoritate potens qui fuerit tribulatio- num expers, etsi hoc non agnoscamus, et divina de his judicia nos lateant. XXIV. De Judicibus. Post Josue salvavit Deus per Judices populum a relictis Philistiim oppressum. XXV. De Juda. Inter eos omnium primus fuit Judas, et judicavit populum annis septem et sibi subjecit Adonibe- sech, regem Philistæorum. Cui cum amputasset manuum et pedumi summitates, dixit ei Adonibe- sech Septuaginta reges, amputatis manuum ac pedum summitatibus, colligebant sub mensa mea ciborum reliquias; sicut feci, ita reddidit mihi Deus. D XXVI. De Gothoniel. Post Judam judex factus est Gothoniel aunis quinquaginta, percussitque Chusan Rasathaim regem Syriæ qui oppresserat populum octo annis. XXVII. De Aod. Aod. B C Post Gothoniel judex factus est Avd utraque manu habilis, annis quinquaginta, percussitque in gladio ancipiti unius palmæ manus latitudinem nabenti, Eglon regem Moab, cui Israel servierat decem et octo annis. Vocatus est autem quia sinistra manu iu omni re utebatur D velut dextra. $1 XXVIII. De Samegar. Post And judex fuit Samegar annis septem, Variæ lectiones et notæ. 7. " (3756) Ced. 95, 11. l. a secunda manu. st Jud. 1. a sec. u. (3757) Cedl. 95.19. Ced. 95.11. Jud. III, 30. Ced. 95,20. .. Chr. 1, 211, C. cod. col. Jud. iii. 8,11. " a sec. m. Jud. mt, 16. a sec.

ζι, πατάξα; ἐκ τῶν ἀλλοφύλων ἐν ἡμέρᾳ μιᾷ, ἐν τῷ ἀροτρόπιδι τῶν βοῶν, ἄνδρας γ'. Κα'. Περὶ Βαρά • * Μετὰ δὲ Σαμ γὰρ γέγονε κριτής Βαράκ, μεθ' εξ καὶ Δεδῶρα ἡ προφῆτις (καὶ γυνή Λαμφιδώθηκε Στη μ', πολεμήσας τὸν Ἰαβεὶμ καὶ τὸν Σισάρα, θάβα ψαντα τὸν Ἰσραὴλ ἔτη κ', ὅτε καὶ τὸν Σισάρα ἡ Ἰαὴλ ἀπέκτεινε πασσάλῳ, γυνή Χαβὲρ τοῦ Κινέου διψή σαντος γὰρ τοῦ Σισάρα καὶ προσελθόντος τῇ Ἰαὴλ, πρόβατα νομούσῃ, γάλα αὐτῷ ἐπιδοῦσα, καὶ εἰς κόρον πιὼν καὶ εἰς ὕπνον τραπείς, πασσάλου εν τῆς σκηνῆς λαβομένη καὶ τοῖς ὠσὶν αὐτοῦ ἀνδρείως ἐμε πήξασα, τῷ θανάτῳ παρέπεμψε, καὶ σωτηρίαν τοῦ λαοῦ τῶν Ἰουδαίων εἰργάσατο). Εν ταύταις δὲ ταῖς ἡμέραις καὶ Προμηθεύς, καὶ Ὀρφεὺς ὁ Θράξ, οι σοφώτατοι παρ' Ελλησιν, καὶ Ἀσκληπιὸς ὁ ἰατρὸς, καὶ Λυκούργος ο Σπαρτιάτης και νομοθέτης τῶν Ελλήνων, ἐγνωρίζοντο. Α'. Περὶ Γεδεών 38. $1 * Μετὰ δὲ Βαρκ γέγονε κριτής Γεδεών, ὁ καὶ Ιεροβοάμ 10, Στη μ', πατάξας (225) καὶ τὴν Μαδιάμ μετὰ τ᾿ τῶν λαψάντων οι (τῇ γλώττῃ ἐν τῷ πίνειν, καὶ τὸν Ωρήβ, καὶ Ζήβ, καὶ Ζεβεὲ, τοὺς ἄρχοντας αὐτῶν, τὸν δὲ πύργον Φανουήλ κατέστρεψε), καὶ τοὺς ἄρχοντας αὐτῶν ἡλόησεν ἐν ταῖς ἀκάνθαις, θλίψαντας τὸν Ἰσραὴλ ἔτη ζ'. ΛΑ'. Περὶ 'Αβιμέλεχ. * Μετὰ δὲ Γεδεών γέγονε κριτής 'Αβιμέλεχ, υἱός αὐτοῦ, ἔτη γ', πατάξας τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ, ἐκ τῶν Ελευθέρων, ἄνδρας ο' ἐπὶ λίθον ἕνα, ἐξ ὧν οὐ κατα ελείφθη πλὴν Ἰωάθαμ τοῦ νεωτέρου διαδράντος, ὃς καὶ (παραπορευομένου τοῦ ᾿Αβιμελὲχ μετὰ τοῦ λαοῦ) ἀνῆλθε Ἰωάθαμ ἐπὶ (τὴν κορυφὴν) τοῦ ὄρους (καὶ ἐπάρας τὴν φωνὴν αὐτοῦ) φησὶ (πρὸς αὐτὸν) παρα βολὴν τοιαύτην· • ('Ακούσατέ μου, ἄνδρες Σικίμων, καὶ ἀκούσει ὑμῶν ὁ Θεός· πορευόμενα ἐπορεύθη τὰ ξύλα του χρίσαι βασιλέα ἐφ' ἑαυτῶν 68- καὶ εἶπον τῇ ἐλαίᾳ· Βασίλευε ἐφ' ἡμᾶς. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ἡ ἐλαία· Μὴ καταλείψασα τὴν πιότητά μου, ἣν ἐδοξασέ με ὁ Θεὸς καὶ οἱ ἄνθρωποι, πορεύσομαι ἄρχειν ξύ- λων “; Καὶ εἶπον τῇ συχῇ · Βασίλευσον ἐφ' ἡμῶν 40. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ἡ συχῆ· Μὴ παρεάσασα την γλυκύτητά μου, πορεύσομαι ἄρχειν τῶν ξύλων ; Καὶ εἶπον τῇ ἀμπέλῳ· Βασίλευσον ἐφ' ἡμῶν 40. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ἡ ἄμπελος· Μὴ καταλείψασα εν τὸν οἶ- νόν μου τὴν εὐφραίνοντα τοὺς ἀνθρώπους, πορεύσου μαι ἄρχειν ξύλων; Καὶ εἶπον τὰ ξύλα τῇ ῥάμνῳ • Δεύρο σύ, βασίλευσεν ἐφ' ἡμῶν. Καὶ εἶπεν ἡ ῥάμνος· Εἰ ἐν ἀληθείᾳ χρίετέ με ὑμεῖς βασιλέα ἐφ' ὑμᾶς, ζ 1. η' τῷ ἀρώτρῳ ποδί τῷ τοῦ ἀρότρου πεδίο 15. Β, το Αφρικδώκ Ιακείμ οι πασσάλω Γ. Η Ιεροβάαλ τι, 52. οι τους λαμψά τα ἑαυτά σε ἐν ᾗ δοξάζουσι τὸν Θεὸν ἄνδρες π. κινεῖσθαι ἐπὶ τῶν ξ. ἡμῶν Ι. ἡμῖν κι απο λείψασα εγώ 11. • CHRONICON. LIB. I. - A p rcussitque una die de Philistiim sexcentos viros vomere aratri boum, XXIX. De Burac. Post Samegar judex factus est Barac et cum co Debbora prophetissa et uxor Lapidoth annis qua- draginta ; et devicit Jabin et Sisaram, qui oppres- serat Israel annis viginti. Occisus est autem Sisara clavo infixo a Jahel uxore Haber Cinei. Sitienti cnim Sisaræ venientique ad Jahel pecora pascen - tem, ipsa lac dedit; qui cum ad saturitatem bi- bisset, somno oppressus est. Tunc Jahel clavum e tabernaculo sumptum vi in tempora ejus infixit, mortique eum tradens salutem populi Israel ope- rata est. In illis autem temporibus Prometheus el Orpheus Thrax Græcorum sapientissimi, Asclepias B medicus, et Lycurgus Spartiates Græcorumque le- gislator, innotescebant. c D XXX. De Gedeone. Post Barac judex fuit Gedoon, qui et vocatus est Jeroboam annis quadraginta, percussitque Madian cnm trecentis viris, qui lingua sua aquas lambuerunt, et Oreb et Zeb et Zebei duces eorum, destruxitque turrim Phanuel, et spinis dila- ceravit principes eorum qui Israel annis septem oppresserant. XXXI. De Abimelech. Post Gedeonem judex fuit Abimelech filius ejus annis tribus. Occidit super lapidem unum fratres suos liberos septuaginta viros, ex quibus nullus relictus est, præter Joathain juniorem qui aufu- git in montis cacumen, et sequente populo Abimelech, elevata voce ad populum Joatham dixit parabolum hanc : • Audite mne, viri Sichem : ita audiat vos Deus. lerunt ligna ut ungerent super se regen, dixeruntque olive : Impera nobis. » Que respondit: Numquid possum deserere pinguedi- nem meam, ex qua mili gloria est apud Deum et homines, et venire ut inter ligna promovear? Dixeruntque ligna ad ficum : • Impera nobis., Que respondit eis : • Numquid possum deserere dulcedinem meam et ire ut inter cætera ligna pro - movear?, El dixerunt ligna viti : « Impera nobis. Quæ respondit eis : « Numquid possum deserere vi- num meum quod lætificat homines et venire ut inter ligna promovear?, Dixeruntque ligna ad rhamnum : • Veni, impera nobis, » et respondit rhamnus : Si vere me regem constituistis, venite, et sub umbra mea requiescite, si autem non vultis, egrediatur ignis Variæ lectiones et notæ. - coil. a secunda manu. Νota cod. a sec. 113. (3877) Cal. 95, 22-96 2. Nola cod. et cod. Curl. T.. a sec. m. (3917) Ced. 96, 2.5. Jul. Ced. cool. **1378 (3956) Ced. 96,5-12. Jud. 1x, 5-24. 52. 57. Jud. 1, 8. ut v. 11. cod. huiv cod.

ζι, πατάξα; ἐκ τῶν ἀλλοφύλων ἐν ἡμέρᾳ μιᾷ, ἐν τῷ ἀροτρόπιδι τῶν βοῶν, ἄνδρας γ'. Κα'. Περὶ Βαρά • * Μετὰ δὲ Σαμ γὰρ γέγονε κριτής Βαράκ, μεθ' εξ καὶ Δεδῶρα ἡ προφῆτις (καὶ γυνή Λαμφιδώθηκε Στη μ', πολεμήσας τὸν Ἰαβεὶμ καὶ τὸν Σισάρα, θάβα ψαντα τὸν Ἰσραὴλ ἔτη κ', ὅτε καὶ τὸν Σισάρα ἡ Ἰαὴλ ἀπέκτεινε πασσάλῳ, γυνή Χαβὲρ τοῦ Κινέου διψή σαντος γὰρ τοῦ Σισάρα καὶ προσελθόντος τῇ Ἰαὴλ, πρόβατα νομούσῃ, γάλα αὐτῷ ἐπιδοῦσα, καὶ εἰς κόρον πιὼν καὶ εἰς ὕπνον τραπείς, πασσάλου εν τῆς σκηνῆς λαβομένη καὶ τοῖς ὠσὶν αὐτοῦ ἀνδρείως ἐμε πήξασα, τῷ θανάτῳ παρέπεμψε, καὶ σωτηρίαν τοῦ λαοῦ τῶν Ἰουδαίων εἰργάσατο). Εν ταύταις δὲ ταῖς ἡμέραις καὶ Προμηθεύς, καὶ Ὀρφεὺς ὁ Θράξ, οι σοφώτατοι παρ' Ελλησιν, καὶ Ἀσκληπιὸς ὁ ἰατρὸς, καὶ Λυκούργος ο Σπαρτιάτης και νομοθέτης τῶν Ελλήνων, ἐγνωρίζοντο. Α'. Περὶ Γεδεών 38. $1 * Μετὰ δὲ Βαρκ γέγονε κριτής Γεδεών, ὁ καὶ Ιεροβοάμ 10, Στη μ', πατάξας (225) καὶ τὴν Μαδιάμ μετὰ τ᾿ τῶν λαψάντων οι (τῇ γλώττῃ ἐν τῷ πίνειν, καὶ τὸν Ωρήβ, καὶ Ζήβ, καὶ Ζεβεὲ, τοὺς ἄρχοντας αὐτῶν, τὸν δὲ πύργον Φανουήλ κατέστρεψε), καὶ τοὺς ἄρχοντας αὐτῶν ἡλόησεν ἐν ταῖς ἀκάνθαις, θλίψαντας τὸν Ἰσραὴλ ἔτη ζ'. ΛΑ'. Περὶ 'Αβιμέλεχ. * Μετὰ δὲ Γεδεών γέγονε κριτής 'Αβιμέλεχ, υἱός αὐτοῦ, ἔτη γ', πατάξας τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ, ἐκ τῶν Ελευθέρων, ἄνδρας ο' ἐπὶ λίθον ἕνα, ἐξ ὧν οὐ κατα ελείφθη πλὴν Ἰωάθαμ τοῦ νεωτέρου διαδράντος, ὃς καὶ (παραπορευομένου τοῦ ᾿Αβιμελὲχ μετὰ τοῦ λαοῦ) ἀνῆλθε Ἰωάθαμ ἐπὶ (τὴν κορυφὴν) τοῦ ὄρους (καὶ ἐπάρας τὴν φωνὴν αὐτοῦ) φησὶ (πρὸς αὐτὸν) παρα βολὴν τοιαύτην· • ('Ακούσατέ μου, ἄνδρες Σικίμων, καὶ ἀκούσει ὑμῶν ὁ Θεός· πορευόμενα ἐπορεύθη τὰ ξύλα του χρίσαι βασιλέα ἐφ' ἑαυτῶν 68- καὶ εἶπον τῇ ἐλαίᾳ· Βασίλευε ἐφ' ἡμᾶς. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ἡ ἐλαία· Μὴ καταλείψασα τὴν πιότητά μου, ἣν ἐδοξασέ με ὁ Θεὸς καὶ οἱ ἄνθρωποι, πορεύσομαι ἄρχειν ξύ- λων “; Καὶ εἶπον τῇ συχῇ · Βασίλευσον ἐφ' ἡμῶν 40. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ἡ συχῆ· Μὴ παρεάσασα την γλυκύτητά μου, πορεύσομαι ἄρχειν τῶν ξύλων ; Καὶ εἶπον τῇ ἀμπέλῳ· Βασίλευσον ἐφ' ἡμῶν 40. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ἡ ἄμπελος· Μὴ καταλείψασα εν τὸν οἶ- νόν μου τὴν εὐφραίνοντα τοὺς ἀνθρώπους, πορεύσου μαι ἄρχειν ξύλων; Καὶ εἶπον τὰ ξύλα τῇ ῥάμνῳ • Δεύρο σύ, βασίλευσεν ἐφ' ἡμῶν. Καὶ εἶπεν ἡ ῥάμνος· Εἰ ἐν ἀληθείᾳ χρίετέ με ὑμεῖς βασιλέα ἐφ' ὑμᾶς, ζ 1. η' τῷ ἀρώτρῳ ποδί τῷ τοῦ ἀρότρου πεδίο 15. Β, το Αφρικδώκ Ιακείμ οι πασσάλω Γ. Η Ιεροβάαλ τι, 52. οι τους λαμψά τα ἑαυτά σε ἐν ᾗ δοξάζουσι τὸν Θεὸν ἄνδρες π. κινεῖσθαι ἐπὶ τῶν ξ. ἡμῶν Ι. ἡμῖν κι απο λείψασα εγώ 11. • CHRONICON. LIB. I. - A p rcussitque una die de Philistiim sexcentos viros vomere aratri boum, XXIX. De Burac. Post Samegar judex factus est Barac et cum co Debbora prophetissa et uxor Lapidoth annis qua- draginta ; et devicit Jabin et Sisaram, qui oppres- serat Israel annis viginti. Occisus est autem Sisara clavo infixo a Jahel uxore Haber Cinei. Sitienti cnim Sisaræ venientique ad Jahel pecora pascen - tem, ipsa lac dedit; qui cum ad saturitatem bi- bisset, somno oppressus est. Tunc Jahel clavum e tabernaculo sumptum vi in tempora ejus infixit, mortique eum tradens salutem populi Israel ope- rata est. In illis autem temporibus Prometheus el Orpheus Thrax Græcorum sapientissimi, Asclepias B medicus, et Lycurgus Spartiates Græcorumque le- gislator, innotescebant. c D XXX. De Gedeone. Post Barac judex fuit Gedoon, qui et vocatus est Jeroboam annis quadraginta, percussitque Madian cnm trecentis viris, qui lingua sua aquas lambuerunt, et Oreb et Zeb et Zebei duces eorum, destruxitque turrim Phanuel, et spinis dila- ceravit principes eorum qui Israel annis septem oppresserant. XXXI. De Abimelech. Post Gedeonem judex fuit Abimelech filius ejus annis tribus. Occidit super lapidem unum fratres suos liberos septuaginta viros, ex quibus nullus relictus est, præter Joathain juniorem qui aufu- git in montis cacumen, et sequente populo Abimelech, elevata voce ad populum Joatham dixit parabolum hanc : • Audite mne, viri Sichem : ita audiat vos Deus. lerunt ligna ut ungerent super se regen, dixeruntque olive : Impera nobis. » Que respondit: Numquid possum deserere pinguedi- nem meam, ex qua mili gloria est apud Deum et homines, et venire ut inter ligna promovear? Dixeruntque ligna ad ficum : • Impera nobis., Que respondit eis : • Numquid possum deserere dulcedinem meam et ire ut inter cætera ligna pro - movear?, El dixerunt ligna viti : « Impera nobis. Quæ respondit eis : « Numquid possum deserere vi- num meum quod lætificat homines et venire ut inter ligna promovear?, Dixeruntque ligna ad rhamnum : • Veni, impera nobis, » et respondit rhamnus : Si vere me regem constituistis, venite, et sub umbra mea requiescite, si autem non vultis, egrediatur ignis Variæ lectiones et notæ. - coil. a secunda manu. Νota cod. a sec. 113. (3877) Cal. 95, 22-96 2. Nola cod. et cod. Curl. T.. a sec. m. (3917) Ced. 96, 2.5. Jul. Ced. cool. **1378 (3956) Ced. 96,5-12. Jud. 1x, 5-24. 52. 57. Jud. 1, 8. ut v. 11. cod. huiv cod.

πῦρ ἀπ' ἐμοῦ καὶ καταφάγοι τὰς κέδρους του Λιβά νου. Καὶ νῦν εἰ ἐν ἀληθείᾳ ἐβασιλεύσατε τὸν ᾿Αβι- μέλεχ υἱὸν τῆς παλλακῆς ἐκ τοῦ πατρός μου, ἐξέλθοι πῦρ ἀπὸ ᾿Αβιμέλεχ καὶ καταφάγοι τοὺς ἄνδρας Σικί μων, καὶ ἐξέλθῃ πῦρ ἀπὸ ἀνδρῶν Σικίμων καὶ και ταφάγοι τὸν ᾿Αβιμέλεχ. Καὶ ταῦτα εἰπὼν Ἰωάθαμ, εὐθὺς ἀπέδρα. Καὶ ἐξαπέστειλεν ὁ Θεός πνεῦμα πονηρὸν ἀναμέσον ᾿Αβιμέλεχ καὶ ἀναμέσον ἀνδρῶν Σικίμων, καὶ ἠθέτησαν οἱ ἄνδρες Σικίμων ἐν τῷ οἴκῳ ᾿Αβιμέλεχ τοῦ ἐπαγαγεῖν τὴν ἀδικίαν καὶ τὸ αἷμα τῶν σ' υἱῶν Γεδεὼν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν ᾿Αβιμέλεχ. Καὶ γὰρ ἀπελθὼν πολεμῆσαι πόλιν " καὶ προσεγγίσας τῇ θύρα τοῦ πύργου ἐμπρῆσαι αὐτὴν, ἔρριψε γυνὴ κλά σμα μύλου ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ συνέτρι δεῦτε, ὑπέστητε ἐν τῇ σκιᾷ μου, καὶ εἰ μὴ, ἐξέλθοι ψε τὸ κρανίον αὐτοῦ, καὶ ἐπιδοήσας ταχὺ εἶπε πρὸς σου τὸν αίροντα τὰ σκεύη αὐτοῦ· «Σπάσαι τὴν ῥομφαίαν καὶ θανάτωσόν με, μήποτε εἴπωσι· Γυνὴ αὐτ τὸν ἀπέκτεινε. » Καὶ ἐκέντησεν αὐτὸν τὸ παιδάριον αὐτοῦ καὶ ἀνεῖλε· καὶ ἐπέτρεψεν δι ὁ Θεὸς τὴν πονη- ρίαν 'Αβιμέλεχ, ἣν ἐποίησε τῷ πατρὶ αὐτοῦ, ἀπο κτείνας τοὺς οἱ υἱοὺς τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ἀδελφοὺς δὲ ἑαυτοῦ, καὶ πᾶσαν τὴν πονηρίαν τῶν ἀνδρῶν Σι- κιμίτων επέτρεψεν ὁ Θεὸς ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτῶν κατὰ τὸν λόγον καὶ τὴν παραβολὴν Ἰωάθαν υἱοῦ 18- ροβάλλ 85). Ίστέον οὖν, φησὶν ὁ ἀείδιμος Χρυσόστο μος, ὡς πολυσήμαντόν ἐστι τὸ ὄνομα τῆς παραδο λῆς· (234) Ἔστι γὰρ παραβολὴ λάλημα, καὶ ὑπόδει γμα, καὶ ὀνειδισμός, ὡς ὅταν λέγῃ Δαυΐδ · « Εθου δι ἡμᾶς εἰς παραβολὴν ἐν τοῖς ἔθνεσιν, κίνησιν κεφαλής ἐν τοῖς λαοίς, ο Ετι οὐ γὰρ παραβολὴ αἰνιγματώδης λόγος, ο πολλοὶ λέγουσι ζήτημα, ἐμφαῖνον τι 8, οὐκ αὐτόθεν δὲ δῆλον πάντως ἀπὸ τῶν ῥημάτων, ἀλλ᾽ ἔχον δ' ἐντὸς ἐγκεκρυμμένην διάνοιαν, ὡς ὅταν ὁ Σαμψών ἔλεγεν " . Ἐξῆλθε ἀπὸ στόματος ισχυρού γλυκύ, ο καὶ ὁ Σολομὼν ἔφη· « Τότε νοήσεις παρα- βολὴν καὶ σκοτεινὸν λόγον ". Λέγεται δὲ παραβολή καὶ ὁμοίωσις· ι Καὶ ἄλλην γὰρ παραβολήν παρέθη κεν αὐτοῖς λέγων. Ομοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐ ρανῶν ἀνθρώπῳ σπείροντι καλὸν σπόρον ". » Λέγε ται δὲ παραβολὴ καὶ ἡ τροπολογία, οἷον ἐστὶ τό • Υἱὲ ἀνθρώπου, εἶπον αὐτοῖς τὴν παραβολὴν ταύ την· Ὁ ἀετὸς ὁ μεγαλοπτέρυγος ". » Παραβολή λέγεται καὶ ὁ τύπος καὶ ἡ εἰκὼν ὡς ὁ Παῦλος ἔφη σ • Πίστει προσενήνοχεν ᾿Αβραάμ τὸν Ἰσαὰκ πειρα- ζόμενος, καὶ τὴν μονογενῆ προσέφερεν τὰς σε επαγ- γελίας ἀποδεξαμενος, ὅθεν καὶ ἐν παραβολῇ αὐτὸν ἐκομίσατο, ν τουτέστιν ἐν τύπῳ καὶ εἰκόνι, ο Πα- ραβολή ἐστι λόγος παραβάλλων τὰ νοητὰ πρὸς τὰ αἰ. σθητὰ καὶ παριστῶν ἐκ τῶν ἐγκοσμίων καὶ ὁρατῶν τὰ ὑπερκόσμια καὶ ἀόρατα. Πρόβλημα δέ ἐστι λόγος συνεσκιασμένος καὶ αἰνιγματώδης, κατὰ τὸ εἰρημένον, ο Κλινῶ εἰς παραβολὴν τὸ οὖς μου, σε λ. ἔθου Ρε. χειν, 14. οι Ιερο Η έστι πο σε υἱὸν παιδίσκης 18. πόλεσιν να σπάσον τὴν ρ. μου 56. κι έπετρ. 1. έπεστρ. βαλ Ι. Ιεροβοάμ ω. δε ἐμφαίνοντα ἐμφαῖνον μέν τι πάντα ὃν ἔχων κι οἷα τὰ τοῦ Σ. & Ε. Δεν, 14. το φερεν τις 1. προσέφερεν ὁ τάς GEORGII HAMARTOLI de rhamano et devoret cedros Libani. . Nunc igitur, A si recte constituistis super vos regem Abimelech filium concubinæ patris mei, egrediatur ignis de Abi- melechs et devoret viros Sichem, et egrediatur ignis de viris Sichem et devoret Abimelech. Quæ cum dixisset Joatham, fugit. Misitque Deus spiritum pes- simum inter Abimelech et habitatores Sichem, et cœ- perunt viri Sichem rejicientes Abimelech conferre injustitiam et sanguinem septuaginta filiorum Gedeo, nis in caput Abimelech. Profecto enim Abimelech al debellandam urbem et jam appropinquante ad portam turris ut eam incenderet, ‹ ecce una mu- lier fragmen molæ desuper jaciens super caput ejus, confregit cerebrum ejus. Qui vocal cito armigerum suum, et ait ad eum : . Evagina gla- dium tuum et percute une, ne forte dicatur quod a B femina interfectus sim. Et percussit eum armiger et interfecit. Et reddidit Deus malum quod fecerat Abimelech contra patrem suum, interfectis septua- ginta filiis patris sui, fratribus suis; Sichimitis quoque, malum quod operati erant retribuit Deus,;, et venit super caput eorum secundum verbum et parabolam Joatham tilii Jerobaal. «Sciendum nunc, ait divus Chrysostomus, quam multiplică sensu polleat hæc vox parabola. Est enim parabola sermo, exemplum et exprobratio, sicut cum dicit David : « Posuisti nos in parabolam in genti bus, commotionem capitis in populis. » Est quo- que parabola ænigmaticus sermo, quod multi quæstionem vocant. Apparet quidem aliquid, non autem est sermo apertus ex oinni parte in verbis, sed intus aliquid habet absconditum, sicuat quando dixit Samson : • De ore furti egressa est dulcedo, › et Salomon dixit: Tunc animadvertis parabolam et obscurum sermonem. › Dicitur etiam parabola similitudo : « Et aliam parabolam propo- suit eis dicens : Simile factum est regnum cœlorum homini qui seminavit bonum semen in agro suo. › Di- citur quoque parabola figurata oratio, sicut ibi: ‹ Fili hominis, dic eis parabolam hanc : Aquila grandis magnarum alarum. › Parabola dicitur etiam typus et imago, ut quando Paulus ait : Fide obtulit Abra- bain Isaac, cum tentaretur, et unigenitum offerebat qui susceperat repromissiones, unde eum et in para- bolam accepit, › id est in typo et imagine. Parabola est sermo comparans sensibilibus intellectualia et monstrans ex inferioribus et visibilibus rebus præsentibus superiora et invisibilia. Proble- ma est sermo obscurus et ænigmaticus, sicut dictum est : Inclinabo in parabolam aurem meam ; aperiam in psalterio problemna meun. » (2) • Varia lectiones et notæ. D . Chr. cod. cod. Cell. 96,13-97,17. Chrys. v. 1. Chr. Cell. Chr. Cell. Chr. curl. Chr. Jul. Prov. 1, 6. co Matth. XIII, 24. •1 Ez. xvii, 2, cod. Chr. C. 3. es Hebr. xi, 17, 19. Η προσέ

πῦρ ἀπ' ἐμοῦ καὶ καταφάγοι τὰς κέδρους του Λιβά νου. Καὶ νῦν εἰ ἐν ἀληθείᾳ ἐβασιλεύσατε τὸν ᾿Αβι- μέλεχ υἱὸν τῆς παλλακῆς ἐκ τοῦ πατρός μου, ἐξέλθοι πῦρ ἀπὸ ᾿Αβιμέλεχ καὶ καταφάγοι τοὺς ἄνδρας Σικί μων, καὶ ἐξέλθῃ πῦρ ἀπὸ ἀνδρῶν Σικίμων καὶ και ταφάγοι τὸν ᾿Αβιμέλεχ. Καὶ ταῦτα εἰπὼν Ἰωάθαμ, εὐθὺς ἀπέδρα. Καὶ ἐξαπέστειλεν ὁ Θεός πνεῦμα πονηρὸν ἀναμέσον ᾿Αβιμέλεχ καὶ ἀναμέσον ἀνδρῶν Σικίμων, καὶ ἠθέτησαν οἱ ἄνδρες Σικίμων ἐν τῷ οἴκῳ ᾿Αβιμέλεχ τοῦ ἐπαγαγεῖν τὴν ἀδικίαν καὶ τὸ αἷμα τῶν σ' υἱῶν Γεδεὼν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν ᾿Αβιμέλεχ. Καὶ γὰρ ἀπελθὼν πολεμῆσαι πόλιν " καὶ προσεγγίσας τῇ θύρα τοῦ πύργου ἐμπρῆσαι αὐτὴν, ἔρριψε γυνὴ κλά σμα μύλου ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ συνέτρι δεῦτε, ὑπέστητε ἐν τῇ σκιᾷ μου, καὶ εἰ μὴ, ἐξέλθοι ψε τὸ κρανίον αὐτοῦ, καὶ ἐπιδοήσας ταχὺ εἶπε πρὸς σου τὸν αίροντα τὰ σκεύη αὐτοῦ· «Σπάσαι τὴν ῥομφαίαν καὶ θανάτωσόν με, μήποτε εἴπωσι· Γυνὴ αὐτ τὸν ἀπέκτεινε. » Καὶ ἐκέντησεν αὐτὸν τὸ παιδάριον αὐτοῦ καὶ ἀνεῖλε· καὶ ἐπέτρεψεν δι ὁ Θεὸς τὴν πονη- ρίαν 'Αβιμέλεχ, ἣν ἐποίησε τῷ πατρὶ αὐτοῦ, ἀπο κτείνας τοὺς οἱ υἱοὺς τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ἀδελφοὺς δὲ ἑαυτοῦ, καὶ πᾶσαν τὴν πονηρίαν τῶν ἀνδρῶν Σι- κιμίτων επέτρεψεν ὁ Θεὸς ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτῶν κατὰ τὸν λόγον καὶ τὴν παραβολὴν Ἰωάθαν υἱοῦ 18- ροβάλλ 85). Ίστέον οὖν, φησὶν ὁ ἀείδιμος Χρυσόστο μος, ὡς πολυσήμαντόν ἐστι τὸ ὄνομα τῆς παραδο λῆς· (234) Ἔστι γὰρ παραβολὴ λάλημα, καὶ ὑπόδει γμα, καὶ ὀνειδισμός, ὡς ὅταν λέγῃ Δαυΐδ · « Εθου δι ἡμᾶς εἰς παραβολὴν ἐν τοῖς ἔθνεσιν, κίνησιν κεφαλής ἐν τοῖς λαοίς, ο Ετι οὐ γὰρ παραβολὴ αἰνιγματώδης λόγος, ο πολλοὶ λέγουσι ζήτημα, ἐμφαῖνον τι 8, οὐκ αὐτόθεν δὲ δῆλον πάντως ἀπὸ τῶν ῥημάτων, ἀλλ᾽ ἔχον δ' ἐντὸς ἐγκεκρυμμένην διάνοιαν, ὡς ὅταν ὁ Σαμψών ἔλεγεν " . Ἐξῆλθε ἀπὸ στόματος ισχυρού γλυκύ, ο καὶ ὁ Σολομὼν ἔφη· « Τότε νοήσεις παρα- βολὴν καὶ σκοτεινὸν λόγον ". Λέγεται δὲ παραβολή καὶ ὁμοίωσις· ι Καὶ ἄλλην γὰρ παραβολήν παρέθη κεν αὐτοῖς λέγων. Ομοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐ ρανῶν ἀνθρώπῳ σπείροντι καλὸν σπόρον ". » Λέγε ται δὲ παραβολὴ καὶ ἡ τροπολογία, οἷον ἐστὶ τό • Υἱὲ ἀνθρώπου, εἶπον αὐτοῖς τὴν παραβολὴν ταύ την· Ὁ ἀετὸς ὁ μεγαλοπτέρυγος ". » Παραβολή λέγεται καὶ ὁ τύπος καὶ ἡ εἰκὼν ὡς ὁ Παῦλος ἔφη σ • Πίστει προσενήνοχεν ᾿Αβραάμ τὸν Ἰσαὰκ πειρα- ζόμενος, καὶ τὴν μονογενῆ προσέφερεν τὰς σε επαγ- γελίας ἀποδεξαμενος, ὅθεν καὶ ἐν παραβολῇ αὐτὸν ἐκομίσατο, ν τουτέστιν ἐν τύπῳ καὶ εἰκόνι, ο Πα- ραβολή ἐστι λόγος παραβάλλων τὰ νοητὰ πρὸς τὰ αἰ. σθητὰ καὶ παριστῶν ἐκ τῶν ἐγκοσμίων καὶ ὁρατῶν τὰ ὑπερκόσμια καὶ ἀόρατα. Πρόβλημα δέ ἐστι λόγος συνεσκιασμένος καὶ αἰνιγματώδης, κατὰ τὸ εἰρημένον, ο Κλινῶ εἰς παραβολὴν τὸ οὖς μου, σε λ. ἔθου Ρε. χειν, 14. οι Ιερο Η έστι πο σε υἱὸν παιδίσκης 18. πόλεσιν να σπάσον τὴν ρ. μου 56. κι έπετρ. 1. έπεστρ. βαλ Ι. Ιεροβοάμ ω. δε ἐμφαίνοντα ἐμφαῖνον μέν τι πάντα ὃν ἔχων κι οἷα τὰ τοῦ Σ. & Ε. Δεν, 14. το φερεν τις 1. προσέφερεν ὁ τάς GEORGII HAMARTOLI de rhamano et devoret cedros Libani. . Nunc igitur, A si recte constituistis super vos regem Abimelech filium concubinæ patris mei, egrediatur ignis de Abi- melechs et devoret viros Sichem, et egrediatur ignis de viris Sichem et devoret Abimelech. Quæ cum dixisset Joatham, fugit. Misitque Deus spiritum pes- simum inter Abimelech et habitatores Sichem, et cœ- perunt viri Sichem rejicientes Abimelech conferre injustitiam et sanguinem septuaginta filiorum Gedeo, nis in caput Abimelech. Profecto enim Abimelech al debellandam urbem et jam appropinquante ad portam turris ut eam incenderet, ‹ ecce una mu- lier fragmen molæ desuper jaciens super caput ejus, confregit cerebrum ejus. Qui vocal cito armigerum suum, et ait ad eum : . Evagina gla- dium tuum et percute une, ne forte dicatur quod a B femina interfectus sim. Et percussit eum armiger et interfecit. Et reddidit Deus malum quod fecerat Abimelech contra patrem suum, interfectis septua- ginta filiis patris sui, fratribus suis; Sichimitis quoque, malum quod operati erant retribuit Deus,;, et venit super caput eorum secundum verbum et parabolam Joatham tilii Jerobaal. «Sciendum nunc, ait divus Chrysostomus, quam multiplică sensu polleat hæc vox parabola. Est enim parabola sermo, exemplum et exprobratio, sicut cum dicit David : « Posuisti nos in parabolam in genti bus, commotionem capitis in populis. » Est quo- que parabola ænigmaticus sermo, quod multi quæstionem vocant. Apparet quidem aliquid, non autem est sermo apertus ex oinni parte in verbis, sed intus aliquid habet absconditum, sicuat quando dixit Samson : • De ore furti egressa est dulcedo, › et Salomon dixit: Tunc animadvertis parabolam et obscurum sermonem. › Dicitur etiam parabola similitudo : « Et aliam parabolam propo- suit eis dicens : Simile factum est regnum cœlorum homini qui seminavit bonum semen in agro suo. › Di- citur quoque parabola figurata oratio, sicut ibi: ‹ Fili hominis, dic eis parabolam hanc : Aquila grandis magnarum alarum. › Parabola dicitur etiam typus et imago, ut quando Paulus ait : Fide obtulit Abra- bain Isaac, cum tentaretur, et unigenitum offerebat qui susceperat repromissiones, unde eum et in para- bolam accepit, › id est in typo et imagine. Parabola est sermo comparans sensibilibus intellectualia et monstrans ex inferioribus et visibilibus rebus præsentibus superiora et invisibilia. Proble- ma est sermo obscurus et ænigmaticus, sicut dictum est : Inclinabo in parabolam aurem meam ; aperiam in psalterio problemna meun. » (2) • Varia lectiones et notæ. D . Chr. cod. cod. Cell. 96,13-97,17. Chrys. v. 1. Chr. Cell. Chr. Cell. Chr. curl. Chr. Jul. Prov. 1, 6. co Matth. XIII, 24. •1 Ez. xvii, 2, cod. Chr. C. 3. es Hebr. xi, 17, 19. Η προσέ

ἀνοίξω ἐν ψαλτηρίῳ τὸ πρόβλημά μου 66, ο Πρόβλημά ἐστι θεώρημα συντείνον πρὸς θεωρίαν καὶ γνῶσιν. Παράδειγμα δὲ ἐστι λόγος ἀπὸ τοῦ καθ᾽ ἕκαστα ἄγων ἐπὶ τὸ καθόλου, ἡ δεῖξες πιστουμένη τὸ μερικόν διὰ μερικοῦ καὶ ὁμοίου. Παροιμία δέ ἐστι λόγος ἀπόκρυ φος δι' ἑτέρου προδήλου σημαινόμενος. ΛΒ'. θωλᾶς. σε Μετὰ δὲ ᾿Αβιμέλεχ γέγονε κριτής Θωλᾶ ἔτη κγ'. ΑΓ'. Περὶ 'Ιαήρ σε Μετὰ τοῦτον γέγονε κριτής Ιαὴρ ἔτη κβ'. ΑΔ'. Περὶ Ιεφθάε 80. το Μετὰ Ἰαήρ γέγονε κριτής Ιεφθάε ὁ Γαλααδί- της ἔτη ζ'. πατάξας τους Αμμανίτας καὶ τοὺς β Φιλιστιείν, θλίψαντας τὸν Ἰσραὴλ έτη ιη'. τι (2) Μετὰ δὲ Ιεφθάε γέγονε κριτής Σεβὼν ὁ Βηθλεεμίτης ἔτη κ'. (3) Μετὰ δὲ Σεβών γέγονε κριτής Εγλων Ζα- μου έτη ιβ'. θωνίτης ἔτη η'. ΛΕ'. Περὶ Σαμψώνος. 95. ** Μετὰ δὲ ᾿Αβδὼν γέγονε κριτής Σαμψών ἔτη κ', κατάξας καὶ τοὺς Φιλιστιεὶμ ἐν σιαγόνι ὄνου, καὶ ἐν ῥάβδῳ, καὶ ἐν ἀλώπηξι, καὶ ἐν συμπτώματι οίκου, θλίψαντας τὴν Ἰσραὴλ ἔτη μ', οὗ τὴν ἰσχὺν καὶ ἀνδρείαν δεικνύουσι μὲν καὶ ταῦτα, δηλοῦσι δὲ καὶ τὰ διάφορα ἰσχυρώτατα δεσμὰ διαλυόμενα έχ δίως ἀπὸ τῶν χειρῶν αὐτοῦ καὶ πύλαι πόλεως ἀνα σπώμεναι φησί γάρ τι . Εἰσῆλθε Σαμψὼν εἰς Γά- ζαν τὴν πόλιν πρός τινα πόρνην, καὶ γνόντες οἱ Γαζαῖοι ἐνήδρευσαν ἀφ' ἑσπέρας κλείσαντες τὴν πό λεν, βουλόμενοι αὐτὸν ἀνελεῖν τῇ ἐπαύριον. Ο δὲ μεσούσης τῆς νυκτὸς ἀναστὰς καὶ ἐπιλαβόμενος τὰς πύλας τῆς πόλεως σὺν τοῖς δυσὶ σταθμοῖς, καὶ ἀνα- βαστάσας αὐτὴν σὺν τοῖς μοχλοῖς, καὶ ἐπιθεὶς ἐπὶ τῶν ὤμων αὐτοῦ ἐξῆλθε, ἔθηκε δὲ αὐτὰς ἐπὶ τὴν κορυφὴν τοῦ κατὰ προσώπου όρους (235) της πό λεως ". » Εφ' οὗ καὶ Ἡρακλῆς ὁ παρ' Έλλησι δια- 77. βόητος ἐγνωρίζετο ὁ τοὺς ιβ' ἄθλους ἀνύσας. Οὗτός ἐστι καὶ ὁ τῆς κογχύλης ευρέτης, καὶ οὐκ ἄλλος. (5) Περὶ δὲ Σαμψών καλῶς παραινεῖ ὁ προφήτης λέγων 18- Μη καταπιστεύετε ἐν φίλοις — καὶ ἀπὸ τῆς συγκοί- του του φύλαξαι τοῦ ἀναθέσθαι αὐτῇ. Παρενοχλήθη γὰρ ὁ δίκαιος οὗτος ὑπὸ τῆς πρώτης αὐτοῦ γυναικὸς, καὶ ἀναγγείλας αὐτῇ τὸ πρόβλημα, γέγονε αὐτῷ λύ- της μεγίστης ὑπόθεσις· ὡσαύτως δὲ καὶ ἡ δευτέρα Δαλιδάς ἔργοις ἀπατηλοῖς δελεάσατα τὸν ὅσιον, ἐπίσ χαρμον τοῦτον ἐποίησε τοῖς ἐχθροῖς αὐτοῦ, καὶ ὁ ἐξ ΚΤΛ. το (4004) Στη ς'. 711307 (4010) ἔτη ζ' Ευσεβών 'Αβαιτσάν έτη τ' Αἰγλώμ ὁ Ζαβουλωνίτης Ελγὼν ὁ Αιλώμ ὁ Ζα6. Λαβδῷ Μαραθωνίτ. Το (4017) Λαβδών Μαραθ. Λαθὼς ὁ Μαραθ. Το προσώπου 1. πρόσωπον π τοῦ δ. τοῦ ἐπὶ προ τοῦ Χεβρών 3. * καταπιστεύεσθε CHRONICON. - LIB. II. A Problema fit theorema quando ad visionem et cognitionem perducit. Paradigma est argumentum de eo quod cuique parti competit ad id quod toti. Demonstratio probat partem per partem et ejus si- mile. Proverbium est sermo obscurus per alium cla- rum significatus. XXXII. De Thola. Post Abimelech judex fuit Tholas annis viginti tribus. XXXIII. De Jair. Post Tholam judicavit Israel Jair annis viginti duobus. XXXIV. De Jephthe. Post Jair judex factus est Jephthe Galaadites amuis septem, percussitque Ammonitas et Philistmos qui oppresserant Israel annis decem et octo. Pust Jephthe judex fuit Sebon Bethleemites annis viginti. Huic successit Eglon Zari et judicavit ann's duodecim. Quo mortuo, judex fuit Abdon Pharathonites annis octo. XXXV. De Samsone. Abdoni successit Samson, judicavitque populuma annis viginti, percussitque in asini maxilla, in virga, in vulpibus, in eversione domus, Philistzos qui Israel ammis quadraginta oppresserant. Per hæc mira ejus vis et fortitudo innotescit; sed quanta fuerit ostendunt præcipue ista validissima vincula C quæ facile a manibus suis disrupit, et ablati po- stes urbis; dicit enim Scriptura : ‹ lngressus est Saison Gazam ad quamdam mulierem meretricem. Quod cum audissent Gazæ habitatores, ei insidiati sunt et sub vespera clauserunt urbem, volentes eum, mane facto, occidere. Samson vero media nocte surgens apprehendit portæ fores cum duobus postibus et seris, impositasque humeris suis re- posuit in vertice moulis, qui respicit urbem. » In his temporibus innotescebat celebris apud Græ- cos ercules, qui duodecim labores suos perfecit. Hic est qui purpuram invenit, et non alius. Optime ad Samson refertur quod dicit propheta: Nolite credere amicis, et ab ea quæ dormit in • D sinu tuo custodi claustra oris tui. Cum ein justus iste a priore muliere vexatus, ei denuntias- set anigma, facta est ei causa maximæ ærumna. Posterior quoque Dalila cum seduxisset justuni illum, tradidit eum opprobrium inimicis suis, et qui ex promissione conceptus fuerat et annis vi- ginti judex Israel fuerat el, solis manibus ore leo- Variæ lectiones et polm. « Ps. XLIV, Jud. x. 3.4. Mon. Aug. ? Ged. 105,10-19. Jud. sui, 7. Cel. 105,20, ut Leo et Jud. x1, 9. Leo, LXX. ** (414) Ced. 113,20 et Leo ut Jud. xii. 11. Leo, Za6. Ced. LXX. Nola cod. Ced. 105,21. Ced. Lev. (4025) Ced. 106,1-107,9? Jud. xvi, 1-3. cod. Mich. vit, 5; cod. PATROL. GR. CX. (4) Μετὰ τοῦτον γέγονε κριτής Αβδών Φαρα 4. • 1575 (5960) Ced. 105,8 Jud. x, 2. 67 π. 'I. a sec. in. • 1362 (3952) Ced. 105.9

ἀνοίξω ἐν ψαλτηρίῳ τὸ πρόβλημά μου 66, ο Πρόβλημά ἐστι θεώρημα συντείνον πρὸς θεωρίαν καὶ γνῶσιν. Παράδειγμα δὲ ἐστι λόγος ἀπὸ τοῦ καθ᾽ ἕκαστα ἄγων ἐπὶ τὸ καθόλου, ἡ δεῖξες πιστουμένη τὸ μερικόν διὰ μερικοῦ καὶ ὁμοίου. Παροιμία δέ ἐστι λόγος ἀπόκρυ φος δι' ἑτέρου προδήλου σημαινόμενος. ΛΒ'. θωλᾶς. σε Μετὰ δὲ ᾿Αβιμέλεχ γέγονε κριτής Θωλᾶ ἔτη κγ'. ΑΓ'. Περὶ 'Ιαήρ σε Μετὰ τοῦτον γέγονε κριτής Ιαὴρ ἔτη κβ'. ΑΔ'. Περὶ Ιεφθάε 80. το Μετὰ Ἰαήρ γέγονε κριτής Ιεφθάε ὁ Γαλααδί- της ἔτη ζ'. πατάξας τους Αμμανίτας καὶ τοὺς β Φιλιστιείν, θλίψαντας τὸν Ἰσραὴλ έτη ιη'. τι (2) Μετὰ δὲ Ιεφθάε γέγονε κριτής Σεβὼν ὁ Βηθλεεμίτης ἔτη κ'. (3) Μετὰ δὲ Σεβών γέγονε κριτής Εγλων Ζα- μου έτη ιβ'. θωνίτης ἔτη η'. ΛΕ'. Περὶ Σαμψώνος. 95. ** Μετὰ δὲ ᾿Αβδὼν γέγονε κριτής Σαμψών ἔτη κ', κατάξας καὶ τοὺς Φιλιστιεὶμ ἐν σιαγόνι ὄνου, καὶ ἐν ῥάβδῳ, καὶ ἐν ἀλώπηξι, καὶ ἐν συμπτώματι οίκου, θλίψαντας τὴν Ἰσραὴλ ἔτη μ', οὗ τὴν ἰσχὺν καὶ ἀνδρείαν δεικνύουσι μὲν καὶ ταῦτα, δηλοῦσι δὲ καὶ τὰ διάφορα ἰσχυρώτατα δεσμὰ διαλυόμενα έχ δίως ἀπὸ τῶν χειρῶν αὐτοῦ καὶ πύλαι πόλεως ἀνα σπώμεναι φησί γάρ τι . Εἰσῆλθε Σαμψὼν εἰς Γά- ζαν τὴν πόλιν πρός τινα πόρνην, καὶ γνόντες οἱ Γαζαῖοι ἐνήδρευσαν ἀφ' ἑσπέρας κλείσαντες τὴν πό λεν, βουλόμενοι αὐτὸν ἀνελεῖν τῇ ἐπαύριον. Ο δὲ μεσούσης τῆς νυκτὸς ἀναστὰς καὶ ἐπιλαβόμενος τὰς πύλας τῆς πόλεως σὺν τοῖς δυσὶ σταθμοῖς, καὶ ἀνα- βαστάσας αὐτὴν σὺν τοῖς μοχλοῖς, καὶ ἐπιθεὶς ἐπὶ τῶν ὤμων αὐτοῦ ἐξῆλθε, ἔθηκε δὲ αὐτὰς ἐπὶ τὴν κορυφὴν τοῦ κατὰ προσώπου όρους (235) της πό λεως ". » Εφ' οὗ καὶ Ἡρακλῆς ὁ παρ' Έλλησι δια- 77. βόητος ἐγνωρίζετο ὁ τοὺς ιβ' ἄθλους ἀνύσας. Οὗτός ἐστι καὶ ὁ τῆς κογχύλης ευρέτης, καὶ οὐκ ἄλλος. (5) Περὶ δὲ Σαμψών καλῶς παραινεῖ ὁ προφήτης λέγων 18- Μη καταπιστεύετε ἐν φίλοις — καὶ ἀπὸ τῆς συγκοί- του του φύλαξαι τοῦ ἀναθέσθαι αὐτῇ. Παρενοχλήθη γὰρ ὁ δίκαιος οὗτος ὑπὸ τῆς πρώτης αὐτοῦ γυναικὸς, καὶ ἀναγγείλας αὐτῇ τὸ πρόβλημα, γέγονε αὐτῷ λύ- της μεγίστης ὑπόθεσις· ὡσαύτως δὲ καὶ ἡ δευτέρα Δαλιδάς ἔργοις ἀπατηλοῖς δελεάσατα τὸν ὅσιον, ἐπίσ χαρμον τοῦτον ἐποίησε τοῖς ἐχθροῖς αὐτοῦ, καὶ ὁ ἐξ ΚΤΛ. το (4004) Στη ς'. 711307 (4010) ἔτη ζ' Ευσεβών 'Αβαιτσάν έτη τ' Αἰγλώμ ὁ Ζαβουλωνίτης Ελγὼν ὁ Αιλώμ ὁ Ζα6. Λαβδῷ Μαραθωνίτ. Το (4017) Λαβδών Μαραθ. Λαθὼς ὁ Μαραθ. Το προσώπου 1. πρόσωπον π τοῦ δ. τοῦ ἐπὶ προ τοῦ Χεβρών 3. * καταπιστεύεσθε CHRONICON. - LIB. II. A Problema fit theorema quando ad visionem et cognitionem perducit. Paradigma est argumentum de eo quod cuique parti competit ad id quod toti. Demonstratio probat partem per partem et ejus si- mile. Proverbium est sermo obscurus per alium cla- rum significatus. XXXII. De Thola. Post Abimelech judex fuit Tholas annis viginti tribus. XXXIII. De Jair. Post Tholam judicavit Israel Jair annis viginti duobus. XXXIV. De Jephthe. Post Jair judex factus est Jephthe Galaadites amuis septem, percussitque Ammonitas et Philistmos qui oppresserant Israel annis decem et octo. Pust Jephthe judex fuit Sebon Bethleemites annis viginti. Huic successit Eglon Zari et judicavit ann's duodecim. Quo mortuo, judex fuit Abdon Pharathonites annis octo. XXXV. De Samsone. Abdoni successit Samson, judicavitque populuma annis viginti, percussitque in asini maxilla, in virga, in vulpibus, in eversione domus, Philistzos qui Israel ammis quadraginta oppresserant. Per hæc mira ejus vis et fortitudo innotescit; sed quanta fuerit ostendunt præcipue ista validissima vincula C quæ facile a manibus suis disrupit, et ablati po- stes urbis; dicit enim Scriptura : ‹ lngressus est Saison Gazam ad quamdam mulierem meretricem. Quod cum audissent Gazæ habitatores, ei insidiati sunt et sub vespera clauserunt urbem, volentes eum, mane facto, occidere. Samson vero media nocte surgens apprehendit portæ fores cum duobus postibus et seris, impositasque humeris suis re- posuit in vertice moulis, qui respicit urbem. » In his temporibus innotescebat celebris apud Græ- cos ercules, qui duodecim labores suos perfecit. Hic est qui purpuram invenit, et non alius. Optime ad Samson refertur quod dicit propheta: Nolite credere amicis, et ab ea quæ dormit in • D sinu tuo custodi claustra oris tui. Cum ein justus iste a priore muliere vexatus, ei denuntias- set anigma, facta est ei causa maximæ ærumna. Posterior quoque Dalila cum seduxisset justuni illum, tradidit eum opprobrium inimicis suis, et qui ex promissione conceptus fuerat et annis vi- ginti judex Israel fuerat el, solis manibus ore leo- Variæ lectiones et polm. « Ps. XLIV, Jud. x. 3.4. Mon. Aug. ? Ged. 105,10-19. Jud. sui, 7. Cel. 105,20, ut Leo et Jud. x1, 9. Leo, LXX. ** (414) Ced. 113,20 et Leo ut Jud. xii. 11. Leo, Za6. Ced. LXX. Nola cod. Ced. 105,21. Ced. Lev. (4025) Ced. 106,1-107,9? Jud. xvi, 1-3. cod. Mich. vit, 5; cod. PATROL. GR. CX. (4) Μετὰ τοῦτον γέγονε κριτής Αβδών Φαρα 4. • 1575 (5960) Ced. 105,8 Jud. x, 2. 67 π. 'I. a sec. in. • 1362 (3952) Ced. 105.9

ἀνοίξω ἐν ψαλτηρίῳ τὸ πρόβλημά μου 66, ο Πρόβλημά ἐστι θεώρημα συντείνον πρὸς θεωρίαν καὶ γνῶσιν. Παράδειγμα δὲ ἐστι λόγος ἀπὸ τοῦ καθ᾽ ἕκαστα ἄγων ἐπὶ τὸ καθόλου, ἡ δεῖξες πιστουμένη τὸ μερικόν διὰ μερικοῦ καὶ ὁμοίου. Παροιμία δέ ἐστι λόγος ἀπόκρυ φος δι' ἑτέρου προδήλου σημαινόμενος. ΛΒ'. θωλᾶς. σε Μετὰ δὲ ᾿Αβιμέλεχ γέγονε κριτής Θωλᾶ ἔτη κγ'. ΑΓ'. Περὶ 'Ιαήρ σε Μετὰ τοῦτον γέγονε κριτής Ιαὴρ ἔτη κβ'. ΑΔ'. Περὶ Ιεφθάε 80. το Μετὰ Ἰαήρ γέγονε κριτής Ιεφθάε ὁ Γαλααδί- της ἔτη ζ'. πατάξας τους Αμμανίτας καὶ τοὺς β Φιλιστιείν, θλίψαντας τὸν Ἰσραὴλ έτη ιη'. τι (2) Μετὰ δὲ Ιεφθάε γέγονε κριτής Σεβὼν ὁ Βηθλεεμίτης ἔτη κ'. (3) Μετὰ δὲ Σεβών γέγονε κριτής Εγλων Ζα- μου έτη ιβ'. θωνίτης ἔτη η'. ΛΕ'. Περὶ Σαμψώνος. 95. ** Μετὰ δὲ ᾿Αβδὼν γέγονε κριτής Σαμψών ἔτη κ', κατάξας καὶ τοὺς Φιλιστιεὶμ ἐν σιαγόνι ὄνου, καὶ ἐν ῥάβδῳ, καὶ ἐν ἀλώπηξι, καὶ ἐν συμπτώματι οίκου, θλίψαντας τὴν Ἰσραὴλ ἔτη μ', οὗ τὴν ἰσχὺν καὶ ἀνδρείαν δεικνύουσι μὲν καὶ ταῦτα, δηλοῦσι δὲ καὶ τὰ διάφορα ἰσχυρώτατα δεσμὰ διαλυόμενα έχ δίως ἀπὸ τῶν χειρῶν αὐτοῦ καὶ πύλαι πόλεως ἀνα σπώμεναι φησί γάρ τι . Εἰσῆλθε Σαμψὼν εἰς Γά- ζαν τὴν πόλιν πρός τινα πόρνην, καὶ γνόντες οἱ Γαζαῖοι ἐνήδρευσαν ἀφ' ἑσπέρας κλείσαντες τὴν πό λεν, βουλόμενοι αὐτὸν ἀνελεῖν τῇ ἐπαύριον. Ο δὲ μεσούσης τῆς νυκτὸς ἀναστὰς καὶ ἐπιλαβόμενος τὰς πύλας τῆς πόλεως σὺν τοῖς δυσὶ σταθμοῖς, καὶ ἀνα- βαστάσας αὐτὴν σὺν τοῖς μοχλοῖς, καὶ ἐπιθεὶς ἐπὶ τῶν ὤμων αὐτοῦ ἐξῆλθε, ἔθηκε δὲ αὐτὰς ἐπὶ τὴν κορυφὴν τοῦ κατὰ προσώπου όρους (235) της πό λεως ". » Εφ' οὗ καὶ Ἡρακλῆς ὁ παρ' Έλλησι δια- 77. βόητος ἐγνωρίζετο ὁ τοὺς ιβ' ἄθλους ἀνύσας. Οὗτός ἐστι καὶ ὁ τῆς κογχύλης ευρέτης, καὶ οὐκ ἄλλος. (5) Περὶ δὲ Σαμψών καλῶς παραινεῖ ὁ προφήτης λέγων 18- Μη καταπιστεύετε ἐν φίλοις — καὶ ἀπὸ τῆς συγκοί- του του φύλαξαι τοῦ ἀναθέσθαι αὐτῇ. Παρενοχλήθη γὰρ ὁ δίκαιος οὗτος ὑπὸ τῆς πρώτης αὐτοῦ γυναικὸς, καὶ ἀναγγείλας αὐτῇ τὸ πρόβλημα, γέγονε αὐτῷ λύ- της μεγίστης ὑπόθεσις· ὡσαύτως δὲ καὶ ἡ δευτέρα Δαλιδάς ἔργοις ἀπατηλοῖς δελεάσατα τὸν ὅσιον, ἐπίσ χαρμον τοῦτον ἐποίησε τοῖς ἐχθροῖς αὐτοῦ, καὶ ὁ ἐξ ΚΤΛ. το (4004) Στη ς'. 711307 (4010) ἔτη ζ' Ευσεβών 'Αβαιτσάν έτη τ' Αἰγλώμ ὁ Ζαβουλωνίτης Ελγὼν ὁ Αιλώμ ὁ Ζα6. Λαβδῷ Μαραθωνίτ. Το (4017) Λαβδών Μαραθ. Λαθὼς ὁ Μαραθ. Το προσώπου 1. πρόσωπον π τοῦ δ. τοῦ ἐπὶ προ τοῦ Χεβρών 3. * καταπιστεύεσθε CHRONICON. - LIB. II. A Problema fit theorema quando ad visionem et cognitionem perducit. Paradigma est argumentum de eo quod cuique parti competit ad id quod toti. Demonstratio probat partem per partem et ejus si- mile. Proverbium est sermo obscurus per alium cla- rum significatus. XXXII. De Thola. Post Abimelech judex fuit Tholas annis viginti tribus. XXXIII. De Jair. Post Tholam judicavit Israel Jair annis viginti duobus. XXXIV. De Jephthe. Post Jair judex factus est Jephthe Galaadites amuis septem, percussitque Ammonitas et Philistmos qui oppresserant Israel annis decem et octo. Pust Jephthe judex fuit Sebon Bethleemites annis viginti. Huic successit Eglon Zari et judicavit ann's duodecim. Quo mortuo, judex fuit Abdon Pharathonites annis octo. XXXV. De Samsone. Abdoni successit Samson, judicavitque populuma annis viginti, percussitque in asini maxilla, in virga, in vulpibus, in eversione domus, Philistzos qui Israel ammis quadraginta oppresserant. Per hæc mira ejus vis et fortitudo innotescit; sed quanta fuerit ostendunt præcipue ista validissima vincula C quæ facile a manibus suis disrupit, et ablati po- stes urbis; dicit enim Scriptura : ‹ lngressus est Saison Gazam ad quamdam mulierem meretricem. Quod cum audissent Gazæ habitatores, ei insidiati sunt et sub vespera clauserunt urbem, volentes eum, mane facto, occidere. Samson vero media nocte surgens apprehendit portæ fores cum duobus postibus et seris, impositasque humeris suis re- posuit in vertice moulis, qui respicit urbem. » In his temporibus innotescebat celebris apud Græ- cos ercules, qui duodecim labores suos perfecit. Hic est qui purpuram invenit, et non alius. Optime ad Samson refertur quod dicit propheta: Nolite credere amicis, et ab ea quæ dormit in • D sinu tuo custodi claustra oris tui. Cum ein justus iste a priore muliere vexatus, ei denuntias- set anigma, facta est ei causa maximæ ærumna. Posterior quoque Dalila cum seduxisset justuni illum, tradidit eum opprobrium inimicis suis, et qui ex promissione conceptus fuerat et annis vi- ginti judex Israel fuerat el, solis manibus ore leo- Variæ lectiones et polm. « Ps. XLIV, Jud. x. 3.4. Mon. Aug. ? Ged. 105,10-19. Jud. sui, 7. Cel. 105,20, ut Leo et Jud. x1, 9. Leo, LXX. ** (414) Ced. 113,20 et Leo ut Jud. xii. 11. Leo, Za6. Ced. LXX. Nola cod. Ced. 105,21. Ced. Lev. (4025) Ced. 106,1-107,9? Jud. xvi, 1-3. cod. Mich. vit, 5; cod. PATROL. GR. CX. (4) Μετὰ τοῦτον γέγονε κριτής Αβδών Φαρα 4. • 1575 (5960) Ced. 105,8 Jud. x, 2. 67 π. 'I. a sec. in. • 1362 (3952) Ced. 105.9

καιροῦ καλούντος, ὑπὸ τῆς θείας δίκης ἐνδί- η χως ἐπαιδεύθησαν, ᾗ φησιν 01. • Οταν λάβω και ρὸν, ἐγὼ εὐθύτητας κρινώ. » Καιρὸν δὲ λέγει τὸν ἐκ τοῦ πλήθους τῶν ἁμαρτημάτων συναγόμενόν τε καὶ συναριθμούμενον παρὰ Θεοῦ, καὶ προσκαλούμενον τὴν ἐκδίκησιν καὶ τὴν ἀνταπόδοσιν, καθώς γέγρα- πται ἐν ᾠδῇ Μωυσέως (3) « Οὐκ ἰδοὺ ταῦτα συνῆκται παρ' ἐμοὶ καὶ ἐσφράγισται ἐν τοῖς θησαυ- ροῖς μου, ἐν ἡμέρᾳ ἐκδικήσεως καὶ ἀνταποδώσεις ἐν ο καιρῷ ὅταν σφάλῃ ὁ ποὺς αὐτῶν, ο καὶ τὰ ἑξῆς. Οὕτως γε μὴν καὶ ὅτε ἔστη ἐν τῇ θραύσει αὐτ τοῦ πρεσβευόμενος τοῦ ἐξολοθρεῦσαι τὸν ἁγνώμονα λαὸν καὶ φιλαμαρτήμονα, παρακληθεὶς τέως, ἔφη πρὸς αὐτόν . . Νῦν βάδιζε πρὸς τὸ παρὸν διὰ τὴν παράκλησίν σου, καὶ ὁδήγησον τὸν λαόν· ᾗ δ᾿ ἂν ἡμέ- ρᾳ ἐπισκέπτωμαι, ἐπάξω εἰς αὐτοὺς τὴν ἁμαρτίαν αὐτῶν. » Καὶ ἐπάγει λέγουσα ἡ Γραφή επάταξε Κύριος τὸν λαὸν περὶ τῆς ποιήσεως τοῦ μό- σχου, ὥστε οὖν ἀμήχανον ὄντως καὶ ἀνέφικτον διαδρᾶναι τὴν θεήλατον δίκην, εἰ καὶ παρὰ πόδας οὐκ ἐπάγει τοῖς ἁμαρτάνουσι ταύτην, μακροθυμῶν, ὡς ἀγαθὸς, καὶ φιλάνθρωπος, καὶ τὴν ἐπιστροφὴν ἐκδεχόμενος, ἢ τὴν ἐπὶ τὰ χείρω πρόβασίν τε καὶ δυστροπίαν, ὡς διὰ βραχέων σαφέω; ἀποδέδεικται. ται δὲ τῶν ἀνὰ πᾶσαν τὴν γῆν ἀνθρώπων τὰ κατὰ καιρούς πλημμελήματα, ἃ καὶ μέχρι ποσότητός τι- νος ἐκδήλου τῆς ἁμαρτίας ἡμῶν οὐκ οὔσης· ἐπάγει δὲ τηνικαῦτα τὰς δίκας λελυμένῳ ὁ νομοθέτης Κύ ριος· διακαρτερεῖ δὲ ἐξ ἐμφύτου φιλανθρωπίας, ἔσθ' ὅτε καὶ πλημμελούντων ἀνέχεται, οὐκ εἰς ἅπαν ἀγαν ακτῶν· καὶ γὰρ ἔφη πρὸς τὸν ᾿Αβραάμ . Οὔπω αναπεπλήρωνται αἱ ἁμαρτίαι τῶν ᾿Αμορραίων ἕως τοῦ νῦν. Πρὸς δέ γε τους Φαρισαίου; ἀκαθέκτως λελυπηκότας φησίν …. Ὑμεῖς ἀναπληρώσατε τὸ μέτρον τῶν πατέρων ὑμῶν. » Οὐκοῦν εἰ βούλοιτό τις διαβιῶναι μὲν ὀρθῶς, εὐβουλεστάτας δὲ καὶ ἐπιεικε στάτας ἐν τῷδε τῷ βίῳ ποιεῖσθαι τὰς διατριβάς, όρο θοποδήσει καὶ ' διανύξεται τὰ δεινὰ, γνώμης ἐχόμε νος ὀρθῆς καὶ ἀδιαστρόμου, τὸ μὴ ἐναλῶναι μὲν και κοῖς ; ᾿Ατρεκής ὁ λόγος· ἐφ' ἡμῖν γάρ ἐστι τὸ ἐπ' ἄμφω βλέπειν, πρός τε τἀγαθὰ, φημί, καὶ τούν αντίον. (245) Καὶ οἱ μὲν ἐν λόγῳ πεποιημένοι τὸ θαυμάζεσθαι πεφυκώς, ἐν καλῷ γενήσονται τῆς ἀρε τῆς, οἱ δ' ἀποκλίναντες εἰς τοὐναντίον καὶ τῶν ἀμει- νόνων προθέντες * τὸ ἀδικοῦν, τὴν οἰκείαν καταφθεί ραντες ζωήν, ἀλλοῖεν ἂν αὐθένται, καὶ ἐλετῆρες δει- νοὶ κατὰ τῆς σφῶν αὐτῶν κεφαλῆς ἐξελελεγμένοι . ἁμαρτημάτων ἐπίτασις ἀναγκάζει, ὥσπερ τὴν θείαν καὶ ἄῦλον φύσιν ἐκ τῆς κατὰ φύσιν ἀγαθότητος εἰς τὴν παρὰ φύσιν χωρεῖν ὀργήν· ὅθεν καὶ Ἰουδαίοις Έφη Χριστός * - . Πολλάκις ἠθέλησα ἐπισυναγαγεῖν • 99. οι ε ἐκδ. ἀνταποδώσω, ἐν 35. οι ἐξολ. Ι. τοῦ μὴ ἐξολ. άτε » άλλοι εναν ἐξεληλεγμ. ὀρθοπούσαι δὲ και διανήξηται Η προσθ. .. CHRONICON. LIB. II. A catorum plenitudine inductum, apud Deum deler- minatum et vocatum vindictam et retributionem, sicut in cantico Moysis scriptum est : « Nonne Iræc condita sunt apud me et signata in thesauris meis, in die justitiæ et retributionis, in tem- pore, quando labitur pes eorum ? et reliqua. Pariter quando Moyses in contritione sua stetit deprecans Dominum, ne perderet populam pecca- torem et scelestum, oratione devićtus dixit Dens : ‹ Tu autem vade quo locutus sum tibi seeundum deprecationem tuam, et duc populum. Ego autem in die ultionis visitabo et hoc peccatum eorum. Pergitque Scriptura dicens : « Percussit ergo Domi nus populum pro reatu vituli quem fecerat Aaron. Impossibile est, et vere supra vires cujusque positum divinamn vindictam effugere, etsi Deus eau post peccatorum gressus statim non immittat, quia longaninis, bonus et hominum amicus, potius conversionem in melius, quam in pejus et deterius corruptionem, accipit, quod paucis verbis clare ostendi potest. Dicit enim magnus Cyrillus : « Men- suram habent iniquitates omnium hominum qui in terris degunt : quanta vero et quæ sit peccati plenitudo, non est nobis notum. Prævaricatori penas statim decernit legum conditor Dominus, differt vero eas ex innata erga homines miseri. cordia, et aliquando iniquos sustinet absque ulla omnino indignatione; dixit enim ipse ad Abra- ham: - Nondum completæ sunt iniquitates Amor- rhæorum usque ad præsens tempus. Et ad Phan risæos ultra modum mala operantes ait : « Vos qui- dem adimplestis mensuram patrum vestrorum. Qui recte vivere vellet et semper in hac vita quidquid optimum et perfectissimum est agere, et mente recta firmiter statueret non declinare ad ma- lum, possetne juste ambulare et fugere mala? Equidem posset : penes uos est eniin ad surumlibet oculos conjicere, aut ad bona scilicet, aut ad mala. Et qui rectæ rationi obsequentes digna laude opera egerunt, virtutis præmiis fruentur; qui vero in contrariam partem declinantes iniquitati justitiam postposuerunt, ipsi sibi necem inferent, semetip- sorum homicidæ erunt, propriumque caput dira mauu decident. » Unde et sacer Isidorus ait : « Ipsa peccatorum magnitudo divinam spiritalemque na- turam a bonitate quæ ei competit, in iram quæ est contra naturam prorumpere cogit; unde et Ju- dæis dixit Christus : « Quoties volui congregare vos; et noluistis; ecce relinquetur vobis domus ve- stra deserta. Quoniam, inquit, misericordiam respaistis, vindicte potestatem experienini. Vi- dens Deus hominem in summum malum pretuin pentem, aufert ab eo gratiam suam, qua destitutus C - Variæ lectiones et notæ. - **Exod. Ps. LXXV, 2. ps Deul. xxxi, 34,33. cod. * Ex. xxx11, 35. oi Ced. 80,7-81,18, Gen. xv, 10. ” Matth. xxı11, 32. fŵy • cod. • cod. XXXII, cod. 34. · cod. cod. * Matth. xxi, 37-58. 16. • Καὶ (5) Καὶ γοῦν ὁ μέγας ἔφη Κύριλλος · ' . Μετρούν- (6) Ταύτῃ τοίνυν φησὶ καὶ ὁ ἱερὸς Ἰσίδωρος" « Η τῶν

καιροῦ καλούντος, ὑπὸ τῆς θείας δίκης ἐνδί- η χως ἐπαιδεύθησαν, ᾗ φησιν 01. • Οταν λάβω και ρὸν, ἐγὼ εὐθύτητας κρινώ. » Καιρὸν δὲ λέγει τὸν ἐκ τοῦ πλήθους τῶν ἁμαρτημάτων συναγόμενόν τε καὶ συναριθμούμενον παρὰ Θεοῦ, καὶ προσκαλούμενον τὴν ἐκδίκησιν καὶ τὴν ἀνταπόδοσιν, καθώς γέγρα- πται ἐν ᾠδῇ Μωυσέως (3) « Οὐκ ἰδοὺ ταῦτα συνῆκται παρ' ἐμοὶ καὶ ἐσφράγισται ἐν τοῖς θησαυ- ροῖς μου, ἐν ἡμέρᾳ ἐκδικήσεως καὶ ἀνταποδώσεις ἐν ο καιρῷ ὅταν σφάλῃ ὁ ποὺς αὐτῶν, ο καὶ τὰ ἑξῆς. Οὕτως γε μὴν καὶ ὅτε ἔστη ἐν τῇ θραύσει αὐτ τοῦ πρεσβευόμενος τοῦ ἐξολοθρεῦσαι τὸν ἁγνώμονα λαὸν καὶ φιλαμαρτήμονα, παρακληθεὶς τέως, ἔφη πρὸς αὐτόν . . Νῦν βάδιζε πρὸς τὸ παρὸν διὰ τὴν παράκλησίν σου, καὶ ὁδήγησον τὸν λαόν· ᾗ δ᾿ ἂν ἡμέ- ρᾳ ἐπισκέπτωμαι, ἐπάξω εἰς αὐτοὺς τὴν ἁμαρτίαν αὐτῶν. » Καὶ ἐπάγει λέγουσα ἡ Γραφή επάταξε Κύριος τὸν λαὸν περὶ τῆς ποιήσεως τοῦ μό- σχου, ὥστε οὖν ἀμήχανον ὄντως καὶ ἀνέφικτον διαδρᾶναι τὴν θεήλατον δίκην, εἰ καὶ παρὰ πόδας οὐκ ἐπάγει τοῖς ἁμαρτάνουσι ταύτην, μακροθυμῶν, ὡς ἀγαθὸς, καὶ φιλάνθρωπος, καὶ τὴν ἐπιστροφὴν ἐκδεχόμενος, ἢ τὴν ἐπὶ τὰ χείρω πρόβασίν τε καὶ δυστροπίαν, ὡς διὰ βραχέων σαφέω; ἀποδέδεικται. ται δὲ τῶν ἀνὰ πᾶσαν τὴν γῆν ἀνθρώπων τὰ κατὰ καιρούς πλημμελήματα, ἃ καὶ μέχρι ποσότητός τι- νος ἐκδήλου τῆς ἁμαρτίας ἡμῶν οὐκ οὔσης· ἐπάγει δὲ τηνικαῦτα τὰς δίκας λελυμένῳ ὁ νομοθέτης Κύ ριος· διακαρτερεῖ δὲ ἐξ ἐμφύτου φιλανθρωπίας, ἔσθ' ὅτε καὶ πλημμελούντων ἀνέχεται, οὐκ εἰς ἅπαν ἀγαν ακτῶν· καὶ γὰρ ἔφη πρὸς τὸν ᾿Αβραάμ . Οὔπω αναπεπλήρωνται αἱ ἁμαρτίαι τῶν ᾿Αμορραίων ἕως τοῦ νῦν. Πρὸς δέ γε τους Φαρισαίου; ἀκαθέκτως λελυπηκότας φησίν …. Ὑμεῖς ἀναπληρώσατε τὸ μέτρον τῶν πατέρων ὑμῶν. » Οὐκοῦν εἰ βούλοιτό τις διαβιῶναι μὲν ὀρθῶς, εὐβουλεστάτας δὲ καὶ ἐπιεικε στάτας ἐν τῷδε τῷ βίῳ ποιεῖσθαι τὰς διατριβάς, όρο θοποδήσει καὶ ' διανύξεται τὰ δεινὰ, γνώμης ἐχόμε νος ὀρθῆς καὶ ἀδιαστρόμου, τὸ μὴ ἐναλῶναι μὲν και κοῖς ; ᾿Ατρεκής ὁ λόγος· ἐφ' ἡμῖν γάρ ἐστι τὸ ἐπ' ἄμφω βλέπειν, πρός τε τἀγαθὰ, φημί, καὶ τούν αντίον. (245) Καὶ οἱ μὲν ἐν λόγῳ πεποιημένοι τὸ θαυμάζεσθαι πεφυκώς, ἐν καλῷ γενήσονται τῆς ἀρε τῆς, οἱ δ' ἀποκλίναντες εἰς τοὐναντίον καὶ τῶν ἀμει- νόνων προθέντες * τὸ ἀδικοῦν, τὴν οἰκείαν καταφθεί ραντες ζωήν, ἀλλοῖεν ἂν αὐθένται, καὶ ἐλετῆρες δει- νοὶ κατὰ τῆς σφῶν αὐτῶν κεφαλῆς ἐξελελεγμένοι . ἁμαρτημάτων ἐπίτασις ἀναγκάζει, ὥσπερ τὴν θείαν καὶ ἄῦλον φύσιν ἐκ τῆς κατὰ φύσιν ἀγαθότητος εἰς τὴν παρὰ φύσιν χωρεῖν ὀργήν· ὅθεν καὶ Ἰουδαίοις Έφη Χριστός * - . Πολλάκις ἠθέλησα ἐπισυναγαγεῖν • 99. οι ε ἐκδ. ἀνταποδώσω, ἐν 35. οι ἐξολ. Ι. τοῦ μὴ ἐξολ. άτε » άλλοι εναν ἐξεληλεγμ. ὀρθοπούσαι δὲ και διανήξηται Η προσθ. .. CHRONICON. LIB. II. A catorum plenitudine inductum, apud Deum deler- minatum et vocatum vindictam et retributionem, sicut in cantico Moysis scriptum est : « Nonne Iræc condita sunt apud me et signata in thesauris meis, in die justitiæ et retributionis, in tem- pore, quando labitur pes eorum ? et reliqua. Pariter quando Moyses in contritione sua stetit deprecans Dominum, ne perderet populam pecca- torem et scelestum, oratione devićtus dixit Dens : ‹ Tu autem vade quo locutus sum tibi seeundum deprecationem tuam, et duc populum. Ego autem in die ultionis visitabo et hoc peccatum eorum. Pergitque Scriptura dicens : « Percussit ergo Domi nus populum pro reatu vituli quem fecerat Aaron. Impossibile est, et vere supra vires cujusque positum divinamn vindictam effugere, etsi Deus eau post peccatorum gressus statim non immittat, quia longaninis, bonus et hominum amicus, potius conversionem in melius, quam in pejus et deterius corruptionem, accipit, quod paucis verbis clare ostendi potest. Dicit enim magnus Cyrillus : « Men- suram habent iniquitates omnium hominum qui in terris degunt : quanta vero et quæ sit peccati plenitudo, non est nobis notum. Prævaricatori penas statim decernit legum conditor Dominus, differt vero eas ex innata erga homines miseri. cordia, et aliquando iniquos sustinet absque ulla omnino indignatione; dixit enim ipse ad Abra- ham: - Nondum completæ sunt iniquitates Amor- rhæorum usque ad præsens tempus. Et ad Phan risæos ultra modum mala operantes ait : « Vos qui- dem adimplestis mensuram patrum vestrorum. Qui recte vivere vellet et semper in hac vita quidquid optimum et perfectissimum est agere, et mente recta firmiter statueret non declinare ad ma- lum, possetne juste ambulare et fugere mala? Equidem posset : penes uos est eniin ad surumlibet oculos conjicere, aut ad bona scilicet, aut ad mala. Et qui rectæ rationi obsequentes digna laude opera egerunt, virtutis præmiis fruentur; qui vero in contrariam partem declinantes iniquitati justitiam postposuerunt, ipsi sibi necem inferent, semetip- sorum homicidæ erunt, propriumque caput dira mauu decident. » Unde et sacer Isidorus ait : « Ipsa peccatorum magnitudo divinam spiritalemque na- turam a bonitate quæ ei competit, in iram quæ est contra naturam prorumpere cogit; unde et Ju- dæis dixit Christus : « Quoties volui congregare vos; et noluistis; ecce relinquetur vobis domus ve- stra deserta. Quoniam, inquit, misericordiam respaistis, vindicte potestatem experienini. Vi- dens Deus hominem in summum malum pretuin pentem, aufert ab eo gratiam suam, qua destitutus C - Variæ lectiones et notæ. - **Exod. Ps. LXXV, 2. ps Deul. xxxi, 34,33. cod. * Ex. xxx11, 35. oi Ced. 80,7-81,18, Gen. xv, 10. ” Matth. xxı11, 32. fŵy • cod. • cod. XXXII, cod. 34. · cod. cod. * Matth. xxi, 37-58. 16. • Καὶ (5) Καὶ γοῦν ὁ μέγας ἔφη Κύριλλος · ' . Μετρούν- (6) Ταύτῃ τοίνυν φησὶ καὶ ὁ ἱερὸς Ἰσίδωρος" « Η τῶν

ἡ ὑμᾶς, καὶ οὐκ ἠθελήσατε· ἰδοὺ ἀφίεται ὁ οἶκος ὑμῶν ἔρημος. » Επειδή γάρ, φησίν, οὐ δέχεσθε τὴν φιλαν θρωπίαν, ἐπιγνώσεσθε τὴν ἐξουσίαν τῆς τιμωρίας. Οταν γὰρ ἴδῃ ὁ Θεὸς εἰς ἄκρον κακίας ἐκκλίναντα τὸν ἄνθρωπον, ἀπαίρει ὁ τὴν ἑαυτοῦ χάριν ἐξ αὐτοῦ, ἧς ὁ ἄνθρωπος στερούμενος, ἐπὶ πλεῖον τραχύνετα:, ἐκ τοῦ διαβόλου ἐρεθιζόμενος, καὶ μὴ ἔχων τὸν Θεὸν ἐν ἑαυτῷ συμβούλευτον ἀποσχέσθαι ἀπὸ κακοῦ, καὶ διὰ τοῦτο καταλαμβάνει αὐτὸν ἡ ὀργή. (7) Οὕτω του νυν προφανῶς ἡ ψῆφος τῆς ἀδεκάστου καὶ θείας κρί- σεως, διαδειχθεῖσα ἐν ἐπιτόμῳ'· . Ὄψονται εὐθεῖ;, καὶ εὐφρανθήσονται, καὶ πᾶσα ἀνομία εμφράξει στόμα αὐτῆ;. » Και μάλα εἰκότως· « Πρὸς γὰρ τοὺς σχολιούς, σχολιὰς ὁδοὺς ἀποστελεῖ Κύριος, » καί • Οὐκ ἀδίκως ἐκτείνονται δίκτυα πτερωτοίς. — Οι γὰρ πόδες αὐτῶν εἰς κακίαν τρέχουσιν καὶ ταχινοί εἰστ τοῦ ἐκχέειν αἷμα. ο Διό φησιν ο Απόστολος ἀγνοεῖς, ὅτι τὸ χρηστὸν τοῦ Θεοῦ εἰς μετάνοιάν σε ἄγει; κατὰ δὲ τὴν σκληρότητα καὶ ἀμετανόητον καρ δίαν θησαυρίζεις σεαυτῷ ὀργὴν ἐν ἡμέρᾳ ὀργῆς καὶ ἀποκαλύψεως καὶ δικαιοκρισίας Θεοῦ. — Καὶ γὰρ πάντα, φησί 10, τὰ ἔργα Κυρίου μετὰ δικαιοσύνης, φυλάσσεται δὲ ὁ ἀσεβὴς εἰς ἡμέραν κακήν. » (8) Οι τοίνυν παρανομούντες καὶ παραπικραίνοντες, εὐ- ωδούμενοι πολλάκις τῇ μακροθυμίᾳ τοῦ Θεοῦ καὶ μηδὲν πάσχοντες δεινὸν, ἀλλ᾽ εὐθηνοῦντες καὶ πάσης εὐπραγία; καὶ εὐημερίας καὶ εύρωστίας καὶ πολυ- ζωΐας ἀπολαύοντες, Οὕτως, φασὶν ἀγνώμονες, εὐαριστεῖται ὁ Θεὸς καὶ χαίρει. » Καὶ, διὰ τοῦτο “8. Ποιήσωμεν τὰ κακὰ ἵνα πλεῖον ἔλθῃ τὰ ἀγαθά, και ὧν τὸ κρῖμα ἔνδικόν ἐστι. » Περὶ ὧν καὶ Δαυὶὸ ἔλεγε 13· . Ἐν κόποις ἀνθρώπων οὐκ εἰσὶ, καὶ μετὰ ἀνθρώπων οὐ μαστιγωθήσονται· διὰ τοῦτο ἐκράτησεν αὐτοὺς ἡ ὑπερηφανία εἰς τέλος, και πε ριεβάλοντο ἀδικίαν καὶ ἀσέβειαν, και «Διενοήθησαν καὶ ἐλάλησαν ἐν πονηρία, ἀδικίαν εἰς τὸ ὕψος ἐλάλησαν· ἔθεντο εἰς οὐρανὸν τὸ στόμα αὐτῶν, καὶ ἡ γλῶσσα αύτ τῶν διῆλθεν ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ εἶπαν· Πῶς ἔγνω ὁ Θεός ; καί· Εἰ ἔστι γνῶσις ἐν τῷ Ὑψίστῳ ;»-Οἷς διὰ τὰς δολιότητας αὐτῶν ὁ Θεὸς ἔθετο αὐτοῖς κακὰ, κατα ἔβαλεν αὐτοὺς ἐν τῷ ἐπαρθῆναι, καὶ ἐγένοντο εἰς ἐρή μωσιν, ἐξάπινα ἐξέλιπον, ἀπώλοντο διὰ τὴν ἀνομίας αὐτῶν·, ὅθεν 14· «Εἶπα τοῖς παρανομοῦσι· Μὴ παρανομεῖτε· καὶ τοῖς ἁμαρτάνουσιν (25) Μή ὑψοῦτε κέρας · καὶ μὴ λαλεῖτε κατὰ τοῦ Θεοῦ ἀδι κίαν, ὅτι ὁ Θεὸς κριτής ἐστιν καί 16· . Μὴ παραζήλου ἐν τῷ κατευοδουμένῳ͵ ἐν τῇ ὁδῷ αὐτοῦ, ἐν ἀνθρώπῳ ποιοῦντι παρανομίαν, — ι Οτι, ὡσεὶ χόρτος, ταχύ ἀποξηρανθήσονται, καὶ ὡσεὶ λάχανα χλόης, ταχύ ἀποπετοῦνται· δίκαιο; γὰρ Κύριος, καὶ δικαιοσύνας ἠγάπησεν 18. » (9) Δεῖ τοίνυν, εἰ πάντως δοῦλοι είν γνώμονες τυγχάνομεν καὶ ἀνυπόκριτοι, μὴ βασιλεία επαίρει ἐν ἐπιτόμως εἰ φη. Σιράχ' « Μὴ εἴπῃ;· Τίς μου δυναστεύσει κατὰ τὰ ἔργα μου ; ὁ γὰρ Κύριος ἐκδικῶν ἐκδικήσει σου τὴν ἔβριν μηδὲ εἴπης" Ημάρτηκα, καὶ τί μοι ἐγένετο; ὁ γὰρ Κύριος ἐστι μακρόθυμος (καὶ οὐ μὴ σὲ ανεί), ν, 74, με δ, ὁ γὰρ κύριος ἐ. ε, σε, μὴ ἐν μακρ. GEORGII HAMARTOLI homo, ad pejora proruit, a diabolo semper incitante, non a Deo suadente ut a malo recedat, adjutus, iram B Dei incurrit. Sic elucet judicium æquæ inviolabi - lisque justitiæ Dei paucis verbis expressum: Vide- bunt recti, 'et lætabuntur et omnis iniquitas oppilabit os suum. » Et jure merito : ‹ Dominus enim perversos in perversas vias inducet, et : Non frustra enim ja- citur rete ante volucres. — Pedes enim illorum ad malum currunt et festivant ut effundant sanguinem. › Quapropter dicit Apostolus: Ignoras quoniam benignitas Dei ad pœnitentiam te adducit? secundum autem duritiam tuam et impœnitens cor thesaurizas tibi iram in die iræ et revelationis justi judicii Dei. ›— • Universa enim, inquit, cum justitia operatus est Do- minus, impium autem custodit ad diem malum.› Cum presaricantibus et Deum irritantibus peccatis suis omnia sæpe prospere eveniant ex Dei longaninii- tate, cum nihil damni patiantur, sed fortuna favente et rebus feliciter succedentibus, longa beataque vita fruantur impii, dicunt insipientes : « Sic Deus dominatur et gaudet. » Quamobrem Faciamus mala ut eveniant bona; cquorum damnatio justa est. » De quibus et David ait: In labore hominum non sunt, et cum hominibus nou flagellabuntur. Ideo tenuit eos superbia in finen, operti sunt iniqui- tate et impietate sua; › et, ‹ Cogitaverunt et locuti sunt nequitiam; iniquitatem contra cœluin locuti sunt. Posuerunt in cœlum os suum, et lingua eorum transivit in terra, et dixerunt : Quomodo scit Deus ; et : Est scientia in Excelso?, - Verumtamen pro- pter eorum dolos posuit eis Deus mala, dejecit cos dum elevarentur, et facti sunt in desolationen, subito defecerunt; perierunt propter iniquitatem suamn. » Unde : « Dixi iniquis : Nolite inique agere, et delinquentibus: Nolite exaltare cornu, et nolite loqui adversus Deum iniquitatem, quoniam Deus judex est ; › et : ‹ Noli æmulari in eo qui prosperatur in via sua, in homine faciente injusta. Quoniam tanquam fenum velociter arescent, et quemadmodum herbarum olera cito decident. Justus enim Dominus et justitias dilexit. » Oportet nunc, si omuino servi sapientes et non hypocritæ sumus, virtutem prosequi, non ex regni cœlestis aut aliorum bonorum exspe- ctatione, sed propter universorum Dominum omnia facere. Mulli tamen lapsi sunt, multi torpent, D quia post mercedent virtutis non anhelant. Deus regnum promittit et non auditur ; gehennam diabo- Jus pollicetur et diligitur. Quid ista insania tur- pius, quid irrationabilius ? Et quid dico gelen- nam? ante gehennam superaddit dolorem, vp- probrium, irrisionem, sexcentasque pœnas multas- que mortes iis qui ipsi crediderunt et obsecuti sunt. c Variæ lectiones - ct nola. - - • cod. * cod. Ps. cvii, 42. * Prov. 1, 17. • Rom. 11, 4, cod. XVI, 4. cod. Romi. 111, 8. ** Ps. LxxIII, 5, 6, 8, 9, 11, 19. * Ps. Lxxv, 4.7. Prov. Ps. xxxvI!, '7,2. cateris omissis.

ἡ ὑμᾶς, καὶ οὐκ ἠθελήσατε· ἰδοὺ ἀφίεται ὁ οἶκος ὑμῶν ἔρημος. » Επειδή γάρ, φησίν, οὐ δέχεσθε τὴν φιλαν θρωπίαν, ἐπιγνώσεσθε τὴν ἐξουσίαν τῆς τιμωρίας. Οταν γὰρ ἴδῃ ὁ Θεὸς εἰς ἄκρον κακίας ἐκκλίναντα τὸν ἄνθρωπον, ἀπαίρει ὁ τὴν ἑαυτοῦ χάριν ἐξ αὐτοῦ, ἧς ὁ ἄνθρωπος στερούμενος, ἐπὶ πλεῖον τραχύνετα:, ἐκ τοῦ διαβόλου ἐρεθιζόμενος, καὶ μὴ ἔχων τὸν Θεὸν ἐν ἑαυτῷ συμβούλευτον ἀποσχέσθαι ἀπὸ κακοῦ, καὶ διὰ τοῦτο καταλαμβάνει αὐτὸν ἡ ὀργή. (7) Οὕτω του νυν προφανῶς ἡ ψῆφος τῆς ἀδεκάστου καὶ θείας κρί- σεως, διαδειχθεῖσα ἐν ἐπιτόμῳ'· . Ὄψονται εὐθεῖ;, καὶ εὐφρανθήσονται, καὶ πᾶσα ἀνομία εμφράξει στόμα αὐτῆ;. » Και μάλα εἰκότως· « Πρὸς γὰρ τοὺς σχολιούς, σχολιὰς ὁδοὺς ἀποστελεῖ Κύριος, » καί • Οὐκ ἀδίκως ἐκτείνονται δίκτυα πτερωτοίς. — Οι γὰρ πόδες αὐτῶν εἰς κακίαν τρέχουσιν καὶ ταχινοί εἰστ τοῦ ἐκχέειν αἷμα. ο Διό φησιν ο Απόστολος ἀγνοεῖς, ὅτι τὸ χρηστὸν τοῦ Θεοῦ εἰς μετάνοιάν σε ἄγει; κατὰ δὲ τὴν σκληρότητα καὶ ἀμετανόητον καρ δίαν θησαυρίζεις σεαυτῷ ὀργὴν ἐν ἡμέρᾳ ὀργῆς καὶ ἀποκαλύψεως καὶ δικαιοκρισίας Θεοῦ. — Καὶ γὰρ πάντα, φησί 10, τὰ ἔργα Κυρίου μετὰ δικαιοσύνης, φυλάσσεται δὲ ὁ ἀσεβὴς εἰς ἡμέραν κακήν. » (8) Οι τοίνυν παρανομούντες καὶ παραπικραίνοντες, εὐ- ωδούμενοι πολλάκις τῇ μακροθυμίᾳ τοῦ Θεοῦ καὶ μηδὲν πάσχοντες δεινὸν, ἀλλ᾽ εὐθηνοῦντες καὶ πάσης εὐπραγία; καὶ εὐημερίας καὶ εύρωστίας καὶ πολυ- ζωΐας ἀπολαύοντες, Οὕτως, φασὶν ἀγνώμονες, εὐαριστεῖται ὁ Θεὸς καὶ χαίρει. » Καὶ, διὰ τοῦτο “8. Ποιήσωμεν τὰ κακὰ ἵνα πλεῖον ἔλθῃ τὰ ἀγαθά, και ὧν τὸ κρῖμα ἔνδικόν ἐστι. » Περὶ ὧν καὶ Δαυὶὸ ἔλεγε 13· . Ἐν κόποις ἀνθρώπων οὐκ εἰσὶ, καὶ μετὰ ἀνθρώπων οὐ μαστιγωθήσονται· διὰ τοῦτο ἐκράτησεν αὐτοὺς ἡ ὑπερηφανία εἰς τέλος, και πε ριεβάλοντο ἀδικίαν καὶ ἀσέβειαν, και «Διενοήθησαν καὶ ἐλάλησαν ἐν πονηρία, ἀδικίαν εἰς τὸ ὕψος ἐλάλησαν· ἔθεντο εἰς οὐρανὸν τὸ στόμα αὐτῶν, καὶ ἡ γλῶσσα αύτ τῶν διῆλθεν ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ εἶπαν· Πῶς ἔγνω ὁ Θεός ; καί· Εἰ ἔστι γνῶσις ἐν τῷ Ὑψίστῳ ;»-Οἷς διὰ τὰς δολιότητας αὐτῶν ὁ Θεὸς ἔθετο αὐτοῖς κακὰ, κατα ἔβαλεν αὐτοὺς ἐν τῷ ἐπαρθῆναι, καὶ ἐγένοντο εἰς ἐρή μωσιν, ἐξάπινα ἐξέλιπον, ἀπώλοντο διὰ τὴν ἀνομίας αὐτῶν·, ὅθεν 14· «Εἶπα τοῖς παρανομοῦσι· Μὴ παρανομεῖτε· καὶ τοῖς ἁμαρτάνουσιν (25) Μή ὑψοῦτε κέρας · καὶ μὴ λαλεῖτε κατὰ τοῦ Θεοῦ ἀδι κίαν, ὅτι ὁ Θεὸς κριτής ἐστιν καί 16· . Μὴ παραζήλου ἐν τῷ κατευοδουμένῳ͵ ἐν τῇ ὁδῷ αὐτοῦ, ἐν ἀνθρώπῳ ποιοῦντι παρανομίαν, — ι Οτι, ὡσεὶ χόρτος, ταχύ ἀποξηρανθήσονται, καὶ ὡσεὶ λάχανα χλόης, ταχύ ἀποπετοῦνται· δίκαιο; γὰρ Κύριος, καὶ δικαιοσύνας ἠγάπησεν 18. » (9) Δεῖ τοίνυν, εἰ πάντως δοῦλοι είν γνώμονες τυγχάνομεν καὶ ἀνυπόκριτοι, μὴ βασιλεία επαίρει ἐν ἐπιτόμως εἰ φη. Σιράχ' « Μὴ εἴπῃ;· Τίς μου δυναστεύσει κατὰ τὰ ἔργα μου ; ὁ γὰρ Κύριος ἐκδικῶν ἐκδικήσει σου τὴν ἔβριν μηδὲ εἴπης" Ημάρτηκα, καὶ τί μοι ἐγένετο; ὁ γὰρ Κύριος ἐστι μακρόθυμος (καὶ οὐ μὴ σὲ ανεί), ν, 74, με δ, ὁ γὰρ κύριος ἐ. ε, σε, μὴ ἐν μακρ. GEORGII HAMARTOLI homo, ad pejora proruit, a diabolo semper incitante, non a Deo suadente ut a malo recedat, adjutus, iram B Dei incurrit. Sic elucet judicium æquæ inviolabi - lisque justitiæ Dei paucis verbis expressum: Vide- bunt recti, 'et lætabuntur et omnis iniquitas oppilabit os suum. » Et jure merito : ‹ Dominus enim perversos in perversas vias inducet, et : Non frustra enim ja- citur rete ante volucres. — Pedes enim illorum ad malum currunt et festivant ut effundant sanguinem. › Quapropter dicit Apostolus: Ignoras quoniam benignitas Dei ad pœnitentiam te adducit? secundum autem duritiam tuam et impœnitens cor thesaurizas tibi iram in die iræ et revelationis justi judicii Dei. ›— • Universa enim, inquit, cum justitia operatus est Do- minus, impium autem custodit ad diem malum.› Cum presaricantibus et Deum irritantibus peccatis suis omnia sæpe prospere eveniant ex Dei longaninii- tate, cum nihil damni patiantur, sed fortuna favente et rebus feliciter succedentibus, longa beataque vita fruantur impii, dicunt insipientes : « Sic Deus dominatur et gaudet. » Quamobrem Faciamus mala ut eveniant bona; cquorum damnatio justa est. » De quibus et David ait: In labore hominum non sunt, et cum hominibus nou flagellabuntur. Ideo tenuit eos superbia in finen, operti sunt iniqui- tate et impietate sua; › et, ‹ Cogitaverunt et locuti sunt nequitiam; iniquitatem contra cœluin locuti sunt. Posuerunt in cœlum os suum, et lingua eorum transivit in terra, et dixerunt : Quomodo scit Deus ; et : Est scientia in Excelso?, - Verumtamen pro- pter eorum dolos posuit eis Deus mala, dejecit cos dum elevarentur, et facti sunt in desolationen, subito defecerunt; perierunt propter iniquitatem suamn. » Unde : « Dixi iniquis : Nolite inique agere, et delinquentibus: Nolite exaltare cornu, et nolite loqui adversus Deum iniquitatem, quoniam Deus judex est ; › et : ‹ Noli æmulari in eo qui prosperatur in via sua, in homine faciente injusta. Quoniam tanquam fenum velociter arescent, et quemadmodum herbarum olera cito decident. Justus enim Dominus et justitias dilexit. » Oportet nunc, si omuino servi sapientes et non hypocritæ sumus, virtutem prosequi, non ex regni cœlestis aut aliorum bonorum exspe- ctatione, sed propter universorum Dominum omnia facere. Mulli tamen lapsi sunt, multi torpent, D quia post mercedent virtutis non anhelant. Deus regnum promittit et non auditur ; gehennam diabo- Jus pollicetur et diligitur. Quid ista insania tur- pius, quid irrationabilius ? Et quid dico gelen- nam? ante gehennam superaddit dolorem, vp- probrium, irrisionem, sexcentasque pœnas multas- que mortes iis qui ipsi crediderunt et obsecuti sunt. c Variæ lectiones - ct nola. - - • cod. * cod. Ps. cvii, 42. * Prov. 1, 17. • Rom. 11, 4, cod. XVI, 4. cod. Romi. 111, 8. ** Ps. LxxIII, 5, 6, 8, 9, 11, 19. * Ps. Lxxv, 4.7. Prov. Ps. xxxvI!, '7,2. cateris omissis.

ἡ ὑμᾶς, καὶ οὐκ ἠθελήσατε· ἰδοὺ ἀφίεται ὁ οἶκος ὑμῶν ἔρημος. » Επειδή γάρ, φησίν, οὐ δέχεσθε τὴν φιλαν θρωπίαν, ἐπιγνώσεσθε τὴν ἐξουσίαν τῆς τιμωρίας. Οταν γὰρ ἴδῃ ὁ Θεὸς εἰς ἄκρον κακίας ἐκκλίναντα τὸν ἄνθρωπον, ἀπαίρει ὁ τὴν ἑαυτοῦ χάριν ἐξ αὐτοῦ, ἧς ὁ ἄνθρωπος στερούμενος, ἐπὶ πλεῖον τραχύνετα:, ἐκ τοῦ διαβόλου ἐρεθιζόμενος, καὶ μὴ ἔχων τὸν Θεὸν ἐν ἑαυτῷ συμβούλευτον ἀποσχέσθαι ἀπὸ κακοῦ, καὶ διὰ τοῦτο καταλαμβάνει αὐτὸν ἡ ὀργή. (7) Οὕτω του νυν προφανῶς ἡ ψῆφος τῆς ἀδεκάστου καὶ θείας κρί- σεως, διαδειχθεῖσα ἐν ἐπιτόμῳ'· . Ὄψονται εὐθεῖ;, καὶ εὐφρανθήσονται, καὶ πᾶσα ἀνομία εμφράξει στόμα αὐτῆ;. » Και μάλα εἰκότως· « Πρὸς γὰρ τοὺς σχολιούς, σχολιὰς ὁδοὺς ἀποστελεῖ Κύριος, » καί • Οὐκ ἀδίκως ἐκτείνονται δίκτυα πτερωτοίς. — Οι γὰρ πόδες αὐτῶν εἰς κακίαν τρέχουσιν καὶ ταχινοί εἰστ τοῦ ἐκχέειν αἷμα. ο Διό φησιν ο Απόστολος ἀγνοεῖς, ὅτι τὸ χρηστὸν τοῦ Θεοῦ εἰς μετάνοιάν σε ἄγει; κατὰ δὲ τὴν σκληρότητα καὶ ἀμετανόητον καρ δίαν θησαυρίζεις σεαυτῷ ὀργὴν ἐν ἡμέρᾳ ὀργῆς καὶ ἀποκαλύψεως καὶ δικαιοκρισίας Θεοῦ. — Καὶ γὰρ πάντα, φησί 10, τὰ ἔργα Κυρίου μετὰ δικαιοσύνης, φυλάσσεται δὲ ὁ ἀσεβὴς εἰς ἡμέραν κακήν. » (8) Οι τοίνυν παρανομούντες καὶ παραπικραίνοντες, εὐ- ωδούμενοι πολλάκις τῇ μακροθυμίᾳ τοῦ Θεοῦ καὶ μηδὲν πάσχοντες δεινὸν, ἀλλ᾽ εὐθηνοῦντες καὶ πάσης εὐπραγία; καὶ εὐημερίας καὶ εύρωστίας καὶ πολυ- ζωΐας ἀπολαύοντες, Οὕτως, φασὶν ἀγνώμονες, εὐαριστεῖται ὁ Θεὸς καὶ χαίρει. » Καὶ, διὰ τοῦτο “8. Ποιήσωμεν τὰ κακὰ ἵνα πλεῖον ἔλθῃ τὰ ἀγαθά, και ὧν τὸ κρῖμα ἔνδικόν ἐστι. » Περὶ ὧν καὶ Δαυὶὸ ἔλεγε 13· . Ἐν κόποις ἀνθρώπων οὐκ εἰσὶ, καὶ μετὰ ἀνθρώπων οὐ μαστιγωθήσονται· διὰ τοῦτο ἐκράτησεν αὐτοὺς ἡ ὑπερηφανία εἰς τέλος, και πε ριεβάλοντο ἀδικίαν καὶ ἀσέβειαν, και «Διενοήθησαν καὶ ἐλάλησαν ἐν πονηρία, ἀδικίαν εἰς τὸ ὕψος ἐλάλησαν· ἔθεντο εἰς οὐρανὸν τὸ στόμα αὐτῶν, καὶ ἡ γλῶσσα αύτ τῶν διῆλθεν ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ εἶπαν· Πῶς ἔγνω ὁ Θεός ; καί· Εἰ ἔστι γνῶσις ἐν τῷ Ὑψίστῳ ;»-Οἷς διὰ τὰς δολιότητας αὐτῶν ὁ Θεὸς ἔθετο αὐτοῖς κακὰ, κατα ἔβαλεν αὐτοὺς ἐν τῷ ἐπαρθῆναι, καὶ ἐγένοντο εἰς ἐρή μωσιν, ἐξάπινα ἐξέλιπον, ἀπώλοντο διὰ τὴν ἀνομίας αὐτῶν·, ὅθεν 14· «Εἶπα τοῖς παρανομοῦσι· Μὴ παρανομεῖτε· καὶ τοῖς ἁμαρτάνουσιν (25) Μή ὑψοῦτε κέρας · καὶ μὴ λαλεῖτε κατὰ τοῦ Θεοῦ ἀδι κίαν, ὅτι ὁ Θεὸς κριτής ἐστιν καί 16· . Μὴ παραζήλου ἐν τῷ κατευοδουμένῳ͵ ἐν τῇ ὁδῷ αὐτοῦ, ἐν ἀνθρώπῳ ποιοῦντι παρανομίαν, — ι Οτι, ὡσεὶ χόρτος, ταχύ ἀποξηρανθήσονται, καὶ ὡσεὶ λάχανα χλόης, ταχύ ἀποπετοῦνται· δίκαιο; γὰρ Κύριος, καὶ δικαιοσύνας ἠγάπησεν 18. » (9) Δεῖ τοίνυν, εἰ πάντως δοῦλοι είν γνώμονες τυγχάνομεν καὶ ἀνυπόκριτοι, μὴ βασιλεία επαίρει ἐν ἐπιτόμως εἰ φη. Σιράχ' « Μὴ εἴπῃ;· Τίς μου δυναστεύσει κατὰ τὰ ἔργα μου ; ὁ γὰρ Κύριος ἐκδικῶν ἐκδικήσει σου τὴν ἔβριν μηδὲ εἴπης" Ημάρτηκα, καὶ τί μοι ἐγένετο; ὁ γὰρ Κύριος ἐστι μακρόθυμος (καὶ οὐ μὴ σὲ ανεί), ν, 74, με δ, ὁ γὰρ κύριος ἐ. ε, σε, μὴ ἐν μακρ. GEORGII HAMARTOLI homo, ad pejora proruit, a diabolo semper incitante, non a Deo suadente ut a malo recedat, adjutus, iram B Dei incurrit. Sic elucet judicium æquæ inviolabi - lisque justitiæ Dei paucis verbis expressum: Vide- bunt recti, 'et lætabuntur et omnis iniquitas oppilabit os suum. » Et jure merito : ‹ Dominus enim perversos in perversas vias inducet, et : Non frustra enim ja- citur rete ante volucres. — Pedes enim illorum ad malum currunt et festivant ut effundant sanguinem. › Quapropter dicit Apostolus: Ignoras quoniam benignitas Dei ad pœnitentiam te adducit? secundum autem duritiam tuam et impœnitens cor thesaurizas tibi iram in die iræ et revelationis justi judicii Dei. ›— • Universa enim, inquit, cum justitia operatus est Do- minus, impium autem custodit ad diem malum.› Cum presaricantibus et Deum irritantibus peccatis suis omnia sæpe prospere eveniant ex Dei longaninii- tate, cum nihil damni patiantur, sed fortuna favente et rebus feliciter succedentibus, longa beataque vita fruantur impii, dicunt insipientes : « Sic Deus dominatur et gaudet. » Quamobrem Faciamus mala ut eveniant bona; cquorum damnatio justa est. » De quibus et David ait: In labore hominum non sunt, et cum hominibus nou flagellabuntur. Ideo tenuit eos superbia in finen, operti sunt iniqui- tate et impietate sua; › et, ‹ Cogitaverunt et locuti sunt nequitiam; iniquitatem contra cœluin locuti sunt. Posuerunt in cœlum os suum, et lingua eorum transivit in terra, et dixerunt : Quomodo scit Deus ; et : Est scientia in Excelso?, - Verumtamen pro- pter eorum dolos posuit eis Deus mala, dejecit cos dum elevarentur, et facti sunt in desolationen, subito defecerunt; perierunt propter iniquitatem suamn. » Unde : « Dixi iniquis : Nolite inique agere, et delinquentibus: Nolite exaltare cornu, et nolite loqui adversus Deum iniquitatem, quoniam Deus judex est ; › et : ‹ Noli æmulari in eo qui prosperatur in via sua, in homine faciente injusta. Quoniam tanquam fenum velociter arescent, et quemadmodum herbarum olera cito decident. Justus enim Dominus et justitias dilexit. » Oportet nunc, si omuino servi sapientes et non hypocritæ sumus, virtutem prosequi, non ex regni cœlestis aut aliorum bonorum exspe- ctatione, sed propter universorum Dominum omnia facere. Mulli tamen lapsi sunt, multi torpent, D quia post mercedent virtutis non anhelant. Deus regnum promittit et non auditur ; gehennam diabo- Jus pollicetur et diligitur. Quid ista insania tur- pius, quid irrationabilius ? Et quid dico gelen- nam? ante gehennam superaddit dolorem, vp- probrium, irrisionem, sexcentasque pœnas multas- que mortes iis qui ipsi crediderunt et obsecuti sunt. c Variæ lectiones - ct nola. - - • cod. * cod. Ps. cvii, 42. * Prov. 1, 17. • Rom. 11, 4, cod. XVI, 4. cod. Romi. 111, 8. ** Ps. LxxIII, 5, 6, 8, 9, 11, 19. * Ps. Lxxv, 4.7. Prov. Ps. xxxvI!, '7,2. cateris omissis.

ει. - 36. - - εἰ οὐ πρὸς αὐτόν· οὐδὲ γὰρ ἀποκρίσεως αὐτὸν ἄξιον ἔκρινεν είναι λοιπὸν ὡς προσκεκρουκότα, ἀλλὰ δι' ἑτέρου ποιεί μαθεῖν τὰ καταληψόμενα απ τὸν κακά. Διό φησιν διὰ τοῦ μαθητοῦ αὐτοῦ Σα μουήλ ". « Εγνω, ὅτι κακολογοῦνται οἱ υἱοὶ αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἐνουθέτει αὐτούς. » · Καὶ μὴν ἐνουθέτησε, ἀλλ' οὐδὲν νουθεσία ἐκείνη λελόγισται, μὴ ἔχουσα τὸ σφοδρὸν καὶ ἐπιτεταμένον. — Εἰπὼν δὴ τὸ ἔγε κλημα επάγει καὶ τὴν κόλασιν μετὰ πολλῆς τῆς ὀργῆς φάσκων 18. Ώμοσα τῷ οἴκῳ Ηλεί, ἐξιλασθήσεται" ἁμαρτία τῷ οἴκῳ αὐτοῦ ἢ ἐν θυμιά ματι ἢ ἐν θυσίᾳ ἕως τοῦ αἰῶνος. » Εἶδες ἀγανάκτη σιν ἐπιτεταμένην καὶ ἀσύγγνωστον κόλασιν καὶ ἀσυγχώρητον εἰς ὅλον δ' αὐτοῦ τὸ γένος καὶ τὸν οἶ- κον, καίτοι τοῦ μὲν ἰδίου βίου ἕνεκα οὐδὲν ᾐτιάθη ποτέ, οὐδὲ κατεγκαλεῖν εἶχεν ὁ Θεὸς ἕτερόν τι τῷ πρεσβύτῃ, ἀλλ᾽ ἦν τάλλα πάντα θαυμαστὸς καὶ τὴν φιλοσοφίαν, οὐκ ἐκ τῶν ἄλλων μόνον, ἀλλὰ καὶ ἀπ' αὐτῶν τῶν παρὰ τὴν συμφοράν συμβάντων ἔστιν ἰδεῖν. Ἐπειδὴ γὰρ ταῦτα πάντα ἤκουσε καὶ πρὸς ἔσχατον τιμωρίας εἶδεν αὐτὸν ἐλθόντα, οὐκ ἀπεδυς- πέτησε, οὐκ ἐδυσχέρανεν, οὐκ εἶπέ τι οἷον εἰκὸς τοὺς πολλοὺς λέγειν· Μὴ γὰρ ἐγὼ τῆς ἑτέρων γνώμης κύριός εἰμι ; κα! · Τῶν ἐκείνων ἁμαρ τημάτων ὀφλήσω δίκας; αὐτοὶ ἡλικίαν ἔχουσι, καὶ αὐτοὶ δίκαιόν ἐστι κολάζεσθαι μόνον *· ἀλλ᾽ οὐδὲν τοιοῦτον εἶπεν οὐδὲ ἐνόησεν, ἀλλ᾿ ὥσπερ οἰκέτης εὐγνώμων ἀπεκρίθη λέγων ο Κύριος τὸ ἀρεστὴν ἐν ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ ποιείτω. » Εἰ τοί- κυν τὸν ἀρχιερέα τον πρεσβύτην, τὸν ἔνδοξον, το Στη κ' προστάντα καὶ ἀμέμπτως τῷ Θεῷ δουλεύ- σαντα, οὐδὲν ἔσχυσε τοῦτον ἐξελέσθαι τῆς ὀργῆς τοῦ Θεοῦ καὶ ἀπειλῆς, ἀλλὰ διὰ τὰς ἑτέρων ἁμαρτίας ἀπώλετο, καὶ σὲ τὸν ἐν τοσούτοις ἔτεσι τοσαῦτα κατ ορθωκότα, & τὸν Θεὸν οὐκ ἐδυσώπησαν, ποίαν ἡμεῖς ἕξομεν συγγνώμην, οἱ τῆς ἀρετῆς ἐκείνου τοσοῦταν ἀποδέοντες, ο καὶ ἑτέροις ἁμαρτάνουσιν ἐφησυχάζον- τες, καὶ παραχωροῦντες, καὶ προδυνάμενοι σε χω λύειν αὐτοὺς καὶ ἀναστέλλειν, τοὐναντίον μᾶλλον μετερχόμεθα ἀνεγκλήτους αὐτοὺς ἐῶντες καὶ ἀτιμω ρήτους; « Καὶ μηδεὶς λεγέτω 8, ὅτι πολλοὶ μετζή- νως τοῦ Ἡλεὶ τῶν ἰδίων σὲ ἀμελήσαντες παίδων, οὐδὲν ἔπαθον οἷον ἐκεῖνος. Επαθογούν πολλοί, σε πολ λάκις καὶ χαλεπώτερα τούτων 4, κἂν ἡμεῖς ἀγνοῶμεν, ἐκ πολλῆς ἀναισθησίας τῶν τε ἡμετέρων συμφορῶν καὶ συμβάσεων, καὶ τὰς τῶν πέλας. Πόθεν γὰρ δω ροι θάνατοι; Πόθεν αἱ χαλεπαὶ καὶ συνεχεῖς νόσοι καὶ ἡμῖν καὶ τοῖς παισὶν αὐτοῖς; Πόθεν ζημίαι, καὶ περιστάσεις, καὶ ἐπήρειαι; Πόθεν τὰ μυρία κακὰ καὶ ποικίλα ε ; Οὐκ ἐκ τοῦ μοχθηρούς όντας τοὺς παῖδας περιορᾷν; Καὶ ὅτι τοῦτο ἀληθές ἐστιν 4, μάρτυς μὲν καὶ ὁ πρεσβύτης οὗτος, μάρτυς δὲ καὶ εἰ ὅλον ἀπ. καὶ μ. δὲ π. &. οὐκ ἔτι ἐξιλάσεται συμφ. ταύτην έπισ. ἂν εἶεν δίκαιοι μόνον 1. μόνοι τῆς ὀλιγωρίας ταύτης ἡ ἁμαρτία, καθάπερ κῦμα ἄγριον καὶ μέγα, πάντα ὑπερέσχεν ἐκεῖνα καὶ τὰ κατορ θώματα έκρυψεν ἅπαντα, τίς ἡμᾶς λήψεται δίκη ς καὶ προδ. Ι. καίπερ δ. Καὶ μή μοι λ. τις 81. οἰκείων ὁ Ἠλεί· Ε. μὲν γὰρ καὶ π. τούτων καὶ διὰ ταύτην τὴν ἁμαρτίαν· πόθεν και π. Καὶ ὅτι οὐ στοχασμός τ. ε. . GEORGII HAMARTOLI B provocabal Dominum ; per alium ei nuntiat quæ A (255) eum apprehendent male. Ideo per servam suum Samuel dicit : « Novit indigne agere filios suos, et non corripuit eos. Corripuit quidem, sed ista correptio ei ad bonum non imputatur, caruit enim veheinentia et minis. Dicto ergo crimine inducit pœnam Deus, valde iratus dicens: ‹ Idcirco juravi domui Heli quod non expietur iniquitas domus ejus victimis et muneribus, usque in æternum. › Hic sane apparet ira vehemens pœnaque irremissibilis et absque venia in totum geņus et universam domum Heli, pro cujus vita tamen nihil unquam expro- bravit Deus, nec usquam conquestus est seni huic. Sed quod mirandus fuerit in cæteris et valde sapiens, turn ex aliis, tum etiam ex ipsis cala- mitatibus quas pertulit perspicuum est. Cogni- to enim infelix pater Deum ad extremas iræ et vindicle metas devenisse, non rehellavit, nec indi- gnatus est adversus Dominum, nec dixit sicuţ plu- rimi dicere solent : Numquid alioruņi facta mihi imputari possunt? numquid istorum luere me peccata oportet? Ætatem habent, eos solos pœnas dare æquum est. Nihil simile nec dixit, nec cogi- Lavit quidem, sed velut servus sapiens respondit dicens ‹ Dominus quod boņum est in oculis suis faciat. » Quod si summum sacerdotem, şenem gloriosum Heli, qui viginti annos populo praefuerat servieratque absque crimine Deo, nihil ab ira vindictaque divina potuit eripere, sed propter aliu- rum peccata periit vir ille, qui per tot annos C ° Variæ lectiones et notæ. tot bona fecerat opera, que Deum iratum flectere non potuerunt, quomodo nos obtinebimus veniaın ab ejus virtute tantum remotį, › qui peccatores noii redarguentes, eis ignoscimus, et cum valeamus eos coercere et a malo revocare, contra, eis cooperamur omissa omni objurgatione omnique punitione ne- glecta? Nec quis dicat: Multi magis quam Heli filios suos neglexerunt, et tamen nihil huic simile passi sunt. Passi sunt, et sæpe istis duriora, etsi non animadverteremus nos, quos saepe nostra no- strorumque infortunia et calamitates non tangunt. Unde enim mortes improvisæ? unde morbi difficiles et diuturni nobis et ipsis pueris ? Unde ista damna, res adversæ, calamitates? Unde ista sexcenta et multiplicia mala ? Nonne, quia negliguntur pueri D et sine disciplina relinquuntur? Cujus veritatis testis est et senex ille, testis est et sapiens qui dicit : • Ne jucunderis in filiis impiis ; et, si non est timor Dei in illis, non credas vitæ illorum; › et : • Acorbo luctu dolebis ; cito cognosces quia exinde evenient. » Multi ergo, ut dixi, talia passi sunt; quod si quidam eſſugerunt, non semper effu- $8 * cod. Chr. * I Sam. uti, 13. Sam. 15, 14. cod. Chr. Chr. Chr. cod. *** | Sam. II, 18. Chr. cod. * Chr. « Chr. Chr. om. Chr. Chr.

ει. - 36. - - εἰ οὐ πρὸς αὐτόν· οὐδὲ γὰρ ἀποκρίσεως αὐτὸν ἄξιον ἔκρινεν είναι λοιπὸν ὡς προσκεκρουκότα, ἀλλὰ δι' ἑτέρου ποιεί μαθεῖν τὰ καταληψόμενα απ τὸν κακά. Διό φησιν διὰ τοῦ μαθητοῦ αὐτοῦ Σα μουήλ ". « Εγνω, ὅτι κακολογοῦνται οἱ υἱοὶ αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἐνουθέτει αὐτούς. » · Καὶ μὴν ἐνουθέτησε, ἀλλ' οὐδὲν νουθεσία ἐκείνη λελόγισται, μὴ ἔχουσα τὸ σφοδρὸν καὶ ἐπιτεταμένον. — Εἰπὼν δὴ τὸ ἔγε κλημα επάγει καὶ τὴν κόλασιν μετὰ πολλῆς τῆς ὀργῆς φάσκων 18. Ώμοσα τῷ οἴκῳ Ηλεί, ἐξιλασθήσεται" ἁμαρτία τῷ οἴκῳ αὐτοῦ ἢ ἐν θυμιά ματι ἢ ἐν θυσίᾳ ἕως τοῦ αἰῶνος. » Εἶδες ἀγανάκτη σιν ἐπιτεταμένην καὶ ἀσύγγνωστον κόλασιν καὶ ἀσυγχώρητον εἰς ὅλον δ' αὐτοῦ τὸ γένος καὶ τὸν οἶ- κον, καίτοι τοῦ μὲν ἰδίου βίου ἕνεκα οὐδὲν ᾐτιάθη ποτέ, οὐδὲ κατεγκαλεῖν εἶχεν ὁ Θεὸς ἕτερόν τι τῷ πρεσβύτῃ, ἀλλ᾽ ἦν τάλλα πάντα θαυμαστὸς καὶ τὴν φιλοσοφίαν, οὐκ ἐκ τῶν ἄλλων μόνον, ἀλλὰ καὶ ἀπ' αὐτῶν τῶν παρὰ τὴν συμφοράν συμβάντων ἔστιν ἰδεῖν. Ἐπειδὴ γὰρ ταῦτα πάντα ἤκουσε καὶ πρὸς ἔσχατον τιμωρίας εἶδεν αὐτὸν ἐλθόντα, οὐκ ἀπεδυς- πέτησε, οὐκ ἐδυσχέρανεν, οὐκ εἶπέ τι οἷον εἰκὸς τοὺς πολλοὺς λέγειν· Μὴ γὰρ ἐγὼ τῆς ἑτέρων γνώμης κύριός εἰμι ; κα! · Τῶν ἐκείνων ἁμαρ τημάτων ὀφλήσω δίκας; αὐτοὶ ἡλικίαν ἔχουσι, καὶ αὐτοὶ δίκαιόν ἐστι κολάζεσθαι μόνον *· ἀλλ᾽ οὐδὲν τοιοῦτον εἶπεν οὐδὲ ἐνόησεν, ἀλλ᾿ ὥσπερ οἰκέτης εὐγνώμων ἀπεκρίθη λέγων ο Κύριος τὸ ἀρεστὴν ἐν ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ ποιείτω. » Εἰ τοί- κυν τὸν ἀρχιερέα τον πρεσβύτην, τὸν ἔνδοξον, το Στη κ' προστάντα καὶ ἀμέμπτως τῷ Θεῷ δουλεύ- σαντα, οὐδὲν ἔσχυσε τοῦτον ἐξελέσθαι τῆς ὀργῆς τοῦ Θεοῦ καὶ ἀπειλῆς, ἀλλὰ διὰ τὰς ἑτέρων ἁμαρτίας ἀπώλετο, καὶ σὲ τὸν ἐν τοσούτοις ἔτεσι τοσαῦτα κατ ορθωκότα, & τὸν Θεὸν οὐκ ἐδυσώπησαν, ποίαν ἡμεῖς ἕξομεν συγγνώμην, οἱ τῆς ἀρετῆς ἐκείνου τοσοῦταν ἀποδέοντες, ο καὶ ἑτέροις ἁμαρτάνουσιν ἐφησυχάζον- τες, καὶ παραχωροῦντες, καὶ προδυνάμενοι σε χω λύειν αὐτοὺς καὶ ἀναστέλλειν, τοὐναντίον μᾶλλον μετερχόμεθα ἀνεγκλήτους αὐτοὺς ἐῶντες καὶ ἀτιμω ρήτους; « Καὶ μηδεὶς λεγέτω 8, ὅτι πολλοὶ μετζή- νως τοῦ Ἡλεὶ τῶν ἰδίων σὲ ἀμελήσαντες παίδων, οὐδὲν ἔπαθον οἷον ἐκεῖνος. Επαθογούν πολλοί, σε πολ λάκις καὶ χαλεπώτερα τούτων 4, κἂν ἡμεῖς ἀγνοῶμεν, ἐκ πολλῆς ἀναισθησίας τῶν τε ἡμετέρων συμφορῶν καὶ συμβάσεων, καὶ τὰς τῶν πέλας. Πόθεν γὰρ δω ροι θάνατοι; Πόθεν αἱ χαλεπαὶ καὶ συνεχεῖς νόσοι καὶ ἡμῖν καὶ τοῖς παισὶν αὐτοῖς; Πόθεν ζημίαι, καὶ περιστάσεις, καὶ ἐπήρειαι; Πόθεν τὰ μυρία κακὰ καὶ ποικίλα ε ; Οὐκ ἐκ τοῦ μοχθηρούς όντας τοὺς παῖδας περιορᾷν; Καὶ ὅτι τοῦτο ἀληθές ἐστιν 4, μάρτυς μὲν καὶ ὁ πρεσβύτης οὗτος, μάρτυς δὲ καὶ εἰ ὅλον ἀπ. καὶ μ. δὲ π. &. οὐκ ἔτι ἐξιλάσεται συμφ. ταύτην έπισ. ἂν εἶεν δίκαιοι μόνον 1. μόνοι τῆς ὀλιγωρίας ταύτης ἡ ἁμαρτία, καθάπερ κῦμα ἄγριον καὶ μέγα, πάντα ὑπερέσχεν ἐκεῖνα καὶ τὰ κατορ θώματα έκρυψεν ἅπαντα, τίς ἡμᾶς λήψεται δίκη ς καὶ προδ. Ι. καίπερ δ. Καὶ μή μοι λ. τις 81. οἰκείων ὁ Ἠλεί· Ε. μὲν γὰρ καὶ π. τούτων καὶ διὰ ταύτην τὴν ἁμαρτίαν· πόθεν και π. Καὶ ὅτι οὐ στοχασμός τ. ε. . GEORGII HAMARTOLI B provocabal Dominum ; per alium ei nuntiat quæ A (255) eum apprehendent male. Ideo per servam suum Samuel dicit : « Novit indigne agere filios suos, et non corripuit eos. Corripuit quidem, sed ista correptio ei ad bonum non imputatur, caruit enim veheinentia et minis. Dicto ergo crimine inducit pœnam Deus, valde iratus dicens: ‹ Idcirco juravi domui Heli quod non expietur iniquitas domus ejus victimis et muneribus, usque in æternum. › Hic sane apparet ira vehemens pœnaque irremissibilis et absque venia in totum geņus et universam domum Heli, pro cujus vita tamen nihil unquam expro- bravit Deus, nec usquam conquestus est seni huic. Sed quod mirandus fuerit in cæteris et valde sapiens, turn ex aliis, tum etiam ex ipsis cala- mitatibus quas pertulit perspicuum est. Cogni- to enim infelix pater Deum ad extremas iræ et vindicle metas devenisse, non rehellavit, nec indi- gnatus est adversus Dominum, nec dixit sicuţ plu- rimi dicere solent : Numquid alioruņi facta mihi imputari possunt? numquid istorum luere me peccata oportet? Ætatem habent, eos solos pœnas dare æquum est. Nihil simile nec dixit, nec cogi- Lavit quidem, sed velut servus sapiens respondit dicens ‹ Dominus quod boņum est in oculis suis faciat. » Quod si summum sacerdotem, şenem gloriosum Heli, qui viginti annos populo praefuerat servieratque absque crimine Deo, nihil ab ira vindictaque divina potuit eripere, sed propter aliu- rum peccata periit vir ille, qui per tot annos C ° Variæ lectiones et notæ. tot bona fecerat opera, que Deum iratum flectere non potuerunt, quomodo nos obtinebimus veniaın ab ejus virtute tantum remotį, › qui peccatores noii redarguentes, eis ignoscimus, et cum valeamus eos coercere et a malo revocare, contra, eis cooperamur omissa omni objurgatione omnique punitione ne- glecta? Nec quis dicat: Multi magis quam Heli filios suos neglexerunt, et tamen nihil huic simile passi sunt. Passi sunt, et sæpe istis duriora, etsi non animadverteremus nos, quos saepe nostra no- strorumque infortunia et calamitates non tangunt. Unde enim mortes improvisæ? unde morbi difficiles et diuturni nobis et ipsis pueris ? Unde ista damna, res adversæ, calamitates? Unde ista sexcenta et multiplicia mala ? Nonne, quia negliguntur pueri D et sine disciplina relinquuntur? Cujus veritatis testis est et senex ille, testis est et sapiens qui dicit : • Ne jucunderis in filiis impiis ; et, si non est timor Dei in illis, non credas vitæ illorum; › et : • Acorbo luctu dolebis ; cito cognosces quia exinde evenient. » Multi ergo, ut dixi, talia passi sunt; quod si quidam eſſugerunt, non semper effu- $8 * cod. Chr. * I Sam. uti, 13. Sam. 15, 14. cod. Chr. Chr. Chr. cod. *** | Sam. II, 18. Chr. cod. * Chr. « Chr. Chr. om. Chr. Chr.

ὁ σοφὸς λέγων 60. « Μὴ εὐφραίνου ἐπὶ υἱοῖς ἀπεδέ- Α σιν, » καί· « Εἰ μή ἐστι μετ' αὐτῶν φόβος Θεοῦ, μὴ ἐμπιστεύσῃς τῇ ζωῇ αὐτῶν, ὁ καί ν . • Στενά- ξεις πένθει ἀώρῳ· καὶ ἐξάπινα τὴν ἐξ αὐτῶν συν τέλειαν γνώσῃ. » Πολλοὶ μὲν οὖν, ὡς ἔφηνες, πολλὰ τοιαῦτα πεπόνθασιν· εἰ δέ τινες καὶ διέφυγον, ἀλλ' οὐκ (264) εἰς τέλος ἐκφεύξονται, ἀλλ' ἐπὶ κακῷ τῆς ἑαυτῶν κεφαλῆς· ἀπελθόντες δὲ ἐκεῖ πικροτέραν τίσουσι δίκην. » Οπερ εἰδὼς ὁ ᾿Απόστολος παραι νεῖ φάσκων • Οι πατέρες, εκτρέφετε τὰ τέκνα ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσία Κυρίου. » Καὶ μὴν ἐπισφαλές καὶ λίαν ἐπικίνδυνον ἐφησυχάζειν τοῖς ἁμαρτάνουσιν, καθώς αἱ Γραφαὶ διαγορεύουσιν. Ἰδοὺ γὰρ ὁ μὲν Αχαρ ἡνίκα τὴν χρυσήν γλώτταν ἔκλεψε καὶ τὴν ψιλὴν ἐσθῆτα, ἐπὶ πάντα τὸν λαὸν γέγονεν ἡ ὀργὴ τοῦ Κυρίου 8, καίτοιγε μὴ εἰδότα τὸν ἡμαρτηκότα καὶ τὸ ἁμάρτημα μέχρις οὗ ἐφανερώθη ὁ κλέπτης καὶ τὸν φοβερὴν ἐκεῖνον ἅμα πᾶσι τοῖς ἰδίοις ὑπέστη όλεθρον. Ο δὲ Ηλεί, καίπερ οὐκ ἐφησυχά σας τοῖς ἑαυτοῦ υἱοῖς καὶ ι λοιμοῖς», ὡς εἴρη- ται δ', ἀλλὰ καὶ λόγῳ πλείονα σε κατασκευάσας, τῆς τε ἁμαρτίας τὸ ἄτοπον καὶ τῆς κρίσεως τὸ ἄφυκτον, ὅτι μὴ ὅλως ἐμβριθέστερον ἐξεδίκησε, τοσοῦτον παρώξυν: τὴν ὀργὴν τοῦ Θεοῦ, ὡς καὶ τὸν λαὸν σὺν τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ μαχαίρα πεσεῖν καὶ τὴν κιβωτὸν ἐκείνην τὴν φοβεράν καὶ ὀλίγοις ληπτὴν, ὑπὸ χει- ρῶν ἀλλοφύλων ἄγεσθαι, ὅπου ἂν βούλοιντο· καὶ αὐτὸν ἐκεῖνον, τὸν μέγαν ιερέα λέγω, οἰκτρῷ τέλει τὸν βίον καταστρέψαι. Ει δέ τοι κατὰ τοῦ μὴ ἁμαρτ τήσαντος καὶ κωλύσαντος δὲ καὶ διαμαρτυρομένου τοῖς ἁμαρτήσασι τοιαύτη ὀργὴ ἐξεκαύθη, τί ἄν τις εἶποι περὶ τῶν γινωσκόντων καὶ ἐφησυχαζόντων; οἵτινες ἐὰν μὴ δέξωνται τὸ ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλου εἰρη- μένου ότι ο Διὰ τί οὐχὶ μᾶλλον ἐπενθήσατε, ἵνα ἐξαρθῇ ἐκ μέσου ὑμῶν ὁ τὸ ἔργον τοῦτο πράξας ; ν ἀνάγκη καὶ αὐτοὺς ἐκείνους ἀπόλλυσθαι· ὥστε κιν δυνεύουσι πάντως καὶ νῦν ὁμοῦ πάντες, τὸν αὐτὸν ὄλεθρον ὑποστῆναι ἡ χείρονα σε • Επτάκις μὲν γὰρ ἐκδικεῖται ἐκ Κάϊν, ἐκ δὲ Λάμεχ (τὰ ὅμοια δ ἁμαρτών) ἑβδομηκοντάκις ἑπτά. » Διὰ τί δὲ πάλιν σἱ μὲν τῶν ἀνθρώπων ἁμαρτάνοντες κολάζονται, οἱ ἃ οὐ κολάζονται; Πῶς γὰρ τῶν Ἰουδαίων μοσχο- ποιησάντων ἁπάντων, οἱ μὲν ἐκολάζοντο, αἱ δὲ οὐκ ἐκολάζοντο ; "Η πάντως οἱ μὲν, εὔδηλον, ότι μετενόη- σαν καὶ τὴν φύσιν αὐτῶν ἠγνόησαν διὰ τὴν εὐλά- βειαν, οἱ δὲ τῇ κακίᾳ ἐνέμειναν, ὡς τὸ μὲν ἁμάρ σημα ἴσον ἦν, τὰ δὲ μετὰ ταῦτα οὐκ ἴσα ; Τίνος δὲ ἕνεκεν καὶ ἐπὶ τοῦ Ἀδὰμ καὶ τῆς Εὔας οὐχὶ αὐτὴ τιμωρία, εἰ καὶ αὐτὴ ἡ ἁμαρτία ; Ὅτι οὐκ ἦν ἴσον τὸ ὑπὸ γυναικὸς ἀπατηθῆναι καὶ ὑπὸ ὄψεως· διὸ οὐδὲ ἀπάτην ἐκεῖνο Παῦλος ἐκάλεσε, οὕτω λέγων· Ο μὲν Ἀδὰμ οὐκ ἠπατήθη, ἡ δὲ γυνὴ ἐξαπατη θεῖσα ἐν παραβάσει γέγους. Τίνος δὲ ἕνεκεν ὁ τὰ - ξύλα συλλέξας οὐκ ἔτυχε φιλανθρωπίας και ; "Οτι πολλῆς παρανομίας ἦν τὸ γινόμενον ἀνάμεστον· ἐκ χιν, 15. 3. γὰρ π. Στο γάρ κι ὅπερ ἔφην πλείονα 1. πλείου: τρυχόμενος πατὴρ τοῦ ταχέως ἀφαιρεθέντος τέκνου ὀργὴ τοῦ Κυρίου Ι. ὀργὴ Κυρίου δὴ δὲ τὸν τῷ ἁμαρτήσαντι καὶ κατὰ τοῦ κωλ. CHRONICON. - LID. IT gient, sed gravius super caput eorum graviora re 38. el vertentur. Postquam enim a vita migraverint, duriores pœnas dabunt. Quod cognoscens Aposto- lus hortatur dicens : « El vos, patres, educate filios in disciplina et correptione Domini. › Fallax enim et periculosum est valde, peccatores non re- darguere, sicut in Scriptura narratur. Ecce enim statim ut Achar regulam auream coccineumque pal- lium abstulit, exarsit ira Domini super universum po- pulum, nescientem tamen prævaricatorem, et ipsam prævaricationem, usque dum fur cognosceretur, et auferretur pestis illa cum omnibus contribulibus suis. Heli vero etsi non acquieverit filiis suis (pesti- bus dixerim), sed ostenderit eis quam turpe pec- catum et quam ineluctabile judicium, quia tanien B eos non vehementius corripuit, in tantum iram Dei incendit, ut populus cum ejus filiis occubuerit gladio, et arcam metuendam paucisque tractabilem manus Philistæorum ducerent quo vellent, ipse (summum pontifcem dico) miserabili fato perierit. Quod si adversus non peccantem, imo impedientem et improbantem, sic ira coelestis accensa est, quomodo ergo adversus eos qui pec- cata cognoscentes, peccatores silentio approbant? Qui nisi fecerint quod ab Apostolo dictum est : ‹ Cur non magis fuctum habuistis ut tollatur de medio vestrum qui hoc opus fecit? › necesse est ut et ipsi pereant. Mortem subire eis on nino timendum: est, aut aliquid pejus. ‹ Septuplum enim ultio dabitur de Cain, de Lamech vero qui idem peccavit septuagies septies. » Cur vero de hominibus qui peccaverunt alii puniantur, alii autem non ? Omnes utique Judai peccaverunt in vitulo aureo: cur igitur alii perierunt, alii vero non ? An quia alii pœnitentia moti peccatum pietate diluerunt, alii autem in iniquitate perman- serunt? Attamen peccatum idem erat, exitus non. idem. Quare non eadem pœna Adami et Evæ, siquidem eadem erat culpa? Quia non idem est seduci a muliere, et decipi a serpente. Unde Paulus hoc Adæ peccatum, seductionem non vocat ; dicit enim : « Adam non est seductus, mulier autem sc- dueta in prævaricatione ſuit. › Quare qui collegit ligna nullam invenit misericordiam? Quia multæ nequitiæ erat factum istud, ab initio mandalan Dei transgredi, et utilis erat talis pena ut esset aliis in exemplum ne præcepta Dei violarent. Hoc etiam evenit in Anania et Saphira Nos autem quando peccavimus, videamus an misericordia digni sim mus, an aliquid unde Deus nostri misereatur fece- rimus, an veram egerimus poenitentiam, an melio- res effecti fuerimus, an ab operibus nostris malis. nes averterimus : • Diverte enim a malo, ait Psal- D mista, et fac bonum. • • C Varie lectiones et notæ. » Eccli. xvi, 1, 2. * Sap. Chr. Chr. * Eph. vi, 4. cond. bs ] Sam. 11, 12. cod. | Cor. V, - s Jos. vit. cod. ** Num. xv, 32,36. 2. Gen. v, 24-26. 1 Tim. 11, 14.

ὁ σοφὸς λέγων 60. « Μὴ εὐφραίνου ἐπὶ υἱοῖς ἀπεδέ- Α σιν, » καί· « Εἰ μή ἐστι μετ' αὐτῶν φόβος Θεοῦ, μὴ ἐμπιστεύσῃς τῇ ζωῇ αὐτῶν, ὁ καί ν . • Στενά- ξεις πένθει ἀώρῳ· καὶ ἐξάπινα τὴν ἐξ αὐτῶν συν τέλειαν γνώσῃ. » Πολλοὶ μὲν οὖν, ὡς ἔφηνες, πολλὰ τοιαῦτα πεπόνθασιν· εἰ δέ τινες καὶ διέφυγον, ἀλλ' οὐκ (264) εἰς τέλος ἐκφεύξονται, ἀλλ' ἐπὶ κακῷ τῆς ἑαυτῶν κεφαλῆς· ἀπελθόντες δὲ ἐκεῖ πικροτέραν τίσουσι δίκην. » Οπερ εἰδὼς ὁ ᾿Απόστολος παραι νεῖ φάσκων • Οι πατέρες, εκτρέφετε τὰ τέκνα ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσία Κυρίου. » Καὶ μὴν ἐπισφαλές καὶ λίαν ἐπικίνδυνον ἐφησυχάζειν τοῖς ἁμαρτάνουσιν, καθώς αἱ Γραφαὶ διαγορεύουσιν. Ἰδοὺ γὰρ ὁ μὲν Αχαρ ἡνίκα τὴν χρυσήν γλώτταν ἔκλεψε καὶ τὴν ψιλὴν ἐσθῆτα, ἐπὶ πάντα τὸν λαὸν γέγονεν ἡ ὀργὴ τοῦ Κυρίου 8, καίτοιγε μὴ εἰδότα τὸν ἡμαρτηκότα καὶ τὸ ἁμάρτημα μέχρις οὗ ἐφανερώθη ὁ κλέπτης καὶ τὸν φοβερὴν ἐκεῖνον ἅμα πᾶσι τοῖς ἰδίοις ὑπέστη όλεθρον. Ο δὲ Ηλεί, καίπερ οὐκ ἐφησυχά σας τοῖς ἑαυτοῦ υἱοῖς καὶ ι λοιμοῖς», ὡς εἴρη- ται δ', ἀλλὰ καὶ λόγῳ πλείονα σε κατασκευάσας, τῆς τε ἁμαρτίας τὸ ἄτοπον καὶ τῆς κρίσεως τὸ ἄφυκτον, ὅτι μὴ ὅλως ἐμβριθέστερον ἐξεδίκησε, τοσοῦτον παρώξυν: τὴν ὀργὴν τοῦ Θεοῦ, ὡς καὶ τὸν λαὸν σὺν τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ μαχαίρα πεσεῖν καὶ τὴν κιβωτὸν ἐκείνην τὴν φοβεράν καὶ ὀλίγοις ληπτὴν, ὑπὸ χει- ρῶν ἀλλοφύλων ἄγεσθαι, ὅπου ἂν βούλοιντο· καὶ αὐτὸν ἐκεῖνον, τὸν μέγαν ιερέα λέγω, οἰκτρῷ τέλει τὸν βίον καταστρέψαι. Ει δέ τοι κατὰ τοῦ μὴ ἁμαρτ τήσαντος καὶ κωλύσαντος δὲ καὶ διαμαρτυρομένου τοῖς ἁμαρτήσασι τοιαύτη ὀργὴ ἐξεκαύθη, τί ἄν τις εἶποι περὶ τῶν γινωσκόντων καὶ ἐφησυχαζόντων; οἵτινες ἐὰν μὴ δέξωνται τὸ ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλου εἰρη- μένου ότι ο Διὰ τί οὐχὶ μᾶλλον ἐπενθήσατε, ἵνα ἐξαρθῇ ἐκ μέσου ὑμῶν ὁ τὸ ἔργον τοῦτο πράξας ; ν ἀνάγκη καὶ αὐτοὺς ἐκείνους ἀπόλλυσθαι· ὥστε κιν δυνεύουσι πάντως καὶ νῦν ὁμοῦ πάντες, τὸν αὐτὸν ὄλεθρον ὑποστῆναι ἡ χείρονα σε • Επτάκις μὲν γὰρ ἐκδικεῖται ἐκ Κάϊν, ἐκ δὲ Λάμεχ (τὰ ὅμοια δ ἁμαρτών) ἑβδομηκοντάκις ἑπτά. » Διὰ τί δὲ πάλιν σἱ μὲν τῶν ἀνθρώπων ἁμαρτάνοντες κολάζονται, οἱ ἃ οὐ κολάζονται; Πῶς γὰρ τῶν Ἰουδαίων μοσχο- ποιησάντων ἁπάντων, οἱ μὲν ἐκολάζοντο, αἱ δὲ οὐκ ἐκολάζοντο ; "Η πάντως οἱ μὲν, εὔδηλον, ότι μετενόη- σαν καὶ τὴν φύσιν αὐτῶν ἠγνόησαν διὰ τὴν εὐλά- βειαν, οἱ δὲ τῇ κακίᾳ ἐνέμειναν, ὡς τὸ μὲν ἁμάρ σημα ἴσον ἦν, τὰ δὲ μετὰ ταῦτα οὐκ ἴσα ; Τίνος δὲ ἕνεκεν καὶ ἐπὶ τοῦ Ἀδὰμ καὶ τῆς Εὔας οὐχὶ αὐτὴ τιμωρία, εἰ καὶ αὐτὴ ἡ ἁμαρτία ; Ὅτι οὐκ ἦν ἴσον τὸ ὑπὸ γυναικὸς ἀπατηθῆναι καὶ ὑπὸ ὄψεως· διὸ οὐδὲ ἀπάτην ἐκεῖνο Παῦλος ἐκάλεσε, οὕτω λέγων· Ο μὲν Ἀδὰμ οὐκ ἠπατήθη, ἡ δὲ γυνὴ ἐξαπατη θεῖσα ἐν παραβάσει γέγους. Τίνος δὲ ἕνεκεν ὁ τὰ - ξύλα συλλέξας οὐκ ἔτυχε φιλανθρωπίας και ; "Οτι πολλῆς παρανομίας ἦν τὸ γινόμενον ἀνάμεστον· ἐκ χιν, 15. 3. γὰρ π. Στο γάρ κι ὅπερ ἔφην πλείονα 1. πλείου: τρυχόμενος πατὴρ τοῦ ταχέως ἀφαιρεθέντος τέκνου ὀργὴ τοῦ Κυρίου Ι. ὀργὴ Κυρίου δὴ δὲ τὸν τῷ ἁμαρτήσαντι καὶ κατὰ τοῦ κωλ. CHRONICON. - LID. IT gient, sed gravius super caput eorum graviora re 38. el vertentur. Postquam enim a vita migraverint, duriores pœnas dabunt. Quod cognoscens Aposto- lus hortatur dicens : « El vos, patres, educate filios in disciplina et correptione Domini. › Fallax enim et periculosum est valde, peccatores non re- darguere, sicut in Scriptura narratur. Ecce enim statim ut Achar regulam auream coccineumque pal- lium abstulit, exarsit ira Domini super universum po- pulum, nescientem tamen prævaricatorem, et ipsam prævaricationem, usque dum fur cognosceretur, et auferretur pestis illa cum omnibus contribulibus suis. Heli vero etsi non acquieverit filiis suis (pesti- bus dixerim), sed ostenderit eis quam turpe pec- catum et quam ineluctabile judicium, quia tanien B eos non vehementius corripuit, in tantum iram Dei incendit, ut populus cum ejus filiis occubuerit gladio, et arcam metuendam paucisque tractabilem manus Philistæorum ducerent quo vellent, ipse (summum pontifcem dico) miserabili fato perierit. Quod si adversus non peccantem, imo impedientem et improbantem, sic ira coelestis accensa est, quomodo ergo adversus eos qui pec- cata cognoscentes, peccatores silentio approbant? Qui nisi fecerint quod ab Apostolo dictum est : ‹ Cur non magis fuctum habuistis ut tollatur de medio vestrum qui hoc opus fecit? › necesse est ut et ipsi pereant. Mortem subire eis on nino timendum: est, aut aliquid pejus. ‹ Septuplum enim ultio dabitur de Cain, de Lamech vero qui idem peccavit septuagies septies. » Cur vero de hominibus qui peccaverunt alii puniantur, alii autem non ? Omnes utique Judai peccaverunt in vitulo aureo: cur igitur alii perierunt, alii vero non ? An quia alii pœnitentia moti peccatum pietate diluerunt, alii autem in iniquitate perman- serunt? Attamen peccatum idem erat, exitus non. idem. Quare non eadem pœna Adami et Evæ, siquidem eadem erat culpa? Quia non idem est seduci a muliere, et decipi a serpente. Unde Paulus hoc Adæ peccatum, seductionem non vocat ; dicit enim : « Adam non est seductus, mulier autem sc- dueta in prævaricatione ſuit. › Quare qui collegit ligna nullam invenit misericordiam? Quia multæ nequitiæ erat factum istud, ab initio mandalan Dei transgredi, et utilis erat talis pena ut esset aliis in exemplum ne præcepta Dei violarent. Hoc etiam evenit in Anania et Saphira Nos autem quando peccavimus, videamus an misericordia digni sim mus, an aliquid unde Deus nostri misereatur fece- rimus, an veram egerimus poenitentiam, an melio- res effecti fuerimus, an ab operibus nostris malis. nes averterimus : • Diverte enim a malo, ait Psal- D mista, et fac bonum. • • C Varie lectiones et notæ. » Eccli. xvi, 1, 2. * Sap. Chr. Chr. * Eph. vi, 4. cond. bs ] Sam. 11, 12. cod. | Cor. V, - s Jos. vit. cod. ** Num. xv, 32,36. 2. Gen. v, 24-26. 1 Tim. 11, 14.

ὁ σοφὸς λέγων 60. « Μὴ εὐφραίνου ἐπὶ υἱοῖς ἀπεδέ- Α σιν, » καί· « Εἰ μή ἐστι μετ' αὐτῶν φόβος Θεοῦ, μὴ ἐμπιστεύσῃς τῇ ζωῇ αὐτῶν, ὁ καί ν . • Στενά- ξεις πένθει ἀώρῳ· καὶ ἐξάπινα τὴν ἐξ αὐτῶν συν τέλειαν γνώσῃ. » Πολλοὶ μὲν οὖν, ὡς ἔφηνες, πολλὰ τοιαῦτα πεπόνθασιν· εἰ δέ τινες καὶ διέφυγον, ἀλλ' οὐκ (264) εἰς τέλος ἐκφεύξονται, ἀλλ' ἐπὶ κακῷ τῆς ἑαυτῶν κεφαλῆς· ἀπελθόντες δὲ ἐκεῖ πικροτέραν τίσουσι δίκην. » Οπερ εἰδὼς ὁ ᾿Απόστολος παραι νεῖ φάσκων • Οι πατέρες, εκτρέφετε τὰ τέκνα ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσία Κυρίου. » Καὶ μὴν ἐπισφαλές καὶ λίαν ἐπικίνδυνον ἐφησυχάζειν τοῖς ἁμαρτάνουσιν, καθώς αἱ Γραφαὶ διαγορεύουσιν. Ἰδοὺ γὰρ ὁ μὲν Αχαρ ἡνίκα τὴν χρυσήν γλώτταν ἔκλεψε καὶ τὴν ψιλὴν ἐσθῆτα, ἐπὶ πάντα τὸν λαὸν γέγονεν ἡ ὀργὴ τοῦ Κυρίου 8, καίτοιγε μὴ εἰδότα τὸν ἡμαρτηκότα καὶ τὸ ἁμάρτημα μέχρις οὗ ἐφανερώθη ὁ κλέπτης καὶ τὸν φοβερὴν ἐκεῖνον ἅμα πᾶσι τοῖς ἰδίοις ὑπέστη όλεθρον. Ο δὲ Ηλεί, καίπερ οὐκ ἐφησυχά σας τοῖς ἑαυτοῦ υἱοῖς καὶ ι λοιμοῖς», ὡς εἴρη- ται δ', ἀλλὰ καὶ λόγῳ πλείονα σε κατασκευάσας, τῆς τε ἁμαρτίας τὸ ἄτοπον καὶ τῆς κρίσεως τὸ ἄφυκτον, ὅτι μὴ ὅλως ἐμβριθέστερον ἐξεδίκησε, τοσοῦτον παρώξυν: τὴν ὀργὴν τοῦ Θεοῦ, ὡς καὶ τὸν λαὸν σὺν τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ μαχαίρα πεσεῖν καὶ τὴν κιβωτὸν ἐκείνην τὴν φοβεράν καὶ ὀλίγοις ληπτὴν, ὑπὸ χει- ρῶν ἀλλοφύλων ἄγεσθαι, ὅπου ἂν βούλοιντο· καὶ αὐτὸν ἐκεῖνον, τὸν μέγαν ιερέα λέγω, οἰκτρῷ τέλει τὸν βίον καταστρέψαι. Ει δέ τοι κατὰ τοῦ μὴ ἁμαρτ τήσαντος καὶ κωλύσαντος δὲ καὶ διαμαρτυρομένου τοῖς ἁμαρτήσασι τοιαύτη ὀργὴ ἐξεκαύθη, τί ἄν τις εἶποι περὶ τῶν γινωσκόντων καὶ ἐφησυχαζόντων; οἵτινες ἐὰν μὴ δέξωνται τὸ ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλου εἰρη- μένου ότι ο Διὰ τί οὐχὶ μᾶλλον ἐπενθήσατε, ἵνα ἐξαρθῇ ἐκ μέσου ὑμῶν ὁ τὸ ἔργον τοῦτο πράξας ; ν ἀνάγκη καὶ αὐτοὺς ἐκείνους ἀπόλλυσθαι· ὥστε κιν δυνεύουσι πάντως καὶ νῦν ὁμοῦ πάντες, τὸν αὐτὸν ὄλεθρον ὑποστῆναι ἡ χείρονα σε • Επτάκις μὲν γὰρ ἐκδικεῖται ἐκ Κάϊν, ἐκ δὲ Λάμεχ (τὰ ὅμοια δ ἁμαρτών) ἑβδομηκοντάκις ἑπτά. » Διὰ τί δὲ πάλιν σἱ μὲν τῶν ἀνθρώπων ἁμαρτάνοντες κολάζονται, οἱ ἃ οὐ κολάζονται; Πῶς γὰρ τῶν Ἰουδαίων μοσχο- ποιησάντων ἁπάντων, οἱ μὲν ἐκολάζοντο, αἱ δὲ οὐκ ἐκολάζοντο ; "Η πάντως οἱ μὲν, εὔδηλον, ότι μετενόη- σαν καὶ τὴν φύσιν αὐτῶν ἠγνόησαν διὰ τὴν εὐλά- βειαν, οἱ δὲ τῇ κακίᾳ ἐνέμειναν, ὡς τὸ μὲν ἁμάρ σημα ἴσον ἦν, τὰ δὲ μετὰ ταῦτα οὐκ ἴσα ; Τίνος δὲ ἕνεκεν καὶ ἐπὶ τοῦ Ἀδὰμ καὶ τῆς Εὔας οὐχὶ αὐτὴ τιμωρία, εἰ καὶ αὐτὴ ἡ ἁμαρτία ; Ὅτι οὐκ ἦν ἴσον τὸ ὑπὸ γυναικὸς ἀπατηθῆναι καὶ ὑπὸ ὄψεως· διὸ οὐδὲ ἀπάτην ἐκεῖνο Παῦλος ἐκάλεσε, οὕτω λέγων· Ο μὲν Ἀδὰμ οὐκ ἠπατήθη, ἡ δὲ γυνὴ ἐξαπατη θεῖσα ἐν παραβάσει γέγους. Τίνος δὲ ἕνεκεν ὁ τὰ - ξύλα συλλέξας οὐκ ἔτυχε φιλανθρωπίας και ; "Οτι πολλῆς παρανομίας ἦν τὸ γινόμενον ἀνάμεστον· ἐκ χιν, 15. 3. γὰρ π. Στο γάρ κι ὅπερ ἔφην πλείονα 1. πλείου: τρυχόμενος πατὴρ τοῦ ταχέως ἀφαιρεθέντος τέκνου ὀργὴ τοῦ Κυρίου Ι. ὀργὴ Κυρίου δὴ δὲ τὸν τῷ ἁμαρτήσαντι καὶ κατὰ τοῦ κωλ. CHRONICON. - LID. IT gient, sed gravius super caput eorum graviora re 38. el vertentur. Postquam enim a vita migraverint, duriores pœnas dabunt. Quod cognoscens Aposto- lus hortatur dicens : « El vos, patres, educate filios in disciplina et correptione Domini. › Fallax enim et periculosum est valde, peccatores non re- darguere, sicut in Scriptura narratur. Ecce enim statim ut Achar regulam auream coccineumque pal- lium abstulit, exarsit ira Domini super universum po- pulum, nescientem tamen prævaricatorem, et ipsam prævaricationem, usque dum fur cognosceretur, et auferretur pestis illa cum omnibus contribulibus suis. Heli vero etsi non acquieverit filiis suis (pesti- bus dixerim), sed ostenderit eis quam turpe pec- catum et quam ineluctabile judicium, quia tanien B eos non vehementius corripuit, in tantum iram Dei incendit, ut populus cum ejus filiis occubuerit gladio, et arcam metuendam paucisque tractabilem manus Philistæorum ducerent quo vellent, ipse (summum pontifcem dico) miserabili fato perierit. Quod si adversus non peccantem, imo impedientem et improbantem, sic ira coelestis accensa est, quomodo ergo adversus eos qui pec- cata cognoscentes, peccatores silentio approbant? Qui nisi fecerint quod ab Apostolo dictum est : ‹ Cur non magis fuctum habuistis ut tollatur de medio vestrum qui hoc opus fecit? › necesse est ut et ipsi pereant. Mortem subire eis on nino timendum: est, aut aliquid pejus. ‹ Septuplum enim ultio dabitur de Cain, de Lamech vero qui idem peccavit septuagies septies. » Cur vero de hominibus qui peccaverunt alii puniantur, alii autem non ? Omnes utique Judai peccaverunt in vitulo aureo: cur igitur alii perierunt, alii vero non ? An quia alii pœnitentia moti peccatum pietate diluerunt, alii autem in iniquitate perman- serunt? Attamen peccatum idem erat, exitus non. idem. Quare non eadem pœna Adami et Evæ, siquidem eadem erat culpa? Quia non idem est seduci a muliere, et decipi a serpente. Unde Paulus hoc Adæ peccatum, seductionem non vocat ; dicit enim : « Adam non est seductus, mulier autem sc- dueta in prævaricatione ſuit. › Quare qui collegit ligna nullam invenit misericordiam? Quia multæ nequitiæ erat factum istud, ab initio mandalan Dei transgredi, et utilis erat talis pena ut esset aliis in exemplum ne præcepta Dei violarent. Hoc etiam evenit in Anania et Saphira Nos autem quando peccavimus, videamus an misericordia digni sim mus, an aliquid unde Deus nostri misereatur fece- rimus, an veram egerimus poenitentiam, an melio- res effecti fuerimus, an ab operibus nostris malis. nes averterimus : • Diverte enim a malo, ait Psal- D mista, et fac bonum. • • C Varie lectiones et notæ. » Eccli. xvi, 1, 2. * Sap. Chr. Chr. * Eph. vi, 4. cond. bs ] Sam. 11, 12. cod. | Cor. V, - s Jos. vit. cod. ** Num. xv, 32,36. 2. Gen. v, 24-26. 1 Tim. 11, 14.

προοιμίων αὐτῶν παραβῆναι πρόσταγμα Θεοῦ, καὶ ὅπως τοῖς ἄλλοις γένηται παίδευμα μὴ καταφρονεῖν Θεοῦ ἐντολή.. Τοῦτο καὶ ἐπὶ Σαπφείρας καὶ ᾿Ανανία γέγονεν. Καὶ ἡμεῖς οὖν ὅταν ἁμαρτήσωμεν, σκοπήσωμεν, εἰ ἄξιοι ἐλέους ἐσμὲν καὶ εἰ ἐποιήσαμέν τι ὥστε ἐλεηθῆναι, εἰ μετενοήσαμεν (265) γνη- σίως, εἰ βελτίους ἐγενόμεθα, εἰ ἀπέστημεν ἐκ τῶν πονηρῶν ἡμῶν ἔργων· ' Εκκλινον γάρ, φησίν, ἀπὸ κακοῦ καὶ ποίησον ἀγαθόν. ΛΖ΄. Περὶ Σαμουήλ. σε Μετὰ δὲ Πλεὶ ἔκρινε τὸν λαὸν Σαμουὴλ ὁ ἐε. ρεὺς καὶ προφήτης ἔτη λ' 6. Καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ Ἰωὴλ καὶ ᾿Αβιά, μη πορευόμενοι κατὰ τὴν ὁδὸν αὐτοῦ καὶ ἀρετὴν, ἀλλὰ τὸ δίκαιον ἀπεμπολούντες, συναθροίζεται πρὸς αὐτὸν ὁ λαὸς εἰς ᾿Αρμαθέμ αἰτούμενοι βασιλέα κατὰ τὴν συνήθειαν τῶν ἐθνῶν. Ο δὲ σφόδρα λυπηθείς, εἶπεν ὁ Θεὸς πρὸς αὐτόν - • Ακουσον τῆς φωνῆς τοῦ λαοῦ, ὅτι οὐ σὲ ἑξου θενώκασι, ἀλλ' ἐμὲ, τοῦ μὴ βασιλεύειν ἐπ' αὐ τούς. » ΛΗʹ. Ἀρχὴ τῆς βασιλείας Σαούλ. οι Καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς τὸν Σαούλ υἱὸν Κὶ; ἐκ φυ- τῆς Βενιαμίν, χρίσα; αὐτὸν εἰς βασιλέα, ἀγαθὸν ἄνδρα καὶ εὐμεγέθη ὑπερωμίαν καὶ ἐπάνω ὑψηλό τερον ὑπὲρ τὴν γῆν πᾶσαν. Καὶ γέγονε λοιπὸν ἐξ ἐκείνου ἐν τῷ Ἰσραὴλ ἀρχὴ βασιλέων. (2) Μετὰ δὲ Σαμουὴλ ἐβασίλευσε Σαούλ ἔτη μ', δ; τολμήσας πρότερον μὲν θυμιάσαι τῷ Θεῷ, ἔπειτα δὲ παραβάς τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ κατά τους Αμαληκίτας. ζωογονήσας "Αγαγ τὸν βασιλέα αὐτῶν, ἤκουσε παρά τοῦ προφήτου • Μεματαίωταί σοι, ὅτι οὐκ ἐφύ λαξις τὴν ἐντολὴν ἣν ἐνετείλατό σοι Κύριος, και ετοίμασε τὴν βασιλείαν σου ἕως αἰῶνος ἐπὶ Ἰσραήλ καὶ νῦν οὐ στήσεται ἡ βασιλεία σου· ἀλλ' ἐζήτησε Κύριος ἄνθρωπον κατὰ τὴν καρδίαν αὐτοῦ εἰς ἄρ χοντα ἐπὶ τὸν λαὸν αὐτοῦ. ο 68. Μετὰ δὲ ταῦτα χρίσας τὴν Δαυΐδ ὁ Σαμουήλ ἐν λόγῳ Κυρίου, εἶτα γηράσας καὶ τελευτή - σας, προσέθετο μᾶλλον ὁ Σαούλ παροργίζειν τὸν Κύριον, ὅθεν καὶ πνεῦμα Κυρίου ἀπέστη ἀπ' αὐτοῦ καὶ ἔπνιγεν αὐτὸν πνεῦμα πονηρόν, οὗ δὴ ἕνεκα Δαυὶς ἄγεται πρὸς αὐτὸν εἰς παρηγορίαν τοῦ πά - 0ους. « Καὶ ἐγένετο, φησὶν …, ἐν τῷ εἶναι πνεῦμα πονηρὸν ἐπὶ Σκούλ, καὶ λαμβάνων Δαυΐδ τὴν κινύραν, ἔψαλλεν, καὶ ἀφίστατο ἀπ' αὐτοῦ τὸ πονηρὸν πνεύ- μα. » (1) 'Αλλ' οὖν γε πατάξας τὸν ἀλλόφυλος Γολιάθ, ὃς ἦν τῇ ἡλικίᾳ πήχεων τὸ ὕψος δ' καὶ σπιθαμῆς", καὶ περικεφαλαία χαλκῇ ἐπὶ τῆς κεφα λῆς αὐτοῦ, καὶ ἀλυσιδωτὸν θώρακα περιβέβληται χιλιάδας ἔχοντα ε' σίκλων χαλκοῦ καὶ σιδήρου, κνημίδες χαλκαὶ ἐπὶ τῶν σκηλῶν αὐτοῦ, καὶ τὸ ξύλον τοῦ δόρατος αὐτοῦ ὡς ἀντίον ὑφαινόντων· καὶ ἐπ' αὐτῷ λόγχη, ἑξακοσίων σίκλων σιδήρου, καὶ ἀσπὶς χαλκὴ ἀναμέσον τῶν ὤμων αὐτοῦ· ν καὶ διὰ τοῦτο ἐπιγαμβρευθεὶς τῷ Σαούλ ὁ Δαυΐδ, ἐφθονήθη σε λε ἔτη,cf. 110,8-20 ? 149, 67-1. Τῷ ι' ἔτει Σκουλ ἡ κάθοδος Ηρακλειδών γέγονε, καὶ ἡ τῶν Μυκηνών κατελύθη βασιλεία π' ἔτει τῆς Ἰλίου ἁλώσεως, ἐφ' οὗ ἦν Ομηρος καὶ Ἡσίοδο; οι σοφοί παρ Ελλησι, καὶ Μένανδρος, καὶ Θουκυδίδης · σχόλιον 27' ; τοῦ δ. π. καὶ σπ. καὶ π. ἐπὶ τῆς κ. ά. GEORGII HAMARTOLI XXXVII. De Samuele. Post Heli judicavit populum Samuel sacerdos et propheta, annis triginta. Cujus cum filii Joel et Abia non ambularent juxta vias et virtutem patris sui, sed judicium perverterent, congregatus est po- pulus in Ramatha petens regem secundum consue- tudinem gentium. De quo valde contristatus est Samuel. Ait autem ei Deus : Audi vocem populi; non enim te abjecerunt, sed me, ne regnaren su- per eos. › XXXVIII. Initium regni Saul. Et dedit illis Saut filium Cis e tribu Benjamin, quem unxerat regem, virum justum proceraque statura altiorem universo populo ab humero et sursum. Ab eo inceperunt reges esse in Israel. Post Samuel regnavit Saul anuis quadraginta; qui cum ausus esset ante adventum prophetæ Deo offerre sacrificium, et postea transgressus esset mandatum Dei non interficiendo Amalecitas et regem eorum Agag. hæc audivit a propheta : • Stulte egisti nec custodisti mandata quæ præce- pit tibi Dominus, qui præparavit tibi regnum tuum super Israel in sempiternum; sed nequaquam re- gnum tuum ultra consurget. Quæsivit Dominus sibi virum secundum cor snum, ut esset dux super po- pulum suum. › A B Postea Samuel unxit David regem juxta verbum • (5) Domini; Saul vero senescens et ad finem vitæ de- veniens magis addidit ad iram Dominum provocare; C ideo reliquit eum spiritus Domini, et apprehendit eum spiritus nialus. Ad eum tune David adducitur leniendi doloris ejus causa, e Igitur, ait Scri- ptura, quandocunque spiritus malus arripiebat Saul, David citharam manu pulsabat, et re- cedebat ab illo spiritus malus. › Perenssit David Goliath Philistæum virum, cujus altitudo sex cubitorum et palmi, et cassis ærea super caput • ejus, et lorica squamata induebatur, porro pondus loricæ ejus quinque millia siclorum æris erat et ferri; ocreas arcas habebat in pedibus; hastile autem hastæ ejus erat quasi liciatorium texentium ; ipsum autem ferrum hastæ ejus sexcentos siclos habebat ferri; clypeus aureus tegebat humeros † ejus. » Quamobrem fodere conjunctus David cum D Saul factus est ei in insidiam eo quod saltantes Variæ lectiones et notæ. on Pial. XXXIV, 14. • (4085). Cel. 108,5. es Sam. vult, 7. • (4085). Cert. 110-20-114, 14, 149, 16-150,5 Ged.170.21 sub Salomoue. ] Samn. xiii, 13, 14. Ced. 113,18-114,7-150,5-151,14. Glyc. 327,3-328,8. "I Sam, xvt, 23. | Sam. xvii, 4-7 ů. 20-

προοιμίων αὐτῶν παραβῆναι πρόσταγμα Θεοῦ, καὶ ὅπως τοῖς ἄλλοις γένηται παίδευμα μὴ καταφρονεῖν Θεοῦ ἐντολή.. Τοῦτο καὶ ἐπὶ Σαπφείρας καὶ ᾿Ανανία γέγονεν. Καὶ ἡμεῖς οὖν ὅταν ἁμαρτήσωμεν, σκοπήσωμεν, εἰ ἄξιοι ἐλέους ἐσμὲν καὶ εἰ ἐποιήσαμέν τι ὥστε ἐλεηθῆναι, εἰ μετενοήσαμεν (265) γνη- σίως, εἰ βελτίους ἐγενόμεθα, εἰ ἀπέστημεν ἐκ τῶν πονηρῶν ἡμῶν ἔργων· ' Εκκλινον γάρ, φησίν, ἀπὸ κακοῦ καὶ ποίησον ἀγαθόν. ΛΖ΄. Περὶ Σαμουήλ. σε Μετὰ δὲ Πλεὶ ἔκρινε τὸν λαὸν Σαμουὴλ ὁ ἐε. ρεὺς καὶ προφήτης ἔτη λ' 6. Καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ Ἰωὴλ καὶ ᾿Αβιά, μη πορευόμενοι κατὰ τὴν ὁδὸν αὐτοῦ καὶ ἀρετὴν, ἀλλὰ τὸ δίκαιον ἀπεμπολούντες, συναθροίζεται πρὸς αὐτὸν ὁ λαὸς εἰς ᾿Αρμαθέμ αἰτούμενοι βασιλέα κατὰ τὴν συνήθειαν τῶν ἐθνῶν. Ο δὲ σφόδρα λυπηθείς, εἶπεν ὁ Θεὸς πρὸς αὐτόν - • Ακουσον τῆς φωνῆς τοῦ λαοῦ, ὅτι οὐ σὲ ἑξου θενώκασι, ἀλλ' ἐμὲ, τοῦ μὴ βασιλεύειν ἐπ' αὐ τούς. » ΛΗʹ. Ἀρχὴ τῆς βασιλείας Σαούλ. οι Καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς τὸν Σαούλ υἱὸν Κὶ; ἐκ φυ- τῆς Βενιαμίν, χρίσα; αὐτὸν εἰς βασιλέα, ἀγαθὸν ἄνδρα καὶ εὐμεγέθη ὑπερωμίαν καὶ ἐπάνω ὑψηλό τερον ὑπὲρ τὴν γῆν πᾶσαν. Καὶ γέγονε λοιπὸν ἐξ ἐκείνου ἐν τῷ Ἰσραὴλ ἀρχὴ βασιλέων. (2) Μετὰ δὲ Σαμουὴλ ἐβασίλευσε Σαούλ ἔτη μ', δ; τολμήσας πρότερον μὲν θυμιάσαι τῷ Θεῷ, ἔπειτα δὲ παραβάς τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ κατά τους Αμαληκίτας. ζωογονήσας "Αγαγ τὸν βασιλέα αὐτῶν, ἤκουσε παρά τοῦ προφήτου • Μεματαίωταί σοι, ὅτι οὐκ ἐφύ λαξις τὴν ἐντολὴν ἣν ἐνετείλατό σοι Κύριος, και ετοίμασε τὴν βασιλείαν σου ἕως αἰῶνος ἐπὶ Ἰσραήλ καὶ νῦν οὐ στήσεται ἡ βασιλεία σου· ἀλλ' ἐζήτησε Κύριος ἄνθρωπον κατὰ τὴν καρδίαν αὐτοῦ εἰς ἄρ χοντα ἐπὶ τὸν λαὸν αὐτοῦ. ο 68. Μετὰ δὲ ταῦτα χρίσας τὴν Δαυΐδ ὁ Σαμουήλ ἐν λόγῳ Κυρίου, εἶτα γηράσας καὶ τελευτή - σας, προσέθετο μᾶλλον ὁ Σαούλ παροργίζειν τὸν Κύριον, ὅθεν καὶ πνεῦμα Κυρίου ἀπέστη ἀπ' αὐτοῦ καὶ ἔπνιγεν αὐτὸν πνεῦμα πονηρόν, οὗ δὴ ἕνεκα Δαυὶς ἄγεται πρὸς αὐτὸν εἰς παρηγορίαν τοῦ πά - 0ους. « Καὶ ἐγένετο, φησὶν …, ἐν τῷ εἶναι πνεῦμα πονηρὸν ἐπὶ Σκούλ, καὶ λαμβάνων Δαυΐδ τὴν κινύραν, ἔψαλλεν, καὶ ἀφίστατο ἀπ' αὐτοῦ τὸ πονηρὸν πνεύ- μα. » (1) 'Αλλ' οὖν γε πατάξας τὸν ἀλλόφυλος Γολιάθ, ὃς ἦν τῇ ἡλικίᾳ πήχεων τὸ ὕψος δ' καὶ σπιθαμῆς", καὶ περικεφαλαία χαλκῇ ἐπὶ τῆς κεφα λῆς αὐτοῦ, καὶ ἀλυσιδωτὸν θώρακα περιβέβληται χιλιάδας ἔχοντα ε' σίκλων χαλκοῦ καὶ σιδήρου, κνημίδες χαλκαὶ ἐπὶ τῶν σκηλῶν αὐτοῦ, καὶ τὸ ξύλον τοῦ δόρατος αὐτοῦ ὡς ἀντίον ὑφαινόντων· καὶ ἐπ' αὐτῷ λόγχη, ἑξακοσίων σίκλων σιδήρου, καὶ ἀσπὶς χαλκὴ ἀναμέσον τῶν ὤμων αὐτοῦ· ν καὶ διὰ τοῦτο ἐπιγαμβρευθεὶς τῷ Σαούλ ὁ Δαυΐδ, ἐφθονήθη σε λε ἔτη,cf. 110,8-20 ? 149, 67-1. Τῷ ι' ἔτει Σκουλ ἡ κάθοδος Ηρακλειδών γέγονε, καὶ ἡ τῶν Μυκηνών κατελύθη βασιλεία π' ἔτει τῆς Ἰλίου ἁλώσεως, ἐφ' οὗ ἦν Ομηρος καὶ Ἡσίοδο; οι σοφοί παρ Ελλησι, καὶ Μένανδρος, καὶ Θουκυδίδης · σχόλιον 27' ; τοῦ δ. π. καὶ σπ. καὶ π. ἐπὶ τῆς κ. ά. GEORGII HAMARTOLI XXXVII. De Samuele. Post Heli judicavit populum Samuel sacerdos et propheta, annis triginta. Cujus cum filii Joel et Abia non ambularent juxta vias et virtutem patris sui, sed judicium perverterent, congregatus est po- pulus in Ramatha petens regem secundum consue- tudinem gentium. De quo valde contristatus est Samuel. Ait autem ei Deus : Audi vocem populi; non enim te abjecerunt, sed me, ne regnaren su- per eos. › XXXVIII. Initium regni Saul. Et dedit illis Saut filium Cis e tribu Benjamin, quem unxerat regem, virum justum proceraque statura altiorem universo populo ab humero et sursum. Ab eo inceperunt reges esse in Israel. Post Samuel regnavit Saul anuis quadraginta; qui cum ausus esset ante adventum prophetæ Deo offerre sacrificium, et postea transgressus esset mandatum Dei non interficiendo Amalecitas et regem eorum Agag. hæc audivit a propheta : • Stulte egisti nec custodisti mandata quæ præce- pit tibi Dominus, qui præparavit tibi regnum tuum super Israel in sempiternum; sed nequaquam re- gnum tuum ultra consurget. Quæsivit Dominus sibi virum secundum cor snum, ut esset dux super po- pulum suum. › A B Postea Samuel unxit David regem juxta verbum • (5) Domini; Saul vero senescens et ad finem vitæ de- veniens magis addidit ad iram Dominum provocare; C ideo reliquit eum spiritus Domini, et apprehendit eum spiritus nialus. Ad eum tune David adducitur leniendi doloris ejus causa, e Igitur, ait Scri- ptura, quandocunque spiritus malus arripiebat Saul, David citharam manu pulsabat, et re- cedebat ab illo spiritus malus. › Perenssit David Goliath Philistæum virum, cujus altitudo sex cubitorum et palmi, et cassis ærea super caput • ejus, et lorica squamata induebatur, porro pondus loricæ ejus quinque millia siclorum æris erat et ferri; ocreas arcas habebat in pedibus; hastile autem hastæ ejus erat quasi liciatorium texentium ; ipsum autem ferrum hastæ ejus sexcentos siclos habebat ferri; clypeus aureus tegebat humeros † ejus. » Quamobrem fodere conjunctus David cum D Saul factus est ei in insidiam eo quod saltantes Variæ lectiones et notæ. on Pial. XXXIV, 14. • (4085). Cel. 108,5. es Sam. vult, 7. • (4085). Cert. 110-20-114, 14, 149, 16-150,5 Ged.170.21 sub Salomoue. ] Samn. xiii, 13, 14. Ced. 113,18-114,7-150,5-151,14. Glyc. 327,3-328,8. "I Sam, xvt, 23. | Sam. xvii, 4-7 ů. 20-

προοιμίων αὐτῶν παραβῆναι πρόσταγμα Θεοῦ, καὶ ὅπως τοῖς ἄλλοις γένηται παίδευμα μὴ καταφρονεῖν Θεοῦ ἐντολή.. Τοῦτο καὶ ἐπὶ Σαπφείρας καὶ ᾿Ανανία γέγονεν. Καὶ ἡμεῖς οὖν ὅταν ἁμαρτήσωμεν, σκοπήσωμεν, εἰ ἄξιοι ἐλέους ἐσμὲν καὶ εἰ ἐποιήσαμέν τι ὥστε ἐλεηθῆναι, εἰ μετενοήσαμεν (265) γνη- σίως, εἰ βελτίους ἐγενόμεθα, εἰ ἀπέστημεν ἐκ τῶν πονηρῶν ἡμῶν ἔργων· ' Εκκλινον γάρ, φησίν, ἀπὸ κακοῦ καὶ ποίησον ἀγαθόν. ΛΖ΄. Περὶ Σαμουήλ. σε Μετὰ δὲ Πλεὶ ἔκρινε τὸν λαὸν Σαμουὴλ ὁ ἐε. ρεὺς καὶ προφήτης ἔτη λ' 6. Καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ Ἰωὴλ καὶ ᾿Αβιά, μη πορευόμενοι κατὰ τὴν ὁδὸν αὐτοῦ καὶ ἀρετὴν, ἀλλὰ τὸ δίκαιον ἀπεμπολούντες, συναθροίζεται πρὸς αὐτὸν ὁ λαὸς εἰς ᾿Αρμαθέμ αἰτούμενοι βασιλέα κατὰ τὴν συνήθειαν τῶν ἐθνῶν. Ο δὲ σφόδρα λυπηθείς, εἶπεν ὁ Θεὸς πρὸς αὐτόν - • Ακουσον τῆς φωνῆς τοῦ λαοῦ, ὅτι οὐ σὲ ἑξου θενώκασι, ἀλλ' ἐμὲ, τοῦ μὴ βασιλεύειν ἐπ' αὐ τούς. » ΛΗʹ. Ἀρχὴ τῆς βασιλείας Σαούλ. οι Καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς τὸν Σαούλ υἱὸν Κὶ; ἐκ φυ- τῆς Βενιαμίν, χρίσα; αὐτὸν εἰς βασιλέα, ἀγαθὸν ἄνδρα καὶ εὐμεγέθη ὑπερωμίαν καὶ ἐπάνω ὑψηλό τερον ὑπὲρ τὴν γῆν πᾶσαν. Καὶ γέγονε λοιπὸν ἐξ ἐκείνου ἐν τῷ Ἰσραὴλ ἀρχὴ βασιλέων. (2) Μετὰ δὲ Σαμουὴλ ἐβασίλευσε Σαούλ ἔτη μ', δ; τολμήσας πρότερον μὲν θυμιάσαι τῷ Θεῷ, ἔπειτα δὲ παραβάς τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ κατά τους Αμαληκίτας. ζωογονήσας "Αγαγ τὸν βασιλέα αὐτῶν, ἤκουσε παρά τοῦ προφήτου • Μεματαίωταί σοι, ὅτι οὐκ ἐφύ λαξις τὴν ἐντολὴν ἣν ἐνετείλατό σοι Κύριος, και ετοίμασε τὴν βασιλείαν σου ἕως αἰῶνος ἐπὶ Ἰσραήλ καὶ νῦν οὐ στήσεται ἡ βασιλεία σου· ἀλλ' ἐζήτησε Κύριος ἄνθρωπον κατὰ τὴν καρδίαν αὐτοῦ εἰς ἄρ χοντα ἐπὶ τὸν λαὸν αὐτοῦ. ο 68. Μετὰ δὲ ταῦτα χρίσας τὴν Δαυΐδ ὁ Σαμουήλ ἐν λόγῳ Κυρίου, εἶτα γηράσας καὶ τελευτή - σας, προσέθετο μᾶλλον ὁ Σαούλ παροργίζειν τὸν Κύριον, ὅθεν καὶ πνεῦμα Κυρίου ἀπέστη ἀπ' αὐτοῦ καὶ ἔπνιγεν αὐτὸν πνεῦμα πονηρόν, οὗ δὴ ἕνεκα Δαυὶς ἄγεται πρὸς αὐτὸν εἰς παρηγορίαν τοῦ πά - 0ους. « Καὶ ἐγένετο, φησὶν …, ἐν τῷ εἶναι πνεῦμα πονηρὸν ἐπὶ Σκούλ, καὶ λαμβάνων Δαυΐδ τὴν κινύραν, ἔψαλλεν, καὶ ἀφίστατο ἀπ' αὐτοῦ τὸ πονηρὸν πνεύ- μα. » (1) 'Αλλ' οὖν γε πατάξας τὸν ἀλλόφυλος Γολιάθ, ὃς ἦν τῇ ἡλικίᾳ πήχεων τὸ ὕψος δ' καὶ σπιθαμῆς", καὶ περικεφαλαία χαλκῇ ἐπὶ τῆς κεφα λῆς αὐτοῦ, καὶ ἀλυσιδωτὸν θώρακα περιβέβληται χιλιάδας ἔχοντα ε' σίκλων χαλκοῦ καὶ σιδήρου, κνημίδες χαλκαὶ ἐπὶ τῶν σκηλῶν αὐτοῦ, καὶ τὸ ξύλον τοῦ δόρατος αὐτοῦ ὡς ἀντίον ὑφαινόντων· καὶ ἐπ' αὐτῷ λόγχη, ἑξακοσίων σίκλων σιδήρου, καὶ ἀσπὶς χαλκὴ ἀναμέσον τῶν ὤμων αὐτοῦ· ν καὶ διὰ τοῦτο ἐπιγαμβρευθεὶς τῷ Σαούλ ὁ Δαυΐδ, ἐφθονήθη σε λε ἔτη,cf. 110,8-20 ? 149, 67-1. Τῷ ι' ἔτει Σκουλ ἡ κάθοδος Ηρακλειδών γέγονε, καὶ ἡ τῶν Μυκηνών κατελύθη βασιλεία π' ἔτει τῆς Ἰλίου ἁλώσεως, ἐφ' οὗ ἦν Ομηρος καὶ Ἡσίοδο; οι σοφοί παρ Ελλησι, καὶ Μένανδρος, καὶ Θουκυδίδης · σχόλιον 27' ; τοῦ δ. π. καὶ σπ. καὶ π. ἐπὶ τῆς κ. ά. GEORGII HAMARTOLI XXXVII. De Samuele. Post Heli judicavit populum Samuel sacerdos et propheta, annis triginta. Cujus cum filii Joel et Abia non ambularent juxta vias et virtutem patris sui, sed judicium perverterent, congregatus est po- pulus in Ramatha petens regem secundum consue- tudinem gentium. De quo valde contristatus est Samuel. Ait autem ei Deus : Audi vocem populi; non enim te abjecerunt, sed me, ne regnaren su- per eos. › XXXVIII. Initium regni Saul. Et dedit illis Saut filium Cis e tribu Benjamin, quem unxerat regem, virum justum proceraque statura altiorem universo populo ab humero et sursum. Ab eo inceperunt reges esse in Israel. Post Samuel regnavit Saul anuis quadraginta; qui cum ausus esset ante adventum prophetæ Deo offerre sacrificium, et postea transgressus esset mandatum Dei non interficiendo Amalecitas et regem eorum Agag. hæc audivit a propheta : • Stulte egisti nec custodisti mandata quæ præce- pit tibi Dominus, qui præparavit tibi regnum tuum super Israel in sempiternum; sed nequaquam re- gnum tuum ultra consurget. Quæsivit Dominus sibi virum secundum cor snum, ut esset dux super po- pulum suum. › A B Postea Samuel unxit David regem juxta verbum • (5) Domini; Saul vero senescens et ad finem vitæ de- veniens magis addidit ad iram Dominum provocare; C ideo reliquit eum spiritus Domini, et apprehendit eum spiritus nialus. Ad eum tune David adducitur leniendi doloris ejus causa, e Igitur, ait Scri- ptura, quandocunque spiritus malus arripiebat Saul, David citharam manu pulsabat, et re- cedebat ab illo spiritus malus. › Perenssit David Goliath Philistæum virum, cujus altitudo sex cubitorum et palmi, et cassis ærea super caput • ejus, et lorica squamata induebatur, porro pondus loricæ ejus quinque millia siclorum æris erat et ferri; ocreas arcas habebat in pedibus; hastile autem hastæ ejus erat quasi liciatorium texentium ; ipsum autem ferrum hastæ ejus sexcentos siclos habebat ferri; clypeus aureus tegebat humeros † ejus. » Quamobrem fodere conjunctus David cum D Saul factus est ei in insidiam eo quod saltantes Variæ lectiones et notæ. on Pial. XXXIV, 14. • (4085). Cel. 108,5. es Sam. vult, 7. • (4085). Cert. 110-20-114, 14, 149, 16-150,5 Ged.170.21 sub Salomoue. ] Samn. xiii, 13, 14. Ced. 113,18-114,7-150,5-151,14. Glyc. 327,3-328,8. "I Sam, xvt, 23. | Sam. xvii, 4-7 ů. 20-

προτάσει τῶν χορευτριῶν ἔνεκεν τῆς εὐφημίας ἧς ἐπῇδον αὐτῷ λέγουσαι το. • Ενίκησε Σαούλ ἐν χιλιάσι, καὶ Δαυίδ ἐν μυριάσιν. » (5) Καὶ ἀποδι δράσκει Δαυίδ ἀπ' αὐτοῦ, ὅτι καὶ τοὺς ἄρτους Έφαγε τῆς προθέσεως ἐκ χειρός Αβιμέλεχ τοῦ ἀρχιερέως, περὶ οὗ Σαούλ θυμωθεὶς καὶ ἀγανακτή σας ἀντίλε τὸν ᾿Αβιμέλεχ, διὰ χειρὸς Δοὴκ τοῦ Σύρου, καὶ πάντας τοὺς μετ' αὐτοῦ ἱερεῖς Κυρίου ἄνδρες υν' τι, οὐ μὴν δὲ τε ι καὶ πᾶσαν τὴν πόλιν τῶν ἱερέων Νομβὰν ἐπάταξεν ἐν στόματι ρομφαίας ἀπὸ ἀνδρὸς ἕως γυναικὸς, καὶ νηπίου θηλάζοντος, καὶ μόσχου, καὶ ὄνου, καὶ προβάτων· › οὐ κατα ελείφθη αὐτῶν οὐδὲ εἷς 18, πλὴν ᾿Αβιάθαρ υἱὸς 'Αβι- μέλεχ φυγών πρὸς τὸν Δαυίδ. (6) Αὕτη τοῦ Σαούλ ἡ μιαιφονία πάντων τῶν ἄλλων ἁμαρτημάτων δυσσεβεστέρα· τοῦ μὲν γὰρ Θεοῦ προστεταχότος τὸν ᾿Αγαγ διέσωσεν, ἀλλὰ καὶ ὅσα ἦν αὐτοῦ ἀξιό. κτητα· τοῦ δὲ θυμοῦ κεκινηκότος, οὐ μόνον τοὺς ἱερεῖς κατέκτεινεν, ἀλλὰ καὶ τὴν πόλιν αὐτῶν διέφθειρεν αύτανδρον ". (7) Καταδιώκων δὲ τὸν Δαυίδ, καὶ ἅπαξ καὶ δῖς, ἐμπεσὼν εἰς χεῖρας τοῦ μακαρίου, καὶ μηδὲν ἀποδοὺς αὐτῷ κακὸν ἀντὶ κακοῦ, ἔφη Δαυίδ ὁ πραότατος πρὸς Σαούλ τὸν ἀπανθρωπότατον 18. • Ινα τί καταδιώκεις, ὦ βασιλεῦ, λαβεῖν τὴν ψυχήν μου; Δικάσει Κύριος ἀναμέσον ἐμοῦ καὶ σοῦ, καὶ ἐκδικήσει με ἐκ χειρός σου· ἡ δὲ χείρ μου οὐκ ἔστιν ἐπὶ σὲ, καθὼς λέγεται ἐν τῇ ἀρχαίᾳ παραβολῇ, ὅτι ἐξ ἀνόμων ἐξελεύσεται πλημμέλεια 10. —«Καὶ ὁ μὲν οἶκος Δαυὶδ ἐπορεύετο καὶ ἐκραταιοῦτο, ὁ δὲ οἶκος Σαούλ ἐπορεύετο καὶ Ασθένε: ". » (8) Εἶτα τῶν ἀλλοφύλων πρὸς Σαούλ ἐστρατοπεδευκότων, τοῦ δὲ πρὸς τὴν ἐγγαστρίμυθον ἀπελθόντος καὶ τὴν ἀπόφασιν δεξαμένου, προθύμως εἰσῆλθεν εἰς τὸν πόλεμον, καὶ τοξευθεὶς εἰς τὰ υποχόνδρια, εἶπε πρὸς τὸν αἴροντα αὐτοῦ τὰ σκεύη • Σπάσαι τὴν ῥομφαίαν σου καὶ ἀπο- κέντησόν με, μήποτε παίξουσιν εἰς ἐμὲ οἱ ἀπερ! τμητοι οὗτοι. » Τοῦ δὲ φοβηθέντος καὶ μὴ ὑπακού- σαντο;, ἔλαβε Σαούλ τὴν ῥομφαίαν αὐτοῦ καὶ ἔπεσεν ἐπ' αὐτὴν, ἐφ' ἣν καὶ ὁ σκευοφόρος ἐπιπεσὼν ἀναι· ρεῖται καὶ αὐτὸς διὰ τῆς αὐτῆς ῥομφαίας. Και οὕτως ἀπέθανε Σαούλ ἐν ταῖς ἁμαρτίαις αὐτοῦ (αἷς ἀνόμησε τῷ Θεῷ, διότι οὐκ ἐφύλαξε τὸν λόγου Κυρίου· καὶ ὅτι ἐπεζήτησε τῇ ἐγγαστριμύθῳ, καὶ ἀπεκρίθη αὐτῷ Σαμουὴλ ὁ προφήτης, καὶ οὐκ ἐξή τησε Κύριον καὶ ἀπέκτεινεν αὐτὸν, καὶ ἀφαιρεθεῖτα ἡ βασιλεία ἐκ τοῦ γένους αὐτοῦ, μετηνέχθη εἰς Δαυὶδ καὶ τὸ γένος αὐτοῦ). (9) Τί τοίνυν τὸν Σαούλ ὤννησε τὸ μέγεθος αὐτοῦ καὶ τὸ ὕψος τοῦ σώματος ; ἢ τί τὸν Δαυὶδ ἔβλαψε τὸ σμικρὸν καὶ εὐτελὲς τῆς ἡλικίας; Ὁ μὲν γὰρ ὥσπερ τις δρῦς ὑψηλόκομος καρπὸν κακίας ἔφερε καὶ τροφὴν χοίρων· ὁ δὲ, 98. * ἐπεῖδον πε'. | " CHRONICON. - LIB. II. A mulieres hoc carmen ad Davidis laudem cecinere Billiersum custodivit, sed universa ejus pretiosa ser- C dicentes Percussit Saul mille, et David decem millia. » Aufugit itaque David a facie Saul et en tempore comedit panes propositionis acceptos de manu Abimelech summi sacerdotis. Quod ægre ferens Saul, iratus occidit Abimelech per manus Doeg Syri cum omnibus sacerdotibus Domini, viris quingentis et quinquaginta ; præterea ‹ omnem Nobe civitatem sacerdotum percussit in ore gladii, viros et mulieres, et parvulos et lactentes, bovem - que et asinum et ovem in ore gladii ; › nemoque ex eis relictus est, præter Abiathar filium Abime- lech qui ad David aufugit. - Hæc edes impiissi- mum fuit Saulis peceatum. Etsi enim Deus vehe- menter mandasset Amalec interfici, non modo Agag vavit, incitante vero ira, non modo sacerdotes gla- dio interfecit, sed urbem eorum disperdidit cum cjus incolis. Cum persequeretur Davidem, Saul semel et iterum fataliter incidit in manus David, qui nedum malum pro malo redderet, cum proxi- nius cssel factus immanissimo Sauli, ait: Cur insidiaris animæ meæ ut auferas eam ? Judicet Do- minus inter me et te, et ulciscatur me Dominus ex te; manus autem mea non sit in te, sicut et in proverbio antiquo dicitur : Ab impiis egre- dietur impietas. › • Domus autem David proficiscens (erat) et semper seipsa robustior, domus autem Saul decrescens quotidie. »Post- ca congregatis Philist eis contra Shulem, pro- fectus est ipse adl pythonissam interrogandan, et responso accepto, forti animo praelium iniit, sed telo in hypochondriis recepto, dixit ad armigerum suum : « Evagina gladium tuum et percute me, ne forte illudant mihi incircumcisi isti., Renuente armigero perterrito, arripuit Saul gladium et irruit super cum ; ipse quoque armiger irruens super gla- dium suum, mortuus est. Sic mortuus est Saul in peccatis suis (quibus offendit Deum), quia non cu- stodivit verbum Domini, et quia consuluit pytho- nissam, et accepit responsum a Samuele pro- pheta, et non quæsivit Dominum, et scipsum occidit; ablatumque est regnum de domo Saul et in domum David translatum. Ad quid pro- D fuit Sauli et magnitudo ejus et corporis proce- cod. ritas, et quomodo obfuit Davidi corporis exigui- tas et humilitas? Ille velut quercus alta frondo- saque fructus malos, porcorum alimenta protulit, hic vero velut luxurians vitis et fecunda, suis va- riis virtutibus dedit vinum quod lætifical cor homi- nis. « Deficiente enim virtute, ait magnus Isidorus, ad nihil utilis est constitutio corporis. › Unde ad Samuelem ait Deus: Ne respicias vultum primi Varia lectiones et nota. | Sam. xvi, 7.6. Glye. 329,1-4, Sam. xxi, Sam. xxi, ☞ | Sam. xx11, 20. "Glyc. 329,5-9. Sam. xxiv, 12-14. || Sam. 11, 1. | Sami xxxι, 4, 5. * Glyc. 329,10-11. (27) άρδην ἐξολοθρεῦσαι τὸν ᾿Αμαλήκ, οὐ μόνον

προτάσει τῶν χορευτριῶν ἔνεκεν τῆς εὐφημίας ἧς ἐπῇδον αὐτῷ λέγουσαι το. • Ενίκησε Σαούλ ἐν χιλιάσι, καὶ Δαυίδ ἐν μυριάσιν. » (5) Καὶ ἀποδι δράσκει Δαυίδ ἀπ' αὐτοῦ, ὅτι καὶ τοὺς ἄρτους Έφαγε τῆς προθέσεως ἐκ χειρός Αβιμέλεχ τοῦ ἀρχιερέως, περὶ οὗ Σαούλ θυμωθεὶς καὶ ἀγανακτή σας ἀντίλε τὸν ᾿Αβιμέλεχ, διὰ χειρὸς Δοὴκ τοῦ Σύρου, καὶ πάντας τοὺς μετ' αὐτοῦ ἱερεῖς Κυρίου ἄνδρες υν' τι, οὐ μὴν δὲ τε ι καὶ πᾶσαν τὴν πόλιν τῶν ἱερέων Νομβὰν ἐπάταξεν ἐν στόματι ρομφαίας ἀπὸ ἀνδρὸς ἕως γυναικὸς, καὶ νηπίου θηλάζοντος, καὶ μόσχου, καὶ ὄνου, καὶ προβάτων· › οὐ κατα ελείφθη αὐτῶν οὐδὲ εἷς 18, πλὴν ᾿Αβιάθαρ υἱὸς 'Αβι- μέλεχ φυγών πρὸς τὸν Δαυίδ. (6) Αὕτη τοῦ Σαούλ ἡ μιαιφονία πάντων τῶν ἄλλων ἁμαρτημάτων δυσσεβεστέρα· τοῦ μὲν γὰρ Θεοῦ προστεταχότος τὸν ᾿Αγαγ διέσωσεν, ἀλλὰ καὶ ὅσα ἦν αὐτοῦ ἀξιό. κτητα· τοῦ δὲ θυμοῦ κεκινηκότος, οὐ μόνον τοὺς ἱερεῖς κατέκτεινεν, ἀλλὰ καὶ τὴν πόλιν αὐτῶν διέφθειρεν αύτανδρον ". (7) Καταδιώκων δὲ τὸν Δαυίδ, καὶ ἅπαξ καὶ δῖς, ἐμπεσὼν εἰς χεῖρας τοῦ μακαρίου, καὶ μηδὲν ἀποδοὺς αὐτῷ κακὸν ἀντὶ κακοῦ, ἔφη Δαυίδ ὁ πραότατος πρὸς Σαούλ τὸν ἀπανθρωπότατον 18. • Ινα τί καταδιώκεις, ὦ βασιλεῦ, λαβεῖν τὴν ψυχήν μου; Δικάσει Κύριος ἀναμέσον ἐμοῦ καὶ σοῦ, καὶ ἐκδικήσει με ἐκ χειρός σου· ἡ δὲ χείρ μου οὐκ ἔστιν ἐπὶ σὲ, καθὼς λέγεται ἐν τῇ ἀρχαίᾳ παραβολῇ, ὅτι ἐξ ἀνόμων ἐξελεύσεται πλημμέλεια 10. —«Καὶ ὁ μὲν οἶκος Δαυὶδ ἐπορεύετο καὶ ἐκραταιοῦτο, ὁ δὲ οἶκος Σαούλ ἐπορεύετο καὶ Ασθένε: ". » (8) Εἶτα τῶν ἀλλοφύλων πρὸς Σαούλ ἐστρατοπεδευκότων, τοῦ δὲ πρὸς τὴν ἐγγαστρίμυθον ἀπελθόντος καὶ τὴν ἀπόφασιν δεξαμένου, προθύμως εἰσῆλθεν εἰς τὸν πόλεμον, καὶ τοξευθεὶς εἰς τὰ υποχόνδρια, εἶπε πρὸς τὸν αἴροντα αὐτοῦ τὰ σκεύη • Σπάσαι τὴν ῥομφαίαν σου καὶ ἀπο- κέντησόν με, μήποτε παίξουσιν εἰς ἐμὲ οἱ ἀπερ! τμητοι οὗτοι. » Τοῦ δὲ φοβηθέντος καὶ μὴ ὑπακού- σαντο;, ἔλαβε Σαούλ τὴν ῥομφαίαν αὐτοῦ καὶ ἔπεσεν ἐπ' αὐτὴν, ἐφ' ἣν καὶ ὁ σκευοφόρος ἐπιπεσὼν ἀναι· ρεῖται καὶ αὐτὸς διὰ τῆς αὐτῆς ῥομφαίας. Και οὕτως ἀπέθανε Σαούλ ἐν ταῖς ἁμαρτίαις αὐτοῦ (αἷς ἀνόμησε τῷ Θεῷ, διότι οὐκ ἐφύλαξε τὸν λόγου Κυρίου· καὶ ὅτι ἐπεζήτησε τῇ ἐγγαστριμύθῳ, καὶ ἀπεκρίθη αὐτῷ Σαμουὴλ ὁ προφήτης, καὶ οὐκ ἐξή τησε Κύριον καὶ ἀπέκτεινεν αὐτὸν, καὶ ἀφαιρεθεῖτα ἡ βασιλεία ἐκ τοῦ γένους αὐτοῦ, μετηνέχθη εἰς Δαυὶδ καὶ τὸ γένος αὐτοῦ). (9) Τί τοίνυν τὸν Σαούλ ὤννησε τὸ μέγεθος αὐτοῦ καὶ τὸ ὕψος τοῦ σώματος ; ἢ τί τὸν Δαυὶδ ἔβλαψε τὸ σμικρὸν καὶ εὐτελὲς τῆς ἡλικίας; Ὁ μὲν γὰρ ὥσπερ τις δρῦς ὑψηλόκομος καρπὸν κακίας ἔφερε καὶ τροφὴν χοίρων· ὁ δὲ, 98. * ἐπεῖδον πε'. | " CHRONICON. - LIB. II. A mulieres hoc carmen ad Davidis laudem cecinere Billiersum custodivit, sed universa ejus pretiosa ser- C dicentes Percussit Saul mille, et David decem millia. » Aufugit itaque David a facie Saul et en tempore comedit panes propositionis acceptos de manu Abimelech summi sacerdotis. Quod ægre ferens Saul, iratus occidit Abimelech per manus Doeg Syri cum omnibus sacerdotibus Domini, viris quingentis et quinquaginta ; præterea ‹ omnem Nobe civitatem sacerdotum percussit in ore gladii, viros et mulieres, et parvulos et lactentes, bovem - que et asinum et ovem in ore gladii ; › nemoque ex eis relictus est, præter Abiathar filium Abime- lech qui ad David aufugit. - Hæc edes impiissi- mum fuit Saulis peceatum. Etsi enim Deus vehe- menter mandasset Amalec interfici, non modo Agag vavit, incitante vero ira, non modo sacerdotes gla- dio interfecit, sed urbem eorum disperdidit cum cjus incolis. Cum persequeretur Davidem, Saul semel et iterum fataliter incidit in manus David, qui nedum malum pro malo redderet, cum proxi- nius cssel factus immanissimo Sauli, ait: Cur insidiaris animæ meæ ut auferas eam ? Judicet Do- minus inter me et te, et ulciscatur me Dominus ex te; manus autem mea non sit in te, sicut et in proverbio antiquo dicitur : Ab impiis egre- dietur impietas. › • Domus autem David proficiscens (erat) et semper seipsa robustior, domus autem Saul decrescens quotidie. »Post- ca congregatis Philist eis contra Shulem, pro- fectus est ipse adl pythonissam interrogandan, et responso accepto, forti animo praelium iniit, sed telo in hypochondriis recepto, dixit ad armigerum suum : « Evagina gladium tuum et percute me, ne forte illudant mihi incircumcisi isti., Renuente armigero perterrito, arripuit Saul gladium et irruit super cum ; ipse quoque armiger irruens super gla- dium suum, mortuus est. Sic mortuus est Saul in peccatis suis (quibus offendit Deum), quia non cu- stodivit verbum Domini, et quia consuluit pytho- nissam, et accepit responsum a Samuele pro- pheta, et non quæsivit Dominum, et scipsum occidit; ablatumque est regnum de domo Saul et in domum David translatum. Ad quid pro- D fuit Sauli et magnitudo ejus et corporis proce- cod. ritas, et quomodo obfuit Davidi corporis exigui- tas et humilitas? Ille velut quercus alta frondo- saque fructus malos, porcorum alimenta protulit, hic vero velut luxurians vitis et fecunda, suis va- riis virtutibus dedit vinum quod lætifical cor homi- nis. « Deficiente enim virtute, ait magnus Isidorus, ad nihil utilis est constitutio corporis. › Unde ad Samuelem ait Deus: Ne respicias vultum primi Varia lectiones et nota. | Sam. xvi, 7.6. Glye. 329,1-4, Sam. xxi, Sam. xxi, ☞ | Sam. xx11, 20. "Glyc. 329,5-9. Sam. xxiv, 12-14. || Sam. 11, 1. | Sami xxxι, 4, 5. * Glyc. 329,10-11. (27) άρδην ἐξολοθρεῦσαι τὸν ᾿Αμαλήκ, οὐ μόνον

Α οἷάπερ ἄμπελος εὐκληματοῦσα καὶ καρποφοροῦσα ταῖς παντοδαπαῖς ἀρεταῖς, οἶνον εὐφραίνοντα καρ δίαν ἀνθρώπων ἐβλάστανεν. « Αρετῆς γὰρ, φησίν ὁ μέγας Ισίδωρος ', ἀπούση;, οὐδὲν ὄφελος τῆς τοῦ σώματος κατασκευῆς·, ὅθεν φησὶν ὁ Θεὸς πρὸς τὸν Σαμουήλ • Μὴ βλέψῃς ἐπὶ τὴν ὄψιν τοῦ σ' υἱοῦ Ἰεσσαί, μηδὲ τὴν ἕξιν τοῦ μεγέθους αὐτοῦ κατα- πλαγῇς, διότι ἐξουδένωκα αὐτόν· διότι οὐχ ὡς βλέψῃ ἄνθρωπος, ὄψεται Θεός· ὁ μὲν γὰρ ἄνθρωπος ὄψεται εἰς πρόσωπον, ὁ δὲ Θεὸς εἰς καρδίαν. » Ο δεῖ τοίνυν οὐδὲ ἐν οι · τῷ τοῦ σώματος ὕψει φαν- τάζεσθαι καὶ μεγαλοφρονεῖν, ἀλλ᾽ ἐν μόνῃ τῇ ἀρετῇ καὶ ταῖς ἐντολαῖς τοῦ Θεοῦ σεμνύνεσθαι· ἐπεὶ καὶ ο Νεβρώδ ὁ γίγας πολλούς υπερίπτατο 88, καὶ οἱ Ασταρώθ γίγαντες (καὶ ἡ αγ βασιλεὺς τῆς Βατάν, δς ὑπελείφθη ἐκ τῶν γιγάντων καὶ κατοικῶν ἐν τῇ Ῥαφαῖν ἐν ᾿Ασταρώθ ε, ὧν τε τῶν εἰ Ρα- φαῖν ἀπόγονος, οὗ καὶ ἡ κλίνη σιδηρᾶ, τὸ μῆκος έχουσα πήχεων θ', καὶ τὸ πλάτης δ'), καὶ Γωλιάδ ὁ ἀλλόφυλος · ὁμοίως ο Σαούλ, ο παντὸς σε Ισραήλ ὑπερώμιος· ἀλλ᾽ οὐδὲν αὐτὴν σ' ὤνησε τὰ μέγεθος (τοῦ σώματος μετὰ τῆς πολλῆς ἐκείνης ἰσχύος, ἀρετῆς ἐρήμου σε ὑπάρχοντος καὶ τῆς θείας ἐπιει κείας φρονήσαντος υψηλότερα . » (10) Ὅτι δὲ οὐκ ἀνήγαγεν ἀληθῶς τὸν Σαμουήλ ἡ ἐγγαστρίμυθος, ὡς οἴονταί τινες, διὰ τὸ τὴν ἱστορίαν ἐν τούτῳ φά και, (275) οὕτως οι αδιαφόρως ἀναγαγεῖν ὀνομάσαι - πρῶτον μὲν δῆλον, τὸ μὴ φέρειν δαίμονα προσβολή, ἁγίου· εἰ γὰρ ἔτι ἐν σαρκὶ περιόντι δέδοικε ", πῶς ἀσωμάτους ἰδεῖν καρτερήσειεν ; β' δὲ ὅτι οὐκ αὐτὸν ἀνήγαγεν, ἀλλὰ φάσματος ἰδέαν· ὁ γὰρ ἐκ ψυχής καὶ σώματος ἡρμοσμένος, οὗτός ἐστι Σαμουήλ, ὡς καὶ ὁλοσώματον εἶδεν αὐτὸν οὐ καὶ ὁ Σπούλ· γ' δὲ ή οι πρόρρησις ψευδής ἐστιν ἡ λέγουσα 18, ὅτι θε • Αύριον σὺ καὶ υἱοί σου πεσοῦνται·, μετὰ γὰρ ἡμέρας δ' ἀπέθανε Σαούλ, ὑποστρέψαντος τοῦ Δαυίδ ἐκ [τοῦ μετὰ] ο τῶν ᾿Αμαληκιτῶν πολέμου· φησὶ γάρ • Καὶ ώρθρισε Δαυίδ τοῦ ἀπελθεῖν πρωί καὶ φυλάσσειν τὴν γῆν τῶν ἀλλοφύλων· καὶ οἱ ἀλ λόφυλοι ἀνέβησαν ἐπὶ Ἰσραήλ. » Καὶ ἐλθόντος τοῦ Δαυίδ εἰς τὴν γῆν ἐκείνην τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ, καὶ καταδιώξαντος τους Αμαληκίτας, καὶ μετὰ νίκης ὑποστρέψαντος τῇ δ' ἡμέρᾳ, ἐπάγει λέγουσα ή θεια Γραφή '. . Καὶ οἱ ἀλλόφυλοι ἐπολέμουν ἐν Ἰσραὴλ, καὶ ἔφυγον ἄνδρες Ἰσραὴλ ἐκ προσώπου τῶν ἀλλο φύλων, καὶ πίπτουσι τραυματίαι ἐν τῷ ὄρει Γελ βούς. » . - • Καὶ βαρύνεται ὁ πόλεμος ἐπὶ Σαούλ καὶ τοξεύεται εἰς τὰ ὑποχόνδρια. » Εἰ δὲ καὶ ἡλή θευσεν ἡ ἐγγαστρίμυθος, ὥς τινες νομίζουσιν, οἱ μέγα τοῦτο· ὁ γὰρ Θεὸς καὶ τὸν δαίμονα ἐν σχήματι φανέντα εἰπεῖν ἄκοντα τὴν ἀλήθειαν κατηνάγκασεν, ὥσπερ καὶ τὸν Βαλαὰμ εὐλογῆσαι τὸν Ἰσραὴλ οι σε πολλῷ σε ὑπ. 'Ασταρώθ 1. Ασταρώθιοι ἂν τὰ τοῦ ἀλλ' καὶ Σ. Ιs. τοῦ σ' αυτούς 15. σε τὸ μῆκος τῆς 18. ἐρήμους οι ἱστ. τὸ φανὲν οὕτω ἐκ τοῦ μὴ φέρειν α. Ι. καρτερήσεια, οι αὐτὸν εἶδε οι δὲ καὶ ἡ οι τοῦ κατά πρω? 1. τὸ πρωΐ δέδοικει. δεδοίκασι πῶς ἂν ἡ λ. GEORGII HAMARTOLI Alii Jesse, neque altitudinem staturæ ejus, quoniam abjeci eum, nec juxta intuitum hominis judicat Deus; homo enim videt ea quæ apparent, Dominus autem intuetur cor. › Non igitur gloriandum et superbiendum in corporis altitudine, sed in solis Dei mandatis : dum et Nemrod qui nullos supera- bat, dum gigantibus Astaroth (et Og regi Basan qui solus remanserat de stirpe gigantumn, habitabatque in Rabbath in Astaroth, ex progenie Rabbath, cu- jusque lectus ferreus ferreus novem cubitos habebat longitudinis et quatuor latitudinis), dumn Go- liath Philistæo, et Sauli, qui universum Israel ab humero et sursum superabat, nihil profuit cor- poris magnitudo multaque fortitudo, deficiente vir- tute, et majora cogitante et parante Dei justitia. Quod non vere suscitaverit Samuelem pythio- " missa, ut aliqui existimant ex eo quod sacra hi- storia verbum excitare simpliciter usurpet, inde primo perspicuam fit, quod dæmon congressio- nem sancti minime sustinere valeat; quos enim adhuc in carne viventes pertimuit, quomodo pos- set eorum carne liberatorum aspectum susti- nere? Secundo, non suscitavit prophetam ipsum, sed solum ejus umbram: persona enim Samuelis constat ex ejus corpore et anima, sicut et viventem vidit Saul. Tertio, falsa est prædictio dicens : ‹ Cras tu et filii tui moriemini. »Post quatuor enim dies mortuus est Saul, redeunte Davide ex bello cum Amalecitis; dicit enim Scriptura: ‹ Surrexit ilaque de nocte David ipse et viri ejus ut profici- C scerentur maue et custodirent terram Phil.stiim, Philistiim autem ascenderunt in Jesrael. › Ingresso ergo Davide in terram hanc tertia die, et profugatis Amalecitis redeunte porta victoria quarta die, addit Sriptura sacra dicens : « Philistiim pugna- bant adversus Israel, et fugerunt viri Israel ante faciem Philistiim, et ceciderunt interfecti in moute Gelboe, totumque pondus prælii versum est in Saul, et vulneratus est in hypochondriis. › Quod si verum dixit pythonissa, ut aliqui putant, non mi- rum est; Deus enim et ipsum dæmonem in visibili forma apparentem coegit ut verum diceret, sicut etiam Balaam renuentem impulit ad benedicen- dum Israel; dicit enim Scriptura : « Quandoquidem ad psendoprophetam abieris, ego respondebo tibi.b Defuncto Saule, David relicto Anchus rege Phili- stiim venit in Judæam ad contribules suos et re- gnavit secundum Dei beneplacitum. At quomodo, ait magnus Basilius, in inscriptione psalmi trige- simi tertii nominatur Abimelech ? Dicit enim Scri- ptura : ‹ Davidi, cum immutavit vultum suum coram Abimelech et dimisit eum et abiit. › Historia 80. B Varim lectiones et notæ. D 98, * Locus nondum editus? | Sam. xvt, 7. Isidorus 1. 263. Is. * cod. * codex cf. Deut. m, 1-11. Is. codex. Glyc. 322,18-350-14. Val ? (Allatius, Critici SS. Angl. VIII, p. 354, Lugd. 1660. Bulg. Bulg. Bulg Bulg. o Sum. xxix, 11. cod. R • - Bulg. om. Bulg. | Sam. XXVIII, 19. j Sam. xxxf, 1. ' | Sam. xxxi, 3.

Α οἷάπερ ἄμπελος εὐκληματοῦσα καὶ καρποφοροῦσα ταῖς παντοδαπαῖς ἀρεταῖς, οἶνον εὐφραίνοντα καρ δίαν ἀνθρώπων ἐβλάστανεν. « Αρετῆς γὰρ, φησίν ὁ μέγας Ισίδωρος ', ἀπούση;, οὐδὲν ὄφελος τῆς τοῦ σώματος κατασκευῆς·, ὅθεν φησὶν ὁ Θεὸς πρὸς τὸν Σαμουήλ • Μὴ βλέψῃς ἐπὶ τὴν ὄψιν τοῦ σ' υἱοῦ Ἰεσσαί, μηδὲ τὴν ἕξιν τοῦ μεγέθους αὐτοῦ κατα- πλαγῇς, διότι ἐξουδένωκα αὐτόν· διότι οὐχ ὡς βλέψῃ ἄνθρωπος, ὄψεται Θεός· ὁ μὲν γὰρ ἄνθρωπος ὄψεται εἰς πρόσωπον, ὁ δὲ Θεὸς εἰς καρδίαν. » Ο δεῖ τοίνυν οὐδὲ ἐν οι · τῷ τοῦ σώματος ὕψει φαν- τάζεσθαι καὶ μεγαλοφρονεῖν, ἀλλ᾽ ἐν μόνῃ τῇ ἀρετῇ καὶ ταῖς ἐντολαῖς τοῦ Θεοῦ σεμνύνεσθαι· ἐπεὶ καὶ ο Νεβρώδ ὁ γίγας πολλούς υπερίπτατο 88, καὶ οἱ Ασταρώθ γίγαντες (καὶ ἡ αγ βασιλεὺς τῆς Βατάν, δς ὑπελείφθη ἐκ τῶν γιγάντων καὶ κατοικῶν ἐν τῇ Ῥαφαῖν ἐν ᾿Ασταρώθ ε, ὧν τε τῶν εἰ Ρα- φαῖν ἀπόγονος, οὗ καὶ ἡ κλίνη σιδηρᾶ, τὸ μῆκος έχουσα πήχεων θ', καὶ τὸ πλάτης δ'), καὶ Γωλιάδ ὁ ἀλλόφυλος · ὁμοίως ο Σαούλ, ο παντὸς σε Ισραήλ ὑπερώμιος· ἀλλ᾽ οὐδὲν αὐτὴν σ' ὤνησε τὰ μέγεθος (τοῦ σώματος μετὰ τῆς πολλῆς ἐκείνης ἰσχύος, ἀρετῆς ἐρήμου σε ὑπάρχοντος καὶ τῆς θείας ἐπιει κείας φρονήσαντος υψηλότερα . » (10) Ὅτι δὲ οὐκ ἀνήγαγεν ἀληθῶς τὸν Σαμουήλ ἡ ἐγγαστρίμυθος, ὡς οἴονταί τινες, διὰ τὸ τὴν ἱστορίαν ἐν τούτῳ φά και, (275) οὕτως οι αδιαφόρως ἀναγαγεῖν ὀνομάσαι - πρῶτον μὲν δῆλον, τὸ μὴ φέρειν δαίμονα προσβολή, ἁγίου· εἰ γὰρ ἔτι ἐν σαρκὶ περιόντι δέδοικε ", πῶς ἀσωμάτους ἰδεῖν καρτερήσειεν ; β' δὲ ὅτι οὐκ αὐτὸν ἀνήγαγεν, ἀλλὰ φάσματος ἰδέαν· ὁ γὰρ ἐκ ψυχής καὶ σώματος ἡρμοσμένος, οὗτός ἐστι Σαμουήλ, ὡς καὶ ὁλοσώματον εἶδεν αὐτὸν οὐ καὶ ὁ Σπούλ· γ' δὲ ή οι πρόρρησις ψευδής ἐστιν ἡ λέγουσα 18, ὅτι θε • Αύριον σὺ καὶ υἱοί σου πεσοῦνται·, μετὰ γὰρ ἡμέρας δ' ἀπέθανε Σαούλ, ὑποστρέψαντος τοῦ Δαυίδ ἐκ [τοῦ μετὰ] ο τῶν ᾿Αμαληκιτῶν πολέμου· φησὶ γάρ • Καὶ ώρθρισε Δαυίδ τοῦ ἀπελθεῖν πρωί καὶ φυλάσσειν τὴν γῆν τῶν ἀλλοφύλων· καὶ οἱ ἀλ λόφυλοι ἀνέβησαν ἐπὶ Ἰσραήλ. » Καὶ ἐλθόντος τοῦ Δαυίδ εἰς τὴν γῆν ἐκείνην τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ, καὶ καταδιώξαντος τους Αμαληκίτας, καὶ μετὰ νίκης ὑποστρέψαντος τῇ δ' ἡμέρᾳ, ἐπάγει λέγουσα ή θεια Γραφή '. . Καὶ οἱ ἀλλόφυλοι ἐπολέμουν ἐν Ἰσραὴλ, καὶ ἔφυγον ἄνδρες Ἰσραὴλ ἐκ προσώπου τῶν ἀλλο φύλων, καὶ πίπτουσι τραυματίαι ἐν τῷ ὄρει Γελ βούς. » . - • Καὶ βαρύνεται ὁ πόλεμος ἐπὶ Σαούλ καὶ τοξεύεται εἰς τὰ ὑποχόνδρια. » Εἰ δὲ καὶ ἡλή θευσεν ἡ ἐγγαστρίμυθος, ὥς τινες νομίζουσιν, οἱ μέγα τοῦτο· ὁ γὰρ Θεὸς καὶ τὸν δαίμονα ἐν σχήματι φανέντα εἰπεῖν ἄκοντα τὴν ἀλήθειαν κατηνάγκασεν, ὥσπερ καὶ τὸν Βαλαὰμ εὐλογῆσαι τὸν Ἰσραὴλ οι σε πολλῷ σε ὑπ. 'Ασταρώθ 1. Ασταρώθιοι ἂν τὰ τοῦ ἀλλ' καὶ Σ. Ιs. τοῦ σ' αυτούς 15. σε τὸ μῆκος τῆς 18. ἐρήμους οι ἱστ. τὸ φανὲν οὕτω ἐκ τοῦ μὴ φέρειν α. Ι. καρτερήσεια, οι αὐτὸν εἶδε οι δὲ καὶ ἡ οι τοῦ κατά πρω? 1. τὸ πρωΐ δέδοικει. δεδοίκασι πῶς ἂν ἡ λ. GEORGII HAMARTOLI Alii Jesse, neque altitudinem staturæ ejus, quoniam abjeci eum, nec juxta intuitum hominis judicat Deus; homo enim videt ea quæ apparent, Dominus autem intuetur cor. › Non igitur gloriandum et superbiendum in corporis altitudine, sed in solis Dei mandatis : dum et Nemrod qui nullos supera- bat, dum gigantibus Astaroth (et Og regi Basan qui solus remanserat de stirpe gigantumn, habitabatque in Rabbath in Astaroth, ex progenie Rabbath, cu- jusque lectus ferreus ferreus novem cubitos habebat longitudinis et quatuor latitudinis), dumn Go- liath Philistæo, et Sauli, qui universum Israel ab humero et sursum superabat, nihil profuit cor- poris magnitudo multaque fortitudo, deficiente vir- tute, et majora cogitante et parante Dei justitia. Quod non vere suscitaverit Samuelem pythio- " missa, ut aliqui existimant ex eo quod sacra hi- storia verbum excitare simpliciter usurpet, inde primo perspicuam fit, quod dæmon congressio- nem sancti minime sustinere valeat; quos enim adhuc in carne viventes pertimuit, quomodo pos- set eorum carne liberatorum aspectum susti- nere? Secundo, non suscitavit prophetam ipsum, sed solum ejus umbram: persona enim Samuelis constat ex ejus corpore et anima, sicut et viventem vidit Saul. Tertio, falsa est prædictio dicens : ‹ Cras tu et filii tui moriemini. »Post quatuor enim dies mortuus est Saul, redeunte Davide ex bello cum Amalecitis; dicit enim Scriptura: ‹ Surrexit ilaque de nocte David ipse et viri ejus ut profici- C scerentur maue et custodirent terram Phil.stiim, Philistiim autem ascenderunt in Jesrael. › Ingresso ergo Davide in terram hanc tertia die, et profugatis Amalecitis redeunte porta victoria quarta die, addit Sriptura sacra dicens : « Philistiim pugna- bant adversus Israel, et fugerunt viri Israel ante faciem Philistiim, et ceciderunt interfecti in moute Gelboe, totumque pondus prælii versum est in Saul, et vulneratus est in hypochondriis. › Quod si verum dixit pythonissa, ut aliqui putant, non mi- rum est; Deus enim et ipsum dæmonem in visibili forma apparentem coegit ut verum diceret, sicut etiam Balaam renuentem impulit ad benedicen- dum Israel; dicit enim Scriptura : « Quandoquidem ad psendoprophetam abieris, ego respondebo tibi.b Defuncto Saule, David relicto Anchus rege Phili- stiim venit in Judæam ad contribules suos et re- gnavit secundum Dei beneplacitum. At quomodo, ait magnus Basilius, in inscriptione psalmi trige- simi tertii nominatur Abimelech ? Dicit enim Scri- ptura : ‹ Davidi, cum immutavit vultum suum coram Abimelech et dimisit eum et abiit. › Historia 80. B Varim lectiones et notæ. D 98, * Locus nondum editus? | Sam. xvt, 7. Isidorus 1. 263. Is. * cod. * codex cf. Deut. m, 1-11. Is. codex. Glyc. 322,18-350-14. Val ? (Allatius, Critici SS. Angl. VIII, p. 354, Lugd. 1660. Bulg. Bulg. Bulg Bulg. o Sum. xxix, 11. cod. R • - Bulg. om. Bulg. | Sam. XXVIII, 19. j Sam. xxxf, 1. ' | Sam. xxxi, 3.

ἄκοντα πεποίηκεν· ἔφη γάρ Κἂν ἀπέλθῃς πρὸς τὸν ψευδοπροφήτην, εγώ Κύριος ἀποκριθήσομαί σοι. » Τοῦ δέ γε Σαούλ ἀναιρεθέντος, καταλιπών Δαυὶδ Αγχοὺς τὸν βασιλέα τῶν ἀλλοφύλων, καὶ ἐλθὼν εἰς τὴν Ἰουδαίων πρὸς τὸν ὁμόφυλον Ισραήλ, βασιλεύει κατά θείαν εὐδοκίαν. « Πῶς οὖν, φησὶν ὁ μέγας Βασίλειος, ἐν μὲν τῇ ἐπιγραφῇ τοῦ λγ' ψαλ μου 'Αβιμέλεχ ὀνομάζεται "; » (Φησί γάρ ". • Ψαλμὸς τῷ Δαυίδ, οπότε ἠλλοίωσε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐναντίον ᾿Αβιμέλεχ, καὶ ἀπέλυσιν * αὐτόν.) ο Ἡ δὲ ἱστορία Αγχοὺς αὐτὸν προσηγόρευσεν. Και φαμεν, ώς τινα τοιοῦτον λόγον ' φθάσαντα εἰς ἡμᾶς ἐκ παραδόσεως *, ὅτι οἱ βασιλεῖς τῶν ἀλλο φύλων κοινὰ μὲν εἶχον ὀνόματα ", τὸ ᾿Αβιμέλεχ, ἴδιον δὲ ἕκαστος προσηγορεύετο, ὡς καὶ ἐπὶ τῆς Ρωμαϊκῆς ἔστιν ἰδεῖν βασιλείας, Καίσαρας μὲν λεγομένους κοινῶς καὶ Αὐγούστους, ἄλλα δὲ τὰ κύρια αὐτῶν ὀνόματα 10, ὥσπερ καὶ παρ' Αίγυ πτίοις τὸ Φαραώ ἐστιν. Φαίνεται γὰρ και ἐπὶ Ἰωσὴφ καὶ ὁ ἐπὶ Μωϋσέως Φαραώ μετά γενεάς δ' ἐγερθεὶς βασιλεὺς Αἰγύπτου καὶ ἐπὶ Σολομῶντος Φαραώ 18, « Έλαβε γάρ, φησὶ 16, τὴν θυγατέρα Φαραώ. » Καὶ ὁ ἐπὶ Ἱερεμίου πάλιν βασιλεὺς τῆς Αἰγύπτου Φαραώ προσηγορεύετο. Οὕτω δὴ καὶ " Αβιμέλεχ καὶ κατὰ τοὺς χρόνους ἦν ᾿Αβραὰμ, καὶ ὁ ἐν ταῖς ἡμέραις Ἰσαάκ 10· καὶ ὁ νῦν λεγόμενος ἐπὶ τῶν χρόνων το Δαυίδ. « ᾿Αβιμέλεχ εἴρηται ἐν τῇ ἐπιγραφῇ, τὸ κοινὸν μὲν τῆς Ιστορία, οι λέλεκται, ὅπερ ἰδίως ἦν αὐτῷ ἐκ γενετής επικείμενον. » ΑΘ'. ᾿Αρχὴ τῆς βασιλείας Δαυίδ. Μετὰ δὲ Σαούλ ἐβασίλευσε Δαυΐδ ἐκ φυλῆς Ἰούδα ἔτη μ', ὃς ἐποίησε τὰ θελήματα τοῦ Κυ ρίου πάντα κατὰ τὸ εἰρημένον : • Εὗρον Δαυΐδ, τὸν τοῦ Ἰεσσαὶ, ἄνδρα κατὰ τὴν καρδίαν μου, δς ποιήσει πάντα τὰ θελήματά μου. • Εὗρον Δαυΐδ τὸν δοῦλόν μου 15, ἐν ἐλαίῳ ἁγίῳ μου ται αὐτῷ, καὶ ὁε βραχίων μου κατισχύσει αὐτόν· οὐκ ὠφελήσει ἐχθρὸς ἐν αὐτῷ, καὶ υἱὸς ἀνομίας οὐ προσθήσει του κακῶσαι αὐτόν· καὶ συγκόψω ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ καὶ τοὺς μια σοῦντας αὐτὸν τροπώσομαι· καὶ ἡ ἀλήθειά μου καὶ ὁ ἔλεός μου μετ' αὐτοῦ, καὶ ἐν τῷ ὀνόματί μου ὑψωθήσεται τὸ κέρας αὐτοῦ. » Διὸ δὴ τὸ θεῖον περὶ αὐτοῦ καὶ δι' αὐτοῦ φησιν • Εξελέξατο Δαυΐδ τὸν δοῦλον αὐτοῦ καὶ ἀνέλαβεν αὐτὸν ἐκ τῶν ποιμ- νίων τῶν προβάτων, — ποιμαίνειν Ἰακὼβ τὸν δοῦ λον αὐτοῦ καὶ Ἰσραὴλ τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ, ὅς καὶ μετ' ἐπιστήμης θείας καὶ εὐσεβείας ἡτοίμα σεν αὐτοὺς, καὶ ἐν ταῖς συνέσεσι τῶν χειρῶν αὐτοῦ ὡδήγησεν αὐτούς. » "Οθεν ἐπήγαγεν ἡ Γραφή - • Κἂν ἀπ. π. τ. Κυτιεῖς οὐδὲ ἐκεῖ ἔσται ἀνάπαυσίς σοι ἡ μὲν ἐπ. · ἀπέλυσιν 1. ἀπέλυσεν ζει • Εχομεν - " ' - - ἀνόμα 'Αγ. παραδίδωσι τὸν βασιλέα τῶν Γετθαίων, τοιοῦτον κοινόν - όνομα τοιοῦτοι ἑαυτῶν κεκτημένους δ. τῷ γὰρ π. Α. Ε. τὸ Φ. Φαραώ λεγόμενος Βας. & Μ. μετά Φ. καὶ ὁ κατὰ τοὺς χρόνους Σ. Καὶ ὁ κατὰ τοὺς χρόνους Ἱερεμίου Φ. Ο. δὲ καί Το καὶ κατὰ τοὺς χρόνους Ισ. χαιρῶν Β, χρον. οι μὲν τῆς ἱστορίας 1. μὲν τῆς βασιλείας όνομα, ᾿Αγχοὺς δὲ ὑπὸ τῆς ἱστορίας Α. δὲ παραδέδοτας ὑπὸ τῆς Κυρίου 1. Θεοῦ καὶ ὁ 1. καὶ τό ἡτοίμασεν Ι. (ακακίᾳ καὶ ἐποίμανεν α. ἐν τῇ ἀκακίᾳ τῆς καρδίας αὐτοῦ καὶ ἐν τῇ συνέσει το εποίμανεν χ. ά. ώ. CHRONICON. - LIB. II. A aulem nominavit eum Anchus? Dicendum quod ex traditione didicimus reges Philistiim nomen ha- bere commune Abimelech, unumquemque vero eorum habere proprium quo vocaretur; sicut videre quoque est in imperio Romano: omnes vocabantur Cæsares et Augusti, cuique autem erat proprium cognomen. Sic nomen commune regum apud Ægyptios est Pharao. Vocatur enim Pharao rex Ægypti tempore Josephi et etiam temporibus Moy- sis, post quatuor generationes; pariter quoque re- gnante Salomone, dicit enim Scriptura : ‹ Accepit filiam Pharaonis in uxorem. › Et qui ætate Jere- miæ in Ægypto regnabat vocabatur etiam Pharao. Sic Abimelech appellabatur qui temporibus Abra- hæ rex erat, et qui in diebus Isaac, et ille de quo est sermo temporibus Davidis, Abimelech dictus est in inscriptione psalmi, quod nomen commune in historia sortitus est a nativitate sus. B * C D XXXIX. Initium regni David. Post Saul regnavit David de tribu Juda annis quadraginta, fecitque in omnibus voluntatem Do- mini secundum quod dictum est : « Inveni David Allium Jesse, virum secundum cor meum, qui faciet omnem voluntatem meam.>- Inveni David servum meum, oleo sancto meo unxi eum; manus enim mea auxiliabitur ei, et brachium meum confortabit eum. Nihil proficiet inimicus in eo, et filius iniqui- tatis non apponet nocere ei, et concidam a facie ipsius inimicos ejus, et odientes eum in fugain convertam. Et veritas mea et misericordia mea cum ipso, et in nomine meo exaltabitur cornu ejus. › — Quamobrem de eo et per eum dicit Spi- ritus sanctus : ‹ Elegit David servum sunm, et sus- tulit eum de gregibus ovium, pascere Jacob ser- vum suum, et Israel hæreditatem suam. Et pavit eos in innocentia sua, et in intellectu manuum suarum deduxit eos.» Unde addit Scriptura dicens: • Et regnavit David super omnem Israel, et facie- bat usque judicium et justitiam omni populo suo. ›—‹ Qui cum dimicasset Molchom regem Syro- Variæ lectiones et notæ. • Isa, xxi, 12? * 1. D. cod. Ps. xxx. Bas. · Bas. Bas. Ced. Bas. Bas. 1. Bas. * Bas. 1] Reg. 1, 1. " Bas. Bas. Bas. Bas. sed C. cod. (ex homoioteleuto linea a typothetis omnissa I. Bas. (4125) Cel. 151,15-18. cod. » Act. xiii, 22, ex Sam. PS. LXXXIX, 20-24. XIII, 14, 11, 35. cod. Ps. LXXVIII, 70,72. น Ps. Nota cod. et a. Ps. (284) έχρισα αὐτόν· ἡ γὰρ χείρ μου συναντιλήψε 2. τ. Bas.

ἄκοντα πεποίηκεν· ἔφη γάρ Κἂν ἀπέλθῃς πρὸς τὸν ψευδοπροφήτην, εγώ Κύριος ἀποκριθήσομαί σοι. » Τοῦ δέ γε Σαούλ ἀναιρεθέντος, καταλιπών Δαυὶδ Αγχοὺς τὸν βασιλέα τῶν ἀλλοφύλων, καὶ ἐλθὼν εἰς τὴν Ἰουδαίων πρὸς τὸν ὁμόφυλον Ισραήλ, βασιλεύει κατά θείαν εὐδοκίαν. « Πῶς οὖν, φησὶν ὁ μέγας Βασίλειος, ἐν μὲν τῇ ἐπιγραφῇ τοῦ λγ' ψαλ μου 'Αβιμέλεχ ὀνομάζεται "; » (Φησί γάρ ". • Ψαλμὸς τῷ Δαυίδ, οπότε ἠλλοίωσε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐναντίον ᾿Αβιμέλεχ, καὶ ἀπέλυσιν * αὐτόν.) ο Ἡ δὲ ἱστορία Αγχοὺς αὐτὸν προσηγόρευσεν. Και φαμεν, ώς τινα τοιοῦτον λόγον ' φθάσαντα εἰς ἡμᾶς ἐκ παραδόσεως *, ὅτι οἱ βασιλεῖς τῶν ἀλλο φύλων κοινὰ μὲν εἶχον ὀνόματα ", τὸ ᾿Αβιμέλεχ, ἴδιον δὲ ἕκαστος προσηγορεύετο, ὡς καὶ ἐπὶ τῆς Ρωμαϊκῆς ἔστιν ἰδεῖν βασιλείας, Καίσαρας μὲν λεγομένους κοινῶς καὶ Αὐγούστους, ἄλλα δὲ τὰ κύρια αὐτῶν ὀνόματα 10, ὥσπερ καὶ παρ' Αίγυ πτίοις τὸ Φαραώ ἐστιν. Φαίνεται γὰρ και ἐπὶ Ἰωσὴφ καὶ ὁ ἐπὶ Μωϋσέως Φαραώ μετά γενεάς δ' ἐγερθεὶς βασιλεὺς Αἰγύπτου καὶ ἐπὶ Σολομῶντος Φαραώ 18, « Έλαβε γάρ, φησὶ 16, τὴν θυγατέρα Φαραώ. » Καὶ ὁ ἐπὶ Ἱερεμίου πάλιν βασιλεὺς τῆς Αἰγύπτου Φαραώ προσηγορεύετο. Οὕτω δὴ καὶ " Αβιμέλεχ καὶ κατὰ τοὺς χρόνους ἦν ᾿Αβραὰμ, καὶ ὁ ἐν ταῖς ἡμέραις Ἰσαάκ 10· καὶ ὁ νῦν λεγόμενος ἐπὶ τῶν χρόνων το Δαυίδ. « ᾿Αβιμέλεχ εἴρηται ἐν τῇ ἐπιγραφῇ, τὸ κοινὸν μὲν τῆς Ιστορία, οι λέλεκται, ὅπερ ἰδίως ἦν αὐτῷ ἐκ γενετής επικείμενον. » ΑΘ'. ᾿Αρχὴ τῆς βασιλείας Δαυίδ. Μετὰ δὲ Σαούλ ἐβασίλευσε Δαυΐδ ἐκ φυλῆς Ἰούδα ἔτη μ', ὃς ἐποίησε τὰ θελήματα τοῦ Κυ ρίου πάντα κατὰ τὸ εἰρημένον : • Εὗρον Δαυΐδ, τὸν τοῦ Ἰεσσαὶ, ἄνδρα κατὰ τὴν καρδίαν μου, δς ποιήσει πάντα τὰ θελήματά μου. • Εὗρον Δαυΐδ τὸν δοῦλόν μου 15, ἐν ἐλαίῳ ἁγίῳ μου ται αὐτῷ, καὶ ὁε βραχίων μου κατισχύσει αὐτόν· οὐκ ὠφελήσει ἐχθρὸς ἐν αὐτῷ, καὶ υἱὸς ἀνομίας οὐ προσθήσει του κακῶσαι αὐτόν· καὶ συγκόψω ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ καὶ τοὺς μια σοῦντας αὐτὸν τροπώσομαι· καὶ ἡ ἀλήθειά μου καὶ ὁ ἔλεός μου μετ' αὐτοῦ, καὶ ἐν τῷ ὀνόματί μου ὑψωθήσεται τὸ κέρας αὐτοῦ. » Διὸ δὴ τὸ θεῖον περὶ αὐτοῦ καὶ δι' αὐτοῦ φησιν • Εξελέξατο Δαυΐδ τὸν δοῦλον αὐτοῦ καὶ ἀνέλαβεν αὐτὸν ἐκ τῶν ποιμ- νίων τῶν προβάτων, — ποιμαίνειν Ἰακὼβ τὸν δοῦ λον αὐτοῦ καὶ Ἰσραὴλ τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ, ὅς καὶ μετ' ἐπιστήμης θείας καὶ εὐσεβείας ἡτοίμα σεν αὐτοὺς, καὶ ἐν ταῖς συνέσεσι τῶν χειρῶν αὐτοῦ ὡδήγησεν αὐτούς. » "Οθεν ἐπήγαγεν ἡ Γραφή - • Κἂν ἀπ. π. τ. Κυτιεῖς οὐδὲ ἐκεῖ ἔσται ἀνάπαυσίς σοι ἡ μὲν ἐπ. · ἀπέλυσιν 1. ἀπέλυσεν ζει • Εχομεν - " ' - - ἀνόμα 'Αγ. παραδίδωσι τὸν βασιλέα τῶν Γετθαίων, τοιοῦτον κοινόν - όνομα τοιοῦτοι ἑαυτῶν κεκτημένους δ. τῷ γὰρ π. Α. Ε. τὸ Φ. Φαραώ λεγόμενος Βας. & Μ. μετά Φ. καὶ ὁ κατὰ τοὺς χρόνους Σ. Καὶ ὁ κατὰ τοὺς χρόνους Ἱερεμίου Φ. Ο. δὲ καί Το καὶ κατὰ τοὺς χρόνους Ισ. χαιρῶν Β, χρον. οι μὲν τῆς ἱστορίας 1. μὲν τῆς βασιλείας όνομα, ᾿Αγχοὺς δὲ ὑπὸ τῆς ἱστορίας Α. δὲ παραδέδοτας ὑπὸ τῆς Κυρίου 1. Θεοῦ καὶ ὁ 1. καὶ τό ἡτοίμασεν Ι. (ακακίᾳ καὶ ἐποίμανεν α. ἐν τῇ ἀκακίᾳ τῆς καρδίας αὐτοῦ καὶ ἐν τῇ συνέσει το εποίμανεν χ. ά. ώ. CHRONICON. - LIB. II. A aulem nominavit eum Anchus? Dicendum quod ex traditione didicimus reges Philistiim nomen ha- bere commune Abimelech, unumquemque vero eorum habere proprium quo vocaretur; sicut videre quoque est in imperio Romano: omnes vocabantur Cæsares et Augusti, cuique autem erat proprium cognomen. Sic nomen commune regum apud Ægyptios est Pharao. Vocatur enim Pharao rex Ægypti tempore Josephi et etiam temporibus Moy- sis, post quatuor generationes; pariter quoque re- gnante Salomone, dicit enim Scriptura : ‹ Accepit filiam Pharaonis in uxorem. › Et qui ætate Jere- miæ in Ægypto regnabat vocabatur etiam Pharao. Sic Abimelech appellabatur qui temporibus Abra- hæ rex erat, et qui in diebus Isaac, et ille de quo est sermo temporibus Davidis, Abimelech dictus est in inscriptione psalmi, quod nomen commune in historia sortitus est a nativitate sus. B * C D XXXIX. Initium regni David. Post Saul regnavit David de tribu Juda annis quadraginta, fecitque in omnibus voluntatem Do- mini secundum quod dictum est : « Inveni David Allium Jesse, virum secundum cor meum, qui faciet omnem voluntatem meam.>- Inveni David servum meum, oleo sancto meo unxi eum; manus enim mea auxiliabitur ei, et brachium meum confortabit eum. Nihil proficiet inimicus in eo, et filius iniqui- tatis non apponet nocere ei, et concidam a facie ipsius inimicos ejus, et odientes eum in fugain convertam. Et veritas mea et misericordia mea cum ipso, et in nomine meo exaltabitur cornu ejus. › — Quamobrem de eo et per eum dicit Spi- ritus sanctus : ‹ Elegit David servum sunm, et sus- tulit eum de gregibus ovium, pascere Jacob ser- vum suum, et Israel hæreditatem suam. Et pavit eos in innocentia sua, et in intellectu manuum suarum deduxit eos.» Unde addit Scriptura dicens: • Et regnavit David super omnem Israel, et facie- bat usque judicium et justitiam omni populo suo. ›—‹ Qui cum dimicasset Molchom regem Syro- Variæ lectiones et notæ. • Isa, xxi, 12? * 1. D. cod. Ps. xxx. Bas. · Bas. Bas. Ced. Bas. Bas. 1. Bas. * Bas. 1] Reg. 1, 1. " Bas. Bas. Bas. Bas. sed C. cod. (ex homoioteleuto linea a typothetis omnissa I. Bas. (4125) Cel. 151,15-18. cod. » Act. xiii, 22, ex Sam. PS. LXXXIX, 20-24. XIII, 14, 11, 35. cod. Ps. LXXVIII, 70,72. น Ps. Nota cod. et a. Ps. (284) έχρισα αὐτόν· ἡ γὰρ χείρ μου συναντιλήψε 2. τ. Bas.

ἄκοντα πεποίηκεν· ἔφη γάρ Κἂν ἀπέλθῃς πρὸς τὸν ψευδοπροφήτην, εγώ Κύριος ἀποκριθήσομαί σοι. » Τοῦ δέ γε Σαούλ ἀναιρεθέντος, καταλιπών Δαυὶδ Αγχοὺς τὸν βασιλέα τῶν ἀλλοφύλων, καὶ ἐλθὼν εἰς τὴν Ἰουδαίων πρὸς τὸν ὁμόφυλον Ισραήλ, βασιλεύει κατά θείαν εὐδοκίαν. « Πῶς οὖν, φησὶν ὁ μέγας Βασίλειος, ἐν μὲν τῇ ἐπιγραφῇ τοῦ λγ' ψαλ μου 'Αβιμέλεχ ὀνομάζεται "; » (Φησί γάρ ". • Ψαλμὸς τῷ Δαυίδ, οπότε ἠλλοίωσε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐναντίον ᾿Αβιμέλεχ, καὶ ἀπέλυσιν * αὐτόν.) ο Ἡ δὲ ἱστορία Αγχοὺς αὐτὸν προσηγόρευσεν. Και φαμεν, ώς τινα τοιοῦτον λόγον ' φθάσαντα εἰς ἡμᾶς ἐκ παραδόσεως *, ὅτι οἱ βασιλεῖς τῶν ἀλλο φύλων κοινὰ μὲν εἶχον ὀνόματα ", τὸ ᾿Αβιμέλεχ, ἴδιον δὲ ἕκαστος προσηγορεύετο, ὡς καὶ ἐπὶ τῆς Ρωμαϊκῆς ἔστιν ἰδεῖν βασιλείας, Καίσαρας μὲν λεγομένους κοινῶς καὶ Αὐγούστους, ἄλλα δὲ τὰ κύρια αὐτῶν ὀνόματα 10, ὥσπερ καὶ παρ' Αίγυ πτίοις τὸ Φαραώ ἐστιν. Φαίνεται γὰρ και ἐπὶ Ἰωσὴφ καὶ ὁ ἐπὶ Μωϋσέως Φαραώ μετά γενεάς δ' ἐγερθεὶς βασιλεὺς Αἰγύπτου καὶ ἐπὶ Σολομῶντος Φαραώ 18, « Έλαβε γάρ, φησὶ 16, τὴν θυγατέρα Φαραώ. » Καὶ ὁ ἐπὶ Ἱερεμίου πάλιν βασιλεὺς τῆς Αἰγύπτου Φαραώ προσηγορεύετο. Οὕτω δὴ καὶ " Αβιμέλεχ καὶ κατὰ τοὺς χρόνους ἦν ᾿Αβραὰμ, καὶ ὁ ἐν ταῖς ἡμέραις Ἰσαάκ 10· καὶ ὁ νῦν λεγόμενος ἐπὶ τῶν χρόνων το Δαυίδ. « ᾿Αβιμέλεχ εἴρηται ἐν τῇ ἐπιγραφῇ, τὸ κοινὸν μὲν τῆς Ιστορία, οι λέλεκται, ὅπερ ἰδίως ἦν αὐτῷ ἐκ γενετής επικείμενον. » ΑΘ'. ᾿Αρχὴ τῆς βασιλείας Δαυίδ. Μετὰ δὲ Σαούλ ἐβασίλευσε Δαυΐδ ἐκ φυλῆς Ἰούδα ἔτη μ', ὃς ἐποίησε τὰ θελήματα τοῦ Κυ ρίου πάντα κατὰ τὸ εἰρημένον : • Εὗρον Δαυΐδ, τὸν τοῦ Ἰεσσαὶ, ἄνδρα κατὰ τὴν καρδίαν μου, δς ποιήσει πάντα τὰ θελήματά μου. • Εὗρον Δαυΐδ τὸν δοῦλόν μου 15, ἐν ἐλαίῳ ἁγίῳ μου ται αὐτῷ, καὶ ὁε βραχίων μου κατισχύσει αὐτόν· οὐκ ὠφελήσει ἐχθρὸς ἐν αὐτῷ, καὶ υἱὸς ἀνομίας οὐ προσθήσει του κακῶσαι αὐτόν· καὶ συγκόψω ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ καὶ τοὺς μια σοῦντας αὐτὸν τροπώσομαι· καὶ ἡ ἀλήθειά μου καὶ ὁ ἔλεός μου μετ' αὐτοῦ, καὶ ἐν τῷ ὀνόματί μου ὑψωθήσεται τὸ κέρας αὐτοῦ. » Διὸ δὴ τὸ θεῖον περὶ αὐτοῦ καὶ δι' αὐτοῦ φησιν • Εξελέξατο Δαυΐδ τὸν δοῦλον αὐτοῦ καὶ ἀνέλαβεν αὐτὸν ἐκ τῶν ποιμ- νίων τῶν προβάτων, — ποιμαίνειν Ἰακὼβ τὸν δοῦ λον αὐτοῦ καὶ Ἰσραὴλ τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ, ὅς καὶ μετ' ἐπιστήμης θείας καὶ εὐσεβείας ἡτοίμα σεν αὐτοὺς, καὶ ἐν ταῖς συνέσεσι τῶν χειρῶν αὐτοῦ ὡδήγησεν αὐτούς. » "Οθεν ἐπήγαγεν ἡ Γραφή - • Κἂν ἀπ. π. τ. Κυτιεῖς οὐδὲ ἐκεῖ ἔσται ἀνάπαυσίς σοι ἡ μὲν ἐπ. · ἀπέλυσιν 1. ἀπέλυσεν ζει • Εχομεν - " ' - - ἀνόμα 'Αγ. παραδίδωσι τὸν βασιλέα τῶν Γετθαίων, τοιοῦτον κοινόν - όνομα τοιοῦτοι ἑαυτῶν κεκτημένους δ. τῷ γὰρ π. Α. Ε. τὸ Φ. Φαραώ λεγόμενος Βας. & Μ. μετά Φ. καὶ ὁ κατὰ τοὺς χρόνους Σ. Καὶ ὁ κατὰ τοὺς χρόνους Ἱερεμίου Φ. Ο. δὲ καί Το καὶ κατὰ τοὺς χρόνους Ισ. χαιρῶν Β, χρον. οι μὲν τῆς ἱστορίας 1. μὲν τῆς βασιλείας όνομα, ᾿Αγχοὺς δὲ ὑπὸ τῆς ἱστορίας Α. δὲ παραδέδοτας ὑπὸ τῆς Κυρίου 1. Θεοῦ καὶ ὁ 1. καὶ τό ἡτοίμασεν Ι. (ακακίᾳ καὶ ἐποίμανεν α. ἐν τῇ ἀκακίᾳ τῆς καρδίας αὐτοῦ καὶ ἐν τῇ συνέσει το εποίμανεν χ. ά. ώ. CHRONICON. - LIB. II. A aulem nominavit eum Anchus? Dicendum quod ex traditione didicimus reges Philistiim nomen ha- bere commune Abimelech, unumquemque vero eorum habere proprium quo vocaretur; sicut videre quoque est in imperio Romano: omnes vocabantur Cæsares et Augusti, cuique autem erat proprium cognomen. Sic nomen commune regum apud Ægyptios est Pharao. Vocatur enim Pharao rex Ægypti tempore Josephi et etiam temporibus Moy- sis, post quatuor generationes; pariter quoque re- gnante Salomone, dicit enim Scriptura : ‹ Accepit filiam Pharaonis in uxorem. › Et qui ætate Jere- miæ in Ægypto regnabat vocabatur etiam Pharao. Sic Abimelech appellabatur qui temporibus Abra- hæ rex erat, et qui in diebus Isaac, et ille de quo est sermo temporibus Davidis, Abimelech dictus est in inscriptione psalmi, quod nomen commune in historia sortitus est a nativitate sus. B * C D XXXIX. Initium regni David. Post Saul regnavit David de tribu Juda annis quadraginta, fecitque in omnibus voluntatem Do- mini secundum quod dictum est : « Inveni David Allium Jesse, virum secundum cor meum, qui faciet omnem voluntatem meam.>- Inveni David servum meum, oleo sancto meo unxi eum; manus enim mea auxiliabitur ei, et brachium meum confortabit eum. Nihil proficiet inimicus in eo, et filius iniqui- tatis non apponet nocere ei, et concidam a facie ipsius inimicos ejus, et odientes eum in fugain convertam. Et veritas mea et misericordia mea cum ipso, et in nomine meo exaltabitur cornu ejus. › — Quamobrem de eo et per eum dicit Spi- ritus sanctus : ‹ Elegit David servum sunm, et sus- tulit eum de gregibus ovium, pascere Jacob ser- vum suum, et Israel hæreditatem suam. Et pavit eos in innocentia sua, et in intellectu manuum suarum deduxit eos.» Unde addit Scriptura dicens: • Et regnavit David super omnem Israel, et facie- bat usque judicium et justitiam omni populo suo. ›—‹ Qui cum dimicasset Molchom regem Syro- Variæ lectiones et notæ. • Isa, xxi, 12? * 1. D. cod. Ps. xxx. Bas. · Bas. Bas. Ced. Bas. Bas. 1. Bas. * Bas. 1] Reg. 1, 1. " Bas. Bas. Bas. Bas. sed C. cod. (ex homoioteleuto linea a typothetis omnissa I. Bas. (4125) Cel. 151,15-18. cod. » Act. xiii, 22, ex Sam. PS. LXXXIX, 20-24. XIII, 14, 11, 35. cod. Ps. LXXVIII, 70,72. น Ps. Nota cod. et a. Ps. (284) έχρισα αὐτόν· ἡ γὰρ χείρ μου συναντιλήψε 2. τ. Bas.

Α λέγουσα . . Καὶ ἐβασίλευσε Δαυίδ ἐπὶ Ἰσραὴλ καὶ ἦν ποιῶν κρίμα καὶ δικαιοσύνην. » – (2) • Ούτος τοίνυν πατάξη; Μολχὸμ βασιλέα τῶν Σύρων καὶ λα βὼν ἀπὸ εἰ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ στέφανον χρυσούν μέγαν ἔχοντα λίθους τιμίους· καὶ φορέσα; αὐτὸν ἦν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ κόσμος εὐπρεπής·, ὅπερ δηλῶν πάλιν ἔφη " - « Κύριε, ἐν τῇ δυνάμει σου εύ φρανθήσεται ὁ βασιλεὺς, καὶ ἐπὶ τῷ σωτηρίῳ σου ἀγαλλιασθήσεται σφόδρα· τὴν ἐπιθυμίαν τῆς καρ δίας αὐτοῦ ἔδωκας αὐτῷ, καὶ τὴν θέλησιν τῶν χειλέων αὐτοῦ οὐκ ἐστέρησας αὐτὸν, ὅτι προέφθα σας αὐτὸν ἐν εὐλογίαις χρηστότητος, ἔθηκας ἐπὶ τὴν > . θεὶς τῆς συμμαχίας τοῦ κρείττονος πεπλήρωκε καὶ τοῦ Ἰσαὰκ τὴν προσηγορίαν καὶ τὴν πρὸς Ἰακώβ δοθεῖσαν εὐλογίαν, ὥς φησιν Θεοδώρητος 18, κεφαλὴν αὐτοῦ στέφανον ἐκ λίθου τιμίου· ζωὴν ᾐτήσατό σε, καὶ ἔδωκας αὐτῷ· μεγάλη ἡ δόξα αὐτοῦ ἐν τῷ σωτηρίῳ σου· δόξαν καὶ μεγαλοπρέπειαν ἐπιθήσεις ἐπ' αὐτόν. ο Γίνου κύριος τοῦ ἀδελφοῦ σου ο Ησαῦ, καὶ κατά ξας τὴν Ιδουμαίαν, καὶ γενόμενοι πάντες οἱ ἐκ τοῦ Ἡσαῦ Ἰδουμαῖοι δοῦλοι τῷ Δαυΐδ, ἐπέθηκε τῇ προββήσει τὸ τέλος ψάλλων δ· Ἐπὶ Ἰδουμαίαν ἐπι Γαλῶ ὑπόδημα μου· ἐμοὶ ἀλλόφυλοι ὑπετάγησαν, οι γάρ τοι Ιδουμαίοι πρόγονον ἔχοντες τὸν Ἡσαῦ ἐξ οὗ καὶ τὴν προσηγορίαν ἐσχήκασιν (Εδώμ γὰρ ὠνομάσθη, ὅτι τῶν πρωτοτοκίων τὸν φακὸν προτι μήσας), οὐ τῆς προσηγορίας μόνον, ἀλλὰ καὶ τῆς μνησικακίας τοῦ προπάτορος ἐγένοντο κληρονόμο: καὶ ὥσπερ ἐκεῖνος ἐπίμονον ἔσχε κατὰ τοῦ Ἰακὼβ τὴν ὀργὴν ἐπὶ πλεῖστον, ὡς καὶ διαῤῥήδην εἰπεῖν, 85. • Ηγγισάτωσαν αἱ ἡμέρα τοῦ πατρός μου, για ἀποκτείνω Ἰακὼν τὴν ἀδελφόν μου, ο οὕτω καὶ οὗτοι τοὺς ἐξ Ιακώς διηνεκώς φθονοῦντες ἐπιβουλαῖς κατ' αὐτῶν ἐχρῶντο μυρίαις, καὶ ἡνίκα μὲν τῆς Αἰγυπτιακῆς ἀπαλλαγέντες δουλείας καὶ ἐλθεῖν εἰ; τὴν ἐπηγγελμένην ἠβουλήθησαν γῆν, τοῦ Μωϋσέως ἡγουμένου καὶ προστατοῦντος, οὐ μόνον οὐχ ὑπεδέ- ξαντο φιλοφρόνως, ἀλλ' οὐδὲ διελθεῖν τὴν ἰδίαν συν- εχώρησαν χώραν. Καὶ ταῦτα τοῦ θείου Μωῦ τέως διὰ (233) πρεσβευτῶν παρακαλοῦντος καὶ ὑποσχο μένου, ὡς οὐκ ἐκκλίνουσι δεξιὰ ἢ ἀριστερά, αλλ' ὁδῷ βασιλικῇ βαδιοῦνται, καὶ αὐτοῦ τοῦ ὕδατος τὴν χρείαν ὠνούμενοι. Καὶ μετὰ ταῦτα δὲ συνεχῶς τὴν οἰκείαν δυσμένειαν ἐπεδείκνυντο, ποτὲ μὲν μόνοι κατ' αὐτῶν στρατεύειν ἐπιχειροῦντες, ποτὲ δὲ τοῖς πολεμοῦσιν αὐτοὺς ἐπαμύνοντες προθύμως. Καὶ μέντο: καὶ ἡνίκα πάλιν Ασσύριοι καὶ Βαβυλώνιοι ταῖς κατ' αὐτῶν ἐχρήσαντο προσβολαίς, μυρία δρα σαν εἰς αὐτοὺς δεινά, οὐ συμπαρατάττοντες μόνον τοῖς πολεμίοις, ἀλλὰ καὶ λόγους καθίζοντες, καὶ τοὺς φεύγειν πειρωμένους θηρεύοντες, τοὺς δὲ τοῖς ἐχθροῖς παραδιδόντες, ὅπερ δὴ καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ θεσπέσιος Δαυίδ προθεωρῶν ἐναργῶ; ὑπέφηνεν· εἰπὼν γὰρ προφητικῶς περὶ τῆς αἰχμαλωσίας ἐν οι λαβὼν ἀπὸ Ι. λαβὼν τὸν ἀπό χή; . δέησιν εὐλ. 1. ει. δοθ. να τῇ προβήσει τὴν πρόῤῥησιν τ ἐπὶ Ἰ5. ἐπιβελῶ ὑπόδημα - 1. ἐπὶ τὴν Ἰδ, ἐπιβαλῶ τὸ ὑπόδημά GEORGI HAMARTOLI 29. rum, tulissetque de capite regis eorum coronam auream magnam ornatam gemmis pretiosissimis, imposuit capiti suo, eratque ornatus pulcherrimus. > Ad quod alludens David dixit : « Domine, in virtute tua lalabitur rex ; et super salutare tuum exsulta- hit vehementer. Desiderium cordis ejus tribuisti ei, et voluntate labiorum ejus non fraudasti cum. Quoniam prævenisti eum in benedictionibus dulce- diais; posuisti in capite ejus coronan de lapide pretioso. Vitam petiit a te, et tribuisti ei. Magna est gloria ejus in salutari tuo ; gloriam et magnumn de- corem impones super cum. › Sic confortatus David factusque feliciter potens B auxilio Omnipotentis, adimplevit prophetiam Isaac et datam Jacob benedictionem, sicut notat Theo- doretus : « Esto dominus fratris tui, Esau. Per- cussa Idumæa factisque omnibus Idumæis posteris Esau servis a David, effectum sortita est praedictio Davidis canentis: In Idumæam extendam calca- neum meum; mihi alienigenæ amici facti sunt, » Idumæ habent enim patrem Esau, ex quo et no- men acceperunt; nam Edom cognominatus est, quia primogenita pro lentibus concessit. Ab eo non solum nomen, sed et malitiam hæreditarunt; et sicut Esau tanto incensus est odio adversus Jacob, ut diceret : « Venient dies luctus patris mei, et occi- dain Jacob fratrem meum, sic et ipsi Esau posteri filios Jacob indefesso persequentes odio sexcentis C machinationibus eis insidiabantur. Et quando ab Ægyptiaca liberati servitute in terram promissionis venire voluerunt, ducente et præcunte Moyse, non modo non receperunt eos ut amicos, sed ne siverunt quidem eos propriam regionem transire, etsi divus Moyses cos deprecatus esset per legatos, promisis- setque filios Israel nec ad dexteram nec ad sini- stram declinaturos, sed via regia incessuros aquam- quc snam pecunia esse empturos. Hanc præterca domesticam inimicitiam continuo demonstravere, et quando soli adversus isract decertabant, et quando eorum hostibus consociabantur. Assyriis et Babyloniis adversus filios Israel praliantibus, populo Dei multiplices plagas Idumæci imposue- tunt, non modo cum ejus hostibus pugnando, sed insidias collocando, fugam tentantes retinendo cosque hostibus tradendo. Quod ipse sacer David futura prævidens prænuntiavit. Loquens enim in Spiritu prophetico de captivitate, personamque populi assumens: • Super flumina Babylonis, inquit, illic sedimus, et flevimus cum recordaremur Sion. Dicit etiam de adversitate quæ obruet in- pugnantes Israel : • Memor esto, Domine, filio- rum Edom in die Jerusalem; qui dicunt : Exima- > - • Varia lectiones et notæ. D Sam. vult, 15. II Sam. sit, 50. cod. Ps.xxi, 1-4. Ps. 560. cod. Questiones in Gen. ; commentarius vero in Ps. at Ps. cyut, 9. de hac origine nihil habet Gen. xxvi, 29. Νota cod. cod. Gen. xxvn, 44. (3) Καὶ οὕτως ἐνισχύσας ὁ μακάριος καὶ κραταιων 30. δτι

Α λέγουσα . . Καὶ ἐβασίλευσε Δαυίδ ἐπὶ Ἰσραὴλ καὶ ἦν ποιῶν κρίμα καὶ δικαιοσύνην. » – (2) • Ούτος τοίνυν πατάξη; Μολχὸμ βασιλέα τῶν Σύρων καὶ λα βὼν ἀπὸ εἰ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ στέφανον χρυσούν μέγαν ἔχοντα λίθους τιμίους· καὶ φορέσα; αὐτὸν ἦν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ κόσμος εὐπρεπής·, ὅπερ δηλῶν πάλιν ἔφη " - « Κύριε, ἐν τῇ δυνάμει σου εύ φρανθήσεται ὁ βασιλεὺς, καὶ ἐπὶ τῷ σωτηρίῳ σου ἀγαλλιασθήσεται σφόδρα· τὴν ἐπιθυμίαν τῆς καρ δίας αὐτοῦ ἔδωκας αὐτῷ, καὶ τὴν θέλησιν τῶν χειλέων αὐτοῦ οὐκ ἐστέρησας αὐτὸν, ὅτι προέφθα σας αὐτὸν ἐν εὐλογίαις χρηστότητος, ἔθηκας ἐπὶ τὴν > . θεὶς τῆς συμμαχίας τοῦ κρείττονος πεπλήρωκε καὶ τοῦ Ἰσαὰκ τὴν προσηγορίαν καὶ τὴν πρὸς Ἰακώβ δοθεῖσαν εὐλογίαν, ὥς φησιν Θεοδώρητος 18, κεφαλὴν αὐτοῦ στέφανον ἐκ λίθου τιμίου· ζωὴν ᾐτήσατό σε, καὶ ἔδωκας αὐτῷ· μεγάλη ἡ δόξα αὐτοῦ ἐν τῷ σωτηρίῳ σου· δόξαν καὶ μεγαλοπρέπειαν ἐπιθήσεις ἐπ' αὐτόν. ο Γίνου κύριος τοῦ ἀδελφοῦ σου ο Ησαῦ, καὶ κατά ξας τὴν Ιδουμαίαν, καὶ γενόμενοι πάντες οἱ ἐκ τοῦ Ἡσαῦ Ἰδουμαῖοι δοῦλοι τῷ Δαυΐδ, ἐπέθηκε τῇ προββήσει τὸ τέλος ψάλλων δ· Ἐπὶ Ἰδουμαίαν ἐπι Γαλῶ ὑπόδημα μου· ἐμοὶ ἀλλόφυλοι ὑπετάγησαν, οι γάρ τοι Ιδουμαίοι πρόγονον ἔχοντες τὸν Ἡσαῦ ἐξ οὗ καὶ τὴν προσηγορίαν ἐσχήκασιν (Εδώμ γὰρ ὠνομάσθη, ὅτι τῶν πρωτοτοκίων τὸν φακὸν προτι μήσας), οὐ τῆς προσηγορίας μόνον, ἀλλὰ καὶ τῆς μνησικακίας τοῦ προπάτορος ἐγένοντο κληρονόμο: καὶ ὥσπερ ἐκεῖνος ἐπίμονον ἔσχε κατὰ τοῦ Ἰακὼβ τὴν ὀργὴν ἐπὶ πλεῖστον, ὡς καὶ διαῤῥήδην εἰπεῖν, 85. • Ηγγισάτωσαν αἱ ἡμέρα τοῦ πατρός μου, για ἀποκτείνω Ἰακὼν τὴν ἀδελφόν μου, ο οὕτω καὶ οὗτοι τοὺς ἐξ Ιακώς διηνεκώς φθονοῦντες ἐπιβουλαῖς κατ' αὐτῶν ἐχρῶντο μυρίαις, καὶ ἡνίκα μὲν τῆς Αἰγυπτιακῆς ἀπαλλαγέντες δουλείας καὶ ἐλθεῖν εἰ; τὴν ἐπηγγελμένην ἠβουλήθησαν γῆν, τοῦ Μωϋσέως ἡγουμένου καὶ προστατοῦντος, οὐ μόνον οὐχ ὑπεδέ- ξαντο φιλοφρόνως, ἀλλ' οὐδὲ διελθεῖν τὴν ἰδίαν συν- εχώρησαν χώραν. Καὶ ταῦτα τοῦ θείου Μωῦ τέως διὰ (233) πρεσβευτῶν παρακαλοῦντος καὶ ὑποσχο μένου, ὡς οὐκ ἐκκλίνουσι δεξιὰ ἢ ἀριστερά, αλλ' ὁδῷ βασιλικῇ βαδιοῦνται, καὶ αὐτοῦ τοῦ ὕδατος τὴν χρείαν ὠνούμενοι. Καὶ μετὰ ταῦτα δὲ συνεχῶς τὴν οἰκείαν δυσμένειαν ἐπεδείκνυντο, ποτὲ μὲν μόνοι κατ' αὐτῶν στρατεύειν ἐπιχειροῦντες, ποτὲ δὲ τοῖς πολεμοῦσιν αὐτοὺς ἐπαμύνοντες προθύμως. Καὶ μέντο: καὶ ἡνίκα πάλιν Ασσύριοι καὶ Βαβυλώνιοι ταῖς κατ' αὐτῶν ἐχρήσαντο προσβολαίς, μυρία δρα σαν εἰς αὐτοὺς δεινά, οὐ συμπαρατάττοντες μόνον τοῖς πολεμίοις, ἀλλὰ καὶ λόγους καθίζοντες, καὶ τοὺς φεύγειν πειρωμένους θηρεύοντες, τοὺς δὲ τοῖς ἐχθροῖς παραδιδόντες, ὅπερ δὴ καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ θεσπέσιος Δαυίδ προθεωρῶν ἐναργῶ; ὑπέφηνεν· εἰπὼν γὰρ προφητικῶς περὶ τῆς αἰχμαλωσίας ἐν οι λαβὼν ἀπὸ Ι. λαβὼν τὸν ἀπό χή; . δέησιν εὐλ. 1. ει. δοθ. να τῇ προβήσει τὴν πρόῤῥησιν τ ἐπὶ Ἰ5. ἐπιβελῶ ὑπόδημα - 1. ἐπὶ τὴν Ἰδ, ἐπιβαλῶ τὸ ὑπόδημά GEORGI HAMARTOLI 29. rum, tulissetque de capite regis eorum coronam auream magnam ornatam gemmis pretiosissimis, imposuit capiti suo, eratque ornatus pulcherrimus. > Ad quod alludens David dixit : « Domine, in virtute tua lalabitur rex ; et super salutare tuum exsulta- hit vehementer. Desiderium cordis ejus tribuisti ei, et voluntate labiorum ejus non fraudasti cum. Quoniam prævenisti eum in benedictionibus dulce- diais; posuisti in capite ejus coronan de lapide pretioso. Vitam petiit a te, et tribuisti ei. Magna est gloria ejus in salutari tuo ; gloriam et magnumn de- corem impones super cum. › Sic confortatus David factusque feliciter potens B auxilio Omnipotentis, adimplevit prophetiam Isaac et datam Jacob benedictionem, sicut notat Theo- doretus : « Esto dominus fratris tui, Esau. Per- cussa Idumæa factisque omnibus Idumæis posteris Esau servis a David, effectum sortita est praedictio Davidis canentis: In Idumæam extendam calca- neum meum; mihi alienigenæ amici facti sunt, » Idumæ habent enim patrem Esau, ex quo et no- men acceperunt; nam Edom cognominatus est, quia primogenita pro lentibus concessit. Ab eo non solum nomen, sed et malitiam hæreditarunt; et sicut Esau tanto incensus est odio adversus Jacob, ut diceret : « Venient dies luctus patris mei, et occi- dain Jacob fratrem meum, sic et ipsi Esau posteri filios Jacob indefesso persequentes odio sexcentis C machinationibus eis insidiabantur. Et quando ab Ægyptiaca liberati servitute in terram promissionis venire voluerunt, ducente et præcunte Moyse, non modo non receperunt eos ut amicos, sed ne siverunt quidem eos propriam regionem transire, etsi divus Moyses cos deprecatus esset per legatos, promisis- setque filios Israel nec ad dexteram nec ad sini- stram declinaturos, sed via regia incessuros aquam- quc snam pecunia esse empturos. Hanc præterca domesticam inimicitiam continuo demonstravere, et quando soli adversus isract decertabant, et quando eorum hostibus consociabantur. Assyriis et Babyloniis adversus filios Israel praliantibus, populo Dei multiplices plagas Idumæci imposue- tunt, non modo cum ejus hostibus pugnando, sed insidias collocando, fugam tentantes retinendo cosque hostibus tradendo. Quod ipse sacer David futura prævidens prænuntiavit. Loquens enim in Spiritu prophetico de captivitate, personamque populi assumens: • Super flumina Babylonis, inquit, illic sedimus, et flevimus cum recordaremur Sion. Dicit etiam de adversitate quæ obruet in- pugnantes Israel : • Memor esto, Domine, filio- rum Edom in die Jerusalem; qui dicunt : Exima- > - • Varia lectiones et notæ. D Sam. vult, 15. II Sam. sit, 50. cod. Ps.xxi, 1-4. Ps. 560. cod. Questiones in Gen. ; commentarius vero in Ps. at Ps. cyut, 9. de hac origine nihil habet Gen. xxvi, 29. Νota cod. cod. Gen. xxvn, 44. (3) Καὶ οὕτως ἐνισχύσας ὁ μακάριος καὶ κραταιων 30. δτι

προσώπου τοῦ λαοῦ τ • Ἐπὶ τῶν ποταμῶν Βαβυ- λῶνος ἐκεῖ ἐκαθίσαμεν καὶ ἐκλαύσαμεν ἐν τῷ μνη- σθῆναι ἡμᾶς τῆς Σιών, φάσκει καὶ περὶ τῆς και ταληψομένης τους πολεμήσαντας τὸν λαὸν συμφο ρᾶς· «Μνήσθητι, Κύριε, τῶν υἱῶν Ἐδὲμ την ἡμέραν Ἱερουσαλὴμ τῶν λεγόντων· Ἐκκενοῦτε, έχε κενοῦτε ἕως τῶν θεμελίων αὐτῆς· ο περὶ ὧν καὶ Ησαΐας εἰπών· « Ορασις ἣν εἶδεν Ησαΐας, υἱὸς Αμώς, κατὰ Βαβυλῶνος ἐπάγει τὰ ἐλεεινὰ πάθη τῶν ἐξανδραποδιζομένων “ι, ο Καὶ οἵτινες συνηγμέ νοι εἰσὶ, μαχαίρᾳ πεσοῦνται, καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν ῥάξουσιν ἐν ἐνώπιον αὐτῶν. » Τίνες μετὰ ταῦτα δράσουσι, πάλιν λέγει • Ἰδοὺ ἐγερῶ ὑμῖν τοὺς Μήδους, καὶ τὰ τέκνα ὑμῶν οὐ μὴ ἐλεήσωσιν, Νοι οὐδὲ ἐπὶ τοῖς τέκνοις σου φείσονται οἱ ὀφθαλμο αὐτῶν, καὶ ἔσται Βαβυλὼν ἡ καλεῖται ἔνδοξος Β ἀπὸ βασιλέως Χαλδαίων, ὃν τρόπον κατέστρεψε Κύριος τα Σόδομα και Γόμορρα, λέγει Κύριος. » Ωσαύτως δὲ καὶ περὶ τῆς ἐρημώσεως Βαβυλῶνος ἔφη σχετλιαστικῶς· « Πώς συνεκλάσθη, καὶ πῶς συν- ετρίδη (Βαβυλών) ή σφύρα κ πάσης τῆς γῆς;» Η μὲν οὖν προφητεία αὕτη οὐ πρὸ πολλῶν γενεῶν ἔστι τῆς τοῦ Ἰσραὴλ αἰχμαλωσίας· πάλιν δὲ μετά πολ λοῖς ὕστερον ἔτεσιν, φαίνονται οἱ Μῆδοι ἐπιστρα τεύσοντες τοῖς ᾿Ασσυρίοις· παραμυθία οὖν τῶν αἰχ μαλωτιζομένων ἡ προσδοκία τῆς ἐκδικήσεως τῆς μετά πολύ καταληψομένης τὸν λαὸν τὸν κακώσαντα τὸν Ἰσραήλ. Ταύτην γάρ τοι προβλέπων τὴν ἡμέραν τῆς ἀνταποδόσεως ὁ Δαυῒ), καθ᾽ ἣν οἱ ἀπὸ τοῦ Μαδεὴ Μήδοι κρατήσαντες τῶν Βαβυλωνίων καὶ μηδὲ τοῖς νηπίοις αὐτῶν φείσονται, εικότως ἔψαλ- " λετο ο Μακάριος ός κρατήσει καὶ ἐδαφιεῖ τὰ νήπιά σου πρὸς τὴν πέτραν 80. (4) Είτα πάλιν φησί • • Καὶ ἐπορεύθη ὁ Δαυΐδ δε πορευόμενος καὶ μεγαλύ- νόμενος, καὶ Κύριος παντοκράτωρ μετ' αὐτοῦ, εἶχε δὲ καὶ δυνατοὺς ἄνδρας ἐξ' τοιούτους ὥστε τὸν μικρὸν αὐτῶν ποιεῖν πρὸς ρʹ, τὸν δὲ μέγαν πρὸς α, ἐξ ὧν αὐτῶν τὰ ὀνόματα ταῦτα δὲ · Σεβοχᾶ· οὗτος ἐπά- ταξε τὸν Σέφ, τὸν τοῦ Ραρᾶ ἀπόγονον τῶν γιγάν των, δι Ελεανᾶν· οὗτος (24) ἀνεῖλεν ἄνδρα δυνατὸν παμμεγέθη, οὗ ἦν τὸ ξύλον τοῦ δόρατος ὡς ἀντίον ὑφαίνοντο;. · οὗτος ἀπέκτεινεν Ιωάθαμ άνδρα δυνατὸν Χετταῖον, ἔχοντα ἐν ταῖς χερσὶ καὶ τοῖς ποσὶ δακτύλους ἀνὰ ἕξ, τοὺς πάντας κδ'. Αδινών · οὗτος ἐσπάσατο τὴν ῥομφαίαν αὐτοῦ ἐπὶ Η στρατιώτας σε εἰς μίαν παρεμβολήν. — Ισπεία- επει· οὗτος ἐσπάσατο την μάχαιραν αὐτοῦ ἐν καιρῳ ἑνὶ ἐπὶ στρατιώτας τ'. Μαρᾶ σ· οὗτος τῶν ἀλλοφύλων ἐλθόντων καὶ βουλομένων ἁρπάσαι την μερίδα τοῦ ἀγροῦ, πλήρη οὖσαν φακού σε, καὶ τον ποταμόν ἕξουσιν μὲν ταῦτα ? Η ΣΙΙΙ, 17-19 επεγείρω. καλή τε καὶ ἐνδ. ὁ Θεός ἀντείσονσαι 1. φείσονται (φείσοντ. μακάριος ὅς κρατήσει 1. μακάριος ὃς ανταποδώσει σοι τὸ • ἐπίδομά σου, ὁ ἀνταπέδωκας ἡμῖν, μακάριο; ὅς κρατήσει τὴν πέτραν τη πέτρα και. οι Περὶ τῶν δυνατῶν ἀνδρῶν ὧν εἶχε Δαυίδ ΧΧΙ, σε ἐπορεύθη ὁ Δ. Ι. ἐπορεύετο Δ. σε Ιωνάθαν δε ω' στρ. είσαπαξ. Η ΧΙΙΙ, 8. Ισπεβαδα Ι. εσεβανα Σαμαία 11,12. το Νοια πλήρης ούσης φακή; τω. - CHRONICON. LIB. II. A mite, exinamite usque ad fundamentum in ea. De quibus Isaias dicens : c Visio quam vidit Isaias, filius Amos contra Babylonem, de miseria afflictioni- busque captivorum ait : «Omnis qui inventus fuerit, occidetur gladio; infantes eorum allidentur in oculis eorum. Quinam hæc facere debeant ad- dit : • Ecce ego suscitabo super eos Medlos, et lactantibus non miserebuntur, et super filios noa parcet oculus eorum; et erit Babylon illa glo- riosa in reguis, inclyta superbia Chaldæorum, sicut subvertit Dominus Sodomam et Gomorrham, dic:t Dominus. Pariter de vastatione Babylonis quasi dolens dicit : c Quomodo confractus est et contri- tus malleus universa terra, Babylon? . multæ ergo generationes a facta prophetia usque ad captivitatem et a captivitate incepla pauci anni - • magnitudinis, cujus lastiis lignuti erat quasi licia- D effluxerunt donec apparerent Medi qui debellaturi erant Assyrios et cum ipsis Medis, solamen captivo- rum et exspectatio vindictæ quæ apprehensura erat eos qui mala populo Israel fecerant. Quam prævi - dens retributionis diem, David, in qua Medi, victis B.byloniis, eorum dilis non parcent, bene cecinit : • Beatus qui primas tenebit et allidet parvulos tuos ad petram. Procedendo crevit David et magnificatus est, et Deus erat cum eo habuitque secum viros po- tentes triginta septem e quibus minimus centum mi- lites sua fortitudine æquabat, maxinus vero mille. Hæc sunt eorum nomina: ‹ Sobochai, qui percussit Saph de stirpe Arapha, de genere gigantum; Eelana, qui occidit virum potentem insolitæque C • - - - - 38. - torium texentium. Joatham qui occidit virum po- tentem Celæum, qui senos in manibus pedibusque digitos habebat, id est viginti quatuor. Adina qui lancea sua septingentos milites occidit uno ictu. Ispebada qui trecentos milites uno momento gladio suo interemit. Mara qui venientibus Philistæis tentantibusque partem agri occupare, quæ lentibus conserta erat, solus restitit, fugiente populo, perse- cutusque est Philistæos; et agri partem custodivit. Eleazar qui invadentibus Philistæis partem agți hordeo consitam, fugienteque populo, solus re- mansit haud secus ac columna, Philistæos fugavit et hordeum servavit, fantamque cædem inter Phi- listiim fecit ut defessa manus ejus agglutinaretur gladio, et post eum reversus est populus ad diri- piendum. Bananias qui multa fecit prodigia; per- cussit enim filios Ariel de Moab, et cum descendis- set in foveam quadam die in hieme, occidit leo- nem. Interfecit quoque virum Ægyptium cujus Variæ lectioues et notæ. - Ps. XXXVII, 1,7. cod. +! Isa. XIII, 15, 16. « Nota codl. La. cod. Isa. Jer. 1, ¿x). xai ouv. if op. col.) Ps. cxxxvil, 9. cod. Nola Chr. x1, 10-47? Glyc. 536, 10-20. Ged. 115, 11-116,4; 151,18-153,9. [ Sam. xxι, 18. 6. Sam. coll. 19,20. Sam. xxi, 22. Sam. cod.

προσώπου τοῦ λαοῦ τ • Ἐπὶ τῶν ποταμῶν Βαβυ- λῶνος ἐκεῖ ἐκαθίσαμεν καὶ ἐκλαύσαμεν ἐν τῷ μνη- σθῆναι ἡμᾶς τῆς Σιών, φάσκει καὶ περὶ τῆς και ταληψομένης τους πολεμήσαντας τὸν λαὸν συμφο ρᾶς· «Μνήσθητι, Κύριε, τῶν υἱῶν Ἐδὲμ την ἡμέραν Ἱερουσαλὴμ τῶν λεγόντων· Ἐκκενοῦτε, έχε κενοῦτε ἕως τῶν θεμελίων αὐτῆς· ο περὶ ὧν καὶ Ησαΐας εἰπών· « Ορασις ἣν εἶδεν Ησαΐας, υἱὸς Αμώς, κατὰ Βαβυλῶνος ἐπάγει τὰ ἐλεεινὰ πάθη τῶν ἐξανδραποδιζομένων “ι, ο Καὶ οἵτινες συνηγμέ νοι εἰσὶ, μαχαίρᾳ πεσοῦνται, καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν ῥάξουσιν ἐν ἐνώπιον αὐτῶν. » Τίνες μετὰ ταῦτα δράσουσι, πάλιν λέγει • Ἰδοὺ ἐγερῶ ὑμῖν τοὺς Μήδους, καὶ τὰ τέκνα ὑμῶν οὐ μὴ ἐλεήσωσιν, Νοι οὐδὲ ἐπὶ τοῖς τέκνοις σου φείσονται οἱ ὀφθαλμο αὐτῶν, καὶ ἔσται Βαβυλὼν ἡ καλεῖται ἔνδοξος Β ἀπὸ βασιλέως Χαλδαίων, ὃν τρόπον κατέστρεψε Κύριος τα Σόδομα και Γόμορρα, λέγει Κύριος. » Ωσαύτως δὲ καὶ περὶ τῆς ἐρημώσεως Βαβυλῶνος ἔφη σχετλιαστικῶς· « Πώς συνεκλάσθη, καὶ πῶς συν- ετρίδη (Βαβυλών) ή σφύρα κ πάσης τῆς γῆς;» Η μὲν οὖν προφητεία αὕτη οὐ πρὸ πολλῶν γενεῶν ἔστι τῆς τοῦ Ἰσραὴλ αἰχμαλωσίας· πάλιν δὲ μετά πολ λοῖς ὕστερον ἔτεσιν, φαίνονται οἱ Μῆδοι ἐπιστρα τεύσοντες τοῖς ᾿Ασσυρίοις· παραμυθία οὖν τῶν αἰχ μαλωτιζομένων ἡ προσδοκία τῆς ἐκδικήσεως τῆς μετά πολύ καταληψομένης τὸν λαὸν τὸν κακώσαντα τὸν Ἰσραήλ. Ταύτην γάρ τοι προβλέπων τὴν ἡμέραν τῆς ἀνταποδόσεως ὁ Δαυῒ), καθ᾽ ἣν οἱ ἀπὸ τοῦ Μαδεὴ Μήδοι κρατήσαντες τῶν Βαβυλωνίων καὶ μηδὲ τοῖς νηπίοις αὐτῶν φείσονται, εικότως ἔψαλ- " λετο ο Μακάριος ός κρατήσει καὶ ἐδαφιεῖ τὰ νήπιά σου πρὸς τὴν πέτραν 80. (4) Είτα πάλιν φησί • • Καὶ ἐπορεύθη ὁ Δαυΐδ δε πορευόμενος καὶ μεγαλύ- νόμενος, καὶ Κύριος παντοκράτωρ μετ' αὐτοῦ, εἶχε δὲ καὶ δυνατοὺς ἄνδρας ἐξ' τοιούτους ὥστε τὸν μικρὸν αὐτῶν ποιεῖν πρὸς ρʹ, τὸν δὲ μέγαν πρὸς α, ἐξ ὧν αὐτῶν τὰ ὀνόματα ταῦτα δὲ · Σεβοχᾶ· οὗτος ἐπά- ταξε τὸν Σέφ, τὸν τοῦ Ραρᾶ ἀπόγονον τῶν γιγάν των, δι Ελεανᾶν· οὗτος (24) ἀνεῖλεν ἄνδρα δυνατὸν παμμεγέθη, οὗ ἦν τὸ ξύλον τοῦ δόρατος ὡς ἀντίον ὑφαίνοντο;. · οὗτος ἀπέκτεινεν Ιωάθαμ άνδρα δυνατὸν Χετταῖον, ἔχοντα ἐν ταῖς χερσὶ καὶ τοῖς ποσὶ δακτύλους ἀνὰ ἕξ, τοὺς πάντας κδ'. Αδινών · οὗτος ἐσπάσατο τὴν ῥομφαίαν αὐτοῦ ἐπὶ Η στρατιώτας σε εἰς μίαν παρεμβολήν. — Ισπεία- επει· οὗτος ἐσπάσατο την μάχαιραν αὐτοῦ ἐν καιρῳ ἑνὶ ἐπὶ στρατιώτας τ'. Μαρᾶ σ· οὗτος τῶν ἀλλοφύλων ἐλθόντων καὶ βουλομένων ἁρπάσαι την μερίδα τοῦ ἀγροῦ, πλήρη οὖσαν φακού σε, καὶ τον ποταμόν ἕξουσιν μὲν ταῦτα ? Η ΣΙΙΙ, 17-19 επεγείρω. καλή τε καὶ ἐνδ. ὁ Θεός ἀντείσονσαι 1. φείσονται (φείσοντ. μακάριος ὅς κρατήσει 1. μακάριος ὃς ανταποδώσει σοι τὸ • ἐπίδομά σου, ὁ ἀνταπέδωκας ἡμῖν, μακάριο; ὅς κρατήσει τὴν πέτραν τη πέτρα και. οι Περὶ τῶν δυνατῶν ἀνδρῶν ὧν εἶχε Δαυίδ ΧΧΙ, σε ἐπορεύθη ὁ Δ. Ι. ἐπορεύετο Δ. σε Ιωνάθαν δε ω' στρ. είσαπαξ. Η ΧΙΙΙ, 8. Ισπεβαδα Ι. εσεβανα Σαμαία 11,12. το Νοια πλήρης ούσης φακή; τω. - CHRONICON. LIB. II. A mite, exinamite usque ad fundamentum in ea. De quibus Isaias dicens : c Visio quam vidit Isaias, filius Amos contra Babylonem, de miseria afflictioni- busque captivorum ait : «Omnis qui inventus fuerit, occidetur gladio; infantes eorum allidentur in oculis eorum. Quinam hæc facere debeant ad- dit : • Ecce ego suscitabo super eos Medlos, et lactantibus non miserebuntur, et super filios noa parcet oculus eorum; et erit Babylon illa glo- riosa in reguis, inclyta superbia Chaldæorum, sicut subvertit Dominus Sodomam et Gomorrham, dic:t Dominus. Pariter de vastatione Babylonis quasi dolens dicit : c Quomodo confractus est et contri- tus malleus universa terra, Babylon? . multæ ergo generationes a facta prophetia usque ad captivitatem et a captivitate incepla pauci anni - • magnitudinis, cujus lastiis lignuti erat quasi licia- D effluxerunt donec apparerent Medi qui debellaturi erant Assyrios et cum ipsis Medis, solamen captivo- rum et exspectatio vindictæ quæ apprehensura erat eos qui mala populo Israel fecerant. Quam prævi - dens retributionis diem, David, in qua Medi, victis B.byloniis, eorum dilis non parcent, bene cecinit : • Beatus qui primas tenebit et allidet parvulos tuos ad petram. Procedendo crevit David et magnificatus est, et Deus erat cum eo habuitque secum viros po- tentes triginta septem e quibus minimus centum mi- lites sua fortitudine æquabat, maxinus vero mille. Hæc sunt eorum nomina: ‹ Sobochai, qui percussit Saph de stirpe Arapha, de genere gigantum; Eelana, qui occidit virum potentem insolitæque C • - - - - 38. - torium texentium. Joatham qui occidit virum po- tentem Celæum, qui senos in manibus pedibusque digitos habebat, id est viginti quatuor. Adina qui lancea sua septingentos milites occidit uno ictu. Ispebada qui trecentos milites uno momento gladio suo interemit. Mara qui venientibus Philistæis tentantibusque partem agri occupare, quæ lentibus conserta erat, solus restitit, fugiente populo, perse- cutusque est Philistæos; et agri partem custodivit. Eleazar qui invadentibus Philistæis partem agți hordeo consitam, fugienteque populo, solus re- mansit haud secus ac columna, Philistæos fugavit et hordeum servavit, fantamque cædem inter Phi- listiim fecit ut defessa manus ejus agglutinaretur gladio, et post eum reversus est populus ad diri- piendum. Bananias qui multa fecit prodigia; per- cussit enim filios Ariel de Moab, et cum descendis- set in foveam quadam die in hieme, occidit leo- nem. Interfecit quoque virum Ægyptium cujus Variæ lectioues et notæ. - Ps. XXXVII, 1,7. cod. +! Isa. XIII, 15, 16. « Nota codl. La. cod. Isa. Jer. 1, ¿x). xai ouv. if op. col.) Ps. cxxxvil, 9. cod. Nola Chr. x1, 10-47? Glyc. 536, 10-20. Ged. 115, 11-116,4; 151,18-153,9. [ Sam. xxι, 18. 6. Sam. coll. 19,20. Sam. xxi, 22. Sam. cod.

προσώπου τοῦ λαοῦ τ • Ἐπὶ τῶν ποταμῶν Βαβυ- λῶνος ἐκεῖ ἐκαθίσαμεν καὶ ἐκλαύσαμεν ἐν τῷ μνη- σθῆναι ἡμᾶς τῆς Σιών, φάσκει καὶ περὶ τῆς και ταληψομένης τους πολεμήσαντας τὸν λαὸν συμφο ρᾶς· «Μνήσθητι, Κύριε, τῶν υἱῶν Ἐδὲμ την ἡμέραν Ἱερουσαλὴμ τῶν λεγόντων· Ἐκκενοῦτε, έχε κενοῦτε ἕως τῶν θεμελίων αὐτῆς· ο περὶ ὧν καὶ Ησαΐας εἰπών· « Ορασις ἣν εἶδεν Ησαΐας, υἱὸς Αμώς, κατὰ Βαβυλῶνος ἐπάγει τὰ ἐλεεινὰ πάθη τῶν ἐξανδραποδιζομένων “ι, ο Καὶ οἵτινες συνηγμέ νοι εἰσὶ, μαχαίρᾳ πεσοῦνται, καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν ῥάξουσιν ἐν ἐνώπιον αὐτῶν. » Τίνες μετὰ ταῦτα δράσουσι, πάλιν λέγει • Ἰδοὺ ἐγερῶ ὑμῖν τοὺς Μήδους, καὶ τὰ τέκνα ὑμῶν οὐ μὴ ἐλεήσωσιν, Νοι οὐδὲ ἐπὶ τοῖς τέκνοις σου φείσονται οἱ ὀφθαλμο αὐτῶν, καὶ ἔσται Βαβυλὼν ἡ καλεῖται ἔνδοξος Β ἀπὸ βασιλέως Χαλδαίων, ὃν τρόπον κατέστρεψε Κύριος τα Σόδομα και Γόμορρα, λέγει Κύριος. » Ωσαύτως δὲ καὶ περὶ τῆς ἐρημώσεως Βαβυλῶνος ἔφη σχετλιαστικῶς· « Πώς συνεκλάσθη, καὶ πῶς συν- ετρίδη (Βαβυλών) ή σφύρα κ πάσης τῆς γῆς;» Η μὲν οὖν προφητεία αὕτη οὐ πρὸ πολλῶν γενεῶν ἔστι τῆς τοῦ Ἰσραὴλ αἰχμαλωσίας· πάλιν δὲ μετά πολ λοῖς ὕστερον ἔτεσιν, φαίνονται οἱ Μῆδοι ἐπιστρα τεύσοντες τοῖς ᾿Ασσυρίοις· παραμυθία οὖν τῶν αἰχ μαλωτιζομένων ἡ προσδοκία τῆς ἐκδικήσεως τῆς μετά πολύ καταληψομένης τὸν λαὸν τὸν κακώσαντα τὸν Ἰσραήλ. Ταύτην γάρ τοι προβλέπων τὴν ἡμέραν τῆς ἀνταποδόσεως ὁ Δαυῒ), καθ᾽ ἣν οἱ ἀπὸ τοῦ Μαδεὴ Μήδοι κρατήσαντες τῶν Βαβυλωνίων καὶ μηδὲ τοῖς νηπίοις αὐτῶν φείσονται, εικότως ἔψαλ- " λετο ο Μακάριος ός κρατήσει καὶ ἐδαφιεῖ τὰ νήπιά σου πρὸς τὴν πέτραν 80. (4) Είτα πάλιν φησί • • Καὶ ἐπορεύθη ὁ Δαυΐδ δε πορευόμενος καὶ μεγαλύ- νόμενος, καὶ Κύριος παντοκράτωρ μετ' αὐτοῦ, εἶχε δὲ καὶ δυνατοὺς ἄνδρας ἐξ' τοιούτους ὥστε τὸν μικρὸν αὐτῶν ποιεῖν πρὸς ρʹ, τὸν δὲ μέγαν πρὸς α, ἐξ ὧν αὐτῶν τὰ ὀνόματα ταῦτα δὲ · Σεβοχᾶ· οὗτος ἐπά- ταξε τὸν Σέφ, τὸν τοῦ Ραρᾶ ἀπόγονον τῶν γιγάν των, δι Ελεανᾶν· οὗτος (24) ἀνεῖλεν ἄνδρα δυνατὸν παμμεγέθη, οὗ ἦν τὸ ξύλον τοῦ δόρατος ὡς ἀντίον ὑφαίνοντο;. · οὗτος ἀπέκτεινεν Ιωάθαμ άνδρα δυνατὸν Χετταῖον, ἔχοντα ἐν ταῖς χερσὶ καὶ τοῖς ποσὶ δακτύλους ἀνὰ ἕξ, τοὺς πάντας κδ'. Αδινών · οὗτος ἐσπάσατο τὴν ῥομφαίαν αὐτοῦ ἐπὶ Η στρατιώτας σε εἰς μίαν παρεμβολήν. — Ισπεία- επει· οὗτος ἐσπάσατο την μάχαιραν αὐτοῦ ἐν καιρῳ ἑνὶ ἐπὶ στρατιώτας τ'. Μαρᾶ σ· οὗτος τῶν ἀλλοφύλων ἐλθόντων καὶ βουλομένων ἁρπάσαι την μερίδα τοῦ ἀγροῦ, πλήρη οὖσαν φακού σε, καὶ τον ποταμόν ἕξουσιν μὲν ταῦτα ? Η ΣΙΙΙ, 17-19 επεγείρω. καλή τε καὶ ἐνδ. ὁ Θεός ἀντείσονσαι 1. φείσονται (φείσοντ. μακάριος ὅς κρατήσει 1. μακάριος ὃς ανταποδώσει σοι τὸ • ἐπίδομά σου, ὁ ἀνταπέδωκας ἡμῖν, μακάριο; ὅς κρατήσει τὴν πέτραν τη πέτρα και. οι Περὶ τῶν δυνατῶν ἀνδρῶν ὧν εἶχε Δαυίδ ΧΧΙ, σε ἐπορεύθη ὁ Δ. Ι. ἐπορεύετο Δ. σε Ιωνάθαν δε ω' στρ. είσαπαξ. Η ΧΙΙΙ, 8. Ισπεβαδα Ι. εσεβανα Σαμαία 11,12. το Νοια πλήρης ούσης φακή; τω. - CHRONICON. LIB. II. A mite, exinamite usque ad fundamentum in ea. De quibus Isaias dicens : c Visio quam vidit Isaias, filius Amos contra Babylonem, de miseria afflictioni- busque captivorum ait : «Omnis qui inventus fuerit, occidetur gladio; infantes eorum allidentur in oculis eorum. Quinam hæc facere debeant ad- dit : • Ecce ego suscitabo super eos Medlos, et lactantibus non miserebuntur, et super filios noa parcet oculus eorum; et erit Babylon illa glo- riosa in reguis, inclyta superbia Chaldæorum, sicut subvertit Dominus Sodomam et Gomorrham, dic:t Dominus. Pariter de vastatione Babylonis quasi dolens dicit : c Quomodo confractus est et contri- tus malleus universa terra, Babylon? . multæ ergo generationes a facta prophetia usque ad captivitatem et a captivitate incepla pauci anni - • magnitudinis, cujus lastiis lignuti erat quasi licia- D effluxerunt donec apparerent Medi qui debellaturi erant Assyrios et cum ipsis Medis, solamen captivo- rum et exspectatio vindictæ quæ apprehensura erat eos qui mala populo Israel fecerant. Quam prævi - dens retributionis diem, David, in qua Medi, victis B.byloniis, eorum dilis non parcent, bene cecinit : • Beatus qui primas tenebit et allidet parvulos tuos ad petram. Procedendo crevit David et magnificatus est, et Deus erat cum eo habuitque secum viros po- tentes triginta septem e quibus minimus centum mi- lites sua fortitudine æquabat, maxinus vero mille. Hæc sunt eorum nomina: ‹ Sobochai, qui percussit Saph de stirpe Arapha, de genere gigantum; Eelana, qui occidit virum potentem insolitæque C • - - - - 38. - torium texentium. Joatham qui occidit virum po- tentem Celæum, qui senos in manibus pedibusque digitos habebat, id est viginti quatuor. Adina qui lancea sua septingentos milites occidit uno ictu. Ispebada qui trecentos milites uno momento gladio suo interemit. Mara qui venientibus Philistæis tentantibusque partem agri occupare, quæ lentibus conserta erat, solus restitit, fugiente populo, perse- cutusque est Philistæos; et agri partem custodivit. Eleazar qui invadentibus Philistæis partem agți hordeo consitam, fugienteque populo, solus re- mansit haud secus ac columna, Philistæos fugavit et hordeum servavit, fantamque cædem inter Phi- listiim fecit ut defessa manus ejus agglutinaretur gladio, et post eum reversus est populus ad diri- piendum. Bananias qui multa fecit prodigia; per- cussit enim filios Ariel de Moab, et cum descendis- set in foveam quadam die in hieme, occidit leo- nem. Interfecit quoque virum Ægyptium cujus Variæ lectioues et notæ. - Ps. XXXVII, 1,7. cod. +! Isa. XIII, 15, 16. « Nota codl. La. cod. Isa. Jer. 1, ¿x). xai ouv. if op. col.) Ps. cxxxvil, 9. cod. Nola Chr. x1, 10-47? Glyc. 536, 10-20. Ged. 115, 11-116,4; 151,18-153,9. [ Sam. xxι, 18. 6. Sam. coll. 19,20. Sam. xxi, 22. Sam. cod.

φαίαν· καὶ Ἰούδας χιλιάδας υπ' τ' ἀνδρῶν ἐσπα- σμένων μάχαιραν· τὸν δὲ Λευὶ καὶ τὸν Βενιαμίν οὐκ Αρίθμησε, ὅτι προσώχθησεν ὁ λόγος τοῦ βασιλέως το τῷ Ἰωάβ. Καὶ πονηρὸν ἐφάνη ἐναντίου τοῦ Θεοῦ • τοῦτο. 11. Καὶ ἐπάταξε καρδία Δαυΐδ αὐτὸν ἐν τῷ ἀριθμῆσαι τὸν λαόν. - (6) Καὶ ἀπέστειλε Κύριος Γαδ τὸν προφήτην πρὸς Δαυΐδ καὶ εἶπε 18. Τάδε λέγει Κύριος· Εκλεξαι σεαυτῷ γενέσθαι σοι, ἢ τρία ἔτη λιμὸν ἐν τῇ γῇ σου, ἢ τρεῖς μῆνας φεύγειν σε ἐκ προσώπου τῶν ἐχθρῶν σου, ἢ γ' ἡμέρας θάνατον ἐν τῇ γῇ σου. Καὶ εἶπε Δαυίδ πρὸς Γάδ · Στενά μοι πάντοθεν ἐστι καὶ τὰ τρία, πλὴν ἐμπεσοῦμαι · δὴ εἰς χεῖρας Κυρίου, ὅτι πολλοὶ οἱ οἰκτιρμοί αὐτοῦ· εἰς δὲ χεῖρας ἀνθρώπων μὴ ἐμπέσω. Καὶ ἐξελέξατο Δαυΐδ τὸν θάνατον· καὶ ἡμέραι θέρους το πυρῶν, καὶ ἔδωκε Κύριος θάνατον ἐν Ἰσραὴλ ἀπὸ πρώτες ἕως ἀρίστου καὶ ἀπέθανον ἐκ τοῦ λαοῦ χιλιάδες σ'. Καὶ ἐξέτεινε τὴν χεῖρα αὐτοῦ ὁ ἄγγελος Κυρίου ἐν Ἱερουσαλὴμ τοῦ διαφθεῖραι ἐν αὐτῇ. Καὶ εἶπε Δαυίδ πρὸς τὸν Θεὸν ἐν τῷ ἰδεῖν αὐτὸν τὸν ἄγε γελον τύπτοντα ἐν τῷ λαῷ· Ἰδού, ἐγὼ ἡμάρτηκα, καὶ ἐγώ εἰμι ὁ ποιμὴν κακοποιήσας· καὶ οὗτοι τὰ πρόβατα τί ἐποίησαν; γενέσθω δὴ ἡ χείρ σου ἐν ἐμοὶ, Κύριε, καὶ ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ πατρός μου. » Και παρακληθεὶς ὁ Κύριος εἶπε πρὸς τὸν ἄγγελον ο Ανες τὴν χεῖρά σου. » - ι Καὶ ᾠκοδόμησεν ἐκεῖ θυσιαστήριον Δαυΐδ καὶ ἀνήνεγκεν εὐθὺς ὁλοκαυτώσεις· καὶ ἐπήκουσεν αὐτοῦ ὁ Κύριος καὶ συνεσχέθη ἐπάνω Ἰσραὴλ ἡ θραύσις. » • Ταῦτα δέ φησι πάλιν Θεοδώρητος οὐκ ἀπεικῶ; Β συμβεβηκέναι, ἀλλ' οἰκείας παρανομία; ἔτισε δίκας ὁ λαὸς ἐπὶ προφάσει· καταλιπών γὰρ τὸν εὐσεβῆ καὶ θεῖον βασιλέα, τυράννῳ καὶ πατραλψῃ το παιδί συν εστράτευσεν. Οὕτω δὲ καὶ διὰ τὴν τοῦ Σαούλ εἰς τοὺς Γαβαωνίτας ἀναίρεσιν ἐπαιδεύθη διὰ λιμοῦ μετὰ τὴν ἐκείνου τελευτήν· ὁ μὲν γὰρ λαὸς ἅπας καὶ Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ, πεποίηκε τὰς πρὸς ἐκείνους συνθήκας τοὺς Γαβαωνίτας· ἐκοινώνησε δὲ τῶν ὅρο κων καὶ Ἐλεάζαρ ὁ ἀρχιερεύς. Εδει τοίνυν τοὺς ἀπογόνους τῶν ὠμωμοκότων μὴ παραβῆναι τὸν ὅρκον και τὰς σπονδὰς, ἀλλὰ πεῖσαι μᾶλλον τὸν παρανο- μοῦντα βασιλέα τὰς πρὸς αὐτοὺς φυλάξαι συνθήκας • πληρούται δὲ εἰς αὐτοὺς τὸ παρὰ τοῦ Νῶς πρὸς τὸν προπάτορα αὐτῶν Χαναὰν εἰρημένον· « * Επικατά ρατος Χαναάν παῖς, οἰκέτης ἔσται τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ. » Διό φησι πρὸς αὐτοὺς Ἰησοῦς μετὰ τὴν φανέρωσιν τῆς πανουργίας αὐτῶν … · ι Καὶ νῦν ἐπικατάρατοί έστε· οὐ μὴ ἐκλείπῃ ἐξ ὑμῶν δοῦλος οὐδὲ ξυλοκόπος καὶ ὑδροφόρος ἐμοὶ καὶ τῷ Θεῷ μου, καὶ κατέστησεν αὐτοὺς Ἰησοῦς ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ξυλοκόπους καὶ ὑδροφόρους πάσῃ τῇ συναγωγή καὶ τῷ θυσιαστηρίῳ τοῦ Θεοῦ. — Διὰ τοῦτο ἐγένοντο οἱ κατοικοῦντες Γαβαὼν ξυλοκόποι καὶ ὑδροφόροι τῷ θυσιαστηρίῳ τοῦ Θεοῦ καὶ πάλιν τῇ συναγωγή έως τῆς ἡμέρας ταύτης καὶ εἰς (304) τὸν τόπον οὗ ἂν ἐκλέξετα: Κύριος. » Ἐπεὶ οὖν ταῦτα παρελο γίσαντο, καὶ μετὰ τὴν ἐκείνου τελευτὴν ὑπέστησαν τὴν διὰ τοῦ λιμοῦ παιδείαν, διδάσκει οὖν ἡμᾶς ὁ λόγος μὴ παραβαίνειν τὰς ἐπὶ Θεοῦ γενομένας μεθ' ἄρχων συνθήκας, κἂν εἰς ἄλλων ὠφέλειαν ή παρά- βασις γίνηται 83. Αγνοῶν δὲ τὴν αἰτίαν τῆς τι ώρας. * Η xειν, 25. οι οὗ ἂν ἔξελ. τετρακόσια εβδομήκοντα φ' χ. κατίσχυσε. ]] χχιν, 12-17. το θερισμού 15. Το πατραλία 'Η δὲ τοῦ Χαναὰν δουλεία ἐν τοῖς Γαβαωνίταις τὸ τέλος ἐδέξατο, γίνεται: CHRONICON. - LIB. II. A dilque manum suam angelus Donini super Jeru- salem ut disperderet eam. Tunc videns David angelum cadentem viros in populo, dixit ad Deuin: Ego sum qui peccavi, ego pastor inique gessi. Isti qui oves sunt quid fecerunt? vertatur, obsecro, manus tua contra me et contra domum patris mei. Et exoralus Dominus, dixit ad angelumn : Co- hibe manum tuam. Et ædificavit ibi David altare Do- mino et obtulit holocausta et pacifica, et propitiatus est Dominus terræ, et cohibita est plaga ab Israel. » Haec mala non incongrue acciderunt, ait Theo- doretus: propriæ infidelitatis pœnas sane luit popu- lus dereliquerat euim regem pium et a Deo da- tum ad præliandum cum tyranno et parricida. Pa- riter ob cædem quam fecit Saul in Gabaonitis pu - nitus est populus dira fame, vita functo Saule. Omnis etenim populus, et ipse Josue filius Nave, fœdera cum ipsis pepigerant. Et ipse Eleazar sum- mus sacerdos sese illis juramentis consociatus fuerat. Οportebat itaque posteros non traus- gredi jusjurandum et promissiones, sed potius suadere regem prævaricatorem ut servaret pacta. Adimpletum est in eis quod dicitur a Noe ad proto- parentem eorum Chanaan: ‹ Maledictus Chauaan ; servus servorum erit fratribus suis. » Unde ad eos, cognito eorum scelere, dixit Josue : ltaque sub maledictione eritis, et non deficiet de stirpe vestrı ligna cædens, aquasque comportans mihi et Deo meo. > › ‹Decrevitque Josue in illo die eos esse in ministerio cuncti populi, et altaris Domini. › * (7) C D et quod erit vestrum piaculum?, Dixeruntque ei Ga- • Ideo facti sunt habitantes Gabaa ligna cædentes et aquas comportantes in ministerio cuncti populi et altaris Domini usque in præsens tempus in loco quem Dominus elegerat. › Si ergo qui sic eos de- ceperunt fame puniti sunt post Saulis fine, disca- mus iude non transgredi pacta cum juramento fœ. dera cum Deo, etsi hæc violatio prodesse videatur aliis. Nesciens David causam iræ cœlestis et miser- rimæ famis interrogavit Dominum, auditoque quod iujuslæ cædis Gabaonitarum poenas darent, inique iæsos testes vocavit dicens : • Quid faciam vobis, Varia lectiones et notæ. Sam. cod. Par. Sam. * ] Par.xx1, Sam. xxiv, 40. * Cell. 160,6-19. [j Sam. Col. 150,19-156,3. codes. ** Theodoreti Quæst. in Gen. Lvult in Jus. 12. Gen. ix, 25. "Gly. 334,14-335,1. Nola cod. Jos. IX, 25.

φαίαν· καὶ Ἰούδας χιλιάδας υπ' τ' ἀνδρῶν ἐσπα- σμένων μάχαιραν· τὸν δὲ Λευὶ καὶ τὸν Βενιαμίν οὐκ Αρίθμησε, ὅτι προσώχθησεν ὁ λόγος τοῦ βασιλέως το τῷ Ἰωάβ. Καὶ πονηρὸν ἐφάνη ἐναντίου τοῦ Θεοῦ • τοῦτο. 11. Καὶ ἐπάταξε καρδία Δαυΐδ αὐτὸν ἐν τῷ ἀριθμῆσαι τὸν λαόν. - (6) Καὶ ἀπέστειλε Κύριος Γαδ τὸν προφήτην πρὸς Δαυΐδ καὶ εἶπε 18. Τάδε λέγει Κύριος· Εκλεξαι σεαυτῷ γενέσθαι σοι, ἢ τρία ἔτη λιμὸν ἐν τῇ γῇ σου, ἢ τρεῖς μῆνας φεύγειν σε ἐκ προσώπου τῶν ἐχθρῶν σου, ἢ γ' ἡμέρας θάνατον ἐν τῇ γῇ σου. Καὶ εἶπε Δαυίδ πρὸς Γάδ · Στενά μοι πάντοθεν ἐστι καὶ τὰ τρία, πλὴν ἐμπεσοῦμαι · δὴ εἰς χεῖρας Κυρίου, ὅτι πολλοὶ οἱ οἰκτιρμοί αὐτοῦ· εἰς δὲ χεῖρας ἀνθρώπων μὴ ἐμπέσω. Καὶ ἐξελέξατο Δαυΐδ τὸν θάνατον· καὶ ἡμέραι θέρους το πυρῶν, καὶ ἔδωκε Κύριος θάνατον ἐν Ἰσραὴλ ἀπὸ πρώτες ἕως ἀρίστου καὶ ἀπέθανον ἐκ τοῦ λαοῦ χιλιάδες σ'. Καὶ ἐξέτεινε τὴν χεῖρα αὐτοῦ ὁ ἄγγελος Κυρίου ἐν Ἱερουσαλὴμ τοῦ διαφθεῖραι ἐν αὐτῇ. Καὶ εἶπε Δαυίδ πρὸς τὸν Θεὸν ἐν τῷ ἰδεῖν αὐτὸν τὸν ἄγε γελον τύπτοντα ἐν τῷ λαῷ· Ἰδού, ἐγὼ ἡμάρτηκα, καὶ ἐγώ εἰμι ὁ ποιμὴν κακοποιήσας· καὶ οὗτοι τὰ πρόβατα τί ἐποίησαν; γενέσθω δὴ ἡ χείρ σου ἐν ἐμοὶ, Κύριε, καὶ ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ πατρός μου. » Και παρακληθεὶς ὁ Κύριος εἶπε πρὸς τὸν ἄγγελον ο Ανες τὴν χεῖρά σου. » - ι Καὶ ᾠκοδόμησεν ἐκεῖ θυσιαστήριον Δαυΐδ καὶ ἀνήνεγκεν εὐθὺς ὁλοκαυτώσεις· καὶ ἐπήκουσεν αὐτοῦ ὁ Κύριος καὶ συνεσχέθη ἐπάνω Ἰσραὴλ ἡ θραύσις. » • Ταῦτα δέ φησι πάλιν Θεοδώρητος οὐκ ἀπεικῶ; Β συμβεβηκέναι, ἀλλ' οἰκείας παρανομία; ἔτισε δίκας ὁ λαὸς ἐπὶ προφάσει· καταλιπών γὰρ τὸν εὐσεβῆ καὶ θεῖον βασιλέα, τυράννῳ καὶ πατραλψῃ το παιδί συν εστράτευσεν. Οὕτω δὲ καὶ διὰ τὴν τοῦ Σαούλ εἰς τοὺς Γαβαωνίτας ἀναίρεσιν ἐπαιδεύθη διὰ λιμοῦ μετὰ τὴν ἐκείνου τελευτήν· ὁ μὲν γὰρ λαὸς ἅπας καὶ Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ, πεποίηκε τὰς πρὸς ἐκείνους συνθήκας τοὺς Γαβαωνίτας· ἐκοινώνησε δὲ τῶν ὅρο κων καὶ Ἐλεάζαρ ὁ ἀρχιερεύς. Εδει τοίνυν τοὺς ἀπογόνους τῶν ὠμωμοκότων μὴ παραβῆναι τὸν ὅρκον και τὰς σπονδὰς, ἀλλὰ πεῖσαι μᾶλλον τὸν παρανο- μοῦντα βασιλέα τὰς πρὸς αὐτοὺς φυλάξαι συνθήκας • πληρούται δὲ εἰς αὐτοὺς τὸ παρὰ τοῦ Νῶς πρὸς τὸν προπάτορα αὐτῶν Χαναὰν εἰρημένον· « * Επικατά ρατος Χαναάν παῖς, οἰκέτης ἔσται τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ. » Διό φησι πρὸς αὐτοὺς Ἰησοῦς μετὰ τὴν φανέρωσιν τῆς πανουργίας αὐτῶν … · ι Καὶ νῦν ἐπικατάρατοί έστε· οὐ μὴ ἐκλείπῃ ἐξ ὑμῶν δοῦλος οὐδὲ ξυλοκόπος καὶ ὑδροφόρος ἐμοὶ καὶ τῷ Θεῷ μου, καὶ κατέστησεν αὐτοὺς Ἰησοῦς ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ξυλοκόπους καὶ ὑδροφόρους πάσῃ τῇ συναγωγή καὶ τῷ θυσιαστηρίῳ τοῦ Θεοῦ. — Διὰ τοῦτο ἐγένοντο οἱ κατοικοῦντες Γαβαὼν ξυλοκόποι καὶ ὑδροφόροι τῷ θυσιαστηρίῳ τοῦ Θεοῦ καὶ πάλιν τῇ συναγωγή έως τῆς ἡμέρας ταύτης καὶ εἰς (304) τὸν τόπον οὗ ἂν ἐκλέξετα: Κύριος. » Ἐπεὶ οὖν ταῦτα παρελο γίσαντο, καὶ μετὰ τὴν ἐκείνου τελευτὴν ὑπέστησαν τὴν διὰ τοῦ λιμοῦ παιδείαν, διδάσκει οὖν ἡμᾶς ὁ λόγος μὴ παραβαίνειν τὰς ἐπὶ Θεοῦ γενομένας μεθ' ἄρχων συνθήκας, κἂν εἰς ἄλλων ὠφέλειαν ή παρά- βασις γίνηται 83. Αγνοῶν δὲ τὴν αἰτίαν τῆς τι ώρας. * Η xειν, 25. οι οὗ ἂν ἔξελ. τετρακόσια εβδομήκοντα φ' χ. κατίσχυσε. ]] χχιν, 12-17. το θερισμού 15. Το πατραλία 'Η δὲ τοῦ Χαναὰν δουλεία ἐν τοῖς Γαβαωνίταις τὸ τέλος ἐδέξατο, γίνεται: CHRONICON. - LIB. II. A dilque manum suam angelus Donini super Jeru- salem ut disperderet eam. Tunc videns David angelum cadentem viros in populo, dixit ad Deuin: Ego sum qui peccavi, ego pastor inique gessi. Isti qui oves sunt quid fecerunt? vertatur, obsecro, manus tua contra me et contra domum patris mei. Et exoralus Dominus, dixit ad angelumn : Co- hibe manum tuam. Et ædificavit ibi David altare Do- mino et obtulit holocausta et pacifica, et propitiatus est Dominus terræ, et cohibita est plaga ab Israel. » Haec mala non incongrue acciderunt, ait Theo- doretus: propriæ infidelitatis pœnas sane luit popu- lus dereliquerat euim regem pium et a Deo da- tum ad præliandum cum tyranno et parricida. Pa- riter ob cædem quam fecit Saul in Gabaonitis pu - nitus est populus dira fame, vita functo Saule. Omnis etenim populus, et ipse Josue filius Nave, fœdera cum ipsis pepigerant. Et ipse Eleazar sum- mus sacerdos sese illis juramentis consociatus fuerat. Οportebat itaque posteros non traus- gredi jusjurandum et promissiones, sed potius suadere regem prævaricatorem ut servaret pacta. Adimpletum est in eis quod dicitur a Noe ad proto- parentem eorum Chanaan: ‹ Maledictus Chauaan ; servus servorum erit fratribus suis. » Unde ad eos, cognito eorum scelere, dixit Josue : ltaque sub maledictione eritis, et non deficiet de stirpe vestrı ligna cædens, aquasque comportans mihi et Deo meo. > › ‹Decrevitque Josue in illo die eos esse in ministerio cuncti populi, et altaris Domini. › * (7) C D et quod erit vestrum piaculum?, Dixeruntque ei Ga- • Ideo facti sunt habitantes Gabaa ligna cædentes et aquas comportantes in ministerio cuncti populi et altaris Domini usque in præsens tempus in loco quem Dominus elegerat. › Si ergo qui sic eos de- ceperunt fame puniti sunt post Saulis fine, disca- mus iude non transgredi pacta cum juramento fœ. dera cum Deo, etsi hæc violatio prodesse videatur aliis. Nesciens David causam iræ cœlestis et miser- rimæ famis interrogavit Dominum, auditoque quod iujuslæ cædis Gabaonitarum poenas darent, inique iæsos testes vocavit dicens : • Quid faciam vobis, Varia lectiones et notæ. Sam. cod. Par. Sam. * ] Par.xx1, Sam. xxiv, 40. * Cell. 160,6-19. [j Sam. Col. 150,19-156,3. codes. ** Theodoreti Quæst. in Gen. Lvult in Jus. 12. Gen. ix, 25. "Gly. 334,14-335,1. Nola cod. Jos. IX, 25.

φαίαν· καὶ Ἰούδας χιλιάδας υπ' τ' ἀνδρῶν ἐσπα- σμένων μάχαιραν· τὸν δὲ Λευὶ καὶ τὸν Βενιαμίν οὐκ Αρίθμησε, ὅτι προσώχθησεν ὁ λόγος τοῦ βασιλέως το τῷ Ἰωάβ. Καὶ πονηρὸν ἐφάνη ἐναντίου τοῦ Θεοῦ • τοῦτο. 11. Καὶ ἐπάταξε καρδία Δαυΐδ αὐτὸν ἐν τῷ ἀριθμῆσαι τὸν λαόν. - (6) Καὶ ἀπέστειλε Κύριος Γαδ τὸν προφήτην πρὸς Δαυΐδ καὶ εἶπε 18. Τάδε λέγει Κύριος· Εκλεξαι σεαυτῷ γενέσθαι σοι, ἢ τρία ἔτη λιμὸν ἐν τῇ γῇ σου, ἢ τρεῖς μῆνας φεύγειν σε ἐκ προσώπου τῶν ἐχθρῶν σου, ἢ γ' ἡμέρας θάνατον ἐν τῇ γῇ σου. Καὶ εἶπε Δαυίδ πρὸς Γάδ · Στενά μοι πάντοθεν ἐστι καὶ τὰ τρία, πλὴν ἐμπεσοῦμαι · δὴ εἰς χεῖρας Κυρίου, ὅτι πολλοὶ οἱ οἰκτιρμοί αὐτοῦ· εἰς δὲ χεῖρας ἀνθρώπων μὴ ἐμπέσω. Καὶ ἐξελέξατο Δαυΐδ τὸν θάνατον· καὶ ἡμέραι θέρους το πυρῶν, καὶ ἔδωκε Κύριος θάνατον ἐν Ἰσραὴλ ἀπὸ πρώτες ἕως ἀρίστου καὶ ἀπέθανον ἐκ τοῦ λαοῦ χιλιάδες σ'. Καὶ ἐξέτεινε τὴν χεῖρα αὐτοῦ ὁ ἄγγελος Κυρίου ἐν Ἱερουσαλὴμ τοῦ διαφθεῖραι ἐν αὐτῇ. Καὶ εἶπε Δαυίδ πρὸς τὸν Θεὸν ἐν τῷ ἰδεῖν αὐτὸν τὸν ἄγε γελον τύπτοντα ἐν τῷ λαῷ· Ἰδού, ἐγὼ ἡμάρτηκα, καὶ ἐγώ εἰμι ὁ ποιμὴν κακοποιήσας· καὶ οὗτοι τὰ πρόβατα τί ἐποίησαν; γενέσθω δὴ ἡ χείρ σου ἐν ἐμοὶ, Κύριε, καὶ ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ πατρός μου. » Και παρακληθεὶς ὁ Κύριος εἶπε πρὸς τὸν ἄγγελον ο Ανες τὴν χεῖρά σου. » - ι Καὶ ᾠκοδόμησεν ἐκεῖ θυσιαστήριον Δαυΐδ καὶ ἀνήνεγκεν εὐθὺς ὁλοκαυτώσεις· καὶ ἐπήκουσεν αὐτοῦ ὁ Κύριος καὶ συνεσχέθη ἐπάνω Ἰσραὴλ ἡ θραύσις. » • Ταῦτα δέ φησι πάλιν Θεοδώρητος οὐκ ἀπεικῶ; Β συμβεβηκέναι, ἀλλ' οἰκείας παρανομία; ἔτισε δίκας ὁ λαὸς ἐπὶ προφάσει· καταλιπών γὰρ τὸν εὐσεβῆ καὶ θεῖον βασιλέα, τυράννῳ καὶ πατραλψῃ το παιδί συν εστράτευσεν. Οὕτω δὲ καὶ διὰ τὴν τοῦ Σαούλ εἰς τοὺς Γαβαωνίτας ἀναίρεσιν ἐπαιδεύθη διὰ λιμοῦ μετὰ τὴν ἐκείνου τελευτήν· ὁ μὲν γὰρ λαὸς ἅπας καὶ Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ, πεποίηκε τὰς πρὸς ἐκείνους συνθήκας τοὺς Γαβαωνίτας· ἐκοινώνησε δὲ τῶν ὅρο κων καὶ Ἐλεάζαρ ὁ ἀρχιερεύς. Εδει τοίνυν τοὺς ἀπογόνους τῶν ὠμωμοκότων μὴ παραβῆναι τὸν ὅρκον και τὰς σπονδὰς, ἀλλὰ πεῖσαι μᾶλλον τὸν παρανο- μοῦντα βασιλέα τὰς πρὸς αὐτοὺς φυλάξαι συνθήκας • πληρούται δὲ εἰς αὐτοὺς τὸ παρὰ τοῦ Νῶς πρὸς τὸν προπάτορα αὐτῶν Χαναὰν εἰρημένον· « * Επικατά ρατος Χαναάν παῖς, οἰκέτης ἔσται τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ. » Διό φησι πρὸς αὐτοὺς Ἰησοῦς μετὰ τὴν φανέρωσιν τῆς πανουργίας αὐτῶν … · ι Καὶ νῦν ἐπικατάρατοί έστε· οὐ μὴ ἐκλείπῃ ἐξ ὑμῶν δοῦλος οὐδὲ ξυλοκόπος καὶ ὑδροφόρος ἐμοὶ καὶ τῷ Θεῷ μου, καὶ κατέστησεν αὐτοὺς Ἰησοῦς ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ξυλοκόπους καὶ ὑδροφόρους πάσῃ τῇ συναγωγή καὶ τῷ θυσιαστηρίῳ τοῦ Θεοῦ. — Διὰ τοῦτο ἐγένοντο οἱ κατοικοῦντες Γαβαὼν ξυλοκόποι καὶ ὑδροφόροι τῷ θυσιαστηρίῳ τοῦ Θεοῦ καὶ πάλιν τῇ συναγωγή έως τῆς ἡμέρας ταύτης καὶ εἰς (304) τὸν τόπον οὗ ἂν ἐκλέξετα: Κύριος. » Ἐπεὶ οὖν ταῦτα παρελο γίσαντο, καὶ μετὰ τὴν ἐκείνου τελευτὴν ὑπέστησαν τὴν διὰ τοῦ λιμοῦ παιδείαν, διδάσκει οὖν ἡμᾶς ὁ λόγος μὴ παραβαίνειν τὰς ἐπὶ Θεοῦ γενομένας μεθ' ἄρχων συνθήκας, κἂν εἰς ἄλλων ὠφέλειαν ή παρά- βασις γίνηται 83. Αγνοῶν δὲ τὴν αἰτίαν τῆς τι ώρας. * Η xειν, 25. οι οὗ ἂν ἔξελ. τετρακόσια εβδομήκοντα φ' χ. κατίσχυσε. ]] χχιν, 12-17. το θερισμού 15. Το πατραλία 'Η δὲ τοῦ Χαναὰν δουλεία ἐν τοῖς Γαβαωνίταις τὸ τέλος ἐδέξατο, γίνεται: CHRONICON. - LIB. II. A dilque manum suam angelus Donini super Jeru- salem ut disperderet eam. Tunc videns David angelum cadentem viros in populo, dixit ad Deuin: Ego sum qui peccavi, ego pastor inique gessi. Isti qui oves sunt quid fecerunt? vertatur, obsecro, manus tua contra me et contra domum patris mei. Et exoralus Dominus, dixit ad angelumn : Co- hibe manum tuam. Et ædificavit ibi David altare Do- mino et obtulit holocausta et pacifica, et propitiatus est Dominus terræ, et cohibita est plaga ab Israel. » Haec mala non incongrue acciderunt, ait Theo- doretus: propriæ infidelitatis pœnas sane luit popu- lus dereliquerat euim regem pium et a Deo da- tum ad præliandum cum tyranno et parricida. Pa- riter ob cædem quam fecit Saul in Gabaonitis pu - nitus est populus dira fame, vita functo Saule. Omnis etenim populus, et ipse Josue filius Nave, fœdera cum ipsis pepigerant. Et ipse Eleazar sum- mus sacerdos sese illis juramentis consociatus fuerat. Οportebat itaque posteros non traus- gredi jusjurandum et promissiones, sed potius suadere regem prævaricatorem ut servaret pacta. Adimpletum est in eis quod dicitur a Noe ad proto- parentem eorum Chanaan: ‹ Maledictus Chauaan ; servus servorum erit fratribus suis. » Unde ad eos, cognito eorum scelere, dixit Josue : ltaque sub maledictione eritis, et non deficiet de stirpe vestrı ligna cædens, aquasque comportans mihi et Deo meo. > › ‹Decrevitque Josue in illo die eos esse in ministerio cuncti populi, et altaris Domini. › * (7) C D et quod erit vestrum piaculum?, Dixeruntque ei Ga- • Ideo facti sunt habitantes Gabaa ligna cædentes et aquas comportantes in ministerio cuncti populi et altaris Domini usque in præsens tempus in loco quem Dominus elegerat. › Si ergo qui sic eos de- ceperunt fame puniti sunt post Saulis fine, disca- mus iude non transgredi pacta cum juramento fœ. dera cum Deo, etsi hæc violatio prodesse videatur aliis. Nesciens David causam iræ cœlestis et miser- rimæ famis interrogavit Dominum, auditoque quod iujuslæ cædis Gabaonitarum poenas darent, inique iæsos testes vocavit dicens : • Quid faciam vobis, Varia lectiones et notæ. Sam. cod. Par. Sam. * ] Par.xx1, Sam. xxiv, 40. * Cell. 160,6-19. [j Sam. Col. 150,19-156,3. codes. ** Theodoreti Quæst. in Gen. Lvult in Jus. 12. Gen. ix, 25. "Gly. 334,14-335,1. Nola cod. Jos. IX, 25.

θεηλάτου ὀργῆς ὁ Δαυΐδ καὶ τῆς πληγῆς τοῦ λ μοῦ Ει τὸν Θεὸν ἠρώτησε, καὶ μαθὼν ὡς ἕνεκεν τῆς τῶν Γαβαωνιτῶν ἀδίκου ἀναιρέσεως εὐθύνας ἐπράττετο, καὶ τοῖς ἐκείνοι; ἐχρήσατο κριταῖς τοῖς ἡδικημένοι; λέγων - - « Τί ποιήσω ὑμῖν; καὶ ἐν τίνι ἐξιλάσωμαι;» Καί φασιν • Οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἀργύριον οὐδὲ χρυ- σίον μετά Σαούλ καὶ τοῦ σ' οἴκου αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔστιν ἡμῖν θανατῶσαι ἄνδρα ἐκ παντὸς Ἰσραήλο ἀλλ' ὁ ἀνὴρ ὁ διώξας ἡμᾶς καὶ συντελέσας, καὶ ὡς παρελογίσατο 88.60 ἡμᾶς ἐξολοθρεῦσαι, ἀφανίσαι ἀφα- νίσωμεν αὐτὸν, τοῦ μὴ ἀντικαθίστασθαι παντὶ ὁρίῳ Ισραήλ, καὶ δοθήτωσαν ἡμῖν ἄνδρες ζ' ἐκ τῶν υἱῶν αὐτοῦ, καὶ ἐξιλασόμεθα ἐν αὐτοῖς Κυρίῳ ἐν τῷ βουνώ τοῦ Σαούλ 00, Ἐν ἐκείνῳ οὖν τῷ χωρίῳ τοὺς ἐκδοθέντας αὐτοῖς ἀνεσκολόπισαν ἄνδρας, ἐν ᾧ τὰς παρανομίας ἐκείνας ἐτόλμησε μιαιφονίας. Οὗτοι δὲ ἦσαν τοῦ Σαούλ δύο μὲν υἱοὶ νόθοι, πέντε δὲ υἱῶν αὐτοῦ ὑστέρων. Τῆς οὖν τιμωρίας γεγενημένης . ἵλεως ὁ Δεσπότης ἐγένετο, καὶ ἡ γῆ τὸν ἐξ ἔθους καρπὸν ἔδωκεν. (8) 'Ημεῖς δὲ μανθάνομεν διὰ τού- των, ὡς γένους ὁ Θεὸς οὐκ οἶδε διαφοράν, ἀλλὰ τοῖς ἠδικημένοις, κἂν ἀλλογενείς ὦσιν, ἐπαμύνει δικαίως, εἰ καὶ παρὰ πόδας οὐκ ἀπαιτεῖ δίκην. Αμέλει γὰρ καὶ τότε μακροθυμήσας ἔτη μ', οὕτω τὰς εὐθύνας εἰσπράττεται νῦν ἐπὶ τοῦ Δαυΐδ· αὔξει οι δὲ αὐτῶν τὴν κατηγορίαν τὸ τὸν μὲν Σαούλ καταψηφισθέντα καὶ τῆς θείας χάριτος γυμνωθέντα μὴ καταλιπεῖν μέχρι τέλους ζωῆς αὐτοῦ· τὸν δὲ μυρίων αὐτοῖς ἀγαθῶν γενόμενον πρόξενον καὶ τὸ τῶν ἀλλοφύλων καταλύσαντα θράσος καὶ τὴν Αμαληκ πανολεθρία μὲν παραδώσαντα· Ιδουμαίους δὲ, καὶ Μωαβίτας, καὶ 'Αμμανίτας, καὶ ᾿Ασσυρίους ἑκατέρους χειρω- σάμενον, καὶ δουλωσάμενον, καὶ φόρους ἀναγκάσαντα φέρειν, και προφητικῆς χάριτος ἀπολαύσαντα, οὐ μόνον καταλιπεῖν 98, ἀλλὰ καὶ ἀντιπαρατάξασθαι καὶ ὁρᾶσαι τὰ πολεμίων καὶ συμπράξει μιαιφόνῳ καὶ παρανόμῳ τέκνῳ . "Οθεν ὁ δίκαιος κριτὴς αὐτ τοὺς δίκας εἰσεπράξατο διὰ τῆς ὑποθέσεως Δαυΐδ. Καὶ γὰρ αὐτὸν ἠδίκησαν, καθώς δηλοῖ καὶ ἡ ἱστορία λέγουσα "- « Καὶ προσέθετο ὀργῇ Κύριος ἐκκαῆναι τὸν Ἰσραήλ.) (9) Οὐ μὴν δὲ, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς διὰ τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ υἱοῦ δίκας ἐναργείς ἔτισε του φόνου καὶ τῆς μοιχείας κατὰ τὴν θείαν πρόββησιν· φησὶ γάρ ". « Τάδε λέγει Κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐγερῶ κακὰ ἐπὶ σὲ ἐκ τοῦ οἴκου σου, ο καὶ τὰ ἑξῆς. Ὅσον τοίνυν ὀνίνησι θλίψις καὶ συμφορὰ καὶ μέ ειμνα, ἐκ ταύτης τῆς ἱστορίας μανθάνομεν. Διωκόμενος γὰρ ὑπὸ τοῦ Σαούλ καὶ ᾿Αβεσαλώμ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ ὁ θεῖος οὗτος ἀνὴρ (305) — τὸν Δαυτό λέγω- πᾶσαν κατώρθου φιλοσοφίαν· καὶ ταῖς φροντίσι τῶν πολεμίων ἐνασχολῶν τὴν διάνοιαν, κατὰ τοὺς ἱεροὺς ἐπολιτεύετο νόμου; · ἀνακωχῆς δὲ ὅλισθον ἐκεῖνον ὑπέμεινεν. τυχὼν ὀλίγης, τὸν (10) • Εγένετο δὲ ἐν τῷ καιρῷ τῆς δείλης, καὶ ἀνέστη Δαυΐδ ἀπὸ τῆ; κοίτης αὐτοῦ, καὶ περις- πάτει ἐπὶ τοῦ δόματος τοῦ οἴκου τῶν βασιλείων, καὶ εἶδε γυναῖκα λουομένην ἀπὸ τοῦ δόματος, καὶ ἡ γυνή φη' καὶ τοῦ 1. καὶ μετὰ τοῦ παρελ. ἐξηλιάσωμεν αὐτοὺς τῷ Κυρίῳ ἐν τῷ Γαβαὼν Σαούλ οι κατέλειπον τέκνῳ ἐτόλμησαν? » ὀργὴν ἐ. ἐν Ἰῆλ. 333,2.7. θὰ τοῦ φονοῦ Ι. τοῦ τε φόνου ὥσπερ ἐλ. &ς αύξῃ GEORGII HAMARTOLI B 86. - haonitæ : « Non est nobis super argento et auro f quæstio cum Saule et domo ejus, neque volumus ut interficiatur homo de Israel, sed virum qui attrivit nos et oppressit inique, ita delere debemus ut ne unus quidem residuus sit de stirpe ejus in cunctis finibus Israel. Dentur nobis septem viri de filiis ejus ut crucifigamus eos Domino in moute Saul. › In ipso loco crucifixerunt traditos sibi viros, in quo injustam patraverat internecionem. Erant autem duo filii illegitimi Saul et quinque ex ejus cæteris filiis. Inflicta porro pœna, Dominus propitius factus est, et, ut solebat, terra fructum suum dedit. Nos inde discimus Deum nullum inter genera inter- ponere discrimen, sed omnibus injuriam patientibus, etsi alienigenæ sint, reddere justitiam, quamvis non statim post peccatum. Sic same cum annos qua- draginta ponam patienter distulisset, tempore Davi- dis illam inflixit. Gravior fit eorum culpa ex hoc quod Saul rejectum destitutumque gratia divina non dese- ruerunt, antequam moreretur, virum autem qui eis tam multa variaque bona attulerat, qui Philistæorum audaciam dissolverat, et Amalec internecioni tradi- derat, qui Idumæos et Moabitas et Ammonitas et Assyrios sibi subdiderat, in servitutem redegerat, coegeratque tributa solvere, qui gratia Dei frueba- tur, non modo dereliquerunt, sed repulerunt, in- pugnaverunt et filium prævaricatorem et homicidam secuti sunt. Unde juste castigavit eos justus judex sufficiendo Sauli Davidem. In ipsum Dominum pec- caverunt Israelitæ ut indicat historia dicens : ‹ addidit furor Domini irasci contra Israel., Ipse præterea David graves dedit poenas occisionis et adulterii per rebellionem filii sui, secundum pro- phetiam hanc Hæc dicit Dominus: Ecce ego suscitabo super te malum de domo tua, et reliqua. Quantum prosint tribulatio, adversitas et sollici- tudo ex hac historia novimus. Fugiens enim a facie Saulis et Absalom filii sui, divus ille vir, David, inquam, omnem virtutem exhibuit, mente- que ejus rebus bellicis plena, secundum sacras le- ges decertabat, sed bello paululum quiescente in crimen lapsus est. C ‹ Accidit ut surgeret David de strato suo post D meridiem et deambularet in solario domus regiæ, viditque mulierem se, lavantem ex adverso super solarium suum ; erat autem mulier pulchra valde. Varia lectiones et nolæ. 81.85 {[ Sam. xxi, 5-6. • Nota cod. cod. et LXX. LXX. LXX. I San. cod. * Νola II Sum. xxiv, col. Sam. Si, 11. jl Sam. xt, 2. 65.00 coll. xxi, 9. col. Glyc. 352.9-33,18. "Ced. 456,4-7.

θεηλάτου ὀργῆς ὁ Δαυΐδ καὶ τῆς πληγῆς τοῦ λ μοῦ Ει τὸν Θεὸν ἠρώτησε, καὶ μαθὼν ὡς ἕνεκεν τῆς τῶν Γαβαωνιτῶν ἀδίκου ἀναιρέσεως εὐθύνας ἐπράττετο, καὶ τοῖς ἐκείνοι; ἐχρήσατο κριταῖς τοῖς ἡδικημένοι; λέγων - - « Τί ποιήσω ὑμῖν; καὶ ἐν τίνι ἐξιλάσωμαι;» Καί φασιν • Οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἀργύριον οὐδὲ χρυ- σίον μετά Σαούλ καὶ τοῦ σ' οἴκου αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔστιν ἡμῖν θανατῶσαι ἄνδρα ἐκ παντὸς Ἰσραήλο ἀλλ' ὁ ἀνὴρ ὁ διώξας ἡμᾶς καὶ συντελέσας, καὶ ὡς παρελογίσατο 88.60 ἡμᾶς ἐξολοθρεῦσαι, ἀφανίσαι ἀφα- νίσωμεν αὐτὸν, τοῦ μὴ ἀντικαθίστασθαι παντὶ ὁρίῳ Ισραήλ, καὶ δοθήτωσαν ἡμῖν ἄνδρες ζ' ἐκ τῶν υἱῶν αὐτοῦ, καὶ ἐξιλασόμεθα ἐν αὐτοῖς Κυρίῳ ἐν τῷ βουνώ τοῦ Σαούλ 00, Ἐν ἐκείνῳ οὖν τῷ χωρίῳ τοὺς ἐκδοθέντας αὐτοῖς ἀνεσκολόπισαν ἄνδρας, ἐν ᾧ τὰς παρανομίας ἐκείνας ἐτόλμησε μιαιφονίας. Οὗτοι δὲ ἦσαν τοῦ Σαούλ δύο μὲν υἱοὶ νόθοι, πέντε δὲ υἱῶν αὐτοῦ ὑστέρων. Τῆς οὖν τιμωρίας γεγενημένης . ἵλεως ὁ Δεσπότης ἐγένετο, καὶ ἡ γῆ τὸν ἐξ ἔθους καρπὸν ἔδωκεν. (8) 'Ημεῖς δὲ μανθάνομεν διὰ τού- των, ὡς γένους ὁ Θεὸς οὐκ οἶδε διαφοράν, ἀλλὰ τοῖς ἠδικημένοις, κἂν ἀλλογενείς ὦσιν, ἐπαμύνει δικαίως, εἰ καὶ παρὰ πόδας οὐκ ἀπαιτεῖ δίκην. Αμέλει γὰρ καὶ τότε μακροθυμήσας ἔτη μ', οὕτω τὰς εὐθύνας εἰσπράττεται νῦν ἐπὶ τοῦ Δαυΐδ· αὔξει οι δὲ αὐτῶν τὴν κατηγορίαν τὸ τὸν μὲν Σαούλ καταψηφισθέντα καὶ τῆς θείας χάριτος γυμνωθέντα μὴ καταλιπεῖν μέχρι τέλους ζωῆς αὐτοῦ· τὸν δὲ μυρίων αὐτοῖς ἀγαθῶν γενόμενον πρόξενον καὶ τὸ τῶν ἀλλοφύλων καταλύσαντα θράσος καὶ τὴν Αμαληκ πανολεθρία μὲν παραδώσαντα· Ιδουμαίους δὲ, καὶ Μωαβίτας, καὶ 'Αμμανίτας, καὶ ᾿Ασσυρίους ἑκατέρους χειρω- σάμενον, καὶ δουλωσάμενον, καὶ φόρους ἀναγκάσαντα φέρειν, και προφητικῆς χάριτος ἀπολαύσαντα, οὐ μόνον καταλιπεῖν 98, ἀλλὰ καὶ ἀντιπαρατάξασθαι καὶ ὁρᾶσαι τὰ πολεμίων καὶ συμπράξει μιαιφόνῳ καὶ παρανόμῳ τέκνῳ . "Οθεν ὁ δίκαιος κριτὴς αὐτ τοὺς δίκας εἰσεπράξατο διὰ τῆς ὑποθέσεως Δαυΐδ. Καὶ γὰρ αὐτὸν ἠδίκησαν, καθώς δηλοῖ καὶ ἡ ἱστορία λέγουσα "- « Καὶ προσέθετο ὀργῇ Κύριος ἐκκαῆναι τὸν Ἰσραήλ.) (9) Οὐ μὴν δὲ, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς διὰ τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ υἱοῦ δίκας ἐναργείς ἔτισε του φόνου καὶ τῆς μοιχείας κατὰ τὴν θείαν πρόββησιν· φησὶ γάρ ". « Τάδε λέγει Κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐγερῶ κακὰ ἐπὶ σὲ ἐκ τοῦ οἴκου σου, ο καὶ τὰ ἑξῆς. Ὅσον τοίνυν ὀνίνησι θλίψις καὶ συμφορὰ καὶ μέ ειμνα, ἐκ ταύτης τῆς ἱστορίας μανθάνομεν. Διωκόμενος γὰρ ὑπὸ τοῦ Σαούλ καὶ ᾿Αβεσαλώμ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ ὁ θεῖος οὗτος ἀνὴρ (305) — τὸν Δαυτό λέγω- πᾶσαν κατώρθου φιλοσοφίαν· καὶ ταῖς φροντίσι τῶν πολεμίων ἐνασχολῶν τὴν διάνοιαν, κατὰ τοὺς ἱεροὺς ἐπολιτεύετο νόμου; · ἀνακωχῆς δὲ ὅλισθον ἐκεῖνον ὑπέμεινεν. τυχὼν ὀλίγης, τὸν (10) • Εγένετο δὲ ἐν τῷ καιρῷ τῆς δείλης, καὶ ἀνέστη Δαυΐδ ἀπὸ τῆ; κοίτης αὐτοῦ, καὶ περις- πάτει ἐπὶ τοῦ δόματος τοῦ οἴκου τῶν βασιλείων, καὶ εἶδε γυναῖκα λουομένην ἀπὸ τοῦ δόματος, καὶ ἡ γυνή φη' καὶ τοῦ 1. καὶ μετὰ τοῦ παρελ. ἐξηλιάσωμεν αὐτοὺς τῷ Κυρίῳ ἐν τῷ Γαβαὼν Σαούλ οι κατέλειπον τέκνῳ ἐτόλμησαν? » ὀργὴν ἐ. ἐν Ἰῆλ. 333,2.7. θὰ τοῦ φονοῦ Ι. τοῦ τε φόνου ὥσπερ ἐλ. &ς αύξῃ GEORGII HAMARTOLI B 86. - haonitæ : « Non est nobis super argento et auro f quæstio cum Saule et domo ejus, neque volumus ut interficiatur homo de Israel, sed virum qui attrivit nos et oppressit inique, ita delere debemus ut ne unus quidem residuus sit de stirpe ejus in cunctis finibus Israel. Dentur nobis septem viri de filiis ejus ut crucifigamus eos Domino in moute Saul. › In ipso loco crucifixerunt traditos sibi viros, in quo injustam patraverat internecionem. Erant autem duo filii illegitimi Saul et quinque ex ejus cæteris filiis. Inflicta porro pœna, Dominus propitius factus est, et, ut solebat, terra fructum suum dedit. Nos inde discimus Deum nullum inter genera inter- ponere discrimen, sed omnibus injuriam patientibus, etsi alienigenæ sint, reddere justitiam, quamvis non statim post peccatum. Sic same cum annos qua- draginta ponam patienter distulisset, tempore Davi- dis illam inflixit. Gravior fit eorum culpa ex hoc quod Saul rejectum destitutumque gratia divina non dese- ruerunt, antequam moreretur, virum autem qui eis tam multa variaque bona attulerat, qui Philistæorum audaciam dissolverat, et Amalec internecioni tradi- derat, qui Idumæos et Moabitas et Ammonitas et Assyrios sibi subdiderat, in servitutem redegerat, coegeratque tributa solvere, qui gratia Dei frueba- tur, non modo dereliquerunt, sed repulerunt, in- pugnaverunt et filium prævaricatorem et homicidam secuti sunt. Unde juste castigavit eos justus judex sufficiendo Sauli Davidem. In ipsum Dominum pec- caverunt Israelitæ ut indicat historia dicens : ‹ addidit furor Domini irasci contra Israel., Ipse præterea David graves dedit poenas occisionis et adulterii per rebellionem filii sui, secundum pro- phetiam hanc Hæc dicit Dominus: Ecce ego suscitabo super te malum de domo tua, et reliqua. Quantum prosint tribulatio, adversitas et sollici- tudo ex hac historia novimus. Fugiens enim a facie Saulis et Absalom filii sui, divus ille vir, David, inquam, omnem virtutem exhibuit, mente- que ejus rebus bellicis plena, secundum sacras le- ges decertabat, sed bello paululum quiescente in crimen lapsus est. C ‹ Accidit ut surgeret David de strato suo post D meridiem et deambularet in solario domus regiæ, viditque mulierem se, lavantem ex adverso super solarium suum ; erat autem mulier pulchra valde. Varia lectiones et nolæ. 81.85 {[ Sam. xxi, 5-6. • Nota cod. cod. et LXX. LXX. LXX. I San. cod. * Νola II Sum. xxiv, col. Sam. Si, 11. jl Sam. xt, 2. 65.00 coll. xxi, 9. col. Glyc. 352.9-33,18. "Ced. 456,4-7.

καλὴ τῇ ὄψει σφόδρα. » (Πολὺς ὁ πόλεμος καὶ σφο- δρὸς, ἄνεσις, καὶ τρυφή, καὶ βασιλείας ἐξουσία, και σώματος ὥρα ', καὶ μετὰ κόρον τρυφῆς ἡ προσβολή, ὅτε καὶ τοῖς μὴ βουλομένοις ὁ σπινθήρ ὑποτύφεται, οἷον εἰς συμμαχίαν καὶ ἀνδρείαν τὴν τρυφήν δεχόμε- νας. Δῆλος δέ ἐστιν, ὅτι σφοδρότερον κατὰ φύσιν εἶχε τῆς ἐπιθυμίας τὸ πάθος· οὐ γὰρ ἂν πλείοσιν ἐχρήσατο γυναιξίν, εἰ μὴ τῆς φύσεως τοῦτο δρᾶσαι βιασαμένης, ὅθεν φησὶν ὁ μέγας Αναστάσιος Θεου- πόλεως * « Ιστέον, ὅτι πολλὰ καὶ διαφορά εἰσι παρά τῷ δικαιοκρίτῃ Θεῷ τὰ κρίματα καὶ αἱ ἀνταποδί σεις, ἃς μέλλει ποιεῖν ἐπὶ τῶν εἰς τὸ σῶμα ἀμαρτα- νόντων » καὶ ἀκρατῶς τε καὶ ἀφειδῶς ἐξοιστρωμέ- νων καὶ λαγνευόντων· εἰσὶ γὰρ καὶ χῶρα: θερμαί η τινες, αἷς πεφύκασιν ἐκ θερμότητος αέρων, ἢ καὶ ὑδάτων και τροφών, τα σώματα διεγείρειν πρὸς ἀκρατεῖς μίξεις, καθάπερ Αἴγυπτος, καὶ Αιθιοπία, καὶ Ἱεριχώ, Γομοῤῥίτης ενορία, καὶ ἡ Περσική χώρα. Εἰσὶ δὲ πάλιν καὶ γένη πρὸς ἀσέλγειαν καὶ ἀκολασίαν εὐρίπιστα μᾶλλον, ἃ καὶ ἐκ συνηθείας ἢ καὶ ἐξ ἑτέρας αἰτίας ρυπαρώτερα καὶ ἀκολαστότερα ὑπάρχουσιν, ὡς τὰ τῶν Περσῶν καὶ Ασσυρίων. Αλλ' εἰ καὶ οὗτος * ὁ κατὰ Θεὸν ζῶν ἄνθρωπος ἐφέλκεται καὶ διὰ τοιαύτην αἰτίαν πρὸς ἁμαρτίαν, ἀλλὰ δεῖ τὴν φύσιν ἐκβιάζεσθαι κατά πάντα τρόπον. Βιαστή γάρ ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν, καὶ βιασταί ἁρπάζουσιν αὐτὴν, » καὶ ο χρὴ μέχρις αἵματος πρὸς τὴν ἁμαρ τίαν ἀνταγωνίζεσθαι • Ουδείς γάρ, φησί, στε φανοῦται ἐὰν μὴ νομίμως ἀθλήσῃ ο τ. (11) (Διακύ- ψας τοίνυν ἁπλοϊκῶς, οὐ περιέργως) καὶ ἰδὼν τὸ γύναιον λουόμενον, οὐκ ἔφυγε τὴν θέαν ὡς ὀλεθρίαν, ἀλλὰ καθελχθεὶς τῷ τῆς ὥρας δελέατι, τῷ τῆς ἁμαρ τίας περιέπεσεν ἀγκίστρῳ. Ομως οὐκ ἐκ πονηρᾶ; γνώμης τε καὶ συνηθείας, ἀλλ' ἐκ περιστάσεως καὶ συναρπαγῆς τὴν ἄγραν τε καὶ πληγὴν ἐδέξατο. Καὶ ἑτέρου πάθους χείρονος ἴαμα τάχα γέγονεν, ἐπάρ σεως, ὅπερ δὴ καὶ αὐτὸς ὑπεμφαίνων ἔλεγεν α • Υψωθεὶς δὲ ἐταπεινώθην καὶ ἐξεπορήθην. Καὶ 1, « Ἐγὼ δὲ εἶπα ἐν τῇ εὐθηνίᾳ μου· Οὐ μὴ σα λευθῶ εἰς τὸν αἰῶνα· — ἀπέστρεψας δὲ τὸ πρόσωπόν σου, καὶ ἐγενήθην τεταραγμένος· ο - " ἀλλ' ἀγα θέν μοι, ὅτι ἐταπείνωσάς με, ὅπως ἂν μάθω τὰ δι- κακύματα ". » (12) Τὰ γάρ τοι σφάλματα καὶ ἐλατ τώματα τῶν εὐλαβῶν γίνονται πολλάκις κατ' οίκονο. Η μίαν πρὸς τὸ συμφέρον, τοῦ Θεοῦ συγχωροῦντος ἐνίοτε ὀλισθῆσαι εἰς θεραπείαν ἐπάρσεως προλαβού ση;· οἷόν ἐστι τὸ ὑπὸ τοῦ μεγάλου Πέτρου ειρημένον καὶ ἐπ' αὐτοῦ γεγενημένον, καὶ ἁπλῆς (519) βαθυ- μίας ἦν, οὐ κακοηθείας ἡ ἁμαρτία, ἥτις αὐτὸν συγ γνώμης μετασχεῖν παρεσκεύασεν. Οἱ μὲν γὰρ τῶν ἀνθρώπων ἀπὸ κακίστης ἕξεως καὶ συνηθείας ἁμαρ τάνουσιν· οἱ δὲ κατὰ συναρπαγὴν καὶ παρὰ προαίρε σιν, ὥς φησιν ὁ Σοφός - ούς ' δρα Χρὴ γινώσκειν ὅτι δύο εἰσὶν ᾿Αναστάσιοι συγγραμματοποιήσαντες, δ τε Σιναΐτης καὶ ὁ νυνὶ μνημονευόμενος Θεουπόλεως ήτοι Αντιοχείας. Β. τως ? * ἐξεπορ. 1. ἐξηπορ. L.ΧΧ. σου ἁπλῶς? ἁπλ. CHRONICON. - LIB. II. A Magnum veleniensque bellum, abundantia delicia- B que regni, potestas, corporis pulchritudo, voluptatis incitatio ex qua incenditur etiam nolentibus flam- ma, in unum coadunabantur ad eum validius in scelus inclinandum. Patet autem vehementioren ex parte naturæ cupidinem agitasse virum hune; non euim multis usus esset mulieribus, misi natura ad illud impulisset. Unde magnus ait Anastasius Diospolites : Sciendum quod multa et varia sint justi judicis Dei judicia et re- tributiones circa cos qui in corpus suum peccave- runt, quique immoderate, laxadis omnibus freuis. pudicitiam corruperunt. Sunt enim quædamn re- giones calidæ, quæ profecto ob aeris, aquæ, aut cibi dulcedinem solent corpora ad commercia inhonesta provocare; sic Ægyptus, Æthiopia, Jeri- cho, Gomorrha et Persis. Sunt etiam genera ad li- bidinem voluptatemque magis prona, quæ ob consuetudinem aut aliam causam sordidiora alque lasciviera sunt, ut Persa et Assyrii. Quod si ergo vir ille secundum Deum vivens, tali vocante causa, ad peccatum allicitur, oportebat eum omni modo naturæ suæ obluctari nec huic cederc; ‹ Regnum enim cœlorum vim patitur, et violenti rapiunt illud., Usque ad sanguinem pecato re- sistendum est, Nemo, enim, ait Apostolus, co- ronatur, nisi legitime certaverit. » Cum igitur spectassel fortuito et non ex industria, vidisset- que mulierem se lavantem, non efugit spectacu lum quasi lethiferum, sed illectus formæ venustata in peccatum lapsus est. Equidem non ex mala mente aut ex consuetudine, sed ex occasione et ex quodam cordis raptu vulnus mortemque ar- cepit. Illud autem peccatum pejoris vitii curat o fuit, superbia silicet, quod ipse significans dicebat : < Exaltatus autem, humiliatus sum conturbatus sum.ɔ Et : ‹ Ego autem dixi in abun- dantia mea : non movebor in æternum; aver- tisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus; › sed bonum est mihi quia humiliasti me ut discam justificationes tuas. › Peccata sapientium et copæ vertunt sæpius secundum Dei providentiam in ipso- rum utilitatem, Deo volente, nonnunquam eos delm- quere ad remedium superbiæ. Sic a magno Pe- tro dictum est et in eo eventum ; ejus euim pec- catum negligentiæ, non vero malæ consuetudinis fuit, eique veuiz obtinende occasionem præbuit. Inter homines, alii e pessima licentia et consue- tudine peccant, alii vero ex rapiente et præoccu- pante rationem cupidine; sicut dixit Sapiens : ‹ Est delinquens non ex anino, et quis non peccat ? » Itaque graves minatur poenas anima - medicus easque immittit, quae splen- c rum Varia lectiones et nota. cod. Quæstin VHi. Maxima Bibliotheca IX, 968. Matth. xi, 12. "Heb. xii, 4. If Tim. II, 5. * C.ed. 156,7-159,21. • Ps. LXXXVIII, 15. · cod. et Ps. xxx, G. "Ps. CXVI, 71. Ps. eod. "Eccli. xix, 16. PATROL. GR. CX. 18. • Εστιν ὀλισθαίνων, καὶ

καλὴ τῇ ὄψει σφόδρα. » (Πολὺς ὁ πόλεμος καὶ σφο- δρὸς, ἄνεσις, καὶ τρυφή, καὶ βασιλείας ἐξουσία, και σώματος ὥρα ', καὶ μετὰ κόρον τρυφῆς ἡ προσβολή, ὅτε καὶ τοῖς μὴ βουλομένοις ὁ σπινθήρ ὑποτύφεται, οἷον εἰς συμμαχίαν καὶ ἀνδρείαν τὴν τρυφήν δεχόμε- νας. Δῆλος δέ ἐστιν, ὅτι σφοδρότερον κατὰ φύσιν εἶχε τῆς ἐπιθυμίας τὸ πάθος· οὐ γὰρ ἂν πλείοσιν ἐχρήσατο γυναιξίν, εἰ μὴ τῆς φύσεως τοῦτο δρᾶσαι βιασαμένης, ὅθεν φησὶν ὁ μέγας Αναστάσιος Θεου- πόλεως * « Ιστέον, ὅτι πολλὰ καὶ διαφορά εἰσι παρά τῷ δικαιοκρίτῃ Θεῷ τὰ κρίματα καὶ αἱ ἀνταποδί σεις, ἃς μέλλει ποιεῖν ἐπὶ τῶν εἰς τὸ σῶμα ἀμαρτα- νόντων » καὶ ἀκρατῶς τε καὶ ἀφειδῶς ἐξοιστρωμέ- νων καὶ λαγνευόντων· εἰσὶ γὰρ καὶ χῶρα: θερμαί η τινες, αἷς πεφύκασιν ἐκ θερμότητος αέρων, ἢ καὶ ὑδάτων και τροφών, τα σώματα διεγείρειν πρὸς ἀκρατεῖς μίξεις, καθάπερ Αἴγυπτος, καὶ Αιθιοπία, καὶ Ἱεριχώ, Γομοῤῥίτης ενορία, καὶ ἡ Περσική χώρα. Εἰσὶ δὲ πάλιν καὶ γένη πρὸς ἀσέλγειαν καὶ ἀκολασίαν εὐρίπιστα μᾶλλον, ἃ καὶ ἐκ συνηθείας ἢ καὶ ἐξ ἑτέρας αἰτίας ρυπαρώτερα καὶ ἀκολαστότερα ὑπάρχουσιν, ὡς τὰ τῶν Περσῶν καὶ Ασσυρίων. Αλλ' εἰ καὶ οὗτος * ὁ κατὰ Θεὸν ζῶν ἄνθρωπος ἐφέλκεται καὶ διὰ τοιαύτην αἰτίαν πρὸς ἁμαρτίαν, ἀλλὰ δεῖ τὴν φύσιν ἐκβιάζεσθαι κατά πάντα τρόπον. Βιαστή γάρ ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν, καὶ βιασταί ἁρπάζουσιν αὐτὴν, » καὶ ο χρὴ μέχρις αἵματος πρὸς τὴν ἁμαρ τίαν ἀνταγωνίζεσθαι • Ουδείς γάρ, φησί, στε φανοῦται ἐὰν μὴ νομίμως ἀθλήσῃ ο τ. (11) (Διακύ- ψας τοίνυν ἁπλοϊκῶς, οὐ περιέργως) καὶ ἰδὼν τὸ γύναιον λουόμενον, οὐκ ἔφυγε τὴν θέαν ὡς ὀλεθρίαν, ἀλλὰ καθελχθεὶς τῷ τῆς ὥρας δελέατι, τῷ τῆς ἁμαρ τίας περιέπεσεν ἀγκίστρῳ. Ομως οὐκ ἐκ πονηρᾶ; γνώμης τε καὶ συνηθείας, ἀλλ' ἐκ περιστάσεως καὶ συναρπαγῆς τὴν ἄγραν τε καὶ πληγὴν ἐδέξατο. Καὶ ἑτέρου πάθους χείρονος ἴαμα τάχα γέγονεν, ἐπάρ σεως, ὅπερ δὴ καὶ αὐτὸς ὑπεμφαίνων ἔλεγεν α • Υψωθεὶς δὲ ἐταπεινώθην καὶ ἐξεπορήθην. Καὶ 1, « Ἐγὼ δὲ εἶπα ἐν τῇ εὐθηνίᾳ μου· Οὐ μὴ σα λευθῶ εἰς τὸν αἰῶνα· — ἀπέστρεψας δὲ τὸ πρόσωπόν σου, καὶ ἐγενήθην τεταραγμένος· ο - " ἀλλ' ἀγα θέν μοι, ὅτι ἐταπείνωσάς με, ὅπως ἂν μάθω τὰ δι- κακύματα ". » (12) Τὰ γάρ τοι σφάλματα καὶ ἐλατ τώματα τῶν εὐλαβῶν γίνονται πολλάκις κατ' οίκονο. Η μίαν πρὸς τὸ συμφέρον, τοῦ Θεοῦ συγχωροῦντος ἐνίοτε ὀλισθῆσαι εἰς θεραπείαν ἐπάρσεως προλαβού ση;· οἷόν ἐστι τὸ ὑπὸ τοῦ μεγάλου Πέτρου ειρημένον καὶ ἐπ' αὐτοῦ γεγενημένον, καὶ ἁπλῆς (519) βαθυ- μίας ἦν, οὐ κακοηθείας ἡ ἁμαρτία, ἥτις αὐτὸν συγ γνώμης μετασχεῖν παρεσκεύασεν. Οἱ μὲν γὰρ τῶν ἀνθρώπων ἀπὸ κακίστης ἕξεως καὶ συνηθείας ἁμαρ τάνουσιν· οἱ δὲ κατὰ συναρπαγὴν καὶ παρὰ προαίρε σιν, ὥς φησιν ὁ Σοφός - ούς ' δρα Χρὴ γινώσκειν ὅτι δύο εἰσὶν ᾿Αναστάσιοι συγγραμματοποιήσαντες, δ τε Σιναΐτης καὶ ὁ νυνὶ μνημονευόμενος Θεουπόλεως ήτοι Αντιοχείας. Β. τως ? * ἐξεπορ. 1. ἐξηπορ. L.ΧΧ. σου ἁπλῶς? ἁπλ. CHRONICON. - LIB. II. A Magnum veleniensque bellum, abundantia delicia- B que regni, potestas, corporis pulchritudo, voluptatis incitatio ex qua incenditur etiam nolentibus flam- ma, in unum coadunabantur ad eum validius in scelus inclinandum. Patet autem vehementioren ex parte naturæ cupidinem agitasse virum hune; non euim multis usus esset mulieribus, misi natura ad illud impulisset. Unde magnus ait Anastasius Diospolites : Sciendum quod multa et varia sint justi judicis Dei judicia et re- tributiones circa cos qui in corpus suum peccave- runt, quique immoderate, laxadis omnibus freuis. pudicitiam corruperunt. Sunt enim quædamn re- giones calidæ, quæ profecto ob aeris, aquæ, aut cibi dulcedinem solent corpora ad commercia inhonesta provocare; sic Ægyptus, Æthiopia, Jeri- cho, Gomorrha et Persis. Sunt etiam genera ad li- bidinem voluptatemque magis prona, quæ ob consuetudinem aut aliam causam sordidiora alque lasciviera sunt, ut Persa et Assyrii. Quod si ergo vir ille secundum Deum vivens, tali vocante causa, ad peccatum allicitur, oportebat eum omni modo naturæ suæ obluctari nec huic cederc; ‹ Regnum enim cœlorum vim patitur, et violenti rapiunt illud., Usque ad sanguinem pecato re- sistendum est, Nemo, enim, ait Apostolus, co- ronatur, nisi legitime certaverit. » Cum igitur spectassel fortuito et non ex industria, vidisset- que mulierem se lavantem, non efugit spectacu lum quasi lethiferum, sed illectus formæ venustata in peccatum lapsus est. Equidem non ex mala mente aut ex consuetudine, sed ex occasione et ex quodam cordis raptu vulnus mortemque ar- cepit. Illud autem peccatum pejoris vitii curat o fuit, superbia silicet, quod ipse significans dicebat : < Exaltatus autem, humiliatus sum conturbatus sum.ɔ Et : ‹ Ego autem dixi in abun- dantia mea : non movebor in æternum; aver- tisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus; › sed bonum est mihi quia humiliasti me ut discam justificationes tuas. › Peccata sapientium et copæ vertunt sæpius secundum Dei providentiam in ipso- rum utilitatem, Deo volente, nonnunquam eos delm- quere ad remedium superbiæ. Sic a magno Pe- tro dictum est et in eo eventum ; ejus euim pec- catum negligentiæ, non vero malæ consuetudinis fuit, eique veuiz obtinende occasionem præbuit. Inter homines, alii e pessima licentia et consue- tudine peccant, alii vero ex rapiente et præoccu- pante rationem cupidine; sicut dixit Sapiens : ‹ Est delinquens non ex anino, et quis non peccat ? » Itaque graves minatur poenas anima - medicus easque immittit, quae splen- c rum Varia lectiones et nota. cod. Quæstin VHi. Maxima Bibliotheca IX, 968. Matth. xi, 12. "Heb. xii, 4. If Tim. II, 5. * C.ed. 156,7-159,21. • Ps. LXXXVIII, 15. · cod. et Ps. xxx, G. "Ps. CXVI, 71. Ps. eod. "Eccli. xix, 16. PATROL. GR. CX. 18. • Εστιν ὀλισθαίνων, καὶ

καλὴ τῇ ὄψει σφόδρα. » (Πολὺς ὁ πόλεμος καὶ σφο- δρὸς, ἄνεσις, καὶ τρυφή, καὶ βασιλείας ἐξουσία, και σώματος ὥρα ', καὶ μετὰ κόρον τρυφῆς ἡ προσβολή, ὅτε καὶ τοῖς μὴ βουλομένοις ὁ σπινθήρ ὑποτύφεται, οἷον εἰς συμμαχίαν καὶ ἀνδρείαν τὴν τρυφήν δεχόμε- νας. Δῆλος δέ ἐστιν, ὅτι σφοδρότερον κατὰ φύσιν εἶχε τῆς ἐπιθυμίας τὸ πάθος· οὐ γὰρ ἂν πλείοσιν ἐχρήσατο γυναιξίν, εἰ μὴ τῆς φύσεως τοῦτο δρᾶσαι βιασαμένης, ὅθεν φησὶν ὁ μέγας Αναστάσιος Θεου- πόλεως * « Ιστέον, ὅτι πολλὰ καὶ διαφορά εἰσι παρά τῷ δικαιοκρίτῃ Θεῷ τὰ κρίματα καὶ αἱ ἀνταποδί σεις, ἃς μέλλει ποιεῖν ἐπὶ τῶν εἰς τὸ σῶμα ἀμαρτα- νόντων » καὶ ἀκρατῶς τε καὶ ἀφειδῶς ἐξοιστρωμέ- νων καὶ λαγνευόντων· εἰσὶ γὰρ καὶ χῶρα: θερμαί η τινες, αἷς πεφύκασιν ἐκ θερμότητος αέρων, ἢ καὶ ὑδάτων και τροφών, τα σώματα διεγείρειν πρὸς ἀκρατεῖς μίξεις, καθάπερ Αἴγυπτος, καὶ Αιθιοπία, καὶ Ἱεριχώ, Γομοῤῥίτης ενορία, καὶ ἡ Περσική χώρα. Εἰσὶ δὲ πάλιν καὶ γένη πρὸς ἀσέλγειαν καὶ ἀκολασίαν εὐρίπιστα μᾶλλον, ἃ καὶ ἐκ συνηθείας ἢ καὶ ἐξ ἑτέρας αἰτίας ρυπαρώτερα καὶ ἀκολαστότερα ὑπάρχουσιν, ὡς τὰ τῶν Περσῶν καὶ Ασσυρίων. Αλλ' εἰ καὶ οὗτος * ὁ κατὰ Θεὸν ζῶν ἄνθρωπος ἐφέλκεται καὶ διὰ τοιαύτην αἰτίαν πρὸς ἁμαρτίαν, ἀλλὰ δεῖ τὴν φύσιν ἐκβιάζεσθαι κατά πάντα τρόπον. Βιαστή γάρ ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν, καὶ βιασταί ἁρπάζουσιν αὐτὴν, » καὶ ο χρὴ μέχρις αἵματος πρὸς τὴν ἁμαρ τίαν ἀνταγωνίζεσθαι • Ουδείς γάρ, φησί, στε φανοῦται ἐὰν μὴ νομίμως ἀθλήσῃ ο τ. (11) (Διακύ- ψας τοίνυν ἁπλοϊκῶς, οὐ περιέργως) καὶ ἰδὼν τὸ γύναιον λουόμενον, οὐκ ἔφυγε τὴν θέαν ὡς ὀλεθρίαν, ἀλλὰ καθελχθεὶς τῷ τῆς ὥρας δελέατι, τῷ τῆς ἁμαρ τίας περιέπεσεν ἀγκίστρῳ. Ομως οὐκ ἐκ πονηρᾶ; γνώμης τε καὶ συνηθείας, ἀλλ' ἐκ περιστάσεως καὶ συναρπαγῆς τὴν ἄγραν τε καὶ πληγὴν ἐδέξατο. Καὶ ἑτέρου πάθους χείρονος ἴαμα τάχα γέγονεν, ἐπάρ σεως, ὅπερ δὴ καὶ αὐτὸς ὑπεμφαίνων ἔλεγεν α • Υψωθεὶς δὲ ἐταπεινώθην καὶ ἐξεπορήθην. Καὶ 1, « Ἐγὼ δὲ εἶπα ἐν τῇ εὐθηνίᾳ μου· Οὐ μὴ σα λευθῶ εἰς τὸν αἰῶνα· — ἀπέστρεψας δὲ τὸ πρόσωπόν σου, καὶ ἐγενήθην τεταραγμένος· ο - " ἀλλ' ἀγα θέν μοι, ὅτι ἐταπείνωσάς με, ὅπως ἂν μάθω τὰ δι- κακύματα ". » (12) Τὰ γάρ τοι σφάλματα καὶ ἐλατ τώματα τῶν εὐλαβῶν γίνονται πολλάκις κατ' οίκονο. Η μίαν πρὸς τὸ συμφέρον, τοῦ Θεοῦ συγχωροῦντος ἐνίοτε ὀλισθῆσαι εἰς θεραπείαν ἐπάρσεως προλαβού ση;· οἷόν ἐστι τὸ ὑπὸ τοῦ μεγάλου Πέτρου ειρημένον καὶ ἐπ' αὐτοῦ γεγενημένον, καὶ ἁπλῆς (519) βαθυ- μίας ἦν, οὐ κακοηθείας ἡ ἁμαρτία, ἥτις αὐτὸν συγ γνώμης μετασχεῖν παρεσκεύασεν. Οἱ μὲν γὰρ τῶν ἀνθρώπων ἀπὸ κακίστης ἕξεως καὶ συνηθείας ἁμαρ τάνουσιν· οἱ δὲ κατὰ συναρπαγὴν καὶ παρὰ προαίρε σιν, ὥς φησιν ὁ Σοφός - ούς ' δρα Χρὴ γινώσκειν ὅτι δύο εἰσὶν ᾿Αναστάσιοι συγγραμματοποιήσαντες, δ τε Σιναΐτης καὶ ὁ νυνὶ μνημονευόμενος Θεουπόλεως ήτοι Αντιοχείας. Β. τως ? * ἐξεπορ. 1. ἐξηπορ. L.ΧΧ. σου ἁπλῶς? ἁπλ. CHRONICON. - LIB. II. A Magnum veleniensque bellum, abundantia delicia- B que regni, potestas, corporis pulchritudo, voluptatis incitatio ex qua incenditur etiam nolentibus flam- ma, in unum coadunabantur ad eum validius in scelus inclinandum. Patet autem vehementioren ex parte naturæ cupidinem agitasse virum hune; non euim multis usus esset mulieribus, misi natura ad illud impulisset. Unde magnus ait Anastasius Diospolites : Sciendum quod multa et varia sint justi judicis Dei judicia et re- tributiones circa cos qui in corpus suum peccave- runt, quique immoderate, laxadis omnibus freuis. pudicitiam corruperunt. Sunt enim quædamn re- giones calidæ, quæ profecto ob aeris, aquæ, aut cibi dulcedinem solent corpora ad commercia inhonesta provocare; sic Ægyptus, Æthiopia, Jeri- cho, Gomorrha et Persis. Sunt etiam genera ad li- bidinem voluptatemque magis prona, quæ ob consuetudinem aut aliam causam sordidiora alque lasciviera sunt, ut Persa et Assyrii. Quod si ergo vir ille secundum Deum vivens, tali vocante causa, ad peccatum allicitur, oportebat eum omni modo naturæ suæ obluctari nec huic cederc; ‹ Regnum enim cœlorum vim patitur, et violenti rapiunt illud., Usque ad sanguinem pecato re- sistendum est, Nemo, enim, ait Apostolus, co- ronatur, nisi legitime certaverit. » Cum igitur spectassel fortuito et non ex industria, vidisset- que mulierem se lavantem, non efugit spectacu lum quasi lethiferum, sed illectus formæ venustata in peccatum lapsus est. Equidem non ex mala mente aut ex consuetudine, sed ex occasione et ex quodam cordis raptu vulnus mortemque ar- cepit. Illud autem peccatum pejoris vitii curat o fuit, superbia silicet, quod ipse significans dicebat : < Exaltatus autem, humiliatus sum conturbatus sum.ɔ Et : ‹ Ego autem dixi in abun- dantia mea : non movebor in æternum; aver- tisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus; › sed bonum est mihi quia humiliasti me ut discam justificationes tuas. › Peccata sapientium et copæ vertunt sæpius secundum Dei providentiam in ipso- rum utilitatem, Deo volente, nonnunquam eos delm- quere ad remedium superbiæ. Sic a magno Pe- tro dictum est et in eo eventum ; ejus euim pec- catum negligentiæ, non vero malæ consuetudinis fuit, eique veuiz obtinende occasionem præbuit. Inter homines, alii e pessima licentia et consue- tudine peccant, alii vero ex rapiente et præoccu- pante rationem cupidine; sicut dixit Sapiens : ‹ Est delinquens non ex anino, et quis non peccat ? » Itaque graves minatur poenas anima - medicus easque immittit, quae splen- c rum Varia lectiones et nota. cod. Quæstin VHi. Maxima Bibliotheca IX, 968. Matth. xi, 12. "Heb. xii, 4. If Tim. II, 5. * C.ed. 156,7-159,21. • Ps. LXXXVIII, 15. · cod. et Ps. xxx, G. "Ps. CXVI, 71. Ps. eod. "Eccli. xix, 16. PATROL. GR. CX. 18. • Εστιν ὀλισθαίνων, καὶ

ἔστιν ἀριθμός. Καὶ πρὸς ταῦτα πρόσθες εἰς οἰκοδο. μήν ναοῦ Κυρίου. - • Καὶ ὁ Δαυΐδ πρεσβύτης καὶ πλήρης ἡμερῶν. Καὶ βασιλεύσας τὸν υἱὸν αὐτοῦ Σολομώντα ο πάλιν εἶπε πρὸς αὐτὸν ἐνώπιον τοῦ λαοῦ . • Ἰδοὺ ἡτοίμασα εἰς οἶκον τοῦ Θεοῦ χρυ- στον 1, άργυρον, χαλκόν, σίδηρον, λίθους πολυτελείς 5, καὶ ποικίλους, καὶ πάντα λίθον τίμιον, καὶ πρὸς τού- τοις δέδωκα ἐκτὸς ὧν ἡτοίμασα εἰς τὸν οἶκον τὸν ἅγιον τάλαντα τρισχίλια τοῦ ἐκ Σουφὴρ καὶ ἑπτά- κις χίλια τάλαντα αργύρου δοκίμου ἐξαλειφῆναι ἐν αὐτοῖς τοὺς τοίχους τοῦ ἱεροῦ. » Οἱ δὲ ἄρχοντες τῶν ιἱῶν Ἰσραὴλ ἔδωκαν εἰς τὰ ἔργα τοῦ οἴκου τοῦ Θεοῦ χρυσίου τάλαντα ἑπτάκις χίλια, καὶ ἀργύριον, καὶ λίθους τιμίους, καὶ χαλκὸν ἄπειρον. οι Καὶ εὐλογή σας τὸν λαὸν ὁ Δαυΐδ καὶ ἀποστείλας, αὖθις τὸν υἱὸν αὐτοῦ προσκαλεσάμενος λέγει · . Καὶ νῦν, τέκνον Σολομών, γνῶθι τὸν Θεὸν τῶν πατέρων σου καὶ δού λενε αὐτῷ ἐν ὅλῃ καρδίᾳ καὶ ψυχῇ ζεούσῃ, ὅτι καρ- δίας πάτας ἐτάζει Κύριος καὶ πᾶν ἐνθύμημα γινώ- σκει· καὶ ἐὰν ζητήσῃς αὐτὸν, εὑρεθήσεταί σοι, καὶ ἐὰν καταλείψῃς αὐτὸν, εἰς τέλος καταλείψεται σε. — ι Καὶ ἔδωκε Δαυίδ Σολομών, τῷ υἱῷ αὐτοῦ, παρά δειγμα τοῦ ναοῦ παντὸς καὶ τῶν Χερουβὶμ τῶν διαπετασμένων ταῖς πτέρυξιν εν σκιαζόντων ἐπὶ τῆς κιβωτοῦ διαθήκης Κυρίου, πάντα ἐν γραφῇ δε Κυρίου δέδωκε Δαυΐδ Σολομών, τῷ υἱῷ αὐτοῦ, λέγων • Ισχυε καὶ ἀνδρίζου, ὅτι Κύριος ὁ Θεός μου μετά σου. • Καὶ μετὰ ταῦτα ἐτελεύτησε Δαυΐδ ἐν γήρει καλῷ καὶ πλήρης ἡμερῶν, πλούτῳ, καὶ δόξῃ, καὶ εὐσεβείᾳ, ἐτῶν ο'. Φησὶ γάρ " « Καὶ ἐγένετο - " Β μετὰ τὸ ἀποθανεῖν τὸν Σαούλ, καὶ ἔρχονται άνδρες τῆς Ἰουδαίας ἐν Χεβρών, καὶ χρίουσιν αὐτὸν εἰς βα- σιλέα ἐπὶ πάντα τὸν Ἰσραήλ, ο δ; ἦν ἐτῶν λ' ε ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτὸν, καὶ ἐβασίλευσεν έτη μ΄. ᾿Αλλὰ τῆς μὲν βασιλικῆς κρίσεως διὰ Σαμουήλ Αξι ώθη· τὰ δὲ τοῦ λαοῦ, ἀναγόρευσις, καθὼς ἡ ἱστορία χρίσεις διαφόρους ὠνόμασε . (17) Τελευτήσας τοί- νυν ἐτάφη ἐν τῇ πόλει Ἱερουσαλὴμ εἰς τὸ μέγιστον μνῆμα, ὁ κατεσκεύασεν ὁ σοφώτατος αὐτοῦ υἱὸς Σου δομών οι ἀντρῶδες ἔχον τὸ σχῆμα διὰ βάθους και με μηχανημένον πρὸς τὸ μὴ φαίνεσθαι, τὴν Σολομώντιον δηλοῦν σοφίαν καὶ πολυτέλειαν, ἐν ᾧ δὴ καὶ συγκατ ώρυξε τῷ πατρὶ πολλὰς μυριάδας ταλάντων χρυσ σίου, καθώς φησι Ιώσηπος, ὃ καὶ δῆλον ἐκ τῶν εἰ; ὕστερον γενομένων. Ο γάρ τοι ἀρχιερεὺς Υρκανός, πολιορκουμένης οι τῆς πόλεως ὑπ᾽ Ἀντιόχου τοῦ . Δημητρίου παιδὸς, ἀνοίξας τὸ μνῆμα τάλαντα τρισ- χίλια ἐκεῖθεν ἐξεφόρησεν· μεθ᾽ ἂν Ηρώδης, γνούς ὡς Υρκανός τοῦτο πεποίηκεν, ἤνοιξε καὶ αὐτὸς τὸν τάφον καὶ χρήματα μὲν οὐχ εὗρεν, κόσμον δὲ χρύ Εt οι Σολο τάλαντόν ἐστι λίτραι ρκε', ταῖς χειρο; | χρίσις διαφόρως όνομα μών 1. Σολομών παρὰ τῷ Σιλῶμα κι ά. διὰ β. π. τὸ ὁρᾶσθαι μ. Α. 7, πλοῦτον πολὺν καὶ ἄφθονον. ὡς πολιορκούμενος ὑπ' δος. 61. μετὰ δὲ τοῦτον ἐτῶν πολλῶν διαγενομένων πάλιν 'Η. ὁ βασιλεὺς ἕτερον ἀνοίξας οἶκον ἀνεῖλε χ. πολλά. Ταῖς μέντοι γε θήκαις τῶν βασιλέων οὐδεὶς αὐ τῶν ἐπέτυχε· ἦσαν γὰρ ὑπὸ τὴν γῆν μηχανικῶς κηδευμέναι πρὸς τὸ μὴ φανεραὶ εἶναι δος. CHRONICON. - LIB. II. A non est numerus. El super hac addas ad difca. C tionem templi Domini. › David autem senex erat et plenus dierum. Cum constituisset regem filium suum Salomonem dixit iterum ei in conspectu po- puli : « Ecce preparavi impensas domus Dei, aurum, argentum, æs, ferrum, lapides pretiosos et varios, omnem lapidem pretiosum, et super hæc dedi in templum Domini mei, exceptis his quæ præpa - ravi in ædem sanctam, tria millia talenta auri, de auro Ophir et septem millia talentorum argenti probatissimi, adl exornandos parietes templi. › Principes autem filiorum Israel dederunt in opera domus Dei auri talenta septem millia, et argentum etlapides pretiosos et æs immensum. Et cum benedi - xisset populo David et dimisisset eum; iterum filium suum hortatur, dicens ad eum : « nunc, fili mi, Salomon, nosce Deum patrum tuorum et servito ei in toto corde et anima ferventi ; omnia enim corda scrutatur Dominus et universas mentium cogitationes intelligit. Si quæsieris eum, invenies ; si autem dereliqueris eum, projiciet te in æternum. › - Et dedit David Salomoni filio suo exemplar omnis templi, et Cherubim extendentium alas et velantium arcam fœderis Domini. Omnia scripta Domini dedit David Salomoni filio suo dicens: Confortare et viriliter age; Dominus enim Deus meus tecum erit. - Post hæc auten, mortuus est David in senectute bona et plenus dierum, divitiis et gloria, et pietate, annos septua- ginta natus. Dicit enim : Et factum est post mor- tem Saul, venerunt viri Juda in Hebron et ungunt eum in regem super omnem Israel. Qui annis erat triginta natus cum cœpisset régnare, et re- guavit annos quadraginta. Regia unctione dignum esse eum æstimavit Samuel; populus autem eum acclamavit unctioni prophetæ assensum præbens. Mortuus igitur sepultus est in urbe Jerusalem in maximo monumento quod præparavit ei filius ejus sapientissimus Salomon, in altitudine terræ ex- cavatum ut lateret. Quod quidem ostentat Sa- lomonis sapientiam et magnificentiam, in eodem monumento cum patre condidit plurima millia talentorum auri, sicut liquet ex iis quæ postes evenerunt, ut ait Josephus. Princeps enim sacer dotum Hyrcanus, obsidente urbem Antiocho De- D metrii filio, cun aperuisset monumentum ex co tria millia talenta abripuit. Post hunc autem cum Herodes novisset ab Hyrcano factum, aperuit et ipse tumulum, et divitias non invenit quidem, sed supellectilem aureum et vasa multa pretiosa eri- Variæ lectiones et notæ. 7. | Par. Glossa marg. | Par. xxiv, 1. | Par, xxx, 2-4. | Par. xxx, | Par. xxις, 9. | Par. xxvi, 1-20. * cod. Par. s Par. xvix, 20. xxxx, 28. Ced. 158,22-159, 7. || Sam. 1, 4. Cell. 116,6. co l. cod. Cel. 173,5-12 8. Jos. XV,

ἔστιν ἀριθμός. Καὶ πρὸς ταῦτα πρόσθες εἰς οἰκοδο. μήν ναοῦ Κυρίου. - • Καὶ ὁ Δαυΐδ πρεσβύτης καὶ πλήρης ἡμερῶν. Καὶ βασιλεύσας τὸν υἱὸν αὐτοῦ Σολομώντα ο πάλιν εἶπε πρὸς αὐτὸν ἐνώπιον τοῦ λαοῦ . • Ἰδοὺ ἡτοίμασα εἰς οἶκον τοῦ Θεοῦ χρυ- στον 1, άργυρον, χαλκόν, σίδηρον, λίθους πολυτελείς 5, καὶ ποικίλους, καὶ πάντα λίθον τίμιον, καὶ πρὸς τού- τοις δέδωκα ἐκτὸς ὧν ἡτοίμασα εἰς τὸν οἶκον τὸν ἅγιον τάλαντα τρισχίλια τοῦ ἐκ Σουφὴρ καὶ ἑπτά- κις χίλια τάλαντα αργύρου δοκίμου ἐξαλειφῆναι ἐν αὐτοῖς τοὺς τοίχους τοῦ ἱεροῦ. » Οἱ δὲ ἄρχοντες τῶν ιἱῶν Ἰσραὴλ ἔδωκαν εἰς τὰ ἔργα τοῦ οἴκου τοῦ Θεοῦ χρυσίου τάλαντα ἑπτάκις χίλια, καὶ ἀργύριον, καὶ λίθους τιμίους, καὶ χαλκὸν ἄπειρον. οι Καὶ εὐλογή σας τὸν λαὸν ὁ Δαυΐδ καὶ ἀποστείλας, αὖθις τὸν υἱὸν αὐτοῦ προσκαλεσάμενος λέγει · . Καὶ νῦν, τέκνον Σολομών, γνῶθι τὸν Θεὸν τῶν πατέρων σου καὶ δού λενε αὐτῷ ἐν ὅλῃ καρδίᾳ καὶ ψυχῇ ζεούσῃ, ὅτι καρ- δίας πάτας ἐτάζει Κύριος καὶ πᾶν ἐνθύμημα γινώ- σκει· καὶ ἐὰν ζητήσῃς αὐτὸν, εὑρεθήσεταί σοι, καὶ ἐὰν καταλείψῃς αὐτὸν, εἰς τέλος καταλείψεται σε. — ι Καὶ ἔδωκε Δαυίδ Σολομών, τῷ υἱῷ αὐτοῦ, παρά δειγμα τοῦ ναοῦ παντὸς καὶ τῶν Χερουβὶμ τῶν διαπετασμένων ταῖς πτέρυξιν εν σκιαζόντων ἐπὶ τῆς κιβωτοῦ διαθήκης Κυρίου, πάντα ἐν γραφῇ δε Κυρίου δέδωκε Δαυΐδ Σολομών, τῷ υἱῷ αὐτοῦ, λέγων • Ισχυε καὶ ἀνδρίζου, ὅτι Κύριος ὁ Θεός μου μετά σου. • Καὶ μετὰ ταῦτα ἐτελεύτησε Δαυΐδ ἐν γήρει καλῷ καὶ πλήρης ἡμερῶν, πλούτῳ, καὶ δόξῃ, καὶ εὐσεβείᾳ, ἐτῶν ο'. Φησὶ γάρ " « Καὶ ἐγένετο - " Β μετὰ τὸ ἀποθανεῖν τὸν Σαούλ, καὶ ἔρχονται άνδρες τῆς Ἰουδαίας ἐν Χεβρών, καὶ χρίουσιν αὐτὸν εἰς βα- σιλέα ἐπὶ πάντα τὸν Ἰσραήλ, ο δ; ἦν ἐτῶν λ' ε ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτὸν, καὶ ἐβασίλευσεν έτη μ΄. ᾿Αλλὰ τῆς μὲν βασιλικῆς κρίσεως διὰ Σαμουήλ Αξι ώθη· τὰ δὲ τοῦ λαοῦ, ἀναγόρευσις, καθὼς ἡ ἱστορία χρίσεις διαφόρους ὠνόμασε . (17) Τελευτήσας τοί- νυν ἐτάφη ἐν τῇ πόλει Ἱερουσαλὴμ εἰς τὸ μέγιστον μνῆμα, ὁ κατεσκεύασεν ὁ σοφώτατος αὐτοῦ υἱὸς Σου δομών οι ἀντρῶδες ἔχον τὸ σχῆμα διὰ βάθους και με μηχανημένον πρὸς τὸ μὴ φαίνεσθαι, τὴν Σολομώντιον δηλοῦν σοφίαν καὶ πολυτέλειαν, ἐν ᾧ δὴ καὶ συγκατ ώρυξε τῷ πατρὶ πολλὰς μυριάδας ταλάντων χρυσ σίου, καθώς φησι Ιώσηπος, ὃ καὶ δῆλον ἐκ τῶν εἰ; ὕστερον γενομένων. Ο γάρ τοι ἀρχιερεὺς Υρκανός, πολιορκουμένης οι τῆς πόλεως ὑπ᾽ Ἀντιόχου τοῦ . Δημητρίου παιδὸς, ἀνοίξας τὸ μνῆμα τάλαντα τρισ- χίλια ἐκεῖθεν ἐξεφόρησεν· μεθ᾽ ἂν Ηρώδης, γνούς ὡς Υρκανός τοῦτο πεποίηκεν, ἤνοιξε καὶ αὐτὸς τὸν τάφον καὶ χρήματα μὲν οὐχ εὗρεν, κόσμον δὲ χρύ Εt οι Σολο τάλαντόν ἐστι λίτραι ρκε', ταῖς χειρο; | χρίσις διαφόρως όνομα μών 1. Σολομών παρὰ τῷ Σιλῶμα κι ά. διὰ β. π. τὸ ὁρᾶσθαι μ. Α. 7, πλοῦτον πολὺν καὶ ἄφθονον. ὡς πολιορκούμενος ὑπ' δος. 61. μετὰ δὲ τοῦτον ἐτῶν πολλῶν διαγενομένων πάλιν 'Η. ὁ βασιλεὺς ἕτερον ἀνοίξας οἶκον ἀνεῖλε χ. πολλά. Ταῖς μέντοι γε θήκαις τῶν βασιλέων οὐδεὶς αὐ τῶν ἐπέτυχε· ἦσαν γὰρ ὑπὸ τὴν γῆν μηχανικῶς κηδευμέναι πρὸς τὸ μὴ φανεραὶ εἶναι δος. CHRONICON. - LIB. II. A non est numerus. El super hac addas ad difca. C tionem templi Domini. › David autem senex erat et plenus dierum. Cum constituisset regem filium suum Salomonem dixit iterum ei in conspectu po- puli : « Ecce preparavi impensas domus Dei, aurum, argentum, æs, ferrum, lapides pretiosos et varios, omnem lapidem pretiosum, et super hæc dedi in templum Domini mei, exceptis his quæ præpa - ravi in ædem sanctam, tria millia talenta auri, de auro Ophir et septem millia talentorum argenti probatissimi, adl exornandos parietes templi. › Principes autem filiorum Israel dederunt in opera domus Dei auri talenta septem millia, et argentum etlapides pretiosos et æs immensum. Et cum benedi - xisset populo David et dimisisset eum; iterum filium suum hortatur, dicens ad eum : « nunc, fili mi, Salomon, nosce Deum patrum tuorum et servito ei in toto corde et anima ferventi ; omnia enim corda scrutatur Dominus et universas mentium cogitationes intelligit. Si quæsieris eum, invenies ; si autem dereliqueris eum, projiciet te in æternum. › - Et dedit David Salomoni filio suo exemplar omnis templi, et Cherubim extendentium alas et velantium arcam fœderis Domini. Omnia scripta Domini dedit David Salomoni filio suo dicens: Confortare et viriliter age; Dominus enim Deus meus tecum erit. - Post hæc auten, mortuus est David in senectute bona et plenus dierum, divitiis et gloria, et pietate, annos septua- ginta natus. Dicit enim : Et factum est post mor- tem Saul, venerunt viri Juda in Hebron et ungunt eum in regem super omnem Israel. Qui annis erat triginta natus cum cœpisset régnare, et re- guavit annos quadraginta. Regia unctione dignum esse eum æstimavit Samuel; populus autem eum acclamavit unctioni prophetæ assensum præbens. Mortuus igitur sepultus est in urbe Jerusalem in maximo monumento quod præparavit ei filius ejus sapientissimus Salomon, in altitudine terræ ex- cavatum ut lateret. Quod quidem ostentat Sa- lomonis sapientiam et magnificentiam, in eodem monumento cum patre condidit plurima millia talentorum auri, sicut liquet ex iis quæ postes evenerunt, ut ait Josephus. Princeps enim sacer dotum Hyrcanus, obsidente urbem Antiocho De- D metrii filio, cun aperuisset monumentum ex co tria millia talenta abripuit. Post hunc autem cum Herodes novisset ab Hyrcano factum, aperuit et ipse tumulum, et divitias non invenit quidem, sed supellectilem aureum et vasa multa pretiosa eri- Variæ lectiones et notæ. 7. | Par. Glossa marg. | Par. xxiv, 1. | Par, xxx, 2-4. | Par. xxx, | Par. xxις, 9. | Par. xxvi, 1-20. * cod. Par. s Par. xvix, 20. xxxx, 28. Ced. 158,22-159, 7. || Sam. 1, 4. Cell. 116,6. co l. cod. Cel. 173,5-12 8. Jos. XV,

σιον καὶ κειμήλια πάμπολλα ανείλατο. Πειραθέν- τος δὲ αὐτοῦ ἐνδότερον χωρεῖν, οὗ τὰ σώματα Δαυίδ καὶ Σολομῶνος ἐτέθησαν, πῦρ ἐξελθὸν, δύο τῶν δο ρυφόρων αὐτοῦ διέφθειρεν. Μ'. Περὶ τῆς βασιλείας Σολομῶντος. • Μετὰ γοῦν Δαυΐδ ἐβασίλευσε Σολομών, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, ἔτη μ', ή τὴν πανθαύμαστον (528) καὶ θεόσδοτον σοφίαν τὴν ὑπὲρ ἄνθρωπον ὁ θαυμάσιος οὗτος δεξάμενος. “ (2) Καὶ ἐν τῷ τετρακοσιοστῷ καὶ μ' έτει τῆς ἐξόδου τῶν υἱῶν Ἰσραήλ, ἐν τῷ δ' ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ, ἐν τῷ α' μηνὶ Νισάν, ὑπο άρχων ἐτῶν λγ' συνήγαγεν " « ἐργάτας, χιλιάδας π', καὶ λατόμους, χιλιάδας υ' ἐν τῷ Λιβάνῳ ὄρει, καὶ ἐπιστάτας σχ ε, προστησάμενος, ἀπήρξατο τῆς οἰκο - δομῆς • ἐν ὄρει οὗ ὤφθη Κύριος Δαυΐδ, τῷ πατρὶ αὐτοῦ, ἐν ἄλῳ οι Ορνᾶ τοῦ Ἰεβουσαίου, ἐν ᾧ καὶ πρότερον ᾿Αβραὰμ θυσιαστήριον ᾠκοδόμησεν. Καὶ δὴ λίθους ἀκροτόμους καὶ ἀπελεκήτους ήτοι άδα- μαντίους καὶ παμμεγέθεις λίαν εἰς τὰ θεμέλια θέματ νος, ἔχοντας πήχεις ι' τὸ πάχος, καὶ πάσης ὁμοῦ τῆς δομήσεως τοῦ τοίχου τοῦ ναοῦ δ, ᾠκοδόμησε την πό λιν καὶ τὸν ναὸν Κυρίου ἐν ἔτεσιν ζ', μῆκος πήχεων ξ', εύρος πήχεων κ', καὶ ὕψος πήχεων (α' · ο διάρ φον τε γὰρ ἦν, ὥς φησιν Ιώσηπος, ὅπερ οὖν καὶ ἡ τῶν Παραλειπομένων βίϋλος δεδήλωκεν. (3) Μηδείς δὲ νομιζέτω τήνδε την βίβλον πρὸς τὰς Βασιλείας διαφωνεί, δ, ἐπειδὴ τοῦ ναοῦ τὸ μῆκος ἐνταῦθα μὲν ευρίσκομεν πήχεων ξ', ἐκεῖ δὲ μ'· εὑρήσεις δὲ πρὸς τοῖς μ', ἄλλας κ' τοῦ καλουμένου Δαβίρ, τούτεστ: τοῦ Αγίου τῶν ἁγίων· οὕτω πάλιν ἐκεῖ μὲν τὸ ὕψος πήρ χεων κεʹ, ἐνταῦθα δὲ ρκ', ἀμέλει γε καὶ ἐν τῷ πιο ραδείγματι προϋπέφηνεν ὁ θεῖος Δαυΐδ πρὸς τὸν υἱὸν λέγων· « Καὶ τὰ ὑπερῷα ποιήσεις. » Καὶ γὰρ ἡ ἱστορία διδάσκει τῶν Βασιλειῶν, ὅτι οὐ μόνον διόρο φα, ἀλλὰ καὶ τριόροφα εἶχεν ὁ οἶκος ὑπερῷα· Ελι κτὴ γὰρ, φησὶν δε, ἡ ἀνάβασις τι ἦν εἰς τὴν μέσην καὶ ἐπὶ τῆς μέσης εἰς τὰ τριόροφα. Ευρύτατος γὰρ ὑπάρχων ὁ τοίχος, κοχλιοειδῆ τὴν ἀνάβασιν εἶχεν. τὸ ἔδαφος, καὶ δὲ τοῖς τοίχοις ποιήσας πλίνθους σε χρυσᾶ: πενταπήχεις, ἐφ' ἑκάστης πλίνθου καθήλωσε τέσσαρας δ, καὶ Χερουβὶμ ἐπὶ τὸν τοῖχον ὅλον ἔγλυ- ψεν. (5) Κατακοσμήσας οὖν λίθοις τιμίοις καὶ χρυ- σίῳ τῷ ἐκ Σουφὴρ καταχρυσώσας τὸν οἶκον, ὡς εἴ. ρηται, καὶ τοὺς τοίχους, καὶ τὰ ὀρορώματα, καὶ τοὺς πυλῶνας, καὶ τὰ θυρώματα, κεραμίσι χαλκαῖς κεχρυ- σωμέναις τοῦτον ἐσκέπασε. (6) " Καὶ διαχωρίσας ἔνδοθεν τοῦ ναοῦ μέσου τοποτεθῆναι τὴν κιβωτὴν ἐκεῖ διαθήκης Κυρίου, πήχεων κ' τὸ μῆκος, καὶ τὸ πλάτος πήχεων κ', καὶ τὸ ὕψος αὐτοῦ πήχεων κ', περιέσχεν αὐτὸν καὶ τὴν θύραν αὐτοῦ χρυσίῳ συγκεκλεισμένῳ, και για ἁγίων καὶ Δαβὶρ ἐκαλεῖτο. (7) οι Καὶ σε χρύσιον 1. χρύσεον ς οι ἐν ἄλωνι δ' ἀρξάμενος Καὶ ταῦτα ἤρξατο Σ. τοῦ οἰκοδομῆσαι τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ σε δίορον δὲ ξʹ τὸ ὑ. π. λ', τὸ ἐξαπλοῦν. ἡ ἀνάμεσις του. σε ἐν ? πλήν φοίνικας GEORGII HAMARTOLI puit. Cum ipse tentasset interiora penetrare et A Davidis Salomonisque corpora attigisset, ignis exicns duos ejus armigeros combussit. XL. De regno Salomonis. ædificare in B Post Davidem regnavit Salomo filius ejus an - nos quadraginta, vir ille admirandus qui a Deo stupendam et supra vires humani ingenii sapien- tiam acceperat. Et in quadringentesimo quadra- gesimo anno exitus filiorum Israel, in anno quarto regni sui, in primo mense Nisan, anno vilæ sum tricesimo tertio, congregavit operario- rum octoginta millia, et septuaginta millia qui cæderent lapides, quadraginta millia in monte Libani, præpositosque eorum tria millia sexcen- 4os: quo facto, capit Salomon monte, qui demonstratus fuerat David patri ejus in area Ornau Jebusæi in qua primo Abra- ham aram ædificaverat. Lapides acutos rudes- que durissimos et molis ingentis habentes decem eubitos crassitudinis, in fundamenta injecit et om- nium totius templi murorum ædificationem ince. pit, edificavitque urbem et templum Domini per annos septem. Ejus longitudo sexaginta cubitorum erat, latitudo viginti et altitudo centum viginti. Et erat domus duorum tabulatorum, ut ait Jo- sephus, et notum est ex libro Paralipomenon. Nemo autem censeat discordare librum Regun cum libro Paralipomenon eo quod hic longitudo dicatur sexaginta cubitorumn, illic vero quadra- C ginta; his enim cubitis addendi sunt viginti cubiti loci dicti Dabir, id est Sancti sanctorum. Illic pariter altitudo dicitur viginti, et quinque cubi- torum, hic autem centum viginti quodl explicatur per Davidem sacrum exemplar templi tradentem tilio suo, et dicentem: Et tabulata sursum facies. › Docet enim nos Regum historia, non modo duo esse sursum tabulata sed tria ; nam dicit Scriptu- ra Varia lectiones et notæ. Per cochleam ascendebant in medium ta- bernaculum, et a medio in tertium. › Latissimus quippe murus habebat cochleam per quam ascen- derent. Et deauravit omue tabulatum, et laquearia omnia. Fecit in muris laminas quinque cubitoru: et aſſxit singulas clavis aureis et Cherubim per totum murum insculpsit. Cum ergo domum ornas- set lapidibus pretiosis, et auro de Ophir eam deaurasset, ut dicitur, et muros et tegumenta et postes et ostia, operuit eam laminis æreis deauratis. Oraculum autem in medio domus ju interiore parte fecerat ut poneret ibi arcam fœderis Domini. Porro oraculum habebat viginti cubitos longitudinis, et viginti cubitos latitudinis, et viginti D cod. * (4165) Glyc. 359,1-340,19. « coil. (4168). 11, 2. - « [l Par. YX? w' Par. | Par. 11, 1-40. Nota cod. cf. il Par. u. 2. cod. * I Reg. v, 2. Varr. to j Reg. vi. 8. Reg. vi, 31; Par. 111, 9. cod. bis. Reg. 1, 29. 'T Reg. v, 19, 20. " Reg. 1, 25-18. (4) δ' ο Κα! κατεχρύσωσε τὸ ὑπερῷον ὅλον καὶ πᾶν

σιον καὶ κειμήλια πάμπολλα ανείλατο. Πειραθέν- τος δὲ αὐτοῦ ἐνδότερον χωρεῖν, οὗ τὰ σώματα Δαυίδ καὶ Σολομῶνος ἐτέθησαν, πῦρ ἐξελθὸν, δύο τῶν δο ρυφόρων αὐτοῦ διέφθειρεν. Μ'. Περὶ τῆς βασιλείας Σολομῶντος. • Μετὰ γοῦν Δαυΐδ ἐβασίλευσε Σολομών, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, ἔτη μ', ή τὴν πανθαύμαστον (528) καὶ θεόσδοτον σοφίαν τὴν ὑπὲρ ἄνθρωπον ὁ θαυμάσιος οὗτος δεξάμενος. “ (2) Καὶ ἐν τῷ τετρακοσιοστῷ καὶ μ' έτει τῆς ἐξόδου τῶν υἱῶν Ἰσραήλ, ἐν τῷ δ' ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ, ἐν τῷ α' μηνὶ Νισάν, ὑπο άρχων ἐτῶν λγ' συνήγαγεν " « ἐργάτας, χιλιάδας π', καὶ λατόμους, χιλιάδας υ' ἐν τῷ Λιβάνῳ ὄρει, καὶ ἐπιστάτας σχ ε, προστησάμενος, ἀπήρξατο τῆς οἰκο - δομῆς • ἐν ὄρει οὗ ὤφθη Κύριος Δαυΐδ, τῷ πατρὶ αὐτοῦ, ἐν ἄλῳ οι Ορνᾶ τοῦ Ἰεβουσαίου, ἐν ᾧ καὶ πρότερον ᾿Αβραὰμ θυσιαστήριον ᾠκοδόμησεν. Καὶ δὴ λίθους ἀκροτόμους καὶ ἀπελεκήτους ήτοι άδα- μαντίους καὶ παμμεγέθεις λίαν εἰς τὰ θεμέλια θέματ νος, ἔχοντας πήχεις ι' τὸ πάχος, καὶ πάσης ὁμοῦ τῆς δομήσεως τοῦ τοίχου τοῦ ναοῦ δ, ᾠκοδόμησε την πό λιν καὶ τὸν ναὸν Κυρίου ἐν ἔτεσιν ζ', μῆκος πήχεων ξ', εύρος πήχεων κ', καὶ ὕψος πήχεων (α' · ο διάρ φον τε γὰρ ἦν, ὥς φησιν Ιώσηπος, ὅπερ οὖν καὶ ἡ τῶν Παραλειπομένων βίϋλος δεδήλωκεν. (3) Μηδείς δὲ νομιζέτω τήνδε την βίβλον πρὸς τὰς Βασιλείας διαφωνεί, δ, ἐπειδὴ τοῦ ναοῦ τὸ μῆκος ἐνταῦθα μὲν ευρίσκομεν πήχεων ξ', ἐκεῖ δὲ μ'· εὑρήσεις δὲ πρὸς τοῖς μ', ἄλλας κ' τοῦ καλουμένου Δαβίρ, τούτεστ: τοῦ Αγίου τῶν ἁγίων· οὕτω πάλιν ἐκεῖ μὲν τὸ ὕψος πήρ χεων κεʹ, ἐνταῦθα δὲ ρκ', ἀμέλει γε καὶ ἐν τῷ πιο ραδείγματι προϋπέφηνεν ὁ θεῖος Δαυΐδ πρὸς τὸν υἱὸν λέγων· « Καὶ τὰ ὑπερῷα ποιήσεις. » Καὶ γὰρ ἡ ἱστορία διδάσκει τῶν Βασιλειῶν, ὅτι οὐ μόνον διόρο φα, ἀλλὰ καὶ τριόροφα εἶχεν ὁ οἶκος ὑπερῷα· Ελι κτὴ γὰρ, φησὶν δε, ἡ ἀνάβασις τι ἦν εἰς τὴν μέσην καὶ ἐπὶ τῆς μέσης εἰς τὰ τριόροφα. Ευρύτατος γὰρ ὑπάρχων ὁ τοίχος, κοχλιοειδῆ τὴν ἀνάβασιν εἶχεν. τὸ ἔδαφος, καὶ δὲ τοῖς τοίχοις ποιήσας πλίνθους σε χρυσᾶ: πενταπήχεις, ἐφ' ἑκάστης πλίνθου καθήλωσε τέσσαρας δ, καὶ Χερουβὶμ ἐπὶ τὸν τοῖχον ὅλον ἔγλυ- ψεν. (5) Κατακοσμήσας οὖν λίθοις τιμίοις καὶ χρυ- σίῳ τῷ ἐκ Σουφὴρ καταχρυσώσας τὸν οἶκον, ὡς εἴ. ρηται, καὶ τοὺς τοίχους, καὶ τὰ ὀρορώματα, καὶ τοὺς πυλῶνας, καὶ τὰ θυρώματα, κεραμίσι χαλκαῖς κεχρυ- σωμέναις τοῦτον ἐσκέπασε. (6) " Καὶ διαχωρίσας ἔνδοθεν τοῦ ναοῦ μέσου τοποτεθῆναι τὴν κιβωτὴν ἐκεῖ διαθήκης Κυρίου, πήχεων κ' τὸ μῆκος, καὶ τὸ πλάτος πήχεων κ', καὶ τὸ ὕψος αὐτοῦ πήχεων κ', περιέσχεν αὐτὸν καὶ τὴν θύραν αὐτοῦ χρυσίῳ συγκεκλεισμένῳ, και για ἁγίων καὶ Δαβὶρ ἐκαλεῖτο. (7) οι Καὶ σε χρύσιον 1. χρύσεον ς οι ἐν ἄλωνι δ' ἀρξάμενος Καὶ ταῦτα ἤρξατο Σ. τοῦ οἰκοδομῆσαι τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ σε δίορον δὲ ξʹ τὸ ὑ. π. λ', τὸ ἐξαπλοῦν. ἡ ἀνάμεσις του. σε ἐν ? πλήν φοίνικας GEORGII HAMARTOLI puit. Cum ipse tentasset interiora penetrare et A Davidis Salomonisque corpora attigisset, ignis exicns duos ejus armigeros combussit. XL. De regno Salomonis. ædificare in B Post Davidem regnavit Salomo filius ejus an - nos quadraginta, vir ille admirandus qui a Deo stupendam et supra vires humani ingenii sapien- tiam acceperat. Et in quadringentesimo quadra- gesimo anno exitus filiorum Israel, in anno quarto regni sui, in primo mense Nisan, anno vilæ sum tricesimo tertio, congregavit operario- rum octoginta millia, et septuaginta millia qui cæderent lapides, quadraginta millia in monte Libani, præpositosque eorum tria millia sexcen- 4os: quo facto, capit Salomon monte, qui demonstratus fuerat David patri ejus in area Ornau Jebusæi in qua primo Abra- ham aram ædificaverat. Lapides acutos rudes- que durissimos et molis ingentis habentes decem eubitos crassitudinis, in fundamenta injecit et om- nium totius templi murorum ædificationem ince. pit, edificavitque urbem et templum Domini per annos septem. Ejus longitudo sexaginta cubitorum erat, latitudo viginti et altitudo centum viginti. Et erat domus duorum tabulatorum, ut ait Jo- sephus, et notum est ex libro Paralipomenon. Nemo autem censeat discordare librum Regun cum libro Paralipomenon eo quod hic longitudo dicatur sexaginta cubitorumn, illic vero quadra- C ginta; his enim cubitis addendi sunt viginti cubiti loci dicti Dabir, id est Sancti sanctorum. Illic pariter altitudo dicitur viginti, et quinque cubi- torum, hic autem centum viginti quodl explicatur per Davidem sacrum exemplar templi tradentem tilio suo, et dicentem: Et tabulata sursum facies. › Docet enim nos Regum historia, non modo duo esse sursum tabulata sed tria ; nam dicit Scriptu- ra Varia lectiones et notæ. Per cochleam ascendebant in medium ta- bernaculum, et a medio in tertium. › Latissimus quippe murus habebat cochleam per quam ascen- derent. Et deauravit omue tabulatum, et laquearia omnia. Fecit in muris laminas quinque cubitoru: et aſſxit singulas clavis aureis et Cherubim per totum murum insculpsit. Cum ergo domum ornas- set lapidibus pretiosis, et auro de Ophir eam deaurasset, ut dicitur, et muros et tegumenta et postes et ostia, operuit eam laminis æreis deauratis. Oraculum autem in medio domus ju interiore parte fecerat ut poneret ibi arcam fœderis Domini. Porro oraculum habebat viginti cubitos longitudinis, et viginti cubitos latitudinis, et viginti D cod. * (4165) Glyc. 359,1-340,19. « coil. (4168). 11, 2. - « [l Par. YX? w' Par. | Par. 11, 1-40. Nota cod. cf. il Par. u. 2. cod. * I Reg. v, 2. Varr. to j Reg. vi. 8. Reg. vi, 31; Par. 111, 9. cod. bis. Reg. 1, 29. 'T Reg. v, 19, 20. " Reg. 1, 25-18. (4) δ' ο Κα! κατεχρύσωσε τὸ ὑπερῷον ὅλον καὶ πᾶν

δύο Χερουβίμ κατασκευάσας ἐκ ξύλων ἀσήπτων, Α ἀνὰ πήχεων τ' τὸ μέγεθος καὶ ἀνὰ πήχεων ε' τὰ πτερύγια έχοντας, πτέρυγος πτέρυξ ήπτετο· καὶ ἀμφοτέρων αἱ λοιπαὶ δύο πτέρυγες, τοῦ τοί- χου τοῦ οἴκου καὶ αἱ πτέρυγες αὐτῶν διαπετασμέναι πήχεων σε κ', ἃ καὶ περιχρυσώσας ἔστησεν ἑκατέ ρωθεν, μέσον δὲ τοῦ ἑσωτάτου οίκου πρὸς τὸ τὴν κιβωτόν συγκαλύπτειν, οὗ καὶ κατὰ πρόσωπον ἐποίησε θυσιαστήριον χρυσοῦν ἐσώτερον τοῦ κατα- πετάσματος, ἐν ᾧ τῆς προθέσεως ἄρτοι ἔκειντο · τὸ δὲ καταπέτασμα ποιήσας ἐξ ὑακίνθου, καὶ κοκκίνου, καὶ βύσσου, καὶ πορφύρας, ἐξύφανεν αὐτὸ χερου- δίμ. (8) σε Τῷ δὲ ναῷ συνῳκοδόμησε πλευράς σε κυκλόθεν ἔξω ἀπὸ πήχεων, ἃς καὶ μέλαθρα κέκλη- κεν, ὥστε τὴν οἰκοδομίαν συνέχειν, καὶ μηδένα τῶν Λευϊτών (325) προσψαύειν τοῖς τοῦ ναοῦ τοίχοις· Ότι διάστημα, φησὶν, δέδωκα τῷ οἴκῳ, ὅπως μὴ ἐπιλαμβάνωνται τῶν τοίχων τοῦ οἴκου · μόνοις γὰρ ἱερεῦσιν εἰσιτὸς· ἦν ὁ πρῶτος ναὸς ὁ καλούμενος Αγια· εἰς δὲ τὰ ῾Αγια τῶν ἁγίων οὐδὲ τούτοις ἐμπεμβαίνειν ἐξῆν, ἀλλὰ μόνος ὁ ἀρχιερεὺς ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ. (9) Πάντα μὲν χρυσός συνεκάλυπτεν, καὶ τὰ χερουβὶμ σε καὶ τοὺς τοίχους καὶ θύρας, ὥστε μηδεμίαν σχεδὸν ἑτέραν ὕλην ἔνδοθεν ὁρᾶσθαι· ὅτι δὲ καὶ μαρμάροις καλλίστοις ὁ ναὸς ἐπεποί- κιλτο, δηλοῖ πάλιν ἡ ἱστορία λέγουσα 66. Ονυχος καὶ λίθου πληρώσας πολυτελούς, λίθους ποικίλους καὶ πάντα λίθον τίμιον εἰς πλῆθος. » (10) Δύο δε στύλους σε ποιήσας χαλκοῦς ἀνὰ πήχεων λε' τὸ ὕψος καὶ τὰς κεφαλὰς ἔχοντας ἀνὰ πήχεων ε' καὶ σπαρ- τίον δεκάπηχυν περικυκλών, ἑκάστῳ στύλῳ τὸ πάν γος, καὶ χρυσοπετάλην, ἐκ δακτύλων σε τὸ πάχος, περικαλύψας, ἔστησεν " αὐτοὺς κατὰ πρόσωπον τοῦ ναοῦ, ἕνα ἐκ δεξιῶν καὶ ἕνα ἐξ εὐωνύμων, καλέσας τὸ ὄνομα τοῦ μὲν Κατόρθωσις, τοῦ δὲ Ἰσχύς. Ἐπὶ δὲ τῶν κεφαλῶν ἐποίησεν τι • ἔργον κρεμαστὸν δ δικτυωμένον, ἐκ χρυσοῦ καὶ κώδωνας χρυσοῦς υ' εἰς τὰ β' δίκτυα καὶ δύο γένη ῥοΐσκων * ἐν τοῖς. δικτύοις, ἅ ἐστιν ἐπάνω τοῦ στύλου. » Καὶ ποιήσας χαλκοῦν δίκτυον ἐκ δακτυλίων, καὶ κ ἴδωνας ω' χαλ- κούς ταλαντιαίους ἐπ᾿ αὐτοῦ ἐξαρτήσας, ἐπέθηκεν αὐτῷ ἐπὶ μηχανημάτων ὑψηλῶν, ἐξεχόντων τοῦ ναοῦ πήχεις κ', ὅπως ἐπισκιάζοι τὸ ἔργον καὶ ἀποσεβεῖ τὰ ὄρνες ἐφιζάνοντα καὶ ἐκκρίνοντα, μολύνειν μέλλοντα, τῷ κτύπῳ τῶν κωδώνων ἀεὶ κινουμένων καὶ ἀναριπιζομένων 78, (11) Καὶ ἐποίησε θυσιαστήριον χαλκοῦν, πήχεων κ' τὸ μῆκος, καὶ πήχεων κ' τὸ πλάτος, καὶ πήχεων ι' τὸ ὕψος ", ὡσαύτως καὶ θάλασσαν ποιήσας χαλκήν το χυτὴν χυτὴν στρογγύλην, καὶ τὰ ὑποστηρίγματα αὐτῆς, ἔχου- πηχ. πηχών συνεκάλυπτεν, καὶ τὰ χερ. 1. συνεκάλυπτεν, καὶ τὰ ὀροφώματα καὶ τὸ ἔδαφος καὶ τὰ χερ. σε δύο δίκτυα | σε δακτύλων Ι. δακτύλου ? (δακτύλ. δακτυλίων. Το ἐστὶ τοὺς στύλους τοῦ αἰλὰμ τοῦ ναοῦ 21. ρ. ἐν τῷ δικτύῳ τῷ ἑνὶ τοῦ συγκαλύψαι τὰς δύο γωλὰθ τῶν χωθαρέθ (στρεπτά κεφαλί δων), ά. κινούμενα καὶ ἀναριπιζόμενα εύρος 1. θ. γ. τ' πήχεων την διαμέτρησιν, στρ. κυκλόθεν καὶ ε' π. τὸ ὑ. καὶ τὸ κ. λ' π. - CHRONICON. - LIB. II. 242° cubitos altitudinis, et operuit illud cum ejus porta auro obriso, el vocatum est Sanctum sanctorum et Dabir. Et fecit duos Cherubim de lignis imputre- scibilibus decem cubitorum altitudinis, habebantque · alas quinque cubitorum latitudinis et alæ duæ se invicem contingebant et utriusque alæ parietem tangcbant. Extensarum alarun longitudo erat viginti cubitorum. Duos Cherubim auro operuit posuitque in utraque oraculi parte in medio domus interioris ad tegendam arcam. Ante eam et intra velum fe- cit altare aureum, in quo panes propositionis po- nebantur; velum autem fecit ex hyacintho, cocco et bysso et purpura, et eo Cherubim obduxit. Cum templo ædificavit quoque latera in gyrum extrinsecus, quæ vocata sunt cubicula; quo factum · est ut utrumque ædificium fuerit contingens, nullus. • que Levitarum tetigerit ipsos parietes templi. Dicitur enim : • Intervallum dedi domui, ut muros templi nemo tangeret. Solis sacerdotibus pervium erat primum templum vocatum Sanctum. Nefas autem erat eosdem intrare in Sanctum sanctorum, quod : soli licebat summo pontifici, et semel tantum in anno. Omnia auro tegebantur, et Cherubim, el- muri, et allaria, ita ut nulla fere alia materia- interius videretur. Distinctum erat templum variis pulcherrimisque marmoribus quod ex historia patet dicente : e Onyx et lapides pretiosi multi erant; varios lapides et omnia marmora magni pretii innumera disposuit. » Finxit et duas colum- B el capitella quinque cubitorum altitudinis, Linea decem cubitorum ambiebat columnam - utramque. Circa columnas ex are golidas circum- duxit laminam auream digiti unius crassitudinis, . posuitque eas in vestibulo templi, unam : dextris, et unam a sinistris, vocavitque unam Rectitudi- nem (Jachin), alteram vero Fortitudinem (Booz). In capitellis fecit rete appensum ex auro, ma logranata quoque quadringenta pro duobus re- tiaculis, et binos ordines malogranatorum in re- tiaculis quæ sunt super columnas. Fecit porro rete aureum ex maculis, suspenditque in co malogra- nata octingenta appendentia singula talentuni unum, extenditque illud super machinis excelsis e C las areas triginta quinque cubitorum altitudinis D templo prominentibus cubitis viginti, ut a solis ardore opus inferius protegeretur, et sonitu campanularum semper agitatarum et motarum fugarentur aves ne supersederent, foedarentque sordibus. Fecit quoque altare æneum viginti cu- bitorum longitudinis, et viginti cubitorum latitu- Variæ lectiones et note. - " *¹ | Reg. vi, 5,. cod. ; sed mox habet tolis litteris. cod. Par. 1, 6? Reg. vul, 13. Reg. vit, 17. cod. cf. infra II Par. 111, 17; Reg. vi, 18. ”|| Par. iv, 13. cod. II Par. IV, 6. 6. Πλευρά & cod. *** £', 5', 5' ?

δύο Χερουβίμ κατασκευάσας ἐκ ξύλων ἀσήπτων, Α ἀνὰ πήχεων τ' τὸ μέγεθος καὶ ἀνὰ πήχεων ε' τὰ πτερύγια έχοντας, πτέρυγος πτέρυξ ήπτετο· καὶ ἀμφοτέρων αἱ λοιπαὶ δύο πτέρυγες, τοῦ τοί- χου τοῦ οἴκου καὶ αἱ πτέρυγες αὐτῶν διαπετασμέναι πήχεων σε κ', ἃ καὶ περιχρυσώσας ἔστησεν ἑκατέ ρωθεν, μέσον δὲ τοῦ ἑσωτάτου οίκου πρὸς τὸ τὴν κιβωτόν συγκαλύπτειν, οὗ καὶ κατὰ πρόσωπον ἐποίησε θυσιαστήριον χρυσοῦν ἐσώτερον τοῦ κατα- πετάσματος, ἐν ᾧ τῆς προθέσεως ἄρτοι ἔκειντο · τὸ δὲ καταπέτασμα ποιήσας ἐξ ὑακίνθου, καὶ κοκκίνου, καὶ βύσσου, καὶ πορφύρας, ἐξύφανεν αὐτὸ χερου- δίμ. (8) σε Τῷ δὲ ναῷ συνῳκοδόμησε πλευράς σε κυκλόθεν ἔξω ἀπὸ πήχεων, ἃς καὶ μέλαθρα κέκλη- κεν, ὥστε τὴν οἰκοδομίαν συνέχειν, καὶ μηδένα τῶν Λευϊτών (325) προσψαύειν τοῖς τοῦ ναοῦ τοίχοις· Ότι διάστημα, φησὶν, δέδωκα τῷ οἴκῳ, ὅπως μὴ ἐπιλαμβάνωνται τῶν τοίχων τοῦ οἴκου · μόνοις γὰρ ἱερεῦσιν εἰσιτὸς· ἦν ὁ πρῶτος ναὸς ὁ καλούμενος Αγια· εἰς δὲ τὰ ῾Αγια τῶν ἁγίων οὐδὲ τούτοις ἐμπεμβαίνειν ἐξῆν, ἀλλὰ μόνος ὁ ἀρχιερεὺς ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ. (9) Πάντα μὲν χρυσός συνεκάλυπτεν, καὶ τὰ χερουβὶμ σε καὶ τοὺς τοίχους καὶ θύρας, ὥστε μηδεμίαν σχεδὸν ἑτέραν ὕλην ἔνδοθεν ὁρᾶσθαι· ὅτι δὲ καὶ μαρμάροις καλλίστοις ὁ ναὸς ἐπεποί- κιλτο, δηλοῖ πάλιν ἡ ἱστορία λέγουσα 66. Ονυχος καὶ λίθου πληρώσας πολυτελούς, λίθους ποικίλους καὶ πάντα λίθον τίμιον εἰς πλῆθος. » (10) Δύο δε στύλους σε ποιήσας χαλκοῦς ἀνὰ πήχεων λε' τὸ ὕψος καὶ τὰς κεφαλὰς ἔχοντας ἀνὰ πήχεων ε' καὶ σπαρ- τίον δεκάπηχυν περικυκλών, ἑκάστῳ στύλῳ τὸ πάν γος, καὶ χρυσοπετάλην, ἐκ δακτύλων σε τὸ πάχος, περικαλύψας, ἔστησεν " αὐτοὺς κατὰ πρόσωπον τοῦ ναοῦ, ἕνα ἐκ δεξιῶν καὶ ἕνα ἐξ εὐωνύμων, καλέσας τὸ ὄνομα τοῦ μὲν Κατόρθωσις, τοῦ δὲ Ἰσχύς. Ἐπὶ δὲ τῶν κεφαλῶν ἐποίησεν τι • ἔργον κρεμαστὸν δ δικτυωμένον, ἐκ χρυσοῦ καὶ κώδωνας χρυσοῦς υ' εἰς τὰ β' δίκτυα καὶ δύο γένη ῥοΐσκων * ἐν τοῖς. δικτύοις, ἅ ἐστιν ἐπάνω τοῦ στύλου. » Καὶ ποιήσας χαλκοῦν δίκτυον ἐκ δακτυλίων, καὶ κ ἴδωνας ω' χαλ- κούς ταλαντιαίους ἐπ᾿ αὐτοῦ ἐξαρτήσας, ἐπέθηκεν αὐτῷ ἐπὶ μηχανημάτων ὑψηλῶν, ἐξεχόντων τοῦ ναοῦ πήχεις κ', ὅπως ἐπισκιάζοι τὸ ἔργον καὶ ἀποσεβεῖ τὰ ὄρνες ἐφιζάνοντα καὶ ἐκκρίνοντα, μολύνειν μέλλοντα, τῷ κτύπῳ τῶν κωδώνων ἀεὶ κινουμένων καὶ ἀναριπιζομένων 78, (11) Καὶ ἐποίησε θυσιαστήριον χαλκοῦν, πήχεων κ' τὸ μῆκος, καὶ πήχεων κ' τὸ πλάτος, καὶ πήχεων ι' τὸ ὕψος ", ὡσαύτως καὶ θάλασσαν ποιήσας χαλκήν το χυτὴν χυτὴν στρογγύλην, καὶ τὰ ὑποστηρίγματα αὐτῆς, ἔχου- πηχ. πηχών συνεκάλυπτεν, καὶ τὰ χερ. 1. συνεκάλυπτεν, καὶ τὰ ὀροφώματα καὶ τὸ ἔδαφος καὶ τὰ χερ. σε δύο δίκτυα | σε δακτύλων Ι. δακτύλου ? (δακτύλ. δακτυλίων. Το ἐστὶ τοὺς στύλους τοῦ αἰλὰμ τοῦ ναοῦ 21. ρ. ἐν τῷ δικτύῳ τῷ ἑνὶ τοῦ συγκαλύψαι τὰς δύο γωλὰθ τῶν χωθαρέθ (στρεπτά κεφαλί δων), ά. κινούμενα καὶ ἀναριπιζόμενα εύρος 1. θ. γ. τ' πήχεων την διαμέτρησιν, στρ. κυκλόθεν καὶ ε' π. τὸ ὑ. καὶ τὸ κ. λ' π. - CHRONICON. - LIB. II. 242° cubitos altitudinis, et operuit illud cum ejus porta auro obriso, el vocatum est Sanctum sanctorum et Dabir. Et fecit duos Cherubim de lignis imputre- scibilibus decem cubitorum altitudinis, habebantque · alas quinque cubitorum latitudinis et alæ duæ se invicem contingebant et utriusque alæ parietem tangcbant. Extensarum alarun longitudo erat viginti cubitorum. Duos Cherubim auro operuit posuitque in utraque oraculi parte in medio domus interioris ad tegendam arcam. Ante eam et intra velum fe- cit altare aureum, in quo panes propositionis po- nebantur; velum autem fecit ex hyacintho, cocco et bysso et purpura, et eo Cherubim obduxit. Cum templo ædificavit quoque latera in gyrum extrinsecus, quæ vocata sunt cubicula; quo factum · est ut utrumque ædificium fuerit contingens, nullus. • que Levitarum tetigerit ipsos parietes templi. Dicitur enim : • Intervallum dedi domui, ut muros templi nemo tangeret. Solis sacerdotibus pervium erat primum templum vocatum Sanctum. Nefas autem erat eosdem intrare in Sanctum sanctorum, quod : soli licebat summo pontifici, et semel tantum in anno. Omnia auro tegebantur, et Cherubim, el- muri, et allaria, ita ut nulla fere alia materia- interius videretur. Distinctum erat templum variis pulcherrimisque marmoribus quod ex historia patet dicente : e Onyx et lapides pretiosi multi erant; varios lapides et omnia marmora magni pretii innumera disposuit. » Finxit et duas colum- B el capitella quinque cubitorum altitudinis, Linea decem cubitorum ambiebat columnam - utramque. Circa columnas ex are golidas circum- duxit laminam auream digiti unius crassitudinis, . posuitque eas in vestibulo templi, unam : dextris, et unam a sinistris, vocavitque unam Rectitudi- nem (Jachin), alteram vero Fortitudinem (Booz). In capitellis fecit rete appensum ex auro, ma logranata quoque quadringenta pro duobus re- tiaculis, et binos ordines malogranatorum in re- tiaculis quæ sunt super columnas. Fecit porro rete aureum ex maculis, suspenditque in co malogra- nata octingenta appendentia singula talentuni unum, extenditque illud super machinis excelsis e C las areas triginta quinque cubitorum altitudinis D templo prominentibus cubitis viginti, ut a solis ardore opus inferius protegeretur, et sonitu campanularum semper agitatarum et motarum fugarentur aves ne supersederent, foedarentque sordibus. Fecit quoque altare æneum viginti cu- bitorum longitudinis, et viginti cubitorum latitu- Variæ lectiones et note. - " *¹ | Reg. vi, 5,. cod. ; sed mox habet tolis litteris. cod. Par. 1, 6? Reg. vul, 13. Reg. vit, 17. cod. cf. infra II Par. 111, 17; Reg. vi, 18. ”|| Par. iv, 13. cod. II Par. IV, 6. 6. Πλευρά & cod. *** £', 5', 5' ?

δύο Χερουβίμ κατασκευάσας ἐκ ξύλων ἀσήπτων, Α ἀνὰ πήχεων τ' τὸ μέγεθος καὶ ἀνὰ πήχεων ε' τὰ πτερύγια έχοντας, πτέρυγος πτέρυξ ήπτετο· καὶ ἀμφοτέρων αἱ λοιπαὶ δύο πτέρυγες, τοῦ τοί- χου τοῦ οἴκου καὶ αἱ πτέρυγες αὐτῶν διαπετασμέναι πήχεων σε κ', ἃ καὶ περιχρυσώσας ἔστησεν ἑκατέ ρωθεν, μέσον δὲ τοῦ ἑσωτάτου οίκου πρὸς τὸ τὴν κιβωτόν συγκαλύπτειν, οὗ καὶ κατὰ πρόσωπον ἐποίησε θυσιαστήριον χρυσοῦν ἐσώτερον τοῦ κατα- πετάσματος, ἐν ᾧ τῆς προθέσεως ἄρτοι ἔκειντο · τὸ δὲ καταπέτασμα ποιήσας ἐξ ὑακίνθου, καὶ κοκκίνου, καὶ βύσσου, καὶ πορφύρας, ἐξύφανεν αὐτὸ χερου- δίμ. (8) σε Τῷ δὲ ναῷ συνῳκοδόμησε πλευράς σε κυκλόθεν ἔξω ἀπὸ πήχεων, ἃς καὶ μέλαθρα κέκλη- κεν, ὥστε τὴν οἰκοδομίαν συνέχειν, καὶ μηδένα τῶν Λευϊτών (325) προσψαύειν τοῖς τοῦ ναοῦ τοίχοις· Ότι διάστημα, φησὶν, δέδωκα τῷ οἴκῳ, ὅπως μὴ ἐπιλαμβάνωνται τῶν τοίχων τοῦ οἴκου · μόνοις γὰρ ἱερεῦσιν εἰσιτὸς· ἦν ὁ πρῶτος ναὸς ὁ καλούμενος Αγια· εἰς δὲ τὰ ῾Αγια τῶν ἁγίων οὐδὲ τούτοις ἐμπεμβαίνειν ἐξῆν, ἀλλὰ μόνος ὁ ἀρχιερεὺς ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ. (9) Πάντα μὲν χρυσός συνεκάλυπτεν, καὶ τὰ χερουβὶμ σε καὶ τοὺς τοίχους καὶ θύρας, ὥστε μηδεμίαν σχεδὸν ἑτέραν ὕλην ἔνδοθεν ὁρᾶσθαι· ὅτι δὲ καὶ μαρμάροις καλλίστοις ὁ ναὸς ἐπεποί- κιλτο, δηλοῖ πάλιν ἡ ἱστορία λέγουσα 66. Ονυχος καὶ λίθου πληρώσας πολυτελούς, λίθους ποικίλους καὶ πάντα λίθον τίμιον εἰς πλῆθος. » (10) Δύο δε στύλους σε ποιήσας χαλκοῦς ἀνὰ πήχεων λε' τὸ ὕψος καὶ τὰς κεφαλὰς ἔχοντας ἀνὰ πήχεων ε' καὶ σπαρ- τίον δεκάπηχυν περικυκλών, ἑκάστῳ στύλῳ τὸ πάν γος, καὶ χρυσοπετάλην, ἐκ δακτύλων σε τὸ πάχος, περικαλύψας, ἔστησεν " αὐτοὺς κατὰ πρόσωπον τοῦ ναοῦ, ἕνα ἐκ δεξιῶν καὶ ἕνα ἐξ εὐωνύμων, καλέσας τὸ ὄνομα τοῦ μὲν Κατόρθωσις, τοῦ δὲ Ἰσχύς. Ἐπὶ δὲ τῶν κεφαλῶν ἐποίησεν τι • ἔργον κρεμαστὸν δ δικτυωμένον, ἐκ χρυσοῦ καὶ κώδωνας χρυσοῦς υ' εἰς τὰ β' δίκτυα καὶ δύο γένη ῥοΐσκων * ἐν τοῖς. δικτύοις, ἅ ἐστιν ἐπάνω τοῦ στύλου. » Καὶ ποιήσας χαλκοῦν δίκτυον ἐκ δακτυλίων, καὶ κ ἴδωνας ω' χαλ- κούς ταλαντιαίους ἐπ᾿ αὐτοῦ ἐξαρτήσας, ἐπέθηκεν αὐτῷ ἐπὶ μηχανημάτων ὑψηλῶν, ἐξεχόντων τοῦ ναοῦ πήχεις κ', ὅπως ἐπισκιάζοι τὸ ἔργον καὶ ἀποσεβεῖ τὰ ὄρνες ἐφιζάνοντα καὶ ἐκκρίνοντα, μολύνειν μέλλοντα, τῷ κτύπῳ τῶν κωδώνων ἀεὶ κινουμένων καὶ ἀναριπιζομένων 78, (11) Καὶ ἐποίησε θυσιαστήριον χαλκοῦν, πήχεων κ' τὸ μῆκος, καὶ πήχεων κ' τὸ πλάτος, καὶ πήχεων ι' τὸ ὕψος ", ὡσαύτως καὶ θάλασσαν ποιήσας χαλκήν το χυτὴν χυτὴν στρογγύλην, καὶ τὰ ὑποστηρίγματα αὐτῆς, ἔχου- πηχ. πηχών συνεκάλυπτεν, καὶ τὰ χερ. 1. συνεκάλυπτεν, καὶ τὰ ὀροφώματα καὶ τὸ ἔδαφος καὶ τὰ χερ. σε δύο δίκτυα | σε δακτύλων Ι. δακτύλου ? (δακτύλ. δακτυλίων. Το ἐστὶ τοὺς στύλους τοῦ αἰλὰμ τοῦ ναοῦ 21. ρ. ἐν τῷ δικτύῳ τῷ ἑνὶ τοῦ συγκαλύψαι τὰς δύο γωλὰθ τῶν χωθαρέθ (στρεπτά κεφαλί δων), ά. κινούμενα καὶ ἀναριπιζόμενα εύρος 1. θ. γ. τ' πήχεων την διαμέτρησιν, στρ. κυκλόθεν καὶ ε' π. τὸ ὑ. καὶ τὸ κ. λ' π. - CHRONICON. - LIB. II. 242° cubitos altitudinis, et operuit illud cum ejus porta auro obriso, el vocatum est Sanctum sanctorum et Dabir. Et fecit duos Cherubim de lignis imputre- scibilibus decem cubitorum altitudinis, habebantque · alas quinque cubitorum latitudinis et alæ duæ se invicem contingebant et utriusque alæ parietem tangcbant. Extensarum alarun longitudo erat viginti cubitorum. Duos Cherubim auro operuit posuitque in utraque oraculi parte in medio domus interioris ad tegendam arcam. Ante eam et intra velum fe- cit altare aureum, in quo panes propositionis po- nebantur; velum autem fecit ex hyacintho, cocco et bysso et purpura, et eo Cherubim obduxit. Cum templo ædificavit quoque latera in gyrum extrinsecus, quæ vocata sunt cubicula; quo factum · est ut utrumque ædificium fuerit contingens, nullus. • que Levitarum tetigerit ipsos parietes templi. Dicitur enim : • Intervallum dedi domui, ut muros templi nemo tangeret. Solis sacerdotibus pervium erat primum templum vocatum Sanctum. Nefas autem erat eosdem intrare in Sanctum sanctorum, quod : soli licebat summo pontifici, et semel tantum in anno. Omnia auro tegebantur, et Cherubim, el- muri, et allaria, ita ut nulla fere alia materia- interius videretur. Distinctum erat templum variis pulcherrimisque marmoribus quod ex historia patet dicente : e Onyx et lapides pretiosi multi erant; varios lapides et omnia marmora magni pretii innumera disposuit. » Finxit et duas colum- B el capitella quinque cubitorum altitudinis, Linea decem cubitorum ambiebat columnam - utramque. Circa columnas ex are golidas circum- duxit laminam auream digiti unius crassitudinis, . posuitque eas in vestibulo templi, unam : dextris, et unam a sinistris, vocavitque unam Rectitudi- nem (Jachin), alteram vero Fortitudinem (Booz). In capitellis fecit rete appensum ex auro, ma logranata quoque quadringenta pro duobus re- tiaculis, et binos ordines malogranatorum in re- tiaculis quæ sunt super columnas. Fecit porro rete aureum ex maculis, suspenditque in co malogra- nata octingenta appendentia singula talentuni unum, extenditque illud super machinis excelsis e C las areas triginta quinque cubitorum altitudinis D templo prominentibus cubitis viginti, ut a solis ardore opus inferius protegeretur, et sonitu campanularum semper agitatarum et motarum fugarentur aves ne supersederent, foedarentque sordibus. Fecit quoque altare æneum viginti cu- bitorum longitudinis, et viginti cubitorum latitu- Variæ lectiones et note. - " *¹ | Reg. vi, 5,. cod. ; sed mox habet tolis litteris. cod. Par. 1, 6? Reg. vul, 13. Reg. vit, 17. cod. cf. infra II Par. 111, 17; Reg. vi, 18. ”|| Par. iv, 13. cod. II Par. IV, 6. 6. Πλευρά & cod. *** £', 5', 5' ?

δύο Χερουβίμ κατασκευάσας ἐκ ξύλων ἀσήπτων, Α ἀνὰ πήχεων τ' τὸ μέγεθος καὶ ἀνὰ πήχεων ε' τὰ πτερύγια έχοντας, πτέρυγος πτέρυξ ήπτετο· καὶ ἀμφοτέρων αἱ λοιπαὶ δύο πτέρυγες, τοῦ τοί- χου τοῦ οἴκου καὶ αἱ πτέρυγες αὐτῶν διαπετασμέναι πήχεων σε κ', ἃ καὶ περιχρυσώσας ἔστησεν ἑκατέ ρωθεν, μέσον δὲ τοῦ ἑσωτάτου οίκου πρὸς τὸ τὴν κιβωτόν συγκαλύπτειν, οὗ καὶ κατὰ πρόσωπον ἐποίησε θυσιαστήριον χρυσοῦν ἐσώτερον τοῦ κατα- πετάσματος, ἐν ᾧ τῆς προθέσεως ἄρτοι ἔκειντο · τὸ δὲ καταπέτασμα ποιήσας ἐξ ὑακίνθου, καὶ κοκκίνου, καὶ βύσσου, καὶ πορφύρας, ἐξύφανεν αὐτὸ χερου- δίμ. (8) σε Τῷ δὲ ναῷ συνῳκοδόμησε πλευράς σε κυκλόθεν ἔξω ἀπὸ πήχεων, ἃς καὶ μέλαθρα κέκλη- κεν, ὥστε τὴν οἰκοδομίαν συνέχειν, καὶ μηδένα τῶν Λευϊτών (325) προσψαύειν τοῖς τοῦ ναοῦ τοίχοις· Ότι διάστημα, φησὶν, δέδωκα τῷ οἴκῳ, ὅπως μὴ ἐπιλαμβάνωνται τῶν τοίχων τοῦ οἴκου · μόνοις γὰρ ἱερεῦσιν εἰσιτὸς· ἦν ὁ πρῶτος ναὸς ὁ καλούμενος Αγια· εἰς δὲ τὰ ῾Αγια τῶν ἁγίων οὐδὲ τούτοις ἐμπεμβαίνειν ἐξῆν, ἀλλὰ μόνος ὁ ἀρχιερεὺς ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ. (9) Πάντα μὲν χρυσός συνεκάλυπτεν, καὶ τὰ χερουβὶμ σε καὶ τοὺς τοίχους καὶ θύρας, ὥστε μηδεμίαν σχεδὸν ἑτέραν ὕλην ἔνδοθεν ὁρᾶσθαι· ὅτι δὲ καὶ μαρμάροις καλλίστοις ὁ ναὸς ἐπεποί- κιλτο, δηλοῖ πάλιν ἡ ἱστορία λέγουσα 66. Ονυχος καὶ λίθου πληρώσας πολυτελούς, λίθους ποικίλους καὶ πάντα λίθον τίμιον εἰς πλῆθος. » (10) Δύο δε στύλους σε ποιήσας χαλκοῦς ἀνὰ πήχεων λε' τὸ ὕψος καὶ τὰς κεφαλὰς ἔχοντας ἀνὰ πήχεων ε' καὶ σπαρ- τίον δεκάπηχυν περικυκλών, ἑκάστῳ στύλῳ τὸ πάν γος, καὶ χρυσοπετάλην, ἐκ δακτύλων σε τὸ πάχος, περικαλύψας, ἔστησεν " αὐτοὺς κατὰ πρόσωπον τοῦ ναοῦ, ἕνα ἐκ δεξιῶν καὶ ἕνα ἐξ εὐωνύμων, καλέσας τὸ ὄνομα τοῦ μὲν Κατόρθωσις, τοῦ δὲ Ἰσχύς. Ἐπὶ δὲ τῶν κεφαλῶν ἐποίησεν τι • ἔργον κρεμαστὸν δ δικτυωμένον, ἐκ χρυσοῦ καὶ κώδωνας χρυσοῦς υ' εἰς τὰ β' δίκτυα καὶ δύο γένη ῥοΐσκων * ἐν τοῖς. δικτύοις, ἅ ἐστιν ἐπάνω τοῦ στύλου. » Καὶ ποιήσας χαλκοῦν δίκτυον ἐκ δακτυλίων, καὶ κ ἴδωνας ω' χαλ- κούς ταλαντιαίους ἐπ᾿ αὐτοῦ ἐξαρτήσας, ἐπέθηκεν αὐτῷ ἐπὶ μηχανημάτων ὑψηλῶν, ἐξεχόντων τοῦ ναοῦ πήχεις κ', ὅπως ἐπισκιάζοι τὸ ἔργον καὶ ἀποσεβεῖ τὰ ὄρνες ἐφιζάνοντα καὶ ἐκκρίνοντα, μολύνειν μέλλοντα, τῷ κτύπῳ τῶν κωδώνων ἀεὶ κινουμένων καὶ ἀναριπιζομένων 78, (11) Καὶ ἐποίησε θυσιαστήριον χαλκοῦν, πήχεων κ' τὸ μῆκος, καὶ πήχεων κ' τὸ πλάτος, καὶ πήχεων ι' τὸ ὕψος ", ὡσαύτως καὶ θάλασσαν ποιήσας χαλκήν το χυτὴν χυτὴν στρογγύλην, καὶ τὰ ὑποστηρίγματα αὐτῆς, ἔχου- πηχ. πηχών συνεκάλυπτεν, καὶ τὰ χερ. 1. συνεκάλυπτεν, καὶ τὰ ὀροφώματα καὶ τὸ ἔδαφος καὶ τὰ χερ. σε δύο δίκτυα | σε δακτύλων Ι. δακτύλου ? (δακτύλ. δακτυλίων. Το ἐστὶ τοὺς στύλους τοῦ αἰλὰμ τοῦ ναοῦ 21. ρ. ἐν τῷ δικτύῳ τῷ ἑνὶ τοῦ συγκαλύψαι τὰς δύο γωλὰθ τῶν χωθαρέθ (στρεπτά κεφαλί δων), ά. κινούμενα καὶ ἀναριπιζόμενα εύρος 1. θ. γ. τ' πήχεων την διαμέτρησιν, στρ. κυκλόθεν καὶ ε' π. τὸ ὑ. καὶ τὸ κ. λ' π. - CHRONICON. - LIB. II. 242° cubitos altitudinis, et operuit illud cum ejus porta auro obriso, el vocatum est Sanctum sanctorum et Dabir. Et fecit duos Cherubim de lignis imputre- scibilibus decem cubitorum altitudinis, habebantque · alas quinque cubitorum latitudinis et alæ duæ se invicem contingebant et utriusque alæ parietem tangcbant. Extensarum alarun longitudo erat viginti cubitorum. Duos Cherubim auro operuit posuitque in utraque oraculi parte in medio domus interioris ad tegendam arcam. Ante eam et intra velum fe- cit altare aureum, in quo panes propositionis po- nebantur; velum autem fecit ex hyacintho, cocco et bysso et purpura, et eo Cherubim obduxit. Cum templo ædificavit quoque latera in gyrum extrinsecus, quæ vocata sunt cubicula; quo factum · est ut utrumque ædificium fuerit contingens, nullus. • que Levitarum tetigerit ipsos parietes templi. Dicitur enim : • Intervallum dedi domui, ut muros templi nemo tangeret. Solis sacerdotibus pervium erat primum templum vocatum Sanctum. Nefas autem erat eosdem intrare in Sanctum sanctorum, quod : soli licebat summo pontifici, et semel tantum in anno. Omnia auro tegebantur, et Cherubim, el- muri, et allaria, ita ut nulla fere alia materia- interius videretur. Distinctum erat templum variis pulcherrimisque marmoribus quod ex historia patet dicente : e Onyx et lapides pretiosi multi erant; varios lapides et omnia marmora magni pretii innumera disposuit. » Finxit et duas colum- B el capitella quinque cubitorum altitudinis, Linea decem cubitorum ambiebat columnam - utramque. Circa columnas ex are golidas circum- duxit laminam auream digiti unius crassitudinis, . posuitque eas in vestibulo templi, unam : dextris, et unam a sinistris, vocavitque unam Rectitudi- nem (Jachin), alteram vero Fortitudinem (Booz). In capitellis fecit rete appensum ex auro, ma logranata quoque quadringenta pro duobus re- tiaculis, et binos ordines malogranatorum in re- tiaculis quæ sunt super columnas. Fecit porro rete aureum ex maculis, suspenditque in co malogra- nata octingenta appendentia singula talentuni unum, extenditque illud super machinis excelsis e C las areas triginta quinque cubitorum altitudinis D templo prominentibus cubitis viginti, ut a solis ardore opus inferius protegeretur, et sonitu campanularum semper agitatarum et motarum fugarentur aves ne supersederent, foedarentque sordibus. Fecit quoque altare æneum viginti cu- bitorum longitudinis, et viginti cubitorum latitu- Variæ lectiones et note. - " *¹ | Reg. vi, 5,. cod. ; sed mox habet tolis litteris. cod. Par. 1, 6? Reg. vul, 13. Reg. vit, 17. cod. cf. infra II Par. 111, 17; Reg. vi, 18. ”|| Par. iv, 13. cod. II Par. IV, 6. 6. Πλευρά & cod. *** £', 5', 5' ?

ἀνὴρ ἡγούμενος ἐν Ἰσραήλ. . Ἐὰν δὲ ἀποστρα- φέντες ἀποστραφῆτε ὑμεῖς καὶ τὰ τέκνα ὑμῶν ἀπ' ἐμοῦ, καὶ μὴ φυλάξητε τὰς ἐντολάς μου, καὶ που ρευθῆτε, καὶ δουλεύσητε θεοῖς ἑτέροις καὶ προσκυ νήσητε αὐτοῖς, ἐξαρῶ τὸν Ἰσραὴλ ἀπὸ τῆς γῆς, ἦς ἔδωκα αὐτῷ, καὶ τὸν οἶκον τοῦτον, δν ἡγίασα ἐν ὀνόματί μου, ἀποῤῥέψω ἀπὸ προσώπου μου. Και Επται Ἰσραὴλ εἰς ἀφανισμὸν καὶ εἰς λάλημα εἰς τὰ ἔθνη πάντα· καὶ ὁ οἶκος οὗτος ὁ ὑψηλὸς καὶ μέσ γας, ἔσται πᾶς ὁ διαπορευόμενος δι' αὐτοῦ, ἐκστή - σεται καὶ συριεῖ, καὶ ἐροῦσιν· . ᾿Ανθ' ὧν ἐγκατέ- λιπον Κύριον τὸν Θεὸν αὐτῶν καὶ ἀντελάβοντο θεῶν ἀλλοτρίων, διὰ τοῦτο ἐπήγαγε Κύριος τὴν κακίαν ταύτην. » Β λεως δειμάμενος νὰ κατὰ νῶτον τετραμμένον καὶ τὰ ὄπισθεν πρὸς βορρᾶν ἔχοντα, λιθίνῳ περιβόλῳ τοῦτον συνέκλεισε 8. (19) Τὴν δὲ πόλιν μεγίστην καὶ περικαλλή καταρτίσας ἐκ λίθων λευκῶν καὶ ὅλην καταστρώσας καὶ τὸ περίμετρον αὐτῆς ποιήσας ἀπὸ τείχους εἰς τεῖχος, μεταξὺ τὸ διάστημα ἔχουσαν στάδια μ', μίλια ἓξ ἥμισυ, δυσάλωτον ταύτην πάντοθεν κατεσκεύασε. Περιτειχίσας γὰρ αὐτὴν τρισὶ τείχεσι καὶ φάραγξιν ἀπεῤῥογυίαις κατάῤῥυτον ὕδασιν ὅλην ἐποίησεν, ὥστε ἐκ τῆς ἀποῤῥοίας τοὺς κήπους αὐτῶν καταρδεύεσθαι· (Εκε το γὰρ ἡ πόλις ἐπὶ μετεώρου καὶ τραχέως τόπου, ἐν ᾧ ὑπῆρχε πηγή τις πολύῤῥυτος ἀεννάως επιρρέουσα. Πολλὰ δὲ καὶ ἄλλα ὕδατα έβρυον ἐν αὐτῇ πότιμα [καὶ] ἀδιάλειπτα). (20) Ο δέ γε λαμ- πρὸς καὶ περιώνυμος ναὸς ἐκεῖνος, ἀξιάγαστος ὢν ἀληθῶς καὶ περίδοξος πάνυ καὶ τῆς Σολομῶντος σοφίας ενάρετος κήρυξ, μᾶλλον δὲ τοῦ προστετα χότος γενεσιουργοῦ πάντων Θεοῦ καὶ συνεργήσαν τος. Οὐ γὰρ γέγονε τοιοῦτος ναὸς ἐπὶ τῆς γῆς, ὅθεν καὶ Ἰουδαῖοι ἐπὶ τῇ μεγαλουργία τούτου καὶ πολυολβίς σεμνυνόμενοι ἔλεγον· ο Ναός Κυρίου, ναός Κυρίου, ναός Κυρίου. » Καὶ γὰρ ὁ διαταξάμε- νος ἐκέλευσεν αὐτὸν μετὰ φιλοτιμίας γενέσθαι πολο λῆς, ἐπειδὴ κἀκεῖνοι τοῖς σωματικοῖς μᾶλλον ἐφείλ- κοντο καὶ ἐφέποντο. Καὶ οὐκ ἐν τούτοις μόνον σεμνὸς ἦν, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ εἶναι καὶ μόνον ἐν τῷ κόσμῳ· οἱ γὰρ (335) ἀπὸ τῶν περάτων τῆς γῆς ἐκεῖσε ἤρχοντο και μάλιστα μετὰ τοὺς μετέπειτα χρόνους· καὶ τοῦτο δηλῶν ὁ Λουκᾶς ἐν ταῖς Πράξε• σιν ἔλεγεν ", ο Ησαν ἐκεῖ Πάρθοι, καὶ Μῆδοι, καὶ Ἐλαμῖται, καὶ οἱ κατοικοῦντες Μεσοποταμίαν, Ἰουδαίαν τε καὶ Καππαδοκίαν, Πόντον καὶ τὴν Ασίαν, Φρυγίαν τε καὶ Παμφυλίαν, Αἴγυπτον καὶ τὰ μέρη τῆς Λιβύης τῆς κατὰ Κυρήνην. » Οἱ οὖν πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης ἐκεῖ συνήγοντο, καὶ που λυθρύλλητον ἄγαν καὶ διαβόητον ἐτύγχανε τοῦ ναοῦ το όνομα. Καν διαφόρως κατελύθη, καὶ πάλιν με δημ. οι ἀπερογγύες CHRONICON. - LIB. II. A feretur vir de genere tuo de solio Israel. Si autem obstinate aversi fueritis vos et filii vestri, non custodientes, mandata mea, sed abieritis et colue- ritis deos alienos et adoraveritis eos, auferam Israel de superficie terra quam dedi eis, et templum quod sanctificavi nomini meo, proji- ciam a conspectu meo eritque Israel in pro. verbium et in fabulam cunctis populis. Et domus hæc erit in exemplum ; omnis qui transierit per eam stupebit et sibilabit et dicet: Quia dereli- querunt Dominum Deum suum, et secuti sunt deos alienos, idcirco induxit Dominus super eos omne malum hoc. › D Parthi et Medi et Elamnitæ, et qui habitant Mes Edificatum est templum in medio urbis ; dor- sum et posteriora ejus versus Aquilonem erant, cinxitque illud Salomon muro lapideo. Urbem maximam et pulcherrimam construxit lapidibus albis, totamque planam elfecit. Perimetrum fecit a muro ad murum, spatiumque erat quadraginta stadiorum, et ex omni parte difficilis expugnatu omnino erat civitas. Triplici enim muro circum- εinxit eam, profundisque foreis excavatis perviam aquis totam reddidit, ita ut et ipsi horti aquis Auentibus irrigarentur. Sedebat civitas in loco excelso adituque difficili, in quo erat fons abundans semper Quens. Multi alii fontes quorum aquæ po- tabiles et indeficientes erant, in urbe scatebant. Templum vero hoc clarum famosumque, mirabile et sane inclytum sapientiæ Salomonis eximius C erat præco, praesertim vero sapientiæ illius, qui, prior illud ordinaverat, universorum scilicet Crea toris qui ædificantes adjuverat. Non enim simile fuit templum super terram, unde Judæi de ejus. magnificentia et majestate gloriantes dicebant : • Templum Domini, templum Domini, templum Domini ! » Jusserat Dominus templum hoc feri cuin magnificentia, quia Judæi plus æquo rebus temporalibus adhærebant. Non autem in ista sola magnificentia sita erat ejus gloria, sed inde pro- veniebat quod solum esset in mundo universo; ad illud enim. veniebant Judæi a finibus terræ, et præsertim in temporibus novissimis ; quod indicat Lucas in Actibus apostolorum dicens: Erant ibi sopotamiam, Judæam et Cappadociam, Pontum et Asiam, Phrygiam et Pamphyliam, Ægyptum et parles Libyæ quæ est circa Cyrenem. » Viri igitur ex omni terra huc confluebant, unde cele.. bre multum et famosum factum est nomen tem- pli, etsi destructum fuerit reædificatum, usque ad extremam ejus ruinam. Omnia quæ collegit sapientia Salomonis visa sunt sacro Ezechiel post. cod. Varia lectiones et notæ. ** Ged. 161,15-20. cod. Act. 11, 9,10.. (48) Τον μέντοι ναὸν ὁ Σολομών μέσον τῆς πόλ

ἀνὴρ ἡγούμενος ἐν Ἰσραήλ. . Ἐὰν δὲ ἀποστρα- φέντες ἀποστραφῆτε ὑμεῖς καὶ τὰ τέκνα ὑμῶν ἀπ' ἐμοῦ, καὶ μὴ φυλάξητε τὰς ἐντολάς μου, καὶ που ρευθῆτε, καὶ δουλεύσητε θεοῖς ἑτέροις καὶ προσκυ νήσητε αὐτοῖς, ἐξαρῶ τὸν Ἰσραὴλ ἀπὸ τῆς γῆς, ἦς ἔδωκα αὐτῷ, καὶ τὸν οἶκον τοῦτον, δν ἡγίασα ἐν ὀνόματί μου, ἀποῤῥέψω ἀπὸ προσώπου μου. Και Επται Ἰσραὴλ εἰς ἀφανισμὸν καὶ εἰς λάλημα εἰς τὰ ἔθνη πάντα· καὶ ὁ οἶκος οὗτος ὁ ὑψηλὸς καὶ μέσ γας, ἔσται πᾶς ὁ διαπορευόμενος δι' αὐτοῦ, ἐκστή - σεται καὶ συριεῖ, καὶ ἐροῦσιν· . ᾿Ανθ' ὧν ἐγκατέ- λιπον Κύριον τὸν Θεὸν αὐτῶν καὶ ἀντελάβοντο θεῶν ἀλλοτρίων, διὰ τοῦτο ἐπήγαγε Κύριος τὴν κακίαν ταύτην. » Β λεως δειμάμενος νὰ κατὰ νῶτον τετραμμένον καὶ τὰ ὄπισθεν πρὸς βορρᾶν ἔχοντα, λιθίνῳ περιβόλῳ τοῦτον συνέκλεισε 8. (19) Τὴν δὲ πόλιν μεγίστην καὶ περικαλλή καταρτίσας ἐκ λίθων λευκῶν καὶ ὅλην καταστρώσας καὶ τὸ περίμετρον αὐτῆς ποιήσας ἀπὸ τείχους εἰς τεῖχος, μεταξὺ τὸ διάστημα ἔχουσαν στάδια μ', μίλια ἓξ ἥμισυ, δυσάλωτον ταύτην πάντοθεν κατεσκεύασε. Περιτειχίσας γὰρ αὐτὴν τρισὶ τείχεσι καὶ φάραγξιν ἀπεῤῥογυίαις κατάῤῥυτον ὕδασιν ὅλην ἐποίησεν, ὥστε ἐκ τῆς ἀποῤῥοίας τοὺς κήπους αὐτῶν καταρδεύεσθαι· (Εκε το γὰρ ἡ πόλις ἐπὶ μετεώρου καὶ τραχέως τόπου, ἐν ᾧ ὑπῆρχε πηγή τις πολύῤῥυτος ἀεννάως επιρρέουσα. Πολλὰ δὲ καὶ ἄλλα ὕδατα έβρυον ἐν αὐτῇ πότιμα [καὶ] ἀδιάλειπτα). (20) Ο δέ γε λαμ- πρὸς καὶ περιώνυμος ναὸς ἐκεῖνος, ἀξιάγαστος ὢν ἀληθῶς καὶ περίδοξος πάνυ καὶ τῆς Σολομῶντος σοφίας ενάρετος κήρυξ, μᾶλλον δὲ τοῦ προστετα χότος γενεσιουργοῦ πάντων Θεοῦ καὶ συνεργήσαν τος. Οὐ γὰρ γέγονε τοιοῦτος ναὸς ἐπὶ τῆς γῆς, ὅθεν καὶ Ἰουδαῖοι ἐπὶ τῇ μεγαλουργία τούτου καὶ πολυολβίς σεμνυνόμενοι ἔλεγον· ο Ναός Κυρίου, ναός Κυρίου, ναός Κυρίου. » Καὶ γὰρ ὁ διαταξάμε- νος ἐκέλευσεν αὐτὸν μετὰ φιλοτιμίας γενέσθαι πολο λῆς, ἐπειδὴ κἀκεῖνοι τοῖς σωματικοῖς μᾶλλον ἐφείλ- κοντο καὶ ἐφέποντο. Καὶ οὐκ ἐν τούτοις μόνον σεμνὸς ἦν, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ εἶναι καὶ μόνον ἐν τῷ κόσμῳ· οἱ γὰρ (335) ἀπὸ τῶν περάτων τῆς γῆς ἐκεῖσε ἤρχοντο και μάλιστα μετὰ τοὺς μετέπειτα χρόνους· καὶ τοῦτο δηλῶν ὁ Λουκᾶς ἐν ταῖς Πράξε• σιν ἔλεγεν ", ο Ησαν ἐκεῖ Πάρθοι, καὶ Μῆδοι, καὶ Ἐλαμῖται, καὶ οἱ κατοικοῦντες Μεσοποταμίαν, Ἰουδαίαν τε καὶ Καππαδοκίαν, Πόντον καὶ τὴν Ασίαν, Φρυγίαν τε καὶ Παμφυλίαν, Αἴγυπτον καὶ τὰ μέρη τῆς Λιβύης τῆς κατὰ Κυρήνην. » Οἱ οὖν πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης ἐκεῖ συνήγοντο, καὶ που λυθρύλλητον ἄγαν καὶ διαβόητον ἐτύγχανε τοῦ ναοῦ το όνομα. Καν διαφόρως κατελύθη, καὶ πάλιν με δημ. οι ἀπερογγύες CHRONICON. - LIB. II. A feretur vir de genere tuo de solio Israel. Si autem obstinate aversi fueritis vos et filii vestri, non custodientes, mandata mea, sed abieritis et colue- ritis deos alienos et adoraveritis eos, auferam Israel de superficie terra quam dedi eis, et templum quod sanctificavi nomini meo, proji- ciam a conspectu meo eritque Israel in pro. verbium et in fabulam cunctis populis. Et domus hæc erit in exemplum ; omnis qui transierit per eam stupebit et sibilabit et dicet: Quia dereli- querunt Dominum Deum suum, et secuti sunt deos alienos, idcirco induxit Dominus super eos omne malum hoc. › D Parthi et Medi et Elamnitæ, et qui habitant Mes Edificatum est templum in medio urbis ; dor- sum et posteriora ejus versus Aquilonem erant, cinxitque illud Salomon muro lapideo. Urbem maximam et pulcherrimam construxit lapidibus albis, totamque planam elfecit. Perimetrum fecit a muro ad murum, spatiumque erat quadraginta stadiorum, et ex omni parte difficilis expugnatu omnino erat civitas. Triplici enim muro circum- εinxit eam, profundisque foreis excavatis perviam aquis totam reddidit, ita ut et ipsi horti aquis Auentibus irrigarentur. Sedebat civitas in loco excelso adituque difficili, in quo erat fons abundans semper Quens. Multi alii fontes quorum aquæ po- tabiles et indeficientes erant, in urbe scatebant. Templum vero hoc clarum famosumque, mirabile et sane inclytum sapientiæ Salomonis eximius C erat præco, praesertim vero sapientiæ illius, qui, prior illud ordinaverat, universorum scilicet Crea toris qui ædificantes adjuverat. Non enim simile fuit templum super terram, unde Judæi de ejus. magnificentia et majestate gloriantes dicebant : • Templum Domini, templum Domini, templum Domini ! » Jusserat Dominus templum hoc feri cuin magnificentia, quia Judæi plus æquo rebus temporalibus adhærebant. Non autem in ista sola magnificentia sita erat ejus gloria, sed inde pro- veniebat quod solum esset in mundo universo; ad illud enim. veniebant Judæi a finibus terræ, et præsertim in temporibus novissimis ; quod indicat Lucas in Actibus apostolorum dicens: Erant ibi sopotamiam, Judæam et Cappadociam, Pontum et Asiam, Phrygiam et Pamphyliam, Ægyptum et parles Libyæ quæ est circa Cyrenem. » Viri igitur ex omni terra huc confluebant, unde cele.. bre multum et famosum factum est nomen tem- pli, etsi destructum fuerit reædificatum, usque ad extremam ejus ruinam. Omnia quæ collegit sapientia Salomonis visa sunt sacro Ezechiel post. cod. Varia lectiones et notæ. ** Ged. 161,15-20. cod. Act. 11, 9,10.. (48) Τον μέντοι ναὸν ὁ Σολομών μέσον τῆς πόλ

ἀνὴρ ἡγούμενος ἐν Ἰσραήλ. . Ἐὰν δὲ ἀποστρα- φέντες ἀποστραφῆτε ὑμεῖς καὶ τὰ τέκνα ὑμῶν ἀπ' ἐμοῦ, καὶ μὴ φυλάξητε τὰς ἐντολάς μου, καὶ που ρευθῆτε, καὶ δουλεύσητε θεοῖς ἑτέροις καὶ προσκυ νήσητε αὐτοῖς, ἐξαρῶ τὸν Ἰσραὴλ ἀπὸ τῆς γῆς, ἦς ἔδωκα αὐτῷ, καὶ τὸν οἶκον τοῦτον, δν ἡγίασα ἐν ὀνόματί μου, ἀποῤῥέψω ἀπὸ προσώπου μου. Και Επται Ἰσραὴλ εἰς ἀφανισμὸν καὶ εἰς λάλημα εἰς τὰ ἔθνη πάντα· καὶ ὁ οἶκος οὗτος ὁ ὑψηλὸς καὶ μέσ γας, ἔσται πᾶς ὁ διαπορευόμενος δι' αὐτοῦ, ἐκστή - σεται καὶ συριεῖ, καὶ ἐροῦσιν· . ᾿Ανθ' ὧν ἐγκατέ- λιπον Κύριον τὸν Θεὸν αὐτῶν καὶ ἀντελάβοντο θεῶν ἀλλοτρίων, διὰ τοῦτο ἐπήγαγε Κύριος τὴν κακίαν ταύτην. » Β λεως δειμάμενος νὰ κατὰ νῶτον τετραμμένον καὶ τὰ ὄπισθεν πρὸς βορρᾶν ἔχοντα, λιθίνῳ περιβόλῳ τοῦτον συνέκλεισε 8. (19) Τὴν δὲ πόλιν μεγίστην καὶ περικαλλή καταρτίσας ἐκ λίθων λευκῶν καὶ ὅλην καταστρώσας καὶ τὸ περίμετρον αὐτῆς ποιήσας ἀπὸ τείχους εἰς τεῖχος, μεταξὺ τὸ διάστημα ἔχουσαν στάδια μ', μίλια ἓξ ἥμισυ, δυσάλωτον ταύτην πάντοθεν κατεσκεύασε. Περιτειχίσας γὰρ αὐτὴν τρισὶ τείχεσι καὶ φάραγξιν ἀπεῤῥογυίαις κατάῤῥυτον ὕδασιν ὅλην ἐποίησεν, ὥστε ἐκ τῆς ἀποῤῥοίας τοὺς κήπους αὐτῶν καταρδεύεσθαι· (Εκε το γὰρ ἡ πόλις ἐπὶ μετεώρου καὶ τραχέως τόπου, ἐν ᾧ ὑπῆρχε πηγή τις πολύῤῥυτος ἀεννάως επιρρέουσα. Πολλὰ δὲ καὶ ἄλλα ὕδατα έβρυον ἐν αὐτῇ πότιμα [καὶ] ἀδιάλειπτα). (20) Ο δέ γε λαμ- πρὸς καὶ περιώνυμος ναὸς ἐκεῖνος, ἀξιάγαστος ὢν ἀληθῶς καὶ περίδοξος πάνυ καὶ τῆς Σολομῶντος σοφίας ενάρετος κήρυξ, μᾶλλον δὲ τοῦ προστετα χότος γενεσιουργοῦ πάντων Θεοῦ καὶ συνεργήσαν τος. Οὐ γὰρ γέγονε τοιοῦτος ναὸς ἐπὶ τῆς γῆς, ὅθεν καὶ Ἰουδαῖοι ἐπὶ τῇ μεγαλουργία τούτου καὶ πολυολβίς σεμνυνόμενοι ἔλεγον· ο Ναός Κυρίου, ναός Κυρίου, ναός Κυρίου. » Καὶ γὰρ ὁ διαταξάμε- νος ἐκέλευσεν αὐτὸν μετὰ φιλοτιμίας γενέσθαι πολο λῆς, ἐπειδὴ κἀκεῖνοι τοῖς σωματικοῖς μᾶλλον ἐφείλ- κοντο καὶ ἐφέποντο. Καὶ οὐκ ἐν τούτοις μόνον σεμνὸς ἦν, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ εἶναι καὶ μόνον ἐν τῷ κόσμῳ· οἱ γὰρ (335) ἀπὸ τῶν περάτων τῆς γῆς ἐκεῖσε ἤρχοντο και μάλιστα μετὰ τοὺς μετέπειτα χρόνους· καὶ τοῦτο δηλῶν ὁ Λουκᾶς ἐν ταῖς Πράξε• σιν ἔλεγεν ", ο Ησαν ἐκεῖ Πάρθοι, καὶ Μῆδοι, καὶ Ἐλαμῖται, καὶ οἱ κατοικοῦντες Μεσοποταμίαν, Ἰουδαίαν τε καὶ Καππαδοκίαν, Πόντον καὶ τὴν Ασίαν, Φρυγίαν τε καὶ Παμφυλίαν, Αἴγυπτον καὶ τὰ μέρη τῆς Λιβύης τῆς κατὰ Κυρήνην. » Οἱ οὖν πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης ἐκεῖ συνήγοντο, καὶ που λυθρύλλητον ἄγαν καὶ διαβόητον ἐτύγχανε τοῦ ναοῦ το όνομα. Καν διαφόρως κατελύθη, καὶ πάλιν με δημ. οι ἀπερογγύες CHRONICON. - LIB. II. A feretur vir de genere tuo de solio Israel. Si autem obstinate aversi fueritis vos et filii vestri, non custodientes, mandata mea, sed abieritis et colue- ritis deos alienos et adoraveritis eos, auferam Israel de superficie terra quam dedi eis, et templum quod sanctificavi nomini meo, proji- ciam a conspectu meo eritque Israel in pro. verbium et in fabulam cunctis populis. Et domus hæc erit in exemplum ; omnis qui transierit per eam stupebit et sibilabit et dicet: Quia dereli- querunt Dominum Deum suum, et secuti sunt deos alienos, idcirco induxit Dominus super eos omne malum hoc. › D Parthi et Medi et Elamnitæ, et qui habitant Mes Edificatum est templum in medio urbis ; dor- sum et posteriora ejus versus Aquilonem erant, cinxitque illud Salomon muro lapideo. Urbem maximam et pulcherrimam construxit lapidibus albis, totamque planam elfecit. Perimetrum fecit a muro ad murum, spatiumque erat quadraginta stadiorum, et ex omni parte difficilis expugnatu omnino erat civitas. Triplici enim muro circum- εinxit eam, profundisque foreis excavatis perviam aquis totam reddidit, ita ut et ipsi horti aquis Auentibus irrigarentur. Sedebat civitas in loco excelso adituque difficili, in quo erat fons abundans semper Quens. Multi alii fontes quorum aquæ po- tabiles et indeficientes erant, in urbe scatebant. Templum vero hoc clarum famosumque, mirabile et sane inclytum sapientiæ Salomonis eximius C erat præco, praesertim vero sapientiæ illius, qui, prior illud ordinaverat, universorum scilicet Crea toris qui ædificantes adjuverat. Non enim simile fuit templum super terram, unde Judæi de ejus. magnificentia et majestate gloriantes dicebant : • Templum Domini, templum Domini, templum Domini ! » Jusserat Dominus templum hoc feri cuin magnificentia, quia Judæi plus æquo rebus temporalibus adhærebant. Non autem in ista sola magnificentia sita erat ejus gloria, sed inde pro- veniebat quod solum esset in mundo universo; ad illud enim. veniebant Judæi a finibus terræ, et præsertim in temporibus novissimis ; quod indicat Lucas in Actibus apostolorum dicens: Erant ibi sopotamiam, Judæam et Cappadociam, Pontum et Asiam, Phrygiam et Pamphyliam, Ægyptum et parles Libyæ quæ est circa Cyrenem. » Viri igitur ex omni terra huc confluebant, unde cele.. bre multum et famosum factum est nomen tem- pli, etsi destructum fuerit reædificatum, usque ad extremam ejus ruinam. Omnia quæ collegit sapientia Salomonis visa sunt sacro Ezechiel post. cod. Varia lectiones et notæ. ** Ged. 161,15-20. cod. Act. 11, 9,10.. (48) Τον μέντοι ναὸν ὁ Σολομών μέσον τῆς πόλ

Α ᾠκοδομήθη μέχρι τῆς ἐσχάτης αὐτοῦ καταπτώσεω;. Καὶ ἁπλῶς ὅσα ἡ Σολομώντος κατεσκεύασε σοφία, τῷ θεσπεσίῳ Ἰεζεκιήλ ώπται σαφῶς μετὰ τὴν καταστροφὴν τῆς πόλεως καὶ τοῦ ναοῦ, τὴν εἰς Βαβυ- λῶνα τοῦ λαοῦ αἰχμαλωσίαν. θρόνον ἐκ μεγάλων οδόντων, ἔχοντα σταθμούς δ' καὶ προτομὰς μόσχων ἐκ τῶν ὀπίσω αὐτοῦ ἔνθεν καὶ ἔνθεν καὶ λέοντας 19' παρὰ τὰς χεῖρας ἑστηκότας, καὶ ἄλλους ιβ' λέοντας ἑστῶτας ἐπὶ τῶν ἔξω ἀναβαθμών (εκατέρωθεν περιεχρύσωσεν αὐτοὺς χρυσίῳ δοκίμῳ, ὅπερ ι οὐ γέγονεν οὕτω πάσῃ βασιλείᾳ ο πώποτε, ἐφ᾽ ᾧ καθεζόμενος μετὰ λαμπρᾶς καὶ πολυτελούς ἐσθῆτος ὁ θαυμάσιος καὶ πάνσοφος ἀνὴρ ἐκεῖνος, τὰς τοῦ θείου Πνεύματος χάριτας διηγόρευσεν. Διό Β φησιν ὁ Κύριος '· Οὐδὲ Σολομὼν ἐν πάσῃ τῇ δόξη αὐτοῦ περιεβάλετο ὡς ἐν τούτων, ο ὑπεμφαίνων ὡς ὑπέρτερος ἦν καὶ περιφανέστερος βασιλέων πάντων ἔν τε πλούτῳ καὶ δόξῃ). (22) *. Καὶ σὺν τούτοις ἐποίησε θυρεοὺς χρυσοῦς ἐλατοὺς ω' μεγά λου; ', καὶ δόρατα τ', καὶ ἕτερα ὅπλα χρυσά πλεί στα. Καὶ μέντοι καὶ τὰ σκεύη τοῦ οἴκου αὐτοῦ καὶ οἱ λουτῆρες χρυσᾶ πάντα ὑπῆρχον. Καὶ οὐκ ἦν ἀργύριον λογιζόμενον ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ ', ὅτι ναῦς αὐτοῦ ἐπορεύετο εἰς θαρσις καὶ διὰ χρόνων γ' ήρχετο φέρουσα χρυσίον πολύ, καὶ ἀργύριον, καὶ λίθους τορνευτούς, καὶ ὀδόντας ἐλεφάντων, καὶ πιθήκους. » Καὶ ἔδωκε Σολομών * τὸ χρυσίον καὶ τὸ ἀργύριον ἐν Ἱερουσαλήμ ὡς λίθον, καὶ τὰς χέδρου, ὡς συκαμίνους εἰς πλῆθος. » (Τὰς γάρ της καθάπερ δὴ καὶ τὰς κυπαρίσσους τὰς * πεύκας κέδρους ἐκείνας ἀσήπτους ἔφη Θεοδώρητος είναι, δυσφθάρτους, καὶ λευκοτάτας, καὶ ταῖς παρ' ἡμῖν ἀνομοίας ὑπαρχούσας.) ΜΑ'. Περὶ τοῦ ἀρίστου Σολομῶντος. ι ' Τὸ δέ γε ἄριστον αὐτοῦ ἦν καθ' ἡμέραν κόροι σεμιδάλεως λ', καὶ κόροι ἀλεύρου κεκοπανισμένου ε', καὶ μόσχοι ἐκλεκτοί ι', καὶ πρόβατα ρ' ἐκτὸς ἐλάφων καὶ δορκάδων, ορνίθων ἐκλεκτῶν καὶ σιτευτῶν . (Καὶ ὁ μὲν κόρος ἐπότει · μοδίους λ', ὁμοῦ γενόμενα μοδίους ρψ'. Οἱ δὲ χορηγοῦντες αὐτὰ ἐξ Αἰγύπτου καθ' ἕκαστον μῆνα ἄρχοντες ἦσαν ιβ'.) ΜΒ'. Περὶ τῆς βασιλείας 1. " Περὶ δὲ τῆς πολλῆς φρονήσεως αὐτοῦ καὶ σοφίας ἦ; ἔλαβε παρὰ τοῦ Θεοῦ, ἄκουσον πάλιν τί φησιν ὁ Θεὸς πρὸς αὐτόν · « Ιδού, δέδωκά σοι καρ- δίαν φρόνιμον καὶ σοφήν· ὡς σὺ οὐ γέγονεν ἔμπροσ θεν 18, καὶ μετὰ σὲ οὐκ ἀναστήσεται ὅμοιός σοι· καὶ πλοῦτον, καὶ χρήματα καὶ δόξαν δώσω σοι· ὡς σὺ οὐκ ἐγεννήθη ὅμοιός σοι ἐν τοῖς βασιλεῦσιν, καὶ μετὰ σὲ οὐκ ἀναστήσεται. » Τοῦτο δηλοῦσα ἡ Γραφή ἐπάγει λέγουσα· • Καὶ ἔδωκεν ὁ Θεὸς τῷ Σολομῶντε φρόνησιν καὶ σοφίαν πολλὴν σφόδρα, και χύμα σου Περὶ τοῦ θρόνου Σολομῶντος. τ' τριακόσια άργόν ὁ βασιλεύς κυπαρίσσους τὰς Ι. κνπ. καὶ τάς 1ο Σολομώντος ? τ. τῆς σοφίας. 163,4 8-3. ἔμπροσθεν 1. ἔμπροσθέν του δ. ἐκλ. σιτευτά 25. " GEORGII HAMARTOLI eversionem civitatis et templi et post abductio- nem populi captivi in Babylonem. Fecit sibi Salomon thronum quoque eburneum ex magnis elephantorum dentibus. Sex erant gra- dus, et a tergo erant capita boum hine et inde et duo leones stabant juxta brachiola; alii duodecim leones stabant super sex gradus ex utraque parte. Quod solium vestivit ex omni parte auro puris- simo, nec solium fuit tale in universis regiis, super quol sedens vestitus veste splendida et pretiosa vir ille mirabilis et sapientissimus Spiritus Dei dona canebat. Inde dicit Dominus: Nec Salomon in omni gloria sua coopertus est sicut unum ex istis, indicans eum quasi maximum et clarissimum re- gem in divitiis et gloria. ‹ Præterea fecit clypeos dn- etiles aureos octingentos, lanceas quadringentas, alia- que arma aurea multa. Et omnia vasa dumus ejus et piscina erant ex auro; non erat argentum, nec alicujus pretii putabatur in diebus Salomonis, quia classis regis ibat in Tharsis semel per tres annos, deferens inde aurum et argentum et dentes ele- phantorum et simias. Fecitque Salomon ut tanta esset abundantia argenti in Jerusalem quanta et lapidum et cedrorum collegit multitudinem quasi sycomoros, › (Cedros illas imputrescibiles esse dicit Theodoretus et sicut cypressos et abietes difficile corrumpi, et omnino albas esse, nec nostris similes.) XLI. De cibis Salomonis. ‹ Erat autem cibus Salomonis per dies singulos triginta cori simile et sexaginta cori farinæ; decem boves pingues et viginti oves pascuales et centum arietes, excepta venatione cervorum, caprearum atque bubalorum et avium altilium. » Corus autem æquabat triginta modios; omnes vero cori bis mille septingentosque modios æquabant. Qui autem, ea omnia ex Ægypto unoquoque mense develebant duodecim erant duces. XLII. De regno Salomonis. De multa scientia ac sapientia, quam dedit ei Dominus, audi iterum quid dicat Deus ad eum : • Ecce dedi tibi cor sapiens et intelligens inſtan- tum ut nullus ante te similis tui fuerit, nec post te futurus sit; sed et divitias et gloriam tibi dabo, ut nemo fuerit tui similis in regibus cunctis in retro diebus. › Quod significans ait Scriptura : ‹ Dedit quoque Deus sapientiam Salomoni et prudentiam multam nimis et latitudinem cordis, quasi aren im quæ est in littore maris, et præcedebat sapientia Sa- C D Variæ lectiones et notæ. » Ced. 116, 11-16; Reg. x, 18-20. * Matth. vi, 29. 'I Reg. x, 16,17 Cel. 164,20-165,4. Reg. x, 21,22. • cod. e glossemate. · Reg. s. 27. . cod. Reg. iv, 22-25; Ced. 165,4 8. Hæc rubrica Lola in colice evanuit, forsan Reg. m, 12-13. cod. 1³ | Reg. iv, 29,30). • Ced. 155,8 166,7. (21) » Ο τοίνυν Σολομών ποιήσας ἐλεφάντινον

Α ᾠκοδομήθη μέχρι τῆς ἐσχάτης αὐτοῦ καταπτώσεω;. Καὶ ἁπλῶς ὅσα ἡ Σολομώντος κατεσκεύασε σοφία, τῷ θεσπεσίῳ Ἰεζεκιήλ ώπται σαφῶς μετὰ τὴν καταστροφὴν τῆς πόλεως καὶ τοῦ ναοῦ, τὴν εἰς Βαβυ- λῶνα τοῦ λαοῦ αἰχμαλωσίαν. θρόνον ἐκ μεγάλων οδόντων, ἔχοντα σταθμούς δ' καὶ προτομὰς μόσχων ἐκ τῶν ὀπίσω αὐτοῦ ἔνθεν καὶ ἔνθεν καὶ λέοντας 19' παρὰ τὰς χεῖρας ἑστηκότας, καὶ ἄλλους ιβ' λέοντας ἑστῶτας ἐπὶ τῶν ἔξω ἀναβαθμών (εκατέρωθεν περιεχρύσωσεν αὐτοὺς χρυσίῳ δοκίμῳ, ὅπερ ι οὐ γέγονεν οὕτω πάσῃ βασιλείᾳ ο πώποτε, ἐφ᾽ ᾧ καθεζόμενος μετὰ λαμπρᾶς καὶ πολυτελούς ἐσθῆτος ὁ θαυμάσιος καὶ πάνσοφος ἀνὴρ ἐκεῖνος, τὰς τοῦ θείου Πνεύματος χάριτας διηγόρευσεν. Διό Β φησιν ὁ Κύριος '· Οὐδὲ Σολομὼν ἐν πάσῃ τῇ δόξη αὐτοῦ περιεβάλετο ὡς ἐν τούτων, ο ὑπεμφαίνων ὡς ὑπέρτερος ἦν καὶ περιφανέστερος βασιλέων πάντων ἔν τε πλούτῳ καὶ δόξῃ). (22) *. Καὶ σὺν τούτοις ἐποίησε θυρεοὺς χρυσοῦς ἐλατοὺς ω' μεγά λου; ', καὶ δόρατα τ', καὶ ἕτερα ὅπλα χρυσά πλεί στα. Καὶ μέντοι καὶ τὰ σκεύη τοῦ οἴκου αὐτοῦ καὶ οἱ λουτῆρες χρυσᾶ πάντα ὑπῆρχον. Καὶ οὐκ ἦν ἀργύριον λογιζόμενον ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ ', ὅτι ναῦς αὐτοῦ ἐπορεύετο εἰς θαρσις καὶ διὰ χρόνων γ' ήρχετο φέρουσα χρυσίον πολύ, καὶ ἀργύριον, καὶ λίθους τορνευτούς, καὶ ὀδόντας ἐλεφάντων, καὶ πιθήκους. » Καὶ ἔδωκε Σολομών * τὸ χρυσίον καὶ τὸ ἀργύριον ἐν Ἱερουσαλήμ ὡς λίθον, καὶ τὰς χέδρου, ὡς συκαμίνους εἰς πλῆθος. » (Τὰς γάρ της καθάπερ δὴ καὶ τὰς κυπαρίσσους τὰς * πεύκας κέδρους ἐκείνας ἀσήπτους ἔφη Θεοδώρητος είναι, δυσφθάρτους, καὶ λευκοτάτας, καὶ ταῖς παρ' ἡμῖν ἀνομοίας ὑπαρχούσας.) ΜΑ'. Περὶ τοῦ ἀρίστου Σολομῶντος. ι ' Τὸ δέ γε ἄριστον αὐτοῦ ἦν καθ' ἡμέραν κόροι σεμιδάλεως λ', καὶ κόροι ἀλεύρου κεκοπανισμένου ε', καὶ μόσχοι ἐκλεκτοί ι', καὶ πρόβατα ρ' ἐκτὸς ἐλάφων καὶ δορκάδων, ορνίθων ἐκλεκτῶν καὶ σιτευτῶν . (Καὶ ὁ μὲν κόρος ἐπότει · μοδίους λ', ὁμοῦ γενόμενα μοδίους ρψ'. Οἱ δὲ χορηγοῦντες αὐτὰ ἐξ Αἰγύπτου καθ' ἕκαστον μῆνα ἄρχοντες ἦσαν ιβ'.) ΜΒ'. Περὶ τῆς βασιλείας 1. " Περὶ δὲ τῆς πολλῆς φρονήσεως αὐτοῦ καὶ σοφίας ἦ; ἔλαβε παρὰ τοῦ Θεοῦ, ἄκουσον πάλιν τί φησιν ὁ Θεὸς πρὸς αὐτόν · « Ιδού, δέδωκά σοι καρ- δίαν φρόνιμον καὶ σοφήν· ὡς σὺ οὐ γέγονεν ἔμπροσ θεν 18, καὶ μετὰ σὲ οὐκ ἀναστήσεται ὅμοιός σοι· καὶ πλοῦτον, καὶ χρήματα καὶ δόξαν δώσω σοι· ὡς σὺ οὐκ ἐγεννήθη ὅμοιός σοι ἐν τοῖς βασιλεῦσιν, καὶ μετὰ σὲ οὐκ ἀναστήσεται. » Τοῦτο δηλοῦσα ἡ Γραφή ἐπάγει λέγουσα· • Καὶ ἔδωκεν ὁ Θεὸς τῷ Σολομῶντε φρόνησιν καὶ σοφίαν πολλὴν σφόδρα, και χύμα σου Περὶ τοῦ θρόνου Σολομῶντος. τ' τριακόσια άργόν ὁ βασιλεύς κυπαρίσσους τὰς Ι. κνπ. καὶ τάς 1ο Σολομώντος ? τ. τῆς σοφίας. 163,4 8-3. ἔμπροσθεν 1. ἔμπροσθέν του δ. ἐκλ. σιτευτά 25. " GEORGII HAMARTOLI eversionem civitatis et templi et post abductio- nem populi captivi in Babylonem. Fecit sibi Salomon thronum quoque eburneum ex magnis elephantorum dentibus. Sex erant gra- dus, et a tergo erant capita boum hine et inde et duo leones stabant juxta brachiola; alii duodecim leones stabant super sex gradus ex utraque parte. Quod solium vestivit ex omni parte auro puris- simo, nec solium fuit tale in universis regiis, super quol sedens vestitus veste splendida et pretiosa vir ille mirabilis et sapientissimus Spiritus Dei dona canebat. Inde dicit Dominus: Nec Salomon in omni gloria sua coopertus est sicut unum ex istis, indicans eum quasi maximum et clarissimum re- gem in divitiis et gloria. ‹ Præterea fecit clypeos dn- etiles aureos octingentos, lanceas quadringentas, alia- que arma aurea multa. Et omnia vasa dumus ejus et piscina erant ex auro; non erat argentum, nec alicujus pretii putabatur in diebus Salomonis, quia classis regis ibat in Tharsis semel per tres annos, deferens inde aurum et argentum et dentes ele- phantorum et simias. Fecitque Salomon ut tanta esset abundantia argenti in Jerusalem quanta et lapidum et cedrorum collegit multitudinem quasi sycomoros, › (Cedros illas imputrescibiles esse dicit Theodoretus et sicut cypressos et abietes difficile corrumpi, et omnino albas esse, nec nostris similes.) XLI. De cibis Salomonis. ‹ Erat autem cibus Salomonis per dies singulos triginta cori simile et sexaginta cori farinæ; decem boves pingues et viginti oves pascuales et centum arietes, excepta venatione cervorum, caprearum atque bubalorum et avium altilium. » Corus autem æquabat triginta modios; omnes vero cori bis mille septingentosque modios æquabant. Qui autem, ea omnia ex Ægypto unoquoque mense develebant duodecim erant duces. XLII. De regno Salomonis. De multa scientia ac sapientia, quam dedit ei Dominus, audi iterum quid dicat Deus ad eum : • Ecce dedi tibi cor sapiens et intelligens inſtan- tum ut nullus ante te similis tui fuerit, nec post te futurus sit; sed et divitias et gloriam tibi dabo, ut nemo fuerit tui similis in regibus cunctis in retro diebus. › Quod significans ait Scriptura : ‹ Dedit quoque Deus sapientiam Salomoni et prudentiam multam nimis et latitudinem cordis, quasi aren im quæ est in littore maris, et præcedebat sapientia Sa- C D Variæ lectiones et notæ. » Ced. 116, 11-16; Reg. x, 18-20. * Matth. vi, 29. 'I Reg. x, 16,17 Cel. 164,20-165,4. Reg. x, 21,22. • cod. e glossemate. · Reg. s. 27. . cod. Reg. iv, 22-25; Ced. 165,4 8. Hæc rubrica Lola in colice evanuit, forsan Reg. m, 12-13. cod. 1³ | Reg. iv, 29,30). • Ced. 155,8 166,7. (21) » Ο τοίνυν Σολομών ποιήσας ἐλεφάντινον

Ει φίας ὡσεὶ ἄμμο; ἡ παρὰ τὴν θάλασσαν, καὶ ἐπλη- Α θύνθη (544) ἡ φρόνησις αὐτοῦ ὑπὲρ πᾶσαν φρόνησιν πάντων ἀνθρώπων καὶ ὑπὲρ πάντας φρονίμους Αἰγύ πτου. » (2) Δεῖξαι γοῦν βουλόμενος τὴν σοφίαν αὐτοῦ εἰκότως ἐκ τῶν παραλλήλων, καὶ τῶν πάλαι γεγενη- μένην ἀρίστων σοφῶν ἐμνήσθη· καὶ τοὺς Αἰγυπτίους προσέθηκεν ὡς δοκοῦντας παρὰ πάντας εἶναι σοφω- τέρους καὶ φρονιμωτέρους. Καὶ γὰρ, ὡς Έλληνες Ιστορούσι, καὶ Φερεκύδης ο Σύριος, καὶ Πυθαγόρας ὁ Σάμιος, καὶ ᾿Αναξαγόρας ὁ Κλαζομένιος, καὶ Πλά- των ὁ ᾿Αθηναίος πρὸς τούτους ἐξεδήμησαν, θεολο- γίαν καὶ φυσιολογίαν ἀκριβεστέραν μαθήσεσθαι παρ' αὐτῶν ἐλπίσαντες. Καὶ δὴ καὶ περὶ τοῦ Μωϋ- σέως διεξιὼν ὁ θεῖος λόγος ἔφη, ὅτι « Επαιδεύθη ἐν κάτῃ σοφίᾳ Αιγυπτίων. » (3) Τούτους, φησὶν, ἅπαν τας ὁ Σολομὼν ἀπέκρυψεν, ἅτε θείθεν τῆς σοφίας τὰ Β χώρα δεξάμενος, ὅθεν ἐπήγαγεν. Καὶ ἐσοφίσθη ε ὑπὲρ πάντα ἄνθρωπον, καὶ ἐλάλησε τρισχιλίας πα- ραβολάς, καὶ ἦσαν αἱ ᾠδαὶ αὐτοῦ ε' 18, καὶ ἐλάλησε περὶ τῶν ξύλων, ἀπὸ τῆς κέδρου τῆς ἐν τῷ Λιβάνῳ καὶ ἕως τῆς ὑσσώπου τῆς ἐκπορευομένης διὰ τοῦ τοίχου. Καὶ ἐλάλησε περὶ τῶν κτηνῶν, καὶ περὶ τῶν ἑρπετῶν, καὶ περὶ τῶν πετεινῶν, καὶ περὶ τῶν ἰχθύων 10. » Εὐσέβιος οὕτως ἔφη· « Τὰς γάρ του βίβλους του Σολομῶντος τὰς περὶ τῶν Παραβολών καὶ Οδῶν, ἐν αἶ; περὶ τῶν φυτῶν καὶ παντοίων ζώων φυσιολογήσας, χερσαίων, πετεινῶν, καὶ πνικτῶν καὶ ἱαμάτων πάθους παντός γραφείσας αὐτῷ ἀφ' ὧν οἱ τῶν Ἑλλήνων Ιατροσοφισταί σφετερισάμε- ναι καὶ τὰς ἀφορμάς ειληφότες | τὰς οἰκείας συνεστήσαντο τέχνας· ταύτας], ἀφανεῖς ἐποίησεν Εζεκίας ὁ βασιλεὺς, ἐπειδὴ τὰς θεραπείας τῶν νοσημάτων ἔνθεν κομιζόμενος ὁ λαὸς, περιώρα της ἰάσεις αὐτῶν παρὰ τοῦ Θεοῦ. » (Καὶ μέντοι καὶ Ιώσηπος τούτων πολλῶν μέμνηται πονημάτων ἐγο γράφως πεποιημένων, ὡς ὅτι καὶ ἐπῳδάς κατὰ δαι- μόνων καὶ ἐξορκισμοὺς ἐπενόησεν, αἷς φησιν δια- χρώμενον Ελεάζαρον τὸν Ἰουδαῖον ἐπὶ Οὐεσπασιανοῦ καὶ Τίτου δακτύλιον τιθεὶς “ ἐν τῇ ῥινὶ τοῦ πάσχον τος ἐν σφραγίδι ρίζαν ἔχοντα, ἐξ ὧν Σολομὼν ὑπέ- δειξε· καὶ “ ὀσφραινόμενον τὸ δαιμόνιον εὐθὺς ἐξέλκεσθαι, σημείου ὑπὸ τοῦ Ελεαζάρου τιθεμένου ποτηρίου μεστοῦ ὕδατος ἢ ποδονιπτῆρος, ὁ καὶ συνέτριβε τὸ δαιμόνιον φεύγον.) Καὶ ἐμεγαλύνθη Σολομών ὑπὲρ πάντας τοὺς βασιλεῖς τῆς γῆς πλούτῳ καὶ φρονήσει. Καὶ πάντες Εt Η βασιλεῖς τῆς γῆς ἐζήτουν ἰδεῖν τὸ πρόσωπον αὐτ τοῦ καὶ ἀκοῦσαι τῆς φωνῆς αὐτοῦ. Καὶ παρεγένοντο φέροντες ἑκάστοτε κατ' ἐνιαυτὸν τὰ δῶρα αὐτῶν, σκεύη χρυσά, καὶ ἱματισμούς, καὶ ἡδύσματα καὶ ἵπ τους, καὶ ἡμιόνους· καὶ ἦσαν αὐτῷ απ' ἄρματα καὶ Ιπποις, τοκάδες δὲ χιλιάδες μ', καὶ ἵπποι εἰς ἄρ- ματα χιλιάδες ιβ'. Καὶ ἦν ἡγούμενος τῶν βασι λέων πάντων τῶν ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ Εὐφράτου ἕως γῆς ἀλλοφύλων καὶ ἕως τῶν ὁρίων Αἰγύπτου. Εσοφίσατο | ιν, 31. ' 1. & καὶ π. τῶν ἐ. 33. πετ. " ἀπωλ. εκάστοτε 1. πνιχτών 1. νηκτών εἰληφότ. ἀφ. οι αὐτῶν 1. αἰτεῖν τιθών τιθέντα ? καί Σημείον έκαστος CHRONICON. - LIB. II. 2:0 pliorum. » Cum igitur voluisset ostendere sapien- tiam suam et aliis comparari, jure merito omnium antiquorum sapientium primus habitus est, supe- ravitque Ægyptios qui apud omnes sapientissimi et prudentissimi habebantur. Pherecydes enim Syrius, ut Græci memorant, Pythagoras Samius, Anaxagoras Clazomenius, Platoque Atheniensis adl Ægyplios venerunt, theologiam cognitionemque naturæ ex iis melius se comperturos æstimantes. Et de Moyse ait divinus sermo : ‹ Eruditus est Moyses omni sapientia Ægyptiorum. » llos om- nes, ait Scriptura, Salomon superavit, cum a Deo sapientiæ dona accepisset ; unde etiam dixit : . Et erat Salomon [sapientior cunctis hominibus, et vulgavit tria millia parabolas, el fuerunt carmina ejus quinque milla. Et disputavit super lignis a cedro quæ est in Libano) usque ad hyssopum quæ egreditur de pariete. disseruit de jumentis et reptilibus et volucribus et piscibus. » lomonis sapientiam omnium mortalium et Agy. C Hanc multiplicem rerum cognitionem memorans Eusebius ait: Libros Salomonis de Parabolis et Car- minibus, in quibus de arbustorum omniumque ani- malium terrestrium ac volantium ac natantium dis- seruerat natura, omnique dolori medicamina assigna- verat, quæ accipientes Græci medici sua esse dixerunt, delevit Ezechias rex, cum ex his libris morborum cu- ratione excepta, sanitatem a Deo concessan con- temneret populus. Attamen Josephus hæc multa poemata scripta memorat tanquam incantationes exorcismusque factos a Salomone contra damones, quibus nsum esse ajunt Eleazarum Judæum qui Vespasiano et Tito imperatoribus posuit in naso ægrotantis annulum, cujus umbilico inerat radix ex iis quas docuit Salomon. Cujus odorem cum hausisset, aufugit dæmon. Eleazaro jubente ut bi- beret vas aqua plenum aut pelluvium, quod dæmo · nem fugere coegit. * (5) Et magnificatus est Saloinon super omnes reges D terræ divitiis et sapientia. omnes reges terra quærebant videre faciem ejus, et audire vocein ejus, et veniebant quotannis undequaque affe- rentes ei dona, vasa aurea, vestes, aromala, equos, mulos; et erant ei mille et trecenti currus el equi mille, equarum quadraginta millia, et equorum að currus duodecim millia. Et erat princeps omnium regum terræ a flumine Euphrate usque ad fines Ægypti. Variæ lectiones et notæ. Reg. cod. cod. sed. cf. 141,10. cod. Cel. 166,8-12. cod. linea tota omiss a. cal. » cod. om. Leo Nola cod. C.ed. 167,12-21. col. (1) (Τὴν δὲ τούτων ἀπόλαυσιν "' ὁ πολυΐστωρ

Ει φίας ὡσεὶ ἄμμο; ἡ παρὰ τὴν θάλασσαν, καὶ ἐπλη- Α θύνθη (544) ἡ φρόνησις αὐτοῦ ὑπὲρ πᾶσαν φρόνησιν πάντων ἀνθρώπων καὶ ὑπὲρ πάντας φρονίμους Αἰγύ πτου. » (2) Δεῖξαι γοῦν βουλόμενος τὴν σοφίαν αὐτοῦ εἰκότως ἐκ τῶν παραλλήλων, καὶ τῶν πάλαι γεγενη- μένην ἀρίστων σοφῶν ἐμνήσθη· καὶ τοὺς Αἰγυπτίους προσέθηκεν ὡς δοκοῦντας παρὰ πάντας εἶναι σοφω- τέρους καὶ φρονιμωτέρους. Καὶ γὰρ, ὡς Έλληνες Ιστορούσι, καὶ Φερεκύδης ο Σύριος, καὶ Πυθαγόρας ὁ Σάμιος, καὶ ᾿Αναξαγόρας ὁ Κλαζομένιος, καὶ Πλά- των ὁ ᾿Αθηναίος πρὸς τούτους ἐξεδήμησαν, θεολο- γίαν καὶ φυσιολογίαν ἀκριβεστέραν μαθήσεσθαι παρ' αὐτῶν ἐλπίσαντες. Καὶ δὴ καὶ περὶ τοῦ Μωϋ- σέως διεξιὼν ὁ θεῖος λόγος ἔφη, ὅτι « Επαιδεύθη ἐν κάτῃ σοφίᾳ Αιγυπτίων. » (3) Τούτους, φησὶν, ἅπαν τας ὁ Σολομὼν ἀπέκρυψεν, ἅτε θείθεν τῆς σοφίας τὰ Β χώρα δεξάμενος, ὅθεν ἐπήγαγεν. Καὶ ἐσοφίσθη ε ὑπὲρ πάντα ἄνθρωπον, καὶ ἐλάλησε τρισχιλίας πα- ραβολάς, καὶ ἦσαν αἱ ᾠδαὶ αὐτοῦ ε' 18, καὶ ἐλάλησε περὶ τῶν ξύλων, ἀπὸ τῆς κέδρου τῆς ἐν τῷ Λιβάνῳ καὶ ἕως τῆς ὑσσώπου τῆς ἐκπορευομένης διὰ τοῦ τοίχου. Καὶ ἐλάλησε περὶ τῶν κτηνῶν, καὶ περὶ τῶν ἑρπετῶν, καὶ περὶ τῶν πετεινῶν, καὶ περὶ τῶν ἰχθύων 10. » Εὐσέβιος οὕτως ἔφη· « Τὰς γάρ του βίβλους του Σολομῶντος τὰς περὶ τῶν Παραβολών καὶ Οδῶν, ἐν αἶ; περὶ τῶν φυτῶν καὶ παντοίων ζώων φυσιολογήσας, χερσαίων, πετεινῶν, καὶ πνικτῶν καὶ ἱαμάτων πάθους παντός γραφείσας αὐτῷ ἀφ' ὧν οἱ τῶν Ἑλλήνων Ιατροσοφισταί σφετερισάμε- ναι καὶ τὰς ἀφορμάς ειληφότες | τὰς οἰκείας συνεστήσαντο τέχνας· ταύτας], ἀφανεῖς ἐποίησεν Εζεκίας ὁ βασιλεὺς, ἐπειδὴ τὰς θεραπείας τῶν νοσημάτων ἔνθεν κομιζόμενος ὁ λαὸς, περιώρα της ἰάσεις αὐτῶν παρὰ τοῦ Θεοῦ. » (Καὶ μέντοι καὶ Ιώσηπος τούτων πολλῶν μέμνηται πονημάτων ἐγο γράφως πεποιημένων, ὡς ὅτι καὶ ἐπῳδάς κατὰ δαι- μόνων καὶ ἐξορκισμοὺς ἐπενόησεν, αἷς φησιν δια- χρώμενον Ελεάζαρον τὸν Ἰουδαῖον ἐπὶ Οὐεσπασιανοῦ καὶ Τίτου δακτύλιον τιθεὶς “ ἐν τῇ ῥινὶ τοῦ πάσχον τος ἐν σφραγίδι ρίζαν ἔχοντα, ἐξ ὧν Σολομὼν ὑπέ- δειξε· καὶ “ ὀσφραινόμενον τὸ δαιμόνιον εὐθὺς ἐξέλκεσθαι, σημείου ὑπὸ τοῦ Ελεαζάρου τιθεμένου ποτηρίου μεστοῦ ὕδατος ἢ ποδονιπτῆρος, ὁ καὶ συνέτριβε τὸ δαιμόνιον φεύγον.) Καὶ ἐμεγαλύνθη Σολομών ὑπὲρ πάντας τοὺς βασιλεῖς τῆς γῆς πλούτῳ καὶ φρονήσει. Καὶ πάντες Εt Η βασιλεῖς τῆς γῆς ἐζήτουν ἰδεῖν τὸ πρόσωπον αὐτ τοῦ καὶ ἀκοῦσαι τῆς φωνῆς αὐτοῦ. Καὶ παρεγένοντο φέροντες ἑκάστοτε κατ' ἐνιαυτὸν τὰ δῶρα αὐτῶν, σκεύη χρυσά, καὶ ἱματισμούς, καὶ ἡδύσματα καὶ ἵπ τους, καὶ ἡμιόνους· καὶ ἦσαν αὐτῷ απ' ἄρματα καὶ Ιπποις, τοκάδες δὲ χιλιάδες μ', καὶ ἵπποι εἰς ἄρ- ματα χιλιάδες ιβ'. Καὶ ἦν ἡγούμενος τῶν βασι λέων πάντων τῶν ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ Εὐφράτου ἕως γῆς ἀλλοφύλων καὶ ἕως τῶν ὁρίων Αἰγύπτου. Εσοφίσατο | ιν, 31. ' 1. & καὶ π. τῶν ἐ. 33. πετ. " ἀπωλ. εκάστοτε 1. πνιχτών 1. νηκτών εἰληφότ. ἀφ. οι αὐτῶν 1. αἰτεῖν τιθών τιθέντα ? καί Σημείον έκαστος CHRONICON. - LIB. II. 2:0 pliorum. » Cum igitur voluisset ostendere sapien- tiam suam et aliis comparari, jure merito omnium antiquorum sapientium primus habitus est, supe- ravitque Ægyptios qui apud omnes sapientissimi et prudentissimi habebantur. Pherecydes enim Syrius, ut Græci memorant, Pythagoras Samius, Anaxagoras Clazomenius, Platoque Atheniensis adl Ægyplios venerunt, theologiam cognitionemque naturæ ex iis melius se comperturos æstimantes. Et de Moyse ait divinus sermo : ‹ Eruditus est Moyses omni sapientia Ægyptiorum. » llos om- nes, ait Scriptura, Salomon superavit, cum a Deo sapientiæ dona accepisset ; unde etiam dixit : . Et erat Salomon [sapientior cunctis hominibus, et vulgavit tria millia parabolas, el fuerunt carmina ejus quinque milla. Et disputavit super lignis a cedro quæ est in Libano) usque ad hyssopum quæ egreditur de pariete. disseruit de jumentis et reptilibus et volucribus et piscibus. » lomonis sapientiam omnium mortalium et Agy. C Hanc multiplicem rerum cognitionem memorans Eusebius ait: Libros Salomonis de Parabolis et Car- minibus, in quibus de arbustorum omniumque ani- malium terrestrium ac volantium ac natantium dis- seruerat natura, omnique dolori medicamina assigna- verat, quæ accipientes Græci medici sua esse dixerunt, delevit Ezechias rex, cum ex his libris morborum cu- ratione excepta, sanitatem a Deo concessan con- temneret populus. Attamen Josephus hæc multa poemata scripta memorat tanquam incantationes exorcismusque factos a Salomone contra damones, quibus nsum esse ajunt Eleazarum Judæum qui Vespasiano et Tito imperatoribus posuit in naso ægrotantis annulum, cujus umbilico inerat radix ex iis quas docuit Salomon. Cujus odorem cum hausisset, aufugit dæmon. Eleazaro jubente ut bi- beret vas aqua plenum aut pelluvium, quod dæmo · nem fugere coegit. * (5) Et magnificatus est Saloinon super omnes reges D terræ divitiis et sapientia. omnes reges terra quærebant videre faciem ejus, et audire vocein ejus, et veniebant quotannis undequaque affe- rentes ei dona, vasa aurea, vestes, aromala, equos, mulos; et erant ei mille et trecenti currus el equi mille, equarum quadraginta millia, et equorum að currus duodecim millia. Et erat princeps omnium regum terræ a flumine Euphrate usque ad fines Ægypti. Variæ lectiones et notæ. Reg. cod. cod. sed. cf. 141,10. cod. Cel. 166,8-12. cod. linea tota omiss a. cal. » cod. om. Leo Nola cod. C.ed. 167,12-21. col. (1) (Τὴν δὲ τούτων ἀπόλαυσιν "' ὁ πολυΐστωρ

Ει φίας ὡσεὶ ἄμμο; ἡ παρὰ τὴν θάλασσαν, καὶ ἐπλη- Α θύνθη (544) ἡ φρόνησις αὐτοῦ ὑπὲρ πᾶσαν φρόνησιν πάντων ἀνθρώπων καὶ ὑπὲρ πάντας φρονίμους Αἰγύ πτου. » (2) Δεῖξαι γοῦν βουλόμενος τὴν σοφίαν αὐτοῦ εἰκότως ἐκ τῶν παραλλήλων, καὶ τῶν πάλαι γεγενη- μένην ἀρίστων σοφῶν ἐμνήσθη· καὶ τοὺς Αἰγυπτίους προσέθηκεν ὡς δοκοῦντας παρὰ πάντας εἶναι σοφω- τέρους καὶ φρονιμωτέρους. Καὶ γὰρ, ὡς Έλληνες Ιστορούσι, καὶ Φερεκύδης ο Σύριος, καὶ Πυθαγόρας ὁ Σάμιος, καὶ ᾿Αναξαγόρας ὁ Κλαζομένιος, καὶ Πλά- των ὁ ᾿Αθηναίος πρὸς τούτους ἐξεδήμησαν, θεολο- γίαν καὶ φυσιολογίαν ἀκριβεστέραν μαθήσεσθαι παρ' αὐτῶν ἐλπίσαντες. Καὶ δὴ καὶ περὶ τοῦ Μωϋ- σέως διεξιὼν ὁ θεῖος λόγος ἔφη, ὅτι « Επαιδεύθη ἐν κάτῃ σοφίᾳ Αιγυπτίων. » (3) Τούτους, φησὶν, ἅπαν τας ὁ Σολομὼν ἀπέκρυψεν, ἅτε θείθεν τῆς σοφίας τὰ Β χώρα δεξάμενος, ὅθεν ἐπήγαγεν. Καὶ ἐσοφίσθη ε ὑπὲρ πάντα ἄνθρωπον, καὶ ἐλάλησε τρισχιλίας πα- ραβολάς, καὶ ἦσαν αἱ ᾠδαὶ αὐτοῦ ε' 18, καὶ ἐλάλησε περὶ τῶν ξύλων, ἀπὸ τῆς κέδρου τῆς ἐν τῷ Λιβάνῳ καὶ ἕως τῆς ὑσσώπου τῆς ἐκπορευομένης διὰ τοῦ τοίχου. Καὶ ἐλάλησε περὶ τῶν κτηνῶν, καὶ περὶ τῶν ἑρπετῶν, καὶ περὶ τῶν πετεινῶν, καὶ περὶ τῶν ἰχθύων 10. » Εὐσέβιος οὕτως ἔφη· « Τὰς γάρ του βίβλους του Σολομῶντος τὰς περὶ τῶν Παραβολών καὶ Οδῶν, ἐν αἶ; περὶ τῶν φυτῶν καὶ παντοίων ζώων φυσιολογήσας, χερσαίων, πετεινῶν, καὶ πνικτῶν καὶ ἱαμάτων πάθους παντός γραφείσας αὐτῷ ἀφ' ὧν οἱ τῶν Ἑλλήνων Ιατροσοφισταί σφετερισάμε- ναι καὶ τὰς ἀφορμάς ειληφότες | τὰς οἰκείας συνεστήσαντο τέχνας· ταύτας], ἀφανεῖς ἐποίησεν Εζεκίας ὁ βασιλεὺς, ἐπειδὴ τὰς θεραπείας τῶν νοσημάτων ἔνθεν κομιζόμενος ὁ λαὸς, περιώρα της ἰάσεις αὐτῶν παρὰ τοῦ Θεοῦ. » (Καὶ μέντοι καὶ Ιώσηπος τούτων πολλῶν μέμνηται πονημάτων ἐγο γράφως πεποιημένων, ὡς ὅτι καὶ ἐπῳδάς κατὰ δαι- μόνων καὶ ἐξορκισμοὺς ἐπενόησεν, αἷς φησιν δια- χρώμενον Ελεάζαρον τὸν Ἰουδαῖον ἐπὶ Οὐεσπασιανοῦ καὶ Τίτου δακτύλιον τιθεὶς “ ἐν τῇ ῥινὶ τοῦ πάσχον τος ἐν σφραγίδι ρίζαν ἔχοντα, ἐξ ὧν Σολομὼν ὑπέ- δειξε· καὶ “ ὀσφραινόμενον τὸ δαιμόνιον εὐθὺς ἐξέλκεσθαι, σημείου ὑπὸ τοῦ Ελεαζάρου τιθεμένου ποτηρίου μεστοῦ ὕδατος ἢ ποδονιπτῆρος, ὁ καὶ συνέτριβε τὸ δαιμόνιον φεύγον.) Καὶ ἐμεγαλύνθη Σολομών ὑπὲρ πάντας τοὺς βασιλεῖς τῆς γῆς πλούτῳ καὶ φρονήσει. Καὶ πάντες Εt Η βασιλεῖς τῆς γῆς ἐζήτουν ἰδεῖν τὸ πρόσωπον αὐτ τοῦ καὶ ἀκοῦσαι τῆς φωνῆς αὐτοῦ. Καὶ παρεγένοντο φέροντες ἑκάστοτε κατ' ἐνιαυτὸν τὰ δῶρα αὐτῶν, σκεύη χρυσά, καὶ ἱματισμούς, καὶ ἡδύσματα καὶ ἵπ τους, καὶ ἡμιόνους· καὶ ἦσαν αὐτῷ απ' ἄρματα καὶ Ιπποις, τοκάδες δὲ χιλιάδες μ', καὶ ἵπποι εἰς ἄρ- ματα χιλιάδες ιβ'. Καὶ ἦν ἡγούμενος τῶν βασι λέων πάντων τῶν ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ Εὐφράτου ἕως γῆς ἀλλοφύλων καὶ ἕως τῶν ὁρίων Αἰγύπτου. Εσοφίσατο | ιν, 31. ' 1. & καὶ π. τῶν ἐ. 33. πετ. " ἀπωλ. εκάστοτε 1. πνιχτών 1. νηκτών εἰληφότ. ἀφ. οι αὐτῶν 1. αἰτεῖν τιθών τιθέντα ? καί Σημείον έκαστος CHRONICON. - LIB. II. 2:0 pliorum. » Cum igitur voluisset ostendere sapien- tiam suam et aliis comparari, jure merito omnium antiquorum sapientium primus habitus est, supe- ravitque Ægyptios qui apud omnes sapientissimi et prudentissimi habebantur. Pherecydes enim Syrius, ut Græci memorant, Pythagoras Samius, Anaxagoras Clazomenius, Platoque Atheniensis adl Ægyplios venerunt, theologiam cognitionemque naturæ ex iis melius se comperturos æstimantes. Et de Moyse ait divinus sermo : ‹ Eruditus est Moyses omni sapientia Ægyptiorum. » llos om- nes, ait Scriptura, Salomon superavit, cum a Deo sapientiæ dona accepisset ; unde etiam dixit : . Et erat Salomon [sapientior cunctis hominibus, et vulgavit tria millia parabolas, el fuerunt carmina ejus quinque milla. Et disputavit super lignis a cedro quæ est in Libano) usque ad hyssopum quæ egreditur de pariete. disseruit de jumentis et reptilibus et volucribus et piscibus. » lomonis sapientiam omnium mortalium et Agy. C Hanc multiplicem rerum cognitionem memorans Eusebius ait: Libros Salomonis de Parabolis et Car- minibus, in quibus de arbustorum omniumque ani- malium terrestrium ac volantium ac natantium dis- seruerat natura, omnique dolori medicamina assigna- verat, quæ accipientes Græci medici sua esse dixerunt, delevit Ezechias rex, cum ex his libris morborum cu- ratione excepta, sanitatem a Deo concessan con- temneret populus. Attamen Josephus hæc multa poemata scripta memorat tanquam incantationes exorcismusque factos a Salomone contra damones, quibus nsum esse ajunt Eleazarum Judæum qui Vespasiano et Tito imperatoribus posuit in naso ægrotantis annulum, cujus umbilico inerat radix ex iis quas docuit Salomon. Cujus odorem cum hausisset, aufugit dæmon. Eleazaro jubente ut bi- beret vas aqua plenum aut pelluvium, quod dæmo · nem fugere coegit. * (5) Et magnificatus est Saloinon super omnes reges D terræ divitiis et sapientia. omnes reges terra quærebant videre faciem ejus, et audire vocein ejus, et veniebant quotannis undequaque affe- rentes ei dona, vasa aurea, vestes, aromala, equos, mulos; et erant ei mille et trecenti currus el equi mille, equarum quadraginta millia, et equorum að currus duodecim millia. Et erat princeps omnium regum terræ a flumine Euphrate usque ad fines Ægypti. Variæ lectiones et notæ. Reg. cod. cod. sed. cf. 141,10. cod. Cel. 166,8-12. cod. linea tota omiss a. cal. » cod. om. Leo Nola cod. C.ed. 167,12-21. col. (1) (Τὴν δὲ τούτων ἀπόλαυσιν "' ὁ πολυΐστωρ

του. (5) Οὐ μὴν δὲ, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς δι' ἑαυτοῦ σαφέστατα περὶ τῆς ἰδίας σοφίας καὶ τοῦ πλούτου σαφηνίζει και ο Εμοι δῴη ὁ Θεὸς κατὰ γνώμην είν πεῖν καὶ ἐνθυμηθῆναι ἀξίως τῶν λεγομένων “, ὅτι αὐτὸς (ὁ Κύριος) κ καὶ τῆς σοφίας οδηγός ἐστι καὶ τῶν σοφῶν διορθωτή. ἐν γὰρ χειρὶ αὐτοῦ καὶ ἡμεῖς καὶ οἱ λόγοι ἡμῶν· αὐτὸς γάρ μοι δέδωκε τῶν ὄντων τὴν γνῶσιν ἀψευδῆ, εἰδένα: σύστασιν κόσμου καὶ ἐνέργειαν στοιχείων, ἀρχὴν καὶ τέλος καὶ μετ σότητα χρόνων (τροπῶν ἀλλαγές καὶ μεταβολὰς χρόνων), ἐνιαυτῶν κύκλους, ἀστέρων θέσεις, φύ- σεις ζώων και θυμούς θηρίων, πνευμάτων βίας, καὶ διαλογισμοὺς ἀνθρώπων, καὶ (354) διαφορές φυτών, δυνάμεις ῥιζῶν, ὅτα τέ ἐστι κρυπτὰ ἐμφανή, ἔγνων. Η γὰρ πάντων τεχνίτες οι ἐδίδαξέ με 5, ἐκζητῆσαι καὶ τοῦ κατασκέψασθαι τε ἐν τῇ σοφίᾳ περὶ τῶν γενομένων πάντων ὑπὸ τὸν οὐρανόν κι φίαν ἐπὶ πᾶσιν, οἱ ἐγένοντο ἔμπροσθέν μου ἐν Ἱερου- σαλήμ, - ι καὶ ἡ καρδία μου εἶδε πολλὴν σοφίαν καὶ γνῶσιν ο (καὶ ἔγνων) παραβολὰς καὶ ἐπιστή- μην' » καὶ • Ἐμεγάλυνα τα ποιήματά μου ᾠκοδόμησά μοι οἴκους, ἐφεύτευσά μοι ἀμπελῶνα;» καὶ ο ἐποίησά μοι κήπους καὶ παραδείσους· ἐν αὐτοῖς ἐφύτευσα ξύλου πάγκαρπον δ', ἐποίησά μοι κολυμβήθρας ὑδάτων τοῦ ποτίσαι ἀπ' αὐτῶν δρυ- μὲν πλαστῶντα σε ξύλα. Εκτησάμην δούλους καὶ παιδίσκας, καὶ οἰκογενεί; εγένοντό μοι· καίγε κτῆσις " βουκολίου καὶ ποιμνίου εγένετό μοι πολλὴ τὸ ὑπὲρ πάντας τοὺς γενομένους ἔμπροσθέν μου ἐν Ἱερουσαλήμ. Και ο συνήγαγον οι και γε ἀργύριον καί γε χρυσίον καίγε περιουσιασμούς βασιλέων καὶ τῶν χωρῶν. Ἐποίησά μοι ᾄδοντας καὶ ἀδούσας καὶ ἐντρυφήματα υἱῶν (τῶν] σε ἀνθρώπων, οινοχόους τε καὶ οἰνοχόας. Καὶ ἐμεγαλύνθην καὶ προσέθηκα ὑπὲρ οι πάντας τοὺς γενομένους σε Εμ- προσθέν μου ἐν Ἱερουσαλήμ, καίγε σοφία μου ἐστάθη μοι. Καὶ πᾶν (Ξ.) σε ᾔτησαν οἱ ὀφθαλμοί μου, οὐκ ἀφεῖλον ἀπ' αὐτῶν·, καὶ « Οὐκ ἐκώλυσα τὴν καρδίαν μου ἀπὸ πάτης εὐφροσύνης· καὶ γὰρ πολλῆς εἰρήνης καὶ πολυολβίας απήλαυσεν, ἀδείας σε καὶ τρυφῆς. (5) 'Αλλ' ὕστερον εἰς πικρίαν ἡ σπατάλη καὶ ἡ ἡδονὴ γέγονεν αὐτῷ καὶ ἀκολασίας ὑπόθεσις, ὅθεν φησίν · Εμίσησα σύμπασαν τὴν ζωὴν καὶ πάντα τὸν μόχθον, ὅτι πάντα ματαιότης. ( Εξ ἧς προφάσεως καὶ παρατροπῆς ὁ γενναῖος το οἶμο: πρὸς τὴν ἀσέβειαν ἐξώκειλεν, ὅπερ καὶ αὐτὸς δηλῶν αὖθις διὰ τοῦ πρὸς γυναῖκας ολίσθου, ἐπήγαγε φάσκων·) « Εύρον” πικρότερον ὑπὲρ τὸν θάνατον 69. - ω σαφή λεγ. Α. διδ. ὁ Κύριος ω και ἀνῶν διαφ. φ. καὶ. δ. τεχνίτης σε σοφίαν καὶ ἐκκλησιαστικός την σοφίαν και τῶν οὐνῶν οὐνών οὐρανῶν. σε πολλὰ σ. και γ. καὶ ἔγνων. ἐμ. ποίημά μου σε καὶ ἐφ. ἐν ἀ. ξ. πᾶν καρποῦ σε πλαστ. ί. βλαστ. δρυμών τι κτίσις ἐγένοντο σε πολλὴ ἐγ. μοι σε οινοχόον μα και π. σε των Ο. οι παρά από ἀπεκ. ἐπεκ. οἱ ἀπήλαυσεν Ι. ἀπήλαυσα εὑρ. - σαγίνη καρδ. Καὶ εὑρίσκω ἐγὼ αὐτὴν καὶ ἐρῶ γεννάδας σύν :53 46. ་ CHRONICON. , B - LIB. 15. A mihi horum quae sunt scientiam verami, ut scia: G ordinem orbis terrarum et virtutes elemento · rum, initium et consummationem et medietatem temporum, vicissitudinum permutationes et com- mutationes temporum, annorum cursus et stellarum positiones, naturas animalium et iras bestiarum, vim ventorum et cogitationes hominum et diffe. rentias plantarum et virtutes radicum, et 'quæ- cunque absconsa atque improvisa sunt didici. Omnium enim artifex docuit me sapientia, ex- quirere et considerare in sapientia omnia que facta sunt sub cœlis. Et ecce ego magnus effectus sum, et præcessi omnes sapientia, qui tuerunt ante me in Jerusalem et mens mea contemplata est multa sapienter, et didici parabolas et prudentiam; et magnificavi opera mea, ædificavi mihi domos et plantavi vineas; feci bortos et pomaria et consevi ea cuncti generis arboribus; et exstruxi mihi pi- sciuas aquarum ut irrigaren silvam liguorum ger- minantium. Possedi servos et ancillas et multam familiam. Habui armenta quoque et magnos ovium greges ultra omnes qui fuerunt ante me in Jerusa- lem. Et coacervavi mihi argentum et aurum et sub- stantias reguin ac provinciarum. Feci mihi canto- res et cantatrices et delicias filiorum hominum, scyphos et urceos. Et supergressus sum opi- bus omnes qui ante me fuerunt in Jerusalem, et sapientia mea quoque perseverat mecum. Et omnia que desideraverunt oculi mei, hæc non negavi eis; nec prohibui cor meum quin omni vo- luptate frueretur. Nam multa pace et feli- citate et securitate et voluptate fruitus sum. Sed ultimo in amaritudinem luxuries et voluptas versa est ei et ad miseriam ei viam aperuit; unde dicit: ● Tæduit me vitæ meæ et omnis laboris, quia om- nia vanitas. › Ex illa parabola et similitudine nobi- lis ille rex ebeu! in impietatem delapsus, quod peccatum ipse significans denuo ob inclinationem ad mulieres dicit: Inveni amariorem morte mulierem, quæ laqueus venatorum est, et sagena cor ejus. › Itaque dicit Scriptura: Et rex ada- mabat mulieres; erant ei dominæ septingentæ. et concubinæ trecentæ; et accepit uxores Moabitidas et Ammonitas, Syrias, Idumæas, Amorrhæas et Cc- D tlæas de gentibus super quibus dixit Dominus filiis Israel. Cum jam senex esset, non erat cor ejus perfectumn cum Domino Deo suo, sicut cor David patris ejus, averteruntque aliene unulieres cor › ejus a Deo longe. Tunc ædificavit fanum Chamos, Variæ lectiones et notæ. - Ced. 468,11-21. cod. Sap. vi, 15-22. cateri om. Sap. Sap. vi, 3. Sap. 31°0 codex. Cedl. Eccl. 1, 13. Ced. " cod. - Eccl. 1, 16,17; ", 4-10, 17,18. - Ced. 169,2-15 * Nola cod. pro Eccl. omn. Eccl. Feel. Νota cod. cod. cod. Eccl. Eccl. Eccl. Eccl. Eccl. Eccl. “ Eccl. "&v om. Eccl. Eccl. Cel. cod. - - Nola Eccl. cod. e * Eccl, vit, - Ced. 169, 15-170,92. " Eccl. 1, 17, 18. cod. Eccl. 20. (4) Καὶ εἰδοὺ ἐγὼ ἐμεγαλύνθην καὶ προσέθηκα 50-

του. (5) Οὐ μὴν δὲ, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς δι' ἑαυτοῦ σαφέστατα περὶ τῆς ἰδίας σοφίας καὶ τοῦ πλούτου σαφηνίζει και ο Εμοι δῴη ὁ Θεὸς κατὰ γνώμην είν πεῖν καὶ ἐνθυμηθῆναι ἀξίως τῶν λεγομένων “, ὅτι αὐτὸς (ὁ Κύριος) κ καὶ τῆς σοφίας οδηγός ἐστι καὶ τῶν σοφῶν διορθωτή. ἐν γὰρ χειρὶ αὐτοῦ καὶ ἡμεῖς καὶ οἱ λόγοι ἡμῶν· αὐτὸς γάρ μοι δέδωκε τῶν ὄντων τὴν γνῶσιν ἀψευδῆ, εἰδένα: σύστασιν κόσμου καὶ ἐνέργειαν στοιχείων, ἀρχὴν καὶ τέλος καὶ μετ σότητα χρόνων (τροπῶν ἀλλαγές καὶ μεταβολὰς χρόνων), ἐνιαυτῶν κύκλους, ἀστέρων θέσεις, φύ- σεις ζώων και θυμούς θηρίων, πνευμάτων βίας, καὶ διαλογισμοὺς ἀνθρώπων, καὶ (354) διαφορές φυτών, δυνάμεις ῥιζῶν, ὅτα τέ ἐστι κρυπτὰ ἐμφανή, ἔγνων. Η γὰρ πάντων τεχνίτες οι ἐδίδαξέ με 5, ἐκζητῆσαι καὶ τοῦ κατασκέψασθαι τε ἐν τῇ σοφίᾳ περὶ τῶν γενομένων πάντων ὑπὸ τὸν οὐρανόν κι φίαν ἐπὶ πᾶσιν, οἱ ἐγένοντο ἔμπροσθέν μου ἐν Ἱερου- σαλήμ, - ι καὶ ἡ καρδία μου εἶδε πολλὴν σοφίαν καὶ γνῶσιν ο (καὶ ἔγνων) παραβολὰς καὶ ἐπιστή- μην' » καὶ • Ἐμεγάλυνα τα ποιήματά μου ᾠκοδόμησά μοι οἴκους, ἐφεύτευσά μοι ἀμπελῶνα;» καὶ ο ἐποίησά μοι κήπους καὶ παραδείσους· ἐν αὐτοῖς ἐφύτευσα ξύλου πάγκαρπον δ', ἐποίησά μοι κολυμβήθρας ὑδάτων τοῦ ποτίσαι ἀπ' αὐτῶν δρυ- μὲν πλαστῶντα σε ξύλα. Εκτησάμην δούλους καὶ παιδίσκας, καὶ οἰκογενεί; εγένοντό μοι· καίγε κτῆσις " βουκολίου καὶ ποιμνίου εγένετό μοι πολλὴ τὸ ὑπὲρ πάντας τοὺς γενομένους ἔμπροσθέν μου ἐν Ἱερουσαλήμ. Και ο συνήγαγον οι και γε ἀργύριον καί γε χρυσίον καίγε περιουσιασμούς βασιλέων καὶ τῶν χωρῶν. Ἐποίησά μοι ᾄδοντας καὶ ἀδούσας καὶ ἐντρυφήματα υἱῶν (τῶν] σε ἀνθρώπων, οινοχόους τε καὶ οἰνοχόας. Καὶ ἐμεγαλύνθην καὶ προσέθηκα ὑπὲρ οι πάντας τοὺς γενομένους σε Εμ- προσθέν μου ἐν Ἱερουσαλήμ, καίγε σοφία μου ἐστάθη μοι. Καὶ πᾶν (Ξ.) σε ᾔτησαν οἱ ὀφθαλμοί μου, οὐκ ἀφεῖλον ἀπ' αὐτῶν·, καὶ « Οὐκ ἐκώλυσα τὴν καρδίαν μου ἀπὸ πάτης εὐφροσύνης· καὶ γὰρ πολλῆς εἰρήνης καὶ πολυολβίας απήλαυσεν, ἀδείας σε καὶ τρυφῆς. (5) 'Αλλ' ὕστερον εἰς πικρίαν ἡ σπατάλη καὶ ἡ ἡδονὴ γέγονεν αὐτῷ καὶ ἀκολασίας ὑπόθεσις, ὅθεν φησίν · Εμίσησα σύμπασαν τὴν ζωὴν καὶ πάντα τὸν μόχθον, ὅτι πάντα ματαιότης. ( Εξ ἧς προφάσεως καὶ παρατροπῆς ὁ γενναῖος το οἶμο: πρὸς τὴν ἀσέβειαν ἐξώκειλεν, ὅπερ καὶ αὐτὸς δηλῶν αὖθις διὰ τοῦ πρὸς γυναῖκας ολίσθου, ἐπήγαγε φάσκων·) « Εύρον” πικρότερον ὑπὲρ τὸν θάνατον 69. - ω σαφή λεγ. Α. διδ. ὁ Κύριος ω και ἀνῶν διαφ. φ. καὶ. δ. τεχνίτης σε σοφίαν καὶ ἐκκλησιαστικός την σοφίαν και τῶν οὐνῶν οὐνών οὐρανῶν. σε πολλὰ σ. και γ. καὶ ἔγνων. ἐμ. ποίημά μου σε καὶ ἐφ. ἐν ἀ. ξ. πᾶν καρποῦ σε πλαστ. ί. βλαστ. δρυμών τι κτίσις ἐγένοντο σε πολλὴ ἐγ. μοι σε οινοχόον μα και π. σε των Ο. οι παρά από ἀπεκ. ἐπεκ. οἱ ἀπήλαυσεν Ι. ἀπήλαυσα εὑρ. - σαγίνη καρδ. Καὶ εὑρίσκω ἐγὼ αὐτὴν καὶ ἐρῶ γεννάδας σύν :53 46. ་ CHRONICON. , B - LIB. 15. A mihi horum quae sunt scientiam verami, ut scia: G ordinem orbis terrarum et virtutes elemento · rum, initium et consummationem et medietatem temporum, vicissitudinum permutationes et com- mutationes temporum, annorum cursus et stellarum positiones, naturas animalium et iras bestiarum, vim ventorum et cogitationes hominum et diffe. rentias plantarum et virtutes radicum, et 'quæ- cunque absconsa atque improvisa sunt didici. Omnium enim artifex docuit me sapientia, ex- quirere et considerare in sapientia omnia que facta sunt sub cœlis. Et ecce ego magnus effectus sum, et præcessi omnes sapientia, qui tuerunt ante me in Jerusalem et mens mea contemplata est multa sapienter, et didici parabolas et prudentiam; et magnificavi opera mea, ædificavi mihi domos et plantavi vineas; feci bortos et pomaria et consevi ea cuncti generis arboribus; et exstruxi mihi pi- sciuas aquarum ut irrigaren silvam liguorum ger- minantium. Possedi servos et ancillas et multam familiam. Habui armenta quoque et magnos ovium greges ultra omnes qui fuerunt ante me in Jerusa- lem. Et coacervavi mihi argentum et aurum et sub- stantias reguin ac provinciarum. Feci mihi canto- res et cantatrices et delicias filiorum hominum, scyphos et urceos. Et supergressus sum opi- bus omnes qui ante me fuerunt in Jerusalem, et sapientia mea quoque perseverat mecum. Et omnia que desideraverunt oculi mei, hæc non negavi eis; nec prohibui cor meum quin omni vo- luptate frueretur. Nam multa pace et feli- citate et securitate et voluptate fruitus sum. Sed ultimo in amaritudinem luxuries et voluptas versa est ei et ad miseriam ei viam aperuit; unde dicit: ● Tæduit me vitæ meæ et omnis laboris, quia om- nia vanitas. › Ex illa parabola et similitudine nobi- lis ille rex ebeu! in impietatem delapsus, quod peccatum ipse significans denuo ob inclinationem ad mulieres dicit: Inveni amariorem morte mulierem, quæ laqueus venatorum est, et sagena cor ejus. › Itaque dicit Scriptura: Et rex ada- mabat mulieres; erant ei dominæ septingentæ. et concubinæ trecentæ; et accepit uxores Moabitidas et Ammonitas, Syrias, Idumæas, Amorrhæas et Cc- D tlæas de gentibus super quibus dixit Dominus filiis Israel. Cum jam senex esset, non erat cor ejus perfectumn cum Domino Deo suo, sicut cor David patris ejus, averteruntque aliene unulieres cor › ejus a Deo longe. Tunc ædificavit fanum Chamos, Variæ lectiones et notæ. - Ced. 468,11-21. cod. Sap. vi, 15-22. cateri om. Sap. Sap. vi, 3. Sap. 31°0 codex. Cedl. Eccl. 1, 13. Ced. " cod. - Eccl. 1, 16,17; ", 4-10, 17,18. - Ced. 169,2-15 * Nola cod. pro Eccl. omn. Eccl. Feel. Νota cod. cod. cod. Eccl. Eccl. Eccl. Eccl. Eccl. Eccl. “ Eccl. "&v om. Eccl. Eccl. Cel. cod. - - Nola Eccl. cod. e * Eccl, vit, - Ced. 169, 15-170,92. " Eccl. 1, 17, 18. cod. Eccl. 20. (4) Καὶ εἰδοὺ ἐγὼ ἐμεγαλύνθην καὶ προσέθηκα 50-

Β - - Α τὴν γυναῖκα, ἥτις ἐστὶ θήρευμα, καὶ σαγῆναι καρ- Εt δία 78, Ταύτη" τον φησιν. « Καὶ ὁ βασιλεὺς ἦν το φιλογύναιος· καὶ ἦσαν αὐτῷ ἄρχουσαι ψ' καὶ παλλακαὶ τ', καὶ ἔλαβε γυναῖκας Μωαβίτιδας " και Αμμωνίτιδας, Σύρας, Ιδουμαίας, Χετταίας καὶ Αμορραίας ἐκ τῶν ἐθνῶν ὧν ἀπεῖπε Κύριος τοῖς· υἱοῖς Ἰσραήλ. ο - ι Καὶ ἐγένετο ἐν καιρῷ γήρως αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἦν ἡ καρδία αὐτοῦ τὸ μετὰ Κυρίου τοῦ Θεοῦ αὐτοῦ καθὼς ἡ καρδία Δαυίδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. Καὶ ἐξέκλιναν αἱ ἀλλότρια, " γυναίκες τὴν καρδίαν αὐτοῦ ὀπίσω θεῶν αὐτῶν. Καὶ τότε ᾠκο δόμησε Σολομών οι τῷ Χαμώς εἰδώλῳ Μωαβ — καὶ τῇ Αστάρτη βδελύγματι Σιδωνίων, καὶ οὕτως ἐποίησε ταῖς ἀλλοτρίαις γυναιξὶν αὐτοῦ πάσαις ", αἱ (τινες) ἐθυμίων καὶ ἔθυον τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν. Καὶ ἐποίησε Σολομὼν τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου (καὶ) οὐκ ἐπορεύθη ὀπίσω Κυρίου (καθώς Δαυὶδ ὁ πατὴρ αὐ τοῦ. Καὶ ὠργίσθη Κύριος ἐπὶ Σολομών, ὅτι ἐξέκλινε καρδίαν αὐτοῦ ἀπὸ Κυρίου Θεοῦ Ἰσραὴλ τοῦ ὀφθέν τος αὐτῷ δὲς καὶ ἐντειλαμένου αὐτῷ — μὴ πορεύε σθαι δὲ ὀπίσω θεῶν ἑτέρων » παράπαν. Καὶ εἶπε Κύριος πρὸς αὐτόν·. 'Ανθ' ὧν οὐκ ἐφύλαξας τὰς ἐντολὰς δὲ καὶ τὰ προστάγματα, & ενετειλάμην· σοι, διαρρήσσων διαῤῥήξω τὴν βασιλείαν σου ἐκ τῶν χειρῶν σου καὶ δώσω αὐτὴν τῷ δούλῳ σου. Πλήν Δαυΐδ τὸν δοῦλόν μου καὶ πατέρα σου σ', καὶ διὰ Ιε- ρουσαλὴμ τὴν πόλιν (μου) εκ ἣν ἐξελεξάμην. » Και ἤγειρε Κύριος τῷ Σολομῶντι σατὰν Αδερ τον Ἰδουμαῖον, καὶ τὸν Ἀδραξὰρ βασιλέα Σοβα, ο· καὶ ἦσαν τῷ Ἰσραὴλ σαταν ο πάσας τὰς ἡμέρας Σολομῶντος. » Καὶ ἀπέθανε Σολομὼν ἐτῶν ογ, καὶ ἐτάφη μετὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. (6) Εντεῦθεν τοίνυ καὶ Θεοδώρητος φησιν Μ· . Εδιδάχθημεν ὅσον ὀνί- νησιν ἡ τῶν προγόνων εὐσέβεια· ἀνέχεται γὰρ πονη ρῶν ὁ φιλάνθρωπος Κύριος τῆς τῶν κατοιχομένων ἀρετῆς μεμνημένος, πλὴν οὖν ἐδρέψατο μερικῶς καὶ τοὺς τῆς ἀσεβείας καρποὺς ἐνδίκως παρὰ τῆς θείας δίκης. (7) "Εως μὲν τῆς ἄνωθεν ἀπήλαυε προ μηθείας, ἐν εἰρήνῃ καὶ γαλήνῃ διήγε, πάντας ἔχων. ὑποκειμένους καὶ δασμὸν κομίζοντας ὅτι μάλιστα. Ἐπειδὴ δὲ ταύτης ἐγυμνώθη, τοῖς δυσμενέσιν ἐπι- χείρητος οι γέγονε· ἀληθῶς ὄντως δε φοβερὸν τὸ ἐμπεσεῖν εἰς χεῖρας Θεοῦ ζῶντος. » "Ωσπερ γὰρ ἔλεος αὐτοῦ ἄῤῥητος, οὕτω καὶ ἡ κόλασις ἀνυπόστα τος. "Οτι δὲ τοῖς εἰδώλοις ἐλάτρευσε καταλείψας τὸν ὄντως ὄντα Θεὸν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Δαυΐδ, [εὔδηλον ἐξ ὧν καὶ ᾿Αχίας ὁ προφήτης φησὶ δε πρὸς τὸν Ιε ο ροβοάμ (οὕτως)· . Τάδε λέγει Κύριος· Ἰδοὺ ἐγὼ βήσσω τὴν βασιλείαν οι Σολομώντος, καὶ δώσω συ αὐτῆς Ταῦτα βασ. ἦν Ι. βασ. Σολομῶν ἦν Μωαβίτιδας και Άμμων. Ι. Μ. Αμμαν • Το τελεία ἐγενήθη | γ. αἱ ἀλλ. [ οι υψηλόν ναόν ας πάσαις τοῖς γ. α. ταῖς ἀλ. πορευθήναι δὲ ἐφύλαξας 1. ἐφύλαξάς μου σὲ ἐντολάς μου καὶ τὰ προστάγματά μου οὐ π. αὐτά τον π. σου. ἐκ χειρὸς υἱοῦ σου λήψομαι αὐτὴν πλὴν ὅλην τὴν βασιλείαν οὐ μὴ λάβω. σκήπτρον ἐν δώσω τῷ υἱῷ σου διὰ Δαυΐδ τὸν δ. μου καὶ διά [ μου σ. τῷ Σολομῶν τόν | Εσρώμ υἱὸν Ἐλιαδε - τὴν ἐν Ῥααμὰ 'Αδαδέζερ | στ. τῷ εὐεπιχ. γὰρ ἡ ἐν ἀρ. οι ἐκ χειρός | GEORGII HAMARTOCI idlolo Moab et Astartæ abominationi Sidoniorum et in hunc modum fecit universis uxoribus suis alie- nigenis quæ adolebant thus et immolabant diis snis. » Et fecit Salomon malum in conspectu Do mini, et non secutus est Dominum ut David pater ejus. ‹ Et iratus est Dominus Salomoni quod aver- tisset menteni suam a Domino Deo Israel, qui ap- paruerat ei secundo et præceperat de verbo hoc ne sequeretur deos alienos. Dixit itaque Dominus Sa- lomoni Quia non custodisti pactum meum et præcepta mea quæ mandavi tibi, disrumpens scindam regnum tuum et dabo illud servo tuo. Verumtamen in diehus tuis non faciam, propter David servum meum et patrem tuum, et propter Jerusalem quam elegi. › Suscitavit autem Dominus adversarium Salomoni Ader Idumeum et Adrazar regem Soba. erant Israel adversarii cunctis diebus Salomonis. Mortuus- que est Salomon cum vixisset septuaginta et tres annos, et sepultus est cum patre suo. Unde Theodlo- retus dicit : Didicimus quanti valeat avorum pietas, patitur enim malos amator hominum Deus, haud immemor virtutis eorum qui fuerunt et partim impietatis fructus collegit apud Dei justitiam. › Dum cœlesti frueretur sapientia Salomon, in pace et tranquillitate dies agebit omnes habens subjectos potissimumque tributum afferentes. Post- quam vero ea fuisset spoliatus prudentia, ab ho- stibus percussus est; adeo verum est : c Horren- dum est incidere in manus Dei viventis.» Quemad- modum enim misericordia ejus ineffabilis, sic cor- reptio intolerabilis est. Quia autem idolis inservit, re- liclo, qui verus est, Deo patris ejus David, ideo punits est, quod patet ex his quæ Achias pro- phetans dixit ad Jeroboam: Hæc dicit Dominus : Ecce ego eripiam regnum de manu Salomonis et dabo tibi decem tribus; porro duas tribus dabo ei propter David servum meum et Jerusalem civitatem quam elegi ex omnibus tribubus Israel; eo quod dereliquerit me et adoraverit Astarten deam Si- doniorum et Chamos deum Moab, et Moloch deum Aliorum Ammon. » Illa autem Astarte est eadem ac Aphrodite apud Græcos. (Ex astro hoc cogno- men deæ huic impositum est, ejus enim filium Lu- ciferum esse tradunt.) Chamos autem deus erat Tyriorum. Moloch scandalum, idolum erat, et sic scandala, abominationes idola vocare solet Scriptura. Quod verbum significat sacrilegium et nefas. Jure quis miretur quod ut de divino Moyse, sic de sapientissimo Salomone evenerit, quomodo uterque primum tanta divina gloria pru- Varia lectiones el nolæ. C D • • - * Eccl. " Ced. " Reg. x1, 1-11. " cod. et LXX. * cod. et LXX. Reg. Reg. Reg.. Reg. Ced. Reg. * Reg. «od. Reg. Reg. 8' Reg.. om. i Reg. Reg. Reg. "● i. Reg. " Nec in q. in Ex. nec in Reg. hæc senten tia invenitur. Ced. 171,18-172.10. Ged. » Heb. x. 31. Ced. Ce !. Reg. xt, Ced. (35) ἐν ταῖς ἡμέραις σου τοῦτο οὐ ποιήσω 10 δια

Β - - Α τὴν γυναῖκα, ἥτις ἐστὶ θήρευμα, καὶ σαγῆναι καρ- Εt δία 78, Ταύτη" τον φησιν. « Καὶ ὁ βασιλεὺς ἦν το φιλογύναιος· καὶ ἦσαν αὐτῷ ἄρχουσαι ψ' καὶ παλλακαὶ τ', καὶ ἔλαβε γυναῖκας Μωαβίτιδας " και Αμμωνίτιδας, Σύρας, Ιδουμαίας, Χετταίας καὶ Αμορραίας ἐκ τῶν ἐθνῶν ὧν ἀπεῖπε Κύριος τοῖς· υἱοῖς Ἰσραήλ. ο - ι Καὶ ἐγένετο ἐν καιρῷ γήρως αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἦν ἡ καρδία αὐτοῦ τὸ μετὰ Κυρίου τοῦ Θεοῦ αὐτοῦ καθὼς ἡ καρδία Δαυίδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. Καὶ ἐξέκλιναν αἱ ἀλλότρια, " γυναίκες τὴν καρδίαν αὐτοῦ ὀπίσω θεῶν αὐτῶν. Καὶ τότε ᾠκο δόμησε Σολομών οι τῷ Χαμώς εἰδώλῳ Μωαβ — καὶ τῇ Αστάρτη βδελύγματι Σιδωνίων, καὶ οὕτως ἐποίησε ταῖς ἀλλοτρίαις γυναιξὶν αὐτοῦ πάσαις ", αἱ (τινες) ἐθυμίων καὶ ἔθυον τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν. Καὶ ἐποίησε Σολομὼν τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου (καὶ) οὐκ ἐπορεύθη ὀπίσω Κυρίου (καθώς Δαυὶδ ὁ πατὴρ αὐ τοῦ. Καὶ ὠργίσθη Κύριος ἐπὶ Σολομών, ὅτι ἐξέκλινε καρδίαν αὐτοῦ ἀπὸ Κυρίου Θεοῦ Ἰσραὴλ τοῦ ὀφθέν τος αὐτῷ δὲς καὶ ἐντειλαμένου αὐτῷ — μὴ πορεύε σθαι δὲ ὀπίσω θεῶν ἑτέρων » παράπαν. Καὶ εἶπε Κύριος πρὸς αὐτόν·. 'Ανθ' ὧν οὐκ ἐφύλαξας τὰς ἐντολὰς δὲ καὶ τὰ προστάγματα, & ενετειλάμην· σοι, διαρρήσσων διαῤῥήξω τὴν βασιλείαν σου ἐκ τῶν χειρῶν σου καὶ δώσω αὐτὴν τῷ δούλῳ σου. Πλήν Δαυΐδ τὸν δοῦλόν μου καὶ πατέρα σου σ', καὶ διὰ Ιε- ρουσαλὴμ τὴν πόλιν (μου) εκ ἣν ἐξελεξάμην. » Και ἤγειρε Κύριος τῷ Σολομῶντι σατὰν Αδερ τον Ἰδουμαῖον, καὶ τὸν Ἀδραξὰρ βασιλέα Σοβα, ο· καὶ ἦσαν τῷ Ἰσραὴλ σαταν ο πάσας τὰς ἡμέρας Σολομῶντος. » Καὶ ἀπέθανε Σολομὼν ἐτῶν ογ, καὶ ἐτάφη μετὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. (6) Εντεῦθεν τοίνυ καὶ Θεοδώρητος φησιν Μ· . Εδιδάχθημεν ὅσον ὀνί- νησιν ἡ τῶν προγόνων εὐσέβεια· ἀνέχεται γὰρ πονη ρῶν ὁ φιλάνθρωπος Κύριος τῆς τῶν κατοιχομένων ἀρετῆς μεμνημένος, πλὴν οὖν ἐδρέψατο μερικῶς καὶ τοὺς τῆς ἀσεβείας καρποὺς ἐνδίκως παρὰ τῆς θείας δίκης. (7) "Εως μὲν τῆς ἄνωθεν ἀπήλαυε προ μηθείας, ἐν εἰρήνῃ καὶ γαλήνῃ διήγε, πάντας ἔχων. ὑποκειμένους καὶ δασμὸν κομίζοντας ὅτι μάλιστα. Ἐπειδὴ δὲ ταύτης ἐγυμνώθη, τοῖς δυσμενέσιν ἐπι- χείρητος οι γέγονε· ἀληθῶς ὄντως δε φοβερὸν τὸ ἐμπεσεῖν εἰς χεῖρας Θεοῦ ζῶντος. » "Ωσπερ γὰρ ἔλεος αὐτοῦ ἄῤῥητος, οὕτω καὶ ἡ κόλασις ἀνυπόστα τος. "Οτι δὲ τοῖς εἰδώλοις ἐλάτρευσε καταλείψας τὸν ὄντως ὄντα Θεὸν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Δαυΐδ, [εὔδηλον ἐξ ὧν καὶ ᾿Αχίας ὁ προφήτης φησὶ δε πρὸς τὸν Ιε ο ροβοάμ (οὕτως)· . Τάδε λέγει Κύριος· Ἰδοὺ ἐγὼ βήσσω τὴν βασιλείαν οι Σολομώντος, καὶ δώσω συ αὐτῆς Ταῦτα βασ. ἦν Ι. βασ. Σολομῶν ἦν Μωαβίτιδας και Άμμων. Ι. Μ. Αμμαν • Το τελεία ἐγενήθη | γ. αἱ ἀλλ. [ οι υψηλόν ναόν ας πάσαις τοῖς γ. α. ταῖς ἀλ. πορευθήναι δὲ ἐφύλαξας 1. ἐφύλαξάς μου σὲ ἐντολάς μου καὶ τὰ προστάγματά μου οὐ π. αὐτά τον π. σου. ἐκ χειρὸς υἱοῦ σου λήψομαι αὐτὴν πλὴν ὅλην τὴν βασιλείαν οὐ μὴ λάβω. σκήπτρον ἐν δώσω τῷ υἱῷ σου διὰ Δαυΐδ τὸν δ. μου καὶ διά [ μου σ. τῷ Σολομῶν τόν | Εσρώμ υἱὸν Ἐλιαδε - τὴν ἐν Ῥααμὰ 'Αδαδέζερ | στ. τῷ εὐεπιχ. γὰρ ἡ ἐν ἀρ. οι ἐκ χειρός | GEORGII HAMARTOCI idlolo Moab et Astartæ abominationi Sidoniorum et in hunc modum fecit universis uxoribus suis alie- nigenis quæ adolebant thus et immolabant diis snis. » Et fecit Salomon malum in conspectu Do mini, et non secutus est Dominum ut David pater ejus. ‹ Et iratus est Dominus Salomoni quod aver- tisset menteni suam a Domino Deo Israel, qui ap- paruerat ei secundo et præceperat de verbo hoc ne sequeretur deos alienos. Dixit itaque Dominus Sa- lomoni Quia non custodisti pactum meum et præcepta mea quæ mandavi tibi, disrumpens scindam regnum tuum et dabo illud servo tuo. Verumtamen in diehus tuis non faciam, propter David servum meum et patrem tuum, et propter Jerusalem quam elegi. › Suscitavit autem Dominus adversarium Salomoni Ader Idumeum et Adrazar regem Soba. erant Israel adversarii cunctis diebus Salomonis. Mortuus- que est Salomon cum vixisset septuaginta et tres annos, et sepultus est cum patre suo. Unde Theodlo- retus dicit : Didicimus quanti valeat avorum pietas, patitur enim malos amator hominum Deus, haud immemor virtutis eorum qui fuerunt et partim impietatis fructus collegit apud Dei justitiam. › Dum cœlesti frueretur sapientia Salomon, in pace et tranquillitate dies agebit omnes habens subjectos potissimumque tributum afferentes. Post- quam vero ea fuisset spoliatus prudentia, ab ho- stibus percussus est; adeo verum est : c Horren- dum est incidere in manus Dei viventis.» Quemad- modum enim misericordia ejus ineffabilis, sic cor- reptio intolerabilis est. Quia autem idolis inservit, re- liclo, qui verus est, Deo patris ejus David, ideo punits est, quod patet ex his quæ Achias pro- phetans dixit ad Jeroboam: Hæc dicit Dominus : Ecce ego eripiam regnum de manu Salomonis et dabo tibi decem tribus; porro duas tribus dabo ei propter David servum meum et Jerusalem civitatem quam elegi ex omnibus tribubus Israel; eo quod dereliquerit me et adoraverit Astarten deam Si- doniorum et Chamos deum Moab, et Moloch deum Aliorum Ammon. » Illa autem Astarte est eadem ac Aphrodite apud Græcos. (Ex astro hoc cogno- men deæ huic impositum est, ejus enim filium Lu- ciferum esse tradunt.) Chamos autem deus erat Tyriorum. Moloch scandalum, idolum erat, et sic scandala, abominationes idola vocare solet Scriptura. Quod verbum significat sacrilegium et nefas. Jure quis miretur quod ut de divino Moyse, sic de sapientissimo Salomone evenerit, quomodo uterque primum tanta divina gloria pru- Varia lectiones el nolæ. C D • • - * Eccl. " Ced. " Reg. x1, 1-11. " cod. et LXX. * cod. et LXX. Reg. Reg. Reg.. Reg. Ced. Reg. * Reg. «od. Reg. Reg. 8' Reg.. om. i Reg. Reg. Reg. "● i. Reg. " Nec in q. in Ex. nec in Reg. hæc senten tia invenitur. Ced. 171,18-172.10. Ged. » Heb. x. 31. Ced. Ce !. Reg. xt, Ced. (35) ἐν ταῖς ἡμέραις σου τοῦτο οὐ ποιήσω 10 δια

Β - - Α τὴν γυναῖκα, ἥτις ἐστὶ θήρευμα, καὶ σαγῆναι καρ- Εt δία 78, Ταύτη" τον φησιν. « Καὶ ὁ βασιλεὺς ἦν το φιλογύναιος· καὶ ἦσαν αὐτῷ ἄρχουσαι ψ' καὶ παλλακαὶ τ', καὶ ἔλαβε γυναῖκας Μωαβίτιδας " και Αμμωνίτιδας, Σύρας, Ιδουμαίας, Χετταίας καὶ Αμορραίας ἐκ τῶν ἐθνῶν ὧν ἀπεῖπε Κύριος τοῖς· υἱοῖς Ἰσραήλ. ο - ι Καὶ ἐγένετο ἐν καιρῷ γήρως αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἦν ἡ καρδία αὐτοῦ τὸ μετὰ Κυρίου τοῦ Θεοῦ αὐτοῦ καθὼς ἡ καρδία Δαυίδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. Καὶ ἐξέκλιναν αἱ ἀλλότρια, " γυναίκες τὴν καρδίαν αὐτοῦ ὀπίσω θεῶν αὐτῶν. Καὶ τότε ᾠκο δόμησε Σολομών οι τῷ Χαμώς εἰδώλῳ Μωαβ — καὶ τῇ Αστάρτη βδελύγματι Σιδωνίων, καὶ οὕτως ἐποίησε ταῖς ἀλλοτρίαις γυναιξὶν αὐτοῦ πάσαις ", αἱ (τινες) ἐθυμίων καὶ ἔθυον τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν. Καὶ ἐποίησε Σολομὼν τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου (καὶ) οὐκ ἐπορεύθη ὀπίσω Κυρίου (καθώς Δαυὶδ ὁ πατὴρ αὐ τοῦ. Καὶ ὠργίσθη Κύριος ἐπὶ Σολομών, ὅτι ἐξέκλινε καρδίαν αὐτοῦ ἀπὸ Κυρίου Θεοῦ Ἰσραὴλ τοῦ ὀφθέν τος αὐτῷ δὲς καὶ ἐντειλαμένου αὐτῷ — μὴ πορεύε σθαι δὲ ὀπίσω θεῶν ἑτέρων » παράπαν. Καὶ εἶπε Κύριος πρὸς αὐτόν·. 'Ανθ' ὧν οὐκ ἐφύλαξας τὰς ἐντολὰς δὲ καὶ τὰ προστάγματα, & ενετειλάμην· σοι, διαρρήσσων διαῤῥήξω τὴν βασιλείαν σου ἐκ τῶν χειρῶν σου καὶ δώσω αὐτὴν τῷ δούλῳ σου. Πλήν Δαυΐδ τὸν δοῦλόν μου καὶ πατέρα σου σ', καὶ διὰ Ιε- ρουσαλὴμ τὴν πόλιν (μου) εκ ἣν ἐξελεξάμην. » Και ἤγειρε Κύριος τῷ Σολομῶντι σατὰν Αδερ τον Ἰδουμαῖον, καὶ τὸν Ἀδραξὰρ βασιλέα Σοβα, ο· καὶ ἦσαν τῷ Ἰσραὴλ σαταν ο πάσας τὰς ἡμέρας Σολομῶντος. » Καὶ ἀπέθανε Σολομὼν ἐτῶν ογ, καὶ ἐτάφη μετὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. (6) Εντεῦθεν τοίνυ καὶ Θεοδώρητος φησιν Μ· . Εδιδάχθημεν ὅσον ὀνί- νησιν ἡ τῶν προγόνων εὐσέβεια· ἀνέχεται γὰρ πονη ρῶν ὁ φιλάνθρωπος Κύριος τῆς τῶν κατοιχομένων ἀρετῆς μεμνημένος, πλὴν οὖν ἐδρέψατο μερικῶς καὶ τοὺς τῆς ἀσεβείας καρποὺς ἐνδίκως παρὰ τῆς θείας δίκης. (7) "Εως μὲν τῆς ἄνωθεν ἀπήλαυε προ μηθείας, ἐν εἰρήνῃ καὶ γαλήνῃ διήγε, πάντας ἔχων. ὑποκειμένους καὶ δασμὸν κομίζοντας ὅτι μάλιστα. Ἐπειδὴ δὲ ταύτης ἐγυμνώθη, τοῖς δυσμενέσιν ἐπι- χείρητος οι γέγονε· ἀληθῶς ὄντως δε φοβερὸν τὸ ἐμπεσεῖν εἰς χεῖρας Θεοῦ ζῶντος. » "Ωσπερ γὰρ ἔλεος αὐτοῦ ἄῤῥητος, οὕτω καὶ ἡ κόλασις ἀνυπόστα τος. "Οτι δὲ τοῖς εἰδώλοις ἐλάτρευσε καταλείψας τὸν ὄντως ὄντα Θεὸν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Δαυΐδ, [εὔδηλον ἐξ ὧν καὶ ᾿Αχίας ὁ προφήτης φησὶ δε πρὸς τὸν Ιε ο ροβοάμ (οὕτως)· . Τάδε λέγει Κύριος· Ἰδοὺ ἐγὼ βήσσω τὴν βασιλείαν οι Σολομώντος, καὶ δώσω συ αὐτῆς Ταῦτα βασ. ἦν Ι. βασ. Σολομῶν ἦν Μωαβίτιδας και Άμμων. Ι. Μ. Αμμαν • Το τελεία ἐγενήθη | γ. αἱ ἀλλ. [ οι υψηλόν ναόν ας πάσαις τοῖς γ. α. ταῖς ἀλ. πορευθήναι δὲ ἐφύλαξας 1. ἐφύλαξάς μου σὲ ἐντολάς μου καὶ τὰ προστάγματά μου οὐ π. αὐτά τον π. σου. ἐκ χειρὸς υἱοῦ σου λήψομαι αὐτὴν πλὴν ὅλην τὴν βασιλείαν οὐ μὴ λάβω. σκήπτρον ἐν δώσω τῷ υἱῷ σου διὰ Δαυΐδ τὸν δ. μου καὶ διά [ μου σ. τῷ Σολομῶν τόν | Εσρώμ υἱὸν Ἐλιαδε - τὴν ἐν Ῥααμὰ 'Αδαδέζερ | στ. τῷ εὐεπιχ. γὰρ ἡ ἐν ἀρ. οι ἐκ χειρός | GEORGII HAMARTOCI idlolo Moab et Astartæ abominationi Sidoniorum et in hunc modum fecit universis uxoribus suis alie- nigenis quæ adolebant thus et immolabant diis snis. » Et fecit Salomon malum in conspectu Do mini, et non secutus est Dominum ut David pater ejus. ‹ Et iratus est Dominus Salomoni quod aver- tisset menteni suam a Domino Deo Israel, qui ap- paruerat ei secundo et præceperat de verbo hoc ne sequeretur deos alienos. Dixit itaque Dominus Sa- lomoni Quia non custodisti pactum meum et præcepta mea quæ mandavi tibi, disrumpens scindam regnum tuum et dabo illud servo tuo. Verumtamen in diehus tuis non faciam, propter David servum meum et patrem tuum, et propter Jerusalem quam elegi. › Suscitavit autem Dominus adversarium Salomoni Ader Idumeum et Adrazar regem Soba. erant Israel adversarii cunctis diebus Salomonis. Mortuus- que est Salomon cum vixisset septuaginta et tres annos, et sepultus est cum patre suo. Unde Theodlo- retus dicit : Didicimus quanti valeat avorum pietas, patitur enim malos amator hominum Deus, haud immemor virtutis eorum qui fuerunt et partim impietatis fructus collegit apud Dei justitiam. › Dum cœlesti frueretur sapientia Salomon, in pace et tranquillitate dies agebit omnes habens subjectos potissimumque tributum afferentes. Post- quam vero ea fuisset spoliatus prudentia, ab ho- stibus percussus est; adeo verum est : c Horren- dum est incidere in manus Dei viventis.» Quemad- modum enim misericordia ejus ineffabilis, sic cor- reptio intolerabilis est. Quia autem idolis inservit, re- liclo, qui verus est, Deo patris ejus David, ideo punits est, quod patet ex his quæ Achias pro- phetans dixit ad Jeroboam: Hæc dicit Dominus : Ecce ego eripiam regnum de manu Salomonis et dabo tibi decem tribus; porro duas tribus dabo ei propter David servum meum et Jerusalem civitatem quam elegi ex omnibus tribubus Israel; eo quod dereliquerit me et adoraverit Astarten deam Si- doniorum et Chamos deum Moab, et Moloch deum Aliorum Ammon. » Illa autem Astarte est eadem ac Aphrodite apud Græcos. (Ex astro hoc cogno- men deæ huic impositum est, ejus enim filium Lu- ciferum esse tradunt.) Chamos autem deus erat Tyriorum. Moloch scandalum, idolum erat, et sic scandala, abominationes idola vocare solet Scriptura. Quod verbum significat sacrilegium et nefas. Jure quis miretur quod ut de divino Moyse, sic de sapientissimo Salomone evenerit, quomodo uterque primum tanta divina gloria pru- Varia lectiones el nolæ. C D • • - * Eccl. " Ced. " Reg. x1, 1-11. " cod. et LXX. * cod. et LXX. Reg. Reg. Reg.. Reg. Ced. Reg. * Reg. «od. Reg. Reg. 8' Reg.. om. i Reg. Reg. Reg. "● i. Reg. " Nec in q. in Ex. nec in Reg. hæc senten tia invenitur. Ced. 171,18-172.10. Ged. » Heb. x. 31. Ced. Ce !. Reg. xt, Ced. (35) ἐν ταῖς ἡμέραις σου τοῦτο οὐ ποιήσω 10 δια

τὰ ι' σκήπτρα· καὶ δύο σκήπτρα δώσω αὐτῷ διὰ Δαυΐδ τὸν δοῦλόν μου καὶ Ἱερουσαλὴμ τὴν πό- λιν μου, ἣν ἐξελεξάμην ἐκ πασῶν φυλών Ισραήλ, ἀνθ' ὧν ἐγκατέλειπε με καὶ ἐδούλευσε τῇ ᾿Αστάρτη, βδελύγματι Σιδωνίων, καὶ τῷ Χαμὼς, εἰδώλῳ Μωάβ, καὶ τῷ Μελχώμ, προσοχθίσματι υἱῶν ᾿Αμών. » ου (7) Ἡ μὲν οὖν Αστάρτη ἐστὶν ἡ παρ' Ἕλλησιν Αφροδίτη λεγομένη (ἐκ τοῦ ἄστρου τὴν ἐπωνυμίαν πεποιηκόσιν '· αὐτῆς γὰρ εἶναι τὸν Εωσφόρον μυ- θολογοῦσιν). Ο δὲ Χαμὼς θεὸς ἦν Τυρίων. (« Τῷ δὲ Μελχώμ προσοχθίσματι ο εἴδωλον ἦν καὶ τοῦτο· προσοχθίσματα γὰρ καὶ βδελύγματα τὰ εἴδωλα προς αγορεύειν ειώθει ἡ Γραφὴ, ὅπερ δηλοῖ τὸ μύσος καὶ τὸ ἀπόβλητον.) (8) Θαυμάσει μέν τις μάλι εἰκότως, ὥσπερ ἐπὶ τοῦ θειοτάτου Μωϋσέως, οὕτω καὶ ἐπὶ [τοῦδε] τοῦ σοφωτάτου Σολομῶντος, πῶς Β ἑκάτερος αὐτῶν τοσαύτης πάλαι θείας δόξη; καὶ προς μηθείας ἀξιωθείς, ὕστερον ὁ μὲν εἰς ἀγανάκτησιν καὶ λύπην τὸν Θεὸν κινήσας, τῆς ἐπαγγελίας ἐξέπε σεν, ὁ δὲ εἰς ὀργὴν καὶ θυμὸν αὐτὸν διεγείρας ', τούς τε προειργασμένους ἀρίστους πόνους ἄρδην ἐζημίωτο καὶ τὴν ψυχὴν προσαπώλεσεν. Ποῦ γὰρ ἡ τοιαύτη πρὸς Θεὸν οἰκείωσις καὶ παῤῥησία, [καὶ] οἱ τοσοῦτο: καὶ της λικοῦτοι πόνοι, καὶ κόποι, καὶ ἀγῶνες τοῦ θεσπεσίου Μωϋσέως; οἵτινες [διά] τὴν ἀπὸ τοῦ ὕδατος τῆς ἀντιλος γίας ἁμαρτίαν παροραθέντες ", τὴν εἰς τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας εἴσοδον ἀθρόως ὁ δίκαιος καὶ ἀσυγχωρή- τως ἀπεστέρητο, καθὼς καὶ πρόσθεν είρηται. Ποῦ δὲ καὶ ἡ πρὸς τὸν Σολομῶντα θεία φιλοστοργία καὶ ή τοσαύτη χάρις τε καὶ σοφία; καὶ τίς ἡ ὠφέλεια τῆς πολλῆς ἐκείνης φρονήσεως καὶ συνέσεως, καὶ ἡ προ- λαβοῦσα τοιαύτη νηφαλεωτάτη έννοια και (σοφία), Θεολογία (τε) καὶ φυσιολογία, ἔσχατον ἐκ γυναικο- μανίας εἰς εἰδωλομανίαν ἐκπεπτωκότος, ὡς σαφῶς Ξεδήλωται ; Τῷ ὄντι γὰρ οὐδὲν ὄφελος • ἐναρξάμε- τον ' πνεύματι, καὶ σαρκὶ ἐπιτελέσαι. » (9) Διὸ καὶ προασφαλιζόμενος Ιωάννης φησί *· (364) « Βλέπετε ἑαυτούς, ἵνα μὴ ἀπολείπητε & εἰργάσασθε, ἀλλὰ μια σθὸν πλήρη ἀπολάβητε·, οὐ γὰρ ὁ καλῶς ἀρχόμενος καὶ κακῶς μετερχόμενος, ουτος τέλειος, ἀλλ' ὁ καλῶς ἀποθέμενος καὶ θεαρέστως διαπεράνας, επείπερο. Ο ὑπομείνας εἰς τέλος, οὗτος σωθήσεται. » Κάντεῦ θεν, ὡς ἔοικεν, εἰκότως διδασκόμεθα μὴ μακα- ρίζειν ἄνθρωπον κυρίως πρὸ τελευτῆς αὐτοῦ, διὰ τὸ ἄδηλον τῆς ἐκβάσεως καὶ συμπληρώσεως· τοὺς γὰρ ἐκκλίνοντας εἰς τὰς στραγγαλιὰς ἀπάξει Κύριος μετά τῶν ἐργαζομένων τὴν ἀνομίαν· πολλοὶ γὰρ εὐδρομοῦν. τες ἐνάρετοι καὶ ἐπὶ μεγίστοις κατορθώμασι θαυμαζί- μενοι, προσκόψαντες ἐξάπινα πεπτώκασι πτῶμα δεινὸν καὶ ἐξαίσιον. (10) Οἷος ἦν καὶ ὁ μοναχὸς ἐκεῖνος, πρὸς ἦν ὁ μέγας Βασίλειος ἔγραφε λέγων· • Οίμοι τί γράψω; ἢ τί λογίσομαι ἐν τριόδῳ ἀπει- λημμένος; ἐὰν γὰρ ἔλθω εἰς μνήμην τῆς προτέρας $ πεποιηκότ. εἰώθει 1. είωθεν Θαυμάσειε δ' ἄν τις παροραθέντων? οἵτινες παρωραθέντων έναρ έμπρ. Τοῦ ἁγίου Βασιλείου τῶν ἐγ. ά. ξάμενοι CHRONICON. - LIB. II. A dentiaque dignus calesti stimatus, postea ille " . cum in indignationem et iracundiam movisset, Dei promissionem non sit consecutus; hic vero cum in iram furoremque excitasset eum, non ob- stantibus quos primo sustinuerat magnis laboribus, damnatus fuerit suamque`animam perdiderit! Ubi enim est apud Deum illa familiaritas et libertas, uli illi labores, sollicitudines et prælia divini Moysis? Propter peccatum quod apud aquas peccaverat ne in terram promissionis intraret prohibitus est, statim post peccatum sæva Dei vindicta. Ubi Dei in Salomonem amor, istaque gratia et sapientia ? Quid prodest illa plurima sapientia, scientia, et acutissima cogitatio, theologia, physiologia, cum postremo per muliebrem cupidinem in idololatriam inciderit, sicut clare monstratum est? Verum enim- vero nulla utilitas ‹ si spiritu cœperitis, ut carne consummemini. » Itaque sese communiens Joannes dicit: Respicite vosmetipsos ne relinquatis quæ operati estis, sed mercedem plenam recipiatis. » Nam non ille qui bene cœperit et male consummaverit perfectus est, sed qui bene incipiens, secundum le- gem Dei consummaverit. Nam qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. » Unde, ut par est, edocemur ne beatum dicamus hominem temere ante mortem ejus, eo quod exitus ejus et consum- matio ejus ignota sunt. Qui enim ad viam iniquitatis proni sunt, avertet cus Dominus cum operantibus ini- quitatem. Multi sunt qui cum primo ambulaverunt in virtutis via, maximisque virtutibus enituerunt, prima subito offensione cadunt ruina terribili lethalique. Talis erat monachus ille ad quem magnus Basilius haec scribebat : < Eheu quid scribam, aut quid cogi tabo in trivio receptus? Nam si in mentem venit meam tua prima vana conversio, cum tibi affluerent divitiæ vanaque gloria, exhorreo, cum te foverent multitudo assentantium voluptas, felicitasque peri- culosa ; cum exercereris, ad mutationem sancti status respiciens, tuam abundantiam, recusausque famni- liæ servitutem parentumque familiaritatem, alienus et vagabundus videbaris; quippe qui agris patria- que commutatis, recesseris Jerusalem ubi te feii- cem existimabas, in athletarum laboribus tempus terens, tunc cum hebdomaticis circulis jejunium D perfceres, Deo vacares, hominum colloquia effu- C geres, pacem et solitudinem tibi parares; cumque civiles tumultus aufugeres et sacco rudi corpus tuum affligeres, cingulo duro ventrem cingeres, viriliterque allereres ossa tua, latera jejuniis exca- vares, usque ad humidas partes tumefaciens, atque tibi sermonis mollis omnem usum denegares. Inte- rioris corporis partem quæ inter costas est et latera, et melonis instar crescit, abstraxisti, totamque carnis Variæ lectiones et notæ. - cod. · cul. Ced. Ced. Ced. • ][ Joan. vii. • Matth. x, ed. 1- • Cell. » Ced. 70,6,7. 171,1 18. · Ced. cod cf. Gal. 1:1, 3. A. B. vάp om. - 22.

τὰ ι' σκήπτρα· καὶ δύο σκήπτρα δώσω αὐτῷ διὰ Δαυΐδ τὸν δοῦλόν μου καὶ Ἱερουσαλὴμ τὴν πό- λιν μου, ἣν ἐξελεξάμην ἐκ πασῶν φυλών Ισραήλ, ἀνθ' ὧν ἐγκατέλειπε με καὶ ἐδούλευσε τῇ ᾿Αστάρτη, βδελύγματι Σιδωνίων, καὶ τῷ Χαμὼς, εἰδώλῳ Μωάβ, καὶ τῷ Μελχώμ, προσοχθίσματι υἱῶν ᾿Αμών. » ου (7) Ἡ μὲν οὖν Αστάρτη ἐστὶν ἡ παρ' Ἕλλησιν Αφροδίτη λεγομένη (ἐκ τοῦ ἄστρου τὴν ἐπωνυμίαν πεποιηκόσιν '· αὐτῆς γὰρ εἶναι τὸν Εωσφόρον μυ- θολογοῦσιν). Ο δὲ Χαμὼς θεὸς ἦν Τυρίων. (« Τῷ δὲ Μελχώμ προσοχθίσματι ο εἴδωλον ἦν καὶ τοῦτο· προσοχθίσματα γὰρ καὶ βδελύγματα τὰ εἴδωλα προς αγορεύειν ειώθει ἡ Γραφὴ, ὅπερ δηλοῖ τὸ μύσος καὶ τὸ ἀπόβλητον.) (8) Θαυμάσει μέν τις μάλι εἰκότως, ὥσπερ ἐπὶ τοῦ θειοτάτου Μωϋσέως, οὕτω καὶ ἐπὶ [τοῦδε] τοῦ σοφωτάτου Σολομῶντος, πῶς Β ἑκάτερος αὐτῶν τοσαύτης πάλαι θείας δόξη; καὶ προς μηθείας ἀξιωθείς, ὕστερον ὁ μὲν εἰς ἀγανάκτησιν καὶ λύπην τὸν Θεὸν κινήσας, τῆς ἐπαγγελίας ἐξέπε σεν, ὁ δὲ εἰς ὀργὴν καὶ θυμὸν αὐτὸν διεγείρας ', τούς τε προειργασμένους ἀρίστους πόνους ἄρδην ἐζημίωτο καὶ τὴν ψυχὴν προσαπώλεσεν. Ποῦ γὰρ ἡ τοιαύτη πρὸς Θεὸν οἰκείωσις καὶ παῤῥησία, [καὶ] οἱ τοσοῦτο: καὶ της λικοῦτοι πόνοι, καὶ κόποι, καὶ ἀγῶνες τοῦ θεσπεσίου Μωϋσέως; οἵτινες [διά] τὴν ἀπὸ τοῦ ὕδατος τῆς ἀντιλος γίας ἁμαρτίαν παροραθέντες ", τὴν εἰς τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας εἴσοδον ἀθρόως ὁ δίκαιος καὶ ἀσυγχωρή- τως ἀπεστέρητο, καθὼς καὶ πρόσθεν είρηται. Ποῦ δὲ καὶ ἡ πρὸς τὸν Σολομῶντα θεία φιλοστοργία καὶ ή τοσαύτη χάρις τε καὶ σοφία; καὶ τίς ἡ ὠφέλεια τῆς πολλῆς ἐκείνης φρονήσεως καὶ συνέσεως, καὶ ἡ προ- λαβοῦσα τοιαύτη νηφαλεωτάτη έννοια και (σοφία), Θεολογία (τε) καὶ φυσιολογία, ἔσχατον ἐκ γυναικο- μανίας εἰς εἰδωλομανίαν ἐκπεπτωκότος, ὡς σαφῶς Ξεδήλωται ; Τῷ ὄντι γὰρ οὐδὲν ὄφελος • ἐναρξάμε- τον ' πνεύματι, καὶ σαρκὶ ἐπιτελέσαι. » (9) Διὸ καὶ προασφαλιζόμενος Ιωάννης φησί *· (364) « Βλέπετε ἑαυτούς, ἵνα μὴ ἀπολείπητε & εἰργάσασθε, ἀλλὰ μια σθὸν πλήρη ἀπολάβητε·, οὐ γὰρ ὁ καλῶς ἀρχόμενος καὶ κακῶς μετερχόμενος, ουτος τέλειος, ἀλλ' ὁ καλῶς ἀποθέμενος καὶ θεαρέστως διαπεράνας, επείπερο. Ο ὑπομείνας εἰς τέλος, οὗτος σωθήσεται. » Κάντεῦ θεν, ὡς ἔοικεν, εἰκότως διδασκόμεθα μὴ μακα- ρίζειν ἄνθρωπον κυρίως πρὸ τελευτῆς αὐτοῦ, διὰ τὸ ἄδηλον τῆς ἐκβάσεως καὶ συμπληρώσεως· τοὺς γὰρ ἐκκλίνοντας εἰς τὰς στραγγαλιὰς ἀπάξει Κύριος μετά τῶν ἐργαζομένων τὴν ἀνομίαν· πολλοὶ γὰρ εὐδρομοῦν. τες ἐνάρετοι καὶ ἐπὶ μεγίστοις κατορθώμασι θαυμαζί- μενοι, προσκόψαντες ἐξάπινα πεπτώκασι πτῶμα δεινὸν καὶ ἐξαίσιον. (10) Οἷος ἦν καὶ ὁ μοναχὸς ἐκεῖνος, πρὸς ἦν ὁ μέγας Βασίλειος ἔγραφε λέγων· • Οίμοι τί γράψω; ἢ τί λογίσομαι ἐν τριόδῳ ἀπει- λημμένος; ἐὰν γὰρ ἔλθω εἰς μνήμην τῆς προτέρας $ πεποιηκότ. εἰώθει 1. είωθεν Θαυμάσειε δ' ἄν τις παροραθέντων? οἵτινες παρωραθέντων έναρ έμπρ. Τοῦ ἁγίου Βασιλείου τῶν ἐγ. ά. ξάμενοι CHRONICON. - LIB. II. A dentiaque dignus calesti stimatus, postea ille " . cum in indignationem et iracundiam movisset, Dei promissionem non sit consecutus; hic vero cum in iram furoremque excitasset eum, non ob- stantibus quos primo sustinuerat magnis laboribus, damnatus fuerit suamque`animam perdiderit! Ubi enim est apud Deum illa familiaritas et libertas, uli illi labores, sollicitudines et prælia divini Moysis? Propter peccatum quod apud aquas peccaverat ne in terram promissionis intraret prohibitus est, statim post peccatum sæva Dei vindicta. Ubi Dei in Salomonem amor, istaque gratia et sapientia ? Quid prodest illa plurima sapientia, scientia, et acutissima cogitatio, theologia, physiologia, cum postremo per muliebrem cupidinem in idololatriam inciderit, sicut clare monstratum est? Verum enim- vero nulla utilitas ‹ si spiritu cœperitis, ut carne consummemini. » Itaque sese communiens Joannes dicit: Respicite vosmetipsos ne relinquatis quæ operati estis, sed mercedem plenam recipiatis. » Nam non ille qui bene cœperit et male consummaverit perfectus est, sed qui bene incipiens, secundum le- gem Dei consummaverit. Nam qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. » Unde, ut par est, edocemur ne beatum dicamus hominem temere ante mortem ejus, eo quod exitus ejus et consum- matio ejus ignota sunt. Qui enim ad viam iniquitatis proni sunt, avertet cus Dominus cum operantibus ini- quitatem. Multi sunt qui cum primo ambulaverunt in virtutis via, maximisque virtutibus enituerunt, prima subito offensione cadunt ruina terribili lethalique. Talis erat monachus ille ad quem magnus Basilius haec scribebat : < Eheu quid scribam, aut quid cogi tabo in trivio receptus? Nam si in mentem venit meam tua prima vana conversio, cum tibi affluerent divitiæ vanaque gloria, exhorreo, cum te foverent multitudo assentantium voluptas, felicitasque peri- culosa ; cum exercereris, ad mutationem sancti status respiciens, tuam abundantiam, recusausque famni- liæ servitutem parentumque familiaritatem, alienus et vagabundus videbaris; quippe qui agris patria- que commutatis, recesseris Jerusalem ubi te feii- cem existimabas, in athletarum laboribus tempus terens, tunc cum hebdomaticis circulis jejunium D perfceres, Deo vacares, hominum colloquia effu- C geres, pacem et solitudinem tibi parares; cumque civiles tumultus aufugeres et sacco rudi corpus tuum affligeres, cingulo duro ventrem cingeres, viriliterque allereres ossa tua, latera jejuniis exca- vares, usque ad humidas partes tumefaciens, atque tibi sermonis mollis omnem usum denegares. Inte- rioris corporis partem quæ inter costas est et latera, et melonis instar crescit, abstraxisti, totamque carnis Variæ lectiones et notæ. - cod. · cul. Ced. Ced. Ced. • ][ Joan. vii. • Matth. x, ed. 1- • Cell. » Ced. 70,6,7. 171,1 18. · Ced. cod cf. Gal. 1:1, 3. A. B. vάp om. - 22.

Α σου ματαίας ἀναστροφῆς, ὅτε περίββει ὁ πλοῦ. της καὶ τὸ χαμερπες δοξάριον, φρίττω, ἡνίκα ήπτε τοις σοι κολάκων πλῆθος " καὶ τρυφὴ καὶ ἀπόλαυσι; πρόσκαιρος. — Ηνίκα ἐγυμνάζου πρὸς μεταβολὴν σεμνοῦ τρόπου, σκυβαλίζων μέν σου τὴν περιου σίαν, οίκου τε θεραπείαν καὶ συνοίκου ὁμιλίαν ἀπαρα νούμενος, ὅλως δὲ μετάρσιος, ὥσπερ ξένο; καὶ αλήτης, ἀγροὺς καὶ τόπους ἀμείβων, κατέδραμες ἐπὶ τὰ Ἱεροσόλυμα, ἔνθα σοι καὶ αὐτὸς συνδιατρί βων ἐμακάριζον τῶν ἀθλητικῶν πόνων, ὅτε ἑβδομα δικοῖς κύκλοις νῆστις διατελῶν, Θεῷ προσεφιλοσό φεις, ὁμοῦ καὶ τὰς τῶν ἀνθρώπων ἀποφεύγων συν τυχίας 1, ἡσυχίαν δὲ καὶ μονοτροπίαν εφαρμόσας σεαυτῷ 1, τοὺς πολιτικούς θορύβους ἐξέκλινες", σάκκῳ τε τραχεί εν τὸ σῶμά σου διανύττων καὶ ζώνη σκληρᾷ τὴν ὀσφὺν περισφίγγων, καρτερικῶς τὰ ὀστᾶ σου διέθλιβες, λαγόνας τε ταῖς ἐνδείαις κοιλαίνων μέχρι τῶν νοτιαίων μερών ει ὑπεχαύνωσας καὶ φα- σκίας μὲν ἀπαλῆς τὴν χρῆσιν ἀπηρνήσω· ἔνδοθεν δὲ τὰς λαπάρας σικύου δίκην ὑφελκύσας, τοῖ; νε μι τικοῖς χωρίοις ἐδιάζου προσκολλᾶσθαι "· ὅλην δὲ τὴν τῆς σαρκὸς πιμελὴν ἐκκενώσας, τοὺς τῶν ὑπο- γαστρίων οχετούς γενναίως ἐξήρανας, γαστέρα τε αὐτὴν ταῖς ἀσιτίαις τήξας, τὰ πλευριτικά μέρη ὥσπερ τινὰ στέγης ἐξοχὴν τοῖς τοῦ ὀμφαλοῦ μέσ ρεσιν ἐπεσκίαζες και συνεσταλμένῳ ὅλῳ τῷ σώ ματι, τὰς " νυχτερινὰς ὥρας ἀνθομολογούμενος τῷ Θεῷ, τοῖς τῶν δακρύων ὀχετοῖς ἔμβρυχον την γενειάδα καθωμάλιζες. Καὶ τί δεῖν καταλέγειν ἕκαστα; Μνήσθητι ὅσα ἁγίων στόματα φιλήματι κατησπάσω · ὅσα ἱερὰ σώματα περιεπτύξω · ὅσει σου τὰς χεῖρας ὡς ἀχράντους περιέθαλπον ; ὅσοι δοῦλοι τοῦ " Θεοῦ τοῖς γίνατί σου περιεπλέ κοντο. Καὶ τί τούτων τὸ τέλος "; Μοιχικῆς φήμης διαβολή το βέλους ὀξύτερον διιπταμένη τιτρώσκει ἡμῶν τὰς ἀκοὰς καὶ τὴν καρδίαν Ποῦ μοι τὰ διηγήματα τῶν σῶν πόνων ; Οίχεται. Κατῄσχυνας τὸ τῆς ἁγνείας καύχημα (565)· έμωμήσω τῆς σωφρο- σύνης τὸ ἐπάγγελμα· ἐγενόμεθα ἐχθρῶν μὲν τρα γῳδία, φίλων δὲ θρηνωδία· — διέτεμες " φρόνημα μοναχῶν, τοὺς ἀκριβεστέρους εἰς φόβον καὶ δειλίαν ἐνέβαλες 30, θαυμάζοντας ἔτι ' τοῦ διαβόλου τὴν δύναμιν τοὺς ἀδιαφόρους εἰς ἀκολασίας ζῆλον μετέ θηκας· ἠθέτησας ὅσον ἐν ἐπὶ σοὶ τὸ τοῦ Χριστοῦ καύχημα, ο Θαρσείτε, λέγοντος 3, ἐγὼ νενίκηκα τὸν κόσμον » καὶ τὸν τούτου ἄρχοντα ἐκέρασας τῇ πατρίδι κρατήρα δυσφημίας "- ὄντως εἰς ἔργον ἦγα- γες τὴν παροιμίαν σε ὡς ἔλαφος τοξευθεὶς εἰς τὸ ήπαρ 43. (11) "Οθεν ἀλλαχοῦ κοινῶς παραινεῖ λέγων· • Δεῖ οὖν ἡμᾶς πολὺν καὶ ποικίλον τὸν οὐράνιον του. " σε Β. οι δ. εἶπετό Β. πλήθη Β.-τρυφῆς ἀπ.. Β. μεταβολήν 1. μεταβολάς πολυκία- Ευνον Β. σ. λόγῳ τροπῆς ὑποφ. Β. ἑαυτῷ ἐφ. Β. το εξέκλινες Ι. ἐξέκλινας. ταχύ κα. Οι νοτιέων δέλων σικύας πρ. ἐξ. Β. Ως πλημμελήν στέγην εἰς ἐξ. τῷ ὀργάνῳ κατὰ τάς Β. ε' τὴν γ. ἐ. Β. δή με δεῖ Β. » ἐπὶ σοῦ ἀχράντοις του Φ. Β. οι Θεοῦ ὥσπερ λάτρεις ὑπέδραμον τοῖς γ. σου περιπλεκόμενοι καὶ τ. τὸ τ. τί Β. Η φήμη διαβολής τὸ ἀκρας, ἀκμαιοτέρῳ τῷ κέντρῳ τὰ σπλάχνα ἡμῶν διανύττουσα κ. τ. λ. Β. ἐγ. αἰχμαλώτων τρο Ἰουδαίος καὶ Ἕλλησι δραματουργεῖται τὰ ἡμέτερα διετ. Β. κι ήγαγες Β ἐπί Το ἔλυσας ὅσον τοῦ κόσμου τούτου ἀ. Β. οι δυσθυμίας λέγων μίας Β. Β. σε τις παραι › GEORGII HAMARTOLI - abundantiam exbausisti, ventremque ipsum ime- dia consumpsisti, lateribus sicut domus eminen- tiis umbilici partes adumbrasti et totum corpus tuum oppressisti. Dum totas noctes colloque- reris Deo, lacrymarumque fluminibus humidam irrigares barbam. Sed ad quid omnia dicere? Re- cordare quot ora sanctorum osculo osculatus es; quot sacra corpora amplexus es, quot tuas manus velut intactas foverunt. Quot servi Dei ad tua genua prociderunt. Sed quo omnia illa evanuere? Adulteræ vitæ fama calumniæ telo velocior prætervolans aures nostras et cor nostrum vulnerat. Ubi inihi narra- Cones Luorum laborum ? Cessarunt. Foedlasti ca- stitatis honorem ; confudisti sapientie professio- nem; facti sumus hostibus ludibrium et amicis nostris luctus. Scidisti monachorum animos; dili- B gentioribus timorem et metum incussisti, miranti - bus iterum dæmonis potentiam; indifferentiam in licentia amorem vertisti, denegasti quidquid in te inerat honoris Christi dicentis: • Confidite, ego vici mundum, et hujus principem; calicem blasphe- miæ patriae miscuisti, et opere verum comprobasti proverbium: Sicut cervus vulneratus usque ad cor. » Unde nos hortatur alibi dicens : • Oportet nos multas et varias et cœlestes divitias conge- rere nisi velimus erubescere in ratione reddenda operum nostrorum, et sicut ille qui talentum acce- pit audire : « Serve mnale et piger. » Depositis ergo omnibus alienis, hanc vitam intrare secure tente- mus. Multi enim cum multa in juventute coegis- sent, mediamque attigissent vitam, reluctante & eis tentatione et flante iniquitatis vento, vim tem- pestatis non sustinuerunt eo quod ad gubernandum impares essent, unde alii circa fidem naufragave- runt; » itaque omnium harum rerum damna passi sunt; alii autem sapientiam quam a juventute adepti erant, sicut tempestate instaute cupidine amiserunt. Ebeu miserandum spectaculum! Post jejunium, post vitæ rationem difficilem na- tura, post multas lacrymnas, post annorum viginti aut triginta temperantiam, per negligentiam, mol- litiem incuriamve animæ nudum fieri omnibus, et iis similis qui al mandata sequenda se præparant, huicve mercatori diviti, qui cum mercium multitu - diue copiosa profectus, pericula maris evasit, sed D prope portum ipsum, discissa nave, omnibus nu- datus relinquitur! Quod si enim omnia quæ mille laboribus, multo sudore adeptus eras, uno discrl- mine, et parva daemonum tentatione perdideris, sane ejus qui totam circa virtutem naufragavit hæc › C - - 10. Varia lectiones et notæ. "1 cod. cod. cod. « cod. cod. cod. col. cod. cod. cud. cod. ? cod. Om. B. - Nota cod, 1. Joan. xvi, 33. C -

Α σου ματαίας ἀναστροφῆς, ὅτε περίββει ὁ πλοῦ. της καὶ τὸ χαμερπες δοξάριον, φρίττω, ἡνίκα ήπτε τοις σοι κολάκων πλῆθος " καὶ τρυφὴ καὶ ἀπόλαυσι; πρόσκαιρος. — Ηνίκα ἐγυμνάζου πρὸς μεταβολὴν σεμνοῦ τρόπου, σκυβαλίζων μέν σου τὴν περιου σίαν, οίκου τε θεραπείαν καὶ συνοίκου ὁμιλίαν ἀπαρα νούμενος, ὅλως δὲ μετάρσιος, ὥσπερ ξένο; καὶ αλήτης, ἀγροὺς καὶ τόπους ἀμείβων, κατέδραμες ἐπὶ τὰ Ἱεροσόλυμα, ἔνθα σοι καὶ αὐτὸς συνδιατρί βων ἐμακάριζον τῶν ἀθλητικῶν πόνων, ὅτε ἑβδομα δικοῖς κύκλοις νῆστις διατελῶν, Θεῷ προσεφιλοσό φεις, ὁμοῦ καὶ τὰς τῶν ἀνθρώπων ἀποφεύγων συν τυχίας 1, ἡσυχίαν δὲ καὶ μονοτροπίαν εφαρμόσας σεαυτῷ 1, τοὺς πολιτικούς θορύβους ἐξέκλινες", σάκκῳ τε τραχεί εν τὸ σῶμά σου διανύττων καὶ ζώνη σκληρᾷ τὴν ὀσφὺν περισφίγγων, καρτερικῶς τὰ ὀστᾶ σου διέθλιβες, λαγόνας τε ταῖς ἐνδείαις κοιλαίνων μέχρι τῶν νοτιαίων μερών ει ὑπεχαύνωσας καὶ φα- σκίας μὲν ἀπαλῆς τὴν χρῆσιν ἀπηρνήσω· ἔνδοθεν δὲ τὰς λαπάρας σικύου δίκην ὑφελκύσας, τοῖ; νε μι τικοῖς χωρίοις ἐδιάζου προσκολλᾶσθαι "· ὅλην δὲ τὴν τῆς σαρκὸς πιμελὴν ἐκκενώσας, τοὺς τῶν ὑπο- γαστρίων οχετούς γενναίως ἐξήρανας, γαστέρα τε αὐτὴν ταῖς ἀσιτίαις τήξας, τὰ πλευριτικά μέρη ὥσπερ τινὰ στέγης ἐξοχὴν τοῖς τοῦ ὀμφαλοῦ μέσ ρεσιν ἐπεσκίαζες και συνεσταλμένῳ ὅλῳ τῷ σώ ματι, τὰς " νυχτερινὰς ὥρας ἀνθομολογούμενος τῷ Θεῷ, τοῖς τῶν δακρύων ὀχετοῖς ἔμβρυχον την γενειάδα καθωμάλιζες. Καὶ τί δεῖν καταλέγειν ἕκαστα; Μνήσθητι ὅσα ἁγίων στόματα φιλήματι κατησπάσω · ὅσα ἱερὰ σώματα περιεπτύξω · ὅσει σου τὰς χεῖρας ὡς ἀχράντους περιέθαλπον ; ὅσοι δοῦλοι τοῦ " Θεοῦ τοῖς γίνατί σου περιεπλέ κοντο. Καὶ τί τούτων τὸ τέλος "; Μοιχικῆς φήμης διαβολή το βέλους ὀξύτερον διιπταμένη τιτρώσκει ἡμῶν τὰς ἀκοὰς καὶ τὴν καρδίαν Ποῦ μοι τὰ διηγήματα τῶν σῶν πόνων ; Οίχεται. Κατῄσχυνας τὸ τῆς ἁγνείας καύχημα (565)· έμωμήσω τῆς σωφρο- σύνης τὸ ἐπάγγελμα· ἐγενόμεθα ἐχθρῶν μὲν τρα γῳδία, φίλων δὲ θρηνωδία· — διέτεμες " φρόνημα μοναχῶν, τοὺς ἀκριβεστέρους εἰς φόβον καὶ δειλίαν ἐνέβαλες 30, θαυμάζοντας ἔτι ' τοῦ διαβόλου τὴν δύναμιν τοὺς ἀδιαφόρους εἰς ἀκολασίας ζῆλον μετέ θηκας· ἠθέτησας ὅσον ἐν ἐπὶ σοὶ τὸ τοῦ Χριστοῦ καύχημα, ο Θαρσείτε, λέγοντος 3, ἐγὼ νενίκηκα τὸν κόσμον » καὶ τὸν τούτου ἄρχοντα ἐκέρασας τῇ πατρίδι κρατήρα δυσφημίας "- ὄντως εἰς ἔργον ἦγα- γες τὴν παροιμίαν σε ὡς ἔλαφος τοξευθεὶς εἰς τὸ ήπαρ 43. (11) "Οθεν ἀλλαχοῦ κοινῶς παραινεῖ λέγων· • Δεῖ οὖν ἡμᾶς πολὺν καὶ ποικίλον τὸν οὐράνιον του. " σε Β. οι δ. εἶπετό Β. πλήθη Β.-τρυφῆς ἀπ.. Β. μεταβολήν 1. μεταβολάς πολυκία- Ευνον Β. σ. λόγῳ τροπῆς ὑποφ. Β. ἑαυτῷ ἐφ. Β. το εξέκλινες Ι. ἐξέκλινας. ταχύ κα. Οι νοτιέων δέλων σικύας πρ. ἐξ. Β. Ως πλημμελήν στέγην εἰς ἐξ. τῷ ὀργάνῳ κατὰ τάς Β. ε' τὴν γ. ἐ. Β. δή με δεῖ Β. » ἐπὶ σοῦ ἀχράντοις του Φ. Β. οι Θεοῦ ὥσπερ λάτρεις ὑπέδραμον τοῖς γ. σου περιπλεκόμενοι καὶ τ. τὸ τ. τί Β. Η φήμη διαβολής τὸ ἀκρας, ἀκμαιοτέρῳ τῷ κέντρῳ τὰ σπλάχνα ἡμῶν διανύττουσα κ. τ. λ. Β. ἐγ. αἰχμαλώτων τρο Ἰουδαίος καὶ Ἕλλησι δραματουργεῖται τὰ ἡμέτερα διετ. Β. κι ήγαγες Β ἐπί Το ἔλυσας ὅσον τοῦ κόσμου τούτου ἀ. Β. οι δυσθυμίας λέγων μίας Β. Β. σε τις παραι › GEORGII HAMARTOLI - abundantiam exbausisti, ventremque ipsum ime- dia consumpsisti, lateribus sicut domus eminen- tiis umbilici partes adumbrasti et totum corpus tuum oppressisti. Dum totas noctes colloque- reris Deo, lacrymarumque fluminibus humidam irrigares barbam. Sed ad quid omnia dicere? Re- cordare quot ora sanctorum osculo osculatus es; quot sacra corpora amplexus es, quot tuas manus velut intactas foverunt. Quot servi Dei ad tua genua prociderunt. Sed quo omnia illa evanuere? Adulteræ vitæ fama calumniæ telo velocior prætervolans aures nostras et cor nostrum vulnerat. Ubi inihi narra- Cones Luorum laborum ? Cessarunt. Foedlasti ca- stitatis honorem ; confudisti sapientie professio- nem; facti sumus hostibus ludibrium et amicis nostris luctus. Scidisti monachorum animos; dili- B gentioribus timorem et metum incussisti, miranti - bus iterum dæmonis potentiam; indifferentiam in licentia amorem vertisti, denegasti quidquid in te inerat honoris Christi dicentis: • Confidite, ego vici mundum, et hujus principem; calicem blasphe- miæ patriae miscuisti, et opere verum comprobasti proverbium: Sicut cervus vulneratus usque ad cor. » Unde nos hortatur alibi dicens : • Oportet nos multas et varias et cœlestes divitias conge- rere nisi velimus erubescere in ratione reddenda operum nostrorum, et sicut ille qui talentum acce- pit audire : « Serve mnale et piger. » Depositis ergo omnibus alienis, hanc vitam intrare secure tente- mus. Multi enim cum multa in juventute coegis- sent, mediamque attigissent vitam, reluctante & eis tentatione et flante iniquitatis vento, vim tem- pestatis non sustinuerunt eo quod ad gubernandum impares essent, unde alii circa fidem naufragave- runt; » itaque omnium harum rerum damna passi sunt; alii autem sapientiam quam a juventute adepti erant, sicut tempestate instaute cupidine amiserunt. Ebeu miserandum spectaculum! Post jejunium, post vitæ rationem difficilem na- tura, post multas lacrymnas, post annorum viginti aut triginta temperantiam, per negligentiam, mol- litiem incuriamve animæ nudum fieri omnibus, et iis similis qui al mandata sequenda se præparant, huicve mercatori diviti, qui cum mercium multitu - diue copiosa profectus, pericula maris evasit, sed D prope portum ipsum, discissa nave, omnibus nu- datus relinquitur! Quod si enim omnia quæ mille laboribus, multo sudore adeptus eras, uno discrl- mine, et parva daemonum tentatione perdideris, sane ejus qui totam circa virtutem naufragavit hæc › C - - 10. Varia lectiones et notæ. "1 cod. cod. cod. « cod. cod. cod. col. cod. cod. cud. cod. ? cod. Om. B. - Nota cod, 1. Joan. xvi, 33. C -

πλοῦτον συναγαγεῖν, εἰ μὴ μέλλοιμεν καταισχύνε- Α νων ζημίαν σε ὑπήνεγκαν ", ὅθεν σε οἱ μὲν ΒΙ σθαι ἐν τῇ ἐπιδείξει τῶν ἔργων “ [ὡς] οἱ λαβόντες τὸ τάλαντον, μηδὲ ἀκούειν · « Δούλε πονηρέ καὶ ὀκνηρέ, ο ἐνθεμένους δὲ τὰ ἀγώγιμα, ἀσφαλῶς πει ρᾶσθαι τὴν ζωὴν ταύτην διαπεράν. Πολλοὶ γὰρ πολλὰ συναθροίσαντες ἐκ νεότητος καὶ ἐὰ περὶ τὰ μέσα σε τοῦ βίου γενόμενοι, ἐπαναστάντος αὐτοῖς πειρασμοῦ οὐ ἐκ τῶν πνευμάτων τῆς πονηρίας, οὐκ ἤνεγκαν τοῦ χειμώνος τὸ βάρος, διὰ τὸ τὴν δι κυβέρ νησιν αὐτοῖ; μὴ παρεῖναι· διὸ καὶ πάντων " εκεί- « περί τὴν πίστιν ἐναυάγησαν, ο ἄλλοι δὲ σωφροσύνην, ἣν συνήγαγον ἐκ νεότητος, ώσπερ καταιγίδος τινὸς τῆς πονηρᾶς ἡδονῆς ἐπιδραμούσης, ἀπώλεσαν. Ελεεινότατον θέαμα ! μετὰ νηστείαν, μετὰ σκληραγω- γίαν, μετὰ δάκρυον δαψιλές, μετὰ ἐγκράτειαν ἐτῶν κ' που ή λ', διὰ ἀπροσεξίαν ψυχῆς καὶ χαύνωσιν τ8 καὶ ἀμέλειαν, γυμνὸν ἁπάντων, ἀποδειχθῆναι καὶ παρα πλήσιον γενέσθαι τῶν τῇ ἐργασίᾳ τῶν ἐντολῶν εὐ- θηνουμένων, ἐμπόρῳ τινὶ μεγαλοπλούτῳ, ὅς τῷ πλήθει τῶν ἀγωγίμων επαγαλλόμενος, ἐξουρίας αὐτῷ τῆς νηός φερομένης, τὰ φοβερά πελάγη δια- δραμών, πρὸς τοῖς λιμέσιν αὐτοῖς ἐν διαῤῥαγέντος τοῦ πλοίου, πάντων αθρόως ἔρημος ἀπεδείχθη σου ἐὰν γὰρ σι καὶ οὗτος τὰ μυρίοις πόνοις καὶ ἱδρῶσι κτι- σθέντα σε μια ροπῇ καὶ μικρᾷ σε προσβολή δαιμόνων ἀπολέσῃ ", καθάπερ οὐ τινὶ ἀγρίᾳ λαίλαπι τῇ ἁμαρτ τία βυθισθείς, πρέπουσα φωνή τῷ πᾶσαν ὁμοῦ τὴν ἀρετὴν ναυαγήσαντι σ· εἮλθον εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης, καὶ καταιγὶς κατεπόντισέ με. (12) Ωσαύτως καὶ ὁ θεῖος Χρυσόστομος φησι· ι Καὶ γὰρ ὅταν ὁ διάβολος ἴδῃ πολλὰ συναγηοχότας , νη. στείαν, εὐχὰς 70, ἐλεημοσύνην, παρθενίαν, τὴν ἄλλην άπασαν ἀρετὴν, ὅταν ἴδῃ γέμον τὸ πλοῖον ἡμῶν τῶν πολυτελῶν τῆς εὐσεβείας " άριστευ- μάτων, τότε προσβάλλει, πάντοθεν διορύττων καὶ ἐπιβουλεύων * τὸν θησαυρὸν, ὥστε παρ' αὐτὸ τοῦ λιμένος τὸ στόμα καταδύσαι τὸ σκάφος, καὶ γυ- μνοῦς τὸ καὶ ἐρήμους ἀποφῆναι μηδὲ ῥᾳδίως ἀνα- στῆναι δυναμένους. Καὶ γὰρ, μετά " τοιαύτην πτώ σιν, δυσανάπλητος ἡ ἀνάστασις γίνεται · κατα φρονεί λοιπὸν ὡς εἰς κακῶν ἐλθὼν βάθος. Καὶ τῷ μὲν ἐν ἀρχῇ πεσόντι συγγινώσκομεν ἅπαντες διὰ τὴν ἀπειρίαν, τὸν δὲ μετὰ πολλούς διαύλους υποσκελισθεντα, οὐκ ἂν οι βαδίως ἀξιώσειεν συγ γνώμης, ὡς ἐξ ἀμελείας τε καὶ ῥαθυμίας καταβληθέντα …. Καὶ οὐ τοῦτο μόνον ἐστὶ " (37) τὸ δεινὸν ἀλλ' ότι καὶ πολλῶν σκανδαλισθέντων καὶ ῥᾳθυμωτέρων πολλάκις γινομένων, αὐτὸς ὑπεύθυνος γίνεται καὶ ἀναπολόγητος. Ταῦτ' ἐ οὖν εἰδότες " ι εἰς τὸ τέλος μὴ διαφθείρωμεν » (ὡς παραγ γέλλει Δαυίδ φάσκων οι· « Εἰς τὸ τέλος μή διαφθείρης »). Β Ἐν τῷ ἀποστρέψαι, φησί, δίκαιον Ε καὶ ἐπ. σε συναγεῖν σε τα τάλαντα Β. καί Β. μετά το έπα ναστάντων ά. πειρασμῶν Β. πανουργίαν και παρ. ἀλλὰ πάντων Β. δὲ ἐκείνων τὴν ζ. κι ὑπέμειναν Β. τι και Β. ν | δ' μετὰ προσευχὴν ἐκτενὴ Β. και χ. Β. το ά. τοῖς λ. Β. σε ἀνεδ. γάρ Β. 6. κτηθ. Β. σε β. και μ. Β. κι ἀπολείπει ὥσπερ Β. συνειλιχοτ. κατορθώματα οἷον συνηγεί- οχόνας εὐχήν τι ἐλ. σωφροσύνην ἡ τὸ π. Το εύσ. λίθων τὰ στόματα γ. παραπέμψαι πρὸς ἐκεῖνον τὸν λιμένα λοιπόν τὴν το δυσανάκλητος πάλιν ἡ ἀν. Ο γὰρ ε. εἰς β. κ. κατ. καταφρονών ει τοὺς δρόμους τις σ. δ. γὰρ τότε τὸ πτῶμα εἶναι δοκεῖ. τ. μὲν ἑ. 8ο πολλοί οὐ σκανδαλιζόμενοι τοῖς τῶν τοιούτων πτώμασίν εἰσιν ὥστε καὶ ταύτῃ πάλιν ἀσύγγνωστον τὸ ἁμάρτημα γίνε- σε ἀκούωμεν τοῦ προφήτου και διαφ. 3η Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ὁ Ἰεζεκιὴλ ἐσόπ λέγων το αὐτά - $2 - - CHRONICON. - · LIB. 11. vox est : • Veni in altitudiem maris, et tempestas B demersit me. Ilaud aliter divus ait Chrysosto- mus: Cum diabolus videt eos qui multa adepti sunt, jejunia tolerarunt, preces, eleemosynas fece- runt, virginitatem et omnes alias virtutes cxhibue- runt; cum videt oneratam navim nostram omni. bus pretiosis pietatis divitiis, tunc nihil antiquius ei est quam ut undique circa thesaurum quærens. et ei insidians apud portus limen navem demergat, et nos nudos derelictosque efficiat et ad opes recu- perandas impares. Post autem hunc casum difficil- lima est. resurrectio; qui enim devenit in mali profundum, omnia contemnit. Si quis initio sum conversationis labitur, facile ignoscimus propter in- experientiam ; sed qui post multas experientias cadit, haud facile a nobis venia dignus judicatur eo quod ex negligentia aut ex pigritia deliqucrit. lluc pecca- tum non modo videtur grave, sed multis qui post- quam scandalizati fuerunt pejores fiunt, inexcusa- bile et irremissibile videtur. Nos igitur qui hæc novimus, usque in finem ne corrumpamur; sicut dicit David: ‹ In finem ne corrumpas. › -- C Variæ lectiones et notæ. * $1 " • si conversus justus ab justitia sua fuerit; non erunt in memoria ejus bona opera quæ fecit, in peccato suo morietur et justitia justi non libera- bt eum in quacunque die peccaverit. › Quod cognoscens Apostolus dixit: Nam et qui certat in agone non coronabitur, nisi legitime certaverit.» Oportet igitur nos primum studium atque ardorem ad mortem in fide Dei et patientia ostendere, usque ne omne bonum in fine amittamus. Nemo virtute præditus dormitet, co quod non noverit commuta- tionem. Quis Salomone beatior? attamen in sene- etute et in fine cum cecidisset perditus est. Quis Juda gloriosior? sed proditor laqueo sese suspen- dit. Quis Petro ardentior? sed subito casu cecidit exitioso. Quot commutationes licet spectare aut quæ olim acciderunt vel nunc quaque die acci- dunt! Itaque divina Scriptura per cœlum et infer- num obtestatur, cohortatur atque excitat ad sobrie. tatem dicens : Qui se existimat stare, videat ne cadat. › Hæc satis digressionis causa dicta sint. cod. Matth. xv, 26. om. col. ? cod. cod. Tim. 1, 19. om. cod. " om. om. cod.? Ps. LXIX, 2. VI, C. cod. Savil. cod. Chr. Chr. Chr. Chr. Chr. cod. Chr. Chr. cod. Chr. Chr. cod. sa Chr. Chr. Ps. LXII, w; om. Chr. (Ezech. 11, 20) om. seq. Chr. om. Chr. Chr.

πλοῦτον συναγαγεῖν, εἰ μὴ μέλλοιμεν καταισχύνε- Α νων ζημίαν σε ὑπήνεγκαν ", ὅθεν σε οἱ μὲν ΒΙ σθαι ἐν τῇ ἐπιδείξει τῶν ἔργων “ [ὡς] οἱ λαβόντες τὸ τάλαντον, μηδὲ ἀκούειν · « Δούλε πονηρέ καὶ ὀκνηρέ, ο ἐνθεμένους δὲ τὰ ἀγώγιμα, ἀσφαλῶς πει ρᾶσθαι τὴν ζωὴν ταύτην διαπεράν. Πολλοὶ γὰρ πολλὰ συναθροίσαντες ἐκ νεότητος καὶ ἐὰ περὶ τὰ μέσα σε τοῦ βίου γενόμενοι, ἐπαναστάντος αὐτοῖς πειρασμοῦ οὐ ἐκ τῶν πνευμάτων τῆς πονηρίας, οὐκ ἤνεγκαν τοῦ χειμώνος τὸ βάρος, διὰ τὸ τὴν δι κυβέρ νησιν αὐτοῖ; μὴ παρεῖναι· διὸ καὶ πάντων " εκεί- « περί τὴν πίστιν ἐναυάγησαν, ο ἄλλοι δὲ σωφροσύνην, ἣν συνήγαγον ἐκ νεότητος, ώσπερ καταιγίδος τινὸς τῆς πονηρᾶς ἡδονῆς ἐπιδραμούσης, ἀπώλεσαν. Ελεεινότατον θέαμα ! μετὰ νηστείαν, μετὰ σκληραγω- γίαν, μετὰ δάκρυον δαψιλές, μετὰ ἐγκράτειαν ἐτῶν κ' που ή λ', διὰ ἀπροσεξίαν ψυχῆς καὶ χαύνωσιν τ8 καὶ ἀμέλειαν, γυμνὸν ἁπάντων, ἀποδειχθῆναι καὶ παρα πλήσιον γενέσθαι τῶν τῇ ἐργασίᾳ τῶν ἐντολῶν εὐ- θηνουμένων, ἐμπόρῳ τινὶ μεγαλοπλούτῳ, ὅς τῷ πλήθει τῶν ἀγωγίμων επαγαλλόμενος, ἐξουρίας αὐτῷ τῆς νηός φερομένης, τὰ φοβερά πελάγη δια- δραμών, πρὸς τοῖς λιμέσιν αὐτοῖς ἐν διαῤῥαγέντος τοῦ πλοίου, πάντων αθρόως ἔρημος ἀπεδείχθη σου ἐὰν γὰρ σι καὶ οὗτος τὰ μυρίοις πόνοις καὶ ἱδρῶσι κτι- σθέντα σε μια ροπῇ καὶ μικρᾷ σε προσβολή δαιμόνων ἀπολέσῃ ", καθάπερ οὐ τινὶ ἀγρίᾳ λαίλαπι τῇ ἁμαρτ τία βυθισθείς, πρέπουσα φωνή τῷ πᾶσαν ὁμοῦ τὴν ἀρετὴν ναυαγήσαντι σ· εἮλθον εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης, καὶ καταιγὶς κατεπόντισέ με. (12) Ωσαύτως καὶ ὁ θεῖος Χρυσόστομος φησι· ι Καὶ γὰρ ὅταν ὁ διάβολος ἴδῃ πολλὰ συναγηοχότας , νη. στείαν, εὐχὰς 70, ἐλεημοσύνην, παρθενίαν, τὴν ἄλλην άπασαν ἀρετὴν, ὅταν ἴδῃ γέμον τὸ πλοῖον ἡμῶν τῶν πολυτελῶν τῆς εὐσεβείας " άριστευ- μάτων, τότε προσβάλλει, πάντοθεν διορύττων καὶ ἐπιβουλεύων * τὸν θησαυρὸν, ὥστε παρ' αὐτὸ τοῦ λιμένος τὸ στόμα καταδύσαι τὸ σκάφος, καὶ γυ- μνοῦς τὸ καὶ ἐρήμους ἀποφῆναι μηδὲ ῥᾳδίως ἀνα- στῆναι δυναμένους. Καὶ γὰρ, μετά " τοιαύτην πτώ σιν, δυσανάπλητος ἡ ἀνάστασις γίνεται · κατα φρονεί λοιπὸν ὡς εἰς κακῶν ἐλθὼν βάθος. Καὶ τῷ μὲν ἐν ἀρχῇ πεσόντι συγγινώσκομεν ἅπαντες διὰ τὴν ἀπειρίαν, τὸν δὲ μετὰ πολλούς διαύλους υποσκελισθεντα, οὐκ ἂν οι βαδίως ἀξιώσειεν συγ γνώμης, ὡς ἐξ ἀμελείας τε καὶ ῥαθυμίας καταβληθέντα …. Καὶ οὐ τοῦτο μόνον ἐστὶ " (37) τὸ δεινὸν ἀλλ' ότι καὶ πολλῶν σκανδαλισθέντων καὶ ῥᾳθυμωτέρων πολλάκις γινομένων, αὐτὸς ὑπεύθυνος γίνεται καὶ ἀναπολόγητος. Ταῦτ' ἐ οὖν εἰδότες " ι εἰς τὸ τέλος μὴ διαφθείρωμεν » (ὡς παραγ γέλλει Δαυίδ φάσκων οι· « Εἰς τὸ τέλος μή διαφθείρης »). Β Ἐν τῷ ἀποστρέψαι, φησί, δίκαιον Ε καὶ ἐπ. σε συναγεῖν σε τα τάλαντα Β. καί Β. μετά το έπα ναστάντων ά. πειρασμῶν Β. πανουργίαν και παρ. ἀλλὰ πάντων Β. δὲ ἐκείνων τὴν ζ. κι ὑπέμειναν Β. τι και Β. ν | δ' μετὰ προσευχὴν ἐκτενὴ Β. και χ. Β. το ά. τοῖς λ. Β. σε ἀνεδ. γάρ Β. 6. κτηθ. Β. σε β. και μ. Β. κι ἀπολείπει ὥσπερ Β. συνειλιχοτ. κατορθώματα οἷον συνηγεί- οχόνας εὐχήν τι ἐλ. σωφροσύνην ἡ τὸ π. Το εύσ. λίθων τὰ στόματα γ. παραπέμψαι πρὸς ἐκεῖνον τὸν λιμένα λοιπόν τὴν το δυσανάκλητος πάλιν ἡ ἀν. Ο γὰρ ε. εἰς β. κ. κατ. καταφρονών ει τοὺς δρόμους τις σ. δ. γὰρ τότε τὸ πτῶμα εἶναι δοκεῖ. τ. μὲν ἑ. 8ο πολλοί οὐ σκανδαλιζόμενοι τοῖς τῶν τοιούτων πτώμασίν εἰσιν ὥστε καὶ ταύτῃ πάλιν ἀσύγγνωστον τὸ ἁμάρτημα γίνε- σε ἀκούωμεν τοῦ προφήτου και διαφ. 3η Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ὁ Ἰεζεκιὴλ ἐσόπ λέγων το αὐτά - $2 - - CHRONICON. - · LIB. 11. vox est : • Veni in altitudiem maris, et tempestas B demersit me. Ilaud aliter divus ait Chrysosto- mus: Cum diabolus videt eos qui multa adepti sunt, jejunia tolerarunt, preces, eleemosynas fece- runt, virginitatem et omnes alias virtutes cxhibue- runt; cum videt oneratam navim nostram omni. bus pretiosis pietatis divitiis, tunc nihil antiquius ei est quam ut undique circa thesaurum quærens. et ei insidians apud portus limen navem demergat, et nos nudos derelictosque efficiat et ad opes recu- perandas impares. Post autem hunc casum difficil- lima est. resurrectio; qui enim devenit in mali profundum, omnia contemnit. Si quis initio sum conversationis labitur, facile ignoscimus propter in- experientiam ; sed qui post multas experientias cadit, haud facile a nobis venia dignus judicatur eo quod ex negligentia aut ex pigritia deliqucrit. lluc pecca- tum non modo videtur grave, sed multis qui post- quam scandalizati fuerunt pejores fiunt, inexcusa- bile et irremissibile videtur. Nos igitur qui hæc novimus, usque in finem ne corrumpamur; sicut dicit David: ‹ In finem ne corrumpas. › -- C Variæ lectiones et notæ. * $1 " • si conversus justus ab justitia sua fuerit; non erunt in memoria ejus bona opera quæ fecit, in peccato suo morietur et justitia justi non libera- bt eum in quacunque die peccaverit. › Quod cognoscens Apostolus dixit: Nam et qui certat in agone non coronabitur, nisi legitime certaverit.» Oportet igitur nos primum studium atque ardorem ad mortem in fide Dei et patientia ostendere, usque ne omne bonum in fine amittamus. Nemo virtute præditus dormitet, co quod non noverit commuta- tionem. Quis Salomone beatior? attamen in sene- etute et in fine cum cecidisset perditus est. Quis Juda gloriosior? sed proditor laqueo sese suspen- dit. Quis Petro ardentior? sed subito casu cecidit exitioso. Quot commutationes licet spectare aut quæ olim acciderunt vel nunc quaque die acci- dunt! Itaque divina Scriptura per cœlum et infer- num obtestatur, cohortatur atque excitat ad sobrie. tatem dicens : Qui se existimat stare, videat ne cadat. › Hæc satis digressionis causa dicta sint. cod. Matth. xv, 26. om. col. ? cod. cod. Tim. 1, 19. om. cod. " om. om. cod.? Ps. LXIX, 2. VI, C. cod. Savil. cod. Chr. Chr. Chr. Chr. Chr. cod. Chr. Chr. cod. Chr. Chr. cod. sa Chr. Chr. Ps. LXII, w; om. Chr. (Ezech. 11, 20) om. seq. Chr. om. Chr. Chr.

πλοῦτον συναγαγεῖν, εἰ μὴ μέλλοιμεν καταισχύνε- Α νων ζημίαν σε ὑπήνεγκαν ", ὅθεν σε οἱ μὲν ΒΙ σθαι ἐν τῇ ἐπιδείξει τῶν ἔργων “ [ὡς] οἱ λαβόντες τὸ τάλαντον, μηδὲ ἀκούειν · « Δούλε πονηρέ καὶ ὀκνηρέ, ο ἐνθεμένους δὲ τὰ ἀγώγιμα, ἀσφαλῶς πει ρᾶσθαι τὴν ζωὴν ταύτην διαπεράν. Πολλοὶ γὰρ πολλὰ συναθροίσαντες ἐκ νεότητος καὶ ἐὰ περὶ τὰ μέσα σε τοῦ βίου γενόμενοι, ἐπαναστάντος αὐτοῖς πειρασμοῦ οὐ ἐκ τῶν πνευμάτων τῆς πονηρίας, οὐκ ἤνεγκαν τοῦ χειμώνος τὸ βάρος, διὰ τὸ τὴν δι κυβέρ νησιν αὐτοῖ; μὴ παρεῖναι· διὸ καὶ πάντων " εκεί- « περί τὴν πίστιν ἐναυάγησαν, ο ἄλλοι δὲ σωφροσύνην, ἣν συνήγαγον ἐκ νεότητος, ώσπερ καταιγίδος τινὸς τῆς πονηρᾶς ἡδονῆς ἐπιδραμούσης, ἀπώλεσαν. Ελεεινότατον θέαμα ! μετὰ νηστείαν, μετὰ σκληραγω- γίαν, μετὰ δάκρυον δαψιλές, μετὰ ἐγκράτειαν ἐτῶν κ' που ή λ', διὰ ἀπροσεξίαν ψυχῆς καὶ χαύνωσιν τ8 καὶ ἀμέλειαν, γυμνὸν ἁπάντων, ἀποδειχθῆναι καὶ παρα πλήσιον γενέσθαι τῶν τῇ ἐργασίᾳ τῶν ἐντολῶν εὐ- θηνουμένων, ἐμπόρῳ τινὶ μεγαλοπλούτῳ, ὅς τῷ πλήθει τῶν ἀγωγίμων επαγαλλόμενος, ἐξουρίας αὐτῷ τῆς νηός φερομένης, τὰ φοβερά πελάγη δια- δραμών, πρὸς τοῖς λιμέσιν αὐτοῖς ἐν διαῤῥαγέντος τοῦ πλοίου, πάντων αθρόως ἔρημος ἀπεδείχθη σου ἐὰν γὰρ σι καὶ οὗτος τὰ μυρίοις πόνοις καὶ ἱδρῶσι κτι- σθέντα σε μια ροπῇ καὶ μικρᾷ σε προσβολή δαιμόνων ἀπολέσῃ ", καθάπερ οὐ τινὶ ἀγρίᾳ λαίλαπι τῇ ἁμαρτ τία βυθισθείς, πρέπουσα φωνή τῷ πᾶσαν ὁμοῦ τὴν ἀρετὴν ναυαγήσαντι σ· εἮλθον εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης, καὶ καταιγὶς κατεπόντισέ με. (12) Ωσαύτως καὶ ὁ θεῖος Χρυσόστομος φησι· ι Καὶ γὰρ ὅταν ὁ διάβολος ἴδῃ πολλὰ συναγηοχότας , νη. στείαν, εὐχὰς 70, ἐλεημοσύνην, παρθενίαν, τὴν ἄλλην άπασαν ἀρετὴν, ὅταν ἴδῃ γέμον τὸ πλοῖον ἡμῶν τῶν πολυτελῶν τῆς εὐσεβείας " άριστευ- μάτων, τότε προσβάλλει, πάντοθεν διορύττων καὶ ἐπιβουλεύων * τὸν θησαυρὸν, ὥστε παρ' αὐτὸ τοῦ λιμένος τὸ στόμα καταδύσαι τὸ σκάφος, καὶ γυ- μνοῦς τὸ καὶ ἐρήμους ἀποφῆναι μηδὲ ῥᾳδίως ἀνα- στῆναι δυναμένους. Καὶ γὰρ, μετά " τοιαύτην πτώ σιν, δυσανάπλητος ἡ ἀνάστασις γίνεται · κατα φρονεί λοιπὸν ὡς εἰς κακῶν ἐλθὼν βάθος. Καὶ τῷ μὲν ἐν ἀρχῇ πεσόντι συγγινώσκομεν ἅπαντες διὰ τὴν ἀπειρίαν, τὸν δὲ μετὰ πολλούς διαύλους υποσκελισθεντα, οὐκ ἂν οι βαδίως ἀξιώσειεν συγ γνώμης, ὡς ἐξ ἀμελείας τε καὶ ῥαθυμίας καταβληθέντα …. Καὶ οὐ τοῦτο μόνον ἐστὶ " (37) τὸ δεινὸν ἀλλ' ότι καὶ πολλῶν σκανδαλισθέντων καὶ ῥᾳθυμωτέρων πολλάκις γινομένων, αὐτὸς ὑπεύθυνος γίνεται καὶ ἀναπολόγητος. Ταῦτ' ἐ οὖν εἰδότες " ι εἰς τὸ τέλος μὴ διαφθείρωμεν » (ὡς παραγ γέλλει Δαυίδ φάσκων οι· « Εἰς τὸ τέλος μή διαφθείρης »). Β Ἐν τῷ ἀποστρέψαι, φησί, δίκαιον Ε καὶ ἐπ. σε συναγεῖν σε τα τάλαντα Β. καί Β. μετά το έπα ναστάντων ά. πειρασμῶν Β. πανουργίαν και παρ. ἀλλὰ πάντων Β. δὲ ἐκείνων τὴν ζ. κι ὑπέμειναν Β. τι και Β. ν | δ' μετὰ προσευχὴν ἐκτενὴ Β. και χ. Β. το ά. τοῖς λ. Β. σε ἀνεδ. γάρ Β. 6. κτηθ. Β. σε β. και μ. Β. κι ἀπολείπει ὥσπερ Β. συνειλιχοτ. κατορθώματα οἷον συνηγεί- οχόνας εὐχήν τι ἐλ. σωφροσύνην ἡ τὸ π. Το εύσ. λίθων τὰ στόματα γ. παραπέμψαι πρὸς ἐκεῖνον τὸν λιμένα λοιπόν τὴν το δυσανάκλητος πάλιν ἡ ἀν. Ο γὰρ ε. εἰς β. κ. κατ. καταφρονών ει τοὺς δρόμους τις σ. δ. γὰρ τότε τὸ πτῶμα εἶναι δοκεῖ. τ. μὲν ἑ. 8ο πολλοί οὐ σκανδαλιζόμενοι τοῖς τῶν τοιούτων πτώμασίν εἰσιν ὥστε καὶ ταύτῃ πάλιν ἀσύγγνωστον τὸ ἁμάρτημα γίνε- σε ἀκούωμεν τοῦ προφήτου και διαφ. 3η Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ὁ Ἰεζεκιὴλ ἐσόπ λέγων το αὐτά - $2 - - CHRONICON. - · LIB. 11. vox est : • Veni in altitudiem maris, et tempestas B demersit me. Ilaud aliter divus ait Chrysosto- mus: Cum diabolus videt eos qui multa adepti sunt, jejunia tolerarunt, preces, eleemosynas fece- runt, virginitatem et omnes alias virtutes cxhibue- runt; cum videt oneratam navim nostram omni. bus pretiosis pietatis divitiis, tunc nihil antiquius ei est quam ut undique circa thesaurum quærens. et ei insidians apud portus limen navem demergat, et nos nudos derelictosque efficiat et ad opes recu- perandas impares. Post autem hunc casum difficil- lima est. resurrectio; qui enim devenit in mali profundum, omnia contemnit. Si quis initio sum conversationis labitur, facile ignoscimus propter in- experientiam ; sed qui post multas experientias cadit, haud facile a nobis venia dignus judicatur eo quod ex negligentia aut ex pigritia deliqucrit. lluc pecca- tum non modo videtur grave, sed multis qui post- quam scandalizati fuerunt pejores fiunt, inexcusa- bile et irremissibile videtur. Nos igitur qui hæc novimus, usque in finem ne corrumpamur; sicut dicit David: ‹ In finem ne corrumpas. › -- C Variæ lectiones et notæ. * $1 " • si conversus justus ab justitia sua fuerit; non erunt in memoria ejus bona opera quæ fecit, in peccato suo morietur et justitia justi non libera- bt eum in quacunque die peccaverit. › Quod cognoscens Apostolus dixit: Nam et qui certat in agone non coronabitur, nisi legitime certaverit.» Oportet igitur nos primum studium atque ardorem ad mortem in fide Dei et patientia ostendere, usque ne omne bonum in fine amittamus. Nemo virtute præditus dormitet, co quod non noverit commuta- tionem. Quis Salomone beatior? attamen in sene- etute et in fine cum cecidisset perditus est. Quis Juda gloriosior? sed proditor laqueo sese suspen- dit. Quis Petro ardentior? sed subito casu cecidit exitioso. Quot commutationes licet spectare aut quæ olim acciderunt vel nunc quaque die acci- dunt! Itaque divina Scriptura per cœlum et infer- num obtestatur, cohortatur atque excitat ad sobrie. tatem dicens : Qui se existimat stare, videat ne cadat. › Hæc satis digressionis causa dicta sint. cod. Matth. xv, 26. om. col. ? cod. cod. Tim. 1, 19. om. cod. " om. om. cod.? Ps. LXIX, 2. VI, C. cod. Savil. cod. Chr. Chr. Chr. Chr. Chr. cod. Chr. Chr. cod. Chr. Chr. cod. sa Chr. Chr. Ps. LXII, w; om. Chr. (Ezech. 11, 20) om. seq. Chr. om. Chr. Chr.

ἐκ τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ, ἃς οι ἐποίησεν, οὐ μὴ μνησθῶσι· ἐν τῇ ἁμαρτίᾳ αὐτοῦ ἀποθανεῖται· ο και ο η δικαιοσύνη δικαίου οὐ μὴ ἐξελεῖται αὐτὸν ἐν ᾗ ἂν ἡμέρᾳ πλανηθῇ. » (12) "Οπερ οὖν εἰδὼς ὁ Απόστολος ἔλεγεν οι. Ἐὰν ἀθλῇ τις, οὐ στεφανοῦται, ἐὰν μὴ νομίμως ἀθλήσῃ. » Διὸ τὴν ἀρχομένην σπουδήν τε καὶ προθυμίαν ἐν φόβῳ Θεοῦ καὶ πίστει μέχρι θανάτου δεν καθάπερ τὴν ὑπομονὴν ἐπιδείκνυ σθαι, ἵνα μὴ τὸ πᾶν εἰς τὸ τέλος ἀπολέσωμεν. Μηδείς οὖν ἐνάρετος νυσταζέτω διὰ τὸ ἄδηλον τῆς μεταβολής. Τις γὰρ τοῦ Δαυὶς ὑψηλότερος; ἀλλὰ μικρὸν ἀπονυστάξας, ἔπεσε. Τίς δὲ τοῦ Σολομῶντος μακαριώτερος; ἀλλ᾽ ἐν τῷ γήρει καὶ τῷ τέλει πεσὼν, ἀπώλετο. Τίς τοῦ Ἰούδα περιφανέστερο ; ἀλλὰ προδότης γενόμενος ἀπήγξατο. Τίς τοῦ Πέτρου ζηλωτότερο; : ἀλλ' ἐξάπινα πέπτωκε πτῶμα ἐξαί σιον. Πόσας τοιαύτας μεταβολὰς ἔστιν ἰδεῖν πάλαι γεγενημένα; καὶ νῦν γινομένας καθ' ἑκάστην ἡμέραν ; Καὶ διὰ τοῦτο, φησὶν, ἄνω καὶ κάτω προδιαμαρτύρεται καὶ προασφαλίζεται καὶ διεγείρει πρὸς νῆψιν ἡ θεία Γραφή λέγουσα ». . Ο δοκῶν ἐστάναι, [βλεπέτω] μὴ πέσῃ. » Καὶ ταῦτα μὲν εἰς τοσοῦτον παρεκβατικὼς εἴρηται. ΜΔ'. Βασιλεία Ροβοάμι. οι Μετὰ δὲ Σολομῶντα ἐβασίλευσε Ροβοάμ ἐκ τοσούτων γυναικῶν υἱὸς αὐτοῦ ἔτη ιζ', ἐφ' οὗ δι μέθη ἡ βασιλεία εἰς δύο. Καταλείψας γὰρ τὴν βουλήν τῶν πρεσβυτέρων καὶ κατὰ τὴν συμβουλὴν τῶν συνεκτραφέντων καὶ παρεστηκότων αὐτῷ λαλήσας τῷ λαῷ σκληρά, ἀπέστη ὁ Ἰσραὴλ ἀπ' αὐτοῦ καὶ ἀπῆλθε. Καὶ αἱ μὲν β' φυλαί, Ἰούδας και Βενιαμίν, ἔμειναν μετ' αὐτοῦ ἐν Ἱερουσαλήμ, αἱ δὲ λει- παὶ δέκα ἀπῆλθον ἐν Σαμαρίᾳ καὶ ἐβασίλευσαν ἐπ' αὐτοὺς Ιεροβοάμ, τὸν δοῦλον Σολομῶντος. Κάντε δεν αἱ δύο φυλαὶ προσηγορεύθησαν Ἰούδας διὰ τὴν μεγάλην βασιλικὴν φυλήν Ἰούδα, αἱ δὲ λοιπαὶ ι Ἰσραὴλ καὶ Ἐφραίμ, διά τε τὸ πλῆθος καὶ διὰ τὸ τὸν Ιεροβοάμ ἐκ τῆς φυλῆς Ἐφραίμ, τυγχάνειν, υἱοῦ Ἰωσήφ. πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου ὡς ὁ πατὴρ αὐτοῦ καὶ ἀπέθανεν ἐν ταῖς ἁμαρτίαις αὐτοῦ. (3) Εφ' οὗ Σου- σακεὶμ ὁ Αἰγυπτίων βασιλεὺς τὴν Ἱερουσαλήμ Ελῶν, ἀγείλατο τὰ ἐν τῷ ναῷ καὶ ἐν τοῖς βασιλείοις χρήματα, καὶ χρυσά οι δόρατα, καὶ τοὺς χρυσούς θυρεούς, ἀνθ' ὧν ἐγένοντο χαλκοί. ΜΕ'. Βασιλεία 'Αδιά. * Μετά Ροβοάμ ἐβασίλευσεν Αβιά, ὁ υἱὸς αὐτ τοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἔναντι Κυρίου καὶ ἀπέθανε βασιλεύσας ἔτη ς'. Ος πολεμήσας Ιεροβοάμ [καὶ] τὰς τ' φυλὰς τοῦ Ἰσραήλ, ἀνεῖλεν ἐξ αὐτῶν ἄνδρας δυνατοὺς ἐν ἡμέρᾳ μια κατὰ θείαν ὀργὴν χιλιάδας φ'. ΜϚ'. Βασιλεία Ασάφ. Μετὰ ᾿Αβιὰ ἐβασίλευσεν ᾿Ασάφ, ὁ υἱὸς αὐτοῦ. καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐνώπιον Κυρίου πρότερον, εἶτα μικρὸν ἀπὸ τῆς εὐθείας ῥαθυμήσας, ἠρώτησε τοὺς πίδας· καὶ τοῖς ἰατροῖς χρησάμενος, τῷ Θεῷ μή προσέχων, οὕτως ἀπέθανε, βασιλεύσας ἔτη 15' ". ΜΖ'. Βασιλεία Ιωσαφάτ. · Μετὰ ᾿Ασάφ ἐβασίλευσεν Ιωσαφάτ, υἱὸς α τοῦ, (375) καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐνώπιον Κυρίου και ἀφανίσαι εξολοθρεῦσαι. " ν· καὶ τὰ χρυσά γ GEORGII HAMARTOLI XLIV. Regnum Roboam. Post Salomonem regnavit Roboam ex multis multarum ejus uxorum filiis, annos septemdecim. Quo regnante in duas partes divisum est regnum. Cum enim recusasset consilium seniorum, et juxta sententiam juniorum qui cum eo nutriti fuerant et prope cum stabant, dura populo locutus esset, re- cessit Israel ab eo et abivit. Due autem tribus Juda et Benjamin manserunt cum eo in Jerusa- lem, decem vero aliæ abierunt in Samariam, et sibi constituerunt regein Jeroboam, servum Salo- monis. Inde duæ tribus appellatæ sunt Juda pro- pter magnam regiam tribum Judæ, decem vero aliæ Israel et Ephraim eo quod plures essent et Jeroboam esset de tribu Ephraim filii Joseph. Et fecit Roboam filius Salomonis malum in con- spectu Domini sicut pater suus, et mortuus est in peccatis suis. Eodem tempore cum cepisset Sa1- sachim Ægypti rex Jerusalem, abstulit divitias quæ in templo et aula regia reconditæ erant, pari- ter et aurcas lanceas, aureaque senta, quorum loco facta sunt ærea. XLV. Regnum Abia. Post Roboam regnavit Abia, filius ejus, et fecit malum coram Domino, et mortuus est postquam reguavisset anuos sex. ipse cum bellavisset adversus Jeroboam et decem tribus Israel, occidit ex his quingenta millia virorum fortium una die propter iracundiam Dei. XLVI. Regnum Asaph. Mortuo Abia regnavit Asaph, filius ejus, et initio fecit bonum in conspectu Domini. Deinde cum a Lono paululum recessisset, pedum morbo amictus medicisque usus nec Deo optemperans sic mortuus est post regnum annorum septemdecim. XLVII. Regnum Josaphat. Post Asaph regnavit Josaphat, filius ejus, fecitque bonum coram Domino, et mortuus est cum regnas- A B C Variæ lectiones et notæ. || Tim. 11, 5. | Cor. x, 12. (4220 ˚4222) ? cod. (p' LXX) * Nota deest in glossa ad Εzech. xxx111, 12. (4205). Ced. 173,13-174,46? cod. * 934-932 xv, 2; Il Par. xm, 2-18. w; col. *8 931-929 (4224-4226). ” 15' ; µ' Il Par. xvi, 13. ' (1265-4266) | Reg. xxi, 42; If Par. xxn, 31. · - Leo ! Reg. 'I Reg. xv, (2) Καὶ ἐποίησε Ροβοάμ, υἱὸς Σολομῶντος, τὸ

ἐκ τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ, ἃς οι ἐποίησεν, οὐ μὴ μνησθῶσι· ἐν τῇ ἁμαρτίᾳ αὐτοῦ ἀποθανεῖται· ο και ο η δικαιοσύνη δικαίου οὐ μὴ ἐξελεῖται αὐτὸν ἐν ᾗ ἂν ἡμέρᾳ πλανηθῇ. » (12) "Οπερ οὖν εἰδὼς ὁ Απόστολος ἔλεγεν οι. Ἐὰν ἀθλῇ τις, οὐ στεφανοῦται, ἐὰν μὴ νομίμως ἀθλήσῃ. » Διὸ τὴν ἀρχομένην σπουδήν τε καὶ προθυμίαν ἐν φόβῳ Θεοῦ καὶ πίστει μέχρι θανάτου δεν καθάπερ τὴν ὑπομονὴν ἐπιδείκνυ σθαι, ἵνα μὴ τὸ πᾶν εἰς τὸ τέλος ἀπολέσωμεν. Μηδείς οὖν ἐνάρετος νυσταζέτω διὰ τὸ ἄδηλον τῆς μεταβολής. Τις γὰρ τοῦ Δαυὶς ὑψηλότερος; ἀλλὰ μικρὸν ἀπονυστάξας, ἔπεσε. Τίς δὲ τοῦ Σολομῶντος μακαριώτερος; ἀλλ᾽ ἐν τῷ γήρει καὶ τῷ τέλει πεσὼν, ἀπώλετο. Τίς τοῦ Ἰούδα περιφανέστερο ; ἀλλὰ προδότης γενόμενος ἀπήγξατο. Τίς τοῦ Πέτρου ζηλωτότερο; : ἀλλ' ἐξάπινα πέπτωκε πτῶμα ἐξαί σιον. Πόσας τοιαύτας μεταβολὰς ἔστιν ἰδεῖν πάλαι γεγενημένα; καὶ νῦν γινομένας καθ' ἑκάστην ἡμέραν ; Καὶ διὰ τοῦτο, φησὶν, ἄνω καὶ κάτω προδιαμαρτύρεται καὶ προασφαλίζεται καὶ διεγείρει πρὸς νῆψιν ἡ θεία Γραφή λέγουσα ». . Ο δοκῶν ἐστάναι, [βλεπέτω] μὴ πέσῃ. » Καὶ ταῦτα μὲν εἰς τοσοῦτον παρεκβατικὼς εἴρηται. ΜΔ'. Βασιλεία Ροβοάμι. οι Μετὰ δὲ Σολομῶντα ἐβασίλευσε Ροβοάμ ἐκ τοσούτων γυναικῶν υἱὸς αὐτοῦ ἔτη ιζ', ἐφ' οὗ δι μέθη ἡ βασιλεία εἰς δύο. Καταλείψας γὰρ τὴν βουλήν τῶν πρεσβυτέρων καὶ κατὰ τὴν συμβουλὴν τῶν συνεκτραφέντων καὶ παρεστηκότων αὐτῷ λαλήσας τῷ λαῷ σκληρά, ἀπέστη ὁ Ἰσραὴλ ἀπ' αὐτοῦ καὶ ἀπῆλθε. Καὶ αἱ μὲν β' φυλαί, Ἰούδας και Βενιαμίν, ἔμειναν μετ' αὐτοῦ ἐν Ἱερουσαλήμ, αἱ δὲ λει- παὶ δέκα ἀπῆλθον ἐν Σαμαρίᾳ καὶ ἐβασίλευσαν ἐπ' αὐτοὺς Ιεροβοάμ, τὸν δοῦλον Σολομῶντος. Κάντε δεν αἱ δύο φυλαὶ προσηγορεύθησαν Ἰούδας διὰ τὴν μεγάλην βασιλικὴν φυλήν Ἰούδα, αἱ δὲ λοιπαὶ ι Ἰσραὴλ καὶ Ἐφραίμ, διά τε τὸ πλῆθος καὶ διὰ τὸ τὸν Ιεροβοάμ ἐκ τῆς φυλῆς Ἐφραίμ, τυγχάνειν, υἱοῦ Ἰωσήφ. πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου ὡς ὁ πατὴρ αὐτοῦ καὶ ἀπέθανεν ἐν ταῖς ἁμαρτίαις αὐτοῦ. (3) Εφ' οὗ Σου- σακεὶμ ὁ Αἰγυπτίων βασιλεὺς τὴν Ἱερουσαλήμ Ελῶν, ἀγείλατο τὰ ἐν τῷ ναῷ καὶ ἐν τοῖς βασιλείοις χρήματα, καὶ χρυσά οι δόρατα, καὶ τοὺς χρυσούς θυρεούς, ἀνθ' ὧν ἐγένοντο χαλκοί. ΜΕ'. Βασιλεία 'Αδιά. * Μετά Ροβοάμ ἐβασίλευσεν Αβιά, ὁ υἱὸς αὐτ τοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἔναντι Κυρίου καὶ ἀπέθανε βασιλεύσας ἔτη ς'. Ος πολεμήσας Ιεροβοάμ [καὶ] τὰς τ' φυλὰς τοῦ Ἰσραήλ, ἀνεῖλεν ἐξ αὐτῶν ἄνδρας δυνατοὺς ἐν ἡμέρᾳ μια κατὰ θείαν ὀργὴν χιλιάδας φ'. ΜϚ'. Βασιλεία Ασάφ. Μετὰ ᾿Αβιὰ ἐβασίλευσεν ᾿Ασάφ, ὁ υἱὸς αὐτοῦ. καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐνώπιον Κυρίου πρότερον, εἶτα μικρὸν ἀπὸ τῆς εὐθείας ῥαθυμήσας, ἠρώτησε τοὺς πίδας· καὶ τοῖς ἰατροῖς χρησάμενος, τῷ Θεῷ μή προσέχων, οὕτως ἀπέθανε, βασιλεύσας ἔτη 15' ". ΜΖ'. Βασιλεία Ιωσαφάτ. · Μετὰ ᾿Ασάφ ἐβασίλευσεν Ιωσαφάτ, υἱὸς α τοῦ, (375) καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐνώπιον Κυρίου και ἀφανίσαι εξολοθρεῦσαι. " ν· καὶ τὰ χρυσά γ GEORGII HAMARTOLI XLIV. Regnum Roboam. Post Salomonem regnavit Roboam ex multis multarum ejus uxorum filiis, annos septemdecim. Quo regnante in duas partes divisum est regnum. Cum enim recusasset consilium seniorum, et juxta sententiam juniorum qui cum eo nutriti fuerant et prope cum stabant, dura populo locutus esset, re- cessit Israel ab eo et abivit. Due autem tribus Juda et Benjamin manserunt cum eo in Jerusa- lem, decem vero aliæ abierunt in Samariam, et sibi constituerunt regein Jeroboam, servum Salo- monis. Inde duæ tribus appellatæ sunt Juda pro- pter magnam regiam tribum Judæ, decem vero aliæ Israel et Ephraim eo quod plures essent et Jeroboam esset de tribu Ephraim filii Joseph. Et fecit Roboam filius Salomonis malum in con- spectu Domini sicut pater suus, et mortuus est in peccatis suis. Eodem tempore cum cepisset Sa1- sachim Ægypti rex Jerusalem, abstulit divitias quæ in templo et aula regia reconditæ erant, pari- ter et aurcas lanceas, aureaque senta, quorum loco facta sunt ærea. XLV. Regnum Abia. Post Roboam regnavit Abia, filius ejus, et fecit malum coram Domino, et mortuus est postquam reguavisset anuos sex. ipse cum bellavisset adversus Jeroboam et decem tribus Israel, occidit ex his quingenta millia virorum fortium una die propter iracundiam Dei. XLVI. Regnum Asaph. Mortuo Abia regnavit Asaph, filius ejus, et initio fecit bonum in conspectu Domini. Deinde cum a Lono paululum recessisset, pedum morbo amictus medicisque usus nec Deo optemperans sic mortuus est post regnum annorum septemdecim. XLVII. Regnum Josaphat. Post Asaph regnavit Josaphat, filius ejus, fecitque bonum coram Domino, et mortuus est cum regnas- A B C Variæ lectiones et notæ. || Tim. 11, 5. | Cor. x, 12. (4220 ˚4222) ? cod. (p' LXX) * Nota deest in glossa ad Εzech. xxx111, 12. (4205). Ced. 173,13-174,46? cod. * 934-932 xv, 2; Il Par. xm, 2-18. w; col. *8 931-929 (4224-4226). ” 15' ; µ' Il Par. xvi, 13. ' (1265-4266) | Reg. xxi, 42; If Par. xxn, 31. · - Leo ! Reg. 'I Reg. xv, (2) Καὶ ἐποίησε Ροβοάμ, υἱὸς Σολομῶντος, τὸ

ἐκ τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ, ἃς οι ἐποίησεν, οὐ μὴ μνησθῶσι· ἐν τῇ ἁμαρτίᾳ αὐτοῦ ἀποθανεῖται· ο και ο η δικαιοσύνη δικαίου οὐ μὴ ἐξελεῖται αὐτὸν ἐν ᾗ ἂν ἡμέρᾳ πλανηθῇ. » (12) "Οπερ οὖν εἰδὼς ὁ Απόστολος ἔλεγεν οι. Ἐὰν ἀθλῇ τις, οὐ στεφανοῦται, ἐὰν μὴ νομίμως ἀθλήσῃ. » Διὸ τὴν ἀρχομένην σπουδήν τε καὶ προθυμίαν ἐν φόβῳ Θεοῦ καὶ πίστει μέχρι θανάτου δεν καθάπερ τὴν ὑπομονὴν ἐπιδείκνυ σθαι, ἵνα μὴ τὸ πᾶν εἰς τὸ τέλος ἀπολέσωμεν. Μηδείς οὖν ἐνάρετος νυσταζέτω διὰ τὸ ἄδηλον τῆς μεταβολής. Τις γὰρ τοῦ Δαυὶς ὑψηλότερος; ἀλλὰ μικρὸν ἀπονυστάξας, ἔπεσε. Τίς δὲ τοῦ Σολομῶντος μακαριώτερος; ἀλλ᾽ ἐν τῷ γήρει καὶ τῷ τέλει πεσὼν, ἀπώλετο. Τίς τοῦ Ἰούδα περιφανέστερο ; ἀλλὰ προδότης γενόμενος ἀπήγξατο. Τίς τοῦ Πέτρου ζηλωτότερο; : ἀλλ' ἐξάπινα πέπτωκε πτῶμα ἐξαί σιον. Πόσας τοιαύτας μεταβολὰς ἔστιν ἰδεῖν πάλαι γεγενημένα; καὶ νῦν γινομένας καθ' ἑκάστην ἡμέραν ; Καὶ διὰ τοῦτο, φησὶν, ἄνω καὶ κάτω προδιαμαρτύρεται καὶ προασφαλίζεται καὶ διεγείρει πρὸς νῆψιν ἡ θεία Γραφή λέγουσα ». . Ο δοκῶν ἐστάναι, [βλεπέτω] μὴ πέσῃ. » Καὶ ταῦτα μὲν εἰς τοσοῦτον παρεκβατικὼς εἴρηται. ΜΔ'. Βασιλεία Ροβοάμι. οι Μετὰ δὲ Σολομῶντα ἐβασίλευσε Ροβοάμ ἐκ τοσούτων γυναικῶν υἱὸς αὐτοῦ ἔτη ιζ', ἐφ' οὗ δι μέθη ἡ βασιλεία εἰς δύο. Καταλείψας γὰρ τὴν βουλήν τῶν πρεσβυτέρων καὶ κατὰ τὴν συμβουλὴν τῶν συνεκτραφέντων καὶ παρεστηκότων αὐτῷ λαλήσας τῷ λαῷ σκληρά, ἀπέστη ὁ Ἰσραὴλ ἀπ' αὐτοῦ καὶ ἀπῆλθε. Καὶ αἱ μὲν β' φυλαί, Ἰούδας και Βενιαμίν, ἔμειναν μετ' αὐτοῦ ἐν Ἱερουσαλήμ, αἱ δὲ λει- παὶ δέκα ἀπῆλθον ἐν Σαμαρίᾳ καὶ ἐβασίλευσαν ἐπ' αὐτοὺς Ιεροβοάμ, τὸν δοῦλον Σολομῶντος. Κάντε δεν αἱ δύο φυλαὶ προσηγορεύθησαν Ἰούδας διὰ τὴν μεγάλην βασιλικὴν φυλήν Ἰούδα, αἱ δὲ λοιπαὶ ι Ἰσραὴλ καὶ Ἐφραίμ, διά τε τὸ πλῆθος καὶ διὰ τὸ τὸν Ιεροβοάμ ἐκ τῆς φυλῆς Ἐφραίμ, τυγχάνειν, υἱοῦ Ἰωσήφ. πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου ὡς ὁ πατὴρ αὐτοῦ καὶ ἀπέθανεν ἐν ταῖς ἁμαρτίαις αὐτοῦ. (3) Εφ' οὗ Σου- σακεὶμ ὁ Αἰγυπτίων βασιλεὺς τὴν Ἱερουσαλήμ Ελῶν, ἀγείλατο τὰ ἐν τῷ ναῷ καὶ ἐν τοῖς βασιλείοις χρήματα, καὶ χρυσά οι δόρατα, καὶ τοὺς χρυσούς θυρεούς, ἀνθ' ὧν ἐγένοντο χαλκοί. ΜΕ'. Βασιλεία 'Αδιά. * Μετά Ροβοάμ ἐβασίλευσεν Αβιά, ὁ υἱὸς αὐτ τοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἔναντι Κυρίου καὶ ἀπέθανε βασιλεύσας ἔτη ς'. Ος πολεμήσας Ιεροβοάμ [καὶ] τὰς τ' φυλὰς τοῦ Ἰσραήλ, ἀνεῖλεν ἐξ αὐτῶν ἄνδρας δυνατοὺς ἐν ἡμέρᾳ μια κατὰ θείαν ὀργὴν χιλιάδας φ'. ΜϚ'. Βασιλεία Ασάφ. Μετὰ ᾿Αβιὰ ἐβασίλευσεν ᾿Ασάφ, ὁ υἱὸς αὐτοῦ. καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐνώπιον Κυρίου πρότερον, εἶτα μικρὸν ἀπὸ τῆς εὐθείας ῥαθυμήσας, ἠρώτησε τοὺς πίδας· καὶ τοῖς ἰατροῖς χρησάμενος, τῷ Θεῷ μή προσέχων, οὕτως ἀπέθανε, βασιλεύσας ἔτη 15' ". ΜΖ'. Βασιλεία Ιωσαφάτ. · Μετὰ ᾿Ασάφ ἐβασίλευσεν Ιωσαφάτ, υἱὸς α τοῦ, (375) καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐνώπιον Κυρίου και ἀφανίσαι εξολοθρεῦσαι. " ν· καὶ τὰ χρυσά γ GEORGII HAMARTOLI XLIV. Regnum Roboam. Post Salomonem regnavit Roboam ex multis multarum ejus uxorum filiis, annos septemdecim. Quo regnante in duas partes divisum est regnum. Cum enim recusasset consilium seniorum, et juxta sententiam juniorum qui cum eo nutriti fuerant et prope cum stabant, dura populo locutus esset, re- cessit Israel ab eo et abivit. Due autem tribus Juda et Benjamin manserunt cum eo in Jerusa- lem, decem vero aliæ abierunt in Samariam, et sibi constituerunt regein Jeroboam, servum Salo- monis. Inde duæ tribus appellatæ sunt Juda pro- pter magnam regiam tribum Judæ, decem vero aliæ Israel et Ephraim eo quod plures essent et Jeroboam esset de tribu Ephraim filii Joseph. Et fecit Roboam filius Salomonis malum in con- spectu Domini sicut pater suus, et mortuus est in peccatis suis. Eodem tempore cum cepisset Sa1- sachim Ægypti rex Jerusalem, abstulit divitias quæ in templo et aula regia reconditæ erant, pari- ter et aurcas lanceas, aureaque senta, quorum loco facta sunt ærea. XLV. Regnum Abia. Post Roboam regnavit Abia, filius ejus, et fecit malum coram Domino, et mortuus est postquam reguavisset anuos sex. ipse cum bellavisset adversus Jeroboam et decem tribus Israel, occidit ex his quingenta millia virorum fortium una die propter iracundiam Dei. XLVI. Regnum Asaph. Mortuo Abia regnavit Asaph, filius ejus, et initio fecit bonum in conspectu Domini. Deinde cum a Lono paululum recessisset, pedum morbo amictus medicisque usus nec Deo optemperans sic mortuus est post regnum annorum septemdecim. XLVII. Regnum Josaphat. Post Asaph regnavit Josaphat, filius ejus, fecitque bonum coram Domino, et mortuus est cum regnas- A B C Variæ lectiones et notæ. || Tim. 11, 5. | Cor. x, 12. (4220 ˚4222) ? cod. (p' LXX) * Nota deest in glossa ad Εzech. xxx111, 12. (4205). Ced. 173,13-174,46? cod. * 934-932 xv, 2; Il Par. xm, 2-18. w; col. *8 931-929 (4224-4226). ” 15' ; µ' Il Par. xvi, 13. ' (1265-4266) | Reg. xxi, 42; If Par. xxn, 31. · - Leo ! Reg. 'I Reg. xv, (2) Καὶ ἐποίησε Ροβοάμ, υἱὸς Σολομῶντος, τὸ

ἐτελεύτησε βασιλεύσας έτη κε'. (2) "Ος διὰ τὴν πρὸς Α τὸν ᾿Αχαάβ φιλοστοργίαν τε καὶ ἀγχιστείαν, ἔφη πρὸς αὐτὸν ὁ προφήτης Ἰηοῦ ὁ τοῦ ᾿Ανανής. • Βασιλεῦ Ἰωσαφάτ, εἰ ἁμαρτωλῷ σὺ εἶ βοηθός, εἰ μισουμένῳ ὑπὸ Κυρίου σὺ φιλιάζεις, διὰ τοῦτο ἐγένετο ἐπὶ σὲ ὀργὴ Κυρίου, εἰ μὴ λόγοι ἀγαθοὶ εὑρέθησαν ἐν σοὶ καὶ ὅτι ἐξῇρας τὰ ἄλση ἀπὸ γῆς Ἰούδα καὶ κατεύθυνας τὴν καρδίαν σου ἐκζητῆσαι τὸν Κύριον, » καὶ εὑρέθη ἡ καρδία σου τελεία πρὸς Κύριον. Διὰ τοῦτο ἐφείσατό σου Κύριος, πλὴν ὅτι ο • διεκόπη τὰ ἔργα σου, καὶ συνετρίβησαν τὰ πλοῖα σου. » (3) Καντεῦθεν διδασκόμεθα, ὡς ἐλαττοῖ τὰς ἐπὶ τοῖς ἁμαρτήμασιν ἐκείνοις ἀντιμετρών, οὕτως ἐκφέρει τὴν ψῆφον. Προσήκει τοίνυν ταῦτα μεμα θηκότες * φεύγειν τῶν θεοστυγῶν καὶ τὴν φιλίαν καὶ τὴν συγγένειαν· οὐδὲ γὰρ μία κοινωνία φωτι πρὸς σκότος, οὔτε μὴν ἀρετῇ καὶ κακίᾳ, καὶ οὔτε κλέπτῃ δεῖ συμμετέχειν οὔτε μετὰ μοιχῶν τὴν με ρίδα τιθέναι· διό φησι • Οὐχὶ τοὺς μισοῦντάς σε, Κύριε, ἐμίσησα καὶ ἐπὶ τοῖς ἐχθροῖς σου ἐξετηκά μην; Τέλειον μίσος ἐμίσουν αὐτούς· εἰς ἐχθροὺς ἐγένοντό μοι· ο - • καὶ παρανομίαν ἐμίσησα, καὶ οὐκ ἐκολλήθη μοι καρδία σκαμβή. . Καὶ μέντοι γε καὶ ὅτι πταίοντες ὡς ἄνθρωποι οἱ τοῦ Θεοῦ δοῦλοι, φιλανθρωπίας ἀξιοῦνται πολλάκις, διὰ τὰς προειρ γασμένας ἀρετὰς, εἰς δὲ τὰ κτήματα καὶ τὰ ὑπάρ χοντα αὐτοῖς ἡ θεία δίκη ανταποδίδωσιν ὑπὲρ τῶν πταισμάτων αὐτῶν λεληθότως· οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ ἑτέρων ἁμαρτωλῶν συνόντων δικαίοις, τοῦτο διὰ τὴν τοῦ δικαίου δικαιοσύνην ὁ φιλάνθρωπος Κύριος ποιεῖν εἴωθε ', ὅπερ ἤδη καὶ ἐπὶ Ἰωσαφάτ καὶ Παύλου σαφῶς ἐδήλωσε καὶ τῆς τοῦ πλοίου συν- τριβῆς τε καὶ ἀπωλείας· ὅθεν οὖν πρὸς τοὺς ἐν τῷ πλοίῳ χειμαζομένους μετ' αὐτοῦ Παυλός φησι " . • Εδει μὲν οὖν, ὦ ἄνδρες, πειθαρχήσαντάς μοι μὴ ἀνάγεσθαι ἀπὸ τῆς Κρήτης, κερδῆσαί τε τὴν ὕβριν ταύτην καὶ τὴν ζημίαν. Καὶ τὰ νῦν παραινῶ ὑμᾶς εὐθυμεῖν· ἀποβολὴ γὰρ ψυχῆς οὐδεμιᾶς ἔσται ἐξ ὑμῶν πλὴν τοῦ πλοίου. » • ΜΗ'. Βασιλεία Ιωράμ. το Μετὰ Ἰωσαφάτ ἐβασίλευσε Ιωράμ, υἱὸς αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου· πρὸς δὲ καὶ τοὺς ἐξ ἀδέλφους αὐτοῦ ἀποκτείνας ἀπέ θανε δυσεντερικός, βασιλεύσας ἔτη η'. ΜΘ'. Βασιλεία Οχοζίου, * Μετὰ τοῦτον ἐβασίλευσεν Οχοζίας, υἱὸς αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, και ἀκεῖλεν αὐτὸν Ἰηοῦ, βασιλεύσαντα ἔτος α΄. Ν'. Βασιλεία Γοβολίας. το Μετὰ δὲ Οχοζίαν ἐβασίλευσε Γοθολία, ἡ μήτηρ αὐτοῦ, καὶ ἀποκτείνασα πάντας τοὺς υἱοὺς Οχοζίου παρεκτός νηπίου ἑνὸς διασωθέντος παραδόξως ὑπὸ τῆς γυναικὸς Ἰωδαὲ τοῦ ἱερέως· αἰφνίδιον τὸ ἀποκεκρυμμένου παιδίον Ιωὰς ἀναγορεύεται βασι- εἰών • μεμαθηκότας ? * θει ? · ἐδ. διὰ τῆς CHRONICON. LIB. II. - . set annos quinque et viginti. Propter ejus amici - 8. B tiam et fœdus cum Achab, ait ad eum propheta Jehu filius Hanani : • Rex Josaphat, si huic quem odit Dominus amicitia jungeris, idcirco veniet super te ira Domini; nisi bona opera inventa sunt in te eo quod abstuleris lucos de terra Juda, et præparaveris cor tuum ut requireres Domi- num, et inventum est cor tuum perfectum apud Dominum. Itaque pepercit tibi Dominus etsi per- cussit opera tua et contrivit naves tuas. Exinde discimus Deum cum justitia pœnas commetiri pec- catis et æquam ferre sententiam. Quæ cum noveri - mus, nos igitur decet fugere impiorum amici- tiam ac familiaritatem, nullum enim commercium lucis cum tenebris, neque virtutem cum nequitia, cum latrone, cum adultero virum justum partem habere oportet. Unde ait Scriptura : « Nonne qui oderunt te, Domine, oderam, et super inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos et inimici facti sunt mihi. Facientes præraricationes odivi, non adhæsit mibi cor pravum. Quia servi Del peccantes, quæ est hominis natura, venia digni æstimantur propter virtutes quas primo coluerunt ; in divitiis autem bonisque terrenis a divina justitia puniuntur ob peccata sua, sed pœna non tam mani- festa est. Maxime autem cum alii peccatores justis cohabitant, propter justi justitiam misericors Do- minus non facere solet quod in Josaphat et Paulo fecit per contritionem et amissionem navis. Unde ad eos qui cum ipso tempestate in mari perturba- bantur, Paulus ait : • Oportebat quidem, o viri, audito me; non tollere a Creta, lucrique facere injuriam hanc et jacturam. Et nunc suadeo vobis bono animo esse; amissio enim nullius animæ erit ex vobis præterquam navis. › C D XLVIII. Regnum Joran. Post Josaphat regnavit Joram filius ejus, fecitque malum in conspectu Domini; occidit autem fratres suos sex et mortuus est dysentericus cum regnas- set annos octo, XLIX. Regnum Ochosiæ. Post hunc regnavit Ochosias filius ejus et fecit malum in conspectu Domini, et occisus est a Jelių cum reguavisset annum unum. L. Regnum Gotholic. Post Ochosiam regnavit Gotholias, mater ejus, oc‹ ciditque omnes filios Ochosiæ præter unum natu mi- nimum qui contra spem salvatus est ab uxore Joiadæ magni pontificis. Qui puer Juas nomine diu abscon- ditus rex acclamatus est a sacerdote Joiada omni- Variæ lectiones et notæ. · Ps, cl, 3, 4. 17; Il Par. svi, 5, 6. II Par. xix, 2, 3. • Il Par. xx, 37. · Ps. cxxxν, 21,22. ced. ' Act. xxvii, - 22. (4291) Il Reg. vult, !! 856-855 (4299-4300) Ced. 179, 13. Reg. vill, 26; || Par. xxII, 2. Ced. 186, 17-20? Glyc. 357. 18-358, 4; II.Reg. x1, 3; Il Par. xxii, 12, PATROL. GR. CX.

ἐτελεύτησε βασιλεύσας έτη κε'. (2) "Ος διὰ τὴν πρὸς Α τὸν ᾿Αχαάβ φιλοστοργίαν τε καὶ ἀγχιστείαν, ἔφη πρὸς αὐτὸν ὁ προφήτης Ἰηοῦ ὁ τοῦ ᾿Ανανής. • Βασιλεῦ Ἰωσαφάτ, εἰ ἁμαρτωλῷ σὺ εἶ βοηθός, εἰ μισουμένῳ ὑπὸ Κυρίου σὺ φιλιάζεις, διὰ τοῦτο ἐγένετο ἐπὶ σὲ ὀργὴ Κυρίου, εἰ μὴ λόγοι ἀγαθοὶ εὑρέθησαν ἐν σοὶ καὶ ὅτι ἐξῇρας τὰ ἄλση ἀπὸ γῆς Ἰούδα καὶ κατεύθυνας τὴν καρδίαν σου ἐκζητῆσαι τὸν Κύριον, » καὶ εὑρέθη ἡ καρδία σου τελεία πρὸς Κύριον. Διὰ τοῦτο ἐφείσατό σου Κύριος, πλὴν ὅτι ο • διεκόπη τὰ ἔργα σου, καὶ συνετρίβησαν τὰ πλοῖα σου. » (3) Καντεῦθεν διδασκόμεθα, ὡς ἐλαττοῖ τὰς ἐπὶ τοῖς ἁμαρτήμασιν ἐκείνοις ἀντιμετρών, οὕτως ἐκφέρει τὴν ψῆφον. Προσήκει τοίνυν ταῦτα μεμα θηκότες * φεύγειν τῶν θεοστυγῶν καὶ τὴν φιλίαν καὶ τὴν συγγένειαν· οὐδὲ γὰρ μία κοινωνία φωτι πρὸς σκότος, οὔτε μὴν ἀρετῇ καὶ κακίᾳ, καὶ οὔτε κλέπτῃ δεῖ συμμετέχειν οὔτε μετὰ μοιχῶν τὴν με ρίδα τιθέναι· διό φησι • Οὐχὶ τοὺς μισοῦντάς σε, Κύριε, ἐμίσησα καὶ ἐπὶ τοῖς ἐχθροῖς σου ἐξετηκά μην; Τέλειον μίσος ἐμίσουν αὐτούς· εἰς ἐχθροὺς ἐγένοντό μοι· ο - • καὶ παρανομίαν ἐμίσησα, καὶ οὐκ ἐκολλήθη μοι καρδία σκαμβή. . Καὶ μέντοι γε καὶ ὅτι πταίοντες ὡς ἄνθρωποι οἱ τοῦ Θεοῦ δοῦλοι, φιλανθρωπίας ἀξιοῦνται πολλάκις, διὰ τὰς προειρ γασμένας ἀρετὰς, εἰς δὲ τὰ κτήματα καὶ τὰ ὑπάρ χοντα αὐτοῖς ἡ θεία δίκη ανταποδίδωσιν ὑπὲρ τῶν πταισμάτων αὐτῶν λεληθότως· οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ ἑτέρων ἁμαρτωλῶν συνόντων δικαίοις, τοῦτο διὰ τὴν τοῦ δικαίου δικαιοσύνην ὁ φιλάνθρωπος Κύριος ποιεῖν εἴωθε ', ὅπερ ἤδη καὶ ἐπὶ Ἰωσαφάτ καὶ Παύλου σαφῶς ἐδήλωσε καὶ τῆς τοῦ πλοίου συν- τριβῆς τε καὶ ἀπωλείας· ὅθεν οὖν πρὸς τοὺς ἐν τῷ πλοίῳ χειμαζομένους μετ' αὐτοῦ Παυλός φησι " . • Εδει μὲν οὖν, ὦ ἄνδρες, πειθαρχήσαντάς μοι μὴ ἀνάγεσθαι ἀπὸ τῆς Κρήτης, κερδῆσαί τε τὴν ὕβριν ταύτην καὶ τὴν ζημίαν. Καὶ τὰ νῦν παραινῶ ὑμᾶς εὐθυμεῖν· ἀποβολὴ γὰρ ψυχῆς οὐδεμιᾶς ἔσται ἐξ ὑμῶν πλὴν τοῦ πλοίου. » • ΜΗ'. Βασιλεία Ιωράμ. το Μετὰ Ἰωσαφάτ ἐβασίλευσε Ιωράμ, υἱὸς αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου· πρὸς δὲ καὶ τοὺς ἐξ ἀδέλφους αὐτοῦ ἀποκτείνας ἀπέ θανε δυσεντερικός, βασιλεύσας ἔτη η'. ΜΘ'. Βασιλεία Οχοζίου, * Μετὰ τοῦτον ἐβασίλευσεν Οχοζίας, υἱὸς αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, και ἀκεῖλεν αὐτὸν Ἰηοῦ, βασιλεύσαντα ἔτος α΄. Ν'. Βασιλεία Γοβολίας. το Μετὰ δὲ Οχοζίαν ἐβασίλευσε Γοθολία, ἡ μήτηρ αὐτοῦ, καὶ ἀποκτείνασα πάντας τοὺς υἱοὺς Οχοζίου παρεκτός νηπίου ἑνὸς διασωθέντος παραδόξως ὑπὸ τῆς γυναικὸς Ἰωδαὲ τοῦ ἱερέως· αἰφνίδιον τὸ ἀποκεκρυμμένου παιδίον Ιωὰς ἀναγορεύεται βασι- εἰών • μεμαθηκότας ? * θει ? · ἐδ. διὰ τῆς CHRONICON. LIB. II. - . set annos quinque et viginti. Propter ejus amici - 8. B tiam et fœdus cum Achab, ait ad eum propheta Jehu filius Hanani : • Rex Josaphat, si huic quem odit Dominus amicitia jungeris, idcirco veniet super te ira Domini; nisi bona opera inventa sunt in te eo quod abstuleris lucos de terra Juda, et præparaveris cor tuum ut requireres Domi- num, et inventum est cor tuum perfectum apud Dominum. Itaque pepercit tibi Dominus etsi per- cussit opera tua et contrivit naves tuas. Exinde discimus Deum cum justitia pœnas commetiri pec- catis et æquam ferre sententiam. Quæ cum noveri - mus, nos igitur decet fugere impiorum amici- tiam ac familiaritatem, nullum enim commercium lucis cum tenebris, neque virtutem cum nequitia, cum latrone, cum adultero virum justum partem habere oportet. Unde ait Scriptura : « Nonne qui oderunt te, Domine, oderam, et super inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos et inimici facti sunt mihi. Facientes præraricationes odivi, non adhæsit mibi cor pravum. Quia servi Del peccantes, quæ est hominis natura, venia digni æstimantur propter virtutes quas primo coluerunt ; in divitiis autem bonisque terrenis a divina justitia puniuntur ob peccata sua, sed pœna non tam mani- festa est. Maxime autem cum alii peccatores justis cohabitant, propter justi justitiam misericors Do- minus non facere solet quod in Josaphat et Paulo fecit per contritionem et amissionem navis. Unde ad eos qui cum ipso tempestate in mari perturba- bantur, Paulus ait : • Oportebat quidem, o viri, audito me; non tollere a Creta, lucrique facere injuriam hanc et jacturam. Et nunc suadeo vobis bono animo esse; amissio enim nullius animæ erit ex vobis præterquam navis. › C D XLVIII. Regnum Joran. Post Josaphat regnavit Joram filius ejus, fecitque malum in conspectu Domini; occidit autem fratres suos sex et mortuus est dysentericus cum regnas- set annos octo, XLIX. Regnum Ochosiæ. Post hunc regnavit Ochosias filius ejus et fecit malum in conspectu Domini, et occisus est a Jelių cum reguavisset annum unum. L. Regnum Gotholic. Post Ochosiam regnavit Gotholias, mater ejus, oc‹ ciditque omnes filios Ochosiæ præter unum natu mi- nimum qui contra spem salvatus est ab uxore Joiadæ magni pontificis. Qui puer Juas nomine diu abscon- ditus rex acclamatus est a sacerdote Joiada omni- Variæ lectiones et notæ. · Ps, cl, 3, 4. 17; Il Par. svi, 5, 6. II Par. xix, 2, 3. • Il Par. xx, 37. · Ps. cxxxν, 21,22. ced. ' Act. xxvii, - 22. (4291) Il Reg. vult, !! 856-855 (4299-4300) Ced. 179, 13. Reg. vill, 26; || Par. xxII, 2. Ced. 186, 17-20? Glyc. 357. 18-358, 4; II.Reg. x1, 3; Il Par. xxii, 12, PATROL. GR. CX.

λεὺς ὑπὸ Ἰωδαί τοῦ ἱερέως καὶ τοῦ λαοῦ παντός, Β οἱ πιστατής. ὑπάρχον ἐτῶν ζ'. Καὶ ὁ μὲν λαός ἅπας ηὐφράνθη. καὶ ἡ πόλις ἡσύχασεν· τὴν δὲ Γοθολίαν ἀπέκτειναν ἐν οἴκῳ τοῦ βασιλέως, βασιλεύσασαν ἔτη Γ. ΝΑ'. Βασιλεία Ιωά. • Μετὰ δὲ Γοθολίαν ἐβασίλευσεν Ἰωάς Οχοζίου ἑπταετὴς καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐνώπιον Κυρίου πρότερον· εἶτα παρατραπείς, ἐσφάγη ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, βασιλεύσας ἔτη μ'. " (2) Ἕως μὲν γὰρ ἦν φωτιζόμενος ὑπὸ Ἰωδαέ, τοῦ ἱερέως τοῦ καὶ βιών σαντος διὰ τὴν πολλὴν αὐτοῦ (58%) εὐσέβειαν ἔτη ρλ, καλῶς ἐπολιτεύετο. (5) Μετὰ δὲ τὴν τελευτὴν τοῦ θείου ἱερέως πρὸς ἀσέβειαν ἀποκλίνας, ἀπέκτεινα Ζαχαρίαν, τὴν προφήτην καὶ υἱὸν τοῦ διδασκάλου αὐτοῦ, φησὶ γάρ· « Καὶ πνεῦμα τ8 Κυρίου ἐνέδυσε Ζαχαρίαν τὸν τοῦ Ἰωδας τοῦ ἱερέως, καὶ ἀνέστη κατά πρόσωπον τοῦ λαοῦ καὶ εἶπε· Τάδε λέγει Κύριος· Ἵνα τί παραπορεύεσθε τὰς ἐντολὰς Κυ ρίου καὶ οὐκ εὐοδωθήσεσθε; Οτι εγκατε- λείπατε τὸν Κύριον, καὶ ἐγκαταλείψει ὑμᾶς, καὶ ἐπέθεντο αὐτῷ καὶ ἐλιθοβόλησαν αὐτὸν δι' ἐντο λῆς Ἰωάς τοῦ βασιλέως ἐν αὐλῇ οίκου Κυρίου. Καὶ οὐκ ἐμνήσθη Ιωάς τοῦ ἐλέους οὗ ἐποίησεν Ιωδας, ὁ πατὴρ αὐτοῦ, μετ' αὐτοῦ, ἀλλ' ἐθανάτωσε τὸν υἱὸν αὐτοῦ. Καὶ ὡς ἀπέθνησκεν, εἶπεν· ε ίδοι Κύριος καὶ κρινάτω. › Καὶ μετὰ ταῦτα ἐπέθεντο οἱ παῖδες αὐτοῦ ἐν αἵματι Ιωδαὲ τοῦ ἱερέως καὶ ἐθανάτωσαν αὐτὸν ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ. ὁ καὶ Λυκοῦργος Λακεδαιμονίων ἐνομοθέτει, καὶ Ίφι- τος τὰς Ολυμπιάδας συνέστησεν. ΝΒ'. Περὶ ἐλεημοσύνης. οι καὶ ἄνθρωπός τις ἦν ἐν τῷ Ἰσραήλ πλούσιες το καὶ ἐλεήμων, ὃς ἐλθὼν πρός τινα τῶν διδασκάλων καὶ ἀναπτύξας τὴν Σοφίαν Σολομῶντος εὗρεν εὐ- θύς κ. . Ὁ ἐλεῶν πτωχούς δανείζει Θεῷ·, καὶ εἰς ἑαυτὸν γενόμενος καὶ κατανυγείς, ἀπελθὼν πέπρακε πάντα καὶ διένειμε πτωχοίς μηδὲν ἑαυτῷ καταλείψας πλὴν νομισμάτων δύο· καὶ πτωχεύσας πάνυ καὶ ὑπὸ μηδενὸς ἐκ θείας δοκιμασίας έλεούμε νος, ὕστερον ἐν ἑαυτῷ λέγει μικροψυχήσας. Απ ελεύσομαι εἰς Ἱερουσαλὴμ καὶ διακρινοῦμαι τῷ Θεῷ, ὅτι ἐπλάνησέ με, διασκορπίσας τε τὰ ὑπάρχοντά μου. Πορενομένου δὲ αὐτοῦ, εἶδεν ἄνδρας δύο μα χομένους πρὸς ἀλλήλους, εὑρόντας λίθον τίμιον. Και φησι πρὸς αὐτούς· Ἵνα τί, ἀδελφοί, μάχεσθε; δότε μοί αὐτὸν καὶ λάβετε νομίσματα β΄. Τῶν δὲ μετά χαρᾶς τοῦτον παρασχόντων -- οὐ γὰρ ᾔδεσαν τοῦ λίθου τὸ ὑπερείμιον - ἀπῆλθεν οὖν εἰς Ἱερουσαλὴμ τὸν λίθον ἐπιφερόμενος καὶ δείξεις αὐτὸν χρυσοχόο παραχρήμα τὸν λίθον ἐκεῖνος ἰδὼν, ἀναστὰς προσ εκύνησεν. Καὶ ἐκθάμβος γενόμενος ἐπυνθάνετο που Καὶ πν. Θεοῦ ἐ. τὸν Αζαρίαν - τὸν ἱερέα καὶ ἀ. ἐπάνω τοῦ λ. Κύριος· Τί π. ἐντ. τοῦ Κυρίου ἐγκατελίπετε Πραιστος τι Περὶ τοῦ διαδώσαντος τὰ ἑαυτοῦ Ἰουδαίου κι ἐπὶ τούτου (Εζεκίου) α. τίς ἐγνωρίζετο διασκορπίσαντα ! διασκορπίσαι GEORGII HAMARTOLI que populo, annos natus septem. Omnisque populus f gavisus est et urbs requievit. Occiderunt autem Gothuliam in domo regis cum regnasset annos sex. Ll. Regnum Joas. Post Gotholiam regnavit Joas Ochosiæ filius an- nos septem natus et initio fecit bonum in conspectu Domini; postea vero conversus ad malum, occisus est in domo sua cum regnasset annos quadraginta. Quandiu enim edocebatur a Joiada sacerdote qui propter multam pietatem suain annos vitæ centum triginta complevit, bene et recte regnabat. Post autem obitum divini sacerdotis, cum ad im- pietatem declinasset, occidit Zachariam prophetam et filium magistri sui. Ait enim Scriptura : e Spi- ritus itaque Dei induit Zachariam filium Joiada sacerdotis et stetit in conspectu populi et dixit eis : Hvc dicit Dominus : Quare transgredimini præceptum Domini, quod vobis non proderit et dereliquistis Dominum dereliquerit vos ? Qui congregati adversus eum miserunt lapides juxta regis imperium in atrio domus Domini. Et non est recordatus Joas rex misericordie quanı fecerat Joiada pater illius secum, sed interfecit G- lium ejus. Qui cum moreretur ait : . Videat Dumi- nus et requirat. » Et post hæc surrexerunt contra our servi sui in ultionem sanguinis filii Joiada sacerdotis et occiderunt eum in lectulo suo.» Quo tempore Sibylla illa Cumana celebrabatur et Lycur- Tus leges Lacedaemonibus dabat, Iphitusque Olympi- C cos constituebat Judes. LAI. De Eleemosyna. Vir erat in Israel dives et misericors qui, cum adiisset quemdam e magistris et aperiisset Sapien- tiam Salomonis, subito invenit: ‹ Feneratur Do- mino qui miseretur pauperis.» Itaque in se descen- deus et compunctus animum abiit et venditis omnibus suis divísit pretium pauperibus, præter duos nuin- mos. Cum ergo factus esset omnino pauper nullusque ejus mi ereretur, Deo euin tentare cogitante, tandem in se dicit bumiliatus: Ibo Jerusalem et causam meam ngam coram Domino eo quod delugerit me, disper- dons bona mea. Cum igitur iter faceret, vidit duos Tinos iuter se certantes de possessione invent la- D pidis pretiosi. Ad quos ait : Quare certalis, fratres? Date mihi lapidem hunc et duos nummos accipite. Illi autem libentissime tapidem concesserunt ; quanti enim valeret lapis ignorabant. venit igitur Jerusalem lapidem merum gesians, cumque eum ostendisset aur‍ifici, vix viso lapide aurifex surrexit Attonitus, ubi divinum et sanctum la- pidem caui pretii reperisset, interrogabel. Ecce Variæ lectiones et notæ. (4807) Reg. xit, 1, 2; II Par. xxιν, 1. ** ]] Par. xxiv, 2,15. Par. xxiv, 20-22. cod. *' i Par. " 1º àæékevto cod., sed cf. Il Par. XXIX, 25. "Ced. 189,8,10,12. cod. - in margine codicis. Col. 193,3-194,11. Ced. "Prov. xix, 17. Cod. (4) Εφ᾽ οὗ καὶ Σίβυλλα ἡ Κυμαῖα ἐγνωρίζετο,

λεὺς ὑπὸ Ἰωδαί τοῦ ἱερέως καὶ τοῦ λαοῦ παντός, Β οἱ πιστατής. ὑπάρχον ἐτῶν ζ'. Καὶ ὁ μὲν λαός ἅπας ηὐφράνθη. καὶ ἡ πόλις ἡσύχασεν· τὴν δὲ Γοθολίαν ἀπέκτειναν ἐν οἴκῳ τοῦ βασιλέως, βασιλεύσασαν ἔτη Γ. ΝΑ'. Βασιλεία Ιωά. • Μετὰ δὲ Γοθολίαν ἐβασίλευσεν Ἰωάς Οχοζίου ἑπταετὴς καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐνώπιον Κυρίου πρότερον· εἶτα παρατραπείς, ἐσφάγη ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, βασιλεύσας ἔτη μ'. " (2) Ἕως μὲν γὰρ ἦν φωτιζόμενος ὑπὸ Ἰωδαέ, τοῦ ἱερέως τοῦ καὶ βιών σαντος διὰ τὴν πολλὴν αὐτοῦ (58%) εὐσέβειαν ἔτη ρλ, καλῶς ἐπολιτεύετο. (5) Μετὰ δὲ τὴν τελευτὴν τοῦ θείου ἱερέως πρὸς ἀσέβειαν ἀποκλίνας, ἀπέκτεινα Ζαχαρίαν, τὴν προφήτην καὶ υἱὸν τοῦ διδασκάλου αὐτοῦ, φησὶ γάρ· « Καὶ πνεῦμα τ8 Κυρίου ἐνέδυσε Ζαχαρίαν τὸν τοῦ Ἰωδας τοῦ ἱερέως, καὶ ἀνέστη κατά πρόσωπον τοῦ λαοῦ καὶ εἶπε· Τάδε λέγει Κύριος· Ἵνα τί παραπορεύεσθε τὰς ἐντολὰς Κυ ρίου καὶ οὐκ εὐοδωθήσεσθε; Οτι εγκατε- λείπατε τὸν Κύριον, καὶ ἐγκαταλείψει ὑμᾶς, καὶ ἐπέθεντο αὐτῷ καὶ ἐλιθοβόλησαν αὐτὸν δι' ἐντο λῆς Ἰωάς τοῦ βασιλέως ἐν αὐλῇ οίκου Κυρίου. Καὶ οὐκ ἐμνήσθη Ιωάς τοῦ ἐλέους οὗ ἐποίησεν Ιωδας, ὁ πατὴρ αὐτοῦ, μετ' αὐτοῦ, ἀλλ' ἐθανάτωσε τὸν υἱὸν αὐτοῦ. Καὶ ὡς ἀπέθνησκεν, εἶπεν· ε ίδοι Κύριος καὶ κρινάτω. › Καὶ μετὰ ταῦτα ἐπέθεντο οἱ παῖδες αὐτοῦ ἐν αἵματι Ιωδαὲ τοῦ ἱερέως καὶ ἐθανάτωσαν αὐτὸν ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ. ὁ καὶ Λυκοῦργος Λακεδαιμονίων ἐνομοθέτει, καὶ Ίφι- τος τὰς Ολυμπιάδας συνέστησεν. ΝΒ'. Περὶ ἐλεημοσύνης. οι καὶ ἄνθρωπός τις ἦν ἐν τῷ Ἰσραήλ πλούσιες το καὶ ἐλεήμων, ὃς ἐλθὼν πρός τινα τῶν διδασκάλων καὶ ἀναπτύξας τὴν Σοφίαν Σολομῶντος εὗρεν εὐ- θύς κ. . Ὁ ἐλεῶν πτωχούς δανείζει Θεῷ·, καὶ εἰς ἑαυτὸν γενόμενος καὶ κατανυγείς, ἀπελθὼν πέπρακε πάντα καὶ διένειμε πτωχοίς μηδὲν ἑαυτῷ καταλείψας πλὴν νομισμάτων δύο· καὶ πτωχεύσας πάνυ καὶ ὑπὸ μηδενὸς ἐκ θείας δοκιμασίας έλεούμε νος, ὕστερον ἐν ἑαυτῷ λέγει μικροψυχήσας. Απ ελεύσομαι εἰς Ἱερουσαλὴμ καὶ διακρινοῦμαι τῷ Θεῷ, ὅτι ἐπλάνησέ με, διασκορπίσας τε τὰ ὑπάρχοντά μου. Πορενομένου δὲ αὐτοῦ, εἶδεν ἄνδρας δύο μα χομένους πρὸς ἀλλήλους, εὑρόντας λίθον τίμιον. Και φησι πρὸς αὐτούς· Ἵνα τί, ἀδελφοί, μάχεσθε; δότε μοί αὐτὸν καὶ λάβετε νομίσματα β΄. Τῶν δὲ μετά χαρᾶς τοῦτον παρασχόντων -- οὐ γὰρ ᾔδεσαν τοῦ λίθου τὸ ὑπερείμιον - ἀπῆλθεν οὖν εἰς Ἱερουσαλὴμ τὸν λίθον ἐπιφερόμενος καὶ δείξεις αὐτὸν χρυσοχόο παραχρήμα τὸν λίθον ἐκεῖνος ἰδὼν, ἀναστὰς προσ εκύνησεν. Καὶ ἐκθάμβος γενόμενος ἐπυνθάνετο που Καὶ πν. Θεοῦ ἐ. τὸν Αζαρίαν - τὸν ἱερέα καὶ ἀ. ἐπάνω τοῦ λ. Κύριος· Τί π. ἐντ. τοῦ Κυρίου ἐγκατελίπετε Πραιστος τι Περὶ τοῦ διαδώσαντος τὰ ἑαυτοῦ Ἰουδαίου κι ἐπὶ τούτου (Εζεκίου) α. τίς ἐγνωρίζετο διασκορπίσαντα ! διασκορπίσαι GEORGII HAMARTOLI que populo, annos natus septem. Omnisque populus f gavisus est et urbs requievit. Occiderunt autem Gothuliam in domo regis cum regnasset annos sex. Ll. Regnum Joas. Post Gotholiam regnavit Joas Ochosiæ filius an- nos septem natus et initio fecit bonum in conspectu Domini; postea vero conversus ad malum, occisus est in domo sua cum regnasset annos quadraginta. Quandiu enim edocebatur a Joiada sacerdote qui propter multam pietatem suain annos vitæ centum triginta complevit, bene et recte regnabat. Post autem obitum divini sacerdotis, cum ad im- pietatem declinasset, occidit Zachariam prophetam et filium magistri sui. Ait enim Scriptura : e Spi- ritus itaque Dei induit Zachariam filium Joiada sacerdotis et stetit in conspectu populi et dixit eis : Hvc dicit Dominus : Quare transgredimini præceptum Domini, quod vobis non proderit et dereliquistis Dominum dereliquerit vos ? Qui congregati adversus eum miserunt lapides juxta regis imperium in atrio domus Domini. Et non est recordatus Joas rex misericordie quanı fecerat Joiada pater illius secum, sed interfecit G- lium ejus. Qui cum moreretur ait : . Videat Dumi- nus et requirat. » Et post hæc surrexerunt contra our servi sui in ultionem sanguinis filii Joiada sacerdotis et occiderunt eum in lectulo suo.» Quo tempore Sibylla illa Cumana celebrabatur et Lycur- Tus leges Lacedaemonibus dabat, Iphitusque Olympi- C cos constituebat Judes. LAI. De Eleemosyna. Vir erat in Israel dives et misericors qui, cum adiisset quemdam e magistris et aperiisset Sapien- tiam Salomonis, subito invenit: ‹ Feneratur Do- mino qui miseretur pauperis.» Itaque in se descen- deus et compunctus animum abiit et venditis omnibus suis divísit pretium pauperibus, præter duos nuin- mos. Cum ergo factus esset omnino pauper nullusque ejus mi ereretur, Deo euin tentare cogitante, tandem in se dicit bumiliatus: Ibo Jerusalem et causam meam ngam coram Domino eo quod delugerit me, disper- dons bona mea. Cum igitur iter faceret, vidit duos Tinos iuter se certantes de possessione invent la- D pidis pretiosi. Ad quos ait : Quare certalis, fratres? Date mihi lapidem hunc et duos nummos accipite. Illi autem libentissime tapidem concesserunt ; quanti enim valeret lapis ignorabant. venit igitur Jerusalem lapidem merum gesians, cumque eum ostendisset aur‍ifici, vix viso lapide aurifex surrexit Attonitus, ubi divinum et sanctum la- pidem caui pretii reperisset, interrogabel. Ecce Variæ lectiones et notæ. (4807) Reg. xit, 1, 2; II Par. xxιν, 1. ** ]] Par. xxiv, 2,15. Par. xxiv, 20-22. cod. *' i Par. " 1º àæékevto cod., sed cf. Il Par. XXIX, 25. "Ced. 189,8,10,12. cod. - in margine codicis. Col. 193,3-194,11. Ced. "Prov. xix, 17. Cod. (4) Εφ᾽ οὗ καὶ Σίβυλλα ἡ Κυμαῖα ἐγνωρίζετο,

λεὺς ὑπὸ Ἰωδαί τοῦ ἱερέως καὶ τοῦ λαοῦ παντός, Β οἱ πιστατής. ὑπάρχον ἐτῶν ζ'. Καὶ ὁ μὲν λαός ἅπας ηὐφράνθη. καὶ ἡ πόλις ἡσύχασεν· τὴν δὲ Γοθολίαν ἀπέκτειναν ἐν οἴκῳ τοῦ βασιλέως, βασιλεύσασαν ἔτη Γ. ΝΑ'. Βασιλεία Ιωά. • Μετὰ δὲ Γοθολίαν ἐβασίλευσεν Ἰωάς Οχοζίου ἑπταετὴς καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐνώπιον Κυρίου πρότερον· εἶτα παρατραπείς, ἐσφάγη ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, βασιλεύσας ἔτη μ'. " (2) Ἕως μὲν γὰρ ἦν φωτιζόμενος ὑπὸ Ἰωδαέ, τοῦ ἱερέως τοῦ καὶ βιών σαντος διὰ τὴν πολλὴν αὐτοῦ (58%) εὐσέβειαν ἔτη ρλ, καλῶς ἐπολιτεύετο. (5) Μετὰ δὲ τὴν τελευτὴν τοῦ θείου ἱερέως πρὸς ἀσέβειαν ἀποκλίνας, ἀπέκτεινα Ζαχαρίαν, τὴν προφήτην καὶ υἱὸν τοῦ διδασκάλου αὐτοῦ, φησὶ γάρ· « Καὶ πνεῦμα τ8 Κυρίου ἐνέδυσε Ζαχαρίαν τὸν τοῦ Ἰωδας τοῦ ἱερέως, καὶ ἀνέστη κατά πρόσωπον τοῦ λαοῦ καὶ εἶπε· Τάδε λέγει Κύριος· Ἵνα τί παραπορεύεσθε τὰς ἐντολὰς Κυ ρίου καὶ οὐκ εὐοδωθήσεσθε; Οτι εγκατε- λείπατε τὸν Κύριον, καὶ ἐγκαταλείψει ὑμᾶς, καὶ ἐπέθεντο αὐτῷ καὶ ἐλιθοβόλησαν αὐτὸν δι' ἐντο λῆς Ἰωάς τοῦ βασιλέως ἐν αὐλῇ οίκου Κυρίου. Καὶ οὐκ ἐμνήσθη Ιωάς τοῦ ἐλέους οὗ ἐποίησεν Ιωδας, ὁ πατὴρ αὐτοῦ, μετ' αὐτοῦ, ἀλλ' ἐθανάτωσε τὸν υἱὸν αὐτοῦ. Καὶ ὡς ἀπέθνησκεν, εἶπεν· ε ίδοι Κύριος καὶ κρινάτω. › Καὶ μετὰ ταῦτα ἐπέθεντο οἱ παῖδες αὐτοῦ ἐν αἵματι Ιωδαὲ τοῦ ἱερέως καὶ ἐθανάτωσαν αὐτὸν ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ. ὁ καὶ Λυκοῦργος Λακεδαιμονίων ἐνομοθέτει, καὶ Ίφι- τος τὰς Ολυμπιάδας συνέστησεν. ΝΒ'. Περὶ ἐλεημοσύνης. οι καὶ ἄνθρωπός τις ἦν ἐν τῷ Ἰσραήλ πλούσιες το καὶ ἐλεήμων, ὃς ἐλθὼν πρός τινα τῶν διδασκάλων καὶ ἀναπτύξας τὴν Σοφίαν Σολομῶντος εὗρεν εὐ- θύς κ. . Ὁ ἐλεῶν πτωχούς δανείζει Θεῷ·, καὶ εἰς ἑαυτὸν γενόμενος καὶ κατανυγείς, ἀπελθὼν πέπρακε πάντα καὶ διένειμε πτωχοίς μηδὲν ἑαυτῷ καταλείψας πλὴν νομισμάτων δύο· καὶ πτωχεύσας πάνυ καὶ ὑπὸ μηδενὸς ἐκ θείας δοκιμασίας έλεούμε νος, ὕστερον ἐν ἑαυτῷ λέγει μικροψυχήσας. Απ ελεύσομαι εἰς Ἱερουσαλὴμ καὶ διακρινοῦμαι τῷ Θεῷ, ὅτι ἐπλάνησέ με, διασκορπίσας τε τὰ ὑπάρχοντά μου. Πορενομένου δὲ αὐτοῦ, εἶδεν ἄνδρας δύο μα χομένους πρὸς ἀλλήλους, εὑρόντας λίθον τίμιον. Και φησι πρὸς αὐτούς· Ἵνα τί, ἀδελφοί, μάχεσθε; δότε μοί αὐτὸν καὶ λάβετε νομίσματα β΄. Τῶν δὲ μετά χαρᾶς τοῦτον παρασχόντων -- οὐ γὰρ ᾔδεσαν τοῦ λίθου τὸ ὑπερείμιον - ἀπῆλθεν οὖν εἰς Ἱερουσαλὴμ τὸν λίθον ἐπιφερόμενος καὶ δείξεις αὐτὸν χρυσοχόο παραχρήμα τὸν λίθον ἐκεῖνος ἰδὼν, ἀναστὰς προσ εκύνησεν. Καὶ ἐκθάμβος γενόμενος ἐπυνθάνετο που Καὶ πν. Θεοῦ ἐ. τὸν Αζαρίαν - τὸν ἱερέα καὶ ἀ. ἐπάνω τοῦ λ. Κύριος· Τί π. ἐντ. τοῦ Κυρίου ἐγκατελίπετε Πραιστος τι Περὶ τοῦ διαδώσαντος τὰ ἑαυτοῦ Ἰουδαίου κι ἐπὶ τούτου (Εζεκίου) α. τίς ἐγνωρίζετο διασκορπίσαντα ! διασκορπίσαι GEORGII HAMARTOLI que populo, annos natus septem. Omnisque populus f gavisus est et urbs requievit. Occiderunt autem Gothuliam in domo regis cum regnasset annos sex. Ll. Regnum Joas. Post Gotholiam regnavit Joas Ochosiæ filius an- nos septem natus et initio fecit bonum in conspectu Domini; postea vero conversus ad malum, occisus est in domo sua cum regnasset annos quadraginta. Quandiu enim edocebatur a Joiada sacerdote qui propter multam pietatem suain annos vitæ centum triginta complevit, bene et recte regnabat. Post autem obitum divini sacerdotis, cum ad im- pietatem declinasset, occidit Zachariam prophetam et filium magistri sui. Ait enim Scriptura : e Spi- ritus itaque Dei induit Zachariam filium Joiada sacerdotis et stetit in conspectu populi et dixit eis : Hvc dicit Dominus : Quare transgredimini præceptum Domini, quod vobis non proderit et dereliquistis Dominum dereliquerit vos ? Qui congregati adversus eum miserunt lapides juxta regis imperium in atrio domus Domini. Et non est recordatus Joas rex misericordie quanı fecerat Joiada pater illius secum, sed interfecit G- lium ejus. Qui cum moreretur ait : . Videat Dumi- nus et requirat. » Et post hæc surrexerunt contra our servi sui in ultionem sanguinis filii Joiada sacerdotis et occiderunt eum in lectulo suo.» Quo tempore Sibylla illa Cumana celebrabatur et Lycur- Tus leges Lacedaemonibus dabat, Iphitusque Olympi- C cos constituebat Judes. LAI. De Eleemosyna. Vir erat in Israel dives et misericors qui, cum adiisset quemdam e magistris et aperiisset Sapien- tiam Salomonis, subito invenit: ‹ Feneratur Do- mino qui miseretur pauperis.» Itaque in se descen- deus et compunctus animum abiit et venditis omnibus suis divísit pretium pauperibus, præter duos nuin- mos. Cum ergo factus esset omnino pauper nullusque ejus mi ereretur, Deo euin tentare cogitante, tandem in se dicit bumiliatus: Ibo Jerusalem et causam meam ngam coram Domino eo quod delugerit me, disper- dons bona mea. Cum igitur iter faceret, vidit duos Tinos iuter se certantes de possessione invent la- D pidis pretiosi. Ad quos ait : Quare certalis, fratres? Date mihi lapidem hunc et duos nummos accipite. Illi autem libentissime tapidem concesserunt ; quanti enim valeret lapis ignorabant. venit igitur Jerusalem lapidem merum gesians, cumque eum ostendisset aur‍ifici, vix viso lapide aurifex surrexit Attonitus, ubi divinum et sanctum la- pidem caui pretii reperisset, interrogabel. Ecce Variæ lectiones et notæ. (4807) Reg. xit, 1, 2; II Par. xxιν, 1. ** ]] Par. xxiv, 2,15. Par. xxiv, 20-22. cod. *' i Par. " 1º àæékevto cod., sed cf. Il Par. XXIX, 25. "Ced. 189,8,10,12. cod. - in margine codicis. Col. 193,3-194,11. Ced. "Prov. xix, 17. Cod. (4) Εφ᾽ οὗ καὶ Σίβυλλα ἡ Κυμαῖα ἐγνωρίζετο,

κατεποντώθη -- οὐ γὰρ ἡ συνοίκησις καταδικά- ζει 40, ἀλλ' ἡ τῆς γνώμης ὁμόνοια. — Οὐ τοίνυν ἕτερος ὑπὲρ ἑτέρου ἀποθανεῖται, ἀλλὰ τε σειραῖς τῶν ἑαυτοῦ ἁμαρτιῶν ἕκαστος σφίγγεται, καί· Εt : Ιδού ἄνθρωπος καὶ τὸ ἔργον αὐτοῦ πρὸ προσώπου Ει : αὐτοῦ· ι—καί 48. • Δικαιοσύνη δικαίου ἐπ' αὐτὸν • ἔσται. Εκαστον κατὰ τὴν ὁδὸν ὑμῶν κρινῶ ὑμᾶς, οἶκος Ισραήλ, λέγει Κύριος ὁ Θεός· ι—καί· « Τί ὑμεῖς λέγετε “ τὴν παραβολὴν ταύτην ; Οι πατέρες ἔφαγον τοὺς ὄμφακας “' καὶ οἱ ἐδόντες τῶν τέκνων ἡμωδίασαν; » • Ζῶ ἐγώ, λέγει 'Αδοναί “ Κύ ριος, εἰ ἐστιν ἐν ὑμῖν ἔτι λεγομένη ή παραβολή αὕτη ἐν Ισραήλ, ὅτι πᾶσαι αἱ ψυχαὶ ἐμαί εἰσιν· - δν τρόπον ἡ ψυχὴ τοῦ πατρὸς, οὕτως ἡ ψυχὴ τοῦ υἱοῦ ἐμή ἐστιν· ἡ ψυχὴ ἡ ἁμαρτάνουσα, αὐτὴ καὶ ἀποθα γεῖται. ΝΔ'-ΝΕ'. Βασιλεία Οζίου. οι Μετὰ δὲ 'Αμεσίαν ἐβασίλευσεν Οζίας ὁ καὶ Αζαρίας, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐνώ- πιον Κυρίου καὶ εὐωδούμενος ἐπήρθη καὶ ἠθέλησε θυμιάσαι τῷ Θεῷ αὐτὸς δι' ἑαυτοῦ, ὅπερ μόνοις ἔξεστι τοῖς ἱερεῦσιν· καὶ δὴ θυμιάσας ἐν τῷ ναῷ εὐθὺς ἐλεπρώθη καὶ οὕτως ἐτελεύτησε, βασιλεύσας ἔτη νβ' (2) Περὶ οὗ καὶ ὁ Χρυσόστομος φησιν· Ὁ οὖν Οζίας ἡνίκα ἴσχυσεν, οὐκ ἤνεγκε τῆς δυναστείας τὸ μέγεθος, ἀλλ' ὥσπερ ἐξ ἀδηφα γίας οι μὲν γίνεται φλεγμονή, ἐκ δὲ φλεγμονής κα τίκτεται πυρετός, εἶτα θάνατος σε ἐκεῖθεν πολλάκις· οὕτω κἐνταῦθα ἀπὸ τῆς τῶν (394) πραγμάτων ὑπερβολῆς σ', ἀπόνοια γέγονεν· ὅπερ γὰρ ἐπὶ τῶν σωμάτων φλεγμονή, τοῦτο ἐπὶ τῆς ψυχῆς ἀπόνοια εἶτα ἐξ ἀπονοίας ἐπιθυμία τῶν οὐ προσηκόντων ἐπακολουθεῖν εἴωθεν. - Οὕτως οὖν λοιπὸν • ὑψώθη ἡ καρδία αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔμεινεν ἔνδον ἡ ἀπόνοια οὐδὲ ἀπεσβέσθη ", ἀλλ' ἐξώκειλεν καὶ πρὸς ἔργον ἐλθοῦσα πονηρὸν, πᾶσαν αὐτοῦ τὴν ἀρετὴν δια έφθειρεν · ; — φησί γάρ 68. . Καὶ ὡς κατίσχυσεν ὑψώθη ἡ καρδία αὐτοῦ καταφθείραι καὶ ἡδίκησεν ἐν Κυρίῳ Θεῷ αὐτοῦ, καὶ εἰσελθὼν εἰς τὸν ναὸν Κυρίου θυμιάσαι ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον τοῦ θυμιά- ματος· εἰσῆλθεν ὀπίσω αὐτοῦ Ζαχαρίας ὁ ἀρχιερεὺς καὶ μετ' αὐτοῦ ἱερεῖς Κυρίου π' λέγοντε;· Οὐ σεβ ἐστιν, υξία ", θυμιάσαι τῷ Θεῷ, ἀλλὰ τοῖς ἱερεύ σι τοῖς υἱοῖς 'Ααρών, τοῖς ἡγιασμένοις· ἔξελθε οὖν ἀπὸ τοῦ ἁγιάσματος, ὅτι ἀπέστης ἀπὸ Κυρίου, καὶ οὐκ ἔσται σοι τοῦτο εἰς δόξαν παρὰ Κυρίου Θεοῦ Ἰσραήλ. Καὶ ἐν τῷ θυμωθῆναι αὐτὸν πρὸς τοὺς ἱερεῖς, καὶ τὸ θυμιατήριον ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ, καὶ ἐξανέτειλεν ἡ λέπρα ἐν τῷ μετώπῳ αὐτοῦ ἐναντίον τῶν ἱερέων ἐν οἴκῳ Κυρίου· -- καὶ κατα έσπασαν αὐτὸν ἐκεῖθεν, καὶ γὰρ αὐτὸς ἔσπευσεν κατ. οι συν. κατακρίνει τους δικαίους σὺν τοῖς ἀδίκοις, ἀλλ' κι όμφακα Κύριος. 'Αδωνα! σὺ ἐὰν γένηται Επ. (4376). κι ἐκ θ. ἀδιαφ. νὰ τῶν ψυχῶν φ. σε περιβ. πολλῆς ἀπόνοια πρ. αὐτῷ πραγμάτων το κατεσβ. ἐξεπήδησε ΧΧΙ, 16. κι οὐ σοι 0. οι δ. τὴν ἀρ. GEORGII HAMARTOLI - nationi non involvit, sed unanimitas. Non igitur A alius pro alio morietur, sed ‹ funibus peccatorum suorum quisque constringitur.» Et: Ecce homo et opus ejus ante faciem illius» et «justitia justi super ipsum erit. Unumquemque juxta vias suas • judicabo, domus Israel, dicit Dominus Deus. Quid vos dicitis parabolan hanc : • Patres com- ederunt uvam acerbam et dentes filiorum obstu- puerunt?, Vivo ego, dicit Dominus Deus, si erit ultra vobis parabola hæc in proverbium in Israel. Ecce omnes animæ meæ sunt, ut anima patris ita et anima filii mea est, anima quæ peccavit ipsa morietur. > LIV-LV. Regnum Osia. B Mortuo Amasia, regnavit Osias, qui et Azarias dicitur, filius ejus, et fecit quod placitum erat co- ram Domino; cum autem ei bene contigisset, super- biit, cupiiique offerre incensun Deo suo et ipse quoque, quod solis sacerdotibus licet. Cum igitur in templo incensum obtulisset, leprosus factus est et sic mortuus est; ejus regnum quinquaginta et duo- rum annorum fuit. De quo Chrysostomus ait : ‹ Osias autem cum invaluit, non sustinuit potesta- tis magnitudinem, sed quemadmodum ex ingluvie nascitur tumer, e tumore calor ardeus et inde sæpe sæpius mors; sic ex rerum magnificentia fit insania; quod in corporibus tumor, idem est in ani- ma insania superbiaque. Deinde ex insania cupidi- tas rerum quæ non decent sequi solet. Caeterum C elevatum est cor ejus et non remansit interius in- sania nec sanata est, sed ad mala opera eum inci- tavit omnemque virtutem corrupit; dicit enim Scriptura: Sed cum roboratus esset, elevatum est cor ejus in interitum suum, et neglexit Dominum Deum, ingressusque templum Domini, adolere vo- luit incensum super altare thymiamatis. Statimque ingressus post eum Zacharias princeps sacerdotum et cum eo sacerdotes Domini octoginta dicentes: Non est tui officii, Osia, ut adoleas incensum Domino, sed sacerdotum, hoc est filiorum Aaron qui conse- crati sunt ad ejusmodi ministerium; egredere de sanctuario, ne contempseris; quia non reputabitur tibi in gloriam hoc a Domino Deo Israel. que adoleret iucensum coram sacerdotibus teneret- D que in manu thuribulum, orta est lepra in froute ejus coram sacerdotibus in domo Domini et expu- lere eum et ipse perterritus acceleravit egredi eo quod sensisset illico plagam Domini; et leprosus Dum- Variæ lectiones et notæ. om. ed. scd. habit Anastasius. Prov. v, ed. ed. Ez. xvii, 3, om. cod. Ced. 189,6-10? Reg. xv, 2; Par. xxvi, 1,3. ss Nota vf a secunda manu. ed. 8: ed; VI, 118. E, B: cal. ed. adjuncto quod in ms. deest. cd. ed. ed. ed. ii Par. - el. Par. Digilized by Google 38. - 22. ts Isa. Lxxi, 11. “ ἁμαρτῶν ed. * Ez. xvIII, 20, 30. 48 Jer. xxxi, 29. Η αὐτοῖς ed.

κατεποντώθη -- οὐ γὰρ ἡ συνοίκησις καταδικά- ζει 40, ἀλλ' ἡ τῆς γνώμης ὁμόνοια. — Οὐ τοίνυν ἕτερος ὑπὲρ ἑτέρου ἀποθανεῖται, ἀλλὰ τε σειραῖς τῶν ἑαυτοῦ ἁμαρτιῶν ἕκαστος σφίγγεται, καί· Εt : Ιδού ἄνθρωπος καὶ τὸ ἔργον αὐτοῦ πρὸ προσώπου Ει : αὐτοῦ· ι—καί 48. • Δικαιοσύνη δικαίου ἐπ' αὐτὸν • ἔσται. Εκαστον κατὰ τὴν ὁδὸν ὑμῶν κρινῶ ὑμᾶς, οἶκος Ισραήλ, λέγει Κύριος ὁ Θεός· ι—καί· « Τί ὑμεῖς λέγετε “ τὴν παραβολὴν ταύτην ; Οι πατέρες ἔφαγον τοὺς ὄμφακας “' καὶ οἱ ἐδόντες τῶν τέκνων ἡμωδίασαν; » • Ζῶ ἐγώ, λέγει 'Αδοναί “ Κύ ριος, εἰ ἐστιν ἐν ὑμῖν ἔτι λεγομένη ή παραβολή αὕτη ἐν Ισραήλ, ὅτι πᾶσαι αἱ ψυχαὶ ἐμαί εἰσιν· - δν τρόπον ἡ ψυχὴ τοῦ πατρὸς, οὕτως ἡ ψυχὴ τοῦ υἱοῦ ἐμή ἐστιν· ἡ ψυχὴ ἡ ἁμαρτάνουσα, αὐτὴ καὶ ἀποθα γεῖται. ΝΔ'-ΝΕ'. Βασιλεία Οζίου. οι Μετὰ δὲ 'Αμεσίαν ἐβασίλευσεν Οζίας ὁ καὶ Αζαρίας, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐνώ- πιον Κυρίου καὶ εὐωδούμενος ἐπήρθη καὶ ἠθέλησε θυμιάσαι τῷ Θεῷ αὐτὸς δι' ἑαυτοῦ, ὅπερ μόνοις ἔξεστι τοῖς ἱερεῦσιν· καὶ δὴ θυμιάσας ἐν τῷ ναῷ εὐθὺς ἐλεπρώθη καὶ οὕτως ἐτελεύτησε, βασιλεύσας ἔτη νβ' (2) Περὶ οὗ καὶ ὁ Χρυσόστομος φησιν· Ὁ οὖν Οζίας ἡνίκα ἴσχυσεν, οὐκ ἤνεγκε τῆς δυναστείας τὸ μέγεθος, ἀλλ' ὥσπερ ἐξ ἀδηφα γίας οι μὲν γίνεται φλεγμονή, ἐκ δὲ φλεγμονής κα τίκτεται πυρετός, εἶτα θάνατος σε ἐκεῖθεν πολλάκις· οὕτω κἐνταῦθα ἀπὸ τῆς τῶν (394) πραγμάτων ὑπερβολῆς σ', ἀπόνοια γέγονεν· ὅπερ γὰρ ἐπὶ τῶν σωμάτων φλεγμονή, τοῦτο ἐπὶ τῆς ψυχῆς ἀπόνοια εἶτα ἐξ ἀπονοίας ἐπιθυμία τῶν οὐ προσηκόντων ἐπακολουθεῖν εἴωθεν. - Οὕτως οὖν λοιπὸν • ὑψώθη ἡ καρδία αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔμεινεν ἔνδον ἡ ἀπόνοια οὐδὲ ἀπεσβέσθη ", ἀλλ' ἐξώκειλεν καὶ πρὸς ἔργον ἐλθοῦσα πονηρὸν, πᾶσαν αὐτοῦ τὴν ἀρετὴν δια έφθειρεν · ; — φησί γάρ 68. . Καὶ ὡς κατίσχυσεν ὑψώθη ἡ καρδία αὐτοῦ καταφθείραι καὶ ἡδίκησεν ἐν Κυρίῳ Θεῷ αὐτοῦ, καὶ εἰσελθὼν εἰς τὸν ναὸν Κυρίου θυμιάσαι ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον τοῦ θυμιά- ματος· εἰσῆλθεν ὀπίσω αὐτοῦ Ζαχαρίας ὁ ἀρχιερεὺς καὶ μετ' αὐτοῦ ἱερεῖς Κυρίου π' λέγοντε;· Οὐ σεβ ἐστιν, υξία ", θυμιάσαι τῷ Θεῷ, ἀλλὰ τοῖς ἱερεύ σι τοῖς υἱοῖς 'Ααρών, τοῖς ἡγιασμένοις· ἔξελθε οὖν ἀπὸ τοῦ ἁγιάσματος, ὅτι ἀπέστης ἀπὸ Κυρίου, καὶ οὐκ ἔσται σοι τοῦτο εἰς δόξαν παρὰ Κυρίου Θεοῦ Ἰσραήλ. Καὶ ἐν τῷ θυμωθῆναι αὐτὸν πρὸς τοὺς ἱερεῖς, καὶ τὸ θυμιατήριον ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ, καὶ ἐξανέτειλεν ἡ λέπρα ἐν τῷ μετώπῳ αὐτοῦ ἐναντίον τῶν ἱερέων ἐν οἴκῳ Κυρίου· -- καὶ κατα έσπασαν αὐτὸν ἐκεῖθεν, καὶ γὰρ αὐτὸς ἔσπευσεν κατ. οι συν. κατακρίνει τους δικαίους σὺν τοῖς ἀδίκοις, ἀλλ' κι όμφακα Κύριος. 'Αδωνα! σὺ ἐὰν γένηται Επ. (4376). κι ἐκ θ. ἀδιαφ. νὰ τῶν ψυχῶν φ. σε περιβ. πολλῆς ἀπόνοια πρ. αὐτῷ πραγμάτων το κατεσβ. ἐξεπήδησε ΧΧΙ, 16. κι οὐ σοι 0. οι δ. τὴν ἀρ. GEORGII HAMARTOLI - nationi non involvit, sed unanimitas. Non igitur A alius pro alio morietur, sed ‹ funibus peccatorum suorum quisque constringitur.» Et: Ecce homo et opus ejus ante faciem illius» et «justitia justi super ipsum erit. Unumquemque juxta vias suas • judicabo, domus Israel, dicit Dominus Deus. Quid vos dicitis parabolan hanc : • Patres com- ederunt uvam acerbam et dentes filiorum obstu- puerunt?, Vivo ego, dicit Dominus Deus, si erit ultra vobis parabola hæc in proverbium in Israel. Ecce omnes animæ meæ sunt, ut anima patris ita et anima filii mea est, anima quæ peccavit ipsa morietur. > LIV-LV. Regnum Osia. B Mortuo Amasia, regnavit Osias, qui et Azarias dicitur, filius ejus, et fecit quod placitum erat co- ram Domino; cum autem ei bene contigisset, super- biit, cupiiique offerre incensun Deo suo et ipse quoque, quod solis sacerdotibus licet. Cum igitur in templo incensum obtulisset, leprosus factus est et sic mortuus est; ejus regnum quinquaginta et duo- rum annorum fuit. De quo Chrysostomus ait : ‹ Osias autem cum invaluit, non sustinuit potesta- tis magnitudinem, sed quemadmodum ex ingluvie nascitur tumer, e tumore calor ardeus et inde sæpe sæpius mors; sic ex rerum magnificentia fit insania; quod in corporibus tumor, idem est in ani- ma insania superbiaque. Deinde ex insania cupidi- tas rerum quæ non decent sequi solet. Caeterum C elevatum est cor ejus et non remansit interius in- sania nec sanata est, sed ad mala opera eum inci- tavit omnemque virtutem corrupit; dicit enim Scriptura: Sed cum roboratus esset, elevatum est cor ejus in interitum suum, et neglexit Dominum Deum, ingressusque templum Domini, adolere vo- luit incensum super altare thymiamatis. Statimque ingressus post eum Zacharias princeps sacerdotum et cum eo sacerdotes Domini octoginta dicentes: Non est tui officii, Osia, ut adoleas incensum Domino, sed sacerdotum, hoc est filiorum Aaron qui conse- crati sunt ad ejusmodi ministerium; egredere de sanctuario, ne contempseris; quia non reputabitur tibi in gloriam hoc a Domino Deo Israel. que adoleret iucensum coram sacerdotibus teneret- D que in manu thuribulum, orta est lepra in froute ejus coram sacerdotibus in domo Domini et expu- lere eum et ipse perterritus acceleravit egredi eo quod sensisset illico plagam Domini; et leprosus Dum- Variæ lectiones et notæ. om. ed. scd. habit Anastasius. Prov. v, ed. ed. Ez. xvii, 3, om. cod. Ced. 189,6-10? Reg. xv, 2; Par. xxvi, 1,3. ss Nota vf a secunda manu. ed. 8: ed; VI, 118. E, B: cal. ed. adjuncto quod in ms. deest. cd. ed. ed. ed. ii Par. - el. Par. Digilized by Google 38. - 22. ts Isa. Lxxi, 11. “ ἁμαρτῶν ed. * Ez. xvIII, 20, 30. 48 Jer. xxxi, 29. Η αὐτοῖς ed.

ἐξελθεῖν, ὅτι ἤλεγξεν αὐτὸν ὁ Κύριος. • Καὶ ἦν λεπρὸς καθήμενος ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ μέχρι τελευτῆς, ὅτι ἀπεσχίσθη ἀπὸ οἴκου Κυρίου. γέντος δρους μεγίστου, κατεκυλίσθη πρὸς τὴν πε διάδα σταδίους με. Να'. Βασιλεία Ιωάθαμ. ο Μετὰ δὲ ὑξίαν ἐβασίλευσεν Ιωάθαμ, δ υἱὸς αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐτελεύτησε βασιλεύσας έτη ιζ' . ΝΖ'. Βασιλεία "Αχαζ. * Μετὰ δὲ Ἰωάθαμ ἐβασίλευσεν "Αχαζ ὁ υἱὸς αὐ τοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐτελεύτησε βασιλεύσας έτη ις'. (2) Ον καὶ πολεμή- σας Φακεὶ βασιλεὺς Ἰσραήλ, ἀνεῖλεν ἄνδρας μὲν δυνα τοὺς ἐν ἡμέρᾳ μια χιλιάδας ρ' ", γυναῖκας δὲ καὶ παῖδας ἐχμαλώτευσε χιλιάδας τ' ΝΗ'. Βασιλεία Εζεκίου. • Μετὰ δὲ ᾿Αχαζ ἐβασίλευσεν Εζεκίας ὁ υἱὸς αὐτ τοῦ ἔτη ν' το, καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐτελεύτησεν. (2) Εφ' οὗ ἦν ὁ Μωσαϊκὸς χαλκοῦς ἄρις· ἔτι γὰρ αὐτῷ τι οἱ Ἰουδαῖοι μετὰ τῶν ἄλλων βελλυγμάτων έθυμίων, ἂν καὶ ἠφάνισεν Εζεκίας ὥσπερ δὴ καὶ τὰς βίβλους τοῦ Σολομῶντος περὶ τῶν παραβολῶν καὶ ᾠδῶν, ἐν οἷς περὶ φυτῶν καὶ παν τοίων ζώων φυσιολογίας (ως προείρηται). (3) Εφ' ὧν χρόνων Ῥῶμος καὶ Ῥῆμος ἐβασίλευσαν ἐν Ῥώ μη. καὶ Σίβυλλα ή Ερυθραία έγνωρίζετο, καὶ Σαλο μανᾶς, ὁ τῶν ᾿Ασσυρίων βασιλεὺς, παραλαβὼν τὴν ἐν Σαμαρεία βασιλείαν Ἰσραήλ, τὰς ὑπ' αὐτὴν τ' φυ τὰς ἐχμαλώτευσεν ". (4) Κατὰ δὲ Εζεκίου ἀνέβη Σεναχειρίμ, ὁ διάδοχος Σαλμανάσαρ, καὶ πλεῖστα μεγαλορρημονήσας κατὰ τοῦ Κυρίου καὶ κατὰ τοῦ λαοῦ, παρεκλήθη ὁ διασκεδάζων βουλὰς ἐθνῶν καὶ ἀθετῶν λογισμούς λαῶν καὶ βουλὰς ἀρχόντων (καὶ φρονήματα ἀποστρέφων εἰς τὰ ὀπίσω καὶ τὴν βουλὴν αὐτῶν μωραίνων)· καὶ ἀποστείλας ἄγγελον, ἀνεῖλεν ἐκ τῆς παρεμβολῆς τῶν ᾿Ασσυρίων ρπει για λιάδας· καὶ οὕτως μετ' αἰσχύνης καὶ λύπης ὁ Σενα- χειρὶμ ἀναζεύξας εἰς Νινευί, δεινῶς ἀνῄρει το τοὺς αἰχμαλωτισθέντας ὑπὸ Σαλμανάσαρ ἀπὸ Σαμαρείας τοῦ Ἰσραὴλ, ἂν αὐτίκα (ή) θεία δίκη μετελθοῦσα .... τῆς αἰχμαλωσίας ἄδικος το σφαγὴ διὰ τῆς ἐνδίκου ἀναιρέσεως. น ΝΘ'. Περὶ τοῦ Τωβίτ καὶ ᾿Αγγέλου. του Εξ ἧς αἰχμαλωσίας ὑπῆρχε τις ἐλεήμων ἄν θρωπος τούνομα Τωβίτ πολλὴν ἔχων σπουδὴν εἰς τὸ θάπτειν τοὺς ἀποθνήσκοντας τῶν Ἰουδαίων, περὶ ὧν - - β ἐκεῖσαι ἐκινήθη? (4428) ις' Η μην ὑπ' αὐτοῦ τῷ ιγ' ἔτει, τῇ ια' Μαΐου ἱσταμένου, μεταξύ δύο ὡρῶν σε ρχ' το κθ' χvι, αὐτόν Η ἀνείρητ. ἐπάταξε προσκυνήσας γὰρ ἐν οἴκῳ τοῦ Θεοῦ αὐτοῦ ΧΙ, [μαρτυρίου Εθου χάριν ἀναιρεθέντος αἰχμ. ἡ ἀδ. CHRONICON. - LIB. II. A jacuit in domo sua usque ad diem mortis suæ eo quod ejectus erat de domo Domini. › Quo regnante terræ motus ingens factus est qui disrupto monte maximo, stadia quadraginta plano æquavit. LVI. Regnum Joalliam. Post Osiam regnavit Joatham filius ejus et fecit quod rectum erat coram Domino, et mortuus est cum regnasset annos septemdecim. LVII. Regnum Achaz. Mortuo Joatham regnavit Achaz filius ejus el fecit malum in conspectu Domini et mortuus est cum regnasset annos sexdecim. Cum contra eum bellavisset Phaceus, rex Israel, viros fortes occidit die una centum millia, mulieres autem et pueros duxit in captivitatem trecenta millia. – C D LVIII. Regnum Ezechiæ. Post Achaz regnavit Ezechias filius ejus annos quinquaginta et fecit quod placitum erat in oculis Domini et mortuus est. Quo reguante, erat adhuc serpens æneus a Moyse fabricatus, cui Judæi cum aliis idolis incensum adolebant. Hunc sustulit Ezechias, sicut et libros Salomonis de parabolis et cantilenis, in quibus de arborum et omnium ani- malium natura, ut supra dictum est, sermo erata Quo tempore Romulus et Remus Romæ regnave❤.. runt et Sibylla Erythrea celebrabatur; et Salmana. sar, rex Assyriorum, cum regnum Israel in Sams ria cepisset, decem tribus quibus constabat in ca- plivitatem abduxit, Adversus Ezechiam ascendit Sen- nacherib, Salmanasaris saccessor, qui cum gloriose multa in Dominum et populum ejus deblaterasset, irritatus est qui consilia gentium dissipat et popu lorum cogitationes irritas facit ac consilia princi- pum eludit; is, misso angelo, de exercitu Assyrio- rum centum et octoginta quinque millia hominum interfeeit. Dedecore coopertus tristitiaque consum- plus Sennacherib Niniven reversus in captivos, a Salmanasare abductos Israeliticos magna cæde- desæviit. Quem mox divina uitio insecuta, suorum. filiorum manibus occidit, eaque justa nex inju-- stam captivorum occisionem sedavit, LIX. De Tobit et Angelo. Inter captivos erat vir misericors nomine Tollit qui in sepeliendo interfectos Judæos multum operæ impendebat. Qua de causa apud regem delatus, Varia lectiones et notæ. 67732 * cod. Ged. 189,12? Reg. xr, 32; Par. xxvii, 1, Ced. Ced. 289,16-18. II Par. XXVIII, 6,8.726 (4460) Ced. 189,20-190,21. Reg. Ced. * cod. sed. cf. Reg. xv, 4, ubi de Salomonis libris nihil nec in Par., sed ex Eusebio petita sunt hæc Ced. 191, 4-14. cod. *· II Reg. Tocabula erasa sunt h. 1. a secunda manu ? Ced. 193,2. 16° cod. : vel 191,15- 5) Εφ' οὗ σεισμός μέγας ἐκεῖσε ", καὶ διαβα (305) καὶ ὑπὸ τῶν ἰδίων τέκνων ἀναιρεθείς να επαύθη (444) — 11 Reg. ντι, 2 ; II Par. xxviit, 1 σχόλιον. Τῷ ᾿Αχαζ συνήρχετο καὶ Ρώμυλος ὁ κτίσας τὴν Ρώτ

ἐξελθεῖν, ὅτι ἤλεγξεν αὐτὸν ὁ Κύριος. • Καὶ ἦν λεπρὸς καθήμενος ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ μέχρι τελευτῆς, ὅτι ἀπεσχίσθη ἀπὸ οἴκου Κυρίου. γέντος δρους μεγίστου, κατεκυλίσθη πρὸς τὴν πε διάδα σταδίους με. Να'. Βασιλεία Ιωάθαμ. ο Μετὰ δὲ ὑξίαν ἐβασίλευσεν Ιωάθαμ, δ υἱὸς αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐτελεύτησε βασιλεύσας έτη ιζ' . ΝΖ'. Βασιλεία "Αχαζ. * Μετὰ δὲ Ἰωάθαμ ἐβασίλευσεν "Αχαζ ὁ υἱὸς αὐ τοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐτελεύτησε βασιλεύσας έτη ις'. (2) Ον καὶ πολεμή- σας Φακεὶ βασιλεὺς Ἰσραήλ, ἀνεῖλεν ἄνδρας μὲν δυνα τοὺς ἐν ἡμέρᾳ μια χιλιάδας ρ' ", γυναῖκας δὲ καὶ παῖδας ἐχμαλώτευσε χιλιάδας τ' ΝΗ'. Βασιλεία Εζεκίου. • Μετὰ δὲ ᾿Αχαζ ἐβασίλευσεν Εζεκίας ὁ υἱὸς αὐτ τοῦ ἔτη ν' το, καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐτελεύτησεν. (2) Εφ' οὗ ἦν ὁ Μωσαϊκὸς χαλκοῦς ἄρις· ἔτι γὰρ αὐτῷ τι οἱ Ἰουδαῖοι μετὰ τῶν ἄλλων βελλυγμάτων έθυμίων, ἂν καὶ ἠφάνισεν Εζεκίας ὥσπερ δὴ καὶ τὰς βίβλους τοῦ Σολομῶντος περὶ τῶν παραβολῶν καὶ ᾠδῶν, ἐν οἷς περὶ φυτῶν καὶ παν τοίων ζώων φυσιολογίας (ως προείρηται). (3) Εφ' ὧν χρόνων Ῥῶμος καὶ Ῥῆμος ἐβασίλευσαν ἐν Ῥώ μη. καὶ Σίβυλλα ή Ερυθραία έγνωρίζετο, καὶ Σαλο μανᾶς, ὁ τῶν ᾿Ασσυρίων βασιλεὺς, παραλαβὼν τὴν ἐν Σαμαρεία βασιλείαν Ἰσραήλ, τὰς ὑπ' αὐτὴν τ' φυ τὰς ἐχμαλώτευσεν ". (4) Κατὰ δὲ Εζεκίου ἀνέβη Σεναχειρίμ, ὁ διάδοχος Σαλμανάσαρ, καὶ πλεῖστα μεγαλορρημονήσας κατὰ τοῦ Κυρίου καὶ κατὰ τοῦ λαοῦ, παρεκλήθη ὁ διασκεδάζων βουλὰς ἐθνῶν καὶ ἀθετῶν λογισμούς λαῶν καὶ βουλὰς ἀρχόντων (καὶ φρονήματα ἀποστρέφων εἰς τὰ ὀπίσω καὶ τὴν βουλὴν αὐτῶν μωραίνων)· καὶ ἀποστείλας ἄγγελον, ἀνεῖλεν ἐκ τῆς παρεμβολῆς τῶν ᾿Ασσυρίων ρπει για λιάδας· καὶ οὕτως μετ' αἰσχύνης καὶ λύπης ὁ Σενα- χειρὶμ ἀναζεύξας εἰς Νινευί, δεινῶς ἀνῄρει το τοὺς αἰχμαλωτισθέντας ὑπὸ Σαλμανάσαρ ἀπὸ Σαμαρείας τοῦ Ἰσραὴλ, ἂν αὐτίκα (ή) θεία δίκη μετελθοῦσα .... τῆς αἰχμαλωσίας ἄδικος το σφαγὴ διὰ τῆς ἐνδίκου ἀναιρέσεως. น ΝΘ'. Περὶ τοῦ Τωβίτ καὶ ᾿Αγγέλου. του Εξ ἧς αἰχμαλωσίας ὑπῆρχε τις ἐλεήμων ἄν θρωπος τούνομα Τωβίτ πολλὴν ἔχων σπουδὴν εἰς τὸ θάπτειν τοὺς ἀποθνήσκοντας τῶν Ἰουδαίων, περὶ ὧν - - β ἐκεῖσαι ἐκινήθη? (4428) ις' Η μην ὑπ' αὐτοῦ τῷ ιγ' ἔτει, τῇ ια' Μαΐου ἱσταμένου, μεταξύ δύο ὡρῶν σε ρχ' το κθ' χvι, αὐτόν Η ἀνείρητ. ἐπάταξε προσκυνήσας γὰρ ἐν οἴκῳ τοῦ Θεοῦ αὐτοῦ ΧΙ, [μαρτυρίου Εθου χάριν ἀναιρεθέντος αἰχμ. ἡ ἀδ. CHRONICON. - LIB. II. A jacuit in domo sua usque ad diem mortis suæ eo quod ejectus erat de domo Domini. › Quo regnante terræ motus ingens factus est qui disrupto monte maximo, stadia quadraginta plano æquavit. LVI. Regnum Joalliam. Post Osiam regnavit Joatham filius ejus et fecit quod rectum erat coram Domino, et mortuus est cum regnasset annos septemdecim. LVII. Regnum Achaz. Mortuo Joatham regnavit Achaz filius ejus el fecit malum in conspectu Domini et mortuus est cum regnasset annos sexdecim. Cum contra eum bellavisset Phaceus, rex Israel, viros fortes occidit die una centum millia, mulieres autem et pueros duxit in captivitatem trecenta millia. – C D LVIII. Regnum Ezechiæ. Post Achaz regnavit Ezechias filius ejus annos quinquaginta et fecit quod placitum erat in oculis Domini et mortuus est. Quo reguante, erat adhuc serpens æneus a Moyse fabricatus, cui Judæi cum aliis idolis incensum adolebant. Hunc sustulit Ezechias, sicut et libros Salomonis de parabolis et cantilenis, in quibus de arborum et omnium ani- malium natura, ut supra dictum est, sermo erata Quo tempore Romulus et Remus Romæ regnave❤.. runt et Sibylla Erythrea celebrabatur; et Salmana. sar, rex Assyriorum, cum regnum Israel in Sams ria cepisset, decem tribus quibus constabat in ca- plivitatem abduxit, Adversus Ezechiam ascendit Sen- nacherib, Salmanasaris saccessor, qui cum gloriose multa in Dominum et populum ejus deblaterasset, irritatus est qui consilia gentium dissipat et popu lorum cogitationes irritas facit ac consilia princi- pum eludit; is, misso angelo, de exercitu Assyrio- rum centum et octoginta quinque millia hominum interfeeit. Dedecore coopertus tristitiaque consum- plus Sennacherib Niniven reversus in captivos, a Salmanasare abductos Israeliticos magna cæde- desæviit. Quem mox divina uitio insecuta, suorum. filiorum manibus occidit, eaque justa nex inju-- stam captivorum occisionem sedavit, LIX. De Tobit et Angelo. Inter captivos erat vir misericors nomine Tollit qui in sepeliendo interfectos Judæos multum operæ impendebat. Qua de causa apud regem delatus, Varia lectiones et notæ. 67732 * cod. Ged. 189,12? Reg. xr, 32; Par. xxvii, 1, Ced. Ced. 289,16-18. II Par. XXVIII, 6,8.726 (4460) Ced. 189,20-190,21. Reg. Ced. * cod. sed. cf. Reg. xv, 4, ubi de Salomonis libris nihil nec in Par., sed ex Eusebio petita sunt hæc Ced. 191, 4-14. cod. *· II Reg. Tocabula erasa sunt h. 1. a secunda manu ? Ced. 193,2. 16° cod. : vel 191,15- 5) Εφ' οὗ σεισμός μέγας ἐκεῖσε ", καὶ διαβα (305) καὶ ὑπὸ τῶν ἰδίων τέκνων ἀναιρεθείς να επαύθη (444) — 11 Reg. ντι, 2 ; II Par. xxviit, 1 σχόλιον. Τῷ ᾿Αχαζ συνήρχετο καὶ Ρώμυλος ὁ κτίσας τὴν Ρώτ

ἐξελθεῖν, ὅτι ἤλεγξεν αὐτὸν ὁ Κύριος. • Καὶ ἦν λεπρὸς καθήμενος ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ μέχρι τελευτῆς, ὅτι ἀπεσχίσθη ἀπὸ οἴκου Κυρίου. γέντος δρους μεγίστου, κατεκυλίσθη πρὸς τὴν πε διάδα σταδίους με. Να'. Βασιλεία Ιωάθαμ. ο Μετὰ δὲ ὑξίαν ἐβασίλευσεν Ιωάθαμ, δ υἱὸς αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐτελεύτησε βασιλεύσας έτη ιζ' . ΝΖ'. Βασιλεία "Αχαζ. * Μετὰ δὲ Ἰωάθαμ ἐβασίλευσεν "Αχαζ ὁ υἱὸς αὐ τοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐτελεύτησε βασιλεύσας έτη ις'. (2) Ον καὶ πολεμή- σας Φακεὶ βασιλεὺς Ἰσραήλ, ἀνεῖλεν ἄνδρας μὲν δυνα τοὺς ἐν ἡμέρᾳ μια χιλιάδας ρ' ", γυναῖκας δὲ καὶ παῖδας ἐχμαλώτευσε χιλιάδας τ' ΝΗ'. Βασιλεία Εζεκίου. • Μετὰ δὲ ᾿Αχαζ ἐβασίλευσεν Εζεκίας ὁ υἱὸς αὐτ τοῦ ἔτη ν' το, καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐτελεύτησεν. (2) Εφ' οὗ ἦν ὁ Μωσαϊκὸς χαλκοῦς ἄρις· ἔτι γὰρ αὐτῷ τι οἱ Ἰουδαῖοι μετὰ τῶν ἄλλων βελλυγμάτων έθυμίων, ἂν καὶ ἠφάνισεν Εζεκίας ὥσπερ δὴ καὶ τὰς βίβλους τοῦ Σολομῶντος περὶ τῶν παραβολῶν καὶ ᾠδῶν, ἐν οἷς περὶ φυτῶν καὶ παν τοίων ζώων φυσιολογίας (ως προείρηται). (3) Εφ' ὧν χρόνων Ῥῶμος καὶ Ῥῆμος ἐβασίλευσαν ἐν Ῥώ μη. καὶ Σίβυλλα ή Ερυθραία έγνωρίζετο, καὶ Σαλο μανᾶς, ὁ τῶν ᾿Ασσυρίων βασιλεὺς, παραλαβὼν τὴν ἐν Σαμαρεία βασιλείαν Ἰσραήλ, τὰς ὑπ' αὐτὴν τ' φυ τὰς ἐχμαλώτευσεν ". (4) Κατὰ δὲ Εζεκίου ἀνέβη Σεναχειρίμ, ὁ διάδοχος Σαλμανάσαρ, καὶ πλεῖστα μεγαλορρημονήσας κατὰ τοῦ Κυρίου καὶ κατὰ τοῦ λαοῦ, παρεκλήθη ὁ διασκεδάζων βουλὰς ἐθνῶν καὶ ἀθετῶν λογισμούς λαῶν καὶ βουλὰς ἀρχόντων (καὶ φρονήματα ἀποστρέφων εἰς τὰ ὀπίσω καὶ τὴν βουλὴν αὐτῶν μωραίνων)· καὶ ἀποστείλας ἄγγελον, ἀνεῖλεν ἐκ τῆς παρεμβολῆς τῶν ᾿Ασσυρίων ρπει για λιάδας· καὶ οὕτως μετ' αἰσχύνης καὶ λύπης ὁ Σενα- χειρὶμ ἀναζεύξας εἰς Νινευί, δεινῶς ἀνῄρει το τοὺς αἰχμαλωτισθέντας ὑπὸ Σαλμανάσαρ ἀπὸ Σαμαρείας τοῦ Ἰσραὴλ, ἂν αὐτίκα (ή) θεία δίκη μετελθοῦσα .... τῆς αἰχμαλωσίας ἄδικος το σφαγὴ διὰ τῆς ἐνδίκου ἀναιρέσεως. น ΝΘ'. Περὶ τοῦ Τωβίτ καὶ ᾿Αγγέλου. του Εξ ἧς αἰχμαλωσίας ὑπῆρχε τις ἐλεήμων ἄν θρωπος τούνομα Τωβίτ πολλὴν ἔχων σπουδὴν εἰς τὸ θάπτειν τοὺς ἀποθνήσκοντας τῶν Ἰουδαίων, περὶ ὧν - - β ἐκεῖσαι ἐκινήθη? (4428) ις' Η μην ὑπ' αὐτοῦ τῷ ιγ' ἔτει, τῇ ια' Μαΐου ἱσταμένου, μεταξύ δύο ὡρῶν σε ρχ' το κθ' χvι, αὐτόν Η ἀνείρητ. ἐπάταξε προσκυνήσας γὰρ ἐν οἴκῳ τοῦ Θεοῦ αὐτοῦ ΧΙ, [μαρτυρίου Εθου χάριν ἀναιρεθέντος αἰχμ. ἡ ἀδ. CHRONICON. - LIB. II. A jacuit in domo sua usque ad diem mortis suæ eo quod ejectus erat de domo Domini. › Quo regnante terræ motus ingens factus est qui disrupto monte maximo, stadia quadraginta plano æquavit. LVI. Regnum Joalliam. Post Osiam regnavit Joatham filius ejus et fecit quod rectum erat coram Domino, et mortuus est cum regnasset annos septemdecim. LVII. Regnum Achaz. Mortuo Joatham regnavit Achaz filius ejus el fecit malum in conspectu Domini et mortuus est cum regnasset annos sexdecim. Cum contra eum bellavisset Phaceus, rex Israel, viros fortes occidit die una centum millia, mulieres autem et pueros duxit in captivitatem trecenta millia. – C D LVIII. Regnum Ezechiæ. Post Achaz regnavit Ezechias filius ejus annos quinquaginta et fecit quod placitum erat in oculis Domini et mortuus est. Quo reguante, erat adhuc serpens æneus a Moyse fabricatus, cui Judæi cum aliis idolis incensum adolebant. Hunc sustulit Ezechias, sicut et libros Salomonis de parabolis et cantilenis, in quibus de arborum et omnium ani- malium natura, ut supra dictum est, sermo erata Quo tempore Romulus et Remus Romæ regnave❤.. runt et Sibylla Erythrea celebrabatur; et Salmana. sar, rex Assyriorum, cum regnum Israel in Sams ria cepisset, decem tribus quibus constabat in ca- plivitatem abduxit, Adversus Ezechiam ascendit Sen- nacherib, Salmanasaris saccessor, qui cum gloriose multa in Dominum et populum ejus deblaterasset, irritatus est qui consilia gentium dissipat et popu lorum cogitationes irritas facit ac consilia princi- pum eludit; is, misso angelo, de exercitu Assyrio- rum centum et octoginta quinque millia hominum interfeeit. Dedecore coopertus tristitiaque consum- plus Sennacherib Niniven reversus in captivos, a Salmanasare abductos Israeliticos magna cæde- desæviit. Quem mox divina uitio insecuta, suorum. filiorum manibus occidit, eaque justa nex inju-- stam captivorum occisionem sedavit, LIX. De Tobit et Angelo. Inter captivos erat vir misericors nomine Tollit qui in sepeliendo interfectos Judæos multum operæ impendebat. Qua de causa apud regem delatus, Varia lectiones et notæ. 67732 * cod. Ged. 189,12? Reg. xr, 32; Par. xxvii, 1, Ced. Ced. 289,16-18. II Par. XXVIII, 6,8.726 (4460) Ced. 189,20-190,21. Reg. Ced. * cod. sed. cf. Reg. xv, 4, ubi de Salomonis libris nihil nec in Par., sed ex Eusebio petita sunt hæc Ced. 191, 4-14. cod. *· II Reg. Tocabula erasa sunt h. 1. a secunda manu ? Ced. 193,2. 16° cod. : vel 191,15- 5) Εφ' οὗ σεισμός μέγας ἐκεῖσε ", καὶ διαβα (305) καὶ ὑπὸ τῶν ἰδίων τέκνων ἀναιρεθείς να επαύθη (444) — 11 Reg. ντι, 2 ; II Par. xxviit, 1 σχόλιον. Τῷ ᾿Αχαζ συνήρχετο καὶ Ρώμυλος ὁ κτίσας τὴν Ρώτ

τείχους· καὶ, ὡς εἴωθεν πολλάκις γίνεσθαι, κοιμώ μενος καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἀνεωγμένους ἔχων, στρου θίον ἀφοδεῦσαν εἰς τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ λευκόμε μα τον πεποίηκεν. (2) Ην δὲ καὶ ἐν Εκβατάνοις κόρη συγγενής αὐτοῦ, ἥτις ἑπτὰ ἄνδρας λαβοῦσα καὶ πάντων ὑπὸ δαίμονος ἀναιρουμένων πρὸ τοῦ γνῶναι ταύτην, ηὔξατο· καὶ ἀπέστειλεν αὐτῇ βοη- θὸν ὁ Θεὸς τὸν ἄγγελον Ραφαήλ. (3) Ο οὖν Των Οι παραγγείλας τῷ υἱῷ αὐτοῦ Τωδίᾳ μὴ λαχεῖν ἀλλαχόθεν γυναῖκα εἰ μὴ ἐκ τῆς φυλῆς τοῦ γένους αὐτοῦ, κατὰ τὸν νόμον, δίδωσιν αὐτῷ χειρόγραφον περὶ ταλάντων ι' χρυσίου, ἃ καὶ παρέθετο ἐν τῇ Μη- δια, πρὸς τὸ ἀπελθεῖν καὶ λαβεῖν αὐτὰ διὰ τάχους. ὁδὸν ἀγνοοῦντος ", εὑρίσκει, Θεοῦ προνοίᾳ, τὸν ἄγω γελον Ραφαήλ ὡς ἄνθρωπον ἑστῶτα, ὃν μισθωσά μενος, εἰδέναι τὴν ὁδὸν λέγοντα καὶ 'Αζαρίαν όνο μαζόμενον, συνοδεύει τούτῳ. (5) Καὶ δὴ ἐλθόντων αὐτῶν εἰς τὸν ποταμὸν Τίγριν καὶ τοῦ παιδὸς εἰσελ βόντος λούσασθαι, ἰχθύος αὐτῷ μεγάλου επι πηδήσαντος, εἶπεν αὐτῷ ὁ ἄγγελος ἐπιλαβέσθαι τοῦ ιχθύος, καὶ τεμεῖν αὐτοῦ τὴν γαστέρα ", καὶ λαβεῖν τό τε ήπαρ, καὶ καρδίαν, καὶ τὴν χολὴν, καὶ φυλάτ τειν. Τοῦ δὲ πυνθανομένου τὸ χρήσιμον αὐτῶν, " « Τὸ μὲν ἧπαρ, φησί, καὶ ἡ καρδία θυμιώμενα διώκει δαίμονας· ἡ δὲ χολὴ καθαρίζει λευκόμματον. προλεχθεῖσαν κόρην εἰς γυναῖκα, τῇ συμβουλῇ καὶ συνεργεία τοῦ ἀγγέλου διωχθέντος τοῦ πονηροῦ δαί- μονος ἐν τῷ θυμιάματι τούτῳ. (7) Ὁ δὲ ἄγγελος δ καὶ 'Αζαρίας ἀπελθὼν εἰς τὴν Μηδίαν καὶ τὰ ι' τά λαντα λαβὼν ὑποστρέφει μετὰ τῆς γυναικὸς καὶ τοῦ παιδὸς πρὸς τὸν πατέρα Τωβίτ, οὗ τοὺς ὀφθαλμοὺς ὁ παῖς τῇ χολῇ τοῦ ἰχθύος ἐπιχρίσας, καὶ παρευθύς • Τωβίτ ἀναβλέψας ἐφανέρωσεν ἑαυτὸν ὁ ἄγγελος, ὅτι οὐκ ἄνθρωπός ἐστιν, ἀλλὰ παρὰ Θεοῦ ἄγγελος ἀπεστάλη πρὸς βοήθειαν αὐτοῖς τε καὶ τῇ κόρῃ Σάρ ρα, διὰ τὴν αὐτῶν εὐσέβειαν, λέγων πρὸς αὐτούς 50. • Μυστήριον βασιλέως κρύπτειν καλὸν, τὰ δὲ ἔργα τοῦ Θεοῦ ἀνυμνεῖν ἐνδόξως ἀγαθόν., (8) Ὅθεν φη- σὶν ὁ Χρυσόστομος· — Οὐκοῦν . ᾿Αγγέλους έγκε μιάζειν χρὴ, καὶ γὰρ αὐτοὶ τὸν Δημιουργὸν ἀσίγη- του ὑμνοῦντες σε ἵλεων αὐτὸν καὶ εὐμενὴ τοῖς Δ διαβληθεὶς τῷ βασιλεῖ καὶ φυγών ἐκοιμήθη ἔξω τοῦ ἀνθρώποις παρασκευάζουσιν ει· ἀγγέλους δέ φημι, τοὺς ὑμετέρους συμμάχους, τους κατὰ τῶν ἀντικει μένων δυνάμεων ο εκστρατεύοντας, ὧν “ ἐστιν ὁ ἀρχάγγελος Μιχαήλ, πρὸς μὲν τὸν διάβολον ὑπὲρ τοῦ Μωσέως σώματος ἀντιτασσόμενος, πρὸς δὲ τὸν ἄρ- χοντα οι Περσῶν ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τοῦ λαοῦ ἀνθο ιστάμενος " - ο προστάγματι γὰρ Θεοῦ τὴν πᾶσαν κτίσιν διαλαχόντες καὶ τῶν ἐθνῶν τοῖς κρατίστοις ἐπιστατοῦντες (404), τὸν μὲν Γαβριὴλ τους Πέρσας ἐφορᾷν ἐδικαίωσεν, τὸν δὲ Μιχαὴλ τὸν ἐκ περιτομῆς ἀγνοοῦντα τε καὶ τὴν καρδίαν Α το ασιγήτως ει δ. δ. παρέχουσιν δυνάμεως εἷς των λ. ἐλ. άνθ. GEORGII HAMARTOLI cum sibi fuga consuluisset, obdormivit juxta parie- tem. Et ut solet evenire, jacenti apertosque oculos babenti ex nido hirundinum calida stercora ejus in oculos delapsa sunt; ex quo cæcus factus est. Erat Ecbatanis puella ejus cognata, quæ, cum accepisset septem viros qui omnes a dæmone inter- empti fuerant priusquam eam cognovissent, ora- tioni vacabat ; ei Deus auxiliatorem angelum Ra- phael immisit. Cum igitur Tobit filio suo Tobia denuntiasset ne sibi uxorem acciperet, nisi in tribu generis sui juxta legem, tradidit ei chirogra- phum decem talentorum aureorum quæ in Media Jeposuerat, ut abiret et ea reciperet. Cum quæreret filius illo itineris comitem et ducem, quod viam Ignoraret, Deo providente, in Raphael incidit sub viri specie in foro stantem; cujus Azariam se nomi- B nantis et viæ se gnarum profitentis, opera condu- ela, iter eo comitatus ingreditur. Cum ad fluvium Tigrin pervenissent, adolescens lavandi causa aquam ingressus est atque ingens ibi piscis eum invasit. Eum jussus est ab angelo capere et, dissecto ventre, jecur, cor et fel eximere ac servare. Interroganti quid utilitatis haec habeant : Jecur, respondit ange- lus, el cor incensa expellunt dæmones, fel autem albuginem sanat. Puer igitur accepit e genere suo prædictam puellam in uxorem, opera consilioque angeli dæmone expulso per hunc suſſitum cordis et jecoris piscis. Angelus autem Azarias vocatus abiit in Mediam et, decem talentis acceptis, reversus est cum uxore et adolescente ad patrem Tobit. Cu- jus oculos cum filius unxisset felle, et Tobit visum recuperasset, declaravit angelus se non hominem sed angelum esse a Deo missum ut eis subveniret et virgini Sarm propter pietatem eorum, dixitque illis : ‹ Sacramentum regis abscondere bonum est : opera autem Dei revelare et confiteri honorificum est. Unde Chrysostomus ait : Ergo angelos lau- dare oportet, et ii Creatorem semper canentes mi- sericordem et benignum in bomines parant. Ange- Jos autem dico vestros commilitones qui adversus cos qui contra nos consistunt, propugnant : inter quos est archangelus Michael qui contra diabolum de corpore Moysis altercatus est et contra Persa- rum principem propter populi Judaici libertatem pugnavit. Deo enim jubente, regendam enincn D creationem angeli sunt sortiti et gentium reges conducunt. Gabrielem Deus Persis providere voluit, populum autem circumcisionis a Michaele custo- diri jussit. Gabriel cum prædicaret oportere us Judæi secundum divinam ineffabilemque senten - tiam Persis inse‹virent, Michael, libertatis pertinax propugnator, continuis precibus Deum deprecabatur dicens: Domine exercituum, usquequo tu non misereberis Jerusalem et urbium Juda quibus ira- C - Variæ lectiones et notæ. . - D. * cod. cod. * Tob. vi, 7. Tob. xu, 11. VIII, cod. et Coisl. 305. Chr. " Chr. cod. ? Chr. Chr. ' om. seq. Chr. (4) Τοῦ δὲ παιδίου ζητοῦντος συνοδοιπόρον ὡς τὴν (6) Εἶτα ὁ παῖς λαμβάνει τὴν ἐκ τοῦ γένους αὐτοῦ

τείχους· καὶ, ὡς εἴωθεν πολλάκις γίνεσθαι, κοιμώ μενος καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἀνεωγμένους ἔχων, στρου θίον ἀφοδεῦσαν εἰς τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ λευκόμε μα τον πεποίηκεν. (2) Ην δὲ καὶ ἐν Εκβατάνοις κόρη συγγενής αὐτοῦ, ἥτις ἑπτὰ ἄνδρας λαβοῦσα καὶ πάντων ὑπὸ δαίμονος ἀναιρουμένων πρὸ τοῦ γνῶναι ταύτην, ηὔξατο· καὶ ἀπέστειλεν αὐτῇ βοη- θὸν ὁ Θεὸς τὸν ἄγγελον Ραφαήλ. (3) Ο οὖν Των Οι παραγγείλας τῷ υἱῷ αὐτοῦ Τωδίᾳ μὴ λαχεῖν ἀλλαχόθεν γυναῖκα εἰ μὴ ἐκ τῆς φυλῆς τοῦ γένους αὐτοῦ, κατὰ τὸν νόμον, δίδωσιν αὐτῷ χειρόγραφον περὶ ταλάντων ι' χρυσίου, ἃ καὶ παρέθετο ἐν τῇ Μη- δια, πρὸς τὸ ἀπελθεῖν καὶ λαβεῖν αὐτὰ διὰ τάχους. ὁδὸν ἀγνοοῦντος ", εὑρίσκει, Θεοῦ προνοίᾳ, τὸν ἄγω γελον Ραφαήλ ὡς ἄνθρωπον ἑστῶτα, ὃν μισθωσά μενος, εἰδέναι τὴν ὁδὸν λέγοντα καὶ 'Αζαρίαν όνο μαζόμενον, συνοδεύει τούτῳ. (5) Καὶ δὴ ἐλθόντων αὐτῶν εἰς τὸν ποταμὸν Τίγριν καὶ τοῦ παιδὸς εἰσελ βόντος λούσασθαι, ἰχθύος αὐτῷ μεγάλου επι πηδήσαντος, εἶπεν αὐτῷ ὁ ἄγγελος ἐπιλαβέσθαι τοῦ ιχθύος, καὶ τεμεῖν αὐτοῦ τὴν γαστέρα ", καὶ λαβεῖν τό τε ήπαρ, καὶ καρδίαν, καὶ τὴν χολὴν, καὶ φυλάτ τειν. Τοῦ δὲ πυνθανομένου τὸ χρήσιμον αὐτῶν, " « Τὸ μὲν ἧπαρ, φησί, καὶ ἡ καρδία θυμιώμενα διώκει δαίμονας· ἡ δὲ χολὴ καθαρίζει λευκόμματον. προλεχθεῖσαν κόρην εἰς γυναῖκα, τῇ συμβουλῇ καὶ συνεργεία τοῦ ἀγγέλου διωχθέντος τοῦ πονηροῦ δαί- μονος ἐν τῷ θυμιάματι τούτῳ. (7) Ὁ δὲ ἄγγελος δ καὶ 'Αζαρίας ἀπελθὼν εἰς τὴν Μηδίαν καὶ τὰ ι' τά λαντα λαβὼν ὑποστρέφει μετὰ τῆς γυναικὸς καὶ τοῦ παιδὸς πρὸς τὸν πατέρα Τωβίτ, οὗ τοὺς ὀφθαλμοὺς ὁ παῖς τῇ χολῇ τοῦ ἰχθύος ἐπιχρίσας, καὶ παρευθύς • Τωβίτ ἀναβλέψας ἐφανέρωσεν ἑαυτὸν ὁ ἄγγελος, ὅτι οὐκ ἄνθρωπός ἐστιν, ἀλλὰ παρὰ Θεοῦ ἄγγελος ἀπεστάλη πρὸς βοήθειαν αὐτοῖς τε καὶ τῇ κόρῃ Σάρ ρα, διὰ τὴν αὐτῶν εὐσέβειαν, λέγων πρὸς αὐτούς 50. • Μυστήριον βασιλέως κρύπτειν καλὸν, τὰ δὲ ἔργα τοῦ Θεοῦ ἀνυμνεῖν ἐνδόξως ἀγαθόν., (8) Ὅθεν φη- σὶν ὁ Χρυσόστομος· — Οὐκοῦν . ᾿Αγγέλους έγκε μιάζειν χρὴ, καὶ γὰρ αὐτοὶ τὸν Δημιουργὸν ἀσίγη- του ὑμνοῦντες σε ἵλεων αὐτὸν καὶ εὐμενὴ τοῖς Δ διαβληθεὶς τῷ βασιλεῖ καὶ φυγών ἐκοιμήθη ἔξω τοῦ ἀνθρώποις παρασκευάζουσιν ει· ἀγγέλους δέ φημι, τοὺς ὑμετέρους συμμάχους, τους κατὰ τῶν ἀντικει μένων δυνάμεων ο εκστρατεύοντας, ὧν “ ἐστιν ὁ ἀρχάγγελος Μιχαήλ, πρὸς μὲν τὸν διάβολον ὑπὲρ τοῦ Μωσέως σώματος ἀντιτασσόμενος, πρὸς δὲ τὸν ἄρ- χοντα οι Περσῶν ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τοῦ λαοῦ ἀνθο ιστάμενος " - ο προστάγματι γὰρ Θεοῦ τὴν πᾶσαν κτίσιν διαλαχόντες καὶ τῶν ἐθνῶν τοῖς κρατίστοις ἐπιστατοῦντες (404), τὸν μὲν Γαβριὴλ τους Πέρσας ἐφορᾷν ἐδικαίωσεν, τὸν δὲ Μιχαὴλ τὸν ἐκ περιτομῆς ἀγνοοῦντα τε καὶ τὴν καρδίαν Α το ασιγήτως ει δ. δ. παρέχουσιν δυνάμεως εἷς των λ. ἐλ. άνθ. GEORGII HAMARTOLI cum sibi fuga consuluisset, obdormivit juxta parie- tem. Et ut solet evenire, jacenti apertosque oculos babenti ex nido hirundinum calida stercora ejus in oculos delapsa sunt; ex quo cæcus factus est. Erat Ecbatanis puella ejus cognata, quæ, cum accepisset septem viros qui omnes a dæmone inter- empti fuerant priusquam eam cognovissent, ora- tioni vacabat ; ei Deus auxiliatorem angelum Ra- phael immisit. Cum igitur Tobit filio suo Tobia denuntiasset ne sibi uxorem acciperet, nisi in tribu generis sui juxta legem, tradidit ei chirogra- phum decem talentorum aureorum quæ in Media Jeposuerat, ut abiret et ea reciperet. Cum quæreret filius illo itineris comitem et ducem, quod viam Ignoraret, Deo providente, in Raphael incidit sub viri specie in foro stantem; cujus Azariam se nomi- B nantis et viæ se gnarum profitentis, opera condu- ela, iter eo comitatus ingreditur. Cum ad fluvium Tigrin pervenissent, adolescens lavandi causa aquam ingressus est atque ingens ibi piscis eum invasit. Eum jussus est ab angelo capere et, dissecto ventre, jecur, cor et fel eximere ac servare. Interroganti quid utilitatis haec habeant : Jecur, respondit ange- lus, el cor incensa expellunt dæmones, fel autem albuginem sanat. Puer igitur accepit e genere suo prædictam puellam in uxorem, opera consilioque angeli dæmone expulso per hunc suſſitum cordis et jecoris piscis. Angelus autem Azarias vocatus abiit in Mediam et, decem talentis acceptis, reversus est cum uxore et adolescente ad patrem Tobit. Cu- jus oculos cum filius unxisset felle, et Tobit visum recuperasset, declaravit angelus se non hominem sed angelum esse a Deo missum ut eis subveniret et virgini Sarm propter pietatem eorum, dixitque illis : ‹ Sacramentum regis abscondere bonum est : opera autem Dei revelare et confiteri honorificum est. Unde Chrysostomus ait : Ergo angelos lau- dare oportet, et ii Creatorem semper canentes mi- sericordem et benignum in bomines parant. Ange- Jos autem dico vestros commilitones qui adversus cos qui contra nos consistunt, propugnant : inter quos est archangelus Michael qui contra diabolum de corpore Moysis altercatus est et contra Persa- rum principem propter populi Judaici libertatem pugnavit. Deo enim jubente, regendam enincn D creationem angeli sunt sortiti et gentium reges conducunt. Gabrielem Deus Persis providere voluit, populum autem circumcisionis a Michaele custo- diri jussit. Gabriel cum prædicaret oportere us Judæi secundum divinam ineffabilemque senten - tiam Persis inse‹virent, Michael, libertatis pertinax propugnator, continuis precibus Deum deprecabatur dicens: Domine exercituum, usquequo tu non misereberis Jerusalem et urbium Juda quibus ira- C - Variæ lectiones et notæ. . - D. * cod. cod. * Tob. vi, 7. Tob. xu, 11. VIII, cod. et Coisl. 305. Chr. " Chr. cod. ? Chr. Chr. ' om. seq. Chr. (4) Τοῦ δὲ παιδίου ζητοῦντος συνοδοιπόρον ὡς τὴν (6) Εἶτα ὁ παῖς λαμβάνει τὴν ἐκ τοῦ γένους αὐτοῦ

CHRONICON. τὸν -- · λαὸν φρουρεῖν ἐκέλευσεν *, ἀλλὰ κατὰ θεῖον τινὰ ἡ καὶ ἀπόρθητον λόγον, τοῦ μὲν δουλεύειν Ἰουδαίους Πέρσαις ἀναγκάζοντος, τοῦ δὲ πρὸς τὴν ἐλευθερίαν ἀνθέλκοντος καὶ συνεχῶς τὰς ἱκεσίας τῷ Θεῷ προσο άγοντος καὶ λέγοντος· « Κύριε παντοκράτωρ, ἕως είνος οὐ μὴ ἐλεήσῃς τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ τὰς πόλεις Ἰούδα, ὡς παρείδες τοῦτο εβδομηκοστὸν ἔτος ;» Ὃν εἶδεν ἐν τῇ δράσει Δανιὴλ πετόμενον, ι Καὶ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὅρασις ἀστραπής, φησὶ, καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ ὡσεὶ λαμπάδες πυρὸς, καὶ οἱ βρα- χίονες αὐτοῦ καὶ τὰ σκέλη ὡς ὅρασις χαλκοῦ στίλο βοντος, καὶ ἡ φωνὴ αὐτοῦ ὡς φωνή Αχλου, ο Ων ἐστιν οἱ ὁ τὴν ἄνον ἀποστρέφων καὶ Βαλαὰμ τῆς αποτόμου μαντείας εἴργων· - ὧν ἐστιν ὁ τὴν μάτ χαιραν σπασάμενος καὶ τὸν Ἰησοῦν τοῦ Ναυῆ συμπλέκεσθαι τοῖς πολεμίοις οὐ διὰ τοῦ σχήματος Β προτρεπόμενος· ὧν ἐστιν ὁ τὰς ρπε' χιλιάδας τῶν Ασσυρίων ἐν μιᾷ νυκτὶ πατάξας καὶ τῷ ὕπνῳ τῶν Βαρβάρων συνάψας τὸν θάνατον· ὧν ἐστιν ὁ τὸν προφήτην και Αμβακούμ αερίῳ μετακομίσας πηδή ματι, ἵνα τὸν προφήτης Δανιήλ μέσον τῶν λεόντων διαθρέψῃ. Οὗτοι μὲν οὖν οι οὗτοι καὶ οἱ τοιοῦτοι κατὰ ἐχθρῶν τὰ ἀριστεύουσιν· ὁποῖος ἦν ὁ θεσπέ σιος ο Ραφαήλ δι᾿ ἑνὸς ἰχθύος ἀνατομής δαιμονιώ- σαν χώρην Ιασάμενος ' καὶ τυφλόν γέροντα ήλιον βλέπειν τεχνησάμενος. » - Αρ' οὖν γίστης άξιος τιμῆς οἱ τὴν ἡμετέραν ζωήν διαφυλάτ ποντες· οὐ γὰρ μόνον φρουροί * ετάχθησαν ἄγγελοι ἐθνῶν κατὰ τὸ εἰρημένων …. Οτε διεμέριζεν ἔθνη ὁ Υψιστος, ὡς διέσπειρεν υἱοὺς ᾿Αδάμ, ἔστησεν δρια ἐθνῶν κατὰ ἀριθμὸν ἀγγέλων Θεοῦ, ἀλλὰ καὶ τῶν πιστῶν ἀνθρώπων ἑκάστῳ ' ἔλαχεν ἄγγελος. Τῆς γὰρ παιδίσκης Ρόδης ἀπαγγελλούσης τοῖς ἀποστό λας πρό (των) θυρῶν ἑστάναι Πέτρον • τὸ (τοῦ) Ηρώδου δεσμωτήριον διαδράντα 1, ἔλεγον ἀπιστοῦν τες ". « Ο άγγελος αὐτοῦ ἐστιν. » Επιμαρτυρεί δὲ τούτοις καὶ ὁ Κύριος " λέγων 18. Ορᾶτε μή καταφρονήσητε ἑνὸς τῶν μικρῶν τούτων, λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι οἱ ἄγγελοι αὐτῶν διὰ παντὸς βλέπουσι τὸ πρόσωπον τοῦ Πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς. » Και μέντοι καὶ καθ᾿ ἑκάστην “ Ἐκκλησίαν φύλακας άγ. γέλους ἐπέστησεν ὁ Χριστὸς, καθὼς ἀποκαλύπτων Ἰωάννῃ φησί ω· « Εἰπὲ τῷ ἀγγέλῳ τῆς Ἐκκλησίας Σμύρνης • Οιδά σου τὴν πενίαν καὶ τὴν θλίψιν • ἀλλὰ πλούσιος εἶ. » - « Καλόν οὖν ἡμᾶς θησαυρί ζειν τὰ ἐπουράνια, πτωχούς τρέφοντας ", ξένους ξενίζοντας, καὶ τῆς καλλίστης εὐχῆς μὴ ἀμελεῖν ποτε, ο άπερ θεωρούντας “ άγγελοι ἐπὶ τὸν δίκαιον Κριτὴν καὶ Μισθαποδότην ἀναφέρουσιν ὡς καὶ προ 1, . με . ἀλλά οι πολέμοις πρ. τῶν ἐ. εἰσι οἳ καὶ καὶ γέροντι δὲ ἐκέλευσεν · συστῆναι δὲ τοῖς ἐφόρος ἄμφω διαπληκτισμόν, οὐ κατὰ πάθη ὀργῆς, σε τῷ προφήτη οὐ ἐν μέσῳ τῶν ἀγεύστων λ. γεύσῃ τροφής μέν κατὰ τῶν παθῶν ἀριστεύουσιν ἦν καὶ ὁ θαυμάσιος καὶ θ. Ιστάμενος τυφλῷ τὸ φῶς τεχνιασάμενος τεχνασ. του διεθύνοντες ἐθνηφρουρεῖν ἐτ. ἀγ. καθῶς βοῖ τὸ λόγον ἕκαστον ά. γὰρ τῶν ἀνθρώπων εστάναι τὸν Πέτρον το διαδράσαντα δ δεσμ. ἀπ. ἐλ. Η καὶ ὁ σωτὴρ τούτοις Καλών με τρέφειν. ἀσθενεῖς ἐπισκέπτεσθαι, κ. τ. λ. Ταῦτα γὰρ ἀ. ἐπὶ τὸν κρ. τῶν ὅλων ἀν. ὁ δὲ προστάττει λέγων αὐτοῖς τῷ ἰ. τὸ ἀγ. LIB. II. tus es? Iste jam septuagesimus aunus est. . Quem C D archangelum vidit in visione Daniel volantem. • Facies ejus, ait, velut species fulguris, et oculi ejus ut lampas ardens, et brachia ejus et quæ deorsum sunt usque ad pedes, quasi species æris candentis, et vox sermonum ejus ut vox multitu- dinis. • Idem ille est qui asinum avertit, Balaam- que ab audaci maledictione prohibuit; quique dis- tricto gladio, ne filius Nave ab hostibus cingere- tur, impedivit; qui centum octoginta quinque millia Assyriorum una nocte percussit et a somnio in mortem transtulit; qui prophetam Itabacuc per aera volatu transmisit, ut prophetam Daniel mediis in leonibus nutriret. Hi ergo angeli aliique contra hostes nostros pugnant. Talis erat ille Raphael qut a Deo missus dissecto pisce puellam a dæmone oc- cupatam sanavit, cæcumque senem ad solis lumen videndum revocavit. Maximo igitur habendi sunt honore qui nostram vitam custodiunt. Non enim modo gentibus custodes præfecti sunt angeli, sicut dictum est: Quando dividebat Altissimus gentes, quando separabat filios Adam, constituit terminos populorum juxta numerum angelorum Dei, › sed etiam fidelium hominum cuique præfectus est an- gelus. Cum puella quædam nuntiaret apostolis ante fores stare Petrum, qui Herodis e carcere aufugis- set, dixerunt non credentes: ● Angelus ejus est. › Quod testatur quoque Dominus dicens : • Videte ne contemnatis unum de pusillis istis, qui in me credunt; quia angeli eorum in coelis semper vident faciem Patris mei qui in cœlis est. › Cuique etiam Ecclesiæ custodes angelos constituit Christus, sicut in Apocalypsi Joannes ait : « Dixit angelo Smyrna : Scio tribulationem tuam et paupertatem tuam, sed dives cs. » Pulchrum igitur est nobis. diesaurizare coelestia, pauperes enutrire, peregrinis. hospitium indulgere, et preces non negligere ; num omnia videntes angeli apud justum Judicem et reddentem laboris mercedem offerunt, sicut con- stituit eis Dominus quod, indicans, ad eum qui beno- fecit, ait : « Orationes tuæ, Corneli, et eleemosyna tuæ ascenderunt in memoriam in conspectu Do- mini. » Nos igitur jure veneremur amantes nos an- gelos, Dominum quippe pro nobis deprecantur. ‹ Administratorii enim sunt spiritus, ut ait Apo- stolus, in ministerium missi, propter eos qui hæ- reditatem capient salutis. . Nos propugnant et nobiscum certant sicut audisti Danielem, qui refert, archangelum Michaelem omnium custodem pro Variæ lectiones et palm. • Zach. cod. Chr. Chr. ' rou. Clir. cod. Chr. • Chr. • Chr. cod. Chr. * Chr. · Ch. • Deut. xxvii, 8. * cod. * Chr. cod. cod. Chr. Act. xii, 15. Chr. * Matth. xvm11, 10. '" Kαð' ¿x. St k. tm. d. p. xs Chr. Apoc. 11, 8. Chr. Chr. Chr. 12. οι ἐκεῖνος Chr. καταστ. Chr.ἀτόπου Chr. οι Ἰησοῦν, (ῖν proῦν) Chr.

CHRONICON. τὸν -- · λαὸν φρουρεῖν ἐκέλευσεν *, ἀλλὰ κατὰ θεῖον τινὰ ἡ καὶ ἀπόρθητον λόγον, τοῦ μὲν δουλεύειν Ἰουδαίους Πέρσαις ἀναγκάζοντος, τοῦ δὲ πρὸς τὴν ἐλευθερίαν ἀνθέλκοντος καὶ συνεχῶς τὰς ἱκεσίας τῷ Θεῷ προσο άγοντος καὶ λέγοντος· « Κύριε παντοκράτωρ, ἕως είνος οὐ μὴ ἐλεήσῃς τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ τὰς πόλεις Ἰούδα, ὡς παρείδες τοῦτο εβδομηκοστὸν ἔτος ;» Ὃν εἶδεν ἐν τῇ δράσει Δανιὴλ πετόμενον, ι Καὶ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὅρασις ἀστραπής, φησὶ, καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ ὡσεὶ λαμπάδες πυρὸς, καὶ οἱ βρα- χίονες αὐτοῦ καὶ τὰ σκέλη ὡς ὅρασις χαλκοῦ στίλο βοντος, καὶ ἡ φωνὴ αὐτοῦ ὡς φωνή Αχλου, ο Ων ἐστιν οἱ ὁ τὴν ἄνον ἀποστρέφων καὶ Βαλαὰμ τῆς αποτόμου μαντείας εἴργων· - ὧν ἐστιν ὁ τὴν μάτ χαιραν σπασάμενος καὶ τὸν Ἰησοῦν τοῦ Ναυῆ συμπλέκεσθαι τοῖς πολεμίοις οὐ διὰ τοῦ σχήματος Β προτρεπόμενος· ὧν ἐστιν ὁ τὰς ρπε' χιλιάδας τῶν Ασσυρίων ἐν μιᾷ νυκτὶ πατάξας καὶ τῷ ὕπνῳ τῶν Βαρβάρων συνάψας τὸν θάνατον· ὧν ἐστιν ὁ τὸν προφήτην και Αμβακούμ αερίῳ μετακομίσας πηδή ματι, ἵνα τὸν προφήτης Δανιήλ μέσον τῶν λεόντων διαθρέψῃ. Οὗτοι μὲν οὖν οι οὗτοι καὶ οἱ τοιοῦτοι κατὰ ἐχθρῶν τὰ ἀριστεύουσιν· ὁποῖος ἦν ὁ θεσπέ σιος ο Ραφαήλ δι᾿ ἑνὸς ἰχθύος ἀνατομής δαιμονιώ- σαν χώρην Ιασάμενος ' καὶ τυφλόν γέροντα ήλιον βλέπειν τεχνησάμενος. » - Αρ' οὖν γίστης άξιος τιμῆς οἱ τὴν ἡμετέραν ζωήν διαφυλάτ ποντες· οὐ γὰρ μόνον φρουροί * ετάχθησαν ἄγγελοι ἐθνῶν κατὰ τὸ εἰρημένων …. Οτε διεμέριζεν ἔθνη ὁ Υψιστος, ὡς διέσπειρεν υἱοὺς ᾿Αδάμ, ἔστησεν δρια ἐθνῶν κατὰ ἀριθμὸν ἀγγέλων Θεοῦ, ἀλλὰ καὶ τῶν πιστῶν ἀνθρώπων ἑκάστῳ ' ἔλαχεν ἄγγελος. Τῆς γὰρ παιδίσκης Ρόδης ἀπαγγελλούσης τοῖς ἀποστό λας πρό (των) θυρῶν ἑστάναι Πέτρον • τὸ (τοῦ) Ηρώδου δεσμωτήριον διαδράντα 1, ἔλεγον ἀπιστοῦν τες ". « Ο άγγελος αὐτοῦ ἐστιν. » Επιμαρτυρεί δὲ τούτοις καὶ ὁ Κύριος " λέγων 18. Ορᾶτε μή καταφρονήσητε ἑνὸς τῶν μικρῶν τούτων, λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι οἱ ἄγγελοι αὐτῶν διὰ παντὸς βλέπουσι τὸ πρόσωπον τοῦ Πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς. » Και μέντοι καὶ καθ᾿ ἑκάστην “ Ἐκκλησίαν φύλακας άγ. γέλους ἐπέστησεν ὁ Χριστὸς, καθὼς ἀποκαλύπτων Ἰωάννῃ φησί ω· « Εἰπὲ τῷ ἀγγέλῳ τῆς Ἐκκλησίας Σμύρνης • Οιδά σου τὴν πενίαν καὶ τὴν θλίψιν • ἀλλὰ πλούσιος εἶ. » - « Καλόν οὖν ἡμᾶς θησαυρί ζειν τὰ ἐπουράνια, πτωχούς τρέφοντας ", ξένους ξενίζοντας, καὶ τῆς καλλίστης εὐχῆς μὴ ἀμελεῖν ποτε, ο άπερ θεωρούντας “ άγγελοι ἐπὶ τὸν δίκαιον Κριτὴν καὶ Μισθαποδότην ἀναφέρουσιν ὡς καὶ προ 1, . με . ἀλλά οι πολέμοις πρ. τῶν ἐ. εἰσι οἳ καὶ καὶ γέροντι δὲ ἐκέλευσεν · συστῆναι δὲ τοῖς ἐφόρος ἄμφω διαπληκτισμόν, οὐ κατὰ πάθη ὀργῆς, σε τῷ προφήτη οὐ ἐν μέσῳ τῶν ἀγεύστων λ. γεύσῃ τροφής μέν κατὰ τῶν παθῶν ἀριστεύουσιν ἦν καὶ ὁ θαυμάσιος καὶ θ. Ιστάμενος τυφλῷ τὸ φῶς τεχνιασάμενος τεχνασ. του διεθύνοντες ἐθνηφρουρεῖν ἐτ. ἀγ. καθῶς βοῖ τὸ λόγον ἕκαστον ά. γὰρ τῶν ἀνθρώπων εστάναι τὸν Πέτρον το διαδράσαντα δ δεσμ. ἀπ. ἐλ. Η καὶ ὁ σωτὴρ τούτοις Καλών με τρέφειν. ἀσθενεῖς ἐπισκέπτεσθαι, κ. τ. λ. Ταῦτα γὰρ ἀ. ἐπὶ τὸν κρ. τῶν ὅλων ἀν. ὁ δὲ προστάττει λέγων αὐτοῖς τῷ ἰ. τὸ ἀγ. LIB. II. tus es? Iste jam septuagesimus aunus est. . Quem C D archangelum vidit in visione Daniel volantem. • Facies ejus, ait, velut species fulguris, et oculi ejus ut lampas ardens, et brachia ejus et quæ deorsum sunt usque ad pedes, quasi species æris candentis, et vox sermonum ejus ut vox multitu- dinis. • Idem ille est qui asinum avertit, Balaam- que ab audaci maledictione prohibuit; quique dis- tricto gladio, ne filius Nave ab hostibus cingere- tur, impedivit; qui centum octoginta quinque millia Assyriorum una nocte percussit et a somnio in mortem transtulit; qui prophetam Itabacuc per aera volatu transmisit, ut prophetam Daniel mediis in leonibus nutriret. Hi ergo angeli aliique contra hostes nostros pugnant. Talis erat ille Raphael qut a Deo missus dissecto pisce puellam a dæmone oc- cupatam sanavit, cæcumque senem ad solis lumen videndum revocavit. Maximo igitur habendi sunt honore qui nostram vitam custodiunt. Non enim modo gentibus custodes præfecti sunt angeli, sicut dictum est: Quando dividebat Altissimus gentes, quando separabat filios Adam, constituit terminos populorum juxta numerum angelorum Dei, › sed etiam fidelium hominum cuique præfectus est an- gelus. Cum puella quædam nuntiaret apostolis ante fores stare Petrum, qui Herodis e carcere aufugis- set, dixerunt non credentes: ● Angelus ejus est. › Quod testatur quoque Dominus dicens : • Videte ne contemnatis unum de pusillis istis, qui in me credunt; quia angeli eorum in coelis semper vident faciem Patris mei qui in cœlis est. › Cuique etiam Ecclesiæ custodes angelos constituit Christus, sicut in Apocalypsi Joannes ait : « Dixit angelo Smyrna : Scio tribulationem tuam et paupertatem tuam, sed dives cs. » Pulchrum igitur est nobis. diesaurizare coelestia, pauperes enutrire, peregrinis. hospitium indulgere, et preces non negligere ; num omnia videntes angeli apud justum Judicem et reddentem laboris mercedem offerunt, sicut con- stituit eis Dominus quod, indicans, ad eum qui beno- fecit, ait : « Orationes tuæ, Corneli, et eleemosyna tuæ ascenderunt in memoriam in conspectu Do- mini. » Nos igitur jure veneremur amantes nos an- gelos, Dominum quippe pro nobis deprecantur. ‹ Administratorii enim sunt spiritus, ut ait Apo- stolus, in ministerium missi, propter eos qui hæ- reditatem capient salutis. . Nos propugnant et nobiscum certant sicut audisti Danielem, qui refert, archangelum Michaelem omnium custodem pro Variæ lectiones et palm. • Zach. cod. Chr. Chr. ' rou. Clir. cod. Chr. • Chr. • Chr. cod. Chr. * Chr. · Ch. • Deut. xxvii, 8. * cod. * Chr. cod. cod. Chr. Act. xii, 15. Chr. * Matth. xvm11, 10. '" Kαð' ¿x. St k. tm. d. p. xs Chr. Apoc. 11, 8. Chr. Chr. Chr. 12. οι ἐκεῖνος Chr. καταστ. Chr.ἀτόπου Chr. οι Ἰησοῦν, (ῖν proῦν) Chr.

CHRONICON. τὸν -- · λαὸν φρουρεῖν ἐκέλευσεν *, ἀλλὰ κατὰ θεῖον τινὰ ἡ καὶ ἀπόρθητον λόγον, τοῦ μὲν δουλεύειν Ἰουδαίους Πέρσαις ἀναγκάζοντος, τοῦ δὲ πρὸς τὴν ἐλευθερίαν ἀνθέλκοντος καὶ συνεχῶς τὰς ἱκεσίας τῷ Θεῷ προσο άγοντος καὶ λέγοντος· « Κύριε παντοκράτωρ, ἕως είνος οὐ μὴ ἐλεήσῃς τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ τὰς πόλεις Ἰούδα, ὡς παρείδες τοῦτο εβδομηκοστὸν ἔτος ;» Ὃν εἶδεν ἐν τῇ δράσει Δανιὴλ πετόμενον, ι Καὶ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὅρασις ἀστραπής, φησὶ, καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ ὡσεὶ λαμπάδες πυρὸς, καὶ οἱ βρα- χίονες αὐτοῦ καὶ τὰ σκέλη ὡς ὅρασις χαλκοῦ στίλο βοντος, καὶ ἡ φωνὴ αὐτοῦ ὡς φωνή Αχλου, ο Ων ἐστιν οἱ ὁ τὴν ἄνον ἀποστρέφων καὶ Βαλαὰμ τῆς αποτόμου μαντείας εἴργων· - ὧν ἐστιν ὁ τὴν μάτ χαιραν σπασάμενος καὶ τὸν Ἰησοῦν τοῦ Ναυῆ συμπλέκεσθαι τοῖς πολεμίοις οὐ διὰ τοῦ σχήματος Β προτρεπόμενος· ὧν ἐστιν ὁ τὰς ρπε' χιλιάδας τῶν Ασσυρίων ἐν μιᾷ νυκτὶ πατάξας καὶ τῷ ὕπνῳ τῶν Βαρβάρων συνάψας τὸν θάνατον· ὧν ἐστιν ὁ τὸν προφήτην και Αμβακούμ αερίῳ μετακομίσας πηδή ματι, ἵνα τὸν προφήτης Δανιήλ μέσον τῶν λεόντων διαθρέψῃ. Οὗτοι μὲν οὖν οι οὗτοι καὶ οἱ τοιοῦτοι κατὰ ἐχθρῶν τὰ ἀριστεύουσιν· ὁποῖος ἦν ὁ θεσπέ σιος ο Ραφαήλ δι᾿ ἑνὸς ἰχθύος ἀνατομής δαιμονιώ- σαν χώρην Ιασάμενος ' καὶ τυφλόν γέροντα ήλιον βλέπειν τεχνησάμενος. » - Αρ' οὖν γίστης άξιος τιμῆς οἱ τὴν ἡμετέραν ζωήν διαφυλάτ ποντες· οὐ γὰρ μόνον φρουροί * ετάχθησαν ἄγγελοι ἐθνῶν κατὰ τὸ εἰρημένων …. Οτε διεμέριζεν ἔθνη ὁ Υψιστος, ὡς διέσπειρεν υἱοὺς ᾿Αδάμ, ἔστησεν δρια ἐθνῶν κατὰ ἀριθμὸν ἀγγέλων Θεοῦ, ἀλλὰ καὶ τῶν πιστῶν ἀνθρώπων ἑκάστῳ ' ἔλαχεν ἄγγελος. Τῆς γὰρ παιδίσκης Ρόδης ἀπαγγελλούσης τοῖς ἀποστό λας πρό (των) θυρῶν ἑστάναι Πέτρον • τὸ (τοῦ) Ηρώδου δεσμωτήριον διαδράντα 1, ἔλεγον ἀπιστοῦν τες ". « Ο άγγελος αὐτοῦ ἐστιν. » Επιμαρτυρεί δὲ τούτοις καὶ ὁ Κύριος " λέγων 18. Ορᾶτε μή καταφρονήσητε ἑνὸς τῶν μικρῶν τούτων, λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι οἱ ἄγγελοι αὐτῶν διὰ παντὸς βλέπουσι τὸ πρόσωπον τοῦ Πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς. » Και μέντοι καὶ καθ᾿ ἑκάστην “ Ἐκκλησίαν φύλακας άγ. γέλους ἐπέστησεν ὁ Χριστὸς, καθὼς ἀποκαλύπτων Ἰωάννῃ φησί ω· « Εἰπὲ τῷ ἀγγέλῳ τῆς Ἐκκλησίας Σμύρνης • Οιδά σου τὴν πενίαν καὶ τὴν θλίψιν • ἀλλὰ πλούσιος εἶ. » - « Καλόν οὖν ἡμᾶς θησαυρί ζειν τὰ ἐπουράνια, πτωχούς τρέφοντας ", ξένους ξενίζοντας, καὶ τῆς καλλίστης εὐχῆς μὴ ἀμελεῖν ποτε, ο άπερ θεωρούντας “ άγγελοι ἐπὶ τὸν δίκαιον Κριτὴν καὶ Μισθαποδότην ἀναφέρουσιν ὡς καὶ προ 1, . με . ἀλλά οι πολέμοις πρ. τῶν ἐ. εἰσι οἳ καὶ καὶ γέροντι δὲ ἐκέλευσεν · συστῆναι δὲ τοῖς ἐφόρος ἄμφω διαπληκτισμόν, οὐ κατὰ πάθη ὀργῆς, σε τῷ προφήτη οὐ ἐν μέσῳ τῶν ἀγεύστων λ. γεύσῃ τροφής μέν κατὰ τῶν παθῶν ἀριστεύουσιν ἦν καὶ ὁ θαυμάσιος καὶ θ. Ιστάμενος τυφλῷ τὸ φῶς τεχνιασάμενος τεχνασ. του διεθύνοντες ἐθνηφρουρεῖν ἐτ. ἀγ. καθῶς βοῖ τὸ λόγον ἕκαστον ά. γὰρ τῶν ἀνθρώπων εστάναι τὸν Πέτρον το διαδράσαντα δ δεσμ. ἀπ. ἐλ. Η καὶ ὁ σωτὴρ τούτοις Καλών με τρέφειν. ἀσθενεῖς ἐπισκέπτεσθαι, κ. τ. λ. Ταῦτα γὰρ ἀ. ἐπὶ τὸν κρ. τῶν ὅλων ἀν. ὁ δὲ προστάττει λέγων αὐτοῖς τῷ ἰ. τὸ ἀγ. LIB. II. tus es? Iste jam septuagesimus aunus est. . Quem C D archangelum vidit in visione Daniel volantem. • Facies ejus, ait, velut species fulguris, et oculi ejus ut lampas ardens, et brachia ejus et quæ deorsum sunt usque ad pedes, quasi species æris candentis, et vox sermonum ejus ut vox multitu- dinis. • Idem ille est qui asinum avertit, Balaam- que ab audaci maledictione prohibuit; quique dis- tricto gladio, ne filius Nave ab hostibus cingere- tur, impedivit; qui centum octoginta quinque millia Assyriorum una nocte percussit et a somnio in mortem transtulit; qui prophetam Itabacuc per aera volatu transmisit, ut prophetam Daniel mediis in leonibus nutriret. Hi ergo angeli aliique contra hostes nostros pugnant. Talis erat ille Raphael qut a Deo missus dissecto pisce puellam a dæmone oc- cupatam sanavit, cæcumque senem ad solis lumen videndum revocavit. Maximo igitur habendi sunt honore qui nostram vitam custodiunt. Non enim modo gentibus custodes præfecti sunt angeli, sicut dictum est: Quando dividebat Altissimus gentes, quando separabat filios Adam, constituit terminos populorum juxta numerum angelorum Dei, › sed etiam fidelium hominum cuique præfectus est an- gelus. Cum puella quædam nuntiaret apostolis ante fores stare Petrum, qui Herodis e carcere aufugis- set, dixerunt non credentes: ● Angelus ejus est. › Quod testatur quoque Dominus dicens : • Videte ne contemnatis unum de pusillis istis, qui in me credunt; quia angeli eorum in coelis semper vident faciem Patris mei qui in cœlis est. › Cuique etiam Ecclesiæ custodes angelos constituit Christus, sicut in Apocalypsi Joannes ait : « Dixit angelo Smyrna : Scio tribulationem tuam et paupertatem tuam, sed dives cs. » Pulchrum igitur est nobis. diesaurizare coelestia, pauperes enutrire, peregrinis. hospitium indulgere, et preces non negligere ; num omnia videntes angeli apud justum Judicem et reddentem laboris mercedem offerunt, sicut con- stituit eis Dominus quod, indicans, ad eum qui beno- fecit, ait : « Orationes tuæ, Corneli, et eleemosyna tuæ ascenderunt in memoriam in conspectu Do- mini. » Nos igitur jure veneremur amantes nos an- gelos, Dominum quippe pro nobis deprecantur. ‹ Administratorii enim sunt spiritus, ut ait Apo- stolus, in ministerium missi, propter eos qui hæ- reditatem capient salutis. . Nos propugnant et nobiscum certant sicut audisti Danielem, qui refert, archangelum Michaelem omnium custodem pro Variæ lectiones et palm. • Zach. cod. Chr. Chr. ' rou. Clir. cod. Chr. • Chr. • Chr. cod. Chr. * Chr. · Ch. • Deut. xxvii, 8. * cod. * Chr. cod. cod. Chr. Act. xii, 15. Chr. * Matth. xvm11, 10. '" Kαð' ¿x. St k. tm. d. p. xs Chr. Apoc. 11, 8. Chr. Chr. Chr. 12. οι ἐκεῖνος Chr. καταστ. Chr.ἀτόπου Chr. οι Ἰησοῦν, (ῖν proῦν) Chr.

Δ στάτας λέγειν αὐτοὺς τῷ ἐργαζομένῳ τὸ ἀγαθὸν (ὡς Β λέγει προς Κορνήλιον 19)· « Α' προσευχαί σου καὶ αἱ ἐλεημοσύναι σου ἀνέβησαν εἰς μνημόσυνον ἔμπρο σθεν τοῦ Θεοῦ. » (9) Εἰκότως οὖν τοὺς ἀγαπῶντας ἡμᾶς ἀγγέλους γεραίρομεν ὡς ὑπὲρ ἡμῶν (403) τῷ Δεσπότῃ πρεσβεύοντας. Καὶ γὰρ " . Λειτουργικά πνεύματά εἰσι, κατὰ τὸν Ἀπόστολον, εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα διὰ τοὺς μέλλοντας κληρονομῆσαι σωτηρίαν, » οἷς καὶ ὑπερμαχοῦσι καὶ συμμαχοῦσι, καθὼς ἀρτίως ήκουσας τοῦ Δανιήλ, πῶς φέρει τὸν ἀρχάγγελον Μιχαήλ, τῷ πασῶν τε ἐφόρῳ διαπληκτι ζόμενον ὑπὲρ τῆς ἡμῶν ἐλευθερίας. Ο μὲν γὰρ τὸν λαὸν δουλεύειν τοῖς Πέρσαις ἠνάγκαζεν, ὡς εἴρηται· ὁ δὲ λῦσαι τὴν αἰχμαλωσίαν ἐσπούδαζεν. Καὶ νικ Μιχαὴλ τὸν ἀντίπαλον· καὶ τὸν Εὐφράτην Ἰουδαίας περάσαντες, τὴν πατρῷαν πάλιν ἐστίαν ἀπέλαβον καὶ τὴν πόλιν, καὶ τὸν ναὸν ᾠκοδόμησαν. (10) • Ομοίως δὲ καὶ ὁ μέγας Ἐπιφάνιος ἔφη 11. «Εκά- στῳ ἔθνει ἄγγελον εφεστάναι φησὶν ἡ θεία Γραφή. Ο γὰρ τῷ Δανιὴλ προσλεγόμενος ἄγγελος καὶ ἄρ χοντα Περσῶν εἴρηκεν, καὶ ἄρχοντα Ελλήνων, καὶ τὸν Μιχαὴλ ἄρχοντα τῶν Ἰουδαίων λέγει. Καὶ Μου - σῆς• • Εστησεν ὅρια ἐθνῶν κατὰ ἀριθμὸν ἀγγέλων Θεοῦ.» Διὸ καὶ Ἰωαννης ἐν τῇ ᾿Αποκαλύψει φάσκει - • Λύσον τοὺς δ' ἀγγέλους τοὺς ἐπὶ τοῦ Εὐφράτου ἐφισταμένους· ὁ δῆλον ὅτι καὶ ἐπεχομένους επιτρέ πειν ἔθνεσιν εἰς πόλεμον ἕως καιροῦ μακροθυμίας Κυρίου· καὶ προστάσσει δι' αὐτῶν ἐκδικίαν γίνε- σθαι τῶν ἁγίων αὐτῶν 3. Κρατοῦντες γὰρ οἱ ἐπιτεταγμένοι ἄγγελοι ὑπὸ τοῦ θείου Πνεύματος ", μὴ ἔχοντες καιρὸν ἐπιδρομῆς, διὰ τὸ μηδέπω λύειν αὐτοῖς τὴν δίκην, τοῦ τὰ λοιπὰ Εθνη λύεσθαι, τῆς εἰς τοὺς ἁγίους ὕβρεως ἕνεκα ει· λύονται γὰρ οἱ τοιοῦτοι καὶ ἐπέρχονται τῇ γῇ, καθώς φησί, Κυάννης καὶ οἱ προφῆται, και κινούμενοι & κινοῦσιν εἰς ὁρμὴν ἐκδικίας τὰ ἔθνη 88. Καὶ μέντοι γε ὁ θαυμάσιος Νικηφόρος Κωνσταντινουπόλεως ἔφη· ι Ισμεν δὲ καὶ πιστεύου μεν τὰς πρὸς Θεὸν οι δοξολογίας ἡμῶν διὰ τῶν ἁγίων ἀγγέλων προσάγεσθαι, είπερ ἐστὶν ἀληθὲς τό • Οἱ ἄγγελοι αὐτῶν διὰ παντὸς βλέπουσι τὸ πρόσω ωπον τοῦ Πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς, τί πράττον τες ἢ τί λέγοντες ἢ πάντως γε τὰς αἰτήσεις ἡμῶν εἰς τὰ ὦτα Κυρίου Σαβαώθ εἰσάγοντες, ἵλεον ἡμῖν αὐτὸν ἐπὶ τοῖς πεπραγμένοι; παρασκευάζουσιν. (12) "Οθεν δὴ λοιπὸν εἰς τιμὴν αὐτῶν καὶ ναοὺς ἐγείρομεν καὶ πνευματικῶς ἑορτάζοντες, δοξολογοῦμεν Θεὸν τὸν δοξάσαντα αὐτούς τε καὶ τοὺς ἁγίους πάντας, ὧν τὴν τάξιν γέ τοι καὶ στάσιν ἅμα καὶ τὴν ὑπερ- οχὴν τοῦ θείου φωτισμοῦ καὶ ὅπως ὑπερεχόντω; μεταδιδόασιν τοῦ τε φωτισμοῦ καὶ τῆς γνώσεως, παρὰ τοῦ χριστοφόρου μυηθεὶς ὁ ἀποστολικός Διονύ σιος οὕτως ἔφη ". «Πάσας ή θεολογία τὰς οὐρανίας δυνάμεις ἐννέα κέκληκεν ἐκφαντορικαῖς ἐπωνυμίαις — καὶ εἰς τρεῖς διαφορίζει το τριαδικὸς διακοσμή σεις. Και πρώτην μὲν εἶναί φησι τὴν περὶ Θεὸν Ού- πάντων ? προσδιαλεγ. Πνεύματος Ερ. αὐτούς κι ἐν τῆς παιδας Ιωάννης προφητεύει και οι λοιποί Ερ. γὰρ Ερ. ** οἱ ἄγγελοι Ερ. Χ. τὰ ἐ. εἰς δ. ἐ. Εp. Θεοῦ λοιπὸν εἰκότως εἰς σε νι. 6. οὐσίας ε ἀφ' GEORGII HAMARTOLI nostra libertate pugnavisse. Unus enim angelus, Gabriel scilicet, oportere ut Persis inserviat po- pulus Dei dicebat, ut supra notatum est, alter :atem captivitatem solvere enitebatur. Et vicit Michael adversarium suum; et Euphratem trans- ierunt Judæi patriasque sedes receperunt, urbem et templum denuo edificaverunt. llud aliter mia- gaus Epiphanius ait : Cuique genti angelum præfe- ctum esse, divina dicit Scriptura. Angelus enim Danielem alloquens, vocal principem Persarum principemque Græcorum, et Michaelem Judæorum principem esse designat. Et Moyses: < Constituit terminos populorum juxta numerum angelorum Lei. » Qua de causa Joannes in Apocalypsi dicit : • Solve quatuor angelos qui alligati sunt in flumine magno Euphrate. » Ex quo patet angelos esse iu- tentos ad subveniendum gentibus in bello, usque d tempus longanimitatis Domini; et per eos ordi- nabit Dominus discrimen sanctorum suorum. Do- minantur angeli a Spiritu divino ordinati, nec ir- vuptionis tempus et causam habent, eo quod non- dum illis liceat judicia exercere, omnes dissolvendo gentes ob sanctorum injurias. Solventur enim, ut ait Joannes, et super terram irruent, testantibus aliis etiam prophetiis, moti movebunt gentes in i.itium judicii. . 23. Mirabilis Nicephorus Constantinopolitanus ait: C * (11) Novimus credimusque laudes quas Deo emittimus, ei ab angelis offerri; si hoc vere dicitur: ‹ Angeli corum semper vident faciem Patris mei qui in cœ- Jis est. › Quid revera aliud curant aut dicunt nisi preces nostras Domini auribus admoventes miseri- cordem eum nobis super his quæ fecimus, efficiunt ? Exinde nos haud immerito quidem in eorum hono- rem templa ædificamus, festaque celebrantes glori- fcamus Deum qui eos glorificat, et omnes sanctos. Horum ordines, statum, scientiam eminentem di- vina ex illuminatione nascentein, a Christophoro edoctus beatus Dionysius, vir ille apostolicus, sic ostendit : Omnes coelestes potestates novem singu- Jaribus nominibus vocavit theologia, eosque in tres divisit hierarchias quarum singula tribus D constant ordinibus. Primo in loco esse ait illos qui divinæ substantiæ semper astant et ante cæteros angelos Deum appropinquant, sanctissi- mos scilicet Thronos et multos habentes ocu- 39. Variæ lectiones et notæ. Act. x, 4. Hel. 1, 14. " Har. II, 34, 22. Deut. xxxii, 8. cod. " Apoc. 15, cod. s in libro de Cherubinis Bibl. Max. XIV. Exstant in Antirrhetico II adv. Constantinum Copronyinumi, inter opp. Nicephori kostra editionis, Patrologia town. C, col. B. EDIT. PATR. » cod. cod. Dion. hæc inveniuntur. - 14. 28 τοῖς Ep. 30 προστάξει Ερ. 37 τῶν ἀ.ἀγ. Εp. 18 Κρατηθέντες? Εκρατοῦντο Ερ. 30 ὑπὸ τοῦ

Δ στάτας λέγειν αὐτοὺς τῷ ἐργαζομένῳ τὸ ἀγαθὸν (ὡς Β λέγει προς Κορνήλιον 19)· « Α' προσευχαί σου καὶ αἱ ἐλεημοσύναι σου ἀνέβησαν εἰς μνημόσυνον ἔμπρο σθεν τοῦ Θεοῦ. » (9) Εἰκότως οὖν τοὺς ἀγαπῶντας ἡμᾶς ἀγγέλους γεραίρομεν ὡς ὑπὲρ ἡμῶν (403) τῷ Δεσπότῃ πρεσβεύοντας. Καὶ γὰρ " . Λειτουργικά πνεύματά εἰσι, κατὰ τὸν Ἀπόστολον, εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα διὰ τοὺς μέλλοντας κληρονομῆσαι σωτηρίαν, » οἷς καὶ ὑπερμαχοῦσι καὶ συμμαχοῦσι, καθὼς ἀρτίως ήκουσας τοῦ Δανιήλ, πῶς φέρει τὸν ἀρχάγγελον Μιχαήλ, τῷ πασῶν τε ἐφόρῳ διαπληκτι ζόμενον ὑπὲρ τῆς ἡμῶν ἐλευθερίας. Ο μὲν γὰρ τὸν λαὸν δουλεύειν τοῖς Πέρσαις ἠνάγκαζεν, ὡς εἴρηται· ὁ δὲ λῦσαι τὴν αἰχμαλωσίαν ἐσπούδαζεν. Καὶ νικ Μιχαὴλ τὸν ἀντίπαλον· καὶ τὸν Εὐφράτην Ἰουδαίας περάσαντες, τὴν πατρῷαν πάλιν ἐστίαν ἀπέλαβον καὶ τὴν πόλιν, καὶ τὸν ναὸν ᾠκοδόμησαν. (10) • Ομοίως δὲ καὶ ὁ μέγας Ἐπιφάνιος ἔφη 11. «Εκά- στῳ ἔθνει ἄγγελον εφεστάναι φησὶν ἡ θεία Γραφή. Ο γὰρ τῷ Δανιὴλ προσλεγόμενος ἄγγελος καὶ ἄρ χοντα Περσῶν εἴρηκεν, καὶ ἄρχοντα Ελλήνων, καὶ τὸν Μιχαὴλ ἄρχοντα τῶν Ἰουδαίων λέγει. Καὶ Μου - σῆς• • Εστησεν ὅρια ἐθνῶν κατὰ ἀριθμὸν ἀγγέλων Θεοῦ.» Διὸ καὶ Ἰωαννης ἐν τῇ ᾿Αποκαλύψει φάσκει - • Λύσον τοὺς δ' ἀγγέλους τοὺς ἐπὶ τοῦ Εὐφράτου ἐφισταμένους· ὁ δῆλον ὅτι καὶ ἐπεχομένους επιτρέ πειν ἔθνεσιν εἰς πόλεμον ἕως καιροῦ μακροθυμίας Κυρίου· καὶ προστάσσει δι' αὐτῶν ἐκδικίαν γίνε- σθαι τῶν ἁγίων αὐτῶν 3. Κρατοῦντες γὰρ οἱ ἐπιτεταγμένοι ἄγγελοι ὑπὸ τοῦ θείου Πνεύματος ", μὴ ἔχοντες καιρὸν ἐπιδρομῆς, διὰ τὸ μηδέπω λύειν αὐτοῖς τὴν δίκην, τοῦ τὰ λοιπὰ Εθνη λύεσθαι, τῆς εἰς τοὺς ἁγίους ὕβρεως ἕνεκα ει· λύονται γὰρ οἱ τοιοῦτοι καὶ ἐπέρχονται τῇ γῇ, καθώς φησί, Κυάννης καὶ οἱ προφῆται, και κινούμενοι & κινοῦσιν εἰς ὁρμὴν ἐκδικίας τὰ ἔθνη 88. Καὶ μέντοι γε ὁ θαυμάσιος Νικηφόρος Κωνσταντινουπόλεως ἔφη· ι Ισμεν δὲ καὶ πιστεύου μεν τὰς πρὸς Θεὸν οι δοξολογίας ἡμῶν διὰ τῶν ἁγίων ἀγγέλων προσάγεσθαι, είπερ ἐστὶν ἀληθὲς τό • Οἱ ἄγγελοι αὐτῶν διὰ παντὸς βλέπουσι τὸ πρόσω ωπον τοῦ Πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς, τί πράττον τες ἢ τί λέγοντες ἢ πάντως γε τὰς αἰτήσεις ἡμῶν εἰς τὰ ὦτα Κυρίου Σαβαώθ εἰσάγοντες, ἵλεον ἡμῖν αὐτὸν ἐπὶ τοῖς πεπραγμένοι; παρασκευάζουσιν. (12) "Οθεν δὴ λοιπὸν εἰς τιμὴν αὐτῶν καὶ ναοὺς ἐγείρομεν καὶ πνευματικῶς ἑορτάζοντες, δοξολογοῦμεν Θεὸν τὸν δοξάσαντα αὐτούς τε καὶ τοὺς ἁγίους πάντας, ὧν τὴν τάξιν γέ τοι καὶ στάσιν ἅμα καὶ τὴν ὑπερ- οχὴν τοῦ θείου φωτισμοῦ καὶ ὅπως ὑπερεχόντω; μεταδιδόασιν τοῦ τε φωτισμοῦ καὶ τῆς γνώσεως, παρὰ τοῦ χριστοφόρου μυηθεὶς ὁ ἀποστολικός Διονύ σιος οὕτως ἔφη ". «Πάσας ή θεολογία τὰς οὐρανίας δυνάμεις ἐννέα κέκληκεν ἐκφαντορικαῖς ἐπωνυμίαις — καὶ εἰς τρεῖς διαφορίζει το τριαδικὸς διακοσμή σεις. Και πρώτην μὲν εἶναί φησι τὴν περὶ Θεὸν Ού- πάντων ? προσδιαλεγ. Πνεύματος Ερ. αὐτούς κι ἐν τῆς παιδας Ιωάννης προφητεύει και οι λοιποί Ερ. γὰρ Ερ. ** οἱ ἄγγελοι Ερ. Χ. τὰ ἐ. εἰς δ. ἐ. Εp. Θεοῦ λοιπὸν εἰκότως εἰς σε νι. 6. οὐσίας ε ἀφ' GEORGII HAMARTOLI nostra libertate pugnavisse. Unus enim angelus, Gabriel scilicet, oportere ut Persis inserviat po- pulus Dei dicebat, ut supra notatum est, alter :atem captivitatem solvere enitebatur. Et vicit Michael adversarium suum; et Euphratem trans- ierunt Judæi patriasque sedes receperunt, urbem et templum denuo edificaverunt. llud aliter mia- gaus Epiphanius ait : Cuique genti angelum præfe- ctum esse, divina dicit Scriptura. Angelus enim Danielem alloquens, vocal principem Persarum principemque Græcorum, et Michaelem Judæorum principem esse designat. Et Moyses: < Constituit terminos populorum juxta numerum angelorum Lei. » Qua de causa Joannes in Apocalypsi dicit : • Solve quatuor angelos qui alligati sunt in flumine magno Euphrate. » Ex quo patet angelos esse iu- tentos ad subveniendum gentibus in bello, usque d tempus longanimitatis Domini; et per eos ordi- nabit Dominus discrimen sanctorum suorum. Do- minantur angeli a Spiritu divino ordinati, nec ir- vuptionis tempus et causam habent, eo quod non- dum illis liceat judicia exercere, omnes dissolvendo gentes ob sanctorum injurias. Solventur enim, ut ait Joannes, et super terram irruent, testantibus aliis etiam prophetiis, moti movebunt gentes in i.itium judicii. . 23. Mirabilis Nicephorus Constantinopolitanus ait: C * (11) Novimus credimusque laudes quas Deo emittimus, ei ab angelis offerri; si hoc vere dicitur: ‹ Angeli corum semper vident faciem Patris mei qui in cœ- Jis est. › Quid revera aliud curant aut dicunt nisi preces nostras Domini auribus admoventes miseri- cordem eum nobis super his quæ fecimus, efficiunt ? Exinde nos haud immerito quidem in eorum hono- rem templa ædificamus, festaque celebrantes glori- fcamus Deum qui eos glorificat, et omnes sanctos. Horum ordines, statum, scientiam eminentem di- vina ex illuminatione nascentein, a Christophoro edoctus beatus Dionysius, vir ille apostolicus, sic ostendit : Omnes coelestes potestates novem singu- Jaribus nominibus vocavit theologia, eosque in tres divisit hierarchias quarum singula tribus D constant ordinibus. Primo in loco esse ait illos qui divinæ substantiæ semper astant et ante cæteros angelos Deum appropinquant, sanctissi- mos scilicet Thronos et multos habentes ocu- 39. Variæ lectiones et notæ. Act. x, 4. Hel. 1, 14. " Har. II, 34, 22. Deut. xxxii, 8. cod. " Apoc. 15, cod. s in libro de Cherubinis Bibl. Max. XIV. Exstant in Antirrhetico II adv. Constantinum Copronyinumi, inter opp. Nicephori kostra editionis, Patrologia town. C, col. B. EDIT. PATR. » cod. cod. Dion. hæc inveniuntur. - 14. 28 τοῖς Ep. 30 προστάξει Ερ. 37 τῶν ἀ.ἀγ. Εp. 18 Κρατηθέντες? Εκρατοῦντο Ερ. 30 ὑπὸ τοῦ

σαν ἀεὶ καὶ προσεχῶς αὐτῷ “ καὶ πρὸ τῶν ἄλλων ἀμέσως ἡνῶσθαι παραδεδομένην, [β] τούς τε γὰρ ἁγιωτάτους θρόνους, [γ] καὶ τὰ πολυόμματα καὶ τα πολύπτερα Χερουβίμ, τῇ Εβραίων φωνῇ καὶ Σε ραφίμ ώνομασμένα. — Καὶ ἀμέσως ιδρύεσθαί φησι, παραδιδόναι τὴν τῶν ἱερῶν λογίων ἐκφαντορίαν. Τὸν τριαδικὸν οὖν τοῦτον διάκοσμον ὡς ἕνα, καὶ ὁμοτα- γῆς καὶ ὄντως πρώτην ιεραρχίαν, ὁ κλεινὸς ἡμῶν ἔφη καθηγεμών, ἧς οὐκ ἔστιν ἑτέρα θεοειδεστέρα καὶ [τοῖς] πρωτουργοῖς τῆς θεαρχίας (44) ἐλλάμψε σιν ἀμέσως προσεχεστέρα. Δευτέραν δὲ εἶναι τὴν [ὑπὸ] τῶν Εξουσιῶν, καὶ Κυριοτήτων, καὶ Δυνάμεων συμπληρουμένην, καὶ τρίτην ἐπ' ἐσχάτων τῶν οὐρα- νέων ἱεραρχῶν τὴν τῶν οι Αρχῶν καὶ ἀγγέ λων διακόσμησιν. — (13) Ιστέον οὖν ὡς οὐκ ἄλλου τις ἀγγέλου προσηγορίαν ἐδήλωσεν ἡ Γραφή παν- Β τελῶς ἢ μόνον τῶν τριῶν τούτων, Μιχαήλ, Γαβριήλ καὶ Ραφαήλ. Οὐκοῦν ἐματαιώθησαν ἐκ διαμέτρου καὶ πεπλάνηνται λίαν οἱ πλαστουργοῦντες καὶ παρ- εισφέροντες ἑτέρας ονομασία; ἀγγέλων ἐπ' ὀλέθρο τῆς ἀνοσίου καὶ παναθλίου αὐτῶν ψυχῆς καὶ ἐπὶ καταστροφῇ τῶν ἀκουόντων καὶ πειθομένων τῇ θεο- στυγεῖ πλάνῃ τῶν δυσωνύμων καὶ πλαστωνύμων απο ρετικῶν; 'Αμέλει γέ τοι καὶ τοιοῦτοί εἰσι καὶ τηλι- καύτης δόξης ἐκ τῆς θείας προσεδρίας ἠξιώθησαν, ἀλλ' οὐδὲν τῶν μελλόντων, ἴσασι πρὶν ἂν τύχωσι θείας. αποκαλύψεως παρὰ τοῦ τὰ πάντα προγινώσκοντος φύσει καὶ προλέγοντος Θεοῦ καὶ διαρρήδην εὖ μάλα φάσκοντος - « Οὐκ ἔστιν ὁ ἀναγγέλλων τὰ ἐπερχό μενα πλὴν ἐμοῦ. » Καὶ τοῦτο δηλῶν ὁ ἀρχάγγελος Έφη 16. « Κύριε παντοκράτωρ, έως τίνος οὐ μὴ ἔλε ήσης τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ τὰς πόλεις Ἰουδαίας &ς ὑπερεῖδες;, ὡς ἀγνοῶν δήπουθεν τῆς ἐλευθερίας τὴν χρόνον, ἔφασκε ταῦτα· καὶ ἀλλοίως οὐκ ἔστιν Καὶ δὴ περὶ τῆς ἐσχάτης ἡμέρας καὶ συντελείας ἐνεργῶς ὑπεμφαίνων ὁ Κύριος τὴν τούτων ἄγνοιαν 48. Οὐδὲ οἱ ἄγγελοι γινώσκουσιν· ν καντεῦθεν λοιπὸν οὐδὲ τὸ μυστήριον τῆς ἐνσάρκου θείας οἰκονομίας είδεσαν τὸ ἀποκεκρυμμένον, ἀλλ᾽ ἢ ἐν τῷ “ Θεῷ μένῳ 50, « ἐν ᾧ οἱ θησαυροί τῆς σοφίας καὶ τῆς γνώ- στως ἀπόκρυφοις, ο - ι Τίς γὰρ ἔγνω νοῦν Κυρίου, φησί, ἢ τὶς σύμβουλος αὐτοῦ ἐγένετο ; » Μετὰ δὲ τῆς σωτηριώδους ἐνανθρωπήσεως οι • ἐγνώσθη, κατὰ τὸν αὐτὸν ᾿Απόστολον, ταῖς Ἀρχαῖς καὶ ταῖς Εξουσίαις διὰ τῆς Ἐκκλησίας ἡ πολυποίκιλος τοῦ θεού σοφία· ο μόνος γάρ ἐστι τῇ φύσει σοφὸς, καὶ προγνώστης, καὶ προφήτης, ἅμα καὶ τὸν νοῦν τῶν ἀνθρώπων ἀκριβῶς ἐπιστάμενος ὡς καρδιογνώστης. Τὰ δὲ αὐτοῦ οὐδεὶς ἔγνω εἰ μὴ τὸ Πνεῦμα αὐτοῦ. Διό φησι ". « Σὺ συνῆκας τοὺς διαλογισμούς μου ἀπὸ μακρόθεν. » Παρακύψας γὰρ ὁ τὸν Χριστὸν ἔχων ἐν ἑαυτῷ λαλοῦντα Παῦλος εἰς τὸ ἀκατάληπτον καὶ ἀχανὲς πέλαγος τῶν ἀδήλων τοῦ Θεοῦ καὶ ἀποῤ- βήτων κριμάτων, καὶ μυστηρίων καὶ ὑπερεκπλαγείς αὐτῇ ήνωθεντ. ἀρχ. ἀλλ᾽ ἦν τῷ » η καὶ π. τάγματα Χ. Η Αρχαγγέλων καὶ ? ἀγγ. ὃς οὐκ ἔστιν καὶ δὴ καὶ περί οι - - CHRONICON. - LIB. II. A los multasque alas et dicuntur lingua lelssica Cherubim et Scraphim. Immediate, ait, prope Deum sedent ut preces offerant. Tres isti ordines hierar- chiam primam constituunt inter se coaptati, ut ait doctor ille cujus vestigia sequimur, nec illa hier- archia est alia superior Deum videndo, ei serviendo, ejusque illustrationibus fruendo. Secunda Potesta- tibus, Dominationibus et Virtutibus constat ; tertia vero, Principatibus, Archangelis et Angelis. Scien- dum est, Scripturam nullum nominasse angelum, tribus exceptis, Michael scilicet, Raphael et Ga- briel. Stulti igitur sunt et longe a veritate alieni, qui sua sponte proferunt alia angelorum nomina, in perniciem impiæ ac scelestissimæ eorum animæ, ad perdendos audientes et credentes errorem Deo odibilem, hostium et nefandorum hæreticorum. Equidem sunt tales angeli qui maximam sunt adepti gloriam eo quod prope Deum adsint; alla- men nihil futurorum noverunt priusquam apud Deum divinam invenerint eorum apocalypsim; ipsu enim natura sua omnes eventus novit et prædicere potest, sicut sermone simplici declarat : « Non est qui annuntiat eventus præter me. Idem significant archangeli verba dicentis : Domine exercituumn, usquequo tu non misereberis Jerusalem et urbium Juda, quibus iratus es?, Ille quidem archangelus, temporis libertatis inscius, hæc dicebat. De ultimna vero die et temporum plenitudine loquens Dominus, hanc angelorum inscientiam declarat dicens: ‹ Ne- que angeli calorum noverunt. » Inde igitur conclu- dendum est quod œconomiam et mysterium Incar- nationis non cognoverunt secretum illud quod inerat in Deo solo in quo sunt omnes thesauri sapientia et scientiæ absconditi. - Quis enim cognovit sensum Domini, ait Apostolus, aut quis consiliarius ejus fuit? › Post autem salutarem In- • carnationem, innotuit, ut idem ait Apostolus Principatibus et Potestatibus in calestibus per Ec- clesiam multiformis sapientia Dei. Solus enim Deus natura sua sapiens, præsciens ac propheta est, qui sensum hominum bene cognoscat, cordisque eorum sit scrutator. Res autem ipsius nemo novit, nisi Spiritus ejus. Itaque dicit propheta : • Intellexisti cogitationes meas de longe. Cum attigisset Paulus, qui in se Christum loquentem habebat, incomprehensibile secretum et absconditum mare Dei, infandorumque judiciorum et mysteriorum ejus, attonitus, stupefactusque vehementer, excla- mavit diceus: ‹ O altitudo divitiarum sapientiæ et scientiæ Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus et investigabiles viæ ejus ! » Inenarrabilia et incomprehensibilia suut omnia quæ a Deo sunt. Siquidem quæ ab homine ipso sunt nemo novit nisi spiritus hominis. Quod si solus Deus scrutatur cod. cod. Dion. *Isa. LXI, ? Col. 11, 3. C Variæ lectiones et notæ. E. Dion. inter et Zach. 1, 11. cod. * Matth. XXIV, 36. Rom. x1, 34. ** Eph. in, 10. "Cor. 11, 11; Ps. cxxxix, 2.

σαν ἀεὶ καὶ προσεχῶς αὐτῷ “ καὶ πρὸ τῶν ἄλλων ἀμέσως ἡνῶσθαι παραδεδομένην, [β] τούς τε γὰρ ἁγιωτάτους θρόνους, [γ] καὶ τὰ πολυόμματα καὶ τα πολύπτερα Χερουβίμ, τῇ Εβραίων φωνῇ καὶ Σε ραφίμ ώνομασμένα. — Καὶ ἀμέσως ιδρύεσθαί φησι, παραδιδόναι τὴν τῶν ἱερῶν λογίων ἐκφαντορίαν. Τὸν τριαδικὸν οὖν τοῦτον διάκοσμον ὡς ἕνα, καὶ ὁμοτα- γῆς καὶ ὄντως πρώτην ιεραρχίαν, ὁ κλεινὸς ἡμῶν ἔφη καθηγεμών, ἧς οὐκ ἔστιν ἑτέρα θεοειδεστέρα καὶ [τοῖς] πρωτουργοῖς τῆς θεαρχίας (44) ἐλλάμψε σιν ἀμέσως προσεχεστέρα. Δευτέραν δὲ εἶναι τὴν [ὑπὸ] τῶν Εξουσιῶν, καὶ Κυριοτήτων, καὶ Δυνάμεων συμπληρουμένην, καὶ τρίτην ἐπ' ἐσχάτων τῶν οὐρα- νέων ἱεραρχῶν τὴν τῶν οι Αρχῶν καὶ ἀγγέ λων διακόσμησιν. — (13) Ιστέον οὖν ὡς οὐκ ἄλλου τις ἀγγέλου προσηγορίαν ἐδήλωσεν ἡ Γραφή παν- Β τελῶς ἢ μόνον τῶν τριῶν τούτων, Μιχαήλ, Γαβριήλ καὶ Ραφαήλ. Οὐκοῦν ἐματαιώθησαν ἐκ διαμέτρου καὶ πεπλάνηνται λίαν οἱ πλαστουργοῦντες καὶ παρ- εισφέροντες ἑτέρας ονομασία; ἀγγέλων ἐπ' ὀλέθρο τῆς ἀνοσίου καὶ παναθλίου αὐτῶν ψυχῆς καὶ ἐπὶ καταστροφῇ τῶν ἀκουόντων καὶ πειθομένων τῇ θεο- στυγεῖ πλάνῃ τῶν δυσωνύμων καὶ πλαστωνύμων απο ρετικῶν; 'Αμέλει γέ τοι καὶ τοιοῦτοί εἰσι καὶ τηλι- καύτης δόξης ἐκ τῆς θείας προσεδρίας ἠξιώθησαν, ἀλλ' οὐδὲν τῶν μελλόντων, ἴσασι πρὶν ἂν τύχωσι θείας. αποκαλύψεως παρὰ τοῦ τὰ πάντα προγινώσκοντος φύσει καὶ προλέγοντος Θεοῦ καὶ διαρρήδην εὖ μάλα φάσκοντος - « Οὐκ ἔστιν ὁ ἀναγγέλλων τὰ ἐπερχό μενα πλὴν ἐμοῦ. » Καὶ τοῦτο δηλῶν ὁ ἀρχάγγελος Έφη 16. « Κύριε παντοκράτωρ, έως τίνος οὐ μὴ ἔλε ήσης τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ τὰς πόλεις Ἰουδαίας &ς ὑπερεῖδες;, ὡς ἀγνοῶν δήπουθεν τῆς ἐλευθερίας τὴν χρόνον, ἔφασκε ταῦτα· καὶ ἀλλοίως οὐκ ἔστιν Καὶ δὴ περὶ τῆς ἐσχάτης ἡμέρας καὶ συντελείας ἐνεργῶς ὑπεμφαίνων ὁ Κύριος τὴν τούτων ἄγνοιαν 48. Οὐδὲ οἱ ἄγγελοι γινώσκουσιν· ν καντεῦθεν λοιπὸν οὐδὲ τὸ μυστήριον τῆς ἐνσάρκου θείας οἰκονομίας είδεσαν τὸ ἀποκεκρυμμένον, ἀλλ᾽ ἢ ἐν τῷ “ Θεῷ μένῳ 50, « ἐν ᾧ οἱ θησαυροί τῆς σοφίας καὶ τῆς γνώ- στως ἀπόκρυφοις, ο - ι Τίς γὰρ ἔγνω νοῦν Κυρίου, φησί, ἢ τὶς σύμβουλος αὐτοῦ ἐγένετο ; » Μετὰ δὲ τῆς σωτηριώδους ἐνανθρωπήσεως οι • ἐγνώσθη, κατὰ τὸν αὐτὸν ᾿Απόστολον, ταῖς Ἀρχαῖς καὶ ταῖς Εξουσίαις διὰ τῆς Ἐκκλησίας ἡ πολυποίκιλος τοῦ θεού σοφία· ο μόνος γάρ ἐστι τῇ φύσει σοφὸς, καὶ προγνώστης, καὶ προφήτης, ἅμα καὶ τὸν νοῦν τῶν ἀνθρώπων ἀκριβῶς ἐπιστάμενος ὡς καρδιογνώστης. Τὰ δὲ αὐτοῦ οὐδεὶς ἔγνω εἰ μὴ τὸ Πνεῦμα αὐτοῦ. Διό φησι ". « Σὺ συνῆκας τοὺς διαλογισμούς μου ἀπὸ μακρόθεν. » Παρακύψας γὰρ ὁ τὸν Χριστὸν ἔχων ἐν ἑαυτῷ λαλοῦντα Παῦλος εἰς τὸ ἀκατάληπτον καὶ ἀχανὲς πέλαγος τῶν ἀδήλων τοῦ Θεοῦ καὶ ἀποῤ- βήτων κριμάτων, καὶ μυστηρίων καὶ ὑπερεκπλαγείς αὐτῇ ήνωθεντ. ἀρχ. ἀλλ᾽ ἦν τῷ » η καὶ π. τάγματα Χ. Η Αρχαγγέλων καὶ ? ἀγγ. ὃς οὐκ ἔστιν καὶ δὴ καὶ περί οι - - CHRONICON. - LIB. II. A los multasque alas et dicuntur lingua lelssica Cherubim et Scraphim. Immediate, ait, prope Deum sedent ut preces offerant. Tres isti ordines hierar- chiam primam constituunt inter se coaptati, ut ait doctor ille cujus vestigia sequimur, nec illa hier- archia est alia superior Deum videndo, ei serviendo, ejusque illustrationibus fruendo. Secunda Potesta- tibus, Dominationibus et Virtutibus constat ; tertia vero, Principatibus, Archangelis et Angelis. Scien- dum est, Scripturam nullum nominasse angelum, tribus exceptis, Michael scilicet, Raphael et Ga- briel. Stulti igitur sunt et longe a veritate alieni, qui sua sponte proferunt alia angelorum nomina, in perniciem impiæ ac scelestissimæ eorum animæ, ad perdendos audientes et credentes errorem Deo odibilem, hostium et nefandorum hæreticorum. Equidem sunt tales angeli qui maximam sunt adepti gloriam eo quod prope Deum adsint; alla- men nihil futurorum noverunt priusquam apud Deum divinam invenerint eorum apocalypsim; ipsu enim natura sua omnes eventus novit et prædicere potest, sicut sermone simplici declarat : « Non est qui annuntiat eventus præter me. Idem significant archangeli verba dicentis : Domine exercituumn, usquequo tu non misereberis Jerusalem et urbium Juda, quibus iratus es?, Ille quidem archangelus, temporis libertatis inscius, hæc dicebat. De ultimna vero die et temporum plenitudine loquens Dominus, hanc angelorum inscientiam declarat dicens: ‹ Ne- que angeli calorum noverunt. » Inde igitur conclu- dendum est quod œconomiam et mysterium Incar- nationis non cognoverunt secretum illud quod inerat in Deo solo in quo sunt omnes thesauri sapientia et scientiæ absconditi. - Quis enim cognovit sensum Domini, ait Apostolus, aut quis consiliarius ejus fuit? › Post autem salutarem In- • carnationem, innotuit, ut idem ait Apostolus Principatibus et Potestatibus in calestibus per Ec- clesiam multiformis sapientia Dei. Solus enim Deus natura sua sapiens, præsciens ac propheta est, qui sensum hominum bene cognoscat, cordisque eorum sit scrutator. Res autem ipsius nemo novit, nisi Spiritus ejus. Itaque dicit propheta : • Intellexisti cogitationes meas de longe. Cum attigisset Paulus, qui in se Christum loquentem habebat, incomprehensibile secretum et absconditum mare Dei, infandorumque judiciorum et mysteriorum ejus, attonitus, stupefactusque vehementer, excla- mavit diceus: ‹ O altitudo divitiarum sapientiæ et scientiæ Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus et investigabiles viæ ejus ! » Inenarrabilia et incomprehensibilia suut omnia quæ a Deo sunt. Siquidem quæ ab homine ipso sunt nemo novit nisi spiritus hominis. Quod si solus Deus scrutatur cod. cod. Dion. *Isa. LXI, ? Col. 11, 3. C Variæ lectiones et notæ. E. Dion. inter et Zach. 1, 11. cod. * Matth. XXIV, 36. Rom. x1, 34. ** Eph. in, 10. "Cor. 11, 11; Ps. cxxxix, 2.

σαν ἀεὶ καὶ προσεχῶς αὐτῷ “ καὶ πρὸ τῶν ἄλλων ἀμέσως ἡνῶσθαι παραδεδομένην, [β] τούς τε γὰρ ἁγιωτάτους θρόνους, [γ] καὶ τὰ πολυόμματα καὶ τα πολύπτερα Χερουβίμ, τῇ Εβραίων φωνῇ καὶ Σε ραφίμ ώνομασμένα. — Καὶ ἀμέσως ιδρύεσθαί φησι, παραδιδόναι τὴν τῶν ἱερῶν λογίων ἐκφαντορίαν. Τὸν τριαδικὸν οὖν τοῦτον διάκοσμον ὡς ἕνα, καὶ ὁμοτα- γῆς καὶ ὄντως πρώτην ιεραρχίαν, ὁ κλεινὸς ἡμῶν ἔφη καθηγεμών, ἧς οὐκ ἔστιν ἑτέρα θεοειδεστέρα καὶ [τοῖς] πρωτουργοῖς τῆς θεαρχίας (44) ἐλλάμψε σιν ἀμέσως προσεχεστέρα. Δευτέραν δὲ εἶναι τὴν [ὑπὸ] τῶν Εξουσιῶν, καὶ Κυριοτήτων, καὶ Δυνάμεων συμπληρουμένην, καὶ τρίτην ἐπ' ἐσχάτων τῶν οὐρα- νέων ἱεραρχῶν τὴν τῶν οι Αρχῶν καὶ ἀγγέ λων διακόσμησιν. — (13) Ιστέον οὖν ὡς οὐκ ἄλλου τις ἀγγέλου προσηγορίαν ἐδήλωσεν ἡ Γραφή παν- Β τελῶς ἢ μόνον τῶν τριῶν τούτων, Μιχαήλ, Γαβριήλ καὶ Ραφαήλ. Οὐκοῦν ἐματαιώθησαν ἐκ διαμέτρου καὶ πεπλάνηνται λίαν οἱ πλαστουργοῦντες καὶ παρ- εισφέροντες ἑτέρας ονομασία; ἀγγέλων ἐπ' ὀλέθρο τῆς ἀνοσίου καὶ παναθλίου αὐτῶν ψυχῆς καὶ ἐπὶ καταστροφῇ τῶν ἀκουόντων καὶ πειθομένων τῇ θεο- στυγεῖ πλάνῃ τῶν δυσωνύμων καὶ πλαστωνύμων απο ρετικῶν; 'Αμέλει γέ τοι καὶ τοιοῦτοί εἰσι καὶ τηλι- καύτης δόξης ἐκ τῆς θείας προσεδρίας ἠξιώθησαν, ἀλλ' οὐδὲν τῶν μελλόντων, ἴσασι πρὶν ἂν τύχωσι θείας. αποκαλύψεως παρὰ τοῦ τὰ πάντα προγινώσκοντος φύσει καὶ προλέγοντος Θεοῦ καὶ διαρρήδην εὖ μάλα φάσκοντος - « Οὐκ ἔστιν ὁ ἀναγγέλλων τὰ ἐπερχό μενα πλὴν ἐμοῦ. » Καὶ τοῦτο δηλῶν ὁ ἀρχάγγελος Έφη 16. « Κύριε παντοκράτωρ, έως τίνος οὐ μὴ ἔλε ήσης τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ τὰς πόλεις Ἰουδαίας &ς ὑπερεῖδες;, ὡς ἀγνοῶν δήπουθεν τῆς ἐλευθερίας τὴν χρόνον, ἔφασκε ταῦτα· καὶ ἀλλοίως οὐκ ἔστιν Καὶ δὴ περὶ τῆς ἐσχάτης ἡμέρας καὶ συντελείας ἐνεργῶς ὑπεμφαίνων ὁ Κύριος τὴν τούτων ἄγνοιαν 48. Οὐδὲ οἱ ἄγγελοι γινώσκουσιν· ν καντεῦθεν λοιπὸν οὐδὲ τὸ μυστήριον τῆς ἐνσάρκου θείας οἰκονομίας είδεσαν τὸ ἀποκεκρυμμένον, ἀλλ᾽ ἢ ἐν τῷ “ Θεῷ μένῳ 50, « ἐν ᾧ οἱ θησαυροί τῆς σοφίας καὶ τῆς γνώ- στως ἀπόκρυφοις, ο - ι Τίς γὰρ ἔγνω νοῦν Κυρίου, φησί, ἢ τὶς σύμβουλος αὐτοῦ ἐγένετο ; » Μετὰ δὲ τῆς σωτηριώδους ἐνανθρωπήσεως οι • ἐγνώσθη, κατὰ τὸν αὐτὸν ᾿Απόστολον, ταῖς Ἀρχαῖς καὶ ταῖς Εξουσίαις διὰ τῆς Ἐκκλησίας ἡ πολυποίκιλος τοῦ θεού σοφία· ο μόνος γάρ ἐστι τῇ φύσει σοφὸς, καὶ προγνώστης, καὶ προφήτης, ἅμα καὶ τὸν νοῦν τῶν ἀνθρώπων ἀκριβῶς ἐπιστάμενος ὡς καρδιογνώστης. Τὰ δὲ αὐτοῦ οὐδεὶς ἔγνω εἰ μὴ τὸ Πνεῦμα αὐτοῦ. Διό φησι ". « Σὺ συνῆκας τοὺς διαλογισμούς μου ἀπὸ μακρόθεν. » Παρακύψας γὰρ ὁ τὸν Χριστὸν ἔχων ἐν ἑαυτῷ λαλοῦντα Παῦλος εἰς τὸ ἀκατάληπτον καὶ ἀχανὲς πέλαγος τῶν ἀδήλων τοῦ Θεοῦ καὶ ἀποῤ- βήτων κριμάτων, καὶ μυστηρίων καὶ ὑπερεκπλαγείς αὐτῇ ήνωθεντ. ἀρχ. ἀλλ᾽ ἦν τῷ » η καὶ π. τάγματα Χ. Η Αρχαγγέλων καὶ ? ἀγγ. ὃς οὐκ ἔστιν καὶ δὴ καὶ περί οι - - CHRONICON. - LIB. II. A los multasque alas et dicuntur lingua lelssica Cherubim et Scraphim. Immediate, ait, prope Deum sedent ut preces offerant. Tres isti ordines hierar- chiam primam constituunt inter se coaptati, ut ait doctor ille cujus vestigia sequimur, nec illa hier- archia est alia superior Deum videndo, ei serviendo, ejusque illustrationibus fruendo. Secunda Potesta- tibus, Dominationibus et Virtutibus constat ; tertia vero, Principatibus, Archangelis et Angelis. Scien- dum est, Scripturam nullum nominasse angelum, tribus exceptis, Michael scilicet, Raphael et Ga- briel. Stulti igitur sunt et longe a veritate alieni, qui sua sponte proferunt alia angelorum nomina, in perniciem impiæ ac scelestissimæ eorum animæ, ad perdendos audientes et credentes errorem Deo odibilem, hostium et nefandorum hæreticorum. Equidem sunt tales angeli qui maximam sunt adepti gloriam eo quod prope Deum adsint; alla- men nihil futurorum noverunt priusquam apud Deum divinam invenerint eorum apocalypsim; ipsu enim natura sua omnes eventus novit et prædicere potest, sicut sermone simplici declarat : « Non est qui annuntiat eventus præter me. Idem significant archangeli verba dicentis : Domine exercituumn, usquequo tu non misereberis Jerusalem et urbium Juda, quibus iratus es?, Ille quidem archangelus, temporis libertatis inscius, hæc dicebat. De ultimna vero die et temporum plenitudine loquens Dominus, hanc angelorum inscientiam declarat dicens: ‹ Ne- que angeli calorum noverunt. » Inde igitur conclu- dendum est quod œconomiam et mysterium Incar- nationis non cognoverunt secretum illud quod inerat in Deo solo in quo sunt omnes thesauri sapientia et scientiæ absconditi. - Quis enim cognovit sensum Domini, ait Apostolus, aut quis consiliarius ejus fuit? › Post autem salutarem In- • carnationem, innotuit, ut idem ait Apostolus Principatibus et Potestatibus in calestibus per Ec- clesiam multiformis sapientia Dei. Solus enim Deus natura sua sapiens, præsciens ac propheta est, qui sensum hominum bene cognoscat, cordisque eorum sit scrutator. Res autem ipsius nemo novit, nisi Spiritus ejus. Itaque dicit propheta : • Intellexisti cogitationes meas de longe. Cum attigisset Paulus, qui in se Christum loquentem habebat, incomprehensibile secretum et absconditum mare Dei, infandorumque judiciorum et mysteriorum ejus, attonitus, stupefactusque vehementer, excla- mavit diceus: ‹ O altitudo divitiarum sapientiæ et scientiæ Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus et investigabiles viæ ejus ! » Inenarrabilia et incomprehensibilia suut omnia quæ a Deo sunt. Siquidem quæ ab homine ipso sunt nemo novit nisi spiritus hominis. Quod si solus Deus scrutatur cod. cod. Dion. *Isa. LXI, ? Col. 11, 3. C Variæ lectiones et notæ. E. Dion. inter et Zach. 1, 11. cod. * Matth. XXIV, 36. Rom. x1, 34. ** Eph. in, 10. "Cor. 11, 11; Ps. cxxxix, 2.

Ο σφόδρα και λίαν Ιλιγγιάσας, ἐξεβοή σε τὴν ἀοίδιμον φωνὴν ἐκείνην λέγων . . "Ω βάθος πλεύ του, καὶ σοφίας και γνώσεως Θεοῦ, ὡς ἀνεξερεύνητα τὰ κρίματα αὐτοῦ καὶ ἀνεξιχνίαστοι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ. » Ανέκφραστα πάντα εἰσὶ καὶ ἀδιάγνωστα πᾶσι τὰ τοῦ Θεοῦ· οὐδὲ γὰρ τὰ τοῦ ἀνθρώπου ο οἶδέ τις ", εἰ μὴ τὸ Πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου· εἰ γὰρ μόνος ὁ Θεὸς καρδιογνώστης και ο καὶ διικνούμενος μέχρι μερι σμοῦ ψυχῆς καὶ σώματος, ἁρμῶν τε καὶ μυελῶν καὶ κριτικὸς ἐνθυμήσεων καὶ ἐννοιῶν καρδίας, εύδηλον ὡς οὐδὲ νοῦν ἀνθρώπου καὶ βούλημα καὶ ἐνθύμιον κεκρυμμένον ἄγγελος οἶδεν, μήτι γε Θεοῦ μυστήριον ἕτερον, εἰ εν μὴ σαφῶς ὑπ' αὐτοῦ (415) καὶ ἐξ αὐτοῦ δεδηλωμένον οἰκονομικῶς πρὸς τὸ συμφέρον, ὅθεν τοίνυν ἄδηλον ἐποίησε τὴν ἔνσαρκον οἰκονομίαν καὶ τοὺς πολλοὺς κρύπτων διὰ τὴν ἀσάφειαν καὶ λανθά νει» μέχρι πολλοῦ. Καὶ τί λέγω τοὺς πολλούς ; Όπου γε οὐδὲ αὐτὴ ἡ κυοφοροῦσα Παρθένος ᾔδει τοῦ μυστηρίου τὸ ἀπόρθητον, οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ αὐτὸν τὸν διάβολον ἐλάνθανεν· εἰ γὰρ καὶ τὰς προφητείας τὰς περὶ τούτου ἤκουεν, ἀλλὰ τὸν τρόπον ἡγνόει· οὐδὲ γὰρ, εἴπερ ᾔδει, ἠρώτα αὐτὸν μετὰ τοσοῦτον χρόνον λέγων αὐτῷ· . Ὁ Υἱὸς εἶ τοῦ Θεοῦ, » καὶ ἅπαξ, καὶ δις, καὶ τρίτον. Ο δέ γε Μαροδαχ, ὁ καὶ διάδοχος Σενάχει. ρίμ, θεασάμενος τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ ἡλίου ἐπὶ τῇ βώσει Εζεκίου (πάσῃ γὰρ τῇ οἰκουμένῃ γέγονεν ἡ ἀναστροφὴ τοῦ ἡλίου γνώριμος), οὗ δὴ χάριν καὶ οὗ τος ὁ τῶν Βαβυλωνίων βασιλεὺς καὶ τὸν ὄλεθρον τοῦ πρὸ αὐτοῦ βασιλέως εγνωκὼς καὶ τὰ κατὰ τὸν ἥλιον παραδόξως γεγενημένα μεμαθηκώς διὰ τὴν τοῦ Εζεκίου εὐσέβειαν, πρέσβεις αὐτῷ εἰρήνης καὶ δῶρα ἀπέστειλεν· ὅτι γὰρ διὰ τὸ ἀναστρέψαι τὸν ἥλιον ἀναβαθμούς τε πρὸς αὐτὸν ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς Βαβυλῶνος, φησὶ πάλιν ἡ ἱστορία • Καὶ εὐωδώθη Εζεκίας ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις αὐτοῦ. Καὶ οὕτως (ἐν) τοῖς πρεσβευταῖς Βαβυλῶνος, τοῖς ἀποσταλεῖσιν πρὸς αὐτὸν πυθέσθαι παρ' αὐτοῦ τὸ πέρας, ο γέγο σε ἐπὶ τῆς γῆς, » και « εγκατέλειπεν αὐτὸν Κύ ριος τοῦ πειράσαι αὐτὸν, εἰδέναι τὰ ἐν τῇ καρδί αὐτοῦ. Ὁ Δείξας γὰρ τοῖς πρεσβευταῖς ὅλον τὸν οἶκον αὐτοῦ καὶ τοὺς θησαυρούς, εἶπεν Ησαΐας πρὸς αὐτὸν ἐν λόγῳ Κυρίου • 'Ανθ' ὧν ἔδειξας αὐτοῖς πάντα, ἰδοὺ ἡμέραι ἔρχονται καὶ ληφθήσονται τὰ ἐν τῷ οἴκῳ σου πάντα, καὶ ὅσα ἐθησαύρισαν οἱ πατέρες σου ἀπενεχθήσονται εἰς Βαβυλῶνα, καὶ ἐκ τῶν υἱῶν σου λήψονται, καὶ ἔσονται ἐπάδοντες εὐνοῦχοι τοῦ - η βασιλέως Βαβυλῶνος. » Δεῖ τοίνυν τὸν ἐχέφρονα καὶ σε κρεαίττον? χαρᾶς καὶ λύπης ύψηλότερον εἶναι καὶ μετρίως καὶ επιστημόνως τῶν ἑκατέρων φέρειν τὴν ἔφοδον. Καὶ γὰρ αὐτὸς Εζεκίας, ηνίκα εἶδε τρόπαιον κατὰ τῶν Περσῶν ἐγειρόμενον καὶ θαύματος κρεῖττον σε καὶ πάσης ἀνθρωπίνης ῥώμης καὶ ἐλπίδος ὑπέρτερον, καὶ λίαν ὑπὸ τῆς χαρᾶς φυσιωθείς, καὶ μεῖζον ἢ κατὰ ἄνθρωπον φρονήσας, τότε δή, τότε νόσῳ βάλλε ται, ἵνα τὰ σκιρτήματα τῆς ψυχῆς χαλινοῦ ἀξιωθέντα, μὴ ἔξω τοῦ δέοντος αὐτὸν ἀναγκάσωσι περιπεσεῖν Η μυστήριον ἀπόκρυφον ἐάν του. σε ἐγένετο GEORGII HAMARTOLI eordn etc penetrat usque ad divisionem anime et A spiritus, compagum quoque ac medullarum, et discretor est cogitationum et intentionum cordis, › patet, sensum, voluntatem et desiderium abscon- ditum hominis, notum non esse ab angelo, neque quodvis Dei mysterium certe, nisi sapienter et pro- vide ipse Deus patefecerit ad utilitatem eorum qui cognoscere debent; ideo abscondit Incarnationem pluribus ob eorum insipientiam et ut diu lateret. Et quid dico plerosque fugisse hanc mysterii co- gnitionem ? Ipsa enim'prægnans Virgo secretum my- sterii et ejus iuenarrabile arcanum non cognovit ipseque diabolus ignoravit. Quod si prophetias de to audierat, modum Incarnationis non noverat; si enim novisset, Jesum tanto post tempore non in- terrogavisset, dicens ei semel, iterum et ter : « Si B Filius Dei es. C 39. (14) VgV Cum vero Marodach, successor Sennacherim, vidisset solis regressum, ob Ezechiæ valetudinem oroni enim terra iimoluit solis iste regressus) rex ipse Babyloniorum cum fuisset certior de morte illius qui antea rex fuerat, et de his quæ in sole facta fuerant ob Ezechiæ pietatem, legatos qui pa- cem icerent cum muneribus ad eum misit. Quod enim propter solis quindecim gradibus regressum ad eum miserit rex Babyloniorum legatos, ipsa rursus testatur historia : « Prospere fecit Ezechias in omnibus operibus suis. Aulamen in legatione principum Babylonis qui missi fuerant ad cum, ut Interrogarent de portento quod acciderat super terram, dereliquit cum Deus, ut tentaretur et nota fierent omnia quæ erant in corde ejus. Cum enim ostendisset legatis omnem domum suam el thesauros suos, dixit Isaias ad eum, in nominę Domini : ‹ Eo quod ostendisti iis omnia, ecce dies venient et auferentur omnia quæ sunt in domo tua, quæcunque majores tui in hanc usque diem congesserunt, in Babylonem ; non remanebit quid- quam, ait Dominus. Sed et de filiis tuis qui egre- dientur ex te, quos generabis, tollentur, et erunt eunuchi in palatio regis Babylonis. » Oportet igi- tur cordatum quemque gaudio luctuque superio- " rem esse et cum prudentia et æquitate animi utriusque sufferre invasionem. Cum enim ipse Ezechias, cognitis Persarum cladibus, a miraculo haud absimilibus, et oinnem humanam vim atque spem exsuperantibus vehementer gaudio elatus esset, et magis quam hominem decet animos sustu- lisset, morbo aflictus est, ut animæ ejus impetus frenarentur, ne contra decorem illum peccare fa- • Rom. 11, 33. Cor. 11, 11. 189, 190, 17? Il Reg. xx, 12. D Variæ lectiones et notæ. * • Heb. iv. 12. Par. xx1, 30,31. II Par. ss Cell. *II Reg. xx, 17, 18.

Ο σφόδρα και λίαν Ιλιγγιάσας, ἐξεβοή σε τὴν ἀοίδιμον φωνὴν ἐκείνην λέγων . . "Ω βάθος πλεύ του, καὶ σοφίας και γνώσεως Θεοῦ, ὡς ἀνεξερεύνητα τὰ κρίματα αὐτοῦ καὶ ἀνεξιχνίαστοι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ. » Ανέκφραστα πάντα εἰσὶ καὶ ἀδιάγνωστα πᾶσι τὰ τοῦ Θεοῦ· οὐδὲ γὰρ τὰ τοῦ ἀνθρώπου ο οἶδέ τις ", εἰ μὴ τὸ Πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου· εἰ γὰρ μόνος ὁ Θεὸς καρδιογνώστης και ο καὶ διικνούμενος μέχρι μερι σμοῦ ψυχῆς καὶ σώματος, ἁρμῶν τε καὶ μυελῶν καὶ κριτικὸς ἐνθυμήσεων καὶ ἐννοιῶν καρδίας, εύδηλον ὡς οὐδὲ νοῦν ἀνθρώπου καὶ βούλημα καὶ ἐνθύμιον κεκρυμμένον ἄγγελος οἶδεν, μήτι γε Θεοῦ μυστήριον ἕτερον, εἰ εν μὴ σαφῶς ὑπ' αὐτοῦ (415) καὶ ἐξ αὐτοῦ δεδηλωμένον οἰκονομικῶς πρὸς τὸ συμφέρον, ὅθεν τοίνυν ἄδηλον ἐποίησε τὴν ἔνσαρκον οἰκονομίαν καὶ τοὺς πολλοὺς κρύπτων διὰ τὴν ἀσάφειαν καὶ λανθά νει» μέχρι πολλοῦ. Καὶ τί λέγω τοὺς πολλούς ; Όπου γε οὐδὲ αὐτὴ ἡ κυοφοροῦσα Παρθένος ᾔδει τοῦ μυστηρίου τὸ ἀπόρθητον, οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ αὐτὸν τὸν διάβολον ἐλάνθανεν· εἰ γὰρ καὶ τὰς προφητείας τὰς περὶ τούτου ἤκουεν, ἀλλὰ τὸν τρόπον ἡγνόει· οὐδὲ γὰρ, εἴπερ ᾔδει, ἠρώτα αὐτὸν μετὰ τοσοῦτον χρόνον λέγων αὐτῷ· . Ὁ Υἱὸς εἶ τοῦ Θεοῦ, » καὶ ἅπαξ, καὶ δις, καὶ τρίτον. Ο δέ γε Μαροδαχ, ὁ καὶ διάδοχος Σενάχει. ρίμ, θεασάμενος τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ ἡλίου ἐπὶ τῇ βώσει Εζεκίου (πάσῃ γὰρ τῇ οἰκουμένῃ γέγονεν ἡ ἀναστροφὴ τοῦ ἡλίου γνώριμος), οὗ δὴ χάριν καὶ οὗ τος ὁ τῶν Βαβυλωνίων βασιλεὺς καὶ τὸν ὄλεθρον τοῦ πρὸ αὐτοῦ βασιλέως εγνωκὼς καὶ τὰ κατὰ τὸν ἥλιον παραδόξως γεγενημένα μεμαθηκώς διὰ τὴν τοῦ Εζεκίου εὐσέβειαν, πρέσβεις αὐτῷ εἰρήνης καὶ δῶρα ἀπέστειλεν· ὅτι γὰρ διὰ τὸ ἀναστρέψαι τὸν ἥλιον ἀναβαθμούς τε πρὸς αὐτὸν ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς Βαβυλῶνος, φησὶ πάλιν ἡ ἱστορία • Καὶ εὐωδώθη Εζεκίας ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις αὐτοῦ. Καὶ οὕτως (ἐν) τοῖς πρεσβευταῖς Βαβυλῶνος, τοῖς ἀποσταλεῖσιν πρὸς αὐτὸν πυθέσθαι παρ' αὐτοῦ τὸ πέρας, ο γέγο σε ἐπὶ τῆς γῆς, » και « εγκατέλειπεν αὐτὸν Κύ ριος τοῦ πειράσαι αὐτὸν, εἰδέναι τὰ ἐν τῇ καρδί αὐτοῦ. Ὁ Δείξας γὰρ τοῖς πρεσβευταῖς ὅλον τὸν οἶκον αὐτοῦ καὶ τοὺς θησαυρούς, εἶπεν Ησαΐας πρὸς αὐτὸν ἐν λόγῳ Κυρίου • 'Ανθ' ὧν ἔδειξας αὐτοῖς πάντα, ἰδοὺ ἡμέραι ἔρχονται καὶ ληφθήσονται τὰ ἐν τῷ οἴκῳ σου πάντα, καὶ ὅσα ἐθησαύρισαν οἱ πατέρες σου ἀπενεχθήσονται εἰς Βαβυλῶνα, καὶ ἐκ τῶν υἱῶν σου λήψονται, καὶ ἔσονται ἐπάδοντες εὐνοῦχοι τοῦ - η βασιλέως Βαβυλῶνος. » Δεῖ τοίνυν τὸν ἐχέφρονα καὶ σε κρεαίττον? χαρᾶς καὶ λύπης ύψηλότερον εἶναι καὶ μετρίως καὶ επιστημόνως τῶν ἑκατέρων φέρειν τὴν ἔφοδον. Καὶ γὰρ αὐτὸς Εζεκίας, ηνίκα εἶδε τρόπαιον κατὰ τῶν Περσῶν ἐγειρόμενον καὶ θαύματος κρεῖττον σε καὶ πάσης ἀνθρωπίνης ῥώμης καὶ ἐλπίδος ὑπέρτερον, καὶ λίαν ὑπὸ τῆς χαρᾶς φυσιωθείς, καὶ μεῖζον ἢ κατὰ ἄνθρωπον φρονήσας, τότε δή, τότε νόσῳ βάλλε ται, ἵνα τὰ σκιρτήματα τῆς ψυχῆς χαλινοῦ ἀξιωθέντα, μὴ ἔξω τοῦ δέοντος αὐτὸν ἀναγκάσωσι περιπεσεῖν Η μυστήριον ἀπόκρυφον ἐάν του. σε ἐγένετο GEORGII HAMARTOLI eordn etc penetrat usque ad divisionem anime et A spiritus, compagum quoque ac medullarum, et discretor est cogitationum et intentionum cordis, › patet, sensum, voluntatem et desiderium abscon- ditum hominis, notum non esse ab angelo, neque quodvis Dei mysterium certe, nisi sapienter et pro- vide ipse Deus patefecerit ad utilitatem eorum qui cognoscere debent; ideo abscondit Incarnationem pluribus ob eorum insipientiam et ut diu lateret. Et quid dico plerosque fugisse hanc mysterii co- gnitionem ? Ipsa enim'prægnans Virgo secretum my- sterii et ejus iuenarrabile arcanum non cognovit ipseque diabolus ignoravit. Quod si prophetias de to audierat, modum Incarnationis non noverat; si enim novisset, Jesum tanto post tempore non in- terrogavisset, dicens ei semel, iterum et ter : « Si B Filius Dei es. C 39. (14) VgV Cum vero Marodach, successor Sennacherim, vidisset solis regressum, ob Ezechiæ valetudinem oroni enim terra iimoluit solis iste regressus) rex ipse Babyloniorum cum fuisset certior de morte illius qui antea rex fuerat, et de his quæ in sole facta fuerant ob Ezechiæ pietatem, legatos qui pa- cem icerent cum muneribus ad eum misit. Quod enim propter solis quindecim gradibus regressum ad eum miserit rex Babyloniorum legatos, ipsa rursus testatur historia : « Prospere fecit Ezechias in omnibus operibus suis. Aulamen in legatione principum Babylonis qui missi fuerant ad cum, ut Interrogarent de portento quod acciderat super terram, dereliquit cum Deus, ut tentaretur et nota fierent omnia quæ erant in corde ejus. Cum enim ostendisset legatis omnem domum suam el thesauros suos, dixit Isaias ad eum, in nominę Domini : ‹ Eo quod ostendisti iis omnia, ecce dies venient et auferentur omnia quæ sunt in domo tua, quæcunque majores tui in hanc usque diem congesserunt, in Babylonem ; non remanebit quid- quam, ait Dominus. Sed et de filiis tuis qui egre- dientur ex te, quos generabis, tollentur, et erunt eunuchi in palatio regis Babylonis. » Oportet igi- tur cordatum quemque gaudio luctuque superio- " rem esse et cum prudentia et æquitate animi utriusque sufferre invasionem. Cum enim ipse Ezechias, cognitis Persarum cladibus, a miraculo haud absimilibus, et oinnem humanam vim atque spem exsuperantibus vehementer gaudio elatus esset, et magis quam hominem decet animos sustu- lisset, morbo aflictus est, ut animæ ejus impetus frenarentur, ne contra decorem illum peccare fa- • Rom. 11, 33. Cor. 11, 11. 189, 190, 17? Il Reg. xx, 12. D Variæ lectiones et notæ. * • Heb. iv. 12. Par. xx1, 30,31. II Par. ss Cell. *II Reg. xx, 17, 18.

καὶ τὴν τῆς νίκης υπόθεσιν ἀλαζονείας διαδέξηται " & πόλεμος, ὅπερ καὶ πέπονθε μικρὴν ὕστερον. Περιχα ρεὶς γὰρ μάλα γενόμενος ἐπὶ τῇ παρὰ προσδοκίαν εὐῤῥωστίᾳ καὶ ἐπὶ τῇ τῶν πρεσβευτών παρουσία, τοσοῦτον ὡς καὶ τοὺς θησαυροὺς Κυρίου ἐκ πολλῆς μεγαλοφροσύνης θριαμβεῦσαι, δέχεται τὸ ῥηθὲν εἰσ κότως ἐπιτίμιον, ὅθεν φησίν οι. • Καὶ οὐ κατὰ τὸ ἀνταπόδομα, ὁ ἀνταπέδωκεν αὐτῷ Κύριος ὁ Θεὸς, ἀνταπέδωκεν (12) Εζεκίας, ἀλλ᾽ ὑψώθη ἡ καρδία αὐτοῦ, ὁ ἐπιλαθόμενος τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Δαυΐδ φά- σκοντος • Κύριο, οὐχ ὑψώθη σε ἡ καρδία μου·, δηλαδή πρότερον, ἀλλ᾽ ὕστερον ει οὑψωθεὶς έταπει νώθην καὶ ἐξηπορεύθηνων καί · ο 'Αγαθόν μοι, ὅτι σταπείνωσάς με, ὅπως ἂν μάθω τὰ δικαιώματά - Καὶ ἐγένετο ἐπ' αὐτὸν ὀργὴ καὶ ἐπὶ Ἰούδαν, καὶ ἐπὶ Ἱερουσαλήμ, καὶ ἐταπεινώθη Εζεκίας ἀπὸ τοῦ ὕψους τῆς καρδίας αὐτοῦ καὶ οἱ κάτοικοι Ἱερου σαλήμ. "Αμέλει γέ τοι καὶ Σεναχειρίμ, ἐπειδὴ μεί ζονα δυνάμεως ἀνθρωπίνης ἠπείλησε τῷ ᾿Εζεκίᾳ, τούτου χάριν ἔγνω τῆς οἰκείας ἀσθενείας τὴν οὐθενό τητα· ὁ γὰρ ἐπιδρομής " καὶ αὐτοβοῆς προσδοκήσας ὅλην τὴν Ιερουσαλήμ, πᾶσαν τὴν στρατιάν σχεδόν ἄνευ πολέμου καὶ μάχης ἀποβαλών, ἀγαθὸν ἡγήσατο διασωθῆναι μόνος καὶ διαφυγών οἴκαδε ὑπὸ τῶν γνοίη καὶ μὴ διαδράσῃ τὴν δίκην. σου. Σ - οἰκείων ἀνηρέθη, όπως καὶ τὴν οἰκείαν ἀσθένειαν Οὕτω γε μὴν καὶ Ναβουχοδονόσωρ, ὁπόταν ἐπέκεινα τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως καὶ φρονήσας καὶ πράξας ἐφωράθη, τότε τῆς τῶν ἀνθρώπων μὲν ἐξηλάθη συνουσίας τε καὶ τιμῆς, τοῖς δὲ θηρίοις συνέστιος καὶ σύνοικος γέγονεν. Ηνίκα δὲ τὴν προσήκουσαν ἔσχε περὶ Θεοῦ δόξαν, τότε τὴν οἰκείαν δόξαν ἀπέλα- δεν καὶ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως τὰ μέτρα διέγνωκεν· τῆς γὰρ συμφοράς ἦν ὄρος ἡ τοῦ κρείττονος ἐπί γνωσις. Οτι δὲ ἀπὸ χαρᾶς αίρονται πάντω; αἱ ψυχαί, ἔδειξαν οἱ Ἰουδαῖοι· ὅτε γὰρ ἀπηλλάγησαν τῶν Αἰ- γυπτίων καὶ εἶδον τὸν βυθὸν τάφον γεγενημένον, τότε εἰς εἰδωλολατρείαν ἐτράπησαν, καὶ τὴν θάλασ σαν διαβάντες ἀκινδύνων, εἰς τὴν γὴν ἐναυάγησαν, ἔθεν ὁ Θηβαίων στρατηγὸς Επαμεινόνδας, ἄριστα τοῦτο εἰδὼς, Δακεδαιμονίους νικήσας, τῇ ἑξῆς ὤφθη της φίλοις κατηφής και στυγνό;· τῶν δὲ ἐρωτησάν- των « Μή τι λυπηρὸν συνέβη ; » ἀπεκρίνατο ο Ουχι, φησί, ἀλλὰ χθὲς ᾐσθόμην ἑαυτὸν μείζον ἢ καλώς ἔχειν φρονήσαντα· διὸ σήμεραν τὴν ἀμετρίαν και λάζω το τῆς χαρᾶς καὶ νίκης εκουσίως, μήπω; ἐκ τούτης εἰς λύπην καὶ ἥτταν ἀκούσιον καταντήσω. * Καὶ γὰρ πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, ὁ δὲ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται. - . Ξ'. Βασιλεία Μανασσή. * Μετὰ δὲ Εζεκίαν ἐβασίλευσε Μανασσής, (5) υἱὸς αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἀπέθανε βασιλεύσας ἔτη νε'. (2) "Ος παρανομώ. τατος ὑπὲρ πάντας τοὺς ἔμπροσθεν βασιλεῖς ὑπάρα χων ἐπὶ εἰδωλομανία τε καὶ αἱματεκχυσίᾳ, καὶ τὸν το αλαζωνίας διαδέξεται το εξεπορήθην LΧΧ. σε ἐπιδρομῇ καὶ αὐτοβος π. λαβεῖν το κωλάζω, CHRONICON. - LIB. 11. cerent et victoria jactantin bellum nuntiaret, quod B paulo post expertus est. Multo repletus gaudio, ob receptam contra spem valetudinem, legatorumque præsentiam, ita ut thesauros Domini ingenti cum superbia jactaret, hanc reprehensionem a Deo mem reit; unde ait Scriptura : ‹ Non juxta beneficia quæ acceperat retribuit, quia elevatum est cor ejus; immemor patris sui Davidis qui dicit : « Domine, non est exaltatum cor meum,, sic primo, sed postea addit: • Exaltatus, humiliatus sum et conturbatus; › et : « Bonum mihi quia humiliasti me ut discam justificationes tuas. » Et venit ira Domini super eum, et super Judam, et super Je- rusalem et humiliatus est Ezechias ab elevatione cordis sui, et habitatores Jerusalem. Ipse vero Sennacherim postquam humana polestate majora niinatus esset Ezechiæ, suam agnoscere imbecilli- tatem coactus est. Cum enim uno impetu prima - que aggressione totam dirulurus Jerusalem videre- tur, omni exercita sine bello pugnaque amisso, se salvum esse satis habuit, aufugitque domum, ubi suis occisus est, ut suam agnosceret imbecillitatem judiciumque divinum subiret. Eodem modo Nabuchodonosor, postquam supra humanam naturam inſando facinore superbe elatus esset, tum hominum societate tum honoribus spo- liatus est, bestiarumque consors atque comes factus est; debita autem Deo gloria reddita, suam pro- priam recepit gloriam, humanæque naturæ terminos agnovit. Nam calamitatis finis fuit potentioris se confessio. In fœlicitate animas efferri testes sunt Ju- dæi; postquam enim e manibus Ægyptiorum liberati mare in-tumulum mutatum vidissent, ad idolola - triam declinaverunt et, pelago sine periculo tra- jecto, super terram naufragium passi sunt. Hoc Thebanorum dux Epaminondas optime noverat. Cum enim Lacedæmonios vicisset, postera die amicis suis tristis morensque visus est. Quibus. percontantibus quid ei doloris evenerit, ‹ Nihil, in- quit, sed beri me magis quam decebat exsultasse intellexi; itaque hodie nimiam de parta victoria lætitiam sponte corrigo, ne ex ea in tristitiam, in- D gruente calamitate, invitus et repugnante animo, incidam. ›—‹ Qui enim se exaltaverit huaðiliabitur, qui aulem se kumdiaveris exaltabitur. C LX. Regnum Manasses. Post Ezechiam regnavit Manasses filius ejus et fecit malum coram Domino et mortuus est anno regni sui quinquagesimo quinto. Is impietate omnes superiores reges superavit, simulacrorum cultu et homicidiis. Magnum illum Isaiam serra dissecuit et notæ. Varie lectiones of Pse cod. " [ Par. xx x1, 25. Ps. cxxx, 1. εod. LIZWI, 15. Ps. CXVII, xt. Cod. 7i Matth. sxi1, 12, "697 (4489) Ced. 194,12 195,3; II Reg. xxi, ; Il Par. xxviii, 4.

καὶ τὴν τῆς νίκης υπόθεσιν ἀλαζονείας διαδέξηται " & πόλεμος, ὅπερ καὶ πέπονθε μικρὴν ὕστερον. Περιχα ρεὶς γὰρ μάλα γενόμενος ἐπὶ τῇ παρὰ προσδοκίαν εὐῤῥωστίᾳ καὶ ἐπὶ τῇ τῶν πρεσβευτών παρουσία, τοσοῦτον ὡς καὶ τοὺς θησαυροὺς Κυρίου ἐκ πολλῆς μεγαλοφροσύνης θριαμβεῦσαι, δέχεται τὸ ῥηθὲν εἰσ κότως ἐπιτίμιον, ὅθεν φησίν οι. • Καὶ οὐ κατὰ τὸ ἀνταπόδομα, ὁ ἀνταπέδωκεν αὐτῷ Κύριος ὁ Θεὸς, ἀνταπέδωκεν (12) Εζεκίας, ἀλλ᾽ ὑψώθη ἡ καρδία αὐτοῦ, ὁ ἐπιλαθόμενος τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Δαυΐδ φά- σκοντος • Κύριο, οὐχ ὑψώθη σε ἡ καρδία μου·, δηλαδή πρότερον, ἀλλ᾽ ὕστερον ει οὑψωθεὶς έταπει νώθην καὶ ἐξηπορεύθηνων καί · ο 'Αγαθόν μοι, ὅτι σταπείνωσάς με, ὅπως ἂν μάθω τὰ δικαιώματά - Καὶ ἐγένετο ἐπ' αὐτὸν ὀργὴ καὶ ἐπὶ Ἰούδαν, καὶ ἐπὶ Ἱερουσαλήμ, καὶ ἐταπεινώθη Εζεκίας ἀπὸ τοῦ ὕψους τῆς καρδίας αὐτοῦ καὶ οἱ κάτοικοι Ἱερου σαλήμ. "Αμέλει γέ τοι καὶ Σεναχειρίμ, ἐπειδὴ μεί ζονα δυνάμεως ἀνθρωπίνης ἠπείλησε τῷ ᾿Εζεκίᾳ, τούτου χάριν ἔγνω τῆς οἰκείας ἀσθενείας τὴν οὐθενό τητα· ὁ γὰρ ἐπιδρομής " καὶ αὐτοβοῆς προσδοκήσας ὅλην τὴν Ιερουσαλήμ, πᾶσαν τὴν στρατιάν σχεδόν ἄνευ πολέμου καὶ μάχης ἀποβαλών, ἀγαθὸν ἡγήσατο διασωθῆναι μόνος καὶ διαφυγών οἴκαδε ὑπὸ τῶν γνοίη καὶ μὴ διαδράσῃ τὴν δίκην. σου. Σ - οἰκείων ἀνηρέθη, όπως καὶ τὴν οἰκείαν ἀσθένειαν Οὕτω γε μὴν καὶ Ναβουχοδονόσωρ, ὁπόταν ἐπέκεινα τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως καὶ φρονήσας καὶ πράξας ἐφωράθη, τότε τῆς τῶν ἀνθρώπων μὲν ἐξηλάθη συνουσίας τε καὶ τιμῆς, τοῖς δὲ θηρίοις συνέστιος καὶ σύνοικος γέγονεν. Ηνίκα δὲ τὴν προσήκουσαν ἔσχε περὶ Θεοῦ δόξαν, τότε τὴν οἰκείαν δόξαν ἀπέλα- δεν καὶ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως τὰ μέτρα διέγνωκεν· τῆς γὰρ συμφοράς ἦν ὄρος ἡ τοῦ κρείττονος ἐπί γνωσις. Οτι δὲ ἀπὸ χαρᾶς αίρονται πάντω; αἱ ψυχαί, ἔδειξαν οἱ Ἰουδαῖοι· ὅτε γὰρ ἀπηλλάγησαν τῶν Αἰ- γυπτίων καὶ εἶδον τὸν βυθὸν τάφον γεγενημένον, τότε εἰς εἰδωλολατρείαν ἐτράπησαν, καὶ τὴν θάλασ σαν διαβάντες ἀκινδύνων, εἰς τὴν γὴν ἐναυάγησαν, ἔθεν ὁ Θηβαίων στρατηγὸς Επαμεινόνδας, ἄριστα τοῦτο εἰδὼς, Δακεδαιμονίους νικήσας, τῇ ἑξῆς ὤφθη της φίλοις κατηφής και στυγνό;· τῶν δὲ ἐρωτησάν- των « Μή τι λυπηρὸν συνέβη ; » ἀπεκρίνατο ο Ουχι, φησί, ἀλλὰ χθὲς ᾐσθόμην ἑαυτὸν μείζον ἢ καλώς ἔχειν φρονήσαντα· διὸ σήμεραν τὴν ἀμετρίαν και λάζω το τῆς χαρᾶς καὶ νίκης εκουσίως, μήπω; ἐκ τούτης εἰς λύπην καὶ ἥτταν ἀκούσιον καταντήσω. * Καὶ γὰρ πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, ὁ δὲ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται. - . Ξ'. Βασιλεία Μανασσή. * Μετὰ δὲ Εζεκίαν ἐβασίλευσε Μανασσής, (5) υἱὸς αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἀπέθανε βασιλεύσας ἔτη νε'. (2) "Ος παρανομώ. τατος ὑπὲρ πάντας τοὺς ἔμπροσθεν βασιλεῖς ὑπάρα χων ἐπὶ εἰδωλομανία τε καὶ αἱματεκχυσίᾳ, καὶ τὸν το αλαζωνίας διαδέξεται το εξεπορήθην LΧΧ. σε ἐπιδρομῇ καὶ αὐτοβος π. λαβεῖν το κωλάζω, CHRONICON. - LIB. 11. cerent et victoria jactantin bellum nuntiaret, quod B paulo post expertus est. Multo repletus gaudio, ob receptam contra spem valetudinem, legatorumque præsentiam, ita ut thesauros Domini ingenti cum superbia jactaret, hanc reprehensionem a Deo mem reit; unde ait Scriptura : ‹ Non juxta beneficia quæ acceperat retribuit, quia elevatum est cor ejus; immemor patris sui Davidis qui dicit : « Domine, non est exaltatum cor meum,, sic primo, sed postea addit: • Exaltatus, humiliatus sum et conturbatus; › et : « Bonum mihi quia humiliasti me ut discam justificationes tuas. » Et venit ira Domini super eum, et super Judam, et super Je- rusalem et humiliatus est Ezechias ab elevatione cordis sui, et habitatores Jerusalem. Ipse vero Sennacherim postquam humana polestate majora niinatus esset Ezechiæ, suam agnoscere imbecilli- tatem coactus est. Cum enim uno impetu prima - que aggressione totam dirulurus Jerusalem videre- tur, omni exercita sine bello pugnaque amisso, se salvum esse satis habuit, aufugitque domum, ubi suis occisus est, ut suam agnosceret imbecillitatem judiciumque divinum subiret. Eodem modo Nabuchodonosor, postquam supra humanam naturam inſando facinore superbe elatus esset, tum hominum societate tum honoribus spo- liatus est, bestiarumque consors atque comes factus est; debita autem Deo gloria reddita, suam pro- priam recepit gloriam, humanæque naturæ terminos agnovit. Nam calamitatis finis fuit potentioris se confessio. In fœlicitate animas efferri testes sunt Ju- dæi; postquam enim e manibus Ægyptiorum liberati mare in-tumulum mutatum vidissent, ad idolola - triam declinaverunt et, pelago sine periculo tra- jecto, super terram naufragium passi sunt. Hoc Thebanorum dux Epaminondas optime noverat. Cum enim Lacedæmonios vicisset, postera die amicis suis tristis morensque visus est. Quibus. percontantibus quid ei doloris evenerit, ‹ Nihil, in- quit, sed beri me magis quam decebat exsultasse intellexi; itaque hodie nimiam de parta victoria lætitiam sponte corrigo, ne ex ea in tristitiam, in- D gruente calamitate, invitus et repugnante animo, incidam. ›—‹ Qui enim se exaltaverit huaðiliabitur, qui aulem se kumdiaveris exaltabitur. C LX. Regnum Manasses. Post Ezechiam regnavit Manasses filius ejus et fecit malum coram Domino et mortuus est anno regni sui quinquagesimo quinto. Is impietate omnes superiores reges superavit, simulacrorum cultu et homicidiis. Magnum illum Isaiam serra dissecuit et notæ. Varie lectiones of Pse cod. " [ Par. xx x1, 25. Ps. cxxx, 1. εod. LIZWI, 15. Ps. CXVII, xt. Cod. 7i Matth. sxi1, 12, "697 (4489) Ced. 194,12 195,3; II Reg. xxi, ; Il Par. xxviii, 4.

καὶ τὴν τῆς νίκης υπόθεσιν ἀλαζονείας διαδέξηται " & πόλεμος, ὅπερ καὶ πέπονθε μικρὴν ὕστερον. Περιχα ρεὶς γὰρ μάλα γενόμενος ἐπὶ τῇ παρὰ προσδοκίαν εὐῤῥωστίᾳ καὶ ἐπὶ τῇ τῶν πρεσβευτών παρουσία, τοσοῦτον ὡς καὶ τοὺς θησαυροὺς Κυρίου ἐκ πολλῆς μεγαλοφροσύνης θριαμβεῦσαι, δέχεται τὸ ῥηθὲν εἰσ κότως ἐπιτίμιον, ὅθεν φησίν οι. • Καὶ οὐ κατὰ τὸ ἀνταπόδομα, ὁ ἀνταπέδωκεν αὐτῷ Κύριος ὁ Θεὸς, ἀνταπέδωκεν (12) Εζεκίας, ἀλλ᾽ ὑψώθη ἡ καρδία αὐτοῦ, ὁ ἐπιλαθόμενος τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Δαυΐδ φά- σκοντος • Κύριο, οὐχ ὑψώθη σε ἡ καρδία μου·, δηλαδή πρότερον, ἀλλ᾽ ὕστερον ει οὑψωθεὶς έταπει νώθην καὶ ἐξηπορεύθηνων καί · ο 'Αγαθόν μοι, ὅτι σταπείνωσάς με, ὅπως ἂν μάθω τὰ δικαιώματά - Καὶ ἐγένετο ἐπ' αὐτὸν ὀργὴ καὶ ἐπὶ Ἰούδαν, καὶ ἐπὶ Ἱερουσαλήμ, καὶ ἐταπεινώθη Εζεκίας ἀπὸ τοῦ ὕψους τῆς καρδίας αὐτοῦ καὶ οἱ κάτοικοι Ἱερου σαλήμ. "Αμέλει γέ τοι καὶ Σεναχειρίμ, ἐπειδὴ μεί ζονα δυνάμεως ἀνθρωπίνης ἠπείλησε τῷ ᾿Εζεκίᾳ, τούτου χάριν ἔγνω τῆς οἰκείας ἀσθενείας τὴν οὐθενό τητα· ὁ γὰρ ἐπιδρομής " καὶ αὐτοβοῆς προσδοκήσας ὅλην τὴν Ιερουσαλήμ, πᾶσαν τὴν στρατιάν σχεδόν ἄνευ πολέμου καὶ μάχης ἀποβαλών, ἀγαθὸν ἡγήσατο διασωθῆναι μόνος καὶ διαφυγών οἴκαδε ὑπὸ τῶν γνοίη καὶ μὴ διαδράσῃ τὴν δίκην. σου. Σ - οἰκείων ἀνηρέθη, όπως καὶ τὴν οἰκείαν ἀσθένειαν Οὕτω γε μὴν καὶ Ναβουχοδονόσωρ, ὁπόταν ἐπέκεινα τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως καὶ φρονήσας καὶ πράξας ἐφωράθη, τότε τῆς τῶν ἀνθρώπων μὲν ἐξηλάθη συνουσίας τε καὶ τιμῆς, τοῖς δὲ θηρίοις συνέστιος καὶ σύνοικος γέγονεν. Ηνίκα δὲ τὴν προσήκουσαν ἔσχε περὶ Θεοῦ δόξαν, τότε τὴν οἰκείαν δόξαν ἀπέλα- δεν καὶ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως τὰ μέτρα διέγνωκεν· τῆς γὰρ συμφοράς ἦν ὄρος ἡ τοῦ κρείττονος ἐπί γνωσις. Οτι δὲ ἀπὸ χαρᾶς αίρονται πάντω; αἱ ψυχαί, ἔδειξαν οἱ Ἰουδαῖοι· ὅτε γὰρ ἀπηλλάγησαν τῶν Αἰ- γυπτίων καὶ εἶδον τὸν βυθὸν τάφον γεγενημένον, τότε εἰς εἰδωλολατρείαν ἐτράπησαν, καὶ τὴν θάλασ σαν διαβάντες ἀκινδύνων, εἰς τὴν γὴν ἐναυάγησαν, ἔθεν ὁ Θηβαίων στρατηγὸς Επαμεινόνδας, ἄριστα τοῦτο εἰδὼς, Δακεδαιμονίους νικήσας, τῇ ἑξῆς ὤφθη της φίλοις κατηφής και στυγνό;· τῶν δὲ ἐρωτησάν- των « Μή τι λυπηρὸν συνέβη ; » ἀπεκρίνατο ο Ουχι, φησί, ἀλλὰ χθὲς ᾐσθόμην ἑαυτὸν μείζον ἢ καλώς ἔχειν φρονήσαντα· διὸ σήμεραν τὴν ἀμετρίαν και λάζω το τῆς χαρᾶς καὶ νίκης εκουσίως, μήπω; ἐκ τούτης εἰς λύπην καὶ ἥτταν ἀκούσιον καταντήσω. * Καὶ γὰρ πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, ὁ δὲ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται. - . Ξ'. Βασιλεία Μανασσή. * Μετὰ δὲ Εζεκίαν ἐβασίλευσε Μανασσής, (5) υἱὸς αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἀπέθανε βασιλεύσας ἔτη νε'. (2) "Ος παρανομώ. τατος ὑπὲρ πάντας τοὺς ἔμπροσθεν βασιλεῖς ὑπάρα χων ἐπὶ εἰδωλομανία τε καὶ αἱματεκχυσίᾳ, καὶ τὸν το αλαζωνίας διαδέξεται το εξεπορήθην LΧΧ. σε ἐπιδρομῇ καὶ αὐτοβος π. λαβεῖν το κωλάζω, CHRONICON. - LIB. 11. cerent et victoria jactantin bellum nuntiaret, quod B paulo post expertus est. Multo repletus gaudio, ob receptam contra spem valetudinem, legatorumque præsentiam, ita ut thesauros Domini ingenti cum superbia jactaret, hanc reprehensionem a Deo mem reit; unde ait Scriptura : ‹ Non juxta beneficia quæ acceperat retribuit, quia elevatum est cor ejus; immemor patris sui Davidis qui dicit : « Domine, non est exaltatum cor meum,, sic primo, sed postea addit: • Exaltatus, humiliatus sum et conturbatus; › et : « Bonum mihi quia humiliasti me ut discam justificationes tuas. » Et venit ira Domini super eum, et super Judam, et super Je- rusalem et humiliatus est Ezechias ab elevatione cordis sui, et habitatores Jerusalem. Ipse vero Sennacherim postquam humana polestate majora niinatus esset Ezechiæ, suam agnoscere imbecilli- tatem coactus est. Cum enim uno impetu prima - que aggressione totam dirulurus Jerusalem videre- tur, omni exercita sine bello pugnaque amisso, se salvum esse satis habuit, aufugitque domum, ubi suis occisus est, ut suam agnosceret imbecillitatem judiciumque divinum subiret. Eodem modo Nabuchodonosor, postquam supra humanam naturam inſando facinore superbe elatus esset, tum hominum societate tum honoribus spo- liatus est, bestiarumque consors atque comes factus est; debita autem Deo gloria reddita, suam pro- priam recepit gloriam, humanæque naturæ terminos agnovit. Nam calamitatis finis fuit potentioris se confessio. In fœlicitate animas efferri testes sunt Ju- dæi; postquam enim e manibus Ægyptiorum liberati mare in-tumulum mutatum vidissent, ad idolola - triam declinaverunt et, pelago sine periculo tra- jecto, super terram naufragium passi sunt. Hoc Thebanorum dux Epaminondas optime noverat. Cum enim Lacedæmonios vicisset, postera die amicis suis tristis morensque visus est. Quibus. percontantibus quid ei doloris evenerit, ‹ Nihil, in- quit, sed beri me magis quam decebat exsultasse intellexi; itaque hodie nimiam de parta victoria lætitiam sponte corrigo, ne ex ea in tristitiam, in- D gruente calamitate, invitus et repugnante animo, incidam. ›—‹ Qui enim se exaltaverit huaðiliabitur, qui aulem se kumdiaveris exaltabitur. C LX. Regnum Manasses. Post Ezechiam regnavit Manasses filius ejus et fecit malum coram Domino et mortuus est anno regni sui quinquagesimo quinto. Is impietate omnes superiores reges superavit, simulacrorum cultu et homicidiis. Magnum illum Isaiam serra dissecuit et notæ. Varie lectiones of Pse cod. " [ Par. xx x1, 25. Ps. cxxx, 1. εod. LIZWI, 15. Ps. CXVII, xt. Cod. 7i Matth. sxi1, 12, "697 (4489) Ced. 194,12 195,3; II Reg. xxi, ; Il Par. xxviii, 4.

ἐδούλευσεν αὐτοῖς, κ ι καὶ ἐποίησεν ἐγγαστρι- Α μύθους, καὶ γνώστας επλήθυνεν καὶ ἐκληδονίζετο, στρατιὰν μὲν λέγει τοῦ οὐρανοῦ τὸν ἥλιον καὶ τὴν σελήνην καὶ τοὺς ἀστέρας, κληδονισμὸν δὲ τὰς διὰ • τῶν λόγων παρατηρήσεις, γαστριμυθίαν δὲ τὰς διὰ τῆς γαστρὸς ψευδομαντείας, οἰωνισμὸν δὲ τὰς διὰ τῶν πτηνών περιεργείας, γνώστας δὲ τοὺς δι' ήπατος ἢ ἄλλως πῶς μαντευομένους καὶ προφητεύοντας δαιμονίως, περὶ ὧν εἶπεν ὁ Θεὸς πρὸς Ἱερεμίαν ο Οράσεις ψευδείς, καὶ μαντείας, καὶ οἰωνίσματα, καὶ προαιρέσεις καρδίας αὐτῶν (434) αὐτοὶ προφη- τεύουσιν. » ὁ μέγας Χρυσόστομος, ἡ μέν ἐστι πνευματική, ἡ δὲ διαβολική· λέγονται γὰρ παρ' ἐκείνοις ὁμωνύμω; προφητείαι· ἡ δὲ μέση τούτων, φυσική τις ἢ τεχνική, ἡ δὲ κοινὴ καὶ δημώδης. Τῆς μὲν οὖν πνευματικῆς προηγουμένως μὲν τοῖς ἁγίοις μέτεστιν, δι' οίκονο μίας δὲ τοῖς μή τοιούτοις ὡς τῷ Φαραώ, καὶ Βα- λαάμ, καὶ Ναβουχοδονόσωρ, καὶ Καϊάφα, τῆς δὲ διαβολικῆς τοῖς τούτου μόνον θεραπευταῖς· αὐτοῦ γὰρ οἱ ἀλευρομάντεις καὶ κριθομάντεις, καὶ ἡ διὰ τῶν μωρίων τὰ θεῖα μαντευομένη Πυθία, καὶ ἡ διὰ δρυός, καὶ ἡ Δοδώνης ιέρεια· καὶ μέντοι καὶ ἡ διὰ σπλάγχνων και πτήσεων ὀρνέων καὶ κλαγγών, συμ- βόλων τε καὶ πταρμῶν, κληδόνων καὶ βροντῆς, μυῶν τε καὶ γαλῆς, καὶ τρισμῶν ξύλου, καὶ ὤτων ἤχου, καὶ παλμῶν σώματος, καὶ δι᾿ ὀνόματος νεκρῶν, καὶ μυρίων τοιούτων· ἡ γὰρ δι' ὀνείρων καὶ παρ' ἡμῖν διὰ κατοχῆς μὲν καὶ αὐτή, ἡ δὲ πρόγνωσις αὐτοῖς, οὐ δι' ἀρετῆς ὡς ἡμῖν, ἀλλὰ διά τινος και κοτεχνίας· καὶ ὁ μὲν Θεὸς προλέγων καὶ λύσιν ὑποτίθεται, καὶ τὸ πέρας μετά πάσης ἀκριβείας γίνεται· ἐκεῖνοι δὲ κατὰ συμβεβηκὸς ἔν τισιν ἀλη- θεύσαντες, ἐν τοῖς πλείοσι διήμαρτον. Καὶ τοιαύτη μὲν ἤ τε θεία και διαβολική προφητεία. Φυσικὴ δὲ ἡ τῶν ἀλόγων· χελιδόνες γὰρ καὶ γερανοὶ καὶ μύρο μηκες ἐπίοντος χειμῶνος αἰσθάνονται, ἔχινοί τε καὶ ἀλκύονες, φύσει τοῦτο κτησάμενοι. Η δὲ τεχνική προφητεία παρὰ ἰατροῖς καὶ συμβόλοις καὶ κυβερ νήταις· οἱ μὲν γὰρ ἀῤῥωστείας καὶ τὰς λύσεις τού- των προλέγουσιν· οἱ δὲ πνευμάτων μεταβολὴν, οἱ δὲ τοῦ μέλλοντος συνέπειν καταστοχάζοντες ". Ἡ δὲ κοινὴ καὶ δημώδης τοῦ μέλλοντος γνώσις, οἷον ὅτι μετὰ μῆνας γ' ὁ χειμών γίνεται πάντες γὰρ ἔχουσι τὰς περιόδων προτερήσεις· οὐδὲν γὰρ, εἰ καὶ δαί- μονες πρόγνωσιν ἔχοιεν τ8 όπου γε καὶ μύρμηκες ἔχουσι · καὶ δεινοὶ ἄνθρωποι τοῦ μέλλοντος κατα στοχασταί εἰσιν, ἀλλ᾽ οὐχ ὡς πάντως πάντα εἰδέναι, ἐπεὶ καὶ ὁ διάβολος προεφήτευσεν εἰπών • Του γινώσκειν καλὸν καὶ πονηρόν, » καὶ ἐγένετο. Καὶ πάλιν ὁ Βαλαὰμ προείπεν, ὅτι ' Πόρνους στῆσον, καὶ προδοθήσεται δι' αὐτῶν Ἱερουσαλὴμ', καὶ ἐγένετο οὕτως, ὅπερ στοχασμός ἐστι μᾶλλον ἢ πρόῤῥησι; - καὶ οὐδὲν παράδοξον αἱ τοιαῦται προφητείαι ἔχουσιν. νι, Α "Ωσπερ γὰρ τρία είδη προφητείας ειρήκαμεν πάλαι ὅτι α' μὲν εἶδος προφητείας τὸ εἰπεῖν, β' δὲ τὸ δι' ἔργου, γ' τὸ δι' ἔργου καὶ λόγους ο καὶ τὴν λύσιν 3ο συνέσει καταστοχάζουσιν ? ἔχειν Ισραήλ ἐν τῷ ἀναγινώσκειν τί αὐτὸν εἰσο.. - CHRONICON. LIB. II. B vestigationes; incantatores, cos qui per viscerun inspectionem aut alio medio prophetant et diabo- lice ominantur. De quibus Deus ad Jeremiam ait : Visionem mendacem et divinationem et fraudu - lentiam et seductionem cordis sui prophetant vo- bis. » Prophetia enim, ut dicit magnus Chrysos- tomus duplex genus est; unum divinum, alterum diabolicum ; eodem autem nomine ab hominibus vocantur. Est autem et tertia prophetia quæ est in- • ter duos media et est a natura vel ab arte et com- munis est hominibus. Divinum prophetiæ genus quando viris non sanctis, ut Pharaoni, Balaam, Nabuchodonosor et Caiplæ ; diabolicum autem iis solis qui huic arti nefandæ sunt dediti. Huic vero arti student et vates, et augures, et per plantas di- vina portendens Pythia, et per quercum Dodonia sacerdos. Illa etiam est diabolica prophetia quæ vi. sceribus auspiciis, symbolis, sternutationibus, prae sagis clamoribus, tonitruum fragoribus, musculi, mustelis, acutis ligni sonis, aurium tinnitu, corpu- ris fremitu, mortuorum evocatione, multisque ejus- modi artibus utitur. Ejusdem naturæ sunt nobis quoque somnioruin interpretationes; præsagia au- tem ab iis non sicut apud nos ex virtute, sed e maleficio aliquo deducuntur. Deus quando fu- tura denuntial, solutionem promittit, resque de- nuntiata maxima cum diligentia fieri solet. Isti vero homines aliquando fortuito veritatem prænun- tiant, sæpius autem mendacium. Ea est divina at- C que diabolica prophetia. Naturalis prophetia ad animalia ratione carentia pertinet. Hirundines ; grues et formicæ præsentiunt, pariter et echini et alcyones quadam arte, peritia ab ipsa natura his insita. Prophetia vero quæ ab arte ht ad medicos, duces et gubernatores pertinet; quorum alii invale- tudines mortesque prænuntiant, alii ventorum mutationes, alii futuri consequentiam vaticinantur. Communis autem ac vulgaris futuri scientia hæc est, verbi gratia, tribus mensibus elapsis biems fieri solet; omnes enim quæ statuto tempore eveniunt, speculantur, quid mirum si ipsi dæmones præ- scientiam habeant quam et formica possident? Periti homines futura vaticinantur, sed omnia non omnino certo noverunt. Diabolus de homine pro- phetavit dicens : • Scientiam boni et mali, labe- bit, et factum est ita. Iterum Balaam prædixit se malos concitaturum a quibus Jerusalem vastaretur, et factum est ita. Inde conjectura naturalis meliur est tali prophetia, illæ tamen prophetiæ nihil in- credibile habent. D Variæ lectiones et notæ. || A Par. xxx, 6. * Jer. xiv. 14. * cod. εod. codex. . Gen. 111, 5. * Num.xxiv, 24? • (Mar- ginalis.) A secunda manu leguntur erasa quædam (7) • Τῶν γὰρ προφητειών, ὥς φησιν sanctis præsertim datur, et ordinatione divina ali-

ἐδούλευσεν αὐτοῖς, κ ι καὶ ἐποίησεν ἐγγαστρι- Α μύθους, καὶ γνώστας επλήθυνεν καὶ ἐκληδονίζετο, στρατιὰν μὲν λέγει τοῦ οὐρανοῦ τὸν ἥλιον καὶ τὴν σελήνην καὶ τοὺς ἀστέρας, κληδονισμὸν δὲ τὰς διὰ • τῶν λόγων παρατηρήσεις, γαστριμυθίαν δὲ τὰς διὰ τῆς γαστρὸς ψευδομαντείας, οἰωνισμὸν δὲ τὰς διὰ τῶν πτηνών περιεργείας, γνώστας δὲ τοὺς δι' ήπατος ἢ ἄλλως πῶς μαντευομένους καὶ προφητεύοντας δαιμονίως, περὶ ὧν εἶπεν ὁ Θεὸς πρὸς Ἱερεμίαν ο Οράσεις ψευδείς, καὶ μαντείας, καὶ οἰωνίσματα, καὶ προαιρέσεις καρδίας αὐτῶν (434) αὐτοὶ προφη- τεύουσιν. » ὁ μέγας Χρυσόστομος, ἡ μέν ἐστι πνευματική, ἡ δὲ διαβολική· λέγονται γὰρ παρ' ἐκείνοις ὁμωνύμω; προφητείαι· ἡ δὲ μέση τούτων, φυσική τις ἢ τεχνική, ἡ δὲ κοινὴ καὶ δημώδης. Τῆς μὲν οὖν πνευματικῆς προηγουμένως μὲν τοῖς ἁγίοις μέτεστιν, δι' οίκονο μίας δὲ τοῖς μή τοιούτοις ὡς τῷ Φαραώ, καὶ Βα- λαάμ, καὶ Ναβουχοδονόσωρ, καὶ Καϊάφα, τῆς δὲ διαβολικῆς τοῖς τούτου μόνον θεραπευταῖς· αὐτοῦ γὰρ οἱ ἀλευρομάντεις καὶ κριθομάντεις, καὶ ἡ διὰ τῶν μωρίων τὰ θεῖα μαντευομένη Πυθία, καὶ ἡ διὰ δρυός, καὶ ἡ Δοδώνης ιέρεια· καὶ μέντοι καὶ ἡ διὰ σπλάγχνων και πτήσεων ὀρνέων καὶ κλαγγών, συμ- βόλων τε καὶ πταρμῶν, κληδόνων καὶ βροντῆς, μυῶν τε καὶ γαλῆς, καὶ τρισμῶν ξύλου, καὶ ὤτων ἤχου, καὶ παλμῶν σώματος, καὶ δι᾿ ὀνόματος νεκρῶν, καὶ μυρίων τοιούτων· ἡ γὰρ δι' ὀνείρων καὶ παρ' ἡμῖν διὰ κατοχῆς μὲν καὶ αὐτή, ἡ δὲ πρόγνωσις αὐτοῖς, οὐ δι' ἀρετῆς ὡς ἡμῖν, ἀλλὰ διά τινος και κοτεχνίας· καὶ ὁ μὲν Θεὸς προλέγων καὶ λύσιν ὑποτίθεται, καὶ τὸ πέρας μετά πάσης ἀκριβείας γίνεται· ἐκεῖνοι δὲ κατὰ συμβεβηκὸς ἔν τισιν ἀλη- θεύσαντες, ἐν τοῖς πλείοσι διήμαρτον. Καὶ τοιαύτη μὲν ἤ τε θεία και διαβολική προφητεία. Φυσικὴ δὲ ἡ τῶν ἀλόγων· χελιδόνες γὰρ καὶ γερανοὶ καὶ μύρο μηκες ἐπίοντος χειμῶνος αἰσθάνονται, ἔχινοί τε καὶ ἀλκύονες, φύσει τοῦτο κτησάμενοι. Η δὲ τεχνική προφητεία παρὰ ἰατροῖς καὶ συμβόλοις καὶ κυβερ νήταις· οἱ μὲν γὰρ ἀῤῥωστείας καὶ τὰς λύσεις τού- των προλέγουσιν· οἱ δὲ πνευμάτων μεταβολὴν, οἱ δὲ τοῦ μέλλοντος συνέπειν καταστοχάζοντες ". Ἡ δὲ κοινὴ καὶ δημώδης τοῦ μέλλοντος γνώσις, οἷον ὅτι μετὰ μῆνας γ' ὁ χειμών γίνεται πάντες γὰρ ἔχουσι τὰς περιόδων προτερήσεις· οὐδὲν γὰρ, εἰ καὶ δαί- μονες πρόγνωσιν ἔχοιεν τ8 όπου γε καὶ μύρμηκες ἔχουσι · καὶ δεινοὶ ἄνθρωποι τοῦ μέλλοντος κατα στοχασταί εἰσιν, ἀλλ᾽ οὐχ ὡς πάντως πάντα εἰδέναι, ἐπεὶ καὶ ὁ διάβολος προεφήτευσεν εἰπών • Του γινώσκειν καλὸν καὶ πονηρόν, » καὶ ἐγένετο. Καὶ πάλιν ὁ Βαλαὰμ προείπεν, ὅτι ' Πόρνους στῆσον, καὶ προδοθήσεται δι' αὐτῶν Ἱερουσαλὴμ', καὶ ἐγένετο οὕτως, ὅπερ στοχασμός ἐστι μᾶλλον ἢ πρόῤῥησι; - καὶ οὐδὲν παράδοξον αἱ τοιαῦται προφητείαι ἔχουσιν. νι, Α "Ωσπερ γὰρ τρία είδη προφητείας ειρήκαμεν πάλαι ὅτι α' μὲν εἶδος προφητείας τὸ εἰπεῖν, β' δὲ τὸ δι' ἔργου, γ' τὸ δι' ἔργου καὶ λόγους ο καὶ τὴν λύσιν 3ο συνέσει καταστοχάζουσιν ? ἔχειν Ισραήλ ἐν τῷ ἀναγινώσκειν τί αὐτὸν εἰσο.. - CHRONICON. LIB. II. B vestigationes; incantatores, cos qui per viscerun inspectionem aut alio medio prophetant et diabo- lice ominantur. De quibus Deus ad Jeremiam ait : Visionem mendacem et divinationem et fraudu - lentiam et seductionem cordis sui prophetant vo- bis. » Prophetia enim, ut dicit magnus Chrysos- tomus duplex genus est; unum divinum, alterum diabolicum ; eodem autem nomine ab hominibus vocantur. Est autem et tertia prophetia quæ est in- • ter duos media et est a natura vel ab arte et com- munis est hominibus. Divinum prophetiæ genus quando viris non sanctis, ut Pharaoni, Balaam, Nabuchodonosor et Caiplæ ; diabolicum autem iis solis qui huic arti nefandæ sunt dediti. Huic vero arti student et vates, et augures, et per plantas di- vina portendens Pythia, et per quercum Dodonia sacerdos. Illa etiam est diabolica prophetia quæ vi. sceribus auspiciis, symbolis, sternutationibus, prae sagis clamoribus, tonitruum fragoribus, musculi, mustelis, acutis ligni sonis, aurium tinnitu, corpu- ris fremitu, mortuorum evocatione, multisque ejus- modi artibus utitur. Ejusdem naturæ sunt nobis quoque somnioruin interpretationes; præsagia au- tem ab iis non sicut apud nos ex virtute, sed e maleficio aliquo deducuntur. Deus quando fu- tura denuntial, solutionem promittit, resque de- nuntiata maxima cum diligentia fieri solet. Isti vero homines aliquando fortuito veritatem prænun- tiant, sæpius autem mendacium. Ea est divina at- C que diabolica prophetia. Naturalis prophetia ad animalia ratione carentia pertinet. Hirundines ; grues et formicæ præsentiunt, pariter et echini et alcyones quadam arte, peritia ab ipsa natura his insita. Prophetia vero quæ ab arte ht ad medicos, duces et gubernatores pertinet; quorum alii invale- tudines mortesque prænuntiant, alii ventorum mutationes, alii futuri consequentiam vaticinantur. Communis autem ac vulgaris futuri scientia hæc est, verbi gratia, tribus mensibus elapsis biems fieri solet; omnes enim quæ statuto tempore eveniunt, speculantur, quid mirum si ipsi dæmones præ- scientiam habeant quam et formica possident? Periti homines futura vaticinantur, sed omnia non omnino certo noverunt. Diabolus de homine pro- phetavit dicens : • Scientiam boni et mali, labe- bit, et factum est ita. Iterum Balaam prædixit se malos concitaturum a quibus Jerusalem vastaretur, et factum est ita. Inde conjectura naturalis meliur est tali prophetia, illæ tamen prophetiæ nihil in- credibile habent. D Variæ lectiones et notæ. || A Par. xxx, 6. * Jer. xiv. 14. * cod. εod. codex. . Gen. 111, 5. * Num.xxiv, 24? • (Mar- ginalis.) A secunda manu leguntur erasa quædam (7) • Τῶν γὰρ προφητειών, ὥς φησιν sanctis præsertim datur, et ordinatione divina ali-

ΣΑ'. Βασιλεία Αμώς. * Μετὰ δὲ Μανασσήν ἐβασίλευσεν 'Αμώς, (δ) υἱός αὐτοῦ, (καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, και ἐσφάγη ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, βασιλεύσας) Στη β' * (2). Κατά τούτους τοὺς χρόνους Μίδας ὁ Φρύγιος έγνω ρίζετο (ὅστις διέλαβέ ποτε τὸ ἑαυτοῦ ἅρμα καὶ ἐλε θὼν εἰς τινα τόπον, καὶ τὸ ἅρμα περαιτέρω μὴ προβαῖνον, ἔστη τοῦ δρόμου, καὶ κτίσας ἐκεῖσε πάν λιν, ἐκάλεσεν αὐτὴν 'Αγκυραν, άγκυρα γάρ, σιδήριον πλοίον ποταμίου, ἐπισχόν * (435) τὸ ἅρμα, ἔστησε τὸν Μίδαν), ὅντινα ὦτα ἔχειν όνοῦ ἔλεγον. χοδονόσωρ καὶ τὸν Μανασσῆν ὁ Θεὸς παιδεύσας, εἰς τὴν βασιλείαν πάλιν αὐτοὺς ἐπανήγαγε, τὸν δὲ Βαλ- τάσαρ καὶ τὸν Ἀμὼς αὐτίκα τῆς βασιλείας και τῆς ζωῆς αἰσχίστως καὶ ἀσυγγνώστως ἀπεστέρησεν. Αλλ' εὔδηλον διὰ τὸ τὴν πατρικὴν ἀσέβειαν καὶ κακουργίαν αὐτοὺς μιμήσασθαι καὶ μὴ σωφρονισθέν τας ἐκ τῆς ἐκείνων παιδείας καὶ τιμωρίας, τὴν δὲ μετάνοιαν αὐτῶν καὶ ἐπιστροφὴν μὴ ζηλώσαντας· εἰκότως οὖν ὁ δίκαιος Κριτὴς ἐπ' ἐκείνους μὲν ῥητῷ χρόνῳ τὴν βασιλείαν περιώρισεν, τούτους δὲ οὐδε μιᾶς ἠξίωσε συγγνώμης· ἀλλ' ὥστε δὲ καὶ πάντα προορῶν ὁ Θεὸς τὰ ἑπόμενα, γινώσκει ἑκάστου καὶ τὸν τρόπον καὶ τὴν γνώμην ", ο ἐτάζων καρδίας καὶ νεφρούς, » καὶ συνιὼν εἰς πάντα τὰ ἔργα ἡμῶν, διὰ τοῦτο πάντων ἐκείνων μὲν προειδὼς τὴν μετα- μέλειαν, οὕτως τὰ κατ᾿ αὐτοὺς ᾠκονόμησεν, τούτων δὲ προβλέπων τὴν μέχρι τέλους ἀσέβειαν, τῷ θανάτῳ καταλύει τῆς κακουργίας καὶ σκληροκαρδίας και δυστροπίας τὴν αύξησιν. (4) Οπερ οὖν καὶ ἐν ταῖς ἀποστολικαῖς Διατάξεσιν ὑπεμφαίνων ὁ θεῖος λόγος, οὕτω πώς φησιν ἁμαρτάνων πειράζει * τὸν Θεὸν, ὡς μὴ ἐπεξιόντα τοῖς πονηροῖς, ὁ τοιοῦτος ἄφεσιν οὐχ ἕξει· κἂν λέγη παρ' ἑαυτῷ· "Οσιά μοι γένοντο, ότι πορεύσομαι ἐν τῇ ἀναστροφῇ τῆς πονηράς μου καρδία; (καὶ τότε μετανόησε)· τοιοῦτος γὰρ “ ἐγένετο ᾿Αμώς, ὁ τοῦ Μανασσῆ υἱός· φησὶ γὰρ ἡ Γραφή 18. ο Καλ παρελογίσατο Αμώς (ὁ τοῦ Μανασσῆ υἱός) λογισμόν παραβάσεως καὶ εἶπεν· Ο πατήρ μου πολλὰ ἐκ νεότητος παρενόμησε καὶ ἐν γήρες μετενόησεν ο καὶ νῦν ἐγὼ πορεύσομαι καθὼς ἐπιθυμεῖ ἡ ψυχή μου, καὶ ὕστερον ἐπιστρέψω προς Κύριον. Καὶ ποιήσα; τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου 1, εξω θρευσεν αὐτὸν ἐν τάχει, τι (1) Διὰ δὴ λες. πὸν ὄντως ἀληθῶς εἰπεῖν 10· ο Φοβερὸν τὸ ἐμπεσείν εἰς χεῖρας Θεοῦ ζώντας, ο τ ε Τίς γάρ, φησὶν ὁ προφήτης, σκληρός γενόμενος, ἐναντίον Κυρίου ὑπέμεινεν ; ο Όθεν ἐκβον Δαυΐδ σαφέστατα λέγων « Σήμερον, ἐὰν τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσητε, μὴ σκληρύνετε τας καρδίας ὑμῶν ὡς ἐν τῷ παρα Περὶ 'Αγκυρας τῆς πόλεως. ὁ Φρυγίας βασιλεὺς ἐτελεύτησε, ὅντινα ε. ἐν. ε. δ. ο 'Αγκυραν ἥτις ἐστὶ καὶ λέγεται ἄχρι τῆς 9. σήμερον "Αγκυρα της Φρυγίας Πακατιανής επισχών Ρs. Τοῦτο εἴρηται ἐν τῇ β βίβλῳ τῶν Διαταγῶν ἐν κεφαλαίῳ κ' (κγ'). ἁμαρτάνῃ πειράζων κ. μου τῆς π. Καὶ οὐκ ἐταπεινώθη εναντίον Κυρίου ὡς ἐτ. Μ. ὁ πατὴρ αὐτοῦ, ὅτι υἱὸς αὐτοῦ Αμὼν ἐπλήθυνε πλημμέλειαν [ εν γήρα μετέγνω καθά ἐποίησε ** τα παρὰ πάντας τοὺς γενομένου; ἔμπροσθεν αὐτοῦ καί LXI. Regnum Amos. GEORGII HAMARTOLI Post Manassem regnavit Amos Alius ejus, et fecit malum in conspectu Domini et orcisus est in domo sula, cum regnasset duos annos. Quo tempore Midas ille Phrygius innotescebat. Qui cum ascendisset in currum suum ut ad quemdam locum tenderet, curru subito stante cursui finem imposuit ibique arbem condidit quam Ancyram vocavit (ancyra enim est anchora ferrea, navis fluvialis).Hunc aures asininas habuisse dicunt. Non alienum mihi videtur inquirere qua de causa Deus, cum Nabuchodono- sor et Manassem castigasset, eos in regnum de nuo restituerit; Balthasar vero et Amos subito et reguo et vita ut venia indignos inglorie spoliaverit. Sane quis hi, patrum suorum facinora et impieta tem imitati, non autem eorum pœnitentiam el re- sipiscentiam, ideo justus Judex eos, dicto tempore, spoliavit, nullaque veuia dignos æstimavit. Quia Deus omnia dicta prænovit et cognoscit cujusque mores et sententiam ‹ scrutans corda et renes, et ' B intelligens omnia facta nostra, et omnium pani- tentiam prævidens, sic eos habuit, vidensque eorum impietatem usque ad mortein perseveraturam, faci- nora ab iis perpetrata et cordis duritiam ultus est. Quod in Constitutionibus apostolicis significans, sermo divinus ait : Si quis ex industria peccarit tentans Deum, quasi non sit vindictam a peccatore exacturus, bic veniam non accipiet etsi in corde suo dixerit: Me ipsum sanctificabo, et a perverso corde in conversionem redibo, et poenitentiam agam. c Talis fuit Amos Manassis Alius ; ait eniun Scriptura: ‹Cogitavit Amos Manassis filius cogitationem trans- gressionts, et dixit : Pater meus a juventute sua multa fecit contra legem et in senectute pœniten - tiam egit, et ego, nonne sequar desideria animæ meæ et postea ad Dominum redibo? Et cuin feciɓ- set malum coram Domino, percussit eum Dominus subito. Unde quam verum est dicere: «Horrendum est incidere in manus Dei viventis. ›—‹ Quis fortis corde Domino restitit, ait propheta, Sapiens corde est et fortis robore; quis restitit ei et pacem habuit?, Unde multa cum sapientia exclamat David dicens : ‹ Hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra, sicut in exacerbatione. › Quod bene interpretans ait Apostolus : « Videte, D fratres, ne forte sit in aliquo vestrum cor malum iu. credulitatis, discedendi a Deo vivo; sed adhortamjui vosmetipsos per singulos dies, donec hodie co, gnominatur, ut non obduretur quis ex vobis falla cia peccati. » › ‹ Varia lectiones et nolæ. . • (4556) Ced. 195, 4; Reg. xi, 18. 19; Par. xxx11, 21. Ced. 195, cod. cod. vi, . • Const. Const. Const. so xal Coust. Par. xxxi, 28. " Const. — Const, " Heb. x, 31. Const. Const. w x5 & 0; Long. "Jab. 1x, 4. "Ps. xev, 7,8. " - (3) Αξιον τοίνυν ἐπαπορῆσαι τί δήποτε τὸν Ναβου 8. • Ἐὰν δέ τις ἐκ παρατάξεως

ΣΑ'. Βασιλεία Αμώς. * Μετὰ δὲ Μανασσήν ἐβασίλευσεν 'Αμώς, (δ) υἱός αὐτοῦ, (καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, και ἐσφάγη ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, βασιλεύσας) Στη β' * (2). Κατά τούτους τοὺς χρόνους Μίδας ὁ Φρύγιος έγνω ρίζετο (ὅστις διέλαβέ ποτε τὸ ἑαυτοῦ ἅρμα καὶ ἐλε θὼν εἰς τινα τόπον, καὶ τὸ ἅρμα περαιτέρω μὴ προβαῖνον, ἔστη τοῦ δρόμου, καὶ κτίσας ἐκεῖσε πάν λιν, ἐκάλεσεν αὐτὴν 'Αγκυραν, άγκυρα γάρ, σιδήριον πλοίον ποταμίου, ἐπισχόν * (435) τὸ ἅρμα, ἔστησε τὸν Μίδαν), ὅντινα ὦτα ἔχειν όνοῦ ἔλεγον. χοδονόσωρ καὶ τὸν Μανασσῆν ὁ Θεὸς παιδεύσας, εἰς τὴν βασιλείαν πάλιν αὐτοὺς ἐπανήγαγε, τὸν δὲ Βαλ- τάσαρ καὶ τὸν Ἀμὼς αὐτίκα τῆς βασιλείας και τῆς ζωῆς αἰσχίστως καὶ ἀσυγγνώστως ἀπεστέρησεν. Αλλ' εὔδηλον διὰ τὸ τὴν πατρικὴν ἀσέβειαν καὶ κακουργίαν αὐτοὺς μιμήσασθαι καὶ μὴ σωφρονισθέν τας ἐκ τῆς ἐκείνων παιδείας καὶ τιμωρίας, τὴν δὲ μετάνοιαν αὐτῶν καὶ ἐπιστροφὴν μὴ ζηλώσαντας· εἰκότως οὖν ὁ δίκαιος Κριτὴς ἐπ' ἐκείνους μὲν ῥητῷ χρόνῳ τὴν βασιλείαν περιώρισεν, τούτους δὲ οὐδε μιᾶς ἠξίωσε συγγνώμης· ἀλλ' ὥστε δὲ καὶ πάντα προορῶν ὁ Θεὸς τὰ ἑπόμενα, γινώσκει ἑκάστου καὶ τὸν τρόπον καὶ τὴν γνώμην ", ο ἐτάζων καρδίας καὶ νεφρούς, » καὶ συνιὼν εἰς πάντα τὰ ἔργα ἡμῶν, διὰ τοῦτο πάντων ἐκείνων μὲν προειδὼς τὴν μετα- μέλειαν, οὕτως τὰ κατ᾿ αὐτοὺς ᾠκονόμησεν, τούτων δὲ προβλέπων τὴν μέχρι τέλους ἀσέβειαν, τῷ θανάτῳ καταλύει τῆς κακουργίας καὶ σκληροκαρδίας και δυστροπίας τὴν αύξησιν. (4) Οπερ οὖν καὶ ἐν ταῖς ἀποστολικαῖς Διατάξεσιν ὑπεμφαίνων ὁ θεῖος λόγος, οὕτω πώς φησιν ἁμαρτάνων πειράζει * τὸν Θεὸν, ὡς μὴ ἐπεξιόντα τοῖς πονηροῖς, ὁ τοιοῦτος ἄφεσιν οὐχ ἕξει· κἂν λέγη παρ' ἑαυτῷ· "Οσιά μοι γένοντο, ότι πορεύσομαι ἐν τῇ ἀναστροφῇ τῆς πονηράς μου καρδία; (καὶ τότε μετανόησε)· τοιοῦτος γὰρ “ ἐγένετο ᾿Αμώς, ὁ τοῦ Μανασσῆ υἱός· φησὶ γὰρ ἡ Γραφή 18. ο Καλ παρελογίσατο Αμώς (ὁ τοῦ Μανασσῆ υἱός) λογισμόν παραβάσεως καὶ εἶπεν· Ο πατήρ μου πολλὰ ἐκ νεότητος παρενόμησε καὶ ἐν γήρες μετενόησεν ο καὶ νῦν ἐγὼ πορεύσομαι καθὼς ἐπιθυμεῖ ἡ ψυχή μου, καὶ ὕστερον ἐπιστρέψω προς Κύριον. Καὶ ποιήσα; τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου 1, εξω θρευσεν αὐτὸν ἐν τάχει, τι (1) Διὰ δὴ λες. πὸν ὄντως ἀληθῶς εἰπεῖν 10· ο Φοβερὸν τὸ ἐμπεσείν εἰς χεῖρας Θεοῦ ζώντας, ο τ ε Τίς γάρ, φησὶν ὁ προφήτης, σκληρός γενόμενος, ἐναντίον Κυρίου ὑπέμεινεν ; ο Όθεν ἐκβον Δαυΐδ σαφέστατα λέγων « Σήμερον, ἐὰν τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσητε, μὴ σκληρύνετε τας καρδίας ὑμῶν ὡς ἐν τῷ παρα Περὶ 'Αγκυρας τῆς πόλεως. ὁ Φρυγίας βασιλεὺς ἐτελεύτησε, ὅντινα ε. ἐν. ε. δ. ο 'Αγκυραν ἥτις ἐστὶ καὶ λέγεται ἄχρι τῆς 9. σήμερον "Αγκυρα της Φρυγίας Πακατιανής επισχών Ρs. Τοῦτο εἴρηται ἐν τῇ β βίβλῳ τῶν Διαταγῶν ἐν κεφαλαίῳ κ' (κγ'). ἁμαρτάνῃ πειράζων κ. μου τῆς π. Καὶ οὐκ ἐταπεινώθη εναντίον Κυρίου ὡς ἐτ. Μ. ὁ πατὴρ αὐτοῦ, ὅτι υἱὸς αὐτοῦ Αμὼν ἐπλήθυνε πλημμέλειαν [ εν γήρα μετέγνω καθά ἐποίησε ** τα παρὰ πάντας τοὺς γενομένου; ἔμπροσθεν αὐτοῦ καί LXI. Regnum Amos. GEORGII HAMARTOLI Post Manassem regnavit Amos Alius ejus, et fecit malum in conspectu Domini et orcisus est in domo sula, cum regnasset duos annos. Quo tempore Midas ille Phrygius innotescebat. Qui cum ascendisset in currum suum ut ad quemdam locum tenderet, curru subito stante cursui finem imposuit ibique arbem condidit quam Ancyram vocavit (ancyra enim est anchora ferrea, navis fluvialis).Hunc aures asininas habuisse dicunt. Non alienum mihi videtur inquirere qua de causa Deus, cum Nabuchodono- sor et Manassem castigasset, eos in regnum de nuo restituerit; Balthasar vero et Amos subito et reguo et vita ut venia indignos inglorie spoliaverit. Sane quis hi, patrum suorum facinora et impieta tem imitati, non autem eorum pœnitentiam el re- sipiscentiam, ideo justus Judex eos, dicto tempore, spoliavit, nullaque veuia dignos æstimavit. Quia Deus omnia dicta prænovit et cognoscit cujusque mores et sententiam ‹ scrutans corda et renes, et ' B intelligens omnia facta nostra, et omnium pani- tentiam prævidens, sic eos habuit, vidensque eorum impietatem usque ad mortein perseveraturam, faci- nora ab iis perpetrata et cordis duritiam ultus est. Quod in Constitutionibus apostolicis significans, sermo divinus ait : Si quis ex industria peccarit tentans Deum, quasi non sit vindictam a peccatore exacturus, bic veniam non accipiet etsi in corde suo dixerit: Me ipsum sanctificabo, et a perverso corde in conversionem redibo, et poenitentiam agam. c Talis fuit Amos Manassis Alius ; ait eniun Scriptura: ‹Cogitavit Amos Manassis filius cogitationem trans- gressionts, et dixit : Pater meus a juventute sua multa fecit contra legem et in senectute pœniten - tiam egit, et ego, nonne sequar desideria animæ meæ et postea ad Dominum redibo? Et cuin feciɓ- set malum coram Domino, percussit eum Dominus subito. Unde quam verum est dicere: «Horrendum est incidere in manus Dei viventis. ›—‹ Quis fortis corde Domino restitit, ait propheta, Sapiens corde est et fortis robore; quis restitit ei et pacem habuit?, Unde multa cum sapientia exclamat David dicens : ‹ Hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra, sicut in exacerbatione. › Quod bene interpretans ait Apostolus : « Videte, D fratres, ne forte sit in aliquo vestrum cor malum iu. credulitatis, discedendi a Deo vivo; sed adhortamjui vosmetipsos per singulos dies, donec hodie co, gnominatur, ut non obduretur quis ex vobis falla cia peccati. » › ‹ Varia lectiones et nolæ. . • (4556) Ced. 195, 4; Reg. xi, 18. 19; Par. xxx11, 21. Ced. 195, cod. cod. vi, . • Const. Const. Const. so xal Coust. Par. xxxi, 28. " Const. — Const, " Heb. x, 31. Const. Const. w x5 & 0; Long. "Jab. 1x, 4. "Ps. xev, 7,8. " - (3) Αξιον τοίνυν ἐπαπορῆσαι τί δήποτε τὸν Ναβου 8. • Ἐὰν δέ τις ἐκ παρατάξεως

ο - - πικρασμῷ, ο όπερ εὐλόγως ερμηνεύων ὁ ᾿Απόστολός φησιν 11. . Βλέπετε, ἀδελφοί, μήποτε ἔσται εν τινι ὑμῶν καρδία πονηρὰ ἀπιστίας ἐν τῷ ἀποστῆναι ἀπὸ Θεοῦ ζῶντος, ἀλλὰ παρακαλεῖτε ἑαυτοὺς καθ ἑκάστην ἡμέραν μέχρις ἂν τὸ σήμερον καλεῖται, ἵνα μὴ σκληρυνθῇ τις ἐξ ὑμῶν ἀπάτῃ τῆς ἁμαρτίας. ΕΒ. Βασιλεία Ιωσίου. Μετὰ δὲ ᾿Αμὼς ἐβασίλευσεν Ἰωσίας, υἱὸς αὐτοῦ, ἐτῶν ὑπάρχων ὀκτὼ, καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐτελεύτησε τοξευθεὶς ἐν τῷ πολέμῳ, βασιλεύσας ἔτη λα'. (2) Ο γάρ "8 Νεχαώ, βασιλεὺς Αἰγύπτου, κατὰ τῶν ᾿Ασσυρίων στρατεύσας, ἐπικου ρῆσαι τοῖς Ασσυρίοις οὗτος ἐσπούδαζεν 1, ὅθεν φησίν Έσδρας· ι Καὶ εἶπεν (44) βασιλεύς Αἰγύ που πρὸς Ἰωσίαν· Τί ἐμοὶ καὶ σοί, βασιλεῦ τῆς Ἰουδαίας ; Οὐχὶ πρὸς σὲ ἐξαπέσταλμαι τοῦ ποιῆσαι πόλεμον, ἀλλ᾽ ἐπὶ τοῦ Εὐφράτου. Καὶ νῦν Κύριος μετ᾿ ἐμοῦ ἐστιν. Απόστηθι καὶ μὴ ἐναντιοῦ τῷ Κυρίῳ. Καὶ οὐκ ἀπέστρεψεν ἀπ' αὐτοῦ Ἰωσίας, ἀλλὰ (πολεμεῖν αὐτὸν ἐπεχείρησεν, οὐ προσέχων βήματι Ἱερεμίου τοῦ προφήτου λαλοῦντος ἐκ στόμα- τος Κυρίου· καὶ συνεστήσατο πρὸς αὐτὸν πόλεμον ἐν τῷ πεδίῳ παρὰ γνώμην Θεοῦ, καὶ τοξευθεὶς ὑπὸ τῶν πολεμίων εἶπε τοῖς παισὶν αὐτοῦ· . Ἐξαγάγετε με, ὅτι ἐπόνεσα σφόδρα, ο Καὶ εὐθέως ἀποστρέ ψαντος αὐτοῦ εἰς Ἱερουσαλήμ, καὶ τὸν βίον κα- ταλλάξαντος, ἐγένετο πένθος μέγα κατά πα σαν τὴν Ἰουδαίαν, καὶ μᾶλλον Ἱερεμίας ἐθρήνησεν ὑπὲρ Ιωσίου. » (3) ὺς καὶ δικαιότατος ὑπὲρ τοὺς ἔμπροσθεν αὐτοῦ βασιλέας γέγονεν. Καὶ τοῦ νόμου Κυρίου ἀναγινωσκομένου ἀκριβῶς, ἀκούσας καὶ λίαν ἀθυμήσας, εἰδὼς τοῦτον ἐν τοσούτοις ἔτεσι καταπατούμενον ε τὰ ἱμάτια διαρρήξας ο καὶ έμφοβος γενόμενος, ἀπέστειλε ο πρὸς Ολδαν την προφήτιν ο πιθανόμενος, τί βούλεται Κύριος περὶ αὐτοῦ καὶ παντὸς τοῦ λαοῦ. Η δέ φησι · Τάδε λέγει Κύριος ᾿Ανθ' ὧν [ὅτι] Απαλύνθη ή καρδία [σου] καὶ ἐνετράπης ἀπὸ προσώπου μου 11, ὡς ήκωσας ὅτι ἐλάλησα ἐπὶ τὸν τόπον τοῦτον καὶ ἐπὶ τοὺς ἐνοικοῦντας αὐτὸν, τοῦ εἶναι εἰς ἀφανισμόν καὶ οι κατάραν, καὶ διέρρηξας τὰ ἱμάτιά σου καὶ ἔκλαυσας ἐνώπιόν μου, ἰδοὺ προστίθημι σε πρὸς τοὺς πατέρας σου ἐν εἰρήνῃ, καὶ οὐκ ὄψει πᾶσι τοῖς κακοῖς οἶ; ἐπάξω ἐπὶ τὸν τόπον τοῦτον. ο • • "Οθεν ζήλῳ θείῳ κινούμενος οὐ μόνον τὰ παν· ταχοῦ εἴδωλά τε καὶ σεβάσματα συνέτριψεν ἐκ βά θρων, ἀλλὰ καὶ τοὺς εἰδωλολάτρας, τοὺς μὲν ἔπι ζώντας, εξωλόθρευσεν, τοὺς δὲ ἤδη τεθνηκότας ἐν τοῖς τάφοις κατέκαυσεν. Καὶ ἐπάρας τοὺς ὀφθαλ μοὺς ἐπὶ τὸν τάφον τοῦ ἀνθρώπου τοῦ Θεοῦ εἶπε 80. · Τί τὸ σκόπελον ἐκεῖνο, δ ἐγὼ βλέπω; » Καί φασιν η οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως 37. Ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ ἐστιν ὁ προφητεύσας τους λόγους τούτους ἐπὶ τὸ Φυσιαστήριον Βεθήλ. » Καὶ εἶπεν· Αφετε αὐτόν, ο οι αλλ' ή π. 2. Μαγεδδὼ καὶ το τὸν νό σε στα έλ. 19. * (4556) βασιλέως - στρατεύσαντος ? τι ἐσπούδασεν οὕτως οὐκ ἐπί ἐκραταιώθη καὶ οὐκ ἤκουσε τῶν λόγων Νεχαώ διὰ στ. Θεοῦ καὶ ἦλθε τοῦ πολεμῆσαι ἐν τῷ π. ἐτόξευσαν οἱ τοξόται ἐπὶ βασιλέα Ιωσίαν· καί δ. ὁ βασιλεὺς τ. π. ά. υποστρ. μου - ἀναγινωσκόμενος εἰς 19. σου καὶ συναχθήσῃ εἰς τὸν τάφον σου ἐν εἰρήνῃ καὶ οὐκ ὀφθήσεται ἐν τοῖς ὀφθαλμοῖς σου ἐν πο τ. κ, οἷς ἐγώ εἰμι ἐπάγων. * μου οπι. CHRONICON. LIB. 11, A B C Heb. 111, 12,15. LXII. Regnum Josire. Post Amos regnavit Josias, filius ejus, annos ocio natus et fecit quod placitum erat in conspectu Du- mini et mortuus est sagitta transfixus in bello, cui annos triginta et unum regnavisset. Nechao cuim Ægypti rex cum contra Assyrios bellum ageret, ipse Josias ejus hostibus auxilium præbere voluit; unde Esdras : . Et ait rex Ægypti ad Josiam : Quid mihi et tibi est, rex Juda? Non adversum te hodie venio, sed contra aliam pugno domum, ad quam me Deus festinato ire præcepit. Desine ad- versum Deum facere qui mecum est ne interficiat te. Noluit Josias reverti, sed præparavit contra eum bellum, nec acquievit sermonibus Jeremiæ propheta loquentis ex ore Domini, verum instruxit contra eum aciem spreta Domini sententia, in campo (Mageddo), ibique vulneratus a sagittariis, dixit pueris suis: Educite mede prælio quia gra- viter vulneratus sum. › Tuleruntque eum in Jeru- salem, et mortuus est, ingensque factus est luctus per totam Judæam, et Jeremias maxime luxit super Josiam. ille enim justissimus omnium regum qui antea fuerant, legemque Domini diligenter perlegens, cum audisset atque vehementer animo defecisset novissetque inala in his aunis ingruentia, laceratis vestimentis suis, et sui incompos misit ad Holdam prophetidem, interrogans, Quid velit Dominus super ipsum et omnem populum? Quæ ait : . Quando- quidem cor tuum emollitum est et humiliatus es coram Domino, auditis sermonibus contra locum istum et babitatores ejus, quod videlicet fierent in exsecrationem et in maledictum : et scidisti vesti- menta Lua et flevisti coram me; idcirco colligamı ta ad patres tuos in pace, ut non videant oculi tui omnia mala quæ inducturus sum super locum istum. ▸ Exinde zelo divino accensus, non modo idolu at- que abominationes contrivit e sedibus, sed et cul- tores eorum alios vivos perdidit, alios mortuos in bustis cremavit. Cumque tumulum conspexisset sub quo vir Dei jacebat, ait : « Quis est titulus ¡Ne quem video? Responderuntque ei cives urbis illius: «Sepulcrum est hominis Dei qe venit de Juda et prædixit verba hæc super altare Bethel.» Et sit : ‹Dimittite eum, nemo commoveat ossa ejus. » Sed et pythones et hariolos et pseudoprophetas e Variæ lectiones et notæ. $8 Ced. 193,7-197, 10; II Reg. xx11, 1; Par. xxxiv, 21. cod. * cod. Par. H Par. col. Reg. xxu, 11,14. * Reg. xxi, 20. cod. Reg. xxxit, 16. * fi Reg. xxx,25. - 3. Τοῦ γὰρ

ο - - πικρασμῷ, ο όπερ εὐλόγως ερμηνεύων ὁ ᾿Απόστολός φησιν 11. . Βλέπετε, ἀδελφοί, μήποτε ἔσται εν τινι ὑμῶν καρδία πονηρὰ ἀπιστίας ἐν τῷ ἀποστῆναι ἀπὸ Θεοῦ ζῶντος, ἀλλὰ παρακαλεῖτε ἑαυτοὺς καθ ἑκάστην ἡμέραν μέχρις ἂν τὸ σήμερον καλεῖται, ἵνα μὴ σκληρυνθῇ τις ἐξ ὑμῶν ἀπάτῃ τῆς ἁμαρτίας. ΕΒ. Βασιλεία Ιωσίου. Μετὰ δὲ ᾿Αμὼς ἐβασίλευσεν Ἰωσίας, υἱὸς αὐτοῦ, ἐτῶν ὑπάρχων ὀκτὼ, καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐτελεύτησε τοξευθεὶς ἐν τῷ πολέμῳ, βασιλεύσας ἔτη λα'. (2) Ο γάρ "8 Νεχαώ, βασιλεὺς Αἰγύπτου, κατὰ τῶν ᾿Ασσυρίων στρατεύσας, ἐπικου ρῆσαι τοῖς Ασσυρίοις οὗτος ἐσπούδαζεν 1, ὅθεν φησίν Έσδρας· ι Καὶ εἶπεν (44) βασιλεύς Αἰγύ που πρὸς Ἰωσίαν· Τί ἐμοὶ καὶ σοί, βασιλεῦ τῆς Ἰουδαίας ; Οὐχὶ πρὸς σὲ ἐξαπέσταλμαι τοῦ ποιῆσαι πόλεμον, ἀλλ᾽ ἐπὶ τοῦ Εὐφράτου. Καὶ νῦν Κύριος μετ᾿ ἐμοῦ ἐστιν. Απόστηθι καὶ μὴ ἐναντιοῦ τῷ Κυρίῳ. Καὶ οὐκ ἀπέστρεψεν ἀπ' αὐτοῦ Ἰωσίας, ἀλλὰ (πολεμεῖν αὐτὸν ἐπεχείρησεν, οὐ προσέχων βήματι Ἱερεμίου τοῦ προφήτου λαλοῦντος ἐκ στόμα- τος Κυρίου· καὶ συνεστήσατο πρὸς αὐτὸν πόλεμον ἐν τῷ πεδίῳ παρὰ γνώμην Θεοῦ, καὶ τοξευθεὶς ὑπὸ τῶν πολεμίων εἶπε τοῖς παισὶν αὐτοῦ· . Ἐξαγάγετε με, ὅτι ἐπόνεσα σφόδρα, ο Καὶ εὐθέως ἀποστρέ ψαντος αὐτοῦ εἰς Ἱερουσαλήμ, καὶ τὸν βίον κα- ταλλάξαντος, ἐγένετο πένθος μέγα κατά πα σαν τὴν Ἰουδαίαν, καὶ μᾶλλον Ἱερεμίας ἐθρήνησεν ὑπὲρ Ιωσίου. » (3) ὺς καὶ δικαιότατος ὑπὲρ τοὺς ἔμπροσθεν αὐτοῦ βασιλέας γέγονεν. Καὶ τοῦ νόμου Κυρίου ἀναγινωσκομένου ἀκριβῶς, ἀκούσας καὶ λίαν ἀθυμήσας, εἰδὼς τοῦτον ἐν τοσούτοις ἔτεσι καταπατούμενον ε τὰ ἱμάτια διαρρήξας ο καὶ έμφοβος γενόμενος, ἀπέστειλε ο πρὸς Ολδαν την προφήτιν ο πιθανόμενος, τί βούλεται Κύριος περὶ αὐτοῦ καὶ παντὸς τοῦ λαοῦ. Η δέ φησι · Τάδε λέγει Κύριος ᾿Ανθ' ὧν [ὅτι] Απαλύνθη ή καρδία [σου] καὶ ἐνετράπης ἀπὸ προσώπου μου 11, ὡς ήκωσας ὅτι ἐλάλησα ἐπὶ τὸν τόπον τοῦτον καὶ ἐπὶ τοὺς ἐνοικοῦντας αὐτὸν, τοῦ εἶναι εἰς ἀφανισμόν καὶ οι κατάραν, καὶ διέρρηξας τὰ ἱμάτιά σου καὶ ἔκλαυσας ἐνώπιόν μου, ἰδοὺ προστίθημι σε πρὸς τοὺς πατέρας σου ἐν εἰρήνῃ, καὶ οὐκ ὄψει πᾶσι τοῖς κακοῖς οἶ; ἐπάξω ἐπὶ τὸν τόπον τοῦτον. ο • • "Οθεν ζήλῳ θείῳ κινούμενος οὐ μόνον τὰ παν· ταχοῦ εἴδωλά τε καὶ σεβάσματα συνέτριψεν ἐκ βά θρων, ἀλλὰ καὶ τοὺς εἰδωλολάτρας, τοὺς μὲν ἔπι ζώντας, εξωλόθρευσεν, τοὺς δὲ ἤδη τεθνηκότας ἐν τοῖς τάφοις κατέκαυσεν. Καὶ ἐπάρας τοὺς ὀφθαλ μοὺς ἐπὶ τὸν τάφον τοῦ ἀνθρώπου τοῦ Θεοῦ εἶπε 80. · Τί τὸ σκόπελον ἐκεῖνο, δ ἐγὼ βλέπω; » Καί φασιν η οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως 37. Ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ ἐστιν ὁ προφητεύσας τους λόγους τούτους ἐπὶ τὸ Φυσιαστήριον Βεθήλ. » Καὶ εἶπεν· Αφετε αὐτόν, ο οι αλλ' ή π. 2. Μαγεδδὼ καὶ το τὸν νό σε στα έλ. 19. * (4556) βασιλέως - στρατεύσαντος ? τι ἐσπούδασεν οὕτως οὐκ ἐπί ἐκραταιώθη καὶ οὐκ ἤκουσε τῶν λόγων Νεχαώ διὰ στ. Θεοῦ καὶ ἦλθε τοῦ πολεμῆσαι ἐν τῷ π. ἐτόξευσαν οἱ τοξόται ἐπὶ βασιλέα Ιωσίαν· καί δ. ὁ βασιλεὺς τ. π. ά. υποστρ. μου - ἀναγινωσκόμενος εἰς 19. σου καὶ συναχθήσῃ εἰς τὸν τάφον σου ἐν εἰρήνῃ καὶ οὐκ ὀφθήσεται ἐν τοῖς ὀφθαλμοῖς σου ἐν πο τ. κ, οἷς ἐγώ εἰμι ἐπάγων. * μου οπι. CHRONICON. LIB. 11, A B C Heb. 111, 12,15. LXII. Regnum Josire. Post Amos regnavit Josias, filius ejus, annos ocio natus et fecit quod placitum erat in conspectu Du- mini et mortuus est sagitta transfixus in bello, cui annos triginta et unum regnavisset. Nechao cuim Ægypti rex cum contra Assyrios bellum ageret, ipse Josias ejus hostibus auxilium præbere voluit; unde Esdras : . Et ait rex Ægypti ad Josiam : Quid mihi et tibi est, rex Juda? Non adversum te hodie venio, sed contra aliam pugno domum, ad quam me Deus festinato ire præcepit. Desine ad- versum Deum facere qui mecum est ne interficiat te. Noluit Josias reverti, sed præparavit contra eum bellum, nec acquievit sermonibus Jeremiæ propheta loquentis ex ore Domini, verum instruxit contra eum aciem spreta Domini sententia, in campo (Mageddo), ibique vulneratus a sagittariis, dixit pueris suis: Educite mede prælio quia gra- viter vulneratus sum. › Tuleruntque eum in Jeru- salem, et mortuus est, ingensque factus est luctus per totam Judæam, et Jeremias maxime luxit super Josiam. ille enim justissimus omnium regum qui antea fuerant, legemque Domini diligenter perlegens, cum audisset atque vehementer animo defecisset novissetque inala in his aunis ingruentia, laceratis vestimentis suis, et sui incompos misit ad Holdam prophetidem, interrogans, Quid velit Dominus super ipsum et omnem populum? Quæ ait : . Quando- quidem cor tuum emollitum est et humiliatus es coram Domino, auditis sermonibus contra locum istum et babitatores ejus, quod videlicet fierent in exsecrationem et in maledictum : et scidisti vesti- menta Lua et flevisti coram me; idcirco colligamı ta ad patres tuos in pace, ut non videant oculi tui omnia mala quæ inducturus sum super locum istum. ▸ Exinde zelo divino accensus, non modo idolu at- que abominationes contrivit e sedibus, sed et cul- tores eorum alios vivos perdidit, alios mortuos in bustis cremavit. Cumque tumulum conspexisset sub quo vir Dei jacebat, ait : « Quis est titulus ¡Ne quem video? Responderuntque ei cives urbis illius: «Sepulcrum est hominis Dei qe venit de Juda et prædixit verba hæc super altare Bethel.» Et sit : ‹Dimittite eum, nemo commoveat ossa ejus. » Sed et pythones et hariolos et pseudoprophetas e Variæ lectiones et notæ. $8 Ced. 193,7-197, 10; II Reg. xx11, 1; Par. xxxiv, 21. cod. * cod. Par. H Par. col. Reg. xxu, 11,14. * Reg. xxi, 20. cod. Reg. xxxit, 16. * fi Reg. xxx,25. - 3. Τοῦ γὰρ

μηδεὶς κινήσει αὐτοῦ τὰ ὀστᾶ. » Καὶ μέντοι καὶ τοὺς Εt ἐγγαστριμύθους, καὶ τοὺς ψευδοπροφήτας, καὶ πᾶν βδέλυγμα καὶ προσοχθισμα ἐν Ἱερουσαλὴμ ἐξῆρε ι καὶ ἐπέστρεψε πρὸς Κύριον ἐν ὅλῃ καρδίᾳ καὶ ἰσχύϊ καὶ ἐν ὅλῃ ψυχῇ αὐτοῦ κατὰ τὸν νόμον Μωυ- σέως· ο διὸ δὴ καὶ τὸ Πάσχα τοιοῦτον ἐποίησε οἷον οὐ γέγονεν ἀπὸ χρόνου Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ καὶ Σα μουήλ· ἐν ᾧ βόας μὲν ἔθυσε χιλιάδας ιβ', πρόβατα χιλιάδας λη' 18. • Καὶ κατωρθώθη, φησὶν, τὰ ἔργα Ιωσίου ενώπιον Κυρίου ἐν καρδίᾳ πλήρες σε εὐτε βείας. » - Καὶ γὰρ ὅμοιος αὐτῷ οὐκ ἐγενήθη ἔμπροσθεν αὐτοῦ καὶ οὐκ ἀνέστη ὅμοιος αὐτῷ, πλὴν οὐκ ἀπεστράφη Κύριος ἀπὸ θυμοῦ ὀργῆς αὐτ τοῦ, οὗ ἐθυμώθη ἐν τῷ Ἰούδα ἐπὶ τοὺς παροργισμούς, οὓς παρώργισεν αὐτὸν Μανασσῆς. ὑπὸ Βύζου, βασιλέως τῆς Θράκης, ἐκτίσθη καὶ τῶν Μεγαρέων, καὶ Σίβυλλα ἡ Σάμιος ἐγνωρίζετο (445). ΕΓ. Βασιλεία Ιωάχαζ. . σε Μετὰ δὲ Ἰωσίαν ἐβασίλευσε Ἰωάχαζ, υἱὸς αὐ τοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ληφθεὶς ὑπὸ Νεχαώ, βασιλέως Αἰγύπτου, ἀπήχθη εἰς Αἴγυπτον, ἐν ᾗ καὶ ἀπέθανεν βασιλεύσας μῆνας γ' (2) Εφ' οὗ οἱ Ἰσραηλῖται, καθώς φησιν Ἰώσηπος, ἐκ τοῦ περικρατῆσαι τὴν τοῦ Ἰούδα φυ λὴν καὶ κατοικῆσαι τὴν πόλιν Ἱερουσαλήμ, οὗτοι μὲν ἐκλήθησαν Ἰουδαῖοι, ἡ δὲ πόλις, ἢ καὶ Σιών, Ἰουδαία, ἥτις πάλαι μὲν Ιεβοὺς ἐλέγετο, διὰ τὸ τὴν Ιεβουσαὶ κατοικῆσαι τὸν τόπον ἐκεῖνον, Δαυΐδ δὲ Ἱερουσαλήμ προσηγόρευσε διὰ τοῦ συμβεβηκότος ὀνόματος τεχνασάμενος· ἐν ὄρει γάρ ἐστιν ύψηλο τάτῳ κατοικοδομουμένη, ἐν ᾧ Κύριος ὤφθη τῷ Δαυὶδ ἐν ἅλωνι Ερνὰ τοῦ Ἱεβουσαίου ἐν τῇ θραύσει τοῦ λαοῦ διὰ τὴν ἄλογον ἀπαρίθμησιν· καὶ τὸ μὲν δρο; τῇ Ἑβραῖδι φωνῇ λεγέται "Αρ, ἡ δὲ πόλις Σαλήμ. Ο οὖν Δαυὶδ νέον τόπον εἰς βασίλειον κα- τασκευάζων, 'Αρσαλὴμ ὠνόμασε, ὁ ἐστιν ὄρος εἰρή της, Ἱερουσαλήμ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν παρενενεγμένη διὰ σὲ τὴν καλλιφωνίαν 40. ΕΔ'. Βασιλεία Ιωακείμ. * Μετὰ Ἰωάχαζ ἐβασίλευσε Ἰωακεὶμ καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου· καὶ ἐλθὼν Ναβουχοδο- νόσωρ, ὁ διάδοχος Μαροδάχ, καὶ πολιορκήσας τὴν Ἰουδαίαν, ὑπόφορον αὐτὴν ἐποίησεν. (2) Αθε τήσαντος δὲ τὴν φορολογίαν Ἰωακεὶμ, ἦλθε πάλιν εἰς Ἱερουσαλὴμ Ναβουχοδονόσωρ καὶ τοῦτον χειρων σάμενός τε, καὶ ἀνελών, καὶ ἀπὸ τοῦ τείχους ῥιφήναι κελεύσας, ἄταφον ἐπὶ πολὺν κατέλιπε χρόν νον, βασιλεύσαντα έτη ια'. (3) Περὶ οὗ φησιν Ἱερε μίας· ο Τάδε λέγει Κύριος ἐπὶ Ἰωακεὶμ, υἱὸν Αχαζ στο 67', βασιλέα Ιούδα· Οὐαὶ ἐπὶ τὸν ἄνδρα τοῦτον· οὐ μὴ κόψονται αὐτὸν, ὦ ἀδελφὲ, οὐδὲ μὴ Υπό Ο Α. 11. πλήρης τρίμηνον Η Ἐκλήθησαν δὲ τὸ ὄνομα ἐξ ἧς ἡμέρας ἀνέβησαν ἐκ Βαβυλῶνος ἀπὸ τῆς Ἰούδα φυλῆς, κ. τ. λ. παρ. κέκληται διά τ' Επίδαμνος ἐκτίσθη καὶ μετωνομάσθη Δυρράχιον (Σχόλιον). (4587) στ' υἱὸν Ἰωσία, GEORGI HAMARTOLI £96 omnem abominationem et immunditiam quæ in A Jerusalem erant abstulit Josias; ‹et reversus est ad Dominum, in omni corde suo, et in tola anima sua et in universa virtute sua, juxta omnem legem Moysi. » Itaque festum Pascha celebravit quod simile in Israel non fuit a diebus Josue filii Naveet Samuelis prophetæ : in eo enim obtulit super altari pecora duo millia et sexcenta, bovesque trecentos. di- recta sunt opera Josia in conspectu Domini sui, in corde pietatis pleno, ‹ et similis non fuit ante eum rex, neque post eum surrexit similis illi. —‹ Ve- rumtamen non est aversus Dominus ab ira furoris sui magni quo iratus est furor ejus contra Judam, propter irritationes quibus provocaverat eum Ma- nasses. > Hæc circa tempora Byzantium a Byzo Thraciæ B rege conditum est et innotuit Samia Sibylla. LXII. Regnum Joachas. Post Josiam regnavit Joachaz, filius ejus, et fecit malum in conspectu Domini, et captus a Nechao Ægyptiorum rege ab eo in Ægyptum ductus est, ibique mortuus est cum regnasset mensibus tribus. Quo imperante, ut Josephus narrat, obtinuit ut Israeliticus populus a Juda tribu, quæ cæteris multo præstabat, et habitabat in urbe Jerusalem, Judæi diceretur. Urbs ipsa, quæ et Sion, vocata est Judæa, quæ prius appellabatur Jebus a Jebusais qui hanc regionem incoluerant. David hanc urbem Jerusalem nomine appellavit ex eventu quodam c hoc nomen ei imponens; summo enim in monte posita est in qua Dominus apparuit Davidi in area Erna Jebusai, cum ob imprudenter factam populi recensionem populus peste affligeretur. Mons enim Hebraica lingua Ar dicitur, urbs vero Salem. David cum hunc locum ad regiam ædificandam elegisset, Arsalem appellavit, id est pacis mons; in Græcum autem sernionem ea vox traducta ob soni concin- nitatem in Hierosolyma deflexit. LXIV. Regnum Joachim. D Post Joachaz regnavit Joachim et fecit malum in oculis Domini. Cumque venisset Nabuchodonosor, Marodach successor, Judæamque in suam ditio- nem redegisset, ei tribulum imposuerat; recusante p autem vectigal Joachim, venit denuo in Jerusalem Nabuchodonosor, cepit regem et e muris projectum torqueri jussit, diuque insepultum reliquit; unde- cim annos regnaverat Joachim. De quo ait Jere mias Hæc dicit Dominus ad Joachim filium Josiæ regem Juda : Non plangent eum; væ ho- mini isti : non concrepabunt ei : Væ Domine, et væ inclyte. Sepultura asimi sepelietur putrefa- ⋅ Varia lectiones et notæ. * cod. V. 7. " Par. xxxv, 10,16; Eslr. 1, 21. " col. Reg. xx 11, 25,26. "608 (4587) Ced. 197,10-198,3. Reg. xxi, ; Par. xxxvi, 2. cod. Ged. 198, 4-17; Reg. xxm, 36; Par. xxxvi, 5. les. xxi, 18,19. (4) Ἐπὶ 41 τούτων τῶν χρόνων καὶ τὸ Βυζάντιον

μηδεὶς κινήσει αὐτοῦ τὰ ὀστᾶ. » Καὶ μέντοι καὶ τοὺς Εt ἐγγαστριμύθους, καὶ τοὺς ψευδοπροφήτας, καὶ πᾶν βδέλυγμα καὶ προσοχθισμα ἐν Ἱερουσαλὴμ ἐξῆρε ι καὶ ἐπέστρεψε πρὸς Κύριον ἐν ὅλῃ καρδίᾳ καὶ ἰσχύϊ καὶ ἐν ὅλῃ ψυχῇ αὐτοῦ κατὰ τὸν νόμον Μωυ- σέως· ο διὸ δὴ καὶ τὸ Πάσχα τοιοῦτον ἐποίησε οἷον οὐ γέγονεν ἀπὸ χρόνου Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ καὶ Σα μουήλ· ἐν ᾧ βόας μὲν ἔθυσε χιλιάδας ιβ', πρόβατα χιλιάδας λη' 18. • Καὶ κατωρθώθη, φησὶν, τὰ ἔργα Ιωσίου ενώπιον Κυρίου ἐν καρδίᾳ πλήρες σε εὐτε βείας. » - Καὶ γὰρ ὅμοιος αὐτῷ οὐκ ἐγενήθη ἔμπροσθεν αὐτοῦ καὶ οὐκ ἀνέστη ὅμοιος αὐτῷ, πλὴν οὐκ ἀπεστράφη Κύριος ἀπὸ θυμοῦ ὀργῆς αὐτ τοῦ, οὗ ἐθυμώθη ἐν τῷ Ἰούδα ἐπὶ τοὺς παροργισμούς, οὓς παρώργισεν αὐτὸν Μανασσῆς. ὑπὸ Βύζου, βασιλέως τῆς Θράκης, ἐκτίσθη καὶ τῶν Μεγαρέων, καὶ Σίβυλλα ἡ Σάμιος ἐγνωρίζετο (445). ΕΓ. Βασιλεία Ιωάχαζ. . σε Μετὰ δὲ Ἰωσίαν ἐβασίλευσε Ἰωάχαζ, υἱὸς αὐ τοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ληφθεὶς ὑπὸ Νεχαώ, βασιλέως Αἰγύπτου, ἀπήχθη εἰς Αἴγυπτον, ἐν ᾗ καὶ ἀπέθανεν βασιλεύσας μῆνας γ' (2) Εφ' οὗ οἱ Ἰσραηλῖται, καθώς φησιν Ἰώσηπος, ἐκ τοῦ περικρατῆσαι τὴν τοῦ Ἰούδα φυ λὴν καὶ κατοικῆσαι τὴν πόλιν Ἱερουσαλήμ, οὗτοι μὲν ἐκλήθησαν Ἰουδαῖοι, ἡ δὲ πόλις, ἢ καὶ Σιών, Ἰουδαία, ἥτις πάλαι μὲν Ιεβοὺς ἐλέγετο, διὰ τὸ τὴν Ιεβουσαὶ κατοικῆσαι τὸν τόπον ἐκεῖνον, Δαυΐδ δὲ Ἱερουσαλήμ προσηγόρευσε διὰ τοῦ συμβεβηκότος ὀνόματος τεχνασάμενος· ἐν ὄρει γάρ ἐστιν ύψηλο τάτῳ κατοικοδομουμένη, ἐν ᾧ Κύριος ὤφθη τῷ Δαυὶδ ἐν ἅλωνι Ερνὰ τοῦ Ἱεβουσαίου ἐν τῇ θραύσει τοῦ λαοῦ διὰ τὴν ἄλογον ἀπαρίθμησιν· καὶ τὸ μὲν δρο; τῇ Ἑβραῖδι φωνῇ λεγέται "Αρ, ἡ δὲ πόλις Σαλήμ. Ο οὖν Δαυὶδ νέον τόπον εἰς βασίλειον κα- τασκευάζων, 'Αρσαλὴμ ὠνόμασε, ὁ ἐστιν ὄρος εἰρή της, Ἱερουσαλήμ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν παρενενεγμένη διὰ σὲ τὴν καλλιφωνίαν 40. ΕΔ'. Βασιλεία Ιωακείμ. * Μετὰ Ἰωάχαζ ἐβασίλευσε Ἰωακεὶμ καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου· καὶ ἐλθὼν Ναβουχοδο- νόσωρ, ὁ διάδοχος Μαροδάχ, καὶ πολιορκήσας τὴν Ἰουδαίαν, ὑπόφορον αὐτὴν ἐποίησεν. (2) Αθε τήσαντος δὲ τὴν φορολογίαν Ἰωακεὶμ, ἦλθε πάλιν εἰς Ἱερουσαλὴμ Ναβουχοδονόσωρ καὶ τοῦτον χειρων σάμενός τε, καὶ ἀνελών, καὶ ἀπὸ τοῦ τείχους ῥιφήναι κελεύσας, ἄταφον ἐπὶ πολὺν κατέλιπε χρόν νον, βασιλεύσαντα έτη ια'. (3) Περὶ οὗ φησιν Ἱερε μίας· ο Τάδε λέγει Κύριος ἐπὶ Ἰωακεὶμ, υἱὸν Αχαζ στο 67', βασιλέα Ιούδα· Οὐαὶ ἐπὶ τὸν ἄνδρα τοῦτον· οὐ μὴ κόψονται αὐτὸν, ὦ ἀδελφὲ, οὐδὲ μὴ Υπό Ο Α. 11. πλήρης τρίμηνον Η Ἐκλήθησαν δὲ τὸ ὄνομα ἐξ ἧς ἡμέρας ἀνέβησαν ἐκ Βαβυλῶνος ἀπὸ τῆς Ἰούδα φυλῆς, κ. τ. λ. παρ. κέκληται διά τ' Επίδαμνος ἐκτίσθη καὶ μετωνομάσθη Δυρράχιον (Σχόλιον). (4587) στ' υἱὸν Ἰωσία, GEORGI HAMARTOLI £96 omnem abominationem et immunditiam quæ in A Jerusalem erant abstulit Josias; ‹et reversus est ad Dominum, in omni corde suo, et in tola anima sua et in universa virtute sua, juxta omnem legem Moysi. » Itaque festum Pascha celebravit quod simile in Israel non fuit a diebus Josue filii Naveet Samuelis prophetæ : in eo enim obtulit super altari pecora duo millia et sexcenta, bovesque trecentos. di- recta sunt opera Josia in conspectu Domini sui, in corde pietatis pleno, ‹ et similis non fuit ante eum rex, neque post eum surrexit similis illi. —‹ Ve- rumtamen non est aversus Dominus ab ira furoris sui magni quo iratus est furor ejus contra Judam, propter irritationes quibus provocaverat eum Ma- nasses. > Hæc circa tempora Byzantium a Byzo Thraciæ B rege conditum est et innotuit Samia Sibylla. LXII. Regnum Joachas. Post Josiam regnavit Joachaz, filius ejus, et fecit malum in conspectu Domini, et captus a Nechao Ægyptiorum rege ab eo in Ægyptum ductus est, ibique mortuus est cum regnasset mensibus tribus. Quo imperante, ut Josephus narrat, obtinuit ut Israeliticus populus a Juda tribu, quæ cæteris multo præstabat, et habitabat in urbe Jerusalem, Judæi diceretur. Urbs ipsa, quæ et Sion, vocata est Judæa, quæ prius appellabatur Jebus a Jebusais qui hanc regionem incoluerant. David hanc urbem Jerusalem nomine appellavit ex eventu quodam c hoc nomen ei imponens; summo enim in monte posita est in qua Dominus apparuit Davidi in area Erna Jebusai, cum ob imprudenter factam populi recensionem populus peste affligeretur. Mons enim Hebraica lingua Ar dicitur, urbs vero Salem. David cum hunc locum ad regiam ædificandam elegisset, Arsalem appellavit, id est pacis mons; in Græcum autem sernionem ea vox traducta ob soni concin- nitatem in Hierosolyma deflexit. LXIV. Regnum Joachim. D Post Joachaz regnavit Joachim et fecit malum in oculis Domini. Cumque venisset Nabuchodonosor, Marodach successor, Judæamque in suam ditio- nem redegisset, ei tribulum imposuerat; recusante p autem vectigal Joachim, venit denuo in Jerusalem Nabuchodonosor, cepit regem et e muris projectum torqueri jussit, diuque insepultum reliquit; unde- cim annos regnaverat Joachim. De quo ait Jere mias Hæc dicit Dominus ad Joachim filium Josiæ regem Juda : Non plangent eum; væ ho- mini isti : non concrepabunt ei : Væ Domine, et væ inclyte. Sepultura asimi sepelietur putrefa- ⋅ Varia lectiones et notæ. * cod. V. 7. " Par. xxxv, 10,16; Eslr. 1, 21. " col. Reg. xx 11, 25,26. "608 (4587) Ced. 197,10-198,3. Reg. xxi, ; Par. xxxvi, 2. cod. Ged. 198, 4-17; Reg. xxm, 36; Par. xxxvi, 5. les. xxi, 18,19. (4) Ἐπὶ 41 τούτων τῶν χρόνων καὶ τὸ Βυζάντιον

μηδεὶς κινήσει αὐτοῦ τὰ ὀστᾶ. » Καὶ μέντοι καὶ τοὺς Εt ἐγγαστριμύθους, καὶ τοὺς ψευδοπροφήτας, καὶ πᾶν βδέλυγμα καὶ προσοχθισμα ἐν Ἱερουσαλὴμ ἐξῆρε ι καὶ ἐπέστρεψε πρὸς Κύριον ἐν ὅλῃ καρδίᾳ καὶ ἰσχύϊ καὶ ἐν ὅλῃ ψυχῇ αὐτοῦ κατὰ τὸν νόμον Μωυ- σέως· ο διὸ δὴ καὶ τὸ Πάσχα τοιοῦτον ἐποίησε οἷον οὐ γέγονεν ἀπὸ χρόνου Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ καὶ Σα μουήλ· ἐν ᾧ βόας μὲν ἔθυσε χιλιάδας ιβ', πρόβατα χιλιάδας λη' 18. • Καὶ κατωρθώθη, φησὶν, τὰ ἔργα Ιωσίου ενώπιον Κυρίου ἐν καρδίᾳ πλήρες σε εὐτε βείας. » - Καὶ γὰρ ὅμοιος αὐτῷ οὐκ ἐγενήθη ἔμπροσθεν αὐτοῦ καὶ οὐκ ἀνέστη ὅμοιος αὐτῷ, πλὴν οὐκ ἀπεστράφη Κύριος ἀπὸ θυμοῦ ὀργῆς αὐτ τοῦ, οὗ ἐθυμώθη ἐν τῷ Ἰούδα ἐπὶ τοὺς παροργισμούς, οὓς παρώργισεν αὐτὸν Μανασσῆς. ὑπὸ Βύζου, βασιλέως τῆς Θράκης, ἐκτίσθη καὶ τῶν Μεγαρέων, καὶ Σίβυλλα ἡ Σάμιος ἐγνωρίζετο (445). ΕΓ. Βασιλεία Ιωάχαζ. . σε Μετὰ δὲ Ἰωσίαν ἐβασίλευσε Ἰωάχαζ, υἱὸς αὐ τοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ληφθεὶς ὑπὸ Νεχαώ, βασιλέως Αἰγύπτου, ἀπήχθη εἰς Αἴγυπτον, ἐν ᾗ καὶ ἀπέθανεν βασιλεύσας μῆνας γ' (2) Εφ' οὗ οἱ Ἰσραηλῖται, καθώς φησιν Ἰώσηπος, ἐκ τοῦ περικρατῆσαι τὴν τοῦ Ἰούδα φυ λὴν καὶ κατοικῆσαι τὴν πόλιν Ἱερουσαλήμ, οὗτοι μὲν ἐκλήθησαν Ἰουδαῖοι, ἡ δὲ πόλις, ἢ καὶ Σιών, Ἰουδαία, ἥτις πάλαι μὲν Ιεβοὺς ἐλέγετο, διὰ τὸ τὴν Ιεβουσαὶ κατοικῆσαι τὸν τόπον ἐκεῖνον, Δαυΐδ δὲ Ἱερουσαλήμ προσηγόρευσε διὰ τοῦ συμβεβηκότος ὀνόματος τεχνασάμενος· ἐν ὄρει γάρ ἐστιν ύψηλο τάτῳ κατοικοδομουμένη, ἐν ᾧ Κύριος ὤφθη τῷ Δαυὶδ ἐν ἅλωνι Ερνὰ τοῦ Ἱεβουσαίου ἐν τῇ θραύσει τοῦ λαοῦ διὰ τὴν ἄλογον ἀπαρίθμησιν· καὶ τὸ μὲν δρο; τῇ Ἑβραῖδι φωνῇ λεγέται "Αρ, ἡ δὲ πόλις Σαλήμ. Ο οὖν Δαυὶδ νέον τόπον εἰς βασίλειον κα- τασκευάζων, 'Αρσαλὴμ ὠνόμασε, ὁ ἐστιν ὄρος εἰρή της, Ἱερουσαλήμ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν παρενενεγμένη διὰ σὲ τὴν καλλιφωνίαν 40. ΕΔ'. Βασιλεία Ιωακείμ. * Μετὰ Ἰωάχαζ ἐβασίλευσε Ἰωακεὶμ καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου· καὶ ἐλθὼν Ναβουχοδο- νόσωρ, ὁ διάδοχος Μαροδάχ, καὶ πολιορκήσας τὴν Ἰουδαίαν, ὑπόφορον αὐτὴν ἐποίησεν. (2) Αθε τήσαντος δὲ τὴν φορολογίαν Ἰωακεὶμ, ἦλθε πάλιν εἰς Ἱερουσαλὴμ Ναβουχοδονόσωρ καὶ τοῦτον χειρων σάμενός τε, καὶ ἀνελών, καὶ ἀπὸ τοῦ τείχους ῥιφήναι κελεύσας, ἄταφον ἐπὶ πολὺν κατέλιπε χρόν νον, βασιλεύσαντα έτη ια'. (3) Περὶ οὗ φησιν Ἱερε μίας· ο Τάδε λέγει Κύριος ἐπὶ Ἰωακεὶμ, υἱὸν Αχαζ στο 67', βασιλέα Ιούδα· Οὐαὶ ἐπὶ τὸν ἄνδρα τοῦτον· οὐ μὴ κόψονται αὐτὸν, ὦ ἀδελφὲ, οὐδὲ μὴ Υπό Ο Α. 11. πλήρης τρίμηνον Η Ἐκλήθησαν δὲ τὸ ὄνομα ἐξ ἧς ἡμέρας ἀνέβησαν ἐκ Βαβυλῶνος ἀπὸ τῆς Ἰούδα φυλῆς, κ. τ. λ. παρ. κέκληται διά τ' Επίδαμνος ἐκτίσθη καὶ μετωνομάσθη Δυρράχιον (Σχόλιον). (4587) στ' υἱὸν Ἰωσία, GEORGI HAMARTOLI £96 omnem abominationem et immunditiam quæ in A Jerusalem erant abstulit Josias; ‹et reversus est ad Dominum, in omni corde suo, et in tola anima sua et in universa virtute sua, juxta omnem legem Moysi. » Itaque festum Pascha celebravit quod simile in Israel non fuit a diebus Josue filii Naveet Samuelis prophetæ : in eo enim obtulit super altari pecora duo millia et sexcenta, bovesque trecentos. di- recta sunt opera Josia in conspectu Domini sui, in corde pietatis pleno, ‹ et similis non fuit ante eum rex, neque post eum surrexit similis illi. —‹ Ve- rumtamen non est aversus Dominus ab ira furoris sui magni quo iratus est furor ejus contra Judam, propter irritationes quibus provocaverat eum Ma- nasses. > Hæc circa tempora Byzantium a Byzo Thraciæ B rege conditum est et innotuit Samia Sibylla. LXII. Regnum Joachas. Post Josiam regnavit Joachaz, filius ejus, et fecit malum in conspectu Domini, et captus a Nechao Ægyptiorum rege ab eo in Ægyptum ductus est, ibique mortuus est cum regnasset mensibus tribus. Quo imperante, ut Josephus narrat, obtinuit ut Israeliticus populus a Juda tribu, quæ cæteris multo præstabat, et habitabat in urbe Jerusalem, Judæi diceretur. Urbs ipsa, quæ et Sion, vocata est Judæa, quæ prius appellabatur Jebus a Jebusais qui hanc regionem incoluerant. David hanc urbem Jerusalem nomine appellavit ex eventu quodam c hoc nomen ei imponens; summo enim in monte posita est in qua Dominus apparuit Davidi in area Erna Jebusai, cum ob imprudenter factam populi recensionem populus peste affligeretur. Mons enim Hebraica lingua Ar dicitur, urbs vero Salem. David cum hunc locum ad regiam ædificandam elegisset, Arsalem appellavit, id est pacis mons; in Græcum autem sernionem ea vox traducta ob soni concin- nitatem in Hierosolyma deflexit. LXIV. Regnum Joachim. D Post Joachaz regnavit Joachim et fecit malum in oculis Domini. Cumque venisset Nabuchodonosor, Marodach successor, Judæamque in suam ditio- nem redegisset, ei tribulum imposuerat; recusante p autem vectigal Joachim, venit denuo in Jerusalem Nabuchodonosor, cepit regem et e muris projectum torqueri jussit, diuque insepultum reliquit; unde- cim annos regnaverat Joachim. De quo ait Jere mias Hæc dicit Dominus ad Joachim filium Josiæ regem Juda : Non plangent eum; væ ho- mini isti : non concrepabunt ei : Væ Domine, et væ inclyte. Sepultura asimi sepelietur putrefa- ⋅ Varia lectiones et notæ. * cod. V. 7. " Par. xxxv, 10,16; Eslr. 1, 21. " col. Reg. xx 11, 25,26. "608 (4587) Ced. 197,10-198,3. Reg. xxi, ; Par. xxxvi, 2. cod. Ged. 198, 4-17; Reg. xxm, 36; Par. xxxvi, 5. les. xxi, 18,19. (4) Ἐπὶ 41 τούτων τῶν χρόνων καὶ τὸ Βυζάντιον

Α συναγωγὴν τοῦ λαοῦ καὶ ἵλεως γένηται· καὶ τότε ὁ Κύριος ἀναδείξει ταῦτα, καὶ ὀφθήσεται ἡ δόξα Κυρίου και η νεφέλη καθὼς ἐπὶ Μωϋσέως ἐδηλοῦ- το. » (5) Ὁ δέ γε Ναβουχοδονόσωρ παραλαβὼν τὴν πόλιν, ἐνέπρησεν αὐτὴν πᾶσαν, τὸν δὲ Σεδεκίαν χειρωσάμενος, τὴν μὲν γυναῖκα καὶ τὰ τέκνα αὐτοῦ, ἐν ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ ἀνεῖλεν, αὐτὸν δὲ ἐκτυφλώσας καὶ δεσμοῖς καθείρξας, εἰς Βαβυλῶνα αἰχμάλωτον ἀπήγαγε, βασιλεύσαντα στη γ' 50. (4) Περὶ οὗ Ἱερεμίας αὖθις φησιν· « Ιδού 57, δίδωμι αὐτὸν εἰς χεῖρας βασιλέως Βαβυλῶνος, καὶ πατάξει αὐτόν. Καὶ λήψοντα σε ἐπ' αὐτὸν κατάρα, λέγοντες· Ποιήσαι σε Κύριος ὡς Σεδεκίαν ἐποίησε καὶ ὡς Αχιάδ, οὔ; ἀπετηγάνισε βασιλεύς Βαβυλῶνος ἐν πυρὶ δι᾽ ἣν ἐποίησαν ἀνομίαν ἐν Ἱερουσαλὴμ και ἐμοίχευον τὰς γυναῖκας τῶν πολιτῶν αὐτῶν καὶ λόγον ἐχρημάτισαν ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου, ἂν οὐ προσ- έταξα αὐτοῖς, φησὶν ὁ Κύριος ". ▸ Β ΞΖ. Περὶ τῆς σ' αἰχμαλωσίας Ἱερουσαλὴμ τῆς ἐν Βαβυλῶνι, ἥτις ἐστὶ δευτέρα τῆς παροικίας Αἰγύπτου. Ἐν δὲ τῷ γ' ἔτει τῆς αἰχμαλωσίας ἀπὸ έστειλε Ναβουχοδονόσωρ τὸν Ναβουζαρδαν ἀρχιμά γειρον αὐτοῦ εἰς Ἱερουσαλήμ, καὶ τὸν μὲν οἶκον Κυρίου, καὶ τὸν οἶκον τοῦ βασιλέως, καὶ τοὺς περι- λειφθέντας ἐν τῇ πόλει ἐνέπρησε, διαρκέσαντα τὸν θεῖον οἶκον ἀπὸ τῆς α' οἰκοδομῆς ἔτη υμβʹ, τοὺς δὲ χαλκοῦς μεγάλους στύλους, καὶ τὴν χαλκήν θάλασσαν καὶ τοὺς ὑποκάτω αὐτῆς ιβ' μόσχους, καὶ τὰ ὑπο- στηρίγματα, καὶ πάντα τὸν ἐν τῷ ναῷ τοῦ Κυρίου χαλκόν συντρίψας ἀπήγαγεν εἰς Βαβυλῶνα· καὶ μέντοι καὶ τοὺς Λευίτας, καὶ τὰς θυίσκας, καὶ τὰ πυρεῖα, καὶ τὰς χρυσᾶς φιάλας, καὶ τὰς ἀργυρᾶς καὶ τὰς χαλκᾶς· οὐκ ἦν γὰρ σταθμὸς τοῦ χαλκοῦ τῶν σκευῶν πάντων ὧν ἔλαβεν ὁ ἀρχιμάγειρος Ναβουζαρδαν. Τῶν δὲ ἐπιλοίπων Ἰουδαίων τοὺς ἐπισήμους ἀπαγαγὼν πρὸς Ναβουχοδονόσωρ, τους μὲν ἐθανάτωσε, τοὺς δὲ δούλους παρέδωκε τοῖς ἄρχουσιν αὐτοῦ. Τὸν δὲ Σεδεκίαν ἐπὶ σκότει κατα- κλείσας μυλωθρεῖν κατεδίκασε (455) ἐφ᾽ οὗ γέγονεν ἡ παντελὴς καὶ πρώτη ἅλωσις Ἱερουσαλὴμ, οὐκέτι βασιλευθείσης ὑπὸ Ἰουδαίων, ἀλλ᾽ ὑπὸ τῶν Χαλδαίων κρατηθείσης. τὴν Ἱερουσαλήμ, ὡς εἴρηται· πρῶτον μὲν ἐπὶ Ἰωακεὶμ, μεθ' οὗ ᾐχμαλωτίσθη καὶ Δανιὴλ ὁ προ- φήτης καὶ οἱ τρεῖς παῖδες (ὑφ' οὗ προεφήτευον Ἱερεμίας, καὶ Βουζῆ, καὶ Οὐρίας, ὁ τοῦ Σαμέον, ἂν καὶ φυγόντα εἰς Αἴγυπτον Ἰωακεὶμ συλλαβόμενος ἀναιρεῖ)· β' δὲ αἰχμαλωσία ἐπὶ Ἰεχωνίου· τρίτου δὲ παραγενόμενος ἐπὶ Σεδεκίου, ὅτε καὶ τὸν ναὸν ἐνέπρησε, τὸν δὲ Σεδεκίαν ἐξετύφλωσε, τοὺς δὲ υἱοὺς αὐτοῦ σὺν ἑτέροις πολλοῖς κατέσφαξε καὶ τὸ λοιπὸν ᾐχμαλώτευσε πλῆθος. μνημονεύσας τάδε φησίν· ι Καὶ ἵνα παρῶ δήμους, κίαν. Ιδού τοu. οι φησὶν οὕτως είπε Κύριος ἐπὶ Σεδε σε λήψονται φησί Κύριος GEORGII HAMARTOLI nifestabatur. Cum autem Nabuchodonosor cepis. set urbem, eam omnino evertit, comprehensoque Sodecia, ipso ridente, uxorem et alios eius occi- dit; tum ipsi oculos eruit catenisque vinctum Babylonem abduxit, cum annos tres regnasset. De quo iterum ait Jeremias: ‹ Ecce ego tradam eum in manus Nabuchodonosor regis, et percutiet eum, et assumetur ex eis maledictio omni transmi- grationi Juda quæ est in Babylone dicentium : Ponal te Dominus sicut Sedeciam et sicut Achab quos frixit rex Babylonis in igne pro eo quod fece- rint stultitiam in Israel et mochati sunt in uxores amicorum suorum, et locuti sunt verbum in no- mine meo mendaciter, quod non mandavi eis, dicit Dominus. » LXVII. De prima captivitate Jerusalem in Babylone, quæ est secunda post habitationem in Ægypto. Anno a capta urbe tertio Nabuchodonosor pria- cipem militiæ Nabuzardan Hierosolymam misit. Is ædem Domini, domum regis et reliquas domos evertit. Jam quadringenti quadraginta et duo anni ab ædificatione domus Dei efluxerant. Columnas æreas magnas, el mare æneum, et duodecim vitulos ei suppositos, bases et omne æs quod erat in ten)- plo Domini confregit et Babylonem transtulit et levitas et thuribula, et aureas phialas et argenteas et æreas; et ad immensitatem crevit pondus æris vasorum omnium quibus potitus est princeps ini- litiæ Nabuzardan. Reliquorum adhuc Judæorum præcipuos ad Nabuchodonosor adduxit, quorum C alios occidit, alios autem ut servos ducibus suis tradidit. Sedeciam vero inclusum in carcere ad molam damnavit. Ejus tempore factum est primum et plenum excidium Hierosolymæ, quæ non Judæis postmodo, sed Chaldæis regibus subdita fuit. Ter igitur Hierosolymam oppugnavit Nabucho- donosor, sicut jam dictum est. Primum cum re- guante Joachim ascendit, cum quo ducti sunt in captivitatem Daniel propheta et tres pueri. (Ejusdem regis tempore prophetabant Jeremías, Buzi et Urias tilius Samoi quem fugientem in Ægyptum Joackim comprehendit et occidit.) Secunda autem oppu- gnatio tempore Jechoniæ facta est; tertia tempore Sedecie, cum templum diripuit Nabuchodonosor, Sedeciæ oculos eruit, filiosque ejus multis cum aliis occidit, et reliquam multitudinem in captivitatem abduxit. De quibus magnus Gregorius meminit dicens : • Atque ut populos, et urbes, et imperia prater- Variæ lectiones et notæ. a' I Reg. xxiv, 18; il Par. xxxvi, 11. et LXX. 202,1; Reg. xxv, 8-21. - Jer. xxix, 21-23. cod. et LXX. cod. et LXX. ** (4611) Ced. - - Oratio (nunc 6) 1, 189-190. (2) Τοιγαροῦν τρίτον Ναβουχοδονόσωρ επόρθησε (5) Περὶ ὧν καὶ ὁ μέγας Γρηγόριος ὁ Θεολόγος

Α συναγωγὴν τοῦ λαοῦ καὶ ἵλεως γένηται· καὶ τότε ὁ Κύριος ἀναδείξει ταῦτα, καὶ ὀφθήσεται ἡ δόξα Κυρίου και η νεφέλη καθὼς ἐπὶ Μωϋσέως ἐδηλοῦ- το. » (5) Ὁ δέ γε Ναβουχοδονόσωρ παραλαβὼν τὴν πόλιν, ἐνέπρησεν αὐτὴν πᾶσαν, τὸν δὲ Σεδεκίαν χειρωσάμενος, τὴν μὲν γυναῖκα καὶ τὰ τέκνα αὐτοῦ, ἐν ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ ἀνεῖλεν, αὐτὸν δὲ ἐκτυφλώσας καὶ δεσμοῖς καθείρξας, εἰς Βαβυλῶνα αἰχμάλωτον ἀπήγαγε, βασιλεύσαντα στη γ' 50. (4) Περὶ οὗ Ἱερεμίας αὖθις φησιν· « Ιδού 57, δίδωμι αὐτὸν εἰς χεῖρας βασιλέως Βαβυλῶνος, καὶ πατάξει αὐτόν. Καὶ λήψοντα σε ἐπ' αὐτὸν κατάρα, λέγοντες· Ποιήσαι σε Κύριος ὡς Σεδεκίαν ἐποίησε καὶ ὡς Αχιάδ, οὔ; ἀπετηγάνισε βασιλεύς Βαβυλῶνος ἐν πυρὶ δι᾽ ἣν ἐποίησαν ἀνομίαν ἐν Ἱερουσαλὴμ και ἐμοίχευον τὰς γυναῖκας τῶν πολιτῶν αὐτῶν καὶ λόγον ἐχρημάτισαν ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου, ἂν οὐ προσ- έταξα αὐτοῖς, φησὶν ὁ Κύριος ". ▸ Β ΞΖ. Περὶ τῆς σ' αἰχμαλωσίας Ἱερουσαλὴμ τῆς ἐν Βαβυλῶνι, ἥτις ἐστὶ δευτέρα τῆς παροικίας Αἰγύπτου. Ἐν δὲ τῷ γ' ἔτει τῆς αἰχμαλωσίας ἀπὸ έστειλε Ναβουχοδονόσωρ τὸν Ναβουζαρδαν ἀρχιμά γειρον αὐτοῦ εἰς Ἱερουσαλήμ, καὶ τὸν μὲν οἶκον Κυρίου, καὶ τὸν οἶκον τοῦ βασιλέως, καὶ τοὺς περι- λειφθέντας ἐν τῇ πόλει ἐνέπρησε, διαρκέσαντα τὸν θεῖον οἶκον ἀπὸ τῆς α' οἰκοδομῆς ἔτη υμβʹ, τοὺς δὲ χαλκοῦς μεγάλους στύλους, καὶ τὴν χαλκήν θάλασσαν καὶ τοὺς ὑποκάτω αὐτῆς ιβ' μόσχους, καὶ τὰ ὑπο- στηρίγματα, καὶ πάντα τὸν ἐν τῷ ναῷ τοῦ Κυρίου χαλκόν συντρίψας ἀπήγαγεν εἰς Βαβυλῶνα· καὶ μέντοι καὶ τοὺς Λευίτας, καὶ τὰς θυίσκας, καὶ τὰ πυρεῖα, καὶ τὰς χρυσᾶς φιάλας, καὶ τὰς ἀργυρᾶς καὶ τὰς χαλκᾶς· οὐκ ἦν γὰρ σταθμὸς τοῦ χαλκοῦ τῶν σκευῶν πάντων ὧν ἔλαβεν ὁ ἀρχιμάγειρος Ναβουζαρδαν. Τῶν δὲ ἐπιλοίπων Ἰουδαίων τοὺς ἐπισήμους ἀπαγαγὼν πρὸς Ναβουχοδονόσωρ, τους μὲν ἐθανάτωσε, τοὺς δὲ δούλους παρέδωκε τοῖς ἄρχουσιν αὐτοῦ. Τὸν δὲ Σεδεκίαν ἐπὶ σκότει κατα- κλείσας μυλωθρεῖν κατεδίκασε (455) ἐφ᾽ οὗ γέγονεν ἡ παντελὴς καὶ πρώτη ἅλωσις Ἱερουσαλὴμ, οὐκέτι βασιλευθείσης ὑπὸ Ἰουδαίων, ἀλλ᾽ ὑπὸ τῶν Χαλδαίων κρατηθείσης. τὴν Ἱερουσαλήμ, ὡς εἴρηται· πρῶτον μὲν ἐπὶ Ἰωακεὶμ, μεθ' οὗ ᾐχμαλωτίσθη καὶ Δανιὴλ ὁ προ- φήτης καὶ οἱ τρεῖς παῖδες (ὑφ' οὗ προεφήτευον Ἱερεμίας, καὶ Βουζῆ, καὶ Οὐρίας, ὁ τοῦ Σαμέον, ἂν καὶ φυγόντα εἰς Αἴγυπτον Ἰωακεὶμ συλλαβόμενος ἀναιρεῖ)· β' δὲ αἰχμαλωσία ἐπὶ Ἰεχωνίου· τρίτου δὲ παραγενόμενος ἐπὶ Σεδεκίου, ὅτε καὶ τὸν ναὸν ἐνέπρησε, τὸν δὲ Σεδεκίαν ἐξετύφλωσε, τοὺς δὲ υἱοὺς αὐτοῦ σὺν ἑτέροις πολλοῖς κατέσφαξε καὶ τὸ λοιπὸν ᾐχμαλώτευσε πλῆθος. μνημονεύσας τάδε φησίν· ι Καὶ ἵνα παρῶ δήμους, κίαν. Ιδού τοu. οι φησὶν οὕτως είπε Κύριος ἐπὶ Σεδε σε λήψονται φησί Κύριος GEORGII HAMARTOLI nifestabatur. Cum autem Nabuchodonosor cepis. set urbem, eam omnino evertit, comprehensoque Sodecia, ipso ridente, uxorem et alios eius occi- dit; tum ipsi oculos eruit catenisque vinctum Babylonem abduxit, cum annos tres regnasset. De quo iterum ait Jeremias: ‹ Ecce ego tradam eum in manus Nabuchodonosor regis, et percutiet eum, et assumetur ex eis maledictio omni transmi- grationi Juda quæ est in Babylone dicentium : Ponal te Dominus sicut Sedeciam et sicut Achab quos frixit rex Babylonis in igne pro eo quod fece- rint stultitiam in Israel et mochati sunt in uxores amicorum suorum, et locuti sunt verbum in no- mine meo mendaciter, quod non mandavi eis, dicit Dominus. » LXVII. De prima captivitate Jerusalem in Babylone, quæ est secunda post habitationem in Ægypto. Anno a capta urbe tertio Nabuchodonosor pria- cipem militiæ Nabuzardan Hierosolymam misit. Is ædem Domini, domum regis et reliquas domos evertit. Jam quadringenti quadraginta et duo anni ab ædificatione domus Dei efluxerant. Columnas æreas magnas, el mare æneum, et duodecim vitulos ei suppositos, bases et omne æs quod erat in ten)- plo Domini confregit et Babylonem transtulit et levitas et thuribula, et aureas phialas et argenteas et æreas; et ad immensitatem crevit pondus æris vasorum omnium quibus potitus est princeps ini- litiæ Nabuzardan. Reliquorum adhuc Judæorum præcipuos ad Nabuchodonosor adduxit, quorum C alios occidit, alios autem ut servos ducibus suis tradidit. Sedeciam vero inclusum in carcere ad molam damnavit. Ejus tempore factum est primum et plenum excidium Hierosolymæ, quæ non Judæis postmodo, sed Chaldæis regibus subdita fuit. Ter igitur Hierosolymam oppugnavit Nabucho- donosor, sicut jam dictum est. Primum cum re- guante Joachim ascendit, cum quo ducti sunt in captivitatem Daniel propheta et tres pueri. (Ejusdem regis tempore prophetabant Jeremías, Buzi et Urias tilius Samoi quem fugientem in Ægyptum Joackim comprehendit et occidit.) Secunda autem oppu- gnatio tempore Jechoniæ facta est; tertia tempore Sedecie, cum templum diripuit Nabuchodonosor, Sedeciæ oculos eruit, filiosque ejus multis cum aliis occidit, et reliquam multitudinem in captivitatem abduxit. De quibus magnus Gregorius meminit dicens : • Atque ut populos, et urbes, et imperia prater- Variæ lectiones et notæ. a' I Reg. xxiv, 18; il Par. xxxvi, 11. et LXX. 202,1; Reg. xxv, 8-21. - Jer. xxix, 21-23. cod. et LXX. cod. et LXX. ** (4611) Ced. - - Oratio (nunc 6) 1, 189-190. (2) Τοιγαροῦν τρίτον Ναβουχοδονόσωρ επόρθησε (5) Περὶ ὧν καὶ ὁ μέγας Γρηγόριος ὁ Θεολόγος

καὶ πόλεις, καὶ βασιλείας, ἔτι δὲ καὶ χώρους οι καὶ στρατούς, καὶ οἴκους, καὶ νηῶν πληρώματα, καὶ συζυγίας καὶ ἐταιρείας, ὑπὸ μὲν εἰρήνης συνεχομένας, ὑπὸ δὲ στάσεως καταλυομένας, ἐπὶ τὸν Ἰσραὴλ εἶμι τῷ λόγῳ καὶ τῶν ἐκείνου παθῶν ὑπομνήσας ὑμᾶς ἐρήσομαι τί τῶν συμφορῶν τούτων αἴτιον, ἵνα παιδευθῶμεν τοῖς τῶν ἄλλων σε κακοῖς τὴν ὁμό νοιαν· οὐχ ἕως μὲν εἰρήνην εἶχον οι πρὸς ἀλλήλους καὶ πρὸς τὸν Θεὸν ἐν Αἰγύπτῳ, τῇ σιδηρᾷ " και μίνῳ, πιεζόμενοι καὶ ὑπὸ τῆς κοινῆς θλίψεως συν -αγόμενοι (Εστι γὰρ ὅτε καὶ τοῦτο φάρμακον ἀγαθὸν εἰς σωτηρίαν ἡ θλίψις;) «Λαός περιούσιος» ἤκουον στ καὶ • Μερὶς Κυρίου, ο και ο Βασίλειον ἱεράτευμα, καὶ ο Εθνος ἅγιον. » Καὶ οὐ τοῖς μὲν ὀνόμασιν οὕτω, τοῖς δὲ ἔργοις ἑτέρως, ἀλλὰ καὶ στρατηγοῖς ἔγοντο ἀγομένοις ὑπὸ Θεοῦ καὶ στύλῳ πυρὸς καὶ Β νεφέλης ὡδηγοῦ τὸ νυκτὸς καὶ ἡμέρας. Καὶ θάλασσα μὲν αὐτοῖς διίστατο φεύγουσι, πεινῶσι δὲ οὐρανὸς ἐχορήγει τροφὴν αὐ, πολεμοῦσι δὲ χειρῶν ἔκτασις ἀντὶ μυριάδων ἦν, δι᾿ εὐχῆς ἐγείρουσα τρόπαια καὶ ἐδοποιοῦσε τὰ ἔμπροσθεν· ποταμοὶ δὲ ὑπεχώρουν τὴν συγγενή μιμούμενοι θάλασσαν· καὶ στοιχεία ἵστατο· καὶ τείχη σάλπιγξι κατεσείετο. Καὶ τί δεξ λέγειν Αἰγυπτίων πληγάς τούτοις χαριζομένας καὶ Θεοῦ φωνὰς ἐξ ὅρους κατακευομένας καὶ νομο θεσίαν διπλῆν, τὴν μὲν ἐν γράμματι, τὴν δὲ ἐν πνεύματι καὶ τἄλλα οἷς ἐτιμῶντο πάλαι παρὰ τὴν ἑαυτῶν ἀξίαν ; Ἐπεὶ δὲ νοσεῖν ἤρξαντο καὶ κατὰ τοῦ Θεοῦ " καὶ κατ᾽ ἀλλήλων ἐμάνησαν καὶ διέστη- σαν εἰς μέρη πολλὰ τί γίνεται καὶ τί πεπόνθασιν ; Θρηνεῖ μὲν τούτους τ8 Ιερεμίας εἰκότως ” ἐπὶ τοῖς ἀνηκέστοις πάθεσι " καὶ τὴν ἐπὶ Βαβυλῶνα αἰχμα λωσίαν οδύρεται· καὶ γὰρ ἦν ὄντως θρήνων άξια πῶς δὲ οὔ ; Τῶν μεγίστων τείχη κατεσκαμμένα, πόλις εδαφισμένη τ, ἁγίασμα καθῃρημένον, ἀναθή ματα σεσυλημένα, πόλες βέβηλοι καὶ χεῖρες, οἱ μὲν τοῖς ἀβάτοις ἐμβατεύοντες, αἱ δὲ καὶ τῶν ἁψαν στων (46) κατατρυφῶσαι, προφῆται σιγώντες, ἱερεῖς ἀγόμενοι, πρεσβύτεροι μὴ ἐλεούμενοι, παρθέ νοι καθυβριζόμεναι, νεότης πίπτουσα, πῦρ ἀλλότριον καὶ πολέμιον, αἵματος ποταμοὶ ἀντὶ τοῦ ὁσίου πυρὸς καὶ αἷματος, Ναζιραίοι κατασυρόμενοι, καὶ ἵνα ἐξ αὐτῶν εἴπω τι τῶν τοῦ Ἱερεμίου τ θρήνων, υἱεὶ Σιὼν οἱ τίμιοι το καὶ ἀντιθέμενοι χρυσίῳ, οι τρυφεροὶ καὶ κακῶν ἀπαθεῖς, ξένην ἐδὲν οδεύοντες· καὶ ὁδοὶ Σιὼν πενθοῦσι παρά τὸ μὴ εἶναι τοὺς ἑορτάζονται. Καὶ μικρὸν πρὸ τούτων - Χεῖρες γυναικῶν οἰκτιρμόνων, οὐ τρα φὴν ὀρέγουσαι τέκνοις, τῆς πολιορκίας επικρα τούσης, ἀλλ' ἐπὶ τροφὴν ταῦτα σπαράττουσαι, καὶ λιμοῦ φάρμακον, τὰ ἐξ αὐτῶν ποιούμεναι προσφιλέ στατα. Πῶς οὐ δεινά οι ταῦτα καὶ πέρα δεινῶν, οὐ - - • Θεόν πρ. σ' λ. τε « το σε δὲ χ. τοῖς ἄλλοις τῇ κ. τῇ σ. ἅγιος ήχ. καὶ ἐ. ἀγ. οι πέτρα δὲ διψῶσιν ἐπήγαζε το δή το ὁ Ισραήλ κατά τοῦ Θεοῦ το αὐτοὺς είχ. το προτέροις π. καὶ ὀδυρμών να τειχέων * τῶν Ἱ. κατεσκαμμένων, πόλεως ἠδαφισμένης τε οἱ ἐπηρμένοι ἐν ἀντίθιβοι αντιθεμ. το πενθοῦσαι ἐρχομένους ἐν ἑορτῇ Ι. 4. ** εν, 10, γυναῖκες πενθοῦσαι οι φίλτατα τ. πῶς οὐδ. CHRONICON. - LIB. II. conjugia, sodalitia, quæ omnia ut pace conservan- tur, ita dissidio funditus evertuntur, ad Israelitas orationem convertam, et cum calamitates eorum et- posuero, sciscitabor a vobis quænam sit harum calu- mitatum causa, ut aliorum malis ad concordiam erudiamur. « Quandiu igitur illi pacem, et in- ter se, et cum Deo habuerunt, Ægyptiaca videlicet tyrannide, hoc est, ferrea fornace oppressi, ac per communem afflictionem conjunctiatque collecti (non- nunquamı enim afflictio quoque ipsa commodum est ad salutem pharmacum), plebs saucla vocabantur, et portio Domini, ac regale sarcerdotium. Nec vero hoc dici potest, nomina quidem ampla et magnifica fuisse, cæterum nominibus res ipsas haudquaquam respondisse. Nam et ducibus a Deo ductis uteban- tur, et per columnam ignis et nubis diu noctuque deducebantur; et fugientibus mare dividebatur, c fame laborantibus cœlum cibos subministrabat, et sitientibus petra usum fontis præbebat, et pugnan- tibus manuum extensio innumerabilium copiarum iustar, erat orationis opera tropaea erigens, viamque ulterius aperiens; fluvii etiam, cognatum mare imi - tantus, cedebant, et elementa consistebant, ac muri tubis quatiebantur. Quid enim Ægytioruan plagas in eorum gratiam inflictas commemorare attinet ? Quid Dei voces e monte auditas ? Quid duplicem logem, alteram litteralem, spiritualem alteram? Quid cæteros honores, quos Israel meritis suis longe am- A ear, terras, exercitus, naves vectoribus plenus, C p lis, sanguinis fuvii pro sancto igne ac cruore, D pliores olim consecutus est ? Alpostquam agrotare, et in seipsos mutuo furere, atque in multas partes dividi ceperunt, quid accidit? quidque perpessi sunt ? Jeremias quidem eos ob priores calamitates luget, atque captivitatem Babylonicam deplorat; erant enim revera hæc lacrymis et gemitibus digna; qui vero nou maximis digna lamentis, excisa moenia, urbs solo æquata, sacrarium eversum, votiva dona compilata, profani pedes el nanus : pedes quidem in loca non adeunda irrumpentes, manus vero circa res eas, quas tangere nefas erat. luxuriantes, prophetæ silentes, sacerdotes abdacti, senes absque misericordia habili, constuprata virgines, juventus cadens, flamma aliena et hosti- Nazaræi raptati, atque, ut ex ipsis Jeremiæ Thre- nis aliquid producam, inciyti illi filii Sion et auro æquandi, illi, inquam, delicati atque a malis immunes, insuetam viam obcuntes : et viæ Sion lugentes, eo quod nulli sint qui festos dies cele- brent. » Ac paulo ante. « Manus mulierum miseri- cordium, invalescente obsidione, Varia lectiones et notæ. • xal Gr. Gr. non victum Gr. Gr. • cod. Gr. Gr. om. Gr. cod. Gr. " om. Gr. Gr. om. Gr. Gr. * Gr. Gr. cod. Thren. 1, 3. cod. a prima, a sec. manu. cod. – µixpą z. cod. cod. a prima manu. Gr. -

καὶ πόλεις, καὶ βασιλείας, ἔτι δὲ καὶ χώρους οι καὶ στρατούς, καὶ οἴκους, καὶ νηῶν πληρώματα, καὶ συζυγίας καὶ ἐταιρείας, ὑπὸ μὲν εἰρήνης συνεχομένας, ὑπὸ δὲ στάσεως καταλυομένας, ἐπὶ τὸν Ἰσραὴλ εἶμι τῷ λόγῳ καὶ τῶν ἐκείνου παθῶν ὑπομνήσας ὑμᾶς ἐρήσομαι τί τῶν συμφορῶν τούτων αἴτιον, ἵνα παιδευθῶμεν τοῖς τῶν ἄλλων σε κακοῖς τὴν ὁμό νοιαν· οὐχ ἕως μὲν εἰρήνην εἶχον οι πρὸς ἀλλήλους καὶ πρὸς τὸν Θεὸν ἐν Αἰγύπτῳ, τῇ σιδηρᾷ " και μίνῳ, πιεζόμενοι καὶ ὑπὸ τῆς κοινῆς θλίψεως συν -αγόμενοι (Εστι γὰρ ὅτε καὶ τοῦτο φάρμακον ἀγαθὸν εἰς σωτηρίαν ἡ θλίψις;) «Λαός περιούσιος» ἤκουον στ καὶ • Μερὶς Κυρίου, ο και ο Βασίλειον ἱεράτευμα, καὶ ο Εθνος ἅγιον. » Καὶ οὐ τοῖς μὲν ὀνόμασιν οὕτω, τοῖς δὲ ἔργοις ἑτέρως, ἀλλὰ καὶ στρατηγοῖς ἔγοντο ἀγομένοις ὑπὸ Θεοῦ καὶ στύλῳ πυρὸς καὶ Β νεφέλης ὡδηγοῦ τὸ νυκτὸς καὶ ἡμέρας. Καὶ θάλασσα μὲν αὐτοῖς διίστατο φεύγουσι, πεινῶσι δὲ οὐρανὸς ἐχορήγει τροφὴν αὐ, πολεμοῦσι δὲ χειρῶν ἔκτασις ἀντὶ μυριάδων ἦν, δι᾿ εὐχῆς ἐγείρουσα τρόπαια καὶ ἐδοποιοῦσε τὰ ἔμπροσθεν· ποταμοὶ δὲ ὑπεχώρουν τὴν συγγενή μιμούμενοι θάλασσαν· καὶ στοιχεία ἵστατο· καὶ τείχη σάλπιγξι κατεσείετο. Καὶ τί δεξ λέγειν Αἰγυπτίων πληγάς τούτοις χαριζομένας καὶ Θεοῦ φωνὰς ἐξ ὅρους κατακευομένας καὶ νομο θεσίαν διπλῆν, τὴν μὲν ἐν γράμματι, τὴν δὲ ἐν πνεύματι καὶ τἄλλα οἷς ἐτιμῶντο πάλαι παρὰ τὴν ἑαυτῶν ἀξίαν ; Ἐπεὶ δὲ νοσεῖν ἤρξαντο καὶ κατὰ τοῦ Θεοῦ " καὶ κατ᾽ ἀλλήλων ἐμάνησαν καὶ διέστη- σαν εἰς μέρη πολλὰ τί γίνεται καὶ τί πεπόνθασιν ; Θρηνεῖ μὲν τούτους τ8 Ιερεμίας εἰκότως ” ἐπὶ τοῖς ἀνηκέστοις πάθεσι " καὶ τὴν ἐπὶ Βαβυλῶνα αἰχμα λωσίαν οδύρεται· καὶ γὰρ ἦν ὄντως θρήνων άξια πῶς δὲ οὔ ; Τῶν μεγίστων τείχη κατεσκαμμένα, πόλις εδαφισμένη τ, ἁγίασμα καθῃρημένον, ἀναθή ματα σεσυλημένα, πόλες βέβηλοι καὶ χεῖρες, οἱ μὲν τοῖς ἀβάτοις ἐμβατεύοντες, αἱ δὲ καὶ τῶν ἁψαν στων (46) κατατρυφῶσαι, προφῆται σιγώντες, ἱερεῖς ἀγόμενοι, πρεσβύτεροι μὴ ἐλεούμενοι, παρθέ νοι καθυβριζόμεναι, νεότης πίπτουσα, πῦρ ἀλλότριον καὶ πολέμιον, αἵματος ποταμοὶ ἀντὶ τοῦ ὁσίου πυρὸς καὶ αἷματος, Ναζιραίοι κατασυρόμενοι, καὶ ἵνα ἐξ αὐτῶν εἴπω τι τῶν τοῦ Ἱερεμίου τ θρήνων, υἱεὶ Σιὼν οἱ τίμιοι το καὶ ἀντιθέμενοι χρυσίῳ, οι τρυφεροὶ καὶ κακῶν ἀπαθεῖς, ξένην ἐδὲν οδεύοντες· καὶ ὁδοὶ Σιὼν πενθοῦσι παρά τὸ μὴ εἶναι τοὺς ἑορτάζονται. Καὶ μικρὸν πρὸ τούτων - Χεῖρες γυναικῶν οἰκτιρμόνων, οὐ τρα φὴν ὀρέγουσαι τέκνοις, τῆς πολιορκίας επικρα τούσης, ἀλλ' ἐπὶ τροφὴν ταῦτα σπαράττουσαι, καὶ λιμοῦ φάρμακον, τὰ ἐξ αὐτῶν ποιούμεναι προσφιλέ στατα. Πῶς οὐ δεινά οι ταῦτα καὶ πέρα δεινῶν, οὐ - - • Θεόν πρ. σ' λ. τε « το σε δὲ χ. τοῖς ἄλλοις τῇ κ. τῇ σ. ἅγιος ήχ. καὶ ἐ. ἀγ. οι πέτρα δὲ διψῶσιν ἐπήγαζε το δή το ὁ Ισραήλ κατά τοῦ Θεοῦ το αὐτοὺς είχ. το προτέροις π. καὶ ὀδυρμών να τειχέων * τῶν Ἱ. κατεσκαμμένων, πόλεως ἠδαφισμένης τε οἱ ἐπηρμένοι ἐν ἀντίθιβοι αντιθεμ. το πενθοῦσαι ἐρχομένους ἐν ἑορτῇ Ι. 4. ** εν, 10, γυναῖκες πενθοῦσαι οι φίλτατα τ. πῶς οὐδ. CHRONICON. - LIB. II. conjugia, sodalitia, quæ omnia ut pace conservan- tur, ita dissidio funditus evertuntur, ad Israelitas orationem convertam, et cum calamitates eorum et- posuero, sciscitabor a vobis quænam sit harum calu- mitatum causa, ut aliorum malis ad concordiam erudiamur. « Quandiu igitur illi pacem, et in- ter se, et cum Deo habuerunt, Ægyptiaca videlicet tyrannide, hoc est, ferrea fornace oppressi, ac per communem afflictionem conjunctiatque collecti (non- nunquamı enim afflictio quoque ipsa commodum est ad salutem pharmacum), plebs saucla vocabantur, et portio Domini, ac regale sarcerdotium. Nec vero hoc dici potest, nomina quidem ampla et magnifica fuisse, cæterum nominibus res ipsas haudquaquam respondisse. Nam et ducibus a Deo ductis uteban- tur, et per columnam ignis et nubis diu noctuque deducebantur; et fugientibus mare dividebatur, c fame laborantibus cœlum cibos subministrabat, et sitientibus petra usum fontis præbebat, et pugnan- tibus manuum extensio innumerabilium copiarum iustar, erat orationis opera tropaea erigens, viamque ulterius aperiens; fluvii etiam, cognatum mare imi - tantus, cedebant, et elementa consistebant, ac muri tubis quatiebantur. Quid enim Ægytioruan plagas in eorum gratiam inflictas commemorare attinet ? Quid Dei voces e monte auditas ? Quid duplicem logem, alteram litteralem, spiritualem alteram? Quid cæteros honores, quos Israel meritis suis longe am- A ear, terras, exercitus, naves vectoribus plenus, C p lis, sanguinis fuvii pro sancto igne ac cruore, D pliores olim consecutus est ? Alpostquam agrotare, et in seipsos mutuo furere, atque in multas partes dividi ceperunt, quid accidit? quidque perpessi sunt ? Jeremias quidem eos ob priores calamitates luget, atque captivitatem Babylonicam deplorat; erant enim revera hæc lacrymis et gemitibus digna; qui vero nou maximis digna lamentis, excisa moenia, urbs solo æquata, sacrarium eversum, votiva dona compilata, profani pedes el nanus : pedes quidem in loca non adeunda irrumpentes, manus vero circa res eas, quas tangere nefas erat. luxuriantes, prophetæ silentes, sacerdotes abdacti, senes absque misericordia habili, constuprata virgines, juventus cadens, flamma aliena et hosti- Nazaræi raptati, atque, ut ex ipsis Jeremiæ Thre- nis aliquid producam, inciyti illi filii Sion et auro æquandi, illi, inquam, delicati atque a malis immunes, insuetam viam obcuntes : et viæ Sion lugentes, eo quod nulli sint qui festos dies cele- brent. » Ac paulo ante. « Manus mulierum miseri- cordium, invalescente obsidione, Varia lectiones et notæ. • xal Gr. Gr. non victum Gr. Gr. • cod. Gr. Gr. om. Gr. cod. Gr. " om. Gr. Gr. om. Gr. Gr. * Gr. Gr. cod. Thren. 1, 3. cod. a prima, a sec. manu. cod. – µixpą z. cod. cod. a prima manu. Gr. -

καὶ πόλεις, καὶ βασιλείας, ἔτι δὲ καὶ χώρους οι καὶ στρατούς, καὶ οἴκους, καὶ νηῶν πληρώματα, καὶ συζυγίας καὶ ἐταιρείας, ὑπὸ μὲν εἰρήνης συνεχομένας, ὑπὸ δὲ στάσεως καταλυομένας, ἐπὶ τὸν Ἰσραὴλ εἶμι τῷ λόγῳ καὶ τῶν ἐκείνου παθῶν ὑπομνήσας ὑμᾶς ἐρήσομαι τί τῶν συμφορῶν τούτων αἴτιον, ἵνα παιδευθῶμεν τοῖς τῶν ἄλλων σε κακοῖς τὴν ὁμό νοιαν· οὐχ ἕως μὲν εἰρήνην εἶχον οι πρὸς ἀλλήλους καὶ πρὸς τὸν Θεὸν ἐν Αἰγύπτῳ, τῇ σιδηρᾷ " και μίνῳ, πιεζόμενοι καὶ ὑπὸ τῆς κοινῆς θλίψεως συν -αγόμενοι (Εστι γὰρ ὅτε καὶ τοῦτο φάρμακον ἀγαθὸν εἰς σωτηρίαν ἡ θλίψις;) «Λαός περιούσιος» ἤκουον στ καὶ • Μερὶς Κυρίου, ο και ο Βασίλειον ἱεράτευμα, καὶ ο Εθνος ἅγιον. » Καὶ οὐ τοῖς μὲν ὀνόμασιν οὕτω, τοῖς δὲ ἔργοις ἑτέρως, ἀλλὰ καὶ στρατηγοῖς ἔγοντο ἀγομένοις ὑπὸ Θεοῦ καὶ στύλῳ πυρὸς καὶ Β νεφέλης ὡδηγοῦ τὸ νυκτὸς καὶ ἡμέρας. Καὶ θάλασσα μὲν αὐτοῖς διίστατο φεύγουσι, πεινῶσι δὲ οὐρανὸς ἐχορήγει τροφὴν αὐ, πολεμοῦσι δὲ χειρῶν ἔκτασις ἀντὶ μυριάδων ἦν, δι᾿ εὐχῆς ἐγείρουσα τρόπαια καὶ ἐδοποιοῦσε τὰ ἔμπροσθεν· ποταμοὶ δὲ ὑπεχώρουν τὴν συγγενή μιμούμενοι θάλασσαν· καὶ στοιχεία ἵστατο· καὶ τείχη σάλπιγξι κατεσείετο. Καὶ τί δεξ λέγειν Αἰγυπτίων πληγάς τούτοις χαριζομένας καὶ Θεοῦ φωνὰς ἐξ ὅρους κατακευομένας καὶ νομο θεσίαν διπλῆν, τὴν μὲν ἐν γράμματι, τὴν δὲ ἐν πνεύματι καὶ τἄλλα οἷς ἐτιμῶντο πάλαι παρὰ τὴν ἑαυτῶν ἀξίαν ; Ἐπεὶ δὲ νοσεῖν ἤρξαντο καὶ κατὰ τοῦ Θεοῦ " καὶ κατ᾽ ἀλλήλων ἐμάνησαν καὶ διέστη- σαν εἰς μέρη πολλὰ τί γίνεται καὶ τί πεπόνθασιν ; Θρηνεῖ μὲν τούτους τ8 Ιερεμίας εἰκότως ” ἐπὶ τοῖς ἀνηκέστοις πάθεσι " καὶ τὴν ἐπὶ Βαβυλῶνα αἰχμα λωσίαν οδύρεται· καὶ γὰρ ἦν ὄντως θρήνων άξια πῶς δὲ οὔ ; Τῶν μεγίστων τείχη κατεσκαμμένα, πόλις εδαφισμένη τ, ἁγίασμα καθῃρημένον, ἀναθή ματα σεσυλημένα, πόλες βέβηλοι καὶ χεῖρες, οἱ μὲν τοῖς ἀβάτοις ἐμβατεύοντες, αἱ δὲ καὶ τῶν ἁψαν στων (46) κατατρυφῶσαι, προφῆται σιγώντες, ἱερεῖς ἀγόμενοι, πρεσβύτεροι μὴ ἐλεούμενοι, παρθέ νοι καθυβριζόμεναι, νεότης πίπτουσα, πῦρ ἀλλότριον καὶ πολέμιον, αἵματος ποταμοὶ ἀντὶ τοῦ ὁσίου πυρὸς καὶ αἷματος, Ναζιραίοι κατασυρόμενοι, καὶ ἵνα ἐξ αὐτῶν εἴπω τι τῶν τοῦ Ἱερεμίου τ θρήνων, υἱεὶ Σιὼν οἱ τίμιοι το καὶ ἀντιθέμενοι χρυσίῳ, οι τρυφεροὶ καὶ κακῶν ἀπαθεῖς, ξένην ἐδὲν οδεύοντες· καὶ ὁδοὶ Σιὼν πενθοῦσι παρά τὸ μὴ εἶναι τοὺς ἑορτάζονται. Καὶ μικρὸν πρὸ τούτων - Χεῖρες γυναικῶν οἰκτιρμόνων, οὐ τρα φὴν ὀρέγουσαι τέκνοις, τῆς πολιορκίας επικρα τούσης, ἀλλ' ἐπὶ τροφὴν ταῦτα σπαράττουσαι, καὶ λιμοῦ φάρμακον, τὰ ἐξ αὐτῶν ποιούμεναι προσφιλέ στατα. Πῶς οὐ δεινά οι ταῦτα καὶ πέρα δεινῶν, οὐ - - • Θεόν πρ. σ' λ. τε « το σε δὲ χ. τοῖς ἄλλοις τῇ κ. τῇ σ. ἅγιος ήχ. καὶ ἐ. ἀγ. οι πέτρα δὲ διψῶσιν ἐπήγαζε το δή το ὁ Ισραήλ κατά τοῦ Θεοῦ το αὐτοὺς είχ. το προτέροις π. καὶ ὀδυρμών να τειχέων * τῶν Ἱ. κατεσκαμμένων, πόλεως ἠδαφισμένης τε οἱ ἐπηρμένοι ἐν ἀντίθιβοι αντιθεμ. το πενθοῦσαι ἐρχομένους ἐν ἑορτῇ Ι. 4. ** εν, 10, γυναῖκες πενθοῦσαι οι φίλτατα τ. πῶς οὐδ. CHRONICON. - LIB. II. conjugia, sodalitia, quæ omnia ut pace conservan- tur, ita dissidio funditus evertuntur, ad Israelitas orationem convertam, et cum calamitates eorum et- posuero, sciscitabor a vobis quænam sit harum calu- mitatum causa, ut aliorum malis ad concordiam erudiamur. « Quandiu igitur illi pacem, et in- ter se, et cum Deo habuerunt, Ægyptiaca videlicet tyrannide, hoc est, ferrea fornace oppressi, ac per communem afflictionem conjunctiatque collecti (non- nunquamı enim afflictio quoque ipsa commodum est ad salutem pharmacum), plebs saucla vocabantur, et portio Domini, ac regale sarcerdotium. Nec vero hoc dici potest, nomina quidem ampla et magnifica fuisse, cæterum nominibus res ipsas haudquaquam respondisse. Nam et ducibus a Deo ductis uteban- tur, et per columnam ignis et nubis diu noctuque deducebantur; et fugientibus mare dividebatur, c fame laborantibus cœlum cibos subministrabat, et sitientibus petra usum fontis præbebat, et pugnan- tibus manuum extensio innumerabilium copiarum iustar, erat orationis opera tropaea erigens, viamque ulterius aperiens; fluvii etiam, cognatum mare imi - tantus, cedebant, et elementa consistebant, ac muri tubis quatiebantur. Quid enim Ægytioruan plagas in eorum gratiam inflictas commemorare attinet ? Quid Dei voces e monte auditas ? Quid duplicem logem, alteram litteralem, spiritualem alteram? Quid cæteros honores, quos Israel meritis suis longe am- A ear, terras, exercitus, naves vectoribus plenus, C p lis, sanguinis fuvii pro sancto igne ac cruore, D pliores olim consecutus est ? Alpostquam agrotare, et in seipsos mutuo furere, atque in multas partes dividi ceperunt, quid accidit? quidque perpessi sunt ? Jeremias quidem eos ob priores calamitates luget, atque captivitatem Babylonicam deplorat; erant enim revera hæc lacrymis et gemitibus digna; qui vero nou maximis digna lamentis, excisa moenia, urbs solo æquata, sacrarium eversum, votiva dona compilata, profani pedes el nanus : pedes quidem in loca non adeunda irrumpentes, manus vero circa res eas, quas tangere nefas erat. luxuriantes, prophetæ silentes, sacerdotes abdacti, senes absque misericordia habili, constuprata virgines, juventus cadens, flamma aliena et hosti- Nazaræi raptati, atque, ut ex ipsis Jeremiæ Thre- nis aliquid producam, inciyti illi filii Sion et auro æquandi, illi, inquam, delicati atque a malis immunes, insuetam viam obcuntes : et viæ Sion lugentes, eo quod nulli sint qui festos dies cele- brent. » Ac paulo ante. « Manus mulierum miseri- cordium, invalescente obsidione, Varia lectiones et notæ. • xal Gr. Gr. non victum Gr. Gr. • cod. Gr. Gr. om. Gr. cod. Gr. " om. Gr. Gr. om. Gr. Gr. * Gr. Gr. cod. Thren. 1, 3. cod. a prima, a sec. manu. cod. – µixpą z. cod. cod. a prima manu. Gr. -

νεωτέρων οι συμβουλὴν πρὸς τὸν λαὸν ἀποκρίνεται οἱ δὲ ἀναχωροῦσιν ἀποταξάμενοι τῇ αὐτοῦ ἀρχῇ . Καὶ αἱ μὲν ι φυλαί καθιστῶσιν ἐφ᾽ ἑαυτῶν τὸν Ἱεροβοάμ, τὴν τοῦ Ναβάτ καὶ Σαρίρας, γυναικὸς ἑταίρας, υἱὸν, ἐκ φυλῆς ὁρμώμενον τῆς Ἐφραίμ, βασιλέα, παραμένουσι δὲ τῷ 'Ροβοαμ ἡ τοῦ Ἰούδα καὶ οι Βενιαμίν φυλή. Εξ εκείνου διαιρεθεὶς ὁ λαός, ίδιον "' ἕκαστον μέρος καὶ τὸ ὄνομα καὶ τὸν τῆς βασιλείας οἶκον ἐκέκτητο, καθώς οὐ καὶ ἀνωτέρω είρήχαμεν ". Εθ'. ᾿Αρχὴ τῶν ἐν Σαμαρείᾳ βασιλέων. • Αρχὴ τῆς βασιλείας Ιεροβοάμ. Μετὰ δὲ τὴν διαίρεσιν τῶν ι' σκήπτρων, ἐβασίλευσεν Ιεροβοάμ, ὡς εἴρηται, υἱὸς Ναβάτ, ἐκ φυλῆς Ἐφραὶμ, ὁ δοῦλος Σολομώντος καὶ ἀποστάτης, ἀποστήσαντος τοῦ Ἰσραὴλ ἐν Σαμαρείᾳ· καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐν ώπιον Κυρίου, καὶ ἐπάταξεν αὐτὸν ὁ Θεὸς, καὶ ἀπ έθανεν ἐν ταῖς ἁμαρτίαις αὐτοῦ, βασιλεύσας έτη μβο. (2) Ποιήσας γὰρ δαμάλεις χρυσᾶς β' καὶ τὴν μὲν στήσας ἐν Βαιθήλ, τὴν δὲ ἐν Δάν, ἔφη πρὸς τὸν λαόν 8. • Ικανούσθω ὑμῖν ἀναβαίνειν εἰς Ἱερουσα- λήμ· ἰδοὺ οἱ θεοί σου, Ισραήλ, οἱ ἀναγαγόντες σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου, καὶ ἐξήμαρτεν αὐτοῖς ἁμαρτίαν μεγάλην, καὶ ἐπορεύθησαν υἱοὶ Ἰσραὴλ ἐν πάσῃ ἁμαρτία Ἱεροβοαμ, καὶ ἐλάτρευσαν καὶ προσεκύ νησαν τοῖς ματαίοις ἕως οὗ μετέστησεν αὐτοὺς ὁ Κύριος ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ εἰς Ασσυρίους. Γ. Βασιλεία Ναβάτ. • Μετὰ δὲ Ἱεροβοάμ ἐβασίλευσε Ναβάτ, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐσφάγη ὑπὸ Βασσά ', βασιλεύσας ἔτη β'. Ολ'. Βασιλεία Βαασά. • Μετὰ δὲ Ναβὰτ ἐβασίλευσε Βαασά, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐσφάγη ἐν τῷ που λέμῳ, βασιλεύσας έτη κδ'. ΟΒ΄. Βασιλεία 'Ηλά. 182' Μετὰ δὲ Βαασὰ ἐβασίλευσεν Ηλὰ υἱός αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐσφάγη ὑπὸ Ζαμβρί, βασιλεύσας ἔτη β'. ΟΙ: Βασιλεία Ζαμβρί. * Μετὰ δὲ Ἡλὰ ἐβασίλευσε Ζαμβρί, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐκαύθη ἐν οἴκῳ προσφυγὼν ὑπὸ τῶν πολεμίων, βασιλεύσας έτη ιβ'. ΟΔ'. Βασιλεία 'Αχαάδ. Μετὰ δὲ Ζαμβρὶ ἐβασίλευσεν Αχααβ υἱὸς αὐ- τοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἀπέθανεν ἐν ταῖς ἁμαρτίαις αὐτοῦ, βασιλεύσας Στη κρ. ΟΒ. Περὶ τῆς Ιεζάβελ καὶ περὶ τοῦ Ἡλίου προφήτου. Τῆς γὰρ " γυναικὸς αὐτοῦ Ιεζάβελ ἀποκτεινάσης: οι νεολαίων το τῆς ἀ. ἀρχῆς τῇ ὑπ' αὐτῷ ἀρχῇ ἰδία καθάπερ ἐν τοῖς είρηται χιν, ιν, 25. * Βασάν Αμβρι xνι, 25. * (1255). " (4267) CHRONICON. • - decem tribus sibi. comsti- tuerunt regem Jeroboam filium Nabath et Sariræ uxoris ejus filium e tribu Ephraim oriundum. Obedierunt vero Roboam tribus Judæ et Benjamin. Ex illo divisus populus propriam partem et noineti et regiam acquisivit sicut supra diximus. LIB. II. A tur aufugerunt, et B C • D Leo. P. Th. $ x Len. P. Th. LXIX. Initium regum Samuriæ. Initium regni Jeroboam. Post electionem decem tribuum regnavit Jeroboam, sicut dictum est, Hius Nabath, e tribu Ephraim, servus Salomonis et transfuga, cum Israel aufugisset in Samariam. Et fecit maluin coram Domino et percussit eum Deus et mortuus est in peccatis suis, cum re- gnasset viginti et duos amos. Cum fecisset duos vitulos aureos et constituisset unum in Bethel, alterum in Dan, ait ad populumn : « Nolite ultra ascendere in Jerusalem . Ecce dii tui, Israel, qui te eduxerunt de terra Ægypti ; › et peccavit illis peccatum grande. Et ambulaverunt filii Israel in omni peccato Jeroboam, vanisque inservierunt, atque ea adoraverunt donec avertit: eos Dominus a facie sua in Assyrios. LXX. Regnum Nabath. Post Jeroboam regnavit Nabath filius ejus, fe- citque malum in conspectu Domini et occisus est a Baaza, cum regnavisset annos duos. LXXI. Regnum Baaza. Post Nabath regnavit Baaza et fecit malum in conspectu Domini et occisus est in bello, post regnum viginti et quatuor annorum. LXXII. Regnum Ela. Post Buaza regnavit Ela filius ejus et fecit ma- lum in conspectu Domini, et occisus est a Zambri, cum regnasset annos duos. LXXII. Regnum Zambri. Post autem Ela regnavit Zambri et fecit malum coram Domino et succensus est in domo sua cum fugeret hostes ; annis viginti duo- bus regnaveral. LXXIV Regnum Achab. Post Zambri regnavit Achab filius ejus et ſv- cit malum in conspectu Domini et mortuus est. in peccatis suis, cum regnavisset annos vigint et duos LXXV. De Jezabel et Elia propheta. Ejus regis mulier Irzabel cum occidisset Na. Variæ lectiones et notæ. cod. Leo. ** toɔ̃ add. Leo. P. Th. » Leo. Lev. P. Th. • Leo. P. Th. ' (4205) Ced. 174, 9-176,4 ? Reg. Hebræus et Eus. Chr. II, 21. Reg. su, 28,29. * (4227) I Reg«. col. (1999) Reg. xv. 55. • (4253) Reg. xv, 8. • Reg. Ced. 176,5-179,12, Reg. xv, 29. "in codice non legitur hæc rubrica. xvI, 10. Ρ. Th. Ζαμβρὶ βασιλεύει ἡμέρας ζ' ex 1 Reg. χνι. 15, sol et in sequenti capite pro 12 legitur Ζ

νεωτέρων οι συμβουλὴν πρὸς τὸν λαὸν ἀποκρίνεται οἱ δὲ ἀναχωροῦσιν ἀποταξάμενοι τῇ αὐτοῦ ἀρχῇ . Καὶ αἱ μὲν ι φυλαί καθιστῶσιν ἐφ᾽ ἑαυτῶν τὸν Ἱεροβοάμ, τὴν τοῦ Ναβάτ καὶ Σαρίρας, γυναικὸς ἑταίρας, υἱὸν, ἐκ φυλῆς ὁρμώμενον τῆς Ἐφραίμ, βασιλέα, παραμένουσι δὲ τῷ 'Ροβοαμ ἡ τοῦ Ἰούδα καὶ οι Βενιαμίν φυλή. Εξ εκείνου διαιρεθεὶς ὁ λαός, ίδιον "' ἕκαστον μέρος καὶ τὸ ὄνομα καὶ τὸν τῆς βασιλείας οἶκον ἐκέκτητο, καθώς οὐ καὶ ἀνωτέρω είρήχαμεν ". Εθ'. ᾿Αρχὴ τῶν ἐν Σαμαρείᾳ βασιλέων. • Αρχὴ τῆς βασιλείας Ιεροβοάμ. Μετὰ δὲ τὴν διαίρεσιν τῶν ι' σκήπτρων, ἐβασίλευσεν Ιεροβοάμ, ὡς εἴρηται, υἱὸς Ναβάτ, ἐκ φυλῆς Ἐφραὶμ, ὁ δοῦλος Σολομώντος καὶ ἀποστάτης, ἀποστήσαντος τοῦ Ἰσραὴλ ἐν Σαμαρείᾳ· καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐν ώπιον Κυρίου, καὶ ἐπάταξεν αὐτὸν ὁ Θεὸς, καὶ ἀπ έθανεν ἐν ταῖς ἁμαρτίαις αὐτοῦ, βασιλεύσας έτη μβο. (2) Ποιήσας γὰρ δαμάλεις χρυσᾶς β' καὶ τὴν μὲν στήσας ἐν Βαιθήλ, τὴν δὲ ἐν Δάν, ἔφη πρὸς τὸν λαόν 8. • Ικανούσθω ὑμῖν ἀναβαίνειν εἰς Ἱερουσα- λήμ· ἰδοὺ οἱ θεοί σου, Ισραήλ, οἱ ἀναγαγόντες σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου, καὶ ἐξήμαρτεν αὐτοῖς ἁμαρτίαν μεγάλην, καὶ ἐπορεύθησαν υἱοὶ Ἰσραὴλ ἐν πάσῃ ἁμαρτία Ἱεροβοαμ, καὶ ἐλάτρευσαν καὶ προσεκύ νησαν τοῖς ματαίοις ἕως οὗ μετέστησεν αὐτοὺς ὁ Κύριος ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ εἰς Ασσυρίους. Γ. Βασιλεία Ναβάτ. • Μετὰ δὲ Ἱεροβοάμ ἐβασίλευσε Ναβάτ, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐσφάγη ὑπὸ Βασσά ', βασιλεύσας ἔτη β'. Ολ'. Βασιλεία Βαασά. • Μετὰ δὲ Ναβὰτ ἐβασίλευσε Βαασά, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐσφάγη ἐν τῷ που λέμῳ, βασιλεύσας έτη κδ'. ΟΒ΄. Βασιλεία 'Ηλά. 182' Μετὰ δὲ Βαασὰ ἐβασίλευσεν Ηλὰ υἱός αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐσφάγη ὑπὸ Ζαμβρί, βασιλεύσας ἔτη β'. ΟΙ: Βασιλεία Ζαμβρί. * Μετὰ δὲ Ἡλὰ ἐβασίλευσε Ζαμβρί, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐκαύθη ἐν οἴκῳ προσφυγὼν ὑπὸ τῶν πολεμίων, βασιλεύσας έτη ιβ'. ΟΔ'. Βασιλεία 'Αχαάδ. Μετὰ δὲ Ζαμβρὶ ἐβασίλευσεν Αχααβ υἱὸς αὐ- τοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἀπέθανεν ἐν ταῖς ἁμαρτίαις αὐτοῦ, βασιλεύσας Στη κρ. ΟΒ. Περὶ τῆς Ιεζάβελ καὶ περὶ τοῦ Ἡλίου προφήτου. Τῆς γὰρ " γυναικὸς αὐτοῦ Ιεζάβελ ἀποκτεινάσης: οι νεολαίων το τῆς ἀ. ἀρχῆς τῇ ὑπ' αὐτῷ ἀρχῇ ἰδία καθάπερ ἐν τοῖς είρηται χιν, ιν, 25. * Βασάν Αμβρι xνι, 25. * (1255). " (4267) CHRONICON. • - decem tribus sibi. comsti- tuerunt regem Jeroboam filium Nabath et Sariræ uxoris ejus filium e tribu Ephraim oriundum. Obedierunt vero Roboam tribus Judæ et Benjamin. Ex illo divisus populus propriam partem et noineti et regiam acquisivit sicut supra diximus. LIB. II. A tur aufugerunt, et B C • D Leo. P. Th. $ x Len. P. Th. LXIX. Initium regum Samuriæ. Initium regni Jeroboam. Post electionem decem tribuum regnavit Jeroboam, sicut dictum est, Hius Nabath, e tribu Ephraim, servus Salomonis et transfuga, cum Israel aufugisset in Samariam. Et fecit maluin coram Domino et percussit eum Deus et mortuus est in peccatis suis, cum re- gnasset viginti et duos amos. Cum fecisset duos vitulos aureos et constituisset unum in Bethel, alterum in Dan, ait ad populumn : « Nolite ultra ascendere in Jerusalem . Ecce dii tui, Israel, qui te eduxerunt de terra Ægypti ; › et peccavit illis peccatum grande. Et ambulaverunt filii Israel in omni peccato Jeroboam, vanisque inservierunt, atque ea adoraverunt donec avertit: eos Dominus a facie sua in Assyrios. LXX. Regnum Nabath. Post Jeroboam regnavit Nabath filius ejus, fe- citque malum in conspectu Domini et occisus est a Baaza, cum regnavisset annos duos. LXXI. Regnum Baaza. Post Nabath regnavit Baaza et fecit malum in conspectu Domini et occisus est in bello, post regnum viginti et quatuor annorum. LXXII. Regnum Ela. Post Buaza regnavit Ela filius ejus et fecit ma- lum in conspectu Domini, et occisus est a Zambri, cum regnasset annos duos. LXXII. Regnum Zambri. Post autem Ela regnavit Zambri et fecit malum coram Domino et succensus est in domo sua cum fugeret hostes ; annis viginti duo- bus regnaveral. LXXIV Regnum Achab. Post Zambri regnavit Achab filius ejus et ſv- cit malum in conspectu Domini et mortuus est. in peccatis suis, cum regnavisset annos vigint et duos LXXV. De Jezabel et Elia propheta. Ejus regis mulier Irzabel cum occidisset Na. Variæ lectiones et notæ. cod. Leo. ** toɔ̃ add. Leo. P. Th. » Leo. Lev. P. Th. • Leo. P. Th. ' (4205) Ced. 174, 9-176,4 ? Reg. Hebræus et Eus. Chr. II, 21. Reg. su, 28,29. * (4227) I Reg«. col. (1999) Reg. xv. 55. • (4253) Reg. xv, 8. • Reg. Ced. 176,5-179,12, Reg. xv, 29. "in codice non legitur hæc rubrica. xvI, 10. Ρ. Th. Ζαμβρὶ βασιλεύει ἡμέρας ζ' ex 1 Reg. χνι. 15, sol et in sequenti capite pro 12 legitur Ζ

νεωτέρων οι συμβουλὴν πρὸς τὸν λαὸν ἀποκρίνεται οἱ δὲ ἀναχωροῦσιν ἀποταξάμενοι τῇ αὐτοῦ ἀρχῇ . Καὶ αἱ μὲν ι φυλαί καθιστῶσιν ἐφ᾽ ἑαυτῶν τὸν Ἱεροβοάμ, τὴν τοῦ Ναβάτ καὶ Σαρίρας, γυναικὸς ἑταίρας, υἱὸν, ἐκ φυλῆς ὁρμώμενον τῆς Ἐφραίμ, βασιλέα, παραμένουσι δὲ τῷ 'Ροβοαμ ἡ τοῦ Ἰούδα καὶ οι Βενιαμίν φυλή. Εξ εκείνου διαιρεθεὶς ὁ λαός, ίδιον "' ἕκαστον μέρος καὶ τὸ ὄνομα καὶ τὸν τῆς βασιλείας οἶκον ἐκέκτητο, καθώς οὐ καὶ ἀνωτέρω είρήχαμεν ". Εθ'. ᾿Αρχὴ τῶν ἐν Σαμαρείᾳ βασιλέων. • Αρχὴ τῆς βασιλείας Ιεροβοάμ. Μετὰ δὲ τὴν διαίρεσιν τῶν ι' σκήπτρων, ἐβασίλευσεν Ιεροβοάμ, ὡς εἴρηται, υἱὸς Ναβάτ, ἐκ φυλῆς Ἐφραὶμ, ὁ δοῦλος Σολομώντος καὶ ἀποστάτης, ἀποστήσαντος τοῦ Ἰσραὴλ ἐν Σαμαρείᾳ· καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐν ώπιον Κυρίου, καὶ ἐπάταξεν αὐτὸν ὁ Θεὸς, καὶ ἀπ έθανεν ἐν ταῖς ἁμαρτίαις αὐτοῦ, βασιλεύσας έτη μβο. (2) Ποιήσας γὰρ δαμάλεις χρυσᾶς β' καὶ τὴν μὲν στήσας ἐν Βαιθήλ, τὴν δὲ ἐν Δάν, ἔφη πρὸς τὸν λαόν 8. • Ικανούσθω ὑμῖν ἀναβαίνειν εἰς Ἱερουσα- λήμ· ἰδοὺ οἱ θεοί σου, Ισραήλ, οἱ ἀναγαγόντες σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου, καὶ ἐξήμαρτεν αὐτοῖς ἁμαρτίαν μεγάλην, καὶ ἐπορεύθησαν υἱοὶ Ἰσραὴλ ἐν πάσῃ ἁμαρτία Ἱεροβοαμ, καὶ ἐλάτρευσαν καὶ προσεκύ νησαν τοῖς ματαίοις ἕως οὗ μετέστησεν αὐτοὺς ὁ Κύριος ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ εἰς Ασσυρίους. Γ. Βασιλεία Ναβάτ. • Μετὰ δὲ Ἱεροβοάμ ἐβασίλευσε Ναβάτ, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐσφάγη ὑπὸ Βασσά ', βασιλεύσας ἔτη β'. Ολ'. Βασιλεία Βαασά. • Μετὰ δὲ Ναβὰτ ἐβασίλευσε Βαασά, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐσφάγη ἐν τῷ που λέμῳ, βασιλεύσας έτη κδ'. ΟΒ΄. Βασιλεία 'Ηλά. 182' Μετὰ δὲ Βαασὰ ἐβασίλευσεν Ηλὰ υἱός αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐσφάγη ὑπὸ Ζαμβρί, βασιλεύσας ἔτη β'. ΟΙ: Βασιλεία Ζαμβρί. * Μετὰ δὲ Ἡλὰ ἐβασίλευσε Ζαμβρί, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐκαύθη ἐν οἴκῳ προσφυγὼν ὑπὸ τῶν πολεμίων, βασιλεύσας έτη ιβ'. ΟΔ'. Βασιλεία 'Αχαάδ. Μετὰ δὲ Ζαμβρὶ ἐβασίλευσεν Αχααβ υἱὸς αὐ- τοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἀπέθανεν ἐν ταῖς ἁμαρτίαις αὐτοῦ, βασιλεύσας Στη κρ. ΟΒ. Περὶ τῆς Ιεζάβελ καὶ περὶ τοῦ Ἡλίου προφήτου. Τῆς γὰρ " γυναικὸς αὐτοῦ Ιεζάβελ ἀποκτεινάσης: οι νεολαίων το τῆς ἀ. ἀρχῆς τῇ ὑπ' αὐτῷ ἀρχῇ ἰδία καθάπερ ἐν τοῖς είρηται χιν, ιν, 25. * Βασάν Αμβρι xνι, 25. * (1255). " (4267) CHRONICON. • - decem tribus sibi. comsti- tuerunt regem Jeroboam filium Nabath et Sariræ uxoris ejus filium e tribu Ephraim oriundum. Obedierunt vero Roboam tribus Judæ et Benjamin. Ex illo divisus populus propriam partem et noineti et regiam acquisivit sicut supra diximus. LIB. II. A tur aufugerunt, et B C • D Leo. P. Th. $ x Len. P. Th. LXIX. Initium regum Samuriæ. Initium regni Jeroboam. Post electionem decem tribuum regnavit Jeroboam, sicut dictum est, Hius Nabath, e tribu Ephraim, servus Salomonis et transfuga, cum Israel aufugisset in Samariam. Et fecit maluin coram Domino et percussit eum Deus et mortuus est in peccatis suis, cum re- gnasset viginti et duos amos. Cum fecisset duos vitulos aureos et constituisset unum in Bethel, alterum in Dan, ait ad populumn : « Nolite ultra ascendere in Jerusalem . Ecce dii tui, Israel, qui te eduxerunt de terra Ægypti ; › et peccavit illis peccatum grande. Et ambulaverunt filii Israel in omni peccato Jeroboam, vanisque inservierunt, atque ea adoraverunt donec avertit: eos Dominus a facie sua in Assyrios. LXX. Regnum Nabath. Post Jeroboam regnavit Nabath filius ejus, fe- citque malum in conspectu Domini et occisus est a Baaza, cum regnavisset annos duos. LXXI. Regnum Baaza. Post Nabath regnavit Baaza et fecit malum in conspectu Domini et occisus est in bello, post regnum viginti et quatuor annorum. LXXII. Regnum Ela. Post Buaza regnavit Ela filius ejus et fecit ma- lum in conspectu Domini, et occisus est a Zambri, cum regnasset annos duos. LXXII. Regnum Zambri. Post autem Ela regnavit Zambri et fecit malum coram Domino et succensus est in domo sua cum fugeret hostes ; annis viginti duo- bus regnaveral. LXXIV Regnum Achab. Post Zambri regnavit Achab filius ejus et ſv- cit malum in conspectu Domini et mortuus est. in peccatis suis, cum regnavisset annos vigint et duos LXXV. De Jezabel et Elia propheta. Ejus regis mulier Irzabel cum occidisset Na. Variæ lectiones et notæ. cod. Leo. ** toɔ̃ add. Leo. P. Th. » Leo. Lev. P. Th. • Leo. P. Th. ' (4205) Ced. 174, 9-176,4 ? Reg. Hebræus et Eus. Chr. II, 21. Reg. su, 28,29. * (4227) I Reg«. col. (1999) Reg. xv. 55. • (4253) Reg. xv, 8. • Reg. Ced. 176,5-179,12, Reg. xv, 29. "in codice non legitur hæc rubrica. xvI, 10. Ρ. Th. Ζαμβρὶ βασιλεύει ἡμέρας ζ' ex 1 Reg. χνι. 15, sol et in sequenti capite pro 12 legitur Ζ

Α τὸν Ναβουθὲ, καὶ οὕτως αὐτοῦ τὸν ἀμπελῶνα λα αρμίρο, βούσης 11, εἶπεν Ηλίας ὁ προφήτης πρὸς αὐτόν 18. • Τάδε λέγει Κύριος· 'Ανθ' ὧν ἐφόνευσας καὶ ἐκλη- ρονόμητας — ἐν τῷ τόπῳ " ᾧ ἔλειξαν κύνες το αἷμα Ναβουθέ, ἐκεῖ λείξουσι κύνες τὸ αἷμά σου, καὶ τὴν Ιεζάβελ καταγαγώνται κύνες ἐν τῷ προτειχίσματι. Καὶ ἐξολοθρεύσω τὸν ᾿Αχαάβ καὶ πάντα οὐροῦντα πρὸς τοῖχον. » (2) Ο τοίνυν Αχαάβ κτίσας πόλεις μεγάλας καὶ ἰσχυράς καὶ οἶκον ἐλεφάντινον ἐν Σαμαρείᾳ θαυμάσιον σφόδρα καὶ μετὰ ταῦτα ποιήσας πόλεμον πρὸς τοὺς Σύρους, ἀφ᾽ ὧν πατάξας ἐν ἡμέρᾳ μια μυριάδας ιβ', έτος χιλιάδας ργ', καὶ τὸν βασιλέα τούτων Αδερ συλλα βῶν, ὃν καὶ περιποιησάμενος καὶ ἀποστείλας παρὰ γνώμην Θεοῦ, ελέγχεται σαφῶς ὑπὸ Μιχαίου τοῦ προφήτου λέγοντος • Τάδε λέγει Κύριος Εξα πέστειλας ἄνδρα ολέθριον ἐκ χειρός σου ή ψυχή σου ἀντὶ τῆς ψυχῆς αὐτοῦ καὶ ὁ λαός (479) σου ἀντὶ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ. Τοῦτο 1ο ἀκούσας ἀπῆλθε συγκεχυμένος καὶ λελυμένος πάνω, » • . τοῦ ἀγνωμονήσαντος καὶ παρασπονδήσαντος βασι- λέως Συρίας ", καὶ τοῦ Μιχαίου διακωλύοντας αυτ τὸν, εἶπε μετ' ὀργῆς πρὸς τοὺς περὶ αὐτὸν, συλλα βόντας δε, ἀποθέσθαι τοῦτον εἰς οἶκον φυλακῆς, καὶ ἐσθιέτω ἄρτον ἐδύνης καὶ πινέτω ὕδωρ θλίψεως έως οὗ ἐπιστρέψωμαι μετ' εἰρήνης, ο Καί φησι Μι χαίας· « Εάν ἐπιστρέφων ἐπιστρέψῃς μετ' εἰρή νη:, οὐ λελάληκε Κύριος ἐν ἐμοί, ο Καὶ εἰσελθὼν ἐν τῷ πολέμῳ, καὶ τοξευθεὶς “ ἀναμέσον τοῦ θώρακος καὶ τοῦ πνεύμονος καὶ ὑποστρέψας διὰ τοῦ ἁρμα τος, καὶ θανών, ἔλειξαν οι κύνες τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐκεῖ εἰς τὸν τόπον ὅπου καὶ Ναβουθ, κατὰ τὸ ῥῆμα δ ἐλάλησεν ει ὁ Κύριος ἐν χειρὶ Ἠλιοῦ τοῦ προ- φήτου. ὄντως διαπορῆσαι τίνος ένεκεν ὁ θεῖος προφήτης καὶ ζηλωτής διάπυρος καὶ τηλικοῦτος τερατουργὸς τὸν μὲν ᾿Αχαάβ παῤῥησιαστικῶς καὶ ἀνενδοιάστως κατά πρόσωπον διήλεγχεν, τῆς δὲ γυναικὸς αὐτοῦ Τετά βελ οὐδὲ ψιλὴν ἀπειλὴν ἐνεγκών, ὁδὸν ἀπέδρα με ἡμερῶν· ἀλλὰ δῆλον, ὅτι εἰ καὶ τοιοῦτος ἦν ὁ παν- οίδιμος ἐν ταῖς ὑπὲρ ἄνθρωπον θαυματουργίαις, ἀλλ᾽ ἄνθρωπος ὑπῆρχεν, οὐκ ἄμοιρος τῆς φυσικῆς ἀσθενείας, ἄλλως τε δὲ καὶ τῆς θείας οἰκονομίας εν τὸ δέος· ἵνα γὰρ μὴ τῆς θαυματουργίας τὸ μέγεθος ἐπάρῃ τὸ φρόνημα, ἐνδέδωκεν ἡ χάρις τῇ φύσ σει τὴν δειλίαν ἐνδείξασθαι, πρὸς ἐπίγνωσιν τῆς ἀντ θρωπίνης ἀσθενείας. Τούτου χάριν αὐτῷ καὶ δεδή λωκεν ὁ Δεσπότης· « Μὴ καυχῶ, Ηλία· ἑπτὰ χι- λιάδες εἰσὶν, αἳ οὐκ ἐμιάνθησαν τῇ ἀσεβείς. - σε λαβόντες του Αχαάβ ? Ὡς εὖ ἔφ. μ' ἐν παντί τ. " καὶ τες αἱ οἱ ] οἱ καταφάγωσι και. του 'Αχ. δ. π. τ. Ουρούντες πρὸς τοῖχον εἰσὶ κύων καὶ κατά (Εχό - λιον), Οὗτός ἐστιν ὁ προφήτης ὁ τὸν τελαμώνα περικαλυψάμενος (σχόλιο). Οι Ασυρίας Χ, 27.28. της. 34.38. οὐ ἐξέλεξαν αἱ τες καὶ οἱ κ. τὸ ἀ. καὶ αἱ πόρναι ἐλούσαντο ἐν τῷ αἵματι κ. τὸ β. κῦ ὁ ἐλ. » Μ GEORGII HAMARTOLI - hot ejusque vitem cepisset, audivit ab Elia propheta : cilae dicit Dominus : Occidisti, insuper et possedisti. In loco hoe in quo linxerunt canes sanguinem Naboth, lambent quoque san- guinem taum et Jezabel comedent canes in pro- pugnaculo; et destruam Achab et omnem min- gentem ad parietem. › Cum autem Achab condi- disset urbes magnas et fortes, et domum eburneam zdificasset in Samaria, et mirandam valde, deinde- que eum bellavisset adversus Syros, quorum percussit die una centum et viginti millia, regem- que eorum nomine Ader comprehendit, eumque incolumem dimisit, contra sententiam Domini, vituperatur a Michæa propheta dicente: Hæc dicit Dominus: Dimisisti virum dignum morte de manu tua; erit anima tua pro anima' ejus, et populus tuus pro populo ejus, › Quibus au- dilis, reversus est rex confusus et conturbatus Tertio autem anno cum egressus caset bellatum contra ingratam foederisque violatorem Syriæ violatorem Syria regem, cumque Michæas eum reprehendisset, dixit iratus ad circumstantes: Comprehendite et mittite virum istum in carcerem el sustentate ~um pane tribulationis et aqua angustiæ donec revertar in pace. Dixitque Michæas: Si reversus Mieris in pace, non est locutus in me Dominus, a Et cum exivisset in bellum et sagitta percussus esɛet inter pulmonem et stomachum, cum curru reversus et mortuus est. Et linxerunt canes san- guinem ejus in loco in quo sanguinem Naboth, justa verbum quod locutus est Dominus in manu Ella prophetz. B C De quo Theodoretus dicit: Licet equidem quarcre qua de causa divinus propheta zelator ardens, vir ille prodigiorum cum Achab tanta vocis libertate, tantaque audɔcia esset allocutus, mulieri ejus Jezabel nihil gravis sit minatus, el *nere dierum quadraginta aufugerit. Ratio sane est quia vir ille etsi miraculis quæ limanas vires exsuperant fuerit mirabilis, non expers tamen fuit humanæ infirmitatis, et præterea ex divinæ pro- videntia nutu timebat. Nam ne potestatis prodigia D operandi magnitudine superbiret spiritus, indidit gratia natura ut trepidaret, quo sentiret huma• nam infirmitatem. Quamobrein dixit ei Dominus: • Ne glorieris. Elia: septen: millia sunt quæ non polluta sunt impietate. Præterea illum docuit Deus mansyete se et longanimiter regere bomines, $9 • Varice lectiones et notæ. ]Reg, xxi. 19.25. Reg. Reg. " Reg. cod. Reg. axi, 49.43. Tabre cod. cod. well. cf. Reg. xx. 1. Reg. El cod. Reg. In quæstiones in libros. Regumi de hac re nihil legitur nec alibi in editis. (3) Ἐν τῷ γ' ἔτει πάλιν ἐξελθὼν εἰς πόλεμον κατά (4) Περὶ οὗ καὶ Θεοδώρητος φησιν· ο "Αξιον

Α τὸν Ναβουθὲ, καὶ οὕτως αὐτοῦ τὸν ἀμπελῶνα λα αρμίρο, βούσης 11, εἶπεν Ηλίας ὁ προφήτης πρὸς αὐτόν 18. • Τάδε λέγει Κύριος· 'Ανθ' ὧν ἐφόνευσας καὶ ἐκλη- ρονόμητας — ἐν τῷ τόπῳ " ᾧ ἔλειξαν κύνες το αἷμα Ναβουθέ, ἐκεῖ λείξουσι κύνες τὸ αἷμά σου, καὶ τὴν Ιεζάβελ καταγαγώνται κύνες ἐν τῷ προτειχίσματι. Καὶ ἐξολοθρεύσω τὸν ᾿Αχαάβ καὶ πάντα οὐροῦντα πρὸς τοῖχον. » (2) Ο τοίνυν Αχαάβ κτίσας πόλεις μεγάλας καὶ ἰσχυράς καὶ οἶκον ἐλεφάντινον ἐν Σαμαρείᾳ θαυμάσιον σφόδρα καὶ μετὰ ταῦτα ποιήσας πόλεμον πρὸς τοὺς Σύρους, ἀφ᾽ ὧν πατάξας ἐν ἡμέρᾳ μια μυριάδας ιβ', έτος χιλιάδας ργ', καὶ τὸν βασιλέα τούτων Αδερ συλλα βῶν, ὃν καὶ περιποιησάμενος καὶ ἀποστείλας παρὰ γνώμην Θεοῦ, ελέγχεται σαφῶς ὑπὸ Μιχαίου τοῦ προφήτου λέγοντος • Τάδε λέγει Κύριος Εξα πέστειλας ἄνδρα ολέθριον ἐκ χειρός σου ή ψυχή σου ἀντὶ τῆς ψυχῆς αὐτοῦ καὶ ὁ λαός (479) σου ἀντὶ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ. Τοῦτο 1ο ἀκούσας ἀπῆλθε συγκεχυμένος καὶ λελυμένος πάνω, » • . τοῦ ἀγνωμονήσαντος καὶ παρασπονδήσαντος βασι- λέως Συρίας ", καὶ τοῦ Μιχαίου διακωλύοντας αυτ τὸν, εἶπε μετ' ὀργῆς πρὸς τοὺς περὶ αὐτὸν, συλλα βόντας δε, ἀποθέσθαι τοῦτον εἰς οἶκον φυλακῆς, καὶ ἐσθιέτω ἄρτον ἐδύνης καὶ πινέτω ὕδωρ θλίψεως έως οὗ ἐπιστρέψωμαι μετ' εἰρήνης, ο Καί φησι Μι χαίας· « Εάν ἐπιστρέφων ἐπιστρέψῃς μετ' εἰρή νη:, οὐ λελάληκε Κύριος ἐν ἐμοί, ο Καὶ εἰσελθὼν ἐν τῷ πολέμῳ, καὶ τοξευθεὶς “ ἀναμέσον τοῦ θώρακος καὶ τοῦ πνεύμονος καὶ ὑποστρέψας διὰ τοῦ ἁρμα τος, καὶ θανών, ἔλειξαν οι κύνες τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐκεῖ εἰς τὸν τόπον ὅπου καὶ Ναβουθ, κατὰ τὸ ῥῆμα δ ἐλάλησεν ει ὁ Κύριος ἐν χειρὶ Ἠλιοῦ τοῦ προ- φήτου. ὄντως διαπορῆσαι τίνος ένεκεν ὁ θεῖος προφήτης καὶ ζηλωτής διάπυρος καὶ τηλικοῦτος τερατουργὸς τὸν μὲν ᾿Αχαάβ παῤῥησιαστικῶς καὶ ἀνενδοιάστως κατά πρόσωπον διήλεγχεν, τῆς δὲ γυναικὸς αὐτοῦ Τετά βελ οὐδὲ ψιλὴν ἀπειλὴν ἐνεγκών, ὁδὸν ἀπέδρα με ἡμερῶν· ἀλλὰ δῆλον, ὅτι εἰ καὶ τοιοῦτος ἦν ὁ παν- οίδιμος ἐν ταῖς ὑπὲρ ἄνθρωπον θαυματουργίαις, ἀλλ᾽ ἄνθρωπος ὑπῆρχεν, οὐκ ἄμοιρος τῆς φυσικῆς ἀσθενείας, ἄλλως τε δὲ καὶ τῆς θείας οἰκονομίας εν τὸ δέος· ἵνα γὰρ μὴ τῆς θαυματουργίας τὸ μέγεθος ἐπάρῃ τὸ φρόνημα, ἐνδέδωκεν ἡ χάρις τῇ φύσ σει τὴν δειλίαν ἐνδείξασθαι, πρὸς ἐπίγνωσιν τῆς ἀντ θρωπίνης ἀσθενείας. Τούτου χάριν αὐτῷ καὶ δεδή λωκεν ὁ Δεσπότης· « Μὴ καυχῶ, Ηλία· ἑπτὰ χι- λιάδες εἰσὶν, αἳ οὐκ ἐμιάνθησαν τῇ ἀσεβείς. - σε λαβόντες του Αχαάβ ? Ὡς εὖ ἔφ. μ' ἐν παντί τ. " καὶ τες αἱ οἱ ] οἱ καταφάγωσι και. του 'Αχ. δ. π. τ. Ουρούντες πρὸς τοῖχον εἰσὶ κύων καὶ κατά (Εχό - λιον), Οὗτός ἐστιν ὁ προφήτης ὁ τὸν τελαμώνα περικαλυψάμενος (σχόλιο). Οι Ασυρίας Χ, 27.28. της. 34.38. οὐ ἐξέλεξαν αἱ τες καὶ οἱ κ. τὸ ἀ. καὶ αἱ πόρναι ἐλούσαντο ἐν τῷ αἵματι κ. τὸ β. κῦ ὁ ἐλ. » Μ GEORGII HAMARTOLI - hot ejusque vitem cepisset, audivit ab Elia propheta : cilae dicit Dominus : Occidisti, insuper et possedisti. In loco hoe in quo linxerunt canes sanguinem Naboth, lambent quoque san- guinem taum et Jezabel comedent canes in pro- pugnaculo; et destruam Achab et omnem min- gentem ad parietem. › Cum autem Achab condi- disset urbes magnas et fortes, et domum eburneam zdificasset in Samaria, et mirandam valde, deinde- que eum bellavisset adversus Syros, quorum percussit die una centum et viginti millia, regem- que eorum nomine Ader comprehendit, eumque incolumem dimisit, contra sententiam Domini, vituperatur a Michæa propheta dicente: Hæc dicit Dominus: Dimisisti virum dignum morte de manu tua; erit anima tua pro anima' ejus, et populus tuus pro populo ejus, › Quibus au- dilis, reversus est rex confusus et conturbatus Tertio autem anno cum egressus caset bellatum contra ingratam foederisque violatorem Syriæ violatorem Syria regem, cumque Michæas eum reprehendisset, dixit iratus ad circumstantes: Comprehendite et mittite virum istum in carcerem el sustentate ~um pane tribulationis et aqua angustiæ donec revertar in pace. Dixitque Michæas: Si reversus Mieris in pace, non est locutus in me Dominus, a Et cum exivisset in bellum et sagitta percussus esɛet inter pulmonem et stomachum, cum curru reversus et mortuus est. Et linxerunt canes san- guinem ejus in loco in quo sanguinem Naboth, justa verbum quod locutus est Dominus in manu Ella prophetz. B C De quo Theodoretus dicit: Licet equidem quarcre qua de causa divinus propheta zelator ardens, vir ille prodigiorum cum Achab tanta vocis libertate, tantaque audɔcia esset allocutus, mulieri ejus Jezabel nihil gravis sit minatus, el *nere dierum quadraginta aufugerit. Ratio sane est quia vir ille etsi miraculis quæ limanas vires exsuperant fuerit mirabilis, non expers tamen fuit humanæ infirmitatis, et præterea ex divinæ pro- videntia nutu timebat. Nam ne potestatis prodigia D operandi magnitudine superbiret spiritus, indidit gratia natura ut trepidaret, quo sentiret huma• nam infirmitatem. Quamobrein dixit ei Dominus: • Ne glorieris. Elia: septen: millia sunt quæ non polluta sunt impietate. Præterea illum docuit Deus mansyete se et longanimiter regere bomines, $9 • Varice lectiones et notæ. ]Reg, xxi. 19.25. Reg. Reg. " Reg. cod. Reg. axi, 49.43. Tabre cod. cod. well. cf. Reg. xx. 1. Reg. El cod. Reg. In quæstiones in libros. Regumi de hac re nihil legitur nec alibi in editis. (3) Ἐν τῷ γ' ἔτει πάλιν ἐξελθὼν εἰς πόλεμον κατά (4) Περὶ οὗ καὶ Θεοδώρητος φησιν· ο "Αξιον

Πρὸς δὲ τούτοις ἐδίδαξεν "' ὡς ἡμερότητι καὶ μακρο- θυμία πρυτανεύειν εὐδόκησεν τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος, καὶ ὅτι ῥᾴδιον ἦν αὐτῷ καὶ κεραυνοὺς καὶ σκηπτούς ἐπιπέμψαι τοῖς δυσσεβέσι, καὶ κλονίσαι τὴν γῆν, καὶ τάφον αὐτοῖς αὐτοσχέδιον ἐπαφῆναι, καὶ βιαίοις ἀνέμους άρδην πάντας διωλέσαι· διά φησιν • Καὶ πνεῦμα μέγα, κραταιών, διαλύον ἔρη καὶ συντρίβον πέτρας ἐνώπιον Κυρίου· οὐκ ἐν τῷ πνεύματι Κύριος. Καὶ μετ᾿ αὐτὰ " πνεῦμα σνα σεισμό;· καὶ οὐκ ἐν τῷ φυσσεισμῷ Κύριος. [Καὶ μετά τὸν συτυεισμὸν πῦρ· οὐκ ἐν τῷ πυρὶ Κύτ ριος]. Καὶ μετὰ τὸ πῦρ φωνὴ αὔρας λεπτῆς· καὶ ἐκεῖ Κύριος. - Διὰ γὰρ τούτων ἔδειξεν, ὅτι μακρο θυμία καὶ φιλανθρωπία μόνη φίλη Θεῷ· ἕκαστον δὲ τῶν ἄλλων ἡ πονηρία οι τὴν δικαίαν ὀργὴν ἐφάλισ ται, Τίνος δὲ χάριν πάλιν διὰ κόρακος τρέφεται, ἄκουσον· ἐπειδὴ γὰρ ὁ Θεὸς τὴν δικαίαν τοῦ δικαίου ζηλωτοῦ κατὰ τῶν παρανόμων Ἰουδαίων ἀγανά- κτησιν ἐκμαλάξαι βουλόμενος, παρεσκεύασεν αὐτὸν διὰ μισοτέκνου ὀρνέου τρέφεσθαι, καὶ τέκτοντος μὲν, οὐ τρέφοντας δέ. Ομοίως τε καὶ Δανία, καίτοι πά σης της κτίσεως φυσικῷ λόγῳ πρὸς τὸν Δημιουργών ἀποβλεπούσης· « • Οἱ ὀφθαλμοὶ ε γὰρ πάντων εἰς σὲ ἐλπίζουσι, καὶ σὺ δίδως τὴν τροφὴν αὐτῶν ἐκ εὐκαιρίᾳ, (475) καὶ κοράκων ἐμνήσθη κατ' ἐξα- χὴν χήν λέγων - « Τῷ διδόντι τοῖς κτήνεσι τροφὴν αὐτ τῶν καὶ τοῖς νεοστοῖς τῶν κοράκων τοῖς ἐπικαλού- μένοις αὐτόν. » Μάλιστα μὲν γὰρ πάντα ἡ θεία Πρόνοια, φησί, τρέφει, διαφερόντως δὲ τοὺς νεος τοὺς τῶν κεράχων τοὺς παρὰ τῶν τεκόντων ἀνελω· μένους ζωντια γὰρ μικρά ταῖς καλιας περι- επτάμενα, τροφή αὐτοῖς γίνετα:. Μόνον αὐχὶ ταύταις συνεβούλευσεν ὁ Θεὸς τῷ Ηλίᾳ ἐπὶ τῆς δικαίας εὐ- όλας του λαού μὴ σφοδρωτάτῃ ἀγανακτήσει χρήσασθαι μηδὲ τῆς τοῦ μισοτέκνου πετεινοῦ φιλαν θρωπίας και υπηρεσίας ἀπάνθρωπον ὤφθη " καὶ ἀμείλικτον; Τὸ μὲν γὰρ διὰ τὴν ἐμήν σε πρόστασιν τρέψει, σὺ δὲ τῆς ἀγανακτήσεως όλως γενόμενος τιθήνιος, τὰ τῆς φιλανθρωπίας ὑπερείδες δίκαια, η αφ'. Βασιλεία Οχοζίου. Μετά Αχαάβ ἐβασίλευσεν Οχοζίας ὁ υἱὸς αυτ τοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ πεσὼν ἐκ τοῦ ὑπερώου του οίκου αὐτοῦ, ἀρρωστή σας απέθανε, βασιλεύσας ἔτη β'. ΟΖ. Βασιλεία Ιωράμ. αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐσφάγη ὑπὸ Ἰης, βασιλεύσας έτη ιβ', δ; ὑποτάξας τον Βατί το βασιλέα Μωάβ, ἦν λαμβάνων ἐξ αὐτοῦ φόρους κατ' ἐνιαυτὸν ἀρνῶν χιλιάδας ρ' καὶ κριών χιλιάδες β'. (2) Εφ᾽ οὗ Ηλίας ὁ μέγας ἀνελήφθη, Χαίει; τὸν Ἑλισσες ἀντ᾽ αὐτοῦ εἰς προφήτην. (3) Αλερ, βασιλεὺς Συρίας, ἦλθε καὶ παρακαθίσας εἰς Σαμάρειαν, γέγονε λιμός μέγας, ὥστε πραθῆναι κεφαλὴν ἄνευ αργυρίων λ'. 1. Καὶ ἦν Ιωράμ δια- πορευόμενος ἐπὶ τοῦ τείχους, καὶ γυνή τις ἐβόησε και μετά Κύριο; εὐδείας καλλιαῖς οι τῇ πονηρία! ὅμω: σ' αθῆναι. (1289), ΧΑ1, 52. το Μωτά Η ἀρνους - κριούς 29. CHRONICON. - LIB. II. B quamvis in promptu habeat tonitrua et fagella immittere impiis, et conturbare terram, sepulcrun eis subito ostendere, vehementibusque ventis om- Des perdere. Itaque dicit: Et spiritus grandis et fortis subvertens montes et conterens petras ante Dominum : non in spiritu Dominus ; et post spi- ritum commotio: non in commotione Dominus. En post commotionem ignis ; non in igne Domi- vus; el past ignem sibilus auræ tenuis et illic Dominus. Per hæc ostendit longanimitatem et man- suetudinem solam Deo acceptam esse; cætera, ut- pote vitiosa, justam iram excitare. Et qua de causa per corvum mutritur audi iterum. Cum enim Deus justam zelatoris contra noxios Judæos iracundiam emollire vellet, curavit eum nutriendum per avem qui quos foetus aversatus haud ali. Sic David, quamvis omnis creatura ad Creatorem, cum spo re- spiciat, : « Oculi enim, inquit, omnium in te sperant, el tu das escam illorum in tempore opportuno : a de corvis tamen expresso loquitur dicens : « Qui dat jumentis escam ipsorum et pullis corvorum İn- vocantibus eum. Omnia, inquit, divina alii Provi dealia, maxime sulere pullos corvorum a pa- rentibus suis hand nutritos, parvulis, enim avicutis midos circumvolantibus esca new dedicit. lis persua sit Deus me Elias ad serenitatem populo reɖden- dam graviori iracundia uteṛetur, neque imitari videretur avem hanc immitem quæ suos pullos quisse solet. lila enim aiebat avis, & aytris de meo piandato et tu bene nutritus, iracundia mo̟- C veris ad humanitatis jura ledenda ! LXXVL Regnum Ochosia. Post Achab reguavit. Ochosias. Olius ejus, fecit- que malum coram Domino; cumque e domus suæ specula decidisset, debilitato. corpore mortung est, post regnum anporum duarum. LXXVH. Regnym foram. Post Ochosiam regnavil foram fhater ejus, fecit- que malum coram Damino. et miaetatus est a Jehu D cum regnasset annos duodecim. llemn a subacta Basan rege Moab, singulis auņis vectigalis instar agnorum et aristum centum millia accipiebat. Eo tempore Elias ille mageus in colum sublatus est cum oleo unxisset Elisæum loco sui in prophetam. Ader Syriae rex veniens obsedit Samariam, tanta - que fames ingruit ut caput asini triginta nummis argenteis venderetur. ‹ Et Joram tranṣibat per mzu- rum et mulier quædam ad illuşu clamavit dicens : Variæ lectiones et notæ. - cod. : sec. manu. cod. I's. CXLVII. col. (4291) Ced. 182,41-184,10; H. Reg. vi, 251-31. Reg. xix, cod. Ps. CALIN, 15. Cel. 179, 15-1895? Reg. Reg. 1, 18, 111, 1. R. 111, 4. cod. 3. Μετὰ δὲ Οχοζίαν ἐβασίλευσε Ιωράμ ἀδελφὸς 18. * | Reg. xix, 11,12, 39 μετά το cod.

Πρὸς δὲ τούτοις ἐδίδαξεν "' ὡς ἡμερότητι καὶ μακρο- θυμία πρυτανεύειν εὐδόκησεν τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος, καὶ ὅτι ῥᾴδιον ἦν αὐτῷ καὶ κεραυνοὺς καὶ σκηπτούς ἐπιπέμψαι τοῖς δυσσεβέσι, καὶ κλονίσαι τὴν γῆν, καὶ τάφον αὐτοῖς αὐτοσχέδιον ἐπαφῆναι, καὶ βιαίοις ἀνέμους άρδην πάντας διωλέσαι· διά φησιν • Καὶ πνεῦμα μέγα, κραταιών, διαλύον ἔρη καὶ συντρίβον πέτρας ἐνώπιον Κυρίου· οὐκ ἐν τῷ πνεύματι Κύριος. Καὶ μετ᾿ αὐτὰ " πνεῦμα σνα σεισμό;· καὶ οὐκ ἐν τῷ φυσσεισμῷ Κύριος. [Καὶ μετά τὸν συτυεισμὸν πῦρ· οὐκ ἐν τῷ πυρὶ Κύτ ριος]. Καὶ μετὰ τὸ πῦρ φωνὴ αὔρας λεπτῆς· καὶ ἐκεῖ Κύριος. - Διὰ γὰρ τούτων ἔδειξεν, ὅτι μακρο θυμία καὶ φιλανθρωπία μόνη φίλη Θεῷ· ἕκαστον δὲ τῶν ἄλλων ἡ πονηρία οι τὴν δικαίαν ὀργὴν ἐφάλισ ται, Τίνος δὲ χάριν πάλιν διὰ κόρακος τρέφεται, ἄκουσον· ἐπειδὴ γὰρ ὁ Θεὸς τὴν δικαίαν τοῦ δικαίου ζηλωτοῦ κατὰ τῶν παρανόμων Ἰουδαίων ἀγανά- κτησιν ἐκμαλάξαι βουλόμενος, παρεσκεύασεν αὐτὸν διὰ μισοτέκνου ὀρνέου τρέφεσθαι, καὶ τέκτοντος μὲν, οὐ τρέφοντας δέ. Ομοίως τε καὶ Δανία, καίτοι πά σης της κτίσεως φυσικῷ λόγῳ πρὸς τὸν Δημιουργών ἀποβλεπούσης· « • Οἱ ὀφθαλμοὶ ε γὰρ πάντων εἰς σὲ ἐλπίζουσι, καὶ σὺ δίδως τὴν τροφὴν αὐτῶν ἐκ εὐκαιρίᾳ, (475) καὶ κοράκων ἐμνήσθη κατ' ἐξα- χὴν χήν λέγων - « Τῷ διδόντι τοῖς κτήνεσι τροφὴν αὐτ τῶν καὶ τοῖς νεοστοῖς τῶν κοράκων τοῖς ἐπικαλού- μένοις αὐτόν. » Μάλιστα μὲν γὰρ πάντα ἡ θεία Πρόνοια, φησί, τρέφει, διαφερόντως δὲ τοὺς νεος τοὺς τῶν κεράχων τοὺς παρὰ τῶν τεκόντων ἀνελω· μένους ζωντια γὰρ μικρά ταῖς καλιας περι- επτάμενα, τροφή αὐτοῖς γίνετα:. Μόνον αὐχὶ ταύταις συνεβούλευσεν ὁ Θεὸς τῷ Ηλίᾳ ἐπὶ τῆς δικαίας εὐ- όλας του λαού μὴ σφοδρωτάτῃ ἀγανακτήσει χρήσασθαι μηδὲ τῆς τοῦ μισοτέκνου πετεινοῦ φιλαν θρωπίας και υπηρεσίας ἀπάνθρωπον ὤφθη " καὶ ἀμείλικτον; Τὸ μὲν γὰρ διὰ τὴν ἐμήν σε πρόστασιν τρέψει, σὺ δὲ τῆς ἀγανακτήσεως όλως γενόμενος τιθήνιος, τὰ τῆς φιλανθρωπίας ὑπερείδες δίκαια, η αφ'. Βασιλεία Οχοζίου. Μετά Αχαάβ ἐβασίλευσεν Οχοζίας ὁ υἱὸς αυτ τοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ πεσὼν ἐκ τοῦ ὑπερώου του οίκου αὐτοῦ, ἀρρωστή σας απέθανε, βασιλεύσας ἔτη β'. ΟΖ. Βασιλεία Ιωράμ. αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐσφάγη ὑπὸ Ἰης, βασιλεύσας έτη ιβ', δ; ὑποτάξας τον Βατί το βασιλέα Μωάβ, ἦν λαμβάνων ἐξ αὐτοῦ φόρους κατ' ἐνιαυτὸν ἀρνῶν χιλιάδας ρ' καὶ κριών χιλιάδες β'. (2) Εφ᾽ οὗ Ηλίας ὁ μέγας ἀνελήφθη, Χαίει; τὸν Ἑλισσες ἀντ᾽ αὐτοῦ εἰς προφήτην. (3) Αλερ, βασιλεὺς Συρίας, ἦλθε καὶ παρακαθίσας εἰς Σαμάρειαν, γέγονε λιμός μέγας, ὥστε πραθῆναι κεφαλὴν ἄνευ αργυρίων λ'. 1. Καὶ ἦν Ιωράμ δια- πορευόμενος ἐπὶ τοῦ τείχους, καὶ γυνή τις ἐβόησε και μετά Κύριο; εὐδείας καλλιαῖς οι τῇ πονηρία! ὅμω: σ' αθῆναι. (1289), ΧΑ1, 52. το Μωτά Η ἀρνους - κριούς 29. CHRONICON. - LIB. II. B quamvis in promptu habeat tonitrua et fagella immittere impiis, et conturbare terram, sepulcrun eis subito ostendere, vehementibusque ventis om- Des perdere. Itaque dicit: Et spiritus grandis et fortis subvertens montes et conterens petras ante Dominum : non in spiritu Dominus ; et post spi- ritum commotio: non in commotione Dominus. En post commotionem ignis ; non in igne Domi- vus; el past ignem sibilus auræ tenuis et illic Dominus. Per hæc ostendit longanimitatem et man- suetudinem solam Deo acceptam esse; cætera, ut- pote vitiosa, justam iram excitare. Et qua de causa per corvum mutritur audi iterum. Cum enim Deus justam zelatoris contra noxios Judæos iracundiam emollire vellet, curavit eum nutriendum per avem qui quos foetus aversatus haud ali. Sic David, quamvis omnis creatura ad Creatorem, cum spo re- spiciat, : « Oculi enim, inquit, omnium in te sperant, el tu das escam illorum in tempore opportuno : a de corvis tamen expresso loquitur dicens : « Qui dat jumentis escam ipsorum et pullis corvorum İn- vocantibus eum. Omnia, inquit, divina alii Provi dealia, maxime sulere pullos corvorum a pa- rentibus suis hand nutritos, parvulis, enim avicutis midos circumvolantibus esca new dedicit. lis persua sit Deus me Elias ad serenitatem populo reɖden- dam graviori iracundia uteṛetur, neque imitari videretur avem hanc immitem quæ suos pullos quisse solet. lila enim aiebat avis, & aytris de meo piandato et tu bene nutritus, iracundia mo̟- C veris ad humanitatis jura ledenda ! LXXVL Regnum Ochosia. Post Achab reguavit. Ochosias. Olius ejus, fecit- que malum coram Domino; cumque e domus suæ specula decidisset, debilitato. corpore mortung est, post regnum anporum duarum. LXXVH. Regnym foram. Post Ochosiam regnavil foram fhater ejus, fecit- que malum coram Damino. et miaetatus est a Jehu D cum regnasset annos duodecim. llemn a subacta Basan rege Moab, singulis auņis vectigalis instar agnorum et aristum centum millia accipiebat. Eo tempore Elias ille mageus in colum sublatus est cum oleo unxisset Elisæum loco sui in prophetam. Ader Syriae rex veniens obsedit Samariam, tanta - que fames ingruit ut caput asini triginta nummis argenteis venderetur. ‹ Et Joram tranṣibat per mzu- rum et mulier quædam ad illuşu clamavit dicens : Variæ lectiones et notæ. - cod. : sec. manu. cod. I's. CXLVII. col. (4291) Ced. 182,41-184,10; H. Reg. vi, 251-31. Reg. xix, cod. Ps. CALIN, 15. Cel. 179, 15-1895? Reg. Reg. 1, 18, 111, 1. R. 111, 4. cod. 3. Μετὰ δὲ Οχοζίαν ἐβασίλευσε Ιωράμ ἀδελφὸς 18. * | Reg. xix, 11,12, 39 μετά το cod.

Πρὸς δὲ τούτοις ἐδίδαξεν "' ὡς ἡμερότητι καὶ μακρο- θυμία πρυτανεύειν εὐδόκησεν τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος, καὶ ὅτι ῥᾴδιον ἦν αὐτῷ καὶ κεραυνοὺς καὶ σκηπτούς ἐπιπέμψαι τοῖς δυσσεβέσι, καὶ κλονίσαι τὴν γῆν, καὶ τάφον αὐτοῖς αὐτοσχέδιον ἐπαφῆναι, καὶ βιαίοις ἀνέμους άρδην πάντας διωλέσαι· διά φησιν • Καὶ πνεῦμα μέγα, κραταιών, διαλύον ἔρη καὶ συντρίβον πέτρας ἐνώπιον Κυρίου· οὐκ ἐν τῷ πνεύματι Κύριος. Καὶ μετ᾿ αὐτὰ " πνεῦμα σνα σεισμό;· καὶ οὐκ ἐν τῷ φυσσεισμῷ Κύριος. [Καὶ μετά τὸν συτυεισμὸν πῦρ· οὐκ ἐν τῷ πυρὶ Κύτ ριος]. Καὶ μετὰ τὸ πῦρ φωνὴ αὔρας λεπτῆς· καὶ ἐκεῖ Κύριος. - Διὰ γὰρ τούτων ἔδειξεν, ὅτι μακρο θυμία καὶ φιλανθρωπία μόνη φίλη Θεῷ· ἕκαστον δὲ τῶν ἄλλων ἡ πονηρία οι τὴν δικαίαν ὀργὴν ἐφάλισ ται, Τίνος δὲ χάριν πάλιν διὰ κόρακος τρέφεται, ἄκουσον· ἐπειδὴ γὰρ ὁ Θεὸς τὴν δικαίαν τοῦ δικαίου ζηλωτοῦ κατὰ τῶν παρανόμων Ἰουδαίων ἀγανά- κτησιν ἐκμαλάξαι βουλόμενος, παρεσκεύασεν αὐτὸν διὰ μισοτέκνου ὀρνέου τρέφεσθαι, καὶ τέκτοντος μὲν, οὐ τρέφοντας δέ. Ομοίως τε καὶ Δανία, καίτοι πά σης της κτίσεως φυσικῷ λόγῳ πρὸς τὸν Δημιουργών ἀποβλεπούσης· « • Οἱ ὀφθαλμοὶ ε γὰρ πάντων εἰς σὲ ἐλπίζουσι, καὶ σὺ δίδως τὴν τροφὴν αὐτῶν ἐκ εὐκαιρίᾳ, (475) καὶ κοράκων ἐμνήσθη κατ' ἐξα- χὴν χήν λέγων - « Τῷ διδόντι τοῖς κτήνεσι τροφὴν αὐτ τῶν καὶ τοῖς νεοστοῖς τῶν κοράκων τοῖς ἐπικαλού- μένοις αὐτόν. » Μάλιστα μὲν γὰρ πάντα ἡ θεία Πρόνοια, φησί, τρέφει, διαφερόντως δὲ τοὺς νεος τοὺς τῶν κεράχων τοὺς παρὰ τῶν τεκόντων ἀνελω· μένους ζωντια γὰρ μικρά ταῖς καλιας περι- επτάμενα, τροφή αὐτοῖς γίνετα:. Μόνον αὐχὶ ταύταις συνεβούλευσεν ὁ Θεὸς τῷ Ηλίᾳ ἐπὶ τῆς δικαίας εὐ- όλας του λαού μὴ σφοδρωτάτῃ ἀγανακτήσει χρήσασθαι μηδὲ τῆς τοῦ μισοτέκνου πετεινοῦ φιλαν θρωπίας και υπηρεσίας ἀπάνθρωπον ὤφθη " καὶ ἀμείλικτον; Τὸ μὲν γὰρ διὰ τὴν ἐμήν σε πρόστασιν τρέψει, σὺ δὲ τῆς ἀγανακτήσεως όλως γενόμενος τιθήνιος, τὰ τῆς φιλανθρωπίας ὑπερείδες δίκαια, η αφ'. Βασιλεία Οχοζίου. Μετά Αχαάβ ἐβασίλευσεν Οχοζίας ὁ υἱὸς αυτ τοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ πεσὼν ἐκ τοῦ ὑπερώου του οίκου αὐτοῦ, ἀρρωστή σας απέθανε, βασιλεύσας ἔτη β'. ΟΖ. Βασιλεία Ιωράμ. αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐσφάγη ὑπὸ Ἰης, βασιλεύσας έτη ιβ', δ; ὑποτάξας τον Βατί το βασιλέα Μωάβ, ἦν λαμβάνων ἐξ αὐτοῦ φόρους κατ' ἐνιαυτὸν ἀρνῶν χιλιάδας ρ' καὶ κριών χιλιάδες β'. (2) Εφ᾽ οὗ Ηλίας ὁ μέγας ἀνελήφθη, Χαίει; τὸν Ἑλισσες ἀντ᾽ αὐτοῦ εἰς προφήτην. (3) Αλερ, βασιλεὺς Συρίας, ἦλθε καὶ παρακαθίσας εἰς Σαμάρειαν, γέγονε λιμός μέγας, ὥστε πραθῆναι κεφαλὴν ἄνευ αργυρίων λ'. 1. Καὶ ἦν Ιωράμ δια- πορευόμενος ἐπὶ τοῦ τείχους, καὶ γυνή τις ἐβόησε και μετά Κύριο; εὐδείας καλλιαῖς οι τῇ πονηρία! ὅμω: σ' αθῆναι. (1289), ΧΑ1, 52. το Μωτά Η ἀρνους - κριούς 29. CHRONICON. - LIB. II. B quamvis in promptu habeat tonitrua et fagella immittere impiis, et conturbare terram, sepulcrun eis subito ostendere, vehementibusque ventis om- Des perdere. Itaque dicit: Et spiritus grandis et fortis subvertens montes et conterens petras ante Dominum : non in spiritu Dominus ; et post spi- ritum commotio: non in commotione Dominus. En post commotionem ignis ; non in igne Domi- vus; el past ignem sibilus auræ tenuis et illic Dominus. Per hæc ostendit longanimitatem et man- suetudinem solam Deo acceptam esse; cætera, ut- pote vitiosa, justam iram excitare. Et qua de causa per corvum mutritur audi iterum. Cum enim Deus justam zelatoris contra noxios Judæos iracundiam emollire vellet, curavit eum nutriendum per avem qui quos foetus aversatus haud ali. Sic David, quamvis omnis creatura ad Creatorem, cum spo re- spiciat, : « Oculi enim, inquit, omnium in te sperant, el tu das escam illorum in tempore opportuno : a de corvis tamen expresso loquitur dicens : « Qui dat jumentis escam ipsorum et pullis corvorum İn- vocantibus eum. Omnia, inquit, divina alii Provi dealia, maxime sulere pullos corvorum a pa- rentibus suis hand nutritos, parvulis, enim avicutis midos circumvolantibus esca new dedicit. lis persua sit Deus me Elias ad serenitatem populo reɖden- dam graviori iracundia uteṛetur, neque imitari videretur avem hanc immitem quæ suos pullos quisse solet. lila enim aiebat avis, & aytris de meo piandato et tu bene nutritus, iracundia mo̟- C veris ad humanitatis jura ledenda ! LXXVL Regnum Ochosia. Post Achab reguavit. Ochosias. Olius ejus, fecit- que malum coram Domino; cumque e domus suæ specula decidisset, debilitato. corpore mortung est, post regnum anporum duarum. LXXVH. Regnym foram. Post Ochosiam regnavil foram fhater ejus, fecit- que malum coram Damino. et miaetatus est a Jehu D cum regnasset annos duodecim. llemn a subacta Basan rege Moab, singulis auņis vectigalis instar agnorum et aristum centum millia accipiebat. Eo tempore Elias ille mageus in colum sublatus est cum oleo unxisset Elisæum loco sui in prophetam. Ader Syriae rex veniens obsedit Samariam, tanta - que fames ingruit ut caput asini triginta nummis argenteis venderetur. ‹ Et Joram tranṣibat per mzu- rum et mulier quædam ad illuşu clamavit dicens : Variæ lectiones et notæ. - cod. : sec. manu. cod. I's. CXLVII. col. (4291) Ced. 182,41-184,10; H. Reg. vi, 251-31. Reg. xix, cod. Ps. CALIN, 15. Cel. 179, 15-1895? Reg. Reg. 1, 18, 111, 1. R. 111, 4. cod. 3. Μετὰ δὲ Οχοζίαν ἐβασίλευσε Ιωράμ ἀδελφὸς 18. * | Reg. xix, 11,12, 39 μετά το cod.

πρὸς αὐτόν· Σώσον, κύριε βασιλεῦ. Καὶ ἀποκρι θεὶς εἶπε· Μὴ σώσαι σε Κύριος; πόθεν σῶσαι; μὴ Εt ἀπὸ τῆς ἄλωνος ἢ ἀπὸ τῆς ληνοῦ; Καί φησιν ἡ γυνή· Οὐχὶ, βασιλεῦ, ἀλλ᾽ ἡ γυνὴ αὕτη είπέ μοι· Δὸς τὸν υἱόν σου, φαγώμεθα αὐτὸν σήμερον, καὶ τὸν υἱόν μου αύριον, καὶ ἐψήσαντες αὐτὸν χθὲς ἐφάγομεν, καὶ σήμερον τὸν υἱὸν αὐτῆς ἔκρυψεν. υπερ ἀκούσας ὁ βασιλεὺς διέρρηξε τὰ ἱμάτια αὐτ τοῦ, καὶ εἶδεν ὁ λαὸς τὸν σάκκον ἐπὶ τῆς σαρκὸς αὐτοῦ ἔσωθεν καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν 48. Τάδε ποιήσ σαι μοι ὁ Θεὸς καὶ τάδε προσθείη, εἰ στήσεται ἡ κεφαλη Ελισαίου σήμερον ἐπ' αὐτῷ. Καὶ ἀπο στείλας τὸν τριστάτην ἐφ' ὅν ἐπανεπαύετο εἶπε πρὸς αὐτὸν ὁ προφήτης· Τάδε λέγει Κύριος· Αύριον ὡσεὶ ὥρα αὕτη σεμιδάλεως σίκλου καὶ δίμε τρον κριθῆς σίκλου ἐν ταῖς πύλαις Σαμαρείας. Καὶ εἶπεν ὁ τριστάτης· Εἰ καταράκτας ποιήσαι Κύριος, οὐ μὴ ἔσται τοῦτο. Ὁ δὲ Ελισσαίός φησι · Ιδού, διῃ τοῖς ὀφθαλμοῖς σου καὶ ἐκεῖθεν οὐ μὴ φάγῃ. Καὶ ἄνδρες λεπροί δ' παρὰ τὴν πύλην τῆς πόλεως καθήμενοι καὶ τὸν λιμὸν οὐ φέροντες, ἐβουλεύσαντο πρὸς τοὺς ἐναντίους αυτομολῆσαι. Καὶ δὴ ἀναστάν τες ἐν τῷ σκότει ἦλθον εἰς τὴν παρεμβολήν Συρίας, καὶ ἰδοὺ οὐκ ἦν ἀνὴρ ἐκεῖ, ὅτι Κύριος ἀκουστὴν ἐποίησε τὴν παρεμβολήν Συρίας φωνὴν ἁρμάτων καὶ (484) ἵππων καὶ δύναμιν μεγάλην ", καὶ ἀπέ δρασαν ἐν τῷ σκότει πάντες καταλείψαντες ἅπαντα τῶν δὲ λεπρῶν πάντα διασαφησάντων ἐν τῇ πόλει, ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς γνῶναι, εἰ ἀληθῆς ὁ λόγος, καὶ πορευθέντες ἐπίσω τοῦ βασιλέως Συρίας ἕως τοῦ Ἰορδάνου, ἰδοὺ πᾶσα ἡ ὁδὸς πλήρης ἱματίων καὶ σκευῶν, ὧν ἔρριψε Συρία ἐν τῷ θαμβεῖσθαι αὐτούς. Καὶ ὑποστρεψάντων τῶν ἀπεσταλμένων, ἐξῆλθεν ὁ λαὸς τῆς πόλεως καὶ διήρπασε την παρεμβολήν Συρίας, καὶ ἐγένετο μέτρον σεμιδάλεως σίκλου καὶ δίμετρον κριθῆς σίκλου κατὰ τὸ ῥῆμα Κυρίου. Τοῦ δὲ βασιλέως καταστήσαντος τὸν τριστάτην ἐπὶ τῆς πύλης, συνεπάτησεν αὐτὸν ὁ λαὸς, καὶ ἀπέθανε μὴ φαγὼν ἐκ τοῦ σίτου κατὰ τὸ ῥῆμα τοῦ προφήτου Καὶ μέντοι καὶ τὰ ῾Ιεριχούντια ὕδατα διὰ προσ εὐχῆς ιάσατο, πικρὸν γὰρ ἦν φύσει, καὶ δύσποτον, καὶ πρὸς τεκνογονίαν ἐμπόδιόν τε καὶ θανατηφόρον, ἔσθ' ὅτε καὶ πρὸς ἀρδείαν “ ἀνεπιτήδειον, ὅπερ εἰς εὐχρηστίαν ἀνθρώποις καὶ κτήνεσι μεταβαλών, εὐ καρπίας μάλιστα πολλῆς καὶ σωτηρίας ὑπῆρξε τῇ χώρᾳ πρόξενον· ἄχρι γὰρ δεῦρο πλημμυρών μεγί- στην πιαίνει πεδιάδα καὶ τρέφει παραδείσους και φοινίκων γένη διάφορα μελιτοφόρα, ὧν οἱ πλεῖστοι πατούμενοι καὶ ἀποθλιβόμενοι μέλι πολύ ἐκχέουσιν· ἔστι γὰρ μελιτοφόρος καὶ ἀρωματοφόρος ἡ χώρα πάνυ, φέρουσα κίτρον, καὶ μυροβάλανον, καὶ ἐπου βάλσαμον ὅτι πλεῖστον, ἥτις δι' ὀλίγων καρπῶν καὶ ἀνθρώποις ἐπιθυμητῶν εὖ μάλα τῷ παραδείσῳ ποσῶς παρεικάζεται ". (5) Περὶ οὗ φησιν ὁ μέγας Αναστάσιος Θεουπόλεως· . Καὶ οἱ ἀκριβεῖς τοῦ δυνάμεως μεγάλης δ, δυναμ. μεγαλ. GEORGII HAMARTOLI B .312 • Salva me, domine mi rex. Qui ait : Non te salvat A Dominus : unde te possum salvare; de arca vel de torculari ? dixit mulier: Non, rex, sed mulier ista dixit mihi : Da Alium tuum ut comedamus eum hodie, et filium meum concedemus cras. Coxi- mus ergo filium meum et comedimus, et ipsa abs- condit filium suum. Quo: cum audisset rex, scilit vestimenta sua, viditque omnis populus cili- cium quo vestitus erat ad carnem intrinsecus. Et ait rex ec mihi faciat Deus et hæc addat si ste- terit caput Elisei filii Saphat super ipsum hodie. Cumque misisset ducem super cujus manum rex incumbebat ait ad illum propheta: Hæc dicit Do- minus : In tempore hoc cras modius similæ uno statere erit et duo modii hordei, statere uno in porta Samaria. Et dixit dux : Si Dominus fece- rit etiam cataractas in cœlo, uumquid poterit esse quod loqueris? Qui ait : Videbis oculis tuis et inde non comedes. Et viri leprosi juxta portam urbis sedentes famisque impatientes statuerunt ad hostes transfugere. Surrexerunt ergo vesperi ut venirent ad castra Syriæ, cumque venissent nullum ibidem repererunt. Etenim Dominus fecerat ut in iis ca- stris sonitus curruum, equorum magnique exercitus audiretur, quo perterriti Syri, omnibus rebus re- lictis, in tenebris profugere. Quæ cum leprosi nar- ravissent misit rex, qui cognoscerent an id indicium verum esset. Qui regis Syri vestigia usque ad Jor- danem fluvium secuti, ecce omnis via plena erat vestimentis et vasis quæ trepidantes projecerant c Syri. Reversisque iis quos rex miserat, egressus est populus ab urbe et diripuit castra Syriæ: fa- etusque est modius similæ statere uno et duo modii hordei statere uno juxta verbum Domini. Ille autem a rrge tertius, cum eum res portæ præfecisset, obtritus a populo periit, non gustatis iis alimentis, sicuti et vates aflirmaverat.» Idem precibus obtinuit ut aquæ Jerichuntinæ essent salubres cum natura essent amaræ, potui acerbæ et fecunditati adversæ. Quod in utilitatem hominum arborumque factum (4) fertilitatis salutisque plurimæ isti regioni causa exstitit. Nam in hunc usque diem exundans fons iste campestrem maximam regionem impingual, nutritque pomaria et palmaria mellifera quorum fructus calcati atque pressi magnam mellis vim D elfundunt.Est enim apprime mellifera et aromatifera ista regio, citrum producens et myrobalanum et opobalsami plurimum, ut propter raros et homini- bus desiderabiles fructus non absurde paradiso comparari posse videatur. De qua magnus Anasta- sius Theopolitanus ait : . Diligentes rerum scripto- res referunt, paradisum esse régionem maxime orientalem et quasi terræ aram esse, cujus agri ad Indos exteros pertingunt, fructuum odorifero- rum atque aromaticorum feraces. Namque ventorum Varia lectiones et notæ, * Reg. vi, 1-17. cod. w Reg. ", 19. II sinilia in questione 23. ** áôpṛow? ** ef.

πρὸς αὐτόν· Σώσον, κύριε βασιλεῦ. Καὶ ἀποκρι θεὶς εἶπε· Μὴ σώσαι σε Κύριος; πόθεν σῶσαι; μὴ Εt ἀπὸ τῆς ἄλωνος ἢ ἀπὸ τῆς ληνοῦ; Καί φησιν ἡ γυνή· Οὐχὶ, βασιλεῦ, ἀλλ᾽ ἡ γυνὴ αὕτη είπέ μοι· Δὸς τὸν υἱόν σου, φαγώμεθα αὐτὸν σήμερον, καὶ τὸν υἱόν μου αύριον, καὶ ἐψήσαντες αὐτὸν χθὲς ἐφάγομεν, καὶ σήμερον τὸν υἱὸν αὐτῆς ἔκρυψεν. υπερ ἀκούσας ὁ βασιλεὺς διέρρηξε τὰ ἱμάτια αὐτ τοῦ, καὶ εἶδεν ὁ λαὸς τὸν σάκκον ἐπὶ τῆς σαρκὸς αὐτοῦ ἔσωθεν καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν 48. Τάδε ποιήσ σαι μοι ὁ Θεὸς καὶ τάδε προσθείη, εἰ στήσεται ἡ κεφαλη Ελισαίου σήμερον ἐπ' αὐτῷ. Καὶ ἀπο στείλας τὸν τριστάτην ἐφ' ὅν ἐπανεπαύετο εἶπε πρὸς αὐτὸν ὁ προφήτης· Τάδε λέγει Κύριος· Αύριον ὡσεὶ ὥρα αὕτη σεμιδάλεως σίκλου καὶ δίμε τρον κριθῆς σίκλου ἐν ταῖς πύλαις Σαμαρείας. Καὶ εἶπεν ὁ τριστάτης· Εἰ καταράκτας ποιήσαι Κύριος, οὐ μὴ ἔσται τοῦτο. Ὁ δὲ Ελισσαίός φησι · Ιδού, διῃ τοῖς ὀφθαλμοῖς σου καὶ ἐκεῖθεν οὐ μὴ φάγῃ. Καὶ ἄνδρες λεπροί δ' παρὰ τὴν πύλην τῆς πόλεως καθήμενοι καὶ τὸν λιμὸν οὐ φέροντες, ἐβουλεύσαντο πρὸς τοὺς ἐναντίους αυτομολῆσαι. Καὶ δὴ ἀναστάν τες ἐν τῷ σκότει ἦλθον εἰς τὴν παρεμβολήν Συρίας, καὶ ἰδοὺ οὐκ ἦν ἀνὴρ ἐκεῖ, ὅτι Κύριος ἀκουστὴν ἐποίησε τὴν παρεμβολήν Συρίας φωνὴν ἁρμάτων καὶ (484) ἵππων καὶ δύναμιν μεγάλην ", καὶ ἀπέ δρασαν ἐν τῷ σκότει πάντες καταλείψαντες ἅπαντα τῶν δὲ λεπρῶν πάντα διασαφησάντων ἐν τῇ πόλει, ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς γνῶναι, εἰ ἀληθῆς ὁ λόγος, καὶ πορευθέντες ἐπίσω τοῦ βασιλέως Συρίας ἕως τοῦ Ἰορδάνου, ἰδοὺ πᾶσα ἡ ὁδὸς πλήρης ἱματίων καὶ σκευῶν, ὧν ἔρριψε Συρία ἐν τῷ θαμβεῖσθαι αὐτούς. Καὶ ὑποστρεψάντων τῶν ἀπεσταλμένων, ἐξῆλθεν ὁ λαὸς τῆς πόλεως καὶ διήρπασε την παρεμβολήν Συρίας, καὶ ἐγένετο μέτρον σεμιδάλεως σίκλου καὶ δίμετρον κριθῆς σίκλου κατὰ τὸ ῥῆμα Κυρίου. Τοῦ δὲ βασιλέως καταστήσαντος τὸν τριστάτην ἐπὶ τῆς πύλης, συνεπάτησεν αὐτὸν ὁ λαὸς, καὶ ἀπέθανε μὴ φαγὼν ἐκ τοῦ σίτου κατὰ τὸ ῥῆμα τοῦ προφήτου Καὶ μέντοι καὶ τὰ ῾Ιεριχούντια ὕδατα διὰ προσ εὐχῆς ιάσατο, πικρὸν γὰρ ἦν φύσει, καὶ δύσποτον, καὶ πρὸς τεκνογονίαν ἐμπόδιόν τε καὶ θανατηφόρον, ἔσθ' ὅτε καὶ πρὸς ἀρδείαν “ ἀνεπιτήδειον, ὅπερ εἰς εὐχρηστίαν ἀνθρώποις καὶ κτήνεσι μεταβαλών, εὐ καρπίας μάλιστα πολλῆς καὶ σωτηρίας ὑπῆρξε τῇ χώρᾳ πρόξενον· ἄχρι γὰρ δεῦρο πλημμυρών μεγί- στην πιαίνει πεδιάδα καὶ τρέφει παραδείσους και φοινίκων γένη διάφορα μελιτοφόρα, ὧν οἱ πλεῖστοι πατούμενοι καὶ ἀποθλιβόμενοι μέλι πολύ ἐκχέουσιν· ἔστι γὰρ μελιτοφόρος καὶ ἀρωματοφόρος ἡ χώρα πάνυ, φέρουσα κίτρον, καὶ μυροβάλανον, καὶ ἐπου βάλσαμον ὅτι πλεῖστον, ἥτις δι' ὀλίγων καρπῶν καὶ ἀνθρώποις ἐπιθυμητῶν εὖ μάλα τῷ παραδείσῳ ποσῶς παρεικάζεται ". (5) Περὶ οὗ φησιν ὁ μέγας Αναστάσιος Θεουπόλεως· . Καὶ οἱ ἀκριβεῖς τοῦ δυνάμεως μεγάλης δ, δυναμ. μεγαλ. GEORGII HAMARTOLI B .312 • Salva me, domine mi rex. Qui ait : Non te salvat A Dominus : unde te possum salvare; de arca vel de torculari ? dixit mulier: Non, rex, sed mulier ista dixit mihi : Da Alium tuum ut comedamus eum hodie, et filium meum concedemus cras. Coxi- mus ergo filium meum et comedimus, et ipsa abs- condit filium suum. Quo: cum audisset rex, scilit vestimenta sua, viditque omnis populus cili- cium quo vestitus erat ad carnem intrinsecus. Et ait rex ec mihi faciat Deus et hæc addat si ste- terit caput Elisei filii Saphat super ipsum hodie. Cumque misisset ducem super cujus manum rex incumbebat ait ad illum propheta: Hæc dicit Do- minus : In tempore hoc cras modius similæ uno statere erit et duo modii hordei, statere uno in porta Samaria. Et dixit dux : Si Dominus fece- rit etiam cataractas in cœlo, uumquid poterit esse quod loqueris? Qui ait : Videbis oculis tuis et inde non comedes. Et viri leprosi juxta portam urbis sedentes famisque impatientes statuerunt ad hostes transfugere. Surrexerunt ergo vesperi ut venirent ad castra Syriæ, cumque venissent nullum ibidem repererunt. Etenim Dominus fecerat ut in iis ca- stris sonitus curruum, equorum magnique exercitus audiretur, quo perterriti Syri, omnibus rebus re- lictis, in tenebris profugere. Quæ cum leprosi nar- ravissent misit rex, qui cognoscerent an id indicium verum esset. Qui regis Syri vestigia usque ad Jor- danem fluvium secuti, ecce omnis via plena erat vestimentis et vasis quæ trepidantes projecerant c Syri. Reversisque iis quos rex miserat, egressus est populus ab urbe et diripuit castra Syriæ: fa- etusque est modius similæ statere uno et duo modii hordei statere uno juxta verbum Domini. Ille autem a rrge tertius, cum eum res portæ præfecisset, obtritus a populo periit, non gustatis iis alimentis, sicuti et vates aflirmaverat.» Idem precibus obtinuit ut aquæ Jerichuntinæ essent salubres cum natura essent amaræ, potui acerbæ et fecunditati adversæ. Quod in utilitatem hominum arborumque factum (4) fertilitatis salutisque plurimæ isti regioni causa exstitit. Nam in hunc usque diem exundans fons iste campestrem maximam regionem impingual, nutritque pomaria et palmaria mellifera quorum fructus calcati atque pressi magnam mellis vim D elfundunt.Est enim apprime mellifera et aromatifera ista regio, citrum producens et myrobalanum et opobalsami plurimum, ut propter raros et homini- bus desiderabiles fructus non absurde paradiso comparari posse videatur. De qua magnus Anasta- sius Theopolitanus ait : . Diligentes rerum scripto- res referunt, paradisum esse régionem maxime orientalem et quasi terræ aram esse, cujus agri ad Indos exteros pertingunt, fructuum odorifero- rum atque aromaticorum feraces. Namque ventorum Varia lectiones et notæ, * Reg. vi, 1-17. cod. w Reg. ", 19. II sinilia in questione 23. ** áôpṛow? ** ef.

πρὸς αὐτόν· Σώσον, κύριε βασιλεῦ. Καὶ ἀποκρι θεὶς εἶπε· Μὴ σώσαι σε Κύριος; πόθεν σῶσαι; μὴ Εt ἀπὸ τῆς ἄλωνος ἢ ἀπὸ τῆς ληνοῦ; Καί φησιν ἡ γυνή· Οὐχὶ, βασιλεῦ, ἀλλ᾽ ἡ γυνὴ αὕτη είπέ μοι· Δὸς τὸν υἱόν σου, φαγώμεθα αὐτὸν σήμερον, καὶ τὸν υἱόν μου αύριον, καὶ ἐψήσαντες αὐτὸν χθὲς ἐφάγομεν, καὶ σήμερον τὸν υἱὸν αὐτῆς ἔκρυψεν. υπερ ἀκούσας ὁ βασιλεὺς διέρρηξε τὰ ἱμάτια αὐτ τοῦ, καὶ εἶδεν ὁ λαὸς τὸν σάκκον ἐπὶ τῆς σαρκὸς αὐτοῦ ἔσωθεν καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν 48. Τάδε ποιήσ σαι μοι ὁ Θεὸς καὶ τάδε προσθείη, εἰ στήσεται ἡ κεφαλη Ελισαίου σήμερον ἐπ' αὐτῷ. Καὶ ἀπο στείλας τὸν τριστάτην ἐφ' ὅν ἐπανεπαύετο εἶπε πρὸς αὐτὸν ὁ προφήτης· Τάδε λέγει Κύριος· Αύριον ὡσεὶ ὥρα αὕτη σεμιδάλεως σίκλου καὶ δίμε τρον κριθῆς σίκλου ἐν ταῖς πύλαις Σαμαρείας. Καὶ εἶπεν ὁ τριστάτης· Εἰ καταράκτας ποιήσαι Κύριος, οὐ μὴ ἔσται τοῦτο. Ὁ δὲ Ελισσαίός φησι · Ιδού, διῃ τοῖς ὀφθαλμοῖς σου καὶ ἐκεῖθεν οὐ μὴ φάγῃ. Καὶ ἄνδρες λεπροί δ' παρὰ τὴν πύλην τῆς πόλεως καθήμενοι καὶ τὸν λιμὸν οὐ φέροντες, ἐβουλεύσαντο πρὸς τοὺς ἐναντίους αυτομολῆσαι. Καὶ δὴ ἀναστάν τες ἐν τῷ σκότει ἦλθον εἰς τὴν παρεμβολήν Συρίας, καὶ ἰδοὺ οὐκ ἦν ἀνὴρ ἐκεῖ, ὅτι Κύριος ἀκουστὴν ἐποίησε τὴν παρεμβολήν Συρίας φωνὴν ἁρμάτων καὶ (484) ἵππων καὶ δύναμιν μεγάλην ", καὶ ἀπέ δρασαν ἐν τῷ σκότει πάντες καταλείψαντες ἅπαντα τῶν δὲ λεπρῶν πάντα διασαφησάντων ἐν τῇ πόλει, ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς γνῶναι, εἰ ἀληθῆς ὁ λόγος, καὶ πορευθέντες ἐπίσω τοῦ βασιλέως Συρίας ἕως τοῦ Ἰορδάνου, ἰδοὺ πᾶσα ἡ ὁδὸς πλήρης ἱματίων καὶ σκευῶν, ὧν ἔρριψε Συρία ἐν τῷ θαμβεῖσθαι αὐτούς. Καὶ ὑποστρεψάντων τῶν ἀπεσταλμένων, ἐξῆλθεν ὁ λαὸς τῆς πόλεως καὶ διήρπασε την παρεμβολήν Συρίας, καὶ ἐγένετο μέτρον σεμιδάλεως σίκλου καὶ δίμετρον κριθῆς σίκλου κατὰ τὸ ῥῆμα Κυρίου. Τοῦ δὲ βασιλέως καταστήσαντος τὸν τριστάτην ἐπὶ τῆς πύλης, συνεπάτησεν αὐτὸν ὁ λαὸς, καὶ ἀπέθανε μὴ φαγὼν ἐκ τοῦ σίτου κατὰ τὸ ῥῆμα τοῦ προφήτου Καὶ μέντοι καὶ τὰ ῾Ιεριχούντια ὕδατα διὰ προσ εὐχῆς ιάσατο, πικρὸν γὰρ ἦν φύσει, καὶ δύσποτον, καὶ πρὸς τεκνογονίαν ἐμπόδιόν τε καὶ θανατηφόρον, ἔσθ' ὅτε καὶ πρὸς ἀρδείαν “ ἀνεπιτήδειον, ὅπερ εἰς εὐχρηστίαν ἀνθρώποις καὶ κτήνεσι μεταβαλών, εὐ καρπίας μάλιστα πολλῆς καὶ σωτηρίας ὑπῆρξε τῇ χώρᾳ πρόξενον· ἄχρι γὰρ δεῦρο πλημμυρών μεγί- στην πιαίνει πεδιάδα καὶ τρέφει παραδείσους και φοινίκων γένη διάφορα μελιτοφόρα, ὧν οἱ πλεῖστοι πατούμενοι καὶ ἀποθλιβόμενοι μέλι πολύ ἐκχέουσιν· ἔστι γὰρ μελιτοφόρος καὶ ἀρωματοφόρος ἡ χώρα πάνυ, φέρουσα κίτρον, καὶ μυροβάλανον, καὶ ἐπου βάλσαμον ὅτι πλεῖστον, ἥτις δι' ὀλίγων καρπῶν καὶ ἀνθρώποις ἐπιθυμητῶν εὖ μάλα τῷ παραδείσῳ ποσῶς παρεικάζεται ". (5) Περὶ οὗ φησιν ὁ μέγας Αναστάσιος Θεουπόλεως· . Καὶ οἱ ἀκριβεῖς τοῦ δυνάμεως μεγάλης δ, δυναμ. μεγαλ. GEORGII HAMARTOLI B .312 • Salva me, domine mi rex. Qui ait : Non te salvat A Dominus : unde te possum salvare; de arca vel de torculari ? dixit mulier: Non, rex, sed mulier ista dixit mihi : Da Alium tuum ut comedamus eum hodie, et filium meum concedemus cras. Coxi- mus ergo filium meum et comedimus, et ipsa abs- condit filium suum. Quo: cum audisset rex, scilit vestimenta sua, viditque omnis populus cili- cium quo vestitus erat ad carnem intrinsecus. Et ait rex ec mihi faciat Deus et hæc addat si ste- terit caput Elisei filii Saphat super ipsum hodie. Cumque misisset ducem super cujus manum rex incumbebat ait ad illum propheta: Hæc dicit Do- minus : In tempore hoc cras modius similæ uno statere erit et duo modii hordei, statere uno in porta Samaria. Et dixit dux : Si Dominus fece- rit etiam cataractas in cœlo, uumquid poterit esse quod loqueris? Qui ait : Videbis oculis tuis et inde non comedes. Et viri leprosi juxta portam urbis sedentes famisque impatientes statuerunt ad hostes transfugere. Surrexerunt ergo vesperi ut venirent ad castra Syriæ, cumque venissent nullum ibidem repererunt. Etenim Dominus fecerat ut in iis ca- stris sonitus curruum, equorum magnique exercitus audiretur, quo perterriti Syri, omnibus rebus re- lictis, in tenebris profugere. Quæ cum leprosi nar- ravissent misit rex, qui cognoscerent an id indicium verum esset. Qui regis Syri vestigia usque ad Jor- danem fluvium secuti, ecce omnis via plena erat vestimentis et vasis quæ trepidantes projecerant c Syri. Reversisque iis quos rex miserat, egressus est populus ab urbe et diripuit castra Syriæ: fa- etusque est modius similæ statere uno et duo modii hordei statere uno juxta verbum Domini. Ille autem a rrge tertius, cum eum res portæ præfecisset, obtritus a populo periit, non gustatis iis alimentis, sicuti et vates aflirmaverat.» Idem precibus obtinuit ut aquæ Jerichuntinæ essent salubres cum natura essent amaræ, potui acerbæ et fecunditati adversæ. Quod in utilitatem hominum arborumque factum (4) fertilitatis salutisque plurimæ isti regioni causa exstitit. Nam in hunc usque diem exundans fons iste campestrem maximam regionem impingual, nutritque pomaria et palmaria mellifera quorum fructus calcati atque pressi magnam mellis vim D elfundunt.Est enim apprime mellifera et aromatifera ista regio, citrum producens et myrobalanum et opobalsami plurimum, ut propter raros et homini- bus desiderabiles fructus non absurde paradiso comparari posse videatur. De qua magnus Anasta- sius Theopolitanus ait : . Diligentes rerum scripto- res referunt, paradisum esse régionem maxime orientalem et quasi terræ aram esse, cujus agri ad Indos exteros pertingunt, fructuum odorifero- rum atque aromaticorum feraces. Namque ventorum Varia lectiones et notæ, * Reg. vi, 1-17. cod. w Reg. ", 19. II sinilia in questione 23. ** áôpṛow? ** ef.

κόσμου χρονογράφοι ότι περ ανατολικώτερος πάσης τῆς οἰκουμένης καὶ ὥσπερ θυσιαστήριον αὐτ τῆς ὑπάρχει ὁ παράδεισος, οὗ αἱ χώραι τῶν ἔσω- τέρων Ἰνδῶν πλησιάζουσαι, πάντες σχεδόν οι καρ ποὶ εὐωδέστατοί εἰσι καὶ ἀρωματώδεις. Διὰ γὰρ τῆς αὔρας τῶν ἀνέμων καταυγαζομένης καὶ ἀποδιδομέ νῆς αὐτοῖς τῆς εὐωδίας ἐκ τῶν τοῦ παραδείσου φυτῶν συλλαμβάνουσιν, καὶ ὥσπερ τὰ τῶν ἀλλήλοις πλησιαζόντων φοινίκων καὶ μεταδιδόντων διὰ τῶν ἀνέμων ἀλλήλοις ἐκ τῶν ἀῤῥένων τὸ σπερμολόγον ἄνθος. Πᾶσα τοίνυν εὐωδία καὶ μάλιστα ἡ τῶν Ἰν δικῶν ἀρωμάτων χωρίς τινος ὑγρᾶς ἐλαίου ἢ ἄλλων τινῶν σκευαζομένων, Αγιοποιής " καὶ συγκρατική τοῦ ἀνθρωπίνου σώματός ἐστιν ὥσπερ καὶ τὸ ἔμε παλε: φθοροποιός καὶ λοιμώδης ή δυσωδία ", ἔθεν δὴ καί τις τῶν ἰατροσοφιστῶν ἀκριβῆς ἄγαν ἔφη, ὅτι εἰ καταλάβοι τὸν τελευτώντα πρὸ τοῦ παρατραπῆναι τὸν νοῦν, δύνασθαι διά τινος αὐτὸν κατα- σκευῆς ἀρωμάτων ἐπὶ ὥραν ποιῆσαι νηφαλέον τὸν λογισμὸν αὐτοῦ ἔχειν καὶ τὸ καθ᾿ ἑαυτὸν ἐκλαλῆσαι καὶ διαθέσθαι, ὅπερ οὖν καὶ ἡμεῖς εἰς πεῖραν τούτου παρειλήφαμεν καὶ αὐτόπται γεγόναμεν· μαρο τυροῦσι δὲ (485) καὶ ἄλλοι πλεῖστοι μέχρι τῆς δεῦρο τοῦτο γενόμενο, το βλέποντες ὑπὸ τῶν ἀκριβῶς καὶ περιεσκεμμένως τὴν ἐπιστήμην ἐξησκημένων. » 83. ΟΠ. Βασιλεία Ιηοῦ. • οι Μετὰ δὲ Ἰωρὰμ ἐβασίλευσεν Ιηοῦ, υἱὸς Σαφάτ του Ναμεσίου· αὐτὸν γὰρ τὸν βασιλέα Ιωράμ εύ ρῶν ἰατρευόμενον τα τραύματα, κατετόξευσεν Ιηού, καὶ εἰσερχομένου αὐτοῦ ἐν τῇ πόλει Σαμαρείας παρέκυψε Ιεζάβελ διὰ τῆς θυρίδας περικεκαλλω- τισμένη· καὶ προσέταξε δε τοῖς εὐνούχοις αὐτῆς κατακρημνίσαι αὐτὴν, καὶ κατεπατήθη ὑπὸ τῶν ἵππων καὶ ἐβρώθη ὑπὸ τῶν κυνῶν· πατάξας καὶ οἱ υἱοὺς ᾿Αχαάβ καὶ τοὺς περιλειφθέντας αὐτοῦ ἐν Σαμαρεία, κατὰ τὸ ῥῆμα Ηλιού. (2) Συναθροίσας δὲ ἅπαν τὸ πλῆθος τοῦ λαοῦ ἔφη πρὸς αὐτοὺς μετά πανουργίας . . ᾿Αχαάβ μὲν ἐδούλευσε τῷ Βάαλ ὀλίγον, Ἰηοῦ δὲ πολλὰ δουλεύσει αὐτῷ. Καὶ νῦ πάντας καλέσατε πρός με τους προφήτας καὶ ἱερεῖς τοῦ Βάαλ· πα. γὰρ ὅς ἂν ἀπολείψει, οὐ ζήσε ται. » Συναθροῖσθέντες οὖν πάντες καὶ τοῦ εἰδωλίου πλησθέντος στόμα προς στόμα, φησὶν ὁ βασιλεὺς τοῖς δούλεις τοῦ Βάαλ· « Ἐρευνήσατε ἀκριβῶς, εξ ἐστι μεθ᾽ ὑμῶν τῶν δούλων Κυρίου τις. » Καὶ μη- δενός εὑρεθέντος, ἐκέλευσε τοῖς ὑπουργοῖς αὐτοῦ, καὶ ἐπάταξιν πάντας ἐν στόματι βομφαίας. Καὶ τὸν Βάαλ καὶ τὰ αὐτοῦ πάντα ἐνέπρησεν 5% οὐκ ἐφύλαξε πορεύεσθαι ἐν νόμῳ Κυρίου, καὶ ἐσφάγη ἐν τῷ πολέμῳ βασιλεύσας έτη κη'. ΟΘ'. Βασιλεία Ιωάχες. σε Μετὰ δὲ Ἰηοῦ ἐβασίλευσε Ἰωάχας υἱὸς αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἀπὸ έκανε βασιλεύσας ἔτη [ι]5'. Π'. Βασιλεία Ιωάς. * Μετὰ δὲ Ἰωάχας ἐβασίλευσε Ἰωάς υἱὸς αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἀπὸ έθανε, βασιλεύσας έτη ιδ' ε (2) σε Εφ' οὗ Ελισαίος • Αγιοποιής Σι, 10, Γ. τῇ δυσωδία γιν. οι (4305) :ς' CHRONICON. _ LIB. II. A fantiuin beneficio suavem odorem e plantis para- disiacis excipiunt; siquidem palmæ hac ratione florum semen per ventum propagant. Itaque omnis bonus odor, praesertim aromatum Iudicorum, ex- cepto oleo et aliis quibusdam, corpus hominis fo- vet et bene temperat; et econtra odor malus ei- dem perniciosus apparet. Unde medicus quidam philosophus recte dixit quod, si moribundum ad- huc spirantem teneat, ægrotanti se spiritum, me- dicamento quodam, per horam prolongare posse ita ut et verborum prolatorum conscius sibi sit. Quod quidem nos ipsi oculis vidimus; attestantur etiam multi alii testes iique vivi artis medicæ pe ritissimi. B C cod. " II Reg. x. 1.17. Leo. Th. • D LXXVIII. Reguum Jehu. Post Joram regnavit Jehu, filius Saphat Namesii. Cum enim Jehu invenisset Joram sua vulnera (u- rautem, eum sagitta percussit. Quo (Jebu) Sama- riam ingrediente per fenestram prospexit Jezabel splendido vestitu ornata. Deditque Jehu servis suis negotium ut eam præcipitarent et conculcata est ab cquis et a canibus devorata. Percussisque septua- ginta filiis Achab et iis qui relicti erant de domo ejus in Samaria, juxta verbum Eliæ, congregavit omnem multitudinem populi et dixit ad eos insi- diose: ‹ Achab coluit Baal parum, ego autem colamı eum amplius. Nunc igitur omnes prophetas Baal et universos servos ejus vocate ad me, quicunque de- fuerit non vivet. Congregatis igitur omnibus, tem- ploque Baal ita repleto ut os cujusque os proximi contingeret, dixit rex servis Baal : ‹ Perquirite et videte ne quis forte vobiscum sit de servis Do- mini. » Nulloque iuveulo, mandavit ministris suis, et percusserunt omnes in ore gladii et Baal et ejus omnia direpta sunt. Porro Jehu non custodivit ut ambularet in lege Domini, et occisus est in bello cum regnavisset annos viginti et octo. LXXIX. Regnum Joachar. Post Jehu regnavit Jouchaz, filius ejus, et fecit malum in conspectu Domini et mortuus est cuvi regnavisset septemdecim annos. LXXX. Regnum Joas. Post Joachaz regnavit Joas, filius ejus, et fecit malum in conspectu Domini et mortuus est cum regnavisset ammos tredecimn. Eo tempore, Eliseus Variæ lectiones et notæ. Reg. x, 18.26. Cel. 185, 9-17. col. Cel. 181,7-185,6; Reg. x, 56. ** II Reg. x, 31. ** (4331) Ced. 185,7-9 x ? Il Reg. " II Reg. si, 10; Lev. f. Th. Reg. xu, 14-19. (3) Πλήν

κόσμου χρονογράφοι ότι περ ανατολικώτερος πάσης τῆς οἰκουμένης καὶ ὥσπερ θυσιαστήριον αὐτ τῆς ὑπάρχει ὁ παράδεισος, οὗ αἱ χώραι τῶν ἔσω- τέρων Ἰνδῶν πλησιάζουσαι, πάντες σχεδόν οι καρ ποὶ εὐωδέστατοί εἰσι καὶ ἀρωματώδεις. Διὰ γὰρ τῆς αὔρας τῶν ἀνέμων καταυγαζομένης καὶ ἀποδιδομέ νῆς αὐτοῖς τῆς εὐωδίας ἐκ τῶν τοῦ παραδείσου φυτῶν συλλαμβάνουσιν, καὶ ὥσπερ τὰ τῶν ἀλλήλοις πλησιαζόντων φοινίκων καὶ μεταδιδόντων διὰ τῶν ἀνέμων ἀλλήλοις ἐκ τῶν ἀῤῥένων τὸ σπερμολόγον ἄνθος. Πᾶσα τοίνυν εὐωδία καὶ μάλιστα ἡ τῶν Ἰν δικῶν ἀρωμάτων χωρίς τινος ὑγρᾶς ἐλαίου ἢ ἄλλων τινῶν σκευαζομένων, Αγιοποιής " καὶ συγκρατική τοῦ ἀνθρωπίνου σώματός ἐστιν ὥσπερ καὶ τὸ ἔμε παλε: φθοροποιός καὶ λοιμώδης ή δυσωδία ", ἔθεν δὴ καί τις τῶν ἰατροσοφιστῶν ἀκριβῆς ἄγαν ἔφη, ὅτι εἰ καταλάβοι τὸν τελευτώντα πρὸ τοῦ παρατραπῆναι τὸν νοῦν, δύνασθαι διά τινος αὐτὸν κατα- σκευῆς ἀρωμάτων ἐπὶ ὥραν ποιῆσαι νηφαλέον τὸν λογισμὸν αὐτοῦ ἔχειν καὶ τὸ καθ᾿ ἑαυτὸν ἐκλαλῆσαι καὶ διαθέσθαι, ὅπερ οὖν καὶ ἡμεῖς εἰς πεῖραν τούτου παρειλήφαμεν καὶ αὐτόπται γεγόναμεν· μαρο τυροῦσι δὲ (485) καὶ ἄλλοι πλεῖστοι μέχρι τῆς δεῦρο τοῦτο γενόμενο, το βλέποντες ὑπὸ τῶν ἀκριβῶς καὶ περιεσκεμμένως τὴν ἐπιστήμην ἐξησκημένων. » 83. ΟΠ. Βασιλεία Ιηοῦ. • οι Μετὰ δὲ Ἰωρὰμ ἐβασίλευσεν Ιηοῦ, υἱὸς Σαφάτ του Ναμεσίου· αὐτὸν γὰρ τὸν βασιλέα Ιωράμ εύ ρῶν ἰατρευόμενον τα τραύματα, κατετόξευσεν Ιηού, καὶ εἰσερχομένου αὐτοῦ ἐν τῇ πόλει Σαμαρείας παρέκυψε Ιεζάβελ διὰ τῆς θυρίδας περικεκαλλω- τισμένη· καὶ προσέταξε δε τοῖς εὐνούχοις αὐτῆς κατακρημνίσαι αὐτὴν, καὶ κατεπατήθη ὑπὸ τῶν ἵππων καὶ ἐβρώθη ὑπὸ τῶν κυνῶν· πατάξας καὶ οἱ υἱοὺς ᾿Αχαάβ καὶ τοὺς περιλειφθέντας αὐτοῦ ἐν Σαμαρεία, κατὰ τὸ ῥῆμα Ηλιού. (2) Συναθροίσας δὲ ἅπαν τὸ πλῆθος τοῦ λαοῦ ἔφη πρὸς αὐτοὺς μετά πανουργίας . . ᾿Αχαάβ μὲν ἐδούλευσε τῷ Βάαλ ὀλίγον, Ἰηοῦ δὲ πολλὰ δουλεύσει αὐτῷ. Καὶ νῦ πάντας καλέσατε πρός με τους προφήτας καὶ ἱερεῖς τοῦ Βάαλ· πα. γὰρ ὅς ἂν ἀπολείψει, οὐ ζήσε ται. » Συναθροῖσθέντες οὖν πάντες καὶ τοῦ εἰδωλίου πλησθέντος στόμα προς στόμα, φησὶν ὁ βασιλεὺς τοῖς δούλεις τοῦ Βάαλ· « Ἐρευνήσατε ἀκριβῶς, εξ ἐστι μεθ᾽ ὑμῶν τῶν δούλων Κυρίου τις. » Καὶ μη- δενός εὑρεθέντος, ἐκέλευσε τοῖς ὑπουργοῖς αὐτοῦ, καὶ ἐπάταξιν πάντας ἐν στόματι βομφαίας. Καὶ τὸν Βάαλ καὶ τὰ αὐτοῦ πάντα ἐνέπρησεν 5% οὐκ ἐφύλαξε πορεύεσθαι ἐν νόμῳ Κυρίου, καὶ ἐσφάγη ἐν τῷ πολέμῳ βασιλεύσας έτη κη'. ΟΘ'. Βασιλεία Ιωάχες. σε Μετὰ δὲ Ἰηοῦ ἐβασίλευσε Ἰωάχας υἱὸς αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἀπὸ έκανε βασιλεύσας ἔτη [ι]5'. Π'. Βασιλεία Ιωάς. * Μετὰ δὲ Ἰωάχας ἐβασίλευσε Ἰωάς υἱὸς αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἀπὸ έθανε, βασιλεύσας έτη ιδ' ε (2) σε Εφ' οὗ Ελισαίος • Αγιοποιής Σι, 10, Γ. τῇ δυσωδία γιν. οι (4305) :ς' CHRONICON. _ LIB. II. A fantiuin beneficio suavem odorem e plantis para- disiacis excipiunt; siquidem palmæ hac ratione florum semen per ventum propagant. Itaque omnis bonus odor, praesertim aromatum Iudicorum, ex- cepto oleo et aliis quibusdam, corpus hominis fo- vet et bene temperat; et econtra odor malus ei- dem perniciosus apparet. Unde medicus quidam philosophus recte dixit quod, si moribundum ad- huc spirantem teneat, ægrotanti se spiritum, me- dicamento quodam, per horam prolongare posse ita ut et verborum prolatorum conscius sibi sit. Quod quidem nos ipsi oculis vidimus; attestantur etiam multi alii testes iique vivi artis medicæ pe ritissimi. B C cod. " II Reg. x. 1.17. Leo. Th. • D LXXVIII. Reguum Jehu. Post Joram regnavit Jehu, filius Saphat Namesii. Cum enim Jehu invenisset Joram sua vulnera (u- rautem, eum sagitta percussit. Quo (Jebu) Sama- riam ingrediente per fenestram prospexit Jezabel splendido vestitu ornata. Deditque Jehu servis suis negotium ut eam præcipitarent et conculcata est ab cquis et a canibus devorata. Percussisque septua- ginta filiis Achab et iis qui relicti erant de domo ejus in Samaria, juxta verbum Eliæ, congregavit omnem multitudinem populi et dixit ad eos insi- diose: ‹ Achab coluit Baal parum, ego autem colamı eum amplius. Nunc igitur omnes prophetas Baal et universos servos ejus vocate ad me, quicunque de- fuerit non vivet. Congregatis igitur omnibus, tem- ploque Baal ita repleto ut os cujusque os proximi contingeret, dixit rex servis Baal : ‹ Perquirite et videte ne quis forte vobiscum sit de servis Do- mini. » Nulloque iuveulo, mandavit ministris suis, et percusserunt omnes in ore gladii et Baal et ejus omnia direpta sunt. Porro Jehu non custodivit ut ambularet in lege Domini, et occisus est in bello cum regnavisset annos viginti et octo. LXXIX. Regnum Joachar. Post Jehu regnavit Jouchaz, filius ejus, et fecit malum in conspectu Domini et mortuus est cuvi regnavisset septemdecim annos. LXXX. Regnum Joas. Post Joachaz regnavit Joas, filius ejus, et fecit malum in conspectu Domini et mortuus est cum regnavisset ammos tredecimn. Eo tempore, Eliseus Variæ lectiones et notæ. Reg. x, 18.26. Cel. 185, 9-17. col. Cel. 181,7-185,6; Reg. x, 56. ** II Reg. x, 31. ** (4331) Ced. 185,7-9 x ? Il Reg. " II Reg. si, 10; Lev. f. Th. Reg. xu, 14-19. (3) Πλήν

Α ἐτελεύτησε, προφητεύεις τῷ Ἰωάς τὴν προτέραν έτος LΧΧΧVΙΙ. δια συμβούλων το κατά Σύρων νίκην, ἐπιτρέψας αὐτῷ ἐπὶ τὴν γῆν τοξεῦσαι πεντάκις· καὶ τὸ μὲν τρίτον, εξατύχως ἔρριψεν, τὸ δὲ τέταρτον ἡστόχησεν, καὶ προφητεύει αὐτῷ ἕως τρὶς συμβαλεῖν καὶ νικῆσαι τους Ασσυρίους, τὰς δὲ ἑτέρας ἡττηθῆναι· εἰ γὰρ ἄχρις τῶν ε' εὐατόχως ἐπὶ τῆς γῆς ἐβεβλήκει, πεν τάκις ἂν παραταξάμενος την Σύρων ἀρχὴν κατέλυ- σεν . (3) Οστις αξιάγαστος προφήτης τελευτήσας καὶ ταφεὶς ἐν τῷ μνήματι, ο μονόζωνοι σε Μωαβι- τῶν ν νεκρόν θάψαντες, καὶ τοῖς ὀστέος τοῦ μακα βίου προφήτου πλησιάσα;, ἀνέστη. ΠΑ'. Βασιλεία Ιεροβοάμ. « Μετὰ δὲ Ἰωὰς ἐβασίλευσεν Ιεροβοάμ, υἱὸς αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἀπέθανε βασιλεύσας ἔτη λδ' ΠΒ. Βασιλεία Αζαρίου. “ Μετὰ δὲ Ἱεροβοὰμ ἐβασίλευσεν Αζαρίας, υἱὸς αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐσφάγη ὑπὸ Σελούμ, βασιλεύσας μήνας ς'. ΠΓ. Βασιλεία Σελούμ. * Μετὰ δὲ Αζαρίαν ἐβασίλευσε Σελούμ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐσφάγη υπο Μαναείμ, βασιλεύσας μήνα ένα. ΠΔ΄. Βασιλεία Μαναείμ. * Μετὰ δὲ Σελούμ ἐβασίλευσε Μαναείμ, και ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐσφάγη ὑπὸ Φακετίου βασιλεύσας ἔτη ε. ΠΕ'. Βασιλεία Φακεσίου. * Μετὰ δὲ Μαναεὶμ ἐβασίλευσε Φακεσίας, υἱλή αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, και ἐσφάγη ὑπὸ Φακες, βασιλεύσας Στη β'. Πα'. Βασιλεία Φακεέ. Μετὰ δὲ Φακεσίαν ἐβασίλευσε Φακεε, (494) καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐσφάγη ὑπὸ ἀπη, βασιλεύσας ἔτη κ'. (2) Εντεύθεν διδασκόμεθα ὡς τοὺς ἐν που νησία συζώντας δι' ἀλλήλων ὁ Θεὸς κολάζειν είθεν, καὶ τὴν πονηρότερον τῷ πονηρῷ παραδίδωσιν, οἷόν τισι δημίοις σε αὐτοῖς κεχρημένος. Εβ'. Βασιλεία 'Ωσηέ. τα Μετὰ δὲ Φακεὶ ἐβασίλευσεν ὡσηὲ ἔτη θ', καὶ ποιήσας τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, ἦλθε Σαλμανά σαρ, βασιλεύς Ασσυρίων, ἐπὶ Σαμάρειαν καὶ ἀπῴκι- σεν αὐτὴν διὰ τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν τὰς μεγάλας ". • Καὶ γὰρ ἐποίησαν δύο χρυσός δαμάλεις καὶ προσ εκύνησαν, καὶ ἐλάτρευσαν αὐταῖς καὶ τε τῷ Βάαλ, καὶ διήγον τοὺς υἱοὺς αὐτῶν καὶ τὰς θυγατέρας τῷ πυρὶ τὰ καὶ ἐμαντεύοντο, καὶ οἰωνίζοντο, καὶ ἐφαρμακεύοντο, καὶ ἀπώσατο το αὐτοὺς Κύριος τα συμβόλων xιιι, 20-21. οι μονάζωνον «Σ (1564) οι σιδηρίοις (1426) το ά. και Η τὸ αὐτῶν ἐν π. Η τι καὶ ἀπέστησεν ἀ. ἀπό GEORGI HAMARTOLI mortem obiit. Cum prophetasset regi Juas primam victoriam ab ejus sociis in Syros latam eique in- dixisset jaculo terram quinquies percutere tertium jaculum bene misit, quarto autem metavi non alli- git, tunc prædixit ei propheta ter Assyrios ab eo rsse proligan:los, ipsum postea fore vincendum; si terram autem quinquies percussisset, Syriam usque ad consummationem fuisse percussurum. Mirandųs ille propheta mortuus est et sepultus in monumento, in quo cum prædones Moabitici more iuum quemdam hominem sepelissent, is ut ossibus leati prophetae admotus (uit, redivivus in pedes constitit, LXXXI. Regnum Jeroboam. Post Joa'n reguavit Jerolqam, filius ejus fecitque malum coram Domino et mortuus est cum regnas- set amulos septem et quadraginta. LXXX. Reguam Azariæ. Post Jeroboam regnavit Azarias, filius ejus, fecit- que malum in conspectu Domini, et occisus est a Sellum, cum menses sex regnavissel. LXXXIII. Regnum Sellum, Post Azariam regnavit Səllum fecitque malımı caram Domino et occisus est a Manahem, cum regnavissel mengem unum. LSXXIV. Regnum Manahem. Post Sellum regnavit Manahem et fecit malımı in conspectu Domini et occisus est a Phaceia, cum regnavisset decem annis. LXXXV. Regnum Phaceia. Post Manahem regnavit Phaceia, filius ejus, et fecit malum in conspectu Domini et occisus est a Placeo, cum regnasset annis duobus.. LXXXVI. Reguum Phacei, fast Placeia regnavit Placeus, facitque malum coram Domino et occisus est ab Osee cum reguas, set anpis viginti. Inde discimus Deum eos qui in malo vivunt solere per manus suorum perculere, pejorem malo tradens, et eis quasi quibusdam oar- pificibus uteņs. Regnum Oace. Post Phacen regnavit Osee annos novem cumque fecisset malum coram Domino, venit Sal- manasar rex Assyriorum contra Samariam et trans- tulit eam ob gravja peccata eorum. ‹ Fecerant enim sibi duos vitulos aureos adoraveruntque cos et ser- vierunt Bal, et consecraverunt filios aups et fìlias suas per ignem, et divinationibus inservie. bant et auguriis, et melicamentis, et repulit eos Dominus a conspectu suo et non remansit nisi B C ·D Varia lectiones el potæ. col. Cell. 180,22-187,5 ; I lieg. cud. Ced. 187,4,5 ? pa' Reg. xiv, 25; Leo. P. Th. ** (4405) Ced. 187, 5; I Reg. xv, 8. Zaxapias Len. P. Th. ** 76% (4406) Ced. 187,6; [[ Reg. xv, 15. ** (4407) Cel. 187.6; Reg. xv, 17. (4417) Ced. 187,9? Il Reg. xv, 25. ** (1426) 187,10; II Reg. xv, 27. Ced. 187,15; Reg. xvi. 1-0. * Reg. xvii. 20. om. Reg. Reg. Reg

Α ἐτελεύτησε, προφητεύεις τῷ Ἰωάς τὴν προτέραν έτος LΧΧΧVΙΙ. δια συμβούλων το κατά Σύρων νίκην, ἐπιτρέψας αὐτῷ ἐπὶ τὴν γῆν τοξεῦσαι πεντάκις· καὶ τὸ μὲν τρίτον, εξατύχως ἔρριψεν, τὸ δὲ τέταρτον ἡστόχησεν, καὶ προφητεύει αὐτῷ ἕως τρὶς συμβαλεῖν καὶ νικῆσαι τους Ασσυρίους, τὰς δὲ ἑτέρας ἡττηθῆναι· εἰ γὰρ ἄχρις τῶν ε' εὐατόχως ἐπὶ τῆς γῆς ἐβεβλήκει, πεν τάκις ἂν παραταξάμενος την Σύρων ἀρχὴν κατέλυ- σεν . (3) Οστις αξιάγαστος προφήτης τελευτήσας καὶ ταφεὶς ἐν τῷ μνήματι, ο μονόζωνοι σε Μωαβι- τῶν ν νεκρόν θάψαντες, καὶ τοῖς ὀστέος τοῦ μακα βίου προφήτου πλησιάσα;, ἀνέστη. ΠΑ'. Βασιλεία Ιεροβοάμ. « Μετὰ δὲ Ἰωὰς ἐβασίλευσεν Ιεροβοάμ, υἱὸς αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἀπέθανε βασιλεύσας ἔτη λδ' ΠΒ. Βασιλεία Αζαρίου. “ Μετὰ δὲ Ἱεροβοὰμ ἐβασίλευσεν Αζαρίας, υἱὸς αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐσφάγη ὑπὸ Σελούμ, βασιλεύσας μήνας ς'. ΠΓ. Βασιλεία Σελούμ. * Μετὰ δὲ Αζαρίαν ἐβασίλευσε Σελούμ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐσφάγη υπο Μαναείμ, βασιλεύσας μήνα ένα. ΠΔ΄. Βασιλεία Μαναείμ. * Μετὰ δὲ Σελούμ ἐβασίλευσε Μαναείμ, και ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐσφάγη ὑπὸ Φακετίου βασιλεύσας ἔτη ε. ΠΕ'. Βασιλεία Φακεσίου. * Μετὰ δὲ Μαναεὶμ ἐβασίλευσε Φακεσίας, υἱλή αὐτοῦ, καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, και ἐσφάγη ὑπὸ Φακες, βασιλεύσας Στη β'. Πα'. Βασιλεία Φακεέ. Μετὰ δὲ Φακεσίαν ἐβασίλευσε Φακεε, (494) καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ἐσφάγη ὑπὸ ἀπη, βασιλεύσας ἔτη κ'. (2) Εντεύθεν διδασκόμεθα ὡς τοὺς ἐν που νησία συζώντας δι' ἀλλήλων ὁ Θεὸς κολάζειν είθεν, καὶ τὴν πονηρότερον τῷ πονηρῷ παραδίδωσιν, οἷόν τισι δημίοις σε αὐτοῖς κεχρημένος. Εβ'. Βασιλεία 'Ωσηέ. τα Μετὰ δὲ Φακεὶ ἐβασίλευσεν ὡσηὲ ἔτη θ', καὶ ποιήσας τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, ἦλθε Σαλμανά σαρ, βασιλεύς Ασσυρίων, ἐπὶ Σαμάρειαν καὶ ἀπῴκι- σεν αὐτὴν διὰ τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν τὰς μεγάλας ". • Καὶ γὰρ ἐποίησαν δύο χρυσός δαμάλεις καὶ προσ εκύνησαν, καὶ ἐλάτρευσαν αὐταῖς καὶ τε τῷ Βάαλ, καὶ διήγον τοὺς υἱοὺς αὐτῶν καὶ τὰς θυγατέρας τῷ πυρὶ τὰ καὶ ἐμαντεύοντο, καὶ οἰωνίζοντο, καὶ ἐφαρμακεύοντο, καὶ ἀπώσατο το αὐτοὺς Κύριος τα συμβόλων xιιι, 20-21. οι μονάζωνον «Σ (1564) οι σιδηρίοις (1426) το ά. και Η τὸ αὐτῶν ἐν π. Η τι καὶ ἀπέστησεν ἀ. ἀπό GEORGI HAMARTOLI mortem obiit. Cum prophetasset regi Juas primam victoriam ab ejus sociis in Syros latam eique in- dixisset jaculo terram quinquies percutere tertium jaculum bene misit, quarto autem metavi non alli- git, tunc prædixit ei propheta ter Assyrios ab eo rsse proligan:los, ipsum postea fore vincendum; si terram autem quinquies percussisset, Syriam usque ad consummationem fuisse percussurum. Mirandųs ille propheta mortuus est et sepultus in monumento, in quo cum prædones Moabitici more iuum quemdam hominem sepelissent, is ut ossibus leati prophetae admotus (uit, redivivus in pedes constitit, LXXXI. Regnum Jeroboam. Post Joa'n reguavit Jerolqam, filius ejus fecitque malum coram Domino et mortuus est cum regnas- set amulos septem et quadraginta. LXXX. Reguam Azariæ. Post Jeroboam regnavit Azarias, filius ejus, fecit- que malum in conspectu Domini, et occisus est a Sellum, cum menses sex regnavissel. LXXXIII. Regnum Sellum, Post Azariam regnavit Səllum fecitque malımı caram Domino et occisus est a Manahem, cum regnavissel mengem unum. LSXXIV. Regnum Manahem. Post Sellum regnavit Manahem et fecit malımı in conspectu Domini et occisus est a Phaceia, cum regnavisset decem annis. LXXXV. Regnum Phaceia. Post Manahem regnavit Phaceia, filius ejus, et fecit malum in conspectu Domini et occisus est a Placeo, cum regnasset annis duobus.. LXXXVI. Reguum Phacei, fast Placeia regnavit Placeus, facitque malum coram Domino et occisus est ab Osee cum reguas, set anpis viginti. Inde discimus Deum eos qui in malo vivunt solere per manus suorum perculere, pejorem malo tradens, et eis quasi quibusdam oar- pificibus uteņs. Regnum Oace. Post Phacen regnavit Osee annos novem cumque fecisset malum coram Domino, venit Sal- manasar rex Assyriorum contra Samariam et trans- tulit eam ob gravja peccata eorum. ‹ Fecerant enim sibi duos vitulos aureos adoraveruntque cos et ser- vierunt Bal, et consecraverunt filios aups et fìlias suas per ignem, et divinationibus inservie. bant et auguriis, et melicamentis, et repulit eos Dominus a conspectu suo et non remansit nisi B C ·D Varia lectiones el potæ. col. Cell. 180,22-187,5 ; I lieg. cud. Ced. 187,4,5 ? pa' Reg. xiv, 25; Leo. P. Th. ** (4405) Ced. 187, 5; I Reg. xv, 8. Zaxapias Len. P. Th. ** 76% (4406) Ced. 187,6; [[ Reg. xv, 15. ** (4407) Cel. 187.6; Reg. xv, 17. (4417) Ced. 187,9? Il Reg. xv, 25. ** (1426) 187,10; II Reg. xv, 27. Ced. 187,15; Reg. xvi. 1-0. * Reg. xvii. 20. om. Reg. Reg. Reg

ἀπὸ το προσώπου αὐτοῦ, καὶ οὐχ ὑπελείφθη πλὴν φυλή Ιούδα μονωτάτη· καίγε Ἰούδα; οὐκ ἐφύλαξε τὰς ὁδοὺς Κυρίου, ἀλλ' ἐπορεύθη ἐν ταῖς ἁμαρτίαις Ισραήλ. Καὶ ἔδωκεν αὐτοὺς Κύριος εἰς χεῖρας ἁρπαζόντων το αὐτούς ", ο (3) Καὶ ἀπῳκίσθησαν εἰς Ασσυρίους· καὶ ἀπέστειλε βασιλεύς Ασσυρίων ἔθνη δ', τοὺς Κουδιαίους καὶ Κουθιαίους, καὶ Σεφαρουσίους τι καὶ ᾿Αναγαβαίους, καὶ κατῳκίσθη - σαν ἐν ταῖς πόλεσι Σαμαρείας. (5) . Καὶ πέμψας Κύριος ἐπ' αὐτοὺς λέοντας, ἀνήλισκον αὐτοὺς, καὶ ἀνήγγειλαν τῷ βασιλεῖ 'Ασσυρίων, ὅτι, Τὰ ἔθνη, & ἐκάθισαν ἐν πόλεσι Σαμαρείας, οὐκ ἔγνωσαν τὸ κρίμα τοῦ Θεοῦ τῆς γῆς ἐκείνης, καὶ ἀπέστειλεν ἐπ' αὐ· τοὺς λέοντας, καὶ ὠλοθρεύοντο· καί φησιν ὁ βασι λεύς Απαγάγετε ἐκεῖ « τινας και φωτιοῦσιν αὐτοὺς τὸ κρίμα τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἀποστείλας ένα τῶν ἱερέων ὧν ἀπῴκισαν ἀπὸ Σαμαρείας, καὶ ἐξι- δασκεν αὐτοὺς ὁ ἱερεὺς φοβείσθαι τὸν Κύριον, και ἐφοβοῦντο τὸν Κύριον, καὶ τοῖς θεοῖς αὐτῶν ἐλάτρευον, καὶ κατῴκησαν ἐκεῖ ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης. • - (3) Επανελθόντες οὖν οἱ Ἰουδαῖοι ζηλοτύ πως είχον πρὸς αὐτοὺς, ἅτε ἀλλοφύλους, καὶ οὐ συνεχρώντο αὐτοῖς, ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ Σομόρ, τοῦ ὄρους δε, ἐκάλουν αὐτοὺς Σαμαρείτης, οίγε τὰ Μωυσέως με τον δεχόμενο: βιβλία, τῶν λοιπῶν Γραφῶν οὐ πολὺν ἐποιοῦντο λόγον· κἀντεῦθεν πρὸς τοὺς Ἰουδαίους φιλονείκως διακείμενοι, πατέρα τὸν ᾿Αβραὰμ ἐπ εγράφοντο, ἅτε ἀπὸ τῆς Χαλδαίας ὁρμώμενον, ἀφ᾽ ἧς καὶ αὐτοὶ γεγόνασι, διὸ δὴ καὶ ἡ Σαμαρείτις πρὸς τὸν Κύριον ἔλεγεν . Οἱ πατέρες ἡμῶν ἐν τῷ ἔρει τούτῳ προσεκύνησαν, ο τοὺς περὶ τὸν Αβραὰμ ὑπεμφαίνουσα, ἔνθα τὸν υἱὸν εἰς ἐλοκάρ πωσιν ἀνήνεγκεν. (5) Οἱ δὲ ἐν Σαμαρεία βασιλεύ σαντες ὑπῆρχον τὸν ἀριθμὸν τὴν ἀπὸ Ἱεροβοαμ έως τοῦ εἰρημένου Ω τηὲ, ἐφ' οὗ πέπαυται καὶ ἀπώλετο Σαμάρεια, καὶ 'Ασσύριοι κατῴκισαν ἐκεῖ, ὡς εἴρη- τα:, ἐξ ὧν οἱ αἱρετικοὶ Σαμαρείται καὶ Σαδδουκαίοι πεφήνασι ". Γίνονται οὖν τὰ πάντα έτη συγ· καὶ ἐκ διαφόρων μὲν ἐγένοντο γενεῶν· ἅπαντες δὲ τὸ πονηρὸν ἐποίησαν ἐνώπιον Κυρίου κατὰ τὴν ἁμαρ την Ιεροβοάμ. ΠΗ'. Περὶ τῆς Βασιλείας Βαβυλώνος. Η Αρχή τῆς βασιλείας Ναβουχοδονόσωρ βασιλέως Βαβυλώνας, Μετὰ δὲ τοὺς προειρημένους Ασσυρίων βασιλεῖς ἐβασίλευσε Ναβουχοδονόσωρ ἔτη κδ'. "Ος καὶ τὴν Ἱερουσαλήμ εκράτησεν ἔτη ζ, καὶ ἔδωκεν ὁ Θεός ἐν χειρὶ τὸν Ἰωακεὶμ βασιλέα Ιούδα, καὶ πάντα τὰ σκεύη οίχου Θεοῦ εἰσήνεγκεν εἰς τὸν οἶκον θησαυρού (493) Θεοῦ αὐτοῦ 3, (2) Οὗτος πόλιν μετ γίστην εἰς Βαβυλῶνα κτίσας ἐξ ἐπτῆς πλίνθου καὶ " || του τε τὰς ἐντολὰς Κυρίου τοῦ Θεοῦ αὐτῶν καὶ ἐπορεύθησαν ἐν τὸ δικαιώμασιν Ισραήλ ἐν χειρὶ διαρπ. Η τοὺς Κουδιαίους Η το ἐκ Χουθά, ἀπὸ ᾿Αἱὰ καὶ ἀπὸ Αἰμαθ καὶ Σεπφαροψαίμ οι ἀπ. ἐκεῖθεν καὶ πορευέσθωσαν καὶ κατοικά- πεφύκασι • Ἐπὶ τού- του οι ἅγιοι γ' παῖδες ἐβλήθησαν ἐν τῇ καμίνω και μέγας προφήτης Δανιὴλ ἐγνωρίζετο (Σχόλιο»). τῳ ξαν ἐκεῖ καὶ φ. με το προς ερα, ' CHRONICON. LIB. 11. - stodivit mandata Domini Dei sui : verum ambulavil in erroribus Israel quos operatus fuerat. Et tradi- dit ees Dominus in manu diripientium eos. Trans- latusque est Israel de terra sua in Assyrios usque in diem hanc. Adduxit autem rex Assyriorumi tres gontes et de Cutha et de Avah et de Emath et de Seplarvnim et collocavit eos in civitatibus Samarir. ‹ Et immisit in eos Dominus leones qui interficiebant eos. Nuntiatumque est regi Assyriorum et dictum: Gentes quas transtulisti et habitare fecisti în civita- thus Samarie ignorant legitima Dei terræ : et immisit in eos Dominus leones, et ecce interficiunt cos. Et fait rex Adducite de terra hac quos- dam viros et dorcant cos legitima Dei. Igitur cum venisset unus de sacerdotibus his qui captivi ducti fuerant de Samaria, docebat eos quomodo colerent Dominum ; et colebant Dominum et dijs suis serviebant, et habitaverunt illic usque ad præsentem diem. › A tribus Judas tantummodo. Sed nec ipse Juda cu- B C Reversi vero Judæi invidiose cum eis egerunt ut alienigenis, nullumque cum illis commercium habuerunt, sed a monte Somer appellabant eos Samaritanos. Hi autem, solis Moysis libris acce- ptis, cæteras Scripturas parvi faciebant. Exinde Judæis invidentes patrem Abraham sibi adscribe- bant, eo quod a Chaldæa esset oriundus, de qua et ipsi erant orti. Itaque Samaritana etiam mulier ad Dominum dicebat : Patres nostri in monte hoc ad- oraverunt,› filios Abraham significans qui hic obtu- lerat in sacrificium Domino filium suum. Qui au- tem in Samaria regnaverunt, sunt numero octo- decim a Jeroboam usque ad Ose, cujus tempore cessavit interiltque Samaria et Assyrii incoluerunt illam, ut dictum est; de quibus hæretici Samnari- tani et Sadducæl orti sunt. Fuerunt igitur ducenti quinquaginta et tres anni, et e variis generibus orti sunt reges Samariæ. Omnes autem 'yalum fe- cerunt in conspectu Domini Juxta peccatum Jero- boam. LXXXVIII. De imperio Babylonis. Principium regui Nabuchodonosor, regis Babylo- D mis, Past supradictos Assyriorum reges, regnavit Nabuchodonosor viginti et quatuor annis. Hic Je- rusalem septem annos in suą polęstate habuit; et in manys ejus tradidit Deus Joachim regem Juda ; et omnia rasa domus Dei intulit in domum tie saurorum dei̟ sui, Maximam urbem Babylonem ædificaviţ ex lateribus et lapidibus dolatis, quorum Varia lectiones et nota. Reg. Reg. Reg. * Reg. xvi. Reg. xsul, 24. ** II Reg. xvii, 25-34. Joan. IV, 20. * Ced. 205. 3.5. Reg. **Col. 203,5-17.

ἀπὸ το προσώπου αὐτοῦ, καὶ οὐχ ὑπελείφθη πλὴν φυλή Ιούδα μονωτάτη· καίγε Ἰούδα; οὐκ ἐφύλαξε τὰς ὁδοὺς Κυρίου, ἀλλ' ἐπορεύθη ἐν ταῖς ἁμαρτίαις Ισραήλ. Καὶ ἔδωκεν αὐτοὺς Κύριος εἰς χεῖρας ἁρπαζόντων το αὐτούς ", ο (3) Καὶ ἀπῳκίσθησαν εἰς Ασσυρίους· καὶ ἀπέστειλε βασιλεύς Ασσυρίων ἔθνη δ', τοὺς Κουδιαίους καὶ Κουθιαίους, καὶ Σεφαρουσίους τι καὶ ᾿Αναγαβαίους, καὶ κατῳκίσθη - σαν ἐν ταῖς πόλεσι Σαμαρείας. (5) . Καὶ πέμψας Κύριος ἐπ' αὐτοὺς λέοντας, ἀνήλισκον αὐτοὺς, καὶ ἀνήγγειλαν τῷ βασιλεῖ 'Ασσυρίων, ὅτι, Τὰ ἔθνη, & ἐκάθισαν ἐν πόλεσι Σαμαρείας, οὐκ ἔγνωσαν τὸ κρίμα τοῦ Θεοῦ τῆς γῆς ἐκείνης, καὶ ἀπέστειλεν ἐπ' αὐ· τοὺς λέοντας, καὶ ὠλοθρεύοντο· καί φησιν ὁ βασι λεύς Απαγάγετε ἐκεῖ « τινας και φωτιοῦσιν αὐτοὺς τὸ κρίμα τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἀποστείλας ένα τῶν ἱερέων ὧν ἀπῴκισαν ἀπὸ Σαμαρείας, καὶ ἐξι- δασκεν αὐτοὺς ὁ ἱερεὺς φοβείσθαι τὸν Κύριον, και ἐφοβοῦντο τὸν Κύριον, καὶ τοῖς θεοῖς αὐτῶν ἐλάτρευον, καὶ κατῴκησαν ἐκεῖ ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης. • - (3) Επανελθόντες οὖν οἱ Ἰουδαῖοι ζηλοτύ πως είχον πρὸς αὐτοὺς, ἅτε ἀλλοφύλους, καὶ οὐ συνεχρώντο αὐτοῖς, ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ Σομόρ, τοῦ ὄρους δε, ἐκάλουν αὐτοὺς Σαμαρείτης, οίγε τὰ Μωυσέως με τον δεχόμενο: βιβλία, τῶν λοιπῶν Γραφῶν οὐ πολὺν ἐποιοῦντο λόγον· κἀντεῦθεν πρὸς τοὺς Ἰουδαίους φιλονείκως διακείμενοι, πατέρα τὸν ᾿Αβραὰμ ἐπ εγράφοντο, ἅτε ἀπὸ τῆς Χαλδαίας ὁρμώμενον, ἀφ᾽ ἧς καὶ αὐτοὶ γεγόνασι, διὸ δὴ καὶ ἡ Σαμαρείτις πρὸς τὸν Κύριον ἔλεγεν . Οἱ πατέρες ἡμῶν ἐν τῷ ἔρει τούτῳ προσεκύνησαν, ο τοὺς περὶ τὸν Αβραὰμ ὑπεμφαίνουσα, ἔνθα τὸν υἱὸν εἰς ἐλοκάρ πωσιν ἀνήνεγκεν. (5) Οἱ δὲ ἐν Σαμαρεία βασιλεύ σαντες ὑπῆρχον τὸν ἀριθμὸν τὴν ἀπὸ Ἱεροβοαμ έως τοῦ εἰρημένου Ω τηὲ, ἐφ' οὗ πέπαυται καὶ ἀπώλετο Σαμάρεια, καὶ 'Ασσύριοι κατῴκισαν ἐκεῖ, ὡς εἴρη- τα:, ἐξ ὧν οἱ αἱρετικοὶ Σαμαρείται καὶ Σαδδουκαίοι πεφήνασι ". Γίνονται οὖν τὰ πάντα έτη συγ· καὶ ἐκ διαφόρων μὲν ἐγένοντο γενεῶν· ἅπαντες δὲ τὸ πονηρὸν ἐποίησαν ἐνώπιον Κυρίου κατὰ τὴν ἁμαρ την Ιεροβοάμ. ΠΗ'. Περὶ τῆς Βασιλείας Βαβυλώνος. Η Αρχή τῆς βασιλείας Ναβουχοδονόσωρ βασιλέως Βαβυλώνας, Μετὰ δὲ τοὺς προειρημένους Ασσυρίων βασιλεῖς ἐβασίλευσε Ναβουχοδονόσωρ ἔτη κδ'. "Ος καὶ τὴν Ἱερουσαλήμ εκράτησεν ἔτη ζ, καὶ ἔδωκεν ὁ Θεός ἐν χειρὶ τὸν Ἰωακεὶμ βασιλέα Ιούδα, καὶ πάντα τὰ σκεύη οίχου Θεοῦ εἰσήνεγκεν εἰς τὸν οἶκον θησαυρού (493) Θεοῦ αὐτοῦ 3, (2) Οὗτος πόλιν μετ γίστην εἰς Βαβυλῶνα κτίσας ἐξ ἐπτῆς πλίνθου καὶ " || του τε τὰς ἐντολὰς Κυρίου τοῦ Θεοῦ αὐτῶν καὶ ἐπορεύθησαν ἐν τὸ δικαιώμασιν Ισραήλ ἐν χειρὶ διαρπ. Η τοὺς Κουδιαίους Η το ἐκ Χουθά, ἀπὸ ᾿Αἱὰ καὶ ἀπὸ Αἰμαθ καὶ Σεπφαροψαίμ οι ἀπ. ἐκεῖθεν καὶ πορευέσθωσαν καὶ κατοικά- πεφύκασι • Ἐπὶ τού- του οι ἅγιοι γ' παῖδες ἐβλήθησαν ἐν τῇ καμίνω και μέγας προφήτης Δανιὴλ ἐγνωρίζετο (Σχόλιο»). τῳ ξαν ἐκεῖ καὶ φ. με το προς ερα, ' CHRONICON. LIB. 11. - stodivit mandata Domini Dei sui : verum ambulavil in erroribus Israel quos operatus fuerat. Et tradi- dit ees Dominus in manu diripientium eos. Trans- latusque est Israel de terra sua in Assyrios usque in diem hanc. Adduxit autem rex Assyriorumi tres gontes et de Cutha et de Avah et de Emath et de Seplarvnim et collocavit eos in civitatibus Samarir. ‹ Et immisit in eos Dominus leones qui interficiebant eos. Nuntiatumque est regi Assyriorum et dictum: Gentes quas transtulisti et habitare fecisti în civita- thus Samarie ignorant legitima Dei terræ : et immisit in eos Dominus leones, et ecce interficiunt cos. Et fait rex Adducite de terra hac quos- dam viros et dorcant cos legitima Dei. Igitur cum venisset unus de sacerdotibus his qui captivi ducti fuerant de Samaria, docebat eos quomodo colerent Dominum ; et colebant Dominum et dijs suis serviebant, et habitaverunt illic usque ad præsentem diem. › A tribus Judas tantummodo. Sed nec ipse Juda cu- B C Reversi vero Judæi invidiose cum eis egerunt ut alienigenis, nullumque cum illis commercium habuerunt, sed a monte Somer appellabant eos Samaritanos. Hi autem, solis Moysis libris acce- ptis, cæteras Scripturas parvi faciebant. Exinde Judæis invidentes patrem Abraham sibi adscribe- bant, eo quod a Chaldæa esset oriundus, de qua et ipsi erant orti. Itaque Samaritana etiam mulier ad Dominum dicebat : Patres nostri in monte hoc ad- oraverunt,› filios Abraham significans qui hic obtu- lerat in sacrificium Domino filium suum. Qui au- tem in Samaria regnaverunt, sunt numero octo- decim a Jeroboam usque ad Ose, cujus tempore cessavit interiltque Samaria et Assyrii incoluerunt illam, ut dictum est; de quibus hæretici Samnari- tani et Sadducæl orti sunt. Fuerunt igitur ducenti quinquaginta et tres anni, et e variis generibus orti sunt reges Samariæ. Omnes autem 'yalum fe- cerunt in conspectu Domini Juxta peccatum Jero- boam. LXXXVIII. De imperio Babylonis. Principium regui Nabuchodonosor, regis Babylo- D mis, Past supradictos Assyriorum reges, regnavit Nabuchodonosor viginti et quatuor annis. Hic Je- rusalem septem annos in suą polęstate habuit; et in manys ejus tradidit Deus Joachim regem Juda ; et omnia rasa domus Dei intulit in domum tie saurorum dei̟ sui, Maximam urbem Babylonem ædificaviţ ex lateribus et lapidibus dolatis, quorum Varia lectiones et nota. Reg. Reg. Reg. * Reg. xvi. Reg. xsul, 24. ** II Reg. xvii, 25-34. Joan. IV, 20. * Ced. 205. 3.5. Reg. **Col. 203,5-17.

ἀπὸ το προσώπου αὐτοῦ, καὶ οὐχ ὑπελείφθη πλὴν φυλή Ιούδα μονωτάτη· καίγε Ἰούδα; οὐκ ἐφύλαξε τὰς ὁδοὺς Κυρίου, ἀλλ' ἐπορεύθη ἐν ταῖς ἁμαρτίαις Ισραήλ. Καὶ ἔδωκεν αὐτοὺς Κύριος εἰς χεῖρας ἁρπαζόντων το αὐτούς ", ο (3) Καὶ ἀπῳκίσθησαν εἰς Ασσυρίους· καὶ ἀπέστειλε βασιλεύς Ασσυρίων ἔθνη δ', τοὺς Κουδιαίους καὶ Κουθιαίους, καὶ Σεφαρουσίους τι καὶ ᾿Αναγαβαίους, καὶ κατῳκίσθη - σαν ἐν ταῖς πόλεσι Σαμαρείας. (5) . Καὶ πέμψας Κύριος ἐπ' αὐτοὺς λέοντας, ἀνήλισκον αὐτοὺς, καὶ ἀνήγγειλαν τῷ βασιλεῖ 'Ασσυρίων, ὅτι, Τὰ ἔθνη, & ἐκάθισαν ἐν πόλεσι Σαμαρείας, οὐκ ἔγνωσαν τὸ κρίμα τοῦ Θεοῦ τῆς γῆς ἐκείνης, καὶ ἀπέστειλεν ἐπ' αὐ· τοὺς λέοντας, καὶ ὠλοθρεύοντο· καί φησιν ὁ βασι λεύς Απαγάγετε ἐκεῖ « τινας και φωτιοῦσιν αὐτοὺς τὸ κρίμα τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἀποστείλας ένα τῶν ἱερέων ὧν ἀπῴκισαν ἀπὸ Σαμαρείας, καὶ ἐξι- δασκεν αὐτοὺς ὁ ἱερεὺς φοβείσθαι τὸν Κύριον, και ἐφοβοῦντο τὸν Κύριον, καὶ τοῖς θεοῖς αὐτῶν ἐλάτρευον, καὶ κατῴκησαν ἐκεῖ ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης. • - (3) Επανελθόντες οὖν οἱ Ἰουδαῖοι ζηλοτύ πως είχον πρὸς αὐτοὺς, ἅτε ἀλλοφύλους, καὶ οὐ συνεχρώντο αὐτοῖς, ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ Σομόρ, τοῦ ὄρους δε, ἐκάλουν αὐτοὺς Σαμαρείτης, οίγε τὰ Μωυσέως με τον δεχόμενο: βιβλία, τῶν λοιπῶν Γραφῶν οὐ πολὺν ἐποιοῦντο λόγον· κἀντεῦθεν πρὸς τοὺς Ἰουδαίους φιλονείκως διακείμενοι, πατέρα τὸν ᾿Αβραὰμ ἐπ εγράφοντο, ἅτε ἀπὸ τῆς Χαλδαίας ὁρμώμενον, ἀφ᾽ ἧς καὶ αὐτοὶ γεγόνασι, διὸ δὴ καὶ ἡ Σαμαρείτις πρὸς τὸν Κύριον ἔλεγεν . Οἱ πατέρες ἡμῶν ἐν τῷ ἔρει τούτῳ προσεκύνησαν, ο τοὺς περὶ τὸν Αβραὰμ ὑπεμφαίνουσα, ἔνθα τὸν υἱὸν εἰς ἐλοκάρ πωσιν ἀνήνεγκεν. (5) Οἱ δὲ ἐν Σαμαρεία βασιλεύ σαντες ὑπῆρχον τὸν ἀριθμὸν τὴν ἀπὸ Ἱεροβοαμ έως τοῦ εἰρημένου Ω τηὲ, ἐφ' οὗ πέπαυται καὶ ἀπώλετο Σαμάρεια, καὶ 'Ασσύριοι κατῴκισαν ἐκεῖ, ὡς εἴρη- τα:, ἐξ ὧν οἱ αἱρετικοὶ Σαμαρείται καὶ Σαδδουκαίοι πεφήνασι ". Γίνονται οὖν τὰ πάντα έτη συγ· καὶ ἐκ διαφόρων μὲν ἐγένοντο γενεῶν· ἅπαντες δὲ τὸ πονηρὸν ἐποίησαν ἐνώπιον Κυρίου κατὰ τὴν ἁμαρ την Ιεροβοάμ. ΠΗ'. Περὶ τῆς Βασιλείας Βαβυλώνος. Η Αρχή τῆς βασιλείας Ναβουχοδονόσωρ βασιλέως Βαβυλώνας, Μετὰ δὲ τοὺς προειρημένους Ασσυρίων βασιλεῖς ἐβασίλευσε Ναβουχοδονόσωρ ἔτη κδ'. "Ος καὶ τὴν Ἱερουσαλήμ εκράτησεν ἔτη ζ, καὶ ἔδωκεν ὁ Θεός ἐν χειρὶ τὸν Ἰωακεὶμ βασιλέα Ιούδα, καὶ πάντα τὰ σκεύη οίχου Θεοῦ εἰσήνεγκεν εἰς τὸν οἶκον θησαυρού (493) Θεοῦ αὐτοῦ 3, (2) Οὗτος πόλιν μετ γίστην εἰς Βαβυλῶνα κτίσας ἐξ ἐπτῆς πλίνθου καὶ " || του τε τὰς ἐντολὰς Κυρίου τοῦ Θεοῦ αὐτῶν καὶ ἐπορεύθησαν ἐν τὸ δικαιώμασιν Ισραήλ ἐν χειρὶ διαρπ. Η τοὺς Κουδιαίους Η το ἐκ Χουθά, ἀπὸ ᾿Αἱὰ καὶ ἀπὸ Αἰμαθ καὶ Σεπφαροψαίμ οι ἀπ. ἐκεῖθεν καὶ πορευέσθωσαν καὶ κατοικά- πεφύκασι • Ἐπὶ τού- του οι ἅγιοι γ' παῖδες ἐβλήθησαν ἐν τῇ καμίνω και μέγας προφήτης Δανιὴλ ἐγνωρίζετο (Σχόλιο»). τῳ ξαν ἐκεῖ καὶ φ. με το προς ερα, ' CHRONICON. LIB. 11. - stodivit mandata Domini Dei sui : verum ambulavil in erroribus Israel quos operatus fuerat. Et tradi- dit ees Dominus in manu diripientium eos. Trans- latusque est Israel de terra sua in Assyrios usque in diem hanc. Adduxit autem rex Assyriorumi tres gontes et de Cutha et de Avah et de Emath et de Seplarvnim et collocavit eos in civitatibus Samarir. ‹ Et immisit in eos Dominus leones qui interficiebant eos. Nuntiatumque est regi Assyriorum et dictum: Gentes quas transtulisti et habitare fecisti în civita- thus Samarie ignorant legitima Dei terræ : et immisit in eos Dominus leones, et ecce interficiunt cos. Et fait rex Adducite de terra hac quos- dam viros et dorcant cos legitima Dei. Igitur cum venisset unus de sacerdotibus his qui captivi ducti fuerant de Samaria, docebat eos quomodo colerent Dominum ; et colebant Dominum et dijs suis serviebant, et habitaverunt illic usque ad præsentem diem. › A tribus Judas tantummodo. Sed nec ipse Juda cu- B C Reversi vero Judæi invidiose cum eis egerunt ut alienigenis, nullumque cum illis commercium habuerunt, sed a monte Somer appellabant eos Samaritanos. Hi autem, solis Moysis libris acce- ptis, cæteras Scripturas parvi faciebant. Exinde Judæis invidentes patrem Abraham sibi adscribe- bant, eo quod a Chaldæa esset oriundus, de qua et ipsi erant orti. Itaque Samaritana etiam mulier ad Dominum dicebat : Patres nostri in monte hoc ad- oraverunt,› filios Abraham significans qui hic obtu- lerat in sacrificium Domino filium suum. Qui au- tem in Samaria regnaverunt, sunt numero octo- decim a Jeroboam usque ad Ose, cujus tempore cessavit interiltque Samaria et Assyrii incoluerunt illam, ut dictum est; de quibus hæretici Samnari- tani et Sadducæl orti sunt. Fuerunt igitur ducenti quinquaginta et tres anni, et e variis generibus orti sunt reges Samariæ. Omnes autem 'yalum fe- cerunt in conspectu Domini Juxta peccatum Jero- boam. LXXXVIII. De imperio Babylonis. Principium regui Nabuchodonosor, regis Babylo- D mis, Past supradictos Assyriorum reges, regnavit Nabuchodonosor viginti et quatuor annis. Hic Je- rusalem septem annos in suą polęstate habuit; et in manys ejus tradidit Deus Joachim regem Juda ; et omnia rasa domus Dei intulit in domum tie saurorum dei̟ sui, Maximam urbem Babylonem ædificaviţ ex lateribus et lapidibus dolatis, quorum Varia lectiones et nota. Reg. Reg. Reg. * Reg. xvi. Reg. xsul, 24. ** II Reg. xvii, 25-34. Joan. IV, 20. * Ced. 205. 3.5. Reg. **Col. 203,5-17.

δέδωκα πᾶσαν τὴν γῆν τῷ Ναβουχοδονόσωρ [βασιλεί] Βαβυλῶνος δουλεύειν αὐτῷ καὶ τὰ θηρία τοῦ ἀγροῦ ἐργάζεσθαι αὐτῷ· καὶ τὸ ἔθνος καὶ ἡ βασιλεία, ὅσοι μὴ ἐμβάλωσι τὸν τράχηλον αὐτῶν ὑπὸ τὸν ζυγὸν αὐτοῦ, ἐν μαχαίρᾳ καὶ (504) ἐν λιμῷ ἐπισκέψομαι αὐτοὺς, ἕως ἂν ἐκλείπωσιν ἐν χειρὶ αὐτοῦ. Καὶ ἑταμός ἐστι, καὶ οὐκ ἐλεήσει · φωνὴ αὐτοῦ, ὡς θάλασσα κυμαίνουσα· ἐφ᾽ ἵπποις πολλοῖς καὶ ἅρμασι παρατάξει ὡς πῦρ εἰς πόλεμον ἐπὶ σὲ, θύγατερ Σιών. - Καὶ ἀπὸ φωνῆς ὁρμῆς αὐτοῦ καὶ ἀπὸ τῶν ὅπλων τῶν ποδῶν αὐτοῦ καὶ ἀπὸ σεισμοῦ τῶν ἁρμάτων καὶ ἤχου τροχῶν αὐτοῦ οὐκ ἐπιστραφήσονται πατέρες ἐπὶ υἱοὺς αὐτῶν ἀπὸ ἐκ- λύσεως ο χειρῶν αὐτῶν· » καί δ· • Εκ Δἂν ἀκου σθήσεται φωνὴ ὀξύτητος ἵππων αὐτοῦ καὶ ἀπὸ φωνῆς χρεμετισμοῦ ἱππασίας αὐτοῦ σεισθήσεται πᾶσα ἡ γῆ ἐκείνη· καὶ ἥξει καὶ φάγεται τὴν γῆν καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς, πόλεις καὶ τοὺς ἐν αὐταῖς κατοικοῦντας. » (6) Ωσαύτως καὶ δι᾿ Εζεκιήλ οὕτω λέγει· « Ἰδοὺ ἐπάγω ἐπὶ Σὰρ τὸν Ναβου χοδονόσωρ, βασιλέα Βαβυλῶνος, ὃς ἐστι βασιλεὺς Ει βασιλέων μεθ' ἵππων καὶ ἁρμάτων καὶ συναγωγῆς ἐθνῶν πολλῶν σφόδρα. · Καὶ περιβαλεῖ σοι τάφρον καὶ οἰκοδομήσει κύκλῳ χάρακα καὶ περιστάσεις ὅπλων· καὶ τὰς λόγκας αὐτῶν ἀπέναντί σου δώσει. Τα τείχη σου καὶ τοὺς πύργους καθελεῖ ἐν ταῖς ὅπλοις αὐτοῦ. Ἀπὸ δὲ τοῦ πλήθους τῶν ἵππων αὐτοῦ καλύψει σε κονιορτὸς αὐτῶν. Καὶ πάλιν · Τάδε λέγει Κύριος 'Αδοναίς. Ιδού, ἐγὼ δίδωμι τῷ Ναβουχοδονόσωρ τὴν γῆν Αἰγύπτου, καὶ λήψεται τὸ πλῆθος αὐτῆς, καὶ σκυλεύσει τὰ σκύβαλα αὐτῆς καὶ προνομεύσει την προνομήν αὐτῆς. Ἀντὶ τῆς λειτουργίας ἧς ἐδούλευσεν ἐπὶ (την) Τύρον, δέδωκα αὐτῷ τὴν γῆν Αἰγύπτου. Καὶ ἀπολῶ τὸ πλῆθος τῶν Αἰγυπτίων διὰ χειρὸς Ναβουχοδονό- σωρ· ει ἐν μαχαίραις γιγάντων αὐτοῦ, καταβαλῶ τὴν ἰσχὺν αὐτῶν. Καὶ μετὰ ταῦτα '' « Ἐξελεύσονται οἱ κατοικοῦντες τὰς πόλεις, καὶ ἐκκαύσουσι, καὶ ἀνάψουσιν ἐν τοῖς ὅπλοις, καὶ θυρεοῖς, καὶ πέλταις, καὶ δόρασι, καὶ τόξοις, καὶ βέλεσι, καὶ βακτηρίαις χειρῶν, καὶ λόγχαις, καὶ καύσουσιν ἐν αὐταῖς πρ ἐν ἔτεσι ζ'. Καὶ οὐ μὴ λήψονται ξύλα ἐκ τοῦ ἀγροῦ οὐδὲ μὴ κάψουσιν ἐκ τῶν θρυμῶν ἀλλ', ἢ τὰ ὅπλα καύσουσιν. » (7) Εἰκότως οὖν ἔλεγε πρὸς αὐτὸν ὁ Δανιήλ " - « Σύ, βασιλεῦ, βασιλεὺς βασιλέων, ᾧ δ Θεός βασιλείαν ἰσχυράν τε καὶ κραταιὰν καὶ ἔντιμον ἔδωκεν ἐν παντὶ τόπῳ, ὅπου κατοικοῦσιν υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων, θηρία τε τοῦ ἀγροῦ καὶ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ ἔδωκεν ἐν τῇ χειρί σου καὶ κατέστησε σε κύριον πάντων · σὺ εἶ ἡ χρυσῆ κεφαλή — τῆς εἰκόνος. Καὶ 15. Τὸ δένδρον, ὃ εἶδες τὸ μέγα, οὗ τὸ ύψος ἔφθασεν εἰς τὸν οὐρανὸν, καὶ τὸ αῦτος αὐτοῦ εἰς πᾶσαν τὴν γῆν, καὶ τὰ φύλλα αὐτοῦ εὐθαλῆ, καὶ ὁ καρπὸς αὐτοῦ πολὺς. καὶ τροφὴ πᾶσα ἐπ' αὐτῷ, καὶ ὑποκάτω αὐτοῦ κατῴκουν τὰ θηρία καὶ ἐν τοῖς κλάδοις αὐτοῦ κατεσκήνουν πετεινά, σὺ βασιλεῦ, ὅτι ἐμεγαλύνθης, καὶ ὑπερίσχυσας, καὶ ἡ με γαλωσύνη σου ἔφθασεν εἰς τὸν οὐρανὸν (505), καὶ ἡ κυρεία σου εἰς τὰ πέρατα τῆς γῆς. » • - - ΠΘ. Περὶ τῆς βασιλείας Ούλεμαροδάχ Μετὰ δὲ Ναβουχοδονόσωρ έβασίλευσεν Ούλε παρατάξεται ἐκλήσεως σε Εz. Κύριος Κύριος Εz. 'Αδ. Κύριος πᾶσιν ἐν πK ιν, 18. 561. (4629) . - CHRONICON. LIB. II. - - B - A equos muitos currusque instruet aciem quasi ignen in bellum adversus te, filia Sion. A strepitu pom- pæ armorum ejus et bellatorum ejus, commotione quadrigarum ejus et multitudine rotarum ejus, non respexerunt patres filios manibus dissolutis. A Dan auditus est fremitus equorum ejus ; a voce hinnituum equitatus ejus commota est omnis terra, et venerunt et devoraverunt terram et pleni- tudinem ejus, urbem et habitatores ejus. › Pariter ait quoque Ezechiel : :: Ecce ego adducam ad T- rum Nabuchodonosor regem Babylonis, cum equis et curribus et cœtu multorum populorum, et circum- dabit te munitionibus et cinget te vallo et multitu- dine armatorum et levabit contra te lanceas suas, et turres tuas destruet in armatura sua. InundationG equorum ejus operiet te pulvis eorum. » Et ite- rum Hæc dicit Dominus Deus: Ecce ego dabo Nabuchodonosor terram Ægypti, et accipiet multitudinem ejus et deprædabitur manubias ejus et diripiet spolia ejus. Pro servitudine qua servivit adversus Tyrum dedi ei terram Ægypti. - In- terficiam multitudinem Alexandriæ per manum Nabuchodonosor. In gladiis fortium dejiciam mul- titudinem tuaın; » et deinde ‹ egredientur de civi- tatibus et succendent et comburent arma, clypeum, hastas, arcum et sagittas et baculos manuum et contos, et succendent ea igni septem annis. Et non portabunt ligna de regionibus, neque succi- • dent de saltibus, quoniam arma succendent igni. › Recte igitur dixit ei Daniel: Tu rex magnus C es, et Deus cœli regnum et fortitudinem et impɛ- rium et gloriam dedit tibi et omnia in quibus haki - tant filii hominum, et bestias agri et volucres quo · que coeli, dedit in manu tua, et sub ditione tua omnia constituit; tu es ergo caput aureum imaginis ;» et : • Arbor quam vidisti sublimem, cujus alli- tudo pertingit ad cœlum et aspectus illius in om- nein terram, et rami ejus pulcherrimi, et fructus cjus nimius, et esca omnium in ea et in ramis ejus commorantes aves cœli; tu es rex qui magnificatus es et invaluisti ; et magnitudo tua crevit, et perve- nit usque ad cœlum et potestas tua in terminos terræ. ▸ D LXXXIX. De regno Evilmerodach. * Post Nabuchodonosor regnavit Evilmerodach, 6- Variæ lectiones et notæ. • Jer. vi, 25. . LXX, Ced. * Jer. xLvil, 3. Ced. • Ez. xvi, 7-10. 205,22-206,11. xxx. 15. "1 . * Jer. viii, 16. xxix, 19,20. Ced. is Dan. IV, 12. XXXII. ** Ez. xxxix, 9,10. Ced. 206,11 20. Dan. Ced. 206,21-93. • Ced. Ez. 20-22. 1. Dan. 11, 37,58.

δέδωκα πᾶσαν τὴν γῆν τῷ Ναβουχοδονόσωρ [βασιλεί] Βαβυλῶνος δουλεύειν αὐτῷ καὶ τὰ θηρία τοῦ ἀγροῦ ἐργάζεσθαι αὐτῷ· καὶ τὸ ἔθνος καὶ ἡ βασιλεία, ὅσοι μὴ ἐμβάλωσι τὸν τράχηλον αὐτῶν ὑπὸ τὸν ζυγὸν αὐτοῦ, ἐν μαχαίρᾳ καὶ (504) ἐν λιμῷ ἐπισκέψομαι αὐτοὺς, ἕως ἂν ἐκλείπωσιν ἐν χειρὶ αὐτοῦ. Καὶ ἑταμός ἐστι, καὶ οὐκ ἐλεήσει · φωνὴ αὐτοῦ, ὡς θάλασσα κυμαίνουσα· ἐφ᾽ ἵπποις πολλοῖς καὶ ἅρμασι παρατάξει ὡς πῦρ εἰς πόλεμον ἐπὶ σὲ, θύγατερ Σιών. - Καὶ ἀπὸ φωνῆς ὁρμῆς αὐτοῦ καὶ ἀπὸ τῶν ὅπλων τῶν ποδῶν αὐτοῦ καὶ ἀπὸ σεισμοῦ τῶν ἁρμάτων καὶ ἤχου τροχῶν αὐτοῦ οὐκ ἐπιστραφήσονται πατέρες ἐπὶ υἱοὺς αὐτῶν ἀπὸ ἐκ- λύσεως ο χειρῶν αὐτῶν· » καί δ· • Εκ Δἂν ἀκου σθήσεται φωνὴ ὀξύτητος ἵππων αὐτοῦ καὶ ἀπὸ φωνῆς χρεμετισμοῦ ἱππασίας αὐτοῦ σεισθήσεται πᾶσα ἡ γῆ ἐκείνη· καὶ ἥξει καὶ φάγεται τὴν γῆν καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς, πόλεις καὶ τοὺς ἐν αὐταῖς κατοικοῦντας. » (6) Ωσαύτως καὶ δι᾿ Εζεκιήλ οὕτω λέγει· « Ἰδοὺ ἐπάγω ἐπὶ Σὰρ τὸν Ναβου χοδονόσωρ, βασιλέα Βαβυλῶνος, ὃς ἐστι βασιλεὺς Ει βασιλέων μεθ' ἵππων καὶ ἁρμάτων καὶ συναγωγῆς ἐθνῶν πολλῶν σφόδρα. · Καὶ περιβαλεῖ σοι τάφρον καὶ οἰκοδομήσει κύκλῳ χάρακα καὶ περιστάσεις ὅπλων· καὶ τὰς λόγκας αὐτῶν ἀπέναντί σου δώσει. Τα τείχη σου καὶ τοὺς πύργους καθελεῖ ἐν ταῖς ὅπλοις αὐτοῦ. Ἀπὸ δὲ τοῦ πλήθους τῶν ἵππων αὐτοῦ καλύψει σε κονιορτὸς αὐτῶν. Καὶ πάλιν · Τάδε λέγει Κύριος 'Αδοναίς. Ιδού, ἐγὼ δίδωμι τῷ Ναβουχοδονόσωρ τὴν γῆν Αἰγύπτου, καὶ λήψεται τὸ πλῆθος αὐτῆς, καὶ σκυλεύσει τὰ σκύβαλα αὐτῆς καὶ προνομεύσει την προνομήν αὐτῆς. Ἀντὶ τῆς λειτουργίας ἧς ἐδούλευσεν ἐπὶ (την) Τύρον, δέδωκα αὐτῷ τὴν γῆν Αἰγύπτου. Καὶ ἀπολῶ τὸ πλῆθος τῶν Αἰγυπτίων διὰ χειρὸς Ναβουχοδονό- σωρ· ει ἐν μαχαίραις γιγάντων αὐτοῦ, καταβαλῶ τὴν ἰσχὺν αὐτῶν. Καὶ μετὰ ταῦτα '' « Ἐξελεύσονται οἱ κατοικοῦντες τὰς πόλεις, καὶ ἐκκαύσουσι, καὶ ἀνάψουσιν ἐν τοῖς ὅπλοις, καὶ θυρεοῖς, καὶ πέλταις, καὶ δόρασι, καὶ τόξοις, καὶ βέλεσι, καὶ βακτηρίαις χειρῶν, καὶ λόγχαις, καὶ καύσουσιν ἐν αὐταῖς πρ ἐν ἔτεσι ζ'. Καὶ οὐ μὴ λήψονται ξύλα ἐκ τοῦ ἀγροῦ οὐδὲ μὴ κάψουσιν ἐκ τῶν θρυμῶν ἀλλ', ἢ τὰ ὅπλα καύσουσιν. » (7) Εἰκότως οὖν ἔλεγε πρὸς αὐτὸν ὁ Δανιήλ " - « Σύ, βασιλεῦ, βασιλεὺς βασιλέων, ᾧ δ Θεός βασιλείαν ἰσχυράν τε καὶ κραταιὰν καὶ ἔντιμον ἔδωκεν ἐν παντὶ τόπῳ, ὅπου κατοικοῦσιν υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων, θηρία τε τοῦ ἀγροῦ καὶ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ ἔδωκεν ἐν τῇ χειρί σου καὶ κατέστησε σε κύριον πάντων · σὺ εἶ ἡ χρυσῆ κεφαλή — τῆς εἰκόνος. Καὶ 15. Τὸ δένδρον, ὃ εἶδες τὸ μέγα, οὗ τὸ ύψος ἔφθασεν εἰς τὸν οὐρανὸν, καὶ τὸ αῦτος αὐτοῦ εἰς πᾶσαν τὴν γῆν, καὶ τὰ φύλλα αὐτοῦ εὐθαλῆ, καὶ ὁ καρπὸς αὐτοῦ πολὺς. καὶ τροφὴ πᾶσα ἐπ' αὐτῷ, καὶ ὑποκάτω αὐτοῦ κατῴκουν τὰ θηρία καὶ ἐν τοῖς κλάδοις αὐτοῦ κατεσκήνουν πετεινά, σὺ βασιλεῦ, ὅτι ἐμεγαλύνθης, καὶ ὑπερίσχυσας, καὶ ἡ με γαλωσύνη σου ἔφθασεν εἰς τὸν οὐρανὸν (505), καὶ ἡ κυρεία σου εἰς τὰ πέρατα τῆς γῆς. » • - - ΠΘ. Περὶ τῆς βασιλείας Ούλεμαροδάχ Μετὰ δὲ Ναβουχοδονόσωρ έβασίλευσεν Ούλε παρατάξεται ἐκλήσεως σε Εz. Κύριος Κύριος Εz. 'Αδ. Κύριος πᾶσιν ἐν πK ιν, 18. 561. (4629) . - CHRONICON. LIB. II. - - B - A equos muitos currusque instruet aciem quasi ignen in bellum adversus te, filia Sion. A strepitu pom- pæ armorum ejus et bellatorum ejus, commotione quadrigarum ejus et multitudine rotarum ejus, non respexerunt patres filios manibus dissolutis. A Dan auditus est fremitus equorum ejus ; a voce hinnituum equitatus ejus commota est omnis terra, et venerunt et devoraverunt terram et pleni- tudinem ejus, urbem et habitatores ejus. › Pariter ait quoque Ezechiel : :: Ecce ego adducam ad T- rum Nabuchodonosor regem Babylonis, cum equis et curribus et cœtu multorum populorum, et circum- dabit te munitionibus et cinget te vallo et multitu- dine armatorum et levabit contra te lanceas suas, et turres tuas destruet in armatura sua. InundationG equorum ejus operiet te pulvis eorum. » Et ite- rum Hæc dicit Dominus Deus: Ecce ego dabo Nabuchodonosor terram Ægypti, et accipiet multitudinem ejus et deprædabitur manubias ejus et diripiet spolia ejus. Pro servitudine qua servivit adversus Tyrum dedi ei terram Ægypti. - In- terficiam multitudinem Alexandriæ per manum Nabuchodonosor. In gladiis fortium dejiciam mul- titudinem tuaın; » et deinde ‹ egredientur de civi- tatibus et succendent et comburent arma, clypeum, hastas, arcum et sagittas et baculos manuum et contos, et succendent ea igni septem annis. Et non portabunt ligna de regionibus, neque succi- • dent de saltibus, quoniam arma succendent igni. › Recte igitur dixit ei Daniel: Tu rex magnus C es, et Deus cœli regnum et fortitudinem et impɛ- rium et gloriam dedit tibi et omnia in quibus haki - tant filii hominum, et bestias agri et volucres quo · que coeli, dedit in manu tua, et sub ditione tua omnia constituit; tu es ergo caput aureum imaginis ;» et : • Arbor quam vidisti sublimem, cujus alli- tudo pertingit ad cœlum et aspectus illius in om- nein terram, et rami ejus pulcherrimi, et fructus cjus nimius, et esca omnium in ea et in ramis ejus commorantes aves cœli; tu es rex qui magnificatus es et invaluisti ; et magnitudo tua crevit, et perve- nit usque ad cœlum et potestas tua in terminos terræ. ▸ D LXXXIX. De regno Evilmerodach. * Post Nabuchodonosor regnavit Evilmerodach, 6- Variæ lectiones et notæ. • Jer. vi, 25. . LXX, Ced. * Jer. xLvil, 3. Ced. • Ez. xvi, 7-10. 205,22-206,11. xxx. 15. "1 . * Jer. viii, 16. xxix, 19,20. Ced. is Dan. IV, 12. XXXII. ** Ez. xxxix, 9,10. Ced. 206,11 20. Dan. Ced. 206,21-93. • Ced. Ez. 20-22. 1. Dan. 11, 37,58.

μας δάχ, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, ἔτη σ', &ς τὸν Ἰεχονίαν λύσα; τῶν δεσμῶν ἐποίησε συνεστιάτορα αὐτοῦ. (2) Περί οὗ καὶ ἡ τῶν Βασιλειῶν ἱστορία καὶ ὁ θεῖος Ἱερα μίας ἔφη " . ι Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ τριακοστῷ καὶ ζ' ἔτε:, ἀποικισθέντος τοῦ Ἰωακεὶμ βασιλέως Ἰούδα ἐν τῷ ι' μηνί, ἐν τῇ ιδ' τοῦ μηνός, ἔλαβεν Εύλλαδ Ούλεμα ροδάχ, βασιλεύς Βαβυλῶνος, ἐν τῷ ἐνιαυτῷ οὗ ἐβασίλευσε, τὴν κεφαλὴν Ἰωακεὶμ βασιλέως Ἰούδα και ἐξήγαγεν αὐτὸν ἐκ τοῦ οἴκου οὗ ἐφυλάσσετο καὶ ἐλάλησεν αὐτῷ χρηστὰ καὶ ἔδωκεν αὐτῷ τὸν δίφρον ἐπάνω τῶν θρόνων τῶν βασιλέων τῶν μετ' αὐτοῦ οἱ ἐν Βαβυλώνι, και ήλλαξε την στολήνες της φυλακῆς αὐτοῦ, καὶ ἤσθιε διὰ παντὸς ἄρτον κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ πάσας τὰς ἡμέρας ας έζησεν 33. » (5) Ἰωακεὶμ δὲ οὗτός ἐστιν (6) καὶ Ἰεχθ- νίας. Ἰωακείμ γὰρ τὸν τούτου πατέρα, ἐφ᾽ οὗ καὶ Β Δανιήλ ᾐχμαλωτίσθη, Ναβουχοδονόσωρ ἀνελὼν ἐν Ιερουσαλήμ, ἔρριψεν ἔξω τοῦ τείχους. ει ι. Περὶ Βαλτάσαρ. * Μετὰ δὲ Ούλεμα ροδαχ ἐβασίλευσε Βαλτάσαρ, ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, ἔτη γ', ὅς ἐποίησε δείπνον τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦ · (μιάνας τὰ ἱερά σκεύη τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ συμποσίῳ, ἅπερ ἤγαγεν ὁ πατὴρ αὐτοῦ Ναο βουχοδονόσωρ ἐξ Ιερουσαλήμ ἀνῃρέθη κατὰ θείαν ὀργήν εσο (2) φησὶ γὰρ τηνικαῦτα Δανιὴλ πρὸς αὐτ τόν - « Ὁ Θεὸς ὁ ὕψιστος τὴν βασιλείαν, καὶ τὴν μεγαλωσύνην, καὶ τὴν δόξαν ἔδωκε Ναβουχοδονόσωρ, τῷ πατρί σου · ἀπὸ τῆς μεγαλωσύνης αὐτοῦ πάντες οἱ λαοὶ καὶ γλῶσσαι ο ἦσαν τρέμοντες καὶ φοβούμενοι ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ, καὶ οὓς ἐβούλετο ἀνῄρει, καὶ οὓς ήθελεν ἔσωσεν· καὶ ὅτε ὑψώθη ἡ καρδία αὐτοῦ καὶ τὸ πνεῦμα αὐτοῦ ἐκραταιώθη τοῦ ὑπερηφανεύεσθαι, και τήχθη ἀπὸ τοῦ θρόνου αὐτοῦ, καὶ χόρτον ὡς βοῦν ἐψώ μιζον αὐτὸν, καὶ ἀπὸ τῆς δρόσου τοῦ οὐρανοῦ τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐβάφη ἕως οὗ ἔγνωσεν, ὅτι κυριεύει ὁ Ὕψι στος τῆς βασιλείας τῶν ἀνθρώπων, καὶ ᾧ ἐὰν δόξῃ. δώσει αὐτήν· καὶ σὺ οὖν, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, Βαλτάσαρ, οὐκ ἐταπείνωσας τὴν καρδίαν σου καὶ οἱ μεγιστά νες, καὶ οἱ παράκοιτοι, καὶ αἱ παλλακαί σου, οἶνον ἐπίνετε ἐν τοῖς ἁγίοις σκεύεσ:· διὰ τοῦτο ἀπεστάλη ἀστράγαλος χειρὸς ἐκ προσώπου αὐτοῦ, καὶ τὴν γραφὴν ταύτην 3η ἐνέδειξε δ τω; · ΜΑΝΗ, ΘΕΚΕΛ, ΦΑΡΕΣ. Τοῦτο Μαν· ἐμέτρησεν ὁ Θεὸς τὴν βασι λείαν σου, καὶ ἐπλήρωσεν αὐτήν. Θεκέλ· ἐστάθη ἐν ζυγῷ καὶ εὑρέθη ὑστεροῦσα. Φαρὲς δέ· διήρηται ή βασιλεία σου Μήδοις καὶ Πέρσαις. Καὶ ἐν αὐτῇ τῇ νυκτὶ ἀνηρέθη Βαλτάσαρ ο Χαλδαίος, καὶ Δαρεῖος παρέλαβε τὴν βασιλείαν. (2) Μη νομίσῃ φησίν, [ὅτι] οἰκεία ῥώμῃ χρησάμενος Ναβουχοδο νόσω, πᾶσαν ὑπέταξε τὴν γῆν· ὁ γὰρ Θεὸς ἐπιφέρων ἀνθρώποις ἁμαρτωλοίς τιμωρίαν, ὥσπερ τισὶν όρο γάνοις κέχρηται, προδήλως ἐπιτηδείοις καὶ πονη- ροῖς εἰς πονηρίαν " τῆς κατ' αὐτῶν θείας ὀργῆς· ὅθεν φησὶν διά Ησαΐου • Μή δοξασθήσεται ἱστοριών βασιλείαν νήν οι λαοί, φύλο, γλ. L.ΧΧ. του τον εἰς ἐπίδειξιν ? • . " το αὐτῶν του. φωτ 208,15-209.11. GEORGI HAMARTOLI • lius ejus annos quinque. Is dechoniam vinculis A solutum convivio adhibuit. De illo in Regnorum historia scriptum est, et divus Jeremias sic ait: ● Et factum est in tricesimo septimo auno transmi- grationis Joachim regis Juda, duodecimo mense, vicesima quinta mensis, elevavit Evilmerodach rex Babylonis ipso ammo regni sui, caput Joachim regis Juda et eduxit eum de domo carceris, et locutus est cum eo bona et posuit thronum ejus super thronos regum, qui erant post se in Babylone. Et mutavit vestimenta carceris ejus et comedebat pa · nem coram eo semper cunctis diebus vitæ suæ, » Joacbin idem est ac fechonias. Patremn enim ejus Joachimum, sub quo in captivitatemi abductus est Daniel, necatuum Nabuchodonoror extra mcenia cje- ceral. XC. De Ballaser. Post Evilmerodach regnavit Baltasar, frater ejus, tres annos. Is optimatibus suis cœna facta, polluit in convivio sacra Domini vasa, quæ Nabu - chodonosor pater suus Hierosolymis avexerat; irati Dei jussu interfectus est. Sic enim eum Daniel al- locutus est : e Deus altissimus regnum et magnili- centiam et gloriam dedit Nabuchodonosor patri tuo. Et propter magnificentiam quam dederat ei, unis versi populi tribus et lingua tremcbant et metue- bant eum; quos volebat interficiebat, et quos voie- bat exaltabat. Quando autem elevatum est cor ejus et spiritus illius obfirmatus est ad superbiam, de- C positus est de solio regni sui. Fenum quoque ut bos comedit et rore cœli corpus ejus infectum est, donec cognosceret quod potestatem haberet Altis- simus in regno hominum : et queincunque voluerit suscitabit super illud. Tu quoque filius ejus, Bal- tasar, non humiliasti cor tuum cum scires hæc oannia : et optimates tui, et uxores luæ, et concu- binæ tuæ vinum bibistis in sacris vasis. Eam ob rem summa apparuit el ex adverso manus quæ scripsit hoc quod exaratum est : MANE, THECEL, PHΑ- RES. Mane Enumeravit Deus regnum tuuin et complevit illud. Thecel: Appensus est in statera et inventus est minus habens. Phares: Divisum est regnum tuum et datum est Medis et Persis. Eadem nocte interfectus est Ballasar res Chaldæus Darius successit in regnum. »Ne putes, ait, suis propriis viribus usum esse Nabucholonosor, qui omnein terram debellavit. Deus enim peccatores castigarulo quibusdam instrumentis utitur utilibus, malisque ad plenitudinem iræ suæ adversus eos exercendam. Lude ait per Isaiam : . Numquid glo- riabitur securis contra eum qui secat in ea, aut exaltabitur serra contra eum a quo trabitur ? Quo- • $5. D Varia lectiones et not. * Ced. 206,93-207,8, cod. der. Li, 31-33. cod. ss Cel. 207,8-11. * (4634) Ced. 207,12-15. "Ced. cod. et codex. cod. Dan. v, 18,51. Isa. x, 15.

μας δάχ, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, ἔτη σ', &ς τὸν Ἰεχονίαν λύσα; τῶν δεσμῶν ἐποίησε συνεστιάτορα αὐτοῦ. (2) Περί οὗ καὶ ἡ τῶν Βασιλειῶν ἱστορία καὶ ὁ θεῖος Ἱερα μίας ἔφη " . ι Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ τριακοστῷ καὶ ζ' ἔτε:, ἀποικισθέντος τοῦ Ἰωακεὶμ βασιλέως Ἰούδα ἐν τῷ ι' μηνί, ἐν τῇ ιδ' τοῦ μηνός, ἔλαβεν Εύλλαδ Ούλεμα ροδάχ, βασιλεύς Βαβυλῶνος, ἐν τῷ ἐνιαυτῷ οὗ ἐβασίλευσε, τὴν κεφαλὴν Ἰωακεὶμ βασιλέως Ἰούδα και ἐξήγαγεν αὐτὸν ἐκ τοῦ οἴκου οὗ ἐφυλάσσετο καὶ ἐλάλησεν αὐτῷ χρηστὰ καὶ ἔδωκεν αὐτῷ τὸν δίφρον ἐπάνω τῶν θρόνων τῶν βασιλέων τῶν μετ' αὐτοῦ οἱ ἐν Βαβυλώνι, και ήλλαξε την στολήνες της φυλακῆς αὐτοῦ, καὶ ἤσθιε διὰ παντὸς ἄρτον κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ πάσας τὰς ἡμέρας ας έζησεν 33. » (5) Ἰωακεὶμ δὲ οὗτός ἐστιν (6) καὶ Ἰεχθ- νίας. Ἰωακείμ γὰρ τὸν τούτου πατέρα, ἐφ᾽ οὗ καὶ Β Δανιήλ ᾐχμαλωτίσθη, Ναβουχοδονόσωρ ἀνελὼν ἐν Ιερουσαλήμ, ἔρριψεν ἔξω τοῦ τείχους. ει ι. Περὶ Βαλτάσαρ. * Μετὰ δὲ Ούλεμα ροδαχ ἐβασίλευσε Βαλτάσαρ, ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, ἔτη γ', ὅς ἐποίησε δείπνον τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦ · (μιάνας τὰ ἱερά σκεύη τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ συμποσίῳ, ἅπερ ἤγαγεν ὁ πατὴρ αὐτοῦ Ναο βουχοδονόσωρ ἐξ Ιερουσαλήμ ἀνῃρέθη κατὰ θείαν ὀργήν εσο (2) φησὶ γὰρ τηνικαῦτα Δανιὴλ πρὸς αὐτ τόν - « Ὁ Θεὸς ὁ ὕψιστος τὴν βασιλείαν, καὶ τὴν μεγαλωσύνην, καὶ τὴν δόξαν ἔδωκε Ναβουχοδονόσωρ, τῷ πατρί σου · ἀπὸ τῆς μεγαλωσύνης αὐτοῦ πάντες οἱ λαοὶ καὶ γλῶσσαι ο ἦσαν τρέμοντες καὶ φοβούμενοι ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ, καὶ οὓς ἐβούλετο ἀνῄρει, καὶ οὓς ήθελεν ἔσωσεν· καὶ ὅτε ὑψώθη ἡ καρδία αὐτοῦ καὶ τὸ πνεῦμα αὐτοῦ ἐκραταιώθη τοῦ ὑπερηφανεύεσθαι, και τήχθη ἀπὸ τοῦ θρόνου αὐτοῦ, καὶ χόρτον ὡς βοῦν ἐψώ μιζον αὐτὸν, καὶ ἀπὸ τῆς δρόσου τοῦ οὐρανοῦ τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐβάφη ἕως οὗ ἔγνωσεν, ὅτι κυριεύει ὁ Ὕψι στος τῆς βασιλείας τῶν ἀνθρώπων, καὶ ᾧ ἐὰν δόξῃ. δώσει αὐτήν· καὶ σὺ οὖν, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, Βαλτάσαρ, οὐκ ἐταπείνωσας τὴν καρδίαν σου καὶ οἱ μεγιστά νες, καὶ οἱ παράκοιτοι, καὶ αἱ παλλακαί σου, οἶνον ἐπίνετε ἐν τοῖς ἁγίοις σκεύεσ:· διὰ τοῦτο ἀπεστάλη ἀστράγαλος χειρὸς ἐκ προσώπου αὐτοῦ, καὶ τὴν γραφὴν ταύτην 3η ἐνέδειξε δ τω; · ΜΑΝΗ, ΘΕΚΕΛ, ΦΑΡΕΣ. Τοῦτο Μαν· ἐμέτρησεν ὁ Θεὸς τὴν βασι λείαν σου, καὶ ἐπλήρωσεν αὐτήν. Θεκέλ· ἐστάθη ἐν ζυγῷ καὶ εὑρέθη ὑστεροῦσα. Φαρὲς δέ· διήρηται ή βασιλεία σου Μήδοις καὶ Πέρσαις. Καὶ ἐν αὐτῇ τῇ νυκτὶ ἀνηρέθη Βαλτάσαρ ο Χαλδαίος, καὶ Δαρεῖος παρέλαβε τὴν βασιλείαν. (2) Μη νομίσῃ φησίν, [ὅτι] οἰκεία ῥώμῃ χρησάμενος Ναβουχοδο νόσω, πᾶσαν ὑπέταξε τὴν γῆν· ὁ γὰρ Θεὸς ἐπιφέρων ἀνθρώποις ἁμαρτωλοίς τιμωρίαν, ὥσπερ τισὶν όρο γάνοις κέχρηται, προδήλως ἐπιτηδείοις καὶ πονη- ροῖς εἰς πονηρίαν " τῆς κατ' αὐτῶν θείας ὀργῆς· ὅθεν φησὶν διά Ησαΐου • Μή δοξασθήσεται ἱστοριών βασιλείαν νήν οι λαοί, φύλο, γλ. L.ΧΧ. του τον εἰς ἐπίδειξιν ? • . " το αὐτῶν του. φωτ 208,15-209.11. GEORGI HAMARTOLI • lius ejus annos quinque. Is dechoniam vinculis A solutum convivio adhibuit. De illo in Regnorum historia scriptum est, et divus Jeremias sic ait: ● Et factum est in tricesimo septimo auno transmi- grationis Joachim regis Juda, duodecimo mense, vicesima quinta mensis, elevavit Evilmerodach rex Babylonis ipso ammo regni sui, caput Joachim regis Juda et eduxit eum de domo carceris, et locutus est cum eo bona et posuit thronum ejus super thronos regum, qui erant post se in Babylone. Et mutavit vestimenta carceris ejus et comedebat pa · nem coram eo semper cunctis diebus vitæ suæ, » Joacbin idem est ac fechonias. Patremn enim ejus Joachimum, sub quo in captivitatemi abductus est Daniel, necatuum Nabuchodonoror extra mcenia cje- ceral. XC. De Ballaser. Post Evilmerodach regnavit Baltasar, frater ejus, tres annos. Is optimatibus suis cœna facta, polluit in convivio sacra Domini vasa, quæ Nabu - chodonosor pater suus Hierosolymis avexerat; irati Dei jussu interfectus est. Sic enim eum Daniel al- locutus est : e Deus altissimus regnum et magnili- centiam et gloriam dedit Nabuchodonosor patri tuo. Et propter magnificentiam quam dederat ei, unis versi populi tribus et lingua tremcbant et metue- bant eum; quos volebat interficiebat, et quos voie- bat exaltabat. Quando autem elevatum est cor ejus et spiritus illius obfirmatus est ad superbiam, de- C positus est de solio regni sui. Fenum quoque ut bos comedit et rore cœli corpus ejus infectum est, donec cognosceret quod potestatem haberet Altis- simus in regno hominum : et queincunque voluerit suscitabit super illud. Tu quoque filius ejus, Bal- tasar, non humiliasti cor tuum cum scires hæc oannia : et optimates tui, et uxores luæ, et concu- binæ tuæ vinum bibistis in sacris vasis. Eam ob rem summa apparuit el ex adverso manus quæ scripsit hoc quod exaratum est : MANE, THECEL, PHΑ- RES. Mane Enumeravit Deus regnum tuuin et complevit illud. Thecel: Appensus est in statera et inventus est minus habens. Phares: Divisum est regnum tuum et datum est Medis et Persis. Eadem nocte interfectus est Ballasar res Chaldæus Darius successit in regnum. »Ne putes, ait, suis propriis viribus usum esse Nabucholonosor, qui omnein terram debellavit. Deus enim peccatores castigarulo quibusdam instrumentis utitur utilibus, malisque ad plenitudinem iræ suæ adversus eos exercendam. Lude ait per Isaiam : . Numquid glo- riabitur securis contra eum qui secat in ea, aut exaltabitur serra contra eum a quo trabitur ? Quo- • $5. D Varia lectiones et not. * Ced. 206,93-207,8, cod. der. Li, 31-33. cod. ss Cel. 207,8-11. * (4634) Ced. 207,12-15. "Ced. cod. et codex. cod. Dan. v, 18,51. Isa. x, 15.

ἀξίνη ἄνευ τοῦ κόπτοντος ἐν αὐτῇ; ἢ ὑψωθήσεται πρίων ἄνευ τοῦ ἕλκοντος αὐτόν ; Οὕτως ἐάν τις ἄρῃ ῥάβδον ἢ ξύλον. » Ωσπερ γάρ, φησίν, ἀδύνατον ἀξινην αὐτομάτως ἢ πρίονα, ἢ ῥάβδον κινηθῆναι, τότε γὰρ τούτων ἕκαστον ἐνεργεῖ, ἡνίκα (514) ἄν τις τῇ χειρὶ χρησάμενος κινῆσαι θελήσειεν, οὕτω δὴ κἀγὼ τοῖς πονηροῖς κατὰ τῶν πονηρῶν ἀνθρώπων κέχρημαι. Ταύτη τοίνυν καὶ Ἱερεμίας φησίν ει - • Ούτως εἶπε Κύριος ὁ Θεὸς Ἰσραήλ · Ἐγὼ ἐποίησα τὴν γῆν τῇ μεγάλη ισχύι μου καὶ τῷ βραχίονί μου τῷ ὑψηλῷ, καὶ δώσω αὐτὴν ᾧ ἐὰν δόξῃ ἐν ὀφθαλμοῖς μου. Καὶ ἰδοὺ δέδωκα πᾶσαν τὴν γῆν Ναβουχοδονό- σωρ, βασιλεῖ Βαβυλῶνος, τῷ δούλῳ μου, δουλεύειν αὐτῷ πάντα τὰ ἔθνη, ο καὶ τὰ ἑξῆς· [καὶ τοῦ θείου κρίματος καὶ τῆς ἀῤῥήτου δικαιοκρισίας καὶ μακροθυμίας καταφρονήσας] ἐπειράθη λοιπὸν ἐνεί - κως παρὰ θείας ὀργῆς τὸ ἀδέκαστόν τε καὶ ἀναπόδραστον. Ι. Δ'. Βασιλεία Δαρείου. * Μετὰ δὲ Βαλτάσαρ ἐβασίλευσε Δαρεῖος ὁ Μη- δο;, καὶ 'Αστυάγης, ο 'Αρταξέρξης λεγόμενος, ἔτη ιβ', ὃς εἶχε γυναίκα του Μαρδοχαίου Εσθήρ, ἐπιλεχθεῖσαν διὰ κάλλος [ἐκ τῶν] Εβραϊκῶν νεανί- των, ἥτις καὶ τὸν ἴδιον λαὸν Ἰουδαϊκὸν ἀναιρεῖσθαι μέλλοντα ἐξ ἐπιβουλῆς ᾿Αμὰν τοῦ ἀρχιστρατήγου λυτρωσαμένη, παρεσκεύασεν ἐκεῖνον ἀνασκολοπι σθῆναι εἰς ὅπερ ξύλον ἐβουλεύσατο Μαρδοχέον τὸν ἑαυτῆς ἀνασκολοπίσαι θεῖον, μὴ τιμῶντα αὐτὸν καὶ προσκυνοῦντα· (2) ἐν οἷς εἰκότως πεπλήρωται ἡ Γραφή ή λέγουσα · ας δ' ἂν ἐκκαύσῃ και 0; κίαν, ἀπολεῖται ὑπ' αὐτῆς · » καί • ι "Ος παρα- σκευάζεται δίκτυον ἐπὶ πρόσωπον τοῦ πλησίον, περιβαλεῖ αὐτὴ τοῖς ἑαυτοῦ ποτί. Καί ε · Ὁ ποιῶν • πονηρὸν, εἰς αὐτὸ ἐγκυλισθήσεται καὶ οὐ μὴ ἐπιγνῷ πόθεν ἔχει αὐτῷ. ο Καί 8. Ὁ ὀρύσσων βόθρον τῷ πλησίον, εἰς αὐτὸν ἐμπεσείται. » Κα!. «Δι' ὧν τις ἁμαρτάνει, διὰ τούτων καὶ κολάζεται. » (3) Φησί γάρ τις τῶν μεγιστάνων * - • Ἰδοὺ ξύλον ἔστησεν Αμὰν τῷ Μαρδοχαίω πηχῶν ν. » Και ἐγένετο ἐ οὕτως κατὰ τὴν κέλευσιν βασιλέως Αρ. ταξέρξου. "3 (4) Ἐφ᾽ οὗ καὶ τῷ Δανιήλ ὡρέθησαν καὶ διὰ κι τοῦ ἀρχαγγέλου Γαβριὴλ ἐπτασίαι, καὶ ὁ χρόνος ἐδηλώθη τῆς Χριστοῦ παρουσίας, ὅστις καὶ φθονηθεὶς ὑπὸ τῶν μεγιστάνων διὰ τὸ μεγάλως τῶν λεόντων καὶ διεφυλάχθη ἀσινής. Ι.Β. Βασιλεία Κύρου. τιμᾶσθαι ὑπὸ τοῦ βασιλέως, ἐβλήθη ἐν τῷ λάκκι Μετὰ δὲ Δαρεῖον ἐβασίλευσε Κῦρος ὁ Πέρσης ἔτη λβ', ὅς ἀνελών Κροῖσον, πάσης ἐκράτησε τῆς γῆς τῆς τε τῶν Χαλδαίων, καὶ Ἀσσυρίων, καὶ Περσών, Παλαιστίνην τε καὶ πᾶσαν τὴν ᾿Ασίαν, καὶ τὴν Λυδῶν βασιλείαν ὑπέταξε, ἀνελών Κροῖσον ὡς προείρηται). (2) Εφ' οὗ Κύρου Δανιὴλ ἐπιφα- νέστερος υπάρχων, ἔτι καὶ τὸν Βήλ συντρίψας, και δράκοντα φονεύσας, καὶ τὰ σεβάσματα Περ- γ. τὴν τοῦ xxνει, 27. γ· καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς· Σταυ Επιθήτω Αμᾶ, ἐκεῖ καὶ ἐγένετο σε ὡράθησαν αἱ διά Δαρείον καὶ τὸν δράκοντα CHRONICON. -- LIB. I. 326) euim, inquit, non potest securis vel serra vel ba- culus a seipso moveri ut operetur, sed si quis vult illis uti, ita ego malis contra malos utor. Talia quoque Jeremias ait : ‹ Hæc dicit Dominus Deus Israel : Ego feci terram et homines et jumenta, in fortitudine mea magna et brachio meo excelso et dedi eam ei qui placuit in oculis meis. Et nunc ita- que, ego dedi omnes terras istas in manu Nabu - chodonosor regis Babylonis servi mei; et serviert ei omnes gentes, et reliqua. Et postquam Dei justitiam inelabileque judicium et mansuetudinen despexit, expertus est inflexibilem et ineluctabilem iram Dei. A modo si elevetur virga contra elevantem se?, Sicut B XCI. Regnum Darii. Post Baltasar regnavit Darius Medus, Astyages Artaxerxesque etiam dictus, septemdecim annos. Uxorem habuit Esther inter virgines Juda ob pul- chritudinem electam, quæ populum Judaicum, cui Aman, copiarum regiarum præfectus summus, in- ternecionem erat machinatus, eripuit effecitque ut is Amam in crucem istam tolleretur quam ipse paraverat Mardochæo, Esther avunculo, Aman ad- orare venerarique recusanti. In quibus recte adim- plentur Scripture dicentes : • Qui loquitur men- dacia peribit, et : c Qui blandis fictisque sermoni- bus loquitur, rete expandit gressibus suis, › et : ‹Facienti nequissimum consilium super ipsum de- volvetur et non agnoscet unde adveniat illi; › et : peccat quis, per hac et torquetur; » nam dixit unus ex optimatibus ; ‹ En lignum quod paraverat Mar- dochæo habens altitudinis quinquaginta cubitos. › Et sic factum est jussu Artaxerxis. Quo regnante Danieli visæ sunt visiones mediante archangelo Ga- briel, et tempus adventus Christi iudicatum est. Idem invidia principum, quod in magno esset apud regem honore, in leonum foveam projectus, inco- lumnis est servatus. C. Qui fodit foveam incidet in ipsam, set : « Per quæ XCII. Regnum Cyri. Post Darium regnavit Cyrus Persa, triginta et D duobus anuis, qui devicto ante Croeso dominatus est universum orbem (nam Chaldæorum et Assyrio- ruin et Persarum regna et Palæstinam et totanı Asiam Lydiorumque imperium sub ditione sua fe- cit, devicto antea Croesu, ut supra dictum est). Hujus sub regno illustrior adhuc Daniel, Bel con- fregit draconemqne occidit, et sacra Persarun ani- Variæ lectiones et nota. - ** Jer. xxvi, 4-6. in margine, a secunda manu, a slavonico omissum. ** (4636) 208,10-17. cod. Ced. 208,02-209,2 Prov. six, 9. ** Prov. xxix, 5. * Lecli. Eccl. 3, 8. w Sap. xι, 17. * Ced. 208,17-20. * Esilier. v, 9. cod. * Ced. 269,2.7. ** cod. : (464) Cert. 209,8,9. Ged. cod. Bel et Dracon 27. -

ἀξίνη ἄνευ τοῦ κόπτοντος ἐν αὐτῇ; ἢ ὑψωθήσεται πρίων ἄνευ τοῦ ἕλκοντος αὐτόν ; Οὕτως ἐάν τις ἄρῃ ῥάβδον ἢ ξύλον. » Ωσπερ γάρ, φησίν, ἀδύνατον ἀξινην αὐτομάτως ἢ πρίονα, ἢ ῥάβδον κινηθῆναι, τότε γὰρ τούτων ἕκαστον ἐνεργεῖ, ἡνίκα (514) ἄν τις τῇ χειρὶ χρησάμενος κινῆσαι θελήσειεν, οὕτω δὴ κἀγὼ τοῖς πονηροῖς κατὰ τῶν πονηρῶν ἀνθρώπων κέχρημαι. Ταύτη τοίνυν καὶ Ἱερεμίας φησίν ει - • Ούτως εἶπε Κύριος ὁ Θεὸς Ἰσραήλ · Ἐγὼ ἐποίησα τὴν γῆν τῇ μεγάλη ισχύι μου καὶ τῷ βραχίονί μου τῷ ὑψηλῷ, καὶ δώσω αὐτὴν ᾧ ἐὰν δόξῃ ἐν ὀφθαλμοῖς μου. Καὶ ἰδοὺ δέδωκα πᾶσαν τὴν γῆν Ναβουχοδονό- σωρ, βασιλεῖ Βαβυλῶνος, τῷ δούλῳ μου, δουλεύειν αὐτῷ πάντα τὰ ἔθνη, ο καὶ τὰ ἑξῆς· [καὶ τοῦ θείου κρίματος καὶ τῆς ἀῤῥήτου δικαιοκρισίας καὶ μακροθυμίας καταφρονήσας] ἐπειράθη λοιπὸν ἐνεί - κως παρὰ θείας ὀργῆς τὸ ἀδέκαστόν τε καὶ ἀναπόδραστον. Ι. Δ'. Βασιλεία Δαρείου. * Μετὰ δὲ Βαλτάσαρ ἐβασίλευσε Δαρεῖος ὁ Μη- δο;, καὶ 'Αστυάγης, ο 'Αρταξέρξης λεγόμενος, ἔτη ιβ', ὃς εἶχε γυναίκα του Μαρδοχαίου Εσθήρ, ἐπιλεχθεῖσαν διὰ κάλλος [ἐκ τῶν] Εβραϊκῶν νεανί- των, ἥτις καὶ τὸν ἴδιον λαὸν Ἰουδαϊκὸν ἀναιρεῖσθαι μέλλοντα ἐξ ἐπιβουλῆς ᾿Αμὰν τοῦ ἀρχιστρατήγου λυτρωσαμένη, παρεσκεύασεν ἐκεῖνον ἀνασκολοπι σθῆναι εἰς ὅπερ ξύλον ἐβουλεύσατο Μαρδοχέον τὸν ἑαυτῆς ἀνασκολοπίσαι θεῖον, μὴ τιμῶντα αὐτὸν καὶ προσκυνοῦντα· (2) ἐν οἷς εἰκότως πεπλήρωται ἡ Γραφή ή λέγουσα · ας δ' ἂν ἐκκαύσῃ και 0; κίαν, ἀπολεῖται ὑπ' αὐτῆς · » καί • ι "Ος παρα- σκευάζεται δίκτυον ἐπὶ πρόσωπον τοῦ πλησίον, περιβαλεῖ αὐτὴ τοῖς ἑαυτοῦ ποτί. Καί ε · Ὁ ποιῶν • πονηρὸν, εἰς αὐτὸ ἐγκυλισθήσεται καὶ οὐ μὴ ἐπιγνῷ πόθεν ἔχει αὐτῷ. ο Καί 8. Ὁ ὀρύσσων βόθρον τῷ πλησίον, εἰς αὐτὸν ἐμπεσείται. » Κα!. «Δι' ὧν τις ἁμαρτάνει, διὰ τούτων καὶ κολάζεται. » (3) Φησί γάρ τις τῶν μεγιστάνων * - • Ἰδοὺ ξύλον ἔστησεν Αμὰν τῷ Μαρδοχαίω πηχῶν ν. » Και ἐγένετο ἐ οὕτως κατὰ τὴν κέλευσιν βασιλέως Αρ. ταξέρξου. "3 (4) Ἐφ᾽ οὗ καὶ τῷ Δανιήλ ὡρέθησαν καὶ διὰ κι τοῦ ἀρχαγγέλου Γαβριὴλ ἐπτασίαι, καὶ ὁ χρόνος ἐδηλώθη τῆς Χριστοῦ παρουσίας, ὅστις καὶ φθονηθεὶς ὑπὸ τῶν μεγιστάνων διὰ τὸ μεγάλως τῶν λεόντων καὶ διεφυλάχθη ἀσινής. Ι.Β. Βασιλεία Κύρου. τιμᾶσθαι ὑπὸ τοῦ βασιλέως, ἐβλήθη ἐν τῷ λάκκι Μετὰ δὲ Δαρεῖον ἐβασίλευσε Κῦρος ὁ Πέρσης ἔτη λβ', ὅς ἀνελών Κροῖσον, πάσης ἐκράτησε τῆς γῆς τῆς τε τῶν Χαλδαίων, καὶ Ἀσσυρίων, καὶ Περσών, Παλαιστίνην τε καὶ πᾶσαν τὴν ᾿Ασίαν, καὶ τὴν Λυδῶν βασιλείαν ὑπέταξε, ἀνελών Κροῖσον ὡς προείρηται). (2) Εφ' οὗ Κύρου Δανιὴλ ἐπιφα- νέστερος υπάρχων, ἔτι καὶ τὸν Βήλ συντρίψας, και δράκοντα φονεύσας, καὶ τὰ σεβάσματα Περ- γ. τὴν τοῦ xxνει, 27. γ· καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς· Σταυ Επιθήτω Αμᾶ, ἐκεῖ καὶ ἐγένετο σε ὡράθησαν αἱ διά Δαρείον καὶ τὸν δράκοντα CHRONICON. -- LIB. I. 326) euim, inquit, non potest securis vel serra vel ba- culus a seipso moveri ut operetur, sed si quis vult illis uti, ita ego malis contra malos utor. Talia quoque Jeremias ait : ‹ Hæc dicit Dominus Deus Israel : Ego feci terram et homines et jumenta, in fortitudine mea magna et brachio meo excelso et dedi eam ei qui placuit in oculis meis. Et nunc ita- que, ego dedi omnes terras istas in manu Nabu - chodonosor regis Babylonis servi mei; et serviert ei omnes gentes, et reliqua. Et postquam Dei justitiam inelabileque judicium et mansuetudinen despexit, expertus est inflexibilem et ineluctabilem iram Dei. A modo si elevetur virga contra elevantem se?, Sicut B XCI. Regnum Darii. Post Baltasar regnavit Darius Medus, Astyages Artaxerxesque etiam dictus, septemdecim annos. Uxorem habuit Esther inter virgines Juda ob pul- chritudinem electam, quæ populum Judaicum, cui Aman, copiarum regiarum præfectus summus, in- ternecionem erat machinatus, eripuit effecitque ut is Amam in crucem istam tolleretur quam ipse paraverat Mardochæo, Esther avunculo, Aman ad- orare venerarique recusanti. In quibus recte adim- plentur Scripture dicentes : • Qui loquitur men- dacia peribit, et : c Qui blandis fictisque sermoni- bus loquitur, rete expandit gressibus suis, › et : ‹Facienti nequissimum consilium super ipsum de- volvetur et non agnoscet unde adveniat illi; › et : peccat quis, per hac et torquetur; » nam dixit unus ex optimatibus ; ‹ En lignum quod paraverat Mar- dochæo habens altitudinis quinquaginta cubitos. › Et sic factum est jussu Artaxerxis. Quo regnante Danieli visæ sunt visiones mediante archangelo Ga- briel, et tempus adventus Christi iudicatum est. Idem invidia principum, quod in magno esset apud regem honore, in leonum foveam projectus, inco- lumnis est servatus. C. Qui fodit foveam incidet in ipsam, set : « Per quæ XCII. Regnum Cyri. Post Darium regnavit Cyrus Persa, triginta et D duobus anuis, qui devicto ante Croeso dominatus est universum orbem (nam Chaldæorum et Assyrio- ruin et Persarum regna et Palæstinam et totanı Asiam Lydiorumque imperium sub ditione sua fe- cit, devicto antea Croesu, ut supra dictum est). Hujus sub regno illustrior adhuc Daniel, Bel con- fregit draconemqne occidit, et sacra Persarun ani- Variæ lectiones et nota. - ** Jer. xxvi, 4-6. in margine, a secunda manu, a slavonico omissum. ** (4636) 208,10-17. cod. Ced. 208,02-209,2 Prov. six, 9. ** Prov. xxix, 5. * Lecli. Eccl. 3, 8. w Sap. xι, 17. * Ced. 208,17-20. * Esilier. v, 9. cod. * Ced. 269,2.7. ** cod. : (464) Cert. 209,8,9. Ged. cod. Bel et Dracon 27. -

μὴ πολεμεῖν τὸ ἔθνος τῶν Ἑβραίων διὰ τὸ ὑπερα· σπίζειν αὐτῶν τὸν Θεόν. Καὶ ὀργισθεὶς ὁ Ολοφέρνης ἀπέστειλεν αὐτὸν ἐν τῇ πόλει ἀπειλήσας ἀναιρεῖν σε αὐτὸν εἰ ταύτης περιγένοιτο. Καὶ ὁ μὲν Ἀχιὼρ ἦν ἐν τῇ πόλει Βετιλούᾳ· ὁ δὲ Ολοφέρνης επολιόρκει τὴν πόλιν, προκαταλαβὼν τὰ ὕδατα. Τοῦ δὲ λαοῦ ἐκλυθέντος διὰ τὸ δίψος καὶ μέλλοντος ἐκδοῦναι τὴν πόλιν, Ιουδίθ ἀποβαλοῦσα τὰ τῆς χηρεύσεως ἱμά τια-επένθει γὰρ τὸν ἄνδρα καὶ δι' ὅλου ἔμενε νησ στεύουσα, ἐκόσμησεν ἑαυτὴν ὡς νύμφην καὶ πολλὰ τοὺς ἄρχοντας καὶ ὀλιγοψύχους ἐλέγξασα καὶ νουθετήσασα καὶ παραγγείλατα μὴ ἐκδοῦναι τὴν πόλιν μέχρι ἡμερῶν ε', ὑπεξῆλθε πρὸς τὸν Ὀλο- φέρνην, καὶ τῇ τοῦ Θεοῦ βοηθείᾳ καὶ τῇ ἑαυτῆς σου φίᾳ τοῦτον ἀπατήσασα, ἀποκεφαλίσασα τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ, πρὸς τὴν πόλιν ὑποστρέψασα νυκτὸς, τὴν Β κεφαλὴν ἔδειξεν Ολοφέρνου. Καὶ μὲν Ἰουδαῖοι ἐφο βήθησαν, καὶ σφόδρα θαυμάσαντες, καὶ τῷ συνερ γήσαντι καὶ (524) σοφίσαντι Θεῷ τὴν δόξαν ἀναπέμ ψαντες, προθυμίαν πολλὴν ἔλαβον. ῾Ο δὲ στρατηγὰς Αχιὼρ μᾶλλον ὑπερεκπλαγείς τὴν μεγάλην καὶ ἰσχυρῶς κραταιὰν βοήθειαν τοῦ Κυρίου, αὐτίκα περιτμηθεὶς ἐπίστευσε Κυρίῳ τῷ Θεῷ Ἰσραὴλ, καὶ οὕτω λοιπὸν οἱ μὲν ᾿Ασσύριοι πρωίας γενομέ νης, ἑωρακότες τὴν κεφαλὴν Ολοφέρνου κοντευθεί σαν, δεινῶς κατησχύνθησαν φυγόντες. Οἱ δὲ υἱοὶ Ισραὴλ πανταχόθεν συνδραμόντες καὶ τοὺς πολεμίους συγκόψαντες, και λαφυραγωγήσαντες, δέδωκαν τῇ Ιουδίθ τὰ τοῦ Ολοφέρνου πάντα· ἡ δὲ ἀπελθοῦσα εἰς Ἱερουσαλήμ πάντα τῷ Κυρίῳ ἀναθεμένη, υπέ- στρεψεν ἐν τῷ οἴκῳ αὐτῆς, καὶ τὴν αὐτὴν ἀρετήν τε καὶ ἄσκησιν ἔχουσα, ἐτελεύτησε χήρα ἐτῶν ρε'. (3) Ταύτην οὖν τὴν ἱστορίαν ᾠήθησάν τινες ἐπὶ τοῦ Ναβουχοδονόσωρ συμβῆναι, πεπλάνηνται δὲ διὰ τὴν ὁμωνυμίαν, ἀγνοοῦντες ὡς μετὰ τὴν αἰχμαλωσίαν τοῦτο γέγονεν. Ο γὰρ πρῶτος Ναβουχοδονόσωρ ἐν τῷ τῆς αἰχμαλωσίας χρόνῳ προτετελεύκει. σε (4) Καθ' όν καιρὸν 'Αναξαγόραν καὶ Πυθαγόραν τὸν Σάμιον φιλόσοφον ἀκμάσαι λόγος. Η Δ'. Βασιλεία Σμερδίου. το Μετὰ δὲ Καμβύσην βασιλεύει Σμέρδιος ὁ μάγος (ἔτος ἐν καὶ) ο μήνας ζ'. ΚΕ. Βασιλεία Δαρείου. 68. • Μετὰ δὲ Σμέρδιον ἐβασίλευσε Δαρείος Υστά- σπου έτη μβ' σι, ἐφ᾽ οὗ πάλιν Ζοροβάβελ καὶ Ἰησοῦς ἐπιτραπέντες ἐτελείωσαν τὴν οἰκοδομὴν τοῦ ναοῦ πρός τερον ἀμεληθεῖσαν ἔτη μ'· ὅθεν Ἰουδαῖοι κατὰ τοῦτον πρὸς τὸν Κύριον ἔλεγον • Τεσσαράκοντα καὶ ς' ἔτεσιν ὁ ναὸς ᾠκοδομήθη, καὶ σὺ ἐν τρισὶν ἡμέραις ἐγερεῖς αὐτόν; » Κῦρος μὲν γὰρ τοῖς Ίου- δαίοις ελευθερίαν ἔδωκεν καὶ συγχωρίαν τῆς οἰ κοδομής τοῦ ναοῦ καὶ τῆς πόλεως, ὡς εἴρηται. ὑπὸ δὲ τῶν Σαμαριτῶν κωλυθέντες, ὡς εἴρηται, ἔτη μ'. καὶ μετὰ τοῦτο ἄλλοθεν εἰς τὸ ς' ἔτος τῆς Δαρείου βασιλείας περαιούσης, οὐκοῦν ἡ ἐπάνοδος έφιλοσόφει παρ' Έλλησιν Αναξίμανδρος τα ἀναιρήσειν καὶ Πυθαγόρας. (4674). ἐν ἔτος ἓν καί κόσμου ἔτει δι' (1992). Οι λς', Κατὰ τούτους τους χρόνους Πυθαγόρας ὁ φιλόσοφος ἐτελεύτησε καὶ Ιπποκράτης ὁ ἰατρὸς ἐγνωρίζετο (Σχόλιον), σε συγχωρή και συγχώρησιν οι παρεούσης CHRONICON. - LIB. II. A bamtur. De quo iratus Holophernes illum in urbem misit, minans illi mortem si Bethuliam expugnaret. Achior autem erat in Bethulia, Holophernes vero oppugnabat urbem et ab illa aquam avertebat. Cumn populus siti vexaretur et jam urbs reddenda esset, Judith viduitatis vestimenta exuens (nam lugebat maritum, totumque diem jejunans ducebat), sese exornavit quasi sponsam et multis verbis principes ignavosque exhortata, eos de suo consilio admo- buit, impulitque ne urbem redderent ante quintum diem; deinde egressa ad Holophernen, illum Dei auxilio suaque prudentia fefellit, tertia die jugulavit, et nocte ad urbem reversa, caput Holopherni os- tendit. Summopere attoniti territique Judæi Deo gloriam retulere ob auxilium prudentiamnque qui bus feminam hanc donaverat, multumque exinde animi recepere. Dux autem Achior quam maxime miratus hoc maximum potensque Dei auxilium, statim circumcisus est crediditque Domino Deo Is- rael; et mane facto cum succisum caput Holophierni viderent Assyrii, pudore perfusi aufugerunt. Fili autem Israel undique discurrere, hostes jugulare, spolia detrahere et omnia Holopherni bona Judith tradere. Hæc autem Jerusalem ingressa omnia Do- mino obtalit, et reversa in domum suam exornata sua virtute pietateque, mortu: est vidua, centesimo quinto vitæ suæ anno. Nonnulli hæc evenisse sub Nabuchodonosor regno putavere; erraverunt autem, nominis similitudine decepti, nescii hæc post trans- migrationem contigisse. Prior enim Nabuchodo- nosor transmigrationis tempore mortuus est. Fama est tunc Anaxagoram et Pythagoram philosophum Samiun floruisse. D XCIV. Regnum Smerdis. Post Cambysem regnavit Smerdis, Magus, anno uno mensibusque septem. XCV. Regnum Darii. Post Smerdim quadraginta duobusque annis re- gnavit Darius Hystaspis filius, sub cujus regno Zo- robabel et Jesus quibus hæc facultas iterum fuerat concessa, templi perfecere ædificationem quæ qua- draginta per annos neglecta fuerat. Unde Judæi adversus Jesum dixerunt : « Quadraginta et sex annis ædificatum est templum hoc, et tu in tribus diebus excitabis illud? (In illo tempore Pythagoras philosophus mortuus est, et inclarescere cœpit me- dicus Hippocrates.) Cyrus Judæis libertatem dedit concessitque licentiam templum et urbem ædiß. candi, ut supra dictum est; a Samaritanis autem . Variæ lectiones et notæ. - * Ced. 243,9 cor. · deest in Leone ut in Eusebio et videtur a secunda manu in Ge. esse, cf. Herodi Cum III, 68. (4689) Cel. 255,16-234,9 a sec. m., a priina ut apud Leonem cum Eusebio et Herodoto (V1, 4) consentientem. Joan. 1, 20. cod. PATROL. GR. CX.

μὴ πολεμεῖν τὸ ἔθνος τῶν Ἑβραίων διὰ τὸ ὑπερα· σπίζειν αὐτῶν τὸν Θεόν. Καὶ ὀργισθεὶς ὁ Ολοφέρνης ἀπέστειλεν αὐτὸν ἐν τῇ πόλει ἀπειλήσας ἀναιρεῖν σε αὐτὸν εἰ ταύτης περιγένοιτο. Καὶ ὁ μὲν Ἀχιὼρ ἦν ἐν τῇ πόλει Βετιλούᾳ· ὁ δὲ Ολοφέρνης επολιόρκει τὴν πόλιν, προκαταλαβὼν τὰ ὕδατα. Τοῦ δὲ λαοῦ ἐκλυθέντος διὰ τὸ δίψος καὶ μέλλοντος ἐκδοῦναι τὴν πόλιν, Ιουδίθ ἀποβαλοῦσα τὰ τῆς χηρεύσεως ἱμά τια-επένθει γὰρ τὸν ἄνδρα καὶ δι' ὅλου ἔμενε νησ στεύουσα, ἐκόσμησεν ἑαυτὴν ὡς νύμφην καὶ πολλὰ τοὺς ἄρχοντας καὶ ὀλιγοψύχους ἐλέγξασα καὶ νουθετήσασα καὶ παραγγείλατα μὴ ἐκδοῦναι τὴν πόλιν μέχρι ἡμερῶν ε', ὑπεξῆλθε πρὸς τὸν Ὀλο- φέρνην, καὶ τῇ τοῦ Θεοῦ βοηθείᾳ καὶ τῇ ἑαυτῆς σου φίᾳ τοῦτον ἀπατήσασα, ἀποκεφαλίσασα τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ, πρὸς τὴν πόλιν ὑποστρέψασα νυκτὸς, τὴν Β κεφαλὴν ἔδειξεν Ολοφέρνου. Καὶ μὲν Ἰουδαῖοι ἐφο βήθησαν, καὶ σφόδρα θαυμάσαντες, καὶ τῷ συνερ γήσαντι καὶ (524) σοφίσαντι Θεῷ τὴν δόξαν ἀναπέμ ψαντες, προθυμίαν πολλὴν ἔλαβον. ῾Ο δὲ στρατηγὰς Αχιὼρ μᾶλλον ὑπερεκπλαγείς τὴν μεγάλην καὶ ἰσχυρῶς κραταιὰν βοήθειαν τοῦ Κυρίου, αὐτίκα περιτμηθεὶς ἐπίστευσε Κυρίῳ τῷ Θεῷ Ἰσραὴλ, καὶ οὕτω λοιπὸν οἱ μὲν ᾿Ασσύριοι πρωίας γενομέ νης, ἑωρακότες τὴν κεφαλὴν Ολοφέρνου κοντευθεί σαν, δεινῶς κατησχύνθησαν φυγόντες. Οἱ δὲ υἱοὶ Ισραὴλ πανταχόθεν συνδραμόντες καὶ τοὺς πολεμίους συγκόψαντες, και λαφυραγωγήσαντες, δέδωκαν τῇ Ιουδίθ τὰ τοῦ Ολοφέρνου πάντα· ἡ δὲ ἀπελθοῦσα εἰς Ἱερουσαλήμ πάντα τῷ Κυρίῳ ἀναθεμένη, υπέ- στρεψεν ἐν τῷ οἴκῳ αὐτῆς, καὶ τὴν αὐτὴν ἀρετήν τε καὶ ἄσκησιν ἔχουσα, ἐτελεύτησε χήρα ἐτῶν ρε'. (3) Ταύτην οὖν τὴν ἱστορίαν ᾠήθησάν τινες ἐπὶ τοῦ Ναβουχοδονόσωρ συμβῆναι, πεπλάνηνται δὲ διὰ τὴν ὁμωνυμίαν, ἀγνοοῦντες ὡς μετὰ τὴν αἰχμαλωσίαν τοῦτο γέγονεν. Ο γὰρ πρῶτος Ναβουχοδονόσωρ ἐν τῷ τῆς αἰχμαλωσίας χρόνῳ προτετελεύκει. σε (4) Καθ' όν καιρὸν 'Αναξαγόραν καὶ Πυθαγόραν τὸν Σάμιον φιλόσοφον ἀκμάσαι λόγος. Η Δ'. Βασιλεία Σμερδίου. το Μετὰ δὲ Καμβύσην βασιλεύει Σμέρδιος ὁ μάγος (ἔτος ἐν καὶ) ο μήνας ζ'. ΚΕ. Βασιλεία Δαρείου. 68. • Μετὰ δὲ Σμέρδιον ἐβασίλευσε Δαρείος Υστά- σπου έτη μβ' σι, ἐφ᾽ οὗ πάλιν Ζοροβάβελ καὶ Ἰησοῦς ἐπιτραπέντες ἐτελείωσαν τὴν οἰκοδομὴν τοῦ ναοῦ πρός τερον ἀμεληθεῖσαν ἔτη μ'· ὅθεν Ἰουδαῖοι κατὰ τοῦτον πρὸς τὸν Κύριον ἔλεγον • Τεσσαράκοντα καὶ ς' ἔτεσιν ὁ ναὸς ᾠκοδομήθη, καὶ σὺ ἐν τρισὶν ἡμέραις ἐγερεῖς αὐτόν; » Κῦρος μὲν γὰρ τοῖς Ίου- δαίοις ελευθερίαν ἔδωκεν καὶ συγχωρίαν τῆς οἰ κοδομής τοῦ ναοῦ καὶ τῆς πόλεως, ὡς εἴρηται. ὑπὸ δὲ τῶν Σαμαριτῶν κωλυθέντες, ὡς εἴρηται, ἔτη μ'. καὶ μετὰ τοῦτο ἄλλοθεν εἰς τὸ ς' ἔτος τῆς Δαρείου βασιλείας περαιούσης, οὐκοῦν ἡ ἐπάνοδος έφιλοσόφει παρ' Έλλησιν Αναξίμανδρος τα ἀναιρήσειν καὶ Πυθαγόρας. (4674). ἐν ἔτος ἓν καί κόσμου ἔτει δι' (1992). Οι λς', Κατὰ τούτους τους χρόνους Πυθαγόρας ὁ φιλόσοφος ἐτελεύτησε καὶ Ιπποκράτης ὁ ἰατρὸς ἐγνωρίζετο (Σχόλιον), σε συγχωρή και συγχώρησιν οι παρεούσης CHRONICON. - LIB. II. A bamtur. De quo iratus Holophernes illum in urbem misit, minans illi mortem si Bethuliam expugnaret. Achior autem erat in Bethulia, Holophernes vero oppugnabat urbem et ab illa aquam avertebat. Cumn populus siti vexaretur et jam urbs reddenda esset, Judith viduitatis vestimenta exuens (nam lugebat maritum, totumque diem jejunans ducebat), sese exornavit quasi sponsam et multis verbis principes ignavosque exhortata, eos de suo consilio admo- buit, impulitque ne urbem redderent ante quintum diem; deinde egressa ad Holophernen, illum Dei auxilio suaque prudentia fefellit, tertia die jugulavit, et nocte ad urbem reversa, caput Holopherni os- tendit. Summopere attoniti territique Judæi Deo gloriam retulere ob auxilium prudentiamnque qui bus feminam hanc donaverat, multumque exinde animi recepere. Dux autem Achior quam maxime miratus hoc maximum potensque Dei auxilium, statim circumcisus est crediditque Domino Deo Is- rael; et mane facto cum succisum caput Holophierni viderent Assyrii, pudore perfusi aufugerunt. Fili autem Israel undique discurrere, hostes jugulare, spolia detrahere et omnia Holopherni bona Judith tradere. Hæc autem Jerusalem ingressa omnia Do- mino obtalit, et reversa in domum suam exornata sua virtute pietateque, mortu: est vidua, centesimo quinto vitæ suæ anno. Nonnulli hæc evenisse sub Nabuchodonosor regno putavere; erraverunt autem, nominis similitudine decepti, nescii hæc post trans- migrationem contigisse. Prior enim Nabuchodo- nosor transmigrationis tempore mortuus est. Fama est tunc Anaxagoram et Pythagoram philosophum Samiun floruisse. D XCIV. Regnum Smerdis. Post Cambysem regnavit Smerdis, Magus, anno uno mensibusque septem. XCV. Regnum Darii. Post Smerdim quadraginta duobusque annis re- gnavit Darius Hystaspis filius, sub cujus regno Zo- robabel et Jesus quibus hæc facultas iterum fuerat concessa, templi perfecere ædificationem quæ qua- draginta per annos neglecta fuerat. Unde Judæi adversus Jesum dixerunt : « Quadraginta et sex annis ædificatum est templum hoc, et tu in tribus diebus excitabis illud? (In illo tempore Pythagoras philosophus mortuus est, et inclarescere cœpit me- dicus Hippocrates.) Cyrus Judæis libertatem dedit concessitque licentiam templum et urbem ædiß. candi, ut supra dictum est; a Samaritanis autem . Variæ lectiones et notæ. - * Ced. 243,9 cor. · deest in Leone ut in Eusebio et videtur a secunda manu in Ge. esse, cf. Herodi Cum III, 68. (4689) Cel. 255,16-234,9 a sec. m., a priina ut apud Leonem cum Eusebio et Herodoto (V1, 4) consentientem. Joan. 1, 20. cod. PATROL. GR. CX.

Α τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ἐκ Περσίδος εἰς Ἱερουσαλήμ γέγονεν ἐκ προστάγματος Κύρου πρότερον, ἔπειτα Δαρείου κελεύσαντος ἐν χειρὶ Ἰησοῦ ἐκ τοῦ Ἰωσεδὲκ καὶ Ζοροβάβελ, καὶ Νεμεσίου ευνούχου Ἰουδαίου. τιωτῶν γ΄ τὸν βασιλία φυλαττόντων, ἐν οἷς ἦν Ζου ροβάβελ, εἴρησαν ἐν προβλήματι, τεθείσης επαγγε λίας αἰτῆσαι τὸν νικῶντα ἐπερ ἂν θελήσεις παρά τοῦ βασιλέως. Τοῦ οὖν ἑνὸς εἰπόντος νικᾶν τὸν οἶνον, τοῦ ἑτέρου φήσαντος νικᾶν τὸν βασιλέα· ὁ Ζοροβάβελ ἔφη νικᾶν τὰς γυναῖκας καὶ ὑπὲρ πάντων τὴν ἀλής θειαν, καὶ ἐπειδὴ ταῦτα εἰρηκὼς ἐνίκησε καὶ ἐπε έτραπτο αιτήσασθαι δ βούλεται, ηξίωσεν ἀφεθῆναι τὴν αἰχμαλωσίαν καὶ οἰκοδομηθῆναι τὴν Ἱερουσαλήμ· ὅπερ καὶ γέγονεν. Καὶ τότε περ πλήρωται εἰς τέλος τὸ τῆς αἰχμαλωσίας καὶ ὀργῆς έτει σ' . (3) Ο δὲ ἀρχιερεὺς καὶ γραμματεὺς Εσδρας ἦν διδάσκων τὸν λαὸν τὸν νόμον καὶ διερ- μηνεύων, ὡς εὐφυέστατος πάντων, ὃς καὶ τὰς ἱερὰς βίβλους αποκατέστησε διαφθαρείσας ὑπὸ τῶν που λέμων. Οἱ γάρ τοι Χαλδαίοι μετὰ τὴν ἅλωσιν τῆς Ιερουσαλὴμ ἐμπρήσαντες πάσας, ἐνέπνευσεν ὁ Θεὸς τούτῳ ὥστε αὐτὰ; ἐκθέσθαι. τοῦ ναοῦ ἕως τῆς β' ἔτη φια'. (5) Τὸ τοίνυν σχῆμα καὶ εἶδος τῆς β' οἰκοδομῆς καὶ τοῦ ναοῦ καὶ τῆς πόλεως Ἱερουσαλὴμ ἣν οὕτως. Ἡ μὲν οὖν πόλις τρισί τείχεσιν ὀχυρωμένη και δυσάλω τος ὑπῆρχε · τοῦ δὲ τείχους οι πύργοι τετρά γωνοι ὄντες, εἶχον τὸ πλάτος καὶ τὸ ὕψος ἀνὰ πή- χεων ν', ἕκαστος λίθος τῆς δομήσεως ἦν εἰκοσάπηχυς ἐφ' ἂν ἦσαν οἶκοι πολυτελεῖς, καὶ ὑπερῷα, καὶ δε ξαμεναὶ πρὸς ὑποδοχὴν ὀμβριμαίων υδάτων. Εἶχε δὲ παράπυργα οκτάγωνα καὶ παμμεγέθη ἀνὰ πή χεων σ' τὸ ὕψος ἔχοντα, ὡς τὴν ᾿Αραβίαν ἐκεῖθεν ἡλίου ἀνίσχοντος ὁρᾶσθαι. Καὶ τὸ μὲν μέτρον τῆς πότ λεως καὶ περίμετρον ἀπ᾿ ἄκρων εἰς ἄκρον εἶχε στάδια ν' καὶ τὸ ὕψος πήχεις μ'· οἱ δὲ λίθοι τῆς οἰκοδομής εἶχον ἀνὰ πήχεων κ' τὸ μῆκος, τὸ δὲ πλάτος ἀνὰ τ ποδῶν, ὡς κάτω, καὶ τὸ πάχος. Καὶ οὕτως ἐν τῇ δομήσει οι λίθοι ἀλλήλοις ἤνωνται ὡς δοκεῖν μίαν εἶναι πέτραν, μηδαμοῦ τῆς συναφείας τῆς ἁρμονίας διαφαινομένης. Τὸ δὲ ἱερὸν ἐπὶ λόφου καρτερώς δεδομημένον καὶ τετράσι περιβόλοι; κυκλούμενον, είχε λίθους ἡ οἰκοδομὴ αὐτοῦ λευκοὺς καὶ ξεστοὺς ἀνὰ ποδῶν μ' τὸ μέγεθος ἑκάστου λίθου. Μέσον δὲ τῆς πόλεως ἦν ὁ ναός· δωδεκάβαθμος ὁ ἀναβάτης ὑπῆρχε. Καὶ τὸ μὲν κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ ὕψος εν πήχεων ρ', τὸ δὲ κατόπισθεν μ'· κατάῤῥοπον γὰρ ἐτύγχανεν τὸ ἐν μέρος τῆς πόλεως, τὸ δὲ ἕτερον ὑπόλοφον κατὰ τὸ ὄρος· ἡ δὲ πρώτη πύλη τοῦ ναοῦ, τὸ μὲν ὕψος, εἶχε πήχεων σ', τὸ δὲ εὗρος κς' Κοριν θίῳ χαλκῷ κεκαλυμμένη ὡς ὑπεράγειν τῇ καλλον, τὰς διαχρύσους καὶ περιαργύρους πύλας, ἀνὰ πή· χεων μ' τὸ μέγεθος, ἐπὶ πάχος πολὺ τοῦ χρυσοῦ καὶ Α. 11. ΙΗ. 2-7. 'Η δὲ τοῦ Ζοροβάβελ ὑπόμνησις τοιαύτη ἦν τρεῖς σωματο- φύλακες, κ. τ. 2. ** Γιν.— φια' GEORGII HAMARTOLI ut quoque notatum est, impediti sunt quadraginta anuis, et jam erat sextus regni Darii annus. Re- diere igitur alii Israel e Perside in Jesusalem, pri- mum jubente Cyro, deinde Dario, in manu Jesu Josedech filii et Zorobabel et Nemesii eunuchi Ju- dæi. Occasio autem reditus hæc fuit: Tribus mili- tibus regem custodientibus, quos inter erat Zoro- babel, propositum est ænigma, promissione facta victorem quæcunque voluerit a rege petiturum. Ad solvendum ænigma primus ait : Vinum præstat; Rex, ait secundus; Mulieres et imprimis veritas, ait Zorobabel; quibus dictis victoriam retulit et illi quæcunque voluerit petere, est concessum. Petiit autem ut remitterentur in Jerusalem captivi et Je- · rusalem ædificaretur, et sic factum est; et tunc finem acceperunt et transmigratio et septuaginta anni iræ. Princeps sacerdotum et scriba Esdras docebat po- pulum legem et illam interpretabatur quasi nobi- lissimus et recollegit sacras Scripturas bellís cor- ruptas. Chaldæi enim post dirutam Jerusalem illas omnes combusserant, et Esdræ Deus in mentem immisit eas relegere. B c A prima igitur ædificatione templi usque ad se cundam effluxere undecim et quingenti anni. Forma autem et species ædificationis posterioris templi et urbis Jerusalem hæc erant: Urbs munita triplici muro inexpugnabilis erat, muri turresque quadrata erant, quinquaginta cubitos latitudinis totidemque latitudinis turres habebant, et omnis lapis cou- structionis viginti cubitorum longus erat. Erant -autem magnificæ domus, altissimæque et paratæ ad aquam recipiendam. Erant turres octogonæ, quarum altitudo ducentorum cubitorum; ex illis oriente sole Arabia prospici poterat, tanta earum erat elevatio. Murus externus et cingens urbem erat quinquaginta stadia longus, altusque quadraginta -cubitorum; cuncti autein lapides quibus ædifica- bantur viginti cubitos in latitudine, decem vero in altitudine totidemque in crassitudine, et ita inter se in opere conglutinati erant, ut unius rupis spe- ciem præberent, minimeque appareret ars qua co- hærerent. Templum in colle firmiter exstructum quatuorque ædibus cinctum ædificatum erat albis politisque lapidibus, quorum longitudo pedes qua- D draginta. In templum media in urbe situm per gradus duodecim ascendebatur. Frontis templi altitudo erat centum cubitorum, partis vero adversæ quadraginta cubitorum; pars enim prior inclinata erat in urbe, posterior vero exstructa in colle. Prima templi:porta septuaginta cubitos altitudinis habebat, latitudinis autem sex et viginti. Corinthio ære erat vestita ita ut portis auro argentoque ornatis pul- chritudine præstaret quadraginta cubitos altitudi - nis habentibus et in crassitudine auro et argento Variæ ectiones et notæ. Josephus Ged. 254,10 Ced. 244,22-245,2 ? Jos. b. I. V. om. in versione Bulgar. (2) Η πρόφασις τῆς ἐπανόδου οὕτω γέγονε. Στρα- (4) «' Γίνονται οὖν ἀπὸ τῆς αʹ οἰκοδομής (594)

Α τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ἐκ Περσίδος εἰς Ἱερουσαλήμ γέγονεν ἐκ προστάγματος Κύρου πρότερον, ἔπειτα Δαρείου κελεύσαντος ἐν χειρὶ Ἰησοῦ ἐκ τοῦ Ἰωσεδὲκ καὶ Ζοροβάβελ, καὶ Νεμεσίου ευνούχου Ἰουδαίου. τιωτῶν γ΄ τὸν βασιλία φυλαττόντων, ἐν οἷς ἦν Ζου ροβάβελ, εἴρησαν ἐν προβλήματι, τεθείσης επαγγε λίας αἰτῆσαι τὸν νικῶντα ἐπερ ἂν θελήσεις παρά τοῦ βασιλέως. Τοῦ οὖν ἑνὸς εἰπόντος νικᾶν τὸν οἶνον, τοῦ ἑτέρου φήσαντος νικᾶν τὸν βασιλέα· ὁ Ζοροβάβελ ἔφη νικᾶν τὰς γυναῖκας καὶ ὑπὲρ πάντων τὴν ἀλής θειαν, καὶ ἐπειδὴ ταῦτα εἰρηκὼς ἐνίκησε καὶ ἐπε έτραπτο αιτήσασθαι δ βούλεται, ηξίωσεν ἀφεθῆναι τὴν αἰχμαλωσίαν καὶ οἰκοδομηθῆναι τὴν Ἱερουσαλήμ· ὅπερ καὶ γέγονεν. Καὶ τότε περ πλήρωται εἰς τέλος τὸ τῆς αἰχμαλωσίας καὶ ὀργῆς έτει σ' . (3) Ο δὲ ἀρχιερεὺς καὶ γραμματεὺς Εσδρας ἦν διδάσκων τὸν λαὸν τὸν νόμον καὶ διερ- μηνεύων, ὡς εὐφυέστατος πάντων, ὃς καὶ τὰς ἱερὰς βίβλους αποκατέστησε διαφθαρείσας ὑπὸ τῶν που λέμων. Οἱ γάρ τοι Χαλδαίοι μετὰ τὴν ἅλωσιν τῆς Ιερουσαλὴμ ἐμπρήσαντες πάσας, ἐνέπνευσεν ὁ Θεὸς τούτῳ ὥστε αὐτὰ; ἐκθέσθαι. τοῦ ναοῦ ἕως τῆς β' ἔτη φια'. (5) Τὸ τοίνυν σχῆμα καὶ εἶδος τῆς β' οἰκοδομῆς καὶ τοῦ ναοῦ καὶ τῆς πόλεως Ἱερουσαλὴμ ἣν οὕτως. Ἡ μὲν οὖν πόλις τρισί τείχεσιν ὀχυρωμένη και δυσάλω τος ὑπῆρχε · τοῦ δὲ τείχους οι πύργοι τετρά γωνοι ὄντες, εἶχον τὸ πλάτος καὶ τὸ ὕψος ἀνὰ πή- χεων ν', ἕκαστος λίθος τῆς δομήσεως ἦν εἰκοσάπηχυς ἐφ' ἂν ἦσαν οἶκοι πολυτελεῖς, καὶ ὑπερῷα, καὶ δε ξαμεναὶ πρὸς ὑποδοχὴν ὀμβριμαίων υδάτων. Εἶχε δὲ παράπυργα οκτάγωνα καὶ παμμεγέθη ἀνὰ πή χεων σ' τὸ ὕψος ἔχοντα, ὡς τὴν ᾿Αραβίαν ἐκεῖθεν ἡλίου ἀνίσχοντος ὁρᾶσθαι. Καὶ τὸ μὲν μέτρον τῆς πότ λεως καὶ περίμετρον ἀπ᾿ ἄκρων εἰς ἄκρον εἶχε στάδια ν' καὶ τὸ ὕψος πήχεις μ'· οἱ δὲ λίθοι τῆς οἰκοδομής εἶχον ἀνὰ πήχεων κ' τὸ μῆκος, τὸ δὲ πλάτος ἀνὰ τ ποδῶν, ὡς κάτω, καὶ τὸ πάχος. Καὶ οὕτως ἐν τῇ δομήσει οι λίθοι ἀλλήλοις ἤνωνται ὡς δοκεῖν μίαν εἶναι πέτραν, μηδαμοῦ τῆς συναφείας τῆς ἁρμονίας διαφαινομένης. Τὸ δὲ ἱερὸν ἐπὶ λόφου καρτερώς δεδομημένον καὶ τετράσι περιβόλοι; κυκλούμενον, είχε λίθους ἡ οἰκοδομὴ αὐτοῦ λευκοὺς καὶ ξεστοὺς ἀνὰ ποδῶν μ' τὸ μέγεθος ἑκάστου λίθου. Μέσον δὲ τῆς πόλεως ἦν ὁ ναός· δωδεκάβαθμος ὁ ἀναβάτης ὑπῆρχε. Καὶ τὸ μὲν κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ ὕψος εν πήχεων ρ', τὸ δὲ κατόπισθεν μ'· κατάῤῥοπον γὰρ ἐτύγχανεν τὸ ἐν μέρος τῆς πόλεως, τὸ δὲ ἕτερον ὑπόλοφον κατὰ τὸ ὄρος· ἡ δὲ πρώτη πύλη τοῦ ναοῦ, τὸ μὲν ὕψος, εἶχε πήχεων σ', τὸ δὲ εὗρος κς' Κοριν θίῳ χαλκῷ κεκαλυμμένη ὡς ὑπεράγειν τῇ καλλον, τὰς διαχρύσους καὶ περιαργύρους πύλας, ἀνὰ πή· χεων μ' τὸ μέγεθος, ἐπὶ πάχος πολὺ τοῦ χρυσοῦ καὶ Α. 11. ΙΗ. 2-7. 'Η δὲ τοῦ Ζοροβάβελ ὑπόμνησις τοιαύτη ἦν τρεῖς σωματο- φύλακες, κ. τ. 2. ** Γιν.— φια' GEORGII HAMARTOLI ut quoque notatum est, impediti sunt quadraginta anuis, et jam erat sextus regni Darii annus. Re- diere igitur alii Israel e Perside in Jesusalem, pri- mum jubente Cyro, deinde Dario, in manu Jesu Josedech filii et Zorobabel et Nemesii eunuchi Ju- dæi. Occasio autem reditus hæc fuit: Tribus mili- tibus regem custodientibus, quos inter erat Zoro- babel, propositum est ænigma, promissione facta victorem quæcunque voluerit a rege petiturum. Ad solvendum ænigma primus ait : Vinum præstat; Rex, ait secundus; Mulieres et imprimis veritas, ait Zorobabel; quibus dictis victoriam retulit et illi quæcunque voluerit petere, est concessum. Petiit autem ut remitterentur in Jerusalem captivi et Je- · rusalem ædificaretur, et sic factum est; et tunc finem acceperunt et transmigratio et septuaginta anni iræ. Princeps sacerdotum et scriba Esdras docebat po- pulum legem et illam interpretabatur quasi nobi- lissimus et recollegit sacras Scripturas bellís cor- ruptas. Chaldæi enim post dirutam Jerusalem illas omnes combusserant, et Esdræ Deus in mentem immisit eas relegere. B c A prima igitur ædificatione templi usque ad se cundam effluxere undecim et quingenti anni. Forma autem et species ædificationis posterioris templi et urbis Jerusalem hæc erant: Urbs munita triplici muro inexpugnabilis erat, muri turresque quadrata erant, quinquaginta cubitos latitudinis totidemque latitudinis turres habebant, et omnis lapis cou- structionis viginti cubitorum longus erat. Erant -autem magnificæ domus, altissimæque et paratæ ad aquam recipiendam. Erant turres octogonæ, quarum altitudo ducentorum cubitorum; ex illis oriente sole Arabia prospici poterat, tanta earum erat elevatio. Murus externus et cingens urbem erat quinquaginta stadia longus, altusque quadraginta -cubitorum; cuncti autein lapides quibus ædifica- bantur viginti cubitos in latitudine, decem vero in altitudine totidemque in crassitudine, et ita inter se in opere conglutinati erant, ut unius rupis spe- ciem præberent, minimeque appareret ars qua co- hærerent. Templum in colle firmiter exstructum quatuorque ædibus cinctum ædificatum erat albis politisque lapidibus, quorum longitudo pedes qua- D draginta. In templum media in urbe situm per gradus duodecim ascendebatur. Frontis templi altitudo erat centum cubitorum, partis vero adversæ quadraginta cubitorum; pars enim prior inclinata erat in urbe, posterior vero exstructa in colle. Prima templi:porta septuaginta cubitos altitudinis habebat, latitudinis autem sex et viginti. Corinthio ære erat vestita ita ut portis auro argentoque ornatis pul- chritudine præstaret quadraginta cubitos altitudi - nis habentibus et in crassitudine auro et argento Variæ ectiones et notæ. Josephus Ged. 254,10 Ced. 244,22-245,2 ? Jos. b. I. V. om. in versione Bulgar. (2) Η πρόφασις τῆς ἐπανόδου οὕτω γέγονε. Στρα- (4) «' Γίνονται οὖν ἀπὸ τῆς αʹ οἰκοδομής (594)

τοῦ ἀργύρου κεκοσμημένας, ὥστε καταστρά- Α πτεσθαι τε τὰ πάντα. Ο οὖν πρῶτος οἶκος εἶχεν ἐντὸς ὑπερῷα, τὸ μὲν ὕψος ἔχοντα πήχεων Γ', τὸ δὲ μῆκος ν'. Ἡ δὲ πύλη τοῦ οἴκου κεχρυσωμένη οὖσα καὶ χρυσᾶς ὑπὲρ αὐτῆς ἀμπέλους ἔχουσα, κατεκρέ μαντο βότρυες ἀνδρομήκεις. Μετὰ δὲ τὸ εἰσελθεῖν τὸ ἐπίπεδον * τοῦ ναοῦ, ἄλλος ἦν οἶκος τοῦ ἐνδοτάτου, οὗπερ τὸ μὲν ὕψος ἦν πήχεων ξ, τὸ δὲ πλάτος κ', ἐν ᾧ λυχνία, τράπεζα καὶ θυμιατήριον ἔκειντο. Διείρ- γετο δὲ καταπετάσματι πρὸς τὸ τὰ ἔξωθεν, ἐν ᾧ οὐ δὲν ἔκειτο, ἀλλ᾽ ἦν ἄβατόν τε καὶ ἄχραντον, ὅθεν ἁγίων Αγια ελέγετο· τὸ δὲ ἄνω καὶ ἔξωθεν τοῦ ἀχράντου ναοῦ τούτου μεγίστην παρείχε τοῖς ὁρῶσιν Εκπληξιν, πλαξὶ γὰρ χρυσαῖς στιβαρωτάταις κεκαλ λωπισμένα ὑπὸ τὰς πρώτας ἀνατολὰς τοῦ ἡλίου πυ ροδεστάτην αὐγὴν ἀνέπεμψεν καὶ τὰς ὄψεις τῶν ὁρώντων ἀπέστρεφεν ", ὥσπερ τις ἡλιακὴ αὐγὴ τοῖς ὀφθαλμοῖς προσπίπτουσα. Διὸ τοῖς ἀφικνουμέ- νοις ξένοις πόρρωθεν ὁ ναὸς ὁρώμενος, όμβρος χιόνος ἐπ᾿ ὄρους υψηλού κειμένη εξεφαίνετο διὰ τὸ ἐκ λευκοτάτου μαρμάρου συνεστηκέναι καὶ ἐπὶ λόφου δεδομεῖσθαι. Ἐπὶ δὲ τῆς κορυφῆς εἶχεν ἑστῶτας χρυσοῦς καὶ τεθηγμένας ὀβελούς, ἀνὰ πήχεων με τὸ ύψος καὶ ἀνὰ ἐξ τὸ πλάτος, πρὸς τὸ κωλύειν ἐφιζά- νειν τὰ πετεινὰ καὶ ἐκρεύσει τὸν ναὸν μολύνειν. Τῶν δὲ κυκλούντων περιβόλων τεσσάρων τὸ ἱερὸν ἰδίας Έκαστον παρατηρήσεως κατὰ τὸν νόμον ἠξίωτο. Εἰς μὲν γὰρ τὸ πρῶτον (53') καὶ ἐξώτατον πᾶσιν ἐγχω- ρίοις τε καὶ ἀλλοφύλοις εἰσελθεῖν ἐπετέτραπτο, εἰς δὲ τὸ δεύτερον 'Ιουδαίοις το ηφίετο εἰσιέναι, εἰς δὲ τὸ τρίτον μόνοις τοῖς ἀρχιερεῦσι τῶν Ἰουδαίων και θαροῖς καὶ ἀγνοῖς ὑπάρχουσιν, εἰς δὲ τὸ δ' ἱερεῦσι μόνον ἀγνεύουσιν, εἰς δὲ μετὰ τὸν ναὸν, τοῖς ἀμώ- μοις ἱερεῦσιν, στολὰς ἱερατικὰς ἡμφιεσμένοις, εἰς δὲ τὰ ἄδυτα, ἔνθα ἦν ὁ βωμὸς, ἡ τράπεζα καὶ τὸ θυμιαστήριον καὶ ἡ ἄσβεστος λυχνία, μόνῳ τῷ ἀρχιερεῖ συγκεχώρηται ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ. Εἰκότως ἔλεγεν ὁ προφήτης • Καὶ ἔσται ἡ δόξα τοῦ οἴκου τούτου ἡ ἐσχάτη ὑπὲρ τὴν πρώτην, λέγει Κύριος ». γέγονε της πρώτης εἰς τε κάλλος καὶ μέγεθος καὶ τὰ λοιπὰ πάντα. Καὶ ταῦτα μὲν οὕτως. Μετὰ δὲ ταῦτα ὁ βασιλεὺς Δαρεῖος ἐπι στρατεύσας μετὰ διαφόρων ἐθνῶν, Συρίαν μὲν καὶ Φοινίκην καὶ τὴν παραλίαν πᾶσαν ἐσκύλευσε. Τῇ δὲ Ἱερουσαλὴμ ἐπανελθὼν κατεβλήθη καὶ διόλωλε παμ- πληθεί, τοῦ Θεοῦ θεηλάτοις αὐτὸν πληγαῖς καὶ σκη- τοῖς πατάξαντος καὶ τὰς σὺν αὐτῷ μυριάδας. Κάντεῦ θεν μὲν νίκην παράδοξον ἔδωκεν ὁ Θεὸς τὴν ἐν Ἱερου- σαλὴμ, ὅπλων καὶ μάχης ἐκτὸς, πλούτου δὲ καὶ λα- φύρων ἀπείρων ἔπλησεν, ἄρχοντος τοῦ Ζοροβάβελ τότε, μεθ' ὧν οὐκέτι ἕτερος ἐκ τοῦ Ἰούδα ἦρξεν, ἀλλ᾽ οἱ ἀρχιερεῖς ἡγεμόνευον. Μετὰ γὰρ τὴν ἀπὸ Βαβυλῶνος ἐπάνοδον οὐκέτι βασιλεῖς, ἀλλ' ἀρχιερεῖ; αὐτῶν ἦρχον. (7) Διό φησιν ὁ μέγας Βασίλειος • Καθαιρεθείσης γὰρ τῆς Ἱερουσαλήμ ὑπὸ τοῦ Ναβουχοδονόσωρ, λέλυτο μὲν τὰ βασίλεια, οὐκέτι Καὶ γὰρ ἡ β' οἰκοδομὴ αὕτη τοῦ ναοῦ λαμπροτέρα το όν? το τοῦ ἐξ το υπό ἐπίποδ. κατ. τὰ π. καὶ τῷ ὁρῶντι νομίζεσθαι κεχρυσῶσθαι τὰ πάντα. Ο ἀπέστρεψεν ? * λευκοτάτοις το ἀνδράσι ? CHRONICON. - LIB. II. multo refertis ita ut collucerent splendore ma- gno. Prima domus tabulatum habebat intrinsecus, cujus altitudo cubiti nonaginta, longitudo autem quinquaginta. Supra portam domus auratam erant vites aureæ, pendebantque uvæ humanæ magni- tudinis. Ingressis in pavimentum templi obvia erat ædes interior sexaginta cubitos alta, lata autem viginti, in qua candelabra, mensam et thuribu lum videre erat; separabatur velo a sanctuariɔ quod nihil continebat, sacratum autem erat et mundum et inde Sancta sanctorum dicebatur. Pars superior et exterior hujus sacrati templi videntibus maximum stuporem injiciebat; laminæ enim aureæ densissimæ radiis solis orientis illumi- natæ splendidissimum lumen emittebant, oculorum. B `que aciem perstringebant non secus ac solis ra- dius qui oculos obcæcat. Accedentibus extraneis, templum a procul visum, quasi nix alto in monte stans collucebat, quia exstructum erat prorsus albo marmore et in colle situm. In culmine auteın templi erant obelisci aurei et acuti quorum al- titudo quadraginta cubitos, basis autem sex habe- bat, ne aves supersederent in templo illudque sor- dibus foedarent. Quædam erant in lege de quatuor ædibus templum circumdantibus præscripta; in primam enim, externam scilicet, Judais et extra- neis ingredi licebat; in secundam Judæis ; in ter- tiam sacerdotum principibus purificatis nitidisque; in quartam sacerdotibus mundis; in templum ip- sum solummodo sacerdotibus immaculatis sacris- C que vestibus indutis; et in penetralia ubi erant altare, mensa, thuribulum, lampasque inexstingui- bilis, soli summo pontifci semel in anno. Recte igitur ait propheta : • Magna erit gloria domus istius novissimæ plus quam primæ, dicit Dominus.› Nam secunda ædificatio templi primæ præstitit et pulchritudine et magnitudine et cæteris omni- bus. Hæc hactenus. 76. (6) es D Deinde rex Darius variis cum gentibus bella gessit, et Syriam, Phoeniciam omnesque maritimas regiones sub ditione sua redegit. Adversus aulem Jerusalem reversus dejectus est et periit, cœlitus emissis plagis et fulminibus percussus cum mi- litum multitudine ingenti. Tunc Deus dedit hanc mirabilem victoriam Jerusalem sine armis et abs- que pugna, et illam divitiis ingentibusque spoliis implevit, duce Zorobabel, post quem nullus e Juda imperavit, duces autem fuere principes sacerdo- tum. Post enim reditum a Babylone non a regibus, sed a principibus sacerdotum Judæi regebantur. Unde ait magnus Basilius: ‹ Eversa Jerusalem a Nabuchodonosor, periit regia potestas, nec jam imperium translatum hæreditate, ut antea, fuit. A Variæ lectiones et notæ. cod Ep. 236. Basilius • cod. cod. cod. Agg. 11, 10. ed. Par. 1730. III. E-363 C.

τοῦ ἀργύρου κεκοσμημένας, ὥστε καταστρά- Α πτεσθαι τε τὰ πάντα. Ο οὖν πρῶτος οἶκος εἶχεν ἐντὸς ὑπερῷα, τὸ μὲν ὕψος ἔχοντα πήχεων Γ', τὸ δὲ μῆκος ν'. Ἡ δὲ πύλη τοῦ οἴκου κεχρυσωμένη οὖσα καὶ χρυσᾶς ὑπὲρ αὐτῆς ἀμπέλους ἔχουσα, κατεκρέ μαντο βότρυες ἀνδρομήκεις. Μετὰ δὲ τὸ εἰσελθεῖν τὸ ἐπίπεδον * τοῦ ναοῦ, ἄλλος ἦν οἶκος τοῦ ἐνδοτάτου, οὗπερ τὸ μὲν ὕψος ἦν πήχεων ξ, τὸ δὲ πλάτος κ', ἐν ᾧ λυχνία, τράπεζα καὶ θυμιατήριον ἔκειντο. Διείρ- γετο δὲ καταπετάσματι πρὸς τὸ τὰ ἔξωθεν, ἐν ᾧ οὐ δὲν ἔκειτο, ἀλλ᾽ ἦν ἄβατόν τε καὶ ἄχραντον, ὅθεν ἁγίων Αγια ελέγετο· τὸ δὲ ἄνω καὶ ἔξωθεν τοῦ ἀχράντου ναοῦ τούτου μεγίστην παρείχε τοῖς ὁρῶσιν Εκπληξιν, πλαξὶ γὰρ χρυσαῖς στιβαρωτάταις κεκαλ λωπισμένα ὑπὸ τὰς πρώτας ἀνατολὰς τοῦ ἡλίου πυ ροδεστάτην αὐγὴν ἀνέπεμψεν καὶ τὰς ὄψεις τῶν ὁρώντων ἀπέστρεφεν ", ὥσπερ τις ἡλιακὴ αὐγὴ τοῖς ὀφθαλμοῖς προσπίπτουσα. Διὸ τοῖς ἀφικνουμέ- νοις ξένοις πόρρωθεν ὁ ναὸς ὁρώμενος, όμβρος χιόνος ἐπ᾿ ὄρους υψηλού κειμένη εξεφαίνετο διὰ τὸ ἐκ λευκοτάτου μαρμάρου συνεστηκέναι καὶ ἐπὶ λόφου δεδομεῖσθαι. Ἐπὶ δὲ τῆς κορυφῆς εἶχεν ἑστῶτας χρυσοῦς καὶ τεθηγμένας ὀβελούς, ἀνὰ πήχεων με τὸ ύψος καὶ ἀνὰ ἐξ τὸ πλάτος, πρὸς τὸ κωλύειν ἐφιζά- νειν τὰ πετεινὰ καὶ ἐκρεύσει τὸν ναὸν μολύνειν. Τῶν δὲ κυκλούντων περιβόλων τεσσάρων τὸ ἱερὸν ἰδίας Έκαστον παρατηρήσεως κατὰ τὸν νόμον ἠξίωτο. Εἰς μὲν γὰρ τὸ πρῶτον (53') καὶ ἐξώτατον πᾶσιν ἐγχω- ρίοις τε καὶ ἀλλοφύλοις εἰσελθεῖν ἐπετέτραπτο, εἰς δὲ τὸ δεύτερον 'Ιουδαίοις το ηφίετο εἰσιέναι, εἰς δὲ τὸ τρίτον μόνοις τοῖς ἀρχιερεῦσι τῶν Ἰουδαίων και θαροῖς καὶ ἀγνοῖς ὑπάρχουσιν, εἰς δὲ τὸ δ' ἱερεῦσι μόνον ἀγνεύουσιν, εἰς δὲ μετὰ τὸν ναὸν, τοῖς ἀμώ- μοις ἱερεῦσιν, στολὰς ἱερατικὰς ἡμφιεσμένοις, εἰς δὲ τὰ ἄδυτα, ἔνθα ἦν ὁ βωμὸς, ἡ τράπεζα καὶ τὸ θυμιαστήριον καὶ ἡ ἄσβεστος λυχνία, μόνῳ τῷ ἀρχιερεῖ συγκεχώρηται ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ. Εἰκότως ἔλεγεν ὁ προφήτης • Καὶ ἔσται ἡ δόξα τοῦ οἴκου τούτου ἡ ἐσχάτη ὑπὲρ τὴν πρώτην, λέγει Κύριος ». γέγονε της πρώτης εἰς τε κάλλος καὶ μέγεθος καὶ τὰ λοιπὰ πάντα. Καὶ ταῦτα μὲν οὕτως. Μετὰ δὲ ταῦτα ὁ βασιλεὺς Δαρεῖος ἐπι στρατεύσας μετὰ διαφόρων ἐθνῶν, Συρίαν μὲν καὶ Φοινίκην καὶ τὴν παραλίαν πᾶσαν ἐσκύλευσε. Τῇ δὲ Ἱερουσαλὴμ ἐπανελθὼν κατεβλήθη καὶ διόλωλε παμ- πληθεί, τοῦ Θεοῦ θεηλάτοις αὐτὸν πληγαῖς καὶ σκη- τοῖς πατάξαντος καὶ τὰς σὺν αὐτῷ μυριάδας. Κάντεῦ θεν μὲν νίκην παράδοξον ἔδωκεν ὁ Θεὸς τὴν ἐν Ἱερου- σαλὴμ, ὅπλων καὶ μάχης ἐκτὸς, πλούτου δὲ καὶ λα- φύρων ἀπείρων ἔπλησεν, ἄρχοντος τοῦ Ζοροβάβελ τότε, μεθ' ὧν οὐκέτι ἕτερος ἐκ τοῦ Ἰούδα ἦρξεν, ἀλλ᾽ οἱ ἀρχιερεῖς ἡγεμόνευον. Μετὰ γὰρ τὴν ἀπὸ Βαβυλῶνος ἐπάνοδον οὐκέτι βασιλεῖς, ἀλλ' ἀρχιερεῖ; αὐτῶν ἦρχον. (7) Διό φησιν ὁ μέγας Βασίλειος • Καθαιρεθείσης γὰρ τῆς Ἱερουσαλήμ ὑπὸ τοῦ Ναβουχοδονόσωρ, λέλυτο μὲν τὰ βασίλεια, οὐκέτι Καὶ γὰρ ἡ β' οἰκοδομὴ αὕτη τοῦ ναοῦ λαμπροτέρα το όν? το τοῦ ἐξ το υπό ἐπίποδ. κατ. τὰ π. καὶ τῷ ὁρῶντι νομίζεσθαι κεχρυσῶσθαι τὰ πάντα. Ο ἀπέστρεψεν ? * λευκοτάτοις το ἀνδράσι ? CHRONICON. - LIB. II. multo refertis ita ut collucerent splendore ma- gno. Prima domus tabulatum habebat intrinsecus, cujus altitudo cubiti nonaginta, longitudo autem quinquaginta. Supra portam domus auratam erant vites aureæ, pendebantque uvæ humanæ magni- tudinis. Ingressis in pavimentum templi obvia erat ædes interior sexaginta cubitos alta, lata autem viginti, in qua candelabra, mensam et thuribu lum videre erat; separabatur velo a sanctuariɔ quod nihil continebat, sacratum autem erat et mundum et inde Sancta sanctorum dicebatur. Pars superior et exterior hujus sacrati templi videntibus maximum stuporem injiciebat; laminæ enim aureæ densissimæ radiis solis orientis illumi- natæ splendidissimum lumen emittebant, oculorum. B `que aciem perstringebant non secus ac solis ra- dius qui oculos obcæcat. Accedentibus extraneis, templum a procul visum, quasi nix alto in monte stans collucebat, quia exstructum erat prorsus albo marmore et in colle situm. In culmine auteın templi erant obelisci aurei et acuti quorum al- titudo quadraginta cubitos, basis autem sex habe- bat, ne aves supersederent in templo illudque sor- dibus foedarent. Quædam erant in lege de quatuor ædibus templum circumdantibus præscripta; in primam enim, externam scilicet, Judais et extra- neis ingredi licebat; in secundam Judæis ; in ter- tiam sacerdotum principibus purificatis nitidisque; in quartam sacerdotibus mundis; in templum ip- sum solummodo sacerdotibus immaculatis sacris- C que vestibus indutis; et in penetralia ubi erant altare, mensa, thuribulum, lampasque inexstingui- bilis, soli summo pontifci semel in anno. Recte igitur ait propheta : • Magna erit gloria domus istius novissimæ plus quam primæ, dicit Dominus.› Nam secunda ædificatio templi primæ præstitit et pulchritudine et magnitudine et cæteris omni- bus. Hæc hactenus. 76. (6) es D Deinde rex Darius variis cum gentibus bella gessit, et Syriam, Phoeniciam omnesque maritimas regiones sub ditione sua redegit. Adversus aulem Jerusalem reversus dejectus est et periit, cœlitus emissis plagis et fulminibus percussus cum mi- litum multitudine ingenti. Tunc Deus dedit hanc mirabilem victoriam Jerusalem sine armis et abs- que pugna, et illam divitiis ingentibusque spoliis implevit, duce Zorobabel, post quem nullus e Juda imperavit, duces autem fuere principes sacerdo- tum. Post enim reditum a Babylone non a regibus, sed a principibus sacerdotum Judæi regebantur. Unde ait magnus Basilius: ‹ Eversa Jerusalem a Nabuchodonosor, periit regia potestas, nec jam imperium translatum hæreditate, ut antea, fuit. A Variæ lectiones et notæ. cod Ep. 236. Basilius • cod. cod. cod. Agg. 11, 10. ed. Par. 1730. III. E-363 C.

τοῦ ἀργύρου κεκοσμημένας, ὥστε καταστρά- Α πτεσθαι τε τὰ πάντα. Ο οὖν πρῶτος οἶκος εἶχεν ἐντὸς ὑπερῷα, τὸ μὲν ὕψος ἔχοντα πήχεων Γ', τὸ δὲ μῆκος ν'. Ἡ δὲ πύλη τοῦ οἴκου κεχρυσωμένη οὖσα καὶ χρυσᾶς ὑπὲρ αὐτῆς ἀμπέλους ἔχουσα, κατεκρέ μαντο βότρυες ἀνδρομήκεις. Μετὰ δὲ τὸ εἰσελθεῖν τὸ ἐπίπεδον * τοῦ ναοῦ, ἄλλος ἦν οἶκος τοῦ ἐνδοτάτου, οὗπερ τὸ μὲν ὕψος ἦν πήχεων ξ, τὸ δὲ πλάτος κ', ἐν ᾧ λυχνία, τράπεζα καὶ θυμιατήριον ἔκειντο. Διείρ- γετο δὲ καταπετάσματι πρὸς τὸ τὰ ἔξωθεν, ἐν ᾧ οὐ δὲν ἔκειτο, ἀλλ᾽ ἦν ἄβατόν τε καὶ ἄχραντον, ὅθεν ἁγίων Αγια ελέγετο· τὸ δὲ ἄνω καὶ ἔξωθεν τοῦ ἀχράντου ναοῦ τούτου μεγίστην παρείχε τοῖς ὁρῶσιν Εκπληξιν, πλαξὶ γὰρ χρυσαῖς στιβαρωτάταις κεκαλ λωπισμένα ὑπὸ τὰς πρώτας ἀνατολὰς τοῦ ἡλίου πυ ροδεστάτην αὐγὴν ἀνέπεμψεν καὶ τὰς ὄψεις τῶν ὁρώντων ἀπέστρεφεν ", ὥσπερ τις ἡλιακὴ αὐγὴ τοῖς ὀφθαλμοῖς προσπίπτουσα. Διὸ τοῖς ἀφικνουμέ- νοις ξένοις πόρρωθεν ὁ ναὸς ὁρώμενος, όμβρος χιόνος ἐπ᾿ ὄρους υψηλού κειμένη εξεφαίνετο διὰ τὸ ἐκ λευκοτάτου μαρμάρου συνεστηκέναι καὶ ἐπὶ λόφου δεδομεῖσθαι. Ἐπὶ δὲ τῆς κορυφῆς εἶχεν ἑστῶτας χρυσοῦς καὶ τεθηγμένας ὀβελούς, ἀνὰ πήχεων με τὸ ύψος καὶ ἀνὰ ἐξ τὸ πλάτος, πρὸς τὸ κωλύειν ἐφιζά- νειν τὰ πετεινὰ καὶ ἐκρεύσει τὸν ναὸν μολύνειν. Τῶν δὲ κυκλούντων περιβόλων τεσσάρων τὸ ἱερὸν ἰδίας Έκαστον παρατηρήσεως κατὰ τὸν νόμον ἠξίωτο. Εἰς μὲν γὰρ τὸ πρῶτον (53') καὶ ἐξώτατον πᾶσιν ἐγχω- ρίοις τε καὶ ἀλλοφύλοις εἰσελθεῖν ἐπετέτραπτο, εἰς δὲ τὸ δεύτερον 'Ιουδαίοις το ηφίετο εἰσιέναι, εἰς δὲ τὸ τρίτον μόνοις τοῖς ἀρχιερεῦσι τῶν Ἰουδαίων και θαροῖς καὶ ἀγνοῖς ὑπάρχουσιν, εἰς δὲ τὸ δ' ἱερεῦσι μόνον ἀγνεύουσιν, εἰς δὲ μετὰ τὸν ναὸν, τοῖς ἀμώ- μοις ἱερεῦσιν, στολὰς ἱερατικὰς ἡμφιεσμένοις, εἰς δὲ τὰ ἄδυτα, ἔνθα ἦν ὁ βωμὸς, ἡ τράπεζα καὶ τὸ θυμιαστήριον καὶ ἡ ἄσβεστος λυχνία, μόνῳ τῷ ἀρχιερεῖ συγκεχώρηται ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ. Εἰκότως ἔλεγεν ὁ προφήτης • Καὶ ἔσται ἡ δόξα τοῦ οἴκου τούτου ἡ ἐσχάτη ὑπὲρ τὴν πρώτην, λέγει Κύριος ». γέγονε της πρώτης εἰς τε κάλλος καὶ μέγεθος καὶ τὰ λοιπὰ πάντα. Καὶ ταῦτα μὲν οὕτως. Μετὰ δὲ ταῦτα ὁ βασιλεὺς Δαρεῖος ἐπι στρατεύσας μετὰ διαφόρων ἐθνῶν, Συρίαν μὲν καὶ Φοινίκην καὶ τὴν παραλίαν πᾶσαν ἐσκύλευσε. Τῇ δὲ Ἱερουσαλὴμ ἐπανελθὼν κατεβλήθη καὶ διόλωλε παμ- πληθεί, τοῦ Θεοῦ θεηλάτοις αὐτὸν πληγαῖς καὶ σκη- τοῖς πατάξαντος καὶ τὰς σὺν αὐτῷ μυριάδας. Κάντεῦ θεν μὲν νίκην παράδοξον ἔδωκεν ὁ Θεὸς τὴν ἐν Ἱερου- σαλὴμ, ὅπλων καὶ μάχης ἐκτὸς, πλούτου δὲ καὶ λα- φύρων ἀπείρων ἔπλησεν, ἄρχοντος τοῦ Ζοροβάβελ τότε, μεθ' ὧν οὐκέτι ἕτερος ἐκ τοῦ Ἰούδα ἦρξεν, ἀλλ᾽ οἱ ἀρχιερεῖς ἡγεμόνευον. Μετὰ γὰρ τὴν ἀπὸ Βαβυλῶνος ἐπάνοδον οὐκέτι βασιλεῖς, ἀλλ' ἀρχιερεῖ; αὐτῶν ἦρχον. (7) Διό φησιν ὁ μέγας Βασίλειος • Καθαιρεθείσης γὰρ τῆς Ἱερουσαλήμ ὑπὸ τοῦ Ναβουχοδονόσωρ, λέλυτο μὲν τὰ βασίλεια, οὐκέτι Καὶ γὰρ ἡ β' οἰκοδομὴ αὕτη τοῦ ναοῦ λαμπροτέρα το όν? το τοῦ ἐξ το υπό ἐπίποδ. κατ. τὰ π. καὶ τῷ ὁρῶντι νομίζεσθαι κεχρυσῶσθαι τὰ πάντα. Ο ἀπέστρεψεν ? * λευκοτάτοις το ἀνδράσι ? CHRONICON. - LIB. II. multo refertis ita ut collucerent splendore ma- gno. Prima domus tabulatum habebat intrinsecus, cujus altitudo cubiti nonaginta, longitudo autem quinquaginta. Supra portam domus auratam erant vites aureæ, pendebantque uvæ humanæ magni- tudinis. Ingressis in pavimentum templi obvia erat ædes interior sexaginta cubitos alta, lata autem viginti, in qua candelabra, mensam et thuribu lum videre erat; separabatur velo a sanctuariɔ quod nihil continebat, sacratum autem erat et mundum et inde Sancta sanctorum dicebatur. Pars superior et exterior hujus sacrati templi videntibus maximum stuporem injiciebat; laminæ enim aureæ densissimæ radiis solis orientis illumi- natæ splendidissimum lumen emittebant, oculorum. B `que aciem perstringebant non secus ac solis ra- dius qui oculos obcæcat. Accedentibus extraneis, templum a procul visum, quasi nix alto in monte stans collucebat, quia exstructum erat prorsus albo marmore et in colle situm. In culmine auteın templi erant obelisci aurei et acuti quorum al- titudo quadraginta cubitos, basis autem sex habe- bat, ne aves supersederent in templo illudque sor- dibus foedarent. Quædam erant in lege de quatuor ædibus templum circumdantibus præscripta; in primam enim, externam scilicet, Judais et extra- neis ingredi licebat; in secundam Judæis ; in ter- tiam sacerdotum principibus purificatis nitidisque; in quartam sacerdotibus mundis; in templum ip- sum solummodo sacerdotibus immaculatis sacris- C que vestibus indutis; et in penetralia ubi erant altare, mensa, thuribulum, lampasque inexstingui- bilis, soli summo pontifci semel in anno. Recte igitur ait propheta : • Magna erit gloria domus istius novissimæ plus quam primæ, dicit Dominus.› Nam secunda ædificatio templi primæ præstitit et pulchritudine et magnitudine et cæteris omni- bus. Hæc hactenus. 76. (6) es D Deinde rex Darius variis cum gentibus bella gessit, et Syriam, Phoeniciam omnesque maritimas regiones sub ditione sua redegit. Adversus aulem Jerusalem reversus dejectus est et periit, cœlitus emissis plagis et fulminibus percussus cum mi- litum multitudine ingenti. Tunc Deus dedit hanc mirabilem victoriam Jerusalem sine armis et abs- que pugna, et illam divitiis ingentibusque spoliis implevit, duce Zorobabel, post quem nullus e Juda imperavit, duces autem fuere principes sacerdo- tum. Post enim reditum a Babylone non a regibus, sed a principibus sacerdotum Judæi regebantur. Unde ait magnus Basilius: ‹ Eversa Jerusalem a Nabuchodonosor, periit regia potestas, nec jam imperium translatum hæreditate, ut antea, fuit. A Variæ lectiones et notæ. cod Ep. 236. Basilius • cod. cod. cod. Agg. 11, 10. ed. Par. 1730. III. E-363 C.

Α δὲ πατρικαὶ διαδοχαὶ τῶν ἡγεμονιῶν ἦσαν, ὥσπερ τὸ πρότερον ', ἀλλὰ τότε μὲν ἐξ ἀρχῆς ἐπὶ τῆς αἰχμαλωσίας διήγον οἱ ἀπόγονοι τοῦ Δαυΐδ. Επανε ελθόντες δὲ οἱ περὶ τὸν Ζοροβάβελ καὶ τὸν Σαλα θιήλ το δημοτικώτερον καθηγοῦντο τοῦ λαοῦ, τῆς ἀρχῆς λοιπὸν ἐπὶ τὴν ἱερωσύνην μεταπεσούσης, διὰ τὸ ἀναμιγῆναι τὴν ἱερατικὴν καὶ τὴν βασιλικήν φυλὴν, ὅθεν ὁ κύριος καὶ βασιλεύς οι καὶ ἀρχιερεύς εἰς τὰ πρὸς σε Θεόν. Καὶ οὐκ ἐξέλιπεν ἐν ἡ βασιλική φυλὴ μέχρι τῆς " Χριστοῦ παρουσίας, οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ καθῆκεν ἔτι ἐπὶ ω θρόνου Δαυΐδ τὸ σπέρ- μα τι Ιεχονίου- θρόνος "' γὰρ δηλονότι τὸ βασιλικόν ἀξίωμα λέγεται 48. πάντως γὰρ ο τῆς ἱστορίας μέμνησθε ο, ὅτι ὑπόφορος μὲν ἦν τῷ Δαυΐδ πᾶσα Ἰουδαία καὶ οι Ιδουμαία χώρα, καὶ ἡ Μωαβίτις, • Β καὶ τῆς Συρίας ὅσα τε πρὸς Χωρὸν σε καὶ πορρω τέρω μέχρι τῆς μέσης τῶν ποταμῶν, καὶ καθ᾿ ἔτε- ρον μέρος έως ποταμοῦ Αἰγύπτου. Εἰ ν οὐδεὶς ἐφάνη ἐπὶ τοσούτου ἀξιώματος οι τῶν μετ' αὐτὸν 98, πῶς οὐκ ἀληθῆς ὁ τοῦ προφήτου Ιερεμίου ο λόγος, ὅτι ι Ητιμώθη Ιεχονίας ὡς σκεῦος οὗ οὐκ ἔστι χρεία », καὶ ὁ Οτι ἀπερρίφη αὐτὸς καὶ τὸ σπέρμα αὐτοῦ – καθήμενος "' ἐπὶ θρόνου Δαυΐδ, ἄρχων ἐν τῷ Ἰούδα ; » Οὐδεὶς γὰρ φαίνετα: τῆς ἀξίας ταύτης καὶ τῆς δυναστείας * ἐπειλημμένος τῶν ἐξ αὐτοῦ '. Οὐ μέντοι ἐξέλιπεν ἡ Ἰούδα φυλή < ἕως οὗ ἦλθεν ᾧ ἀπέκειτο ὃς οὐδὲ αὐτὸς ἐκάθισεν ἐπὶ τοῦ σωματικοῦ θρόνου· μεταπεσούσης γὰρ τῆς Ἰουδαϊκῆς (531) βασιλείας ἐπὶ τὸν * τοῦ ᾿Ασκαλω νίτου Αντιπάτρου Ηρώδην, καὶ τοὺς ἐκείνου παῖδας, οἱ εἰς ἀρχὰς δ' κατενείμαντο τὴν Ἰουδαίαν, ἡγεμο νεύοντος μὲν Πιλάτου, τὸ ' σύμπαν τῆς Ῥωμαϊκής κράτος ἔχοντος Τιβερίου Καίσαρος. Ο 'Αλλά θρόνον Δαυίδ λέγει έφ' ἂν ὁ Κύριος ἐκάθισεν, τὴν ἀκαθαίε ρετον καὶ αἰώνιον " βασιλείαν· αὐτὸς γάρ ἐστι προσε δοκία ἐθνῶν, οὐχὶ τοῦ ἐλαχίστου μέρους τῆς οἰκου μένης. • Εσται γάρ, φησὶν 18, ἡ ῥίζα τοῦ Ἰεσσαὶ, καὶ ὁ ἀνιστάμενος ἄρχειν ἐθνῶν· ἐπ' αὐτῷ ἔθνη ἐλπιοῦσι 18. » Και « Τέθεικά σε εἰς διαθήκην γέ • νους, εἰς φῶς ἐθνῶν. » Και • Θήσομαι εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος τὸ σπέρμα αὐτοῦ καὶ τὸν θρόνον αὐτοῦ ὡς τὰς ἡμέρας τοῦ οὐρανοῦ. » Οὕτως οὖν καὶ βασιλεὺς διέμεινε, [εἰ] καὶ [μή] τὰ σκήπτρα της Ἰουδαίας παρέλαβε, καὶ βασιλεύς πάσης τῆς γῆς ἐστιν ὁ Θεὸς, καὶ ἡ εὐλογία τοῦ Ἰακὼβ ἐβεβαιώ- θη . . Καὶ ἐνευλογηθήσονται ἐν τῷ σπέρματι αύτ 10. τοῦ πᾶσαι αἱ φυλαὶ τῆς γῆς. » – Καὶ πάντα τὰ ἔθνη μακαριοῦσι τὸν Χριστόν. » (8) Ἵνα δὲ σαφέστε ρον γένηται πῶς ἱερατεία ἐμίγη τῇ βασιλείᾳ ", λέ- ω. καὶ πρ. Β. το τό δὲ ὑπέρ Ζ. και Σ. καὶ βασιλικήν σ' έστι Β τόν Β. τα μετά τοῦ θ. ο έως η δέ μέν Β. οι τοῦ Β. σε δὲ ἐκάθισεν ἐπί Β. κ τοῦ Β. σπέρμα Ιεχονίου θρό λ. τὸ β. ά. Β. νος θρόνον δηλονότι τό. π. δέ Β. " οι μέμνησαι Β. το πρόσχωρα - καὶ τὰ πορέ. Β. Β εἰ οὖν Β. οι τοσούτων ἀξιωμάτων αὐτοῦ ταῦτα Β. το Ιερ. Β— καθημένου σε ὅτι οὐκέτι καθιεῖται ἐπὶ Δ. ἐκ τοῦ σπέρματος Ιεχονίου οὐδείς Β. καὶ τῆς δ. ἐπ. ἐξ ἀ. Β. • τοῦ Β. ἐὰν ἔλθῃ τὰ ἀποκείμενα αὐτῷ ἐκαλέσθη Β. μ. λοιπὸν τῆς Β. • υἱόν Β. ἀρχῆς υπ. χρι • Σ. Δ. Β. οι καὶ αἰώνιον οι. Β. ἐλπ. τ. γάρ σε Β. εἰ χει, 6. * ἕως τὰς ἡ. τῶν ὁ. Οὗτος βασ. ἱεροῦ; Β. γῆς ὁ Β. ¹º κι ἡ ἱερατική φυλὴ ἐν τῇ βασιλική GEORGII HAMARTOLI principio enim usque ad transmigrationem regna- verunt filii David; Judæi cum Zorobabel Sala- thielque reversi populare imperium habuere, po- testatem deinde tenuere sacerdotes, quia regia sacerdotalisque tribus commistæ erant, inde domi- mus et rex et pontifex maximus fuit ad sacra Dei. Non defecit regia tribus usque ad adventum Christi, sed in throno David sedit semen Jechoniæ: per thronum intelligitur regia potestas integra. Hi- storia enim teste, David dominatus est in omni Judæa et Idumæa et Moabitarum regione et Syria usque ad Chorum, et longius usque ad Mesopota- miam et in utraque parte usque ad flumen Ægypti. Quoniam post Davidem nullus tantum habuit im- perium, recte sic loquitur Jeremias propheta : Nunquid vas fctile atque contritum vir iste Je. c chonias? » et « Quare abjectus est ipse et semen ejus : qui sedeat super solium David et potestatem habeat ultra in Juda. › Nullus revera illorum qui nati sunt ex illo tantam dignitatem potestatemque habuit. Non defecit tamen tribus Juda ‹ donec ve- niat qui mittendus est, qui ipse non sedit in throno materiali; venerat enim regia potestas in manus Herodis ex patre Ascalonite nati, et in ma- nus aliorum ejus qui Judæam in quatuor provin- cias distribuere sub imperio Pilati, cum omnem Romanam potestatem teneret Tiberius Cæsar. Propheta enim vocat thronum David in quo sedit Christus, imperium regium, quod nunquam aufe- relur, sed æternum erit : est enim ipse exspectatio gentium, sed omniam gentium, non vero solum exi- guæ partis terræ; unde ait Scriptura : « Erit radix Jesse, et qui stat in gubernium populorum, in ipsum gentes sperant. Et, «Dedite in fœdus populi, in lucem gentium : › et, ‹ Ponam in sæculum sæculi semen ejus et tnronum ejus sicut dies cœli. Sic rex mansit et accepit sceptrum Judææ, et Deus est rex totius terra, et benedictio Jacob comprobata est : « Bene- dicentur in semine tuo omnes gentes terræ. › Omnes enim gentes benedicunt Christum. Ut au- tem apertius videas quomodo mista sit regia tribus cum sacra, sic dicamn : Judas genuit Phares, Pha- res autem genuit Esron, Esron autem genuit Aram, Aram autem genuit Aminadab; Aminadab autem ge- nuit Naasson, Naasson autem genuit Salmon e Booz ; D Booz autem genuit Obed, Obed autem Jessai, Jes - sai genuit David regem. Cum igitur Naasson filius esset Aminabab, hujus sororem duxit pontifex maxi- mus Aaꞌon frater Moysis e tribu Levi. Et quoque sa- - Varia lectiones et notæ. cod. * cod. cod. - add. addl. add. B. adi. add. add. cod.) cod. om. Jer. xxi, 28-30. cod. omn. B. · add. Gen. xLix, 10. · add. add. B., Ced. 316,18-317,24. [sa. Ps. 1.xxxv, 29. cod. ut conjecit Combefis. pro Gen. xxvi, 14; xxxı, 14. 2º Ps. Lxxviii, 18. Cod. 317,8-24. add. B. • JK, 10. 152.

Α δὲ πατρικαὶ διαδοχαὶ τῶν ἡγεμονιῶν ἦσαν, ὥσπερ τὸ πρότερον ', ἀλλὰ τότε μὲν ἐξ ἀρχῆς ἐπὶ τῆς αἰχμαλωσίας διήγον οἱ ἀπόγονοι τοῦ Δαυΐδ. Επανε ελθόντες δὲ οἱ περὶ τὸν Ζοροβάβελ καὶ τὸν Σαλα θιήλ το δημοτικώτερον καθηγοῦντο τοῦ λαοῦ, τῆς ἀρχῆς λοιπὸν ἐπὶ τὴν ἱερωσύνην μεταπεσούσης, διὰ τὸ ἀναμιγῆναι τὴν ἱερατικὴν καὶ τὴν βασιλικήν φυλὴν, ὅθεν ὁ κύριος καὶ βασιλεύς οι καὶ ἀρχιερεύς εἰς τὰ πρὸς σε Θεόν. Καὶ οὐκ ἐξέλιπεν ἐν ἡ βασιλική φυλὴ μέχρι τῆς " Χριστοῦ παρουσίας, οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ καθῆκεν ἔτι ἐπὶ ω θρόνου Δαυΐδ τὸ σπέρ- μα τι Ιεχονίου- θρόνος "' γὰρ δηλονότι τὸ βασιλικόν ἀξίωμα λέγεται 48. πάντως γὰρ ο τῆς ἱστορίας μέμνησθε ο, ὅτι ὑπόφορος μὲν ἦν τῷ Δαυΐδ πᾶσα Ἰουδαία καὶ οι Ιδουμαία χώρα, καὶ ἡ Μωαβίτις, • Β καὶ τῆς Συρίας ὅσα τε πρὸς Χωρὸν σε καὶ πορρω τέρω μέχρι τῆς μέσης τῶν ποταμῶν, καὶ καθ᾿ ἔτε- ρον μέρος έως ποταμοῦ Αἰγύπτου. Εἰ ν οὐδεὶς ἐφάνη ἐπὶ τοσούτου ἀξιώματος οι τῶν μετ' αὐτὸν 98, πῶς οὐκ ἀληθῆς ὁ τοῦ προφήτου Ιερεμίου ο λόγος, ὅτι ι Ητιμώθη Ιεχονίας ὡς σκεῦος οὗ οὐκ ἔστι χρεία », καὶ ὁ Οτι ἀπερρίφη αὐτὸς καὶ τὸ σπέρμα αὐτοῦ – καθήμενος "' ἐπὶ θρόνου Δαυΐδ, ἄρχων ἐν τῷ Ἰούδα ; » Οὐδεὶς γὰρ φαίνετα: τῆς ἀξίας ταύτης καὶ τῆς δυναστείας * ἐπειλημμένος τῶν ἐξ αὐτοῦ '. Οὐ μέντοι ἐξέλιπεν ἡ Ἰούδα φυλή < ἕως οὗ ἦλθεν ᾧ ἀπέκειτο ὃς οὐδὲ αὐτὸς ἐκάθισεν ἐπὶ τοῦ σωματικοῦ θρόνου· μεταπεσούσης γὰρ τῆς Ἰουδαϊκῆς (531) βασιλείας ἐπὶ τὸν * τοῦ ᾿Ασκαλω νίτου Αντιπάτρου Ηρώδην, καὶ τοὺς ἐκείνου παῖδας, οἱ εἰς ἀρχὰς δ' κατενείμαντο τὴν Ἰουδαίαν, ἡγεμο νεύοντος μὲν Πιλάτου, τὸ ' σύμπαν τῆς Ῥωμαϊκής κράτος ἔχοντος Τιβερίου Καίσαρος. Ο 'Αλλά θρόνον Δαυίδ λέγει έφ' ἂν ὁ Κύριος ἐκάθισεν, τὴν ἀκαθαίε ρετον καὶ αἰώνιον " βασιλείαν· αὐτὸς γάρ ἐστι προσε δοκία ἐθνῶν, οὐχὶ τοῦ ἐλαχίστου μέρους τῆς οἰκου μένης. • Εσται γάρ, φησὶν 18, ἡ ῥίζα τοῦ Ἰεσσαὶ, καὶ ὁ ἀνιστάμενος ἄρχειν ἐθνῶν· ἐπ' αὐτῷ ἔθνη ἐλπιοῦσι 18. » Και « Τέθεικά σε εἰς διαθήκην γέ • νους, εἰς φῶς ἐθνῶν. » Και • Θήσομαι εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος τὸ σπέρμα αὐτοῦ καὶ τὸν θρόνον αὐτοῦ ὡς τὰς ἡμέρας τοῦ οὐρανοῦ. » Οὕτως οὖν καὶ βασιλεὺς διέμεινε, [εἰ] καὶ [μή] τὰ σκήπτρα της Ἰουδαίας παρέλαβε, καὶ βασιλεύς πάσης τῆς γῆς ἐστιν ὁ Θεὸς, καὶ ἡ εὐλογία τοῦ Ἰακὼβ ἐβεβαιώ- θη . . Καὶ ἐνευλογηθήσονται ἐν τῷ σπέρματι αύτ 10. τοῦ πᾶσαι αἱ φυλαὶ τῆς γῆς. » – Καὶ πάντα τὰ ἔθνη μακαριοῦσι τὸν Χριστόν. » (8) Ἵνα δὲ σαφέστε ρον γένηται πῶς ἱερατεία ἐμίγη τῇ βασιλείᾳ ", λέ- ω. καὶ πρ. Β. το τό δὲ ὑπέρ Ζ. και Σ. καὶ βασιλικήν σ' έστι Β τόν Β. τα μετά τοῦ θ. ο έως η δέ μέν Β. οι τοῦ Β. σε δὲ ἐκάθισεν ἐπί Β. κ τοῦ Β. σπέρμα Ιεχονίου θρό λ. τὸ β. ά. Β. νος θρόνον δηλονότι τό. π. δέ Β. " οι μέμνησαι Β. το πρόσχωρα - καὶ τὰ πορέ. Β. Β εἰ οὖν Β. οι τοσούτων ἀξιωμάτων αὐτοῦ ταῦτα Β. το Ιερ. Β— καθημένου σε ὅτι οὐκέτι καθιεῖται ἐπὶ Δ. ἐκ τοῦ σπέρματος Ιεχονίου οὐδείς Β. καὶ τῆς δ. ἐπ. ἐξ ἀ. Β. • τοῦ Β. ἐὰν ἔλθῃ τὰ ἀποκείμενα αὐτῷ ἐκαλέσθη Β. μ. λοιπὸν τῆς Β. • υἱόν Β. ἀρχῆς υπ. χρι • Σ. Δ. Β. οι καὶ αἰώνιον οι. Β. ἐλπ. τ. γάρ σε Β. εἰ χει, 6. * ἕως τὰς ἡ. τῶν ὁ. Οὗτος βασ. ἱεροῦ; Β. γῆς ὁ Β. ¹º κι ἡ ἱερατική φυλὴ ἐν τῇ βασιλική GEORGII HAMARTOLI principio enim usque ad transmigrationem regna- verunt filii David; Judæi cum Zorobabel Sala- thielque reversi populare imperium habuere, po- testatem deinde tenuere sacerdotes, quia regia sacerdotalisque tribus commistæ erant, inde domi- mus et rex et pontifex maximus fuit ad sacra Dei. Non defecit regia tribus usque ad adventum Christi, sed in throno David sedit semen Jechoniæ: per thronum intelligitur regia potestas integra. Hi- storia enim teste, David dominatus est in omni Judæa et Idumæa et Moabitarum regione et Syria usque ad Chorum, et longius usque ad Mesopota- miam et in utraque parte usque ad flumen Ægypti. Quoniam post Davidem nullus tantum habuit im- perium, recte sic loquitur Jeremias propheta : Nunquid vas fctile atque contritum vir iste Je. c chonias? » et « Quare abjectus est ipse et semen ejus : qui sedeat super solium David et potestatem habeat ultra in Juda. › Nullus revera illorum qui nati sunt ex illo tantam dignitatem potestatemque habuit. Non defecit tamen tribus Juda ‹ donec ve- niat qui mittendus est, qui ipse non sedit in throno materiali; venerat enim regia potestas in manus Herodis ex patre Ascalonite nati, et in ma- nus aliorum ejus qui Judæam in quatuor provin- cias distribuere sub imperio Pilati, cum omnem Romanam potestatem teneret Tiberius Cæsar. Propheta enim vocat thronum David in quo sedit Christus, imperium regium, quod nunquam aufe- relur, sed æternum erit : est enim ipse exspectatio gentium, sed omniam gentium, non vero solum exi- guæ partis terræ; unde ait Scriptura : « Erit radix Jesse, et qui stat in gubernium populorum, in ipsum gentes sperant. Et, «Dedite in fœdus populi, in lucem gentium : › et, ‹ Ponam in sæculum sæculi semen ejus et tnronum ejus sicut dies cœli. Sic rex mansit et accepit sceptrum Judææ, et Deus est rex totius terra, et benedictio Jacob comprobata est : « Bene- dicentur in semine tuo omnes gentes terræ. › Omnes enim gentes benedicunt Christum. Ut au- tem apertius videas quomodo mista sit regia tribus cum sacra, sic dicamn : Judas genuit Phares, Pha- res autem genuit Esron, Esron autem genuit Aram, Aram autem genuit Aminadab; Aminadab autem ge- nuit Naasson, Naasson autem genuit Salmon e Booz ; D Booz autem genuit Obed, Obed autem Jessai, Jes - sai genuit David regem. Cum igitur Naasson filius esset Aminabab, hujus sororem duxit pontifex maxi- mus Aaꞌon frater Moysis e tribu Levi. Et quoque sa- - Varia lectiones et notæ. cod. * cod. cod. - add. addl. add. B. adi. add. add. cod.) cod. om. Jer. xxi, 28-30. cod. omn. B. · add. Gen. xLix, 10. · add. add. B., Ced. 316,18-317,24. [sa. Ps. 1.xxxv, 29. cod. ut conjecit Combefis. pro Gen. xxvi, 14; xxxı, 14. 2º Ps. Lxxviii, 18. Cod. 317,8-24. add. B. • JK, 10. 152.

ξυμεν οὕτως· Ὁ μὲν Ἰούδας ἐγέννησε τὸν Φαρές, ὁ δὲ Φαρὲς Εσρώμ, [ὁ δὲ Ἐσρώμ] τὸν ᾿Αραμ, ὁ δὲ Αρὰμ τὸν ᾿Αμιναδάμ, ὁ δὲ ᾿Αμιναδὰμ τὸν Ναασσών, ὁ δὲ Ναασσὼν τὸν Σαλμών, ὁ δὲ Σαλμὼν τὸν Βοόζ, ὁ δὲ Βοὸς τὸν Ὠδὴδ, ὁ δὲ Ὠδὴδ τὸν Ἰεσσαί, ὁ δὲ Ἰεσσαὶ Δαυΐδ τὸν βασιλέα. Ἐπεὶ οὖν ὁ Ναασσών υἱὸς ἦν τοῦ ᾿Αμιναδάμ, τούτου τὴν ἀδελφὴν " γυα ναῖκα ἡγάγετο ὁ μέγας ἀρχιερεὺς ᾿Ααρών, ἀδελφὸς ὑπάρχων Μωυσέως ἐκ φυλῆς Λευί· καὶ μέντοι καὶ ὁ θεσπέσιος ἱεράρχης Ιωδαέ, φυλῆς] ὢν τῆς Λευϊτικῆς, ἠγάγετο γυναῖκα τὴν ἀδελφὴν Οχοζίου, φυλῆς οὖσαν τοῦ Ἰούδα. Καντεῦθεν λοιπὸν ἡ βασιλική φυλή συνεμίγη μετὰ τῆς Λευϊτικῆς . Μάλα γε εἰκότως ὁ Κύριος ἐκ Μαρίας, τῆς Παρθένου καὶ κατὰ σάρκα μητρὸς αὐτοῦ, γενεαλογούμενος, οὕτω βασιλεὺς καὶ ἱερεὺς εἰς τὰ πρὸς τὸν Θεὸν, ὡς ἔφην, ἀνθρώποις ἀναδέδεικται και προδήλως κηρύττεται βασιλεὺς αἰώνιος καὶ ἀδιάφθορος (και εκ ε τὴν γενεὰν αὐτ τοῦ, δηλαδὴ τὴν ἀκατάληπτον καὶ ὑπερούσιον καὶ ἄναρχον τῇ θεότητι, ο τίς διηγήσεται ; » ) 50.97 Εἶτα ἐβασίλευσε Ξέρξης, ο Δαρείου υἱὸς ὁ μέ γας, ἔτος ἐν καὶ μῆνας ζ'. (2) Μετὰ δὲ τοῦτον ἐβασίλευσε 'Αρταξέρξης ο Μακρόχειρ, ἔτη μ'. Είκο- στῷ δὲ ἔτει τῆς αὐτοῦ βασιλείας Νεεμίας ἀνελθὼν τὴν πόλιν Ἱερουσαλήμ ανίστησι, καθώς φησιν Εσδρας. (3) Εφ' οὗ Σοφοκλῆς, καὶ Ηράκλειτος, καὶ Διονύσιος, καὶ Εὐσέβιος, καὶ Θουκυδίδης, καὶ Εὐρι- πίδης, καὶ ᾿Αρίσταρχος, καὶ Ιπποκράτης ὁ Ιατρός, καὶ Παρμενίδης, καὶ Δημοσθένης ἐγνωρίζοντο, και Δημόκριτος ὁ ᾿Αβδηρίτης, καὶ Σωκράτης δ' Αθηναῖος ἄμφω φιλόσοφοι. Οὗτος δὲ ὁ σφαλήσας τοὺς νόμους τῶν Ελλήνων θανατοῦται, κώνιον πιὼν ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ. ΙΖ'. Βασιλεία ἑτέρου 'Αρταξέρξου. Μετὰ δὲ 'Αρταξέρξην ἐβασίλευσεν 'Αρταξέρξης α ἄλλος καὶ οἱ καθεξής έως Δαρείου 'Αρσάμου, ὃν ἀνεῖ- δεν ᾿Αλέξανδρος ὁ Μακεδών, καὶ τὴν Περσῶν βασι- λείαν καταλύσας καὶ πάσης τῆς γῆς κρατήσας, διαι ροῦνται τὴν βασιλείαν οἱ παῖδες (54) αὐτοῦ, ὡς καὶ πρόσθεν είρηται. ย * (2) Οἱ τοίνυν Περσών βασιλεῖς μετὰ Ναβουχο- δονόσωρ καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ εἰσιν οἶδε· Δαρεῖος Αστυάγης, ὁ καὶ 'Αρταξέρξης, εβασίλευσεν Στη ιζ', Κύρος λβ', Καμβύσης ς', Σμέρδιος ὁ μάτ γος β΄ 88, Δαρείος Υστάσπου ἔτη μβ', Ξέρξης, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, ἔτη κα' ", Αρτάβανος μήνας ζ', 'Αρταξέρξης δ Μακρόχειρ μα', 'Αρταξέρξης ο Β', ι', Σογδάνης (γ' 3, Δαρεῖος ὁ Νόθος έτη ιθ', 'Αρταξέρξης ὁ υἱὸς αὐτοῦ ὁ Μήμνων, ἔτη μ' — ἐπὶ τούτου κατελύθη ἡ βασι λεία τῶν Ῥωμαίων καὶ διῳκεῖτο ὑπὸ ὑπάτων ἕως Ιουλλίου - Αρταξέρξης, ὁ καὶ ἂχος, ἔτη κζ', "Αρσης Ωχου "' ἔτη δ', Δαρεῖος ὁ ᾿Αρσάμου ἔτη Γ' 18, ὃν ᾿Αλέξανδρος ἀνελών, ὡς ἔφην, καθεῖλε τὴν βασι λείαν Περσῶν, διαρκέσασαν έτεσιν αμζ' 40. (3) Εφ' - κι άδ. Ελισάβετ μετὰ τῇ Λευϊτικῇ οι βασιλεὺς αἰώνιος καὶ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ ἡ βασιλεία γὰρ αὐτοῦ βασιλεία αἰώνιος καὶ ἀδ. έτη κ. Αρτάβανος μήνα, ξ' 'Αρτας. μ. ζ'. Αρταξ. ὁ μ'. ἔτη μ'. (4737) βασιλεία 'Αλεξάνδρου ? (4795) τῶν υἱῶν ἔτος Οι μ'. ἔτη κ' 'Αρταβάνος μήνας ζ' Σογδιανὸς μῆνας ζ' βαρ Ρωμ. ὁ καὶ ὐχος, ἔτη κζ', Αρσιοχού β' Ναρσῆς ἔτη δ' ᾿Αρσιοχού έτη δ' ἔτη ις' ἂν καθελών τ' σε και CHRONICON. - LIB. I. A cer pontifex Joiada e tribu Levi duxit uxorem soro- rem Ochosia e tribu Juda, et exhine) tribus regia commista fuit cum tribu Levi. Recte igitur Domi- nus e Maria Virgine et secundum carnem matre natus, rex et pontifex, in sacra Dei, ut dixi, homini- bus ostenditur et prædicatur rex æternus et immor- alis. Generationem ejus ( incomprehensibilem ineffabilemque et Deo coæternam) quis enarrabit?») B XCVI. Regnum Artaxerxis Longimani. Deinde regnavit Xerxes Darii magnus filius uno anno et mensibus septem. Post illum regnavit Ar- taxerxes Longimanus annos quadraginta. Vicesimo anno regni ejus, Nehemias reversus urbem Jeru- salem reædificavit, ut ait Esdras. Sub ejusdem regno Sophocles, Heraclitus, Dionysius, et Eusebius, et Thucydides, Euripides, Aristarchus, Hippocrates me- dicus, Parmenides, et Demosthenes, et Democritus Abderita, et Socrates Atheniensis, ambo philosophi, innotescere cum gloria cœperunt; hic cum Græco- rum leges falsi arguisset, ad mortem est damnatus, eiculamque bibit in carcere. XCVII. Kegnum alterius Artaxerxis. Post Artaxerxem, de quo supra, regnavit alter Artaxerxes et postea alii usque ad Darium Arsa- mum, quem dejecit Alexander Macedo, qui destru- cto Persarum regno, omnis terræ politus est; et inter pueros ejus divisunt est regnum ejus, uti supra dictum est, Reges Persarum post Nabuchodonosor et fl- lios ejus hi sunt: Darius Astyages, Artaxerxes etiam dictus, regnavit decem et septem annis; Cyrus viginti duobus ; Cambyses sex; Smerdes ma- gus, duobus; Darius Hystaspis, quadraginta et duo” bus ; Xerxes filius ejus uno et viginti annis; Arla- banus septem mensibus; Artaxerxes Longimanus, quadraginta et uno; Artaxerxes Secundus annis de- cem: Sogdanes, tredecim; Darius Nothus, undevi- D giuti annis ; Artaxerxes Memno, filius ejus, quadra- ginta. Quo regnante desiit regia potestas apud Ro- manos et respublica a consulibus administrata est usque ad Juliumi; Artaxerxes Ochus regnavit septem et viginti annos ; Arses Ochi filius, quatuor; Darius Varia lectiones et not. j4 cod. cod. coll. Isa. Lill, 8. 26.37 (4716) Ced. 244,12-253,4, sed Eus. : Ged. 253,5-20. Deest rubrica in codice ; Ced. 256,19-24. Ced. 251,18: 252,7; 256, 19. cod. ss fra secunda manu cod. sa' coll. a sec. m. priori erasa, sed Eusebius II, 209, Lco 47,17 et Ged. Lus. Sync. cod. cod. Ced. Eus. xs' Leo. - Cei. - Leo, Eus. x8 cod. Eus. " secunda manu; Ced. Leo, Eus. ' - 15. Βασιλεία 'Αρταξέρξου τοῦ Μακρόχειρος.

ξυμεν οὕτως· Ὁ μὲν Ἰούδας ἐγέννησε τὸν Φαρές, ὁ δὲ Φαρὲς Εσρώμ, [ὁ δὲ Ἐσρώμ] τὸν ᾿Αραμ, ὁ δὲ Αρὰμ τὸν ᾿Αμιναδάμ, ὁ δὲ ᾿Αμιναδὰμ τὸν Ναασσών, ὁ δὲ Ναασσὼν τὸν Σαλμών, ὁ δὲ Σαλμὼν τὸν Βοόζ, ὁ δὲ Βοὸς τὸν Ὠδὴδ, ὁ δὲ Ὠδὴδ τὸν Ἰεσσαί, ὁ δὲ Ἰεσσαὶ Δαυΐδ τὸν βασιλέα. Ἐπεὶ οὖν ὁ Ναασσών υἱὸς ἦν τοῦ ᾿Αμιναδάμ, τούτου τὴν ἀδελφὴν " γυα ναῖκα ἡγάγετο ὁ μέγας ἀρχιερεὺς ᾿Ααρών, ἀδελφὸς ὑπάρχων Μωυσέως ἐκ φυλῆς Λευί· καὶ μέντοι καὶ ὁ θεσπέσιος ἱεράρχης Ιωδαέ, φυλῆς] ὢν τῆς Λευϊτικῆς, ἠγάγετο γυναῖκα τὴν ἀδελφὴν Οχοζίου, φυλῆς οὖσαν τοῦ Ἰούδα. Καντεῦθεν λοιπὸν ἡ βασιλική φυλή συνεμίγη μετὰ τῆς Λευϊτικῆς . Μάλα γε εἰκότως ὁ Κύριος ἐκ Μαρίας, τῆς Παρθένου καὶ κατὰ σάρκα μητρὸς αὐτοῦ, γενεαλογούμενος, οὕτω βασιλεὺς καὶ ἱερεὺς εἰς τὰ πρὸς τὸν Θεὸν, ὡς ἔφην, ἀνθρώποις ἀναδέδεικται και προδήλως κηρύττεται βασιλεὺς αἰώνιος καὶ ἀδιάφθορος (και εκ ε τὴν γενεὰν αὐτ τοῦ, δηλαδὴ τὴν ἀκατάληπτον καὶ ὑπερούσιον καὶ ἄναρχον τῇ θεότητι, ο τίς διηγήσεται ; » ) 50.97 Εἶτα ἐβασίλευσε Ξέρξης, ο Δαρείου υἱὸς ὁ μέ γας, ἔτος ἐν καὶ μῆνας ζ'. (2) Μετὰ δὲ τοῦτον ἐβασίλευσε 'Αρταξέρξης ο Μακρόχειρ, ἔτη μ'. Είκο- στῷ δὲ ἔτει τῆς αὐτοῦ βασιλείας Νεεμίας ἀνελθὼν τὴν πόλιν Ἱερουσαλήμ ανίστησι, καθώς φησιν Εσδρας. (3) Εφ' οὗ Σοφοκλῆς, καὶ Ηράκλειτος, καὶ Διονύσιος, καὶ Εὐσέβιος, καὶ Θουκυδίδης, καὶ Εὐρι- πίδης, καὶ ᾿Αρίσταρχος, καὶ Ιπποκράτης ὁ Ιατρός, καὶ Παρμενίδης, καὶ Δημοσθένης ἐγνωρίζοντο, και Δημόκριτος ὁ ᾿Αβδηρίτης, καὶ Σωκράτης δ' Αθηναῖος ἄμφω φιλόσοφοι. Οὗτος δὲ ὁ σφαλήσας τοὺς νόμους τῶν Ελλήνων θανατοῦται, κώνιον πιὼν ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ. ΙΖ'. Βασιλεία ἑτέρου 'Αρταξέρξου. Μετὰ δὲ 'Αρταξέρξην ἐβασίλευσεν 'Αρταξέρξης α ἄλλος καὶ οἱ καθεξής έως Δαρείου 'Αρσάμου, ὃν ἀνεῖ- δεν ᾿Αλέξανδρος ὁ Μακεδών, καὶ τὴν Περσῶν βασι- λείαν καταλύσας καὶ πάσης τῆς γῆς κρατήσας, διαι ροῦνται τὴν βασιλείαν οἱ παῖδες (54) αὐτοῦ, ὡς καὶ πρόσθεν είρηται. ย * (2) Οἱ τοίνυν Περσών βασιλεῖς μετὰ Ναβουχο- δονόσωρ καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ εἰσιν οἶδε· Δαρεῖος Αστυάγης, ὁ καὶ 'Αρταξέρξης, εβασίλευσεν Στη ιζ', Κύρος λβ', Καμβύσης ς', Σμέρδιος ὁ μάτ γος β΄ 88, Δαρείος Υστάσπου ἔτη μβ', Ξέρξης, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, ἔτη κα' ", Αρτάβανος μήνας ζ', 'Αρταξέρξης δ Μακρόχειρ μα', 'Αρταξέρξης ο Β', ι', Σογδάνης (γ' 3, Δαρεῖος ὁ Νόθος έτη ιθ', 'Αρταξέρξης ὁ υἱὸς αὐτοῦ ὁ Μήμνων, ἔτη μ' — ἐπὶ τούτου κατελύθη ἡ βασι λεία τῶν Ῥωμαίων καὶ διῳκεῖτο ὑπὸ ὑπάτων ἕως Ιουλλίου - Αρταξέρξης, ὁ καὶ ἂχος, ἔτη κζ', "Αρσης Ωχου "' ἔτη δ', Δαρεῖος ὁ ᾿Αρσάμου ἔτη Γ' 18, ὃν ᾿Αλέξανδρος ἀνελών, ὡς ἔφην, καθεῖλε τὴν βασι λείαν Περσῶν, διαρκέσασαν έτεσιν αμζ' 40. (3) Εφ' - κι άδ. Ελισάβετ μετὰ τῇ Λευϊτικῇ οι βασιλεὺς αἰώνιος καὶ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ ἡ βασιλεία γὰρ αὐτοῦ βασιλεία αἰώνιος καὶ ἀδ. έτη κ. Αρτάβανος μήνα, ξ' 'Αρτας. μ. ζ'. Αρταξ. ὁ μ'. ἔτη μ'. (4737) βασιλεία 'Αλεξάνδρου ? (4795) τῶν υἱῶν ἔτος Οι μ'. ἔτη κ' 'Αρταβάνος μήνας ζ' Σογδιανὸς μῆνας ζ' βαρ Ρωμ. ὁ καὶ ὐχος, ἔτη κζ', Αρσιοχού β' Ναρσῆς ἔτη δ' ᾿Αρσιοχού έτη δ' ἔτη ις' ἂν καθελών τ' σε και CHRONICON. - LIB. I. A cer pontifex Joiada e tribu Levi duxit uxorem soro- rem Ochosia e tribu Juda, et exhine) tribus regia commista fuit cum tribu Levi. Recte igitur Domi- nus e Maria Virgine et secundum carnem matre natus, rex et pontifex, in sacra Dei, ut dixi, homini- bus ostenditur et prædicatur rex æternus et immor- alis. Generationem ejus ( incomprehensibilem ineffabilemque et Deo coæternam) quis enarrabit?») B XCVI. Regnum Artaxerxis Longimani. Deinde regnavit Xerxes Darii magnus filius uno anno et mensibus septem. Post illum regnavit Ar- taxerxes Longimanus annos quadraginta. Vicesimo anno regni ejus, Nehemias reversus urbem Jeru- salem reædificavit, ut ait Esdras. Sub ejusdem regno Sophocles, Heraclitus, Dionysius, et Eusebius, et Thucydides, Euripides, Aristarchus, Hippocrates me- dicus, Parmenides, et Demosthenes, et Democritus Abderita, et Socrates Atheniensis, ambo philosophi, innotescere cum gloria cœperunt; hic cum Græco- rum leges falsi arguisset, ad mortem est damnatus, eiculamque bibit in carcere. XCVII. Kegnum alterius Artaxerxis. Post Artaxerxem, de quo supra, regnavit alter Artaxerxes et postea alii usque ad Darium Arsa- mum, quem dejecit Alexander Macedo, qui destru- cto Persarum regno, omnis terræ politus est; et inter pueros ejus divisunt est regnum ejus, uti supra dictum est, Reges Persarum post Nabuchodonosor et fl- lios ejus hi sunt: Darius Astyages, Artaxerxes etiam dictus, regnavit decem et septem annis; Cyrus viginti duobus ; Cambyses sex; Smerdes ma- gus, duobus; Darius Hystaspis, quadraginta et duo” bus ; Xerxes filius ejus uno et viginti annis; Arla- banus septem mensibus; Artaxerxes Longimanus, quadraginta et uno; Artaxerxes Secundus annis de- cem: Sogdanes, tredecim; Darius Nothus, undevi- D giuti annis ; Artaxerxes Memno, filius ejus, quadra- ginta. Quo regnante desiit regia potestas apud Ro- manos et respublica a consulibus administrata est usque ad Juliumi; Artaxerxes Ochus regnavit septem et viginti annos ; Arses Ochi filius, quatuor; Darius Varia lectiones et not. j4 cod. cod. coll. Isa. Lill, 8. 26.37 (4716) Ced. 244,12-253,4, sed Eus. : Ged. 253,5-20. Deest rubrica in codice ; Ced. 256,19-24. Ced. 251,18: 252,7; 256, 19. cod. ss fra secunda manu cod. sa' coll. a sec. m. priori erasa, sed Eusebius II, 209, Lco 47,17 et Ged. Lus. Sync. cod. cod. Ced. Eus. xs' Leo. - Cei. - Leo, Eus. x8 cod. Eus. " secunda manu; Ced. Leo, Eus. ' - 15. Βασιλεία 'Αρταξέρξου τοῦ Μακρόχειρος.

ξυμεν οὕτως· Ὁ μὲν Ἰούδας ἐγέννησε τὸν Φαρές, ὁ δὲ Φαρὲς Εσρώμ, [ὁ δὲ Ἐσρώμ] τὸν ᾿Αραμ, ὁ δὲ Αρὰμ τὸν ᾿Αμιναδάμ, ὁ δὲ ᾿Αμιναδὰμ τὸν Ναασσών, ὁ δὲ Ναασσὼν τὸν Σαλμών, ὁ δὲ Σαλμὼν τὸν Βοόζ, ὁ δὲ Βοὸς τὸν Ὠδὴδ, ὁ δὲ Ὠδὴδ τὸν Ἰεσσαί, ὁ δὲ Ἰεσσαὶ Δαυΐδ τὸν βασιλέα. Ἐπεὶ οὖν ὁ Ναασσών υἱὸς ἦν τοῦ ᾿Αμιναδάμ, τούτου τὴν ἀδελφὴν " γυα ναῖκα ἡγάγετο ὁ μέγας ἀρχιερεὺς ᾿Ααρών, ἀδελφὸς ὑπάρχων Μωυσέως ἐκ φυλῆς Λευί· καὶ μέντοι καὶ ὁ θεσπέσιος ἱεράρχης Ιωδαέ, φυλῆς] ὢν τῆς Λευϊτικῆς, ἠγάγετο γυναῖκα τὴν ἀδελφὴν Οχοζίου, φυλῆς οὖσαν τοῦ Ἰούδα. Καντεῦθεν λοιπὸν ἡ βασιλική φυλή συνεμίγη μετὰ τῆς Λευϊτικῆς . Μάλα γε εἰκότως ὁ Κύριος ἐκ Μαρίας, τῆς Παρθένου καὶ κατὰ σάρκα μητρὸς αὐτοῦ, γενεαλογούμενος, οὕτω βασιλεὺς καὶ ἱερεὺς εἰς τὰ πρὸς τὸν Θεὸν, ὡς ἔφην, ἀνθρώποις ἀναδέδεικται και προδήλως κηρύττεται βασιλεὺς αἰώνιος καὶ ἀδιάφθορος (και εκ ε τὴν γενεὰν αὐτ τοῦ, δηλαδὴ τὴν ἀκατάληπτον καὶ ὑπερούσιον καὶ ἄναρχον τῇ θεότητι, ο τίς διηγήσεται ; » ) 50.97 Εἶτα ἐβασίλευσε Ξέρξης, ο Δαρείου υἱὸς ὁ μέ γας, ἔτος ἐν καὶ μῆνας ζ'. (2) Μετὰ δὲ τοῦτον ἐβασίλευσε 'Αρταξέρξης ο Μακρόχειρ, ἔτη μ'. Είκο- στῷ δὲ ἔτει τῆς αὐτοῦ βασιλείας Νεεμίας ἀνελθὼν τὴν πόλιν Ἱερουσαλήμ ανίστησι, καθώς φησιν Εσδρας. (3) Εφ' οὗ Σοφοκλῆς, καὶ Ηράκλειτος, καὶ Διονύσιος, καὶ Εὐσέβιος, καὶ Θουκυδίδης, καὶ Εὐρι- πίδης, καὶ ᾿Αρίσταρχος, καὶ Ιπποκράτης ὁ Ιατρός, καὶ Παρμενίδης, καὶ Δημοσθένης ἐγνωρίζοντο, και Δημόκριτος ὁ ᾿Αβδηρίτης, καὶ Σωκράτης δ' Αθηναῖος ἄμφω φιλόσοφοι. Οὗτος δὲ ὁ σφαλήσας τοὺς νόμους τῶν Ελλήνων θανατοῦται, κώνιον πιὼν ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ. ΙΖ'. Βασιλεία ἑτέρου 'Αρταξέρξου. Μετὰ δὲ 'Αρταξέρξην ἐβασίλευσεν 'Αρταξέρξης α ἄλλος καὶ οἱ καθεξής έως Δαρείου 'Αρσάμου, ὃν ἀνεῖ- δεν ᾿Αλέξανδρος ὁ Μακεδών, καὶ τὴν Περσῶν βασι- λείαν καταλύσας καὶ πάσης τῆς γῆς κρατήσας, διαι ροῦνται τὴν βασιλείαν οἱ παῖδες (54) αὐτοῦ, ὡς καὶ πρόσθεν είρηται. ย * (2) Οἱ τοίνυν Περσών βασιλεῖς μετὰ Ναβουχο- δονόσωρ καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ εἰσιν οἶδε· Δαρεῖος Αστυάγης, ὁ καὶ 'Αρταξέρξης, εβασίλευσεν Στη ιζ', Κύρος λβ', Καμβύσης ς', Σμέρδιος ὁ μάτ γος β΄ 88, Δαρείος Υστάσπου ἔτη μβ', Ξέρξης, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, ἔτη κα' ", Αρτάβανος μήνας ζ', 'Αρταξέρξης δ Μακρόχειρ μα', 'Αρταξέρξης ο Β', ι', Σογδάνης (γ' 3, Δαρεῖος ὁ Νόθος έτη ιθ', 'Αρταξέρξης ὁ υἱὸς αὐτοῦ ὁ Μήμνων, ἔτη μ' — ἐπὶ τούτου κατελύθη ἡ βασι λεία τῶν Ῥωμαίων καὶ διῳκεῖτο ὑπὸ ὑπάτων ἕως Ιουλλίου - Αρταξέρξης, ὁ καὶ ἂχος, ἔτη κζ', "Αρσης Ωχου "' ἔτη δ', Δαρεῖος ὁ ᾿Αρσάμου ἔτη Γ' 18, ὃν ᾿Αλέξανδρος ἀνελών, ὡς ἔφην, καθεῖλε τὴν βασι λείαν Περσῶν, διαρκέσασαν έτεσιν αμζ' 40. (3) Εφ' - κι άδ. Ελισάβετ μετὰ τῇ Λευϊτικῇ οι βασιλεὺς αἰώνιος καὶ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ ἡ βασιλεία γὰρ αὐτοῦ βασιλεία αἰώνιος καὶ ἀδ. έτη κ. Αρτάβανος μήνα, ξ' 'Αρτας. μ. ζ'. Αρταξ. ὁ μ'. ἔτη μ'. (4737) βασιλεία 'Αλεξάνδρου ? (4795) τῶν υἱῶν ἔτος Οι μ'. ἔτη κ' 'Αρταβάνος μήνας ζ' Σογδιανὸς μῆνας ζ' βαρ Ρωμ. ὁ καὶ ὐχος, ἔτη κζ', Αρσιοχού β' Ναρσῆς ἔτη δ' ᾿Αρσιοχού έτη δ' ἔτη ις' ἂν καθελών τ' σε και CHRONICON. - LIB. I. A cer pontifex Joiada e tribu Levi duxit uxorem soro- rem Ochosia e tribu Juda, et exhine) tribus regia commista fuit cum tribu Levi. Recte igitur Domi- nus e Maria Virgine et secundum carnem matre natus, rex et pontifex, in sacra Dei, ut dixi, homini- bus ostenditur et prædicatur rex æternus et immor- alis. Generationem ejus ( incomprehensibilem ineffabilemque et Deo coæternam) quis enarrabit?») B XCVI. Regnum Artaxerxis Longimani. Deinde regnavit Xerxes Darii magnus filius uno anno et mensibus septem. Post illum regnavit Ar- taxerxes Longimanus annos quadraginta. Vicesimo anno regni ejus, Nehemias reversus urbem Jeru- salem reædificavit, ut ait Esdras. Sub ejusdem regno Sophocles, Heraclitus, Dionysius, et Eusebius, et Thucydides, Euripides, Aristarchus, Hippocrates me- dicus, Parmenides, et Demosthenes, et Democritus Abderita, et Socrates Atheniensis, ambo philosophi, innotescere cum gloria cœperunt; hic cum Græco- rum leges falsi arguisset, ad mortem est damnatus, eiculamque bibit in carcere. XCVII. Kegnum alterius Artaxerxis. Post Artaxerxem, de quo supra, regnavit alter Artaxerxes et postea alii usque ad Darium Arsa- mum, quem dejecit Alexander Macedo, qui destru- cto Persarum regno, omnis terræ politus est; et inter pueros ejus divisunt est regnum ejus, uti supra dictum est, Reges Persarum post Nabuchodonosor et fl- lios ejus hi sunt: Darius Astyages, Artaxerxes etiam dictus, regnavit decem et septem annis; Cyrus viginti duobus ; Cambyses sex; Smerdes ma- gus, duobus; Darius Hystaspis, quadraginta et duo” bus ; Xerxes filius ejus uno et viginti annis; Arla- banus septem mensibus; Artaxerxes Longimanus, quadraginta et uno; Artaxerxes Secundus annis de- cem: Sogdanes, tredecim; Darius Nothus, undevi- D giuti annis ; Artaxerxes Memno, filius ejus, quadra- ginta. Quo regnante desiit regia potestas apud Ro- manos et respublica a consulibus administrata est usque ad Juliumi; Artaxerxes Ochus regnavit septem et viginti annos ; Arses Ochi filius, quatuor; Darius Varia lectiones et not. j4 cod. cod. coll. Isa. Lill, 8. 26.37 (4716) Ced. 244,12-253,4, sed Eus. : Ged. 253,5-20. Deest rubrica in codice ; Ced. 256,19-24. Ced. 251,18: 252,7; 256, 19. cod. ss fra secunda manu cod. sa' coll. a sec. m. priori erasa, sed Eusebius II, 209, Lco 47,17 et Ged. Lus. Sync. cod. cod. Ced. Eus. xs' Leo. - Cei. - Leo, Eus. x8 cod. Eus. " secunda manu; Ced. Leo, Eus. ' - 15. Βασιλεία 'Αρταξέρξου τοῦ Μακρόχειρος.

πρόσωπον τῆς βασιλείας χωρούσης, κρατῆσαι τῆς Δ Αἰγύπτου προσώρμησεν, ὅπως μίαν βασιλείαν ποιῇ 8, τήν τε Αντιόχειαν καὶ τὴν Αἴγυπτον 68. (2) Καὶ δὴ καταλαβὼν τὴν Αἴγυπτον ἐν ὄχλῳ βαρεῖ, καὶ κι ἄρ- μασι, καὶ ἐλέφασι, καὶ στόλῳ μεγάλῳ, συνάπτει μάχην πρὸς Πτολεμαῖον, βασιλέα Αἰγύπτου, και, τρέψας τε αὐτὸν, κατεκράτησε τὰς Αἰγύπτου πόλεις καὶ πάσας ἐσχύλευσε. " Τῆς δὲ ἁγίας πόλεως κατοικουμένης μετά πάτης εἰρήνης, διὰ τὴν τοῦ ἀρχιερέως 'υνίου μισοπο νηρίαν τε καὶ εὐσέβειαν, ότι συνέβη καθ' ὅλην τ8 τὴν πόλιν σχεδὸν ἐφ' ἡμέραις μ' φαίνεσθαι διὰ τοῦ αέρος 5ο ἱππεῖς τρέχοντας ἐν ὅπλοις ", (καὶ) διαχρύ- σους στολὰς ἔχοντας, καὶ προσβολὰς (ἐξ) ἑκατέρων Β γινομένας, καὶ ὅπλων κινήσεις, καὶ χρυσέων κόσμων ἐκλάμψεις, παντοίοις εἴδεσιν ἀμφιάσεων τεθωρακι σμένους· διὸ πάντες ἠξίουν ἐπ' ἀγαθῷ γενέσθαι τὴν ἐπιφάνειαν, ο ἥτις καὶ προεδήλου τὴν πονηρὰν ἔφο- δεν 'Αντιόχου. (2) Τέλος δὲ οι αναζεύξας μετὰ ν! της πολλῆς καὶ τεθηριωμένος τὴν ψυχὴν (ἐξ ἄκρας ἀπονοίας τε καὶ ἀλαζονείας) παρέλαβε τὴν πόλιν δορυάλωτον. Εἶτα προστάξας « τοὺς στρατιώτας ἀφειδῶς τύπτειν ω τοὺς παρατυγχάνοντας, ἀνῃρέ- θησαν μυριάδες την ". Κατατολμήσας οὖν καὶ εἰς τὸν ἁγιασμὸν τι εἰσελθὼν ἐν ὑπερηφανίᾳ πολλῇ, καὶ στήσας βωμὸν καὶ το «είδωλον, βδέλυγμα ἐρημώσεως, καὶ τὸν ναὸν μιάνας δι' ἀκαθάρτων θυσιῶν, ἱερὸν Διὸς Ολυμπίου προσηγόρευσεν 47. σε • Ρ. Περὶ Ελεάζαρ καὶ τῶν ἢ παίδων των Μακ καβαίων καὶ τῆς αὐτῶν μητρός 48. Ουτος ἐφ' ὑψηλοῦ τόπου καθίσας (τῶν στρατευ μάτων αὐτῷ παρεστηκότων κύκλοθεν ἐνόπλων) ἐκέ λευσε τοῖς δορυφόροις ἕνα ἕκαστον Ἑβραῖον ἐπισπά σθαι καὶ κρεῶν χοιρείων καὶ εἰδωλοθύτων ἀναγκάζειν ἀπογεύεσθαι· εἰ δέ τινες μὴ θέλοιον (μιαροφαγῆσαι), τούτους (τροχισθέντας) τ ἀναιρεῖσθαι. " (2) Πολλών δὲ συναρπασθέντων, ἐξ ὧν « Ελεάζαρ τις, τῶν πρω τευόντων Γραμματέων, ἀνὴρ ἤδη προβεβηκώς την ἡλικίαν, ἠναγκάζετο μιαροφαγῆσαι. Ὁ δὲ τὸν μετ' εὐκλείας θάνατον μᾶλλον ἢ τὸν κατὰ τοῦ μύ- σους βίον ἀναδεξάμενος, αυθαιρέτως πρὸς τύμπανον ήγετο τι . καὶ οὕτως μετὰ πολλῶν πρῶτον αἰκι σμῶν καὶ μαστίγων ὑπαλλάξας τὸν βίον, οὐ μόνον τοῖς νέοις, ἀλλὰ καὶ τοῖς προβεβηκόσι τὸν ἑαυτοῦ θάνατον ὑπόδειγμα γενναιότητος, μνημόσυνον ἀρετῆς κατέλιπε τ8 ταῦτα. * (3) Μεθ' δν καὶ ἄλλοι τινὲς ζ' ἀδελφοὶ σὺν τῇ μητρὶ ἑαυτῶν διαφόρως το βασανισθέντες τὸν τοῦ Αγρια Σε ἐβουλήθη μ. β. ποιῆσαι σε καὶ δὴ τὴν 'Α. κ. σε ἐν σ. πόλεμον το 'Α. δν καὶ τρ. σε καθ' ἐν Αἰγύπτῳ ὅλην το δι' αὐτοῦ μέρος το ενόπλους Αν. γὰρ μ. ν. τι προστάξαντος σε κόπτειν σε η' μ. χιλιάδες απ' ἁγίασμα προσαγορεύσας καὶ ἐφ' τὰ κατὰ τῶν Μ. 25; προσηγ. μετὰ μητρός διαρ. βας. τὸν τοῦ ἀπ. ἀν. Το πρότερον μ. στ. ἐνδόξως ἀν. τυμπανισθέντας ? το γ. καὶ ἀ. κατ. γάρ CHRONICON. - LIB. II. Egyptum sibi ditione eam subjiciendi causa in- C D vasit, ut unum imperium ex Antiochia et Ægypto componeret. Ægyptum igitur magnis cum copiis, curribus, elephantis peditibusque innumeris et ma- gna classe invasit pugnamque adversus Ptolemæum regem Ægypti committit; quo devicto fugatoque, potitus est et cunctas urbes vastavit. XCIX. De secundo excidio Jerusalem. Postquam urbs sancta multa pace gavisa esset propter odium mali et pietatem Oniæ sacerdotum principis, contigit per universara Jerosolymia- rum civitatem videri diebus quadraginta per aera equites discurrentes, auratas stolas habentos et hastis quasi cohortes armatos, et scutorum motus, et aureorum armorum splendorem, omnisque gene- ris loricaruin. Quapropter omnes rogabant in bonum monstra converti. » Quæ omnia miseram Antiochi invasionem præmonstrabant. Postremo, multis ex- sultans victoriis, animo iratus ob superbiam ja- clantiamque civitatem expugnavit. Deinde jussit militibus interficere, nec parcere occursantibus. Erant autem octodecim millia interfecti. Ausus est etiam intrare templum magna cum superbia et posuit altare et simulacrum • abominationem de- solationis, › templumque impuris sacrificiis pollus tum Jovi Olympio sacravit. C. De Eleazaro septemque pueris Machabæis et corum matre. Rex excelso in loco sedens (circumstantibus ar- matis militibus) jussit lancea armatos custodes. comprehendere unumquemque llebræorum et co- gere ad carnem porcinam idolis oblatam man- ducandam, et si qui impura bæc edere nega. rent, hos rotæ supplicio interficere. Multi sunt comprehensi, quos inter erat Eleazarus unus de primoribus scribarum, vir etate provectus.... com- pellebatur carnem porcinam manducare. Sed ille gloriosam mortem magis quam odibilem vitam complectens, læto animo ad supplicium processit. Et quidem post multos cruciatus plagasque vita. discessit, non solum juvenibus, sed et universa genti memoriam mortis suæ ad exemplum fortitu- dinis et virtutis derelinquens. Post illum quidam alii septem fratres cum. matre sua, variis affecti suppliciis, martyril pariter Varia lectiones el notæ. Ced. Cell. 283,15-17 add. Gedl. 26. Ce 1. Ced. II Macc. v, 4. Ged.. BR (5034) Ced. 285,18 286.2. cod. II Macc. codex. Ced. !!! Mac. v, 11-15, Ced. 986.2-7. Ced. Cel. Macc. v, 14, Ged. Ced. Macc. 1, 51. Ced. 286,8-10. Hæc rubrica in codice de- " -- est, sed legitur ad § : Macc. vi, 18-31. Cert. Ced. 286,18. Ced. Ged. Th Cod. 286,11-17, Ced. add. cod. II Macc. VII, 13. Περὶ τῆς β' ἁλώσεως τῆς Ιερουσαλήμ.

πρόσωπον τῆς βασιλείας χωρούσης, κρατῆσαι τῆς Δ Αἰγύπτου προσώρμησεν, ὅπως μίαν βασιλείαν ποιῇ 8, τήν τε Αντιόχειαν καὶ τὴν Αἴγυπτον 68. (2) Καὶ δὴ καταλαβὼν τὴν Αἴγυπτον ἐν ὄχλῳ βαρεῖ, καὶ κι ἄρ- μασι, καὶ ἐλέφασι, καὶ στόλῳ μεγάλῳ, συνάπτει μάχην πρὸς Πτολεμαῖον, βασιλέα Αἰγύπτου, και, τρέψας τε αὐτὸν, κατεκράτησε τὰς Αἰγύπτου πόλεις καὶ πάσας ἐσχύλευσε. " Τῆς δὲ ἁγίας πόλεως κατοικουμένης μετά πάτης εἰρήνης, διὰ τὴν τοῦ ἀρχιερέως 'υνίου μισοπο νηρίαν τε καὶ εὐσέβειαν, ότι συνέβη καθ' ὅλην τ8 τὴν πόλιν σχεδὸν ἐφ' ἡμέραις μ' φαίνεσθαι διὰ τοῦ αέρος 5ο ἱππεῖς τρέχοντας ἐν ὅπλοις ", (καὶ) διαχρύ- σους στολὰς ἔχοντας, καὶ προσβολὰς (ἐξ) ἑκατέρων Β γινομένας, καὶ ὅπλων κινήσεις, καὶ χρυσέων κόσμων ἐκλάμψεις, παντοίοις εἴδεσιν ἀμφιάσεων τεθωρακι σμένους· διὸ πάντες ἠξίουν ἐπ' ἀγαθῷ γενέσθαι τὴν ἐπιφάνειαν, ο ἥτις καὶ προεδήλου τὴν πονηρὰν ἔφο- δεν 'Αντιόχου. (2) Τέλος δὲ οι αναζεύξας μετὰ ν! της πολλῆς καὶ τεθηριωμένος τὴν ψυχὴν (ἐξ ἄκρας ἀπονοίας τε καὶ ἀλαζονείας) παρέλαβε τὴν πόλιν δορυάλωτον. Εἶτα προστάξας « τοὺς στρατιώτας ἀφειδῶς τύπτειν ω τοὺς παρατυγχάνοντας, ἀνῃρέ- θησαν μυριάδες την ". Κατατολμήσας οὖν καὶ εἰς τὸν ἁγιασμὸν τι εἰσελθὼν ἐν ὑπερηφανίᾳ πολλῇ, καὶ στήσας βωμὸν καὶ το «είδωλον, βδέλυγμα ἐρημώσεως, καὶ τὸν ναὸν μιάνας δι' ἀκαθάρτων θυσιῶν, ἱερὸν Διὸς Ολυμπίου προσηγόρευσεν 47. σε • Ρ. Περὶ Ελεάζαρ καὶ τῶν ἢ παίδων των Μακ καβαίων καὶ τῆς αὐτῶν μητρός 48. Ουτος ἐφ' ὑψηλοῦ τόπου καθίσας (τῶν στρατευ μάτων αὐτῷ παρεστηκότων κύκλοθεν ἐνόπλων) ἐκέ λευσε τοῖς δορυφόροις ἕνα ἕκαστον Ἑβραῖον ἐπισπά σθαι καὶ κρεῶν χοιρείων καὶ εἰδωλοθύτων ἀναγκάζειν ἀπογεύεσθαι· εἰ δέ τινες μὴ θέλοιον (μιαροφαγῆσαι), τούτους (τροχισθέντας) τ ἀναιρεῖσθαι. " (2) Πολλών δὲ συναρπασθέντων, ἐξ ὧν « Ελεάζαρ τις, τῶν πρω τευόντων Γραμματέων, ἀνὴρ ἤδη προβεβηκώς την ἡλικίαν, ἠναγκάζετο μιαροφαγῆσαι. Ὁ δὲ τὸν μετ' εὐκλείας θάνατον μᾶλλον ἢ τὸν κατὰ τοῦ μύ- σους βίον ἀναδεξάμενος, αυθαιρέτως πρὸς τύμπανον ήγετο τι . καὶ οὕτως μετὰ πολλῶν πρῶτον αἰκι σμῶν καὶ μαστίγων ὑπαλλάξας τὸν βίον, οὐ μόνον τοῖς νέοις, ἀλλὰ καὶ τοῖς προβεβηκόσι τὸν ἑαυτοῦ θάνατον ὑπόδειγμα γενναιότητος, μνημόσυνον ἀρετῆς κατέλιπε τ8 ταῦτα. * (3) Μεθ' δν καὶ ἄλλοι τινὲς ζ' ἀδελφοὶ σὺν τῇ μητρὶ ἑαυτῶν διαφόρως το βασανισθέντες τὸν τοῦ Αγρια Σε ἐβουλήθη μ. β. ποιῆσαι σε καὶ δὴ τὴν 'Α. κ. σε ἐν σ. πόλεμον το 'Α. δν καὶ τρ. σε καθ' ἐν Αἰγύπτῳ ὅλην το δι' αὐτοῦ μέρος το ενόπλους Αν. γὰρ μ. ν. τι προστάξαντος σε κόπτειν σε η' μ. χιλιάδες απ' ἁγίασμα προσαγορεύσας καὶ ἐφ' τὰ κατὰ τῶν Μ. 25; προσηγ. μετὰ μητρός διαρ. βας. τὸν τοῦ ἀπ. ἀν. Το πρότερον μ. στ. ἐνδόξως ἀν. τυμπανισθέντας ? το γ. καὶ ἀ. κατ. γάρ CHRONICON. - LIB. II. Egyptum sibi ditione eam subjiciendi causa in- C D vasit, ut unum imperium ex Antiochia et Ægypto componeret. Ægyptum igitur magnis cum copiis, curribus, elephantis peditibusque innumeris et ma- gna classe invasit pugnamque adversus Ptolemæum regem Ægypti committit; quo devicto fugatoque, potitus est et cunctas urbes vastavit. XCIX. De secundo excidio Jerusalem. Postquam urbs sancta multa pace gavisa esset propter odium mali et pietatem Oniæ sacerdotum principis, contigit per universara Jerosolymia- rum civitatem videri diebus quadraginta per aera equites discurrentes, auratas stolas habentos et hastis quasi cohortes armatos, et scutorum motus, et aureorum armorum splendorem, omnisque gene- ris loricaruin. Quapropter omnes rogabant in bonum monstra converti. » Quæ omnia miseram Antiochi invasionem præmonstrabant. Postremo, multis ex- sultans victoriis, animo iratus ob superbiam ja- clantiamque civitatem expugnavit. Deinde jussit militibus interficere, nec parcere occursantibus. Erant autem octodecim millia interfecti. Ausus est etiam intrare templum magna cum superbia et posuit altare et simulacrum • abominationem de- solationis, › templumque impuris sacrificiis pollus tum Jovi Olympio sacravit. C. De Eleazaro septemque pueris Machabæis et corum matre. Rex excelso in loco sedens (circumstantibus ar- matis militibus) jussit lancea armatos custodes. comprehendere unumquemque llebræorum et co- gere ad carnem porcinam idolis oblatam man- ducandam, et si qui impura bæc edere nega. rent, hos rotæ supplicio interficere. Multi sunt comprehensi, quos inter erat Eleazarus unus de primoribus scribarum, vir etate provectus.... com- pellebatur carnem porcinam manducare. Sed ille gloriosam mortem magis quam odibilem vitam complectens, læto animo ad supplicium processit. Et quidem post multos cruciatus plagasque vita. discessit, non solum juvenibus, sed et universa genti memoriam mortis suæ ad exemplum fortitu- dinis et virtutis derelinquens. Post illum quidam alii septem fratres cum. matre sua, variis affecti suppliciis, martyril pariter Varia lectiones el notæ. Ced. Cell. 283,15-17 add. Gedl. 26. Ce 1. Ced. II Macc. v, 4. Ged.. BR (5034) Ced. 285,18 286.2. cod. II Macc. codex. Ced. !!! Mac. v, 11-15, Ced. 986.2-7. Ced. Cel. Macc. v, 14, Ged. Ced. Macc. 1, 51. Ced. 286,8-10. Hæc rubrica in codice de- " -- est, sed legitur ad § : Macc. vi, 18-31. Cert. Ced. 286,18. Ced. Ged. Th Cod. 286,11-17, Ced. add. cod. II Macc. VII, 13. Περὶ τῆς β' ἁλώσεως τῆς Ιερουσαλήμ.

μαρτυρίου στέφανον ὡσαύτως ἀνεδήσαντο (4). Περὶ Β ἀφειδῶ; κατέκτεινεν. Πολλοὺς οὖν (ἄνδρας καὶ σεων) ἀνελὼν (καὶ ἄλλους αἰχμαλωτεύσας) ἀπῆλθε, δαίους. ὧν ὁ μέγας Γρηγόριος φησιν· « Οὕτως ἀπέλαυσε τῆς ἱερωσύνης ὁ θεῖος Ελεάζαρ μυηθεὶς καὶ μυήσας τὰ ἐπουράνια καὶ οὐ τοῖς ἔξωθεν ῥαντισμοῖς τὸν Ισραήλ ἁγιάσας, ἀλλ᾽ οἰκείοις αἷμασι, καὶ ποιήσας τὴν τε λευτὴν τελευταίον μυστήριον. Οὕτω καὶ οἱ νέοι παί δες οὐχ ἡδοναῖς δουλεύσαντες, ἀλλὰ τῶν παθῶν πυ ριεύσαντες καὶ τὸ σῶμα (554) καθαγνίσαντες, πρὸς τὴν ἀπαθῆ ζωὴν μετέστησαν. ο - Οὕτως ἀπέλαυσε τῆς πολυτεκνίας ἡ μήτηρ, ὥς φησί τις, οὕτως καὶ ζῶσιν ἐκαλλωπίσατο, καὶ ἀπελθοῦσα συνανεπαύσατο καὶ οὕς ἐγέννησε κόσμῳ, Θεῷ παραστήσασα. Ηγά- σθη δὲ καὶ ᾿Αντίοχος οὕτω μεταβαλὼν εἰς θαῦμα τὴν ἀπειλήν. Ισασι γὰρ θαυμάζειν ἀρετὴν ἀνδρῶν καὶ πολέμιοι, ὅταν, τοῦ θυμοῦ λήξαντος, ἐφ' ἑαυτῆς ἡ πρᾶξις δοκιμάζηται, ὥστε καὶ ἀπῆλθεν ἄπρακτος καὶ ἀπληροφόρητος. » (5) Ὑφ' ὧν (τοίνυν) ὁ τύπ ραννος καταισχυνθεὶς καὶ μᾶλλον ἐκμανεὶς (καὶ) τὰ Ιερά σκεύη πάντα " λαβών, χρυσόν τε καὶ ἄργυρον ἄπειρον καὶ πᾶσαν τὴν πόλιν λαφυραγωγήσας καὶ τὰ κτήνη κρεουργήσας καὶ πολλὴν φονοκτονίαν ποιή- σας καὶ μεγαλορρημονήσας, ἀνεχώρησεν εἰς Αντιό χειαν (μέγα πένθος καταλείψας τοῖς υἱοῖς Ἰσραήλ). Καὶ μετὰ β' ἔτη κατὰ Περσῶν ἐπιστρατεύσας, ἀπέστειλεν ἄρχοντα το φορολογῆσαι τὰς πόλεις Ιε- ρουσαλήμ, ὃς παραγενόμενος μετά πολλῆς δυνάμεως καὶ λαλήσας εἰρηνικούς λόγους, μετὰ δόλου πρὸς τὴν πόλιν Ιερουσαλήμ το εἰσελθὼν ἐπάταξεν αὐτοὺς τ πληγῇ μεγάλῃ, καὶ καθελὼν τὰ τείχῃ, πᾶσαν (αὐτὴν) ἐνέπρησε (καὶ κατέστρεψε), καὶ τὸ μὲν ἱερὸν (ἀσωτίαις καὶ) μιαραῖς θυσίαις ἀνεπλήρωσεν ", τοὺς δὲ μὴ προσαιρουμένους τῶν Ἰουδαίων μεταβαίνειν εἰς τὰ Ἑλληνικὰ οἱ καὶ τῶν ἀθεμίτων ἀπογεύεσθαι, γυναῖκας καὶ παῖδας μετὰ πολλῶν καὶ χαλεπῶν κολά ἄρχοντα καταλιπών εἰς τὸ βασανίζειν τοὺς Ἰου ΡΑ'. Περὶ τοῦ Ματθατθίου ἱερέως 10. Ματθίας δέ τις ἱερεύς, ἔχων υἱοὺς σ', ἀφ' ὧν Ἰούδας ὁ Μακκαβαίο; ἐτύγχανεν, ζήλου πλησθεὶς καὶ ὁρμήσας κατὰ τοῦ ἄρχοντος, ἀνεῖλεν αὐτὸν καὶ συναγαγὼν ἅπαντας τοὺς περὶ αὐτὸν, ἐπέρχεται καὶ κατασκάπτει τοὺς ἀκαθάρτους βωμοὺς τῶν Ἑλλή νων, καὶ τοὺς ἀποστατοῦντας ἐκ τοῦ νόμου ἀναι ρεϊ συ. (2) Ο δέ γε ᾿Αντίοχος ακόσμως τε καὶ ἡττη- μένος ἐκ τῶν κατὰ Περσίδος τόπων τὴν ἀνάζευξιν ποιούμενος, (καὶ) ἐκ πολλῆς ἀθυμίας αρρωστήσας ἔφη πρὸς τοὺς ἑαυτοῦ μεγιστάνας· « Αφίσταται [6] ὕπνος ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν μου, καὶ συμπέπτωκα ἀπὸ τῆς μερίμνης. — νῦν οὖν μνήσκομαι τῶν κα- κῶν ὧν ἐποίησα ἐν Ἱερουσαλήμ ἔγνων ", ὅτι χάριν τούτων εὗρον οι τὰ κακὰ ταῦτα. Ἰδοὺ ἀπόλο το και θυσιῶν ἐνέπλησε π. σκ. ἄρχοντας τὰς πόλεις αὐτοῖς πληγ. μεγαλ. αὐτὴν πλ. μ. οι μιαρών Ἑλληνίσαι ἀφ'. σε ἀποστάντες στ' ἐκ τῆς Η. τὴν ὑποστροφήν. οἰκείους ἑαυτοῦ με σε τῇ καρδίᾳ το νῦν δὲ μιμνήσκομαι οι ου GEORGI HAMARTOLI coronam sunt assecuti. De quibus loquitur sanctus A Gregorius. Sic conclusit sacerdotium suum divus Eleazarus qui doctus erat et docuerat cœlestia, nec externa aliena aspersione, sed suo sanguine Israel sanctificavit, et morte ultimum mysterium confe- cit. Ita pueri nedum voluptatibus servirent, libidi- nibus domitis, corpus purificavere et ad vitam nullo dolori obnoxiam transiere. Sic pereuntes filios multos vidit mater, quæ, ut dixit quidam, illis viventibus gloriabatur, moriens secum in mortem illos induxit et, quos mundo genuerat, Deo obtulit. Attonitus ipse Antiochus in admirationem minas commutavit. Probe sciunt enim mirari virtutem et bellatores quando recedente ira statum rerum exa- minant ac deinde ab agendo desistunt. His oin- nibus rex pudore affectus et majore incensus ira sacra vasa cepit, auri argentique vim im- mensam congessit, et urbe vastata pecudibusque eccisis, omnia cæde complevit et multa minatus Antiochiam reversus est, magno dolore affectos flios Israel relinquens. Duobus annis elapsis, cum Persis bella gessit, præfectumque misit in urbes Jud:eæ, qui vectigalia exigeret. Hic magna cum ho- minum copia advenit pacemque simulans civitatem Jerusalem dolo ingressus est; et magna clade Ju- dæos affecit, monia evertit, urbemque totam dejecit, diruitque; templum impuris nefandisque sacrificiis Implevit, et negantes simulacra gentium edire prohibitasque carnes edere Judæos indiscri- minatim occidit. Iunumeros igitur viros, mu- lieres puerosque magnis sævisque cruciatibus affe- ctos interfecit, et multos captives secum abduxi', relicto principe qui cæteros Judæos vexaret. B C - " CI. De sacerdote Mathathia. Mathathias quidam sacerdos cui quinque erant Hii, Inter quos Judas Maccabæus, zelo raptus ado- ritur praefectum; quo interfecto, congregat om- nes suos et dejicit omnia impura gentium alta- ria, occiditque legum paternarum desertores. Cum tumultuatim e Persarum regno victus redi- D ret Antichus, defecit animo atque proceribus dixit : • Recessit somnus ab oculis meis, et con- cidi, et agroto præ sollicitudine. Nunc vero remi- niscor malorum quæ feci in Jerusalem... cogno- vi quia propterea invenerunt me mala ista : et ecce pereo in terra aliena. Et jussit suum auri- gam nulla interposita mora cursum accelerare; Dam vehementer judicii coelestis pœnam sen. Variæ lectiones et nuts. * Cert. 20-287,8. cod. add. Ced. Ced. - • - " Ced. cod. a prima m., sed cf. I Macc. 1, 29. cod. Ced. ut Macc. 1, 30. Ced. Rubrica in codice deest. (5035) Cer. 287,9-13; I Macc. H, V. Ced. I Macc. VI, 10-13; Ced. 287, 13-19. Ced. adid. Macc. add. I Macch. " Macc. I Maee.

μαρτυρίου στέφανον ὡσαύτως ἀνεδήσαντο (4). Περὶ Β ἀφειδῶ; κατέκτεινεν. Πολλοὺς οὖν (ἄνδρας καὶ σεων) ἀνελὼν (καὶ ἄλλους αἰχμαλωτεύσας) ἀπῆλθε, δαίους. ὧν ὁ μέγας Γρηγόριος φησιν· « Οὕτως ἀπέλαυσε τῆς ἱερωσύνης ὁ θεῖος Ελεάζαρ μυηθεὶς καὶ μυήσας τὰ ἐπουράνια καὶ οὐ τοῖς ἔξωθεν ῥαντισμοῖς τὸν Ισραήλ ἁγιάσας, ἀλλ᾽ οἰκείοις αἷμασι, καὶ ποιήσας τὴν τε λευτὴν τελευταίον μυστήριον. Οὕτω καὶ οἱ νέοι παί δες οὐχ ἡδοναῖς δουλεύσαντες, ἀλλὰ τῶν παθῶν πυ ριεύσαντες καὶ τὸ σῶμα (554) καθαγνίσαντες, πρὸς τὴν ἀπαθῆ ζωὴν μετέστησαν. ο - Οὕτως ἀπέλαυσε τῆς πολυτεκνίας ἡ μήτηρ, ὥς φησί τις, οὕτως καὶ ζῶσιν ἐκαλλωπίσατο, καὶ ἀπελθοῦσα συνανεπαύσατο καὶ οὕς ἐγέννησε κόσμῳ, Θεῷ παραστήσασα. Ηγά- σθη δὲ καὶ ᾿Αντίοχος οὕτω μεταβαλὼν εἰς θαῦμα τὴν ἀπειλήν. Ισασι γὰρ θαυμάζειν ἀρετὴν ἀνδρῶν καὶ πολέμιοι, ὅταν, τοῦ θυμοῦ λήξαντος, ἐφ' ἑαυτῆς ἡ πρᾶξις δοκιμάζηται, ὥστε καὶ ἀπῆλθεν ἄπρακτος καὶ ἀπληροφόρητος. » (5) Ὑφ' ὧν (τοίνυν) ὁ τύπ ραννος καταισχυνθεὶς καὶ μᾶλλον ἐκμανεὶς (καὶ) τὰ Ιερά σκεύη πάντα " λαβών, χρυσόν τε καὶ ἄργυρον ἄπειρον καὶ πᾶσαν τὴν πόλιν λαφυραγωγήσας καὶ τὰ κτήνη κρεουργήσας καὶ πολλὴν φονοκτονίαν ποιή- σας καὶ μεγαλορρημονήσας, ἀνεχώρησεν εἰς Αντιό χειαν (μέγα πένθος καταλείψας τοῖς υἱοῖς Ἰσραήλ). Καὶ μετὰ β' ἔτη κατὰ Περσῶν ἐπιστρατεύσας, ἀπέστειλεν ἄρχοντα το φορολογῆσαι τὰς πόλεις Ιε- ρουσαλήμ, ὃς παραγενόμενος μετά πολλῆς δυνάμεως καὶ λαλήσας εἰρηνικούς λόγους, μετὰ δόλου πρὸς τὴν πόλιν Ιερουσαλήμ το εἰσελθὼν ἐπάταξεν αὐτοὺς τ πληγῇ μεγάλῃ, καὶ καθελὼν τὰ τείχῃ, πᾶσαν (αὐτὴν) ἐνέπρησε (καὶ κατέστρεψε), καὶ τὸ μὲν ἱερὸν (ἀσωτίαις καὶ) μιαραῖς θυσίαις ἀνεπλήρωσεν ", τοὺς δὲ μὴ προσαιρουμένους τῶν Ἰουδαίων μεταβαίνειν εἰς τὰ Ἑλληνικὰ οἱ καὶ τῶν ἀθεμίτων ἀπογεύεσθαι, γυναῖκας καὶ παῖδας μετὰ πολλῶν καὶ χαλεπῶν κολά ἄρχοντα καταλιπών εἰς τὸ βασανίζειν τοὺς Ἰου ΡΑ'. Περὶ τοῦ Ματθατθίου ἱερέως 10. Ματθίας δέ τις ἱερεύς, ἔχων υἱοὺς σ', ἀφ' ὧν Ἰούδας ὁ Μακκαβαίο; ἐτύγχανεν, ζήλου πλησθεὶς καὶ ὁρμήσας κατὰ τοῦ ἄρχοντος, ἀνεῖλεν αὐτὸν καὶ συναγαγὼν ἅπαντας τοὺς περὶ αὐτὸν, ἐπέρχεται καὶ κατασκάπτει τοὺς ἀκαθάρτους βωμοὺς τῶν Ἑλλή νων, καὶ τοὺς ἀποστατοῦντας ἐκ τοῦ νόμου ἀναι ρεϊ συ. (2) Ο δέ γε ᾿Αντίοχος ακόσμως τε καὶ ἡττη- μένος ἐκ τῶν κατὰ Περσίδος τόπων τὴν ἀνάζευξιν ποιούμενος, (καὶ) ἐκ πολλῆς ἀθυμίας αρρωστήσας ἔφη πρὸς τοὺς ἑαυτοῦ μεγιστάνας· « Αφίσταται [6] ὕπνος ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν μου, καὶ συμπέπτωκα ἀπὸ τῆς μερίμνης. — νῦν οὖν μνήσκομαι τῶν κα- κῶν ὧν ἐποίησα ἐν Ἱερουσαλήμ ἔγνων ", ὅτι χάριν τούτων εὗρον οι τὰ κακὰ ταῦτα. Ἰδοὺ ἀπόλο το και θυσιῶν ἐνέπλησε π. σκ. ἄρχοντας τὰς πόλεις αὐτοῖς πληγ. μεγαλ. αὐτὴν πλ. μ. οι μιαρών Ἑλληνίσαι ἀφ'. σε ἀποστάντες στ' ἐκ τῆς Η. τὴν ὑποστροφήν. οἰκείους ἑαυτοῦ με σε τῇ καρδίᾳ το νῦν δὲ μιμνήσκομαι οι ου GEORGI HAMARTOLI coronam sunt assecuti. De quibus loquitur sanctus A Gregorius. Sic conclusit sacerdotium suum divus Eleazarus qui doctus erat et docuerat cœlestia, nec externa aliena aspersione, sed suo sanguine Israel sanctificavit, et morte ultimum mysterium confe- cit. Ita pueri nedum voluptatibus servirent, libidi- nibus domitis, corpus purificavere et ad vitam nullo dolori obnoxiam transiere. Sic pereuntes filios multos vidit mater, quæ, ut dixit quidam, illis viventibus gloriabatur, moriens secum in mortem illos induxit et, quos mundo genuerat, Deo obtulit. Attonitus ipse Antiochus in admirationem minas commutavit. Probe sciunt enim mirari virtutem et bellatores quando recedente ira statum rerum exa- minant ac deinde ab agendo desistunt. His oin- nibus rex pudore affectus et majore incensus ira sacra vasa cepit, auri argentique vim im- mensam congessit, et urbe vastata pecudibusque eccisis, omnia cæde complevit et multa minatus Antiochiam reversus est, magno dolore affectos flios Israel relinquens. Duobus annis elapsis, cum Persis bella gessit, præfectumque misit in urbes Jud:eæ, qui vectigalia exigeret. Hic magna cum ho- minum copia advenit pacemque simulans civitatem Jerusalem dolo ingressus est; et magna clade Ju- dæos affecit, monia evertit, urbemque totam dejecit, diruitque; templum impuris nefandisque sacrificiis Implevit, et negantes simulacra gentium edire prohibitasque carnes edere Judæos indiscri- minatim occidit. Iunumeros igitur viros, mu- lieres puerosque magnis sævisque cruciatibus affe- ctos interfecit, et multos captives secum abduxi', relicto principe qui cæteros Judæos vexaret. B C - " CI. De sacerdote Mathathia. Mathathias quidam sacerdos cui quinque erant Hii, Inter quos Judas Maccabæus, zelo raptus ado- ritur praefectum; quo interfecto, congregat om- nes suos et dejicit omnia impura gentium alta- ria, occiditque legum paternarum desertores. Cum tumultuatim e Persarum regno victus redi- D ret Antichus, defecit animo atque proceribus dixit : • Recessit somnus ab oculis meis, et con- cidi, et agroto præ sollicitudine. Nunc vero remi- niscor malorum quæ feci in Jerusalem... cogno- vi quia propterea invenerunt me mala ista : et ecce pereo in terra aliena. Et jussit suum auri- gam nulla interposita mora cursum accelerare; Dam vehementer judicii coelestis pœnam sen. Variæ lectiones et nuts. * Cert. 20-287,8. cod. add. Ced. Ced. - • - " Ced. cod. a prima m., sed cf. I Macc. 1, 29. cod. Ced. ut Macc. 1, 30. Ced. Rubrica in codice deest. (5035) Cer. 287,9-13; I Macc. H, V. Ced. I Macc. VI, 10-13; Ced. 287, 13-19. Ced. adid. Macc. add. I Macch. " Macc. I Maee.

μαρτυρίου στέφανον ὡσαύτως ἀνεδήσαντο (4). Περὶ Β ἀφειδῶ; κατέκτεινεν. Πολλοὺς οὖν (ἄνδρας καὶ σεων) ἀνελὼν (καὶ ἄλλους αἰχμαλωτεύσας) ἀπῆλθε, δαίους. ὧν ὁ μέγας Γρηγόριος φησιν· « Οὕτως ἀπέλαυσε τῆς ἱερωσύνης ὁ θεῖος Ελεάζαρ μυηθεὶς καὶ μυήσας τὰ ἐπουράνια καὶ οὐ τοῖς ἔξωθεν ῥαντισμοῖς τὸν Ισραήλ ἁγιάσας, ἀλλ᾽ οἰκείοις αἷμασι, καὶ ποιήσας τὴν τε λευτὴν τελευταίον μυστήριον. Οὕτω καὶ οἱ νέοι παί δες οὐχ ἡδοναῖς δουλεύσαντες, ἀλλὰ τῶν παθῶν πυ ριεύσαντες καὶ τὸ σῶμα (554) καθαγνίσαντες, πρὸς τὴν ἀπαθῆ ζωὴν μετέστησαν. ο - Οὕτως ἀπέλαυσε τῆς πολυτεκνίας ἡ μήτηρ, ὥς φησί τις, οὕτως καὶ ζῶσιν ἐκαλλωπίσατο, καὶ ἀπελθοῦσα συνανεπαύσατο καὶ οὕς ἐγέννησε κόσμῳ, Θεῷ παραστήσασα. Ηγά- σθη δὲ καὶ ᾿Αντίοχος οὕτω μεταβαλὼν εἰς θαῦμα τὴν ἀπειλήν. Ισασι γὰρ θαυμάζειν ἀρετὴν ἀνδρῶν καὶ πολέμιοι, ὅταν, τοῦ θυμοῦ λήξαντος, ἐφ' ἑαυτῆς ἡ πρᾶξις δοκιμάζηται, ὥστε καὶ ἀπῆλθεν ἄπρακτος καὶ ἀπληροφόρητος. » (5) Ὑφ' ὧν (τοίνυν) ὁ τύπ ραννος καταισχυνθεὶς καὶ μᾶλλον ἐκμανεὶς (καὶ) τὰ Ιερά σκεύη πάντα " λαβών, χρυσόν τε καὶ ἄργυρον ἄπειρον καὶ πᾶσαν τὴν πόλιν λαφυραγωγήσας καὶ τὰ κτήνη κρεουργήσας καὶ πολλὴν φονοκτονίαν ποιή- σας καὶ μεγαλορρημονήσας, ἀνεχώρησεν εἰς Αντιό χειαν (μέγα πένθος καταλείψας τοῖς υἱοῖς Ἰσραήλ). Καὶ μετὰ β' ἔτη κατὰ Περσῶν ἐπιστρατεύσας, ἀπέστειλεν ἄρχοντα το φορολογῆσαι τὰς πόλεις Ιε- ρουσαλήμ, ὃς παραγενόμενος μετά πολλῆς δυνάμεως καὶ λαλήσας εἰρηνικούς λόγους, μετὰ δόλου πρὸς τὴν πόλιν Ιερουσαλήμ το εἰσελθὼν ἐπάταξεν αὐτοὺς τ πληγῇ μεγάλῃ, καὶ καθελὼν τὰ τείχῃ, πᾶσαν (αὐτὴν) ἐνέπρησε (καὶ κατέστρεψε), καὶ τὸ μὲν ἱερὸν (ἀσωτίαις καὶ) μιαραῖς θυσίαις ἀνεπλήρωσεν ", τοὺς δὲ μὴ προσαιρουμένους τῶν Ἰουδαίων μεταβαίνειν εἰς τὰ Ἑλληνικὰ οἱ καὶ τῶν ἀθεμίτων ἀπογεύεσθαι, γυναῖκας καὶ παῖδας μετὰ πολλῶν καὶ χαλεπῶν κολά ἄρχοντα καταλιπών εἰς τὸ βασανίζειν τοὺς Ἰου ΡΑ'. Περὶ τοῦ Ματθατθίου ἱερέως 10. Ματθίας δέ τις ἱερεύς, ἔχων υἱοὺς σ', ἀφ' ὧν Ἰούδας ὁ Μακκαβαίο; ἐτύγχανεν, ζήλου πλησθεὶς καὶ ὁρμήσας κατὰ τοῦ ἄρχοντος, ἀνεῖλεν αὐτὸν καὶ συναγαγὼν ἅπαντας τοὺς περὶ αὐτὸν, ἐπέρχεται καὶ κατασκάπτει τοὺς ἀκαθάρτους βωμοὺς τῶν Ἑλλή νων, καὶ τοὺς ἀποστατοῦντας ἐκ τοῦ νόμου ἀναι ρεϊ συ. (2) Ο δέ γε ᾿Αντίοχος ακόσμως τε καὶ ἡττη- μένος ἐκ τῶν κατὰ Περσίδος τόπων τὴν ἀνάζευξιν ποιούμενος, (καὶ) ἐκ πολλῆς ἀθυμίας αρρωστήσας ἔφη πρὸς τοὺς ἑαυτοῦ μεγιστάνας· « Αφίσταται [6] ὕπνος ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν μου, καὶ συμπέπτωκα ἀπὸ τῆς μερίμνης. — νῦν οὖν μνήσκομαι τῶν κα- κῶν ὧν ἐποίησα ἐν Ἱερουσαλήμ ἔγνων ", ὅτι χάριν τούτων εὗρον οι τὰ κακὰ ταῦτα. Ἰδοὺ ἀπόλο το και θυσιῶν ἐνέπλησε π. σκ. ἄρχοντας τὰς πόλεις αὐτοῖς πληγ. μεγαλ. αὐτὴν πλ. μ. οι μιαρών Ἑλληνίσαι ἀφ'. σε ἀποστάντες στ' ἐκ τῆς Η. τὴν ὑποστροφήν. οἰκείους ἑαυτοῦ με σε τῇ καρδίᾳ το νῦν δὲ μιμνήσκομαι οι ου GEORGI HAMARTOLI coronam sunt assecuti. De quibus loquitur sanctus A Gregorius. Sic conclusit sacerdotium suum divus Eleazarus qui doctus erat et docuerat cœlestia, nec externa aliena aspersione, sed suo sanguine Israel sanctificavit, et morte ultimum mysterium confe- cit. Ita pueri nedum voluptatibus servirent, libidi- nibus domitis, corpus purificavere et ad vitam nullo dolori obnoxiam transiere. Sic pereuntes filios multos vidit mater, quæ, ut dixit quidam, illis viventibus gloriabatur, moriens secum in mortem illos induxit et, quos mundo genuerat, Deo obtulit. Attonitus ipse Antiochus in admirationem minas commutavit. Probe sciunt enim mirari virtutem et bellatores quando recedente ira statum rerum exa- minant ac deinde ab agendo desistunt. His oin- nibus rex pudore affectus et majore incensus ira sacra vasa cepit, auri argentique vim im- mensam congessit, et urbe vastata pecudibusque eccisis, omnia cæde complevit et multa minatus Antiochiam reversus est, magno dolore affectos flios Israel relinquens. Duobus annis elapsis, cum Persis bella gessit, præfectumque misit in urbes Jud:eæ, qui vectigalia exigeret. Hic magna cum ho- minum copia advenit pacemque simulans civitatem Jerusalem dolo ingressus est; et magna clade Ju- dæos affecit, monia evertit, urbemque totam dejecit, diruitque; templum impuris nefandisque sacrificiis Implevit, et negantes simulacra gentium edire prohibitasque carnes edere Judæos indiscri- minatim occidit. Iunumeros igitur viros, mu- lieres puerosque magnis sævisque cruciatibus affe- ctos interfecit, et multos captives secum abduxi', relicto principe qui cæteros Judæos vexaret. B C - " CI. De sacerdote Mathathia. Mathathias quidam sacerdos cui quinque erant Hii, Inter quos Judas Maccabæus, zelo raptus ado- ritur praefectum; quo interfecto, congregat om- nes suos et dejicit omnia impura gentium alta- ria, occiditque legum paternarum desertores. Cum tumultuatim e Persarum regno victus redi- D ret Antichus, defecit animo atque proceribus dixit : • Recessit somnus ab oculis meis, et con- cidi, et agroto præ sollicitudine. Nunc vero remi- niscor malorum quæ feci in Jerusalem... cogno- vi quia propterea invenerunt me mala ista : et ecce pereo in terra aliena. Et jussit suum auri- gam nulla interposita mora cursum accelerare; Dam vehementer judicii coelestis pœnam sen. Variæ lectiones et nuts. * Cert. 20-287,8. cod. add. Ced. Ced. - • - " Ced. cod. a prima m., sed cf. I Macc. 1, 29. cod. Ced. ut Macc. 1, 30. Ced. Rubrica in codice deest. (5035) Cer. 287,9-13; I Macc. H, V. Ced. I Macc. VI, 10-13; Ced. 287, 13-19. Ced. adid. Macc. add. I Macch. " Macc. I Maee.

λυμαι ἐν γῇ ἀλλοτρία. » " (3) Καὶ " συνέταξε τὸν ἡ ἁρματηλάτην αὐτοῦ ἀνενδότως ελαύνοντα κατανύειν τὴν πορείαν, ἐπαισθανόμενος ἐναργῶς τῆς ἄνωθεν κρίσεως τὴν τιμωρίαν· συνέσχε γὰρ αὐτὸν ἀνήκε- στις ἀλγηδὼν τὰ σπλάγχνα καὶ πικραὶ τῶν ἔνδον βάσανοι. Συνέβη δὲ καὶ πεσεῖν αὐτὸν ἀπὸ τοῦ ἅρμα της ῥαίζω φερόμενον καὶ δυσχερεί πτώματι περι- πεσόντα, παντὸς τοῦ σώματος ἀποστρεβλοῦσθαι τὰ μέλη. Η δὲ νόσος τοσοῦτον ἐπέτεινεν, ὥστε καὶ σκώληκας ἐκδρύσαι, καὶ ἐν ὀδύναις μεγίσταις κατα πίπτειν αὐτοῦ τὰς σάρκας, καὶ μέντοι καὶ ὑπὸ τῆς δυσωδίας τοῦ ἀθλίου αὐτοῦ καὶ δυστήνου σώματος τὰν τὸ στράτευμα βαρύνεσθαι μεγάλως, καὶ ὁ πολλὰ μεγαλαυχήσας καὶ πάνδεινα πράξας, οὕτως αἰσχίστῳ μέρῳ τὸν " βίον ἐπὶ ξένης καταστρέφειν. (Καὶ ἐνταῦθα μὲν ἐνδίκως ὁ ἄδικος κατε[τε]τιμώρητο, θανὼν δὲ οἰκτρῶς ἐκεῖθεν (555) μᾶλλον αἰωνίως και λάζεται.) ΡΒ. Βασιλεία Αντιόχου τοῦ Εὐπάτορος. " Μετὰ δὲ Αντίοχον ἐβασίλευσεν 'Αντίοχος ὁ Ευπάτωρ, υἱὸς αὐτοῦ, ἐφ᾽ οὗ Ἰούδας " ὁ Μακκα- βαῖος τοὺς φρουράρχους Αντιοχείας τροπωσάμενος, ἐπέρχεται αὐτῷ Αντίοχος μετὰ χιλιάδων ἱππέων κ' καὶ πεζῶν χιλιάδων ρ', ἁρμάτων -, ἐλεφάντων νεο γεγυμνασμένων πρὸς πόλεμον· καὶ διελών τοὺς ἐλέφαντας εἰς φάλαγγας, παρέστησε ἑκάστῳ ἐλέφαντι χιλίους ἄνδρας τεθωρακισμένους ἐν ἁλυσι- δωτοῖς, καὶ περικεφαλαίαι χαλκαὶ ἐπὶ τὰς κεφαλὰς αὐτῶν, καὶ ἱππεῖς ἐκλεκτοὶ φ' διατεταγμένοι ἑκάστῳ θηρίῳ διὰ μηχανῆς, καὶ ἐφ᾽ ἑκάστῳ ἄνδρες δυνάμεως Ενοπλοι λβ'. Ως δὲ κατέλαμπεν ὁ ἥλιος ἐπὶ τὰς χρυσᾶς ἀσπίδας καὶ ἅρματα, ἔστιλβε τὰ ὄρη ἀπ' αὐτῶν (καὶ κατηύγαζον ὡς λαμπάδες πυρός. Κάν- τεῦθεν ἐσαλεύοντο πάντες οἱ ὁρῶντες καὶ ἀκούοντες τὴν φωνὴν τοῦ πλήθους καὶ τὸν συγκρουσμὸν τῶν ἁρμάτων)· ἦν γὰρ ἡ παρεμβολή μεγάλη, ἰσχυρὰ λίαν (καὶ ὁ λαὸς ἐπίμικτος, ἄπειρος, Ένοπλος). * (2) Καὶ ὡς ἐπέτεινεν ἡ μάχη, θεασάμενος Ελεάζαρ, ὁ ἀδελ φὸς Ἰούδα, πεπυρωμένους τοὺς ἐλέφαντας καὶ τοξό τας ἐπ' αὐτῶν φερομένους, ἕνα δὲ ἰδὼν ὑψηλότερον τῶν ἄλλων, βασιλικοῖς θώραξι καθωπλισμένον, καὶ νομίσας ἐπ' αὐτὸν φέρεσθαι τὸν βασιλέα, ἐκπηδήσας τῆς παρατάξεως, ἐπιπλέκεται τῷ τῶν πολεμίων ἀθροίσματι, καὶ πολλοὺς ἀποκτείνας τῶν περὶ τὸν ἐλέφαντα, ὑποκάτωθεν αὐτοῦ ὑπέδυ· καὶ πατάξας εἰς τὴν γαστέρα τὴν ἐλέφαντα, πέπτωκεν εὐθὺς τὸ Ἰούδας θεασάμενος καὶ κραταιότερον τὸν πόλεμον αἰσθόμενος, εἰς Ἱερουσαλήμ έφυγε. * (5) Καὶ ἐπιδιώξας Αντίοχος επολιόρκει ταύτην· εἶτα λόγους ειρηνικούς μεθ᾽ ὅρκων ποιη σάμενος, δέχεται αὐτὸν Ἰούδας ἔνδον τῆς πόλεως. Ο δὲ εἰσελθὼν, καὶ τῶν ὅρκων παρασπονδήσας και τὸ τεῖχος τέλειον καταστρέψας, και τους οικήτορας σκυλεύσας, εἰς ᾿Αντιόχειαν ὑπέστρεψε. θηρίον ἐπάνω αὐτοῦ καὶ τοῦτον συνέτριψεν, ὅπερ οι τὸν - - οι καὶ ἰ. ἀ. λύπῃ μεγάλῃ ἐν γῇ ἀ. οι Ἰούδα. - μεγαλαυχήσαντα τροπωσαμένου ? πρά οι ἐπελθεῖν ξαντα! » (5036) καθ' αὐτοῦ ᾿Αντίοχον παρεσκεύασε οὐ ἐλέφαντας να' γεγυμνασμένους λβ' εἰδότες π. ! διατεταγμένοις ἐπ' τι, 62. CHRONICON. - LIB. II. Liebat, et tenebatur acerbis viscerum doloribus et interius amaris cruciatibus torquebatur. Factum · est autem ut e curru velociter ruenti caderet et hoc infelici casu omnia ejus membra contunderentur. Adeo autem invaluit morbus, ut ex ejus interioribus vermes prodirent, et cum maximis doloribus frust: a tim deciderent carnes ejus. Præterea odore fœtilo quem hujus infelicis corpus ægrum en ittebat, omnis exercitus multa incommoda patiebatur. Sic qui se tam superbum et adeo formidandum ostentaverat, ignominiosissima morte in terra aliena periit. Sic princeps injustus justas poenas solvit et post inde- coram mortem majores etiam in æternum dat. C CII. Regnum Antiochi Eupatoris. • D Antiocho mortuo, regnavit Antiochus Eupator, filius ejus, sub cujus imperio Judas Maccabæus duces Antiochenos fudit. Tunc adversus eum pro cessit Antiochus cum viginti equitum millibus, centum millibus peditum, trecentis curribus et ele- plantis quinquaginta quinque doctis ad prælia. «Et per legiones elephantos divisit, et astiterunt singulis elephantis mille viri in loricis squamatis, et galea æreæ in capitibus eorum, et quingenti equites, in- structi unicuique bestia electi erant, et super singulas fortes viri triginta duo. Et ut refulsit sol in clypeos aureos et currus, resplenduerunt montes ab eis et refulserunt sicut lampades ignis; omines- que, visa copiarum multitudine et curruum audito sonitu obstupuerunt. Erat enim exercitus magnus valde et fortis, et populus commistus, innumerus, armatus. Inito prælio vidit Eleazar, frater Judæ Ma- chabæi, excitatos elephantos sagittariosque ipsis in- sidentes, unum autem majorem aliis, loricatum loricis regis, et visum est ei quod super eo esset rex ; tunc ordine exsiliit, audacter ad eam cucurrit in medio legionis, multisque elephantum circumdan- tibus occisis, ivit sub pedes ejus et in ventre illum percussit; et cecidit in terram super ipsum bellua, et mortuus est illic. Quo viso Judas animadvertens cruentius fieri prælium in Jerusalem aufugit. Ced. 287.19-288,3. - Illum Antiochus persecutus, urbem, oppugnavit, et cum pacem pollicitus esset cum juramento, a Juda in urbe receptus est. Ingressus autem, fide fracta, diruit mœnia, incolas spoliavit et Antio- chiam reversus est. ` Variæ lectiones et notæ. Macc. Ced. 288,1-10, Mace." vi, 17-41. Ced. cod. Mace. · end. · cod. • Ced. 288,16-25; I Mace. vi, 32.47. • (5037) Ced. 289, 1-5; Macc.

λυμαι ἐν γῇ ἀλλοτρία. » " (3) Καὶ " συνέταξε τὸν ἡ ἁρματηλάτην αὐτοῦ ἀνενδότως ελαύνοντα κατανύειν τὴν πορείαν, ἐπαισθανόμενος ἐναργῶς τῆς ἄνωθεν κρίσεως τὴν τιμωρίαν· συνέσχε γὰρ αὐτὸν ἀνήκε- στις ἀλγηδὼν τὰ σπλάγχνα καὶ πικραὶ τῶν ἔνδον βάσανοι. Συνέβη δὲ καὶ πεσεῖν αὐτὸν ἀπὸ τοῦ ἅρμα της ῥαίζω φερόμενον καὶ δυσχερεί πτώματι περι- πεσόντα, παντὸς τοῦ σώματος ἀποστρεβλοῦσθαι τὰ μέλη. Η δὲ νόσος τοσοῦτον ἐπέτεινεν, ὥστε καὶ σκώληκας ἐκδρύσαι, καὶ ἐν ὀδύναις μεγίσταις κατα πίπτειν αὐτοῦ τὰς σάρκας, καὶ μέντοι καὶ ὑπὸ τῆς δυσωδίας τοῦ ἀθλίου αὐτοῦ καὶ δυστήνου σώματος τὰν τὸ στράτευμα βαρύνεσθαι μεγάλως, καὶ ὁ πολλὰ μεγαλαυχήσας καὶ πάνδεινα πράξας, οὕτως αἰσχίστῳ μέρῳ τὸν " βίον ἐπὶ ξένης καταστρέφειν. (Καὶ ἐνταῦθα μὲν ἐνδίκως ὁ ἄδικος κατε[τε]τιμώρητο, θανὼν δὲ οἰκτρῶς ἐκεῖθεν (555) μᾶλλον αἰωνίως και λάζεται.) ΡΒ. Βασιλεία Αντιόχου τοῦ Εὐπάτορος. " Μετὰ δὲ Αντίοχον ἐβασίλευσεν 'Αντίοχος ὁ Ευπάτωρ, υἱὸς αὐτοῦ, ἐφ᾽ οὗ Ἰούδας " ὁ Μακκα- βαῖος τοὺς φρουράρχους Αντιοχείας τροπωσάμενος, ἐπέρχεται αὐτῷ Αντίοχος μετὰ χιλιάδων ἱππέων κ' καὶ πεζῶν χιλιάδων ρ', ἁρμάτων -, ἐλεφάντων νεο γεγυμνασμένων πρὸς πόλεμον· καὶ διελών τοὺς ἐλέφαντας εἰς φάλαγγας, παρέστησε ἑκάστῳ ἐλέφαντι χιλίους ἄνδρας τεθωρακισμένους ἐν ἁλυσι- δωτοῖς, καὶ περικεφαλαίαι χαλκαὶ ἐπὶ τὰς κεφαλὰς αὐτῶν, καὶ ἱππεῖς ἐκλεκτοὶ φ' διατεταγμένοι ἑκάστῳ θηρίῳ διὰ μηχανῆς, καὶ ἐφ᾽ ἑκάστῳ ἄνδρες δυνάμεως Ενοπλοι λβ'. Ως δὲ κατέλαμπεν ὁ ἥλιος ἐπὶ τὰς χρυσᾶς ἀσπίδας καὶ ἅρματα, ἔστιλβε τὰ ὄρη ἀπ' αὐτῶν (καὶ κατηύγαζον ὡς λαμπάδες πυρός. Κάν- τεῦθεν ἐσαλεύοντο πάντες οἱ ὁρῶντες καὶ ἀκούοντες τὴν φωνὴν τοῦ πλήθους καὶ τὸν συγκρουσμὸν τῶν ἁρμάτων)· ἦν γὰρ ἡ παρεμβολή μεγάλη, ἰσχυρὰ λίαν (καὶ ὁ λαὸς ἐπίμικτος, ἄπειρος, Ένοπλος). * (2) Καὶ ὡς ἐπέτεινεν ἡ μάχη, θεασάμενος Ελεάζαρ, ὁ ἀδελ φὸς Ἰούδα, πεπυρωμένους τοὺς ἐλέφαντας καὶ τοξό τας ἐπ' αὐτῶν φερομένους, ἕνα δὲ ἰδὼν ὑψηλότερον τῶν ἄλλων, βασιλικοῖς θώραξι καθωπλισμένον, καὶ νομίσας ἐπ' αὐτὸν φέρεσθαι τὸν βασιλέα, ἐκπηδήσας τῆς παρατάξεως, ἐπιπλέκεται τῷ τῶν πολεμίων ἀθροίσματι, καὶ πολλοὺς ἀποκτείνας τῶν περὶ τὸν ἐλέφαντα, ὑποκάτωθεν αὐτοῦ ὑπέδυ· καὶ πατάξας εἰς τὴν γαστέρα τὴν ἐλέφαντα, πέπτωκεν εὐθὺς τὸ Ἰούδας θεασάμενος καὶ κραταιότερον τὸν πόλεμον αἰσθόμενος, εἰς Ἱερουσαλήμ έφυγε. * (5) Καὶ ἐπιδιώξας Αντίοχος επολιόρκει ταύτην· εἶτα λόγους ειρηνικούς μεθ᾽ ὅρκων ποιη σάμενος, δέχεται αὐτὸν Ἰούδας ἔνδον τῆς πόλεως. Ο δὲ εἰσελθὼν, καὶ τῶν ὅρκων παρασπονδήσας και τὸ τεῖχος τέλειον καταστρέψας, και τους οικήτορας σκυλεύσας, εἰς ᾿Αντιόχειαν ὑπέστρεψε. θηρίον ἐπάνω αὐτοῦ καὶ τοῦτον συνέτριψεν, ὅπερ οι τὸν - - οι καὶ ἰ. ἀ. λύπῃ μεγάλῃ ἐν γῇ ἀ. οι Ἰούδα. - μεγαλαυχήσαντα τροπωσαμένου ? πρά οι ἐπελθεῖν ξαντα! » (5036) καθ' αὐτοῦ ᾿Αντίοχον παρεσκεύασε οὐ ἐλέφαντας να' γεγυμνασμένους λβ' εἰδότες π. ! διατεταγμένοις ἐπ' τι, 62. CHRONICON. - LIB. II. Liebat, et tenebatur acerbis viscerum doloribus et interius amaris cruciatibus torquebatur. Factum · est autem ut e curru velociter ruenti caderet et hoc infelici casu omnia ejus membra contunderentur. Adeo autem invaluit morbus, ut ex ejus interioribus vermes prodirent, et cum maximis doloribus frust: a tim deciderent carnes ejus. Præterea odore fœtilo quem hujus infelicis corpus ægrum en ittebat, omnis exercitus multa incommoda patiebatur. Sic qui se tam superbum et adeo formidandum ostentaverat, ignominiosissima morte in terra aliena periit. Sic princeps injustus justas poenas solvit et post inde- coram mortem majores etiam in æternum dat. C CII. Regnum Antiochi Eupatoris. • D Antiocho mortuo, regnavit Antiochus Eupator, filius ejus, sub cujus imperio Judas Maccabæus duces Antiochenos fudit. Tunc adversus eum pro cessit Antiochus cum viginti equitum millibus, centum millibus peditum, trecentis curribus et ele- plantis quinquaginta quinque doctis ad prælia. «Et per legiones elephantos divisit, et astiterunt singulis elephantis mille viri in loricis squamatis, et galea æreæ in capitibus eorum, et quingenti equites, in- structi unicuique bestia electi erant, et super singulas fortes viri triginta duo. Et ut refulsit sol in clypeos aureos et currus, resplenduerunt montes ab eis et refulserunt sicut lampades ignis; omines- que, visa copiarum multitudine et curruum audito sonitu obstupuerunt. Erat enim exercitus magnus valde et fortis, et populus commistus, innumerus, armatus. Inito prælio vidit Eleazar, frater Judæ Ma- chabæi, excitatos elephantos sagittariosque ipsis in- sidentes, unum autem majorem aliis, loricatum loricis regis, et visum est ei quod super eo esset rex ; tunc ordine exsiliit, audacter ad eam cucurrit in medio legionis, multisque elephantum circumdan- tibus occisis, ivit sub pedes ejus et in ventre illum percussit; et cecidit in terram super ipsum bellua, et mortuus est illic. Quo viso Judas animadvertens cruentius fieri prælium in Jerusalem aufugit. Ced. 287.19-288,3. - Illum Antiochus persecutus, urbem, oppugnavit, et cum pacem pollicitus esset cum juramento, a Juda in urbe receptus est. Ingressus autem, fide fracta, diruit mœnia, incolas spoliavit et Antio- chiam reversus est. ` Variæ lectiones et notæ. Macc. Ced. 288,1-10, Mace." vi, 17-41. Ced. cod. Mace. · end. · cod. • Ced. 288,16-25; I Mace. vi, 32.47. • (5037) Ced. 289, 1-5; Macc.

λυμαι ἐν γῇ ἀλλοτρία. » " (3) Καὶ " συνέταξε τὸν ἡ ἁρματηλάτην αὐτοῦ ἀνενδότως ελαύνοντα κατανύειν τὴν πορείαν, ἐπαισθανόμενος ἐναργῶς τῆς ἄνωθεν κρίσεως τὴν τιμωρίαν· συνέσχε γὰρ αὐτὸν ἀνήκε- στις ἀλγηδὼν τὰ σπλάγχνα καὶ πικραὶ τῶν ἔνδον βάσανοι. Συνέβη δὲ καὶ πεσεῖν αὐτὸν ἀπὸ τοῦ ἅρμα της ῥαίζω φερόμενον καὶ δυσχερεί πτώματι περι- πεσόντα, παντὸς τοῦ σώματος ἀποστρεβλοῦσθαι τὰ μέλη. Η δὲ νόσος τοσοῦτον ἐπέτεινεν, ὥστε καὶ σκώληκας ἐκδρύσαι, καὶ ἐν ὀδύναις μεγίσταις κατα πίπτειν αὐτοῦ τὰς σάρκας, καὶ μέντοι καὶ ὑπὸ τῆς δυσωδίας τοῦ ἀθλίου αὐτοῦ καὶ δυστήνου σώματος τὰν τὸ στράτευμα βαρύνεσθαι μεγάλως, καὶ ὁ πολλὰ μεγαλαυχήσας καὶ πάνδεινα πράξας, οὕτως αἰσχίστῳ μέρῳ τὸν " βίον ἐπὶ ξένης καταστρέφειν. (Καὶ ἐνταῦθα μὲν ἐνδίκως ὁ ἄδικος κατε[τε]τιμώρητο, θανὼν δὲ οἰκτρῶς ἐκεῖθεν (555) μᾶλλον αἰωνίως και λάζεται.) ΡΒ. Βασιλεία Αντιόχου τοῦ Εὐπάτορος. " Μετὰ δὲ Αντίοχον ἐβασίλευσεν 'Αντίοχος ὁ Ευπάτωρ, υἱὸς αὐτοῦ, ἐφ᾽ οὗ Ἰούδας " ὁ Μακκα- βαῖος τοὺς φρουράρχους Αντιοχείας τροπωσάμενος, ἐπέρχεται αὐτῷ Αντίοχος μετὰ χιλιάδων ἱππέων κ' καὶ πεζῶν χιλιάδων ρ', ἁρμάτων -, ἐλεφάντων νεο γεγυμνασμένων πρὸς πόλεμον· καὶ διελών τοὺς ἐλέφαντας εἰς φάλαγγας, παρέστησε ἑκάστῳ ἐλέφαντι χιλίους ἄνδρας τεθωρακισμένους ἐν ἁλυσι- δωτοῖς, καὶ περικεφαλαίαι χαλκαὶ ἐπὶ τὰς κεφαλὰς αὐτῶν, καὶ ἱππεῖς ἐκλεκτοὶ φ' διατεταγμένοι ἑκάστῳ θηρίῳ διὰ μηχανῆς, καὶ ἐφ᾽ ἑκάστῳ ἄνδρες δυνάμεως Ενοπλοι λβ'. Ως δὲ κατέλαμπεν ὁ ἥλιος ἐπὶ τὰς χρυσᾶς ἀσπίδας καὶ ἅρματα, ἔστιλβε τὰ ὄρη ἀπ' αὐτῶν (καὶ κατηύγαζον ὡς λαμπάδες πυρός. Κάν- τεῦθεν ἐσαλεύοντο πάντες οἱ ὁρῶντες καὶ ἀκούοντες τὴν φωνὴν τοῦ πλήθους καὶ τὸν συγκρουσμὸν τῶν ἁρμάτων)· ἦν γὰρ ἡ παρεμβολή μεγάλη, ἰσχυρὰ λίαν (καὶ ὁ λαὸς ἐπίμικτος, ἄπειρος, Ένοπλος). * (2) Καὶ ὡς ἐπέτεινεν ἡ μάχη, θεασάμενος Ελεάζαρ, ὁ ἀδελ φὸς Ἰούδα, πεπυρωμένους τοὺς ἐλέφαντας καὶ τοξό τας ἐπ' αὐτῶν φερομένους, ἕνα δὲ ἰδὼν ὑψηλότερον τῶν ἄλλων, βασιλικοῖς θώραξι καθωπλισμένον, καὶ νομίσας ἐπ' αὐτὸν φέρεσθαι τὸν βασιλέα, ἐκπηδήσας τῆς παρατάξεως, ἐπιπλέκεται τῷ τῶν πολεμίων ἀθροίσματι, καὶ πολλοὺς ἀποκτείνας τῶν περὶ τὸν ἐλέφαντα, ὑποκάτωθεν αὐτοῦ ὑπέδυ· καὶ πατάξας εἰς τὴν γαστέρα τὴν ἐλέφαντα, πέπτωκεν εὐθὺς τὸ Ἰούδας θεασάμενος καὶ κραταιότερον τὸν πόλεμον αἰσθόμενος, εἰς Ἱερουσαλήμ έφυγε. * (5) Καὶ ἐπιδιώξας Αντίοχος επολιόρκει ταύτην· εἶτα λόγους ειρηνικούς μεθ᾽ ὅρκων ποιη σάμενος, δέχεται αὐτὸν Ἰούδας ἔνδον τῆς πόλεως. Ο δὲ εἰσελθὼν, καὶ τῶν ὅρκων παρασπονδήσας και τὸ τεῖχος τέλειον καταστρέψας, και τους οικήτορας σκυλεύσας, εἰς ᾿Αντιόχειαν ὑπέστρεψε. θηρίον ἐπάνω αὐτοῦ καὶ τοῦτον συνέτριψεν, ὅπερ οι τὸν - - οι καὶ ἰ. ἀ. λύπῃ μεγάλῃ ἐν γῇ ἀ. οι Ἰούδα. - μεγαλαυχήσαντα τροπωσαμένου ? πρά οι ἐπελθεῖν ξαντα! » (5036) καθ' αὐτοῦ ᾿Αντίοχον παρεσκεύασε οὐ ἐλέφαντας να' γεγυμνασμένους λβ' εἰδότες π. ! διατεταγμένοις ἐπ' τι, 62. CHRONICON. - LIB. II. Liebat, et tenebatur acerbis viscerum doloribus et interius amaris cruciatibus torquebatur. Factum · est autem ut e curru velociter ruenti caderet et hoc infelici casu omnia ejus membra contunderentur. Adeo autem invaluit morbus, ut ex ejus interioribus vermes prodirent, et cum maximis doloribus frust: a tim deciderent carnes ejus. Præterea odore fœtilo quem hujus infelicis corpus ægrum en ittebat, omnis exercitus multa incommoda patiebatur. Sic qui se tam superbum et adeo formidandum ostentaverat, ignominiosissima morte in terra aliena periit. Sic princeps injustus justas poenas solvit et post inde- coram mortem majores etiam in æternum dat. C CII. Regnum Antiochi Eupatoris. • D Antiocho mortuo, regnavit Antiochus Eupator, filius ejus, sub cujus imperio Judas Maccabæus duces Antiochenos fudit. Tunc adversus eum pro cessit Antiochus cum viginti equitum millibus, centum millibus peditum, trecentis curribus et ele- plantis quinquaginta quinque doctis ad prælia. «Et per legiones elephantos divisit, et astiterunt singulis elephantis mille viri in loricis squamatis, et galea æreæ in capitibus eorum, et quingenti equites, in- structi unicuique bestia electi erant, et super singulas fortes viri triginta duo. Et ut refulsit sol in clypeos aureos et currus, resplenduerunt montes ab eis et refulserunt sicut lampades ignis; omines- que, visa copiarum multitudine et curruum audito sonitu obstupuerunt. Erat enim exercitus magnus valde et fortis, et populus commistus, innumerus, armatus. Inito prælio vidit Eleazar, frater Judæ Ma- chabæi, excitatos elephantos sagittariosque ipsis in- sidentes, unum autem majorem aliis, loricatum loricis regis, et visum est ei quod super eo esset rex ; tunc ordine exsiliit, audacter ad eam cucurrit in medio legionis, multisque elephantum circumdan- tibus occisis, ivit sub pedes ejus et in ventre illum percussit; et cecidit in terram super ipsum bellua, et mortuus est illic. Quo viso Judas animadvertens cruentius fieri prælium in Jerusalem aufugit. Ced. 287.19-288,3. - Illum Antiochus persecutus, urbem, oppugnavit, et cum pacem pollicitus esset cum juramento, a Juda in urbe receptus est. Ingressus autem, fide fracta, diruit mœnia, incolas spoliavit et Antio- chiam reversus est. ` Variæ lectiones et notæ. Macc. Ced. 288,1-10, Mace." vi, 17-41. Ced. cod. Mace. · end. · cod. • Ced. 288,16-25; I Mace. vi, 32.47. • (5037) Ced. 289, 1-5; Macc.

ΒΙΒΛΙΟΝ Γ'. ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΣ ΡΩΜΑΙΩΝ. ΡΕ. Βασιλεία Ιουλίου Καίσαρος. πρῶτος καὶ μόνος ἐκράτησε τῶν Ῥωμαϊκών σκή- στρων μετὰ πολλῆς ὑπερηφανίας καὶ ἀλαζο νείας, ὅθεν καὶ δικτάτωρ ἐκαλεῖτο, ὅ ἐστι μονάρχης· δικτατωρία δέ ἐστιν ἀρχὴ ἀνυπέρθετος. νίδι ἐπὶ ἔτη ιη', ἀνῃρέθη ἐπὶ συγκλήτου 88. (3)|0; καὶ νόμους Ῥωμαίων ἔδωκεν καὶ τὰς ἰνδίκτους, [καὶ] τὸν βίσεκτον ἐξευρών, καὶ τὸν μῆνα Ἰούλιον δε ονομάσας, πρότερον Κυιντίλιον καλούμενον, ὡς ἐν τούτῳ αὐτοῦ μοναρχήσαντος. (4) Εφ' οὗ ἦν καὶ Ἰούδας ὁ Γαλιλαίος, ὁ ἐν ταῖς Πράξεσι τῶν ἀποστό των μνημονευόμενος, καὶ ᾿Αντίπατρος, ὁ Ηρώδου Β πατήρ, βασιλεὺς τῆς Ἰουδαίας κατέστη. Βασιλεία Αὐγούστου. Μετὰ δὲ Ἰούλιον Καίσαρα ἐβασίλευσεν Αὔγου στος Καίσαρ, ἀνεψιὸς αὐτοῦ “, Οκταβίου υἱὸς, ὁ καὶ Σεβαστός, ἔτη να ε, ἀφ' οὗ Σεβαστοὶ καὶ Αύγουστοι προσηγορεύθησαν οι Ρωμαίων βασιλεῖ; 8. (2) Καὶ ὁ μὴν Αύγουστος ἐκλήθη, ὅ ἐστι Σεβαστός, πρότερον Σεξτέλιος όνομαζόμενος. δ' έτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ χειρωσάμενος καὶ πᾶσαν την Αίγυπτον ὑποτάξας, καθελὼν τὴν βασιλείαν τῶν Πτολεμαίων διαρκέσασαν ἔτη σε καὶ πάσης τῆς γῆς κυριεύσας καὶ τὰς το παρχίας καταλύσας, ἀνεῖλε τοὺς φονεύσαντας αὐτοῦ τὸν θεῖον Ιούλιον. (4) Κτίσας δὲ καὶ πόλεις γ', μίαν ἐν τῷ Πόντῳ καὶ ἄλλην ἐν τῇ Ἀῤῥαβίᾳ καὶ ἑτέραν ἐν Κύπρῳ Συρίας, καταπεσούσης ὑπὸ θεομηνίας ονόματι (56 δίσεχτον Αὐγούστου διὰ τὸ αὐτὸν ἐν αὐτῷ γεγενῆσθαι άν. Ἰουλίας σε (Σχόλιον) Ηγαπᾶτο δὲ ὑπ' αὐτοῦ ᾿Αθηνόδωρος ὁ ᾿Αλεξανδρεὺς ὁ σοφώτατος, ὃς ἐν τοῖς αἰσχίστοις ἔργοις τοῦ Καίσαρος ἐλέγχων αὐτὸν ὑπὲρ ἁμαρτιῶν [ἐπηνώρθου]. Ο γοῦν Αθηνόδωρος καταγηράσας, ήτησεν εἰς τὴν ἰδίαν χώραν πεμφθῆναι· ἔλεγε γὰρ ὡς τέλειος εἴη ο Καίσαρ κατὰ πᾶσαν φιλοσοφίαν καὶ γνῶσιν· ὡς δὲ μέλλων ἀπαίρειν, ἡσπάζετο αὐτὸν καὶ ἐπικύψας πρὸς τὸ οὖς, παρεκάλει, εἰ οσάκις ὀργισθῇ, μή πρότερον κελεύσῃ (κέλευον τί πρακτέον πρὶν ἂν καθ' ἑαυτὸν ἀριθμήσῃ τὰ κδ' στοιχεῖα. Ηδει γὰρ αὐτὸν ὀξύθυμον καὶ ἀμετάβλητον (εὐμ. όντα. Ὁ δὲ Καίσαρ αἰσθόμενος ἔφη· Εὗ γε υπέμνησάς με ὡς ἀτελῆς εἰμι. Διὰ τοῦτο οὐ συγχωρήσω σοι τῆς ἀνεγκαμένης επιβῆς και συνεχώρησάς μοι τῆς αὐτῆς ἐνακαίρως ἐπιβιώσαι, CHRONICON. - LIB. III. LIBER TERTIUS A PϚ'. c b) - INITIUM IMPERII ROMANORUM CV. Regnum Julii Casaris. Postea regnavit Julius Cæsar, qui primus solusque imperio Romanorum magna cum superbia et jacta tione potitus est; unde dictus est dictator, id est, monarcha; dictatura enim est summa potestas. Is postquam rerum, summæ potitus crudeliter re- gnasset octo et decem annis, in senatu occisus est. R- manis Cæsar leges dedit, indictionem bissextumque invenit, et nominavit Julium mensem, antea Quinti- lem dictum, eo quod hoc mense regnare cœperat. Eo imperante vixit Júdas Galilæus, quem Actus apo- stolorum memorant, et Antipater, Herodis pater, rex super Judzam constitutus est. CVI. Regnum Augusti. Post Julium Cæsarem imperavit Augustus Cæsar, nepos ejus, Octavii filius, et Sebastus dictus, annis quinquaginta septem. Ab eo Sebasti Augustique dicti sunt imperatores Romani. Vocatus est mens Augustus, id est Sebastus, cui Sextilis primo nomen eral. Augustus anno decimo quarto regni sui, devicta Cleopatra, tota Ægypto potitus est, diruitque re- gnum Ptolemæorum quod ducentis steterat annis. Universæ terræ dominus, regna omnia evertit in- terfecitque viros a quibus avunculus ipsius Cæsar occisus fuerat. Tres condidit urbes, unam in Ponto, in Arabia aliam, tertiamque in Cypro quæ ira di- vina eversa, ab eo Salamina vocata est. Unam Ancyram vocavit quia duo inter maria, Ponticum Varia lectiones et notæ. 46(5153) Ced. 500,1,2. "Ced. 303,21-23. cod. * cod., Chr. pasch. Ced. 303,23-304.3. (5147) Ced. 300,21. * Ced. " yg Ced. L. Th., sed annus, quo Augustus mortuus est, 57ue est a Caesare occiso. ** Ced. 300,22. sr a prima manu codicis. Ced. 302,15-305,21. cod.), Lew) codex.) Diligebatur a Caesare Athenodorus Alexandrinus ille sapientissimus qui de peccatis Cæsarem reprebendebat. Cum igitur senex factus es-. set, petivit ab eo ut in suam patriam dimitteretur; dicebat enim, Cæsarem perfectum esse juxta omnem philosophiam sapientiamque. Jamjam profecturus complexus est Cæsarem, et ad ejus au- rem inclinatus, eum hortatus est ne, si forte irasceretur, prius aliquid faciendum, mandaret quam intra se viginti quatuor litteras numeravisset; sciebat enim eum ad iram propensum esse et in iracundia pertinacem. Quo audito, « Bene, inquit Caesar, exprobrasti mihi vitium, ideo in patriam redeundi licentiam tibi non tribuam. › 5. Μετὰ δὲ ταῦτα βασιλεύσας Ιούλιος Καίσαρ (2) Πάντων δὲ κρατήσας, ἐν ιταμότητι καὶ τυραν (3) Οὗτος οὖν Αύγουστος Κλεοπάτραν τῷ [1]

ΒΙΒΛΙΟΝ Γ'. ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΣ ΡΩΜΑΙΩΝ. ΡΕ. Βασιλεία Ιουλίου Καίσαρος. πρῶτος καὶ μόνος ἐκράτησε τῶν Ῥωμαϊκών σκή- στρων μετὰ πολλῆς ὑπερηφανίας καὶ ἀλαζο νείας, ὅθεν καὶ δικτάτωρ ἐκαλεῖτο, ὅ ἐστι μονάρχης· δικτατωρία δέ ἐστιν ἀρχὴ ἀνυπέρθετος. νίδι ἐπὶ ἔτη ιη', ἀνῃρέθη ἐπὶ συγκλήτου 88. (3)|0; καὶ νόμους Ῥωμαίων ἔδωκεν καὶ τὰς ἰνδίκτους, [καὶ] τὸν βίσεκτον ἐξευρών, καὶ τὸν μῆνα Ἰούλιον δε ονομάσας, πρότερον Κυιντίλιον καλούμενον, ὡς ἐν τούτῳ αὐτοῦ μοναρχήσαντος. (4) Εφ' οὗ ἦν καὶ Ἰούδας ὁ Γαλιλαίος, ὁ ἐν ταῖς Πράξεσι τῶν ἀποστό των μνημονευόμενος, καὶ ᾿Αντίπατρος, ὁ Ηρώδου Β πατήρ, βασιλεὺς τῆς Ἰουδαίας κατέστη. Βασιλεία Αὐγούστου. Μετὰ δὲ Ἰούλιον Καίσαρα ἐβασίλευσεν Αὔγου στος Καίσαρ, ἀνεψιὸς αὐτοῦ “, Οκταβίου υἱὸς, ὁ καὶ Σεβαστός, ἔτη να ε, ἀφ' οὗ Σεβαστοὶ καὶ Αύγουστοι προσηγορεύθησαν οι Ρωμαίων βασιλεῖ; 8. (2) Καὶ ὁ μὴν Αύγουστος ἐκλήθη, ὅ ἐστι Σεβαστός, πρότερον Σεξτέλιος όνομαζόμενος. δ' έτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ χειρωσάμενος καὶ πᾶσαν την Αίγυπτον ὑποτάξας, καθελὼν τὴν βασιλείαν τῶν Πτολεμαίων διαρκέσασαν ἔτη σε καὶ πάσης τῆς γῆς κυριεύσας καὶ τὰς το παρχίας καταλύσας, ἀνεῖλε τοὺς φονεύσαντας αὐτοῦ τὸν θεῖον Ιούλιον. (4) Κτίσας δὲ καὶ πόλεις γ', μίαν ἐν τῷ Πόντῳ καὶ ἄλλην ἐν τῇ Ἀῤῥαβίᾳ καὶ ἑτέραν ἐν Κύπρῳ Συρίας, καταπεσούσης ὑπὸ θεομηνίας ονόματι (56 δίσεχτον Αὐγούστου διὰ τὸ αὐτὸν ἐν αὐτῷ γεγενῆσθαι άν. Ἰουλίας σε (Σχόλιον) Ηγαπᾶτο δὲ ὑπ' αὐτοῦ ᾿Αθηνόδωρος ὁ ᾿Αλεξανδρεὺς ὁ σοφώτατος, ὃς ἐν τοῖς αἰσχίστοις ἔργοις τοῦ Καίσαρος ἐλέγχων αὐτὸν ὑπὲρ ἁμαρτιῶν [ἐπηνώρθου]. Ο γοῦν Αθηνόδωρος καταγηράσας, ήτησεν εἰς τὴν ἰδίαν χώραν πεμφθῆναι· ἔλεγε γὰρ ὡς τέλειος εἴη ο Καίσαρ κατὰ πᾶσαν φιλοσοφίαν καὶ γνῶσιν· ὡς δὲ μέλλων ἀπαίρειν, ἡσπάζετο αὐτὸν καὶ ἐπικύψας πρὸς τὸ οὖς, παρεκάλει, εἰ οσάκις ὀργισθῇ, μή πρότερον κελεύσῃ (κέλευον τί πρακτέον πρὶν ἂν καθ' ἑαυτὸν ἀριθμήσῃ τὰ κδ' στοιχεῖα. Ηδει γὰρ αὐτὸν ὀξύθυμον καὶ ἀμετάβλητον (εὐμ. όντα. Ὁ δὲ Καίσαρ αἰσθόμενος ἔφη· Εὗ γε υπέμνησάς με ὡς ἀτελῆς εἰμι. Διὰ τοῦτο οὐ συγχωρήσω σοι τῆς ἀνεγκαμένης επιβῆς και συνεχώρησάς μοι τῆς αὐτῆς ἐνακαίρως ἐπιβιώσαι, CHRONICON. - LIB. III. LIBER TERTIUS A PϚ'. c b) - INITIUM IMPERII ROMANORUM CV. Regnum Julii Casaris. Postea regnavit Julius Cæsar, qui primus solusque imperio Romanorum magna cum superbia et jacta tione potitus est; unde dictus est dictator, id est, monarcha; dictatura enim est summa potestas. Is postquam rerum, summæ potitus crudeliter re- gnasset octo et decem annis, in senatu occisus est. R- manis Cæsar leges dedit, indictionem bissextumque invenit, et nominavit Julium mensem, antea Quinti- lem dictum, eo quod hoc mense regnare cœperat. Eo imperante vixit Júdas Galilæus, quem Actus apo- stolorum memorant, et Antipater, Herodis pater, rex super Judzam constitutus est. CVI. Regnum Augusti. Post Julium Cæsarem imperavit Augustus Cæsar, nepos ejus, Octavii filius, et Sebastus dictus, annis quinquaginta septem. Ab eo Sebasti Augustique dicti sunt imperatores Romani. Vocatus est mens Augustus, id est Sebastus, cui Sextilis primo nomen eral. Augustus anno decimo quarto regni sui, devicta Cleopatra, tota Ægypto potitus est, diruitque re- gnum Ptolemæorum quod ducentis steterat annis. Universæ terræ dominus, regna omnia evertit in- terfecitque viros a quibus avunculus ipsius Cæsar occisus fuerat. Tres condidit urbes, unam in Ponto, in Arabia aliam, tertiamque in Cypro quæ ira di- vina eversa, ab eo Salamina vocata est. Unam Ancyram vocavit quia duo inter maria, Ponticum Varia lectiones et notæ. 46(5153) Ced. 500,1,2. "Ced. 303,21-23. cod. * cod., Chr. pasch. Ced. 303,23-304.3. (5147) Ced. 300,21. * Ced. " yg Ced. L. Th., sed annus, quo Augustus mortuus est, 57ue est a Caesare occiso. ** Ced. 300,22. sr a prima manu codicis. Ced. 302,15-305,21. cod.), Lew) codex.) Diligebatur a Caesare Athenodorus Alexandrinus ille sapientissimus qui de peccatis Cæsarem reprebendebat. Cum igitur senex factus es-. set, petivit ab eo ut in suam patriam dimitteretur; dicebat enim, Cæsarem perfectum esse juxta omnem philosophiam sapientiamque. Jamjam profecturus complexus est Cæsarem, et ad ejus au- rem inclinatus, eum hortatus est ne, si forte irasceretur, prius aliquid faciendum, mandaret quam intra se viginti quatuor litteras numeravisset; sciebat enim eum ad iram propensum esse et in iracundia pertinacem. Quo audito, « Bene, inquit Caesar, exprobrasti mihi vitium, ideo in patriam redeundi licentiam tibi non tribuam. › 5. Μετὰ δὲ ταῦτα βασιλεύσας Ιούλιος Καίσαρ (2) Πάντων δὲ κρατήσας, ἐν ιταμότητι καὶ τυραν (3) Οὗτος οὖν Αύγουστος Κλεοπάτραν τῷ [1]

Σαλαμίνην ἀνεγείρας ἐκάλεσε· καὶ τὴν μὲν ᾿Αγκυραν ὠνόμασε διὰ τὸ μέσην εἶναι αὐτὴν τῶν β' θαλασσῶν, τῆς τε Ποντικῆς καὶ τῆς Ἀσιανῆς, ἥτις ἐστὶν Αγ- κυρα Γαλατίας, τὴν δὲ Διόσπολιν. ΡΖ'. Περὶ τῆς δ' βασιλείας, ἦν ὁ Δανιὴλ ἐθεά- σατο * Εντεῦθεν τοίνυν ἄρχεται ἡ τετάρτη βασιλεία, ἦν ὁ Δανιὴλ ἐν τῇ τῶν δ' θηρίων ὀπτασίᾳ τέταρτον θηρίον διαφέρον τῶν ἄλλων τροπικῶς ὀνομάζει· ἐφ' οὗ καὶ ὁ τῶν πρώτων δ' στοιχείων δημιουργὸς καὶ τὸν τετραπέρατον κόσμον συνδήσας, ἐν τούτοις Ἰησοῦς Χριστὸς ἐσαρκώθη διὰ τὴν ἡμετέραν σω· τηρίαν· ὅθεν εἰκότως μέγας βασιλεὺς καὶ ἐπίσημος ἐπὶ πάντων ὁ Αὔγουστος καὶ δυνατὸς γενόμενος, β ὑπέταξε τὰς μερικές βασιλείας πάσας διὰ τὸν ἐν Ει ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ βασιλέα τοῦ παντὸς καὶ κύριον τεχθέντα κατὰ τὴν Ἡσαΐου προφητείαν. 41. • (2) Φησί γάρ • Καὶ ἔσται ἐν ταῖς ἐσχάταις κ ἐμφανὲς τὸ ὄρος Κυρίου καὶ ὁ οἶκος τοῦ Θεοῦ ἐπ' ἄκρων τῶν ὀρέων, καὶ ὑψωθήσεται ἐπὶ τ8 νῶτον βου νῶν, καὶ ἥξουσιν ἐπ' αὐτὸν πάντα τὰ ἔθνη· καὶ ποο ρεύσονται λαοὶ πολλοὶ καὶ ἐροῦσι· Δεῦτε, ἀναβῶμεν εἰς τὸ ὄρος τοῦ Κυρίου καὶ εἰς τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ Ἰακώβ, καὶ ἀναγγελεῖ ἡμῖν τὴν ὁδὸν αὐτοῦ, καὶ πορευσόμεθα ἐν αὐτῇ. Ἐκ γὰρ Σιὼν ἐξελεύσεται νόμος, καὶ λόγος Κυρίου ἐξ Ιερουσαλήμ. Καὶ κρινεί ἀναμέσον ἐθνῶν πολλῶν καὶ ἐλέγξει λαόν πολύν. Καὶ συγκόψουσι τὰς μαχαίρας αὐτῶν εἰς ἄροτρα, καὶ τὰς ζιδύνας αὐτῶν εἰς δρέπανα, καὶ οὐ λήψεται Ο ἔθνος σε μάχαιραν καὶ οὐ μὴ μάθωσιν ἔτι πολεμεῖν.» περὶ τῆς ἐν Βαβυλῶνος ἐπανόδου ἐῤῥῆσθαι τοῦτο. Καὶ οὐ θαῦμα· ὡς γὰρ ἐν ταῖς λοιποῖς διασφάλλον- ται προφητείαις, οὕτω κἀνταῦθα. κισμένα νόμον καὶ τὸν ἐκεῖθεν ἐκπορευόμενον ἡγα- πήσαντο λόγον καὶ οὐχὶ μᾶλλον αὐτοὺς έναν τιοῦντο; Μετὰ γὰρ τὴν ἐκ Βαβυλῶνος ἐπάνοδον συνέδραμον εἰς τὸν Ἰουδαῖον ναὸν ἐν τῶν ἐκείνων ἀσπατάμενα πλεῖστα τῶν ἐθνῶν, ὡς ἐπεστράτευσαν Ιουδαίοις· οἱ περίοικοι δὲ πάντες αὐτοὺς πολεμούν τες διετέλεσαν· ἔνθεν μὲν Ιδουμαῖοι, καὶ ᾿Αμανίται, καὶ Μωαβίται, ἐκεῖθεν δὲ ἀλλόφυλοι και Σαμαρείται καὶ ὀλίγου δὲ χρόνου διελθόντος, τα Μακεδονικά Ο αὐτοὺς ἐπέστη κακὰ, & τῶν Μακκαβαίων αἱ συγ γραφαὶ περιέχουσιν· ἐνταῦθα δὲ ὁ προφητικός λόγος εἰρήνην ὑπέσχετο βαθείαν. (5) "Οτι δὲ τὸν μετὰ τὴν τοῦ Κυρίου παρουσίαν προσημαίνει ταῦτα καιρόν, πάλιν τὰ πράγματα σαφώς μαρτυροῦσι· πρὸ μὲν γὰρ τῆς Ῥωμαίων βασιλείας συχναὶ τῶν ἐθνῶν κατ' ἀλλήλων ἐπαναστάσεις ἐγίνοντο, ἅτε δὴ καθ' έκαστον ἔθνος τῆς βασιλείας μεμερισμένης· πάσης δὲ ἡγε μονίας εἰς Ρωμαίους μετατεθείσης (καὶ τῆς καθ' πλείστων ἐθνῶν ημέραις ὑπεράνω το υπό Θεοδοτίως τ νονται σε τά? - ὡς ἐσχάταις λήψει ἐν ἔθνος ἐπ' ἔθνος σε και? σε προσημαί - GEORGII HAMARTOLI Asiaticumque sita erat, lac est Ancyra Galatia, A alteram Diospolim appellavit. CVII. De quarto imperio quod vidit Daniel. Tune incipit quartum imperium, quod Daniel in visione quatuor bestiarum, figura usus, quartam bestiam ab aliis diversam vocat; sub quo, qui quatuor prima elementa creavit mundique quatuor partes conjunxit, Jesus Christus, incarnatus est propter nostram salutem. Bene igitur magnus et omnibus superior factus est Augustus subjecitque sibi cætera regna, eo quod in diebus suis rex do- minusque universorum nasci debebat secundum verba Isaiæ prophetæ. Ait enim : « Et erit in novissimis diebus. præ- paratus mons domus Domini in vertice mon-. tium, et elevabitur super colles, et fluent ad eirm omnes gentes. Et ibunt populi multi et dicent : Venite et ascendamus ad montem Domini, et ad domum Dei Jacob, et docebit nos vias suas, et ambulabimus in semitis ejus; quia de Sion exi- bit lex et verbum Domini de Jerusalem. judi. cabit gentes, et arguet populos multos: et confla- bunt gladios suos in vomeres, et lanceas suas in falces : non levabit gens contra gentem gladium, nec exercebuntur ultra ad prælium. › Contendunt Judæi cum Theodotione errantes hæc dici de reditu Babylonis. Nec mirum; ut enim fal- funtur in aliis prophetiis, sic etiam in ista. • Quinam enim populi et viciniores et longinquio- res legen verbumque a Judeis allatum receperunt et non potius eis restiterunt ? Post reditum ex Baby. lone, confluxere quidem gentes ad templum Judæo- rum, sed illos impugnaverunt; omnes vicini per- petua bella contra eos moverunt: ex una parte ¡Jumæi et Ammonita et Moabitæ; ex altera Phili- stæi et Samaritani. Nec multo post, irruere bella Macedonica quæ in Machabæorum libris referuntur, attamen tune prophetica verba altam pacem pol- licebantur. Si autem nuutient verba hæc tempus post adventum Christi, optime facta concordant. Ante enim Romanum imperium, multæ erant gen- tium inter se congressiones, quia divisum erat Inter singulas gentes imperium, universo autem imperio ad Romanos translato, et singularum na- tionum ad adventum Christi regno destructo, pax alta floruit în mundo, ita ut jam nulla gens adver- sus gentem aliam bella moveret ad potestatem eri- Variæ lectiones et notæ. * coul. H.c rubrica in codice evanuit. Ccd. 318,1-9. cod. et LXX. Isa. Cel. Cod. Cell. 318,9.19. 152. 11, 2-4. Nota cod. cod. et LXX. Ced. 318,20-319,3. (3) Ἰουδαῖοι δέ φασι, Θεοδωτίων 40 πλανώμενοι, (4) Ποια γὰρ ἔθνη πελάζοντα καὶ πόρρωθεν ἀπῳ

Σαλαμίνην ἀνεγείρας ἐκάλεσε· καὶ τὴν μὲν ᾿Αγκυραν ὠνόμασε διὰ τὸ μέσην εἶναι αὐτὴν τῶν β' θαλασσῶν, τῆς τε Ποντικῆς καὶ τῆς Ἀσιανῆς, ἥτις ἐστὶν Αγ- κυρα Γαλατίας, τὴν δὲ Διόσπολιν. ΡΖ'. Περὶ τῆς δ' βασιλείας, ἦν ὁ Δανιὴλ ἐθεά- σατο * Εντεῦθεν τοίνυν ἄρχεται ἡ τετάρτη βασιλεία, ἦν ὁ Δανιὴλ ἐν τῇ τῶν δ' θηρίων ὀπτασίᾳ τέταρτον θηρίον διαφέρον τῶν ἄλλων τροπικῶς ὀνομάζει· ἐφ' οὗ καὶ ὁ τῶν πρώτων δ' στοιχείων δημιουργὸς καὶ τὸν τετραπέρατον κόσμον συνδήσας, ἐν τούτοις Ἰησοῦς Χριστὸς ἐσαρκώθη διὰ τὴν ἡμετέραν σω· τηρίαν· ὅθεν εἰκότως μέγας βασιλεὺς καὶ ἐπίσημος ἐπὶ πάντων ὁ Αὔγουστος καὶ δυνατὸς γενόμενος, β ὑπέταξε τὰς μερικές βασιλείας πάσας διὰ τὸν ἐν Ει ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ βασιλέα τοῦ παντὸς καὶ κύριον τεχθέντα κατὰ τὴν Ἡσαΐου προφητείαν. 41. • (2) Φησί γάρ • Καὶ ἔσται ἐν ταῖς ἐσχάταις κ ἐμφανὲς τὸ ὄρος Κυρίου καὶ ὁ οἶκος τοῦ Θεοῦ ἐπ' ἄκρων τῶν ὀρέων, καὶ ὑψωθήσεται ἐπὶ τ8 νῶτον βου νῶν, καὶ ἥξουσιν ἐπ' αὐτὸν πάντα τὰ ἔθνη· καὶ ποο ρεύσονται λαοὶ πολλοὶ καὶ ἐροῦσι· Δεῦτε, ἀναβῶμεν εἰς τὸ ὄρος τοῦ Κυρίου καὶ εἰς τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ Ἰακώβ, καὶ ἀναγγελεῖ ἡμῖν τὴν ὁδὸν αὐτοῦ, καὶ πορευσόμεθα ἐν αὐτῇ. Ἐκ γὰρ Σιὼν ἐξελεύσεται νόμος, καὶ λόγος Κυρίου ἐξ Ιερουσαλήμ. Καὶ κρινεί ἀναμέσον ἐθνῶν πολλῶν καὶ ἐλέγξει λαόν πολύν. Καὶ συγκόψουσι τὰς μαχαίρας αὐτῶν εἰς ἄροτρα, καὶ τὰς ζιδύνας αὐτῶν εἰς δρέπανα, καὶ οὐ λήψεται Ο ἔθνος σε μάχαιραν καὶ οὐ μὴ μάθωσιν ἔτι πολεμεῖν.» περὶ τῆς ἐν Βαβυλῶνος ἐπανόδου ἐῤῥῆσθαι τοῦτο. Καὶ οὐ θαῦμα· ὡς γὰρ ἐν ταῖς λοιποῖς διασφάλλον- ται προφητείαις, οὕτω κἀνταῦθα. κισμένα νόμον καὶ τὸν ἐκεῖθεν ἐκπορευόμενον ἡγα- πήσαντο λόγον καὶ οὐχὶ μᾶλλον αὐτοὺς έναν τιοῦντο; Μετὰ γὰρ τὴν ἐκ Βαβυλῶνος ἐπάνοδον συνέδραμον εἰς τὸν Ἰουδαῖον ναὸν ἐν τῶν ἐκείνων ἀσπατάμενα πλεῖστα τῶν ἐθνῶν, ὡς ἐπεστράτευσαν Ιουδαίοις· οἱ περίοικοι δὲ πάντες αὐτοὺς πολεμούν τες διετέλεσαν· ἔνθεν μὲν Ιδουμαῖοι, καὶ ᾿Αμανίται, καὶ Μωαβίται, ἐκεῖθεν δὲ ἀλλόφυλοι και Σαμαρείται καὶ ὀλίγου δὲ χρόνου διελθόντος, τα Μακεδονικά Ο αὐτοὺς ἐπέστη κακὰ, & τῶν Μακκαβαίων αἱ συγ γραφαὶ περιέχουσιν· ἐνταῦθα δὲ ὁ προφητικός λόγος εἰρήνην ὑπέσχετο βαθείαν. (5) "Οτι δὲ τὸν μετὰ τὴν τοῦ Κυρίου παρουσίαν προσημαίνει ταῦτα καιρόν, πάλιν τὰ πράγματα σαφώς μαρτυροῦσι· πρὸ μὲν γὰρ τῆς Ῥωμαίων βασιλείας συχναὶ τῶν ἐθνῶν κατ' ἀλλήλων ἐπαναστάσεις ἐγίνοντο, ἅτε δὴ καθ' έκαστον ἔθνος τῆς βασιλείας μεμερισμένης· πάσης δὲ ἡγε μονίας εἰς Ρωμαίους μετατεθείσης (καὶ τῆς καθ' πλείστων ἐθνῶν ημέραις ὑπεράνω το υπό Θεοδοτίως τ νονται σε τά? - ὡς ἐσχάταις λήψει ἐν ἔθνος ἐπ' ἔθνος σε και? σε προσημαί - GEORGII HAMARTOLI Asiaticumque sita erat, lac est Ancyra Galatia, A alteram Diospolim appellavit. CVII. De quarto imperio quod vidit Daniel. Tune incipit quartum imperium, quod Daniel in visione quatuor bestiarum, figura usus, quartam bestiam ab aliis diversam vocat; sub quo, qui quatuor prima elementa creavit mundique quatuor partes conjunxit, Jesus Christus, incarnatus est propter nostram salutem. Bene igitur magnus et omnibus superior factus est Augustus subjecitque sibi cætera regna, eo quod in diebus suis rex do- minusque universorum nasci debebat secundum verba Isaiæ prophetæ. Ait enim : « Et erit in novissimis diebus. præ- paratus mons domus Domini in vertice mon-. tium, et elevabitur super colles, et fluent ad eirm omnes gentes. Et ibunt populi multi et dicent : Venite et ascendamus ad montem Domini, et ad domum Dei Jacob, et docebit nos vias suas, et ambulabimus in semitis ejus; quia de Sion exi- bit lex et verbum Domini de Jerusalem. judi. cabit gentes, et arguet populos multos: et confla- bunt gladios suos in vomeres, et lanceas suas in falces : non levabit gens contra gentem gladium, nec exercebuntur ultra ad prælium. › Contendunt Judæi cum Theodotione errantes hæc dici de reditu Babylonis. Nec mirum; ut enim fal- funtur in aliis prophetiis, sic etiam in ista. • Quinam enim populi et viciniores et longinquio- res legen verbumque a Judeis allatum receperunt et non potius eis restiterunt ? Post reditum ex Baby. lone, confluxere quidem gentes ad templum Judæo- rum, sed illos impugnaverunt; omnes vicini per- petua bella contra eos moverunt: ex una parte ¡Jumæi et Ammonita et Moabitæ; ex altera Phili- stæi et Samaritani. Nec multo post, irruere bella Macedonica quæ in Machabæorum libris referuntur, attamen tune prophetica verba altam pacem pol- licebantur. Si autem nuutient verba hæc tempus post adventum Christi, optime facta concordant. Ante enim Romanum imperium, multæ erant gen- tium inter se congressiones, quia divisum erat Inter singulas gentes imperium, universo autem imperio ad Romanos translato, et singularum na- tionum ad adventum Christi regno destructo, pax alta floruit în mundo, ita ut jam nulla gens adver- sus gentem aliam bella moveret ad potestatem eri- Variæ lectiones et notæ. * coul. H.c rubrica in codice evanuit. Ccd. 318,1-9. cod. et LXX. Isa. Cel. Cod. Cell. 318,9.19. 152. 11, 2-4. Nota cod. cod. et LXX. Ced. 318,20-319,3. (3) Ἰουδαῖοι δέ φασι, Θεοδωτίων 40 πλανώμενοι, (4) Ποια γὰρ ἔθνη πελάζοντα καὶ πόρρωθεν ἀπῳ

Σαλαμίνην ἀνεγείρας ἐκάλεσε· καὶ τὴν μὲν ᾿Αγκυραν ὠνόμασε διὰ τὸ μέσην εἶναι αὐτὴν τῶν β' θαλασσῶν, τῆς τε Ποντικῆς καὶ τῆς Ἀσιανῆς, ἥτις ἐστὶν Αγ- κυρα Γαλατίας, τὴν δὲ Διόσπολιν. ΡΖ'. Περὶ τῆς δ' βασιλείας, ἦν ὁ Δανιὴλ ἐθεά- σατο * Εντεῦθεν τοίνυν ἄρχεται ἡ τετάρτη βασιλεία, ἦν ὁ Δανιὴλ ἐν τῇ τῶν δ' θηρίων ὀπτασίᾳ τέταρτον θηρίον διαφέρον τῶν ἄλλων τροπικῶς ὀνομάζει· ἐφ' οὗ καὶ ὁ τῶν πρώτων δ' στοιχείων δημιουργὸς καὶ τὸν τετραπέρατον κόσμον συνδήσας, ἐν τούτοις Ἰησοῦς Χριστὸς ἐσαρκώθη διὰ τὴν ἡμετέραν σω· τηρίαν· ὅθεν εἰκότως μέγας βασιλεὺς καὶ ἐπίσημος ἐπὶ πάντων ὁ Αὔγουστος καὶ δυνατὸς γενόμενος, β ὑπέταξε τὰς μερικές βασιλείας πάσας διὰ τὸν ἐν Ει ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ βασιλέα τοῦ παντὸς καὶ κύριον τεχθέντα κατὰ τὴν Ἡσαΐου προφητείαν. 41. • (2) Φησί γάρ • Καὶ ἔσται ἐν ταῖς ἐσχάταις κ ἐμφανὲς τὸ ὄρος Κυρίου καὶ ὁ οἶκος τοῦ Θεοῦ ἐπ' ἄκρων τῶν ὀρέων, καὶ ὑψωθήσεται ἐπὶ τ8 νῶτον βου νῶν, καὶ ἥξουσιν ἐπ' αὐτὸν πάντα τὰ ἔθνη· καὶ ποο ρεύσονται λαοὶ πολλοὶ καὶ ἐροῦσι· Δεῦτε, ἀναβῶμεν εἰς τὸ ὄρος τοῦ Κυρίου καὶ εἰς τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ Ἰακώβ, καὶ ἀναγγελεῖ ἡμῖν τὴν ὁδὸν αὐτοῦ, καὶ πορευσόμεθα ἐν αὐτῇ. Ἐκ γὰρ Σιὼν ἐξελεύσεται νόμος, καὶ λόγος Κυρίου ἐξ Ιερουσαλήμ. Καὶ κρινεί ἀναμέσον ἐθνῶν πολλῶν καὶ ἐλέγξει λαόν πολύν. Καὶ συγκόψουσι τὰς μαχαίρας αὐτῶν εἰς ἄροτρα, καὶ τὰς ζιδύνας αὐτῶν εἰς δρέπανα, καὶ οὐ λήψεται Ο ἔθνος σε μάχαιραν καὶ οὐ μὴ μάθωσιν ἔτι πολεμεῖν.» περὶ τῆς ἐν Βαβυλῶνος ἐπανόδου ἐῤῥῆσθαι τοῦτο. Καὶ οὐ θαῦμα· ὡς γὰρ ἐν ταῖς λοιποῖς διασφάλλον- ται προφητείαις, οὕτω κἀνταῦθα. κισμένα νόμον καὶ τὸν ἐκεῖθεν ἐκπορευόμενον ἡγα- πήσαντο λόγον καὶ οὐχὶ μᾶλλον αὐτοὺς έναν τιοῦντο; Μετὰ γὰρ τὴν ἐκ Βαβυλῶνος ἐπάνοδον συνέδραμον εἰς τὸν Ἰουδαῖον ναὸν ἐν τῶν ἐκείνων ἀσπατάμενα πλεῖστα τῶν ἐθνῶν, ὡς ἐπεστράτευσαν Ιουδαίοις· οἱ περίοικοι δὲ πάντες αὐτοὺς πολεμούν τες διετέλεσαν· ἔνθεν μὲν Ιδουμαῖοι, καὶ ᾿Αμανίται, καὶ Μωαβίται, ἐκεῖθεν δὲ ἀλλόφυλοι και Σαμαρείται καὶ ὀλίγου δὲ χρόνου διελθόντος, τα Μακεδονικά Ο αὐτοὺς ἐπέστη κακὰ, & τῶν Μακκαβαίων αἱ συγ γραφαὶ περιέχουσιν· ἐνταῦθα δὲ ὁ προφητικός λόγος εἰρήνην ὑπέσχετο βαθείαν. (5) "Οτι δὲ τὸν μετὰ τὴν τοῦ Κυρίου παρουσίαν προσημαίνει ταῦτα καιρόν, πάλιν τὰ πράγματα σαφώς μαρτυροῦσι· πρὸ μὲν γὰρ τῆς Ῥωμαίων βασιλείας συχναὶ τῶν ἐθνῶν κατ' ἀλλήλων ἐπαναστάσεις ἐγίνοντο, ἅτε δὴ καθ' έκαστον ἔθνος τῆς βασιλείας μεμερισμένης· πάσης δὲ ἡγε μονίας εἰς Ρωμαίους μετατεθείσης (καὶ τῆς καθ' πλείστων ἐθνῶν ημέραις ὑπεράνω το υπό Θεοδοτίως τ νονται σε τά? - ὡς ἐσχάταις λήψει ἐν ἔθνος ἐπ' ἔθνος σε και? σε προσημαί - GEORGII HAMARTOLI Asiaticumque sita erat, lac est Ancyra Galatia, A alteram Diospolim appellavit. CVII. De quarto imperio quod vidit Daniel. Tune incipit quartum imperium, quod Daniel in visione quatuor bestiarum, figura usus, quartam bestiam ab aliis diversam vocat; sub quo, qui quatuor prima elementa creavit mundique quatuor partes conjunxit, Jesus Christus, incarnatus est propter nostram salutem. Bene igitur magnus et omnibus superior factus est Augustus subjecitque sibi cætera regna, eo quod in diebus suis rex do- minusque universorum nasci debebat secundum verba Isaiæ prophetæ. Ait enim : « Et erit in novissimis diebus. præ- paratus mons domus Domini in vertice mon-. tium, et elevabitur super colles, et fluent ad eirm omnes gentes. Et ibunt populi multi et dicent : Venite et ascendamus ad montem Domini, et ad domum Dei Jacob, et docebit nos vias suas, et ambulabimus in semitis ejus; quia de Sion exi- bit lex et verbum Domini de Jerusalem. judi. cabit gentes, et arguet populos multos: et confla- bunt gladios suos in vomeres, et lanceas suas in falces : non levabit gens contra gentem gladium, nec exercebuntur ultra ad prælium. › Contendunt Judæi cum Theodotione errantes hæc dici de reditu Babylonis. Nec mirum; ut enim fal- funtur in aliis prophetiis, sic etiam in ista. • Quinam enim populi et viciniores et longinquio- res legen verbumque a Judeis allatum receperunt et non potius eis restiterunt ? Post reditum ex Baby. lone, confluxere quidem gentes ad templum Judæo- rum, sed illos impugnaverunt; omnes vicini per- petua bella contra eos moverunt: ex una parte ¡Jumæi et Ammonita et Moabitæ; ex altera Phili- stæi et Samaritani. Nec multo post, irruere bella Macedonica quæ in Machabæorum libris referuntur, attamen tune prophetica verba altam pacem pol- licebantur. Si autem nuutient verba hæc tempus post adventum Christi, optime facta concordant. Ante enim Romanum imperium, multæ erant gen- tium inter se congressiones, quia divisum erat Inter singulas gentes imperium, universo autem imperio ad Romanos translato, et singularum na- tionum ad adventum Christi regno destructo, pax alta floruit în mundo, ita ut jam nulla gens adver- sus gentem aliam bella moveret ad potestatem eri- Variæ lectiones et notæ. * coul. H.c rubrica in codice evanuit. Ccd. 318,1-9. cod. et LXX. Isa. Cel. Cod. Cell. 318,9.19. 152. 11, 2-4. Nota cod. cod. et LXX. Ced. 318,20-319,3. (3) Ἰουδαῖοι δέ φασι, Θεοδωτίων 40 πλανώμενοι, (4) Ποια γὰρ ἔθνη πελάζοντα καὶ πόρρωθεν ἀπῳ

ἕκαστον ἐθνῶν βασιλείας ἐπὶ τῆς Χριστοῦ παρουσίας καταλυθείση;), εἰρήνη βαθεία κατέσχε τὴν οἰκου μένην, ὡς μηκέτι ἔθνος κατ' ἔθνους ἐπιστρατεύειν (καὶ μερικάς βασιλείας καθαρπάζειν), ἀλλὰ τῇ γεωργία προσέχειν. Οὐκοῦν μάλα δείκνυται σαφῶς τὸ τῆς προβλήσεως τέλος. (6) Η οὐχ ὁρᾶτε τῆς Εκκλησίας τὸ ὕψος καὶ πάντας ὑποκύπτοντας καὶ ταύτῃ δὲ τὸ πέδας προσφέροντας δι (57'), καὶ τοὺς μὲν πλείστους ἑκόντως καὶ εὐγνωμόνως, τοὺς δὲ παραγνώμως δουλεύοντας καὶ μάτην ἀντιλέγοντας εξοστρακιζομένους κακῶς; Οὐχ ὁρᾶτε τῶν ὀρέων τάς κορυφάς, ὦ Ἰουδαῖοι καὶ Ελληνες, τοῦ ὑμετέ του μύσους ἀπηλλαγμένας καὶ ταῖς τῶν ἀσκητῶν καταγωγαῖς κοσμουμένας, πάντα, συῤῥέοντας καὶ τὸν ἐν τῇ σιγῇ ἐπιφανέντα λόγον θεολογοῦντας καὶ τὸν ἐκεῖθεν προελθόντα νόμον ἀσπαζομένους, τους Β μὲν πολέμους πεπαυμένους ἀντὶ δὲ τῶν πολεμικών ὅπλων; Η οὐκ ἴστε, ὡς ἐπηνίκα ταῦτα ὁ προφήτης ἐθέσπιζεν, ἄλλος μὲν τῆς Ἱερουσαλήμ ἐβασίλευεν, ἄλλος δὲ τῆς Σαμαρείας, καὶ ἄλλος Ἰδουμαίων, καὶ ἕτερος Μωαβιτῶν, καὶ αὖ πάλιν ἄλλος ᾿Αμμανιτῶν, καὶ ἄλλος ᾿Αράδων; καὶ Μαδιναῖοι μὲν καὶ ᾿Αμα ληκίται ὑπ' ἄλλοις ἡγεμόσιν ἐτέλουν, Γάζα δὲ καὶ Ἀσκαλών, καὶ ῎Αζωτο;. Καὶ μέντοι καὶ Σιδών καὶ Τύρος, καὶ Δαμασκὸς ὑπὸ διαφόρων ἀρχόντων ΡΗ'. Περὶ τῆς ἐν σαρκὶ οἰκονομίας τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ κ. $$ • ιθύνοντο. σε Τοῦ δὲ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ κατά σάρκα γεννηθέντος 6, εὐθὺς Αύγουστος Καίσαρ ἐκρά- τησε πάντων καὶ τὰς τοπαρχίας δε πάσας καὶ μερι κας βασιλείας καταλύσας (ὡς ἔφην) τοῖς Ῥωμαίοις δι ταξι πάντας ὑπέταξεν. (2) Ὥσπερ καὶ Δαυΐδ προ- θεωρῶν καὶ προαναφωνῶν ἔψαλλε • Δεῦτε καὶ ἴδετε τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ, ἃ ἔθετο τέρατα ἐπὶ τῆς γῆς, ἀνταναιρῶν πολέμους μέχρι τῶν περάτων τῆς γῆς, τόξον συντρίψει καὶ συνθλάσει ὅπλον καὶ θυρεοὺς κατακαύσει ἐν πυρί. ο (3) Ναὶ μὴν αἱ τοπαρχίαι καὶ αἱ μερικαί βασιλείαι κατελύθησαν, δι᾽ ἃς οὐδὲ βρα χείας εἰρήνης ἀπέλαβον οἱ ἄνθρωποι, ἀλλὰ πᾶσα χώρα καὶ πόλις ἔνοπλος τὰς ἐξαπίνως γενομένας ἐφόδους δειμαίνουσα. Δαυιδ πάλιν λέγει 89. • Ανατελεῖ ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ δικαιοσύνη καὶ πλῆθος εἰρήνης. » (5) (Τοιγαροῦν ἡ 'Ρωμαίων βασιλεία τάς μερι κας βασιλείας, ὡς καὶ πολλάκις ἔφην, καταλύσασα καὶ μάχας) εἰρήνη βαθεῖα πανταχού γέγονε (και η τὰς τῶν ανθρώπων ἀκοῖς εὐτρεπίσας τοῖς κηρύτα τουσι τὴν τῆς εἰρήνης πρύτανιν, ἀδεῶς λοιπὸν, ὡς ἐν μιᾷ βασιλείᾳ, διέδραμον καὶ τὴν σωτήριον δια δασκαλίαν τοῖς ἀνθρώποις προσήνεγκαν). · ἀνταναιρῶν πολέμους » καὶ τὰ ἑξῆς· τροπικώτερον δὲ εἴ τις θέλει νοήσαι, ὄψεται τοῦ κατὰ τῆς Ἐκκλη- τίας πολέμου τὴν παύλαν. Φησί γάρ ράχθησαν ἔθνη, ἔκλιναν βασιλείαι· ἔδωκεν φωνὴν αὐτοῦ ὁ Ὕψιστος, ἐσαλεύθη ἡ γῆ. » ταύτην οι προσφέρονται Ρωμαίων πάντων δε πεπ. τὰ δὲ εἰς γεωργίας όργανα μεταχειριζομένους ἀντί τεχθ. εθναρχίας το 85.3 CHRONICON. - LIB. 111. Hæc igitur a prophetia significantur. Nonne emi- nentem videtis Ecclesiam, omnesque illam vene- rantes adorantesque, plerosque hanc amantes, eique servientes, aliosque hanc nescientes et ei servire negantes misere expulsos ? Nonne videtis summos montes, o Judæi et gentes, vestris abominationibus purgatos, hospitiisque ascetarum ornatos? Videtis exquo omnes illuc confluentes verbum divinum quod cum silentio prodiit addiscunt, et legem quæ inde ve- nit amplectuntur, bella quievisse et pro armorum strepitu altam pacem stare? Num vos fugit quod cum hæc nuntiasset propheta, alius in Jerusalem, alius in Samaria, in Idumæa et in Moabitide alius regnaverit, alius in Ammonitide, aliusque in Arabia? Et alii principes dominabantur Madianitas et Amalecitas, Gazam, Ascalonem et Azotum. Præterea Sidon, Ty- rus et Damascus a variis regibus regebantur. A piendam, sed agrorum culturæ omnes incumberent. C D CVIII. De Incarnatione Domini nostri Jesu Christi. Cum Jesus Christus Dominus noster secundum carnem natus esset, statim Augustus Cæsar cuncta occupavit, dissolutisque, ut dixi, omnibus regio- num præfectis et privatis regnis, Romanorum imperio universa subegit. Sicut et David præ- videns et prædicens canebat : « Venite et videle opera Domini, quæ posuit prodigia super terram, au- ferens bella usque ad finem terræ; arcum conteret, et confringet arma, el scuta comburet igni. » Re- vera regionum principatus et privata regna solu’a sunt, per quæ ne brevem quidem pacem suscipie- bant homines, sed omnis regio et civitas armata impetus subitos formidabat. De Jesn Christo Domino nostro David iterum loquitur : Orietur in diebus ejus justitia et abun- dantia pacis.▸ Romanorum igitur imperium cuin privatis regnis, ut sæpe dixi, et præliis finem fecisset, pax summa ubique fuit, paratisque hominibus ad audiendos a 'Eta- cod. cod. " Et hæc rubrica in couice evanuit. $1 Ged. Ps. XI.VI, 8,9. 61. proclamantes pacis principem, secure jam, ulpute in unico regno, isti discurrerunt, et salutis disci- plinam hominibus attulerunt. Secundum igitur historiam sic adimpletum esl istud : • Auferens bella . et sequentia, magis au- tem figurative si quis intelligere voluerit, videbit belli adversus Ecclesiam cessationem. Dicit enim : • Conturbatæ sunt gentes, inclinata sunt regua; dedit vocem suam Altissimus, mota est terra. › Varia lectiones et nota. - cod. col. Cel. Ged. • Ced. 315,7. Ps. XLVI, 6. 3: Geol. 515,47. Ps. 1.5x11, 7. (4) Ἐπὶ δὲ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ (6) Κατὰ μὲν οὖν τὴν ἱστορίαν οὕτως ἐκδέβηκε τὸ

ἕκαστον ἐθνῶν βασιλείας ἐπὶ τῆς Χριστοῦ παρουσίας καταλυθείση;), εἰρήνη βαθεία κατέσχε τὴν οἰκου μένην, ὡς μηκέτι ἔθνος κατ' ἔθνους ἐπιστρατεύειν (καὶ μερικάς βασιλείας καθαρπάζειν), ἀλλὰ τῇ γεωργία προσέχειν. Οὐκοῦν μάλα δείκνυται σαφῶς τὸ τῆς προβλήσεως τέλος. (6) Η οὐχ ὁρᾶτε τῆς Εκκλησίας τὸ ὕψος καὶ πάντας ὑποκύπτοντας καὶ ταύτῃ δὲ τὸ πέδας προσφέροντας δι (57'), καὶ τοὺς μὲν πλείστους ἑκόντως καὶ εὐγνωμόνως, τοὺς δὲ παραγνώμως δουλεύοντας καὶ μάτην ἀντιλέγοντας εξοστρακιζομένους κακῶς; Οὐχ ὁρᾶτε τῶν ὀρέων τάς κορυφάς, ὦ Ἰουδαῖοι καὶ Ελληνες, τοῦ ὑμετέ του μύσους ἀπηλλαγμένας καὶ ταῖς τῶν ἀσκητῶν καταγωγαῖς κοσμουμένας, πάντα, συῤῥέοντας καὶ τὸν ἐν τῇ σιγῇ ἐπιφανέντα λόγον θεολογοῦντας καὶ τὸν ἐκεῖθεν προελθόντα νόμον ἀσπαζομένους, τους Β μὲν πολέμους πεπαυμένους ἀντὶ δὲ τῶν πολεμικών ὅπλων; Η οὐκ ἴστε, ὡς ἐπηνίκα ταῦτα ὁ προφήτης ἐθέσπιζεν, ἄλλος μὲν τῆς Ἱερουσαλήμ ἐβασίλευεν, ἄλλος δὲ τῆς Σαμαρείας, καὶ ἄλλος Ἰδουμαίων, καὶ ἕτερος Μωαβιτῶν, καὶ αὖ πάλιν ἄλλος ᾿Αμμανιτῶν, καὶ ἄλλος ᾿Αράδων; καὶ Μαδιναῖοι μὲν καὶ ᾿Αμα ληκίται ὑπ' ἄλλοις ἡγεμόσιν ἐτέλουν, Γάζα δὲ καὶ Ἀσκαλών, καὶ ῎Αζωτο;. Καὶ μέντοι καὶ Σιδών καὶ Τύρος, καὶ Δαμασκὸς ὑπὸ διαφόρων ἀρχόντων ΡΗ'. Περὶ τῆς ἐν σαρκὶ οἰκονομίας τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ κ. $$ • ιθύνοντο. σε Τοῦ δὲ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ κατά σάρκα γεννηθέντος 6, εὐθὺς Αύγουστος Καίσαρ ἐκρά- τησε πάντων καὶ τὰς τοπαρχίας δε πάσας καὶ μερι κας βασιλείας καταλύσας (ὡς ἔφην) τοῖς Ῥωμαίοις δι ταξι πάντας ὑπέταξεν. (2) Ὥσπερ καὶ Δαυΐδ προ- θεωρῶν καὶ προαναφωνῶν ἔψαλλε • Δεῦτε καὶ ἴδετε τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ, ἃ ἔθετο τέρατα ἐπὶ τῆς γῆς, ἀνταναιρῶν πολέμους μέχρι τῶν περάτων τῆς γῆς, τόξον συντρίψει καὶ συνθλάσει ὅπλον καὶ θυρεοὺς κατακαύσει ἐν πυρί. ο (3) Ναὶ μὴν αἱ τοπαρχίαι καὶ αἱ μερικαί βασιλείαι κατελύθησαν, δι᾽ ἃς οὐδὲ βρα χείας εἰρήνης ἀπέλαβον οἱ ἄνθρωποι, ἀλλὰ πᾶσα χώρα καὶ πόλις ἔνοπλος τὰς ἐξαπίνως γενομένας ἐφόδους δειμαίνουσα. Δαυιδ πάλιν λέγει 89. • Ανατελεῖ ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ δικαιοσύνη καὶ πλῆθος εἰρήνης. » (5) (Τοιγαροῦν ἡ 'Ρωμαίων βασιλεία τάς μερι κας βασιλείας, ὡς καὶ πολλάκις ἔφην, καταλύσασα καὶ μάχας) εἰρήνη βαθεῖα πανταχού γέγονε (και η τὰς τῶν ανθρώπων ἀκοῖς εὐτρεπίσας τοῖς κηρύτα τουσι τὴν τῆς εἰρήνης πρύτανιν, ἀδεῶς λοιπὸν, ὡς ἐν μιᾷ βασιλείᾳ, διέδραμον καὶ τὴν σωτήριον δια δασκαλίαν τοῖς ἀνθρώποις προσήνεγκαν). · ἀνταναιρῶν πολέμους » καὶ τὰ ἑξῆς· τροπικώτερον δὲ εἴ τις θέλει νοήσαι, ὄψεται τοῦ κατὰ τῆς Ἐκκλη- τίας πολέμου τὴν παύλαν. Φησί γάρ ράχθησαν ἔθνη, ἔκλιναν βασιλείαι· ἔδωκεν φωνὴν αὐτοῦ ὁ Ὕψιστος, ἐσαλεύθη ἡ γῆ. » ταύτην οι προσφέρονται Ρωμαίων πάντων δε πεπ. τὰ δὲ εἰς γεωργίας όργανα μεταχειριζομένους ἀντί τεχθ. εθναρχίας το 85.3 CHRONICON. - LIB. 111. Hæc igitur a prophetia significantur. Nonne emi- nentem videtis Ecclesiam, omnesque illam vene- rantes adorantesque, plerosque hanc amantes, eique servientes, aliosque hanc nescientes et ei servire negantes misere expulsos ? Nonne videtis summos montes, o Judæi et gentes, vestris abominationibus purgatos, hospitiisque ascetarum ornatos? Videtis exquo omnes illuc confluentes verbum divinum quod cum silentio prodiit addiscunt, et legem quæ inde ve- nit amplectuntur, bella quievisse et pro armorum strepitu altam pacem stare? Num vos fugit quod cum hæc nuntiasset propheta, alius in Jerusalem, alius in Samaria, in Idumæa et in Moabitide alius regnaverit, alius in Ammonitide, aliusque in Arabia? Et alii principes dominabantur Madianitas et Amalecitas, Gazam, Ascalonem et Azotum. Præterea Sidon, Ty- rus et Damascus a variis regibus regebantur. A piendam, sed agrorum culturæ omnes incumberent. C D CVIII. De Incarnatione Domini nostri Jesu Christi. Cum Jesus Christus Dominus noster secundum carnem natus esset, statim Augustus Cæsar cuncta occupavit, dissolutisque, ut dixi, omnibus regio- num præfectis et privatis regnis, Romanorum imperio universa subegit. Sicut et David præ- videns et prædicens canebat : « Venite et videle opera Domini, quæ posuit prodigia super terram, au- ferens bella usque ad finem terræ; arcum conteret, et confringet arma, el scuta comburet igni. » Re- vera regionum principatus et privata regna solu’a sunt, per quæ ne brevem quidem pacem suscipie- bant homines, sed omnis regio et civitas armata impetus subitos formidabat. De Jesn Christo Domino nostro David iterum loquitur : Orietur in diebus ejus justitia et abun- dantia pacis.▸ Romanorum igitur imperium cuin privatis regnis, ut sæpe dixi, et præliis finem fecisset, pax summa ubique fuit, paratisque hominibus ad audiendos a 'Eta- cod. cod. " Et hæc rubrica in couice evanuit. $1 Ged. Ps. XI.VI, 8,9. 61. proclamantes pacis principem, secure jam, ulpute in unico regno, isti discurrerunt, et salutis disci- plinam hominibus attulerunt. Secundum igitur historiam sic adimpletum esl istud : • Auferens bella . et sequentia, magis au- tem figurative si quis intelligere voluerit, videbit belli adversus Ecclesiam cessationem. Dicit enim : • Conturbatæ sunt gentes, inclinata sunt regua; dedit vocem suam Altissimus, mota est terra. › Varia lectiones et nota. - cod. col. Cel. Ged. • Ced. 315,7. Ps. XLVI, 6. 3: Geol. 515,47. Ps. 1.5x11, 7. (4) Ἐπὶ δὲ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ (6) Κατὰ μὲν οὖν τὴν ἱστορίαν οὕτως ἐκδέβηκε τὸ

Τῆς θείας γὰρ βοηθείας ἐπιφανείσης ", νῶτα δέδωκαν " οἱ πολέμιοι, καὶ αἱ πάλαι ταναντία φρο νοῦσαι βασιλεῖαι ὑπέκλιναν τὸν αὐχένα καὶ τὸν σωτήριον λόγον το ὑπεδέξαντο. Τῇ γὰρ ἀληθείᾳ καὶ τῇ τῶν πραγμάτων μαρτυρίᾳ (καὶ ταῖς παντο δαπαῖς θαυματουργίαις), οἷόν τινι φωνῇ χρησάμενος ὁ Θεὸς, τὸ οἰκεῖον ὕψος ὑπέδειξε (καὶ δέους αὐτῶν τὰς ψυχὰς ἐπλήρωσεν). 68. * (8) Προειδώς τοίνυν ὁ προφητικός λόγος τὴν Ἰουδαίαν περὶ τὰς θείας Γραφάς παρερμηνείαν. ἀπόνοιάν τε καὶ ἀθέτησιν, ἔφη ὡς ἐκ προσώπου τοῦ προφητευομένου, ὥσπερ προασφαλιζόμενος αὐτοὺς καὶ λέγων στο «Σχολάσατε καὶ γνῶτε ὅτι ἐγώ εἰμι ὁ Θεός· ὑψωθήσομαι ἐν τοῖς ἔθνεσιν, ὑψωθήσομαι ἐν τῇ γῇ. » Ἡμῖν δὲ παραδηλῶν τίς ουτός ἐστιν, καὶ ὥσπερ συνευφραινόμενος, επάγει … ο Κύριος τῶν δυνάμεων μεθ' ἡμῶν, ἀντιλήπτωρ (575) ἡμῶν ὁ Θεὸς Ἰακώβ. » Τοῦ δὲ Ἰακώβ τὴν μνήμην οὐχ ἁπλῶς ἐποιήσατο, ἀλλ' ἐπειδὴ πρῶτος ἐκεῖνος τὴν τῶν ἐθνῶν προεθέσπισε κλήσιν. « Οὐκ ἐκλείψει γάρ, φησὶν 6, ἄρχων ἐξ Ιούδα ἕως ἂν ἔλθῃ ᾧ ἀπόκειται, καὶ αὐτὸς προσδοκία ἐθνῶν, » μεταβολήν το κάνε ταῦθα τῶν ἐθνῶν προθεσπίζων, εἰκότως τὸν [του] Ἰακὼβ Θεὸν, τοῦ ταῦτα προειρηκότος, ἔφη ταῦτα κατορθωκέναι. τι Ωσαύτως δὲ καὶ ὁ Χρυσόστομος φησιν· • Οὐδὲν τ8 οὖν τῆς ἀνθρωπίνης θηριωδείας χεῖρον το ἦν πρὸ τῆς Χριστοῦ παρουσίας. Ωσπερ γὰρ ἐχθροὶ καὶ πολέμιοι πάντες πρὸς ἀλλήλους δια κείμενοι, τοὺς ἑαυτῶν παῖδας ἔσφαζον, πατέρες καὶ μητέρες παισὶν ἐπεμαίνοντο· οὐδὲν ἦν ἐστηκώς, οἱ φυσικός, οὐ γραπτός νόμος, ἀλλ' ἀνατέτραπτο πάντα μοιχεῖαι γὰρ διηνεκεῖς καὶ φόνοι καὶ κλοπαὶ καὶ πᾶν εἶδος κακίας διεπράττετο καὶ εἰς ἀρετὴν ἑλα- γίζετο, πόλεμοι δὲ συνεχεῖς ἐπάλληλοι κατά τόπους το καὶ χώραν, καὶ κώμην, καὶ οἰκίαν ἐγίνοντο, καὶ εἰς ἀνδρείαν καὶ κλέος ἀνεκηρύττοντο. Καὶ μέντοι καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτῶν καὶ τὰς θυγατέρας αὐτῶν τοῖ; δαιμονίοις θύοντες καὶ μαντευόμενοι, φαρμακεύοντας καὶ εἰδωλολατρεύοντες θεοσεβεῖν ἐνόμιζον. Τοῦ δὲ Κυρίου ἡμῶν ἐληλυθότος, ἀπηλέγχθησαν ταῦτα πάντα, ὡς θεοστυγή σαφέστατα, καὶ εἰρήνη βαθεία καὶ ἀρετὴ πλατεῖα ἐν τῷ κόσμῳ ἐμπολιτεύεται. ο ΡΘ'. Περὶ τῆς καταπαύσεως τῶν ἐνθέσμως Ιερατευσάντων τοῦ Ἰούδα φυλῆς. το Τοιγαροῦν ἐν τῷ μα' ἔτει τῆς Αὐγούστου βασι- λείας, ἐν τῷ εφ' το ἔτει ἀπὸ κτίσεως κόσμου, ήρχθη ὁ κατὰ ᾿Αντιόχειαν τῶν ἐτῶν ἀριθμός · καὶ Ηρώδου το μὲν ἐξ ἐθνῶν ἤδη βασιλέως τῆς Ἰου δαίας ἀνηγορευμένου, καὶ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ κατὰ σάρκα γεννηθέντος, καὶ τοῦ Ἡρώδου κακῶς τὸν βίον μεταλλάξαντος, πεπλήρωται τό • Οὐκ ἐκλείψει ἄρχων ἐξ Ιούδα ἕως ἂν ἔλθῃ ᾧ ἀπό Τῆς γὰρ θ. σε ἐπιφανείας σε δεδώκασιν σε ζυγόν ὁ θς τήν Ἰουδαίων ἀπ. ἔφη διὰ τοῦ πρ. Σχ. το τὴν μ. τῶν ἐ. κ. πρ. το τό Οὐδείς χείρων βασίλ. - ἀνηγορευμ. σου. - τον κατά χριστιανούς ? το Ηρώδ. — Ηρώδης - βασιλεὺς — ἀνηγορευμένο; το διπλ. GEORGII HAMARTOLI Cum enim divinum manifestatum esset auxilium, A terga dederunt hostes, et regna olim adversa et inimica collum demiserunt, et salutis verbum ac- ceperunt. Usus enim veritate, et rerum testimonio, et omnimodis prodigiis, veluti voce quadam, pro- priam sublimitatem Deus demonstravit, et illorum mentes timore replevit. B Prospiciens igitur propheticus sermo -udæorum circa divinas Scripturas falsam interpretationem, amentiamque et transgressionem, dixit, quasi ex persona illius qui prædicebatur, veluti præmuniens illos : « Vacale et videte quoniam ego sum Deus ; exaltabor in gentibus, exaltabor in terra. › Nobis autem indicans quis sit iste, et quasi congaudens, addit Dominus virtutum nobiscum, susceptor noster Deus Jacob. » Jacob autem mentionem non absque consilio fecit, sed quoniam primus ille gen- tium vaticinatus est vocationem. «Non deficiet, in- quit, princeps de Juda, donec veniat cui repositum est, et ipse exspectatio gentium. › Conversionem gentium hic etiam prædicens sermo propheticus, convenienter Deum Jacob, qui hæc prædixerat, dixit eadem perfecisse. Sic etiam Chrysostomus dixit : Nihil igitur humana feritate pejus erat ante Christi adventum. Omnes, sicut hostes et inimici, alii adversus alios constituti, proprios liberos mactabant; paties et matres in natos insaniebant. Nihil jam stabat, nec naturalis, nec scripta lex, sed ommia subversa fuerant. Adulteria enim continua, el cades, et furta, et omne malitiæ genus perageba- C tur, et pro virtute putabatur. Hostes continuo inter se per loca, regionem, vicum, donum depugnabant, et ista pro fortitudine et gloria celebrabantur. Inte- rim filios et filias dæmoniis immolantes, et oracula consulentes, et præstigiis utentes, et idolis ser- vientes, Deum se venerari putabant. Cum autem advenisset Dominus noster, hæc omnia desierunt, quippe quæ manifestissime Deo invisa erant, et pax summa et virtus lata in mundo versantur. › CIX. De cessatione legitime sacerdotio fangentium ex tribu Juda. Anno igitur XLI imperii Augusti, anno vero D a creatione mundi, incepit numerus annorum juxta computationem Antiochenam. Cumque Herodes ex gentilibus jam declaratus esset rex Judææ, et Do minus noster Jesus Christus secundum carnem na- tus esset, et Herodes misere vitam finiisset, adim- pletum est istud : « Non deficiet princeps de Juda, donec veniat cui repositum est, et ipse exspectatio * (7) Variæ lectiones et notæ. * Ged. 515,7-12 cod. Cell. Ced. Ced. Ced. XLIX. 16. Ced. - • on Gen. **Ced. 315,12- Ps. xLv1, 40. Ps. XLVI, 13. Locus ineditus ? * cod. ? codes. Ced. 315,22 516,17. s' Cod. Ced. - Ced.

Τῆς θείας γὰρ βοηθείας ἐπιφανείσης ", νῶτα δέδωκαν " οἱ πολέμιοι, καὶ αἱ πάλαι ταναντία φρο νοῦσαι βασιλεῖαι ὑπέκλιναν τὸν αὐχένα καὶ τὸν σωτήριον λόγον το ὑπεδέξαντο. Τῇ γὰρ ἀληθείᾳ καὶ τῇ τῶν πραγμάτων μαρτυρίᾳ (καὶ ταῖς παντο δαπαῖς θαυματουργίαις), οἷόν τινι φωνῇ χρησάμενος ὁ Θεὸς, τὸ οἰκεῖον ὕψος ὑπέδειξε (καὶ δέους αὐτῶν τὰς ψυχὰς ἐπλήρωσεν). 68. * (8) Προειδώς τοίνυν ὁ προφητικός λόγος τὴν Ἰουδαίαν περὶ τὰς θείας Γραφάς παρερμηνείαν. ἀπόνοιάν τε καὶ ἀθέτησιν, ἔφη ὡς ἐκ προσώπου τοῦ προφητευομένου, ὥσπερ προασφαλιζόμενος αὐτοὺς καὶ λέγων στο «Σχολάσατε καὶ γνῶτε ὅτι ἐγώ εἰμι ὁ Θεός· ὑψωθήσομαι ἐν τοῖς ἔθνεσιν, ὑψωθήσομαι ἐν τῇ γῇ. » Ἡμῖν δὲ παραδηλῶν τίς ουτός ἐστιν, καὶ ὥσπερ συνευφραινόμενος, επάγει … ο Κύριος τῶν δυνάμεων μεθ' ἡμῶν, ἀντιλήπτωρ (575) ἡμῶν ὁ Θεὸς Ἰακώβ. » Τοῦ δὲ Ἰακώβ τὴν μνήμην οὐχ ἁπλῶς ἐποιήσατο, ἀλλ' ἐπειδὴ πρῶτος ἐκεῖνος τὴν τῶν ἐθνῶν προεθέσπισε κλήσιν. « Οὐκ ἐκλείψει γάρ, φησὶν 6, ἄρχων ἐξ Ιούδα ἕως ἂν ἔλθῃ ᾧ ἀπόκειται, καὶ αὐτὸς προσδοκία ἐθνῶν, » μεταβολήν το κάνε ταῦθα τῶν ἐθνῶν προθεσπίζων, εἰκότως τὸν [του] Ἰακὼβ Θεὸν, τοῦ ταῦτα προειρηκότος, ἔφη ταῦτα κατορθωκέναι. τι Ωσαύτως δὲ καὶ ὁ Χρυσόστομος φησιν· • Οὐδὲν τ8 οὖν τῆς ἀνθρωπίνης θηριωδείας χεῖρον το ἦν πρὸ τῆς Χριστοῦ παρουσίας. Ωσπερ γὰρ ἐχθροὶ καὶ πολέμιοι πάντες πρὸς ἀλλήλους δια κείμενοι, τοὺς ἑαυτῶν παῖδας ἔσφαζον, πατέρες καὶ μητέρες παισὶν ἐπεμαίνοντο· οὐδὲν ἦν ἐστηκώς, οἱ φυσικός, οὐ γραπτός νόμος, ἀλλ' ἀνατέτραπτο πάντα μοιχεῖαι γὰρ διηνεκεῖς καὶ φόνοι καὶ κλοπαὶ καὶ πᾶν εἶδος κακίας διεπράττετο καὶ εἰς ἀρετὴν ἑλα- γίζετο, πόλεμοι δὲ συνεχεῖς ἐπάλληλοι κατά τόπους το καὶ χώραν, καὶ κώμην, καὶ οἰκίαν ἐγίνοντο, καὶ εἰς ἀνδρείαν καὶ κλέος ἀνεκηρύττοντο. Καὶ μέντοι καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτῶν καὶ τὰς θυγατέρας αὐτῶν τοῖ; δαιμονίοις θύοντες καὶ μαντευόμενοι, φαρμακεύοντας καὶ εἰδωλολατρεύοντες θεοσεβεῖν ἐνόμιζον. Τοῦ δὲ Κυρίου ἡμῶν ἐληλυθότος, ἀπηλέγχθησαν ταῦτα πάντα, ὡς θεοστυγή σαφέστατα, καὶ εἰρήνη βαθεία καὶ ἀρετὴ πλατεῖα ἐν τῷ κόσμῳ ἐμπολιτεύεται. ο ΡΘ'. Περὶ τῆς καταπαύσεως τῶν ἐνθέσμως Ιερατευσάντων τοῦ Ἰούδα φυλῆς. το Τοιγαροῦν ἐν τῷ μα' ἔτει τῆς Αὐγούστου βασι- λείας, ἐν τῷ εφ' το ἔτει ἀπὸ κτίσεως κόσμου, ήρχθη ὁ κατὰ ᾿Αντιόχειαν τῶν ἐτῶν ἀριθμός · καὶ Ηρώδου το μὲν ἐξ ἐθνῶν ἤδη βασιλέως τῆς Ἰου δαίας ἀνηγορευμένου, καὶ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ κατὰ σάρκα γεννηθέντος, καὶ τοῦ Ἡρώδου κακῶς τὸν βίον μεταλλάξαντος, πεπλήρωται τό • Οὐκ ἐκλείψει ἄρχων ἐξ Ιούδα ἕως ἂν ἔλθῃ ᾧ ἀπό Τῆς γὰρ θ. σε ἐπιφανείας σε δεδώκασιν σε ζυγόν ὁ θς τήν Ἰουδαίων ἀπ. ἔφη διὰ τοῦ πρ. Σχ. το τὴν μ. τῶν ἐ. κ. πρ. το τό Οὐδείς χείρων βασίλ. - ἀνηγορευμ. σου. - τον κατά χριστιανούς ? το Ηρώδ. — Ηρώδης - βασιλεὺς — ἀνηγορευμένο; το διπλ. GEORGII HAMARTOLI Cum enim divinum manifestatum esset auxilium, A terga dederunt hostes, et regna olim adversa et inimica collum demiserunt, et salutis verbum ac- ceperunt. Usus enim veritate, et rerum testimonio, et omnimodis prodigiis, veluti voce quadam, pro- priam sublimitatem Deus demonstravit, et illorum mentes timore replevit. B Prospiciens igitur propheticus sermo -udæorum circa divinas Scripturas falsam interpretationem, amentiamque et transgressionem, dixit, quasi ex persona illius qui prædicebatur, veluti præmuniens illos : « Vacale et videte quoniam ego sum Deus ; exaltabor in gentibus, exaltabor in terra. › Nobis autem indicans quis sit iste, et quasi congaudens, addit Dominus virtutum nobiscum, susceptor noster Deus Jacob. » Jacob autem mentionem non absque consilio fecit, sed quoniam primus ille gen- tium vaticinatus est vocationem. «Non deficiet, in- quit, princeps de Juda, donec veniat cui repositum est, et ipse exspectatio gentium. › Conversionem gentium hic etiam prædicens sermo propheticus, convenienter Deum Jacob, qui hæc prædixerat, dixit eadem perfecisse. Sic etiam Chrysostomus dixit : Nihil igitur humana feritate pejus erat ante Christi adventum. Omnes, sicut hostes et inimici, alii adversus alios constituti, proprios liberos mactabant; paties et matres in natos insaniebant. Nihil jam stabat, nec naturalis, nec scripta lex, sed ommia subversa fuerant. Adulteria enim continua, el cades, et furta, et omne malitiæ genus perageba- C tur, et pro virtute putabatur. Hostes continuo inter se per loca, regionem, vicum, donum depugnabant, et ista pro fortitudine et gloria celebrabantur. Inte- rim filios et filias dæmoniis immolantes, et oracula consulentes, et præstigiis utentes, et idolis ser- vientes, Deum se venerari putabant. Cum autem advenisset Dominus noster, hæc omnia desierunt, quippe quæ manifestissime Deo invisa erant, et pax summa et virtus lata in mundo versantur. › CIX. De cessatione legitime sacerdotio fangentium ex tribu Juda. Anno igitur XLI imperii Augusti, anno vero D a creatione mundi, incepit numerus annorum juxta computationem Antiochenam. Cumque Herodes ex gentilibus jam declaratus esset rex Judææ, et Do minus noster Jesus Christus secundum carnem na- tus esset, et Herodes misere vitam finiisset, adim- pletum est istud : « Non deficiet princeps de Juda, donec veniat cui repositum est, et ipse exspectatio * (7) Variæ lectiones et notæ. * Ged. 515,7-12 cod. Cell. Ced. Ced. Ced. XLIX. 16. Ced. - • on Gen. **Ced. 315,12- Ps. xLv1, 40. Ps. XLVI, 13. Locus ineditus ? * cod. ? codes. Ced. 315,22 516,17. s' Cod. Ced. - Ced.

Τῆς θείας γὰρ βοηθείας ἐπιφανείσης ", νῶτα δέδωκαν " οἱ πολέμιοι, καὶ αἱ πάλαι ταναντία φρο νοῦσαι βασιλεῖαι ὑπέκλιναν τὸν αὐχένα καὶ τὸν σωτήριον λόγον το ὑπεδέξαντο. Τῇ γὰρ ἀληθείᾳ καὶ τῇ τῶν πραγμάτων μαρτυρίᾳ (καὶ ταῖς παντο δαπαῖς θαυματουργίαις), οἷόν τινι φωνῇ χρησάμενος ὁ Θεὸς, τὸ οἰκεῖον ὕψος ὑπέδειξε (καὶ δέους αὐτῶν τὰς ψυχὰς ἐπλήρωσεν). 68. * (8) Προειδώς τοίνυν ὁ προφητικός λόγος τὴν Ἰουδαίαν περὶ τὰς θείας Γραφάς παρερμηνείαν. ἀπόνοιάν τε καὶ ἀθέτησιν, ἔφη ὡς ἐκ προσώπου τοῦ προφητευομένου, ὥσπερ προασφαλιζόμενος αὐτοὺς καὶ λέγων στο «Σχολάσατε καὶ γνῶτε ὅτι ἐγώ εἰμι ὁ Θεός· ὑψωθήσομαι ἐν τοῖς ἔθνεσιν, ὑψωθήσομαι ἐν τῇ γῇ. » Ἡμῖν δὲ παραδηλῶν τίς ουτός ἐστιν, καὶ ὥσπερ συνευφραινόμενος, επάγει … ο Κύριος τῶν δυνάμεων μεθ' ἡμῶν, ἀντιλήπτωρ (575) ἡμῶν ὁ Θεὸς Ἰακώβ. » Τοῦ δὲ Ἰακώβ τὴν μνήμην οὐχ ἁπλῶς ἐποιήσατο, ἀλλ' ἐπειδὴ πρῶτος ἐκεῖνος τὴν τῶν ἐθνῶν προεθέσπισε κλήσιν. « Οὐκ ἐκλείψει γάρ, φησὶν 6, ἄρχων ἐξ Ιούδα ἕως ἂν ἔλθῃ ᾧ ἀπόκειται, καὶ αὐτὸς προσδοκία ἐθνῶν, » μεταβολήν το κάνε ταῦθα τῶν ἐθνῶν προθεσπίζων, εἰκότως τὸν [του] Ἰακὼβ Θεὸν, τοῦ ταῦτα προειρηκότος, ἔφη ταῦτα κατορθωκέναι. τι Ωσαύτως δὲ καὶ ὁ Χρυσόστομος φησιν· • Οὐδὲν τ8 οὖν τῆς ἀνθρωπίνης θηριωδείας χεῖρον το ἦν πρὸ τῆς Χριστοῦ παρουσίας. Ωσπερ γὰρ ἐχθροὶ καὶ πολέμιοι πάντες πρὸς ἀλλήλους δια κείμενοι, τοὺς ἑαυτῶν παῖδας ἔσφαζον, πατέρες καὶ μητέρες παισὶν ἐπεμαίνοντο· οὐδὲν ἦν ἐστηκώς, οἱ φυσικός, οὐ γραπτός νόμος, ἀλλ' ἀνατέτραπτο πάντα μοιχεῖαι γὰρ διηνεκεῖς καὶ φόνοι καὶ κλοπαὶ καὶ πᾶν εἶδος κακίας διεπράττετο καὶ εἰς ἀρετὴν ἑλα- γίζετο, πόλεμοι δὲ συνεχεῖς ἐπάλληλοι κατά τόπους το καὶ χώραν, καὶ κώμην, καὶ οἰκίαν ἐγίνοντο, καὶ εἰς ἀνδρείαν καὶ κλέος ἀνεκηρύττοντο. Καὶ μέντοι καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτῶν καὶ τὰς θυγατέρας αὐτῶν τοῖ; δαιμονίοις θύοντες καὶ μαντευόμενοι, φαρμακεύοντας καὶ εἰδωλολατρεύοντες θεοσεβεῖν ἐνόμιζον. Τοῦ δὲ Κυρίου ἡμῶν ἐληλυθότος, ἀπηλέγχθησαν ταῦτα πάντα, ὡς θεοστυγή σαφέστατα, καὶ εἰρήνη βαθεία καὶ ἀρετὴ πλατεῖα ἐν τῷ κόσμῳ ἐμπολιτεύεται. ο ΡΘ'. Περὶ τῆς καταπαύσεως τῶν ἐνθέσμως Ιερατευσάντων τοῦ Ἰούδα φυλῆς. το Τοιγαροῦν ἐν τῷ μα' ἔτει τῆς Αὐγούστου βασι- λείας, ἐν τῷ εφ' το ἔτει ἀπὸ κτίσεως κόσμου, ήρχθη ὁ κατὰ ᾿Αντιόχειαν τῶν ἐτῶν ἀριθμός · καὶ Ηρώδου το μὲν ἐξ ἐθνῶν ἤδη βασιλέως τῆς Ἰου δαίας ἀνηγορευμένου, καὶ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ κατὰ σάρκα γεννηθέντος, καὶ τοῦ Ἡρώδου κακῶς τὸν βίον μεταλλάξαντος, πεπλήρωται τό • Οὐκ ἐκλείψει ἄρχων ἐξ Ιούδα ἕως ἂν ἔλθῃ ᾧ ἀπό Τῆς γὰρ θ. σε ἐπιφανείας σε δεδώκασιν σε ζυγόν ὁ θς τήν Ἰουδαίων ἀπ. ἔφη διὰ τοῦ πρ. Σχ. το τὴν μ. τῶν ἐ. κ. πρ. το τό Οὐδείς χείρων βασίλ. - ἀνηγορευμ. σου. - τον κατά χριστιανούς ? το Ηρώδ. — Ηρώδης - βασιλεὺς — ἀνηγορευμένο; το διπλ. GEORGII HAMARTOLI Cum enim divinum manifestatum esset auxilium, A terga dederunt hostes, et regna olim adversa et inimica collum demiserunt, et salutis verbum ac- ceperunt. Usus enim veritate, et rerum testimonio, et omnimodis prodigiis, veluti voce quadam, pro- priam sublimitatem Deus demonstravit, et illorum mentes timore replevit. B Prospiciens igitur propheticus sermo -udæorum circa divinas Scripturas falsam interpretationem, amentiamque et transgressionem, dixit, quasi ex persona illius qui prædicebatur, veluti præmuniens illos : « Vacale et videte quoniam ego sum Deus ; exaltabor in gentibus, exaltabor in terra. › Nobis autem indicans quis sit iste, et quasi congaudens, addit Dominus virtutum nobiscum, susceptor noster Deus Jacob. » Jacob autem mentionem non absque consilio fecit, sed quoniam primus ille gen- tium vaticinatus est vocationem. «Non deficiet, in- quit, princeps de Juda, donec veniat cui repositum est, et ipse exspectatio gentium. › Conversionem gentium hic etiam prædicens sermo propheticus, convenienter Deum Jacob, qui hæc prædixerat, dixit eadem perfecisse. Sic etiam Chrysostomus dixit : Nihil igitur humana feritate pejus erat ante Christi adventum. Omnes, sicut hostes et inimici, alii adversus alios constituti, proprios liberos mactabant; paties et matres in natos insaniebant. Nihil jam stabat, nec naturalis, nec scripta lex, sed ommia subversa fuerant. Adulteria enim continua, el cades, et furta, et omne malitiæ genus perageba- C tur, et pro virtute putabatur. Hostes continuo inter se per loca, regionem, vicum, donum depugnabant, et ista pro fortitudine et gloria celebrabantur. Inte- rim filios et filias dæmoniis immolantes, et oracula consulentes, et præstigiis utentes, et idolis ser- vientes, Deum se venerari putabant. Cum autem advenisset Dominus noster, hæc omnia desierunt, quippe quæ manifestissime Deo invisa erant, et pax summa et virtus lata in mundo versantur. › CIX. De cessatione legitime sacerdotio fangentium ex tribu Juda. Anno igitur XLI imperii Augusti, anno vero D a creatione mundi, incepit numerus annorum juxta computationem Antiochenam. Cumque Herodes ex gentilibus jam declaratus esset rex Judææ, et Do minus noster Jesus Christus secundum carnem na- tus esset, et Herodes misere vitam finiisset, adim- pletum est istud : « Non deficiet princeps de Juda, donec veniat cui repositum est, et ipse exspectatio * (7) Variæ lectiones et notæ. * Ged. 515,7-12 cod. Cell. Ced. Ced. Ced. XLIX. 16. Ced. - • on Gen. **Ced. 315,12- Ps. xLv1, 40. Ps. XLVI, 13. Locus ineditus ? * cod. ? codes. Ced. 315,22 516,17. s' Cod. Ced. - Ced.

Α το;, καὶ μεγίστῳ τῆς συγκλήτου ενεχείρισε Κυ- ρήνῳ, ἂν καὶ κατέστησεν ἡγούμενον Συρίας ήτοι τῆς Ἰουδαίας, τὸ πᾶν Ἰουδαίων ἔθνος Ρωμαίοις ὑπό φορον κατέστησεν). " (5) (Καὶ οὕτω " πρῶτος ἀλο λόφυλος Ηρώδης, ὡς ἔφη, τὸ τῶν Ἰουδαίων τε ἔθνος ἐγχειρίζεται καθ' [ὂν καιρὸν] εναργώς, τῆς Χριστοῦ παρουσίας ἐνστάσης, ἐξέλιπον (εἰκότως) οἱ τῶν Ἰου- δαίων ἀρχιερεῖς (τε) καὶ ἡγούμενοι (κατὰ τὴν ἱερὰν χρησμολογίαν). (4) Καὶ γὰρ οἱ ἱερεῖς ἐξ Ιου· δαίων οι ἦσαν κατὰ μητέρα, επείπερ ὁ μέγας 'Ααρών τὴν τοῦ ᾿Αμιναδὰμ θυγατέρα Αγάγετο γυναίκα. Καὶ κατὰ τοσοῦτον συγγενεῖς ὑπῆρχον οἱ ἐξ Ιούδα καὶ Λευῒ (ὅθεν ἐκ τοῦ 'Ααρών Ελισάβετ συγγενής εἴρηται, τῆς Θεοτόκου Μαρίας). ' ρέων, 'Ηρώδης ἀλλόφυλος τυγχάνων, βασιλεὺς, ὡς εἴρηται τῶν Ἰουδαίων καθίσταται, καθὼς, τῆς Χριστοῦ γεννήσεως πλησιαζούσης, ἡ ἐκ προγόνων τῆς ἀρχιερωσύνης κατελύθη διαδοχή, καὶ ὁ προφη - τευόμενος παρὰ τῷ Δανιὴλ ἡγούμενος λαμβάνει τέτ λος. Χριστοὶ γὰρ ἡγούμενοι ήτοι ἀρχιερεῖς ἦσαν μέχρις Ηρώδου, ἀρξάμενοι μὲν ἀπὸ τῆς κατά Δι ρεῖον ἀνανεώσεως τοῦ ἱεροῦ, λήξαντες δὲ ἐπὶ Ὑρκα- νὸν ἔτεσι υπγ'. ' (6) Ὡς καὶ Δανιὴλ θεσπίζει λέγων· • Καὶ γνώσῃ * καὶ συνήσεις ἀπὸ ἐξόδου λόγου τοῦ ἀποκριθῆναι καὶ τοῦ οἰκοδομῆσαι τὴν Ἱερουσαλήμ ἕως Χριστοῦ ἡγουμένου, ἑβδομάδες ζ' καὶ ἑβδομάδες ξ'. » * (7) Τοσοῦτον γὰρ αἱ ο' ἑβδομάδες ποιοῦσι χρόνον, ἡμέρας ἑκάστης εἰς ἐνιαυτὸν λαμβανομένης. • Καὶ ἐπιστρέψει καὶ οἰκοδομηθήσεται πλατεία καὶ περίτειχος ', καὶ ἐκκενωθήσονται οι καιροί". τὰ τῆς ἀρχῆς ὑπάρχει τῶν χριστῶν ἡγουμένων, ὧν τελευταίου " Υρκανοῦ ὑπὸ Πάρθων αίχμαλω τισθέντος, Ηρώδης ἀπ᾿ Αὐγούστου παραλαμβάνει τὴν βασιλείαν, μεθ᾽ ἂν οἱ τούτου παῖδες μέχρι τῆς ὑστάτης Ἱεροσολύμων πολιορκίας. " . Οὐκέτι γάρ ἐκ διαδοχής (585) τοῦ ἀρχιερατικοῦ γένους τῶν Ἰουδαίων καὶ ᾿Ασαμωναίων ήτοι Μακκαβαίων, ὥς φησιν Ιώσηπος, ἱερῶνται τῷ Θεῷ οὐδ᾽ αὖ πάλιν οἱ διὰ ἐνιαύσιοι, οἱ δὲ ἐπ' ὀλίγῳ παρὰ τῶν Ρω- μαίων τὴν ἱερωσύνην ὠνούμενοι. Διὸ καὶ Δανιὴλ προφητεύει λέγων· ι Καὶ μετὰ τὰς ζ' καὶ τὰ, ξ ἡμέρας ἐξολοθρευθήσεται χρίσμα, καὶ κρῖμα οὐκ ἔσται, ο καὶ τὰ ἑξῆς. (9) Διέλυσε δὲ τὰς ο ἑβδομάδας οὕτως· τὰς μὲν ζ' μετὰ τὴν ἐπάνοδον τῆς αἰχμαλωσίας ἕως τῆς οἰκοδομῆς τοῦ ναοῦ, τὰς δὲ ξβ' συναπτο- μένας ταῖς ζ' εἰς τὸν χρόνον, ὃν κατέσχον οἱ χριστοὶ ἡγούμενοι· (διὸ καὶ ι ἐξολοθρευθήσεται χρίσμα»). Τὴν δὲ μίαν ἑβδομάδα, καθ᾽ ἣν ὁ Κύριος ἐκήρυξε οι εὐνούστατον εὐνουστάτῳ ἐνουσιώτατον ! οι οὗτος Ἰουδαῖον ἐκ τοῦ Ἰούδα? Διὸ καὶ Δ. προφητεύει, γνώσεις λόγων τείχος Χριστιανών Ο τελευταίον οὐκέτι τοῖς ἐκγόνοις τῶν ᾿Ασαμωναίου παίδων τὴν ἀρχιερωσύνην ἐπίστευσεν ἀλλ᾽ ἄσημοί τινες οἱ μὲν ἐν ἐπὶ λόγῳ παντός Θεῷ. Η δομάδας Καὶ μετὰ τὰς ἑβδομάδας τὰς ξβ'. Διέλης δὲ τὰς ξθ' — (534 GEORGII HAMARTOLI maxime benevolus erat et princeps senatus, quem etiam præsidem Syriae et proinde Judææ præfecit. fic omnem Judæorum populum tributarium Ro- manis constituit. Sic primus alienigena Herodes, ut dixi, Judæorum populum commissum in manus suscipit tempore quo evidenter, Christi instante ´adventu, Judæorum similiter defecerant et summi sacerdotes et duces. Etenim sacerdotes ex Juda oriundi erant per matrem, quoniam inagnus Aaron Ammadab filiam uxorem duxerat; atque adeo vere cognati erant ex Juda et ex Levi oriundi, ut Elisa- beth, ex Aaron orta, cognata Dei Genitricis Mariæ dicta sit. B Cum ergo defecissent apud Judæos summi sacer- dotes, Herodes, alienigena, rex, ut dictum est, Ju- d.corum constituitur, ubi, Christi nativitate appro- pinquante, avita in summo sacerdotio soluta est successio, et prædictus apud Daniel princeps finem suscipit. Uncti enim principes sive sacerdotes erant usque ad Herodem, incipientes a templi re- novatione sub Dario, Hyrcati autem temporibus cessantes, per amnos 433, Sicut et Daniel vatici- natur dicens: Nosces et intelliges ab exitu ser- monis ad respondendum et ædificandum Jerusalem usque ad Christum ducem, hebdomades septem et hebdomades sexaginta dua. » Tantum enim septua- ginta hebdomades efficiunt tempus, singulo die in annum sumpto. . Et convertet, et adificabitur pla- tea et ambitus muri, et evacuabuntur tempora. › C Hebdomades enim complent annos 483, tandia quamdiu subsistit dominatus unctorum principum, quorum ultimo lyrcano a Parthis in servitutem redacto, Herodes ab Augusto regnum accipit, et post illum alii ejus usque ad ultimam Jerosolyuæ obsidionem. ‹ Non jam enim amplius ex succes- sione pontificii generis Judæorum et Assamonæo- rum sive Machabæorum, ut dicit Josephus, conse- crantur Deo ne rursus quidem annui, sed ad breve tempus a Romanis sacerdotium ementes. Idcirco Da icl vaticinatur dicens. « Et post septem et sexaginta duas dies : exterminabitur unctio, et ju- dicium non erit, » et reliqua. Sic autem divisit septuaginta hebdomadas: se- ptem post reditum a captivitate usque ad ædifica- nonem templi, sexaginta duæ, cum septem con- junctæ, tempus affirmantes per quod obtinuere uncti principes (et ideo exterminabitur unctio »); una vero hebdomada, per quam Dominus novum D Variæ lectionės et notæ. codex, vel **Ced. 316,14-17. codex. Ced. 90.00• Ced. 519,3-7 Can. ix, 25. . cod. Ced., sed Dan. '1. Dan. Ced. om. versio Bulg. et Serb. * Dan. IX, 25. · Dan. Ced. 319,5-17. cod. cod. Jos. A. xx, cf. Ced. Ced. coll. Dan. 1x, Cad. 319, et 485. 51?) - - (5) Εκλειπόντων οὖν τῶν παρὰ Ιουδαίοις ἀρχιε (8) Α' (γὰρ ἑβδομάδες) συμπληροῦσιν ἔτη υπγ', ὅσα

Α το;, καὶ μεγίστῳ τῆς συγκλήτου ενεχείρισε Κυ- ρήνῳ, ἂν καὶ κατέστησεν ἡγούμενον Συρίας ήτοι τῆς Ἰουδαίας, τὸ πᾶν Ἰουδαίων ἔθνος Ρωμαίοις ὑπό φορον κατέστησεν). " (5) (Καὶ οὕτω " πρῶτος ἀλο λόφυλος Ηρώδης, ὡς ἔφη, τὸ τῶν Ἰουδαίων τε ἔθνος ἐγχειρίζεται καθ' [ὂν καιρὸν] εναργώς, τῆς Χριστοῦ παρουσίας ἐνστάσης, ἐξέλιπον (εἰκότως) οἱ τῶν Ἰου- δαίων ἀρχιερεῖς (τε) καὶ ἡγούμενοι (κατὰ τὴν ἱερὰν χρησμολογίαν). (4) Καὶ γὰρ οἱ ἱερεῖς ἐξ Ιου· δαίων οι ἦσαν κατὰ μητέρα, επείπερ ὁ μέγας 'Ααρών τὴν τοῦ ᾿Αμιναδὰμ θυγατέρα Αγάγετο γυναίκα. Καὶ κατὰ τοσοῦτον συγγενεῖς ὑπῆρχον οἱ ἐξ Ιούδα καὶ Λευῒ (ὅθεν ἐκ τοῦ 'Ααρών Ελισάβετ συγγενής εἴρηται, τῆς Θεοτόκου Μαρίας). ' ρέων, 'Ηρώδης ἀλλόφυλος τυγχάνων, βασιλεὺς, ὡς εἴρηται τῶν Ἰουδαίων καθίσταται, καθὼς, τῆς Χριστοῦ γεννήσεως πλησιαζούσης, ἡ ἐκ προγόνων τῆς ἀρχιερωσύνης κατελύθη διαδοχή, καὶ ὁ προφη - τευόμενος παρὰ τῷ Δανιὴλ ἡγούμενος λαμβάνει τέτ λος. Χριστοὶ γὰρ ἡγούμενοι ήτοι ἀρχιερεῖς ἦσαν μέχρις Ηρώδου, ἀρξάμενοι μὲν ἀπὸ τῆς κατά Δι ρεῖον ἀνανεώσεως τοῦ ἱεροῦ, λήξαντες δὲ ἐπὶ Ὑρκα- νὸν ἔτεσι υπγ'. ' (6) Ὡς καὶ Δανιὴλ θεσπίζει λέγων· • Καὶ γνώσῃ * καὶ συνήσεις ἀπὸ ἐξόδου λόγου τοῦ ἀποκριθῆναι καὶ τοῦ οἰκοδομῆσαι τὴν Ἱερουσαλήμ ἕως Χριστοῦ ἡγουμένου, ἑβδομάδες ζ' καὶ ἑβδομάδες ξ'. » * (7) Τοσοῦτον γὰρ αἱ ο' ἑβδομάδες ποιοῦσι χρόνον, ἡμέρας ἑκάστης εἰς ἐνιαυτὸν λαμβανομένης. • Καὶ ἐπιστρέψει καὶ οἰκοδομηθήσεται πλατεία καὶ περίτειχος ', καὶ ἐκκενωθήσονται οι καιροί". τὰ τῆς ἀρχῆς ὑπάρχει τῶν χριστῶν ἡγουμένων, ὧν τελευταίου " Υρκανοῦ ὑπὸ Πάρθων αίχμαλω τισθέντος, Ηρώδης ἀπ᾿ Αὐγούστου παραλαμβάνει τὴν βασιλείαν, μεθ᾽ ἂν οἱ τούτου παῖδες μέχρι τῆς ὑστάτης Ἱεροσολύμων πολιορκίας. " . Οὐκέτι γάρ ἐκ διαδοχής (585) τοῦ ἀρχιερατικοῦ γένους τῶν Ἰουδαίων καὶ ᾿Ασαμωναίων ήτοι Μακκαβαίων, ὥς φησιν Ιώσηπος, ἱερῶνται τῷ Θεῷ οὐδ᾽ αὖ πάλιν οἱ διὰ ἐνιαύσιοι, οἱ δὲ ἐπ' ὀλίγῳ παρὰ τῶν Ρω- μαίων τὴν ἱερωσύνην ὠνούμενοι. Διὸ καὶ Δανιὴλ προφητεύει λέγων· ι Καὶ μετὰ τὰς ζ' καὶ τὰ, ξ ἡμέρας ἐξολοθρευθήσεται χρίσμα, καὶ κρῖμα οὐκ ἔσται, ο καὶ τὰ ἑξῆς. (9) Διέλυσε δὲ τὰς ο ἑβδομάδας οὕτως· τὰς μὲν ζ' μετὰ τὴν ἐπάνοδον τῆς αἰχμαλωσίας ἕως τῆς οἰκοδομῆς τοῦ ναοῦ, τὰς δὲ ξβ' συναπτο- μένας ταῖς ζ' εἰς τὸν χρόνον, ὃν κατέσχον οἱ χριστοὶ ἡγούμενοι· (διὸ καὶ ι ἐξολοθρευθήσεται χρίσμα»). Τὴν δὲ μίαν ἑβδομάδα, καθ᾽ ἣν ὁ Κύριος ἐκήρυξε οι εὐνούστατον εὐνουστάτῳ ἐνουσιώτατον ! οι οὗτος Ἰουδαῖον ἐκ τοῦ Ἰούδα? Διὸ καὶ Δ. προφητεύει, γνώσεις λόγων τείχος Χριστιανών Ο τελευταίον οὐκέτι τοῖς ἐκγόνοις τῶν ᾿Ασαμωναίου παίδων τὴν ἀρχιερωσύνην ἐπίστευσεν ἀλλ᾽ ἄσημοί τινες οἱ μὲν ἐν ἐπὶ λόγῳ παντός Θεῷ. Η δομάδας Καὶ μετὰ τὰς ἑβδομάδας τὰς ξβ'. Διέλης δὲ τὰς ξθ' — (534 GEORGII HAMARTOLI maxime benevolus erat et princeps senatus, quem etiam præsidem Syriae et proinde Judææ præfecit. fic omnem Judæorum populum tributarium Ro- manis constituit. Sic primus alienigena Herodes, ut dixi, Judæorum populum commissum in manus suscipit tempore quo evidenter, Christi instante ´adventu, Judæorum similiter defecerant et summi sacerdotes et duces. Etenim sacerdotes ex Juda oriundi erant per matrem, quoniam inagnus Aaron Ammadab filiam uxorem duxerat; atque adeo vere cognati erant ex Juda et ex Levi oriundi, ut Elisa- beth, ex Aaron orta, cognata Dei Genitricis Mariæ dicta sit. B Cum ergo defecissent apud Judæos summi sacer- dotes, Herodes, alienigena, rex, ut dictum est, Ju- d.corum constituitur, ubi, Christi nativitate appro- pinquante, avita in summo sacerdotio soluta est successio, et prædictus apud Daniel princeps finem suscipit. Uncti enim principes sive sacerdotes erant usque ad Herodem, incipientes a templi re- novatione sub Dario, Hyrcati autem temporibus cessantes, per amnos 433, Sicut et Daniel vatici- natur dicens: Nosces et intelliges ab exitu ser- monis ad respondendum et ædificandum Jerusalem usque ad Christum ducem, hebdomades septem et hebdomades sexaginta dua. » Tantum enim septua- ginta hebdomades efficiunt tempus, singulo die in annum sumpto. . Et convertet, et adificabitur pla- tea et ambitus muri, et evacuabuntur tempora. › C Hebdomades enim complent annos 483, tandia quamdiu subsistit dominatus unctorum principum, quorum ultimo lyrcano a Parthis in servitutem redacto, Herodes ab Augusto regnum accipit, et post illum alii ejus usque ad ultimam Jerosolyuæ obsidionem. ‹ Non jam enim amplius ex succes- sione pontificii generis Judæorum et Assamonæo- rum sive Machabæorum, ut dicit Josephus, conse- crantur Deo ne rursus quidem annui, sed ad breve tempus a Romanis sacerdotium ementes. Idcirco Da icl vaticinatur dicens. « Et post septem et sexaginta duas dies : exterminabitur unctio, et ju- dicium non erit, » et reliqua. Sic autem divisit septuaginta hebdomadas: se- ptem post reditum a captivitate usque ad ædifica- nonem templi, sexaginta duæ, cum septem con- junctæ, tempus affirmantes per quod obtinuere uncti principes (et ideo exterminabitur unctio »); una vero hebdomada, per quam Dominus novum D Variæ lectionės et notæ. codex, vel **Ced. 316,14-17. codex. Ced. 90.00• Ced. 519,3-7 Can. ix, 25. . cod. Ced., sed Dan. '1. Dan. Ced. om. versio Bulg. et Serb. * Dan. IX, 25. · Dan. Ced. 319,5-17. cod. cod. Jos. A. xx, cf. Ced. Ced. coll. Dan. 1x, Cad. 319, et 485. 51?) - - (5) Εκλειπόντων οὖν τῶν παρὰ Ιουδαίοις ἀρχιε (8) Α' (γὰρ ἑβδομάδες) συμπληροῦσιν ἔτη υπγ', ὅσα

Α το;, καὶ μεγίστῳ τῆς συγκλήτου ενεχείρισε Κυ- ρήνῳ, ἂν καὶ κατέστησεν ἡγούμενον Συρίας ήτοι τῆς Ἰουδαίας, τὸ πᾶν Ἰουδαίων ἔθνος Ρωμαίοις ὑπό φορον κατέστησεν). " (5) (Καὶ οὕτω " πρῶτος ἀλο λόφυλος Ηρώδης, ὡς ἔφη, τὸ τῶν Ἰουδαίων τε ἔθνος ἐγχειρίζεται καθ' [ὂν καιρὸν] εναργώς, τῆς Χριστοῦ παρουσίας ἐνστάσης, ἐξέλιπον (εἰκότως) οἱ τῶν Ἰου- δαίων ἀρχιερεῖς (τε) καὶ ἡγούμενοι (κατὰ τὴν ἱερὰν χρησμολογίαν). (4) Καὶ γὰρ οἱ ἱερεῖς ἐξ Ιου· δαίων οι ἦσαν κατὰ μητέρα, επείπερ ὁ μέγας 'Ααρών τὴν τοῦ ᾿Αμιναδὰμ θυγατέρα Αγάγετο γυναίκα. Καὶ κατὰ τοσοῦτον συγγενεῖς ὑπῆρχον οἱ ἐξ Ιούδα καὶ Λευῒ (ὅθεν ἐκ τοῦ 'Ααρών Ελισάβετ συγγενής εἴρηται, τῆς Θεοτόκου Μαρίας). ' ρέων, 'Ηρώδης ἀλλόφυλος τυγχάνων, βασιλεὺς, ὡς εἴρηται τῶν Ἰουδαίων καθίσταται, καθὼς, τῆς Χριστοῦ γεννήσεως πλησιαζούσης, ἡ ἐκ προγόνων τῆς ἀρχιερωσύνης κατελύθη διαδοχή, καὶ ὁ προφη - τευόμενος παρὰ τῷ Δανιὴλ ἡγούμενος λαμβάνει τέτ λος. Χριστοὶ γὰρ ἡγούμενοι ήτοι ἀρχιερεῖς ἦσαν μέχρις Ηρώδου, ἀρξάμενοι μὲν ἀπὸ τῆς κατά Δι ρεῖον ἀνανεώσεως τοῦ ἱεροῦ, λήξαντες δὲ ἐπὶ Ὑρκα- νὸν ἔτεσι υπγ'. ' (6) Ὡς καὶ Δανιὴλ θεσπίζει λέγων· • Καὶ γνώσῃ * καὶ συνήσεις ἀπὸ ἐξόδου λόγου τοῦ ἀποκριθῆναι καὶ τοῦ οἰκοδομῆσαι τὴν Ἱερουσαλήμ ἕως Χριστοῦ ἡγουμένου, ἑβδομάδες ζ' καὶ ἑβδομάδες ξ'. » * (7) Τοσοῦτον γὰρ αἱ ο' ἑβδομάδες ποιοῦσι χρόνον, ἡμέρας ἑκάστης εἰς ἐνιαυτὸν λαμβανομένης. • Καὶ ἐπιστρέψει καὶ οἰκοδομηθήσεται πλατεία καὶ περίτειχος ', καὶ ἐκκενωθήσονται οι καιροί". τὰ τῆς ἀρχῆς ὑπάρχει τῶν χριστῶν ἡγουμένων, ὧν τελευταίου " Υρκανοῦ ὑπὸ Πάρθων αίχμαλω τισθέντος, Ηρώδης ἀπ᾿ Αὐγούστου παραλαμβάνει τὴν βασιλείαν, μεθ᾽ ἂν οἱ τούτου παῖδες μέχρι τῆς ὑστάτης Ἱεροσολύμων πολιορκίας. " . Οὐκέτι γάρ ἐκ διαδοχής (585) τοῦ ἀρχιερατικοῦ γένους τῶν Ἰουδαίων καὶ ᾿Ασαμωναίων ήτοι Μακκαβαίων, ὥς φησιν Ιώσηπος, ἱερῶνται τῷ Θεῷ οὐδ᾽ αὖ πάλιν οἱ διὰ ἐνιαύσιοι, οἱ δὲ ἐπ' ὀλίγῳ παρὰ τῶν Ρω- μαίων τὴν ἱερωσύνην ὠνούμενοι. Διὸ καὶ Δανιὴλ προφητεύει λέγων· ι Καὶ μετὰ τὰς ζ' καὶ τὰ, ξ ἡμέρας ἐξολοθρευθήσεται χρίσμα, καὶ κρῖμα οὐκ ἔσται, ο καὶ τὰ ἑξῆς. (9) Διέλυσε δὲ τὰς ο ἑβδομάδας οὕτως· τὰς μὲν ζ' μετὰ τὴν ἐπάνοδον τῆς αἰχμαλωσίας ἕως τῆς οἰκοδομῆς τοῦ ναοῦ, τὰς δὲ ξβ' συναπτο- μένας ταῖς ζ' εἰς τὸν χρόνον, ὃν κατέσχον οἱ χριστοὶ ἡγούμενοι· (διὸ καὶ ι ἐξολοθρευθήσεται χρίσμα»). Τὴν δὲ μίαν ἑβδομάδα, καθ᾽ ἣν ὁ Κύριος ἐκήρυξε οι εὐνούστατον εὐνουστάτῳ ἐνουσιώτατον ! οι οὗτος Ἰουδαῖον ἐκ τοῦ Ἰούδα? Διὸ καὶ Δ. προφητεύει, γνώσεις λόγων τείχος Χριστιανών Ο τελευταίον οὐκέτι τοῖς ἐκγόνοις τῶν ᾿Ασαμωναίου παίδων τὴν ἀρχιερωσύνην ἐπίστευσεν ἀλλ᾽ ἄσημοί τινες οἱ μὲν ἐν ἐπὶ λόγῳ παντός Θεῷ. Η δομάδας Καὶ μετὰ τὰς ἑβδομάδας τὰς ξβ'. Διέλης δὲ τὰς ξθ' — (534 GEORGII HAMARTOLI maxime benevolus erat et princeps senatus, quem etiam præsidem Syriae et proinde Judææ præfecit. fic omnem Judæorum populum tributarium Ro- manis constituit. Sic primus alienigena Herodes, ut dixi, Judæorum populum commissum in manus suscipit tempore quo evidenter, Christi instante ´adventu, Judæorum similiter defecerant et summi sacerdotes et duces. Etenim sacerdotes ex Juda oriundi erant per matrem, quoniam inagnus Aaron Ammadab filiam uxorem duxerat; atque adeo vere cognati erant ex Juda et ex Levi oriundi, ut Elisa- beth, ex Aaron orta, cognata Dei Genitricis Mariæ dicta sit. B Cum ergo defecissent apud Judæos summi sacer- dotes, Herodes, alienigena, rex, ut dictum est, Ju- d.corum constituitur, ubi, Christi nativitate appro- pinquante, avita in summo sacerdotio soluta est successio, et prædictus apud Daniel princeps finem suscipit. Uncti enim principes sive sacerdotes erant usque ad Herodem, incipientes a templi re- novatione sub Dario, Hyrcati autem temporibus cessantes, per amnos 433, Sicut et Daniel vatici- natur dicens: Nosces et intelliges ab exitu ser- monis ad respondendum et ædificandum Jerusalem usque ad Christum ducem, hebdomades septem et hebdomades sexaginta dua. » Tantum enim septua- ginta hebdomades efficiunt tempus, singulo die in annum sumpto. . Et convertet, et adificabitur pla- tea et ambitus muri, et evacuabuntur tempora. › C Hebdomades enim complent annos 483, tandia quamdiu subsistit dominatus unctorum principum, quorum ultimo lyrcano a Parthis in servitutem redacto, Herodes ab Augusto regnum accipit, et post illum alii ejus usque ad ultimam Jerosolyuæ obsidionem. ‹ Non jam enim amplius ex succes- sione pontificii generis Judæorum et Assamonæo- rum sive Machabæorum, ut dicit Josephus, conse- crantur Deo ne rursus quidem annui, sed ad breve tempus a Romanis sacerdotium ementes. Idcirco Da icl vaticinatur dicens. « Et post septem et sexaginta duas dies : exterminabitur unctio, et ju- dicium non erit, » et reliqua. Sic autem divisit septuaginta hebdomadas: se- ptem post reditum a captivitate usque ad ædifica- nonem templi, sexaginta duæ, cum septem con- junctæ, tempus affirmantes per quod obtinuere uncti principes (et ideo exterminabitur unctio »); una vero hebdomada, per quam Dominus novum D Variæ lectionės et notæ. codex, vel **Ced. 316,14-17. codex. Ced. 90.00• Ced. 519,3-7 Can. ix, 25. . cod. Ced., sed Dan. '1. Dan. Ced. om. versio Bulg. et Serb. * Dan. IX, 25. · Dan. Ced. 319,5-17. cod. cod. Jos. A. xx, cf. Ced. Ced. coll. Dan. 1x, Cad. 319, et 485. 51?) - - (5) Εκλειπόντων οὖν τῶν παρὰ Ιουδαίοις ἀρχιε (8) Α' (γὰρ ἑβδομάδες) συμπληροῦσιν ἔτη υπγ', ὅσα

τὴν Καινὴν Διαθήκην, ἧς ἑβδομάδος ἐν τῷ ἡμίσει ἡ ἦλθεν ἐπι τὸ σωτήριον πάθος καὶ ἤρθη ἐκ μέσου ἡ διὰ Μωϋσέως παραδεδομένη διαθήκη. (10) Καὶ το ταῦτα μὲν Ευσέβιος. Ο δὲ Θεοδώρητος αὖθις έφη ἐν τῇ αὐτοῦ ἑρμηνείᾳ τῇ περὶ τοῦ Δανιήλ. Αὕτη - δυναμώσει διαθήκην πολλοῖς ἑβδομάς μία. " Καὶ ἐν τῷ ἡμίσει τῆς ἑβδομάδος ἀρθήσεται θυσία καὶ σπονδή, καὶ ἐπὶ τὸ ἱερὸν βδέλυγμα τῆς ἐρημώσεώς ἐστιν. » (14) Ἐν γὰρ ταύτῃ ἡ Καινή Διαθήκη δέδοται τοῖς πιστεύουσιν, καὶ δυνάμεως πάσης αυτ τοὺς ἐπλήρωσε, ἐπείπερ, μεσούσης τῆς ἑβδομάδος ταύτης, ἡ κατὰ νόμον ήρθη θυσία τῆς " ἀληθινῆς προσφερομένης (καὶ οὐ μόνον ἡ θυσία ἐκείνη παυ- θήσεται) σημείον ει τῆς ἐρημώσεως υπέφηνε (γενέ- σθαι, εἰκόνες τινὲς ἀπηγορευμέναι τῷ νόμῳ εἰς τοῦτο εἰσκομιζόμεναι. Καὶ γὰρ τοῦτο πεποίηκε Πι- Β λάτος, νύκτωρ εἰς τὸν ναὸν τὰς βασιλικὰς εἰσκομίσας εἰκόνα; παρὰ τὸν νόμον, ὅπερ δὴ καὶ ὁ Κύριος εἶπεν· ο Οταν ίδητε τὸ βδέλυγμα τῆς ἐρημώσεως τὸ ῥηθὲν διὰ τοῦ προφήτου Δανιήλ, γινώσκετε 6:: ἤγγικεν ἡ ἐρήμωσις αὐτῆς. » (Ταῦτα δὲ λέγων ἐσήμαινε τὸ τέλος τῆς καταλείψομένης αὐτοὺς ἔρη μώσεώς τε καὶ πανωλεθρίας.) Καὶ ἵνα μὴ νομίσωσιν τί Ἰουδαῖοι πάλιν ἀπολήψεσθαι τὸν ναὸν καὶ τὴν πόλιν (καὶ τὴν προτέραν εὐπρέπειάν τε καὶ δόξαν), ἐπήγαγε • Καὶ ἕως συντελείας καιροῦ, συντέλεια δοθήσεται ἐπὶ τὴν ἐρήμωσιν. » Εω; γάρ, φησί, τῆς του κόσμου συντελείας, ἡ τῆς ἐρημώσεως συντέλεια μένει, μεταβολὴν οὐ δεχομένη. Τοῦτο καὶ Δαυΐδ Έφη " . • Ἐν ὀργῇ συντελείας, καὶ οὐ μὴ ὑπάρξου σιν καὶ γνώσονται, ὅτι (ὁ Θεὸς) δεσπόζει τοῦ Ἰακώβ ( καὶ τῶν περάτων τῆς γῆς. Οι γε μᾶλλον γνώ σονται, ὅταν ἔδωσ: Μ' ι τὸ σημεῖον τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀν- θρώπου ἐν τῷ οὐρανῷ. Τότε γὰρ ὄψονται κατὰ φυλὰς φυλάς, τότε ὄψονται εἰς ὃν ἐκέντη- σαν»). (12) Ιστέον δὲ ὡς Ἑβραῖοι κατὰ τὸν τῆς σελήνης δρόμον ἀριθμοῦντες τὸν ἐνιαυτὸν, ἡμέρας τα' περισσοτέρας ἀποφαίνουσιν, ἃς ἡμεῖς ἐμβολίμους καλοῦμεν· ὁ γὰρ τῆς σελήνης δρόμος ἐν ἡμέραις κθ' καὶ ὥραις δ' συμπληρούται· οὕτω δὲ καὶ οἱ ἀριθ. μοῦντες ἡμερῶν τοδ' ποιοῦσι τὸν ἐνιαυτόν. (Ἐπεὶ οὖν ὁ ἀρχάγγελος Γαβριήλ πρὸς τῷ μακαρίῳ Δα- νιὴλ διαλεγόμενος ἀνδρὶ Εβραίῳ καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐτῶν διδάσκων, τὸν συνήθη πάντως ἀριθμὸν ἔλεγεν, ἀναγκαίως οὖν δεῖ προσθεῖναι τὰ ἀπὸ τῶν ἐμβολίμων ἔτη συναγόμενα. Τούτων γάρ προστιθε- μένων, υπγ' ἔτη ευρεθήσονται κατὰ τὸν Ἰουδαϊκὸν ἀριθμόν.) "0 (15) Τοσαῦτα δὲ συνάγουσιν αἱ ζ' καὶ ξ' ἑβδομάδες· διεῖλε δὲ αὐτὰς οὐχ ἁπλῶς, ἀλλὰ πραγμάτων τινῶν προσημαίνων μεταβολήν· οὐκοῦν ἀπὸ μὲν τῆς οἰκοδομῆς Ἱερουσαλήμ, (594) ἥτις Εγένετο ἐπὶ Νεεμίου (594) καὶ Εσδρου, μέχρις .37 καὶ το μὲν Καὶ αὖθις καὶ δu. μδ. τῶν ἐρημώσεων βδ, ἐρημώσεως δοθήσεται καὶ ἐπὶ τὴν ἐρήμωσιν Ἱερουσαλήμ Εν γὰρ τ. τῇ ἑβδομάδι διαθ. δ. κ. σε σημεία δέ προύτες φηνε λέγων ἡ κ;. ἐγγύ; ἐπάγει Χειν, 15. . 24. CHRONICON. - LIB. II1. - promulgavit Testamentum, in cujus dimidio hebdo- D madæ venit ad salutarem passionem, et e medio sublatum est testamentum per Moysen traditum. Ita Eusebius. Theodoretus autem, in sua Danielis interpretatione, hæc dicit : ipsa c hebdomada una confirmabit fœdus multis, Et in dimidio hebdomada auferetur sacrificium et libamen, et in templo abo- minatio desolationis est. › In hac enim Novumi Te- stamentum datum est credentibus, et omni virtute ipsos replevit, quandoquidem in dimidio hujus hebdomadæ legale sublatum est sacrificium, vero al- lato. Et non solum cessabit istud sacrificium. Signum desolationis suborsum est fieri, imagines quædam a lege prohibitæ in templum illatæ; hoc enim fecit Pilatus, in templum noctu ferens imperatoris imagi- nes, lege repugnante, quod ipse Dominus dixit : • Cum videritis abominationem desolationis quæ di- cta est a Daniele propheta, scitote quia appro- pinquavit desolatio ejus. » Hæc aulem dicens signi- Heavit consummationem desolationis et destructionis qua derelinquendi erant. Et ut non crederent Judæi se olim recuperaturos esse templum et civitatem pristinumque decorem et gloriam, addidit : «Et usque ad consummationem temporis, consummatio dabitur desolationis. Usque euimn, inquit, mundi consum- mationem, desolationis perseverat consummatio, mutationem non recipiens. Iloc ipse David dixit : In ira consummationis, et non erunt, et scient quia Deus dominatur Jacob et finium terræ. › Vel potius isti scient, cum videbunt ‹ signum Filii ho- minis in colo. » Tunc enim videlunt tribus et trl- bus, tunc videbunt in quem pupugerunt. › Sciro autem opus est Hebræos secundum lunæ cursuni annum supputantes, undecim dies superfluos de- clarare, quos intercalares ipsi vocamus; luna enim cursus diebus novem et viginti et sex horis com- pletur. Itaque supputantes dierum trecentorum et quinquaginta quatuor annum faciunt. Cum igitur archangelus Gabriel cum beato Daniele, viro lle- bro, colloquens, et illum annorum numerum do cens, consuetum prorsus numerum dixerit, neces- sario addere oportet annos sub intercalarium no- mine collectos. His enim additis, quadringenti er octoginta tres anni reperientur, juxta Judæorum computationem. Tot porro annos efficiunt septem et sexaginta duæ hebdomades. Divisit autem illas non simpliciter, sed rerum quorumdam prænun- tians mutationem. Nempe ab ædificatione Jerusalemn, quæ facta est sub Nehemia et Esdra, usque ad Hyr- canum, ultimum summum sacerdotem ex genera Assanonorum, sive Machabæorum, quem occidit Herodes, sexaginta duarum hebdomadarum com. Varia lectiones et nola. - - E. om. Cell. Ced. 519,22-520.3. cf. Theodoreti p. 588a Dall. 1x, 27. Dan. Colo • Led. 334,9-24. add. Ged. Cell. Ced. Cell. ** Cl. Dan. 1, 18-24 € Theodoreto ed. Col. 4573, p. 587. is Matth. Luc. XXI, ** Theodoretus l. c. PATROL. GR. CΧ. - 27. * Ps. LIX, 13. 10 καὶ τότε μ. Ced. 27 Matth. xxiv, 50; Joan. xx, 57; Zach. x, 10. 20 Ged. 343,

τὴν Καινὴν Διαθήκην, ἧς ἑβδομάδος ἐν τῷ ἡμίσει ἡ ἦλθεν ἐπι τὸ σωτήριον πάθος καὶ ἤρθη ἐκ μέσου ἡ διὰ Μωϋσέως παραδεδομένη διαθήκη. (10) Καὶ το ταῦτα μὲν Ευσέβιος. Ο δὲ Θεοδώρητος αὖθις έφη ἐν τῇ αὐτοῦ ἑρμηνείᾳ τῇ περὶ τοῦ Δανιήλ. Αὕτη - δυναμώσει διαθήκην πολλοῖς ἑβδομάς μία. " Καὶ ἐν τῷ ἡμίσει τῆς ἑβδομάδος ἀρθήσεται θυσία καὶ σπονδή, καὶ ἐπὶ τὸ ἱερὸν βδέλυγμα τῆς ἐρημώσεώς ἐστιν. » (14) Ἐν γὰρ ταύτῃ ἡ Καινή Διαθήκη δέδοται τοῖς πιστεύουσιν, καὶ δυνάμεως πάσης αυτ τοὺς ἐπλήρωσε, ἐπείπερ, μεσούσης τῆς ἑβδομάδος ταύτης, ἡ κατὰ νόμον ήρθη θυσία τῆς " ἀληθινῆς προσφερομένης (καὶ οὐ μόνον ἡ θυσία ἐκείνη παυ- θήσεται) σημείον ει τῆς ἐρημώσεως υπέφηνε (γενέ- σθαι, εἰκόνες τινὲς ἀπηγορευμέναι τῷ νόμῳ εἰς τοῦτο εἰσκομιζόμεναι. Καὶ γὰρ τοῦτο πεποίηκε Πι- Β λάτος, νύκτωρ εἰς τὸν ναὸν τὰς βασιλικὰς εἰσκομίσας εἰκόνα; παρὰ τὸν νόμον, ὅπερ δὴ καὶ ὁ Κύριος εἶπεν· ο Οταν ίδητε τὸ βδέλυγμα τῆς ἐρημώσεως τὸ ῥηθὲν διὰ τοῦ προφήτου Δανιήλ, γινώσκετε 6:: ἤγγικεν ἡ ἐρήμωσις αὐτῆς. » (Ταῦτα δὲ λέγων ἐσήμαινε τὸ τέλος τῆς καταλείψομένης αὐτοὺς ἔρη μώσεώς τε καὶ πανωλεθρίας.) Καὶ ἵνα μὴ νομίσωσιν τί Ἰουδαῖοι πάλιν ἀπολήψεσθαι τὸν ναὸν καὶ τὴν πόλιν (καὶ τὴν προτέραν εὐπρέπειάν τε καὶ δόξαν), ἐπήγαγε • Καὶ ἕως συντελείας καιροῦ, συντέλεια δοθήσεται ἐπὶ τὴν ἐρήμωσιν. » Εω; γάρ, φησί, τῆς του κόσμου συντελείας, ἡ τῆς ἐρημώσεως συντέλεια μένει, μεταβολὴν οὐ δεχομένη. Τοῦτο καὶ Δαυΐδ Έφη " . • Ἐν ὀργῇ συντελείας, καὶ οὐ μὴ ὑπάρξου σιν καὶ γνώσονται, ὅτι (ὁ Θεὸς) δεσπόζει τοῦ Ἰακώβ ( καὶ τῶν περάτων τῆς γῆς. Οι γε μᾶλλον γνώ σονται, ὅταν ἔδωσ: Μ' ι τὸ σημεῖον τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀν- θρώπου ἐν τῷ οὐρανῷ. Τότε γὰρ ὄψονται κατὰ φυλὰς φυλάς, τότε ὄψονται εἰς ὃν ἐκέντη- σαν»). (12) Ιστέον δὲ ὡς Ἑβραῖοι κατὰ τὸν τῆς σελήνης δρόμον ἀριθμοῦντες τὸν ἐνιαυτὸν, ἡμέρας τα' περισσοτέρας ἀποφαίνουσιν, ἃς ἡμεῖς ἐμβολίμους καλοῦμεν· ὁ γὰρ τῆς σελήνης δρόμος ἐν ἡμέραις κθ' καὶ ὥραις δ' συμπληρούται· οὕτω δὲ καὶ οἱ ἀριθ. μοῦντες ἡμερῶν τοδ' ποιοῦσι τὸν ἐνιαυτόν. (Ἐπεὶ οὖν ὁ ἀρχάγγελος Γαβριήλ πρὸς τῷ μακαρίῳ Δα- νιὴλ διαλεγόμενος ἀνδρὶ Εβραίῳ καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐτῶν διδάσκων, τὸν συνήθη πάντως ἀριθμὸν ἔλεγεν, ἀναγκαίως οὖν δεῖ προσθεῖναι τὰ ἀπὸ τῶν ἐμβολίμων ἔτη συναγόμενα. Τούτων γάρ προστιθε- μένων, υπγ' ἔτη ευρεθήσονται κατὰ τὸν Ἰουδαϊκὸν ἀριθμόν.) "0 (15) Τοσαῦτα δὲ συνάγουσιν αἱ ζ' καὶ ξ' ἑβδομάδες· διεῖλε δὲ αὐτὰς οὐχ ἁπλῶς, ἀλλὰ πραγμάτων τινῶν προσημαίνων μεταβολήν· οὐκοῦν ἀπὸ μὲν τῆς οἰκοδομῆς Ἱερουσαλήμ, (594) ἥτις Εγένετο ἐπὶ Νεεμίου (594) καὶ Εσδρου, μέχρις .37 καὶ το μὲν Καὶ αὖθις καὶ δu. μδ. τῶν ἐρημώσεων βδ, ἐρημώσεως δοθήσεται καὶ ἐπὶ τὴν ἐρήμωσιν Ἱερουσαλήμ Εν γὰρ τ. τῇ ἑβδομάδι διαθ. δ. κ. σε σημεία δέ προύτες φηνε λέγων ἡ κ;. ἐγγύ; ἐπάγει Χειν, 15. . 24. CHRONICON. - LIB. II1. - promulgavit Testamentum, in cujus dimidio hebdo- D madæ venit ad salutarem passionem, et e medio sublatum est testamentum per Moysen traditum. Ita Eusebius. Theodoretus autem, in sua Danielis interpretatione, hæc dicit : ipsa c hebdomada una confirmabit fœdus multis, Et in dimidio hebdomada auferetur sacrificium et libamen, et in templo abo- minatio desolationis est. › In hac enim Novumi Te- stamentum datum est credentibus, et omni virtute ipsos replevit, quandoquidem in dimidio hujus hebdomadæ legale sublatum est sacrificium, vero al- lato. Et non solum cessabit istud sacrificium. Signum desolationis suborsum est fieri, imagines quædam a lege prohibitæ in templum illatæ; hoc enim fecit Pilatus, in templum noctu ferens imperatoris imagi- nes, lege repugnante, quod ipse Dominus dixit : • Cum videritis abominationem desolationis quæ di- cta est a Daniele propheta, scitote quia appro- pinquavit desolatio ejus. » Hæc aulem dicens signi- Heavit consummationem desolationis et destructionis qua derelinquendi erant. Et ut non crederent Judæi se olim recuperaturos esse templum et civitatem pristinumque decorem et gloriam, addidit : «Et usque ad consummationem temporis, consummatio dabitur desolationis. Usque euimn, inquit, mundi consum- mationem, desolationis perseverat consummatio, mutationem non recipiens. Iloc ipse David dixit : In ira consummationis, et non erunt, et scient quia Deus dominatur Jacob et finium terræ. › Vel potius isti scient, cum videbunt ‹ signum Filii ho- minis in colo. » Tunc enim videlunt tribus et trl- bus, tunc videbunt in quem pupugerunt. › Sciro autem opus est Hebræos secundum lunæ cursuni annum supputantes, undecim dies superfluos de- clarare, quos intercalares ipsi vocamus; luna enim cursus diebus novem et viginti et sex horis com- pletur. Itaque supputantes dierum trecentorum et quinquaginta quatuor annum faciunt. Cum igitur archangelus Gabriel cum beato Daniele, viro lle- bro, colloquens, et illum annorum numerum do cens, consuetum prorsus numerum dixerit, neces- sario addere oportet annos sub intercalarium no- mine collectos. His enim additis, quadringenti er octoginta tres anni reperientur, juxta Judæorum computationem. Tot porro annos efficiunt septem et sexaginta duæ hebdomades. Divisit autem illas non simpliciter, sed rerum quorumdam prænun- tians mutationem. Nempe ab ædificatione Jerusalemn, quæ facta est sub Nehemia et Esdra, usque ad Hyr- canum, ultimum summum sacerdotem ex genera Assanonorum, sive Machabæorum, quem occidit Herodes, sexaginta duarum hebdomadarum com. Varia lectiones et nola. - - E. om. Cell. Ced. 519,22-520.3. cf. Theodoreti p. 588a Dall. 1x, 27. Dan. Colo • Led. 334,9-24. add. Ged. Cell. Ced. Cell. ** Cl. Dan. 1, 18-24 € Theodoreto ed. Col. 4573, p. 587. is Matth. Luc. XXI, ** Theodoretus l. c. PATROL. GR. CΧ. - 27. * Ps. LIX, 13. 10 καὶ τότε μ. Ced. 27 Matth. xxiv, 50; Joan. xx, 57; Zach. x, 10. 20 Ged. 343,

Υρκανοῦ τοῦ τελευταίου ἀρχιερέως ἐκ τῶν ᾿Ασα- Εt μωναίων ήγουν Μακκαβαίων, ὃν Ηρώδης ἀνεῖλεν, ὁ τῶν ξβ' ἑβδομάδων ἀριθμὸς συμπληρούται· ἀπὸ δὲ τῆς Ἰούδα σφαγῆς μέχρι τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἐπιφανείας καὶ τῆς πρὸς Ηρώδην τῶν Μάγων ἀφί- ξεως αἱ λοπαὶ ζ' ἑβδομάδες τὸ τέλος λαμβάνουσιν, ἐν ῷ χρόνῳ, μετὰ τὴν ἀναίρεσιν Υρκανοῦ φημι, μέχρι τῆς τοῦ Χριστοῦ παρουσίας παρανόμως λοιπὸν οἱ ἀρχιερεῖς ἐγίνοντο· τοῦ γὰρ νόμου κελεύοντο; διὰ βίου παντὸς τοὺς ἀρχιερεῖς ἱερατεύειν καὶ μετὰ τε- λευτὴν διαδόχων τους διαδόχους, λαμβάνει Ηρώδης καὶ οἱ μετ' ἐκεῖνον 'Ρωμαῖοι ", ὧν οἱ τὰς ἀρχιε ρωσύνας ποιησάμενοι συχνὰς αὐτῶν ἐποίουν τὰς διαδοχὰ;, ἐνίους δὲ οὐδὲ ἐκ τοῦ Ἑβραϊκοῦ γένους καταγομένους οι αρχιερεῖς προεχειρίζοντο, (74) Και τοῦτο δηλῶν Ιώσηπος ἔφη.. «Τὴν δὲ βασιλείαν Ηρώδης παρὰ Ρωμαίων ἐγχειρισθεὶς, οὐκέτι τοὺς ἐκ τῶν ᾿Ασαμωναίου γένους — οὗτοι δὲ ἦσαν οἱ και λούμενοι Μακκαβαίοι— καθίστησιν ἀρχιερεῖς, ἀλλά τισιν ἀσήμοις " καὶ μόνον ἐξ ἱερέων οὖσι τὴν ἀρ χιερωσύνην ἀπένειμε. ) (15) " « Καὶ μετὰ τὰς ξβ' ἑβδομάδας, φησίν, ἐξολοθρευθήσεται χρίσμα, καὶ κρίμα οὐκ ἔστιν ἐν αὐτῷ. » Ως δῆλον εἶναι ὅτι τὰς ξβ' ἑβδομάδας πρότερον τέταχε, καὶ μετὰ ταῦτα τὰς ζ', ἐν οἷς ἔφησαν· . Εξολοθρευθήσεται χρίσμα, τουτέστι τὴν ἐπανθοῦσαν χάριν τοῖς ἀρχις- ρεῦσι· καὶ ἐπειδὴ καὶ οἱ παρανόμως χριόμενοι ἀρε χιερεῖς ὀνομάζονται, εἰκότως ἐπήγαγε ο Καὶ κρίμα οὐκ ἔστιν ἐν αὐτῷ. » Εἰ γὰρ καὶ ἐχρίοντο, φησίν, ἀλλὰ παρανόμως καὶ παρ' ἀξίαν· (καὶ ἀνωτέρως δὲ δῆλον πεποίηκε, ὡς τὰς ζ' ἑβδομάδας τελευταίας τέταχεν · . Ἕως γάρ, φησί, Χριστοῦ ἡγουμένου ἑβδομάδες ζ' καὶ ἑβδομάδες ξβ'. ») Τῷ γὰρ ἡγου μένῳ Χριστῷ καὶ Σωτῆρι τὰς ζ' πολλαπλησιαζούσας ἑβδομάδας τέθεικε, ἵνα γνῶμεν ὡς ἀπὸ τοῦ Χρι- στοῦ καὶ ἐπὶ τὰ ἄνω ἀριθμεῖν βουλόμενοι, τὰς ζ' πρότερον εβδομάδας ευρήσωμεν καὶ τότε τὰς Ε. Εἶτα λέγει καὶ τὴν μέλλουσαν ἐρήμωσιν τῆς πόλεως καὶ τὴν παράνομον ἀρχιερωσύνην φάσκων ε· « Καὶ τὴν πόλιν καὶ τὸ ἅγιον διαφθερεί σὺν τῷ ἡγουμένῳ τῷ ἐρχομένῳ · ἡγούμενον γὰρ ἐρχόμενον τὴν άλ- λόφυλον ἔφη βασιλείαν καὶ τὴν παράνομον ἀρχιερω σύνην. » (16) Οὕτω γε μὴν καὶ ὁ θεῖος Κύριλλος Ἱεροσολύμων ἔφη· Οὐκ ἐκλείψει ἄρχων ἐξ Ιούδα, 37. φησίν, οὐδὲ ἡγούμενος ἐκ τῶν μηρῶν αὐτοῦ, ἕως ἂν ἔλθῃ ᾧ ἀπόκειται. – Σημεῖον οὖν ἔδωκε τῆς Χριστοῦ παρουσίας τὸ παύσασθαι τὴν ἀρχὴν τῶν Ἰουδαίων· εἰ γὰρ μὴ δ νῦν ὑπὸ Ῥωμαίους εἰσὶν, οὔπω ἦλθεν ὁ Χριστός · εἰ ἔχουσι τὴν ἐκε γένους Ἰούδα καὶ Δαυίδ εἰς ἄρχοντα, οὔπω οι ἦλθεν ὁ προσ- δοκώμενος ", ι ὁ δεσμεύων πρὸς ἄμπελον τὸν πῶλον αὐτοῦ » κατὰ τὸν θεῖον Ζαχαρίαν. Εκλει πόντων τοίνυν τῶν ἐξ Ιούδα ὁ ἀλλόφυλος Ηρώ Εβραίοις πλὴν οι και. οι καὶ τοῦ Δαυίδ οὔπω ἀλλοτρίους? καταγομένοις ἑνὸς ᾿Αριστοβούλου τὴν τιμὴν ἀπ. εἰ μή τινὰ ἐκ? κι ἐκλείποντα GEORGII HAMARTOLI B - pletur numerus; ex Judæ aulem mactatione usque A ad Salvatoris nostri manifestationem, et profectio- sem Magorum ad llerodem, septem reliquæ leb- domad finem suscipiunt, quo tempore, post inter- fectionem Hyrcani dico usque ad Christi adventum, contra legem summi sacerdotes jam facti sunt. Lege enim jubente per totam vitaın summos sacer- dotes sacerdotio fungi, et post mortem successorum successores, occupat Herodes (summorum electio- nem sacerdotum et post illum Romani, quorum qui penes se summa fecerant sacerdotia frequentes in illis successiones efficiebant, et aliquot ne Hebraico quidem ex genere oriundos sacerdotes deligebant. Et hoc ostendens Josephus dixit : ‹ Cum autem Herodes traditum a Romanis regnum accepisset, non jam ex Assamonæorum genere (ipsi autem erant vocati Machabai) summos sacerdotes constituit, sed ignotis quibusdam, et de genere tantum sacer- dotali, summum sacerdotium tribuit.—Et post sexa- ginta duas hebdomadas, inquit, exterminabitur un- ctio, et judicium non est in ea. › Perspicuum ita- que est, eum sexaginta duas hebdomadas priores posuisse, et postea septem, in quibus « extermina- tum iri unctionem dixit, id est florentem in sacer- dotum principibus gratiam. cum illi etiam qui Et contra legem creabantur sacerdotum principes ap» pellarentur, jure addidit: Et judicium non est in ea. Licet enim ungerentur, inquit, al contra legem et immerito. Et superius manifestum fecit, quod septem hebdomadas postremas ordinavit : « Usque -enim, inquit, Christum ducem hebdomadæ septem et hebdomadæ sexaginta duæ. > Christo enim duci et Salvatori septem hebdomadas proximas posuit, at intelligamus quod si a Christo ad superiora tem- pova numerare volemus, primo septem hebdomadas Ânveniemus, et deinde sexaginta duas. Postea dicit, et de futura urbis vastatione, et de suinino sacer- dotio contra legem loquens: Et civitatem et san- ctuarium dissipabit cum duce veniente. > Ducem enim venientem alienigenum dixit regnum, et sum- mum C sacerdotium contra legem habitum. Ita etiam quidem divus Cyrillus Hierosolymitanus dixit: Non deficiet princeps de Juda, inquit, nec dux de femoribus ejus, donec veniat cui repositum est. › Signum igitur dedit Christi adventus cessationem D dominatus Judæorum. Si enim nunc non sunt sub potestate Romanorum, nondum venit Christus ; si quem habent ex genere Juda et Davidis principem, nondum venit qui exspectatur ligans ad vineam pullum suum,, secundum divum Zachariam. Des ficientibus igitur ex Juda principibus, alienigena He- rodes imperat. Dicit enim colloquens angelus cum Daniele Et nosces et intelliges ab exitu sermonis Variæ lectiones et notæ. " Jos. A. XX, 10, Theodoretus. ss Dan. 1x, ; Theodoretus. - cod. ? Eẞ om. Bulg. ss Dail. Cyr. cod. Jos. Dan. ix. 26. XII, B. Cyr. 4. **Gen. XLIX, 11. Ix, 25. - By cod.

Υρκανοῦ τοῦ τελευταίου ἀρχιερέως ἐκ τῶν ᾿Ασα- Εt μωναίων ήγουν Μακκαβαίων, ὃν Ηρώδης ἀνεῖλεν, ὁ τῶν ξβ' ἑβδομάδων ἀριθμὸς συμπληρούται· ἀπὸ δὲ τῆς Ἰούδα σφαγῆς μέχρι τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἐπιφανείας καὶ τῆς πρὸς Ηρώδην τῶν Μάγων ἀφί- ξεως αἱ λοπαὶ ζ' ἑβδομάδες τὸ τέλος λαμβάνουσιν, ἐν ῷ χρόνῳ, μετὰ τὴν ἀναίρεσιν Υρκανοῦ φημι, μέχρι τῆς τοῦ Χριστοῦ παρουσίας παρανόμως λοιπὸν οἱ ἀρχιερεῖς ἐγίνοντο· τοῦ γὰρ νόμου κελεύοντο; διὰ βίου παντὸς τοὺς ἀρχιερεῖς ἱερατεύειν καὶ μετὰ τε- λευτὴν διαδόχων τους διαδόχους, λαμβάνει Ηρώδης καὶ οἱ μετ' ἐκεῖνον 'Ρωμαῖοι ", ὧν οἱ τὰς ἀρχιε ρωσύνας ποιησάμενοι συχνὰς αὐτῶν ἐποίουν τὰς διαδοχὰ;, ἐνίους δὲ οὐδὲ ἐκ τοῦ Ἑβραϊκοῦ γένους καταγομένους οι αρχιερεῖς προεχειρίζοντο, (74) Και τοῦτο δηλῶν Ιώσηπος ἔφη.. «Τὴν δὲ βασιλείαν Ηρώδης παρὰ Ρωμαίων ἐγχειρισθεὶς, οὐκέτι τοὺς ἐκ τῶν ᾿Ασαμωναίου γένους — οὗτοι δὲ ἦσαν οἱ και λούμενοι Μακκαβαίοι— καθίστησιν ἀρχιερεῖς, ἀλλά τισιν ἀσήμοις " καὶ μόνον ἐξ ἱερέων οὖσι τὴν ἀρ χιερωσύνην ἀπένειμε. ) (15) " « Καὶ μετὰ τὰς ξβ' ἑβδομάδας, φησίν, ἐξολοθρευθήσεται χρίσμα, καὶ κρίμα οὐκ ἔστιν ἐν αὐτῷ. » Ως δῆλον εἶναι ὅτι τὰς ξβ' ἑβδομάδας πρότερον τέταχε, καὶ μετὰ ταῦτα τὰς ζ', ἐν οἷς ἔφησαν· . Εξολοθρευθήσεται χρίσμα, τουτέστι τὴν ἐπανθοῦσαν χάριν τοῖς ἀρχις- ρεῦσι· καὶ ἐπειδὴ καὶ οἱ παρανόμως χριόμενοι ἀρε χιερεῖς ὀνομάζονται, εἰκότως ἐπήγαγε ο Καὶ κρίμα οὐκ ἔστιν ἐν αὐτῷ. » Εἰ γὰρ καὶ ἐχρίοντο, φησίν, ἀλλὰ παρανόμως καὶ παρ' ἀξίαν· (καὶ ἀνωτέρως δὲ δῆλον πεποίηκε, ὡς τὰς ζ' ἑβδομάδας τελευταίας τέταχεν · . Ἕως γάρ, φησί, Χριστοῦ ἡγουμένου ἑβδομάδες ζ' καὶ ἑβδομάδες ξβ'. ») Τῷ γὰρ ἡγου μένῳ Χριστῷ καὶ Σωτῆρι τὰς ζ' πολλαπλησιαζούσας ἑβδομάδας τέθεικε, ἵνα γνῶμεν ὡς ἀπὸ τοῦ Χρι- στοῦ καὶ ἐπὶ τὰ ἄνω ἀριθμεῖν βουλόμενοι, τὰς ζ' πρότερον εβδομάδας ευρήσωμεν καὶ τότε τὰς Ε. Εἶτα λέγει καὶ τὴν μέλλουσαν ἐρήμωσιν τῆς πόλεως καὶ τὴν παράνομον ἀρχιερωσύνην φάσκων ε· « Καὶ τὴν πόλιν καὶ τὸ ἅγιον διαφθερεί σὺν τῷ ἡγουμένῳ τῷ ἐρχομένῳ · ἡγούμενον γὰρ ἐρχόμενον τὴν άλ- λόφυλον ἔφη βασιλείαν καὶ τὴν παράνομον ἀρχιερω σύνην. » (16) Οὕτω γε μὴν καὶ ὁ θεῖος Κύριλλος Ἱεροσολύμων ἔφη· Οὐκ ἐκλείψει ἄρχων ἐξ Ιούδα, 37. φησίν, οὐδὲ ἡγούμενος ἐκ τῶν μηρῶν αὐτοῦ, ἕως ἂν ἔλθῃ ᾧ ἀπόκειται. – Σημεῖον οὖν ἔδωκε τῆς Χριστοῦ παρουσίας τὸ παύσασθαι τὴν ἀρχὴν τῶν Ἰουδαίων· εἰ γὰρ μὴ δ νῦν ὑπὸ Ῥωμαίους εἰσὶν, οὔπω ἦλθεν ὁ Χριστός · εἰ ἔχουσι τὴν ἐκε γένους Ἰούδα καὶ Δαυίδ εἰς ἄρχοντα, οὔπω οι ἦλθεν ὁ προσ- δοκώμενος ", ι ὁ δεσμεύων πρὸς ἄμπελον τὸν πῶλον αὐτοῦ » κατὰ τὸν θεῖον Ζαχαρίαν. Εκλει πόντων τοίνυν τῶν ἐξ Ιούδα ὁ ἀλλόφυλος Ηρώ Εβραίοις πλὴν οι και. οι καὶ τοῦ Δαυίδ οὔπω ἀλλοτρίους? καταγομένοις ἑνὸς ᾿Αριστοβούλου τὴν τιμὴν ἀπ. εἰ μή τινὰ ἐκ? κι ἐκλείποντα GEORGII HAMARTOLI B - pletur numerus; ex Judæ aulem mactatione usque A ad Salvatoris nostri manifestationem, et profectio- sem Magorum ad llerodem, septem reliquæ leb- domad finem suscipiunt, quo tempore, post inter- fectionem Hyrcani dico usque ad Christi adventum, contra legem summi sacerdotes jam facti sunt. Lege enim jubente per totam vitaın summos sacer- dotes sacerdotio fungi, et post mortem successorum successores, occupat Herodes (summorum electio- nem sacerdotum et post illum Romani, quorum qui penes se summa fecerant sacerdotia frequentes in illis successiones efficiebant, et aliquot ne Hebraico quidem ex genere oriundos sacerdotes deligebant. Et hoc ostendens Josephus dixit : ‹ Cum autem Herodes traditum a Romanis regnum accepisset, non jam ex Assamonæorum genere (ipsi autem erant vocati Machabai) summos sacerdotes constituit, sed ignotis quibusdam, et de genere tantum sacer- dotali, summum sacerdotium tribuit.—Et post sexa- ginta duas hebdomadas, inquit, exterminabitur un- ctio, et judicium non est in ea. › Perspicuum ita- que est, eum sexaginta duas hebdomadas priores posuisse, et postea septem, in quibus « extermina- tum iri unctionem dixit, id est florentem in sacer- dotum principibus gratiam. cum illi etiam qui Et contra legem creabantur sacerdotum principes ap» pellarentur, jure addidit: Et judicium non est in ea. Licet enim ungerentur, inquit, al contra legem et immerito. Et superius manifestum fecit, quod septem hebdomadas postremas ordinavit : « Usque -enim, inquit, Christum ducem hebdomadæ septem et hebdomadæ sexaginta duæ. > Christo enim duci et Salvatori septem hebdomadas proximas posuit, at intelligamus quod si a Christo ad superiora tem- pova numerare volemus, primo septem hebdomadas Ânveniemus, et deinde sexaginta duas. Postea dicit, et de futura urbis vastatione, et de suinino sacer- dotio contra legem loquens: Et civitatem et san- ctuarium dissipabit cum duce veniente. > Ducem enim venientem alienigenum dixit regnum, et sum- mum C sacerdotium contra legem habitum. Ita etiam quidem divus Cyrillus Hierosolymitanus dixit: Non deficiet princeps de Juda, inquit, nec dux de femoribus ejus, donec veniat cui repositum est. › Signum igitur dedit Christi adventus cessationem D dominatus Judæorum. Si enim nunc non sunt sub potestate Romanorum, nondum venit Christus ; si quem habent ex genere Juda et Davidis principem, nondum venit qui exspectatur ligans ad vineam pullum suum,, secundum divum Zachariam. Des ficientibus igitur ex Juda principibus, alienigena He- rodes imperat. Dicit enim colloquens angelus cum Daniele Et nosces et intelliges ab exitu sermonis Variæ lectiones et notæ. " Jos. A. XX, 10, Theodoretus. ss Dan. 1x, ; Theodoretus. - cod. ? Eẞ om. Bulg. ss Dail. Cyr. cod. Jos. Dan. ix. 26. XII, B. Cyr. 4. **Gen. XLIX, 11. Ix, 25. - By cod.

δης βασιλεύει· λέγει γὰρ καὶ ὁ προσδιαλεγόμενος ἄγγελος τῷ Δανιήλ ο Καὶ γνώσῃ καὶ συνήσεις ἀπὸ ἐξόδου λόγου τοῦ ἀποκριθῆναι καὶ τοῦ οἰκοδομήσει τὴν Ἱερουσαλὴμ ἕως Χριστοῦ ἡγουμένου ἑβδομάδες ζ' καὶ ἑβδομάδες ξβ'· » ἑξήκοντα τοίνυν καὶ 6' ἐβο δομάδες τ ἐτῶν συνάγουσιν ἔτη υπγ'. Είπεν ' οὖν 18, μετὰ τὸ οἰκοδομηθῆναι το Ἱερουσαλήμ υπγ' έτη διῆλθον σε καὶ τῶν ἀρχόντων εκλιπόντων Ερχεταί τις ἀλλόφυλος βασιλεὺ:, (593) ἐφ' οὗ γεννά- και Χριστός. Δαρείος γοῦν ὁ Μήδος (593) ἐκέλευσε τὴν Ἱερουσαλήμ οικοδομηθῆναι ἔκτῳ ἔτει τῆς ἑαυτοῦ βασιλείας τε καὶ α' ἔτει τῆς καθ᾿ Ελλη νας ξς σε Ολυμπιάδος. Ολυμπιὰς δὲ παρ' Ἕλλησι καλεῖται ὁ κατὰ δ' ἔτη συντελούμενος ἀγὼν διὰ τὴν κατὰ τετραετίαν τῶν τοῦ Ηλίου δρόμων δ' ἐκ τῶν κατ' ἔτος τριῶν ὡρῶν συμπληρουμένην τε ἡμέραν. Ηρώδης δὲ βασιλεύει ἐν τῇ ρπγ' Ολυμπιάδι 50, τε τάρτῳ ἔτει ταύτης. ᾿Απὸ οὖν τῆς οἱ ἐς' εἰς τὴν ρπγ' δε γίνονται μεταξύ ρκ' Ολυμπιάδες καὶ ὀλίγον τι. Συνάγονται τοίνυν τῶν ρκ' Ολυμπιάδων ἔτη υπ' τὰ γὰρ γ' ἔτη λοιπὸν, ἴσως ἐν τοῖς μεταξὺ τοῦ πρώτου καὶ τοῦ δ' ἀναλαμβάνεται. Αἱ τοίνυν ι' ἑβδομάδες εἰς τὸν ἐπὶ Χριστοῦ συντελοῦνται χρόνον κατὰ τοὺς Ἰουδαίων ἀριθμούς, (27) Ἐκεῖνοι γὰρ κατὰ τὸν σεληνιακὸν δρόμον τοὺς ἐνιαυτούς ἀριθ. μοῦσιν, ὡς ἔτι πρόχειρον εἰπεῖν τὸν τελευταῖον μῆνα εἶναι παρ' αὐτοῖς ἡμερῶν κθ' καὶ τοῦ μὲν ἡλιακοῦ κύκλου υπάρχοντος τξε', τοῦ δὲ σεληνιακού ενδ', ὡς τῷ σὲ ἡλιακῷ παραλλάσσειν ἐνιαυτῷ ἡμέρας Ἰουδαῖοι μῆνας γ' ἐμβολιμαίους ἔτεσιν ὀκτὼ παραβάλλουσιν. σε (18) Καὶ πάλιν ἔφη ὁ μακάριος Κύριλλος • • ΕΙ δ τοίνυν ζητεῖς τὸ αἴτιον τῆς Χριστοῦ να παρουσίας, διαδραμε ἐπὶ τὸ πρῶτον τῶν Γραφών βιβλίον Ἓν ἐξ ἡμέραις ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον, ἀλλ' ὁ κόσμος διὰ τὸν ἄνθρωπον· τῇ δ' ἡμέρᾳ τὸν ἄν- θρωπον· εἶτα ἔθηκεν αὐτὸν ἐν παραδείσῳ· εἶτα τοῦτον ἐξέβαλε φθόνῳ διαβολικῷ. Μὴ τολμήσας αὐτῷ διὰ τὸ οὐ ἰσχυρὸν προσελθεῖν, προσῆλθε τῇ γυναικί, ὡς ἀσθενεστέρα, ἔτι παρθένῳ οὔσῃ. Μετὰ γὰρ τὴν ἐκ παραδείσου ἀπόπτωσιν 68, ἔγνω Αδάμ Ευαν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ δεύτεροι γεγόνασι διάδοχοι τῆς ἀνθρώπων γενεάς Κάϊν καὶ "Αβελ· καὶ Κάϊν ἀνθρωποκτόνος πρῶτος. Καὶ κατακλυσμός ἐπεχύθη ὕστερον διὰ τὴν πολλὴν τῶν ἀνθρώ- πων πονηρίαν, καὶ πῦρ "' οὐρανόθεν κατῆλθεν ἐπὶ Σοδομιτῶν αἰσχρουργία ", Εξελέξατο μετὰ χρόνου; ὁ Θεὸς τὸν Ἰσραὴλ, ἀλλὰ καὶ οὗτος διεστράφη καὶ ἐτραυματίσθη. — ο Απεστάλησαν προφῆται μετὰ ια', τὸν δὲ σεληνιακὸν ἐνιαυτὸν, ὅθεν Έλληνες καὶ και των συν * λ. τοίνυν ὁ πρὸς τὸν Δ. ὁμιλῶν ἀγγ. ἐξ. τ. καὶ θ' ἑβδ. Ἐπεὶ οὖν ν ότι οἰκοδομήσαι ἐτῶν διελθόντων οι τότε Δ. τοίνυν ὁ Μ. ᾠκοδόμησεν έ. μὲν ἐ. τῆς ἐ. β. πρ. δέ τί Ολυμπιά; ; σε τὸν τοῦ ἡλίου δρόμ. σε τελουμένην ἐν τῇ ρπς '0. ἐν ἔτει ρπγ' τῇ Ἀπὸ τοίνυν τῆς το ὡς τὸν σ. ἐν. π. ἡμ. ια' δ' ? τὴν κατὰ σελήνην δωδεκάμηνον π. ήμ. ια' δ'. ❝ τῆς Χριστοῦ π. τὸ ἀ. ούσῃ διὰ τὸ ἐπὶ τῇ Σ. διὰ τὴν παρανομίαν CHRONICON. - LIB. III. A ad respondendumn et aedificandum Jerusalem usque ' $5 . B ad Christum ducem hebdomades septem, et leblo- mades sexaginta duæ. › Sexaginta vero novem heb- domades annorum continent annos 483. Dixit ergo : Post ædificatam Jerusalem anni eluxere, et cum defecerint priucipes, imperat rex quidam alie- nigena, sub quo natus est Christus. Darius enim Medus jussit Jerusalem ædificari anno sexto regni sui, et primo anno sexagesima secundæ Olympiadis secundum Græcos. Olympias vero apud Græcos vo- catur quarto quoque anno celebratum certamen per diem quæ coalescit tribus horis unicuique anno superfluis per quatuor annos solares. Porro Hero- des regnat in quarte anno Olympiadis. A sexa- gesima igitur ad centesimam octogesimam tertiam intersunt centum et viginti Olympiades, et aliquid insuper. Atqui Olympiades efficiunt annos 480. Nam tres anui qui desunt, forte inter primum et quartum excipiuntur. Septuaginta igitur hebdoma- des ad Christi tempus perficiuntur, secundum com- putationem Judæorum. Isti enim secundum lunæ cursum annos computant, ita ut ultimus apud illos mensis diebus novem et viginti constet. Cum vero sol orbem suum diebus trecentis sexaginta quinque absolvat, luna vero trecentis quinquaginta quatuor, inter solarem annum et lunarem undecim dierum dis- crimen est. Unde Græci et Judæi tres menses in- tercalares annis octo adjiciunt. C D Et rursus dixit beatus Cyrillus : « Si ergo quæris causam Christi adventus, recurre ad primum Seri- pturarum librum : Sex diebus fecit Deus mun- dum, sed mundus propter hominem, sexto die homi- nem; deinde posuit illum in paradiso; postea ejecit illum invidia diabolica; non ausus (diabolus) ad illum, propter fortitudinem, venire, venit ad mu- lierem, utpote ad infirmiorem. Ipsa autem adhuc virgo erat. Post enim lapsum et ejectionem e pa- radise, cognovit Adam Evam uxorem suam, et secundi nati sunt successores hominum generatio - nis Cain et Abel; et Gain homicida primus. Et di- luvium effusum est postea ob magnam hominum malitiam, et ignis de colo descendit super Sodo- mitarum fœda facinora. Selegit postea Deus Israe- lem, sed hic quoque perversus atque vulneratus est. ‹ Missi sunt prophetæ post Moysen ad sa- nandum istud; sed cuin ut mederentur tentassent, - Vario lectiones et notæ. Cyr. Cyr. Dan. 15, 25. om. Slav. cod. add. Cyr. " cod. Cyr. Cyr. & Cyr. * κς'cod., hic et paulo infra; sed sextus Darii aumus (516?) Eusebio cadit in Ol. 65,2. In margine : cod. Cyr. * Cyr. cod. Eusebii est 186,4. Cyr. PRS"? " Exepa add. Cyr. Ced. 545,18-24? « cl. Gud. XII, p. C. Cyr. Sequentia usque ad om. Slav. quamvis ad integritatem locutionis necessaria. 6. Ex xx, 11, Gen. 11, 2. - 23. cod. • Cyr. - 1. πρ. τῷ ἀνδρό Cyr. σε ώς ά. τῇ γ. Cyr. 66 ἀπ. ἐκ π. τότε Cyr. οι διὰ τὴν τῶν ἀ. π. πον. πύο (yr.

δης βασιλεύει· λέγει γὰρ καὶ ὁ προσδιαλεγόμενος ἄγγελος τῷ Δανιήλ ο Καὶ γνώσῃ καὶ συνήσεις ἀπὸ ἐξόδου λόγου τοῦ ἀποκριθῆναι καὶ τοῦ οἰκοδομήσει τὴν Ἱερουσαλὴμ ἕως Χριστοῦ ἡγουμένου ἑβδομάδες ζ' καὶ ἑβδομάδες ξβ'· » ἑξήκοντα τοίνυν καὶ 6' ἐβο δομάδες τ ἐτῶν συνάγουσιν ἔτη υπγ'. Είπεν ' οὖν 18, μετὰ τὸ οἰκοδομηθῆναι το Ἱερουσαλήμ υπγ' έτη διῆλθον σε καὶ τῶν ἀρχόντων εκλιπόντων Ερχεταί τις ἀλλόφυλος βασιλεὺ:, (593) ἐφ' οὗ γεννά- και Χριστός. Δαρείος γοῦν ὁ Μήδος (593) ἐκέλευσε τὴν Ἱερουσαλήμ οικοδομηθῆναι ἔκτῳ ἔτει τῆς ἑαυτοῦ βασιλείας τε καὶ α' ἔτει τῆς καθ᾿ Ελλη νας ξς σε Ολυμπιάδος. Ολυμπιὰς δὲ παρ' Ἕλλησι καλεῖται ὁ κατὰ δ' ἔτη συντελούμενος ἀγὼν διὰ τὴν κατὰ τετραετίαν τῶν τοῦ Ηλίου δρόμων δ' ἐκ τῶν κατ' ἔτος τριῶν ὡρῶν συμπληρουμένην τε ἡμέραν. Ηρώδης δὲ βασιλεύει ἐν τῇ ρπγ' Ολυμπιάδι 50, τε τάρτῳ ἔτει ταύτης. ᾿Απὸ οὖν τῆς οἱ ἐς' εἰς τὴν ρπγ' δε γίνονται μεταξύ ρκ' Ολυμπιάδες καὶ ὀλίγον τι. Συνάγονται τοίνυν τῶν ρκ' Ολυμπιάδων ἔτη υπ' τὰ γὰρ γ' ἔτη λοιπὸν, ἴσως ἐν τοῖς μεταξὺ τοῦ πρώτου καὶ τοῦ δ' ἀναλαμβάνεται. Αἱ τοίνυν ι' ἑβδομάδες εἰς τὸν ἐπὶ Χριστοῦ συντελοῦνται χρόνον κατὰ τοὺς Ἰουδαίων ἀριθμούς, (27) Ἐκεῖνοι γὰρ κατὰ τὸν σεληνιακὸν δρόμον τοὺς ἐνιαυτούς ἀριθ. μοῦσιν, ὡς ἔτι πρόχειρον εἰπεῖν τὸν τελευταῖον μῆνα εἶναι παρ' αὐτοῖς ἡμερῶν κθ' καὶ τοῦ μὲν ἡλιακοῦ κύκλου υπάρχοντος τξε', τοῦ δὲ σεληνιακού ενδ', ὡς τῷ σὲ ἡλιακῷ παραλλάσσειν ἐνιαυτῷ ἡμέρας Ἰουδαῖοι μῆνας γ' ἐμβολιμαίους ἔτεσιν ὀκτὼ παραβάλλουσιν. σε (18) Καὶ πάλιν ἔφη ὁ μακάριος Κύριλλος • • ΕΙ δ τοίνυν ζητεῖς τὸ αἴτιον τῆς Χριστοῦ να παρουσίας, διαδραμε ἐπὶ τὸ πρῶτον τῶν Γραφών βιβλίον Ἓν ἐξ ἡμέραις ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον, ἀλλ' ὁ κόσμος διὰ τὸν ἄνθρωπον· τῇ δ' ἡμέρᾳ τὸν ἄν- θρωπον· εἶτα ἔθηκεν αὐτὸν ἐν παραδείσῳ· εἶτα τοῦτον ἐξέβαλε φθόνῳ διαβολικῷ. Μὴ τολμήσας αὐτῷ διὰ τὸ οὐ ἰσχυρὸν προσελθεῖν, προσῆλθε τῇ γυναικί, ὡς ἀσθενεστέρα, ἔτι παρθένῳ οὔσῃ. Μετὰ γὰρ τὴν ἐκ παραδείσου ἀπόπτωσιν 68, ἔγνω Αδάμ Ευαν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ δεύτεροι γεγόνασι διάδοχοι τῆς ἀνθρώπων γενεάς Κάϊν καὶ "Αβελ· καὶ Κάϊν ἀνθρωποκτόνος πρῶτος. Καὶ κατακλυσμός ἐπεχύθη ὕστερον διὰ τὴν πολλὴν τῶν ἀνθρώ- πων πονηρίαν, καὶ πῦρ "' οὐρανόθεν κατῆλθεν ἐπὶ Σοδομιτῶν αἰσχρουργία ", Εξελέξατο μετὰ χρόνου; ὁ Θεὸς τὸν Ἰσραὴλ, ἀλλὰ καὶ οὗτος διεστράφη καὶ ἐτραυματίσθη. — ο Απεστάλησαν προφῆται μετὰ ια', τὸν δὲ σεληνιακὸν ἐνιαυτὸν, ὅθεν Έλληνες καὶ και των συν * λ. τοίνυν ὁ πρὸς τὸν Δ. ὁμιλῶν ἀγγ. ἐξ. τ. καὶ θ' ἑβδ. Ἐπεὶ οὖν ν ότι οἰκοδομήσαι ἐτῶν διελθόντων οι τότε Δ. τοίνυν ὁ Μ. ᾠκοδόμησεν έ. μὲν ἐ. τῆς ἐ. β. πρ. δέ τί Ολυμπιά; ; σε τὸν τοῦ ἡλίου δρόμ. σε τελουμένην ἐν τῇ ρπς '0. ἐν ἔτει ρπγ' τῇ Ἀπὸ τοίνυν τῆς το ὡς τὸν σ. ἐν. π. ἡμ. ια' δ' ? τὴν κατὰ σελήνην δωδεκάμηνον π. ήμ. ια' δ'. ❝ τῆς Χριστοῦ π. τὸ ἀ. ούσῃ διὰ τὸ ἐπὶ τῇ Σ. διὰ τὴν παρανομίαν CHRONICON. - LIB. III. A ad respondendumn et aedificandum Jerusalem usque ' $5 . B ad Christum ducem hebdomades septem, et leblo- mades sexaginta duæ. › Sexaginta vero novem heb- domades annorum continent annos 483. Dixit ergo : Post ædificatam Jerusalem anni eluxere, et cum defecerint priucipes, imperat rex quidam alie- nigena, sub quo natus est Christus. Darius enim Medus jussit Jerusalem ædificari anno sexto regni sui, et primo anno sexagesima secundæ Olympiadis secundum Græcos. Olympias vero apud Græcos vo- catur quarto quoque anno celebratum certamen per diem quæ coalescit tribus horis unicuique anno superfluis per quatuor annos solares. Porro Hero- des regnat in quarte anno Olympiadis. A sexa- gesima igitur ad centesimam octogesimam tertiam intersunt centum et viginti Olympiades, et aliquid insuper. Atqui Olympiades efficiunt annos 480. Nam tres anui qui desunt, forte inter primum et quartum excipiuntur. Septuaginta igitur hebdoma- des ad Christi tempus perficiuntur, secundum com- putationem Judæorum. Isti enim secundum lunæ cursum annos computant, ita ut ultimus apud illos mensis diebus novem et viginti constet. Cum vero sol orbem suum diebus trecentis sexaginta quinque absolvat, luna vero trecentis quinquaginta quatuor, inter solarem annum et lunarem undecim dierum dis- crimen est. Unde Græci et Judæi tres menses in- tercalares annis octo adjiciunt. C D Et rursus dixit beatus Cyrillus : « Si ergo quæris causam Christi adventus, recurre ad primum Seri- pturarum librum : Sex diebus fecit Deus mun- dum, sed mundus propter hominem, sexto die homi- nem; deinde posuit illum in paradiso; postea ejecit illum invidia diabolica; non ausus (diabolus) ad illum, propter fortitudinem, venire, venit ad mu- lierem, utpote ad infirmiorem. Ipsa autem adhuc virgo erat. Post enim lapsum et ejectionem e pa- radise, cognovit Adam Evam uxorem suam, et secundi nati sunt successores hominum generatio - nis Cain et Abel; et Gain homicida primus. Et di- luvium effusum est postea ob magnam hominum malitiam, et ignis de colo descendit super Sodo- mitarum fœda facinora. Selegit postea Deus Israe- lem, sed hic quoque perversus atque vulneratus est. ‹ Missi sunt prophetæ post Moysen ad sa- nandum istud; sed cuin ut mederentur tentassent, - Vario lectiones et notæ. Cyr. Cyr. Dan. 15, 25. om. Slav. cod. add. Cyr. " cod. Cyr. Cyr. & Cyr. * κς'cod., hic et paulo infra; sed sextus Darii aumus (516?) Eusebio cadit in Ol. 65,2. In margine : cod. Cyr. * Cyr. cod. Eusebii est 186,4. Cyr. PRS"? " Exepa add. Cyr. Ced. 545,18-24? « cl. Gud. XII, p. C. Cyr. Sequentia usque ad om. Slav. quamvis ad integritatem locutionis necessaria. 6. Ex xx, 11, Gen. 11, 2. - 23. cod. • Cyr. - 1. πρ. τῷ ἀνδρό Cyr. σε ώς ά. τῇ γ. Cyr. 66 ἀπ. ἐκ π. τότε Cyr. οι διὰ τὴν τῶν ἀ. π. πον. πύο (yr.

δης βασιλεύει· λέγει γὰρ καὶ ὁ προσδιαλεγόμενος ἄγγελος τῷ Δανιήλ ο Καὶ γνώσῃ καὶ συνήσεις ἀπὸ ἐξόδου λόγου τοῦ ἀποκριθῆναι καὶ τοῦ οἰκοδομήσει τὴν Ἱερουσαλὴμ ἕως Χριστοῦ ἡγουμένου ἑβδομάδες ζ' καὶ ἑβδομάδες ξβ'· » ἑξήκοντα τοίνυν καὶ 6' ἐβο δομάδες τ ἐτῶν συνάγουσιν ἔτη υπγ'. Είπεν ' οὖν 18, μετὰ τὸ οἰκοδομηθῆναι το Ἱερουσαλήμ υπγ' έτη διῆλθον σε καὶ τῶν ἀρχόντων εκλιπόντων Ερχεταί τις ἀλλόφυλος βασιλεὺ:, (593) ἐφ' οὗ γεννά- και Χριστός. Δαρείος γοῦν ὁ Μήδος (593) ἐκέλευσε τὴν Ἱερουσαλήμ οικοδομηθῆναι ἔκτῳ ἔτει τῆς ἑαυτοῦ βασιλείας τε καὶ α' ἔτει τῆς καθ᾿ Ελλη νας ξς σε Ολυμπιάδος. Ολυμπιὰς δὲ παρ' Ἕλλησι καλεῖται ὁ κατὰ δ' ἔτη συντελούμενος ἀγὼν διὰ τὴν κατὰ τετραετίαν τῶν τοῦ Ηλίου δρόμων δ' ἐκ τῶν κατ' ἔτος τριῶν ὡρῶν συμπληρουμένην τε ἡμέραν. Ηρώδης δὲ βασιλεύει ἐν τῇ ρπγ' Ολυμπιάδι 50, τε τάρτῳ ἔτει ταύτης. ᾿Απὸ οὖν τῆς οἱ ἐς' εἰς τὴν ρπγ' δε γίνονται μεταξύ ρκ' Ολυμπιάδες καὶ ὀλίγον τι. Συνάγονται τοίνυν τῶν ρκ' Ολυμπιάδων ἔτη υπ' τὰ γὰρ γ' ἔτη λοιπὸν, ἴσως ἐν τοῖς μεταξὺ τοῦ πρώτου καὶ τοῦ δ' ἀναλαμβάνεται. Αἱ τοίνυν ι' ἑβδομάδες εἰς τὸν ἐπὶ Χριστοῦ συντελοῦνται χρόνον κατὰ τοὺς Ἰουδαίων ἀριθμούς, (27) Ἐκεῖνοι γὰρ κατὰ τὸν σεληνιακὸν δρόμον τοὺς ἐνιαυτούς ἀριθ. μοῦσιν, ὡς ἔτι πρόχειρον εἰπεῖν τὸν τελευταῖον μῆνα εἶναι παρ' αὐτοῖς ἡμερῶν κθ' καὶ τοῦ μὲν ἡλιακοῦ κύκλου υπάρχοντος τξε', τοῦ δὲ σεληνιακού ενδ', ὡς τῷ σὲ ἡλιακῷ παραλλάσσειν ἐνιαυτῷ ἡμέρας Ἰουδαῖοι μῆνας γ' ἐμβολιμαίους ἔτεσιν ὀκτὼ παραβάλλουσιν. σε (18) Καὶ πάλιν ἔφη ὁ μακάριος Κύριλλος • • ΕΙ δ τοίνυν ζητεῖς τὸ αἴτιον τῆς Χριστοῦ να παρουσίας, διαδραμε ἐπὶ τὸ πρῶτον τῶν Γραφών βιβλίον Ἓν ἐξ ἡμέραις ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον, ἀλλ' ὁ κόσμος διὰ τὸν ἄνθρωπον· τῇ δ' ἡμέρᾳ τὸν ἄν- θρωπον· εἶτα ἔθηκεν αὐτὸν ἐν παραδείσῳ· εἶτα τοῦτον ἐξέβαλε φθόνῳ διαβολικῷ. Μὴ τολμήσας αὐτῷ διὰ τὸ οὐ ἰσχυρὸν προσελθεῖν, προσῆλθε τῇ γυναικί, ὡς ἀσθενεστέρα, ἔτι παρθένῳ οὔσῃ. Μετὰ γὰρ τὴν ἐκ παραδείσου ἀπόπτωσιν 68, ἔγνω Αδάμ Ευαν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ δεύτεροι γεγόνασι διάδοχοι τῆς ἀνθρώπων γενεάς Κάϊν καὶ "Αβελ· καὶ Κάϊν ἀνθρωποκτόνος πρῶτος. Καὶ κατακλυσμός ἐπεχύθη ὕστερον διὰ τὴν πολλὴν τῶν ἀνθρώ- πων πονηρίαν, καὶ πῦρ "' οὐρανόθεν κατῆλθεν ἐπὶ Σοδομιτῶν αἰσχρουργία ", Εξελέξατο μετὰ χρόνου; ὁ Θεὸς τὸν Ἰσραὴλ, ἀλλὰ καὶ οὗτος διεστράφη καὶ ἐτραυματίσθη. — ο Απεστάλησαν προφῆται μετὰ ια', τὸν δὲ σεληνιακὸν ἐνιαυτὸν, ὅθεν Έλληνες καὶ και των συν * λ. τοίνυν ὁ πρὸς τὸν Δ. ὁμιλῶν ἀγγ. ἐξ. τ. καὶ θ' ἑβδ. Ἐπεὶ οὖν ν ότι οἰκοδομήσαι ἐτῶν διελθόντων οι τότε Δ. τοίνυν ὁ Μ. ᾠκοδόμησεν έ. μὲν ἐ. τῆς ἐ. β. πρ. δέ τί Ολυμπιά; ; σε τὸν τοῦ ἡλίου δρόμ. σε τελουμένην ἐν τῇ ρπς '0. ἐν ἔτει ρπγ' τῇ Ἀπὸ τοίνυν τῆς το ὡς τὸν σ. ἐν. π. ἡμ. ια' δ' ? τὴν κατὰ σελήνην δωδεκάμηνον π. ήμ. ια' δ'. ❝ τῆς Χριστοῦ π. τὸ ἀ. ούσῃ διὰ τὸ ἐπὶ τῇ Σ. διὰ τὴν παρανομίαν CHRONICON. - LIB. III. A ad respondendumn et aedificandum Jerusalem usque ' $5 . B ad Christum ducem hebdomades septem, et leblo- mades sexaginta duæ. › Sexaginta vero novem heb- domades annorum continent annos 483. Dixit ergo : Post ædificatam Jerusalem anni eluxere, et cum defecerint priucipes, imperat rex quidam alie- nigena, sub quo natus est Christus. Darius enim Medus jussit Jerusalem ædificari anno sexto regni sui, et primo anno sexagesima secundæ Olympiadis secundum Græcos. Olympias vero apud Græcos vo- catur quarto quoque anno celebratum certamen per diem quæ coalescit tribus horis unicuique anno superfluis per quatuor annos solares. Porro Hero- des regnat in quarte anno Olympiadis. A sexa- gesima igitur ad centesimam octogesimam tertiam intersunt centum et viginti Olympiades, et aliquid insuper. Atqui Olympiades efficiunt annos 480. Nam tres anui qui desunt, forte inter primum et quartum excipiuntur. Septuaginta igitur hebdoma- des ad Christi tempus perficiuntur, secundum com- putationem Judæorum. Isti enim secundum lunæ cursum annos computant, ita ut ultimus apud illos mensis diebus novem et viginti constet. Cum vero sol orbem suum diebus trecentis sexaginta quinque absolvat, luna vero trecentis quinquaginta quatuor, inter solarem annum et lunarem undecim dierum dis- crimen est. Unde Græci et Judæi tres menses in- tercalares annis octo adjiciunt. C D Et rursus dixit beatus Cyrillus : « Si ergo quæris causam Christi adventus, recurre ad primum Seri- pturarum librum : Sex diebus fecit Deus mun- dum, sed mundus propter hominem, sexto die homi- nem; deinde posuit illum in paradiso; postea ejecit illum invidia diabolica; non ausus (diabolus) ad illum, propter fortitudinem, venire, venit ad mu- lierem, utpote ad infirmiorem. Ipsa autem adhuc virgo erat. Post enim lapsum et ejectionem e pa- radise, cognovit Adam Evam uxorem suam, et secundi nati sunt successores hominum generatio - nis Cain et Abel; et Gain homicida primus. Et di- luvium effusum est postea ob magnam hominum malitiam, et ignis de colo descendit super Sodo- mitarum fœda facinora. Selegit postea Deus Israe- lem, sed hic quoque perversus atque vulneratus est. ‹ Missi sunt prophetæ post Moysen ad sa- nandum istud; sed cuin ut mederentur tentassent, - Vario lectiones et notæ. Cyr. Cyr. Dan. 15, 25. om. Slav. cod. add. Cyr. " cod. Cyr. Cyr. & Cyr. * κς'cod., hic et paulo infra; sed sextus Darii aumus (516?) Eusebio cadit in Ol. 65,2. In margine : cod. Cyr. * Cyr. cod. Eusebii est 186,4. Cyr. PRS"? " Exepa add. Cyr. Ced. 545,18-24? « cl. Gud. XII, p. C. Cyr. Sequentia usque ad om. Slav. quamvis ad integritatem locutionis necessaria. 6. Ex xx, 11, Gen. 11, 2. - 23. cod. • Cyr. - 1. πρ. τῷ ἀνδρό Cyr. σε ώς ά. τῇ γ. Cyr. 66 ἀπ. ἐκ π. τότε Cyr. οι διὰ τὴν τῶν ἀ. π. πον. πύο (yr.

ἔσχεν υἱοὺς ὁμωνύμους αὐτοῦ καὶ διωνύμους τρεῖς, Ηρώδην ᾿Αρχέλαον καὶ Ἡρώδην Φίλιππον, τὸν καὶ τὸν Πρόδρομον ἀνελόντα, ἐφ' οὗ καὶ ὁ Κύριος ἐσταυ ρώθη "', καὶ Ἡρώδην Αγρίππαν, τὸν καὶ Ἰάκωβον ἀνελόντα τοῦ Ζεβεδαίου, (καὶ Λυσανίαν, πρὸς ἐν Ηρώδην τοῦ δήμου ἐπιφωνοῦντος τότε - η Φωνήν Θεοῦ καὶ οὐκ ἀνθρώπου· διέδωκεν αὐτίκα· — στο λὴν γὰρ ἐξ ἀργύρου πεποιημένην περιθέμενος καὶ εἰς τὸ θέατρον ἐλθὼν καὶ ἐφ' ὑψηλού βήματος. καθε ίσως δημογήσει· τῆς δὲ ἡλιακῆς ἀκτῖνος προσπε σούσης τῷ ἐνδύματι καὶ λαμπηδὲν τῇ αὐτῇ τῆς ἐσθῆτος ἀναβρασθεὶς 8, τὰς ὄψεις τῶν περιεστώτων κατέστραπτε. Καὶ ἀωρηθέντων … ἐπὶ τοῦτο τι καὶ ὡς θεὸν αὐτὸν εὐφημησάντων 9, επαίρεται πλέον ὁ δείλαιος, ἐν εὐθὺς ἄγγελος Κυρίου επάταξεν εὐθέως, καὶ ἀνεπήδησε τῆς καθέδρας ἐκ τοῦ σπα- ράττεσθαι δεινῶς τὴν γαστέρα αὐτοῦ. ὁδὸν τὴν ἐπὶ θάνατον ὁ κατήγορος αὐτοῦ καὶ με ταμεληθείς προσέπεσε τοῖς ποσὶ τοῦ ἀποστόλου λέγων· Συγχώρησόν μοι, ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ, ὅτι μεταμέλημαι ἐφ᾽ οἷς ἐλάλησα κατὰ σοῦ. » Ὁ δὲ μακάριος παραυτίκα τοῦτον καταφιλήσας εἶπεν αὐτῷ· « Εἰρήνη σοι, τέκνον, εἰρήνη σοι, εἰρήνη σοι καὶ συγχώρησις τοῦ πταίσματος. » Ο δὲ μετὰ φωνῆς μεγάλης εὐθέως ἑαυτὸν Χριστιανὸν ἐπὶ πάντων ἀνηγόρευσεν, καὶ οὕτω συγκαταριθμηθείς τῷ ὑπ' αὐτοῦ (603) κατηγορηθέντι, σὺν αὐτῷ καὶ τὸ βραβεῖον τοῦ μαρτυρίου ἀπηνέγκατο). Αt νος καὶ σκώληκας ἐκβράζων, ἐλεεινῶς τὸν βίον κατέλυσε, ὥσπερ καὶ ὁ δυσσεβέστατος αὐτοῦ πατήρ. Καὶ γὰρ κἀκεῖνος τὰ ἐπίχειρα τῆς κατὰ Χριστοῦ καὶ τῶν ὁμηλίκων αὐτοῦ τολμήσας, ἔτι περιὼν τῷ βίῳ κομισάμενο;, αἰσχίστῳ μόρῳ τὸν βίον κατα έστρεψε, ὅνπερ ἐνδίκως ὡς ἄδικον ή δίκη μεταλ- θοῦσα, τὰ μετὰ τὴν ἐνθένδε ἀπαλλαγὴν διαδεξόμενα τὸν ταλαίπωρον κολαστήρια διεδείκνυ φανερῶς προοίμια· εὐθὺς γὰρ καταλαβοῦσα τοῦτον θεήλατος καὶ ὀλέθριος μάστιξ, εἰς θάνατον αργαλέως συνέλα- σεν. (25) Ενθεν γάρ, φησὶν Ιώσηπος ", αὐτοῦ τὸ σώμα ή νόσος διαλαβοῦσα ποικίλῳ πάθει ἐμέριζεν πυρετὸς μὲν γὰρ λάβρος ἦν, κνισμὸς δὲ ἀφόρητος τῆς ἐπιφανείας ὕλης, καὶ σκώληκες, συνεχείς άλ- γηδόνες καὶ περὶ τοὺς πόδας οιδήματα δυσωδίας, τοῦ τε ήτρου φλεγμονὴ καὶ αἰδοίου σήψις τα σκώλη κας γεννώσα· καὶ πρὸς τοῦτο ὀρθόπνοια καὶ διάπνοια καὶ σπασμοὶ τῶν μελῶν ἁπάντων αὐτοῦ καθεστή κασιν· ἀειδὴς δὲ ἀποφορὰ ἐκ τοῦ συνεχούς ἄσθματος ἐξεπορεύετο, ώς τοὺς ἐπιθειάζοντας ποινὴν θεήλατον εἶναι λέγειν. Τούτοις δὴ οὖν καὶ τοῖς τοιούτοις πάθεσι ἐπὶ πλείονα χρόνον περιαντλούμενος τοσοῦ Οι ᾧ πρῶτον Ηρωδιάς συναφθεῖς [α], θυγατέρα Σαλώμην ἔσχε τὴν καὶ ὀρχησαμένην. καταυγασθείς δις. ἀωρισθέντες ἀτενιζόντων ? οι τούτῳ ? ως εὐφημήσαντες Πρ. υδρωπι δεινῷ πιεσθεὶς σκ. τὰ ἐκβράσας ἀπὸ τοῦ σώματος καταστρέφει τὸν β. Α. 17. οι αἰδίου σιπαιδί 3.9 CHRONICON. • B C - LIB. 117. quidem magnus Herodes, qui .nraules occide- rat, tres filios habuit idem ac ipse nomen simul et diversum habentes, llerodem Archelaum, et Hero- dem Philippum, qui et Præcursorem occidit, et sub quo Dominus crucifixus est; et Herodem Agrippam, qui etiam Jacobum Zebedæi occidit, et Lysaniam ; ad quem Herodem populus tunc acclamavit : ‹ Vo- ces Dei, et non hominis, dedit actutum. » Stola enim argentea indutus ad spectaculum venerat, et sublimi sedens tribunali, concionabatur. Cum au- tem solis radius in vestem incidisset, et vestitus splendore, scintillae instar, fervefactus esset, oculos circumstantium fulgetra illustravit. Illis autem causam negligentibus, et ut deum illum acclaman- tibus, majori superbia tumet miser, quem subito percussit angelus Domini, et exsilivit e sede, vio- lentis torminibus ventre ejus affecto. Divum autem Jacobum, ad necem raptum, videns accusator ejus, et pœnitentia motus, cecidit ad pe- des apostoli, dicens : « Ignosce mili, homo Dei, quia me pœnitet ob ea quæ contra te locutus sum.> Beatus autem confestim osculans eum, dixit illi : ‹Pax tibi, fili, pax tibi, pax tibi, et pro offensione indulgentia. Ille vero voce magna subito se Chri- stianum corain omnibus professus est, atque ita cum illo simul annumeratus quem ipse accusaverat,… cum illo etiam bravium martyrii tulit. scatens misere vitam finivit,sicut et impius pater ejus. Etenim iste quoque præmium audaciæ suæ adversus Christum et æquales huic ætate infantes, adhuc vivens, recipiens, turpissima sorte periit : quem juste, ut injustum, justitia insectans, suppliciorem quæ, post exinde discessum, miserum manerent,. commonstrabat manifeste præludia. Nam subito invadens eum morbus, a Deo immissus et cxitialis, ad mortem moleste agitabat. Ex hoc enim, inquit Josephus, corpus ejus occupans morbus variis dis- trahebat doloribus; violenta febris erat, pruritus- que intolerabilis in tota corporis superficie ; vermes insuper, continui dolores, lumentes et male olentes D pedes; imi ventris inflammatio, et inguinis putre- factio vermes generans; ad hoc, nonnisi erecta cervice meabilis spiritus, et transpiratio, et om- nium membrorum convulsiones; intolerabilis ex continuo anhelitu exibat exhalatio, ita ut con- templantes omnes divinam ultionem esse dicerent. His igitur et similibus malis diu circumdatus, tan- tum et adeo intolerabilem dolorem habuit, .conaretur sibi ipse necem inferre. Cum enim po- Variæ lectiones et note. ut Glossa codicis. **Act. XII, 22; Jos. A. 19. VIII, 35. col. cf. Jos cod. Erasa sunt vel verba in codice; cf. Ced. 352,22. · VI, 5, codes. 5. (32) Ο δέ γε μέγας. Ηρώδης ὁ τὰ νήπια ἀνελών, Α (25) Τὸν δὲ θεῖον Ἰάκωβον ἰδὼν ἀπαγόμενον τὴν (24) 'Ο δὲ ἄθλιος Ηρώδης ἐπὶ ἡμέρας φθειρόμε At infelix flerodes in dies consumptus et vermibus

ἔσχεν υἱοὺς ὁμωνύμους αὐτοῦ καὶ διωνύμους τρεῖς, Ηρώδην ᾿Αρχέλαον καὶ Ἡρώδην Φίλιππον, τὸν καὶ τὸν Πρόδρομον ἀνελόντα, ἐφ' οὗ καὶ ὁ Κύριος ἐσταυ ρώθη "', καὶ Ἡρώδην Αγρίππαν, τὸν καὶ Ἰάκωβον ἀνελόντα τοῦ Ζεβεδαίου, (καὶ Λυσανίαν, πρὸς ἐν Ηρώδην τοῦ δήμου ἐπιφωνοῦντος τότε - η Φωνήν Θεοῦ καὶ οὐκ ἀνθρώπου· διέδωκεν αὐτίκα· — στο λὴν γὰρ ἐξ ἀργύρου πεποιημένην περιθέμενος καὶ εἰς τὸ θέατρον ἐλθὼν καὶ ἐφ' ὑψηλού βήματος. καθε ίσως δημογήσει· τῆς δὲ ἡλιακῆς ἀκτῖνος προσπε σούσης τῷ ἐνδύματι καὶ λαμπηδὲν τῇ αὐτῇ τῆς ἐσθῆτος ἀναβρασθεὶς 8, τὰς ὄψεις τῶν περιεστώτων κατέστραπτε. Καὶ ἀωρηθέντων … ἐπὶ τοῦτο τι καὶ ὡς θεὸν αὐτὸν εὐφημησάντων 9, επαίρεται πλέον ὁ δείλαιος, ἐν εὐθὺς ἄγγελος Κυρίου επάταξεν εὐθέως, καὶ ἀνεπήδησε τῆς καθέδρας ἐκ τοῦ σπα- ράττεσθαι δεινῶς τὴν γαστέρα αὐτοῦ. ὁδὸν τὴν ἐπὶ θάνατον ὁ κατήγορος αὐτοῦ καὶ με ταμεληθείς προσέπεσε τοῖς ποσὶ τοῦ ἀποστόλου λέγων· Συγχώρησόν μοι, ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ, ὅτι μεταμέλημαι ἐφ᾽ οἷς ἐλάλησα κατὰ σοῦ. » Ὁ δὲ μακάριος παραυτίκα τοῦτον καταφιλήσας εἶπεν αὐτῷ· « Εἰρήνη σοι, τέκνον, εἰρήνη σοι, εἰρήνη σοι καὶ συγχώρησις τοῦ πταίσματος. » Ο δὲ μετὰ φωνῆς μεγάλης εὐθέως ἑαυτὸν Χριστιανὸν ἐπὶ πάντων ἀνηγόρευσεν, καὶ οὕτω συγκαταριθμηθείς τῷ ὑπ' αὐτοῦ (603) κατηγορηθέντι, σὺν αὐτῷ καὶ τὸ βραβεῖον τοῦ μαρτυρίου ἀπηνέγκατο). Αt νος καὶ σκώληκας ἐκβράζων, ἐλεεινῶς τὸν βίον κατέλυσε, ὥσπερ καὶ ὁ δυσσεβέστατος αὐτοῦ πατήρ. Καὶ γὰρ κἀκεῖνος τὰ ἐπίχειρα τῆς κατὰ Χριστοῦ καὶ τῶν ὁμηλίκων αὐτοῦ τολμήσας, ἔτι περιὼν τῷ βίῳ κομισάμενο;, αἰσχίστῳ μόρῳ τὸν βίον κατα έστρεψε, ὅνπερ ἐνδίκως ὡς ἄδικον ή δίκη μεταλ- θοῦσα, τὰ μετὰ τὴν ἐνθένδε ἀπαλλαγὴν διαδεξόμενα τὸν ταλαίπωρον κολαστήρια διεδείκνυ φανερῶς προοίμια· εὐθὺς γὰρ καταλαβοῦσα τοῦτον θεήλατος καὶ ὀλέθριος μάστιξ, εἰς θάνατον αργαλέως συνέλα- σεν. (25) Ενθεν γάρ, φησὶν Ιώσηπος ", αὐτοῦ τὸ σώμα ή νόσος διαλαβοῦσα ποικίλῳ πάθει ἐμέριζεν πυρετὸς μὲν γὰρ λάβρος ἦν, κνισμὸς δὲ ἀφόρητος τῆς ἐπιφανείας ὕλης, καὶ σκώληκες, συνεχείς άλ- γηδόνες καὶ περὶ τοὺς πόδας οιδήματα δυσωδίας, τοῦ τε ήτρου φλεγμονὴ καὶ αἰδοίου σήψις τα σκώλη κας γεννώσα· καὶ πρὸς τοῦτο ὀρθόπνοια καὶ διάπνοια καὶ σπασμοὶ τῶν μελῶν ἁπάντων αὐτοῦ καθεστή κασιν· ἀειδὴς δὲ ἀποφορὰ ἐκ τοῦ συνεχούς ἄσθματος ἐξεπορεύετο, ώς τοὺς ἐπιθειάζοντας ποινὴν θεήλατον εἶναι λέγειν. Τούτοις δὴ οὖν καὶ τοῖς τοιούτοις πάθεσι ἐπὶ πλείονα χρόνον περιαντλούμενος τοσοῦ Οι ᾧ πρῶτον Ηρωδιάς συναφθεῖς [α], θυγατέρα Σαλώμην ἔσχε τὴν καὶ ὀρχησαμένην. καταυγασθείς δις. ἀωρισθέντες ἀτενιζόντων ? οι τούτῳ ? ως εὐφημήσαντες Πρ. υδρωπι δεινῷ πιεσθεὶς σκ. τὰ ἐκβράσας ἀπὸ τοῦ σώματος καταστρέφει τὸν β. Α. 17. οι αἰδίου σιπαιδί 3.9 CHRONICON. • B C - LIB. 117. quidem magnus Herodes, qui .nraules occide- rat, tres filios habuit idem ac ipse nomen simul et diversum habentes, llerodem Archelaum, et Hero- dem Philippum, qui et Præcursorem occidit, et sub quo Dominus crucifixus est; et Herodem Agrippam, qui etiam Jacobum Zebedæi occidit, et Lysaniam ; ad quem Herodem populus tunc acclamavit : ‹ Vo- ces Dei, et non hominis, dedit actutum. » Stola enim argentea indutus ad spectaculum venerat, et sublimi sedens tribunali, concionabatur. Cum au- tem solis radius in vestem incidisset, et vestitus splendore, scintillae instar, fervefactus esset, oculos circumstantium fulgetra illustravit. Illis autem causam negligentibus, et ut deum illum acclaman- tibus, majori superbia tumet miser, quem subito percussit angelus Domini, et exsilivit e sede, vio- lentis torminibus ventre ejus affecto. Divum autem Jacobum, ad necem raptum, videns accusator ejus, et pœnitentia motus, cecidit ad pe- des apostoli, dicens : « Ignosce mili, homo Dei, quia me pœnitet ob ea quæ contra te locutus sum.> Beatus autem confestim osculans eum, dixit illi : ‹Pax tibi, fili, pax tibi, pax tibi, et pro offensione indulgentia. Ille vero voce magna subito se Chri- stianum corain omnibus professus est, atque ita cum illo simul annumeratus quem ipse accusaverat,… cum illo etiam bravium martyrii tulit. scatens misere vitam finivit,sicut et impius pater ejus. Etenim iste quoque præmium audaciæ suæ adversus Christum et æquales huic ætate infantes, adhuc vivens, recipiens, turpissima sorte periit : quem juste, ut injustum, justitia insectans, suppliciorem quæ, post exinde discessum, miserum manerent,. commonstrabat manifeste præludia. Nam subito invadens eum morbus, a Deo immissus et cxitialis, ad mortem moleste agitabat. Ex hoc enim, inquit Josephus, corpus ejus occupans morbus variis dis- trahebat doloribus; violenta febris erat, pruritus- que intolerabilis in tota corporis superficie ; vermes insuper, continui dolores, lumentes et male olentes D pedes; imi ventris inflammatio, et inguinis putre- factio vermes generans; ad hoc, nonnisi erecta cervice meabilis spiritus, et transpiratio, et om- nium membrorum convulsiones; intolerabilis ex continuo anhelitu exibat exhalatio, ita ut con- templantes omnes divinam ultionem esse dicerent. His igitur et similibus malis diu circumdatus, tan- tum et adeo intolerabilem dolorem habuit, .conaretur sibi ipse necem inferre. Cum enim po- Variæ lectiones et note. ut Glossa codicis. **Act. XII, 22; Jos. A. 19. VIII, 35. col. cf. Jos cod. Erasa sunt vel verba in codice; cf. Ced. 352,22. · VI, 5, codes. 5. (32) Ο δέ γε μέγας. Ηρώδης ὁ τὰ νήπια ἀνελών, Α (25) Τὸν δὲ θεῖον Ἰάκωβον ἰδὼν ἀπαγόμενον τὴν (24) 'Ο δὲ ἄθλιος Ηρώδης ἐπὶ ἡμέρας φθειρόμε At infelix flerodes in dies consumptus et vermibus

ἔσχεν υἱοὺς ὁμωνύμους αὐτοῦ καὶ διωνύμους τρεῖς, Ηρώδην ᾿Αρχέλαον καὶ Ἡρώδην Φίλιππον, τὸν καὶ τὸν Πρόδρομον ἀνελόντα, ἐφ' οὗ καὶ ὁ Κύριος ἐσταυ ρώθη "', καὶ Ἡρώδην Αγρίππαν, τὸν καὶ Ἰάκωβον ἀνελόντα τοῦ Ζεβεδαίου, (καὶ Λυσανίαν, πρὸς ἐν Ηρώδην τοῦ δήμου ἐπιφωνοῦντος τότε - η Φωνήν Θεοῦ καὶ οὐκ ἀνθρώπου· διέδωκεν αὐτίκα· — στο λὴν γὰρ ἐξ ἀργύρου πεποιημένην περιθέμενος καὶ εἰς τὸ θέατρον ἐλθὼν καὶ ἐφ' ὑψηλού βήματος. καθε ίσως δημογήσει· τῆς δὲ ἡλιακῆς ἀκτῖνος προσπε σούσης τῷ ἐνδύματι καὶ λαμπηδὲν τῇ αὐτῇ τῆς ἐσθῆτος ἀναβρασθεὶς 8, τὰς ὄψεις τῶν περιεστώτων κατέστραπτε. Καὶ ἀωρηθέντων … ἐπὶ τοῦτο τι καὶ ὡς θεὸν αὐτὸν εὐφημησάντων 9, επαίρεται πλέον ὁ δείλαιος, ἐν εὐθὺς ἄγγελος Κυρίου επάταξεν εὐθέως, καὶ ἀνεπήδησε τῆς καθέδρας ἐκ τοῦ σπα- ράττεσθαι δεινῶς τὴν γαστέρα αὐτοῦ. ὁδὸν τὴν ἐπὶ θάνατον ὁ κατήγορος αὐτοῦ καὶ με ταμεληθείς προσέπεσε τοῖς ποσὶ τοῦ ἀποστόλου λέγων· Συγχώρησόν μοι, ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ, ὅτι μεταμέλημαι ἐφ᾽ οἷς ἐλάλησα κατὰ σοῦ. » Ὁ δὲ μακάριος παραυτίκα τοῦτον καταφιλήσας εἶπεν αὐτῷ· « Εἰρήνη σοι, τέκνον, εἰρήνη σοι, εἰρήνη σοι καὶ συγχώρησις τοῦ πταίσματος. » Ο δὲ μετὰ φωνῆς μεγάλης εὐθέως ἑαυτὸν Χριστιανὸν ἐπὶ πάντων ἀνηγόρευσεν, καὶ οὕτω συγκαταριθμηθείς τῷ ὑπ' αὐτοῦ (603) κατηγορηθέντι, σὺν αὐτῷ καὶ τὸ βραβεῖον τοῦ μαρτυρίου ἀπηνέγκατο). Αt νος καὶ σκώληκας ἐκβράζων, ἐλεεινῶς τὸν βίον κατέλυσε, ὥσπερ καὶ ὁ δυσσεβέστατος αὐτοῦ πατήρ. Καὶ γὰρ κἀκεῖνος τὰ ἐπίχειρα τῆς κατὰ Χριστοῦ καὶ τῶν ὁμηλίκων αὐτοῦ τολμήσας, ἔτι περιὼν τῷ βίῳ κομισάμενο;, αἰσχίστῳ μόρῳ τὸν βίον κατα έστρεψε, ὅνπερ ἐνδίκως ὡς ἄδικον ή δίκη μεταλ- θοῦσα, τὰ μετὰ τὴν ἐνθένδε ἀπαλλαγὴν διαδεξόμενα τὸν ταλαίπωρον κολαστήρια διεδείκνυ φανερῶς προοίμια· εὐθὺς γὰρ καταλαβοῦσα τοῦτον θεήλατος καὶ ὀλέθριος μάστιξ, εἰς θάνατον αργαλέως συνέλα- σεν. (25) Ενθεν γάρ, φησὶν Ιώσηπος ", αὐτοῦ τὸ σώμα ή νόσος διαλαβοῦσα ποικίλῳ πάθει ἐμέριζεν πυρετὸς μὲν γὰρ λάβρος ἦν, κνισμὸς δὲ ἀφόρητος τῆς ἐπιφανείας ὕλης, καὶ σκώληκες, συνεχείς άλ- γηδόνες καὶ περὶ τοὺς πόδας οιδήματα δυσωδίας, τοῦ τε ήτρου φλεγμονὴ καὶ αἰδοίου σήψις τα σκώλη κας γεννώσα· καὶ πρὸς τοῦτο ὀρθόπνοια καὶ διάπνοια καὶ σπασμοὶ τῶν μελῶν ἁπάντων αὐτοῦ καθεστή κασιν· ἀειδὴς δὲ ἀποφορὰ ἐκ τοῦ συνεχούς ἄσθματος ἐξεπορεύετο, ώς τοὺς ἐπιθειάζοντας ποινὴν θεήλατον εἶναι λέγειν. Τούτοις δὴ οὖν καὶ τοῖς τοιούτοις πάθεσι ἐπὶ πλείονα χρόνον περιαντλούμενος τοσοῦ Οι ᾧ πρῶτον Ηρωδιάς συναφθεῖς [α], θυγατέρα Σαλώμην ἔσχε τὴν καὶ ὀρχησαμένην. καταυγασθείς δις. ἀωρισθέντες ἀτενιζόντων ? οι τούτῳ ? ως εὐφημήσαντες Πρ. υδρωπι δεινῷ πιεσθεὶς σκ. τὰ ἐκβράσας ἀπὸ τοῦ σώματος καταστρέφει τὸν β. Α. 17. οι αἰδίου σιπαιδί 3.9 CHRONICON. • B C - LIB. 117. quidem magnus Herodes, qui .nraules occide- rat, tres filios habuit idem ac ipse nomen simul et diversum habentes, llerodem Archelaum, et Hero- dem Philippum, qui et Præcursorem occidit, et sub quo Dominus crucifixus est; et Herodem Agrippam, qui etiam Jacobum Zebedæi occidit, et Lysaniam ; ad quem Herodem populus tunc acclamavit : ‹ Vo- ces Dei, et non hominis, dedit actutum. » Stola enim argentea indutus ad spectaculum venerat, et sublimi sedens tribunali, concionabatur. Cum au- tem solis radius in vestem incidisset, et vestitus splendore, scintillae instar, fervefactus esset, oculos circumstantium fulgetra illustravit. Illis autem causam negligentibus, et ut deum illum acclaman- tibus, majori superbia tumet miser, quem subito percussit angelus Domini, et exsilivit e sede, vio- lentis torminibus ventre ejus affecto. Divum autem Jacobum, ad necem raptum, videns accusator ejus, et pœnitentia motus, cecidit ad pe- des apostoli, dicens : « Ignosce mili, homo Dei, quia me pœnitet ob ea quæ contra te locutus sum.> Beatus autem confestim osculans eum, dixit illi : ‹Pax tibi, fili, pax tibi, pax tibi, et pro offensione indulgentia. Ille vero voce magna subito se Chri- stianum corain omnibus professus est, atque ita cum illo simul annumeratus quem ipse accusaverat,… cum illo etiam bravium martyrii tulit. scatens misere vitam finivit,sicut et impius pater ejus. Etenim iste quoque præmium audaciæ suæ adversus Christum et æquales huic ætate infantes, adhuc vivens, recipiens, turpissima sorte periit : quem juste, ut injustum, justitia insectans, suppliciorem quæ, post exinde discessum, miserum manerent,. commonstrabat manifeste præludia. Nam subito invadens eum morbus, a Deo immissus et cxitialis, ad mortem moleste agitabat. Ex hoc enim, inquit Josephus, corpus ejus occupans morbus variis dis- trahebat doloribus; violenta febris erat, pruritus- que intolerabilis in tota corporis superficie ; vermes insuper, continui dolores, lumentes et male olentes D pedes; imi ventris inflammatio, et inguinis putre- factio vermes generans; ad hoc, nonnisi erecta cervice meabilis spiritus, et transpiratio, et om- nium membrorum convulsiones; intolerabilis ex continuo anhelitu exibat exhalatio, ita ut con- templantes omnes divinam ultionem esse dicerent. His igitur et similibus malis diu circumdatus, tan- tum et adeo intolerabilem dolorem habuit, .conaretur sibi ipse necem inferre. Cum enim po- Variæ lectiones et note. ut Glossa codicis. **Act. XII, 22; Jos. A. 19. VIII, 35. col. cf. Jos cod. Erasa sunt vel verba in codice; cf. Ced. 352,22. · VI, 5, codes. 5. (32) Ο δέ γε μέγας. Ηρώδης ὁ τὰ νήπια ἀνελών, Α (25) Τὸν δὲ θεῖον Ἰάκωβον ἰδὼν ἀπαγόμενον τὴν (24) 'Ο δὲ ἄθλιος Ηρώδης ἐπὶ ἡμέρας φθειρόμε At infelix flerodes in dies consumptus et vermibus

Α τον εἶχε τὸν πόνον ἀνύποιστον ὡς καὶ αὐτόχειρα αὐτοῦ γενέσθαι κατατολμήσαντα ". (26) Αιτήσας γὰρ μῆλον ὁμοῦ καὶ μάχαιραν, ὡς δῆθεν ἐπιθυμῶν αὐτὸς δι' ἑαυτοῦ ἀπογεύσασθαι, καὶ λαβὼν, ἀνέτεινε την μάχαιραν κατὰ τοῦ λαιμοῦ πλῆξαι βουλόμενος· καὶ ἔπληξεν ἂν, εἰ μή τις τῶν θεραπόντων θεασάμε νος, ταχέως τὴν μάχαιραν ἐκ τῶν χειρῶν αὐτοῦ μόλις ἀπέσπασεν ". (27) Ἐπὶ πλεῖον δὲ ταῖς ἐδύο ναις βασανιζόμενος καὶ τὴν ἀδελφὴν Σαλώμην καὶ τὸν ἄνδρα αὐτῆς ᾿Αλέξανδρον προσκαλεσάμενος, ὑπέθετο αὐτοῖς, ὥστε τοὺς τῶν Ἰουδαίων ἐξάρχους καθείρξαι εἰς τὸν Ιππόδρομον· καὶ τελευ- τήσαντος αὐτοῦ, παραχρῆμα τούτους ὑπὸ τοῦ στρα τοῦ κακῶς ἀναιρεῖσθαι, ἵνα μὴ τοῦ θανάτου αὐτοῦ ἡ ἡμέρα χαρὰ τοῖς Ἰουδαίοις, ἀλλὰ πένθους πρόξε νος γένηται. (28) Καὶ ταῦτα διαταξάμενος, καὶ λίαν ὑδεριάσας, καὶ μετὰ πολλῶν ἀλγηδόνων τὴν ψυχὴν ἀποῤῥήξας, εὐθὺς ἡ Σαλώμη πάντα διαπραξαμένη τοὺς Ἰουδαίους εἰς μέγα πένθος καὶ θρῆνον ἐνέβα λεν. (29) Οσαις " μὲν οὖν, πρὸς ταῖς λοιπαῖς αὐτοῦ κακουργίαις, τὰς κατὰ τὴν βασιλείαν αὐτονομισθείσας ευπραγία, οι, ταῖς κατὰ τὸν οἶκον ἐπαλλήλοις η μαύρωσε συμφοραίς γυναικῶν καὶ τέκνων, καὶ τῶν λοιπῶν τῶν μάλιστα πρὸς γένους ἀναγκαιοτάτων τε καὶ φιλτάτων μιαιφονίαις, οὐδὲν οἷόν τε νῦν καταλέγειν, τραγικὴν ἅπασαν δραματουργίαν ἐπισκιαζούσης τῆς περὶ τούτου ὑποθέσεως, ἣν πλάτος ἐν ταῖς κατ' αὐτὸν Ἱστορία:ς Ιώσηπος διελήλυθεν. ΡΙΒ'. Βασιλεία Τιβερίου. • Μετὰ δὲ Αύγουστον ἐβασίλευσε Τιβέριος Καίσαρι ὁ υἱὸς αὐτοῦ, ὁ κτίσας πόλιν ἐν τῇ Ἰουδαίων χώρα (παρὰ τὴν λίμνην, ἐκάλεσε δὲ αὐτὴν εἰς ἑαυτοῦ όνομα) Τιβεριάδα. (2) Εφ' οὗ μέγας σεισμὸς γε νόμενος, κατήνεγκε πόλεις ἕως ἐδάφους ιγ', Εφεσον, Μαγνησίαν, Σάρδην, Μοστίνην, Λιγάην, Ἱεροκαι σάρειαν, Φιλαδελφίαν, Τμόλον, Κύμην, Μύριναν, Απολλωνίαν, Δίαν, Υρκανείαν . • (2) Καὶ ἐν μὲν τῷ ιε' ἔτει τῆς αὐτοῦ βασιλείας ὁ Κύριος ἡμῶν βαπτισθείς, τοῦ εὐαγγελικοῦ κηρύ γματος ἀπήρξατο. Ἐν δὲ τῷ ιη' ' ἔτσι τῆς βασιλείας αὐτοῦ σταυρωθεὶς ὁ Κύριος (614) ἀνίσταται (τῇ κθ' ο τοῦ Φαμενώθ μηνός ήτοι) Μαρτίου (τοῦ πρωτοκτί στου μηνός, Νισάν παρ' Εβραίοις λεγομένου) κε', η επιφωσκούσης Κυριακῆς μιᾶς Σαββάτων, τῆς πρώτ της καὶ ἀρχῆς καὶ τιμιωτάτης τῶν ἡμερῶν ἡμέρα;, περὶ ἧς ἔφη Μωυσῆς · Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν· ο και ι - . Αὕτη ἡ βίβλος γενέσεως οὐρανῶν " τε καὶ γῆς, ᾗ ἡμέρᾳ ἐποίησεν ὁ Θεός. » Διό φησιν ὁ Δαυίδ 1ε. . Αὕτη ἡ ἡμέρα Οσας ευπραγίαις ἣν εἰς πλάτος Οὗτος ἔσχε Γάϊον ἀνεψιὸν ἀστρολόγον καὶ τοῦ Θρασύλλου γενόμενον φοιτη τὴν, ὃς τοσοῦτος ἦν τὴν τέχνην ὡς ἀγανακτήσαντά ποτε Τιβέριον κατ' αὐτοῦ καὶ βουληθέντα διὰ τοῦ τεί τους αίφνης αὐτὸν ῥίψαι, ἐσκυθρώπασε. Ερωτήσαντος δὲ Τιβερίου τὴν αἰτίαν, ἀπεκρίθη αἰσθάνεσθαι κλι- μακτῆρα ἐγγὺς αὐτοῦ, καὶ τὸν Τιβέριον θαυμάσαντα ἑᾶται αὐτόν ιθ' ΟΙ. κι' Μ. ἐπιφωσκούσῃ Κυριακῇ ἦτις ἐστὶ μία καὶ πρώτη ἡ αὐτὴ καὶ Πάσχα Κυριακόν· ἐν ταύτῃ γὰρ ὁ Θεὸς τὸ φῶς ἐδημιούργησε οι οὐρανοῦ GEORGII HAMARTOLI stulasset malum simul et cultrum, quasi videlicct cupiens illud gustare per seipsum, cumque accepis- set, cultrum in guttur convertit ferire volens, per- cussissetque, nisi cernens quidam idque difficulter, confestim ex manibus ejus cultrum, vix quidem, evulsisset. Magis autem ac magis doloribus cru- ciatus, istius sororem Salomen et virum ejus Alex- andrum vocatos admonuit ut Judæorum principes in hippodromo concluderent, et, se mortuo, statim hos ab exercitu necari curarent, ut mortis suæ dies non gaudium Judæis, sed luctus causa esset. His ordinatis, cum, valde hydropisi laborans, post magnos cruciatus animam exhalasset, confestim Salome, cuncta peragens, Judæos in magnum Iu- ctum et planctum adduxit. Quam multis autem præter cætera istius scelera, domesticis et conge- minatis calamitatibus, conjugum, aliorum, et alio- rum, præsertim genere maxime necessariorum et amicissimorum, homicidiis, prosperitates et liberam in regno potestatem offuscaverit, impossibile est recensere; omnem enim tragici operis contex - sum superat circa istum materia, quam copiose in suis de illo Historiis Josephus tractavit. CXII. Tiberius imperator. . Post Augustuin autem imperavit Tiberius Cæsar, £ilius ejus, qui urbem ædificavit in regione Judæo- vun, propter paludem, vocavitque eam ex suo nomine Tiberiadem. Quo imperante, magnus terræmotus factus est, tredecimque evertit civitates usque ad fundamenta, Ephesum, Magnesiam, Sardes, Mosti- nam, Ligaam, Hierocæsaream, Philadelphiam, Tmo- lun, Cumam, Myrinam, Apolloniam, Diam, Hyrca- piam. Atque quinto decimo anno imperii ejus, Dominus Hoster, cum baptizatus esset, Evangelii promulga- tionem incepit. B C D Et octavo decimo anno imperii ejus, cum cruci- • (4) fixus esset Dominus, resurgit die vigesima nona mensis Phamenot, sive vigesima quinta mensis Martii, qui primus creatus apud Hebræos Nisan dicitur, illucescente Dominica cana Sabbatorumn, die prima et principio et solemnissima dierum, do qua dixit Moyses: In principio fecit Deus cœ- lum et terram; » et «Hic est liber generationis cœlorum et terræ, quo die fecit ea Deus. › Id- circo dicit David: Hæc dies quant fecit Dominus, Variæ lectiones et notæ. A. VII. 15. A. 17. VI, 10. • cod. cod. cod. ' p. Cl (5213). • (5217) Ced. 333, 23, 24. (Cd. 3411-3). ex Eus. Chr. II ad a. Tiberii quartum. * (5228) Cel. 533.25-334,2. • (5231) Čed. 354.2. * Eus. Chr. II 265, Ced. * Gen. 1, 1. Gen. ii, 4. cod. "Ps. cxvit, 25. 203.4. 10. •

Α τον εἶχε τὸν πόνον ἀνύποιστον ὡς καὶ αὐτόχειρα αὐτοῦ γενέσθαι κατατολμήσαντα ". (26) Αιτήσας γὰρ μῆλον ὁμοῦ καὶ μάχαιραν, ὡς δῆθεν ἐπιθυμῶν αὐτὸς δι' ἑαυτοῦ ἀπογεύσασθαι, καὶ λαβὼν, ἀνέτεινε την μάχαιραν κατὰ τοῦ λαιμοῦ πλῆξαι βουλόμενος· καὶ ἔπληξεν ἂν, εἰ μή τις τῶν θεραπόντων θεασάμε νος, ταχέως τὴν μάχαιραν ἐκ τῶν χειρῶν αὐτοῦ μόλις ἀπέσπασεν ". (27) Ἐπὶ πλεῖον δὲ ταῖς ἐδύο ναις βασανιζόμενος καὶ τὴν ἀδελφὴν Σαλώμην καὶ τὸν ἄνδρα αὐτῆς ᾿Αλέξανδρον προσκαλεσάμενος, ὑπέθετο αὐτοῖς, ὥστε τοὺς τῶν Ἰουδαίων ἐξάρχους καθείρξαι εἰς τὸν Ιππόδρομον· καὶ τελευ- τήσαντος αὐτοῦ, παραχρῆμα τούτους ὑπὸ τοῦ στρα τοῦ κακῶς ἀναιρεῖσθαι, ἵνα μὴ τοῦ θανάτου αὐτοῦ ἡ ἡμέρα χαρὰ τοῖς Ἰουδαίοις, ἀλλὰ πένθους πρόξε νος γένηται. (28) Καὶ ταῦτα διαταξάμενος, καὶ λίαν ὑδεριάσας, καὶ μετὰ πολλῶν ἀλγηδόνων τὴν ψυχὴν ἀποῤῥήξας, εὐθὺς ἡ Σαλώμη πάντα διαπραξαμένη τοὺς Ἰουδαίους εἰς μέγα πένθος καὶ θρῆνον ἐνέβα λεν. (29) Οσαις " μὲν οὖν, πρὸς ταῖς λοιπαῖς αὐτοῦ κακουργίαις, τὰς κατὰ τὴν βασιλείαν αὐτονομισθείσας ευπραγία, οι, ταῖς κατὰ τὸν οἶκον ἐπαλλήλοις η μαύρωσε συμφοραίς γυναικῶν καὶ τέκνων, καὶ τῶν λοιπῶν τῶν μάλιστα πρὸς γένους ἀναγκαιοτάτων τε καὶ φιλτάτων μιαιφονίαις, οὐδὲν οἷόν τε νῦν καταλέγειν, τραγικὴν ἅπασαν δραματουργίαν ἐπισκιαζούσης τῆς περὶ τούτου ὑποθέσεως, ἣν πλάτος ἐν ταῖς κατ' αὐτὸν Ἱστορία:ς Ιώσηπος διελήλυθεν. ΡΙΒ'. Βασιλεία Τιβερίου. • Μετὰ δὲ Αύγουστον ἐβασίλευσε Τιβέριος Καίσαρι ὁ υἱὸς αὐτοῦ, ὁ κτίσας πόλιν ἐν τῇ Ἰουδαίων χώρα (παρὰ τὴν λίμνην, ἐκάλεσε δὲ αὐτὴν εἰς ἑαυτοῦ όνομα) Τιβεριάδα. (2) Εφ' οὗ μέγας σεισμὸς γε νόμενος, κατήνεγκε πόλεις ἕως ἐδάφους ιγ', Εφεσον, Μαγνησίαν, Σάρδην, Μοστίνην, Λιγάην, Ἱεροκαι σάρειαν, Φιλαδελφίαν, Τμόλον, Κύμην, Μύριναν, Απολλωνίαν, Δίαν, Υρκανείαν . • (2) Καὶ ἐν μὲν τῷ ιε' ἔτει τῆς αὐτοῦ βασιλείας ὁ Κύριος ἡμῶν βαπτισθείς, τοῦ εὐαγγελικοῦ κηρύ γματος ἀπήρξατο. Ἐν δὲ τῷ ιη' ' ἔτσι τῆς βασιλείας αὐτοῦ σταυρωθεὶς ὁ Κύριος (614) ἀνίσταται (τῇ κθ' ο τοῦ Φαμενώθ μηνός ήτοι) Μαρτίου (τοῦ πρωτοκτί στου μηνός, Νισάν παρ' Εβραίοις λεγομένου) κε', η επιφωσκούσης Κυριακῆς μιᾶς Σαββάτων, τῆς πρώτ της καὶ ἀρχῆς καὶ τιμιωτάτης τῶν ἡμερῶν ἡμέρα;, περὶ ἧς ἔφη Μωυσῆς · Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν· ο και ι - . Αὕτη ἡ βίβλος γενέσεως οὐρανῶν " τε καὶ γῆς, ᾗ ἡμέρᾳ ἐποίησεν ὁ Θεός. » Διό φησιν ὁ Δαυίδ 1ε. . Αὕτη ἡ ἡμέρα Οσας ευπραγίαις ἣν εἰς πλάτος Οὗτος ἔσχε Γάϊον ἀνεψιὸν ἀστρολόγον καὶ τοῦ Θρασύλλου γενόμενον φοιτη τὴν, ὃς τοσοῦτος ἦν τὴν τέχνην ὡς ἀγανακτήσαντά ποτε Τιβέριον κατ' αὐτοῦ καὶ βουληθέντα διὰ τοῦ τεί τους αίφνης αὐτὸν ῥίψαι, ἐσκυθρώπασε. Ερωτήσαντος δὲ Τιβερίου τὴν αἰτίαν, ἀπεκρίθη αἰσθάνεσθαι κλι- μακτῆρα ἐγγὺς αὐτοῦ, καὶ τὸν Τιβέριον θαυμάσαντα ἑᾶται αὐτόν ιθ' ΟΙ. κι' Μ. ἐπιφωσκούσῃ Κυριακῇ ἦτις ἐστὶ μία καὶ πρώτη ἡ αὐτὴ καὶ Πάσχα Κυριακόν· ἐν ταύτῃ γὰρ ὁ Θεὸς τὸ φῶς ἐδημιούργησε οι οὐρανοῦ GEORGII HAMARTOLI stulasset malum simul et cultrum, quasi videlicct cupiens illud gustare per seipsum, cumque accepis- set, cultrum in guttur convertit ferire volens, per- cussissetque, nisi cernens quidam idque difficulter, confestim ex manibus ejus cultrum, vix quidem, evulsisset. Magis autem ac magis doloribus cru- ciatus, istius sororem Salomen et virum ejus Alex- andrum vocatos admonuit ut Judæorum principes in hippodromo concluderent, et, se mortuo, statim hos ab exercitu necari curarent, ut mortis suæ dies non gaudium Judæis, sed luctus causa esset. His ordinatis, cum, valde hydropisi laborans, post magnos cruciatus animam exhalasset, confestim Salome, cuncta peragens, Judæos in magnum Iu- ctum et planctum adduxit. Quam multis autem præter cætera istius scelera, domesticis et conge- minatis calamitatibus, conjugum, aliorum, et alio- rum, præsertim genere maxime necessariorum et amicissimorum, homicidiis, prosperitates et liberam in regno potestatem offuscaverit, impossibile est recensere; omnem enim tragici operis contex - sum superat circa istum materia, quam copiose in suis de illo Historiis Josephus tractavit. CXII. Tiberius imperator. . Post Augustuin autem imperavit Tiberius Cæsar, £ilius ejus, qui urbem ædificavit in regione Judæo- vun, propter paludem, vocavitque eam ex suo nomine Tiberiadem. Quo imperante, magnus terræmotus factus est, tredecimque evertit civitates usque ad fundamenta, Ephesum, Magnesiam, Sardes, Mosti- nam, Ligaam, Hierocæsaream, Philadelphiam, Tmo- lun, Cumam, Myrinam, Apolloniam, Diam, Hyrca- piam. Atque quinto decimo anno imperii ejus, Dominus Hoster, cum baptizatus esset, Evangelii promulga- tionem incepit. B C D Et octavo decimo anno imperii ejus, cum cruci- • (4) fixus esset Dominus, resurgit die vigesima nona mensis Phamenot, sive vigesima quinta mensis Martii, qui primus creatus apud Hebræos Nisan dicitur, illucescente Dominica cana Sabbatorumn, die prima et principio et solemnissima dierum, do qua dixit Moyses: In principio fecit Deus cœ- lum et terram; » et «Hic est liber generationis cœlorum et terræ, quo die fecit ea Deus. › Id- circo dicit David: Hæc dies quant fecit Dominus, Variæ lectiones et notæ. A. VII. 15. A. 17. VI, 10. • cod. cod. cod. ' p. Cl (5213). • (5217) Ced. 333, 23, 24. (Cd. 3411-3). ex Eus. Chr. II ad a. Tiberii quartum. * (5228) Cel. 533.25-334,2. • (5231) Čed. 354.2. * Eus. Chr. II 265, Ced. * Gen. 1, 1. Gen. ii, 4. cod. "Ps. cxvit, 25. 203.4. 10. •

ἣν ἐποίησεν ὁ Κύριος, ἀγαλλιασώμεθα καὶ εὐφραν- θῶμεν ἐν αὐτῇ, ν ἥτις ἐστὶ τὸ Κυριακόν Πάσχα, Μαρτίου κε', ὡς εἴρηται. ΡΙΓ. Διὰ τί ἡ τοῦ Χριστοῦ ἀνάστασις ὀγδόη ὠνόμασται 18. . Περὶ ἧς γέ τοι ὁ μέγας ἔφη Χρυσόστομος· « Εἰ οὖν ἐν τῇ γ' ἡμέρᾳ ἀνέστη ὁ Χριστὸς, ὡς αὐτός ἔλεγε ", « Δεῖ τὸν Υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου πολλὰ παθεῖν, καὶ ἀποδοκιμασθῆναι, καὶ ἀποκτανθῆναι, καὶ τῇ γ' ἡμέρᾳ ἀναστῆναι,, διὰ τί ἡ ὀγδόη ἀνάστασις λέγεται τοῦ Κυρίου ; Καὶ τρίτη μὲν εἴρηται ὡς ἀπὸ τοῦ πάθους καὶ τοῦ σταυροῦ, ὀγδόη δὲ ὡς ἀπὸ τῆς δη· μιουργίας καὶ τῆς ἀναστάσεως. Ἐπεὶ οὖν τῇ Κυ ριακῇ ἀνέστη ὁ Χριστὸς, ἐν ᾗ ἡ ἀρχὴ τοῦ φαινομέ- του κόσμου γέγονε, ἥτις ὑπάρχει τὸ φῶς ἀπὸ τοῦ κόσμου λάμψαν ἐν αὐτῇ, καὶ τὸ νοητόν φῶς καὶ ἀληθινὸν ὁ Χριστὸς ἐκ τάφου ἀνέτειλεν 18· διὸ καὶ ἀπὸ τοῦ τάφου καὶ θανάτου ὁ κόσμος ἐγήγερτο. ᾿Απὸ Κυριακῆς οὖν εἰς Κυριακὴν ἡ ὀγδόη ἀπαντᾷ καὶ δὲ τρίτη καὶ ἡ αὕτη, τρίτη ἀφ᾽ οὗ ἔπαθε, ὀγδόη ἀφ' οὗ ὁ κόσμος ἐγένετο. (2) "Εστι δὲ καὶ ἄλλη αἰτία τῆς η' καὶ τῆς γ' 1, διὰ τί ἀνάστασις ἑκάστη ὠνόμασται· ἐν γὰρ τῇ ζ' ἡμέρᾳ κατέπαυσεν ὁ Θεὸς ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων αὐτοῦ· καὶ ἔστιν ἡ κατά- παυσις τέλος, συντέλεια ἔργων απηρτισμένων 1ο τέλος δὲ καὶ κατάπαυσις λέγεται καὶ ἡ τοῦ λόγου συντέλεια, ὅτε μέλλει παράγειν τὸ σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου ὁ Θεός. Επειδή οὖν ἁμαρτιῶν ὁ κόσμος ἔγεμεν καὶ ἠπείλει τῷ κόσμῳ συντέλειαν, ὁ δὲ Χριστὸς ἐπὶ συντελείας τῶν αἰώνων εἰς ἀθέτησιν ἁμαρτίας ἦλθε, καὶ ἔπαθε, καὶ ἐτάφη, καὶ ἀνέστη, καὶ τὸν κόσμον ἀνέστησε, καὶ ἡ πρώτη ἐνδημιούργησις ὀγδόῃ ἐν τῇ παλιγγενεσία γέγονεν. Τῇ ς' ἐπὶ ξύλου σταυροῦται διὰ τὸν ἐν τῇ ς' γενό μενον ἄνθρωπον· διὰ τοῦτο οὖν ἐν τῇ δ' ἐσταύρω ται ἡμέρᾳ, ἵνα πάντες μάθωμεν ὅτι ἐν τῇ δ' δημιουργήσας τὸν ἄνθρωπον, αὐτὸς ἐκεῖνος ἐν τῇ δ' ἐσταυρώθη διὰ τὸν ἄνθρωπον. (5) Καὶ οὐ μόνον ἐν ἡμέρᾳ ς', ἀλλὰ καὶ ἐν ὥρᾳ ς' ἐπὶ ξύλου ἐκρέμαται, ἐπειδὴ ἀρχὴ ἁμαρτίας ὥρᾳ ς' ἀπὸ τοῦ ξύλου γέγο- νεν, ὅτε Ἀδὰμ τὸν θάνατον ηρίστησε, ὅθεν λοιπὸν τότε καὶ λογχευθεὶς ἐξέβλυσεν αἷμα καὶ ὕδωρ, οἱ δύο μάρτυρες τῶν κυριοκτόνων, τὸ μὲν αἷμα ἵνα Ἰουδαίους ἐλέγξῃ εἰπόντας . • Τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐφ' ἡμᾶς καὶ ἐπὶ τὰ τέκνα ἡμῶν·, τὸ δὲ ὕδωρ, ἵνα τοῦ Πιλάτου κατηγορήσῃ, ὅτι λαβών ὕδωρ καὶ νιψάμενος ὡς ἀθῶος, τὸν ἀθῶον καὶ δίκαιον φραγγελώσας ἐσταύρωσεν. (4) Ἐπεὶ οὖν, ὡς πολλάκις ἔφην, ή ὀγδόη καὶ ἡ τῶν νεκρῶν ἔγερσις βοῇ τὴν τοῦ κόσ σμου συντέλειαν, ιστέον, ὅτε πάντως ἡ τοῦ κόσμου γένηται συντέλεια, τότε οἱ ὅσιοι καὶ εὐσεβεῖς ἐκλεί. ψουσιν ἀπὸ τῆς γῆς. Καὶ τούτου μάρτυς ὁ Χριστὸς εἰπών ει. • Αρα ἐλθὼν ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου εὑρήσει τὴν πίστιν ἐπὶ τῆς γῆς; » Καὶ ὁ ᾿Απόστολός φησι Β καὶ ἐν ταύτῃ τὸ ἀλ. φῶς ὁ Χριστὸς ἐκ τ. ν. τοὺς δύο μάρτυρας ? ΧΧΥΗ, 25. * απηρτισμένη καὶ τῆς α' ? CHRONICON. - LIB. III. A exsullemus et lalemur in ea, quæ est Domi- nicum Pascha vigesimæ quintæ Martii, ut dictumi est. CXIII. Quare Christi resurrectio octava nominata sil. De illa quidem magnus Chrysostomus dixit: ‹ Si ergo tertia die resurrexit Christus, sicut ipse dixit : • Oportet Filium hominis multa pati, et repro- bari, et occidi, et tertia die resurgere,» cur octava resurrectio Domini dicitur? Tertia quidem dicta est a passione et cruce, octava autem propter crea- tionem et resurrectionem. Quoniam igitur Domi- nica die surrexit Christus, qua die surgentis mundi principium exstitit, qua lux ex mundo illuxit, et lu- nien intellectuale et verum, Christus, ex sepulcro exorsum est, idcirco ex sepulcro et morte mundus fuerat excitatus. A Dominica ergo ad Dominican oclava occurrit; atque tertia et ista, tertia ex quo- passus est, octava ex quo mundus factus est. Est autem et alia ratio octave et tertiæ, cur resurrectio utraque dicta sit. Etenim septima die requievit Deus ab omnibus operibus suis; atque est requies Ginis, consummatio operum perfectorum; finis a11- tem et requies dicitur etiam verbi consummatio,. quando debet deducere figuram hujus mundi - Deus. Postquam ergo peccatis mundus plenus erat, et minabatur mundo consummationem, Christus. vero in consummatione sæculorum ad abolitionem peccati venit, et passus est, et sepultus est et re- C surrexit, et mundum excitavit, et prima conditio octava in regeneratione facta est. Sexta die lignǝ - suspenditur ab homine sexta die facto; idcirce igitur sexta crucifixus est die, ut onines noverimus illum qui sexta die creaverat hominem, ipsum sexta die crucifixum fuisse ob hominem. Et non so- lum die sexta, sed etiam hora sexta ligno suspen- sus est, quia principium peccati hora sexta ex ligno . factum est, quando Adam mortem prandit, unde deinceps tunc etiam lancea perforatus effudit san- guinem et aquam, quæ duo sunt testes Domini iu- terfectorum; sanguinem quidem ut Judæos convin- ceret qui dixerant : « Sanguis ejus super nos, et super filios nostros ; › aquam vero ut Pilatum ar- D gueret, quia, sumpta aqua, cun se lavisset ut inno- cens, innocentem et justum flagellatum crucifixit. Cum igitur, ut sape dixi, octava et mortuorum resurrectio clamet mundi consummationem, scire expedit, cum omnino mundi advenerit consum- matio, tunc sanctus. et pios defecturos esse de terra. Atque hujus rei testis Christus dicens: Numquid veniens Filius hominis inveniet fidem super ter- rain ?, Et Apostolus dicit : « Nisi venerit discessio primum, ›—‹ quando discedent a fide, attendentes spiritibus erroris et doctrinis dæmoniorum, »—‹ el Variæ lectiones et nota. 19. Luc. 13, 22. Ced. Cor. vii, 31. so Matth. Mac rubrica in cod. evanuit. cod. Luc. XVIII, 18. "I Thess. 1, 3.

Μωϋσῆς "· Μὴ εἴπῃς ἐν τῇ καρδίᾳ σου· "Οσιά μοι τοῦ Θεοῦ ἀποστάτης καὶ κακοῦργος ἀνόσιος λέγεται, οικειωθείς, ὅσιος καὶ δίκαιος εἰκότως ὀνομάζεται. Α. Ἐὰν μὴ ἔλθῃ πρώτον ἡ ἀπόστασις, ὅτι ἀπο- στήσονται τῆς πίστεως, προσέχοντες πνεύματο πλάνης καὶ διδασκαλίαις δαιμονίων, - καὶ ἀπλ μὲν τῆς ἀληθείας τὴν ἀκοὴν ἀποστρέψουσιν, ἐπὶ δὲ τοὺς μύθους ἐκτραπήσονται ν · καὶ ὥσπερ (615) κυ- βερνητῶν ἀπώλεια τῶν πλοίων ἐστὶ ναυαγία, καὶ ποιμένων ἀπουσία προβάτων Όλεθρος, καὶ γεωργών ἀμέλεια χωρίων ἀφανισμός, οὕτω καὶ τῶν ὁσίων ἡ ἔκλειψις τοῦ κόσμου κατάλυσις· ὁσιότης δέ ἐστιν ἡ πρὸς Θεὸν καθοσίωσις. Καὶ ἐκεῖνος ὅσιος ὁ ἑαυτὸν διὰ πίστεως καὶ ἔργων ἀγαθῶν καθοσιώσας καὶ τῷ Θεῷ ἀφιερώσας, ὅθεν τοὺς Θεὸν καταλιμπάνοντας καὶ ἀρνουμένους τὰς πρὸς αὐτὸν συνθήκας ἔλεγεν ὁ γένηται ἐν τῷ ἀποστῆναι ἀπὸ Κυρίου. Καθάπερ ή οὕτως ὁ τῷ Θεῷ διὰ πίστεως καὶ ἀγαθοεργίας 27. . - • - . ἡμέρᾳ τῆς ν' κινήσεως καὶ κτύπου τοὺς ἱερεῖς Διὰ ξύλου τοίνυν θάνατος καὶ διὰ ξύ λου ή ζωή. Τῇ ἑβδόμῃ κατέπαυσεν ἀπὸ τῶν ἔργων τῇ ζ' ἐν τῷ τάφῳ τὸ σῶμα ἀνέπαυσεν. Τελείαν γὰρ ἡμέραν τὴν ἑβδόμην ἔμεινεν τῇ η' ἀνέστη καὶ τὸν κόσμον ήγειρεν. Καὶ ἔστιν ή Κυρίου καὶ τρίτη και η τρίτη μὲν διὰ τὴν τοῦ Κυρίου ἀνά στασιν, ὀγδόη δὲ, οὐ μόνον διὰ τὴν τοῦ Κυρίου, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν τοῦ κόσμου ἔγερσιν. Οὐκοῦν, ἀγαπητέ, άκουσον, θαυμαστὸν καὶ μέγα μυστήριον. Διά τί ἡ τοῦ Κυρίου ἀνάστασις ὀγδόη ὠνόμασται ; Ἐπειδὴ ἑπτάκις νεκρῶν ἀνάστασιν εὕρομεν ἐν τῇ θείᾳ Γραφῇ, καὶ μετὰ τοὺς ζ' ὄγδοος ἐκ νεκρῶν ἀνέστη ὁ Κύριος ὁ ἐγείρας τους ζ'. Πρὸ γὰρ τῆς Χριστοῦ ἀναστάσεως ἑπτὰ μόναι ἀναστάσεις νεκρῶν ἐγένον ΤΟ (Καὶ) α' μὲν ἐν τῇ Παλαιᾷ ἡ τοῦ υἱοῦ τῆς χήρας ", δν Ηλίας ἐν Σαραφοις ἀνέστησε " β' ἡ τοῦ υἱοῦ τῆς Συναμίτιδος, ἂν Ελισσαίος ήγειρε γ' (δέ) ἢ τοῦ στρατιώτου, ὃν ἐγγὺς Ελισσαίου θάψαντες (καὶ τῶν ὀστέων τοῦ προφήτου ὁ νεκρὸς ἁψάμενος) ὡς ἀπὸ πυρὸς ἐξεπήδησεν· δ' δὲ (3) ἐν τῇ Καινῇ, ἡ τοῦ ἀρχισυναγώγου τῆς θυγατρός· ε' (δέ) ἡ τοῦ υἱοῦ τῆς χήρας· ς' (δέ) ἡ τοῦ Λαζάρου, ζ' (δέ) ὅτε πολλὰ σώματα τῶν κεκοιμημένων ἁγίων ἀνέστη η' δὲ ν' ἡ τοῦ Κυρίου Ανάστασις μετὰ τὸ σωτήριο πάθος, καθ' δν το καιρὸν τοῦ πάθους (καὶ τοῦ) γενομένου σεισμοῦ ἐν πολλοῖς (μὲν) εὑρέθη Ελληνι κοῖς ὑπομνήμασιν, ὅτι σεισμὸς ἐγένετο μέγας καὶ σκότος, ὥστε καὶ ἀστέρας φανῆναι. (6) Κατὰ δὲ τοὺς χρόνους τούτους καὶ Ιώσηπος οι ἱστορεῖ ἐν " • ἀντιλαμβάνεσθαι πρότερον ", Επειτα φωνῆς ἀθρόας, ἀγγελικῆς δηλονότι 13, ἔνδοθεν ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ ἀκούειν 37. • Καταβαίνωμεν ἐντεῦθεν. » (7) μέντοι καὶ ἕτερον παραδοξώτερον ἐξηγεῖται, χρη- σμόν τινα ἐν τοῖς) ἱεροῖς γράμμασιν εὑρεθῆναι περιέχοντα (οὕτως)· ὡς κατὰ (τὸν) καιρὸν ἐκεῖνον ἐγίνοντο ὑπ. εὕρομεν ἱστορού τῆς Σαραφθίας ἂν ἤγειρον καὶ η' καθ' όν κ. ἐν ἄλλοις μὲν Ἑ, μενον ὡ, καὶ ἀ. ἐν δ. φ. Κ. τοὺς αὐτοὺς δὲ ἱερε? πρῶτον ἀγ. 6. τοῦ ἐσωτάτου ἱεροῦ δ' ἀκοῦσαι ἀπὸ τοῦ ἑτων τάτου ἱεροῦ αὐτοῖς ρήμασιν εἰπούσης μεταβ. ἐντ. Ιστορεῖ δὲ καὶ Ἰώση- τας Χ. GEORGII HAMARTOLI a veritate enim convertentur; » et sicut gubernatorum interitus navigiorum est naufragium, et pastorum absentia ovium exitium, et agricolarum incuria agrornm perditio, ita etiam sanctorum defectus mundi de- structio, sanctitas vero est Deo consecratio, et hic sanctus est qui se per fidem et bona opera consecrat et Deo dedicat, unde ad derelinquentes Deum, et pacta cum illo federa abnegantes, dicebat Moyses : Ne dixeris in corde tuo : Sanctitas mihi erit in discedendo a Domino. . Sicut defector a Deo et ma- leficus impius dicitur, ita Deo per fidem et bona opera inhærens, sanctus et justus jure nominatur. avertent, ad fabulas autem C - .35 Per lignum igitur mors et per lignum vita. Die B septimo requievit ab operibus; die septimo in se- pulcro corpus requievit. Integrum enim diem septi- mui. exspectavit, octavo surrexit, et mundum ex- citavit. Et est dies Domini tertia et octava; tertia quidem propter resurrectionem Domini, octava vero non solum propter Domini, sed etiam propter mundi resurrectionem. Ergo, dilecte, audias mira. bile et grande mysterium: Quare Domini resurrectio octava nominatur? Quoniam septies mortuorum resurrectionem invenimus in divina Scriptura, et post septem octavus ex mortuis surrexit Dominus, qui septem excitaverat. Ante enim Christi resur- rectionem, septem singulares resurrectiones more tuorum evenerant. Et prima quidem in antiqua Scriptura, filii viduæ quem Elias Sareptæ suscitavit; secunda filii Sunamitidis, quem Elisæus excitavit ; tertia vero militis, quem cum juxta Elisæum sepe- lissent, et ossa prophetae mortuus contigisset, ve- luti ab igne exiliyit; quarta antem in nova, resurrectio filii antistitis Synagogæ; quinta vero, alii viduæ: sexta, Lazari; septima, cum multa corpora sancto- rum, qui dormierant, surrexerunt; octava vero Domini resurrectio, post salutarem passionem : quo tempore Passionis et terræmotus qui factus est, in multis inventum est Græcis monumentis motum terræ magnum accidisse et tenebras, ita ut astra apparerent. Narrat etiam Josephus tempori bus istis, die Pentecostes, motum et strepitum sen- sisse primum sacerdotes, deinde multorum vocem, D angelorum scilicet, ab interiore sanctuario audi- visse: Descendamus hinc. › Quin etiam aliud admirabile magis enarratur, oraculum quoddam in scriptis sacris repertum esse sic habens : Tempore isto ab eadem regione aliquem virum terræ uni- versae imperaturum, quod ipse quidem sub Vespa- * (5) Kxi Variæ lectiones et notæ. 19. ss Depl. XXIX, 4. Ced. 33424-335,14. ? cod. % B. J. 6. V, 3. | Tim. 1, 1, Tin, IV, H. Cel. Cell. ex Sync. Eus. Chr. 11. 205. * Eus. Fits Eus. om. Eus. cod. Εus. Ced. 535,14.550,9.

Μωϋσῆς "· Μὴ εἴπῃς ἐν τῇ καρδίᾳ σου· "Οσιά μοι τοῦ Θεοῦ ἀποστάτης καὶ κακοῦργος ἀνόσιος λέγεται, οικειωθείς, ὅσιος καὶ δίκαιος εἰκότως ὀνομάζεται. Α. Ἐὰν μὴ ἔλθῃ πρώτον ἡ ἀπόστασις, ὅτι ἀπο- στήσονται τῆς πίστεως, προσέχοντες πνεύματο πλάνης καὶ διδασκαλίαις δαιμονίων, - καὶ ἀπλ μὲν τῆς ἀληθείας τὴν ἀκοὴν ἀποστρέψουσιν, ἐπὶ δὲ τοὺς μύθους ἐκτραπήσονται ν · καὶ ὥσπερ (615) κυ- βερνητῶν ἀπώλεια τῶν πλοίων ἐστὶ ναυαγία, καὶ ποιμένων ἀπουσία προβάτων Όλεθρος, καὶ γεωργών ἀμέλεια χωρίων ἀφανισμός, οὕτω καὶ τῶν ὁσίων ἡ ἔκλειψις τοῦ κόσμου κατάλυσις· ὁσιότης δέ ἐστιν ἡ πρὸς Θεὸν καθοσίωσις. Καὶ ἐκεῖνος ὅσιος ὁ ἑαυτὸν διὰ πίστεως καὶ ἔργων ἀγαθῶν καθοσιώσας καὶ τῷ Θεῷ ἀφιερώσας, ὅθεν τοὺς Θεὸν καταλιμπάνοντας καὶ ἀρνουμένους τὰς πρὸς αὐτὸν συνθήκας ἔλεγεν ὁ γένηται ἐν τῷ ἀποστῆναι ἀπὸ Κυρίου. Καθάπερ ή οὕτως ὁ τῷ Θεῷ διὰ πίστεως καὶ ἀγαθοεργίας 27. . - • - . ἡμέρᾳ τῆς ν' κινήσεως καὶ κτύπου τοὺς ἱερεῖς Διὰ ξύλου τοίνυν θάνατος καὶ διὰ ξύ λου ή ζωή. Τῇ ἑβδόμῃ κατέπαυσεν ἀπὸ τῶν ἔργων τῇ ζ' ἐν τῷ τάφῳ τὸ σῶμα ἀνέπαυσεν. Τελείαν γὰρ ἡμέραν τὴν ἑβδόμην ἔμεινεν τῇ η' ἀνέστη καὶ τὸν κόσμον ήγειρεν. Καὶ ἔστιν ή Κυρίου καὶ τρίτη και η τρίτη μὲν διὰ τὴν τοῦ Κυρίου ἀνά στασιν, ὀγδόη δὲ, οὐ μόνον διὰ τὴν τοῦ Κυρίου, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν τοῦ κόσμου ἔγερσιν. Οὐκοῦν, ἀγαπητέ, άκουσον, θαυμαστὸν καὶ μέγα μυστήριον. Διά τί ἡ τοῦ Κυρίου ἀνάστασις ὀγδόη ὠνόμασται ; Ἐπειδὴ ἑπτάκις νεκρῶν ἀνάστασιν εὕρομεν ἐν τῇ θείᾳ Γραφῇ, καὶ μετὰ τοὺς ζ' ὄγδοος ἐκ νεκρῶν ἀνέστη ὁ Κύριος ὁ ἐγείρας τους ζ'. Πρὸ γὰρ τῆς Χριστοῦ ἀναστάσεως ἑπτὰ μόναι ἀναστάσεις νεκρῶν ἐγένον ΤΟ (Καὶ) α' μὲν ἐν τῇ Παλαιᾷ ἡ τοῦ υἱοῦ τῆς χήρας ", δν Ηλίας ἐν Σαραφοις ἀνέστησε " β' ἡ τοῦ υἱοῦ τῆς Συναμίτιδος, ἂν Ελισσαίος ήγειρε γ' (δέ) ἢ τοῦ στρατιώτου, ὃν ἐγγὺς Ελισσαίου θάψαντες (καὶ τῶν ὀστέων τοῦ προφήτου ὁ νεκρὸς ἁψάμενος) ὡς ἀπὸ πυρὸς ἐξεπήδησεν· δ' δὲ (3) ἐν τῇ Καινῇ, ἡ τοῦ ἀρχισυναγώγου τῆς θυγατρός· ε' (δέ) ἡ τοῦ υἱοῦ τῆς χήρας· ς' (δέ) ἡ τοῦ Λαζάρου, ζ' (δέ) ὅτε πολλὰ σώματα τῶν κεκοιμημένων ἁγίων ἀνέστη η' δὲ ν' ἡ τοῦ Κυρίου Ανάστασις μετὰ τὸ σωτήριο πάθος, καθ' δν το καιρὸν τοῦ πάθους (καὶ τοῦ) γενομένου σεισμοῦ ἐν πολλοῖς (μὲν) εὑρέθη Ελληνι κοῖς ὑπομνήμασιν, ὅτι σεισμὸς ἐγένετο μέγας καὶ σκότος, ὥστε καὶ ἀστέρας φανῆναι. (6) Κατὰ δὲ τοὺς χρόνους τούτους καὶ Ιώσηπος οι ἱστορεῖ ἐν " • ἀντιλαμβάνεσθαι πρότερον ", Επειτα φωνῆς ἀθρόας, ἀγγελικῆς δηλονότι 13, ἔνδοθεν ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ ἀκούειν 37. • Καταβαίνωμεν ἐντεῦθεν. » (7) μέντοι καὶ ἕτερον παραδοξώτερον ἐξηγεῖται, χρη- σμόν τινα ἐν τοῖς) ἱεροῖς γράμμασιν εὑρεθῆναι περιέχοντα (οὕτως)· ὡς κατὰ (τὸν) καιρὸν ἐκεῖνον ἐγίνοντο ὑπ. εὕρομεν ἱστορού τῆς Σαραφθίας ἂν ἤγειρον καὶ η' καθ' όν κ. ἐν ἄλλοις μὲν Ἑ, μενον ὡ, καὶ ἀ. ἐν δ. φ. Κ. τοὺς αὐτοὺς δὲ ἱερε? πρῶτον ἀγ. 6. τοῦ ἐσωτάτου ἱεροῦ δ' ἀκοῦσαι ἀπὸ τοῦ ἑτων τάτου ἱεροῦ αὐτοῖς ρήμασιν εἰπούσης μεταβ. ἐντ. Ιστορεῖ δὲ καὶ Ἰώση- τας Χ. GEORGII HAMARTOLI a veritate enim convertentur; » et sicut gubernatorum interitus navigiorum est naufragium, et pastorum absentia ovium exitium, et agricolarum incuria agrornm perditio, ita etiam sanctorum defectus mundi de- structio, sanctitas vero est Deo consecratio, et hic sanctus est qui se per fidem et bona opera consecrat et Deo dedicat, unde ad derelinquentes Deum, et pacta cum illo federa abnegantes, dicebat Moyses : Ne dixeris in corde tuo : Sanctitas mihi erit in discedendo a Domino. . Sicut defector a Deo et ma- leficus impius dicitur, ita Deo per fidem et bona opera inhærens, sanctus et justus jure nominatur. avertent, ad fabulas autem C - .35 Per lignum igitur mors et per lignum vita. Die B septimo requievit ab operibus; die septimo in se- pulcro corpus requievit. Integrum enim diem septi- mui. exspectavit, octavo surrexit, et mundum ex- citavit. Et est dies Domini tertia et octava; tertia quidem propter resurrectionem Domini, octava vero non solum propter Domini, sed etiam propter mundi resurrectionem. Ergo, dilecte, audias mira. bile et grande mysterium: Quare Domini resurrectio octava nominatur? Quoniam septies mortuorum resurrectionem invenimus in divina Scriptura, et post septem octavus ex mortuis surrexit Dominus, qui septem excitaverat. Ante enim Christi resur- rectionem, septem singulares resurrectiones more tuorum evenerant. Et prima quidem in antiqua Scriptura, filii viduæ quem Elias Sareptæ suscitavit; secunda filii Sunamitidis, quem Elisæus excitavit ; tertia vero militis, quem cum juxta Elisæum sepe- lissent, et ossa prophetae mortuus contigisset, ve- luti ab igne exiliyit; quarta antem in nova, resurrectio filii antistitis Synagogæ; quinta vero, alii viduæ: sexta, Lazari; septima, cum multa corpora sancto- rum, qui dormierant, surrexerunt; octava vero Domini resurrectio, post salutarem passionem : quo tempore Passionis et terræmotus qui factus est, in multis inventum est Græcis monumentis motum terræ magnum accidisse et tenebras, ita ut astra apparerent. Narrat etiam Josephus tempori bus istis, die Pentecostes, motum et strepitum sen- sisse primum sacerdotes, deinde multorum vocem, D angelorum scilicet, ab interiore sanctuario audi- visse: Descendamus hinc. › Quin etiam aliud admirabile magis enarratur, oraculum quoddam in scriptis sacris repertum esse sic habens : Tempore isto ab eadem regione aliquem virum terræ uni- versae imperaturum, quod ipse quidem sub Vespa- * (5) Kxi Variæ lectiones et notæ. 19. ss Depl. XXIX, 4. Ced. 33424-335,14. ? cod. % B. J. 6. V, 3. | Tim. 1, 1, Tin, IV, H. Cel. Cell. ex Sync. Eus. Chr. 11. 205. * Eus. Fits Eus. om. Eus. cod. Εus. Ced. 535,14.550,9.

ἀπὸ τῆς αὐτῆς χώρας ἄρξῃ εὐ τις ἄνθρωπος τῆς οἰκουμένης ἁπάσης, ὃν αὐτὸς μὲν ἐπὶ Οὐεσπασιανοῦ εξείλησε το πεπληρώσθαι, διήμαρτε δὲ τῆς ἑρμηνείας ἐκ διαμέτρου ει· οὐ γὰρ πάσης οὗτος ήρξεν (η μόνης της Ρώμης). Λείπεται δὴ κι οὖν ἐπὶ τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν τοῦτο πλη- μούσθαι, πρὸς ὅν φησιν ὁ Πατὴρ ἐ· « Αἴτησαι παρ' ἐμοῦ, καὶ δώσω σοι ἔθνη τὴν κληρονομίαν σου, καὶ τὴν κατάσχεσίν σου τὰ πέρατα τῆς γῆς. » Οθεν « εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος τῶν ἱερῶν ἀποστόλων, καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης τὰ ῥήματα αὐτῶν» (διαῤῥήδην κηρύττων αὐτοῦ τὴν ἀΐδιον ἀρχήν τε καὶ βασιλείαν (624) αἰώνιον). (8) Ἐπεὶ “ κατὰ τὸν καιρὸν τοῦτον ὁ Θεὸς τὴν κτίσιν ἐδημιούργησεν, καὶ μαρτυρεῖ τῶν δένδρων ἡ βλά στησις (κατὰ τὴν θείαν ἀπόφασιν, μέχρι νῦν ἀρχο- Β μένου τοῦ ἔαρος στ· ο ' γῆ βλαστάνει βοτάνην χόρτου, ο καὶ οἱ λειμῶνες ἀνθοῦσι, καὶ τὰ δένδρα φύει καρπόν)· διὰ τοῦτο καὶ τὸν Ἰσραήλ κατὰ τὸν καιρὸν τοῦτον ἠλευθέρωσε τῆς Αἰγυπτιακῆς δου λείας καὶ τὴν Παρθένον * Γαβριὴλ ὁ ἀρχάγγελος εὐηγγελίσατο· εἰκότως οὖν κατὰ τὸν αὐτὸν καιρὸν καὶ ὁ Χριστὸς ὑπέμεινε τὸ σωτήριον πάθος 4. Ο τοίνυν Πιλάτος μετὰ τὴν (τοῦ Χριστοῦ σταύρωσιν εἰκόνας τοῦ Καίσαρος (προτομά;) εἰς τὸ ἱερὸν νύκτωρ ἀνέθηκεν. Ὄρθρου δὲ γενομένου, οι Ἰουδαῖοι θεασάμενοι τοσοῦτον ἐταράχθησαν, ὥστε Πιλάτος ἐκδειματωθείς, ἀλλαχοῦ ταῦτα "ι (10) μετα έθηκεν. Καὶ δὴ καὶ τὸν ἱερὸν θησαυρὸν τὸν καλού- μενον Κορβαναν διαφθείρας ", αἴτιος ἀναιρέσεως πολλῆς καὶ συγχύσεως καὶ τοῖς Ἰουδαίοις μισητός γέγονε τὴν γὰρ ἐπανάστασιν αὐτῶν ὑφορώ- μενος, πρὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ στρατιώτας παρέστη- σεν, ἔνδοθεν μὲν ὅπλα φοροῦντας αὐτοὺς, ἔξωθεν δὲ ἰδιωτῶν ἐσθῆτας πρὸς τὸ ἀνυπονόητον. Ὡς οὖν ὥρμησαν πρὸς αὐτὸν οἱ Ἰουδαῖοι στασιάζοντες, ἐπα- φῆκε τοὺς στρατιώτας ἐπ' αὐτῶν, οἱ γε ξύλοις καὶ λίθοις αὐτοὺς παίοντες ", τραυματίσαντες ἀπέλυσαν, τινὰς δὲ αὐτῶν καὶ ἀπέκτειναν. Πολλοὶ δὲ τῶν Ἰου δαίων ὑπ' ἀλλήλων ὠθούμενοι, συμπατηθέντες ἀπώ- λοντο, ου; καὶ ἀριθμήσαντες εὗρὸν λαὸν ἄπειρον. ΡΙΔ'. Περὶ Ἰούδα τοῦ Γαλιλαίου. Βμιξε δὲ καί τινων δι αὐτῶν μετὰ τῶν θυ σιῶν, κ τὸ αἷμα τρόπῳ τοιούτῳ. Οἱ Γαλιλαίοι τοῖς δόγμασιν ἐξακολουθήσαντες Ιούδα τοῦ Γαλιλαίου, οὗ καὶ Λουκᾶς ἐν ταῖς Πράξεσι τῶν ἀποστόλων μέμνηται, κενοφωνίαν καὶ πλάνην ἔμαθον ἐξ αὐτοῦ, καθώς φησιν Ιώσηπος· προφάσει γὰρ εὐσεβείας δῆθεν Κύριον μηδὲ μέχρι στόματος ἔφασκε δεῖν τινα οι δέ ἐσ οὖν Ο Επ τῇ Παρθένη Τιβερίου, μετὰ τὴν ἀνάληψιν τοῦ Κυρίου καὶ Σωτῆρος ἡμῶν ἐκλέγεται ὑπὸ τῶν ἀποστόλων Ματθίας ἀντὶ Ἰούδα του προδότου, καὶ Ἰάκωβος ὁ ἀδελφὸς τοῦ Κυρίου πρῶτος Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος γέγονεν, καὶ διάκονοι ἀριθμὸν ζ, Στέφανος ὁ α' μάρτυς καὶ οἱ σὺν αὐτῷ· Φίλιππος δὲ ὁ εἷς ἐξ αὐτῶν ποιεῖ εἰς Σαμάρειαν τεράστια. Αρθεὶς ὑπὸ τοῦ πνεύματος ἐπέστη [εὐνούχῳ] Κανδάκη[ς]· οὗτος πρῶτος ἐβαπτίσθη διά Φιλίππου ἐξ ἐθνῶν, τῆς προφητείας πληρωθείσης ἔργῳ· « Αιθιοπία προφθάσει χεῖρα αὐτῆς τῷ Θεῷ ᾿Αλλὰ καὶ Μάγοι Χριστῷ προσκυνήσαντες πρότερον, τὴν τῶν ἐθνῶν κλῆσιν ἀνίξαντο· καὶ Κορνήλιος πρώτος ἐξ ἐθνῶν Πέτρῳ διὰ τῆς πίστεως προσῆλθε Β. οι ταύτας Β. 1, 2. οι Κ. διέφθειρε καὶ πολ τοὺς ἐξ αὐτῶν οι και? 2. ἐν ταῖς ἡμέραις του Καίσαρος τὸ ὁ. τῶν θ. κι αὐτῶν οι άρξει 4. CHRONICON. - LIB. III. A siano adimpletum fuisse interpretatus est. Peccavit in interpretatione diametro; non enim terræ universæ ille imperavit, sed soli Rom. Superest igitur ut istud in Domino nostro Jesu Christo adimpletum sit ad quem dixit Pater: Postula a me, et dabo tibi gentes hæreditatein tuam, et possessionem tnam terminos terra: Unde, in universum terram exivit sonus sanctorum apostolorum, et in fìnes terræ verba eorum, › palam promulgando perpetuum ejus « imperium et regnum æternum. Quoniam tempore illo Deus creaturam condidit, et testatur fructuum germinatio in arboribus, cum juxta divinam senten tiam usque nunc ver regnaverit : ‹ Terra germinat herbam graminis, › et prata florent, et arbores gi- gnunt fructum; idcirco etiam tempore illo Israelem ab Ægyptiaca servitute liberavit, et Virgini Gabriel archangelus evangelizavit; recte ergo eodem ten- pore Christus quoque salutarem subiit passionem. C D Pilatus igitur, post Christi crucifixionen, Cz- saris imagines in templo noctu reposuit. Mane autem facto, cernentes Judæi adeo conturbati sunt ut Pilatus timore perculsus illas alio transfer- ret. Cum etiam sacrum thesaurum Corbonam di- ctum destruxisset, interitus inultorum et confusionis causa fuit, et Judæis invisus factus est. Horum enim rebellionem reformidans, pro tribunali sun milites disposuit, et hos quidem arina celantes, ex- trinsecus autem privatorum vestitum habentes, ne suspecti essent. Ubi igitur irruerunt in eum rebel- lantes Judæi, adversus illos immisit milites. Ili vero fustibus et lapidibus ferientes, vulneratos di- miserunt, quosdam autem illorum occiderunt. Multi autem ex Judæis, alii ab aliis impulsi, con- culcati periere; quos qui numeraverunt populum invenere infinitum, CXIV. De Juda Galilæo. Miscuit etiam horum quorumdam cruorem cum victimis hoc modo. Galilæi instituta Judæ Galilæi sequentes, de quo Lucas in Actibus apostolorum memorat, clamorcan de rebus inanibus et errorem ab illo discebant, sicut dicit Josephus. Videlicet sub pietatis specie neminem dicebat Dominum vo- cari oportere, ne extremis quidem labiis, nec hono- Varia lectiones et notæ. B. J. 6, V. 4. B. J. 3. III, 9. Ged. Ps. 11, tμo! cod. Ps. xix, Cel. 336,2-7. add. Ced. * Gen. 1, 11. Cel. (Ps. Lavit, 31). (Leo. 59,20-63,8). " Cell. 536,8 11, Jos. 18. 11, 1'; J. 2. XIV, 2,3. Cod. Ced. 337,5-5 : Jos. 15. III. ; XIV, 4. cateris (ed. omnissis. *3 28? (5225) Ced. 237,5-21, Jos. B. J. 2. VIII, 1, Act. v, 37.) a. Cel. Gi - 11. p.Chr.); Lue. xi, 1.

ἀπὸ τῆς αὐτῆς χώρας ἄρξῃ εὐ τις ἄνθρωπος τῆς οἰκουμένης ἁπάσης, ὃν αὐτὸς μὲν ἐπὶ Οὐεσπασιανοῦ εξείλησε το πεπληρώσθαι, διήμαρτε δὲ τῆς ἑρμηνείας ἐκ διαμέτρου ει· οὐ γὰρ πάσης οὗτος ήρξεν (η μόνης της Ρώμης). Λείπεται δὴ κι οὖν ἐπὶ τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν τοῦτο πλη- μούσθαι, πρὸς ὅν φησιν ὁ Πατὴρ ἐ· « Αἴτησαι παρ' ἐμοῦ, καὶ δώσω σοι ἔθνη τὴν κληρονομίαν σου, καὶ τὴν κατάσχεσίν σου τὰ πέρατα τῆς γῆς. » Οθεν « εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος τῶν ἱερῶν ἀποστόλων, καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης τὰ ῥήματα αὐτῶν» (διαῤῥήδην κηρύττων αὐτοῦ τὴν ἀΐδιον ἀρχήν τε καὶ βασιλείαν (624) αἰώνιον). (8) Ἐπεὶ “ κατὰ τὸν καιρὸν τοῦτον ὁ Θεὸς τὴν κτίσιν ἐδημιούργησεν, καὶ μαρτυρεῖ τῶν δένδρων ἡ βλά στησις (κατὰ τὴν θείαν ἀπόφασιν, μέχρι νῦν ἀρχο- Β μένου τοῦ ἔαρος στ· ο ' γῆ βλαστάνει βοτάνην χόρτου, ο καὶ οἱ λειμῶνες ἀνθοῦσι, καὶ τὰ δένδρα φύει καρπόν)· διὰ τοῦτο καὶ τὸν Ἰσραήλ κατὰ τὸν καιρὸν τοῦτον ἠλευθέρωσε τῆς Αἰγυπτιακῆς δου λείας καὶ τὴν Παρθένον * Γαβριὴλ ὁ ἀρχάγγελος εὐηγγελίσατο· εἰκότως οὖν κατὰ τὸν αὐτὸν καιρὸν καὶ ὁ Χριστὸς ὑπέμεινε τὸ σωτήριον πάθος 4. Ο τοίνυν Πιλάτος μετὰ τὴν (τοῦ Χριστοῦ σταύρωσιν εἰκόνας τοῦ Καίσαρος (προτομά;) εἰς τὸ ἱερὸν νύκτωρ ἀνέθηκεν. Ὄρθρου δὲ γενομένου, οι Ἰουδαῖοι θεασάμενοι τοσοῦτον ἐταράχθησαν, ὥστε Πιλάτος ἐκδειματωθείς, ἀλλαχοῦ ταῦτα "ι (10) μετα έθηκεν. Καὶ δὴ καὶ τὸν ἱερὸν θησαυρὸν τὸν καλού- μενον Κορβαναν διαφθείρας ", αἴτιος ἀναιρέσεως πολλῆς καὶ συγχύσεως καὶ τοῖς Ἰουδαίοις μισητός γέγονε τὴν γὰρ ἐπανάστασιν αὐτῶν ὑφορώ- μενος, πρὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ στρατιώτας παρέστη- σεν, ἔνδοθεν μὲν ὅπλα φοροῦντας αὐτοὺς, ἔξωθεν δὲ ἰδιωτῶν ἐσθῆτας πρὸς τὸ ἀνυπονόητον. Ὡς οὖν ὥρμησαν πρὸς αὐτὸν οἱ Ἰουδαῖοι στασιάζοντες, ἐπα- φῆκε τοὺς στρατιώτας ἐπ' αὐτῶν, οἱ γε ξύλοις καὶ λίθοις αὐτοὺς παίοντες ", τραυματίσαντες ἀπέλυσαν, τινὰς δὲ αὐτῶν καὶ ἀπέκτειναν. Πολλοὶ δὲ τῶν Ἰου δαίων ὑπ' ἀλλήλων ὠθούμενοι, συμπατηθέντες ἀπώ- λοντο, ου; καὶ ἀριθμήσαντες εὗρὸν λαὸν ἄπειρον. ΡΙΔ'. Περὶ Ἰούδα τοῦ Γαλιλαίου. Βμιξε δὲ καί τινων δι αὐτῶν μετὰ τῶν θυ σιῶν, κ τὸ αἷμα τρόπῳ τοιούτῳ. Οἱ Γαλιλαίοι τοῖς δόγμασιν ἐξακολουθήσαντες Ιούδα τοῦ Γαλιλαίου, οὗ καὶ Λουκᾶς ἐν ταῖς Πράξεσι τῶν ἀποστόλων μέμνηται, κενοφωνίαν καὶ πλάνην ἔμαθον ἐξ αὐτοῦ, καθώς φησιν Ιώσηπος· προφάσει γὰρ εὐσεβείας δῆθεν Κύριον μηδὲ μέχρι στόματος ἔφασκε δεῖν τινα οι δέ ἐσ οὖν Ο Επ τῇ Παρθένη Τιβερίου, μετὰ τὴν ἀνάληψιν τοῦ Κυρίου καὶ Σωτῆρος ἡμῶν ἐκλέγεται ὑπὸ τῶν ἀποστόλων Ματθίας ἀντὶ Ἰούδα του προδότου, καὶ Ἰάκωβος ὁ ἀδελφὸς τοῦ Κυρίου πρῶτος Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος γέγονεν, καὶ διάκονοι ἀριθμὸν ζ, Στέφανος ὁ α' μάρτυς καὶ οἱ σὺν αὐτῷ· Φίλιππος δὲ ὁ εἷς ἐξ αὐτῶν ποιεῖ εἰς Σαμάρειαν τεράστια. Αρθεὶς ὑπὸ τοῦ πνεύματος ἐπέστη [εὐνούχῳ] Κανδάκη[ς]· οὗτος πρῶτος ἐβαπτίσθη διά Φιλίππου ἐξ ἐθνῶν, τῆς προφητείας πληρωθείσης ἔργῳ· « Αιθιοπία προφθάσει χεῖρα αὐτῆς τῷ Θεῷ ᾿Αλλὰ καὶ Μάγοι Χριστῷ προσκυνήσαντες πρότερον, τὴν τῶν ἐθνῶν κλῆσιν ἀνίξαντο· καὶ Κορνήλιος πρώτος ἐξ ἐθνῶν Πέτρῳ διὰ τῆς πίστεως προσῆλθε Β. οι ταύτας Β. 1, 2. οι Κ. διέφθειρε καὶ πολ τοὺς ἐξ αὐτῶν οι και? 2. ἐν ταῖς ἡμέραις του Καίσαρος τὸ ὁ. τῶν θ. κι αὐτῶν οι άρξει 4. CHRONICON. - LIB. III. A siano adimpletum fuisse interpretatus est. Peccavit in interpretatione diametro; non enim terræ universæ ille imperavit, sed soli Rom. Superest igitur ut istud in Domino nostro Jesu Christo adimpletum sit ad quem dixit Pater: Postula a me, et dabo tibi gentes hæreditatein tuam, et possessionem tnam terminos terra: Unde, in universum terram exivit sonus sanctorum apostolorum, et in fìnes terræ verba eorum, › palam promulgando perpetuum ejus « imperium et regnum æternum. Quoniam tempore illo Deus creaturam condidit, et testatur fructuum germinatio in arboribus, cum juxta divinam senten tiam usque nunc ver regnaverit : ‹ Terra germinat herbam graminis, › et prata florent, et arbores gi- gnunt fructum; idcirco etiam tempore illo Israelem ab Ægyptiaca servitute liberavit, et Virgini Gabriel archangelus evangelizavit; recte ergo eodem ten- pore Christus quoque salutarem subiit passionem. C D Pilatus igitur, post Christi crucifixionen, Cz- saris imagines in templo noctu reposuit. Mane autem facto, cernentes Judæi adeo conturbati sunt ut Pilatus timore perculsus illas alio transfer- ret. Cum etiam sacrum thesaurum Corbonam di- ctum destruxisset, interitus inultorum et confusionis causa fuit, et Judæis invisus factus est. Horum enim rebellionem reformidans, pro tribunali sun milites disposuit, et hos quidem arina celantes, ex- trinsecus autem privatorum vestitum habentes, ne suspecti essent. Ubi igitur irruerunt in eum rebel- lantes Judæi, adversus illos immisit milites. Ili vero fustibus et lapidibus ferientes, vulneratos di- miserunt, quosdam autem illorum occiderunt. Multi autem ex Judæis, alii ab aliis impulsi, con- culcati periere; quos qui numeraverunt populum invenere infinitum, CXIV. De Juda Galilæo. Miscuit etiam horum quorumdam cruorem cum victimis hoc modo. Galilæi instituta Judæ Galilæi sequentes, de quo Lucas in Actibus apostolorum memorat, clamorcan de rebus inanibus et errorem ab illo discebant, sicut dicit Josephus. Videlicet sub pietatis specie neminem dicebat Dominum vo- cari oportere, ne extremis quidem labiis, nec hono- Varia lectiones et notæ. B. J. 6, V. 4. B. J. 3. III, 9. Ged. Ps. 11, tμo! cod. Ps. xix, Cel. 336,2-7. add. Ced. * Gen. 1, 11. Cel. (Ps. Lavit, 31). (Leo. 59,20-63,8). " Cell. 536,8 11, Jos. 18. 11, 1'; J. 2. XIV, 2,3. Cod. Ced. 337,5-5 : Jos. 15. III. ; XIV, 4. cateris (ed. omnissis. *3 28? (5225) Ced. 237,5-21, Jos. B. J. 2. VIII, 1, Act. v, 37.) a. Cel. Gi - 11. p.Chr.); Lue. xi, 1.

ἀπὸ τῆς αὐτῆς χώρας ἄρξῃ εὐ τις ἄνθρωπος τῆς οἰκουμένης ἁπάσης, ὃν αὐτὸς μὲν ἐπὶ Οὐεσπασιανοῦ εξείλησε το πεπληρώσθαι, διήμαρτε δὲ τῆς ἑρμηνείας ἐκ διαμέτρου ει· οὐ γὰρ πάσης οὗτος ήρξεν (η μόνης της Ρώμης). Λείπεται δὴ κι οὖν ἐπὶ τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν τοῦτο πλη- μούσθαι, πρὸς ὅν φησιν ὁ Πατὴρ ἐ· « Αἴτησαι παρ' ἐμοῦ, καὶ δώσω σοι ἔθνη τὴν κληρονομίαν σου, καὶ τὴν κατάσχεσίν σου τὰ πέρατα τῆς γῆς. » Οθεν « εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος τῶν ἱερῶν ἀποστόλων, καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης τὰ ῥήματα αὐτῶν» (διαῤῥήδην κηρύττων αὐτοῦ τὴν ἀΐδιον ἀρχήν τε καὶ βασιλείαν (624) αἰώνιον). (8) Ἐπεὶ “ κατὰ τὸν καιρὸν τοῦτον ὁ Θεὸς τὴν κτίσιν ἐδημιούργησεν, καὶ μαρτυρεῖ τῶν δένδρων ἡ βλά στησις (κατὰ τὴν θείαν ἀπόφασιν, μέχρι νῦν ἀρχο- Β μένου τοῦ ἔαρος στ· ο ' γῆ βλαστάνει βοτάνην χόρτου, ο καὶ οἱ λειμῶνες ἀνθοῦσι, καὶ τὰ δένδρα φύει καρπόν)· διὰ τοῦτο καὶ τὸν Ἰσραήλ κατὰ τὸν καιρὸν τοῦτον ἠλευθέρωσε τῆς Αἰγυπτιακῆς δου λείας καὶ τὴν Παρθένον * Γαβριὴλ ὁ ἀρχάγγελος εὐηγγελίσατο· εἰκότως οὖν κατὰ τὸν αὐτὸν καιρὸν καὶ ὁ Χριστὸς ὑπέμεινε τὸ σωτήριον πάθος 4. Ο τοίνυν Πιλάτος μετὰ τὴν (τοῦ Χριστοῦ σταύρωσιν εἰκόνας τοῦ Καίσαρος (προτομά;) εἰς τὸ ἱερὸν νύκτωρ ἀνέθηκεν. Ὄρθρου δὲ γενομένου, οι Ἰουδαῖοι θεασάμενοι τοσοῦτον ἐταράχθησαν, ὥστε Πιλάτος ἐκδειματωθείς, ἀλλαχοῦ ταῦτα "ι (10) μετα έθηκεν. Καὶ δὴ καὶ τὸν ἱερὸν θησαυρὸν τὸν καλού- μενον Κορβαναν διαφθείρας ", αἴτιος ἀναιρέσεως πολλῆς καὶ συγχύσεως καὶ τοῖς Ἰουδαίοις μισητός γέγονε τὴν γὰρ ἐπανάστασιν αὐτῶν ὑφορώ- μενος, πρὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ στρατιώτας παρέστη- σεν, ἔνδοθεν μὲν ὅπλα φοροῦντας αὐτοὺς, ἔξωθεν δὲ ἰδιωτῶν ἐσθῆτας πρὸς τὸ ἀνυπονόητον. Ὡς οὖν ὥρμησαν πρὸς αὐτὸν οἱ Ἰουδαῖοι στασιάζοντες, ἐπα- φῆκε τοὺς στρατιώτας ἐπ' αὐτῶν, οἱ γε ξύλοις καὶ λίθοις αὐτοὺς παίοντες ", τραυματίσαντες ἀπέλυσαν, τινὰς δὲ αὐτῶν καὶ ἀπέκτειναν. Πολλοὶ δὲ τῶν Ἰου δαίων ὑπ' ἀλλήλων ὠθούμενοι, συμπατηθέντες ἀπώ- λοντο, ου; καὶ ἀριθμήσαντες εὗρὸν λαὸν ἄπειρον. ΡΙΔ'. Περὶ Ἰούδα τοῦ Γαλιλαίου. Βμιξε δὲ καί τινων δι αὐτῶν μετὰ τῶν θυ σιῶν, κ τὸ αἷμα τρόπῳ τοιούτῳ. Οἱ Γαλιλαίοι τοῖς δόγμασιν ἐξακολουθήσαντες Ιούδα τοῦ Γαλιλαίου, οὗ καὶ Λουκᾶς ἐν ταῖς Πράξεσι τῶν ἀποστόλων μέμνηται, κενοφωνίαν καὶ πλάνην ἔμαθον ἐξ αὐτοῦ, καθώς φησιν Ιώσηπος· προφάσει γὰρ εὐσεβείας δῆθεν Κύριον μηδὲ μέχρι στόματος ἔφασκε δεῖν τινα οι δέ ἐσ οὖν Ο Επ τῇ Παρθένη Τιβερίου, μετὰ τὴν ἀνάληψιν τοῦ Κυρίου καὶ Σωτῆρος ἡμῶν ἐκλέγεται ὑπὸ τῶν ἀποστόλων Ματθίας ἀντὶ Ἰούδα του προδότου, καὶ Ἰάκωβος ὁ ἀδελφὸς τοῦ Κυρίου πρῶτος Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος γέγονεν, καὶ διάκονοι ἀριθμὸν ζ, Στέφανος ὁ α' μάρτυς καὶ οἱ σὺν αὐτῷ· Φίλιππος δὲ ὁ εἷς ἐξ αὐτῶν ποιεῖ εἰς Σαμάρειαν τεράστια. Αρθεὶς ὑπὸ τοῦ πνεύματος ἐπέστη [εὐνούχῳ] Κανδάκη[ς]· οὗτος πρῶτος ἐβαπτίσθη διά Φιλίππου ἐξ ἐθνῶν, τῆς προφητείας πληρωθείσης ἔργῳ· « Αιθιοπία προφθάσει χεῖρα αὐτῆς τῷ Θεῷ ᾿Αλλὰ καὶ Μάγοι Χριστῷ προσκυνήσαντες πρότερον, τὴν τῶν ἐθνῶν κλῆσιν ἀνίξαντο· καὶ Κορνήλιος πρώτος ἐξ ἐθνῶν Πέτρῳ διὰ τῆς πίστεως προσῆλθε Β. οι ταύτας Β. 1, 2. οι Κ. διέφθειρε καὶ πολ τοὺς ἐξ αὐτῶν οι και? 2. ἐν ταῖς ἡμέραις του Καίσαρος τὸ ὁ. τῶν θ. κι αὐτῶν οι άρξει 4. CHRONICON. - LIB. III. A siano adimpletum fuisse interpretatus est. Peccavit in interpretatione diametro; non enim terræ universæ ille imperavit, sed soli Rom. Superest igitur ut istud in Domino nostro Jesu Christo adimpletum sit ad quem dixit Pater: Postula a me, et dabo tibi gentes hæreditatein tuam, et possessionem tnam terminos terra: Unde, in universum terram exivit sonus sanctorum apostolorum, et in fìnes terræ verba eorum, › palam promulgando perpetuum ejus « imperium et regnum æternum. Quoniam tempore illo Deus creaturam condidit, et testatur fructuum germinatio in arboribus, cum juxta divinam senten tiam usque nunc ver regnaverit : ‹ Terra germinat herbam graminis, › et prata florent, et arbores gi- gnunt fructum; idcirco etiam tempore illo Israelem ab Ægyptiaca servitute liberavit, et Virgini Gabriel archangelus evangelizavit; recte ergo eodem ten- pore Christus quoque salutarem subiit passionem. C D Pilatus igitur, post Christi crucifixionen, Cz- saris imagines in templo noctu reposuit. Mane autem facto, cernentes Judæi adeo conturbati sunt ut Pilatus timore perculsus illas alio transfer- ret. Cum etiam sacrum thesaurum Corbonam di- ctum destruxisset, interitus inultorum et confusionis causa fuit, et Judæis invisus factus est. Horum enim rebellionem reformidans, pro tribunali sun milites disposuit, et hos quidem arina celantes, ex- trinsecus autem privatorum vestitum habentes, ne suspecti essent. Ubi igitur irruerunt in eum rebel- lantes Judæi, adversus illos immisit milites. Ili vero fustibus et lapidibus ferientes, vulneratos di- miserunt, quosdam autem illorum occiderunt. Multi autem ex Judæis, alii ab aliis impulsi, con- culcati periere; quos qui numeraverunt populum invenere infinitum, CXIV. De Juda Galilæo. Miscuit etiam horum quorumdam cruorem cum victimis hoc modo. Galilæi instituta Judæ Galilæi sequentes, de quo Lucas in Actibus apostolorum memorat, clamorcan de rebus inanibus et errorem ab illo discebant, sicut dicit Josephus. Videlicet sub pietatis specie neminem dicebat Dominum vo- cari oportere, ne extremis quidem labiis, nec hono- Varia lectiones et notæ. B. J. 6, V. 4. B. J. 3. III, 9. Ged. Ps. 11, tμo! cod. Ps. xix, Cel. 336,2-7. add. Ced. * Gen. 1, 11. Cel. (Ps. Lavit, 31). (Leo. 59,20-63,8). " Cell. 536,8 11, Jos. 18. 11, 1'; J. 2. XIV, 2,3. Cod. Ced. 337,5-5 : Jos. 15. III. ; XIV, 4. cateris (ed. omnissis. *3 28? (5225) Ced. 237,5-21, Jos. B. J. 2. VIII, 1, Act. v, 37.) a. Cel. Gi - 11. p.Chr.); Lue. xi, 1.

Δ λέγειν, μήτε κατὰ τιμήν, μήτε (κατά) φιλοφροσύ νην, καὶ τὴν Θεῷ μόνῳ πρέπουσαν τιμὴν … καὶ δό ξαν ἀνθρώποις απονέμειν, ὅθεν καὶ πολλοὶ αὐτῶν περὶ τοῦ μὴ εἰπεῖν (τὸν) Καίσαρα κύριον καὶ δεσπό την, χαλεπὰς αἰκίας ὑπέστησαν, οἵτινες λοιπὸν ἐδί δασκον μηδὲν παρὰ τὰς διατεταγμένας ἐν τῷ Μωϋ- σέως νόμῳ θυσίας ἀναφέρεσθαι τῷ Θεῷ, κἀντεῦθεν τοίνυν κωλύοντες τὰς ὑπὸ τῆς γερουσίας τοῦ λαοῦ παραδιδομένας γίνεσθαι περὶ τῆς σωτηρίας τοῦ βα- σιλέως δ' καὶ τοῦ Ῥωμαίων ἔθνους θυσίας· εἰκότως ἐπὶ τούτοις ἀγανακτοῦντα σε πρὸς Γαλιλαίους το Πιλάτον κελεῦσαι παρὰ ταῖς θυσίαις, ἂς ἐδόκουν κατὰ τὸν νόμον προσφέρειν, ἀναιρεθῆναι, ὥστε ἀνα- μιχθῆναι ταῖς προσφερομέναις θυσίαις τὸ αἷμα τῶν προσφερόντων. τι (2) 'ϋ δέ γε Τιβέριος πρὸς τοῖς λοιποῖς αὐτοῦ • β πλεονεκτήμασι καὶ τοῦτο ἐκέκτητο· τοὺς εἰς ἀξίαν αὐτοῦ προσαγομένους θᾶττον οὐκ έμεινεν, ἀλλ᾽ ἢ πολὺν χρόνον ἢ ἕως τέλους τοῦ βίου κατέχειν αὐτοὺς τὴν ἀρχὴν παρεσκεύαζεν. Ερωτηθείς οὖν ποτε τὴν αἰτίαν ὑπὸ τῶν φίλων αὐτοῦ ἔφη· ι 'Λε! πᾶσα ἡγεμονία τοῦ πλεονεκτεῖν ἐφίεται φύσει, καὶ εἰ ἐπὶ πλέον κρατοῖεν, ἀμβλυτέρως τῇ πλεονεξία κέχρηνται· (625) εἰ δὲ ἐπ' ὀλίγῳ, μειζόνως ἐπικλο παὶ παροξύνονται, ἐν ἀδήλῳ τὴν διαδοχὴν ἔχοντες· λέξω σε δὲ ὑμῖν καὶ ἐναργές σε παράδειγμα τοῦτο· Τραυματίας τις ἔκειτο, καὶ πλῆθος μυιῶν ὄντων, τὰ ἕλκη αὐτοῦ ἐνέμοντο παρών δέ τις, νομίσας αὐτὸν μὴ δύνασθαι τὰς μυίας ἀποσοβεῖν, προσελθὼν ἀπε δίωκεν· ὁ δὲ τραυματίας φησίν· ο Δέομαι, παῦσον καὶ μὴ ἀποσόβει· μειζόνως γάρ με βλάπτεις· α! γὰρ κορεσθεῖσαι τοῦ αἵματος οὐ πάνυ μοι τὴν δῆξιν ὀδυνηρὰν παρέχουσιν· εἰ δὲ ἀποδιώκονται, ἕτεραι προσελθοῦσαι, λιμῷ τὰς ἐδύνας μοι παρέξωσι μει ζοτέρας ὥστε καὶ τοῦ ζῆν ἀποστερῆσαι. » Διὰ δὴ τοῦτο καὶ αὐτὸς ὑπὸ πολλῶν κλοπῶν τοὺς ἡγεμόνας διεφθαρμένους ἰδὼν, συνεχῶς οὐκ ἀμείβω. ν ε (5) Φροντίζων γέ τοι λίαν τοῦ δικαίου ἔγραψεν σε ἀεὶ ταῖς ὑπ' αὐτὸν πόλεσι λέγων· Ἐάν τι γράψω παρὰ τοὺς νόμους προστάσσων γίνεσθαι, μή προσ έχειν ὡς ἠγνοηκότι, (4) Διό καὶ Πιλάτος εἰδὼς αὐτοῦ τὸ φιλάληθες καὶ φιλοδίκαιον, τὰ τεραστεῖα Χριστοῦ πάντα καὶ τὰ τῆς εὐσεβείας (αὐτοῦ) δήγματα δι' ἐπιτομῆς διεκοινώσατο & αὐτῷ, καθώς ἱστορεί Τερτυλιανὸς (ὁ τῶν Ῥωμαϊκῶν νόμων ἐπιστήμων). ἐν τῇ ὑπὲρ ο Χριστιανῶν ᾿Απολογία (διεξιών) καὶ ὅτι μετὰ θάνατον ἀνεβίωσε καὶ ἤδη παρὰ πᾶσι Θεὸς εἶ- ναι πιστεύεται· καὶ ὅτι Τιβέριος καταπλαγεὶς ἀν- ήγγειλε πάντα ἐπὶ τῆς συγκλήτου το ἡ δὲ οὐ προσ- ήκατο, πειθαρχεῖν νόμῳ παλαιῷ λέγουσα ", μὴ τε τοῦ β. σ. ἀγανακτεῖ ἀγανακτοῦντες Γαλιλαίας 6ο Πιλά της καὶ κελεύει αἷς πλεονεκτήματα δείξω ? λέγξω ἐναργαῖς 6ο ἐγ. τοῖς ἄρχουσι τῶν πόλεων γράφῃ σε σε τεράστια ἀνεκοινώσατο κατά ὑπὲρ τῶν χρ. ὅτι ὁ Τι6. την σύγκλητον τῇ συγκλήτῳ λέγοντι. GEORGII HAMARTOLI ris causa, nec benevolentiæ, neque Deo soli con- petentem honorem et gloriam hominibus tribui. Iraque multi eorum, quia non dicerent Cæsarem Do- minum, dura sustinuerunt verbera; qui iidem postea docebant nihil aliud præter jussas in Moysis lege victimas offerre Deo, ideoque prohibebant ne victi- mæ a senatu populi concessæ offerrentur pro impera- toris et Romani populi salute. Jure super his iratus in Galilaos Pilatus, jussit illos occidi prope victimas quas opinabantur juxta legem offerre, ita ut misce- retur oblatis victimis cruor afferentium. At Tiberius, præter { cæteros ipsius successus, illum etiam obtinuit : illos qui in ejus favorem adducti erant celerius non mutabat, sed operam dabat ut vel diu, vel usque ad vitæ terminum im- perium servarent. Quondam, cum causam amici ejus ab eo sciscitarentur, dixit: Qui aliquod munus gerunt, hos semper majora appetere natura insitum est, et si magis ac magis illis imperare datum est, remissius meliori conditione utuntur; si vero ad breve tempus, ad furta magis excitantur, in incerto gubernationem habentes; dicamque vobis clarum exemplum hocce Vulneratus quidamı jacebat, et muscarum multitudo ulcera ejus vellebant; super- veniens vero aliquis, cum putaret illum muscas abigere non posse, accedens fugabat; dixit autem qui saucius erat : Obsecro, abigere desine, magis enim mihi noces, ista enim cruore satura non C intolerabilem mihi morsu dolorem afferunt; si vero expuleris, supervenientes aliae, ob fameni majores mibi dolores afferent, ita ut vitam etiam tollant. Id- circo ego quoque multis furtis duces licet corruptos videam, frequenter non muto.» Admodum quidem de justitia sollicitus, civitatibus sibi subditi semper scri- psit Si aliquid contra leges fieri præscripsero, nihil curate, ignorantiæ me accusantes. Qua de causa Pi- Jatus illum sciens veritatis et justitiæ amantein, de omnibus Christi miraculis effreligionis ejus dogmati- bus illum certiorem fecit, sicut narrat Tertullianus, qui in sua Christianorum Apologia de Romanis legibus perite disseruit. Dicebat Christum post mortem resurrexisse, et jam ab omnibus Deum reputari. T.berius attonitus cuncta nuntiavit sena- tui; hic vero non acquievit, dicens se veteri legi parere, jubenti neminem prius inter deos referri quam ipsorum suffragiis et decreto judicatum. - D Variæ lectiones et notæ. addl. Ced. Ged. Cel. cod. cool. Cod. - col. * Ced. 544,9-15 epitomen exhibet, ut et Leo 59,5-8, Lee quia justitie in seqq. laudata repugnant, alium in locum transferentes. cod. coll. es Cel. 356,11-14. Ced. Cel. Eus. Chr. «1. 345,10-15, Leo 58,20-15. Cell. Coisl. « cod. - - - Coisl. cod. Coisl. Ced. cod. Ap. : Tile rius ergo annuntiatam sibi ex Syria Palestina quæ illic veritatem ipsius divinitatis revelarat, de- tulit ad senatum cum prærogativa suffragii sui. Senatus quia non in se probaverat, respuit. Cesar in sententia mansit, comminatus periculum accusatoribus Christianorum 21: En omnia super Christo Pi- latus, et ipse jam pro sua conscientia Christianus, Caesari tunc Tiberio nuntiavit (Cod. Petrop.) 11. 267; Tib. 22, Pilatus de Christianorum religione Tiberium certiorem facit. Ced. 336, 14-337,2,

Δ λέγειν, μήτε κατὰ τιμήν, μήτε (κατά) φιλοφροσύ νην, καὶ τὴν Θεῷ μόνῳ πρέπουσαν τιμὴν … καὶ δό ξαν ἀνθρώποις απονέμειν, ὅθεν καὶ πολλοὶ αὐτῶν περὶ τοῦ μὴ εἰπεῖν (τὸν) Καίσαρα κύριον καὶ δεσπό την, χαλεπὰς αἰκίας ὑπέστησαν, οἵτινες λοιπὸν ἐδί δασκον μηδὲν παρὰ τὰς διατεταγμένας ἐν τῷ Μωϋ- σέως νόμῳ θυσίας ἀναφέρεσθαι τῷ Θεῷ, κἀντεῦθεν τοίνυν κωλύοντες τὰς ὑπὸ τῆς γερουσίας τοῦ λαοῦ παραδιδομένας γίνεσθαι περὶ τῆς σωτηρίας τοῦ βα- σιλέως δ' καὶ τοῦ Ῥωμαίων ἔθνους θυσίας· εἰκότως ἐπὶ τούτοις ἀγανακτοῦντα σε πρὸς Γαλιλαίους το Πιλάτον κελεῦσαι παρὰ ταῖς θυσίαις, ἂς ἐδόκουν κατὰ τὸν νόμον προσφέρειν, ἀναιρεθῆναι, ὥστε ἀνα- μιχθῆναι ταῖς προσφερομέναις θυσίαις τὸ αἷμα τῶν προσφερόντων. τι (2) 'ϋ δέ γε Τιβέριος πρὸς τοῖς λοιποῖς αὐτοῦ • β πλεονεκτήμασι καὶ τοῦτο ἐκέκτητο· τοὺς εἰς ἀξίαν αὐτοῦ προσαγομένους θᾶττον οὐκ έμεινεν, ἀλλ᾽ ἢ πολὺν χρόνον ἢ ἕως τέλους τοῦ βίου κατέχειν αὐτοὺς τὴν ἀρχὴν παρεσκεύαζεν. Ερωτηθείς οὖν ποτε τὴν αἰτίαν ὑπὸ τῶν φίλων αὐτοῦ ἔφη· ι 'Λε! πᾶσα ἡγεμονία τοῦ πλεονεκτεῖν ἐφίεται φύσει, καὶ εἰ ἐπὶ πλέον κρατοῖεν, ἀμβλυτέρως τῇ πλεονεξία κέχρηνται· (625) εἰ δὲ ἐπ' ὀλίγῳ, μειζόνως ἐπικλο παὶ παροξύνονται, ἐν ἀδήλῳ τὴν διαδοχὴν ἔχοντες· λέξω σε δὲ ὑμῖν καὶ ἐναργές σε παράδειγμα τοῦτο· Τραυματίας τις ἔκειτο, καὶ πλῆθος μυιῶν ὄντων, τὰ ἕλκη αὐτοῦ ἐνέμοντο παρών δέ τις, νομίσας αὐτὸν μὴ δύνασθαι τὰς μυίας ἀποσοβεῖν, προσελθὼν ἀπε δίωκεν· ὁ δὲ τραυματίας φησίν· ο Δέομαι, παῦσον καὶ μὴ ἀποσόβει· μειζόνως γάρ με βλάπτεις· α! γὰρ κορεσθεῖσαι τοῦ αἵματος οὐ πάνυ μοι τὴν δῆξιν ὀδυνηρὰν παρέχουσιν· εἰ δὲ ἀποδιώκονται, ἕτεραι προσελθοῦσαι, λιμῷ τὰς ἐδύνας μοι παρέξωσι μει ζοτέρας ὥστε καὶ τοῦ ζῆν ἀποστερῆσαι. » Διὰ δὴ τοῦτο καὶ αὐτὸς ὑπὸ πολλῶν κλοπῶν τοὺς ἡγεμόνας διεφθαρμένους ἰδὼν, συνεχῶς οὐκ ἀμείβω. ν ε (5) Φροντίζων γέ τοι λίαν τοῦ δικαίου ἔγραψεν σε ἀεὶ ταῖς ὑπ' αὐτὸν πόλεσι λέγων· Ἐάν τι γράψω παρὰ τοὺς νόμους προστάσσων γίνεσθαι, μή προσ έχειν ὡς ἠγνοηκότι, (4) Διό καὶ Πιλάτος εἰδὼς αὐτοῦ τὸ φιλάληθες καὶ φιλοδίκαιον, τὰ τεραστεῖα Χριστοῦ πάντα καὶ τὰ τῆς εὐσεβείας (αὐτοῦ) δήγματα δι' ἐπιτομῆς διεκοινώσατο & αὐτῷ, καθώς ἱστορεί Τερτυλιανὸς (ὁ τῶν Ῥωμαϊκῶν νόμων ἐπιστήμων). ἐν τῇ ὑπὲρ ο Χριστιανῶν ᾿Απολογία (διεξιών) καὶ ὅτι μετὰ θάνατον ἀνεβίωσε καὶ ἤδη παρὰ πᾶσι Θεὸς εἶ- ναι πιστεύεται· καὶ ὅτι Τιβέριος καταπλαγεὶς ἀν- ήγγειλε πάντα ἐπὶ τῆς συγκλήτου το ἡ δὲ οὐ προσ- ήκατο, πειθαρχεῖν νόμῳ παλαιῷ λέγουσα ", μὴ τε τοῦ β. σ. ἀγανακτεῖ ἀγανακτοῦντες Γαλιλαίας 6ο Πιλά της καὶ κελεύει αἷς πλεονεκτήματα δείξω ? λέγξω ἐναργαῖς 6ο ἐγ. τοῖς ἄρχουσι τῶν πόλεων γράφῃ σε σε τεράστια ἀνεκοινώσατο κατά ὑπὲρ τῶν χρ. ὅτι ὁ Τι6. την σύγκλητον τῇ συγκλήτῳ λέγοντι. GEORGII HAMARTOLI ris causa, nec benevolentiæ, neque Deo soli con- petentem honorem et gloriam hominibus tribui. Iraque multi eorum, quia non dicerent Cæsarem Do- minum, dura sustinuerunt verbera; qui iidem postea docebant nihil aliud præter jussas in Moysis lege victimas offerre Deo, ideoque prohibebant ne victi- mæ a senatu populi concessæ offerrentur pro impera- toris et Romani populi salute. Jure super his iratus in Galilaos Pilatus, jussit illos occidi prope victimas quas opinabantur juxta legem offerre, ita ut misce- retur oblatis victimis cruor afferentium. At Tiberius, præter { cæteros ipsius successus, illum etiam obtinuit : illos qui in ejus favorem adducti erant celerius non mutabat, sed operam dabat ut vel diu, vel usque ad vitæ terminum im- perium servarent. Quondam, cum causam amici ejus ab eo sciscitarentur, dixit: Qui aliquod munus gerunt, hos semper majora appetere natura insitum est, et si magis ac magis illis imperare datum est, remissius meliori conditione utuntur; si vero ad breve tempus, ad furta magis excitantur, in incerto gubernationem habentes; dicamque vobis clarum exemplum hocce Vulneratus quidamı jacebat, et muscarum multitudo ulcera ejus vellebant; super- veniens vero aliquis, cum putaret illum muscas abigere non posse, accedens fugabat; dixit autem qui saucius erat : Obsecro, abigere desine, magis enim mihi noces, ista enim cruore satura non C intolerabilem mihi morsu dolorem afferunt; si vero expuleris, supervenientes aliae, ob fameni majores mibi dolores afferent, ita ut vitam etiam tollant. Id- circo ego quoque multis furtis duces licet corruptos videam, frequenter non muto.» Admodum quidem de justitia sollicitus, civitatibus sibi subditi semper scri- psit Si aliquid contra leges fieri præscripsero, nihil curate, ignorantiæ me accusantes. Qua de causa Pi- Jatus illum sciens veritatis et justitiæ amantein, de omnibus Christi miraculis effreligionis ejus dogmati- bus illum certiorem fecit, sicut narrat Tertullianus, qui in sua Christianorum Apologia de Romanis legibus perite disseruit. Dicebat Christum post mortem resurrexisse, et jam ab omnibus Deum reputari. T.berius attonitus cuncta nuntiavit sena- tui; hic vero non acquievit, dicens se veteri legi parere, jubenti neminem prius inter deos referri quam ipsorum suffragiis et decreto judicatum. - D Variæ lectiones et notæ. addl. Ced. Ged. Cel. cod. cool. Cod. - col. * Ced. 544,9-15 epitomen exhibet, ut et Leo 59,5-8, Lee quia justitie in seqq. laudata repugnant, alium in locum transferentes. cod. coll. es Cel. 356,11-14. Ced. Cel. Eus. Chr. «1. 345,10-15, Leo 58,20-15. Cell. Coisl. « cod. - - - Coisl. cod. Coisl. Ced. cod. Ap. : Tile rius ergo annuntiatam sibi ex Syria Palestina quæ illic veritatem ipsius divinitatis revelarat, de- tulit ad senatum cum prærogativa suffragii sui. Senatus quia non in se probaverat, respuit. Cesar in sententia mansit, comminatus periculum accusatoribus Christianorum 21: En omnia super Christo Pi- latus, et ipse jam pro sua conscientia Christianus, Caesari tunc Tiberio nuntiavit (Cod. Petrop.) 11. 267; Tib. 22, Pilatus de Christianorum religione Tiberium certiorem facit. Ced. 336, 14-337,2,

Δ λέγειν, μήτε κατὰ τιμήν, μήτε (κατά) φιλοφροσύ νην, καὶ τὴν Θεῷ μόνῳ πρέπουσαν τιμὴν … καὶ δό ξαν ἀνθρώποις απονέμειν, ὅθεν καὶ πολλοὶ αὐτῶν περὶ τοῦ μὴ εἰπεῖν (τὸν) Καίσαρα κύριον καὶ δεσπό την, χαλεπὰς αἰκίας ὑπέστησαν, οἵτινες λοιπὸν ἐδί δασκον μηδὲν παρὰ τὰς διατεταγμένας ἐν τῷ Μωϋ- σέως νόμῳ θυσίας ἀναφέρεσθαι τῷ Θεῷ, κἀντεῦθεν τοίνυν κωλύοντες τὰς ὑπὸ τῆς γερουσίας τοῦ λαοῦ παραδιδομένας γίνεσθαι περὶ τῆς σωτηρίας τοῦ βα- σιλέως δ' καὶ τοῦ Ῥωμαίων ἔθνους θυσίας· εἰκότως ἐπὶ τούτοις ἀγανακτοῦντα σε πρὸς Γαλιλαίους το Πιλάτον κελεῦσαι παρὰ ταῖς θυσίαις, ἂς ἐδόκουν κατὰ τὸν νόμον προσφέρειν, ἀναιρεθῆναι, ὥστε ἀνα- μιχθῆναι ταῖς προσφερομέναις θυσίαις τὸ αἷμα τῶν προσφερόντων. τι (2) 'ϋ δέ γε Τιβέριος πρὸς τοῖς λοιποῖς αὐτοῦ • β πλεονεκτήμασι καὶ τοῦτο ἐκέκτητο· τοὺς εἰς ἀξίαν αὐτοῦ προσαγομένους θᾶττον οὐκ έμεινεν, ἀλλ᾽ ἢ πολὺν χρόνον ἢ ἕως τέλους τοῦ βίου κατέχειν αὐτοὺς τὴν ἀρχὴν παρεσκεύαζεν. Ερωτηθείς οὖν ποτε τὴν αἰτίαν ὑπὸ τῶν φίλων αὐτοῦ ἔφη· ι 'Λε! πᾶσα ἡγεμονία τοῦ πλεονεκτεῖν ἐφίεται φύσει, καὶ εἰ ἐπὶ πλέον κρατοῖεν, ἀμβλυτέρως τῇ πλεονεξία κέχρηνται· (625) εἰ δὲ ἐπ' ὀλίγῳ, μειζόνως ἐπικλο παὶ παροξύνονται, ἐν ἀδήλῳ τὴν διαδοχὴν ἔχοντες· λέξω σε δὲ ὑμῖν καὶ ἐναργές σε παράδειγμα τοῦτο· Τραυματίας τις ἔκειτο, καὶ πλῆθος μυιῶν ὄντων, τὰ ἕλκη αὐτοῦ ἐνέμοντο παρών δέ τις, νομίσας αὐτὸν μὴ δύνασθαι τὰς μυίας ἀποσοβεῖν, προσελθὼν ἀπε δίωκεν· ὁ δὲ τραυματίας φησίν· ο Δέομαι, παῦσον καὶ μὴ ἀποσόβει· μειζόνως γάρ με βλάπτεις· α! γὰρ κορεσθεῖσαι τοῦ αἵματος οὐ πάνυ μοι τὴν δῆξιν ὀδυνηρὰν παρέχουσιν· εἰ δὲ ἀποδιώκονται, ἕτεραι προσελθοῦσαι, λιμῷ τὰς ἐδύνας μοι παρέξωσι μει ζοτέρας ὥστε καὶ τοῦ ζῆν ἀποστερῆσαι. » Διὰ δὴ τοῦτο καὶ αὐτὸς ὑπὸ πολλῶν κλοπῶν τοὺς ἡγεμόνας διεφθαρμένους ἰδὼν, συνεχῶς οὐκ ἀμείβω. ν ε (5) Φροντίζων γέ τοι λίαν τοῦ δικαίου ἔγραψεν σε ἀεὶ ταῖς ὑπ' αὐτὸν πόλεσι λέγων· Ἐάν τι γράψω παρὰ τοὺς νόμους προστάσσων γίνεσθαι, μή προσ έχειν ὡς ἠγνοηκότι, (4) Διό καὶ Πιλάτος εἰδὼς αὐτοῦ τὸ φιλάληθες καὶ φιλοδίκαιον, τὰ τεραστεῖα Χριστοῦ πάντα καὶ τὰ τῆς εὐσεβείας (αὐτοῦ) δήγματα δι' ἐπιτομῆς διεκοινώσατο & αὐτῷ, καθώς ἱστορεί Τερτυλιανὸς (ὁ τῶν Ῥωμαϊκῶν νόμων ἐπιστήμων). ἐν τῇ ὑπὲρ ο Χριστιανῶν ᾿Απολογία (διεξιών) καὶ ὅτι μετὰ θάνατον ἀνεβίωσε καὶ ἤδη παρὰ πᾶσι Θεὸς εἶ- ναι πιστεύεται· καὶ ὅτι Τιβέριος καταπλαγεὶς ἀν- ήγγειλε πάντα ἐπὶ τῆς συγκλήτου το ἡ δὲ οὐ προσ- ήκατο, πειθαρχεῖν νόμῳ παλαιῷ λέγουσα ", μὴ τε τοῦ β. σ. ἀγανακτεῖ ἀγανακτοῦντες Γαλιλαίας 6ο Πιλά της καὶ κελεύει αἷς πλεονεκτήματα δείξω ? λέγξω ἐναργαῖς 6ο ἐγ. τοῖς ἄρχουσι τῶν πόλεων γράφῃ σε σε τεράστια ἀνεκοινώσατο κατά ὑπὲρ τῶν χρ. ὅτι ὁ Τι6. την σύγκλητον τῇ συγκλήτῳ λέγοντι. GEORGII HAMARTOLI ris causa, nec benevolentiæ, neque Deo soli con- petentem honorem et gloriam hominibus tribui. Iraque multi eorum, quia non dicerent Cæsarem Do- minum, dura sustinuerunt verbera; qui iidem postea docebant nihil aliud præter jussas in Moysis lege victimas offerre Deo, ideoque prohibebant ne victi- mæ a senatu populi concessæ offerrentur pro impera- toris et Romani populi salute. Jure super his iratus in Galilaos Pilatus, jussit illos occidi prope victimas quas opinabantur juxta legem offerre, ita ut misce- retur oblatis victimis cruor afferentium. At Tiberius, præter { cæteros ipsius successus, illum etiam obtinuit : illos qui in ejus favorem adducti erant celerius non mutabat, sed operam dabat ut vel diu, vel usque ad vitæ terminum im- perium servarent. Quondam, cum causam amici ejus ab eo sciscitarentur, dixit: Qui aliquod munus gerunt, hos semper majora appetere natura insitum est, et si magis ac magis illis imperare datum est, remissius meliori conditione utuntur; si vero ad breve tempus, ad furta magis excitantur, in incerto gubernationem habentes; dicamque vobis clarum exemplum hocce Vulneratus quidamı jacebat, et muscarum multitudo ulcera ejus vellebant; super- veniens vero aliquis, cum putaret illum muscas abigere non posse, accedens fugabat; dixit autem qui saucius erat : Obsecro, abigere desine, magis enim mihi noces, ista enim cruore satura non C intolerabilem mihi morsu dolorem afferunt; si vero expuleris, supervenientes aliae, ob fameni majores mibi dolores afferent, ita ut vitam etiam tollant. Id- circo ego quoque multis furtis duces licet corruptos videam, frequenter non muto.» Admodum quidem de justitia sollicitus, civitatibus sibi subditi semper scri- psit Si aliquid contra leges fieri præscripsero, nihil curate, ignorantiæ me accusantes. Qua de causa Pi- Jatus illum sciens veritatis et justitiæ amantein, de omnibus Christi miraculis effreligionis ejus dogmati- bus illum certiorem fecit, sicut narrat Tertullianus, qui in sua Christianorum Apologia de Romanis legibus perite disseruit. Dicebat Christum post mortem resurrexisse, et jam ab omnibus Deum reputari. T.berius attonitus cuncta nuntiavit sena- tui; hic vero non acquievit, dicens se veteri legi parere, jubenti neminem prius inter deos referri quam ipsorum suffragiis et decreto judicatum. - D Variæ lectiones et notæ. addl. Ced. Ged. Cel. cod. cool. Cod. - col. * Ced. 544,9-15 epitomen exhibet, ut et Leo 59,5-8, Lee quia justitie in seqq. laudata repugnant, alium in locum transferentes. cod. coll. es Cel. 356,11-14. Ced. Cel. Eus. Chr. «1. 345,10-15, Leo 58,20-15. Cell. Coisl. « cod. - - - Coisl. cod. Coisl. Ced. cod. Ap. : Tile rius ergo annuntiatam sibi ex Syria Palestina quæ illic veritatem ipsius divinitatis revelarat, de- tulit ad senatum cum prærogativa suffragii sui. Senatus quia non in se probaverat, respuit. Cesar in sententia mansit, comminatus periculum accusatoribus Christianorum 21: En omnia super Christo Pi- latus, et ipse jam pro sua conscientia Christianus, Caesari tunc Tiberio nuntiavit (Cod. Petrop.) 11. 267; Tib. 22, Pilatus de Christianorum religione Tiberium certiorem facit. Ced. 336, 14-337,2,

ο Α ληψιν τοῦ Κυρίου· · Ο τοίνυν Αύγαρος ἀκούσας Β τὴν ἐπιστολὴν τοῦ ὁ Κυρίου, μᾶλλον· εἰς πόθον καὶ πίστιν ἐξήφθη μείζονα, κἂν ἐν εἰκόνι τὸν Χριστὸν μόνον θεάσασθαι *· καὶ ἀποστέλλει ζωγράφον, ὥστε τὸ θεῖον εἶδος ἐκεῖνο ' διαχαράξαντα πρὸς αὐτὸν και μίζειν ὡς τάχιστα. Τοῦ δὲ διαμαρτώντος τοῦ σκο ποῦ διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν τοῦ προσώπου χάριν το καὶ λαμπρότητα, αὐτὸς τῷ οἰκείῳ προσώπῳ οθόνην ἐπιθεὶς ἐναπομάττει τὸ ἑαυτοῦ ὁμοίωμα καὶ πέμ- πει * τῷ ἐρῶντι τὸ ποθούμενον. » * (4) Καὶ μέντοι καὶ πρὸ τούτου πάλιν, ὡς αὐτὸς ἱστορεῖται, ὅτι περι Κυρίου τεχθέντος ἐν Βηθλεὲμ τῆς Ἰουδαίας, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεὺς εὐφυή τινα ζωγράφον ἐξέπεμψεν, ὃς τὴν τοῦ τεχθέντος καὶ τῆς τεκούσης εἰκόνα διαγράψας πρὸς αὐτὸν ἤγαγεν. Εἰ δὲ οὐ πάντα κατὰ τὴν εὐαγγελικὴν ἱστορίαν ἀναγέγραπται, οὐ παρὰ τοῦτο καὶ ἄπιστα· οὐδὲ γὰρ τὰ • άλλα σημεία, ὰ ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς, ο ἀπετετέλεστο 1, πολλά γε ὄντα, ο ὡς μηδὲ χωρεῖν τὸν κόσμον καθ' ἐν γραφό μενα 18, » ἐπειδὴ « οὐκ ἀναγέγραπται, ο φησὶν ὁ μέγας εὐαγγελιστής Ιωάννης, (5) Ο οὖν Τιβέριος τοιοῦτος ὑπάρχων ἄριστος ἐν νεότητι " καὶ λόγοις φιλοσόφοις καὶ ῥητορικοῖς και βελτίστοις έργοις κομῶν ὁ γεννάδας ", αἰφνίδιον εἰς τὴν χείρονα μετεβλήθη γνώμην, ὥστε καὶ παραφρονεῖν αὐτὸν νομισθῆναι καὶ τὸ ὑπὸ δαίμονος ἐλαύνεσθαι πρὸς πᾶσαν ἀνοσιουργίαν και μιαιφονίαν τε καὶ οἱ στρηλασίαν· καὶ οὐ μόνον ἐν τοῖς κατὰ φύσιν καὶ παρὰ φύσιν ἑαυτὸν ἐβεβήλωσε καθ᾽ ὑπερβολὴν, ἀλλὰ καὶ ἐν πάσῃ ἀδικίᾳ καὶ τυραννίδι. Οὕτως οὖν τὴν ἀρχὴν διοικήσας καὶ ἐξ ἀγαθοεργίας εἰς κακουργίαν κατενεχθείς, φοβερᾷ μὲν ὠμότητι, μυσαρᾷ [δὲ] πλεονεξίᾳ καὶ αἰσχρουργία καταστρέψει τὸν βίον, ἀναιρεθεὶς ὑπὸ Γαΐου. Νοσοῦντος γὰρ αὐτοῦ, ἱμάτια πολλὰ ἐπιθείς, αὐτὸν ἀπέπνιξεν, μηδὲ ἐκ τῆς προλα βούσης καλοκαγαθίας καὶ ἀριστείας ὠφεληθεὶς, ἀλλὰ καὶ μᾶλλον ὑπὸ πάντων μισηθεὶς ὡς ἐκ τέλει τὸ πᾶν ἐξυβρίσας καὶ διαφθείρας καὶ εἰς αἰώνιον κόλασιν. μετὰ τῶν οι ὁμοίων ἀσεβῶν κατενεχθείς 18. τοὺς γὰρ ἐκκλίνοντας εἰς τὰς στραγγαλιὰς ἀπάξει Κύριος μετὰ τῶν ἐργαζομένων τὴν ἀνομίαν. Εἰκότως οὖν ὁ μὲν ᾿Απόστολος ἔλεγεν • ῾Ο ἐναρξάμενος ἐν ὑμῖν ἔργον ἀγαθὸν, καὶ ἐπιτελέσει. » Ο δὲ Κύ ριός φησιν ε· « Ο ὑπομείνας εἰς τέλος, οὗτος σωθήσεται ". » ΡΙΓ'. Βασιλεία Γαίου. * Μετὰ δὲ Τιβέριον ἐβασίλευσε Γάϊος Καίσαρ, ἀνεψιὸς αὐτοῦ, ὁ Καλλιγουλᾶς, ἔτη δ', δς τὸ μὲν πρώτ τον μεγαλοφρόνως διέπων τῆς βασιλείας τὰ πράγ ματα, πᾶσι τοῖς ὑπηκόοις καθηκόντως ἐκέχρητο ". (2) Μετὰ δὲ τὸ ἀναληφθῆναι τὸν Ἰησοῦν, ἀπέστειλεν αὐτῷ Ἰούδας, ὁ καὶ Θωμᾶς, Θαδδαίον τὸν ἀπόστολον, κ. τ. λ. - ὰ καὶ οὐκ εἰς ἄχρηστον πρὸς λέξιν ἐκ τῶν Σύρων μεταβληθέντα φωνῆς ἐνταῦθά μοι κατὰ καιρὸν κείσθω τοῦ καὶ κἂν θεάσασθαι λίαν ἐφιέμενος ἀπ. ἐκείνου εκπέμπει πάλιν ἱστόρηται ὡσαύτως ὅτιπερ τοῦ Κυρίου τ. ἐν Β. ὁ τήν τε του ἀθετητέον οὐκ ἔστι γεγραμμένα "Ορα μεταβολὴν σατανικὴν Τιβερίου καὶ φρίξον, ὁ γοῦν ἐν ν. ἀρ. τρόποις και πρὸς γῆρας ελθών λόγοις αιφνιδίω: ὡς τῷ οι αὐτοῦ άπεν. έγκρισ νοντας χχιν, 13. βίον μηδὲν ἐκσωθήσεται Τοῦτον Γάϊος ὁ ἀδελφι- δοῦς ἐν τῇ νόσῳ ἀ. ἰ. π. περιθεὶς ἀπ. 346. 1, 2. (5937). ' Οὗτός ποτε προϊών κατὰ τὴν ἀγορὰν καὶ πηλὸν ἐν τῇ ἀγορᾷ ἰδων, ἤγαγε Φλάβιον Ουεσπασιανὸν ἀγορανόμον ὄντα, και, ὡς ἀμελήσαντα. εἰς τὴν ἐσθῆτα βοηθῆναι ἐκέλευσε, ὅπερ ἐσήμανε τὰ κοινά τεταραγμένα αὐτὸν παραλήψεσθαι. Οὗτος ἐσφάγη ὑπὸ Κλαυδίου. - - GEORGII HAMARTOLE frustra tentasset, ob nimiam vultus gratiam et splen- dorem, Christus ipse proprio vultui linteum impo- neus, sui ipsius imaginem exprimit, et quod desi- derabat, mittit appetenti. Atque etiam ante istum rursus, ut idem narrat, cum Bethleem Judæ natus esset Dominus, Persarum rex pictorem quemdam habilem misit, qui nati infantis et puerpera fa- ciem descriptam sibi attulit. Si vero non omnia in evangelica narratione recensentur, non ideo et falsa; dicendum enim esset nec alia signa, quæ fecit Jesus facta esse, quæ multa sunt, ita ut nec mundus capere possit, si scribantur per singula › quoniam e non sunt scripta, ut dicit magnus evangelista Joannes. Porro Tiberius cum ita valde bonus esset in juventute, et sermonibus philoso- phicis et rhetoricis et optimis factis ingenuus glo- riaretur, repente in pejorem mutatus est mentem, ita ut demens factus reputaretur etiam a dæmone impelli ad omnem impietatem et homicidium et furarem; et non solum vitiis secundum naturam et contra naturam seipsum supra modum contami- navit, sed etiam omni injustitia et tyrannide.. La igitur potestate usus, alque ex beneficentia. in im- probitatem devolutus, cum metuenda crudelitate, tum scelesta avaritia et turpitudine ad vitæ finem pervenit, occisus a Caio. Ægrotantem enim illum, pluribus superpositis vestibus, iste suffocavit. Nihil Tiberio profuit pristina probitas et fortitudo, sed magis etiam omnibus odio habitus est, quippe qui in tine omnino insolenter se extulerat et omnia violaverat et ad æternum supplicium cum similibus impiis præcipitatus erat: ‹ Declinantes enim in laqueos adducet Dominus cum operantibus iniquitatem. » Merito igitur Apostolus dicebat : • Qui capit in vobis opus bonum, perficiet. » Do- minus autem dicit : • Qui perseveraverit usque in fuem, hic salvus erit. 25. $3. CXVI. Regnum Claudii. C Post Tiberium autem, imperavit Caius Cæsar, D illius consobrinus, Caligula dictus, annos quatuor, qui primum cum magnanimitate imperii res admi- nistrans, cum omnibus subditis convenienter se Variæ lectiones et nota. - · Eus. * om. Coisl. Coisl. · Coisl. Coisl. • Coisl. · Coisl. cod. et Coisl. Coisl. Coisl. "Jo. xx, 30; xx1, 25. cod. Jo. " Cod. 337,22-338 glossa in margine codicis. Cell. Ced. " Ged. in quot codice ante legitur. cod. add. Ged. ad l. Ged. add. Gell. (ed. - Ced. is Phil. 1, 6. ss Matth. Ged.

ο Α ληψιν τοῦ Κυρίου· · Ο τοίνυν Αύγαρος ἀκούσας Β τὴν ἐπιστολὴν τοῦ ὁ Κυρίου, μᾶλλον· εἰς πόθον καὶ πίστιν ἐξήφθη μείζονα, κἂν ἐν εἰκόνι τὸν Χριστὸν μόνον θεάσασθαι *· καὶ ἀποστέλλει ζωγράφον, ὥστε τὸ θεῖον εἶδος ἐκεῖνο ' διαχαράξαντα πρὸς αὐτὸν και μίζειν ὡς τάχιστα. Τοῦ δὲ διαμαρτώντος τοῦ σκο ποῦ διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν τοῦ προσώπου χάριν το καὶ λαμπρότητα, αὐτὸς τῷ οἰκείῳ προσώπῳ οθόνην ἐπιθεὶς ἐναπομάττει τὸ ἑαυτοῦ ὁμοίωμα καὶ πέμ- πει * τῷ ἐρῶντι τὸ ποθούμενον. » * (4) Καὶ μέντοι καὶ πρὸ τούτου πάλιν, ὡς αὐτὸς ἱστορεῖται, ὅτι περι Κυρίου τεχθέντος ἐν Βηθλεὲμ τῆς Ἰουδαίας, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεὺς εὐφυή τινα ζωγράφον ἐξέπεμψεν, ὃς τὴν τοῦ τεχθέντος καὶ τῆς τεκούσης εἰκόνα διαγράψας πρὸς αὐτὸν ἤγαγεν. Εἰ δὲ οὐ πάντα κατὰ τὴν εὐαγγελικὴν ἱστορίαν ἀναγέγραπται, οὐ παρὰ τοῦτο καὶ ἄπιστα· οὐδὲ γὰρ τὰ • άλλα σημεία, ὰ ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς, ο ἀπετετέλεστο 1, πολλά γε ὄντα, ο ὡς μηδὲ χωρεῖν τὸν κόσμον καθ' ἐν γραφό μενα 18, » ἐπειδὴ « οὐκ ἀναγέγραπται, ο φησὶν ὁ μέγας εὐαγγελιστής Ιωάννης, (5) Ο οὖν Τιβέριος τοιοῦτος ὑπάρχων ἄριστος ἐν νεότητι " καὶ λόγοις φιλοσόφοις καὶ ῥητορικοῖς και βελτίστοις έργοις κομῶν ὁ γεννάδας ", αἰφνίδιον εἰς τὴν χείρονα μετεβλήθη γνώμην, ὥστε καὶ παραφρονεῖν αὐτὸν νομισθῆναι καὶ τὸ ὑπὸ δαίμονος ἐλαύνεσθαι πρὸς πᾶσαν ἀνοσιουργίαν και μιαιφονίαν τε καὶ οἱ στρηλασίαν· καὶ οὐ μόνον ἐν τοῖς κατὰ φύσιν καὶ παρὰ φύσιν ἑαυτὸν ἐβεβήλωσε καθ᾽ ὑπερβολὴν, ἀλλὰ καὶ ἐν πάσῃ ἀδικίᾳ καὶ τυραννίδι. Οὕτως οὖν τὴν ἀρχὴν διοικήσας καὶ ἐξ ἀγαθοεργίας εἰς κακουργίαν κατενεχθείς, φοβερᾷ μὲν ὠμότητι, μυσαρᾷ [δὲ] πλεονεξίᾳ καὶ αἰσχρουργία καταστρέψει τὸν βίον, ἀναιρεθεὶς ὑπὸ Γαΐου. Νοσοῦντος γὰρ αὐτοῦ, ἱμάτια πολλὰ ἐπιθείς, αὐτὸν ἀπέπνιξεν, μηδὲ ἐκ τῆς προλα βούσης καλοκαγαθίας καὶ ἀριστείας ὠφεληθεὶς, ἀλλὰ καὶ μᾶλλον ὑπὸ πάντων μισηθεὶς ὡς ἐκ τέλει τὸ πᾶν ἐξυβρίσας καὶ διαφθείρας καὶ εἰς αἰώνιον κόλασιν. μετὰ τῶν οι ὁμοίων ἀσεβῶν κατενεχθείς 18. τοὺς γὰρ ἐκκλίνοντας εἰς τὰς στραγγαλιὰς ἀπάξει Κύριος μετὰ τῶν ἐργαζομένων τὴν ἀνομίαν. Εἰκότως οὖν ὁ μὲν ᾿Απόστολος ἔλεγεν • ῾Ο ἐναρξάμενος ἐν ὑμῖν ἔργον ἀγαθὸν, καὶ ἐπιτελέσει. » Ο δὲ Κύ ριός φησιν ε· « Ο ὑπομείνας εἰς τέλος, οὗτος σωθήσεται ". » ΡΙΓ'. Βασιλεία Γαίου. * Μετὰ δὲ Τιβέριον ἐβασίλευσε Γάϊος Καίσαρ, ἀνεψιὸς αὐτοῦ, ὁ Καλλιγουλᾶς, ἔτη δ', δς τὸ μὲν πρώτ τον μεγαλοφρόνως διέπων τῆς βασιλείας τὰ πράγ ματα, πᾶσι τοῖς ὑπηκόοις καθηκόντως ἐκέχρητο ". (2) Μετὰ δὲ τὸ ἀναληφθῆναι τὸν Ἰησοῦν, ἀπέστειλεν αὐτῷ Ἰούδας, ὁ καὶ Θωμᾶς, Θαδδαίον τὸν ἀπόστολον, κ. τ. λ. - ὰ καὶ οὐκ εἰς ἄχρηστον πρὸς λέξιν ἐκ τῶν Σύρων μεταβληθέντα φωνῆς ἐνταῦθά μοι κατὰ καιρὸν κείσθω τοῦ καὶ κἂν θεάσασθαι λίαν ἐφιέμενος ἀπ. ἐκείνου εκπέμπει πάλιν ἱστόρηται ὡσαύτως ὅτιπερ τοῦ Κυρίου τ. ἐν Β. ὁ τήν τε του ἀθετητέον οὐκ ἔστι γεγραμμένα "Ορα μεταβολὴν σατανικὴν Τιβερίου καὶ φρίξον, ὁ γοῦν ἐν ν. ἀρ. τρόποις και πρὸς γῆρας ελθών λόγοις αιφνιδίω: ὡς τῷ οι αὐτοῦ άπεν. έγκρισ νοντας χχιν, 13. βίον μηδὲν ἐκσωθήσεται Τοῦτον Γάϊος ὁ ἀδελφι- δοῦς ἐν τῇ νόσῳ ἀ. ἰ. π. περιθεὶς ἀπ. 346. 1, 2. (5937). ' Οὗτός ποτε προϊών κατὰ τὴν ἀγορὰν καὶ πηλὸν ἐν τῇ ἀγορᾷ ἰδων, ἤγαγε Φλάβιον Ουεσπασιανὸν ἀγορανόμον ὄντα, και, ὡς ἀμελήσαντα. εἰς τὴν ἐσθῆτα βοηθῆναι ἐκέλευσε, ὅπερ ἐσήμανε τὰ κοινά τεταραγμένα αὐτὸν παραλήψεσθαι. Οὗτος ἐσφάγη ὑπὸ Κλαυδίου. - - GEORGII HAMARTOLE frustra tentasset, ob nimiam vultus gratiam et splen- dorem, Christus ipse proprio vultui linteum impo- neus, sui ipsius imaginem exprimit, et quod desi- derabat, mittit appetenti. Atque etiam ante istum rursus, ut idem narrat, cum Bethleem Judæ natus esset Dominus, Persarum rex pictorem quemdam habilem misit, qui nati infantis et puerpera fa- ciem descriptam sibi attulit. Si vero non omnia in evangelica narratione recensentur, non ideo et falsa; dicendum enim esset nec alia signa, quæ fecit Jesus facta esse, quæ multa sunt, ita ut nec mundus capere possit, si scribantur per singula › quoniam e non sunt scripta, ut dicit magnus evangelista Joannes. Porro Tiberius cum ita valde bonus esset in juventute, et sermonibus philoso- phicis et rhetoricis et optimis factis ingenuus glo- riaretur, repente in pejorem mutatus est mentem, ita ut demens factus reputaretur etiam a dæmone impelli ad omnem impietatem et homicidium et furarem; et non solum vitiis secundum naturam et contra naturam seipsum supra modum contami- navit, sed etiam omni injustitia et tyrannide.. La igitur potestate usus, alque ex beneficentia. in im- probitatem devolutus, cum metuenda crudelitate, tum scelesta avaritia et turpitudine ad vitæ finem pervenit, occisus a Caio. Ægrotantem enim illum, pluribus superpositis vestibus, iste suffocavit. Nihil Tiberio profuit pristina probitas et fortitudo, sed magis etiam omnibus odio habitus est, quippe qui in tine omnino insolenter se extulerat et omnia violaverat et ad æternum supplicium cum similibus impiis præcipitatus erat: ‹ Declinantes enim in laqueos adducet Dominus cum operantibus iniquitatem. » Merito igitur Apostolus dicebat : • Qui capit in vobis opus bonum, perficiet. » Do- minus autem dicit : • Qui perseveraverit usque in fuem, hic salvus erit. 25. $3. CXVI. Regnum Claudii. C Post Tiberium autem, imperavit Caius Cæsar, D illius consobrinus, Caligula dictus, annos quatuor, qui primum cum magnanimitate imperii res admi- nistrans, cum omnibus subditis convenienter se Variæ lectiones et nota. - · Eus. * om. Coisl. Coisl. · Coisl. Coisl. • Coisl. · Coisl. cod. et Coisl. Coisl. Coisl. "Jo. xx, 30; xx1, 25. cod. Jo. " Cod. 337,22-338 glossa in margine codicis. Cell. Ced. " Ged. in quot codice ante legitur. cod. add. Ged. ad l. Ged. add. Gell. (ed. - Ced. is Phil. 1, 6. ss Matth. Ged.

Ὕστερον δὲ μετὰ β' χρόνους ἐκστὰς τῆς ἀνθρωπί- Α νης φρονήσεως, κατὰ μίμησιν τοῦ θείου ἑαυτὸν ἀπε- θέωσεν καὶ ἀνδριάντα ἑαυτοῦ κατὰ πόλιν ἐν τοῖς ναοῖς, ναὸν θεσπίσας νέου (635) Γαΐον Ιερόν, προσέταξεν ονομάζεσθαι. (3) Καὶ οὐ μόνον του- δαίους ἑτυράννησε *, ἀλλὰ καὶ πάντας τοὺς ἐν Ῥώμη ἐπισήμους ἀναιρῶν, ἐλάμβανεν αὐτῶν τὰς οὐσίας· πρὸς τούτου δουλοκρατίαν νομοθετήσας επέτρεψε κατηγορεῖν τῶν δεσποτῶν, εἰ τις συνίδῃ ἐν αὐτοῖς πλημμέλημα. 10. κἀντεῦθεν δεινή συμφορά κατεί ληφε τὴν οἰκουμένην πᾶσαν, τῶν οἰκετῶν " μεγά- λαις τιμωρίαις ὑποβαλλόντων τοὺς δεσπότας · ἔκασ τος γὰρ αὐτῶν ἀμύνασθαι τὸν ἴδιον δεσπότην ἐσπού- δαζεν ὑπὲρ ὧν πρὸς αὐτοῦ βασάνων προέπασχεν. (4) Οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ εἰς μανίαν ἐκτραπεὶς ἄθεσμον, στολάς γυναικείας ἡμφιέννυτο καὶ τὴν κόμην πλο- Β κάμοις ει καὶ πλακί τινι περιστέλλων, καὶ γυναικι- ζόμενος καὶ πᾶσαν αἰσχρουργίαν διαπραττόμενος, τελετὰς ἐπενόει καὶ ξένα μυστήρια ἐπετέλει. (5) Καὶ δὴ λαβών ποτε τὴν οἰκείαν θυγατέρα καὶ εἰ; τοὺς κόλπους τοῦ ἀγάλματος αὐτὴν θέμενος οὕτως ἔφη· « Σὺ ταύτην γεγέννηκας καὶ πατὴρ αὐτῆς ἔν- νομος υπάρχεις. ο (6) Ταῦτα τοίνυν στρατιῶται διαχειρίσαντο αὐτὸν ἐν τῷ βαλανείῳ λουόμενον 8. * (7) Εφ' οὗ Θευδᾶ; ὁ ἐν ταῖς Πράξεσι τῶν ἀπο- στόλων μνημονευόμενος πλάνος, ἀναπείσας πολλούς, ἐπηγγείλατο τεμεῖν τὸν Ἰορδάνην καὶ δίοδον ποιῆσαι τῷ λαῷ. Καὶ διαμαρτήσας ανηρέθη καὶ οἱ μετ' αὐτ τοῦ πάντες. “ (8) Καὶ ὁ πύργος ἔπετε, τοῦ Σιλωάμ ἐπὶ τοὺς τη ἄνδρας. (9) Καὶ Στέφανος ὁ πρωτο- μάρτυς εμαρτυρήθη. (10) Καὶ Παῦλος ἐπίσ στευσε. (11) Καὶ Φίλων καὶ Ιώσηπος, οἱ ἐξ Εδραίων σοφοί, ἐγνωρίζοντο, ὅστις Ιώσηπος, φι λαληθῆς ὑπάρχων, μέμνηται Ιωάννην τὸν πρόδρομον καὶ τὸν Χριστόν. Καὶ περὶ μὲν Ἰωάννου λέγει τάδε • Τισὶ δὲ τῶν Ἰουδαίων ἐδόκει διολωλέναι τὸν Πρώ- του στρατὸν ὑπὸ εν Θεοῦ, καὶ μάλα δικαίως τιννυ- μένους δίκην διά ποινὴν Ἰωάννου τοῦ καλου- μένου ο Βαπτιστοῦ. Τοῦτον γὰρ Ηρώδης κτείνει 4, ἀγαθὸν ἄνδρα, τοῖς Ἰουδαίοις τε κελεύοντα ἀρετὴν ἐπασκεῖν καὶ τὰ πρὸς ἀλλήλους δικαιοσύνην, καὶ πρὸς τὸν Θεὸν εὐσεβείᾳ χρωμένους, βαπτισμῷ συν είναι. ) — Περὶ δὲ τοῦ Χριστοῦ πάλιν ἔφη ". « Για νεται δὲ κατὰ τὸν χρόνον τοῦτον “ Ἰησοῦς, ἀνὴρ σου φής, εἶχε ἄνδρα λέγειν αὐτὸν χρή· ἦν γὰρ παραδόξων ἔργων ποιητὴς καὶ διδάσκαλος “ ἀνθρώπων τῶν ἐν ήδονη σε τἀληθῆ δεχομένων, καὶ πολλοὺς μὲν τῶν Εt θεωροῦντες αὐτὸν ποιοῦντα καὶ μὴ ὑποφέροντες, Επὶ Γαΐου Αγρίππας βασιλεύει τῆς Ἰουδαίας καὶ Σίμων ὁ μάγος παρὰ Φιλίππου βαπτίζεται, πλημμελήματα ἱκετῶν ει πλοκῇ Σχόλιον. Ἐπὶ Γαΐου κατέπαυ σαν οἱ τῶν Ἰουδαίων ἡγεμονεύοντες τετράρχαι. Τούτῳ διαβληθεὶς ὁ Πιλάτος παραστάσιμος ἀνηνέχθη εἰς Ῥώμην καὶ εἰς τοσαύτην περιπέπτωκε περίστασιν, ὥστε αὐτοφονητήν [νεύτην αὐτοῦ γενέσθαι. Οἱ δὲ Ἰουδαῖοι εἰς μείζονας ἀταξίας ετράπησαν, ὥστε πολλοὺς αὐτῶν ὑπὸ Ρωμαίων ἀναιρεθῆναι. Ο δὲ Καῖσαρ Γάϊος Ηρώδην ἄλλον ᾿Αριστόβουλον, ὃν καὶ ᾿Αγρίππαν ἔλεγον, βασιλέα τῆς Ἰουδαίας ἀνέδειξεν, παραδου; αὐτῷ πάσας τὰς τετραρχίας. Οὗτος δεινῶς ἐκακοποίει τοὺς μαθητές τοῦ Χριστοῦ, ἀνεῖκε δὲ Ἰάκωβον, τὸν ἀδελφὸν Ἰωάννου, μαχαίρᾳ· οὐκ ἐπαύσατο δὲ ὁ προειρημένος Ηρώδη; ἕως οὗ τῆς θείας δίκης πεῖραν έλαβε καὶ γενόμενος σκωληκόβρωτος ἐξέψυξε. Α. 30, εν κατά το του ἐπικαλ. Jυς. οι Κτ. γάρ δ. τιννυμένου δικαίαν τιννυμένου σε καὶ τοὺς Ἰουδαίου, φησίν ε. ἐκ τοῦτον τὸν χ. δος. 75. CHRONICON. - LIB. III. habuit. Deinde duos post annos a sensu communi • C deflexus, ad imitationem divinitatis se coli jussit, et statuam suam per civitates in templis adorari, templo novo Caio dedicato. non solum in Judacos tyrannice sæviit, sed cum Romæ illustres quosque occidisset, bona eorum diripuit. Præterea ser- vorum dominatu lege sancito permisit iis ut domi- nos insimularent, si quis in itlis peccatum deprehen- derat; atque hinc dira calamitas orbem invasit uni- versum, servis magnis suppliciis dominos subjicienti- bus; unusquisque enim illorum proprium ulcisci dominum contendebat, ob illa quæ per inquisitionem tormenta ab eo antea passus fuerat. Interea in nefa- riam conversus insaniam, vestes muliebres induebat, comamque cincinnis et cirris circumornans, et mu- lierem cultu habituque elingens, et omne foedum fa- cinus peragens, initiationes et inaudita exsequebatur mysteria. Et vero apprehensa olim propria filia, et in gremium statuæ posita, sic locutus est : « Tu hanc generasti, et legitimus ejus pater es. » Hæc illum porro milites cum cernerent facientem, nec jam tolerarent, lavantem in balneo occiderunt. Sub eodem Theodas impostor, in Actibus apostolo · rum memoratus, cum multos seduxisset, pollicitus est se Jordanem esse divisurum et transitum factu- rum populo; et cum rem efficere nequisset, occisus est, et omnes qui cum illo erant. Turris quoque S lo cecidit super duodevigenti viros. Et Stephanus protomartyr martyrio affectus est. Et Paulus credi- dit. Et Philon et Josephus, inter Hebræos sapientes, celebrabantur; qui Josephus, cum veritatis sit amans, mentionem de Joanne præcursore et de Christo facit. De Joanne talia dicit : « Quibusdam Judorum videbatur a Deo Herodis excercitum periisse, justissimam pœnam dantes pro pœna Joannis vocati Baptistæ. Istuin enim Herodes occi- dit, bonum virum, Judæos jubentem virtutem colere et justitiam inter se, et reverentia erga Deum utentes, baptismo convenire. » Circa Chri- stum autem rursus dixit: Eodem tempore fuit Jesus, vir sapiens, si hominem dicere illum liceat ; mirabilia enim opera faciebat, et homines docebat illos qui quæ sunt vera cum gaudio accipiunt, et multos cum ex Judæis, tum ex gentibus abduxit, D Christus erat iste; quem, a principibus gentis Variæ lectiones et notæ. Ced. 316,4-10). coil. cool. cod. cod.] a. (5238). 1. 45-47. Act. v, 50; Jos. IV, 1. " Luc. XIII, 4, a. 52? Act. VII, 60, a. 40? Jos. A. 18. V, 2. ¿hwhévzi; Ced. 344,18-345,2. Jos. Jos. Led. 345,2. Jos. Ced. Jos. cod. t. 'H Jus. Jus. "zwy hồ. Jos. -

Ὕστερον δὲ μετὰ β' χρόνους ἐκστὰς τῆς ἀνθρωπί- Α νης φρονήσεως, κατὰ μίμησιν τοῦ θείου ἑαυτὸν ἀπε- θέωσεν καὶ ἀνδριάντα ἑαυτοῦ κατὰ πόλιν ἐν τοῖς ναοῖς, ναὸν θεσπίσας νέου (635) Γαΐον Ιερόν, προσέταξεν ονομάζεσθαι. (3) Καὶ οὐ μόνον του- δαίους ἑτυράννησε *, ἀλλὰ καὶ πάντας τοὺς ἐν Ῥώμη ἐπισήμους ἀναιρῶν, ἐλάμβανεν αὐτῶν τὰς οὐσίας· πρὸς τούτου δουλοκρατίαν νομοθετήσας επέτρεψε κατηγορεῖν τῶν δεσποτῶν, εἰ τις συνίδῃ ἐν αὐτοῖς πλημμέλημα. 10. κἀντεῦθεν δεινή συμφορά κατεί ληφε τὴν οἰκουμένην πᾶσαν, τῶν οἰκετῶν " μεγά- λαις τιμωρίαις ὑποβαλλόντων τοὺς δεσπότας · ἔκασ τος γὰρ αὐτῶν ἀμύνασθαι τὸν ἴδιον δεσπότην ἐσπού- δαζεν ὑπὲρ ὧν πρὸς αὐτοῦ βασάνων προέπασχεν. (4) Οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ εἰς μανίαν ἐκτραπεὶς ἄθεσμον, στολάς γυναικείας ἡμφιέννυτο καὶ τὴν κόμην πλο- Β κάμοις ει καὶ πλακί τινι περιστέλλων, καὶ γυναικι- ζόμενος καὶ πᾶσαν αἰσχρουργίαν διαπραττόμενος, τελετὰς ἐπενόει καὶ ξένα μυστήρια ἐπετέλει. (5) Καὶ δὴ λαβών ποτε τὴν οἰκείαν θυγατέρα καὶ εἰ; τοὺς κόλπους τοῦ ἀγάλματος αὐτὴν θέμενος οὕτως ἔφη· « Σὺ ταύτην γεγέννηκας καὶ πατὴρ αὐτῆς ἔν- νομος υπάρχεις. ο (6) Ταῦτα τοίνυν στρατιῶται διαχειρίσαντο αὐτὸν ἐν τῷ βαλανείῳ λουόμενον 8. * (7) Εφ' οὗ Θευδᾶ; ὁ ἐν ταῖς Πράξεσι τῶν ἀπο- στόλων μνημονευόμενος πλάνος, ἀναπείσας πολλούς, ἐπηγγείλατο τεμεῖν τὸν Ἰορδάνην καὶ δίοδον ποιῆσαι τῷ λαῷ. Καὶ διαμαρτήσας ανηρέθη καὶ οἱ μετ' αὐτ τοῦ πάντες. “ (8) Καὶ ὁ πύργος ἔπετε, τοῦ Σιλωάμ ἐπὶ τοὺς τη ἄνδρας. (9) Καὶ Στέφανος ὁ πρωτο- μάρτυς εμαρτυρήθη. (10) Καὶ Παῦλος ἐπίσ στευσε. (11) Καὶ Φίλων καὶ Ιώσηπος, οἱ ἐξ Εδραίων σοφοί, ἐγνωρίζοντο, ὅστις Ιώσηπος, φι λαληθῆς ὑπάρχων, μέμνηται Ιωάννην τὸν πρόδρομον καὶ τὸν Χριστόν. Καὶ περὶ μὲν Ἰωάννου λέγει τάδε • Τισὶ δὲ τῶν Ἰουδαίων ἐδόκει διολωλέναι τὸν Πρώ- του στρατὸν ὑπὸ εν Θεοῦ, καὶ μάλα δικαίως τιννυ- μένους δίκην διά ποινὴν Ἰωάννου τοῦ καλου- μένου ο Βαπτιστοῦ. Τοῦτον γὰρ Ηρώδης κτείνει 4, ἀγαθὸν ἄνδρα, τοῖς Ἰουδαίοις τε κελεύοντα ἀρετὴν ἐπασκεῖν καὶ τὰ πρὸς ἀλλήλους δικαιοσύνην, καὶ πρὸς τὸν Θεὸν εὐσεβείᾳ χρωμένους, βαπτισμῷ συν είναι. ) — Περὶ δὲ τοῦ Χριστοῦ πάλιν ἔφη ". « Για νεται δὲ κατὰ τὸν χρόνον τοῦτον “ Ἰησοῦς, ἀνὴρ σου φής, εἶχε ἄνδρα λέγειν αὐτὸν χρή· ἦν γὰρ παραδόξων ἔργων ποιητὴς καὶ διδάσκαλος “ ἀνθρώπων τῶν ἐν ήδονη σε τἀληθῆ δεχομένων, καὶ πολλοὺς μὲν τῶν Εt θεωροῦντες αὐτὸν ποιοῦντα καὶ μὴ ὑποφέροντες, Επὶ Γαΐου Αγρίππας βασιλεύει τῆς Ἰουδαίας καὶ Σίμων ὁ μάγος παρὰ Φιλίππου βαπτίζεται, πλημμελήματα ἱκετῶν ει πλοκῇ Σχόλιον. Ἐπὶ Γαΐου κατέπαυ σαν οἱ τῶν Ἰουδαίων ἡγεμονεύοντες τετράρχαι. Τούτῳ διαβληθεὶς ὁ Πιλάτος παραστάσιμος ἀνηνέχθη εἰς Ῥώμην καὶ εἰς τοσαύτην περιπέπτωκε περίστασιν, ὥστε αὐτοφονητήν [νεύτην αὐτοῦ γενέσθαι. Οἱ δὲ Ἰουδαῖοι εἰς μείζονας ἀταξίας ετράπησαν, ὥστε πολλοὺς αὐτῶν ὑπὸ Ρωμαίων ἀναιρεθῆναι. Ο δὲ Καῖσαρ Γάϊος Ηρώδην ἄλλον ᾿Αριστόβουλον, ὃν καὶ ᾿Αγρίππαν ἔλεγον, βασιλέα τῆς Ἰουδαίας ἀνέδειξεν, παραδου; αὐτῷ πάσας τὰς τετραρχίας. Οὗτος δεινῶς ἐκακοποίει τοὺς μαθητές τοῦ Χριστοῦ, ἀνεῖκε δὲ Ἰάκωβον, τὸν ἀδελφὸν Ἰωάννου, μαχαίρᾳ· οὐκ ἐπαύσατο δὲ ὁ προειρημένος Ηρώδη; ἕως οὗ τῆς θείας δίκης πεῖραν έλαβε καὶ γενόμενος σκωληκόβρωτος ἐξέψυξε. Α. 30, εν κατά το του ἐπικαλ. Jυς. οι Κτ. γάρ δ. τιννυμένου δικαίαν τιννυμένου σε καὶ τοὺς Ἰουδαίου, φησίν ε. ἐκ τοῦτον τὸν χ. δος. 75. CHRONICON. - LIB. III. habuit. Deinde duos post annos a sensu communi • C deflexus, ad imitationem divinitatis se coli jussit, et statuam suam per civitates in templis adorari, templo novo Caio dedicato. non solum in Judacos tyrannice sæviit, sed cum Romæ illustres quosque occidisset, bona eorum diripuit. Præterea ser- vorum dominatu lege sancito permisit iis ut domi- nos insimularent, si quis in itlis peccatum deprehen- derat; atque hinc dira calamitas orbem invasit uni- versum, servis magnis suppliciis dominos subjicienti- bus; unusquisque enim illorum proprium ulcisci dominum contendebat, ob illa quæ per inquisitionem tormenta ab eo antea passus fuerat. Interea in nefa- riam conversus insaniam, vestes muliebres induebat, comamque cincinnis et cirris circumornans, et mu- lierem cultu habituque elingens, et omne foedum fa- cinus peragens, initiationes et inaudita exsequebatur mysteria. Et vero apprehensa olim propria filia, et in gremium statuæ posita, sic locutus est : « Tu hanc generasti, et legitimus ejus pater es. » Hæc illum porro milites cum cernerent facientem, nec jam tolerarent, lavantem in balneo occiderunt. Sub eodem Theodas impostor, in Actibus apostolo · rum memoratus, cum multos seduxisset, pollicitus est se Jordanem esse divisurum et transitum factu- rum populo; et cum rem efficere nequisset, occisus est, et omnes qui cum illo erant. Turris quoque S lo cecidit super duodevigenti viros. Et Stephanus protomartyr martyrio affectus est. Et Paulus credi- dit. Et Philon et Josephus, inter Hebræos sapientes, celebrabantur; qui Josephus, cum veritatis sit amans, mentionem de Joanne præcursore et de Christo facit. De Joanne talia dicit : « Quibusdam Judorum videbatur a Deo Herodis excercitum periisse, justissimam pœnam dantes pro pœna Joannis vocati Baptistæ. Istuin enim Herodes occi- dit, bonum virum, Judæos jubentem virtutem colere et justitiam inter se, et reverentia erga Deum utentes, baptismo convenire. » Circa Chri- stum autem rursus dixit: Eodem tempore fuit Jesus, vir sapiens, si hominem dicere illum liceat ; mirabilia enim opera faciebat, et homines docebat illos qui quæ sunt vera cum gaudio accipiunt, et multos cum ex Judæis, tum ex gentibus abduxit, D Christus erat iste; quem, a principibus gentis Variæ lectiones et notæ. Ced. 316,4-10). coil. cool. cod. cod.] a. (5238). 1. 45-47. Act. v, 50; Jos. IV, 1. " Luc. XIII, 4, a. 52? Act. VII, 60, a. 40? Jos. A. 18. V, 2. ¿hwhévzi; Ced. 344,18-345,2. Jos. Jos. Led. 345,2. Jos. Ced. Jos. cod. t. 'H Jus. Jus. "zwy hồ. Jos. -

Ὕστερον δὲ μετὰ β' χρόνους ἐκστὰς τῆς ἀνθρωπί- Α νης φρονήσεως, κατὰ μίμησιν τοῦ θείου ἑαυτὸν ἀπε- θέωσεν καὶ ἀνδριάντα ἑαυτοῦ κατὰ πόλιν ἐν τοῖς ναοῖς, ναὸν θεσπίσας νέου (635) Γαΐον Ιερόν, προσέταξεν ονομάζεσθαι. (3) Καὶ οὐ μόνον του- δαίους ἑτυράννησε *, ἀλλὰ καὶ πάντας τοὺς ἐν Ῥώμη ἐπισήμους ἀναιρῶν, ἐλάμβανεν αὐτῶν τὰς οὐσίας· πρὸς τούτου δουλοκρατίαν νομοθετήσας επέτρεψε κατηγορεῖν τῶν δεσποτῶν, εἰ τις συνίδῃ ἐν αὐτοῖς πλημμέλημα. 10. κἀντεῦθεν δεινή συμφορά κατεί ληφε τὴν οἰκουμένην πᾶσαν, τῶν οἰκετῶν " μεγά- λαις τιμωρίαις ὑποβαλλόντων τοὺς δεσπότας · ἔκασ τος γὰρ αὐτῶν ἀμύνασθαι τὸν ἴδιον δεσπότην ἐσπού- δαζεν ὑπὲρ ὧν πρὸς αὐτοῦ βασάνων προέπασχεν. (4) Οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ εἰς μανίαν ἐκτραπεὶς ἄθεσμον, στολάς γυναικείας ἡμφιέννυτο καὶ τὴν κόμην πλο- Β κάμοις ει καὶ πλακί τινι περιστέλλων, καὶ γυναικι- ζόμενος καὶ πᾶσαν αἰσχρουργίαν διαπραττόμενος, τελετὰς ἐπενόει καὶ ξένα μυστήρια ἐπετέλει. (5) Καὶ δὴ λαβών ποτε τὴν οἰκείαν θυγατέρα καὶ εἰ; τοὺς κόλπους τοῦ ἀγάλματος αὐτὴν θέμενος οὕτως ἔφη· « Σὺ ταύτην γεγέννηκας καὶ πατὴρ αὐτῆς ἔν- νομος υπάρχεις. ο (6) Ταῦτα τοίνυν στρατιῶται διαχειρίσαντο αὐτὸν ἐν τῷ βαλανείῳ λουόμενον 8. * (7) Εφ' οὗ Θευδᾶ; ὁ ἐν ταῖς Πράξεσι τῶν ἀπο- στόλων μνημονευόμενος πλάνος, ἀναπείσας πολλούς, ἐπηγγείλατο τεμεῖν τὸν Ἰορδάνην καὶ δίοδον ποιῆσαι τῷ λαῷ. Καὶ διαμαρτήσας ανηρέθη καὶ οἱ μετ' αὐτ τοῦ πάντες. “ (8) Καὶ ὁ πύργος ἔπετε, τοῦ Σιλωάμ ἐπὶ τοὺς τη ἄνδρας. (9) Καὶ Στέφανος ὁ πρωτο- μάρτυς εμαρτυρήθη. (10) Καὶ Παῦλος ἐπίσ στευσε. (11) Καὶ Φίλων καὶ Ιώσηπος, οἱ ἐξ Εδραίων σοφοί, ἐγνωρίζοντο, ὅστις Ιώσηπος, φι λαληθῆς ὑπάρχων, μέμνηται Ιωάννην τὸν πρόδρομον καὶ τὸν Χριστόν. Καὶ περὶ μὲν Ἰωάννου λέγει τάδε • Τισὶ δὲ τῶν Ἰουδαίων ἐδόκει διολωλέναι τὸν Πρώ- του στρατὸν ὑπὸ εν Θεοῦ, καὶ μάλα δικαίως τιννυ- μένους δίκην διά ποινὴν Ἰωάννου τοῦ καλου- μένου ο Βαπτιστοῦ. Τοῦτον γὰρ Ηρώδης κτείνει 4, ἀγαθὸν ἄνδρα, τοῖς Ἰουδαίοις τε κελεύοντα ἀρετὴν ἐπασκεῖν καὶ τὰ πρὸς ἀλλήλους δικαιοσύνην, καὶ πρὸς τὸν Θεὸν εὐσεβείᾳ χρωμένους, βαπτισμῷ συν είναι. ) — Περὶ δὲ τοῦ Χριστοῦ πάλιν ἔφη ". « Για νεται δὲ κατὰ τὸν χρόνον τοῦτον “ Ἰησοῦς, ἀνὴρ σου φής, εἶχε ἄνδρα λέγειν αὐτὸν χρή· ἦν γὰρ παραδόξων ἔργων ποιητὴς καὶ διδάσκαλος “ ἀνθρώπων τῶν ἐν ήδονη σε τἀληθῆ δεχομένων, καὶ πολλοὺς μὲν τῶν Εt θεωροῦντες αὐτὸν ποιοῦντα καὶ μὴ ὑποφέροντες, Επὶ Γαΐου Αγρίππας βασιλεύει τῆς Ἰουδαίας καὶ Σίμων ὁ μάγος παρὰ Φιλίππου βαπτίζεται, πλημμελήματα ἱκετῶν ει πλοκῇ Σχόλιον. Ἐπὶ Γαΐου κατέπαυ σαν οἱ τῶν Ἰουδαίων ἡγεμονεύοντες τετράρχαι. Τούτῳ διαβληθεὶς ὁ Πιλάτος παραστάσιμος ἀνηνέχθη εἰς Ῥώμην καὶ εἰς τοσαύτην περιπέπτωκε περίστασιν, ὥστε αὐτοφονητήν [νεύτην αὐτοῦ γενέσθαι. Οἱ δὲ Ἰουδαῖοι εἰς μείζονας ἀταξίας ετράπησαν, ὥστε πολλοὺς αὐτῶν ὑπὸ Ρωμαίων ἀναιρεθῆναι. Ο δὲ Καῖσαρ Γάϊος Ηρώδην ἄλλον ᾿Αριστόβουλον, ὃν καὶ ᾿Αγρίππαν ἔλεγον, βασιλέα τῆς Ἰουδαίας ἀνέδειξεν, παραδου; αὐτῷ πάσας τὰς τετραρχίας. Οὗτος δεινῶς ἐκακοποίει τοὺς μαθητές τοῦ Χριστοῦ, ἀνεῖκε δὲ Ἰάκωβον, τὸν ἀδελφὸν Ἰωάννου, μαχαίρᾳ· οὐκ ἐπαύσατο δὲ ὁ προειρημένος Ηρώδη; ἕως οὗ τῆς θείας δίκης πεῖραν έλαβε καὶ γενόμενος σκωληκόβρωτος ἐξέψυξε. Α. 30, εν κατά το του ἐπικαλ. Jυς. οι Κτ. γάρ δ. τιννυμένου δικαίαν τιννυμένου σε καὶ τοὺς Ἰουδαίου, φησίν ε. ἐκ τοῦτον τὸν χ. δος. 75. CHRONICON. - LIB. III. habuit. Deinde duos post annos a sensu communi • C deflexus, ad imitationem divinitatis se coli jussit, et statuam suam per civitates in templis adorari, templo novo Caio dedicato. non solum in Judacos tyrannice sæviit, sed cum Romæ illustres quosque occidisset, bona eorum diripuit. Præterea ser- vorum dominatu lege sancito permisit iis ut domi- nos insimularent, si quis in itlis peccatum deprehen- derat; atque hinc dira calamitas orbem invasit uni- versum, servis magnis suppliciis dominos subjicienti- bus; unusquisque enim illorum proprium ulcisci dominum contendebat, ob illa quæ per inquisitionem tormenta ab eo antea passus fuerat. Interea in nefa- riam conversus insaniam, vestes muliebres induebat, comamque cincinnis et cirris circumornans, et mu- lierem cultu habituque elingens, et omne foedum fa- cinus peragens, initiationes et inaudita exsequebatur mysteria. Et vero apprehensa olim propria filia, et in gremium statuæ posita, sic locutus est : « Tu hanc generasti, et legitimus ejus pater es. » Hæc illum porro milites cum cernerent facientem, nec jam tolerarent, lavantem in balneo occiderunt. Sub eodem Theodas impostor, in Actibus apostolo · rum memoratus, cum multos seduxisset, pollicitus est se Jordanem esse divisurum et transitum factu- rum populo; et cum rem efficere nequisset, occisus est, et omnes qui cum illo erant. Turris quoque S lo cecidit super duodevigenti viros. Et Stephanus protomartyr martyrio affectus est. Et Paulus credi- dit. Et Philon et Josephus, inter Hebræos sapientes, celebrabantur; qui Josephus, cum veritatis sit amans, mentionem de Joanne præcursore et de Christo facit. De Joanne talia dicit : « Quibusdam Judorum videbatur a Deo Herodis excercitum periisse, justissimam pœnam dantes pro pœna Joannis vocati Baptistæ. Istuin enim Herodes occi- dit, bonum virum, Judæos jubentem virtutem colere et justitiam inter se, et reverentia erga Deum utentes, baptismo convenire. » Circa Chri- stum autem rursus dixit: Eodem tempore fuit Jesus, vir sapiens, si hominem dicere illum liceat ; mirabilia enim opera faciebat, et homines docebat illos qui quæ sunt vera cum gaudio accipiunt, et multos cum ex Judæis, tum ex gentibus abduxit, D Christus erat iste; quem, a principibus gentis Variæ lectiones et notæ. Ced. 316,4-10). coil. cool. cod. cod.] a. (5238). 1. 45-47. Act. v, 50; Jos. IV, 1. " Luc. XIII, 4, a. 52? Act. VII, 60, a. 40? Jos. A. 18. V, 2. ¿hwhévzi; Ced. 344,18-345,2. Jos. Jos. Led. 345,2. Jos. Ced. Jos. cod. t. 'H Jus. Jus. "zwy hồ. Jos. -

ἀπηγάγετο 40. Ὁ Χριστὸς οὗτος ἦν· καὶ αὐτὸν 50, ἐνδείξει τῶν πρώτων ἀνδρῶν παρ' ἡμῖν, σταυρῷ ἐπιτετιμηκότος Πιλάτου, οὐκ ἐπαύσαντο οἱ τοῦ κτείνειν ἀγαπήσαντες. Εφάνη γὰρ αὐτοῖς τρί την ἔχων ἡμέραν δε πάλιν ζῶν, τῶν θείων προφη πρό Α Ἰουδαίων 47, πολλοὺς δὲ καὶ ἀπὸ τοῦ Ελληνισμοῦ τῶν ταῦτά τε καὶ ἄλλα μυρία περὶ αὐτοῦ θαυμάσια προειρηκότων ". Εἰσέτι καὶ νῦν τῶν Χριστιανῶν ἀπὸ τοῦδε ὠνομασμένων οὐκ ἐπέλιπε τὸ φῦλον. - Β θόντος, ποίαν ἀπολογίαν ἢ συγγνώμην ἔχουσιν ἀνοηταίνοντες οἱ ἐμβρόντητοι Ἰουδαῖοι ; Τοιγαροῦν ὁ Χρυσόστομος φησι δι· . Πολλῷ μείζονα τοῦ Χρισ στοῦ τὸν Ἰωάννην ἐνόμιζον εἶναι, διὰ τὸ τὸν μὲν ἐν ἐρημίᾳ τραφῆναι τὸν ἅπαντα χρόνον, καὶ υἱὸν ἀρ χιερέως, καὶ τοιαύτην στολήν περικείσθαι, καὶ πάνω τας ἐπὶ τὸ βάπτισμα καλεῖν, καὶ ἀπὸ στείρας τεχθῆναι, τὸν δὲ Χριστὸν καὶ διὰ τὸ ἐξ εὐτελοῦς (644) κόρης είναι · ὁ γὰρ ἐκ Παρθένου τόκος οὐδέπω κατάδηλος ἦν πᾶσιν — καὶ διὰ τὸ ἐν οἰκίᾳ τραφής ναι, καὶ μετὰ πάντων ἀναστρέφεσθαι, καὶ τὴν κοι- νὴν ταύτην ἐσθῆτα περιβάλλεσθαι, ἔλαττον αὐτοῦ ὑπώπτευον εἶναι, οὐδὲν οὐδέπω τῶν ἀποῤῥήτων εξ- δότες ἐκείνων. Συνέβη δὲ καὶ βαπτισθῆναι αὐτὸν παρὰ Ἰωάννου, ὅπερ μᾶλλον ἐβεβαίου τὴν ὑπόνοιαν ταύτην. Εννόησον οὖν ἡλίκων ἦν ἰδεῖν· ἄνθρωπον μετὰ ἔτη λ' φοβερὸν ἀπὸ τῆς ἐρήμου καταβαίνοντα, βαθεῖαν μὲν τὴν ὑπήνην ἔχοντα, μειζοτέραν δὲ τὴν κόμιν καὶ τρίχας καμήλου ήμφιεσμένον καὶ τῶν ἀνθρωπίνων μηδέποτε δεηθέντα 88. (15) « Καὶ γὰρ ἦν θαυμαστὸν ἄγαν καὶ παράδοξον, ἐν ἀνθρωπίνῳ σώματι καρτερίαν τοσαύτην δε ἰδεῖν, ὅ δὴ καὶ τοὺς Ἰουδαίους ἐφείλκετο μᾶλλον δ', τὸν μέγαν Ηλίαν ἐν αὐτῷ βλέποντας καὶ πρὸς τὴν ἐκείνου μνήμην παραπεμπομένους ἐκ τῶν ὁρωμένων τότε, μᾶλλον δὲ καὶ πρὸς ἔκπληξιν μείζονα 1. Ἐκεῖνος μὲν γὰρ ἐν πόλεσι καὶ ἐν οἰκείαις ετρέφετο πολλάκις τὴν κοι- νὴν τροφὴν ταύτην. Οὗτος δέ οι τὴν ἔρημον ᾤκησεν ἐκ σπαργάνων αὐτῶν, δι᾿ ὅλου τῶν ἀνθρωπίνων βρωμάτων τε καὶ πομάτων ἀπηλλαγμένος, ὅθεν φησὶν ὁ Κύριος και ο Ηλθεν Ιωάννης ἐν ὁδῷ δικαιοσύνης, μήτε ἐσθίων, μήτε πίνων. ΡΙΖ'. Περὶ τῆς βασιλείας Κλαυδίου. Μετὰ δὲ Γάϊον ἐβασίλευσε Κλαύδιος ἔτη ιδ'· καὶ φονεύσας τοὺς φονεῖς Γαΐου, ἀνῃρέθη ὑπὸ τῆς ἰδίας γυναικός φαρμάκι. ρησε, καὶ Σίμων ὁ μάγος ἀντιτασσόμενος Πέτρω δεινότητι λόγου καὶ μαγείας ἀπάτῃ χρώμενος ἀντο εφέρετο γενναῖος τοῖς ὑπὸ τοῦ ἀποστόλου λεγομένοις λόγοις ". 'Αντετάσσετο δὲ τῷ ἀσεβεῖ Σίμωνι καὶ έπηγ. ἑλληνικοῦ 1ος. - - μὲν Ιουδαίου; καὶ τοῦ καὶ πολλοὺς γὰρ καὶ ἀπὶ Ελλήνων ἠγάγετο Χριστός, ὃν Πιλάτον σταυρώσαντος αὐτός οι οίγε πρῶτον αὐτὸν ἀγ. πρ. ά. ἀγ. ήμ. ἔχ. οι καὶ εἰρηκότων θ. π. ά, εἰρ. ἐ. τε νῦν νπ €-91 ΥΠ Ε. τ. μ. ἐφ. δε τοῦ μακαρίου μν. ἐκ. τι πλείονα εκπ. και σε δι' ὅλου ιγ' μήνας θ'. * (5240). Ἐπὶ τούτου, κ. τ. λ. οι λεγ. θείοις λ. δὲ καὶ τῷ GEORGI HAMARTOLI nostra insimulatum, cruci adixit Pilatus, nec tamen amare destiterunt qui, antequam occideretur, illum amaverant. Apparuit enim illis tertia die rur- sus vivens, et hoc divini prophetæ et multa alia mi- raculosa de illo prædixerunt. Nunc etiam Christiano- rum, ab illo nomen habentium, non defecit genus. Cum ex Judæis scriptor talia dixerit, quam de- fensionem aut veniam habent desipientes et vesani Judzi? Ideo Chrysostomus dicit : . Multo majo - rem Christo Joannem existimabant eo quod in solitudine semper vixisset, et filius summi sacer- dotis esset, et ejusmodi veste indueretur, et omnes ad baptisma vocaret, et a sterili ortum habuisset ; Christum autem et quod ex humili puella natus erat (nam ex Virgine ortus nequaquam omnibus erat manifestus) et quod domi educatus erat, el cum omnibus conversabatur, et communi illa veste induebatur, inferiorem esse ei conjectabant, nihil omnino de mysteriis istis scientes. Accidit autem ut a Joanne baptizaretur, quod magis opinionen istam confirmabat. Considera ergo qualem hic se aspectui pra:buerit : vir post triginta annos horri Gicus de deserto descendens, densam habens bar- bam atque etiam prolixiorem comam, camneli pilis circumdatus, et cui rerum humanarum nequaquam opus esset. › • Etenim admirabile nimis et in- credibile erat tantam in humano corpore esse patientiam; atque sane illud magis Judæos allicie- bat, magnum Lliam in ipso cernentes et ad illius C memoriam ex his quæ tunc videbant revocatos, ino etiam ad majorem stuporem. Iste quidem enim in civitatibus et domibus communem bune sæpe co- medebat cibum. Hic vero ab ipsis incunabulis de- sertum habitavit, omni prorsus cibo et potu hu- mano privatus, unde Dominus ait : «Venit Joannes in via justitiæ, neque manducans, neque bi- bens. - CXVII. De Claudio imperatore. Post Caium, imperavit Claudius annos qua- Luordecim, et cum interfectores Gaii occidisset, periit ipse per venenum a propria conjuge. Quo tempore Jacobus Zebedæi fidem confessus est. Simon quoque Magus resistens Petro, solertia sermonis et magicae artis fallacia utens, repugnabat validus verbis apostoli simplicibus. Sed resistebat impio S.moni etiam Clemens Romanus, Petri D - - Variæ lectiones et notæ. · Jos. Jos. Jos. Ced. cud. Ced. Ced. Ced. Jos. 6. x. Chr. $1 Chr. Chr. Cur. co add. Chr. add. Chr. es Matth. xi, 18. Cod. 346,14? Led. 547,21,369,12-304,5. A. - cod. cod. (12) Ταῦτα τοῦ ἐξ Ἑβραίων συγγραφέως διεξελ- (2) Εφ᾽ ᾧ χρόνῳ Ἰάκωβος ὁ Ζεβεδαίου ἐμαρτύ 105. οι πρῶτον κτείνειν οἱ πρῶτον ἀγ. cal. οἱ τὸ πρῶτον αὐτὸν ἁγ. μεν, κηρύσσοντες περὶ αὐτοῦ σὲ τὸ

ἀπηγάγετο 40. Ὁ Χριστὸς οὗτος ἦν· καὶ αὐτὸν 50, ἐνδείξει τῶν πρώτων ἀνδρῶν παρ' ἡμῖν, σταυρῷ ἐπιτετιμηκότος Πιλάτου, οὐκ ἐπαύσαντο οἱ τοῦ κτείνειν ἀγαπήσαντες. Εφάνη γὰρ αὐτοῖς τρί την ἔχων ἡμέραν δε πάλιν ζῶν, τῶν θείων προφη πρό Α Ἰουδαίων 47, πολλοὺς δὲ καὶ ἀπὸ τοῦ Ελληνισμοῦ τῶν ταῦτά τε καὶ ἄλλα μυρία περὶ αὐτοῦ θαυμάσια προειρηκότων ". Εἰσέτι καὶ νῦν τῶν Χριστιανῶν ἀπὸ τοῦδε ὠνομασμένων οὐκ ἐπέλιπε τὸ φῦλον. - Β θόντος, ποίαν ἀπολογίαν ἢ συγγνώμην ἔχουσιν ἀνοηταίνοντες οἱ ἐμβρόντητοι Ἰουδαῖοι ; Τοιγαροῦν ὁ Χρυσόστομος φησι δι· . Πολλῷ μείζονα τοῦ Χρισ στοῦ τὸν Ἰωάννην ἐνόμιζον εἶναι, διὰ τὸ τὸν μὲν ἐν ἐρημίᾳ τραφῆναι τὸν ἅπαντα χρόνον, καὶ υἱὸν ἀρ χιερέως, καὶ τοιαύτην στολήν περικείσθαι, καὶ πάνω τας ἐπὶ τὸ βάπτισμα καλεῖν, καὶ ἀπὸ στείρας τεχθῆναι, τὸν δὲ Χριστὸν καὶ διὰ τὸ ἐξ εὐτελοῦς (644) κόρης είναι · ὁ γὰρ ἐκ Παρθένου τόκος οὐδέπω κατάδηλος ἦν πᾶσιν — καὶ διὰ τὸ ἐν οἰκίᾳ τραφής ναι, καὶ μετὰ πάντων ἀναστρέφεσθαι, καὶ τὴν κοι- νὴν ταύτην ἐσθῆτα περιβάλλεσθαι, ἔλαττον αὐτοῦ ὑπώπτευον εἶναι, οὐδὲν οὐδέπω τῶν ἀποῤῥήτων εξ- δότες ἐκείνων. Συνέβη δὲ καὶ βαπτισθῆναι αὐτὸν παρὰ Ἰωάννου, ὅπερ μᾶλλον ἐβεβαίου τὴν ὑπόνοιαν ταύτην. Εννόησον οὖν ἡλίκων ἦν ἰδεῖν· ἄνθρωπον μετὰ ἔτη λ' φοβερὸν ἀπὸ τῆς ἐρήμου καταβαίνοντα, βαθεῖαν μὲν τὴν ὑπήνην ἔχοντα, μειζοτέραν δὲ τὴν κόμιν καὶ τρίχας καμήλου ήμφιεσμένον καὶ τῶν ἀνθρωπίνων μηδέποτε δεηθέντα 88. (15) « Καὶ γὰρ ἦν θαυμαστὸν ἄγαν καὶ παράδοξον, ἐν ἀνθρωπίνῳ σώματι καρτερίαν τοσαύτην δε ἰδεῖν, ὅ δὴ καὶ τοὺς Ἰουδαίους ἐφείλκετο μᾶλλον δ', τὸν μέγαν Ηλίαν ἐν αὐτῷ βλέποντας καὶ πρὸς τὴν ἐκείνου μνήμην παραπεμπομένους ἐκ τῶν ὁρωμένων τότε, μᾶλλον δὲ καὶ πρὸς ἔκπληξιν μείζονα 1. Ἐκεῖνος μὲν γὰρ ἐν πόλεσι καὶ ἐν οἰκείαις ετρέφετο πολλάκις τὴν κοι- νὴν τροφὴν ταύτην. Οὗτος δέ οι τὴν ἔρημον ᾤκησεν ἐκ σπαργάνων αὐτῶν, δι᾿ ὅλου τῶν ἀνθρωπίνων βρωμάτων τε καὶ πομάτων ἀπηλλαγμένος, ὅθεν φησὶν ὁ Κύριος και ο Ηλθεν Ιωάννης ἐν ὁδῷ δικαιοσύνης, μήτε ἐσθίων, μήτε πίνων. ΡΙΖ'. Περὶ τῆς βασιλείας Κλαυδίου. Μετὰ δὲ Γάϊον ἐβασίλευσε Κλαύδιος ἔτη ιδ'· καὶ φονεύσας τοὺς φονεῖς Γαΐου, ἀνῃρέθη ὑπὸ τῆς ἰδίας γυναικός φαρμάκι. ρησε, καὶ Σίμων ὁ μάγος ἀντιτασσόμενος Πέτρω δεινότητι λόγου καὶ μαγείας ἀπάτῃ χρώμενος ἀντο εφέρετο γενναῖος τοῖς ὑπὸ τοῦ ἀποστόλου λεγομένοις λόγοις ". 'Αντετάσσετο δὲ τῷ ἀσεβεῖ Σίμωνι καὶ έπηγ. ἑλληνικοῦ 1ος. - - μὲν Ιουδαίου; καὶ τοῦ καὶ πολλοὺς γὰρ καὶ ἀπὶ Ελλήνων ἠγάγετο Χριστός, ὃν Πιλάτον σταυρώσαντος αὐτός οι οίγε πρῶτον αὐτὸν ἀγ. πρ. ά. ἀγ. ήμ. ἔχ. οι καὶ εἰρηκότων θ. π. ά, εἰρ. ἐ. τε νῦν νπ €-91 ΥΠ Ε. τ. μ. ἐφ. δε τοῦ μακαρίου μν. ἐκ. τι πλείονα εκπ. και σε δι' ὅλου ιγ' μήνας θ'. * (5240). Ἐπὶ τούτου, κ. τ. λ. οι λεγ. θείοις λ. δὲ καὶ τῷ GEORGI HAMARTOLI nostra insimulatum, cruci adixit Pilatus, nec tamen amare destiterunt qui, antequam occideretur, illum amaverant. Apparuit enim illis tertia die rur- sus vivens, et hoc divini prophetæ et multa alia mi- raculosa de illo prædixerunt. Nunc etiam Christiano- rum, ab illo nomen habentium, non defecit genus. Cum ex Judæis scriptor talia dixerit, quam de- fensionem aut veniam habent desipientes et vesani Judzi? Ideo Chrysostomus dicit : . Multo majo - rem Christo Joannem existimabant eo quod in solitudine semper vixisset, et filius summi sacer- dotis esset, et ejusmodi veste indueretur, et omnes ad baptisma vocaret, et a sterili ortum habuisset ; Christum autem et quod ex humili puella natus erat (nam ex Virgine ortus nequaquam omnibus erat manifestus) et quod domi educatus erat, el cum omnibus conversabatur, et communi illa veste induebatur, inferiorem esse ei conjectabant, nihil omnino de mysteriis istis scientes. Accidit autem ut a Joanne baptizaretur, quod magis opinionen istam confirmabat. Considera ergo qualem hic se aspectui pra:buerit : vir post triginta annos horri Gicus de deserto descendens, densam habens bar- bam atque etiam prolixiorem comam, camneli pilis circumdatus, et cui rerum humanarum nequaquam opus esset. › • Etenim admirabile nimis et in- credibile erat tantam in humano corpore esse patientiam; atque sane illud magis Judæos allicie- bat, magnum Lliam in ipso cernentes et ad illius C memoriam ex his quæ tunc videbant revocatos, ino etiam ad majorem stuporem. Iste quidem enim in civitatibus et domibus communem bune sæpe co- medebat cibum. Hic vero ab ipsis incunabulis de- sertum habitavit, omni prorsus cibo et potu hu- mano privatus, unde Dominus ait : «Venit Joannes in via justitiæ, neque manducans, neque bi- bens. - CXVII. De Claudio imperatore. Post Caium, imperavit Claudius annos qua- Luordecim, et cum interfectores Gaii occidisset, periit ipse per venenum a propria conjuge. Quo tempore Jacobus Zebedæi fidem confessus est. Simon quoque Magus resistens Petro, solertia sermonis et magicae artis fallacia utens, repugnabat validus verbis apostoli simplicibus. Sed resistebat impio S.moni etiam Clemens Romanus, Petri D - - Variæ lectiones et notæ. · Jos. Jos. Jos. Ced. cud. Ced. Ced. Ced. Jos. 6. x. Chr. $1 Chr. Chr. Cur. co add. Chr. add. Chr. es Matth. xi, 18. Cod. 346,14? Led. 547,21,369,12-304,5. A. - cod. cod. (12) Ταῦτα τοῦ ἐξ Ἑβραίων συγγραφέως διεξελ- (2) Εφ᾽ ᾧ χρόνῳ Ἰάκωβος ὁ Ζεβεδαίου ἐμαρτύ 105. οι πρῶτον κτείνειν οἱ πρῶτον ἀγ. cal. οἱ τὸ πρῶτον αὐτὸν ἁγ. μεν, κηρύσσοντες περὶ αὐτοῦ σὲ τὸ

Κλήμης ὁ Ρωμαῖος, Πέτρου μαθητής, λόγῳ πεπαι- Α δευμένῳ ἄκρῳ σε Ελληνικῷ τε καὶ Ῥωμαϊκῷ. " (3) Περιἦν δὲ ἐπὶ Κλαυδίου καὶ ὁ ἐν ταῖς Πράξεσιν ἐμφερόμενος Αἰγύπτιος λῃστὴς, ὁ ἐξαγαγὼν τοὺς σικαρίους εἰς τὴν ἔρημον, οὓς καὶ μετῆλθε Φήλιξ· σ:καρίους δὲ αὐτοὺς ἐκάλουν διὰ τῶν μαθ χαιρῶν ὧν ἔφερον· μακρὰς γὰρ μαχαίρας επιφερό- μενο:, σικάρια ταῦτα προσαγορεύσαντες, λαθραίως τοὺς παρατυγχάνοντας ἔπληττον. • οι (4) Καθ' όν χρόνον μεταξύ Θήρας καὶ Θηρασίας νῆσος ἀνεφυσήθη ἀπὸ σταδίων λ' εκ. (8) Καὶ λιμὸς ἐνέσκηψε μέγας τε καὶ παγκόσμιο, κατὰ τὴν προς φητείαν ᾿Αγάθου του ΡΙΠ'. Περὶ ἀσκητῶν βίου. τν Καὶ Μάρκος ὁ εὐαγγελιστὴς ἐν Αἰγύπτῳ πρῶ- Β τος Εκκλησίαν πηξάμενος ", πολλὰ μοναστήρια συν- εστήσατο, ἅπερ σεμνεία τότε προσηγορεύθησαν. (Τὰ γὰρ μέχρι δεῦρο ἐν ἐκείνῃ τῇ χώρα μέγιστα μοναστήρια τυγχάνοντα, οὗτος καὶ πρῶτος ἐξ ἀρχῆς συνεστήσατο), καθὼς καὶ Εὐσέβιος ὁ Παμφίλου δηλῶν οὕτω φάσκει "8 (2) • Μάρκον πρῶτον 7ο ἴσμεν ἐν Αἰγύπτῳ τὸ Εὐαγγέλιον συγγεγραφέναι καὶ Ἐκκλη σίαν πρῶτον ἐπ' αὐτῆς ᾿Αλεξανδρείας συνίστασθαι. Τοσαύτη δὲ (καὶ) τῶν ' αὐτόθι πεπιστευκότων πλη- θὺς ἀνδρῶν τε καὶ γυναικῶν ἐκ πρώτης επιβολή: συν- έστη δι᾿ ἀσκήσεως φιλοσοφωτάτης τε καὶ σφοδροτά της, ὡς καὶ συγγραφής (αὐτὸν τὸ ἀξιῶται, τὰς δια τριβάς τε καὶ συνελεύσεις καὶ πᾶσαν το ἄλλην τοῦ ἀρίστου βίου διαγωγήν, Φίλωνα 80, σοφώτατον καὶ αὐτόπτην Πέτρου τοῦ ἀποστόλου, καὶ αὐτήκιον, καὶ συνόμιλον ἐν Ρώμῃ γενόμενον. Τῶν γὰρ (64) παρ' ἡμῖν ἀσκητῶν οἱ ἀποδεχό- μενος τὸν βίον, εκθειάζει σφόδρα καὶ σεμνύνει τοὺς κατ' αὐτὸν ἀποστολικοὺς ἄνδρας, ἐξ Εβραίων, ὡ; ἔοικε, γεγονότας, καὶ τῶν Εσσαίων τὴν ἄσκησιν καὶ πολιτείαν εὖ μάλα προακουσθέντων 18, ἥτις γε τῶν Φαρισαίων καὶ “ Γραμματέων τὴν δικαιοσύνην ἐξ ἐπιμέτρου διηνέστηκε · εἱ ἀπόγονοι σε γὰρ ἦταν Ιωναδάβ υἱοῦ Ρηχά, καθώς φησιν· . Ο πατήρ ἡμῶν ἐνετείλατο ἡμῖν λέγων· Οὐ μὴ πίητε οἶνον ὑμεῖς καὶ οἱ υἱοὶ ὑμῶν ἕως τοῦ αἰῶνος· καὶ οἰκίας οὐ μὴ οικοδομήσητε καὶ σπέρμα οὐ μὴ σπείρητε, καὶ ἀμ πελὼν οὐκ ἔσται ὑμῖν, ἀλλ' ἐν σκηναῖς κατασκη νώσετε τα πάσας τὰς ἡμέρας ὑμῶν, ὅπως ἂν ζήσητε πολλὰς ἡμέρας ἐπὶ τῆς γῆς ἐφ᾿ ἧς διατρίβετε. Εt Καὶ εἰσηκούσαμεν τῆς φωνῆς Ιωναδάβ, τοῦ πατρὸς σε πεπαιδευμένος ἄκρως ? Περὶ σικαρίων κ. τὴν πρ. 'Αγ. 7ο Οὗτος δειλὸς ὢν Κλαύδιος, πάντας τοὺς προσιόντας αὐτῷ ἐποίησεν ἐρευνᾶσθαι μήτι ξιφίδιον ἔχουσι καὶ [ἐν] τοῖς συμποσίοις ὡπλισμένοι εἰς φυλα- κὴν παρεστήκασιν αὐτῷ, ἐξ οὗ καὶ εἰς τοὺς λοιποὺς εἴθιστο γενεσθαι. Καὶ τοὺς κατηγορήσαντας τῶν ἰδίων δεσποτών δούλους καὶ ἀπελευθέρους μονομαχεῖν ἠνάγκαζε καὶ διαφθείρεσθαι· τινὰς δὲ καὶ τοῖς ἰδίοις παρέ δωκε δεσπόταις. Μύκητα δὲ πεφαρμαγμένον φαγὼν ἐτελεύτησε. πηξαμένου κ. φησίν Ε. ὁ ὅτι Μ. πρ. φασὶ ἐπὶ τῆς Αἰγύπτου στειλάμενον τὸ ἐ. ὅ δὴ καὶ συνεγράψατο κηρύξαι, Εκκλησία; τε πρ. ἐπ. ά. 'Α. συστήσασθαι Τ. δ' ἄρα τῶν γρ. αὐτῶν τι δ. καὶ τὰς συνηλύσεις τάτε συμπόσια την τοῦ β. ἀγωγὴν τὸν Φ. δὲ Ἀλλὰ καὶ τὸν βίον τῶν παρ' ἡ. .- ἀπ. ἐκθειά ζων τε καὶ σμνύνων προακοντισ0, γ. καὶ οι διηνέστηκεν. σε οἰκήσετε προΐο CHRONICON. - LIB. III. discipulus, Graeco Romanoque pariter sermone ape prime instructus. Vivebat quoque sub Claudio Ægyptius latro, de quo in Actibus agitur, qui sicarios in desertum abduxerat, quos consectatus est Felix. Sicarios all- tem ipsos vocabant ob gladios quos gestabant; prælongos enim gladios præferentes, quos sicas cognominaverant, clam obvios quosque percutie- bant. Eo tempore inter Theram et Therasiam insula emersit triginta ab his stadia. Et fames ingruit valida in universo orbe, juxta prophetiam Agabi. CXVIII. De ratione vivendi ascetarum. Marcus quidem evangelista, cum primus in Ægypto Ecclesiam ad vitam vocasset, plura mo- nasteria constituit, quæ sanctuaria tunc cognomi- nabantur. Maxima enim monasteria quæ in regione illa usque adhuc inveniuntur, hic primus quidem ab initio constituit, sicut et Eusebius Pamphili demonstrat, ita dicens : ‹ Scimus Marcum primum in Ægypto Evangelium conscripsisse, et Ecclesiam primum Alexandriæ constituisse. Tanta porro multitudo virorum et mulierum, quæ ibidem fidem acceperant, primo impetu convenit ad exercitan- dum se, vehementissimo studio, in altissima sa- pientia, ut dignaretur ipse Philo sapientissimus, et Petri apostoli testis oculatus atque auditor et ejus consors Romæ factus horum vitæ insti- * C tula conventusque, et reliquam omuem optimæ vi- H tæ rationem conscribere. Ascetarum enim, qui ɔpud nos sunt, vitam approbans, summopere exaltat es extollit viros apostolicos juxta normam istam vi- ventes, et ex Hebrais, ut apparet, oriundos, atque Essæorum exercitationem et regimen, quorum fama longe præcesserat, et quorum quidem norma vivendi justitiam Pharisæorum et Scribarum longe superavit. Posteri enim erant Jonatlab, Glii Re- club, sicut ait : Pater noster præcepit nobis, dicens Non bibetis vinum vos, et filii vestri, usque in sempiternum : et domos non ædificabitis, et sementen non seretis, et vinetum non erit vobis sed in tabernaculis habitabitis cunctis die- bus vestris, ut vivatis diebus multis super teriam, : - D in qua vos peregrinamini. obedivimus voci Jonadal, patris nostri, custodientes hæc omnia ; Varia lectiones et nola. Cel. 347,5-6; Act xx1, 58; Jos. A. 20. VIII, 6; B, J. 2. VIII, 5; Eus. Chr. II, : a. Cl. 5. (5245) Ced. 547,6-8; Lus. Chr. II, 211. (5248) Act. x1, 28, Eus. Chr. II, 271. Cl. 8. om. versio Bulg. Cel. 340, 14-18, ct Leo. "Ced. 547,21- 348,3. * cod. i. Cet. Cel. 348,5-15. 1. Eus. 1, 16. * Eus. Eus. Eus. add. Eus. add. Eus. Eus. Eus. 11, 17. Ced ' p. Ceil. Jer. xxxv, 6-8, 18, 19. codex. -

Κλήμης ὁ Ρωμαῖος, Πέτρου μαθητής, λόγῳ πεπαι- Α δευμένῳ ἄκρῳ σε Ελληνικῷ τε καὶ Ῥωμαϊκῷ. " (3) Περιἦν δὲ ἐπὶ Κλαυδίου καὶ ὁ ἐν ταῖς Πράξεσιν ἐμφερόμενος Αἰγύπτιος λῃστὴς, ὁ ἐξαγαγὼν τοὺς σικαρίους εἰς τὴν ἔρημον, οὓς καὶ μετῆλθε Φήλιξ· σ:καρίους δὲ αὐτοὺς ἐκάλουν διὰ τῶν μαθ χαιρῶν ὧν ἔφερον· μακρὰς γὰρ μαχαίρας επιφερό- μενο:, σικάρια ταῦτα προσαγορεύσαντες, λαθραίως τοὺς παρατυγχάνοντας ἔπληττον. • οι (4) Καθ' όν χρόνον μεταξύ Θήρας καὶ Θηρασίας νῆσος ἀνεφυσήθη ἀπὸ σταδίων λ' εκ. (8) Καὶ λιμὸς ἐνέσκηψε μέγας τε καὶ παγκόσμιο, κατὰ τὴν προς φητείαν ᾿Αγάθου του ΡΙΠ'. Περὶ ἀσκητῶν βίου. τν Καὶ Μάρκος ὁ εὐαγγελιστὴς ἐν Αἰγύπτῳ πρῶ- Β τος Εκκλησίαν πηξάμενος ", πολλὰ μοναστήρια συν- εστήσατο, ἅπερ σεμνεία τότε προσηγορεύθησαν. (Τὰ γὰρ μέχρι δεῦρο ἐν ἐκείνῃ τῇ χώρα μέγιστα μοναστήρια τυγχάνοντα, οὗτος καὶ πρῶτος ἐξ ἀρχῆς συνεστήσατο), καθὼς καὶ Εὐσέβιος ὁ Παμφίλου δηλῶν οὕτω φάσκει "8 (2) • Μάρκον πρῶτον 7ο ἴσμεν ἐν Αἰγύπτῳ τὸ Εὐαγγέλιον συγγεγραφέναι καὶ Ἐκκλη σίαν πρῶτον ἐπ' αὐτῆς ᾿Αλεξανδρείας συνίστασθαι. Τοσαύτη δὲ (καὶ) τῶν ' αὐτόθι πεπιστευκότων πλη- θὺς ἀνδρῶν τε καὶ γυναικῶν ἐκ πρώτης επιβολή: συν- έστη δι᾿ ἀσκήσεως φιλοσοφωτάτης τε καὶ σφοδροτά της, ὡς καὶ συγγραφής (αὐτὸν τὸ ἀξιῶται, τὰς δια τριβάς τε καὶ συνελεύσεις καὶ πᾶσαν το ἄλλην τοῦ ἀρίστου βίου διαγωγήν, Φίλωνα 80, σοφώτατον καὶ αὐτόπτην Πέτρου τοῦ ἀποστόλου, καὶ αὐτήκιον, καὶ συνόμιλον ἐν Ρώμῃ γενόμενον. Τῶν γὰρ (64) παρ' ἡμῖν ἀσκητῶν οἱ ἀποδεχό- μενος τὸν βίον, εκθειάζει σφόδρα καὶ σεμνύνει τοὺς κατ' αὐτὸν ἀποστολικοὺς ἄνδρας, ἐξ Εβραίων, ὡ; ἔοικε, γεγονότας, καὶ τῶν Εσσαίων τὴν ἄσκησιν καὶ πολιτείαν εὖ μάλα προακουσθέντων 18, ἥτις γε τῶν Φαρισαίων καὶ “ Γραμματέων τὴν δικαιοσύνην ἐξ ἐπιμέτρου διηνέστηκε · εἱ ἀπόγονοι σε γὰρ ἦταν Ιωναδάβ υἱοῦ Ρηχά, καθώς φησιν· . Ο πατήρ ἡμῶν ἐνετείλατο ἡμῖν λέγων· Οὐ μὴ πίητε οἶνον ὑμεῖς καὶ οἱ υἱοὶ ὑμῶν ἕως τοῦ αἰῶνος· καὶ οἰκίας οὐ μὴ οικοδομήσητε καὶ σπέρμα οὐ μὴ σπείρητε, καὶ ἀμ πελὼν οὐκ ἔσται ὑμῖν, ἀλλ' ἐν σκηναῖς κατασκη νώσετε τα πάσας τὰς ἡμέρας ὑμῶν, ὅπως ἂν ζήσητε πολλὰς ἡμέρας ἐπὶ τῆς γῆς ἐφ᾿ ἧς διατρίβετε. Εt Καὶ εἰσηκούσαμεν τῆς φωνῆς Ιωναδάβ, τοῦ πατρὸς σε πεπαιδευμένος ἄκρως ? Περὶ σικαρίων κ. τὴν πρ. 'Αγ. 7ο Οὗτος δειλὸς ὢν Κλαύδιος, πάντας τοὺς προσιόντας αὐτῷ ἐποίησεν ἐρευνᾶσθαι μήτι ξιφίδιον ἔχουσι καὶ [ἐν] τοῖς συμποσίοις ὡπλισμένοι εἰς φυλα- κὴν παρεστήκασιν αὐτῷ, ἐξ οὗ καὶ εἰς τοὺς λοιποὺς εἴθιστο γενεσθαι. Καὶ τοὺς κατηγορήσαντας τῶν ἰδίων δεσποτών δούλους καὶ ἀπελευθέρους μονομαχεῖν ἠνάγκαζε καὶ διαφθείρεσθαι· τινὰς δὲ καὶ τοῖς ἰδίοις παρέ δωκε δεσπόταις. Μύκητα δὲ πεφαρμαγμένον φαγὼν ἐτελεύτησε. πηξαμένου κ. φησίν Ε. ὁ ὅτι Μ. πρ. φασὶ ἐπὶ τῆς Αἰγύπτου στειλάμενον τὸ ἐ. ὅ δὴ καὶ συνεγράψατο κηρύξαι, Εκκλησία; τε πρ. ἐπ. ά. 'Α. συστήσασθαι Τ. δ' ἄρα τῶν γρ. αὐτῶν τι δ. καὶ τὰς συνηλύσεις τάτε συμπόσια την τοῦ β. ἀγωγὴν τὸν Φ. δὲ Ἀλλὰ καὶ τὸν βίον τῶν παρ' ἡ. .- ἀπ. ἐκθειά ζων τε καὶ σμνύνων προακοντισ0, γ. καὶ οι διηνέστηκεν. σε οἰκήσετε προΐο CHRONICON. - LIB. III. discipulus, Graeco Romanoque pariter sermone ape prime instructus. Vivebat quoque sub Claudio Ægyptius latro, de quo in Actibus agitur, qui sicarios in desertum abduxerat, quos consectatus est Felix. Sicarios all- tem ipsos vocabant ob gladios quos gestabant; prælongos enim gladios præferentes, quos sicas cognominaverant, clam obvios quosque percutie- bant. Eo tempore inter Theram et Therasiam insula emersit triginta ab his stadia. Et fames ingruit valida in universo orbe, juxta prophetiam Agabi. CXVIII. De ratione vivendi ascetarum. Marcus quidem evangelista, cum primus in Ægypto Ecclesiam ad vitam vocasset, plura mo- nasteria constituit, quæ sanctuaria tunc cognomi- nabantur. Maxima enim monasteria quæ in regione illa usque adhuc inveniuntur, hic primus quidem ab initio constituit, sicut et Eusebius Pamphili demonstrat, ita dicens : ‹ Scimus Marcum primum in Ægypto Evangelium conscripsisse, et Ecclesiam primum Alexandriæ constituisse. Tanta porro multitudo virorum et mulierum, quæ ibidem fidem acceperant, primo impetu convenit ad exercitan- dum se, vehementissimo studio, in altissima sa- pientia, ut dignaretur ipse Philo sapientissimus, et Petri apostoli testis oculatus atque auditor et ejus consors Romæ factus horum vitæ insti- * C tula conventusque, et reliquam omuem optimæ vi- H tæ rationem conscribere. Ascetarum enim, qui ɔpud nos sunt, vitam approbans, summopere exaltat es extollit viros apostolicos juxta normam istam vi- ventes, et ex Hebrais, ut apparet, oriundos, atque Essæorum exercitationem et regimen, quorum fama longe præcesserat, et quorum quidem norma vivendi justitiam Pharisæorum et Scribarum longe superavit. Posteri enim erant Jonatlab, Glii Re- club, sicut ait : Pater noster præcepit nobis, dicens Non bibetis vinum vos, et filii vestri, usque in sempiternum : et domos non ædificabitis, et sementen non seretis, et vinetum non erit vobis sed in tabernaculis habitabitis cunctis die- bus vestris, ut vivatis diebus multis super teriam, : - D in qua vos peregrinamini. obedivimus voci Jonadal, patris nostri, custodientes hæc omnia ; Varia lectiones et nola. Cel. 347,5-6; Act xx1, 58; Jos. A. 20. VIII, 6; B, J. 2. VIII, 5; Eus. Chr. II, : a. Cl. 5. (5245) Ced. 547,6-8; Lus. Chr. II, 211. (5248) Act. x1, 28, Eus. Chr. II, 271. Cl. 8. om. versio Bulg. Cel. 340, 14-18, ct Leo. "Ced. 547,21- 348,3. * cod. i. Cet. Cel. 348,5-15. 1. Eus. 1, 16. * Eus. Eus. Eus. add. Eus. add. Eus. Eus. Eus. 11, 17. Ced ' p. Ceil. Jer. xxxv, 6-8, 18, 19. codex. -

ἡμῶν, τοῦ φυλάξαι ταῦτα πάντα διό φησιν ὁ Θεός· « Επειδή ήκουσαν οἱ υἱοὶ Ιωναδάβ, υἱοῦ Ρηχάδ, τὴν ἐντολὴν τοῦ πατρὸς αὐτῶν, ποιεῖν ὅσα ἐνετείλατο αὐτοῖς, οὐ μὴ ἐκλείπῃ ἀνὴρ τῶν υἱῶν κα Ρηχά παρεστηκώς κατά πρόσωπόν μου πάθας τὰς ἡμέρας τῆς γῆς. . Β καὶ (65) σεμνοπρεπούς καταστάσεως, ἐπὶ τὰς εὐχὰς Ἐκ τῶν δικαίων οὖν τούτων καταχθέντες (οί Εσσαίοι) οὗτοι (καὶ θαυμάσιοι μᾶλλον ἐπηύξησαν καὶ προσέθεσαν τε καὶ) ἐπέτειναν τήν οι (τε πανό γαστον καὶ) πανάρεστον ἀκτημοσύνην καὶ τὴν θεο- φιλῆ καὶ θεοπρεπῆ σκληραγωγίαν καὶ ἀνυπέρβλητον ἁγιωσύνην, ὡς ἔστιν ἀκοῦσαι τὰ περὶ αὐτῶν ἐναρ γῶς ὧδε · (4) Εσσαίοι (ὥς φησιν Ιώσηπος 9) Ἰουδαῖοι μέν εἰσι τὸ γένος, φιλάλληλοι δὲ καὶ τῶν ἄλλων εὐλαβεῖς πλέον· οἱ τὴν μὲν ἡδονὴν οι ὡς και κίαν ἀποστρέφονται, τὴν δὲ σωφροσύνην καὶ οὐ ἐγω κράτειαν καὶ τὸ μὴ τοῖς πάθεσιν ὑποπίπτειν, ἀρετὴν ὑπολαμβάνουσιν. Καὶ γάμος μὲν " παρ' αυ- τοῖς ὑπερορᾶται, τοὺς δὲ ἀλλοτρίους παῖδας νέους ἔτι οι προσλαμβανόμενοι τε καὶ διδάσκοντες ὡς συγγενεῖς ' ἡγοῦνται καὶ τοῖς ἤθεσιν ἑαυτῶν ἐντυ ποῦσιν '. Καὶ τὸν μὲν ' ἔννομον καὶ σώφρονα γάμεν καὶ τὴν ἐξ αὐτοῦ διαδοχὴν ἀποδέχονται, τὰς δὲ παρανόμους καὶ θεοστυγεῖς μίξει; καὶ ἀσελγείας τέλειον ἀποστρέφονται καὶ ἀποβάλλονται. Καταφρο νεῖται δὲ ὁ καὶ παρ' αὐτοῖς πλοῦτος καὶ πολυκτησία, καὶ τὴν ἀκτημοσύνην ὡς ἀπέριττον καὶ ἐνάρετον ἀσπάζονται. - Καὶ πρὶν ο μὲν ἀνίσχειν τὸν ἥλιον οὐδὲν ἀργὰν φθέγγονται, προσευχὰς δὲ καὶ ψαλμω δίας πρὸς τὸν Θεὸν ἐκ μέσης νυκτὸς μέχρις αὐγῆς ἀναφέρουσιν μετ' εὐλαβείας καὶ σεμνότητος· καὶ οὕτω ' πρὸς ἦν ἔχει ἕκαστος τέχνην ὑπὸ τοῦ προε στῶτος ἀποστέλλεται· καὶ μέχρι ς' " ὥρας ἐργασά- μενοι συντόνως, μετὰ νήψεως καὶ θεολογίας, οὕτως ἐπὶ τὸ δειπνητήριον συναθροίζονται " μετὰ εὐλαβείς καὶ ἡσυχίας πολλῆς. Καὶ ὁ μὲν σιτοποιὸς ἐν τάξει παρατίθησιν ἄρτους, ὁ δὲ μάγειρος ἐν ἀγγεῖον ἐξ ἑνὸς ἐδέσματος πάντοτε προσάγει· προκατεύχεται δὲ τῆς τροφῆς ἁγνῆς οὔσης καὶ καθαρᾶς ὁ ἱερεύς "ο ἀθέμιτον γὰρ πρὸ τῆς εὐχῆς ἡγοῦνται γεύσασθαί τι. Καὶ πάλιν ἀριστησάντων ὁ ἱερεὺς ἐπεύχεται καὶ ἁπλῶς ἀρχόμενοί τε καὶ παυόμενοι γεραίρουσι τὸν Θεὸν ἀδιαλείπτως. Καὶ αὖθις ἐπ᾽ ἔργα μέχρις ἐσπές ρας διακαρτερήσαντες, μετὰ τῆς συνήθους σιωπής -- πάλιν ἐπὶ τὸ αὐτὸ εἰσέρχονται, καὶ τοὺς βραχυτάτους ἡμῶν πρὸς τὸ μὴ πιεῖν, κ. τ. λ. το Διὰ τοῦτο οὕτως εἶπε Κύριος ἀπὸ γὰρ Ιωναδαμ υἱοῦ 'Ρηχάδι καταγόμενοι οὗτοι, οι τὴν πανάρεστον ἀκτ. καὶ δι 6ο Ιωναδάβ υἱοῦ καιοσύνην καὶ σωφροσύνην καὶ σκληραγωγίαν ἐπ, καθώς φησι καὶ Ἰώσηπος περὶ αὐτῶν ὅτι να Β. Εσσηνοὶ μὲν γ. ὄντες εὐλο να Οὗτοι τά; μὲν ηδονάς σ. και οὐ Καὶ γάμου μὲν ὑπεροψία παρ' ἀ. ἐκλαμβάνοντες ἀπαλοὺς ἔτι πρὸς τὰ μαθήματα σ. Οι νέους ἐπεί ἀγεν. εἰς Τὸν μὲν γ. 1.8. * δὲ οὐκ ἀναιροῦντες, τὰς δὲ τῶν γ. ασ. φυλασσόμενοι Jυς. ἐπιτ. δὲ πλούτου, καὶ θαυμάσιον παρ' αὐτοῖς τὸ κοινωνικών, κ. τ. λ. Καταφρονηταί φ. τῶν βεβήλων, πατρίους δέ τινας εἰς αὐτὸν εὐχὰς ὥσπερ ἱκετεύοντας ἀνατεῖλαι Πρὶν γὰρ ἀνασχεῖν τὸν ἡ ἐν * Μετά ταῦτα π. ἄς ἔκαστοι τέχνας ὑπὸ τῶν ἐπιμελητών διαφίενται δυς. * ἣν ἀθροίζονται χωρίον καθαροὶ καθάπερ εἰς ἅγιόν τι τέμενος παραγίνονται τὸ δ. Καὶ οὕτω λής ἐδ. ἑκάστῳ παρατίθησιν 103. " " δί, τῆς τῳ, καὶ γ. τινὰ πρὶν τῆς ἐ. ἀθ. ᾿Αριστοποιητά μενὸς δὲ ἐπ. π. ἀρχ. δις. - πλο - GEORGI HAMARTOLI idcirco dicit Deus : • Pro eo quod obedierunt filii A Jonadab, filii Rechab, præcepto patris sui, es fe- cerunt omnia quæ præcepit eis, non deficiet vir e tiliis Rechab, stans in conspectu meo cunctis die. bus terra, - Ab istis ergo justis originem ducentes, hi Essæi majore etiam digni admiratione, adauxerunt et amplificaverunt atque altius provexerunt omnino mirandam et amandam paupertatem, piamque el quasi divinam vivendi austeritatem atque summam sanctimoniam, ut ex Josepho, vitam illorum nar- raute, clare audire fas est : Essæi, inquit, genere Judæi sunt. Invicem se diligentes, et cæteris reli- giosiores, voluptatem ut vitium aversantur, tempe- tantiam vero et continentiam, et adversus cupidi- Lates fortitudinem, virtutem reputant. Nuptiæ qui- dem ab illis negliguntur, sed aliorum filios, ætate parvos adhuc, cxcipientes et docentes, ut consan- guineos educunt et ipsorum moribus informant. Legitimas autem et temperantes nuptias, et ab illis succes ionem, probant, sed illegitimos et Deo invisos concubitus et lascivias omnino aversantur et rejiciunt. Spernuntur apud illos divitiæ et mul- tarum rerum possessio; paupertatem autem am- plectuntur, quia nihil supervacancum habet, et fortis est. Et ante quidem quam sol oriatur, uihil otiosum loquuntur, sed preces et psalmorum canta- tiones Deo a media nocte usque ad lucem offerunt cum reverentia et gravitate. Deinde ad cam quam nusquisque eorum exercet artem a praeside mittitur, & el cum usque ad sex horas acriter laboraverint, intenti et de Deo conversantes, ita in cœnaculu: conveniunt cum reverentia et silentio magno. Pistor ordine panes proponit, et coquus vas unum unius cibi unicuique affert; benedicit autem cibo, qui mundus et purus est, sacerdos; nefas enim repu- tant aliquid gustare nisi præcedat oratio; et rur- sus post prandium sacerdos orat; nam, uno verbo, et initio et fine alicujus rei Deum collaudant semper. Et rursus in opere usque ad vesperam perdurantes, assueto silentio et gravi habitu ad preces iterum in eumdem locum ingrediuntur, et ut brevissimum et levissimum somnum capiant, cujus causa est perpetua eorum sobrietas, certusque apud eos modus D cibi et potus simplicium, viliumi, parcorumque. (3) C Varia lectiones et notæ. AT Jer. Jer. Ced. 548,15-18 Jer. Ced. Ced. 348,17-350,31. δus. J. 2. VIII, 2. om. Jos. om. Jus. Jus. Jus. cod. Toi, add. Jos. ' cod. • . . • cod. · Jus. 5. Jos. 5. E' Jus. Jus. om. Slav. 0. ἔπειτα πάλιν εἰς

ἡμῶν, τοῦ φυλάξαι ταῦτα πάντα διό φησιν ὁ Θεός· « Επειδή ήκουσαν οἱ υἱοὶ Ιωναδάβ, υἱοῦ Ρηχάδ, τὴν ἐντολὴν τοῦ πατρὸς αὐτῶν, ποιεῖν ὅσα ἐνετείλατο αὐτοῖς, οὐ μὴ ἐκλείπῃ ἀνὴρ τῶν υἱῶν κα Ρηχά παρεστηκώς κατά πρόσωπόν μου πάθας τὰς ἡμέρας τῆς γῆς. . Β καὶ (65) σεμνοπρεπούς καταστάσεως, ἐπὶ τὰς εὐχὰς Ἐκ τῶν δικαίων οὖν τούτων καταχθέντες (οί Εσσαίοι) οὗτοι (καὶ θαυμάσιοι μᾶλλον ἐπηύξησαν καὶ προσέθεσαν τε καὶ) ἐπέτειναν τήν οι (τε πανό γαστον καὶ) πανάρεστον ἀκτημοσύνην καὶ τὴν θεο- φιλῆ καὶ θεοπρεπῆ σκληραγωγίαν καὶ ἀνυπέρβλητον ἁγιωσύνην, ὡς ἔστιν ἀκοῦσαι τὰ περὶ αὐτῶν ἐναρ γῶς ὧδε · (4) Εσσαίοι (ὥς φησιν Ιώσηπος 9) Ἰουδαῖοι μέν εἰσι τὸ γένος, φιλάλληλοι δὲ καὶ τῶν ἄλλων εὐλαβεῖς πλέον· οἱ τὴν μὲν ἡδονὴν οι ὡς και κίαν ἀποστρέφονται, τὴν δὲ σωφροσύνην καὶ οὐ ἐγω κράτειαν καὶ τὸ μὴ τοῖς πάθεσιν ὑποπίπτειν, ἀρετὴν ὑπολαμβάνουσιν. Καὶ γάμος μὲν " παρ' αυ- τοῖς ὑπερορᾶται, τοὺς δὲ ἀλλοτρίους παῖδας νέους ἔτι οι προσλαμβανόμενοι τε καὶ διδάσκοντες ὡς συγγενεῖς ' ἡγοῦνται καὶ τοῖς ἤθεσιν ἑαυτῶν ἐντυ ποῦσιν '. Καὶ τὸν μὲν ' ἔννομον καὶ σώφρονα γάμεν καὶ τὴν ἐξ αὐτοῦ διαδοχὴν ἀποδέχονται, τὰς δὲ παρανόμους καὶ θεοστυγεῖς μίξει; καὶ ἀσελγείας τέλειον ἀποστρέφονται καὶ ἀποβάλλονται. Καταφρο νεῖται δὲ ὁ καὶ παρ' αὐτοῖς πλοῦτος καὶ πολυκτησία, καὶ τὴν ἀκτημοσύνην ὡς ἀπέριττον καὶ ἐνάρετον ἀσπάζονται. - Καὶ πρὶν ο μὲν ἀνίσχειν τὸν ἥλιον οὐδὲν ἀργὰν φθέγγονται, προσευχὰς δὲ καὶ ψαλμω δίας πρὸς τὸν Θεὸν ἐκ μέσης νυκτὸς μέχρις αὐγῆς ἀναφέρουσιν μετ' εὐλαβείας καὶ σεμνότητος· καὶ οὕτω ' πρὸς ἦν ἔχει ἕκαστος τέχνην ὑπὸ τοῦ προε στῶτος ἀποστέλλεται· καὶ μέχρι ς' " ὥρας ἐργασά- μενοι συντόνως, μετὰ νήψεως καὶ θεολογίας, οὕτως ἐπὶ τὸ δειπνητήριον συναθροίζονται " μετὰ εὐλαβείς καὶ ἡσυχίας πολλῆς. Καὶ ὁ μὲν σιτοποιὸς ἐν τάξει παρατίθησιν ἄρτους, ὁ δὲ μάγειρος ἐν ἀγγεῖον ἐξ ἑνὸς ἐδέσματος πάντοτε προσάγει· προκατεύχεται δὲ τῆς τροφῆς ἁγνῆς οὔσης καὶ καθαρᾶς ὁ ἱερεύς "ο ἀθέμιτον γὰρ πρὸ τῆς εὐχῆς ἡγοῦνται γεύσασθαί τι. Καὶ πάλιν ἀριστησάντων ὁ ἱερεὺς ἐπεύχεται καὶ ἁπλῶς ἀρχόμενοί τε καὶ παυόμενοι γεραίρουσι τὸν Θεὸν ἀδιαλείπτως. Καὶ αὖθις ἐπ᾽ ἔργα μέχρις ἐσπές ρας διακαρτερήσαντες, μετὰ τῆς συνήθους σιωπής -- πάλιν ἐπὶ τὸ αὐτὸ εἰσέρχονται, καὶ τοὺς βραχυτάτους ἡμῶν πρὸς τὸ μὴ πιεῖν, κ. τ. λ. το Διὰ τοῦτο οὕτως εἶπε Κύριος ἀπὸ γὰρ Ιωναδαμ υἱοῦ 'Ρηχάδι καταγόμενοι οὗτοι, οι τὴν πανάρεστον ἀκτ. καὶ δι 6ο Ιωναδάβ υἱοῦ καιοσύνην καὶ σωφροσύνην καὶ σκληραγωγίαν ἐπ, καθώς φησι καὶ Ἰώσηπος περὶ αὐτῶν ὅτι να Β. Εσσηνοὶ μὲν γ. ὄντες εὐλο να Οὗτοι τά; μὲν ηδονάς σ. και οὐ Καὶ γάμου μὲν ὑπεροψία παρ' ἀ. ἐκλαμβάνοντες ἀπαλοὺς ἔτι πρὸς τὰ μαθήματα σ. Οι νέους ἐπεί ἀγεν. εἰς Τὸν μὲν γ. 1.8. * δὲ οὐκ ἀναιροῦντες, τὰς δὲ τῶν γ. ασ. φυλασσόμενοι Jυς. ἐπιτ. δὲ πλούτου, καὶ θαυμάσιον παρ' αὐτοῖς τὸ κοινωνικών, κ. τ. λ. Καταφρονηταί φ. τῶν βεβήλων, πατρίους δέ τινας εἰς αὐτὸν εὐχὰς ὥσπερ ἱκετεύοντας ἀνατεῖλαι Πρὶν γὰρ ἀνασχεῖν τὸν ἡ ἐν * Μετά ταῦτα π. ἄς ἔκαστοι τέχνας ὑπὸ τῶν ἐπιμελητών διαφίενται δυς. * ἣν ἀθροίζονται χωρίον καθαροὶ καθάπερ εἰς ἅγιόν τι τέμενος παραγίνονται τὸ δ. Καὶ οὕτω λής ἐδ. ἑκάστῳ παρατίθησιν 103. " " δί, τῆς τῳ, καὶ γ. τινὰ πρὶν τῆς ἐ. ἀθ. ᾿Αριστοποιητά μενὸς δὲ ἐπ. π. ἀρχ. δις. - πλο - GEORGI HAMARTOLI idcirco dicit Deus : • Pro eo quod obedierunt filii A Jonadab, filii Rechab, præcepto patris sui, es fe- cerunt omnia quæ præcepit eis, non deficiet vir e tiliis Rechab, stans in conspectu meo cunctis die. bus terra, - Ab istis ergo justis originem ducentes, hi Essæi majore etiam digni admiratione, adauxerunt et amplificaverunt atque altius provexerunt omnino mirandam et amandam paupertatem, piamque el quasi divinam vivendi austeritatem atque summam sanctimoniam, ut ex Josepho, vitam illorum nar- raute, clare audire fas est : Essæi, inquit, genere Judæi sunt. Invicem se diligentes, et cæteris reli- giosiores, voluptatem ut vitium aversantur, tempe- tantiam vero et continentiam, et adversus cupidi- Lates fortitudinem, virtutem reputant. Nuptiæ qui- dem ab illis negliguntur, sed aliorum filios, ætate parvos adhuc, cxcipientes et docentes, ut consan- guineos educunt et ipsorum moribus informant. Legitimas autem et temperantes nuptias, et ab illis succes ionem, probant, sed illegitimos et Deo invisos concubitus et lascivias omnino aversantur et rejiciunt. Spernuntur apud illos divitiæ et mul- tarum rerum possessio; paupertatem autem am- plectuntur, quia nihil supervacancum habet, et fortis est. Et ante quidem quam sol oriatur, uihil otiosum loquuntur, sed preces et psalmorum canta- tiones Deo a media nocte usque ad lucem offerunt cum reverentia et gravitate. Deinde ad cam quam nusquisque eorum exercet artem a praeside mittitur, & el cum usque ad sex horas acriter laboraverint, intenti et de Deo conversantes, ita in cœnaculu: conveniunt cum reverentia et silentio magno. Pistor ordine panes proponit, et coquus vas unum unius cibi unicuique affert; benedicit autem cibo, qui mundus et purus est, sacerdos; nefas enim repu- tant aliquid gustare nisi præcedat oratio; et rur- sus post prandium sacerdos orat; nam, uno verbo, et initio et fine alicujus rei Deum collaudant semper. Et rursus in opere usque ad vesperam perdurantes, assueto silentio et gravi habitu ad preces iterum in eumdem locum ingrediuntur, et ut brevissimum et levissimum somnum capiant, cujus causa est perpetua eorum sobrietas, certusque apud eos modus D cibi et potus simplicium, viliumi, parcorumque. (3) C Varia lectiones et notæ. AT Jer. Jer. Ced. 548,15-18 Jer. Ced. Ced. 348,17-350,31. δus. J. 2. VIII, 2. om. Jos. om. Jus. Jus. Jus. cod. Toi, add. Jos. ' cod. • . . • cod. · Jus. 5. Jos. 5. E' Jus. Jus. om. Slav. 0. ἔπειτα πάλιν εἰς

ἡμῶν, τοῦ φυλάξαι ταῦτα πάντα διό φησιν ὁ Θεός· « Επειδή ήκουσαν οἱ υἱοὶ Ιωναδάβ, υἱοῦ Ρηχάδ, τὴν ἐντολὴν τοῦ πατρὸς αὐτῶν, ποιεῖν ὅσα ἐνετείλατο αὐτοῖς, οὐ μὴ ἐκλείπῃ ἀνὴρ τῶν υἱῶν κα Ρηχά παρεστηκώς κατά πρόσωπόν μου πάθας τὰς ἡμέρας τῆς γῆς. . Β καὶ (65) σεμνοπρεπούς καταστάσεως, ἐπὶ τὰς εὐχὰς Ἐκ τῶν δικαίων οὖν τούτων καταχθέντες (οί Εσσαίοι) οὗτοι (καὶ θαυμάσιοι μᾶλλον ἐπηύξησαν καὶ προσέθεσαν τε καὶ) ἐπέτειναν τήν οι (τε πανό γαστον καὶ) πανάρεστον ἀκτημοσύνην καὶ τὴν θεο- φιλῆ καὶ θεοπρεπῆ σκληραγωγίαν καὶ ἀνυπέρβλητον ἁγιωσύνην, ὡς ἔστιν ἀκοῦσαι τὰ περὶ αὐτῶν ἐναρ γῶς ὧδε · (4) Εσσαίοι (ὥς φησιν Ιώσηπος 9) Ἰουδαῖοι μέν εἰσι τὸ γένος, φιλάλληλοι δὲ καὶ τῶν ἄλλων εὐλαβεῖς πλέον· οἱ τὴν μὲν ἡδονὴν οι ὡς και κίαν ἀποστρέφονται, τὴν δὲ σωφροσύνην καὶ οὐ ἐγω κράτειαν καὶ τὸ μὴ τοῖς πάθεσιν ὑποπίπτειν, ἀρετὴν ὑπολαμβάνουσιν. Καὶ γάμος μὲν " παρ' αυ- τοῖς ὑπερορᾶται, τοὺς δὲ ἀλλοτρίους παῖδας νέους ἔτι οι προσλαμβανόμενοι τε καὶ διδάσκοντες ὡς συγγενεῖς ' ἡγοῦνται καὶ τοῖς ἤθεσιν ἑαυτῶν ἐντυ ποῦσιν '. Καὶ τὸν μὲν ' ἔννομον καὶ σώφρονα γάμεν καὶ τὴν ἐξ αὐτοῦ διαδοχὴν ἀποδέχονται, τὰς δὲ παρανόμους καὶ θεοστυγεῖς μίξει; καὶ ἀσελγείας τέλειον ἀποστρέφονται καὶ ἀποβάλλονται. Καταφρο νεῖται δὲ ὁ καὶ παρ' αὐτοῖς πλοῦτος καὶ πολυκτησία, καὶ τὴν ἀκτημοσύνην ὡς ἀπέριττον καὶ ἐνάρετον ἀσπάζονται. - Καὶ πρὶν ο μὲν ἀνίσχειν τὸν ἥλιον οὐδὲν ἀργὰν φθέγγονται, προσευχὰς δὲ καὶ ψαλμω δίας πρὸς τὸν Θεὸν ἐκ μέσης νυκτὸς μέχρις αὐγῆς ἀναφέρουσιν μετ' εὐλαβείας καὶ σεμνότητος· καὶ οὕτω ' πρὸς ἦν ἔχει ἕκαστος τέχνην ὑπὸ τοῦ προε στῶτος ἀποστέλλεται· καὶ μέχρι ς' " ὥρας ἐργασά- μενοι συντόνως, μετὰ νήψεως καὶ θεολογίας, οὕτως ἐπὶ τὸ δειπνητήριον συναθροίζονται " μετὰ εὐλαβείς καὶ ἡσυχίας πολλῆς. Καὶ ὁ μὲν σιτοποιὸς ἐν τάξει παρατίθησιν ἄρτους, ὁ δὲ μάγειρος ἐν ἀγγεῖον ἐξ ἑνὸς ἐδέσματος πάντοτε προσάγει· προκατεύχεται δὲ τῆς τροφῆς ἁγνῆς οὔσης καὶ καθαρᾶς ὁ ἱερεύς "ο ἀθέμιτον γὰρ πρὸ τῆς εὐχῆς ἡγοῦνται γεύσασθαί τι. Καὶ πάλιν ἀριστησάντων ὁ ἱερεὺς ἐπεύχεται καὶ ἁπλῶς ἀρχόμενοί τε καὶ παυόμενοι γεραίρουσι τὸν Θεὸν ἀδιαλείπτως. Καὶ αὖθις ἐπ᾽ ἔργα μέχρις ἐσπές ρας διακαρτερήσαντες, μετὰ τῆς συνήθους σιωπής -- πάλιν ἐπὶ τὸ αὐτὸ εἰσέρχονται, καὶ τοὺς βραχυτάτους ἡμῶν πρὸς τὸ μὴ πιεῖν, κ. τ. λ. το Διὰ τοῦτο οὕτως εἶπε Κύριος ἀπὸ γὰρ Ιωναδαμ υἱοῦ 'Ρηχάδι καταγόμενοι οὗτοι, οι τὴν πανάρεστον ἀκτ. καὶ δι 6ο Ιωναδάβ υἱοῦ καιοσύνην καὶ σωφροσύνην καὶ σκληραγωγίαν ἐπ, καθώς φησι καὶ Ἰώσηπος περὶ αὐτῶν ὅτι να Β. Εσσηνοὶ μὲν γ. ὄντες εὐλο να Οὗτοι τά; μὲν ηδονάς σ. και οὐ Καὶ γάμου μὲν ὑπεροψία παρ' ἀ. ἐκλαμβάνοντες ἀπαλοὺς ἔτι πρὸς τὰ μαθήματα σ. Οι νέους ἐπεί ἀγεν. εἰς Τὸν μὲν γ. 1.8. * δὲ οὐκ ἀναιροῦντες, τὰς δὲ τῶν γ. ασ. φυλασσόμενοι Jυς. ἐπιτ. δὲ πλούτου, καὶ θαυμάσιον παρ' αὐτοῖς τὸ κοινωνικών, κ. τ. λ. Καταφρονηταί φ. τῶν βεβήλων, πατρίους δέ τινας εἰς αὐτὸν εὐχὰς ὥσπερ ἱκετεύοντας ἀνατεῖλαι Πρὶν γὰρ ἀνασχεῖν τὸν ἡ ἐν * Μετά ταῦτα π. ἄς ἔκαστοι τέχνας ὑπὸ τῶν ἐπιμελητών διαφίενται δυς. * ἣν ἀθροίζονται χωρίον καθαροὶ καθάπερ εἰς ἅγιόν τι τέμενος παραγίνονται τὸ δ. Καὶ οὕτω λής ἐδ. ἑκάστῳ παρατίθησιν 103. " " δί, τῆς τῳ, καὶ γ. τινὰ πρὶν τῆς ἐ. ἀθ. ᾿Αριστοποιητά μενὸς δὲ ἐπ. π. ἀρχ. δις. - πλο - GEORGI HAMARTOLI idcirco dicit Deus : • Pro eo quod obedierunt filii A Jonadab, filii Rechab, præcepto patris sui, es fe- cerunt omnia quæ præcepit eis, non deficiet vir e tiliis Rechab, stans in conspectu meo cunctis die. bus terra, - Ab istis ergo justis originem ducentes, hi Essæi majore etiam digni admiratione, adauxerunt et amplificaverunt atque altius provexerunt omnino mirandam et amandam paupertatem, piamque el quasi divinam vivendi austeritatem atque summam sanctimoniam, ut ex Josepho, vitam illorum nar- raute, clare audire fas est : Essæi, inquit, genere Judæi sunt. Invicem se diligentes, et cæteris reli- giosiores, voluptatem ut vitium aversantur, tempe- tantiam vero et continentiam, et adversus cupidi- Lates fortitudinem, virtutem reputant. Nuptiæ qui- dem ab illis negliguntur, sed aliorum filios, ætate parvos adhuc, cxcipientes et docentes, ut consan- guineos educunt et ipsorum moribus informant. Legitimas autem et temperantes nuptias, et ab illis succes ionem, probant, sed illegitimos et Deo invisos concubitus et lascivias omnino aversantur et rejiciunt. Spernuntur apud illos divitiæ et mul- tarum rerum possessio; paupertatem autem am- plectuntur, quia nihil supervacancum habet, et fortis est. Et ante quidem quam sol oriatur, uihil otiosum loquuntur, sed preces et psalmorum canta- tiones Deo a media nocte usque ad lucem offerunt cum reverentia et gravitate. Deinde ad cam quam nusquisque eorum exercet artem a praeside mittitur, & el cum usque ad sex horas acriter laboraverint, intenti et de Deo conversantes, ita in cœnaculu: conveniunt cum reverentia et silentio magno. Pistor ordine panes proponit, et coquus vas unum unius cibi unicuique affert; benedicit autem cibo, qui mundus et purus est, sacerdos; nefas enim repu- tant aliquid gustare nisi præcedat oratio; et rur- sus post prandium sacerdos orat; nam, uno verbo, et initio et fine alicujus rei Deum collaudant semper. Et rursus in opere usque ad vesperam perdurantes, assueto silentio et gravi habitu ad preces iterum in eumdem locum ingrediuntur, et ut brevissimum et levissimum somnum capiant, cujus causa est perpetua eorum sobrietas, certusque apud eos modus D cibi et potus simplicium, viliumi, parcorumque. (3) C Varia lectiones et notæ. AT Jer. Jer. Ced. 548,15-18 Jer. Ced. Ced. 348,17-350,31. δus. J. 2. VIII, 2. om. Jos. om. Jus. Jus. Jus. cod. Toi, add. Jos. ' cod. • . . • cod. · Jus. 5. Jos. 5. E' Jus. Jus. om. Slav. 0. ἔπειτα πάλιν εἰς

φυομένῃ χρώμενον, καὶ τὴν ἄκραν ἄσκησιν αὐτοῦ ζηλώσας, πρὸς αὐτὸν ἀφίκετο, καὶ τρεῖς παρ' αὐτῷ θεραπευτρίδας φιλοσοφήσας ἐνιαυτοὺς εἰς τὴν πόλιν ὑπέστρεψε και τῇ τῶν Φαρισαίων ἐπολιτεύετο δικαιοσύνῃ. - $7 - ན་ *3 (7) 'Ο δέ γε Φίλων, ώς είρηται, περὶ τῶν ἐξ Εβραίων ἡμετέρων ἀσκητῶν ἀναφανέντων μέμνη- ται σαφῶς « ἐν τῷ λόγῳ, ἐν ᾧ ἐπέγραψε περί θεωρη τικοῦ βίου, οὓς θεραπευτάς, καὶ τὰς ὁμοιοσχήμους καὶ ὁμοτρόπους γυναῖκας καὶ θεραπευτρίδας ὠνε μασε. Καὶ θεραπευταὶ μὲν, φησὶ, κέκληνται « η τε παρὰ τὸ τὰς ψυχὰς] τῶν προσιόντων αὐτοῖς ἀπὸ κακίας παθῶν, ἰατρῶν δίκην ἀπαλλάττοντας θερα πεύειν, ἢ ἐν τῆς περὶ τὸ θεῖον καθαρᾶς καὶ εἰλικρι νοῦς θεραπείας ἕνεκα. » Ταύτην γοῦν “ τὴν προση- γορίαν εἴτε αὐτὸς (655) ἐξευρὼν ἔγραψεν, εἴτε κατ' ἀρχὰς οἱ πρῶτοι τῶν οὕτω βιούντων ἐκαλοῦντο. • Είτα, φησί, σ' ἀρχόμενοι φιλοσοφεῖν ἐξίστανται σε τῶν προσηκόντων καὶ τῶν ὑπαρχόντων, ἔπειτα δὲ πάσαις ἀποταξάμενοι ταῖς τοῦ βίου φροντίσι καὶ ἔξω τειχῶν προελθόντες “ ἐν μοναγρίοις καὶ κήποις ἢ ἐν ὄρεσι δε τὰς διατριβάς ποιοῦνται, τὰς ἐκ τῶν ἀνε μιών οι αναμιξίας αλυσιτελεῖς τε καὶ βλαβε ρὰς δὲ εἰδότες, τὸν προφητικὸν ζηλοῦσι καὶ ἀσκοῦσε βίον. Οὕτω πολλαχοῦ μὲν τῆς οἰκουμένης ἐστὶ τὸ γένος — ἔδε: γὰρ ἀγαθοῦ τελείου μετασχεῖν καὶ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν βάρβαρον — ἐν Αἰγύπτῳ δὲ πλεο- νάζει σε, καὶ μάλιστα περὶ τὴν ᾿Αλεξάνδρειαν καὶ ἐν ἑκάστῃ συμμορία οι οίκημά ἐστιν ἱερὸν, δ καλοῦσι σε σεμνεῖον καὶ μοναστήριον, ἐν ᾧ μενού- μενοι, τὰ τοῦ σεμνοῦ βίου μυστήρια τελοῦνται, μη- δεις μηδὲν κομίζων δε, μὴ πότον, μὴ σίτον, μηδέ τι τῶν ἄλλων, ὅσα πρὸς τὰς τοῦ σώματος χρείας αναγ καῖα, ἀλλὰ λόγους καὶ νόμους θεσπισθέντας οι διὰ προφητῶν καὶ ὕμνους καὶ τἆλλα εἰς ἐπιστήμην καὶ εὐσέβειαν συναύξονται καὶ τελειοῦνται. Τὸ δὲ ἐξ ἑωθινοῦ μέχρις ἑσπέρας διάστημα σύμπαν αὐτοῖς ἐστιν ἄσκησις· ἐντυγχάνοντες γὰρ τοῖς ἱεροῖς γράμ μασι, φιλοσοφοῦσι την πάτριον φιλοσοφίαν. – Ἐγκράτειαν δὲ ὥσπερ τινὰ θεμέλιον προκαταβαλο λόμενοι τῇ ψυχῇ, τὰς ἄλλας ἐποικοδομοῦσιν ἀρετάς· σιτίον γὰρ ἢ ποτὸν οὐδεὶς ἂν αὐτῶν τε προσενέγκοιτο πρὸ ἡλίου δύσεως ", ἐπειδήπερ τὸ μὲν φιλοσοφεῖν ἄξιον φωτὸς εἶναι κρίνουσιν ", σκότους δὲ τὰς τοῦ Ενιοι δὲ καὶ δι' ἡμερῶν σώματος ἀνάγκας. τριών σε υπομιμνήσκονται τροφῆς, οἷς πλείων το δ πόθος τῆς ἐπιστήμης ἐνίδρυται. Τινὲς δὲ οὕτως ἐνει- φραίνονται σε καὶ τρυφῶσιν ὑπὸ σοφίας ἑστιώμε ναι ο πλουσίως καὶ ἀφθόνω; τῷ σώματι χωρηγού Φον · ἠρξάμην δὲ πολιτεύεσθαι τῇ φ. αἱρέσει ἐν ᾧ ἐπ. λ. π. β. θ. ἱκετῶν, θ'. αὐτοὺς καὶ τὰς σὺν αὐτοῖς γ. θ. ἀποκαλεῖσθαι φησί ήτοι κι ἀκεῖσθαι και · εἴτε καὶ ὄντως ἐ· Εἴτ᾿ οὖν ἐξ ἑαυτοῦ τ. αὐτοῖς ἐπιτέθειται τὴν πρ. παρὰ τὸ τοῦτ᾽ αὐτοὺς ἐκάλουν κατ' ά. οἱ πρ. πρῶτα μέν τὸ ἐξίστασθαι τοῖς προσήκουσι τῶν υπ' προσελ. μοναγροις κ. καὶ ὁ. ἀνομοίων δὲ καλεῖται Ευς. σε πλεονάζειν πλεονάζει δ' ἐν 'Α. μηδὲν εἰσκομίζοντες σιτίον σ' ν. καὶ λόγια θεσπισθέντα τ. οἷς ἐπιστήμη καὶ εὐσέ ηεία το αὐτῷ 6ο δυσμαΐς cud.-ἐπεὶ το γ' ή. ούχ Οι πλέον π. ἐπ. σὲ ἐν ἐκ. δὲ οἰκίᾳ εὖ τελ. σε διά · σκότος σε εύφρονοῦντες και 6ο εστιώμενα GEORGII HAMARTOLI datis utens, hujus perfectam vivendi normam A æmulatus, profectus est ad illum, et cum tribus annis apud eum sapientiæ studuisset, in civitatem regressus est, et Pharisæorum adhærebat justi- tiæ. At Philon quidem, ut dictum est, ascetas nostros, es Hebræis ortos memoravit manifeste in tractatu quem inscripsit De vita contemplativa, hos thera- peutas et mulieres eorum, habitu et moribus ipsis similes, nominaus : . Et therapeutæ quidem, inquit, vocati sunt, sive quod, medicorum instar, curent animas venientium ad se, illas a malitia libidinum liberantes, sive ob purum et sincerum erga Numen famulatum. › Hanc autem appellationem vel ipse a se inventam scripsit, vel a principio ita nominabantur qui primi tale vivendi B genus sectati sunt: Postea, inquit, cum sapientiæ studere incipiunt, facultatibus et quæcunque pos- sident derelictis, omnibus vitæ curis valedicentes, el extra muros egredientes, desertis in agris et hortis, aut in montibus commorantur scientes pe- riculosa atque nociva esse iniquitatum consortia : prophetarum æmulantur, coluntque vitam. Sic in amultis terrarum locis versatur genus (oportebat enim et Græcos et Barbaros perfect boni esse par- ticipes). At maxime in Egypto frequens est, præ - sertim circa Alexandriam. Ubicunque hujusmodi tribus adest, sacrum videre est habitaculum, quod sanctuarium et monasterium vocant, in quo solitarii degentes, gravis vitæ mysteria perficiunt; ex eis nemo quidquam curat, nec potum, nec cibum, ne- C que aliud quidquam ex rebus quæ ad corporis necessitatem attinent, sed sermones et leges a prophetis sancitos hymnosque et cætera : in scientiam et pietatem ita simul crescunt et perfi- ciuntur. Totum autem intervallum a Matutino ad Vesperam exercitationi datur; sacris enim incum- bentes Scripturis, a Patribus traditam excolunt philosophiam. Temperantia quidem, ut fundamento quodam in anima jacto, cæteras virtutes super- adificant; nam cibum et potum nullus ex illis su- meret ante solem occasum, quoniam studere sa- „pientiæ luce dignum judicant, tenebris autem cor- poris indulgere necessitatibus. Quidam etiamɔ per tres dies esca abstinent, quibus majus inest scientiæ desiderium. Aliqui autem tantum oblectantur, tan- tisque replentur deliciis sapientia saginali, copiose et largiter corpori suppeditante ut etiam per duplo majus tempus resistant, vix sexto quoque die degu- - Variæ lectiones et notæ. D - - - Jos. • Ced. 351,10-353,6 -18. Eus. II, 17. “ Eus. add. Eus. add. cod. Eus. add. Ged. Eus. cod. Ced. Ged. x. Eus. cod. Eus. add. Eus. cod. Eus. Eus. - Eus. Εus. Ced. Eus. cod. Eus, Eus. • add. Eus. Ced. Eus. $1 Eus. - curl. p. à. xp. ¿. Eus. cod. cod. 2. φυομένην προσφερόμενον — ζηλωτὴς ἐγενόμην αὐτοῦ καὶ διατρίψας παρ' ἀσ ἐν. γ' εἰς τὴν τὸ ὑπέστρε

φυομένῃ χρώμενον, καὶ τὴν ἄκραν ἄσκησιν αὐτοῦ ζηλώσας, πρὸς αὐτὸν ἀφίκετο, καὶ τρεῖς παρ' αὐτῷ θεραπευτρίδας φιλοσοφήσας ἐνιαυτοὺς εἰς τὴν πόλιν ὑπέστρεψε και τῇ τῶν Φαρισαίων ἐπολιτεύετο δικαιοσύνῃ. - $7 - ན་ *3 (7) 'Ο δέ γε Φίλων, ώς είρηται, περὶ τῶν ἐξ Εβραίων ἡμετέρων ἀσκητῶν ἀναφανέντων μέμνη- ται σαφῶς « ἐν τῷ λόγῳ, ἐν ᾧ ἐπέγραψε περί θεωρη τικοῦ βίου, οὓς θεραπευτάς, καὶ τὰς ὁμοιοσχήμους καὶ ὁμοτρόπους γυναῖκας καὶ θεραπευτρίδας ὠνε μασε. Καὶ θεραπευταὶ μὲν, φησὶ, κέκληνται « η τε παρὰ τὸ τὰς ψυχὰς] τῶν προσιόντων αὐτοῖς ἀπὸ κακίας παθῶν, ἰατρῶν δίκην ἀπαλλάττοντας θερα πεύειν, ἢ ἐν τῆς περὶ τὸ θεῖον καθαρᾶς καὶ εἰλικρι νοῦς θεραπείας ἕνεκα. » Ταύτην γοῦν “ τὴν προση- γορίαν εἴτε αὐτὸς (655) ἐξευρὼν ἔγραψεν, εἴτε κατ' ἀρχὰς οἱ πρῶτοι τῶν οὕτω βιούντων ἐκαλοῦντο. • Είτα, φησί, σ' ἀρχόμενοι φιλοσοφεῖν ἐξίστανται σε τῶν προσηκόντων καὶ τῶν ὑπαρχόντων, ἔπειτα δὲ πάσαις ἀποταξάμενοι ταῖς τοῦ βίου φροντίσι καὶ ἔξω τειχῶν προελθόντες “ ἐν μοναγρίοις καὶ κήποις ἢ ἐν ὄρεσι δε τὰς διατριβάς ποιοῦνται, τὰς ἐκ τῶν ἀνε μιών οι αναμιξίας αλυσιτελεῖς τε καὶ βλαβε ρὰς δὲ εἰδότες, τὸν προφητικὸν ζηλοῦσι καὶ ἀσκοῦσε βίον. Οὕτω πολλαχοῦ μὲν τῆς οἰκουμένης ἐστὶ τὸ γένος — ἔδε: γὰρ ἀγαθοῦ τελείου μετασχεῖν καὶ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν βάρβαρον — ἐν Αἰγύπτῳ δὲ πλεο- νάζει σε, καὶ μάλιστα περὶ τὴν ᾿Αλεξάνδρειαν καὶ ἐν ἑκάστῃ συμμορία οι οίκημά ἐστιν ἱερὸν, δ καλοῦσι σε σεμνεῖον καὶ μοναστήριον, ἐν ᾧ μενού- μενοι, τὰ τοῦ σεμνοῦ βίου μυστήρια τελοῦνται, μη- δεις μηδὲν κομίζων δε, μὴ πότον, μὴ σίτον, μηδέ τι τῶν ἄλλων, ὅσα πρὸς τὰς τοῦ σώματος χρείας αναγ καῖα, ἀλλὰ λόγους καὶ νόμους θεσπισθέντας οι διὰ προφητῶν καὶ ὕμνους καὶ τἆλλα εἰς ἐπιστήμην καὶ εὐσέβειαν συναύξονται καὶ τελειοῦνται. Τὸ δὲ ἐξ ἑωθινοῦ μέχρις ἑσπέρας διάστημα σύμπαν αὐτοῖς ἐστιν ἄσκησις· ἐντυγχάνοντες γὰρ τοῖς ἱεροῖς γράμ μασι, φιλοσοφοῦσι την πάτριον φιλοσοφίαν. – Ἐγκράτειαν δὲ ὥσπερ τινὰ θεμέλιον προκαταβαλο λόμενοι τῇ ψυχῇ, τὰς ἄλλας ἐποικοδομοῦσιν ἀρετάς· σιτίον γὰρ ἢ ποτὸν οὐδεὶς ἂν αὐτῶν τε προσενέγκοιτο πρὸ ἡλίου δύσεως ", ἐπειδήπερ τὸ μὲν φιλοσοφεῖν ἄξιον φωτὸς εἶναι κρίνουσιν ", σκότους δὲ τὰς τοῦ Ενιοι δὲ καὶ δι' ἡμερῶν σώματος ἀνάγκας. τριών σε υπομιμνήσκονται τροφῆς, οἷς πλείων το δ πόθος τῆς ἐπιστήμης ἐνίδρυται. Τινὲς δὲ οὕτως ἐνει- φραίνονται σε καὶ τρυφῶσιν ὑπὸ σοφίας ἑστιώμε ναι ο πλουσίως καὶ ἀφθόνω; τῷ σώματι χωρηγού Φον · ἠρξάμην δὲ πολιτεύεσθαι τῇ φ. αἱρέσει ἐν ᾧ ἐπ. λ. π. β. θ. ἱκετῶν, θ'. αὐτοὺς καὶ τὰς σὺν αὐτοῖς γ. θ. ἀποκαλεῖσθαι φησί ήτοι κι ἀκεῖσθαι και · εἴτε καὶ ὄντως ἐ· Εἴτ᾿ οὖν ἐξ ἑαυτοῦ τ. αὐτοῖς ἐπιτέθειται τὴν πρ. παρὰ τὸ τοῦτ᾽ αὐτοὺς ἐκάλουν κατ' ά. οἱ πρ. πρῶτα μέν τὸ ἐξίστασθαι τοῖς προσήκουσι τῶν υπ' προσελ. μοναγροις κ. καὶ ὁ. ἀνομοίων δὲ καλεῖται Ευς. σε πλεονάζειν πλεονάζει δ' ἐν 'Α. μηδὲν εἰσκομίζοντες σιτίον σ' ν. καὶ λόγια θεσπισθέντα τ. οἷς ἐπιστήμη καὶ εὐσέ ηεία το αὐτῷ 6ο δυσμαΐς cud.-ἐπεὶ το γ' ή. ούχ Οι πλέον π. ἐπ. σὲ ἐν ἐκ. δὲ οἰκίᾳ εὖ τελ. σε διά · σκότος σε εύφρονοῦντες και 6ο εστιώμενα GEORGII HAMARTOLI datis utens, hujus perfectam vivendi normam A æmulatus, profectus est ad illum, et cum tribus annis apud eum sapientiæ studuisset, in civitatem regressus est, et Pharisæorum adhærebat justi- tiæ. At Philon quidem, ut dictum est, ascetas nostros, es Hebræis ortos memoravit manifeste in tractatu quem inscripsit De vita contemplativa, hos thera- peutas et mulieres eorum, habitu et moribus ipsis similes, nominaus : . Et therapeutæ quidem, inquit, vocati sunt, sive quod, medicorum instar, curent animas venientium ad se, illas a malitia libidinum liberantes, sive ob purum et sincerum erga Numen famulatum. › Hanc autem appellationem vel ipse a se inventam scripsit, vel a principio ita nominabantur qui primi tale vivendi B genus sectati sunt: Postea, inquit, cum sapientiæ studere incipiunt, facultatibus et quæcunque pos- sident derelictis, omnibus vitæ curis valedicentes, el extra muros egredientes, desertis in agris et hortis, aut in montibus commorantur scientes pe- riculosa atque nociva esse iniquitatum consortia : prophetarum æmulantur, coluntque vitam. Sic in amultis terrarum locis versatur genus (oportebat enim et Græcos et Barbaros perfect boni esse par- ticipes). At maxime in Egypto frequens est, præ - sertim circa Alexandriam. Ubicunque hujusmodi tribus adest, sacrum videre est habitaculum, quod sanctuarium et monasterium vocant, in quo solitarii degentes, gravis vitæ mysteria perficiunt; ex eis nemo quidquam curat, nec potum, nec cibum, ne- C que aliud quidquam ex rebus quæ ad corporis necessitatem attinent, sed sermones et leges a prophetis sancitos hymnosque et cætera : in scientiam et pietatem ita simul crescunt et perfi- ciuntur. Totum autem intervallum a Matutino ad Vesperam exercitationi datur; sacris enim incum- bentes Scripturis, a Patribus traditam excolunt philosophiam. Temperantia quidem, ut fundamento quodam in anima jacto, cæteras virtutes super- adificant; nam cibum et potum nullus ex illis su- meret ante solem occasum, quoniam studere sa- „pientiæ luce dignum judicant, tenebris autem cor- poris indulgere necessitatibus. Quidam etiamɔ per tres dies esca abstinent, quibus majus inest scientiæ desiderium. Aliqui autem tantum oblectantur, tan- tisque replentur deliciis sapientia saginali, copiose et largiter corpori suppeditante ut etiam per duplo majus tempus resistant, vix sexto quoque die degu- - Variæ lectiones et notæ. D - - - Jos. • Ced. 351,10-353,6 -18. Eus. II, 17. “ Eus. add. Eus. add. cod. Eus. add. Ged. Eus. cod. Ced. Ged. x. Eus. cod. Eus. add. Eus. cod. Eus. Eus. - Eus. Εus. Ced. Eus. cod. Eus, Eus. • add. Eus. Ced. Eus. $1 Eus. - curl. p. à. xp. ¿. Eus. cod. cod. 2. φυομένην προσφερόμενον — ζηλωτὴς ἐγενόμην αὐτοῦ καὶ διατρίψας παρ' ἀσ ἐν. γ' εἰς τὴν τὸ ὑπέστρε

σης, ὡς καὶ πρὸς διπλασίονα χρόνον ἀντέχειν 68. μόγις δι' ἡμερῶν ἐξ ἀπογεύεσθαι τροφῆς (ἀναγκαίας) ἐθισθέντας Αἱ δὲ ἐξηγήσεις τῶν ἱερῶν λογίων γίνονται αὐτοῖς δι᾽ ὑπονοιῶν ἐν ἀλληγορίαις· πᾶσα γὰρ ἡ νομοθεσία δοκεῖ τοῖς ἀνδράσι τούτοις ζώῳ ἐοικέναι καὶ σῶμα μὲν ἔχειν τὰς ῥητὰς διαλέξεις, ψυχὴν δὲ τὸν ἐναποκείμενον το ταῖς λέξεσιν ἀόρατον γοῦν. Ωσαύτως δὲ τῆς αὐτῆς εἰσιν ἱερᾶς πολι τείας καὶ καταστάσεως καὶ γυναῖκες, ι ὧν αἱ πλείσται γηραλέαι τυγχάνουσι καὶ παρθένοι καὶ τὴν " ἀγνείαν οὐκ ἀνάγκῃ, καθάπερ ἔνιαι τῶν παρ' Ελλησιν ἱερειών 18, φυλάξασαι το διὰ πρόσκαιρον ἔπαινον, ἀλλ᾽ ἑκουσίως καὶ ἐκ προαιρέσεως ἀγαθῆς ὀρεχθεῖσαι τὰ μέλλοντα ἀγαθὰ καὶ αἰώνια. " (8) Ὅτι δὲ τοὺς πρώτους κήρυκας τῆς κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον διδασκαλίας, τά τε ἀρχῆθεν πρὸς τῶν Β ἀποστόλων ἔθη παραδεδομένα το καταλαβὼν ὁ Φίλων ἔγραψε ταῦτα ", παντί που δῆλον. (Πολύς γε μὴν τῷ λόγῳ καὶ πλατύς ταῖς διανοίαις, υψηλός τε ὢν καὶ μετέωρος ἐν ταῖς θεωρίαις τῆς θείας το Γρα- φῆς 4, ποικίλος οι καὶ πολύτροπος τῶν ἱερῶν λογίων τὴν ὑφήγησιν πεποίηται. ») Καὶ ταῦτα μὲν Εὐσέ βιος ἐν τῇ ἐκκλησιαστικῇ ἱστορία διεξήλθε, ἐν δὲ τοῖς πρὸς Μαρίνον τοιάδε πάλιν φησίν 85. ΡΙΘ'. Περὶ μοναδικῆς πολιτείας. Καὶ γὰρ ἡ τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησία δύο βίους να μοθετεῖ καὶ τρόπους, τὸν μὲν ὑπερφυῆ καὶ τῆς κοινῆς (66%) καὶ ἀνθρωπίνης οὐσίας ἐπέκεινα, οὐ γά μους, οὐ παιδοποιΐας, οὐ περιουσίας ὕπαρξιν παρά- δεχόμενον, ἀλλ᾽ ὅλον δι᾿ ὅλου τῆς κοινῆς καὶ συνήθους τῶν βιωτικῶν ἀνθρώπων ἀγωγῆς παρηλλαγμένον καὶ μόνον τῇ τοῦ Θεοῦ θεραπεία προσοικειωμένον καθ' ὑπερβολὴν ἔρωτος οὐρανίου· οἱ γὰρ τόνδε μετριῶν- τες τὸν τρόπον, τεθνᾶναι δοκοῦντες τὸν θνητὸν βίον καὶ αὐτὸ μόνον τὸ δὲ σῶμα περιφέροντες ἐπὶ γῆς, φρονήματι δὲ τὴν ψυχὴν εἰς οὐρανοὺς μετενενημέ νοι, οἷά τινες οὐράνιοι, τὸν τῶν ἀνθρώπων ὑφορῶσι βίον, ὑπὲρ τοῦ παντὸς γένους ἀφιερωμένοι τῷ ἐπὶ πάντων Θεῷ, οὐ βοοθυσίαις καὶ αἷμασιν οὐδὲ σπον δαῖς καὶ κνίσσαις, ἀλλὰ δόγμασιν ὀρθοῖς ἀληθοῦς εὐσεβείας, καὶ ψυχῆς διάθεσιν κεκαθαρμένοι· καὶ προσέτι τοῖς κατ᾿ ἀρετὴν ἔργοις τε καὶ λόγοις, οἷς τὸ θεῖον ἐξιλεούμενοι τὴν ὑπὲρ αὐτῶν καὶ τῶν ὁμογενῶν ἀποτελοῦσιν ἱερουργίαν. Καὶ ὁ μὲν ἀτελὴς καὶ πρῶτος τῆς κατὰ Χριστιανισμὸν πολιτείας τρό- τος τοιόςδε καθέστηκεν. Ὁ δὲ δεύτερος καὶ ὑποδε σηκὼς ἀνθρωπινώτερος καὶ τοῦ πρώτου λίαν ἀσύγ κριτος, δς καὶ γάμοις συγκατιέναι σώφροσι καὶ παιδοποιίαις, οἰκονομίᾳ τε τοῖς κατὰ τὸ δίκαιον ἐπι μελεῖσθαι, στρατευόμενοί τε καὶ τὰ πρακτέα ύπου τίθεσθαι, ἀγρῶν τε καὶ ἐμπορίας καὶ τῆς ἄλλης πολιτικοτέρας ἀγωγῆς μετὰ τοῦ θεοσεβοῦς φροντί σ' ά. τῷ σώματι χ. &; συγχάνουσι π. τήν των ἀλλ' ἀθανάτων όρ. μ. άποκ. Ο ἀνάρχειν δι' ἓξ ή. Επις. το εθισθέντες ἱερισσών φ. μᾶλλον ἢ καθ' ἑκούσιον γνώμην οὐ θνητῶν ἐκγός. τ. ἔθη Η. Ε. 17. το έγ. 8: - - π. τῷ δ. ύψ. τε και το εἰς τὰς θείας Γραφάς γεγενημένος, σε ποικίλην καὶ πολύτροπον τῶν ί. λέγων π. τὴν ὑφ᾽ δε ὡς καὶ Ε. ἐν τῇ ἐ. Ι. ταῦτα λέγει· ὁ αὐτὸς δὲ καὶ ἐν τοῖς π Μ. ταῦτα φ. κι αὐτῷ μόνῳ τῷ σῶμα. - - CHRONICOΝ. • -- LIB. III. oracula interpretantur per allegorias; lex enim tota videtur viris his quasi quiddam vita præditum, cujus corpus quidem sunt prolata verba, anima autem sensus invisibilis verbis subjacens. Eamdem vitæ normam idemque regimen sectantur et mulie- res, quarum plurimæ vetulæ sunt et virgines, castitatem non coacte, sicut quædam apud Græcos sacerdotes, ob temporalem laudem servantes, sed libenter et ex bono proposito futura et æterna bona appetentes. A stando cibo necessario assuefacti. Sacra autem Omnino porro evidens est Philonem hæc scri⚫ nes moresque ab initio ab apostolis traditos deprehenderat. Sermone quidem grandis, egregiis creber sententiis, in Scripturæ divinæ meditatio- nibus sublimis et varius, sacra enarravit oracula: Hæc Eusebius in ecclesiastica Historia disseruit, et in iis quæ ad Marinum scripsit, talia iterum dicit. psisse, quia prinos evangelicae discipline præco- CXIX. De solitariæ vitæ statu. • D fectus primariusque modus regiminis in Chri- • Etenim Christi Ecclesia duplicem vitæ discipli nam sancit; unam quidem insignem, communeri humanamque transcendentem naturam, nec nu- ptias, neque liberorum procreationes, neque divitia- rum abundantiam recipientem, sed omnino a C communi et consueta sæcularium hominum con- versatione discrepantem, et unice Dei inhærentem servitio propter excessum cœlestis desiderii. Qui talem servant vivendi normam, mortem re putantes vitam mortalem istam, et solo corpore in terra versantes, cogitatione autem et quoad animam in cœlum translati, cœlicolarum instar humanas res despiciunt, pro communi salute Deo se consecrantes, nec boum mactationibus et cruore, neque libaminibus et victimarum adipe, sed legi- timis veræ religionis ritibus et quoad mentis affe- ctus purificati, atque insuper actibus verbis- que piis, quibus Numen placantes, pro seipsis et propinquis persolvunt sacrificium. Talis est per- cod. Eus. Eus. Ees. stianismo. Posterior autem et inferior humanior est et a priore valde dissimilis, quippe qui modes- tis se submittit nuptiis et liberorum procreatio- ni, quæ sunt juxta justitiam curat et dispensat, militatque et agenda sibi proponit, agrisque et mercaturæ et reliquæ civili magis consuetudini dat operam cum religione. Hi cæteroquin homines Variæ lectiones et notæ. cod.—καὶ Ced. Eus. cod. *s xal add. cod. "Ced. 537,7-11. Eus. Εus. Eus. Eus. add. Eus. Lus. Cod. Hunc Eusebii locum edidit card. Mai Bibl. Nov. tom. IV, c ex Chronicis inquitės Georgii Hamartoli, › Vide Patrologiæ tom. XXII, col. 1007.

σης, ὡς καὶ πρὸς διπλασίονα χρόνον ἀντέχειν 68. μόγις δι' ἡμερῶν ἐξ ἀπογεύεσθαι τροφῆς (ἀναγκαίας) ἐθισθέντας Αἱ δὲ ἐξηγήσεις τῶν ἱερῶν λογίων γίνονται αὐτοῖς δι᾽ ὑπονοιῶν ἐν ἀλληγορίαις· πᾶσα γὰρ ἡ νομοθεσία δοκεῖ τοῖς ἀνδράσι τούτοις ζώῳ ἐοικέναι καὶ σῶμα μὲν ἔχειν τὰς ῥητὰς διαλέξεις, ψυχὴν δὲ τὸν ἐναποκείμενον το ταῖς λέξεσιν ἀόρατον γοῦν. Ωσαύτως δὲ τῆς αὐτῆς εἰσιν ἱερᾶς πολι τείας καὶ καταστάσεως καὶ γυναῖκες, ι ὧν αἱ πλείσται γηραλέαι τυγχάνουσι καὶ παρθένοι καὶ τὴν " ἀγνείαν οὐκ ἀνάγκῃ, καθάπερ ἔνιαι τῶν παρ' Ελλησιν ἱερειών 18, φυλάξασαι το διὰ πρόσκαιρον ἔπαινον, ἀλλ᾽ ἑκουσίως καὶ ἐκ προαιρέσεως ἀγαθῆς ὀρεχθεῖσαι τὰ μέλλοντα ἀγαθὰ καὶ αἰώνια. " (8) Ὅτι δὲ τοὺς πρώτους κήρυκας τῆς κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον διδασκαλίας, τά τε ἀρχῆθεν πρὸς τῶν Β ἀποστόλων ἔθη παραδεδομένα το καταλαβὼν ὁ Φίλων ἔγραψε ταῦτα ", παντί που δῆλον. (Πολύς γε μὴν τῷ λόγῳ καὶ πλατύς ταῖς διανοίαις, υψηλός τε ὢν καὶ μετέωρος ἐν ταῖς θεωρίαις τῆς θείας το Γρα- φῆς 4, ποικίλος οι καὶ πολύτροπος τῶν ἱερῶν λογίων τὴν ὑφήγησιν πεποίηται. ») Καὶ ταῦτα μὲν Εὐσέ βιος ἐν τῇ ἐκκλησιαστικῇ ἱστορία διεξήλθε, ἐν δὲ τοῖς πρὸς Μαρίνον τοιάδε πάλιν φησίν 85. ΡΙΘ'. Περὶ μοναδικῆς πολιτείας. Καὶ γὰρ ἡ τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησία δύο βίους να μοθετεῖ καὶ τρόπους, τὸν μὲν ὑπερφυῆ καὶ τῆς κοινῆς (66%) καὶ ἀνθρωπίνης οὐσίας ἐπέκεινα, οὐ γά μους, οὐ παιδοποιΐας, οὐ περιουσίας ὕπαρξιν παρά- δεχόμενον, ἀλλ᾽ ὅλον δι᾿ ὅλου τῆς κοινῆς καὶ συνήθους τῶν βιωτικῶν ἀνθρώπων ἀγωγῆς παρηλλαγμένον καὶ μόνον τῇ τοῦ Θεοῦ θεραπεία προσοικειωμένον καθ' ὑπερβολὴν ἔρωτος οὐρανίου· οἱ γὰρ τόνδε μετριῶν- τες τὸν τρόπον, τεθνᾶναι δοκοῦντες τὸν θνητὸν βίον καὶ αὐτὸ μόνον τὸ δὲ σῶμα περιφέροντες ἐπὶ γῆς, φρονήματι δὲ τὴν ψυχὴν εἰς οὐρανοὺς μετενενημέ νοι, οἷά τινες οὐράνιοι, τὸν τῶν ἀνθρώπων ὑφορῶσι βίον, ὑπὲρ τοῦ παντὸς γένους ἀφιερωμένοι τῷ ἐπὶ πάντων Θεῷ, οὐ βοοθυσίαις καὶ αἷμασιν οὐδὲ σπον δαῖς καὶ κνίσσαις, ἀλλὰ δόγμασιν ὀρθοῖς ἀληθοῦς εὐσεβείας, καὶ ψυχῆς διάθεσιν κεκαθαρμένοι· καὶ προσέτι τοῖς κατ᾿ ἀρετὴν ἔργοις τε καὶ λόγοις, οἷς τὸ θεῖον ἐξιλεούμενοι τὴν ὑπὲρ αὐτῶν καὶ τῶν ὁμογενῶν ἀποτελοῦσιν ἱερουργίαν. Καὶ ὁ μὲν ἀτελὴς καὶ πρῶτος τῆς κατὰ Χριστιανισμὸν πολιτείας τρό- τος τοιόςδε καθέστηκεν. Ὁ δὲ δεύτερος καὶ ὑποδε σηκὼς ἀνθρωπινώτερος καὶ τοῦ πρώτου λίαν ἀσύγ κριτος, δς καὶ γάμοις συγκατιέναι σώφροσι καὶ παιδοποιίαις, οἰκονομίᾳ τε τοῖς κατὰ τὸ δίκαιον ἐπι μελεῖσθαι, στρατευόμενοί τε καὶ τὰ πρακτέα ύπου τίθεσθαι, ἀγρῶν τε καὶ ἐμπορίας καὶ τῆς ἄλλης πολιτικοτέρας ἀγωγῆς μετὰ τοῦ θεοσεβοῦς φροντί σ' ά. τῷ σώματι χ. &; συγχάνουσι π. τήν των ἀλλ' ἀθανάτων όρ. μ. άποκ. Ο ἀνάρχειν δι' ἓξ ή. Επις. το εθισθέντες ἱερισσών φ. μᾶλλον ἢ καθ' ἑκούσιον γνώμην οὐ θνητῶν ἐκγός. τ. ἔθη Η. Ε. 17. το έγ. 8: - - π. τῷ δ. ύψ. τε και το εἰς τὰς θείας Γραφάς γεγενημένος, σε ποικίλην καὶ πολύτροπον τῶν ί. λέγων π. τὴν ὑφ᾽ δε ὡς καὶ Ε. ἐν τῇ ἐ. Ι. ταῦτα λέγει· ὁ αὐτὸς δὲ καὶ ἐν τοῖς π Μ. ταῦτα φ. κι αὐτῷ μόνῳ τῷ σῶμα. - - CHRONICOΝ. • -- LIB. III. oracula interpretantur per allegorias; lex enim tota videtur viris his quasi quiddam vita præditum, cujus corpus quidem sunt prolata verba, anima autem sensus invisibilis verbis subjacens. Eamdem vitæ normam idemque regimen sectantur et mulie- res, quarum plurimæ vetulæ sunt et virgines, castitatem non coacte, sicut quædam apud Græcos sacerdotes, ob temporalem laudem servantes, sed libenter et ex bono proposito futura et æterna bona appetentes. A stando cibo necessario assuefacti. Sacra autem Omnino porro evidens est Philonem hæc scri⚫ nes moresque ab initio ab apostolis traditos deprehenderat. Sermone quidem grandis, egregiis creber sententiis, in Scripturæ divinæ meditatio- nibus sublimis et varius, sacra enarravit oracula: Hæc Eusebius in ecclesiastica Historia disseruit, et in iis quæ ad Marinum scripsit, talia iterum dicit. psisse, quia prinos evangelicae discipline præco- CXIX. De solitariæ vitæ statu. • D fectus primariusque modus regiminis in Chri- • Etenim Christi Ecclesia duplicem vitæ discipli nam sancit; unam quidem insignem, communeri humanamque transcendentem naturam, nec nu- ptias, neque liberorum procreationes, neque divitia- rum abundantiam recipientem, sed omnino a C communi et consueta sæcularium hominum con- versatione discrepantem, et unice Dei inhærentem servitio propter excessum cœlestis desiderii. Qui talem servant vivendi normam, mortem re putantes vitam mortalem istam, et solo corpore in terra versantes, cogitatione autem et quoad animam in cœlum translati, cœlicolarum instar humanas res despiciunt, pro communi salute Deo se consecrantes, nec boum mactationibus et cruore, neque libaminibus et victimarum adipe, sed legi- timis veræ religionis ritibus et quoad mentis affe- ctus purificati, atque insuper actibus verbis- que piis, quibus Numen placantes, pro seipsis et propinquis persolvunt sacrificium. Talis est per- cod. Eus. Eus. Ees. stianismo. Posterior autem et inferior humanior est et a priore valde dissimilis, quippe qui modes- tis se submittit nuptiis et liberorum procreatio- ni, quæ sunt juxta justitiam curat et dispensat, militatque et agenda sibi proponit, agrisque et mercaturæ et reliquæ civili magis consuetudini dat operam cum religione. Hi cæteroquin homines Variæ lectiones et notæ. cod.—καὶ Ced. Eus. cod. *s xal add. cod. "Ced. 537,7-11. Eus. Εus. Eus. Eus. add. Eus. Lus. Cod. Hunc Eusebii locum edidit card. Mai Bibl. Nov. tom. IV, c ex Chronicis inquitės Georgii Hamartoli, › Vide Patrologiæ tom. XXII, col. 1007.

σης, ὡς καὶ πρὸς διπλασίονα χρόνον ἀντέχειν 68. μόγις δι' ἡμερῶν ἐξ ἀπογεύεσθαι τροφῆς (ἀναγκαίας) ἐθισθέντας Αἱ δὲ ἐξηγήσεις τῶν ἱερῶν λογίων γίνονται αὐτοῖς δι᾽ ὑπονοιῶν ἐν ἀλληγορίαις· πᾶσα γὰρ ἡ νομοθεσία δοκεῖ τοῖς ἀνδράσι τούτοις ζώῳ ἐοικέναι καὶ σῶμα μὲν ἔχειν τὰς ῥητὰς διαλέξεις, ψυχὴν δὲ τὸν ἐναποκείμενον το ταῖς λέξεσιν ἀόρατον γοῦν. Ωσαύτως δὲ τῆς αὐτῆς εἰσιν ἱερᾶς πολι τείας καὶ καταστάσεως καὶ γυναῖκες, ι ὧν αἱ πλείσται γηραλέαι τυγχάνουσι καὶ παρθένοι καὶ τὴν " ἀγνείαν οὐκ ἀνάγκῃ, καθάπερ ἔνιαι τῶν παρ' Ελλησιν ἱερειών 18, φυλάξασαι το διὰ πρόσκαιρον ἔπαινον, ἀλλ᾽ ἑκουσίως καὶ ἐκ προαιρέσεως ἀγαθῆς ὀρεχθεῖσαι τὰ μέλλοντα ἀγαθὰ καὶ αἰώνια. " (8) Ὅτι δὲ τοὺς πρώτους κήρυκας τῆς κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον διδασκαλίας, τά τε ἀρχῆθεν πρὸς τῶν Β ἀποστόλων ἔθη παραδεδομένα το καταλαβὼν ὁ Φίλων ἔγραψε ταῦτα ", παντί που δῆλον. (Πολύς γε μὴν τῷ λόγῳ καὶ πλατύς ταῖς διανοίαις, υψηλός τε ὢν καὶ μετέωρος ἐν ταῖς θεωρίαις τῆς θείας το Γρα- φῆς 4, ποικίλος οι καὶ πολύτροπος τῶν ἱερῶν λογίων τὴν ὑφήγησιν πεποίηται. ») Καὶ ταῦτα μὲν Εὐσέ βιος ἐν τῇ ἐκκλησιαστικῇ ἱστορία διεξήλθε, ἐν δὲ τοῖς πρὸς Μαρίνον τοιάδε πάλιν φησίν 85. ΡΙΘ'. Περὶ μοναδικῆς πολιτείας. Καὶ γὰρ ἡ τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησία δύο βίους να μοθετεῖ καὶ τρόπους, τὸν μὲν ὑπερφυῆ καὶ τῆς κοινῆς (66%) καὶ ἀνθρωπίνης οὐσίας ἐπέκεινα, οὐ γά μους, οὐ παιδοποιΐας, οὐ περιουσίας ὕπαρξιν παρά- δεχόμενον, ἀλλ᾽ ὅλον δι᾿ ὅλου τῆς κοινῆς καὶ συνήθους τῶν βιωτικῶν ἀνθρώπων ἀγωγῆς παρηλλαγμένον καὶ μόνον τῇ τοῦ Θεοῦ θεραπεία προσοικειωμένον καθ' ὑπερβολὴν ἔρωτος οὐρανίου· οἱ γὰρ τόνδε μετριῶν- τες τὸν τρόπον, τεθνᾶναι δοκοῦντες τὸν θνητὸν βίον καὶ αὐτὸ μόνον τὸ δὲ σῶμα περιφέροντες ἐπὶ γῆς, φρονήματι δὲ τὴν ψυχὴν εἰς οὐρανοὺς μετενενημέ νοι, οἷά τινες οὐράνιοι, τὸν τῶν ἀνθρώπων ὑφορῶσι βίον, ὑπὲρ τοῦ παντὸς γένους ἀφιερωμένοι τῷ ἐπὶ πάντων Θεῷ, οὐ βοοθυσίαις καὶ αἷμασιν οὐδὲ σπον δαῖς καὶ κνίσσαις, ἀλλὰ δόγμασιν ὀρθοῖς ἀληθοῦς εὐσεβείας, καὶ ψυχῆς διάθεσιν κεκαθαρμένοι· καὶ προσέτι τοῖς κατ᾿ ἀρετὴν ἔργοις τε καὶ λόγοις, οἷς τὸ θεῖον ἐξιλεούμενοι τὴν ὑπὲρ αὐτῶν καὶ τῶν ὁμογενῶν ἀποτελοῦσιν ἱερουργίαν. Καὶ ὁ μὲν ἀτελὴς καὶ πρῶτος τῆς κατὰ Χριστιανισμὸν πολιτείας τρό- τος τοιόςδε καθέστηκεν. Ὁ δὲ δεύτερος καὶ ὑποδε σηκὼς ἀνθρωπινώτερος καὶ τοῦ πρώτου λίαν ἀσύγ κριτος, δς καὶ γάμοις συγκατιέναι σώφροσι καὶ παιδοποιίαις, οἰκονομίᾳ τε τοῖς κατὰ τὸ δίκαιον ἐπι μελεῖσθαι, στρατευόμενοί τε καὶ τὰ πρακτέα ύπου τίθεσθαι, ἀγρῶν τε καὶ ἐμπορίας καὶ τῆς ἄλλης πολιτικοτέρας ἀγωγῆς μετὰ τοῦ θεοσεβοῦς φροντί σ' ά. τῷ σώματι χ. &; συγχάνουσι π. τήν των ἀλλ' ἀθανάτων όρ. μ. άποκ. Ο ἀνάρχειν δι' ἓξ ή. Επις. το εθισθέντες ἱερισσών φ. μᾶλλον ἢ καθ' ἑκούσιον γνώμην οὐ θνητῶν ἐκγός. τ. ἔθη Η. Ε. 17. το έγ. 8: - - π. τῷ δ. ύψ. τε και το εἰς τὰς θείας Γραφάς γεγενημένος, σε ποικίλην καὶ πολύτροπον τῶν ί. λέγων π. τὴν ὑφ᾽ δε ὡς καὶ Ε. ἐν τῇ ἐ. Ι. ταῦτα λέγει· ὁ αὐτὸς δὲ καὶ ἐν τοῖς π Μ. ταῦτα φ. κι αὐτῷ μόνῳ τῷ σῶμα. - - CHRONICOΝ. • -- LIB. III. oracula interpretantur per allegorias; lex enim tota videtur viris his quasi quiddam vita præditum, cujus corpus quidem sunt prolata verba, anima autem sensus invisibilis verbis subjacens. Eamdem vitæ normam idemque regimen sectantur et mulie- res, quarum plurimæ vetulæ sunt et virgines, castitatem non coacte, sicut quædam apud Græcos sacerdotes, ob temporalem laudem servantes, sed libenter et ex bono proposito futura et æterna bona appetentes. A stando cibo necessario assuefacti. Sacra autem Omnino porro evidens est Philonem hæc scri⚫ nes moresque ab initio ab apostolis traditos deprehenderat. Sermone quidem grandis, egregiis creber sententiis, in Scripturæ divinæ meditatio- nibus sublimis et varius, sacra enarravit oracula: Hæc Eusebius in ecclesiastica Historia disseruit, et in iis quæ ad Marinum scripsit, talia iterum dicit. psisse, quia prinos evangelicae discipline præco- CXIX. De solitariæ vitæ statu. • D fectus primariusque modus regiminis in Chri- • Etenim Christi Ecclesia duplicem vitæ discipli nam sancit; unam quidem insignem, communeri humanamque transcendentem naturam, nec nu- ptias, neque liberorum procreationes, neque divitia- rum abundantiam recipientem, sed omnino a C communi et consueta sæcularium hominum con- versatione discrepantem, et unice Dei inhærentem servitio propter excessum cœlestis desiderii. Qui talem servant vivendi normam, mortem re putantes vitam mortalem istam, et solo corpore in terra versantes, cogitatione autem et quoad animam in cœlum translati, cœlicolarum instar humanas res despiciunt, pro communi salute Deo se consecrantes, nec boum mactationibus et cruore, neque libaminibus et victimarum adipe, sed legi- timis veræ religionis ritibus et quoad mentis affe- ctus purificati, atque insuper actibus verbis- que piis, quibus Numen placantes, pro seipsis et propinquis persolvunt sacrificium. Talis est per- cod. Eus. Eus. Ees. stianismo. Posterior autem et inferior humanior est et a priore valde dissimilis, quippe qui modes- tis se submittit nuptiis et liberorum procreatio- ni, quæ sunt juxta justitiam curat et dispensat, militatque et agenda sibi proponit, agrisque et mercaturæ et reliquæ civili magis consuetudini dat operam cum religione. Hi cæteroquin homines Variæ lectiones et notæ. cod.—καὶ Ced. Eus. cod. *s xal add. cod. "Ced. 537,7-11. Eus. Εus. Eus. Eus. add. Eus. Lus. Cod. Hunc Eusebii locum edidit card. Mai Bibl. Nov. tom. IV, c ex Chronicis inquitės Georgii Hamartoli, › Vide Patrologiæ tom. XXII, col. 1007.

Α ζειν, οἷς καὶ ἀσκήσεων καιροί, μαθητείας τε καὶ τῶν θείων λογίων ἀκροάσεως ἡμέραι ἀφορίσθησαν καὶ δεύτερος εὐσεβείας ἀπενεμήθη βαθμός κατάλλη λον τῷ τοιῷδε βίῳ παρέχων τὴν ὠφέλειαν. » - - (2) Ωσαύτως καὶ ὁ θεῖος Αθανάσιος ἔφη· « Δύο γὰρ ὁδῶν καὶ πολιτειῶν οὐσῶν ἐν τῷ βίῳ, μιᾶς μὲν μετριωτέρας καὶ βιωτικῆς, τοῦ γάμου λέγω, ἑτέρας δὲ ἀγγελικῆς, ἀποστολικῆς τε καὶ ἐν ἀνυπερβλήτου, τῆς παρθενίας ήτοι τῆς μοναδικῆς πολιτείας, εἰ μέν τις τὴν κοσμικήν, τουτέστι τὸν γάμον ἔλοιτο, μέμψιν μὲν οὐκ ἔχει, τοσαῦτα δὲ χαρίσματα οὐ λήψεται λήψεται γὰρ — ἐπειδὴ φέρει καὶ αὐτὸς [καρπὸν] τὸν τριάκοντα 10. εἰ δὲ τὴν ἁγνὴν καὶ ὑπερκόσμιον ἀσπάσοιτό τις, εξ καὶ τραχεῖα περὶ "ν τὴν ἀρχὴν μάλιστα καὶ δυσκας- όρθωτος φαίνεται, ἀλλ' ἔχει, μετὰ τὴν ἔννομον ἄθλησιν καὶ καρτερίαν, χαρίσματα θαυμασιώτερα καὶ ἔνδοξα 18· τὸν γὰρ τέλειον καὶ πληρέστατον καρ πὸν, τὴν ἑκατοντάδα λέγω, φαιδρὸν καὶ ἁγιοπρεπή φανερῶς πάντως εβλάστησε ν. Οὐκοῦν ὥσπερ ὁ πα λαιός νόμος εἰς δύο βίους ἦν διῃρημένος, εἰς τε τὸν Φαρισαϊκὸν καὶ ὑψηλὸν, καὶ εἰς τὸν ἐπιδεέστερον να κοσμικόν, οὕτω δὴ καὶ ὁ κατὰ Χριστιανισμὸν νέος θεσμὸς εἰς μοναδικὸν ὑπερφερῆ καὶ βιωτικόν. » σμένοι καὶ μεμερισμένοι "ι, παρὰ τὸ μερίζειν καὶ ἀφορίζειν ἑαυτοὺς τῶν ἄλλων ἀπάντων, ἐλέγοντο εἰς τε τὸ καθαρώτατον τοῦ βίου καὶ ἀκριβέστατον, καὶ εἰς τὰ τοῦ νόμου ἐντάλματα. Τὸν δ᾽ αὐτὸν βίον μετήρχοντο καὶ οἱ Γραμματείς, παρ' οἷς καὶ πολιτεία ἡ αὐτὴν ἐγκράτειά τε καὶ παρθενία, καὶ νηστεία " δὶς τοῦ Σαββάτου, ξεστῶν καὶ πινάκων. καὶ ποτηρίων καθαρισμοί, ἀποδεκατώσεις τε καὶ ἀπαρχαὶ καὶ ἐνδελεχεῖς εὐχαὶ καὶ τὰ λοιπὰ πάντα, υπεξαιρουμένων (665) δηλονότι τῶν θαυμασίων Εσ σαίων ὡς ὑπερτέρων σφόδρα καὶ λίαν ὑπερκειμένων. Ην δὴ Φαρισαϊκὴν, ὡς ἄριστον πολιτείαν, ὁ Παῦλος ζηλώσας, εὖ μάλα σεμνύνεται φάσκων 10· ε Ισρα ηλίτης εἰμὶ, φυλής Βενιαμίν, Ἑβραῖος ἐξ Εβραίων, κατὰ νόμον Φαρισαῖος. » Οθεν εἰκότως καὶ ὁ Κύ ριος ἡμῶν τὸν τελειότερον καὶ εὐαγγελικόν το υπου τιθέμενος ἐναργώς βίον, ἔφασκε πρὸς τοὺς ἐραστὰς τῆς οὐρανίου κληρουχίας· ο . Ἐὰν μὴ περισσεύσῃ ἡ δικαιοσύνη ὑμῶν πλέον τῶν Φαρισαίων καὶ Γραμ ματέων 80, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. » (4) Ενθεν γέ τοι καὶ ὁ ἀποστολικές Διονύσιος, (ὡς ἔοικεν) ἀποσεμνύνων τὴν ἱερὰν τῶν μοναχῶν τάξιν, οὕτω φάσκει . Ἡ δὲ τῶν τε λουμένων ἁπασῶν ὑψηλοτέρα τάξις, ἡ τῶν μοναχῶν, ἐστὶν ἱερὰ διακόσμησις, πᾶσαν μὲν ἀποκεκαθαρ μένη • κάθαρσιν ὁλικῇ δυνάμει καὶ παντελεῖ τῶν οἰκείων ἐνεργειῶν ἁγνότητι (πάσης δὲ ὅσης θεμε - τὸν ὁ θεωρεῖν αὐτὴν ἱερουργίαν *, ἐν νοερᾷ θεωρία μέγας 'Αθ. ἀγ. καὶ ἀπ. και τὴν τριακοντάδα Εκατοντάδα. $7 περί. παρά θ. καὶ ἀξιάγαστα ἁγ. π. ἐγκατέστησε υποδ. καὶ κ. οι τ. έρμ. οι εἰς τὸν ν. μετέρχονται π. Ο άγγελ Γ. καὶ Φ. οὕτω φησί Μηδέ κεκαθαρμένην δὲ οὐ θεμιτόν θεμ. αὐτῇ θ. με ρουργίας. » GEORGII HAMARTOLI certa habent religiosi cultus et eruditionis tempora, et divinorum eloquiorum auditioni vacant ; atque his secundus attributus est pietatis gradus, qui con- gruam huic vitæ utilitatem præbet. › Similiter et divus Athanasius dixit: ‹Cum duplex sit via, duplex et regimen in vita; unum quidem moderatius et sæculare, nuptias dico; aliud vero angelicum, apostolicum et summum, virginitas scilicet seu solitaria vila. Si quis mundanum, id est nuptias eligat, reprehensionem quidem non habet, sed tanta non accipiet dona : accipiet autem, quoniam et ipse fert tricesimum fructum. Si quis vero puram et cœlestem vitam amplectatur, quamvis aspera, in principio præsertim et diffi- cilis videatur, habet autem, post legitimum cer- tamen et tolerantiam, dona mirabiliora et gloriosa ; perfectum enim et plenissimum fructum, centesi- mum dico, lætum et sanctum manifeste prorsus germinavit. Quemadmodum igitur lex vetus in duas vitas dividebatur, in Pharisaicam et subli- mem atque in huniiliorem et mundanam, ita quoque nova et Christiana lex in solitarian et excellentem atque in sæcularem dividitur. › B Pharisæi igitur, qui interpretantur separați et di- -visi, dicebantur ex eo quod a cæteris omnibus seipsos separarent et dividerent ad purissimum et perfe- ctissimaın vitam et ad legis documenta sectanda. Eamdem autem vitam consectabantur et Scribæ, apud quos et regimen idem continentiaque et virginitas, et jejunium bis in Sabbato, sextariorum et C paropsidum et calicum purificationes, decimarum exactiones et primitiæ, continuæ orationes et reliqua omnia, rejectis videlicet mirandis Essais, utpote valde sublimioribus nimisque præstauti- bus. Quam Pharisaicam, utpote optimnam discipli- nan, cum Paulus æmulatus esset, summopere extollit dicens : c Israelita sum, de tribu Benjamin, Hebræus ex Hebræis, secundum legem Pharisa:us. › Unde merito quoque Dominus noster perfectio- rem et evangelicam proponens aperte vitam, di- cebat amatoribus cœlestis hæreditatis : • Nisi abundaverit justitia vestra plusquam Scribarum et Pharisæorum, non intrabitis in regnum cœlorum. > Unde sane etiam apostolicus Dionysius (ut vide- tur) extollens sacrum monachorum ordinem, ita dicit Al omnibus initiatis sublimior ordo mo- nachorum, est sacrum vitæ regimen in quo, prorsus quidem purificati omni virtute et plena propriarum actionum puritate, totaque, quantum illam contemplari licet, divinæ rei peractione, in intellectuali contemplatione et communione ver- santur, et sacerdotium aptis ad perficiendum vir- Ced. 356,11-354,19. - - Variæ lectiones et notæ. " D • Ced. — Locus, ut videtur, ineditus. Ced. Conj. Bekkeri ad Ced. e seq. Sic jam conjecerat Bekker ad Ced. pro ed. Led. Ced. • Ged. Ced. 354,4-19 Ced. cod. " Ced. v. Ced. 9. Phil. tis, 5. Ced. * Matth. v, 20. " Ced. Ced. 554,19-355,2. ' Ced. Dionysius Hier. VI, 5. pe. Paris. 1615, p. C. • cod. εod. * cod. * (3) Φαρισαΐοι τοίνυν οἱ ἑρμηνευόμενοι αφωρι

Α ζειν, οἷς καὶ ἀσκήσεων καιροί, μαθητείας τε καὶ τῶν θείων λογίων ἀκροάσεως ἡμέραι ἀφορίσθησαν καὶ δεύτερος εὐσεβείας ἀπενεμήθη βαθμός κατάλλη λον τῷ τοιῷδε βίῳ παρέχων τὴν ὠφέλειαν. » - - (2) Ωσαύτως καὶ ὁ θεῖος Αθανάσιος ἔφη· « Δύο γὰρ ὁδῶν καὶ πολιτειῶν οὐσῶν ἐν τῷ βίῳ, μιᾶς μὲν μετριωτέρας καὶ βιωτικῆς, τοῦ γάμου λέγω, ἑτέρας δὲ ἀγγελικῆς, ἀποστολικῆς τε καὶ ἐν ἀνυπερβλήτου, τῆς παρθενίας ήτοι τῆς μοναδικῆς πολιτείας, εἰ μέν τις τὴν κοσμικήν, τουτέστι τὸν γάμον ἔλοιτο, μέμψιν μὲν οὐκ ἔχει, τοσαῦτα δὲ χαρίσματα οὐ λήψεται λήψεται γὰρ — ἐπειδὴ φέρει καὶ αὐτὸς [καρπὸν] τὸν τριάκοντα 10. εἰ δὲ τὴν ἁγνὴν καὶ ὑπερκόσμιον ἀσπάσοιτό τις, εξ καὶ τραχεῖα περὶ "ν τὴν ἀρχὴν μάλιστα καὶ δυσκας- όρθωτος φαίνεται, ἀλλ' ἔχει, μετὰ τὴν ἔννομον ἄθλησιν καὶ καρτερίαν, χαρίσματα θαυμασιώτερα καὶ ἔνδοξα 18· τὸν γὰρ τέλειον καὶ πληρέστατον καρ πὸν, τὴν ἑκατοντάδα λέγω, φαιδρὸν καὶ ἁγιοπρεπή φανερῶς πάντως εβλάστησε ν. Οὐκοῦν ὥσπερ ὁ πα λαιός νόμος εἰς δύο βίους ἦν διῃρημένος, εἰς τε τὸν Φαρισαϊκὸν καὶ ὑψηλὸν, καὶ εἰς τὸν ἐπιδεέστερον να κοσμικόν, οὕτω δὴ καὶ ὁ κατὰ Χριστιανισμὸν νέος θεσμὸς εἰς μοναδικὸν ὑπερφερῆ καὶ βιωτικόν. » σμένοι καὶ μεμερισμένοι "ι, παρὰ τὸ μερίζειν καὶ ἀφορίζειν ἑαυτοὺς τῶν ἄλλων ἀπάντων, ἐλέγοντο εἰς τε τὸ καθαρώτατον τοῦ βίου καὶ ἀκριβέστατον, καὶ εἰς τὰ τοῦ νόμου ἐντάλματα. Τὸν δ᾽ αὐτὸν βίον μετήρχοντο καὶ οἱ Γραμματείς, παρ' οἷς καὶ πολιτεία ἡ αὐτὴν ἐγκράτειά τε καὶ παρθενία, καὶ νηστεία " δὶς τοῦ Σαββάτου, ξεστῶν καὶ πινάκων. καὶ ποτηρίων καθαρισμοί, ἀποδεκατώσεις τε καὶ ἀπαρχαὶ καὶ ἐνδελεχεῖς εὐχαὶ καὶ τὰ λοιπὰ πάντα, υπεξαιρουμένων (665) δηλονότι τῶν θαυμασίων Εσ σαίων ὡς ὑπερτέρων σφόδρα καὶ λίαν ὑπερκειμένων. Ην δὴ Φαρισαϊκὴν, ὡς ἄριστον πολιτείαν, ὁ Παῦλος ζηλώσας, εὖ μάλα σεμνύνεται φάσκων 10· ε Ισρα ηλίτης εἰμὶ, φυλής Βενιαμίν, Ἑβραῖος ἐξ Εβραίων, κατὰ νόμον Φαρισαῖος. » Οθεν εἰκότως καὶ ὁ Κύ ριος ἡμῶν τὸν τελειότερον καὶ εὐαγγελικόν το υπου τιθέμενος ἐναργώς βίον, ἔφασκε πρὸς τοὺς ἐραστὰς τῆς οὐρανίου κληρουχίας· ο . Ἐὰν μὴ περισσεύσῃ ἡ δικαιοσύνη ὑμῶν πλέον τῶν Φαρισαίων καὶ Γραμ ματέων 80, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. » (4) Ενθεν γέ τοι καὶ ὁ ἀποστολικές Διονύσιος, (ὡς ἔοικεν) ἀποσεμνύνων τὴν ἱερὰν τῶν μοναχῶν τάξιν, οὕτω φάσκει . Ἡ δὲ τῶν τε λουμένων ἁπασῶν ὑψηλοτέρα τάξις, ἡ τῶν μοναχῶν, ἐστὶν ἱερὰ διακόσμησις, πᾶσαν μὲν ἀποκεκαθαρ μένη • κάθαρσιν ὁλικῇ δυνάμει καὶ παντελεῖ τῶν οἰκείων ἐνεργειῶν ἁγνότητι (πάσης δὲ ὅσης θεμε - τὸν ὁ θεωρεῖν αὐτὴν ἱερουργίαν *, ἐν νοερᾷ θεωρία μέγας 'Αθ. ἀγ. καὶ ἀπ. και τὴν τριακοντάδα Εκατοντάδα. $7 περί. παρά θ. καὶ ἀξιάγαστα ἁγ. π. ἐγκατέστησε υποδ. καὶ κ. οι τ. έρμ. οι εἰς τὸν ν. μετέρχονται π. Ο άγγελ Γ. καὶ Φ. οὕτω φησί Μηδέ κεκαθαρμένην δὲ οὐ θεμιτόν θεμ. αὐτῇ θ. με ρουργίας. » GEORGII HAMARTOLI certa habent religiosi cultus et eruditionis tempora, et divinorum eloquiorum auditioni vacant ; atque his secundus attributus est pietatis gradus, qui con- gruam huic vitæ utilitatem præbet. › Similiter et divus Athanasius dixit: ‹Cum duplex sit via, duplex et regimen in vita; unum quidem moderatius et sæculare, nuptias dico; aliud vero angelicum, apostolicum et summum, virginitas scilicet seu solitaria vila. Si quis mundanum, id est nuptias eligat, reprehensionem quidem non habet, sed tanta non accipiet dona : accipiet autem, quoniam et ipse fert tricesimum fructum. Si quis vero puram et cœlestem vitam amplectatur, quamvis aspera, in principio præsertim et diffi- cilis videatur, habet autem, post legitimum cer- tamen et tolerantiam, dona mirabiliora et gloriosa ; perfectum enim et plenissimum fructum, centesi- mum dico, lætum et sanctum manifeste prorsus germinavit. Quemadmodum igitur lex vetus in duas vitas dividebatur, in Pharisaicam et subli- mem atque in huniiliorem et mundanam, ita quoque nova et Christiana lex in solitarian et excellentem atque in sæcularem dividitur. › B Pharisæi igitur, qui interpretantur separați et di- -visi, dicebantur ex eo quod a cæteris omnibus seipsos separarent et dividerent ad purissimum et perfe- ctissimaın vitam et ad legis documenta sectanda. Eamdem autem vitam consectabantur et Scribæ, apud quos et regimen idem continentiaque et virginitas, et jejunium bis in Sabbato, sextariorum et C paropsidum et calicum purificationes, decimarum exactiones et primitiæ, continuæ orationes et reliqua omnia, rejectis videlicet mirandis Essais, utpote valde sublimioribus nimisque præstauti- bus. Quam Pharisaicam, utpote optimnam discipli- nan, cum Paulus æmulatus esset, summopere extollit dicens : c Israelita sum, de tribu Benjamin, Hebræus ex Hebræis, secundum legem Pharisa:us. › Unde merito quoque Dominus noster perfectio- rem et evangelicam proponens aperte vitam, di- cebat amatoribus cœlestis hæreditatis : • Nisi abundaverit justitia vestra plusquam Scribarum et Pharisæorum, non intrabitis in regnum cœlorum. > Unde sane etiam apostolicus Dionysius (ut vide- tur) extollens sacrum monachorum ordinem, ita dicit Al omnibus initiatis sublimior ordo mo- nachorum, est sacrum vitæ regimen in quo, prorsus quidem purificati omni virtute et plena propriarum actionum puritate, totaque, quantum illam contemplari licet, divinæ rei peractione, in intellectuali contemplatione et communione ver- santur, et sacerdotium aptis ad perficiendum vir- Ced. 356,11-354,19. - - Variæ lectiones et notæ. " D • Ced. — Locus, ut videtur, ineditus. Ced. Conj. Bekkeri ad Ced. e seq. Sic jam conjecerat Bekker ad Ced. pro ed. Led. Ced. • Ged. Ced. 354,4-19 Ced. cod. " Ced. v. Ced. 9. Phil. tis, 5. Ced. * Matth. v, 20. " Ced. Ced. 554,19-355,2. ' Ced. Dionysius Hier. VI, 5. pe. Paris. 1615, p. C. • cod. εod. * cod. * (3) Φαρισαΐοι τοίνυν οἱ ἑρμηνευόμενοι αφωρι

Α ζειν, οἷς καὶ ἀσκήσεων καιροί, μαθητείας τε καὶ τῶν θείων λογίων ἀκροάσεως ἡμέραι ἀφορίσθησαν καὶ δεύτερος εὐσεβείας ἀπενεμήθη βαθμός κατάλλη λον τῷ τοιῷδε βίῳ παρέχων τὴν ὠφέλειαν. » - - (2) Ωσαύτως καὶ ὁ θεῖος Αθανάσιος ἔφη· « Δύο γὰρ ὁδῶν καὶ πολιτειῶν οὐσῶν ἐν τῷ βίῳ, μιᾶς μὲν μετριωτέρας καὶ βιωτικῆς, τοῦ γάμου λέγω, ἑτέρας δὲ ἀγγελικῆς, ἀποστολικῆς τε καὶ ἐν ἀνυπερβλήτου, τῆς παρθενίας ήτοι τῆς μοναδικῆς πολιτείας, εἰ μέν τις τὴν κοσμικήν, τουτέστι τὸν γάμον ἔλοιτο, μέμψιν μὲν οὐκ ἔχει, τοσαῦτα δὲ χαρίσματα οὐ λήψεται λήψεται γὰρ — ἐπειδὴ φέρει καὶ αὐτὸς [καρπὸν] τὸν τριάκοντα 10. εἰ δὲ τὴν ἁγνὴν καὶ ὑπερκόσμιον ἀσπάσοιτό τις, εξ καὶ τραχεῖα περὶ "ν τὴν ἀρχὴν μάλιστα καὶ δυσκας- όρθωτος φαίνεται, ἀλλ' ἔχει, μετὰ τὴν ἔννομον ἄθλησιν καὶ καρτερίαν, χαρίσματα θαυμασιώτερα καὶ ἔνδοξα 18· τὸν γὰρ τέλειον καὶ πληρέστατον καρ πὸν, τὴν ἑκατοντάδα λέγω, φαιδρὸν καὶ ἁγιοπρεπή φανερῶς πάντως εβλάστησε ν. Οὐκοῦν ὥσπερ ὁ πα λαιός νόμος εἰς δύο βίους ἦν διῃρημένος, εἰς τε τὸν Φαρισαϊκὸν καὶ ὑψηλὸν, καὶ εἰς τὸν ἐπιδεέστερον να κοσμικόν, οὕτω δὴ καὶ ὁ κατὰ Χριστιανισμὸν νέος θεσμὸς εἰς μοναδικὸν ὑπερφερῆ καὶ βιωτικόν. » σμένοι καὶ μεμερισμένοι "ι, παρὰ τὸ μερίζειν καὶ ἀφορίζειν ἑαυτοὺς τῶν ἄλλων ἀπάντων, ἐλέγοντο εἰς τε τὸ καθαρώτατον τοῦ βίου καὶ ἀκριβέστατον, καὶ εἰς τὰ τοῦ νόμου ἐντάλματα. Τὸν δ᾽ αὐτὸν βίον μετήρχοντο καὶ οἱ Γραμματείς, παρ' οἷς καὶ πολιτεία ἡ αὐτὴν ἐγκράτειά τε καὶ παρθενία, καὶ νηστεία " δὶς τοῦ Σαββάτου, ξεστῶν καὶ πινάκων. καὶ ποτηρίων καθαρισμοί, ἀποδεκατώσεις τε καὶ ἀπαρχαὶ καὶ ἐνδελεχεῖς εὐχαὶ καὶ τὰ λοιπὰ πάντα, υπεξαιρουμένων (665) δηλονότι τῶν θαυμασίων Εσ σαίων ὡς ὑπερτέρων σφόδρα καὶ λίαν ὑπερκειμένων. Ην δὴ Φαρισαϊκὴν, ὡς ἄριστον πολιτείαν, ὁ Παῦλος ζηλώσας, εὖ μάλα σεμνύνεται φάσκων 10· ε Ισρα ηλίτης εἰμὶ, φυλής Βενιαμίν, Ἑβραῖος ἐξ Εβραίων, κατὰ νόμον Φαρισαῖος. » Οθεν εἰκότως καὶ ὁ Κύ ριος ἡμῶν τὸν τελειότερον καὶ εὐαγγελικόν το υπου τιθέμενος ἐναργώς βίον, ἔφασκε πρὸς τοὺς ἐραστὰς τῆς οὐρανίου κληρουχίας· ο . Ἐὰν μὴ περισσεύσῃ ἡ δικαιοσύνη ὑμῶν πλέον τῶν Φαρισαίων καὶ Γραμ ματέων 80, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. » (4) Ενθεν γέ τοι καὶ ὁ ἀποστολικές Διονύσιος, (ὡς ἔοικεν) ἀποσεμνύνων τὴν ἱερὰν τῶν μοναχῶν τάξιν, οὕτω φάσκει . Ἡ δὲ τῶν τε λουμένων ἁπασῶν ὑψηλοτέρα τάξις, ἡ τῶν μοναχῶν, ἐστὶν ἱερὰ διακόσμησις, πᾶσαν μὲν ἀποκεκαθαρ μένη • κάθαρσιν ὁλικῇ δυνάμει καὶ παντελεῖ τῶν οἰκείων ἐνεργειῶν ἁγνότητι (πάσης δὲ ὅσης θεμε - τὸν ὁ θεωρεῖν αὐτὴν ἱερουργίαν *, ἐν νοερᾷ θεωρία μέγας 'Αθ. ἀγ. καὶ ἀπ. και τὴν τριακοντάδα Εκατοντάδα. $7 περί. παρά θ. καὶ ἀξιάγαστα ἁγ. π. ἐγκατέστησε υποδ. καὶ κ. οι τ. έρμ. οι εἰς τὸν ν. μετέρχονται π. Ο άγγελ Γ. καὶ Φ. οὕτω φησί Μηδέ κεκαθαρμένην δὲ οὐ θεμιτόν θεμ. αὐτῇ θ. με ρουργίας. » GEORGII HAMARTOLI certa habent religiosi cultus et eruditionis tempora, et divinorum eloquiorum auditioni vacant ; atque his secundus attributus est pietatis gradus, qui con- gruam huic vitæ utilitatem præbet. › Similiter et divus Athanasius dixit: ‹Cum duplex sit via, duplex et regimen in vita; unum quidem moderatius et sæculare, nuptias dico; aliud vero angelicum, apostolicum et summum, virginitas scilicet seu solitaria vila. Si quis mundanum, id est nuptias eligat, reprehensionem quidem non habet, sed tanta non accipiet dona : accipiet autem, quoniam et ipse fert tricesimum fructum. Si quis vero puram et cœlestem vitam amplectatur, quamvis aspera, in principio præsertim et diffi- cilis videatur, habet autem, post legitimum cer- tamen et tolerantiam, dona mirabiliora et gloriosa ; perfectum enim et plenissimum fructum, centesi- mum dico, lætum et sanctum manifeste prorsus germinavit. Quemadmodum igitur lex vetus in duas vitas dividebatur, in Pharisaicam et subli- mem atque in huniiliorem et mundanam, ita quoque nova et Christiana lex in solitarian et excellentem atque in sæcularem dividitur. › B Pharisæi igitur, qui interpretantur separați et di- -visi, dicebantur ex eo quod a cæteris omnibus seipsos separarent et dividerent ad purissimum et perfe- ctissimaın vitam et ad legis documenta sectanda. Eamdem autem vitam consectabantur et Scribæ, apud quos et regimen idem continentiaque et virginitas, et jejunium bis in Sabbato, sextariorum et C paropsidum et calicum purificationes, decimarum exactiones et primitiæ, continuæ orationes et reliqua omnia, rejectis videlicet mirandis Essais, utpote valde sublimioribus nimisque præstauti- bus. Quam Pharisaicam, utpote optimnam discipli- nan, cum Paulus æmulatus esset, summopere extollit dicens : c Israelita sum, de tribu Benjamin, Hebræus ex Hebræis, secundum legem Pharisa:us. › Unde merito quoque Dominus noster perfectio- rem et evangelicam proponens aperte vitam, di- cebat amatoribus cœlestis hæreditatis : • Nisi abundaverit justitia vestra plusquam Scribarum et Pharisæorum, non intrabitis in regnum cœlorum. > Unde sane etiam apostolicus Dionysius (ut vide- tur) extollens sacrum monachorum ordinem, ita dicit Al omnibus initiatis sublimior ordo mo- nachorum, est sacrum vitæ regimen in quo, prorsus quidem purificati omni virtute et plena propriarum actionum puritate, totaque, quantum illam contemplari licet, divinæ rei peractione, in intellectuali contemplatione et communione ver- santur, et sacerdotium aptis ad perficiendum vir- Ced. 356,11-354,19. - - Variæ lectiones et notæ. " D • Ced. — Locus, ut videtur, ineditus. Ced. Conj. Bekkeri ad Ced. e seq. Sic jam conjecerat Bekker ad Ced. pro ed. Led. Ced. • Ged. Ced. 354,4-19 Ced. cod. " Ced. v. Ced. 9. Phil. tis, 5. Ced. * Matth. v, 20. " Ced. Ced. 554,19-355,2. ' Ced. Dionysius Hier. VI, 5. pe. Paris. 1615, p. C. • cod. εod. * cod. * (3) Φαρισαΐοι τοίνυν οἱ ἑρμηνευόμενοι αφωρι

δ - * (7) Ο γάρ τοι μέγας Βασίλειος περὶ τῆς ἀποταγῆς καὶ μοναδικῆς πολιτείας διεξιών ”, οὕτως ἔφη· « Διὰ τοῦτο ο φιλάνθρωπος Κύριος ", κτ δόμενος ἡμῶν τῆς σωτηρίας, εἰς δύο βίους διεῖτε τὰ τῶν ἀνθρώπων, συζυγίαν καὶ παρθενίαν, ἵνα ὁ μὴ δυνάμενος ὑπενεγκεῖν τὴν τῆς παρθενίας καὶ ἀσκήσεως ἆθλον οι ἔλθῃ εἰς συνοίκησιν γυναικός, ἐκεῖνο εἰδὼς ὡς ἀπαιτηθήσεται λόγων σωφροσύνης καὶ ἁγιασμοῦ καὶ τῆς πρὸς σε [τους] ἐν συζυγίαις καὶ τεκνοτροφίαις ἁγίους ὁμοιώσεως· (οἷος ἦν ἐν μὲν τῇ Παλαίᾳ Διαθήκη ᾿Αβραάμ, δς τῇ τοῦ Θεοῦ προτιμήσει τὸν μονογενῆ θυσιάζων ἀπαθῶς 38, ἐμε· γαλαύχει καὶ τὰς τῆς σκηνῆς αὐτοῦ θύρα; διαπεπι- τασμένας εἶχε πρὸς ὑποδοχὴν τῶν ἐπιξενοῦσθαι μελ λόντων ετοιμαζόμενος. Εἰ γὰρ " ήκουσεν 10. Πώς λησόν σου τὰ ὑπάρχοντα καὶ δὸς τοῖς πτωχοίς, » καὶ τα μείζονα τούτων ἐπεδείξατο 'Αβραάμ, καὶ 'Ιώβ καὶ Σαμουήλ, καὶ Δαυίδ, καὶ ἕτεροι πλεῖστοι· ἐν δὲ τῇ νέᾳ Διαθήκῃ "· Πέτρος καὶ οἱ λοιποὶ τῶν ἀπο στόλων. Απαιτηθήσεται γὰρ πᾶς τοὺς καρποὺς τῆς πρὸς Θεὸν ἀγάπης καὶ τὸν πλησίον καὶ τῆς παρα- τροπῆς τῶν ἐντολῶν τούτων· · φησὶ γὰρ ὁ Κύ ριος · « Ο ἀγαπῶν πατέρα ἢ μητέρα ὑπὲρ ἐμὲ, οὐκ ἔστι μου ἄξιος. Καί - • "Ος οὐ μισεῖ τὸν πα- τέρα καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ, καὶ τὴν γυναῖκα, καὶ τὰ τέκνα, ἔτι δὲ καὶ τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν, οὐ δύναται μου εἶναι μαθητής. ο 'Αρά σοι οὐ δοκεῖ καὶ ν ὑπο γυναίοις τεθῆναι τὰ Εὐαγγέλια ; ἰδοὺ σεσαφήνι σταί σοι ὡς) ἅπαντες “ ἄνθρωποι ἀπαιτηθησόμεθα τὴν πρὸς τὸ Εὐαγγέλιον ὑπακοὴν, μοναχοί τε καὶ εἰ ἐν συζυγία κ· ἀρκέσει γὰρ τῷ ἐπὶ γάμον ἐλθόντι ἡ συγγνώμη “ τῆς ἀκρασίας καὶ τῆς πρὸς τὸ θῆλυ ἐπιθυμίας τε καὶ συνουσίας· τὰ δὲ λοιπὰ τῶν ἐνα τολῶν πᾶσιν ὁμοίως νενομοθετημένα οὐκ ἀκίνδυνα τοῖς παραβαίνουσιν . (Καὶ γὰρ εὐαγγελιζόμενος ὁ Χριστὸς τὰ τοῦ Πατρὸς ἐντάλματα, τοῖς ἐν τῷ κόσ σμῳ διελέγετο· εἰ δέ που συνέβη αὐτὸν καὶ κατ' ἰδίαν επερωτηθέντα τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς ἀπο- κρίνεσθαι 45, διεμαρτύρετο λέγων 46. ῾Ο δὲ ὑμῖν λέγω, πᾶσι λέγων » (Μή τοίνυν ἀποπέσῃς “', ὦ οὗ- τος, ὁ πρὸς κοινωνίαν γυναικὸς προηρημένος, ὡς ὑπ' ἐξουσίας + ἔχων τὸν κόσμον περιβάλλεσθαι - πλειόν νων γάρ σοι πόνων καὶ φυλακῆς χρεία πρὸς τὴν τῆς σωτηρίας επιτυχίαν, ἅτε δὴ καὶ ἐν μέσῳ παγί δων καὶ τοῦ κράτους τῶν ἀποστατικών δυνάμεων οι κεῖν ἐκλεξαμένῳ καὶ τοὺς ἐρεθισμοὺς τῶν ἁμαρτιῶν ἐπ' ὄψιν δ' ἔχοντι καὶ πρὸς τὴν αὐτῶν ἐπιθυμίαν νύκτωρ τε καὶ μεθ᾿ ἡμέραν ἐκμεμοχλευμένῳ πάσας σου τὰς αἰσθήσεις. Γίνωσκε οὖν ὡς ἐὲ οὐκ ἀποδιά - Α Βασιλείου τοῦ Μεγάλου ᾿Αλλὰ καὶ ὁ μ. Β. π. ύπες. ' ἐξιών και φ. Θεός Β. κ. τῆς ἡ. 5. Β. δύο δ. β. Β. λέγω β. Το ἆθλον ἔλθει ἐπὶ σ. Β. καὶ τὴν ὁμοίωσιν ἀσυμπ. Β. οι Οὐ γάρ Β. ἐπὶ Ἰὼς καὶ ἐ. π. τε και Σ. Β. 20' δ, οἷος Π. ἦν και β. τεθεῖσθαι Β. πάντες γὰρ ἄνθρωποι Η συζυγίαις Β παρ. καθώς φησιν ὁ Κύριος πρὸς τοὺς ἐ. Γ. τοίνυν ὡς Β. μαθητάς σε άναπ. Β. ἐς ἐπ ἐξ. Β. το περιβαλέσθαι Β. 6. τους εἰς συγγνώμην τὸ τῆς καὶ κατ' ἱ. ἐπ. ά. ἀπ. τ. ά. μ. Β. των Β. οι ἐν ὄψεσιν Β. GEORGII HAMARTOLI B 37. Magnus cuim Basilius de renuntiatione et soli- tarie vitae regimine disserens, ita loquitur : « ld- circo misericors Dominus, nostræ salutis curam habeus, in duplicem vitam divisit humana, con- nubium et virginitatem, ut qui sufferre nequit virginitatis et asceticæ vitæ certamen, veniat in consortium mulieris, id sciens quia repetetur ratio temperantiæ et sanctificationis et similitudinis cum sanctis qui in conjugiis et liberorum educa- tione versati sunt; qualis erat in Veteri Testa- mento Abraham, qui, cum pluris Deum faceret, unigenitum placida imnolans mente, gloriabatur et tabernaculi sui fores apertas habebat, paratus ad excipiendum cos qui hospitari debebant. Si enim audisset: Vende quæ habes et da paupe- ribus, s majora illis ostendisset Abraham, et Job, " et Samuel, et David et alii multi; in Novo autem Testamento Petrus et cæteri apostoli. Ab uno- quoque enim repetentur fructus charitatis erga Deum et proximum, et reddetur ratio desertionis a mandatis istis. Ait enim Dominus • Qui amat patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus. . Et : • Qui non odit patrem suum, et matrem, et uxorem, et filios, adhuc autem et animam suam, non potest meus esse discipulus. Nonne tibi videtur etiam pro conjugatis posita esse Evangelia? En manifestum tibi est quod omnes homines reddere rationem debebimus obedienti: erga Evangelium, monachi et conjugati; sufficiet enim ei qui ad nuptias ingressus est indulgentia G incontinentiae et erga feminam concupiscentiæ et concubitus. Catera autem præcepta omnibus similiter statuta non extra periculum sunt trans- gredientibus. Etenim annuntians Christus Patris sui mandata iis qui in mundo erant loquebatur. Si quando autem accidit ipsum privatim inter- rogatum discipulis suis respondere, etiam atque etiam obtestabatur dicens: Quod autem vobis dico, omnibus dico, » Ne ergo decideris, o tu qui consortium mulieris præoplasti, quasi licentiam habens mundum amplectendi; majoribus enim laboribus et vigilantia opus tibi est ad felicem salutis tuæ successum, quippe qui mediis in laqueis et imperio apostolicarum virtutum habitare elegi- sti, et incitamenta peccatorum sub oculos habes, et ad illorum concupiscentiam nocte dieque om- nes sensus tuos adaperuisti. Scito ergo quod adversus apostatam luctam non effugies, nec in istum victoriam reportabis nisi cum tribulationibus D 4. Varia lectiones et notæ. - - de abdicatione rerumn II, 253, D, Cell. 355,15-556,4. Ced. adil. Ced. "9 add. Cel. ss Matth. x1, 21. of Matth. x. 57. addl, B. * Cell. Cel. Ced. • Matth. xti1, 27. * Cod. se Luc. xiv, 20. add.

δ - * (7) Ο γάρ τοι μέγας Βασίλειος περὶ τῆς ἀποταγῆς καὶ μοναδικῆς πολιτείας διεξιών ”, οὕτως ἔφη· « Διὰ τοῦτο ο φιλάνθρωπος Κύριος ", κτ δόμενος ἡμῶν τῆς σωτηρίας, εἰς δύο βίους διεῖτε τὰ τῶν ἀνθρώπων, συζυγίαν καὶ παρθενίαν, ἵνα ὁ μὴ δυνάμενος ὑπενεγκεῖν τὴν τῆς παρθενίας καὶ ἀσκήσεως ἆθλον οι ἔλθῃ εἰς συνοίκησιν γυναικός, ἐκεῖνο εἰδὼς ὡς ἀπαιτηθήσεται λόγων σωφροσύνης καὶ ἁγιασμοῦ καὶ τῆς πρὸς σε [τους] ἐν συζυγίαις καὶ τεκνοτροφίαις ἁγίους ὁμοιώσεως· (οἷος ἦν ἐν μὲν τῇ Παλαίᾳ Διαθήκη ᾿Αβραάμ, δς τῇ τοῦ Θεοῦ προτιμήσει τὸν μονογενῆ θυσιάζων ἀπαθῶς 38, ἐμε· γαλαύχει καὶ τὰς τῆς σκηνῆς αὐτοῦ θύρα; διαπεπι- τασμένας εἶχε πρὸς ὑποδοχὴν τῶν ἐπιξενοῦσθαι μελ λόντων ετοιμαζόμενος. Εἰ γὰρ " ήκουσεν 10. Πώς λησόν σου τὰ ὑπάρχοντα καὶ δὸς τοῖς πτωχοίς, » καὶ τα μείζονα τούτων ἐπεδείξατο 'Αβραάμ, καὶ 'Ιώβ καὶ Σαμουήλ, καὶ Δαυίδ, καὶ ἕτεροι πλεῖστοι· ἐν δὲ τῇ νέᾳ Διαθήκῃ "· Πέτρος καὶ οἱ λοιποὶ τῶν ἀπο στόλων. Απαιτηθήσεται γὰρ πᾶς τοὺς καρποὺς τῆς πρὸς Θεὸν ἀγάπης καὶ τὸν πλησίον καὶ τῆς παρα- τροπῆς τῶν ἐντολῶν τούτων· · φησὶ γὰρ ὁ Κύ ριος · « Ο ἀγαπῶν πατέρα ἢ μητέρα ὑπὲρ ἐμὲ, οὐκ ἔστι μου ἄξιος. Καί - • "Ος οὐ μισεῖ τὸν πα- τέρα καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ, καὶ τὴν γυναῖκα, καὶ τὰ τέκνα, ἔτι δὲ καὶ τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν, οὐ δύναται μου εἶναι μαθητής. ο 'Αρά σοι οὐ δοκεῖ καὶ ν ὑπο γυναίοις τεθῆναι τὰ Εὐαγγέλια ; ἰδοὺ σεσαφήνι σταί σοι ὡς) ἅπαντες “ ἄνθρωποι ἀπαιτηθησόμεθα τὴν πρὸς τὸ Εὐαγγέλιον ὑπακοὴν, μοναχοί τε καὶ εἰ ἐν συζυγία κ· ἀρκέσει γὰρ τῷ ἐπὶ γάμον ἐλθόντι ἡ συγγνώμη “ τῆς ἀκρασίας καὶ τῆς πρὸς τὸ θῆλυ ἐπιθυμίας τε καὶ συνουσίας· τὰ δὲ λοιπὰ τῶν ἐνα τολῶν πᾶσιν ὁμοίως νενομοθετημένα οὐκ ἀκίνδυνα τοῖς παραβαίνουσιν . (Καὶ γὰρ εὐαγγελιζόμενος ὁ Χριστὸς τὰ τοῦ Πατρὸς ἐντάλματα, τοῖς ἐν τῷ κόσ σμῳ διελέγετο· εἰ δέ που συνέβη αὐτὸν καὶ κατ' ἰδίαν επερωτηθέντα τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς ἀπο- κρίνεσθαι 45, διεμαρτύρετο λέγων 46. ῾Ο δὲ ὑμῖν λέγω, πᾶσι λέγων » (Μή τοίνυν ἀποπέσῃς “', ὦ οὗ- τος, ὁ πρὸς κοινωνίαν γυναικὸς προηρημένος, ὡς ὑπ' ἐξουσίας + ἔχων τὸν κόσμον περιβάλλεσθαι - πλειόν νων γάρ σοι πόνων καὶ φυλακῆς χρεία πρὸς τὴν τῆς σωτηρίας επιτυχίαν, ἅτε δὴ καὶ ἐν μέσῳ παγί δων καὶ τοῦ κράτους τῶν ἀποστατικών δυνάμεων οι κεῖν ἐκλεξαμένῳ καὶ τοὺς ἐρεθισμοὺς τῶν ἁμαρτιῶν ἐπ' ὄψιν δ' ἔχοντι καὶ πρὸς τὴν αὐτῶν ἐπιθυμίαν νύκτωρ τε καὶ μεθ᾿ ἡμέραν ἐκμεμοχλευμένῳ πάσας σου τὰς αἰσθήσεις. Γίνωσκε οὖν ὡς ἐὲ οὐκ ἀποδιά - Α Βασιλείου τοῦ Μεγάλου ᾿Αλλὰ καὶ ὁ μ. Β. π. ύπες. ' ἐξιών και φ. Θεός Β. κ. τῆς ἡ. 5. Β. δύο δ. β. Β. λέγω β. Το ἆθλον ἔλθει ἐπὶ σ. Β. καὶ τὴν ὁμοίωσιν ἀσυμπ. Β. οι Οὐ γάρ Β. ἐπὶ Ἰὼς καὶ ἐ. π. τε και Σ. Β. 20' δ, οἷος Π. ἦν και β. τεθεῖσθαι Β. πάντες γὰρ ἄνθρωποι Η συζυγίαις Β παρ. καθώς φησιν ὁ Κύριος πρὸς τοὺς ἐ. Γ. τοίνυν ὡς Β. μαθητάς σε άναπ. Β. ἐς ἐπ ἐξ. Β. το περιβαλέσθαι Β. 6. τους εἰς συγγνώμην τὸ τῆς καὶ κατ' ἱ. ἐπ. ά. ἀπ. τ. ά. μ. Β. των Β. οι ἐν ὄψεσιν Β. GEORGII HAMARTOLI B 37. Magnus cuim Basilius de renuntiatione et soli- tarie vitae regimine disserens, ita loquitur : « ld- circo misericors Dominus, nostræ salutis curam habeus, in duplicem vitam divisit humana, con- nubium et virginitatem, ut qui sufferre nequit virginitatis et asceticæ vitæ certamen, veniat in consortium mulieris, id sciens quia repetetur ratio temperantiæ et sanctificationis et similitudinis cum sanctis qui in conjugiis et liberorum educa- tione versati sunt; qualis erat in Veteri Testa- mento Abraham, qui, cum pluris Deum faceret, unigenitum placida imnolans mente, gloriabatur et tabernaculi sui fores apertas habebat, paratus ad excipiendum cos qui hospitari debebant. Si enim audisset: Vende quæ habes et da paupe- ribus, s majora illis ostendisset Abraham, et Job, " et Samuel, et David et alii multi; in Novo autem Testamento Petrus et cæteri apostoli. Ab uno- quoque enim repetentur fructus charitatis erga Deum et proximum, et reddetur ratio desertionis a mandatis istis. Ait enim Dominus • Qui amat patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus. . Et : • Qui non odit patrem suum, et matrem, et uxorem, et filios, adhuc autem et animam suam, non potest meus esse discipulus. Nonne tibi videtur etiam pro conjugatis posita esse Evangelia? En manifestum tibi est quod omnes homines reddere rationem debebimus obedienti: erga Evangelium, monachi et conjugati; sufficiet enim ei qui ad nuptias ingressus est indulgentia G incontinentiae et erga feminam concupiscentiæ et concubitus. Catera autem præcepta omnibus similiter statuta non extra periculum sunt trans- gredientibus. Etenim annuntians Christus Patris sui mandata iis qui in mundo erant loquebatur. Si quando autem accidit ipsum privatim inter- rogatum discipulis suis respondere, etiam atque etiam obtestabatur dicens: Quod autem vobis dico, omnibus dico, » Ne ergo decideris, o tu qui consortium mulieris præoplasti, quasi licentiam habens mundum amplectendi; majoribus enim laboribus et vigilantia opus tibi est ad felicem salutis tuæ successum, quippe qui mediis in laqueis et imperio apostolicarum virtutum habitare elegi- sti, et incitamenta peccatorum sub oculos habes, et ad illorum concupiscentiam nocte dieque om- nes sensus tuos adaperuisti. Scito ergo quod adversus apostatam luctam non effugies, nec in istum victoriam reportabis nisi cum tribulationibus D 4. Varia lectiones et notæ. - - de abdicatione rerumn II, 253, D, Cell. 355,15-556,4. Ced. adil. Ced. "9 add. Cel. ss Matth. x1, 21. of Matth. x. 57. addl, B. * Cell. Cel. Ced. • Matth. xti1, 27. * Cod. se Luc. xiv, 20. add.

σεις τὴν πρὸς τὸν ἀποστάτην παλαίστραν οὐδὲ τῆς τούτου νίκης καθάψῃ ἄνευ πόνων πολλῶν τῶν ἐπὶ φυλακῇ τῶν εὐαγγελικῶν διδαγμάτων 85. » συζυγία ἀκινδύνως τὴν τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ φυλακὴν καταμελοῦντας ειρήσθω. Σὺ δὲ (675) ὁ τῶν οὐρανίων πολιτευμάτων ἐραστὴς, καὶ τῆς ἀγγελικῆς διαγωγής πραγματευτής, καὶ τῶν ἁγίων μαθητῶν τοῦ Χριστοῦ συστρατιώτης γενέσθαι ἐπιθυμῶν, τό νώσον σεαυτὸν πρὸς ὑπομονὴν θλίψεων, κἂν ἀνδρείως προσέλθῃς τῇ συγκλήτῳ τῶν μοναχῶν, ἰδοὺ τοίνυν, καὶ ὁ θεῖος διδάσκαλος εἰς δύο βίους τὸν Χριστὸν διε- λέσθαι τὰ τῶν ἀνθρώπων φάσκει· καὶ τὸν μὲν κά- σμιον καὶ γεώδη, τὸν δὲ οὐράνιον, ἀγγελικόν τε καὶ ἀποστολικόν· ὡς καὶ ἑτερόθεν πάλιν φησί · Μάθε, διδάχθητε ἀποστολικὴν πολιτείαν, τουτέστιν ὀφθαλ μῶν ἀκρίβειαν, γλώσσης εγκράτειαν, σώματος δου- λαγωγίαν, φρόνημα ταπεινὸν, ἐννοίας καθαρό τητα, ὀργῆς ἀφανισμόν· ἀγγαρευόμενος πρόσ- στηθι, ἀποστερούμενος μὴ δικάζου, μισούμενος ἀγάπησον, διωκόμενος ἀνέχου, βλασφημούμενος παρακάλει, νεκρώθητι τῇ ἁμαρτία, συσταυρώθητε τῷ Χριστῷ, ὅλην τὴν ἀγάπην μετάθες ἐπὶ τὸν Κύ ριον. ᾿Αλλὰ χαλεπὰ ταῦτα· τί τῶν ἀγαθῶν εὐκολώ- τερον; τίς καθεύδων τρόπαιον ἔστηκεν ; τίς τρυφῶν καὶ καταυλούμενος τοῖς τῆς καρτερίας κατεκοσμήθη στεφάνοις ; Οὐδεὶς μὴ δραμὼν ἀνεῖλε τὸ βρα δεῖον · πόνοι γεννῶσι δόξαν· κάματοι προξενοῦσι στέφανον, ο • Διὰ πολλῶν θλίψεων δεῖ ὑμᾶς το εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. » φημί κἀγὼ, ἀλλὰ τὰς μὲν θλίψεις ταύτας ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν καὶ μακαριότης ἐκδέχεται, τοὺς δὲ τῆς ἁμαρτίας καμάτους τὸ τῆς γεέννης ἐπίπονον καὶ σκυθρωπὴν πῦρ ἄσβεστον ἀναμένει. Ταύτῃ τοι καὶ ὁ θεηγόρος Νεῖλος ἔφη στο • Φιλοσο- φεῖν ἐπετήδευσαν μὲν Ἑλλήνων καὶ Ἰουδαίων οὐκ ὀλί. γοι, μόνοι δὲ τὴν ἀληθινὴν σοφίαν ἐξήλωσαν οἱ Χρι- στοῦ μαθηταὶ, ἐπεὶ καὶ μόνοι τὴν ὄντως σοφίαν ἔσχον διδάσκαλον. Οἱ μὲν γὰρ πρότεροι καθάπερ ἐν σκηνῇ δράμα ὑποκρινόμενοι, ἀλλοτρίῳ ἑαυτοὺς κατεκόσμη. σαν προσωπείῳ, ὄνομα κενὸν ὑποδύντες, ἀληθοῦς φιλοσοφίας έστερημένοι· ἓν μὲν τῷ τρίβων, καὶ τῇ ὑπήνῃ, καὶ τῇ βακτηρία τὸν φιλόσοφον ἐνδεικνύμενοι, περιέποντες καὶ τὸ σῶμα, καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις ὡς δεσποίναις υπηρετούμενοι, γαστρός ὄντες δοῦλοι, καὶ τὰς ὑπογαστρίους ἡδονὰς ὡς φύσεως ἔργον ἀποδε χόμενοι, ταῖς δὲ λαμπραῖς τραπέζαις κυνιδίων δίκην λίχνων ἐφαλλόμενοι, οὐκ εἰδότες ὅτι πρὸ πάντων ἐλεύθερον δεῖ εἶναι τὸν φιλόσοφον καὶ μᾶλλον φεύ γεῖν τὸ δοῦλον εἶναι παθῶν ἢ ἀργυρόνητον καὶ οἰκό- τριβα 42· τὸ γὰρ ἀνθρώπων είναι δοῦλον οὐδὲν ἴσως ἔβλαψε τὸν ὀρθῶς βεβιωκότα ", τὸ δὲ πάθεσιν ὡς δεσπόταις χρώμενον ὑπηρετεῖν ταῖς ἡδοναῖς, αἰσχύ την ἤνεγκεν καὶ γέλωτα πολύν. Εἰσὶ μὲν οὖν παρ' αὐτοῖς καθόλου τῆς πράξεως ἡμεληκότες, λογικὴν • δίγμα. Β. 6» | ἡμᾶς Νείλου, των βεβιωκό.. . CHRONICON. - LIB. III. custodia. A multis quæ evangelicorum præceptorum inbærent B Et hæc quidem transcurrendo illis qui in conjugio secure præceptorum Christi observantiam negli- gunt dicta sint. Tu vero cœlestis civitatis amator et angelicæ negotiator conversationis et sancto - rum discipulorum Christi commilito fieri cupiens, firma teipsum ad tolerantiam tribulationum, et si generose ingressus es in cœtum monachorum, en igitur sanctus ipse præceptor in duplicem vitam Christum humana divisisse asserit, et unam quidem mundanam et terrestrem, alteram vero c08- lestem, angelicam et apostolicam ; nam et alibi rursus dicit : Disce, ut docearis apostolicam vitæ normam, id est oculorum eircumspectionem, linguæ temperamentum, corpus in servitudinem redactum, animi humilitatem, cogitationis puritatem, iræ exstinctionem; angarialus assentire, læsus non litiga, odio habitus ama, insectatores sustine, si male tibi dixerint ora; mortuus peccato, crucifixus cum Christo, oinnem charitatem repone in Domi- num. Sed dura sunt hæc : Quodnam facilius bo- num est ? Quis dormiens tropæum erexit? Quis in deliciis vivens et tibia sonora delectatus patientiæ coronis redimitus est? Nemo nisi currens repor- tavit bravium ; labores gloriam gignunt ; molestia coronam conciliant Per multas tribulationes oportet vos intrare in regnum coelorum. › Dico Gego quoque, et tribulationes istas regnum cœlorum et beatitudo excipit, iniquitatis autem labores ge- hennæ labor et horror et ignis inexstinguibilis D manet. Similiter et theologus Nilus loquitur : • Philo- sophiæ quidem operam dederunt Græcorum et Judæorum non pauci, veram autem sapientiam æ¡nu- lati sunt soli Christi discipuli, quoniam soli veram sapientiam habuerunt magistram. Priores enim quasi in scena fabulem agentes, aliena seipsos exorna. runt larva, nomine inani induti, vera philosophia carentes; trito quidem pallio et barba et baculo philosophum ostentantes, et corpus colentes et cu- piditatibus ut dominabus famulantes, ventris exstitere servi, et comites ventris voluptates velut opus na- turæ admiserunt, splendidas mensas gulosoruni ca- num instar invadentes, nescientes imprimis liberum esse debere philosophum, multoque magis illi fugien- dum ne serviat passionibus, quam ne sit argento ve-1 nale mancipium et vernarum verna; hominum enim servum esse nibil forte nocuit ei qui recte vixit, cupiditatibus autem ut dominis uti et servire volupta- tibus pudorem attulit et risum multum. Sunt ergo apud eos prorsus in agendo negligentes, at ratio- nalem philosophiam, ut videntur, suscipientes, de Variæ lectiones et notæ. Tim. 1, 5? Act. XIV, 22. cod. liber asceticus (Bibl. Maxima VII. (8) Καὶ ταῦτα μὲν ἐν παραδρόμῳ πρὸς τοὺς ἐν 11. 1176, θα αποδεχόμενοι, ὀργῆς ὑπήκοοι καὶ πρὸς δόξαν επτοημένοι ταῖς cod. 80 οικότριον col

σεις τὴν πρὸς τὸν ἀποστάτην παλαίστραν οὐδὲ τῆς τούτου νίκης καθάψῃ ἄνευ πόνων πολλῶν τῶν ἐπὶ φυλακῇ τῶν εὐαγγελικῶν διδαγμάτων 85. » συζυγία ἀκινδύνως τὴν τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ φυλακὴν καταμελοῦντας ειρήσθω. Σὺ δὲ (675) ὁ τῶν οὐρανίων πολιτευμάτων ἐραστὴς, καὶ τῆς ἀγγελικῆς διαγωγής πραγματευτής, καὶ τῶν ἁγίων μαθητῶν τοῦ Χριστοῦ συστρατιώτης γενέσθαι ἐπιθυμῶν, τό νώσον σεαυτὸν πρὸς ὑπομονὴν θλίψεων, κἂν ἀνδρείως προσέλθῃς τῇ συγκλήτῳ τῶν μοναχῶν, ἰδοὺ τοίνυν, καὶ ὁ θεῖος διδάσκαλος εἰς δύο βίους τὸν Χριστὸν διε- λέσθαι τὰ τῶν ἀνθρώπων φάσκει· καὶ τὸν μὲν κά- σμιον καὶ γεώδη, τὸν δὲ οὐράνιον, ἀγγελικόν τε καὶ ἀποστολικόν· ὡς καὶ ἑτερόθεν πάλιν φησί · Μάθε, διδάχθητε ἀποστολικὴν πολιτείαν, τουτέστιν ὀφθαλ μῶν ἀκρίβειαν, γλώσσης εγκράτειαν, σώματος δου- λαγωγίαν, φρόνημα ταπεινὸν, ἐννοίας καθαρό τητα, ὀργῆς ἀφανισμόν· ἀγγαρευόμενος πρόσ- στηθι, ἀποστερούμενος μὴ δικάζου, μισούμενος ἀγάπησον, διωκόμενος ἀνέχου, βλασφημούμενος παρακάλει, νεκρώθητι τῇ ἁμαρτία, συσταυρώθητε τῷ Χριστῷ, ὅλην τὴν ἀγάπην μετάθες ἐπὶ τὸν Κύ ριον. ᾿Αλλὰ χαλεπὰ ταῦτα· τί τῶν ἀγαθῶν εὐκολώ- τερον; τίς καθεύδων τρόπαιον ἔστηκεν ; τίς τρυφῶν καὶ καταυλούμενος τοῖς τῆς καρτερίας κατεκοσμήθη στεφάνοις ; Οὐδεὶς μὴ δραμὼν ἀνεῖλε τὸ βρα δεῖον · πόνοι γεννῶσι δόξαν· κάματοι προξενοῦσι στέφανον, ο • Διὰ πολλῶν θλίψεων δεῖ ὑμᾶς το εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. » φημί κἀγὼ, ἀλλὰ τὰς μὲν θλίψεις ταύτας ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν καὶ μακαριότης ἐκδέχεται, τοὺς δὲ τῆς ἁμαρτίας καμάτους τὸ τῆς γεέννης ἐπίπονον καὶ σκυθρωπὴν πῦρ ἄσβεστον ἀναμένει. Ταύτῃ τοι καὶ ὁ θεηγόρος Νεῖλος ἔφη στο • Φιλοσο- φεῖν ἐπετήδευσαν μὲν Ἑλλήνων καὶ Ἰουδαίων οὐκ ὀλί. γοι, μόνοι δὲ τὴν ἀληθινὴν σοφίαν ἐξήλωσαν οἱ Χρι- στοῦ μαθηταὶ, ἐπεὶ καὶ μόνοι τὴν ὄντως σοφίαν ἔσχον διδάσκαλον. Οἱ μὲν γὰρ πρότεροι καθάπερ ἐν σκηνῇ δράμα ὑποκρινόμενοι, ἀλλοτρίῳ ἑαυτοὺς κατεκόσμη. σαν προσωπείῳ, ὄνομα κενὸν ὑποδύντες, ἀληθοῦς φιλοσοφίας έστερημένοι· ἓν μὲν τῷ τρίβων, καὶ τῇ ὑπήνῃ, καὶ τῇ βακτηρία τὸν φιλόσοφον ἐνδεικνύμενοι, περιέποντες καὶ τὸ σῶμα, καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις ὡς δεσποίναις υπηρετούμενοι, γαστρός ὄντες δοῦλοι, καὶ τὰς ὑπογαστρίους ἡδονὰς ὡς φύσεως ἔργον ἀποδε χόμενοι, ταῖς δὲ λαμπραῖς τραπέζαις κυνιδίων δίκην λίχνων ἐφαλλόμενοι, οὐκ εἰδότες ὅτι πρὸ πάντων ἐλεύθερον δεῖ εἶναι τὸν φιλόσοφον καὶ μᾶλλον φεύ γεῖν τὸ δοῦλον εἶναι παθῶν ἢ ἀργυρόνητον καὶ οἰκό- τριβα 42· τὸ γὰρ ἀνθρώπων είναι δοῦλον οὐδὲν ἴσως ἔβλαψε τὸν ὀρθῶς βεβιωκότα ", τὸ δὲ πάθεσιν ὡς δεσπόταις χρώμενον ὑπηρετεῖν ταῖς ἡδοναῖς, αἰσχύ την ἤνεγκεν καὶ γέλωτα πολύν. Εἰσὶ μὲν οὖν παρ' αὐτοῖς καθόλου τῆς πράξεως ἡμεληκότες, λογικὴν • δίγμα. Β. 6» | ἡμᾶς Νείλου, των βεβιωκό.. . CHRONICON. - LIB. III. custodia. A multis quæ evangelicorum præceptorum inbærent B Et hæc quidem transcurrendo illis qui in conjugio secure præceptorum Christi observantiam negli- gunt dicta sint. Tu vero cœlestis civitatis amator et angelicæ negotiator conversationis et sancto - rum discipulorum Christi commilito fieri cupiens, firma teipsum ad tolerantiam tribulationum, et si generose ingressus es in cœtum monachorum, en igitur sanctus ipse præceptor in duplicem vitam Christum humana divisisse asserit, et unam quidem mundanam et terrestrem, alteram vero c08- lestem, angelicam et apostolicam ; nam et alibi rursus dicit : Disce, ut docearis apostolicam vitæ normam, id est oculorum eircumspectionem, linguæ temperamentum, corpus in servitudinem redactum, animi humilitatem, cogitationis puritatem, iræ exstinctionem; angarialus assentire, læsus non litiga, odio habitus ama, insectatores sustine, si male tibi dixerint ora; mortuus peccato, crucifixus cum Christo, oinnem charitatem repone in Domi- num. Sed dura sunt hæc : Quodnam facilius bo- num est ? Quis dormiens tropæum erexit? Quis in deliciis vivens et tibia sonora delectatus patientiæ coronis redimitus est? Nemo nisi currens repor- tavit bravium ; labores gloriam gignunt ; molestia coronam conciliant Per multas tribulationes oportet vos intrare in regnum coelorum. › Dico Gego quoque, et tribulationes istas regnum cœlorum et beatitudo excipit, iniquitatis autem labores ge- hennæ labor et horror et ignis inexstinguibilis D manet. Similiter et theologus Nilus loquitur : • Philo- sophiæ quidem operam dederunt Græcorum et Judæorum non pauci, veram autem sapientiam æ¡nu- lati sunt soli Christi discipuli, quoniam soli veram sapientiam habuerunt magistram. Priores enim quasi in scena fabulem agentes, aliena seipsos exorna. runt larva, nomine inani induti, vera philosophia carentes; trito quidem pallio et barba et baculo philosophum ostentantes, et corpus colentes et cu- piditatibus ut dominabus famulantes, ventris exstitere servi, et comites ventris voluptates velut opus na- turæ admiserunt, splendidas mensas gulosoruni ca- num instar invadentes, nescientes imprimis liberum esse debere philosophum, multoque magis illi fugien- dum ne serviat passionibus, quam ne sit argento ve-1 nale mancipium et vernarum verna; hominum enim servum esse nibil forte nocuit ei qui recte vixit, cupiditatibus autem ut dominis uti et servire volupta- tibus pudorem attulit et risum multum. Sunt ergo apud eos prorsus in agendo negligentes, at ratio- nalem philosophiam, ut videntur, suscipientes, de Variæ lectiones et notæ. Tim. 1, 5? Act. XIV, 22. cod. liber asceticus (Bibl. Maxima VII. (8) Καὶ ταῦτα μὲν ἐν παραδρόμῳ πρὸς τοὺς ἐν 11. 1176, θα αποδεχόμενοι, ὀργῆς ὑπήκοοι καὶ πρὸς δόξαν επτοημένοι ταῖς cod. 80 οικότριον col

σεις τὴν πρὸς τὸν ἀποστάτην παλαίστραν οὐδὲ τῆς τούτου νίκης καθάψῃ ἄνευ πόνων πολλῶν τῶν ἐπὶ φυλακῇ τῶν εὐαγγελικῶν διδαγμάτων 85. » συζυγία ἀκινδύνως τὴν τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ φυλακὴν καταμελοῦντας ειρήσθω. Σὺ δὲ (675) ὁ τῶν οὐρανίων πολιτευμάτων ἐραστὴς, καὶ τῆς ἀγγελικῆς διαγωγής πραγματευτής, καὶ τῶν ἁγίων μαθητῶν τοῦ Χριστοῦ συστρατιώτης γενέσθαι ἐπιθυμῶν, τό νώσον σεαυτὸν πρὸς ὑπομονὴν θλίψεων, κἂν ἀνδρείως προσέλθῃς τῇ συγκλήτῳ τῶν μοναχῶν, ἰδοὺ τοίνυν, καὶ ὁ θεῖος διδάσκαλος εἰς δύο βίους τὸν Χριστὸν διε- λέσθαι τὰ τῶν ἀνθρώπων φάσκει· καὶ τὸν μὲν κά- σμιον καὶ γεώδη, τὸν δὲ οὐράνιον, ἀγγελικόν τε καὶ ἀποστολικόν· ὡς καὶ ἑτερόθεν πάλιν φησί · Μάθε, διδάχθητε ἀποστολικὴν πολιτείαν, τουτέστιν ὀφθαλ μῶν ἀκρίβειαν, γλώσσης εγκράτειαν, σώματος δου- λαγωγίαν, φρόνημα ταπεινὸν, ἐννοίας καθαρό τητα, ὀργῆς ἀφανισμόν· ἀγγαρευόμενος πρόσ- στηθι, ἀποστερούμενος μὴ δικάζου, μισούμενος ἀγάπησον, διωκόμενος ἀνέχου, βλασφημούμενος παρακάλει, νεκρώθητι τῇ ἁμαρτία, συσταυρώθητε τῷ Χριστῷ, ὅλην τὴν ἀγάπην μετάθες ἐπὶ τὸν Κύ ριον. ᾿Αλλὰ χαλεπὰ ταῦτα· τί τῶν ἀγαθῶν εὐκολώ- τερον; τίς καθεύδων τρόπαιον ἔστηκεν ; τίς τρυφῶν καὶ καταυλούμενος τοῖς τῆς καρτερίας κατεκοσμήθη στεφάνοις ; Οὐδεὶς μὴ δραμὼν ἀνεῖλε τὸ βρα δεῖον · πόνοι γεννῶσι δόξαν· κάματοι προξενοῦσι στέφανον, ο • Διὰ πολλῶν θλίψεων δεῖ ὑμᾶς το εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. » φημί κἀγὼ, ἀλλὰ τὰς μὲν θλίψεις ταύτας ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν καὶ μακαριότης ἐκδέχεται, τοὺς δὲ τῆς ἁμαρτίας καμάτους τὸ τῆς γεέννης ἐπίπονον καὶ σκυθρωπὴν πῦρ ἄσβεστον ἀναμένει. Ταύτῃ τοι καὶ ὁ θεηγόρος Νεῖλος ἔφη στο • Φιλοσο- φεῖν ἐπετήδευσαν μὲν Ἑλλήνων καὶ Ἰουδαίων οὐκ ὀλί. γοι, μόνοι δὲ τὴν ἀληθινὴν σοφίαν ἐξήλωσαν οἱ Χρι- στοῦ μαθηταὶ, ἐπεὶ καὶ μόνοι τὴν ὄντως σοφίαν ἔσχον διδάσκαλον. Οἱ μὲν γὰρ πρότεροι καθάπερ ἐν σκηνῇ δράμα ὑποκρινόμενοι, ἀλλοτρίῳ ἑαυτοὺς κατεκόσμη. σαν προσωπείῳ, ὄνομα κενὸν ὑποδύντες, ἀληθοῦς φιλοσοφίας έστερημένοι· ἓν μὲν τῷ τρίβων, καὶ τῇ ὑπήνῃ, καὶ τῇ βακτηρία τὸν φιλόσοφον ἐνδεικνύμενοι, περιέποντες καὶ τὸ σῶμα, καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις ὡς δεσποίναις υπηρετούμενοι, γαστρός ὄντες δοῦλοι, καὶ τὰς ὑπογαστρίους ἡδονὰς ὡς φύσεως ἔργον ἀποδε χόμενοι, ταῖς δὲ λαμπραῖς τραπέζαις κυνιδίων δίκην λίχνων ἐφαλλόμενοι, οὐκ εἰδότες ὅτι πρὸ πάντων ἐλεύθερον δεῖ εἶναι τὸν φιλόσοφον καὶ μᾶλλον φεύ γεῖν τὸ δοῦλον εἶναι παθῶν ἢ ἀργυρόνητον καὶ οἰκό- τριβα 42· τὸ γὰρ ἀνθρώπων είναι δοῦλον οὐδὲν ἴσως ἔβλαψε τὸν ὀρθῶς βεβιωκότα ", τὸ δὲ πάθεσιν ὡς δεσπόταις χρώμενον ὑπηρετεῖν ταῖς ἡδοναῖς, αἰσχύ την ἤνεγκεν καὶ γέλωτα πολύν. Εἰσὶ μὲν οὖν παρ' αὐτοῖς καθόλου τῆς πράξεως ἡμεληκότες, λογικὴν • δίγμα. Β. 6» | ἡμᾶς Νείλου, των βεβιωκό.. . CHRONICON. - LIB. III. custodia. A multis quæ evangelicorum præceptorum inbærent B Et hæc quidem transcurrendo illis qui in conjugio secure præceptorum Christi observantiam negli- gunt dicta sint. Tu vero cœlestis civitatis amator et angelicæ negotiator conversationis et sancto - rum discipulorum Christi commilito fieri cupiens, firma teipsum ad tolerantiam tribulationum, et si generose ingressus es in cœtum monachorum, en igitur sanctus ipse præceptor in duplicem vitam Christum humana divisisse asserit, et unam quidem mundanam et terrestrem, alteram vero c08- lestem, angelicam et apostolicam ; nam et alibi rursus dicit : Disce, ut docearis apostolicam vitæ normam, id est oculorum eircumspectionem, linguæ temperamentum, corpus in servitudinem redactum, animi humilitatem, cogitationis puritatem, iræ exstinctionem; angarialus assentire, læsus non litiga, odio habitus ama, insectatores sustine, si male tibi dixerint ora; mortuus peccato, crucifixus cum Christo, oinnem charitatem repone in Domi- num. Sed dura sunt hæc : Quodnam facilius bo- num est ? Quis dormiens tropæum erexit? Quis in deliciis vivens et tibia sonora delectatus patientiæ coronis redimitus est? Nemo nisi currens repor- tavit bravium ; labores gloriam gignunt ; molestia coronam conciliant Per multas tribulationes oportet vos intrare in regnum coelorum. › Dico Gego quoque, et tribulationes istas regnum cœlorum et beatitudo excipit, iniquitatis autem labores ge- hennæ labor et horror et ignis inexstinguibilis D manet. Similiter et theologus Nilus loquitur : • Philo- sophiæ quidem operam dederunt Græcorum et Judæorum non pauci, veram autem sapientiam æ¡nu- lati sunt soli Christi discipuli, quoniam soli veram sapientiam habuerunt magistram. Priores enim quasi in scena fabulem agentes, aliena seipsos exorna. runt larva, nomine inani induti, vera philosophia carentes; trito quidem pallio et barba et baculo philosophum ostentantes, et corpus colentes et cu- piditatibus ut dominabus famulantes, ventris exstitere servi, et comites ventris voluptates velut opus na- turæ admiserunt, splendidas mensas gulosoruni ca- num instar invadentes, nescientes imprimis liberum esse debere philosophum, multoque magis illi fugien- dum ne serviat passionibus, quam ne sit argento ve-1 nale mancipium et vernarum verna; hominum enim servum esse nibil forte nocuit ei qui recte vixit, cupiditatibus autem ut dominis uti et servire volupta- tibus pudorem attulit et risum multum. Sunt ergo apud eos prorsus in agendo negligentes, at ratio- nalem philosophiam, ut videntur, suscipientes, de Variæ lectiones et notæ. Tim. 1, 5? Act. XIV, 22. cod. liber asceticus (Bibl. Maxima VII. (8) Καὶ ταῦτα μὲν ἐν παραδρόμῳ πρὸς τοὺς ἐν 11. 1176, θα αποδεχόμενοι, ὀργῆς ὑπήκοοι καὶ πρὸς δόξαν επτοημένοι ταῖς cod. 80 οικότριον col

Α δὲ φιλοσοφίαν, ὡς δοκοῦσιν, ἐπανῃρημένοι, μετεω ρολέσχαι τινὲς ὄντες καὶ τῶν ἀναποδείκτων ἐξηγη ταί, μέγεθος οὐρανοῦ καὶ ἡλίου μέτρα καὶ ἀστέρων ενέργειαν εἰδέναι κατεπαγγελλόμενοι, ἔστι δ' ὅτε καὶ θεολογεῖν μὲν ἐπιχειροῦντες, ὅπου καὶ ἡ ἀλή θεια ἀνέφικτος καὶ ὁ στοχασμὸς ἐπικίνδυνος, ζῶντες δὲ τῶν ἐν βορβόρῳ κυλινδουμένων χοίρων ἀτιμό τεροι. Εἰ δὲ καί τινες ἐγένοντο πρακτικοί, τούτων ἐγένοντο χείρους, δόξαις τε καὶ ἐπαίνοις τοὺς (684) πόνους πεπραχότες· οὐδενὸς γὰρ ἑτέρου χάριν ἢ ἐπιδείξεως καὶ φιλοδοξίας επετήδευον οἱ δείλαιοι τὰ πολλά· μισθὸν εὐτελῆ καὶ ενωνον τῆς τοιαύτης καταλλαττόμενοι ταλαιπωρίας· τὸ γὰρ σιωπῆσαι διὰ παντὸς κατὰ τὴν Πυθαγορικὴν νομο- θεσίαν καὶ χόρτῳ τρέφεσθαι, τριχίνοις ῥακίοις σχετ πάζεσθαι καὶ ἐν πίθῳ κατακεκλεῖσθαι καὶ διαβιώναι μηδεμίαν ἀμοιβὴν μετὰ θάνατον προσδοκάν, πάσης ἀνοίας ἐστὶν ἐπέκεινα, τῷ βίῳ τούτῳ συγκαταλύειν τῆς ἀρετῆς τὰ ἔπαθλα. - (10) Ἰουδαῖοι δὲ ὅσοι τοῦτον ἐτίμησαν τὸν βίον, εἰσὶ μὲν τοῦ Ἰωναδάβ ἀπόγονοι· πάντας δὲ τοὺς ὡσαύτως βιοῦν ἐθέλοντας προίεμεν εἰς τὴν αὐτὴν ἀνάγουσαν πολιτείαν, οι τινες ἐν σκηναῖς κατοικοῦσι διαπαντός, οίνου τε καὶ τῶν πρὸς οι τὸ ἀβροδίαιτον πάντων ἀπεχόμενοι καὶ δίαιταν ἔχοντες εὐτελῆ καὶ τὴν χρείαν συμμεμετρη μένην τοῦ σώματος· καὶ σφόδρα μὲν οὖν ἐπιμελοῦν τες τῆς ἠθικῆς ἕξεως, θεωρίᾳ δὲ τὰ πολλὰ προσμέ νουσιν· ἔνθεν γὰρ καὶ Ἑσταίοι καλοῦνται, τοῦτο δη λοῦντος τοῦ ὀνόματος, καὶ ἁπλῶς ἐστιν αὐτοῖς πάνε τοθεν κατορθούμενος ὁ τῆς φιλοσοφίας σκοπός, ούτ δαμοῦ τῶν πραγμάτων διαμαχομένων τῷ ἐπαγγέλο ματι. ᾿Αλλὰ τί τῶν ἀγώνων ὄφελος αὐτοῖς καὶ τῆς ἐπιπόνου ἀθλήσεως τὸν ἀγωνοθέτην Χριστὸν ἀνῃρη κόσι τ ; καὶ τούτων γὰρ ὁμοίως ὁ τῶν πόνων οἶχε ται μισθὸς, ἀρνησαμένων τὸν τῶν ἐπάθλων διανο· μέα· καὶ τῆς ἀληθοῦς ζωῆς καὶ φιλοσοφίας απεσφά λησαν 68. (11) Φιλοσοφία γάρ ἐστιν ἡθῶν κατόρθωσις μετὰ δόξης τῆς περὶ τοῦ ὄντος γνώσεως ἀληθοῦς· ταύτης δὲ ἀπεσφάλησαν ἄμφω καὶ Ἰουδαῖοι καὶ Ελληνες, τὴν ἀπ᾿ οὐρανοῦ παραγενομένην σοφίαν παραιτησάμενοι καὶ χωρὶς Χριστοῦ φιλοσοφεῖν ἐπιχει ρήσαντες, τοῦ μόνου παραδείξαντος ἔργῳ καὶ λόγῳ τὴν ἀληθῆ φιλοσοφίαν. Οὗτος γὰρ πρῶτος καὶ μό- νος ἔτεμε τῷ βίῳ, τὴν ταύτης πολιτείαν ἐπιδει· ξάμενος καθαρὰν, ἀνωτέραν ἀεὶ φέρων τὴν ψυχὴν τῶν παθῶν τοῦ σώματος· ἔσχατον δὲ καὶ αὐτῆς και ταφρονήσας 88, ὅτε ἡ παρ' αὐτοῦ οἰκονομουμένη σως τηρία τῶν ἀνθρώπων ἀπῄτει θάνατον, διδάσκων δια τούτου, ὅτι δεῖ τὸν φιλόσοφον ὀρθῶς προαιρούμενον ἀρνήσασθαι μὲν τὰ ἡδέα πάντα τοῦ βίου, πόνων δὲ καὶ παθῶν εὖ μάλα ἐπικρατεῖν, καταφρονοῦντα τοῦ σώματος, ἔχειν δὲ μηδὲ τὴν ψυχὴν τιμίαν, ἀλλὰ καὶ ταύτην προθύμως προέσθαι, ὅταν δι' ἀρετῆ; ἀπό δειξιν ἀποθέσθαι δέοι. Καὶ ταύτην παραλα- βόντες οἱ ἀπόστολοι αὐτοῦ καὶ μαθηταὶ γνησίως τὴν διαγωγὴν ἐμιμήσαντο · ἅμα γὰρ τῷ κληθῆναι ἀπο- Αt ταξάμενοι μὲν τῷ βίῳ καὶ ὑπεριδόντες πατρίδος κα οι τὴν πρός "απηρνημένοις? αποσφαλίσειν "εδόν ? " της ζωής ψυχῆς πατρίδα . GEORGII HAMARTOLI sublimibus sermonem habentes et eorum quæ de- B - monstrari non possunt interpretes, magnitudinis coli et solis mensuras et astrorum vim scire se jactantes, aliquandoque etiam de sacris disserere aggredientes ubi et veritas inaccessa et conjectura periculosa, vita autem in cœno volutantibus se porcis igno. miniosiores. Si quando quidam ad agendum se convertebant, istis pejores fiebant, pro fama et laudibus molestias tolerantes; nullius enim rei gratia nisi ostentationis et cupiditatis gloriæ ple- rique operam dabant miseri; mercedem parvam et vilem pro tali sibi conciliantes miseria; etenim prorsus siluisse, juxta Pythagoricum institutum, et gramine vesci, cilicinis vilibusque et detritis panniculis tegi et in dolio inclusum habitasse, et pro tolerata vita nullam post mortem exspectare mercedem, et vita ista definire virtutis præmia, ultra omnem amentiain est. Judzorum autem qui- cunque istam amplexi sunt vitam, sunt quidam Jonadab posteri; omnesque similiter vivere vo- lentes excipiendo ad suum traducunt institutum ; qui in tabernaculis semper habitant, vinoque et omnibus rebus quæ ad mollitiem spectant abstinentes et victus parcam rationem habentes et moderatas corporis necessitates; et valde sane curantes moralem halitum, in contemplatione plerumque perseverant; hinc enimvero Essæi vocantur, istud stendente nomine; et prorsus est illis undequa- que rectus philosophiæ finis, factis nequaquam professioni repugnantibus. quæ his molestia- C Jum utilitas et laboriosi certaminis, qui certaminis designatorem et instructorem Christum occiderunt? Etenim istis similiter laborum merces periit, qui præmiorum certaminis abnegaverunt dispensato- rem; et a vera vita ideoque a philosophia exerrant. Philosophia enim est morum correctio cum opi- nione veræ de illo qui est cognitionis; hac vero destituti sunt simul et Judæi et Græci, qui sapien- tiam quæ e cœlo descenderat aversati sunt, et sine Christo sapientes esse tentaverunt, qui solus opere et verbo demonstravit philosophiam. Ilic enim pimus et solus vitæ viamn aperuit ; hujus regimen demonstrans purum, et sublimiorem semper cor. poris cupiditatibus attollens animam, ultimo autem et ipsam despiciens, quando a se dispensanda salus hominum mortem postulabat, hine docens sportere philosophum rerte eligentem repudiare quidem quæcunque in vita jucunda sunt, laboribus autem et affectibus prævalere fortiter, corpus despi- cientem, et ne animam quidem habere in pretio, sed et ipsam alacri animo profundere, cum ad ostendendam virtutem illam deponere oportet. Et hanc acceptam apostoli ejus et discipuli vere vitæ normam imitati sunt. Simul ac enim vocati sunt, renuntiantes quidem vitæ, et negligentes patriam, et genus, et facultates, ad duram et laboriosam vitam transierunt, per omnes incedentes molestias D " Varia lectiones et notæ " . • cod. coll. vel cod.

Α δὲ φιλοσοφίαν, ὡς δοκοῦσιν, ἐπανῃρημένοι, μετεω ρολέσχαι τινὲς ὄντες καὶ τῶν ἀναποδείκτων ἐξηγη ταί, μέγεθος οὐρανοῦ καὶ ἡλίου μέτρα καὶ ἀστέρων ενέργειαν εἰδέναι κατεπαγγελλόμενοι, ἔστι δ' ὅτε καὶ θεολογεῖν μὲν ἐπιχειροῦντες, ὅπου καὶ ἡ ἀλή θεια ἀνέφικτος καὶ ὁ στοχασμὸς ἐπικίνδυνος, ζῶντες δὲ τῶν ἐν βορβόρῳ κυλινδουμένων χοίρων ἀτιμό τεροι. Εἰ δὲ καί τινες ἐγένοντο πρακτικοί, τούτων ἐγένοντο χείρους, δόξαις τε καὶ ἐπαίνοις τοὺς (684) πόνους πεπραχότες· οὐδενὸς γὰρ ἑτέρου χάριν ἢ ἐπιδείξεως καὶ φιλοδοξίας επετήδευον οἱ δείλαιοι τὰ πολλά· μισθὸν εὐτελῆ καὶ ενωνον τῆς τοιαύτης καταλλαττόμενοι ταλαιπωρίας· τὸ γὰρ σιωπῆσαι διὰ παντὸς κατὰ τὴν Πυθαγορικὴν νομο- θεσίαν καὶ χόρτῳ τρέφεσθαι, τριχίνοις ῥακίοις σχετ πάζεσθαι καὶ ἐν πίθῳ κατακεκλεῖσθαι καὶ διαβιώναι μηδεμίαν ἀμοιβὴν μετὰ θάνατον προσδοκάν, πάσης ἀνοίας ἐστὶν ἐπέκεινα, τῷ βίῳ τούτῳ συγκαταλύειν τῆς ἀρετῆς τὰ ἔπαθλα. - (10) Ἰουδαῖοι δὲ ὅσοι τοῦτον ἐτίμησαν τὸν βίον, εἰσὶ μὲν τοῦ Ἰωναδάβ ἀπόγονοι· πάντας δὲ τοὺς ὡσαύτως βιοῦν ἐθέλοντας προίεμεν εἰς τὴν αὐτὴν ἀνάγουσαν πολιτείαν, οι τινες ἐν σκηναῖς κατοικοῦσι διαπαντός, οίνου τε καὶ τῶν πρὸς οι τὸ ἀβροδίαιτον πάντων ἀπεχόμενοι καὶ δίαιταν ἔχοντες εὐτελῆ καὶ τὴν χρείαν συμμεμετρη μένην τοῦ σώματος· καὶ σφόδρα μὲν οὖν ἐπιμελοῦν τες τῆς ἠθικῆς ἕξεως, θεωρίᾳ δὲ τὰ πολλὰ προσμέ νουσιν· ἔνθεν γὰρ καὶ Ἑσταίοι καλοῦνται, τοῦτο δη λοῦντος τοῦ ὀνόματος, καὶ ἁπλῶς ἐστιν αὐτοῖς πάνε τοθεν κατορθούμενος ὁ τῆς φιλοσοφίας σκοπός, ούτ δαμοῦ τῶν πραγμάτων διαμαχομένων τῷ ἐπαγγέλο ματι. ᾿Αλλὰ τί τῶν ἀγώνων ὄφελος αὐτοῖς καὶ τῆς ἐπιπόνου ἀθλήσεως τὸν ἀγωνοθέτην Χριστὸν ἀνῃρη κόσι τ ; καὶ τούτων γὰρ ὁμοίως ὁ τῶν πόνων οἶχε ται μισθὸς, ἀρνησαμένων τὸν τῶν ἐπάθλων διανο· μέα· καὶ τῆς ἀληθοῦς ζωῆς καὶ φιλοσοφίας απεσφά λησαν 68. (11) Φιλοσοφία γάρ ἐστιν ἡθῶν κατόρθωσις μετὰ δόξης τῆς περὶ τοῦ ὄντος γνώσεως ἀληθοῦς· ταύτης δὲ ἀπεσφάλησαν ἄμφω καὶ Ἰουδαῖοι καὶ Ελληνες, τὴν ἀπ᾿ οὐρανοῦ παραγενομένην σοφίαν παραιτησάμενοι καὶ χωρὶς Χριστοῦ φιλοσοφεῖν ἐπιχει ρήσαντες, τοῦ μόνου παραδείξαντος ἔργῳ καὶ λόγῳ τὴν ἀληθῆ φιλοσοφίαν. Οὗτος γὰρ πρῶτος καὶ μό- νος ἔτεμε τῷ βίῳ, τὴν ταύτης πολιτείαν ἐπιδει· ξάμενος καθαρὰν, ἀνωτέραν ἀεὶ φέρων τὴν ψυχὴν τῶν παθῶν τοῦ σώματος· ἔσχατον δὲ καὶ αὐτῆς και ταφρονήσας 88, ὅτε ἡ παρ' αὐτοῦ οἰκονομουμένη σως τηρία τῶν ἀνθρώπων ἀπῄτει θάνατον, διδάσκων δια τούτου, ὅτι δεῖ τὸν φιλόσοφον ὀρθῶς προαιρούμενον ἀρνήσασθαι μὲν τὰ ἡδέα πάντα τοῦ βίου, πόνων δὲ καὶ παθῶν εὖ μάλα ἐπικρατεῖν, καταφρονοῦντα τοῦ σώματος, ἔχειν δὲ μηδὲ τὴν ψυχὴν τιμίαν, ἀλλὰ καὶ ταύτην προθύμως προέσθαι, ὅταν δι' ἀρετῆ; ἀπό δειξιν ἀποθέσθαι δέοι. Καὶ ταύτην παραλα- βόντες οἱ ἀπόστολοι αὐτοῦ καὶ μαθηταὶ γνησίως τὴν διαγωγὴν ἐμιμήσαντο · ἅμα γὰρ τῷ κληθῆναι ἀπο- Αt ταξάμενοι μὲν τῷ βίῳ καὶ ὑπεριδόντες πατρίδος κα οι τὴν πρός "απηρνημένοις? αποσφαλίσειν "εδόν ? " της ζωής ψυχῆς πατρίδα . GEORGII HAMARTOLI sublimibus sermonem habentes et eorum quæ de- B - monstrari non possunt interpretes, magnitudinis coli et solis mensuras et astrorum vim scire se jactantes, aliquandoque etiam de sacris disserere aggredientes ubi et veritas inaccessa et conjectura periculosa, vita autem in cœno volutantibus se porcis igno. miniosiores. Si quando quidam ad agendum se convertebant, istis pejores fiebant, pro fama et laudibus molestias tolerantes; nullius enim rei gratia nisi ostentationis et cupiditatis gloriæ ple- rique operam dabant miseri; mercedem parvam et vilem pro tali sibi conciliantes miseria; etenim prorsus siluisse, juxta Pythagoricum institutum, et gramine vesci, cilicinis vilibusque et detritis panniculis tegi et in dolio inclusum habitasse, et pro tolerata vita nullam post mortem exspectare mercedem, et vita ista definire virtutis præmia, ultra omnem amentiain est. Judzorum autem qui- cunque istam amplexi sunt vitam, sunt quidam Jonadab posteri; omnesque similiter vivere vo- lentes excipiendo ad suum traducunt institutum ; qui in tabernaculis semper habitant, vinoque et omnibus rebus quæ ad mollitiem spectant abstinentes et victus parcam rationem habentes et moderatas corporis necessitates; et valde sane curantes moralem halitum, in contemplatione plerumque perseverant; hinc enimvero Essæi vocantur, istud stendente nomine; et prorsus est illis undequa- que rectus philosophiæ finis, factis nequaquam professioni repugnantibus. quæ his molestia- C Jum utilitas et laboriosi certaminis, qui certaminis designatorem et instructorem Christum occiderunt? Etenim istis similiter laborum merces periit, qui præmiorum certaminis abnegaverunt dispensato- rem; et a vera vita ideoque a philosophia exerrant. Philosophia enim est morum correctio cum opi- nione veræ de illo qui est cognitionis; hac vero destituti sunt simul et Judæi et Græci, qui sapien- tiam quæ e cœlo descenderat aversati sunt, et sine Christo sapientes esse tentaverunt, qui solus opere et verbo demonstravit philosophiam. Ilic enim pimus et solus vitæ viamn aperuit ; hujus regimen demonstrans purum, et sublimiorem semper cor. poris cupiditatibus attollens animam, ultimo autem et ipsam despiciens, quando a se dispensanda salus hominum mortem postulabat, hine docens sportere philosophum rerte eligentem repudiare quidem quæcunque in vita jucunda sunt, laboribus autem et affectibus prævalere fortiter, corpus despi- cientem, et ne animam quidem habere in pretio, sed et ipsam alacri animo profundere, cum ad ostendendam virtutem illam deponere oportet. Et hanc acceptam apostoli ejus et discipuli vere vitæ normam imitati sunt. Simul ac enim vocati sunt, renuntiantes quidem vitæ, et negligentes patriam, et genus, et facultates, ad duram et laboriosam vitam transierunt, per omnes incedentes molestias D " Varia lectiones et notæ " . • cod. coll. vel cod.

καὶ γένους καὶ ὑπάρξεως πρὸς τὸν σκληρὸν καὶ ἐπίπονον εὐθὺς μετετάξαντο βίον, διὰ πάντων χωρίς σαντες τῶν δυσχερῶν καὶ τεθλιμμένων, διωκόμενοι, κακουχούμενοι, ὑστερούμενοι, ἐλαυνόμενοι, γυμνη- τεύοντες, ὑβριζόμενοι, εμπτυόμενοι, αὐτῶν τῶν ἀναγχαίων ἐνδεεῖς· ὕστερον δὲ καὶ θανάτου κατα εφρόνησαν καλώς διὰ πάντων μιμησάμενοι τὸν διδά- σκαλον, τῷ βίῳ καταλιπόντες πολιτείας ἀρίστης είν κόνα. ᾿Αλλὰ ἐπειδὴ γράφειν ἀπὸ (685) τῆς εἰκόνος ταύτης πάντες Χριστιανοὶ τὸν ἑαυτῶν βίον ὀφεί λονται, ἢ οὐκ ἠβουλήθησαν, ἢ ἡτόνησαν πρὸς τὴν μίμησιν· ὀλίγοι δέ τινες ήδυνήθησαν τὰς κοσμι κὰς ὑπερκύψαι ταραχὰς καὶ φυγεῖν τὴν ἐν ταῖς πόλεσι ζάλην καὶ τὴν τοῦ ματαίου βίου φροντίδα τε καὶ προσπάθειαν· καὶ οὕτως ἔξω γενόμενοι τῶν κοσμι κῶν θορύβων, τὸν μοναδικόν σου ἀσπασάμενοι σ' βίον, ἐκμαγείον τῆς ἀποστολικῆς ἀρετῆς ἐποιήσαντο, τοῦ μὲν κεκτῆσθαι τὴν ἀκτημοσύνην προκρίναντες διὰ τὴ ἀπερίσπαστον, τροφῆς δὲ κεκαρυκευμένης τὴν ἐσχεδιασμένην προτιμήσαντες, διὰ τὰς τῶν παθῶν επαναστάσεις τῇ παρατυχούσῃ τροφῇ τὴν χρεία, τοῦ σώματος ἐκπληροῦντες, ἐνδυμάτων τε μαλακῶν καὶ τῆς χρείας ἔξω, ὡς ἀνθρωπίνης χλιδής « ἐπί- νοιαν ἀλογήσαντες ", λιτῇ καὶ ἀπεριέργῳ στολῇ διὰ τὴν τοῦ σώματος ἀνάγκην ἐχρήσαντο. (12) Καὶ γὰρ ὁ Κύριος τῷ πλουσίῳ τὴν τελειοτάτην τοῦ κατὰ Θεὸν ἀκροτάτου βίου τούτου σαφέστατα υποτιθέμενος το • πωλῆσαι " τὰ ὑπάρχοντα καὶ διαδοῦναι πτωχοίς, ο καὶ οὕτως ἀμερίμνως καὶ ἀπερισπάστως ἀκολου θεῖν το · τὸν σταυρὸν ἄραντα ο προσέταξε, καὶ τὸν ς τοῦτο μὴ ποιοῦντα ἀνάξιον ἑαυτοῦ ἔκρινεν· ι Οστις γάρ, φησὶν το, οὐκ ἀφήσει πατέρα ή μητέρα, η ἀδελφοὺς ἢ γυναῖκα, ἢ τέκνα, ἢ ἀγροὺς ἕνεκεν τοῦ ὀνόματός μου καὶ ἀρεῖ τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκο- λουθήσει μοι, οὐκ ἔστι μου ἄξιος. » Τοιγαρούν οὐκ ἔστιν ἄλλως τῆς ἀξίας ταύτης καὶ τῆς τελειότη- της ἐπιτυχεῖν εἰ μὴ καθ' δν τρόπον ὁ ὑπερτελής καὶ προτέλειος εδίδαξε Κύριος. Θαυμαστέον τοιγαροῦν ἡμῖν καὶ σφόδρα τιμητέον, τοὺς ἀπαρνη- σαμένους πᾶσαν πρόσκαιρον ἡδονήν τε καὶ προσπά θειαν κατὰ τὴν ἐντολὴν τοῦ Κυρίου καὶ πρὸς τὴν μοναδικὴν πολιτείαν μεταχωρήσαντας καὶ πᾶσαν τὴν γῆν πληρώσαντας — καὶ γὰρ μεμέστωται τού- των Αίγυπτος, καὶ Λιβύη, καὶ Αἰθιόπεια, καὶ Ινδία, Μαυριτανία τε καὶ αἱ Θηβαΐδες· τούτων Συρία πλή- ρης, καὶ Κιλικία, και Γαλατία, Πόντος τε καὶ ᾿Αρμενία, Μεσοποταμία, καὶ ἡ Περσίς ἅπασα τούτων ἀνάπλεως, Παλαιστίνη καὶ ᾿Αραβία και Κύπρος, 'Ασία τε καὶ αἱ Κυκλάδες νήσοι, καὶ ἡ Ἑλλὰς πᾶσα, και μὲν καὶ Ῥώμη, καὶ Ἱσπανία, και Γαλατία το μέχρι τοῦ πέρατος τῆς γῆς πέπλησται μοναστηρίων καὶ ἀσκητῶν, καὶ πᾶσα ἡ γῆ κατευλόγηται καὶ ἁγιάζεται προδήλως ταῖς τούτων χοροστασίαις τε καὶ ψαλμῳδίαις. (13) Καὶ δὴ Γρηγόριος ὁ πάνσοφος καὶ τῆς Θεολόγου ἐπωνυμίας τ' ἀποσεμνύνων αὐτὸς λέγει • Οἱ ψάλλοντες, οἱ δοξάζοντες, οἱ μελετῶντες τὸν νόμον Κυρίου ἡμέρας καὶ νυκτὸς͵ οἱ τὰς ὑψώσεις τοῦ σ' ασπάσασθαι σε ἀτροφῆς τῆς θεολογίας ἐπώνυμος ἀπ' αὐτούς σε' νομαδικών λήν ? * ΑD. το έντο Τοῦ Θεολόγου, σε αναλογίσαντες τη Γαλλία CHRONICON. B - LIB. III. A et alictiones, insectati, male vexati, destituti agitati, denudati, contumeliis affecti, consputi, ipsis rebus necessariis indigentes; tandem mortem ipsam contempserunt recte per omnia imitantes Magistrum, vita sua relinquentes optimæ vivendi rationis ima- ginem. Sed postea quam Christiani omnes, qui vi- tam suam ad exemplum hoc delineare debebant, vel noluerunt vel defecerunt imitantes, quidam autem pauci mundanas sollicitudines valuerunt despicere, et urbium fugere turbinem et insanæ vitæ curanı et affectionem; itaque a mundanis exempti tumul- tibus, et solitariam amplectentes vitam, formam expresserunt apostolicæ virtutis, possidere inopiam anteponentes ob animi libertatem, escæ exquisite conditæ extempore et sine arte paratam prafe- rentes, ob cupiditatum rebelliones obvio cibo corporis necessitati satisfacientes; vestitus molles et extra necessitatem ut hominum luxus inven- tionem aspernantes, vili et sine arte elaborata veste, ob corporis necessitatem, utebantur. Etenim Dominus diviti summa vitæ hujus secundum Deum perfectione præposita, cut venderet substantiamn et daret pauperibus, › et ita sine cura et libera mente serviret ‹ crucem tollens mandavit, et non sic facientem seipso indignum judicavit : « Qu'- cunque enim non reliquerit patrem, aut matrem, aut fratres, aut uxorem, aut flios, aut agros, propter nomen meum, et non acceperit crucem suam el secutus me fuerit, non est me dignus. › Ideo non aliter meritum hoc et perfectionem as- sequi fas est nisi juxta modum quem summe et ante sæcula perfectus edocuit Dominus. Mirandi nobis ergo et valde honorandi sunt qui abnegantes omnem temporariam jucunditatem et terrestrem affectum, juxta præceptum Domini ad solitariam vitam accesserunt et universam terram imple- verunt : his enim impleta est Ægyptus et Li! ya, Æthiopia et India, Mauritaniaque et Thebais; Syria et Cilicia et Galatia, Pontus et Armenia ; Mesopotamia et Persis; Palæstina et Arabia et Cy- prus, Asiaque et Cyclades insulæ et Græcia tota, imo etiam Roma et Hispania et Gallia usque ad terminos terræ donatæ sunt monasteriis et asce- teriis, et universa terra resonat et sanctificatur D eorum choris et psalmodiis. Et Gregorius quidem omni sapientia præditus, Theologi nomen magnificans, ipse dicit: Qui peallunt, qui glorifcant, qui meditantur legem Domini die ac nocte, qui exaltationes Dei ferunt Variæ lectiones ct notæ. cod. Scholion. Matth. x. 21. Matth. xix, 29; x, 38. cod. cod. ut infra. Matth. xix. 21. oral. XII, 1, 91. cod. cod.

καὶ γένους καὶ ὑπάρξεως πρὸς τὸν σκληρὸν καὶ ἐπίπονον εὐθὺς μετετάξαντο βίον, διὰ πάντων χωρίς σαντες τῶν δυσχερῶν καὶ τεθλιμμένων, διωκόμενοι, κακουχούμενοι, ὑστερούμενοι, ἐλαυνόμενοι, γυμνη- τεύοντες, ὑβριζόμενοι, εμπτυόμενοι, αὐτῶν τῶν ἀναγχαίων ἐνδεεῖς· ὕστερον δὲ καὶ θανάτου κατα εφρόνησαν καλώς διὰ πάντων μιμησάμενοι τὸν διδά- σκαλον, τῷ βίῳ καταλιπόντες πολιτείας ἀρίστης είν κόνα. ᾿Αλλὰ ἐπειδὴ γράφειν ἀπὸ (685) τῆς εἰκόνος ταύτης πάντες Χριστιανοὶ τὸν ἑαυτῶν βίον ὀφεί λονται, ἢ οὐκ ἠβουλήθησαν, ἢ ἡτόνησαν πρὸς τὴν μίμησιν· ὀλίγοι δέ τινες ήδυνήθησαν τὰς κοσμι κὰς ὑπερκύψαι ταραχὰς καὶ φυγεῖν τὴν ἐν ταῖς πόλεσι ζάλην καὶ τὴν τοῦ ματαίου βίου φροντίδα τε καὶ προσπάθειαν· καὶ οὕτως ἔξω γενόμενοι τῶν κοσμι κῶν θορύβων, τὸν μοναδικόν σου ἀσπασάμενοι σ' βίον, ἐκμαγείον τῆς ἀποστολικῆς ἀρετῆς ἐποιήσαντο, τοῦ μὲν κεκτῆσθαι τὴν ἀκτημοσύνην προκρίναντες διὰ τὴ ἀπερίσπαστον, τροφῆς δὲ κεκαρυκευμένης τὴν ἐσχεδιασμένην προτιμήσαντες, διὰ τὰς τῶν παθῶν επαναστάσεις τῇ παρατυχούσῃ τροφῇ τὴν χρεία, τοῦ σώματος ἐκπληροῦντες, ἐνδυμάτων τε μαλακῶν καὶ τῆς χρείας ἔξω, ὡς ἀνθρωπίνης χλιδής « ἐπί- νοιαν ἀλογήσαντες ", λιτῇ καὶ ἀπεριέργῳ στολῇ διὰ τὴν τοῦ σώματος ἀνάγκην ἐχρήσαντο. (12) Καὶ γὰρ ὁ Κύριος τῷ πλουσίῳ τὴν τελειοτάτην τοῦ κατὰ Θεὸν ἀκροτάτου βίου τούτου σαφέστατα υποτιθέμενος το • πωλῆσαι " τὰ ὑπάρχοντα καὶ διαδοῦναι πτωχοίς, ο καὶ οὕτως ἀμερίμνως καὶ ἀπερισπάστως ἀκολου θεῖν το · τὸν σταυρὸν ἄραντα ο προσέταξε, καὶ τὸν ς τοῦτο μὴ ποιοῦντα ἀνάξιον ἑαυτοῦ ἔκρινεν· ι Οστις γάρ, φησὶν το, οὐκ ἀφήσει πατέρα ή μητέρα, η ἀδελφοὺς ἢ γυναῖκα, ἢ τέκνα, ἢ ἀγροὺς ἕνεκεν τοῦ ὀνόματός μου καὶ ἀρεῖ τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκο- λουθήσει μοι, οὐκ ἔστι μου ἄξιος. » Τοιγαρούν οὐκ ἔστιν ἄλλως τῆς ἀξίας ταύτης καὶ τῆς τελειότη- της ἐπιτυχεῖν εἰ μὴ καθ' δν τρόπον ὁ ὑπερτελής καὶ προτέλειος εδίδαξε Κύριος. Θαυμαστέον τοιγαροῦν ἡμῖν καὶ σφόδρα τιμητέον, τοὺς ἀπαρνη- σαμένους πᾶσαν πρόσκαιρον ἡδονήν τε καὶ προσπά θειαν κατὰ τὴν ἐντολὴν τοῦ Κυρίου καὶ πρὸς τὴν μοναδικὴν πολιτείαν μεταχωρήσαντας καὶ πᾶσαν τὴν γῆν πληρώσαντας — καὶ γὰρ μεμέστωται τού- των Αίγυπτος, καὶ Λιβύη, καὶ Αἰθιόπεια, καὶ Ινδία, Μαυριτανία τε καὶ αἱ Θηβαΐδες· τούτων Συρία πλή- ρης, καὶ Κιλικία, και Γαλατία, Πόντος τε καὶ ᾿Αρμενία, Μεσοποταμία, καὶ ἡ Περσίς ἅπασα τούτων ἀνάπλεως, Παλαιστίνη καὶ ᾿Αραβία και Κύπρος, 'Ασία τε καὶ αἱ Κυκλάδες νήσοι, καὶ ἡ Ἑλλὰς πᾶσα, και μὲν καὶ Ῥώμη, καὶ Ἱσπανία, και Γαλατία το μέχρι τοῦ πέρατος τῆς γῆς πέπλησται μοναστηρίων καὶ ἀσκητῶν, καὶ πᾶσα ἡ γῆ κατευλόγηται καὶ ἁγιάζεται προδήλως ταῖς τούτων χοροστασίαις τε καὶ ψαλμῳδίαις. (13) Καὶ δὴ Γρηγόριος ὁ πάνσοφος καὶ τῆς Θεολόγου ἐπωνυμίας τ' ἀποσεμνύνων αὐτὸς λέγει • Οἱ ψάλλοντες, οἱ δοξάζοντες, οἱ μελετῶντες τὸν νόμον Κυρίου ἡμέρας καὶ νυκτὸς͵ οἱ τὰς ὑψώσεις τοῦ σ' ασπάσασθαι σε ἀτροφῆς τῆς θεολογίας ἐπώνυμος ἀπ' αὐτούς σε' νομαδικών λήν ? * ΑD. το έντο Τοῦ Θεολόγου, σε αναλογίσαντες τη Γαλλία CHRONICON. B - LIB. III. A et alictiones, insectati, male vexati, destituti agitati, denudati, contumeliis affecti, consputi, ipsis rebus necessariis indigentes; tandem mortem ipsam contempserunt recte per omnia imitantes Magistrum, vita sua relinquentes optimæ vivendi rationis ima- ginem. Sed postea quam Christiani omnes, qui vi- tam suam ad exemplum hoc delineare debebant, vel noluerunt vel defecerunt imitantes, quidam autem pauci mundanas sollicitudines valuerunt despicere, et urbium fugere turbinem et insanæ vitæ curanı et affectionem; itaque a mundanis exempti tumul- tibus, et solitariam amplectentes vitam, formam expresserunt apostolicæ virtutis, possidere inopiam anteponentes ob animi libertatem, escæ exquisite conditæ extempore et sine arte paratam prafe- rentes, ob cupiditatum rebelliones obvio cibo corporis necessitati satisfacientes; vestitus molles et extra necessitatem ut hominum luxus inven- tionem aspernantes, vili et sine arte elaborata veste, ob corporis necessitatem, utebantur. Etenim Dominus diviti summa vitæ hujus secundum Deum perfectione præposita, cut venderet substantiamn et daret pauperibus, › et ita sine cura et libera mente serviret ‹ crucem tollens mandavit, et non sic facientem seipso indignum judicavit : « Qu'- cunque enim non reliquerit patrem, aut matrem, aut fratres, aut uxorem, aut flios, aut agros, propter nomen meum, et non acceperit crucem suam el secutus me fuerit, non est me dignus. › Ideo non aliter meritum hoc et perfectionem as- sequi fas est nisi juxta modum quem summe et ante sæcula perfectus edocuit Dominus. Mirandi nobis ergo et valde honorandi sunt qui abnegantes omnem temporariam jucunditatem et terrestrem affectum, juxta præceptum Domini ad solitariam vitam accesserunt et universam terram imple- verunt : his enim impleta est Ægyptus et Li! ya, Æthiopia et India, Mauritaniaque et Thebais; Syria et Cilicia et Galatia, Pontus et Armenia ; Mesopotamia et Persis; Palæstina et Arabia et Cy- prus, Asiaque et Cyclades insulæ et Græcia tota, imo etiam Roma et Hispania et Gallia usque ad terminos terræ donatæ sunt monasteriis et asce- teriis, et universa terra resonat et sanctificatur D eorum choris et psalmodiis. Et Gregorius quidem omni sapientia præditus, Theologi nomen magnificans, ipse dicit: Qui peallunt, qui glorifcant, qui meditantur legem Domini die ac nocte, qui exaltationes Dei ferunt Variæ lectiones ct notæ. cod. Scholion. Matth. x. 21. Matth. xix, 29; x, 38. cod. cod. ut infra. Matth. xix. 21. oral. XII, 1, 91. cod. cod.

Θεοῦ ἐν ταῖς λάρυγξι φέροντες· καὶ ταῦτα δὴ τὰ Β καλὰ τοῦ κατὰ Θεὸν βίου προγράμματα και μηνύ ματα, οι σιωπώντες κήρυκες, αὐχμῶσα καὶ πιναρά κόμη, πόδες γυμνοὶ καὶ τοῖς ἀποστολικοῖς ἑπόμενοι, μηδὲν νεκρὸν φέροντες, κουρὰ σύμμετρος, περιβολή τύφον κολάζουσα, ζώνη τῷ ἀκόσμῳ κοσμία, μικρόν τι τοῦ χιτῶνος ἀναστέλλουσα καὶ ὅσον μὴ ἀναστέλ- λειν ', βάδισμα εὐσταθὲς, ὀφθαλμὸς οὐ πλανώμενος, μειδίαμα προσηνές, μᾶλλον δὲ ὁρμὴ μειδιάματος, ἀκρασίαν γέλωτος σωφρονίζουσα, λόγος τῷ λόγῳ κινούμενος 78, ὁδηγίαν * τοῦ κρείττονος, επίπληξις εὐφημίας ποθεινοτέρα, μέτρα κατηφείας (694) καὶ ἀνέσεως καὶ ἡ δι' ἀμφοτέρων μίξις καὶ κράσις. ο - • Καὶ ἃ μείζω τούτων ἔτι καὶ ὑψηλότερα 60, ὁ ἐν πενίᾳ πλοῦτος, ἡ ἐν παροικίᾳ κατάσχεσις, ἡ ἐν ἀτι- μίᾳ δόξα, ἡ ἐν ἀσθενείᾳ δύναμις, ἡ ἐν ἀγαμίᾳ καλ- λιτεχνία, είπερ κρείττονα τῶν ἀπὸ σαρκὸς ἐρχομέ νων τὰ κατὰ Θεὸν γεννήματα ες, οι τρυφῶντες τὸ δὲ μὴ τρυφᾷν, οἱ ταπεινοὶ ὑπὲρ τὸν κόσμον ", οἱ σαρκὸς ἔξω καὶ ἐν σαρκὶ, ὧν μερὶς Κύριος, οἱ πτωχοί σε διὰ βασιλείαν καὶ διὰ πτωχείαν βασι λεύοντες· οὗτοί με καὶ παρόντες * λαμπρὸν ποιοῦ- σιν, ἡ ἐμὴ περιουσία, τὸ ἐμὸν ἂν ἐντρύφημα, καὶ ἀπόντες συστέλλουσι 88. . Τίνες δέ εἰσιν οὗτοι ; • Οι κόσμῳ χωρήσαντες ἑαυτοὺς καὶ τῷ Θεῷ τὸν βίον καθιερώσαντες· καὶ τὴν " ἔρημον ἀσπαζόμενοι ζῶσι Θεῷ πάντων μᾶλλον τῶν στρεφομένων ἐν σώ ματι· ο λέγω δὴ τοὺς καθ᾿ ἡμᾶς Ναζηραίους « οἱ μὲν τὸν πάντη μοναδικὸν οι καὶ ἄμικτον διαθλοῦν τες βίον, ἑαυτοῖς μόνοις προσλαλοῦντες καὶ τῷ Θεῷ - οἱ δὲ ἀγάπαις μόνον τῇ κοινωνία στέργοντες, ἐρημικοί τε ὁμοῦ καὶ μιγάδες· καὶ τοῦτον μό. νον ο κόσμον εἰδότες ὡς τῇ ἐρήμῳ γνωρίζουσιν, τοῖς μὲν ἄλλοις τεθνηκότες ἀνθρώποις καὶ πράγμα- σιν, ὅσα ἐν μέσῳ περιφθείρεται ", στροβοῦντά τε καὶ στροβούμενοι καὶ παίζοντα ἡμᾶς ταῖς ἀγχιστρό φοις μεταβολαῖς, ἀλλήλοις τε ο κόσμος ὄντες καὶ τῇ παραθέσει τὴν ἀρετὴν θήγοντες. » Καὶ ταῦτα μὲν Γρηγόριος. Ο δὲ θεοῤῥήμων Χρυσόστομος ο ἐν σε τῇ κατὰ Ματθαῖον ἑρμηνείᾳ περὶ τῶν ἐν Αἰγύπτῳ μοναχῶν φησιν· . Οὐχ οὕτως ἐστὶ λαμπρὸς ὁ οὐρα νὸς τῷ ποικίλῳ τῶν ἄστρων χορῷ, ὡς ἡ ἔρημος Αἰγύπτου τὰς σκηνὰς πάντοθεν οι ἡμῖν τῶν μοναχῶν δεικνύουσα "π, οἵτινες τὸ πῦρ τοῦ Χριστοῦ δεξάμενοι, πρὸς οὐ οὐρανὸν ἀθρόοι " μεθωρμήσαντο καὶ θερμός τεροι τῶν ἄλλων ὄντες * πρὸς εὐσέβειαν, τὰς ἀσω μάτους δυνάμεις τῇ τῆς φιλοσοφίας ἀπαθείς μιμοῦνται '. Καὶ εἴ τις ἐν τῇ χώρα γέγονεν, οἶδεν ὁ λέγω· εἰ δέ τις οὐκ ἐπέβη τῶν ἁγίων σκηνῶν ἐκείνων, εννοείτω τὸν μέχρι νῦν ἐν τοῖς ἁπάντων στόμασιν αδόμενον, ὃν μετὰ τοὺς ἀποστόλους ή το όδη " Η αναστέλλει το σιωπὴ λόγου τιμιωτέρα, ἔπαινος ἅλατι ηρτυμένος, οὐ πρὸς θωπείαν, ἀλλ' για μείζον υψηλότερον ἀρχ. σε γενήματα τῷ οἱ τὸν οὐρανὸν, οἱ μη- δὲν ἐν κόσμῳ καὶ ὑπὲρ τὸν κόσμον πτωχείας ? σε οὐ τιμαὶ καὶ παρόντες παρόντων λαμπρὶν ἐποίουν ἀγαθὸν συνέστελλον Β. κόσμου χωρίζοντας 5ο Ε. καὶ τὴν το Η ερημικοῖς οι καὶ τοῦτο μ. κ. ε. ὅσον ἐν τῇ έ. γνωρ. Θεῷ. οι περιφέρεται σε άλλ. δὲ Τοῦ Χρυσοστόμου Οι πανταχόθεν στερο:, τάς μιμούντ. οὐδέποτε ἐπ. τῶν σκ. στο δντα ἔν GEORGI HAMARTOLI 8$ in gutturibus; et hæc profecto pulchra vitæ & secundum Deum signa et indicia, silentes præco- nes, incompta et squalida coma, pedes nudi et apostolicas vias sequentes, nihil mortuum ferentes, tousura congruens, amictus fastum reprimens, zoną inornato decens, paululum et vix tunicam inhibens, incessus gravis, oculus non vagus, risus benignus, aut potius subrisionis motus quidam cachinni cohibens intemperantiam, sermo a ratione pro- fectus, præstantioris deductio, increpatio magis quam laus optata, inter mæstitiam et relaxationem medium et justum temperamentum. ›—‹ Et majora lis et sublimiora, in paupertate divitie, in trans- itoria commoratione possessio, in ignobilitate gloria, in infirmitate virtus, in ccelibatu pulchra prolis educatio, si tamen præstantior sit ea quæ se- cundum Deun fit progenies illa quæ a carue ori- tur; in deliciis viventes et delicias contemnentes, humiles, mundo sublimiores, extra carnem et in carne viventes, quorum pars Dominus, pauperes per regnum et per paupertatem regnantes : hi, divitiæ meæ et deliciæ meæ, præsentes me lætum faciunt, absentes aligunt. Quinam autem sunt isti ? c Qui mundum dereliquerunt, el Deo se consecraverunt, atque solitariam amplectentes vitam Deo vivunt magis quam omnes qui versan- tur in corpore ; » dico sane qui inter nos sunt Nazaræos, quorum quidem alii omnino solitariam et secretam vitam transigentes, cum semetipsis solis et Deo conversantur, alii vero in agapis so- lummodo communione gaudentes, solitarii simul et misti sunt ; et mundum istum quantum ex C eremo noscitur solummodo cognoscunt. Cæteri autem et hominibus et negotiis mortui, quæ quasi in turbine simul versata, in medio percunt, nobis ludum volubilibus vicissitudinibus præbentes : ipsi autem sibi invicem mundus sunt et æmu- latione virtutem acuunt. › Et hæc quidem Gre- gorius. Divina autem loquens Chrysostomus in interpretatione Matthæi sic de monachis Ægypti loquitur : « Non tam splendidum est coelum multifario astrorum choro, quam eremus Ægypti tabernacula monachorum nobis undequaque ostendens, qui, igne Christi suscepto, in cœlum conferti irruerunt, cæteris quippe ardentiores effecti, incorporales virtutes affectuum carentia per philosophiam imitantur. Et si quis in regione " versatus fuerit, bene scit quæ dico; si quis autem non ascendit ad illa sancta tabernacula, recogitet illum qui usque ad id temporis omnium ore ce- lebratur, quem post apostolos tulit Ægyptus, Varim lectiones et notæ. D - " . - cod. Gr. col. cod. Gr. cod. Gr. cod. *s cod. cod. Gr. Gr. Gr. * Or. XXI C. Gr. Gr. adul. Gr. codex. Gr. pest Gr. Gr. » VII, a. Chr. Chr. cod. · Chr. Chr. Chr. ' 5. δ. τῶν μ. Chr. 3 τον Chr. · ἀθρούν Chr. : ὄντες καὶ πρὸς ὀργὴν καὶ πρὸς ἡδονὴν σωμάτων προπετέ

Θεοῦ ἐν ταῖς λάρυγξι φέροντες· καὶ ταῦτα δὴ τὰ Β καλὰ τοῦ κατὰ Θεὸν βίου προγράμματα και μηνύ ματα, οι σιωπώντες κήρυκες, αὐχμῶσα καὶ πιναρά κόμη, πόδες γυμνοὶ καὶ τοῖς ἀποστολικοῖς ἑπόμενοι, μηδὲν νεκρὸν φέροντες, κουρὰ σύμμετρος, περιβολή τύφον κολάζουσα, ζώνη τῷ ἀκόσμῳ κοσμία, μικρόν τι τοῦ χιτῶνος ἀναστέλλουσα καὶ ὅσον μὴ ἀναστέλ- λειν ', βάδισμα εὐσταθὲς, ὀφθαλμὸς οὐ πλανώμενος, μειδίαμα προσηνές, μᾶλλον δὲ ὁρμὴ μειδιάματος, ἀκρασίαν γέλωτος σωφρονίζουσα, λόγος τῷ λόγῳ κινούμενος 78, ὁδηγίαν * τοῦ κρείττονος, επίπληξις εὐφημίας ποθεινοτέρα, μέτρα κατηφείας (694) καὶ ἀνέσεως καὶ ἡ δι' ἀμφοτέρων μίξις καὶ κράσις. ο - • Καὶ ἃ μείζω τούτων ἔτι καὶ ὑψηλότερα 60, ὁ ἐν πενίᾳ πλοῦτος, ἡ ἐν παροικίᾳ κατάσχεσις, ἡ ἐν ἀτι- μίᾳ δόξα, ἡ ἐν ἀσθενείᾳ δύναμις, ἡ ἐν ἀγαμίᾳ καλ- λιτεχνία, είπερ κρείττονα τῶν ἀπὸ σαρκὸς ἐρχομέ νων τὰ κατὰ Θεὸν γεννήματα ες, οι τρυφῶντες τὸ δὲ μὴ τρυφᾷν, οἱ ταπεινοὶ ὑπὲρ τὸν κόσμον ", οἱ σαρκὸς ἔξω καὶ ἐν σαρκὶ, ὧν μερὶς Κύριος, οἱ πτωχοί σε διὰ βασιλείαν καὶ διὰ πτωχείαν βασι λεύοντες· οὗτοί με καὶ παρόντες * λαμπρὸν ποιοῦ- σιν, ἡ ἐμὴ περιουσία, τὸ ἐμὸν ἂν ἐντρύφημα, καὶ ἀπόντες συστέλλουσι 88. . Τίνες δέ εἰσιν οὗτοι ; • Οι κόσμῳ χωρήσαντες ἑαυτοὺς καὶ τῷ Θεῷ τὸν βίον καθιερώσαντες· καὶ τὴν " ἔρημον ἀσπαζόμενοι ζῶσι Θεῷ πάντων μᾶλλον τῶν στρεφομένων ἐν σώ ματι· ο λέγω δὴ τοὺς καθ᾿ ἡμᾶς Ναζηραίους « οἱ μὲν τὸν πάντη μοναδικὸν οι καὶ ἄμικτον διαθλοῦν τες βίον, ἑαυτοῖς μόνοις προσλαλοῦντες καὶ τῷ Θεῷ - οἱ δὲ ἀγάπαις μόνον τῇ κοινωνία στέργοντες, ἐρημικοί τε ὁμοῦ καὶ μιγάδες· καὶ τοῦτον μό. νον ο κόσμον εἰδότες ὡς τῇ ἐρήμῳ γνωρίζουσιν, τοῖς μὲν ἄλλοις τεθνηκότες ἀνθρώποις καὶ πράγμα- σιν, ὅσα ἐν μέσῳ περιφθείρεται ", στροβοῦντά τε καὶ στροβούμενοι καὶ παίζοντα ἡμᾶς ταῖς ἀγχιστρό φοις μεταβολαῖς, ἀλλήλοις τε ο κόσμος ὄντες καὶ τῇ παραθέσει τὴν ἀρετὴν θήγοντες. » Καὶ ταῦτα μὲν Γρηγόριος. Ο δὲ θεοῤῥήμων Χρυσόστομος ο ἐν σε τῇ κατὰ Ματθαῖον ἑρμηνείᾳ περὶ τῶν ἐν Αἰγύπτῳ μοναχῶν φησιν· . Οὐχ οὕτως ἐστὶ λαμπρὸς ὁ οὐρα νὸς τῷ ποικίλῳ τῶν ἄστρων χορῷ, ὡς ἡ ἔρημος Αἰγύπτου τὰς σκηνὰς πάντοθεν οι ἡμῖν τῶν μοναχῶν δεικνύουσα "π, οἵτινες τὸ πῦρ τοῦ Χριστοῦ δεξάμενοι, πρὸς οὐ οὐρανὸν ἀθρόοι " μεθωρμήσαντο καὶ θερμός τεροι τῶν ἄλλων ὄντες * πρὸς εὐσέβειαν, τὰς ἀσω μάτους δυνάμεις τῇ τῆς φιλοσοφίας ἀπαθείς μιμοῦνται '. Καὶ εἴ τις ἐν τῇ χώρα γέγονεν, οἶδεν ὁ λέγω· εἰ δέ τις οὐκ ἐπέβη τῶν ἁγίων σκηνῶν ἐκείνων, εννοείτω τὸν μέχρι νῦν ἐν τοῖς ἁπάντων στόμασιν αδόμενον, ὃν μετὰ τοὺς ἀποστόλους ή το όδη " Η αναστέλλει το σιωπὴ λόγου τιμιωτέρα, ἔπαινος ἅλατι ηρτυμένος, οὐ πρὸς θωπείαν, ἀλλ' για μείζον υψηλότερον ἀρχ. σε γενήματα τῷ οἱ τὸν οὐρανὸν, οἱ μη- δὲν ἐν κόσμῳ καὶ ὑπὲρ τὸν κόσμον πτωχείας ? σε οὐ τιμαὶ καὶ παρόντες παρόντων λαμπρὶν ἐποίουν ἀγαθὸν συνέστελλον Β. κόσμου χωρίζοντας 5ο Ε. καὶ τὴν το Η ερημικοῖς οι καὶ τοῦτο μ. κ. ε. ὅσον ἐν τῇ έ. γνωρ. Θεῷ. οι περιφέρεται σε άλλ. δὲ Τοῦ Χρυσοστόμου Οι πανταχόθεν στερο:, τάς μιμούντ. οὐδέποτε ἐπ. τῶν σκ. στο δντα ἔν GEORGI HAMARTOLI 8$ in gutturibus; et hæc profecto pulchra vitæ & secundum Deum signa et indicia, silentes præco- nes, incompta et squalida coma, pedes nudi et apostolicas vias sequentes, nihil mortuum ferentes, tousura congruens, amictus fastum reprimens, zoną inornato decens, paululum et vix tunicam inhibens, incessus gravis, oculus non vagus, risus benignus, aut potius subrisionis motus quidam cachinni cohibens intemperantiam, sermo a ratione pro- fectus, præstantioris deductio, increpatio magis quam laus optata, inter mæstitiam et relaxationem medium et justum temperamentum. ›—‹ Et majora lis et sublimiora, in paupertate divitie, in trans- itoria commoratione possessio, in ignobilitate gloria, in infirmitate virtus, in ccelibatu pulchra prolis educatio, si tamen præstantior sit ea quæ se- cundum Deun fit progenies illa quæ a carue ori- tur; in deliciis viventes et delicias contemnentes, humiles, mundo sublimiores, extra carnem et in carne viventes, quorum pars Dominus, pauperes per regnum et per paupertatem regnantes : hi, divitiæ meæ et deliciæ meæ, præsentes me lætum faciunt, absentes aligunt. Quinam autem sunt isti ? c Qui mundum dereliquerunt, el Deo se consecraverunt, atque solitariam amplectentes vitam Deo vivunt magis quam omnes qui versan- tur in corpore ; » dico sane qui inter nos sunt Nazaræos, quorum quidem alii omnino solitariam et secretam vitam transigentes, cum semetipsis solis et Deo conversantur, alii vero in agapis so- lummodo communione gaudentes, solitarii simul et misti sunt ; et mundum istum quantum ex C eremo noscitur solummodo cognoscunt. Cæteri autem et hominibus et negotiis mortui, quæ quasi in turbine simul versata, in medio percunt, nobis ludum volubilibus vicissitudinibus præbentes : ipsi autem sibi invicem mundus sunt et æmu- latione virtutem acuunt. › Et hæc quidem Gre- gorius. Divina autem loquens Chrysostomus in interpretatione Matthæi sic de monachis Ægypti loquitur : « Non tam splendidum est coelum multifario astrorum choro, quam eremus Ægypti tabernacula monachorum nobis undequaque ostendens, qui, igne Christi suscepto, in cœlum conferti irruerunt, cæteris quippe ardentiores effecti, incorporales virtutes affectuum carentia per philosophiam imitantur. Et si quis in regione " versatus fuerit, bene scit quæ dico; si quis autem non ascendit ad illa sancta tabernacula, recogitet illum qui usque ad id temporis omnium ore ce- lebratur, quem post apostolos tulit Ægyptus, Varim lectiones et notæ. D - " . - cod. Gr. col. cod. Gr. cod. Gr. cod. *s cod. cod. Gr. Gr. Gr. * Or. XXI C. Gr. Gr. adul. Gr. codex. Gr. pest Gr. Gr. » VII, a. Chr. Chr. cod. · Chr. Chr. Chr. ' 5. δ. τῶν μ. Chr. 3 τον Chr. · ἀθρούν Chr. : ὄντες καὶ πρὸς ὀργὴν καὶ πρὸς ἡδονὴν σωμάτων προπετέ

Αίγυπτος ήνεγκεν, τὴν μέγαν καὶ μακάριον * τώνιον, καὶ οἴων ο όψεων θείων ἠξιώθη καὶ βίον θεοπρεπῆ τε καὶ ἀγγελικὸν ἐπεδείξατο. Καὶ τοῦτο εἰσεταί τις ἀναγνούς αὐτοῦ τὸν βίον μετὰ ἀκριβείας, ἐν ᾧ καὶ πολλὴν ὄψεται τὴν προφητείαν. Καὶ γὰρ τῶν περὶ " τὰ ᾿Αρείου νοσούντων, προαν εφώνησέ τε καὶ εἶπεν τὴν ἐκείνοις το μέλλουσαν γίνεσθαι βλάβην, τοῦ Θεοῦ δείξαντος αὐτῷ και πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν τὰ μέλλοντα. Αληθείας - ἐστὶν ἀπόδειξις, τὸ μηδένα τῶν αἱρετικῶν οι ἄνδρα τοιοῦτον ἔχειν. (15) « Διὸ δὴ καὶ θαυμάζω σφόδρα καὶ τελείαν ἐπαινῶ τοὺς τὰς ἐρήμους κατειληφότας μοναχοὺς τῶν τε ἄλλων ἀρετῶν ἕνεκα καὶ τὴν μετ ταβολὴν τῆς ἐσθῆτος · βούλει γὰρ, σοὶ δείξω τους ὄντας ἐστολισμένους καὶ τὸ ἔνδυμα τοῦ γάμου ἔχοντος, τοῦ γάμου ἐκείνου, καὶ ὡς ἐν οὐρανῷ ἐν γῇ Β διατρίβοντας· οὐδὲν γὰρ αὐτῶν τὰ καταγώγια χει ρον τῶν οὐρανῶν διάκεινται· καὶ γὰρ ἄγγελοι κατ άγονται πρὸς αὐτοὺς καὶ ὁ τῶν ἀγγέλων Δεσπότης· εἰ γὰρ πρὸς τὸν ᾿Αβραὰμ ἦλθον, ἄνδρα γυναῖκα ἔχοντα καὶ παιδία διατρέφοντα, ἐπειδὴ φιλόξενον εἶδον, ὅταν πολλῷ πλείονα εύρωσιν ἀρετὴν καὶ ἄν- θρώπου σώματος καταφρονοῦντα καὶ σαρκὶ σαρκὸς ὑπερορῶντα, πολλῷ μᾶλλον ἐνταῦθα διατρίβουσι καὶ χορεύουσι τὴν αὐτὴν πρέπουσαν χορείαν· καὶ γὰρ τράπεζα (695) παρ' ἐκείνοις πάσης πλεονεξίας και θαρὰ καὶ φιλοσοφίας μεστή· οὐχ αἵματος χείμαρροι παρ' αὐτοῖς, οὐδὲ κρεῶν κατακοπαὶ, οὐδὲ καρυκείαι καὶ κνίσεις ἀηδεῖς 3, οὐδὲ καπνὸς ἀτερπής, καὶ δρόμοι, καὶ θόρυβος, καὶ ταραχαι, και κραυγαί ἐπαχθεῖς, ἀλλ᾽ ἄρτος καὶ ὕδωρ, τὸ μὲν ἐκ πηγής καθαρᾶς, τὸ δὲ ἀπὸ δικαίων πόνων. Εἰ δέ που καὶ φιλοτιμότερον ἑπτιᾶσθαι βουληθείεν, ἀκρόδρυα ή φιλοτιμία γίνεται, καὶ μείζων ἐνταῦθα ἡ ἡδονὴ ἢ ἐν ταῖς βασιλικαῖς τραπέζαις. Ταύτην καὶ ἄγγελοι τὴν τράπεζαν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ θεωροῦντες κατατρέπον- ται καὶ ἤδονται· εἰ γὰρ ἐπὶ ἁμαρτωλῷ μετα νοούντι χαίρουσιν, ἐπὶ δικαίοις τοσούτοις μιμου μένοις αὐτοὺς τί οὐκ ἐργάσονται; Καὶ ἡμεῖς μὲν τῶν θηρίων χείρους ἐσμὲν καὶ τῶν ἀλόγων, ἐκεῖνοι δὲ τῶν ἀγγέλων ἴσοι, ξένοι καὶ παρεπίδημοι τῶν ἐν- ταῦθα ὄντες· καὶ πάντα αὐτοῖς ἐνήλλακται τὰ πρὸς ἡμᾶς, καὶ ἔνδυμα, καὶ τρόπος, καὶ οἴκημα, καὶ ὑπό δεμα, καὶ ὁμιλία· καὶ εἴ τις ἐκείνων ήκουσε διαλε γομένων καὶ ἡμῶν, τότε ἂν ἔγνω καλῶς πῶς οἱ μὲν οὐρανοπολῖται, ἡμεῖς δὲ οὐδὲ τῆς γῆς ἄξιοι· Ιδωμεν δὲ καὶ τὰς ἐκ τῆς τρυφῆς ἡμῶν ἐπιθυμίας. τὰς ἐκ τῶν ὀψοποιῶν, τῶν μαγείρων, τῶν τραπεζο- τοῶν, τῶν πλακουντοποιῶν καὶ τὴν περὶ τῶν τοιού- των ἅμιλλαν· καὶ ὑπὲρ ποιότητος καὶ ὑπὲρ τάξεως καὶ ὑπὲρ πλήθους, ὅπερ οὐδὲν τοιοῦτον παρὰ τοῖς ἀγγέλοις ἐκείνοις· οὐ γὰρ εἰς πλησμονὴν καὶ τρυ φήν, ἀλλ᾽ εἰς χρείαν αὐτοῖς ἡ τροφὴ καὶ μέτρῳ καὶ ' μακ. καὶ μ. όμοι ζητοῦσι καὶ λογιζέσθω ὅτι θείας όψεως κατεξ. καὶ τοιοῦτον ἐπ. β. οἷον οἱ τοῦ Χριστοῦ τοῦτον τις μ. ά. ἐντυχών τῷ βιβλίῳ τῷ τὴν ἱστορίαν ἔχοντι τῆς ἐκείνου ζωής π. τῶν τὴν ἐξ ἐκείνων γ. τότε οι τῶν ἔξωθεν εἱρέσεων κατατερ.. εχει, 11. κινήσεις? ἀειδείς CHRONICON. - LIB. III Av. A magnum et beatum Antonium, et quibus Deus vi- . sionibus eum dignatus sit, et quam cœlestem et angelicam ostendit vitam. Et hoc sciet quicunque vitam ejus cuin accurata legerit diligentia, in qua multas videbit prophetias. Etenim quodnam damnum futurum esset iis qui Arii doctrinis insaniebant dixit et præmonstravit, cum Deus ei ostendisset et ante oculos ventura posuisset. › Veritatis demonstratio est, nullum inter hæreticos talem inveniri virum. • Ideoque valde miror et summopere laudo qui deserta occupaverunt mo- nachos tum ob alias virtutes, tum ob vestis mu- tationem. Si vis enim, ostendam stola induetos et ‹ vestem nuptiarum habentes, nuptiarum harum dico, et quasi in cœlo versantes in terra ; ea sunt enim horum diversoria ut nihil coelo in- videre debeant. Etenim angeli diversantur apud illos et angelorum Dominus; si enim ad Abraham venerunt, uxorem habentem, et filios educantem, quoniam hospitalem noverunt, cum multo majorem virtutem inveniunt, et hominem corpus despicien- tem et in carne carnem aspernantem, multo magis ibi commorantur et choream suam decentem cele- brant. Enimvero mensa illis omni superfluitate vacua et philosophia plena; non cruoris torrentes apud eos, nec carnium concisiones, nec cibi exquisitius con- diti, nec nidores injucundi, nec ruinus ingratus, nec cursus, nec tumultus, nec turbationes, nec clamores graves, sed panis et aqua, hæc quidem de- fonte puro, ille vero ex æquis laboribus. Si quando autem lautius vesci velint, ex arboreis fructi- bus desumitur sumptuositas, et major ibi voluptas quam regales ad mensas. flanc et angeli mensam c cœlo spectantes delectantur. Si enim ‹ super pec- catore pœnitentiam agente › gaudent, quid non fa- cient justis istis qui se imitantur? Et nos quidem feris et brutis pejores sumus, illi vero angelis pa- res, in terra hospites et advena: ; et his omnia a nostris diversa sunt, et indumentum, et mores, et habitaculum et calceamentum et conversatio; et si quis eos audierit colloquentes et nos, iste apprime · noverit quod illi quidem cœlorum omuino sunt cives, nos vero ne terra quidem digni. Videamus quoque quas nobis luxus gignat cupiditates, cu- pediariorum, coquorum, mensas instruentinın, D dulciariorum, et de similibus certamen ; et circa qualitatem, dispositionem, numerum, ex quibus nihil apud angelos illos. Non enim ad satietatem et delicias, sed ad necessitatem cibus, et ad quantita- tis temporis regulam exactus; unica enim prorsus comestio apud cos; nec prandii nomen norunt, sed cœnam tantum modo, quoniam luctus est vita præscns jejuniis et certamini dedita; in hoc adim- C Chr. · Chr. _ Variæ lectiones et notæ. cod. Car. C Chr. Chr.-β. Chr. add. Chr. Chr. 3. Locus in edd. non inveniendus. L:C. XXII, 7. Mitth. by?

Αίγυπτος ήνεγκεν, τὴν μέγαν καὶ μακάριον * τώνιον, καὶ οἴων ο όψεων θείων ἠξιώθη καὶ βίον θεοπρεπῆ τε καὶ ἀγγελικὸν ἐπεδείξατο. Καὶ τοῦτο εἰσεταί τις ἀναγνούς αὐτοῦ τὸν βίον μετὰ ἀκριβείας, ἐν ᾧ καὶ πολλὴν ὄψεται τὴν προφητείαν. Καὶ γὰρ τῶν περὶ " τὰ ᾿Αρείου νοσούντων, προαν εφώνησέ τε καὶ εἶπεν τὴν ἐκείνοις το μέλλουσαν γίνεσθαι βλάβην, τοῦ Θεοῦ δείξαντος αὐτῷ και πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν τὰ μέλλοντα. Αληθείας - ἐστὶν ἀπόδειξις, τὸ μηδένα τῶν αἱρετικῶν οι ἄνδρα τοιοῦτον ἔχειν. (15) « Διὸ δὴ καὶ θαυμάζω σφόδρα καὶ τελείαν ἐπαινῶ τοὺς τὰς ἐρήμους κατειληφότας μοναχοὺς τῶν τε ἄλλων ἀρετῶν ἕνεκα καὶ τὴν μετ ταβολὴν τῆς ἐσθῆτος · βούλει γὰρ, σοὶ δείξω τους ὄντας ἐστολισμένους καὶ τὸ ἔνδυμα τοῦ γάμου ἔχοντος, τοῦ γάμου ἐκείνου, καὶ ὡς ἐν οὐρανῷ ἐν γῇ Β διατρίβοντας· οὐδὲν γὰρ αὐτῶν τὰ καταγώγια χει ρον τῶν οὐρανῶν διάκεινται· καὶ γὰρ ἄγγελοι κατ άγονται πρὸς αὐτοὺς καὶ ὁ τῶν ἀγγέλων Δεσπότης· εἰ γὰρ πρὸς τὸν ᾿Αβραὰμ ἦλθον, ἄνδρα γυναῖκα ἔχοντα καὶ παιδία διατρέφοντα, ἐπειδὴ φιλόξενον εἶδον, ὅταν πολλῷ πλείονα εύρωσιν ἀρετὴν καὶ ἄν- θρώπου σώματος καταφρονοῦντα καὶ σαρκὶ σαρκὸς ὑπερορῶντα, πολλῷ μᾶλλον ἐνταῦθα διατρίβουσι καὶ χορεύουσι τὴν αὐτὴν πρέπουσαν χορείαν· καὶ γὰρ τράπεζα (695) παρ' ἐκείνοις πάσης πλεονεξίας και θαρὰ καὶ φιλοσοφίας μεστή· οὐχ αἵματος χείμαρροι παρ' αὐτοῖς, οὐδὲ κρεῶν κατακοπαὶ, οὐδὲ καρυκείαι καὶ κνίσεις ἀηδεῖς 3, οὐδὲ καπνὸς ἀτερπής, καὶ δρόμοι, καὶ θόρυβος, καὶ ταραχαι, και κραυγαί ἐπαχθεῖς, ἀλλ᾽ ἄρτος καὶ ὕδωρ, τὸ μὲν ἐκ πηγής καθαρᾶς, τὸ δὲ ἀπὸ δικαίων πόνων. Εἰ δέ που καὶ φιλοτιμότερον ἑπτιᾶσθαι βουληθείεν, ἀκρόδρυα ή φιλοτιμία γίνεται, καὶ μείζων ἐνταῦθα ἡ ἡδονὴ ἢ ἐν ταῖς βασιλικαῖς τραπέζαις. Ταύτην καὶ ἄγγελοι τὴν τράπεζαν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ θεωροῦντες κατατρέπον- ται καὶ ἤδονται· εἰ γὰρ ἐπὶ ἁμαρτωλῷ μετα νοούντι χαίρουσιν, ἐπὶ δικαίοις τοσούτοις μιμου μένοις αὐτοὺς τί οὐκ ἐργάσονται; Καὶ ἡμεῖς μὲν τῶν θηρίων χείρους ἐσμὲν καὶ τῶν ἀλόγων, ἐκεῖνοι δὲ τῶν ἀγγέλων ἴσοι, ξένοι καὶ παρεπίδημοι τῶν ἐν- ταῦθα ὄντες· καὶ πάντα αὐτοῖς ἐνήλλακται τὰ πρὸς ἡμᾶς, καὶ ἔνδυμα, καὶ τρόπος, καὶ οἴκημα, καὶ ὑπό δεμα, καὶ ὁμιλία· καὶ εἴ τις ἐκείνων ήκουσε διαλε γομένων καὶ ἡμῶν, τότε ἂν ἔγνω καλῶς πῶς οἱ μὲν οὐρανοπολῖται, ἡμεῖς δὲ οὐδὲ τῆς γῆς ἄξιοι· Ιδωμεν δὲ καὶ τὰς ἐκ τῆς τρυφῆς ἡμῶν ἐπιθυμίας. τὰς ἐκ τῶν ὀψοποιῶν, τῶν μαγείρων, τῶν τραπεζο- τοῶν, τῶν πλακουντοποιῶν καὶ τὴν περὶ τῶν τοιού- των ἅμιλλαν· καὶ ὑπὲρ ποιότητος καὶ ὑπὲρ τάξεως καὶ ὑπὲρ πλήθους, ὅπερ οὐδὲν τοιοῦτον παρὰ τοῖς ἀγγέλοις ἐκείνοις· οὐ γὰρ εἰς πλησμονὴν καὶ τρυ φήν, ἀλλ᾽ εἰς χρείαν αὐτοῖς ἡ τροφὴ καὶ μέτρῳ καὶ ' μακ. καὶ μ. όμοι ζητοῦσι καὶ λογιζέσθω ὅτι θείας όψεως κατεξ. καὶ τοιοῦτον ἐπ. β. οἷον οἱ τοῦ Χριστοῦ τοῦτον τις μ. ά. ἐντυχών τῷ βιβλίῳ τῷ τὴν ἱστορίαν ἔχοντι τῆς ἐκείνου ζωής π. τῶν τὴν ἐξ ἐκείνων γ. τότε οι τῶν ἔξωθεν εἱρέσεων κατατερ.. εχει, 11. κινήσεις? ἀειδείς CHRONICON. - LIB. III Av. A magnum et beatum Antonium, et quibus Deus vi- . sionibus eum dignatus sit, et quam cœlestem et angelicam ostendit vitam. Et hoc sciet quicunque vitam ejus cuin accurata legerit diligentia, in qua multas videbit prophetias. Etenim quodnam damnum futurum esset iis qui Arii doctrinis insaniebant dixit et præmonstravit, cum Deus ei ostendisset et ante oculos ventura posuisset. › Veritatis demonstratio est, nullum inter hæreticos talem inveniri virum. • Ideoque valde miror et summopere laudo qui deserta occupaverunt mo- nachos tum ob alias virtutes, tum ob vestis mu- tationem. Si vis enim, ostendam stola induetos et ‹ vestem nuptiarum habentes, nuptiarum harum dico, et quasi in cœlo versantes in terra ; ea sunt enim horum diversoria ut nihil coelo in- videre debeant. Etenim angeli diversantur apud illos et angelorum Dominus; si enim ad Abraham venerunt, uxorem habentem, et filios educantem, quoniam hospitalem noverunt, cum multo majorem virtutem inveniunt, et hominem corpus despicien- tem et in carne carnem aspernantem, multo magis ibi commorantur et choream suam decentem cele- brant. Enimvero mensa illis omni superfluitate vacua et philosophia plena; non cruoris torrentes apud eos, nec carnium concisiones, nec cibi exquisitius con- diti, nec nidores injucundi, nec ruinus ingratus, nec cursus, nec tumultus, nec turbationes, nec clamores graves, sed panis et aqua, hæc quidem de- fonte puro, ille vero ex æquis laboribus. Si quando autem lautius vesci velint, ex arboreis fructi- bus desumitur sumptuositas, et major ibi voluptas quam regales ad mensas. flanc et angeli mensam c cœlo spectantes delectantur. Si enim ‹ super pec- catore pœnitentiam agente › gaudent, quid non fa- cient justis istis qui se imitantur? Et nos quidem feris et brutis pejores sumus, illi vero angelis pa- res, in terra hospites et advena: ; et his omnia a nostris diversa sunt, et indumentum, et mores, et habitaculum et calceamentum et conversatio; et si quis eos audierit colloquentes et nos, iste apprime · noverit quod illi quidem cœlorum omuino sunt cives, nos vero ne terra quidem digni. Videamus quoque quas nobis luxus gignat cupiditates, cu- pediariorum, coquorum, mensas instruentinın, D dulciariorum, et de similibus certamen ; et circa qualitatem, dispositionem, numerum, ex quibus nihil apud angelos illos. Non enim ad satietatem et delicias, sed ad necessitatem cibus, et ad quantita- tis temporis regulam exactus; unica enim prorsus comestio apud cos; nec prandii nomen norunt, sed cœnam tantum modo, quoniam luctus est vita præscns jejuniis et certamini dedita; in hoc adim- C Chr. · Chr. _ Variæ lectiones et notæ. cod. Car. C Chr. Chr.-β. Chr. add. Chr. Chr. 3. Locus in edd. non inveniendus. L:C. XXII, 7. Mitth. by?

Αίγυπτος ήνεγκεν, τὴν μέγαν καὶ μακάριον * τώνιον, καὶ οἴων ο όψεων θείων ἠξιώθη καὶ βίον θεοπρεπῆ τε καὶ ἀγγελικὸν ἐπεδείξατο. Καὶ τοῦτο εἰσεταί τις ἀναγνούς αὐτοῦ τὸν βίον μετὰ ἀκριβείας, ἐν ᾧ καὶ πολλὴν ὄψεται τὴν προφητείαν. Καὶ γὰρ τῶν περὶ " τὰ ᾿Αρείου νοσούντων, προαν εφώνησέ τε καὶ εἶπεν τὴν ἐκείνοις το μέλλουσαν γίνεσθαι βλάβην, τοῦ Θεοῦ δείξαντος αὐτῷ και πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν τὰ μέλλοντα. Αληθείας - ἐστὶν ἀπόδειξις, τὸ μηδένα τῶν αἱρετικῶν οι ἄνδρα τοιοῦτον ἔχειν. (15) « Διὸ δὴ καὶ θαυμάζω σφόδρα καὶ τελείαν ἐπαινῶ τοὺς τὰς ἐρήμους κατειληφότας μοναχοὺς τῶν τε ἄλλων ἀρετῶν ἕνεκα καὶ τὴν μετ ταβολὴν τῆς ἐσθῆτος · βούλει γὰρ, σοὶ δείξω τους ὄντας ἐστολισμένους καὶ τὸ ἔνδυμα τοῦ γάμου ἔχοντος, τοῦ γάμου ἐκείνου, καὶ ὡς ἐν οὐρανῷ ἐν γῇ Β διατρίβοντας· οὐδὲν γὰρ αὐτῶν τὰ καταγώγια χει ρον τῶν οὐρανῶν διάκεινται· καὶ γὰρ ἄγγελοι κατ άγονται πρὸς αὐτοὺς καὶ ὁ τῶν ἀγγέλων Δεσπότης· εἰ γὰρ πρὸς τὸν ᾿Αβραὰμ ἦλθον, ἄνδρα γυναῖκα ἔχοντα καὶ παιδία διατρέφοντα, ἐπειδὴ φιλόξενον εἶδον, ὅταν πολλῷ πλείονα εύρωσιν ἀρετὴν καὶ ἄν- θρώπου σώματος καταφρονοῦντα καὶ σαρκὶ σαρκὸς ὑπερορῶντα, πολλῷ μᾶλλον ἐνταῦθα διατρίβουσι καὶ χορεύουσι τὴν αὐτὴν πρέπουσαν χορείαν· καὶ γὰρ τράπεζα (695) παρ' ἐκείνοις πάσης πλεονεξίας και θαρὰ καὶ φιλοσοφίας μεστή· οὐχ αἵματος χείμαρροι παρ' αὐτοῖς, οὐδὲ κρεῶν κατακοπαὶ, οὐδὲ καρυκείαι καὶ κνίσεις ἀηδεῖς 3, οὐδὲ καπνὸς ἀτερπής, καὶ δρόμοι, καὶ θόρυβος, καὶ ταραχαι, και κραυγαί ἐπαχθεῖς, ἀλλ᾽ ἄρτος καὶ ὕδωρ, τὸ μὲν ἐκ πηγής καθαρᾶς, τὸ δὲ ἀπὸ δικαίων πόνων. Εἰ δέ που καὶ φιλοτιμότερον ἑπτιᾶσθαι βουληθείεν, ἀκρόδρυα ή φιλοτιμία γίνεται, καὶ μείζων ἐνταῦθα ἡ ἡδονὴ ἢ ἐν ταῖς βασιλικαῖς τραπέζαις. Ταύτην καὶ ἄγγελοι τὴν τράπεζαν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ θεωροῦντες κατατρέπον- ται καὶ ἤδονται· εἰ γὰρ ἐπὶ ἁμαρτωλῷ μετα νοούντι χαίρουσιν, ἐπὶ δικαίοις τοσούτοις μιμου μένοις αὐτοὺς τί οὐκ ἐργάσονται; Καὶ ἡμεῖς μὲν τῶν θηρίων χείρους ἐσμὲν καὶ τῶν ἀλόγων, ἐκεῖνοι δὲ τῶν ἀγγέλων ἴσοι, ξένοι καὶ παρεπίδημοι τῶν ἐν- ταῦθα ὄντες· καὶ πάντα αὐτοῖς ἐνήλλακται τὰ πρὸς ἡμᾶς, καὶ ἔνδυμα, καὶ τρόπος, καὶ οἴκημα, καὶ ὑπό δεμα, καὶ ὁμιλία· καὶ εἴ τις ἐκείνων ήκουσε διαλε γομένων καὶ ἡμῶν, τότε ἂν ἔγνω καλῶς πῶς οἱ μὲν οὐρανοπολῖται, ἡμεῖς δὲ οὐδὲ τῆς γῆς ἄξιοι· Ιδωμεν δὲ καὶ τὰς ἐκ τῆς τρυφῆς ἡμῶν ἐπιθυμίας. τὰς ἐκ τῶν ὀψοποιῶν, τῶν μαγείρων, τῶν τραπεζο- τοῶν, τῶν πλακουντοποιῶν καὶ τὴν περὶ τῶν τοιού- των ἅμιλλαν· καὶ ὑπὲρ ποιότητος καὶ ὑπὲρ τάξεως καὶ ὑπὲρ πλήθους, ὅπερ οὐδὲν τοιοῦτον παρὰ τοῖς ἀγγέλοις ἐκείνοις· οὐ γὰρ εἰς πλησμονὴν καὶ τρυ φήν, ἀλλ᾽ εἰς χρείαν αὐτοῖς ἡ τροφὴ καὶ μέτρῳ καὶ ' μακ. καὶ μ. όμοι ζητοῦσι καὶ λογιζέσθω ὅτι θείας όψεως κατεξ. καὶ τοιοῦτον ἐπ. β. οἷον οἱ τοῦ Χριστοῦ τοῦτον τις μ. ά. ἐντυχών τῷ βιβλίῳ τῷ τὴν ἱστορίαν ἔχοντι τῆς ἐκείνου ζωής π. τῶν τὴν ἐξ ἐκείνων γ. τότε οι τῶν ἔξωθεν εἱρέσεων κατατερ.. εχει, 11. κινήσεις? ἀειδείς CHRONICON. - LIB. III Av. A magnum et beatum Antonium, et quibus Deus vi- . sionibus eum dignatus sit, et quam cœlestem et angelicam ostendit vitam. Et hoc sciet quicunque vitam ejus cuin accurata legerit diligentia, in qua multas videbit prophetias. Etenim quodnam damnum futurum esset iis qui Arii doctrinis insaniebant dixit et præmonstravit, cum Deus ei ostendisset et ante oculos ventura posuisset. › Veritatis demonstratio est, nullum inter hæreticos talem inveniri virum. • Ideoque valde miror et summopere laudo qui deserta occupaverunt mo- nachos tum ob alias virtutes, tum ob vestis mu- tationem. Si vis enim, ostendam stola induetos et ‹ vestem nuptiarum habentes, nuptiarum harum dico, et quasi in cœlo versantes in terra ; ea sunt enim horum diversoria ut nihil coelo in- videre debeant. Etenim angeli diversantur apud illos et angelorum Dominus; si enim ad Abraham venerunt, uxorem habentem, et filios educantem, quoniam hospitalem noverunt, cum multo majorem virtutem inveniunt, et hominem corpus despicien- tem et in carne carnem aspernantem, multo magis ibi commorantur et choream suam decentem cele- brant. Enimvero mensa illis omni superfluitate vacua et philosophia plena; non cruoris torrentes apud eos, nec carnium concisiones, nec cibi exquisitius con- diti, nec nidores injucundi, nec ruinus ingratus, nec cursus, nec tumultus, nec turbationes, nec clamores graves, sed panis et aqua, hæc quidem de- fonte puro, ille vero ex æquis laboribus. Si quando autem lautius vesci velint, ex arboreis fructi- bus desumitur sumptuositas, et major ibi voluptas quam regales ad mensas. flanc et angeli mensam c cœlo spectantes delectantur. Si enim ‹ super pec- catore pœnitentiam agente › gaudent, quid non fa- cient justis istis qui se imitantur? Et nos quidem feris et brutis pejores sumus, illi vero angelis pa- res, in terra hospites et advena: ; et his omnia a nostris diversa sunt, et indumentum, et mores, et habitaculum et calceamentum et conversatio; et si quis eos audierit colloquentes et nos, iste apprime · noverit quod illi quidem cœlorum omuino sunt cives, nos vero ne terra quidem digni. Videamus quoque quas nobis luxus gignat cupiditates, cu- pediariorum, coquorum, mensas instruentinın, D dulciariorum, et de similibus certamen ; et circa qualitatem, dispositionem, numerum, ex quibus nihil apud angelos illos. Non enim ad satietatem et delicias, sed ad necessitatem cibus, et ad quantita- tis temporis regulam exactus; unica enim prorsus comestio apud cos; nec prandii nomen norunt, sed cœnam tantum modo, quoniam luctus est vita præscns jejuniis et certamini dedita; in hoc adim- C Chr. · Chr. _ Variæ lectiones et notæ. cod. Car. C Chr. Chr.-β. Chr. add. Chr. Chr. 3. Locus in edd. non inveniendus. L:C. XXII, 7. Mitth. by?

καὶ ἐν Κιλικίᾳ, καὶ ἐν Μεσοποταμία· ἐν Αἰγύπτῳ δέ φασι καὶ ἀνὰ ε' χιλιάδας ἀνδρῶν ἔχειν ἔνια φρον- τιστήρια, μεταξὺ τὸν Θεὸν ὑμνούντων ἐν προσευχαῖς καὶ ψαλμῳδίαις ἀγρυπνοῦντες, καὶ μετὰ σκληρα- γωγίας πολλῆς ζώντων, καὶ τὴν ὄντως Χριστοῦ φιλοσοφίαν εἰς ἄκρον ἀναδεικνυμένων 63. Καὶ οἱ μὲν κατὰ συμμορίαν, ὡς ἔφην, οἰκοῦντες, δημιουργοῦσιν ἐν ταῖς ψυχαῖς τὰ τῆς φιλοσοφίας ἀγάλματα, οἱ δὲ καὶ δύο καὶ τρεῖς διάγοντες, οἱ δὲ καὶ μόνοι καθώ ειργμένοι καὶ ἡσυχάζοντες καὶ τὸν ὀφθαλμὸν τῷ κάλλει τῶν ὁρωμένων ἐπιτέρπεσθαι κωλύοντες, σχο λὴν τῷ νῷ παρέχουσιν ἐπεντρυφᾶν τῇ θεωρίᾳ τῶν νοητῶν μετὰ φρονήσεως καὶ γνώσεως μέγιστον μὲν γὰρ ἀληθῶς καὶ παμμέγεθες ἀγαθὸν τῶν θείων ἡ γνώσις· οὐκ ἀπόχρη δὲ τέλειον ἀποφῆναι τὸν ταύτης ἠξιωμένον· δεῖ γάρ που τὴν ἀγαθὴν πράξιν συν- Β αφθῆναι τῇ γνώσει· ὅπερ γάρ ἐστι δένδρων βίζα καὶ ὀφθαλμὸς σώματος, τοῦτο ταῖς ψυχαῖς τῆς ἀληθείας ἡ γνῶσις, ἐξ ἧς ἡ βεβαία καὶ ὀρθόδοξος γίνεται πίστις. Χρή τοίνυν οὐ μόνον εἰδέναι τί προσήκει περὶ Θεοῦ δοξάζειν, ἀλλά γε καὶ κατὰ τοὺς ἐκείνου καλῶς καὶ ἁπλῶς πολιτεύεσθαι νόμου; δεὶ γὰρ τοὺς τῆς εὐσεβείας ἐραστὰς μὴ μόνον θεολο- γίαν καὶ φυσιολογίαν ἐκπαιδεύεσθαι, ἀλλὰ καὶ τοὺς τῆς πρακτικῆς ἀρετῆς ἐκμανθάνειν ἀκριβεῖς νόμους· ὥστε οὖν ἡ γνῶσι; δεῖται τῆς πρακτικῆς, ὡς καὶ ἡ πρακτικὴ τῆς γνώσεως. "Οθεν φησὶν ὁ Κύριος 66. εἰς ἂν ποιήσῃ καὶ διδάξῃ, οὗτος μέγα, κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν· ο οὐκ εἶπεν· « Ος ἂν ποιήσῃ » μόνον, ἀλλὰ καὶ ο διδάξῃ·, εἰ γὰρ ἤρκει πρὸς τελειότητα τὸ ἐν ποιῆσαι μόνον καὶ χωρὶς τοῦ διδάξαι, ἢ τὸ διδάξαι μόνον ἄνευ τοῦ ποιήσαι σε μέγαν, οὐκ ἂν ἄμφω συνέζευξε λέγων· ι ας εν ποιήσῃ καὶ • διδάξῃ· › ἅπερ δὴ κατορθώσας αὐτὸς ἀραρότως κάν τούτῳ προσφόρως ἡμῖν ὑπογραμμὸς καὶ τύπος ἄριστος γενόμενος, ἐμαρτύρησεν ὁ μαθητὴς αὐτοῦ λέγων ἐναργώς • ἂν ἤρξατο Ἰησοῦς σε ποιεῖν τε Ε.- καὶ διδάσκειν. » Ο γὰρ δὴ οὕτω ῥυθμίζων καὶ δια- μορφῶν τὴν ψυχὴν οὐ μόνον τῶν θείων νόμων τοὺς χαρακτήρας (705) ἐκμάττει, ἀλλὰ καὶ τοῦ νομοθέτου ζωτά τις εἰκὼν γίνεται. Καντεῦθέν φησιν ὁ μὲν Απόστολος 49. Γίνεσθε μιμηταὶ τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁ δὲ Κύριος του ο Γίνεσθε μιμηταὶ τοῦ Πατρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς· καί τι· ο Ἐὰν μὴ περισσεύσῃ ἡ δικαιοσύνη ὑμῶν πλεῖον τῶν Φαρισαίων καὶ Γραμματέων, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐ- μανών. » 10. 67. κε το (17) Εἰκότω; οὖν " Πλάτων ὑπεμφαίνων τῶν τελείων τὸ σπάνιον ἔφασκεν· « Ού μοι δοκεῖ δυνα τὰν τὸ ἀνθρώποις μακαρίοις τε καὶ εὐδαίμοσι γε- νέσθαι πλὴν ὀλίγων· μέχρι περ ἂν ζῶμεν, τοῦτο διορίζομαι· - « ναρθηκοφόροι μὲν γὰρ πολλοί, φιλόσοφοι δὲ σπάνιοι καὶ ὀλίγο. Κάλλιον τὰ δὲ πίστι; καὶ πρᾶξις τελευτήσαντος " τυχεῖν πάν των· ὅθεν ἐπήγαγεν • ἄνδρα ἁπλοῦν καὶ γενναῖον 19. " ' οι ζώντες σε αναδεικνύμενοι ἐπιδ. σε τῷ ὀφθαλμῷ ἐκ τοῦ σε πρὸς τὸ κληθῆναι ? "' σε ὁ Ἰησοῦς το Οι φημι είναι δ. μακα- μίσους τε καὶ εὐδαίμονας γίνεσθαι διορίζομεν το ναρθ. μὲν π. βάκχοι δέ τε παύροι καλὴ δὲ πρ. καὶ π. καλὴ δὲ ἐλπίς τελευτήσαντι 11. τε λευτήσαντα ὧν ἐπ. CHRONICON. - LIB. III. . A Deum celebrantium orationibus et psalmodiis vigilantium et asperam nimis vitam agentium, et veram Christi philosophiam apprime ostenden - tium. Et alii quidem per cotum, ut dixi, habitan- tes, in animabus philosophiæ ornamenta fabrican- tur; isti vero duo vel tres simul degentes; hi vero et soli inclusi, et quiescentes, et oculos cohibentes ne pulchritudine visibilium delectentur, menti otium præbent ut delicias sibi faciat in contem- platione intellectualium rerum cum intelligentia el sapientia. Vere enim maximum et summum bonum est divinarum rerum cognitio; sed non statim perfectos censendus est ille qui ipsam sn- scipit; oportet enim profecto bona agendi ratione cognitionem coalescere. Quod enim est arboribus radix et oculus corpori, illud animabus veritatis cognitio, ex qua firma et orthodoxa fit fides. Scire igitur opus est non solum quid de Deo sentire con- veniat, sed etiam juxta leges ejus bene et simplici - ter actus dirigere. Oportet enim pietatis amatores non solum de Deo et natura erudiri, sed etiam practica virtutis perfectas discere leges; itaque co- gnitioni practica opus est, sicut et practicæ cogni- tione. Unde dicit Dominus : Qui fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in reguo cœlorum;› non dixit qui fecerit › solummodo, sed et ‹ qui docuerit › si satis enim esset ad perfectionem solummodo facere non docentem, vel docere solum non facientem non utrumque conjunxisset dicens : ‹ Qui fecerit et docuerit, quæ sane ipse firmiter et constanter egi!, in hoc quoque factus nobis exemplar et typus opti- mus, sicut testatur discipulus ejus aperte dicens : Quæ capit Jesus facere et docere. » ille enim qui animam sic concinnat et deformat, non solum divi- narum legum characteres exprimit, sed legislatoris quoque vivens quædam imago elicitur. Hinc Aposto- lus dicit : Estote imitatores Dei ;, et Dominus: c tote imitatores Patris vestri qui in cœlis est; et : «Nisi abundaverit justitia vestra plus quam Pharisæorum et Scribarum, non intrabitis in regnum cœlorum. C D sure ergo Plato perfectorum paucitatem subin- dicans dicebat : ‹ Haud possibile mibi videtur ho- mines, nisi paucos, felicesque et beatos esse : Donec vivimus, hoc definio. » —c Enimvero feru- ligeri quidem multi sunt, philosophi vero raris- simi. » — ‹ Fides autem et actus defuncto magis prosunt quam si cuncta lucrifecisset. Unde ad- junxit, virum simplicem et ingenuum, juxta Varia lectiones et notæ. - - Matth. v, coil. cod. · cod. cod. et subscript. cod. Act. 1, 1. cod. “ Eph. v. 1. Matth. v, 48. v, 20. "Ced. 356,9-358,10. is & add. Ced. * Εpinomis 973, G. et statim, cod. paulo post. Ced. Plato, Phædon, (. Cl. Εpinomis. * Led. * cod. Resp. II, B. - -

καὶ ἐν Κιλικίᾳ, καὶ ἐν Μεσοποταμία· ἐν Αἰγύπτῳ δέ φασι καὶ ἀνὰ ε' χιλιάδας ἀνδρῶν ἔχειν ἔνια φρον- τιστήρια, μεταξὺ τὸν Θεὸν ὑμνούντων ἐν προσευχαῖς καὶ ψαλμῳδίαις ἀγρυπνοῦντες, καὶ μετὰ σκληρα- γωγίας πολλῆς ζώντων, καὶ τὴν ὄντως Χριστοῦ φιλοσοφίαν εἰς ἄκρον ἀναδεικνυμένων 63. Καὶ οἱ μὲν κατὰ συμμορίαν, ὡς ἔφην, οἰκοῦντες, δημιουργοῦσιν ἐν ταῖς ψυχαῖς τὰ τῆς φιλοσοφίας ἀγάλματα, οἱ δὲ καὶ δύο καὶ τρεῖς διάγοντες, οἱ δὲ καὶ μόνοι καθώ ειργμένοι καὶ ἡσυχάζοντες καὶ τὸν ὀφθαλμὸν τῷ κάλλει τῶν ὁρωμένων ἐπιτέρπεσθαι κωλύοντες, σχο λὴν τῷ νῷ παρέχουσιν ἐπεντρυφᾶν τῇ θεωρίᾳ τῶν νοητῶν μετὰ φρονήσεως καὶ γνώσεως μέγιστον μὲν γὰρ ἀληθῶς καὶ παμμέγεθες ἀγαθὸν τῶν θείων ἡ γνώσις· οὐκ ἀπόχρη δὲ τέλειον ἀποφῆναι τὸν ταύτης ἠξιωμένον· δεῖ γάρ που τὴν ἀγαθὴν πράξιν συν- Β αφθῆναι τῇ γνώσει· ὅπερ γάρ ἐστι δένδρων βίζα καὶ ὀφθαλμὸς σώματος, τοῦτο ταῖς ψυχαῖς τῆς ἀληθείας ἡ γνῶσις, ἐξ ἧς ἡ βεβαία καὶ ὀρθόδοξος γίνεται πίστις. Χρή τοίνυν οὐ μόνον εἰδέναι τί προσήκει περὶ Θεοῦ δοξάζειν, ἀλλά γε καὶ κατὰ τοὺς ἐκείνου καλῶς καὶ ἁπλῶς πολιτεύεσθαι νόμου; δεὶ γὰρ τοὺς τῆς εὐσεβείας ἐραστὰς μὴ μόνον θεολο- γίαν καὶ φυσιολογίαν ἐκπαιδεύεσθαι, ἀλλὰ καὶ τοὺς τῆς πρακτικῆς ἀρετῆς ἐκμανθάνειν ἀκριβεῖς νόμους· ὥστε οὖν ἡ γνῶσι; δεῖται τῆς πρακτικῆς, ὡς καὶ ἡ πρακτικὴ τῆς γνώσεως. "Οθεν φησὶν ὁ Κύριος 66. εἰς ἂν ποιήσῃ καὶ διδάξῃ, οὗτος μέγα, κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν· ο οὐκ εἶπεν· « Ος ἂν ποιήσῃ » μόνον, ἀλλὰ καὶ ο διδάξῃ·, εἰ γὰρ ἤρκει πρὸς τελειότητα τὸ ἐν ποιῆσαι μόνον καὶ χωρὶς τοῦ διδάξαι, ἢ τὸ διδάξαι μόνον ἄνευ τοῦ ποιήσαι σε μέγαν, οὐκ ἂν ἄμφω συνέζευξε λέγων· ι ας εν ποιήσῃ καὶ • διδάξῃ· › ἅπερ δὴ κατορθώσας αὐτὸς ἀραρότως κάν τούτῳ προσφόρως ἡμῖν ὑπογραμμὸς καὶ τύπος ἄριστος γενόμενος, ἐμαρτύρησεν ὁ μαθητὴς αὐτοῦ λέγων ἐναργώς • ἂν ἤρξατο Ἰησοῦς σε ποιεῖν τε Ε.- καὶ διδάσκειν. » Ο γὰρ δὴ οὕτω ῥυθμίζων καὶ δια- μορφῶν τὴν ψυχὴν οὐ μόνον τῶν θείων νόμων τοὺς χαρακτήρας (705) ἐκμάττει, ἀλλὰ καὶ τοῦ νομοθέτου ζωτά τις εἰκὼν γίνεται. Καντεῦθέν φησιν ὁ μὲν Απόστολος 49. Γίνεσθε μιμηταὶ τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁ δὲ Κύριος του ο Γίνεσθε μιμηταὶ τοῦ Πατρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς· καί τι· ο Ἐὰν μὴ περισσεύσῃ ἡ δικαιοσύνη ὑμῶν πλεῖον τῶν Φαρισαίων καὶ Γραμματέων, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐ- μανών. » 10. 67. κε το (17) Εἰκότω; οὖν " Πλάτων ὑπεμφαίνων τῶν τελείων τὸ σπάνιον ἔφασκεν· « Ού μοι δοκεῖ δυνα τὰν τὸ ἀνθρώποις μακαρίοις τε καὶ εὐδαίμοσι γε- νέσθαι πλὴν ὀλίγων· μέχρι περ ἂν ζῶμεν, τοῦτο διορίζομαι· - « ναρθηκοφόροι μὲν γὰρ πολλοί, φιλόσοφοι δὲ σπάνιοι καὶ ὀλίγο. Κάλλιον τὰ δὲ πίστι; καὶ πρᾶξις τελευτήσαντος " τυχεῖν πάν των· ὅθεν ἐπήγαγεν • ἄνδρα ἁπλοῦν καὶ γενναῖον 19. " ' οι ζώντες σε αναδεικνύμενοι ἐπιδ. σε τῷ ὀφθαλμῷ ἐκ τοῦ σε πρὸς τὸ κληθῆναι ? "' σε ὁ Ἰησοῦς το Οι φημι είναι δ. μακα- μίσους τε καὶ εὐδαίμονας γίνεσθαι διορίζομεν το ναρθ. μὲν π. βάκχοι δέ τε παύροι καλὴ δὲ πρ. καὶ π. καλὴ δὲ ἐλπίς τελευτήσαντι 11. τε λευτήσαντα ὧν ἐπ. CHRONICON. - LIB. III. . A Deum celebrantium orationibus et psalmodiis vigilantium et asperam nimis vitam agentium, et veram Christi philosophiam apprime ostenden - tium. Et alii quidem per cotum, ut dixi, habitan- tes, in animabus philosophiæ ornamenta fabrican- tur; isti vero duo vel tres simul degentes; hi vero et soli inclusi, et quiescentes, et oculos cohibentes ne pulchritudine visibilium delectentur, menti otium præbent ut delicias sibi faciat in contem- platione intellectualium rerum cum intelligentia el sapientia. Vere enim maximum et summum bonum est divinarum rerum cognitio; sed non statim perfectos censendus est ille qui ipsam sn- scipit; oportet enim profecto bona agendi ratione cognitionem coalescere. Quod enim est arboribus radix et oculus corpori, illud animabus veritatis cognitio, ex qua firma et orthodoxa fit fides. Scire igitur opus est non solum quid de Deo sentire con- veniat, sed etiam juxta leges ejus bene et simplici - ter actus dirigere. Oportet enim pietatis amatores non solum de Deo et natura erudiri, sed etiam practica virtutis perfectas discere leges; itaque co- gnitioni practica opus est, sicut et practicæ cogni- tione. Unde dicit Dominus : Qui fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in reguo cœlorum;› non dixit qui fecerit › solummodo, sed et ‹ qui docuerit › si satis enim esset ad perfectionem solummodo facere non docentem, vel docere solum non facientem non utrumque conjunxisset dicens : ‹ Qui fecerit et docuerit, quæ sane ipse firmiter et constanter egi!, in hoc quoque factus nobis exemplar et typus opti- mus, sicut testatur discipulus ejus aperte dicens : Quæ capit Jesus facere et docere. » ille enim qui animam sic concinnat et deformat, non solum divi- narum legum characteres exprimit, sed legislatoris quoque vivens quædam imago elicitur. Hinc Aposto- lus dicit : Estote imitatores Dei ;, et Dominus: c tote imitatores Patris vestri qui in cœlis est; et : «Nisi abundaverit justitia vestra plus quam Pharisæorum et Scribarum, non intrabitis in regnum cœlorum. C D sure ergo Plato perfectorum paucitatem subin- dicans dicebat : ‹ Haud possibile mibi videtur ho- mines, nisi paucos, felicesque et beatos esse : Donec vivimus, hoc definio. » —c Enimvero feru- ligeri quidem multi sunt, philosophi vero raris- simi. » — ‹ Fides autem et actus defuncto magis prosunt quam si cuncta lucrifecisset. Unde ad- junxit, virum simplicem et ingenuum, juxta Varia lectiones et notæ. - - Matth. v, coil. cod. · cod. cod. et subscript. cod. Act. 1, 1. cod. “ Eph. v. 1. Matth. v, 48. v, 20. "Ced. 356,9-358,10. is & add. Ced. * Εpinomis 973, G. et statim, cod. paulo post. Ced. Plato, Phædon, (. Cl. Εpinomis. * Led. * cod. Resp. II, B. - -

κατ' Αἰσχύλο, το (οὐ δοκεῖν ἀλλ᾽ εἶναι ἀγαθὸν ἐθι Β λοντα· ἀφαιρετέον δὲ τὸ δοκεῖν. Εἰ γὰρ δόξει δίκαιος εἶναι) ἔσονται οι τιμαὶ αὐτῷ καὶ " δωρεαί δοκοῦντι τοιοῦτον εἶναι· ἄδηλον οὖν, εἴτε τοῦ δι- καίον, εἴτε [τών] δωρεῶν καὶ τιμῶν εἶνεκα τοιοῦτος εἴη ". γυμνωτέος δή πάντων πλὴν δικαιοσύνης και ποιητέος ἐναντίως διακείμενος " τῷ προτέρῳ· μηδὲν γὰρ ἔχων δόξαν τ ἐχέτω μεγίστης αδικίας, ἵνα βε βασανισμένος ᾖ εἰς δικαιοσύνην, τὸ μὴ τέγγεσθαι απ ὑπὸ κακοδοξίας ἢ φιλοδοξίας καὶ ὑπ' αὐτῆς γιγνο μένων, ἀλλ᾽ ἔστω ἀμετάστατος μέχρι θανάτου δοκῶν ἄδικος εἶναι διὰ βίου. » Καὶ δὴ καὶ Σωκράτης, ὁ διδάσκαλος αὐτοῦ, πρὸς αὐτὸν ἔφη· . Πότερον τῇ τῶν πολλῶν δόξῃ ν δεῖ ἡμᾶς πείθεσθαι καὶ φο βεῖσθαι ταύτην ἢ οι τὴν τοῦ ἑνὸς, εἴ τις ως ἔστιν ἐπαΐων ὂν δεῖ νὰ καὶ φιβεῖσθαι καὶ αἰσχύνεσθαι μᾶλλον ἢ ξύμπαντας τοὺς ἄλλους; ᾧ εἰ μὴ ἀκολου θήσομεν, δεινῶς λωβησόμεθα· οὐκ ἄραγε, ὦ βέλτιστε, φροντιστέον ἡμῖν τί ἐμοῦσιν ἡμᾶς οἱ πολλοὶ, ἀλλὰ τί τὸ ἐπαῖον τῷ δικαίῳ καὶ ἀδίκῳ, ἥτις ἐστὶν ἡ ἀλήθεια. 96. - Ταῦτα δὲ φανερῶς τὰ ἐοίκασιν τοῖς ἡμετέροις μᾶλ λον ἱεροῖς καὶ ἀποστολικοῖς λόγοις, ἐν οἷς φησιν ὁ Χριστοφόρος · Διὰ τῶν ὅπλων τῆς δικαιοσύνης τῶν δεξιῶν καὶ ἀριστερῶν, διὰ δόξης καὶ ἀτιμίας, διὰ δυσφημίας καὶ εὐφημίας, ὡς πλάνοι καὶ ἀληθεῖς, ὡς ἀγνοούμενοι καὶ ἐπιγινωσκόμενοι, ὡς ἀποθνήσκον- τε, καὶ ἰδοὺ ζῶμεν, ὡς παιδευόμενοι καὶ μὴ θανα τούμενοι, ὡς λυπούμενοι, ἀεὶ δὲ χαίροντες, ὡς πτωχοί, πολλοὺς δὲ πλουτίζοντες, ὡς μηδὲν ἔχοντες καὶ πάντα κατέχοντες. » Τοιαύτην μὲν οὖν περὶ δικαιοσύνης και θεαρέστου πολιτείας πάνυ Σωκράτης καὶ Πλάτων διδασκαλίαν ἐποιήσαντο, θαυμαστὴν ὄνο τως καὶ ἀξιέπαινον τῇ φύσει τῇ λογικῇ τῶν ἀνθρώ των συμβαίνουσαν· τὰ γὰρ ἠθικὰ μαθήματα πάντας ἀνθρώπους ἡ φύσις ἐπαίδευσεν· διαπλάσας γὰρ ἀνθρώπων να γένος 264, ὁ Θεὸς ἐνέθηκε ἐν τῇ φύσει τῶν ἀγαθῶν καὶ τῶν ἐναντίων την διάγνωσιν, ὁ καὶ παιδεύων ἔθνη καὶ διδάσκων ἄνθρωπον γνῶσιν. Διά περ οὐ μόνον Σωκράτης καὶ Πλάτων καὶ ἄλλοι τινὲς τῶν Ἑλλήνων τὸν ἄδικον ἐβδελύξαντο βίον, ἀλλὰ καὶ (ἄλλοι) πολλοὶ τῶν βαρβάρων· καὶ γὰρ τοὺς Υπερβορέους οἰκεῖν μὲν ἐπὶ τὰ ' 'Ρίπαια ὄρη φασὶν, ἀσκεῖν δὲ δικαιοσύνην μή κρεωφαγοῦντας, ἀλλὰ " ἀκροδρύοις καὶ ὕδατι * χρωμένους, καὶ τοὺς Βραχ κατ' Αἰσχύλου ού δοκεῖ τ. ἐστι τοιοῦτον εἶναι μᾶνας ἐν ταῖς ὕλαις διάγειν, φύλλοις τὸ σῶμα καλύπτοντας καὶ ὑπὲρ ἄνθρωπον ἀσκοῦντας. Καὶ Ανάχαρσιν δὲ τὸν Σκύθην, φιλόσοφον (71) γεγε- νῆσθαι λέγουσιν, καὶ οὕτως αὐτὸν ὁ τῆς φιλοσοφία; ἐνεπύρωσεν ἔρως ', ὡς ὀνομαστότερον διὰ πολλὴν άσκησιν καὶ σωφροσύνην γενέσθαι· οὐ γὰρ μόνον άφ. δή γυμνητέος τίτεσθαι τίθ. [τω μετ. φ. ή Ταῦτα φ. δέ * τό, ὀνομαστότατον ἔσται ά. τ. διακειμένου οὕτως τὴν - ως ήτις οὗ ο Ταῦτα δὲ ταῦτα μᾶλλον ν ἐντέθεικε μὲν ὁ ὑπὲρ τὰ ὕδασι τοιούτῳ γὰρ ἀδικῶν δ. δόξαν φ. μας! τοι τῶν ἐ. ἐπύρωσεν GEORGI HAMARTOLI Aischylum, non videri velle sed velle reipsa, videri A vero tollendum esse; si enim justus esse aliquis vide- bitur, erunt ei honores et munera quia videtur esse talis. Atqui in incerto est an ob justitiam, vel mu- nerum et honorum gratia talis sit. Nudandus igitur omnibus est, itaque redigendus ut sit ejus quem prius descripsimus contrarius. Nulla enim re præ- titus epinionem habeat summæ injustitia, ut ita exploratum sit enim esse justum, cum non cedat sini- stræ famæ, neque ambitione aut iis quæ inde oriun- tur agatur, sed sit mutabilis, toto vitæ spatio cum putetur esse injustus. Quin etiain Socrates, inagister ejus, ad ipsum dicit: Numquid vulgi opinioni nos cedere oportet et hanc reformidare, vel potius, spre- tis omnibus aliis, ejus judicium revereri qui ei quod rectum est obtemperet, cui nisi pareamus ingens simus damnum percepturi ? Non sane, o bone, cu- randum uobis est quid de nobis plebs dicat, sed quid veritas probet quæ justum ab injusto discernit, quod veritatis est. › C Hæc autem perspicue magis conveniunt nostris sacris et apostolicis sermonibus, in quibus dicit Christophorus : «Per arma justitiæ a dextris et a sinistris; per gloriam et ignobilitatem; per infa- miam et bonam famam ; ut impostores, et veraces; tanquam ignoti, cum simus noti ; quasi morientes, et ecce vivimus: ut castigati, et non mortificati ; ut tristes, semper autem gaudentes; sicut egen- tes, multos autem locupletantes; tanquam nibil habentes, et omnia possidentes. » Talem igitur de justitia et Deo grata norma vivendi omnino So- crates et Plato doctrinam docuerunt vere miran- dam, et dignam laudibus, et naturæ rationali ho- minum consentientem; morales enim disciplinas omnes natura edocuit. Cum enim genus homi- num creasset Deus, naturæ indidit bonorum et contrariorum discretionem, qui erudit populos et docet hominem scientiam. Idcirco non solum So- crates et Plato et quidam alii inter Græcos inju- stam abominati sunt vitam, sed etiam multi alii in- ter Barbaros: enimvero narrant Hyperboreos, super Riphæi cacuminibus habitantes, seipsos ad justi- tiam exercere, non vescentes carnibus, sed fructi- bus arboreis et aqua utentes, et Brachmanas in D silvis vitam degere, foliis corpus velantes, et super hominum naturam se exercentes. Anacharsin quoque Scytham philosophum factum esse dicunt; et ita hunc philosophiæ accendit amor, ut per magnum studium et temperantiam celeberrimus evaserit; non solum enim vigilans adversus animæ luctaba- 9. ** cod. Ged. cod. - Variæ lectiones et notæ. Plato. cod. Led. codex. Plato. Ced. flatonis ? Cυd. md. cod., qui add. Cel. et cod. • Ged. 8: cod. Ced. codex. add. Ged. cod. Ced. » dý rod. post habet. Locus Platonis? * Cor. vi, 7-10. Ced. . (ed. • Led Digitized by . Plato Cel. Plato. Ced. Locus cod. ci. Google add. Cel. · (cd.

κατ' Αἰσχύλο, το (οὐ δοκεῖν ἀλλ᾽ εἶναι ἀγαθὸν ἐθι Β λοντα· ἀφαιρετέον δὲ τὸ δοκεῖν. Εἰ γὰρ δόξει δίκαιος εἶναι) ἔσονται οι τιμαὶ αὐτῷ καὶ " δωρεαί δοκοῦντι τοιοῦτον εἶναι· ἄδηλον οὖν, εἴτε τοῦ δι- καίον, εἴτε [τών] δωρεῶν καὶ τιμῶν εἶνεκα τοιοῦτος εἴη ". γυμνωτέος δή πάντων πλὴν δικαιοσύνης και ποιητέος ἐναντίως διακείμενος " τῷ προτέρῳ· μηδὲν γὰρ ἔχων δόξαν τ ἐχέτω μεγίστης αδικίας, ἵνα βε βασανισμένος ᾖ εἰς δικαιοσύνην, τὸ μὴ τέγγεσθαι απ ὑπὸ κακοδοξίας ἢ φιλοδοξίας καὶ ὑπ' αὐτῆς γιγνο μένων, ἀλλ᾽ ἔστω ἀμετάστατος μέχρι θανάτου δοκῶν ἄδικος εἶναι διὰ βίου. » Καὶ δὴ καὶ Σωκράτης, ὁ διδάσκαλος αὐτοῦ, πρὸς αὐτὸν ἔφη· . Πότερον τῇ τῶν πολλῶν δόξῃ ν δεῖ ἡμᾶς πείθεσθαι καὶ φο βεῖσθαι ταύτην ἢ οι τὴν τοῦ ἑνὸς, εἴ τις ως ἔστιν ἐπαΐων ὂν δεῖ νὰ καὶ φιβεῖσθαι καὶ αἰσχύνεσθαι μᾶλλον ἢ ξύμπαντας τοὺς ἄλλους; ᾧ εἰ μὴ ἀκολου θήσομεν, δεινῶς λωβησόμεθα· οὐκ ἄραγε, ὦ βέλτιστε, φροντιστέον ἡμῖν τί ἐμοῦσιν ἡμᾶς οἱ πολλοὶ, ἀλλὰ τί τὸ ἐπαῖον τῷ δικαίῳ καὶ ἀδίκῳ, ἥτις ἐστὶν ἡ ἀλήθεια. 96. - Ταῦτα δὲ φανερῶς τὰ ἐοίκασιν τοῖς ἡμετέροις μᾶλ λον ἱεροῖς καὶ ἀποστολικοῖς λόγοις, ἐν οἷς φησιν ὁ Χριστοφόρος · Διὰ τῶν ὅπλων τῆς δικαιοσύνης τῶν δεξιῶν καὶ ἀριστερῶν, διὰ δόξης καὶ ἀτιμίας, διὰ δυσφημίας καὶ εὐφημίας, ὡς πλάνοι καὶ ἀληθεῖς, ὡς ἀγνοούμενοι καὶ ἐπιγινωσκόμενοι, ὡς ἀποθνήσκον- τε, καὶ ἰδοὺ ζῶμεν, ὡς παιδευόμενοι καὶ μὴ θανα τούμενοι, ὡς λυπούμενοι, ἀεὶ δὲ χαίροντες, ὡς πτωχοί, πολλοὺς δὲ πλουτίζοντες, ὡς μηδὲν ἔχοντες καὶ πάντα κατέχοντες. » Τοιαύτην μὲν οὖν περὶ δικαιοσύνης και θεαρέστου πολιτείας πάνυ Σωκράτης καὶ Πλάτων διδασκαλίαν ἐποιήσαντο, θαυμαστὴν ὄνο τως καὶ ἀξιέπαινον τῇ φύσει τῇ λογικῇ τῶν ἀνθρώ των συμβαίνουσαν· τὰ γὰρ ἠθικὰ μαθήματα πάντας ἀνθρώπους ἡ φύσις ἐπαίδευσεν· διαπλάσας γὰρ ἀνθρώπων να γένος 264, ὁ Θεὸς ἐνέθηκε ἐν τῇ φύσει τῶν ἀγαθῶν καὶ τῶν ἐναντίων την διάγνωσιν, ὁ καὶ παιδεύων ἔθνη καὶ διδάσκων ἄνθρωπον γνῶσιν. Διά περ οὐ μόνον Σωκράτης καὶ Πλάτων καὶ ἄλλοι τινὲς τῶν Ἑλλήνων τὸν ἄδικον ἐβδελύξαντο βίον, ἀλλὰ καὶ (ἄλλοι) πολλοὶ τῶν βαρβάρων· καὶ γὰρ τοὺς Υπερβορέους οἰκεῖν μὲν ἐπὶ τὰ ' 'Ρίπαια ὄρη φασὶν, ἀσκεῖν δὲ δικαιοσύνην μή κρεωφαγοῦντας, ἀλλὰ " ἀκροδρύοις καὶ ὕδατι * χρωμένους, καὶ τοὺς Βραχ κατ' Αἰσχύλου ού δοκεῖ τ. ἐστι τοιοῦτον εἶναι μᾶνας ἐν ταῖς ὕλαις διάγειν, φύλλοις τὸ σῶμα καλύπτοντας καὶ ὑπὲρ ἄνθρωπον ἀσκοῦντας. Καὶ Ανάχαρσιν δὲ τὸν Σκύθην, φιλόσοφον (71) γεγε- νῆσθαι λέγουσιν, καὶ οὕτως αὐτὸν ὁ τῆς φιλοσοφία; ἐνεπύρωσεν ἔρως ', ὡς ὀνομαστότερον διὰ πολλὴν άσκησιν καὶ σωφροσύνην γενέσθαι· οὐ γὰρ μόνον άφ. δή γυμνητέος τίτεσθαι τίθ. [τω μετ. φ. ή Ταῦτα φ. δέ * τό, ὀνομαστότατον ἔσται ά. τ. διακειμένου οὕτως τὴν - ως ήτις οὗ ο Ταῦτα δὲ ταῦτα μᾶλλον ν ἐντέθεικε μὲν ὁ ὑπὲρ τὰ ὕδασι τοιούτῳ γὰρ ἀδικῶν δ. δόξαν φ. μας! τοι τῶν ἐ. ἐπύρωσεν GEORGI HAMARTOLI Aischylum, non videri velle sed velle reipsa, videri A vero tollendum esse; si enim justus esse aliquis vide- bitur, erunt ei honores et munera quia videtur esse talis. Atqui in incerto est an ob justitiam, vel mu- nerum et honorum gratia talis sit. Nudandus igitur omnibus est, itaque redigendus ut sit ejus quem prius descripsimus contrarius. Nulla enim re præ- titus epinionem habeat summæ injustitia, ut ita exploratum sit enim esse justum, cum non cedat sini- stræ famæ, neque ambitione aut iis quæ inde oriun- tur agatur, sed sit mutabilis, toto vitæ spatio cum putetur esse injustus. Quin etiain Socrates, inagister ejus, ad ipsum dicit: Numquid vulgi opinioni nos cedere oportet et hanc reformidare, vel potius, spre- tis omnibus aliis, ejus judicium revereri qui ei quod rectum est obtemperet, cui nisi pareamus ingens simus damnum percepturi ? Non sane, o bone, cu- randum uobis est quid de nobis plebs dicat, sed quid veritas probet quæ justum ab injusto discernit, quod veritatis est. › C Hæc autem perspicue magis conveniunt nostris sacris et apostolicis sermonibus, in quibus dicit Christophorus : «Per arma justitiæ a dextris et a sinistris; per gloriam et ignobilitatem; per infa- miam et bonam famam ; ut impostores, et veraces; tanquam ignoti, cum simus noti ; quasi morientes, et ecce vivimus: ut castigati, et non mortificati ; ut tristes, semper autem gaudentes; sicut egen- tes, multos autem locupletantes; tanquam nibil habentes, et omnia possidentes. » Talem igitur de justitia et Deo grata norma vivendi omnino So- crates et Plato doctrinam docuerunt vere miran- dam, et dignam laudibus, et naturæ rationali ho- minum consentientem; morales enim disciplinas omnes natura edocuit. Cum enim genus homi- num creasset Deus, naturæ indidit bonorum et contrariorum discretionem, qui erudit populos et docet hominem scientiam. Idcirco non solum So- crates et Plato et quidam alii inter Græcos inju- stam abominati sunt vitam, sed etiam multi alii in- ter Barbaros: enimvero narrant Hyperboreos, super Riphæi cacuminibus habitantes, seipsos ad justi- tiam exercere, non vescentes carnibus, sed fructi- bus arboreis et aqua utentes, et Brachmanas in D silvis vitam degere, foliis corpus velantes, et super hominum naturam se exercentes. Anacharsin quoque Scytham philosophum factum esse dicunt; et ita hunc philosophiæ accendit amor, ut per magnum studium et temperantiam celeberrimus evaserit; non solum enim vigilans adversus animæ luctaba- 9. ** cod. Ged. cod. - Variæ lectiones et notæ. Plato. cod. Led. codex. Plato. Ced. flatonis ? Cυd. md. cod., qui add. Cel. et cod. • Ged. 8: cod. Ced. codex. add. Ged. cod. Ced. » dý rod. post habet. Locus Platonis? * Cor. vi, 7-10. Ced. . (ed. • Led Digitized by . Plato Cel. Plato. Ced. Locus cod. ci. Google add. Cel. · (cd.

κατ' Αἰσχύλο, το (οὐ δοκεῖν ἀλλ᾽ εἶναι ἀγαθὸν ἐθι Β λοντα· ἀφαιρετέον δὲ τὸ δοκεῖν. Εἰ γὰρ δόξει δίκαιος εἶναι) ἔσονται οι τιμαὶ αὐτῷ καὶ " δωρεαί δοκοῦντι τοιοῦτον εἶναι· ἄδηλον οὖν, εἴτε τοῦ δι- καίον, εἴτε [τών] δωρεῶν καὶ τιμῶν εἶνεκα τοιοῦτος εἴη ". γυμνωτέος δή πάντων πλὴν δικαιοσύνης και ποιητέος ἐναντίως διακείμενος " τῷ προτέρῳ· μηδὲν γὰρ ἔχων δόξαν τ ἐχέτω μεγίστης αδικίας, ἵνα βε βασανισμένος ᾖ εἰς δικαιοσύνην, τὸ μὴ τέγγεσθαι απ ὑπὸ κακοδοξίας ἢ φιλοδοξίας καὶ ὑπ' αὐτῆς γιγνο μένων, ἀλλ᾽ ἔστω ἀμετάστατος μέχρι θανάτου δοκῶν ἄδικος εἶναι διὰ βίου. » Καὶ δὴ καὶ Σωκράτης, ὁ διδάσκαλος αὐτοῦ, πρὸς αὐτὸν ἔφη· . Πότερον τῇ τῶν πολλῶν δόξῃ ν δεῖ ἡμᾶς πείθεσθαι καὶ φο βεῖσθαι ταύτην ἢ οι τὴν τοῦ ἑνὸς, εἴ τις ως ἔστιν ἐπαΐων ὂν δεῖ νὰ καὶ φιβεῖσθαι καὶ αἰσχύνεσθαι μᾶλλον ἢ ξύμπαντας τοὺς ἄλλους; ᾧ εἰ μὴ ἀκολου θήσομεν, δεινῶς λωβησόμεθα· οὐκ ἄραγε, ὦ βέλτιστε, φροντιστέον ἡμῖν τί ἐμοῦσιν ἡμᾶς οἱ πολλοὶ, ἀλλὰ τί τὸ ἐπαῖον τῷ δικαίῳ καὶ ἀδίκῳ, ἥτις ἐστὶν ἡ ἀλήθεια. 96. - Ταῦτα δὲ φανερῶς τὰ ἐοίκασιν τοῖς ἡμετέροις μᾶλ λον ἱεροῖς καὶ ἀποστολικοῖς λόγοις, ἐν οἷς φησιν ὁ Χριστοφόρος · Διὰ τῶν ὅπλων τῆς δικαιοσύνης τῶν δεξιῶν καὶ ἀριστερῶν, διὰ δόξης καὶ ἀτιμίας, διὰ δυσφημίας καὶ εὐφημίας, ὡς πλάνοι καὶ ἀληθεῖς, ὡς ἀγνοούμενοι καὶ ἐπιγινωσκόμενοι, ὡς ἀποθνήσκον- τε, καὶ ἰδοὺ ζῶμεν, ὡς παιδευόμενοι καὶ μὴ θανα τούμενοι, ὡς λυπούμενοι, ἀεὶ δὲ χαίροντες, ὡς πτωχοί, πολλοὺς δὲ πλουτίζοντες, ὡς μηδὲν ἔχοντες καὶ πάντα κατέχοντες. » Τοιαύτην μὲν οὖν περὶ δικαιοσύνης και θεαρέστου πολιτείας πάνυ Σωκράτης καὶ Πλάτων διδασκαλίαν ἐποιήσαντο, θαυμαστὴν ὄνο τως καὶ ἀξιέπαινον τῇ φύσει τῇ λογικῇ τῶν ἀνθρώ των συμβαίνουσαν· τὰ γὰρ ἠθικὰ μαθήματα πάντας ἀνθρώπους ἡ φύσις ἐπαίδευσεν· διαπλάσας γὰρ ἀνθρώπων να γένος 264, ὁ Θεὸς ἐνέθηκε ἐν τῇ φύσει τῶν ἀγαθῶν καὶ τῶν ἐναντίων την διάγνωσιν, ὁ καὶ παιδεύων ἔθνη καὶ διδάσκων ἄνθρωπον γνῶσιν. Διά περ οὐ μόνον Σωκράτης καὶ Πλάτων καὶ ἄλλοι τινὲς τῶν Ἑλλήνων τὸν ἄδικον ἐβδελύξαντο βίον, ἀλλὰ καὶ (ἄλλοι) πολλοὶ τῶν βαρβάρων· καὶ γὰρ τοὺς Υπερβορέους οἰκεῖν μὲν ἐπὶ τὰ ' 'Ρίπαια ὄρη φασὶν, ἀσκεῖν δὲ δικαιοσύνην μή κρεωφαγοῦντας, ἀλλὰ " ἀκροδρύοις καὶ ὕδατι * χρωμένους, καὶ τοὺς Βραχ κατ' Αἰσχύλου ού δοκεῖ τ. ἐστι τοιοῦτον εἶναι μᾶνας ἐν ταῖς ὕλαις διάγειν, φύλλοις τὸ σῶμα καλύπτοντας καὶ ὑπὲρ ἄνθρωπον ἀσκοῦντας. Καὶ Ανάχαρσιν δὲ τὸν Σκύθην, φιλόσοφον (71) γεγε- νῆσθαι λέγουσιν, καὶ οὕτως αὐτὸν ὁ τῆς φιλοσοφία; ἐνεπύρωσεν ἔρως ', ὡς ὀνομαστότερον διὰ πολλὴν άσκησιν καὶ σωφροσύνην γενέσθαι· οὐ γὰρ μόνον άφ. δή γυμνητέος τίτεσθαι τίθ. [τω μετ. φ. ή Ταῦτα φ. δέ * τό, ὀνομαστότατον ἔσται ά. τ. διακειμένου οὕτως τὴν - ως ήτις οὗ ο Ταῦτα δὲ ταῦτα μᾶλλον ν ἐντέθεικε μὲν ὁ ὑπὲρ τὰ ὕδασι τοιούτῳ γὰρ ἀδικῶν δ. δόξαν φ. μας! τοι τῶν ἐ. ἐπύρωσεν GEORGI HAMARTOLI Aischylum, non videri velle sed velle reipsa, videri A vero tollendum esse; si enim justus esse aliquis vide- bitur, erunt ei honores et munera quia videtur esse talis. Atqui in incerto est an ob justitiam, vel mu- nerum et honorum gratia talis sit. Nudandus igitur omnibus est, itaque redigendus ut sit ejus quem prius descripsimus contrarius. Nulla enim re præ- titus epinionem habeat summæ injustitia, ut ita exploratum sit enim esse justum, cum non cedat sini- stræ famæ, neque ambitione aut iis quæ inde oriun- tur agatur, sed sit mutabilis, toto vitæ spatio cum putetur esse injustus. Quin etiain Socrates, inagister ejus, ad ipsum dicit: Numquid vulgi opinioni nos cedere oportet et hanc reformidare, vel potius, spre- tis omnibus aliis, ejus judicium revereri qui ei quod rectum est obtemperet, cui nisi pareamus ingens simus damnum percepturi ? Non sane, o bone, cu- randum uobis est quid de nobis plebs dicat, sed quid veritas probet quæ justum ab injusto discernit, quod veritatis est. › C Hæc autem perspicue magis conveniunt nostris sacris et apostolicis sermonibus, in quibus dicit Christophorus : «Per arma justitiæ a dextris et a sinistris; per gloriam et ignobilitatem; per infa- miam et bonam famam ; ut impostores, et veraces; tanquam ignoti, cum simus noti ; quasi morientes, et ecce vivimus: ut castigati, et non mortificati ; ut tristes, semper autem gaudentes; sicut egen- tes, multos autem locupletantes; tanquam nibil habentes, et omnia possidentes. » Talem igitur de justitia et Deo grata norma vivendi omnino So- crates et Plato doctrinam docuerunt vere miran- dam, et dignam laudibus, et naturæ rationali ho- minum consentientem; morales enim disciplinas omnes natura edocuit. Cum enim genus homi- num creasset Deus, naturæ indidit bonorum et contrariorum discretionem, qui erudit populos et docet hominem scientiam. Idcirco non solum So- crates et Plato et quidam alii inter Græcos inju- stam abominati sunt vitam, sed etiam multi alii in- ter Barbaros: enimvero narrant Hyperboreos, super Riphæi cacuminibus habitantes, seipsos ad justi- tiam exercere, non vescentes carnibus, sed fructi- bus arboreis et aqua utentes, et Brachmanas in D silvis vitam degere, foliis corpus velantes, et super hominum naturam se exercentes. Anacharsin quoque Scytham philosophum factum esse dicunt; et ita hunc philosophiæ accendit amor, ut per magnum studium et temperantiam celeberrimus evaserit; non solum enim vigilans adversus animæ luctaba- 9. ** cod. Ged. cod. - Variæ lectiones et notæ. Plato. cod. Led. codex. Plato. Ced. flatonis ? Cυd. md. cod., qui add. Cel. et cod. • Ged. 8: cod. Ced. codex. add. Ged. cod. Ced. » dý rod. post habet. Locus Platonis? * Cor. vi, 7-10. Ced. . (ed. • Led Digitized by . Plato Cel. Plato. Ced. Locus cod. ci. Google add. Cel. · (cd.

γρηγορῶν πρὸς τὰ τῆς ψυχῆς ἡγωνίζετο πάθη σιω- Α πῶν καὶ ἡσυχάζων, ἀλλὰ καὶ καθεύδων τὰ τῆς ἐγκρα τείας καὶ σωφροσύνης " ἐδήλου σημεῖα· εἰώθει γὰρ τῇ μὲν λαιᾷ χειρὶ τὰ αἰδοῖα κατέχειν, τῇ δεξιᾷ δὲ τα χείλη συνέχειν, ὑπεμφαίνων ὡς πολλῷ μείζων ἐστὶν ἡ ἀγωνία τῆς γλώττης καὶ πλείονο; ' ἐπικου- ρία; εἰς ἀσφάλειαν δεῖται. * (18) Καὶ τὸν Χείρωνα δὲ κένταυρον ἱστοροῦσιν Ελληνες δικαιοσύνης καὶ ἁγνείας γενέσθαι διδάσκαλον, ὡς καὶ Ομηρος μαρ- τυρεῖ τοῦτον δικαιότατον πεφηνέναι κενταύρων, διὰ πολλὴν δήπουθεν καρτερίαν καὶ ἐγκράτειαν, καὶ σώματος δουλαγωγίαν, καὶ σύμμετρον ἐπιμέλειαν· ὅθεν δὴ Πλάτων αὖθις ἐναργῶ; " διδάσκων φησίν · • Ἐπιμελεῖσθαι σῶμα δεῖ ψυχῆς είνεκεν άρμο νίας, ο δι' οὗ βιοῦν τε ' ἔστιν καὶ ὀρθῶς βιοῦν καὶ καταγγέλλειν τῆς ἀληθείας τὸ κήρυγμα. Τοῦτο δὲ ὁ θεῖος ἔφη Παῦλος 14· « Ὑπωπιάζω μου τὸ σῶμα καὶ δουλαγαγών τουτέστι πρὸς ἄσκησιν καὶ σύστα σιν αὐτὸ μετ' ἐπιστήμης καὶ φρονήσεως γυμνάζω πρὸς τὴν τῶν κρειττόνων συνεργίαν, οὐ πρὸς ἀσέλ- γειαν προνοοῦμαι 1. (Ταύτῃ τοίνυν καὶ παραινεί φάσκων • Ενδύσασθε τὸν Κύριον Ἰησοῦν καὶ τῆς σαρκὸς πρόνοιαν μὴ ποιεῖτε εἰς ἐπιθυμίαν· ο οὐ τὴν σύμμετρον καὶ ἀναγκαίαν ἐπιμέλειαν τὴν πρὸς σύστασιν ἀπηγόρευσεν, ἀλλὰ τὴν ἀκολασίας μητέρα γαστριμαργίαν 1, ἐπήγαγεν εἰς ἐπιθυμίας δηλαδή βλαβερὰς καὶ ἀνοήτους· οὐ γὰρ τοσαύτην αὐτῷ προσφέρει θεραπείαν ὡς κατασκιρτῶν τῆς ψυχῆς, ἀλλ᾽ ἵνα συνεργῇ καὶ καθυπουργῇ τοῖς ἐκεί ναις ἀρίστοις ἐπιτηδεύμασιν.) 17. Συμπεφώνηκε τοίνυν καν τούτοις ὁ Πλάτων εὖ μάλα τοῖς σήμετέροις, τὴν ἀναγκαίαν καὶ δέουσαν Επιμέλειαν ποιεῖσθαι παρεγγυήσας τοῦ σώματος· ὑπέδειξε πάλιν καὶ διεσάφησεν (καὶ) ὅπως ἄρο χεται καὶ αὔξεται τῆς φαύλης ἐπιθυμίας καὶ και κίστης συνηθείας τὸ πάθος, φάσκων οὕτως· « Αρχή μὲν ἔρωτος ὅρασις, αὔξει δὲ τὸ πάθος ἐλπὶς, τρέφει δὲ μνήμη, τηρεῖ δὲ συνήθεια· ο διὸ καὶ Σωκράτης τὰ βλέμματα καὶ τὰ φιλήματα τῶν εὐμόρφων ὡς χαλεπώτερον σκορπίων [καὶ ὄψεων 3] τὸν ἐνιέναι ἀποφεύγειν ἐδίδασκεν. "Οθεν ἰδών τινα φιλήσαντα νέον εξοπτον· · Οὗτος ", ἔφη, ῥᾳδίως ἂν καὶ εἰς μαχαίρας κυβιστήσειεν καὶ εἰς πῦρ ἐμπέσειεν, ο τοσαύτην δηλονότι πυρὰν ἐν αὐτῷ κατατολμήσας ἀνάψαι. Διογένης δὲ θεασάμενος μειράκιον ἀσελ- γέστερον ἢ κατὰ ἄνδρα κεκοσμημένον, εἶπεν· ο μὲν πρὸς ἄνδρας, ἀτυχεῖς, εἰ δὲ πρὸς γυναίκας, ἀδικεῖς. ο Θηρῶσι " διὰ τοῦ καλλωπισμοῦ οἱ μὲν ἄνδρες τὰς γυναῖκας καὶ οἱ ἀνδρόγυνοι τοὺς ἄνδρας· καὶ μέντοι καὶ ᾿Αρκεσίλαος " εὐμόρφου ήρα παιδὸς καὶ βουλόμενος αὐτὸν φιλῆσαι, διεκώλυεν ἑαυτὸν φεύγων τὴν βλάβην. ῾Ο δὲ 'Αλέξανδρος οὐδὲ ἰδεῖν Χειρώνιος εν ά. Τ. και και προσφέρει ο διά κυβιστήσῃ — ἐμπέσῃ Περὶ τοῦ Χείρωνος κενταύρου σῶμα δή δὲ σώματος δεῖ οὖν βιοῦντα προνοούμενος ΣΗΜ, 14. καὶ τ. καὶ δ. τε οὗτος κἂν εἰς πῦρ ἄλλοιτο. θηρώσει γάρ Αγησίλαος μάχαις το αυτό CHRONICON. - LIB. III. continentiæ et temperantiæ signa ostendebat ; so- lebat enim sinistra quidem manu pudenda conti- nere, dextra autem constringere labia, subindicaus multo majus esse adversus linguam certamen et majori auxilio ad securitatem ei opus esse. Cen- taurum autemi Chironem narrant Græci justitiæ et castitatis fuisse præceptorem, et hunc Homerus justissimum centaurorum visum fuisse testatur, ob magnam scilicet patientiam et continentiam, et corporis servitium et moderatam curam; unde Plato rursus aperte docens dicit: Curare corpus oportet propter harmoniam animæ,› quo vivimus et recte vivimus et veritatem prædicamus. lloc au- tem divus Paulus dixit: Castigo corpus meum et in servitutem redigo, » id est ad disciplinam et tale- rantiam illud cum arte et prudentia exerceo, ad meliorum operum societatem, non ad lasciviam, ejus curam ago. Ideo similiter adhortatur dicens : ‹ Induimini Dominum Jesum, et carnis curam non feceritis in desideriis, » non moderatam et necessa- riam curam, quæ fit ad sustentationem, prohibuit, sed incontinentiæ matrem ingluviem; addidit in de- sideriis, nocivis scilicet et irrationabilibus; non enim tantum ei affert famula tum ut insultet ani- mæ, sed ut cooperetur et subserviat illis optimis studiis. tur affectus, tacens et quiescens, sed etiam dormiens B His nostris valde consonat Plato, adhortans ut necessaria et ea qua eget corpori cura præbeatur; rursus ostendit et planum fecit quomodo incipiat et augeatur pravorum desideriorum et pessimæ con- suetudinis affectus, dicens ita: e Initium quidem amoris aspectus, auget autem affectum spes, alit memoria, servat consuetudo. Ideo Socrates docebat in formosos aspectus et oscula, ut terribiliorem scorpionibus et serpentibus sagittam, cavere ne collaberentur. Unde videns aliquem formoso ju- veni dantem oscula : c Hic, inquit, fac le super gladios capite demisso se conjiceret, et in igneu præcipitaret se, qui scilicet tantum in se ignem ausus est accendere. Diogenes, conspecto adole- scente luxuriosius quam viro deceat ornato, C El D dixit : c Si viris quidem, infelix es ; si vero mulie cod. • ribus, injustus es. » Cultu viri mulieres veuantur, et semiviri viros. Arcesilaus formosum amabat pue- rum; quem cum cuperet osculari, obnixe prohibebat se ab hoc, noxam fugiens. Alexander ue videre qui- dem voluit Darii filias, speciosas nimis et virgines, turpe esse dicens et valde incongruum eum qui Variæ lectiones et notæ. • cod. Ced. Resp. IX. D. Ced. * Cor. ix; 17. add. secunda nianu, a prima. pay cod. Ged. sed cf. Χen. cod. T: ? - - • Ced. 358.10 360,7. cod., Ced. ? Ged. " Led. * Rom. Ced. a add. Ced. Mem. 1. 111., 9. cod. (ed. ELά- sec. 85. xa! ¿. Ced. μείζον Ced. * πλείον cod. 3) πεφυκότα add. Ged. * Οὕτως cod. sed ef. Xen.

γρηγορῶν πρὸς τὰ τῆς ψυχῆς ἡγωνίζετο πάθη σιω- Α πῶν καὶ ἡσυχάζων, ἀλλὰ καὶ καθεύδων τὰ τῆς ἐγκρα τείας καὶ σωφροσύνης " ἐδήλου σημεῖα· εἰώθει γὰρ τῇ μὲν λαιᾷ χειρὶ τὰ αἰδοῖα κατέχειν, τῇ δεξιᾷ δὲ τα χείλη συνέχειν, ὑπεμφαίνων ὡς πολλῷ μείζων ἐστὶν ἡ ἀγωνία τῆς γλώττης καὶ πλείονο; ' ἐπικου- ρία; εἰς ἀσφάλειαν δεῖται. * (18) Καὶ τὸν Χείρωνα δὲ κένταυρον ἱστοροῦσιν Ελληνες δικαιοσύνης καὶ ἁγνείας γενέσθαι διδάσκαλον, ὡς καὶ Ομηρος μαρ- τυρεῖ τοῦτον δικαιότατον πεφηνέναι κενταύρων, διὰ πολλὴν δήπουθεν καρτερίαν καὶ ἐγκράτειαν, καὶ σώματος δουλαγωγίαν, καὶ σύμμετρον ἐπιμέλειαν· ὅθεν δὴ Πλάτων αὖθις ἐναργῶ; " διδάσκων φησίν · • Ἐπιμελεῖσθαι σῶμα δεῖ ψυχῆς είνεκεν άρμο νίας, ο δι' οὗ βιοῦν τε ' ἔστιν καὶ ὀρθῶς βιοῦν καὶ καταγγέλλειν τῆς ἀληθείας τὸ κήρυγμα. Τοῦτο δὲ ὁ θεῖος ἔφη Παῦλος 14· « Ὑπωπιάζω μου τὸ σῶμα καὶ δουλαγαγών τουτέστι πρὸς ἄσκησιν καὶ σύστα σιν αὐτὸ μετ' ἐπιστήμης καὶ φρονήσεως γυμνάζω πρὸς τὴν τῶν κρειττόνων συνεργίαν, οὐ πρὸς ἀσέλ- γειαν προνοοῦμαι 1. (Ταύτῃ τοίνυν καὶ παραινεί φάσκων • Ενδύσασθε τὸν Κύριον Ἰησοῦν καὶ τῆς σαρκὸς πρόνοιαν μὴ ποιεῖτε εἰς ἐπιθυμίαν· ο οὐ τὴν σύμμετρον καὶ ἀναγκαίαν ἐπιμέλειαν τὴν πρὸς σύστασιν ἀπηγόρευσεν, ἀλλὰ τὴν ἀκολασίας μητέρα γαστριμαργίαν 1, ἐπήγαγεν εἰς ἐπιθυμίας δηλαδή βλαβερὰς καὶ ἀνοήτους· οὐ γὰρ τοσαύτην αὐτῷ προσφέρει θεραπείαν ὡς κατασκιρτῶν τῆς ψυχῆς, ἀλλ᾽ ἵνα συνεργῇ καὶ καθυπουργῇ τοῖς ἐκεί ναις ἀρίστοις ἐπιτηδεύμασιν.) 17. Συμπεφώνηκε τοίνυν καν τούτοις ὁ Πλάτων εὖ μάλα τοῖς σήμετέροις, τὴν ἀναγκαίαν καὶ δέουσαν Επιμέλειαν ποιεῖσθαι παρεγγυήσας τοῦ σώματος· ὑπέδειξε πάλιν καὶ διεσάφησεν (καὶ) ὅπως ἄρο χεται καὶ αὔξεται τῆς φαύλης ἐπιθυμίας καὶ και κίστης συνηθείας τὸ πάθος, φάσκων οὕτως· « Αρχή μὲν ἔρωτος ὅρασις, αὔξει δὲ τὸ πάθος ἐλπὶς, τρέφει δὲ μνήμη, τηρεῖ δὲ συνήθεια· ο διὸ καὶ Σωκράτης τὰ βλέμματα καὶ τὰ φιλήματα τῶν εὐμόρφων ὡς χαλεπώτερον σκορπίων [καὶ ὄψεων 3] τὸν ἐνιέναι ἀποφεύγειν ἐδίδασκεν. "Οθεν ἰδών τινα φιλήσαντα νέον εξοπτον· · Οὗτος ", ἔφη, ῥᾳδίως ἂν καὶ εἰς μαχαίρας κυβιστήσειεν καὶ εἰς πῦρ ἐμπέσειεν, ο τοσαύτην δηλονότι πυρὰν ἐν αὐτῷ κατατολμήσας ἀνάψαι. Διογένης δὲ θεασάμενος μειράκιον ἀσελ- γέστερον ἢ κατὰ ἄνδρα κεκοσμημένον, εἶπεν· ο μὲν πρὸς ἄνδρας, ἀτυχεῖς, εἰ δὲ πρὸς γυναίκας, ἀδικεῖς. ο Θηρῶσι " διὰ τοῦ καλλωπισμοῦ οἱ μὲν ἄνδρες τὰς γυναῖκας καὶ οἱ ἀνδρόγυνοι τοὺς ἄνδρας· καὶ μέντοι καὶ ᾿Αρκεσίλαος " εὐμόρφου ήρα παιδὸς καὶ βουλόμενος αὐτὸν φιλῆσαι, διεκώλυεν ἑαυτὸν φεύγων τὴν βλάβην. ῾Ο δὲ 'Αλέξανδρος οὐδὲ ἰδεῖν Χειρώνιος εν ά. Τ. και και προσφέρει ο διά κυβιστήσῃ — ἐμπέσῃ Περὶ τοῦ Χείρωνος κενταύρου σῶμα δή δὲ σώματος δεῖ οὖν βιοῦντα προνοούμενος ΣΗΜ, 14. καὶ τ. καὶ δ. τε οὗτος κἂν εἰς πῦρ ἄλλοιτο. θηρώσει γάρ Αγησίλαος μάχαις το αυτό CHRONICON. - LIB. III. continentiæ et temperantiæ signa ostendebat ; so- lebat enim sinistra quidem manu pudenda conti- nere, dextra autem constringere labia, subindicaus multo majus esse adversus linguam certamen et majori auxilio ad securitatem ei opus esse. Cen- taurum autemi Chironem narrant Græci justitiæ et castitatis fuisse præceptorem, et hunc Homerus justissimum centaurorum visum fuisse testatur, ob magnam scilicet patientiam et continentiam, et corporis servitium et moderatam curam; unde Plato rursus aperte docens dicit: Curare corpus oportet propter harmoniam animæ,› quo vivimus et recte vivimus et veritatem prædicamus. lloc au- tem divus Paulus dixit: Castigo corpus meum et in servitutem redigo, » id est ad disciplinam et tale- rantiam illud cum arte et prudentia exerceo, ad meliorum operum societatem, non ad lasciviam, ejus curam ago. Ideo similiter adhortatur dicens : ‹ Induimini Dominum Jesum, et carnis curam non feceritis in desideriis, » non moderatam et necessa- riam curam, quæ fit ad sustentationem, prohibuit, sed incontinentiæ matrem ingluviem; addidit in de- sideriis, nocivis scilicet et irrationabilibus; non enim tantum ei affert famula tum ut insultet ani- mæ, sed ut cooperetur et subserviat illis optimis studiis. tur affectus, tacens et quiescens, sed etiam dormiens B His nostris valde consonat Plato, adhortans ut necessaria et ea qua eget corpori cura præbeatur; rursus ostendit et planum fecit quomodo incipiat et augeatur pravorum desideriorum et pessimæ con- suetudinis affectus, dicens ita: e Initium quidem amoris aspectus, auget autem affectum spes, alit memoria, servat consuetudo. Ideo Socrates docebat in formosos aspectus et oscula, ut terribiliorem scorpionibus et serpentibus sagittam, cavere ne collaberentur. Unde videns aliquem formoso ju- veni dantem oscula : c Hic, inquit, fac le super gladios capite demisso se conjiceret, et in igneu præcipitaret se, qui scilicet tantum in se ignem ausus est accendere. Diogenes, conspecto adole- scente luxuriosius quam viro deceat ornato, C El D dixit : c Si viris quidem, infelix es ; si vero mulie cod. • ribus, injustus es. » Cultu viri mulieres veuantur, et semiviri viros. Arcesilaus formosum amabat pue- rum; quem cum cuperet osculari, obnixe prohibebat se ab hoc, noxam fugiens. Alexander ue videre qui- dem voluit Darii filias, speciosas nimis et virgines, turpe esse dicens et valde incongruum eum qui Variæ lectiones et notæ. • cod. Ced. Resp. IX. D. Ced. * Cor. ix; 17. add. secunda nianu, a prima. pay cod. Ged. sed cf. Χen. cod. T: ? - - • Ced. 358.10 360,7. cod., Ced. ? Ged. " Led. * Rom. Ced. a add. Ced. Mem. 1. 111., 9. cod. (ed. ELά- sec. 85. xa! ¿. Ced. μείζον Ced. * πλείον cod. 3) πεφυκότα add. Ged. * Οὕτως cod. sed ef. Xen.

Εt Α τὰς Δαρείου θυγατέρας ήνέσχετο εὐειδεῖς ἄγαν καὶ παρθένους οὖσας, αἰσχρὸν εἰπὼν εἶναι καὶ λίαν ἄτοπον τὸν ἄνδρας ελόντα ὑπὸ γυναικῶν ἡττηθής ναι. Καὶ Κύρος, ὁ Περσῶν βασιλεὺς, οὐδὲ θεά σασθαι κόρην τινὰ θαυμασίαν ἀφορισθεῖσαν αὐτῷ καὶ ἀμήχανον κάλλος (715) ἔχειν μαρτυρουμένην κατεδέξατο, ἀλλά γε καὶ τῷ ὁρῶντι συνεχῶς καὶ μηδὲν ἐκ τούτου πάσχειν δεινόν οι λέγοντι παρήνει μήτε λέγειν τοῦτο μήτε πράττειν. « Τὸ μὲν γὰρ πῦρ φησιν τοὺς πλησίον ὄντας καίειν, το δὲ κάλλος καὶ τοὺς πόῤῥωθεν ἑστῶτας. Ἐπε: οὖν ἐκ τοῦ ὁρᾷν τὸ ἐρᾷν τίκτεται, καὶ ἐκ τοῦ ἐρᾷν " ή συγκατάθεσις γίνεται, καὶ ἐκ τῆς συγκαταθέσεως ή πρᾶξις τελεῖται ", διὰ τοῦτο ὁ Χριστὸς τὸν ἀκο λάστως ἑστιῶντα τὰς ὄψεις μοιχὸν ἔκρινεν, οὐ τὴν Β πρᾶξιν μόνον, ἀλλὰ καὶ τὸ ἔννοιαν ἀναστέλλων 8. (Οπερ οὖν Αμβακούμ αινιττόμενος ἔλεγε Μ· « Και θαρὸς ὁ ὀφθαλμός σου τοῦ μὴ ὁρᾷν πονηρὰ καὶ ἐπισ βλέπειν ἐπὶ πόνους οδύνης 5. ») Ἔτι δὲ πάλιν Σω κράτης φυλάττεσθαι σφόδρα καὶ παρατηρεῖσθαι τὴν ἀκρασίαν διδάσκων ἔφη, μὴ πεινῶντας λίαν δι ἐσθίειν καὶ μὴ ἐ διψώντας πολλὰ πίνειν. Καὶ γὰρ ὁ Κύριος ἐμακάρισε τοὺς τοιούτους (φάσκων $8. • Μακάριοι οι πτωχοί, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν· μακάριοι οι πεινῶντες νῦν καὶ διψῶν- τες, ότι χορτασθήσεσθε· καὶ μακάριοι οι κλαίοντες νῦν, ὅτι γελάσετε »). φιλόν τε καὶ ἀνειμένον μεταδιώκοντες βίον, καὶ ὥσπερ ἐπ' ἐξουσίας τὸν κόσμον ἔχοντες ἀδεῶς πάντα, λοιπὸν μεθ᾿ ἡδονῆς, καὶ γέλωτος, καὶ αἰσχρολογίας, καὶ διαχύσεως, καὶ ἀφοβίας Θεοῦ χρῶνται πρὸς κό ρον, καὶ τρυφῆς αὐτοῖς καιρὸς ἅπας, τῇ γὰρ ὁρέξει τὸν καιρὸν ὁρίζονται· κἂν ἕωθεν ἡ πείνα προσβάλλη, παραυτίκα τὴν τροφὴν προσφέρουσιν· οὐ γὰρ ἄρισται τοῦτο μὲν ἐσθίειν, ἐκεῖνο δὲ παραιτεῖσθαι, ἀλλὰ πάντων ἀκρατῶς καὶ ἀδιαφόρως καὶ ἀπερισκέπτως ἀπολαύουσιν ὡς τραπεζολάτραι καὶ κοιλιόδουλος, Στις γε τράπεζα εἰκότως ἂν κληθείη κυρίως καθέδρα λοιμῶν καὶ ἀλόγων φάτνη. Εἰ γὰρ μὴ ἐκ πολλής ἀλογίας καὶ ἀπροσεξίας ἀπεκτηνώθησαν, ἐπιλαθ μενοι τὸν συνιόντα εἰς πάντα τὰ ἔργα ἡμῶν καὶ μέχρι ψιλοῦ ῥήματος καὶ ἐνθυμήματος δίκας εἰς- πράττειν, οὐκ ἂν δήπουθεν μετά φλυαρών, καὶ κακονοίας, καὶ γέλωτος, καὶ βλασφημίας τὴν θεόσος, τον τροφήν μετελάμβανον, ἀμνημονήσαντες τοῦ λέ- γοντος “, ὅτι καὶ · ὑπὲρ ἀργοῦ λόγου λόγον δώ- σομεν ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως καὶ ἀπολογίας, καὶ ἐκ τῶν λόγων ἡμῶν τῶν φαύλων κατακριθησόμεθα, και 45. • Ἐκ τοῦ στόματός σου κρινῶ σε, πονηρὲ δοῦλε. (20) Οὐκοῦν ἐματαιώθησαν ἐξ ἐπιμέτρου σφόδρα τινὲς τῶν ἀφελεστέρων κοσμικών, φάσκοντες ἐπὶ καταστροφῇ τῶν ἀκουόντων καὶ πειθομένων αὐ τοῖς, ὅτι φησί ", Μοναχοῖς μόνοις ὁ ἀπεχθέστερος πλ. " επιτ. - Και • ἐ. 2. καὶ κ. δ. ἦν. παντελῶς ἀ. νομίσας τόν Οὕτω δέ ι δ. π. πάντῃ ἑστῶτας καίει τὸ πῦρ πάντας ὁμοίως καίει. δε τὸ ἐρᾶν ἐκ τοῦ ὁ. καὶ την κράν. δυνήσει ὁ Σ. δὲ τ.. μηδέ μή οι φασί ? 36,37. GEORGI HAMARTOLI viros ceper.t a feminis vinci. Cyrus, Persarum rex, ne commisit quidem ut contemplaretur puellam quamdam eximiam, destinatam sibi et cujus pulchri- tudini resisti non posse testarentur, nedum recepit ; quin etiam hanc assidue videntem et dicentem ni- hil ex hoc se experiri mali, bortabatur ut illud nec diceret, nec ageret : • Ignis enim, inquit, urit eos qui prope sunt, pulchritudo vero remotos quo- que. ‹ Quoniam igitur ex aspectu amor gignitur, et ex amore consensio fit, et ex consensione actus consummatur, propterea Christus intemperanter pascentem oculos adulterum judicavit, non actum solummodo, sed ipsam cogitationem inhibens, quod Habacuc obscure significabat, dicens: Mundus est oculus tuus ne videat malum et respiciat ad labores doloris. » Rursusque Socrates, fortiter et diligenter vitandam esse docens intemperantiam, dixit: Ne esurientes nimis comedant, nec sitientes multum bibant. Enimvero Dominus tales beatos prædicavit dicens : « Beati pauperes, quia vestrum est regnum Dei; beati qui nunc esuritis et sititis, quia saturabimini, et beati qui nunc fletis, quia ridebitis. ▸ 38. Ubinam ergo sunt qui mollem et delicatam el voluptuariam vitam sectantur, et qui, quasi cum licentia et securitate totum mundum habeant, eo ad saturitatem utuntur cum voluptate et risu et turpiloquio et effusa laetitia, et absque ullo Dei ti- C more; quibus omnis dies in deliciis teritur? appe- titu enim tempus definiunt. Si enim summo mane fames invadat, confestim cibumi apponunt; nam non hæc ad comestionem, illa ad orationem definita sunt eis tempora, sed omnibus intemperanter et indistincte et inconsiderate fruuntur, ut mensæ adoratores et ventris servi, quæ quidem mensa jure ac proprie vocaretur cathedra pestilentiæ et præsepe brutorum. Nisi enim ex multa insania et bestialitate obliti fuissent eum qui cuncta nostra perspicit opera, et de levissimo verbo quoque et de cogitatione pœnas exacturus est, num sane cum vaniloquio et malevolentia et risu et blasphe- mia a Deo datum cibum sumerent, non recordantes D dicentis Utique et de otioso verbo rationem reddemus in die judicii et justificationis, et ex verbis nostris pravis condemnabimuret ‹ da ore tuo te judico, serve nequam. › Ergo summopere insaniverunt quidam ex simpli- cioribus sæcularibus dicentes, ad ruinam audientium et sibi fidem adhibentium, quoniam inquiunt, Solis monachis molestius et gravius jugum impositum Vari lectiones et notæ. Luc. xis, 0. Cod. add. Ced. Ced. Ced. Cyrop. B. I. Ced. add. Ced. all. Ced. et cod. Cel. Hab. 1, 13. • cod. Ced. • L.el. " Gud. bis. ss Matth. xit, * Luc. 11, 20. Ced. 22. (19) Ποῦ τοίνυν εἰσὶν οἱ τὸν ἀβροδίαιτον καὶ τρυ

Εt Α τὰς Δαρείου θυγατέρας ήνέσχετο εὐειδεῖς ἄγαν καὶ παρθένους οὖσας, αἰσχρὸν εἰπὼν εἶναι καὶ λίαν ἄτοπον τὸν ἄνδρας ελόντα ὑπὸ γυναικῶν ἡττηθής ναι. Καὶ Κύρος, ὁ Περσῶν βασιλεὺς, οὐδὲ θεά σασθαι κόρην τινὰ θαυμασίαν ἀφορισθεῖσαν αὐτῷ καὶ ἀμήχανον κάλλος (715) ἔχειν μαρτυρουμένην κατεδέξατο, ἀλλά γε καὶ τῷ ὁρῶντι συνεχῶς καὶ μηδὲν ἐκ τούτου πάσχειν δεινόν οι λέγοντι παρήνει μήτε λέγειν τοῦτο μήτε πράττειν. « Τὸ μὲν γὰρ πῦρ φησιν τοὺς πλησίον ὄντας καίειν, το δὲ κάλλος καὶ τοὺς πόῤῥωθεν ἑστῶτας. Ἐπε: οὖν ἐκ τοῦ ὁρᾷν τὸ ἐρᾷν τίκτεται, καὶ ἐκ τοῦ ἐρᾷν " ή συγκατάθεσις γίνεται, καὶ ἐκ τῆς συγκαταθέσεως ή πρᾶξις τελεῖται ", διὰ τοῦτο ὁ Χριστὸς τὸν ἀκο λάστως ἑστιῶντα τὰς ὄψεις μοιχὸν ἔκρινεν, οὐ τὴν Β πρᾶξιν μόνον, ἀλλὰ καὶ τὸ ἔννοιαν ἀναστέλλων 8. (Οπερ οὖν Αμβακούμ αινιττόμενος ἔλεγε Μ· « Και θαρὸς ὁ ὀφθαλμός σου τοῦ μὴ ὁρᾷν πονηρὰ καὶ ἐπισ βλέπειν ἐπὶ πόνους οδύνης 5. ») Ἔτι δὲ πάλιν Σω κράτης φυλάττεσθαι σφόδρα καὶ παρατηρεῖσθαι τὴν ἀκρασίαν διδάσκων ἔφη, μὴ πεινῶντας λίαν δι ἐσθίειν καὶ μὴ ἐ διψώντας πολλὰ πίνειν. Καὶ γὰρ ὁ Κύριος ἐμακάρισε τοὺς τοιούτους (φάσκων $8. • Μακάριοι οι πτωχοί, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν· μακάριοι οι πεινῶντες νῦν καὶ διψῶν- τες, ότι χορτασθήσεσθε· καὶ μακάριοι οι κλαίοντες νῦν, ὅτι γελάσετε »). φιλόν τε καὶ ἀνειμένον μεταδιώκοντες βίον, καὶ ὥσπερ ἐπ' ἐξουσίας τὸν κόσμον ἔχοντες ἀδεῶς πάντα, λοιπὸν μεθ᾿ ἡδονῆς, καὶ γέλωτος, καὶ αἰσχρολογίας, καὶ διαχύσεως, καὶ ἀφοβίας Θεοῦ χρῶνται πρὸς κό ρον, καὶ τρυφῆς αὐτοῖς καιρὸς ἅπας, τῇ γὰρ ὁρέξει τὸν καιρὸν ὁρίζονται· κἂν ἕωθεν ἡ πείνα προσβάλλη, παραυτίκα τὴν τροφὴν προσφέρουσιν· οὐ γὰρ ἄρισται τοῦτο μὲν ἐσθίειν, ἐκεῖνο δὲ παραιτεῖσθαι, ἀλλὰ πάντων ἀκρατῶς καὶ ἀδιαφόρως καὶ ἀπερισκέπτως ἀπολαύουσιν ὡς τραπεζολάτραι καὶ κοιλιόδουλος, Στις γε τράπεζα εἰκότως ἂν κληθείη κυρίως καθέδρα λοιμῶν καὶ ἀλόγων φάτνη. Εἰ γὰρ μὴ ἐκ πολλής ἀλογίας καὶ ἀπροσεξίας ἀπεκτηνώθησαν, ἐπιλαθ μενοι τὸν συνιόντα εἰς πάντα τὰ ἔργα ἡμῶν καὶ μέχρι ψιλοῦ ῥήματος καὶ ἐνθυμήματος δίκας εἰς- πράττειν, οὐκ ἂν δήπουθεν μετά φλυαρών, καὶ κακονοίας, καὶ γέλωτος, καὶ βλασφημίας τὴν θεόσος, τον τροφήν μετελάμβανον, ἀμνημονήσαντες τοῦ λέ- γοντος “, ὅτι καὶ · ὑπὲρ ἀργοῦ λόγου λόγον δώ- σομεν ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως καὶ ἀπολογίας, καὶ ἐκ τῶν λόγων ἡμῶν τῶν φαύλων κατακριθησόμεθα, και 45. • Ἐκ τοῦ στόματός σου κρινῶ σε, πονηρὲ δοῦλε. (20) Οὐκοῦν ἐματαιώθησαν ἐξ ἐπιμέτρου σφόδρα τινὲς τῶν ἀφελεστέρων κοσμικών, φάσκοντες ἐπὶ καταστροφῇ τῶν ἀκουόντων καὶ πειθομένων αὐ τοῖς, ὅτι φησί ", Μοναχοῖς μόνοις ὁ ἀπεχθέστερος πλ. " επιτ. - Και • ἐ. 2. καὶ κ. δ. ἦν. παντελῶς ἀ. νομίσας τόν Οὕτω δέ ι δ. π. πάντῃ ἑστῶτας καίει τὸ πῦρ πάντας ὁμοίως καίει. δε τὸ ἐρᾶν ἐκ τοῦ ὁ. καὶ την κράν. δυνήσει ὁ Σ. δὲ τ.. μηδέ μή οι φασί ? 36,37. GEORGI HAMARTOLI viros ceper.t a feminis vinci. Cyrus, Persarum rex, ne commisit quidem ut contemplaretur puellam quamdam eximiam, destinatam sibi et cujus pulchri- tudini resisti non posse testarentur, nedum recepit ; quin etiam hanc assidue videntem et dicentem ni- hil ex hoc se experiri mali, bortabatur ut illud nec diceret, nec ageret : • Ignis enim, inquit, urit eos qui prope sunt, pulchritudo vero remotos quo- que. ‹ Quoniam igitur ex aspectu amor gignitur, et ex amore consensio fit, et ex consensione actus consummatur, propterea Christus intemperanter pascentem oculos adulterum judicavit, non actum solummodo, sed ipsam cogitationem inhibens, quod Habacuc obscure significabat, dicens: Mundus est oculus tuus ne videat malum et respiciat ad labores doloris. » Rursusque Socrates, fortiter et diligenter vitandam esse docens intemperantiam, dixit: Ne esurientes nimis comedant, nec sitientes multum bibant. Enimvero Dominus tales beatos prædicavit dicens : « Beati pauperes, quia vestrum est regnum Dei; beati qui nunc esuritis et sititis, quia saturabimini, et beati qui nunc fletis, quia ridebitis. ▸ 38. Ubinam ergo sunt qui mollem et delicatam el voluptuariam vitam sectantur, et qui, quasi cum licentia et securitate totum mundum habeant, eo ad saturitatem utuntur cum voluptate et risu et turpiloquio et effusa laetitia, et absque ullo Dei ti- C more; quibus omnis dies in deliciis teritur? appe- titu enim tempus definiunt. Si enim summo mane fames invadat, confestim cibumi apponunt; nam non hæc ad comestionem, illa ad orationem definita sunt eis tempora, sed omnibus intemperanter et indistincte et inconsiderate fruuntur, ut mensæ adoratores et ventris servi, quæ quidem mensa jure ac proprie vocaretur cathedra pestilentiæ et præsepe brutorum. Nisi enim ex multa insania et bestialitate obliti fuissent eum qui cuncta nostra perspicit opera, et de levissimo verbo quoque et de cogitatione pœnas exacturus est, num sane cum vaniloquio et malevolentia et risu et blasphe- mia a Deo datum cibum sumerent, non recordantes D dicentis Utique et de otioso verbo rationem reddemus in die judicii et justificationis, et ex verbis nostris pravis condemnabimuret ‹ da ore tuo te judico, serve nequam. › Ergo summopere insaniverunt quidam ex simpli- cioribus sæcularibus dicentes, ad ruinam audientium et sibi fidem adhibentium, quoniam inquiunt, Solis monachis molestius et gravius jugum impositum Vari lectiones et notæ. Luc. xis, 0. Cod. add. Ced. Ced. Ced. Cyrop. B. I. Ced. add. Ced. all. Ced. et cod. Cel. Hab. 1, 13. • cod. Ced. • L.el. " Gud. bis. ss Matth. xit, * Luc. 11, 20. Ced. 22. (19) Ποῦ τοίνυν εἰσὶν οἱ τὸν ἀβροδίαιτον καὶ τρυ

Εt Α τὰς Δαρείου θυγατέρας ήνέσχετο εὐειδεῖς ἄγαν καὶ παρθένους οὖσας, αἰσχρὸν εἰπὼν εἶναι καὶ λίαν ἄτοπον τὸν ἄνδρας ελόντα ὑπὸ γυναικῶν ἡττηθής ναι. Καὶ Κύρος, ὁ Περσῶν βασιλεὺς, οὐδὲ θεά σασθαι κόρην τινὰ θαυμασίαν ἀφορισθεῖσαν αὐτῷ καὶ ἀμήχανον κάλλος (715) ἔχειν μαρτυρουμένην κατεδέξατο, ἀλλά γε καὶ τῷ ὁρῶντι συνεχῶς καὶ μηδὲν ἐκ τούτου πάσχειν δεινόν οι λέγοντι παρήνει μήτε λέγειν τοῦτο μήτε πράττειν. « Τὸ μὲν γὰρ πῦρ φησιν τοὺς πλησίον ὄντας καίειν, το δὲ κάλλος καὶ τοὺς πόῤῥωθεν ἑστῶτας. Ἐπε: οὖν ἐκ τοῦ ὁρᾷν τὸ ἐρᾷν τίκτεται, καὶ ἐκ τοῦ ἐρᾷν " ή συγκατάθεσις γίνεται, καὶ ἐκ τῆς συγκαταθέσεως ή πρᾶξις τελεῖται ", διὰ τοῦτο ὁ Χριστὸς τὸν ἀκο λάστως ἑστιῶντα τὰς ὄψεις μοιχὸν ἔκρινεν, οὐ τὴν Β πρᾶξιν μόνον, ἀλλὰ καὶ τὸ ἔννοιαν ἀναστέλλων 8. (Οπερ οὖν Αμβακούμ αινιττόμενος ἔλεγε Μ· « Και θαρὸς ὁ ὀφθαλμός σου τοῦ μὴ ὁρᾷν πονηρὰ καὶ ἐπισ βλέπειν ἐπὶ πόνους οδύνης 5. ») Ἔτι δὲ πάλιν Σω κράτης φυλάττεσθαι σφόδρα καὶ παρατηρεῖσθαι τὴν ἀκρασίαν διδάσκων ἔφη, μὴ πεινῶντας λίαν δι ἐσθίειν καὶ μὴ ἐ διψώντας πολλὰ πίνειν. Καὶ γὰρ ὁ Κύριος ἐμακάρισε τοὺς τοιούτους (φάσκων $8. • Μακάριοι οι πτωχοί, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν· μακάριοι οι πεινῶντες νῦν καὶ διψῶν- τες, ότι χορτασθήσεσθε· καὶ μακάριοι οι κλαίοντες νῦν, ὅτι γελάσετε »). φιλόν τε καὶ ἀνειμένον μεταδιώκοντες βίον, καὶ ὥσπερ ἐπ' ἐξουσίας τὸν κόσμον ἔχοντες ἀδεῶς πάντα, λοιπὸν μεθ᾿ ἡδονῆς, καὶ γέλωτος, καὶ αἰσχρολογίας, καὶ διαχύσεως, καὶ ἀφοβίας Θεοῦ χρῶνται πρὸς κό ρον, καὶ τρυφῆς αὐτοῖς καιρὸς ἅπας, τῇ γὰρ ὁρέξει τὸν καιρὸν ὁρίζονται· κἂν ἕωθεν ἡ πείνα προσβάλλη, παραυτίκα τὴν τροφὴν προσφέρουσιν· οὐ γὰρ ἄρισται τοῦτο μὲν ἐσθίειν, ἐκεῖνο δὲ παραιτεῖσθαι, ἀλλὰ πάντων ἀκρατῶς καὶ ἀδιαφόρως καὶ ἀπερισκέπτως ἀπολαύουσιν ὡς τραπεζολάτραι καὶ κοιλιόδουλος, Στις γε τράπεζα εἰκότως ἂν κληθείη κυρίως καθέδρα λοιμῶν καὶ ἀλόγων φάτνη. Εἰ γὰρ μὴ ἐκ πολλής ἀλογίας καὶ ἀπροσεξίας ἀπεκτηνώθησαν, ἐπιλαθ μενοι τὸν συνιόντα εἰς πάντα τὰ ἔργα ἡμῶν καὶ μέχρι ψιλοῦ ῥήματος καὶ ἐνθυμήματος δίκας εἰς- πράττειν, οὐκ ἂν δήπουθεν μετά φλυαρών, καὶ κακονοίας, καὶ γέλωτος, καὶ βλασφημίας τὴν θεόσος, τον τροφήν μετελάμβανον, ἀμνημονήσαντες τοῦ λέ- γοντος “, ὅτι καὶ · ὑπὲρ ἀργοῦ λόγου λόγον δώ- σομεν ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως καὶ ἀπολογίας, καὶ ἐκ τῶν λόγων ἡμῶν τῶν φαύλων κατακριθησόμεθα, και 45. • Ἐκ τοῦ στόματός σου κρινῶ σε, πονηρὲ δοῦλε. (20) Οὐκοῦν ἐματαιώθησαν ἐξ ἐπιμέτρου σφόδρα τινὲς τῶν ἀφελεστέρων κοσμικών, φάσκοντες ἐπὶ καταστροφῇ τῶν ἀκουόντων καὶ πειθομένων αὐ τοῖς, ὅτι φησί ", Μοναχοῖς μόνοις ὁ ἀπεχθέστερος πλ. " επιτ. - Και • ἐ. 2. καὶ κ. δ. ἦν. παντελῶς ἀ. νομίσας τόν Οὕτω δέ ι δ. π. πάντῃ ἑστῶτας καίει τὸ πῦρ πάντας ὁμοίως καίει. δε τὸ ἐρᾶν ἐκ τοῦ ὁ. καὶ την κράν. δυνήσει ὁ Σ. δὲ τ.. μηδέ μή οι φασί ? 36,37. GEORGI HAMARTOLI viros ceper.t a feminis vinci. Cyrus, Persarum rex, ne commisit quidem ut contemplaretur puellam quamdam eximiam, destinatam sibi et cujus pulchri- tudini resisti non posse testarentur, nedum recepit ; quin etiam hanc assidue videntem et dicentem ni- hil ex hoc se experiri mali, bortabatur ut illud nec diceret, nec ageret : • Ignis enim, inquit, urit eos qui prope sunt, pulchritudo vero remotos quo- que. ‹ Quoniam igitur ex aspectu amor gignitur, et ex amore consensio fit, et ex consensione actus consummatur, propterea Christus intemperanter pascentem oculos adulterum judicavit, non actum solummodo, sed ipsam cogitationem inhibens, quod Habacuc obscure significabat, dicens: Mundus est oculus tuus ne videat malum et respiciat ad labores doloris. » Rursusque Socrates, fortiter et diligenter vitandam esse docens intemperantiam, dixit: Ne esurientes nimis comedant, nec sitientes multum bibant. Enimvero Dominus tales beatos prædicavit dicens : « Beati pauperes, quia vestrum est regnum Dei; beati qui nunc esuritis et sititis, quia saturabimini, et beati qui nunc fletis, quia ridebitis. ▸ 38. Ubinam ergo sunt qui mollem et delicatam el voluptuariam vitam sectantur, et qui, quasi cum licentia et securitate totum mundum habeant, eo ad saturitatem utuntur cum voluptate et risu et turpiloquio et effusa laetitia, et absque ullo Dei ti- C more; quibus omnis dies in deliciis teritur? appe- titu enim tempus definiunt. Si enim summo mane fames invadat, confestim cibumi apponunt; nam non hæc ad comestionem, illa ad orationem definita sunt eis tempora, sed omnibus intemperanter et indistincte et inconsiderate fruuntur, ut mensæ adoratores et ventris servi, quæ quidem mensa jure ac proprie vocaretur cathedra pestilentiæ et præsepe brutorum. Nisi enim ex multa insania et bestialitate obliti fuissent eum qui cuncta nostra perspicit opera, et de levissimo verbo quoque et de cogitatione pœnas exacturus est, num sane cum vaniloquio et malevolentia et risu et blasphe- mia a Deo datum cibum sumerent, non recordantes D dicentis Utique et de otioso verbo rationem reddemus in die judicii et justificationis, et ex verbis nostris pravis condemnabimuret ‹ da ore tuo te judico, serve nequam. › Ergo summopere insaniverunt quidam ex simpli- cioribus sæcularibus dicentes, ad ruinam audientium et sibi fidem adhibentium, quoniam inquiunt, Solis monachis molestius et gravius jugum impositum Vari lectiones et notæ. Luc. xis, 0. Cod. add. Ced. Ced. Ced. Cyrop. B. I. Ced. add. Ced. all. Ced. et cod. Cel. Hab. 1, 13. • cod. Ced. • L.el. " Gud. bis. ss Matth. xit, * Luc. 11, 20. Ced. 22. (19) Ποῦ τοίνυν εἰσὶν οἱ τὸν ἀβροδίαιτον καὶ τρυ

Β Αγρίππας δὲ λαμπρὶν καὶ χρυσούρη ἐσθῆτα περιβαλλόμενο; καὶ δημηγορήσας Ιουδαίοις, τῶν δὲ φησάντων· « Θεοῦ φωνὴ καὶ οὐκ ἀνθρώπου, ο ἡσθεὶς ἐπὶ τούτῳ, αὐτίκα παρ' ἀγγέλου ῥομφαίᾳ πλη- γεί; τελειοῦται. ΡΚ". Βασιλεία Νέρωνος. (1) Μετὰ δὲ Κλαύδιον ἐβασίλευσε Νέρων, υἱὸς αὐτοῦ, ἔτη ιδ', ὃς τὴν μητέρα καὶ τὴν μνηστὴν ἀν- ελών, εὐνοῦχον ἔγημεν. Οὗτος σὲ ἀνεῖλε τοὺς ἁγίους ἀποστόλους Πέτρον καὶ Παῦλον, πολλοὺς δὲ τῶν πρὸς γένους καὶ ἑτέρους πολλοὺς τῶν πρώτων τῆς συγκλήτου ἀπώλεσε. ΡΚΑ'. Περὶ τοῦ κυνὸς Σίμωνος. μεῖα διὰ γοητείας (καὶ φαντασίας τινός “7) ἐκτελῶν καὶ ἑαυτὸν σε θεὸν ὀνομάζων, καὶ τοῦ μεγάλου ἀπο- στόλου το Πέτρου τὴν Ῥώμην τι καταλαβόντος, εὗρε κύνα παμμεγέθη δεδεμένον ἀλύσεσιν τ' ἐν τῷ πυλῶνι, ἂν ὁ Σίμων δεσμεύτας, ἐκώλυε πάντας οἷς οὐκ ἤθελε, πρὸς αὐτὸν εἰσιέναι. Καὶ τοῦτο ἦν πρῶτον θαῦμα * Πέτρου ἐν τῷ μέλλειν πρὸς Σίμωνα εἰσέρχεσθαι. Ο γὰρ Πέτρος ἰδὼν τὸν κύνα οὕτω μέσ γαν καὶ ἀπηγριωμένον, καὶ μαθὼν ὅτι πολλοὺς ἀνεῖ- λεν ἐπιχειρήσαντας εἰσελθεῖν πρὸ τῆς ἐπιτροπῆς Σίμωνος, κρατήσας ἔλυσεν αὐτὸν λέγων· « Επελθε πρὸς Σίμωνα καὶ εἰπὲ αὐτῷ ἀνθρωπίνῃ φωνῇ - Πέ- τρος, ὁ δοῦλος Χριστοῦ, εἰσελθεῖν πρὸς σὲ " θέλει. Καὶ τοῦ κυνὸς δρομαίως (725)" εἰσελθόντος καὶ οὕτως λαλήσαντος κατεπλάγησαν· οἱ μετὰ Σίμωνος λέγον- τες 7· ι Τίς ἐστι Πέτρος, καὶ τίς ἡ τοσαύτη δύνα μις αὐτοῦ; » Πρὸς οὓς φησιν ὁ Σίμων· . Τοῦτο ὑμᾶς μὴ ξενιζέτω, ὅπερ κἀγὼ ποιήσω. » Καὶ προσο καλεσάμενος τὸν κύνα καὶ ὡσαύτως προστάξας εἰπεῖν ἀνθρωπίνῃ φωνῇ τῷ Πέτρῳ εἰσελθεῖν, καὶ τοῦτο ποιήσας πάλιν ὁ κύων ", εἰσῆλθε Πέτρος προς Σίμωνα. Καὶ συμβαλών μετ' αὐτοῦ Σίμων εἰς θαυ- ματουργίαν, ἐνίκησε Πέτρος βάσεις ποιῶν· καὶ πολ λοὶ πιστεύσαντες ἐβαπτίσθησαν. Καὶ ἦν ἐν τῇ Ῥώ μη ταραχή πολλή ει καὶ σύγχυσις ἕνεκα Πέτρου με καὶ Σίμωνος, ὅτι κατέναντι ἀλλήλων ἐποίουν θαῦ μα 13. "Απερ ο μαθὼν ᾿Αγρίππας).ὁ ὕπαρχος κ ἀνήγαγε τῷ βασιλεῖ Νέρωνι λέγων· • Δύο τινές είν σιν ἄνδρες ἐν τῇ πόλει θαυματοποιοῦντες ἐὰ ἀπένα αντι ἀλλήλων. Καὶ δ' ὁ μὲν λέγει ἑαυτὸν εἶναι τὸν Χριστόν, ὁ δὲ ἄλλον εἶναι, τὸν ἐσταυρωμένον Ἰη- σοῦν, οὗ καὶ μαθητὴν εἶναι ἑαυτὸν διισχυρίζεται. Οὓς κελεύσας ο Νέρων ἀχθῆναι κατενώπιον δὲ αὐτοῦ, Οι (5254) 22. Ὁ ἀν. τ. κορυφαίους ἀπ. Π. καὶ Π. καὶ π. ε. μάρτυρας, καὶ ἄλλους τῷ γένει προσήκοντας; ὃς πονηρότατος και λάγνος ὢν τὴν μητέρα ρε, δς ἀπώλεσε οι. μάγος ἐλθὼν 'Ρ και Ρε σε τινάς με οὐ ἐπιτελῶν ἑ. θεὸν ὠνόμαζε, τοῦ μ. δέ ἐν ἀπ. το τότε τι 'Ρώμην τότε κ. καὶ πρὸς τὸν μάγον ἀπελθόντος καὶ πρὸς τὸν μάγον ἀπελθόντος ἁλύσει δεσμήσας το εκώλυσεν το θαῦμα τῷ μέλλοντι πρός (. δ. τῷ Πέτρῳ τῷ μ. π. Ρ. — ὁ δέ εἰσελθεῖν σε το χ. εὐθὺς δρόμω ε. Καὶ προσέταξε τῷ κυνὶ ά. φ. έ. τῷ ποιήσαντος π. του κυνός μετὰ τοῦ Σίμωνος Οι ταραχή μεγάλη Ρ. " έναντι θαύματα ἅπερ ἀνήνεγκεν ὁ ἔπαρχος τῷ Ν. ἔπαρχος σα θαύματα ποιοῦντε; Ε. Γ'. 8: Καί τὸν και ε ἑαυτὸν εἶνα: ἐνώπιον (τα θ. Ρ.) GEORGI HAMARTOLI Agrippa antem, splendida auroque intexta veste A circumdatus, et ad Judæos orationem habens, cum hi dixissent : • Dei vox et non hominis, gravisus de hoc, statim ab angelo rhomphæa per- cussus, ad finem perducitur. CXX. Regnum Neronis. Post Claudium autem imperavit Nero, filius ejus, annos quatuordecim, qui, interfectis matre et uxore, eunuchum pro uxore duxit. Hic occidit sanctos apostolos Petrum et Paulum, pluresque ex genere, multosque alios, qui principes erant in senatu, perdidit. CXXI. De Simonis cane. C Sub eo Simon Magus multa signa per incanta - tionem et vanam speciem faciebat, et se deum dicebat. Cum vero magnus apostolus Petrus Romam descendisset, invenit canem immanem catenis vin- ctum in atrio, quem Simon alligaverat, ut probi- beret cos quibus minus favebat, ne ad se ingre- derentur. Et hoc primum fuit Petri miraculum, antequam ad Simonem ingrederetur. Nam videns Petrus canem tantum tamque efferatum, audiensque illum multos interemisse qui ingredi tentaverant, non obtenta prius a Simone licentia, permulsum illum solvit, dicens: Ingredere ad Simonem et dic ei humana voce : Petrus, servus Christi in- gredi vult ad te. Cum canis velociter intrasset, et sic locutus esset, obstupefacti sunt qui cum Simone erant, dicentes : • Quis est Petrus, et qua est tanta virtus ejus? Ad quos dicit Simon : Istud animos vestros ne turbet, siquidem, et ego idem faciam. » Et advocato cane jussit ut diceret humana voce Petro ut ingrederetur, et cum rursus hoc fecisset canis, ingressus est Petrus ad Simonem. Et certante cum illo Simone præstigiis, vicit Petrus, sanationes faciens, et multi credide- runt et baptizati sunt. Et erat Romæ turbatio mul- ta et confusio Petri et Simonis gratia, eo quod certarint inter se, facientes miracula. Quæ cum andiisset Agrippa proprætor, rem significavit im- peratori Neroni, dicens : • Duo quidam sunt viri in urbe prodigia facientes ex adverso alter contra alterum. Et hic quidem dicit se esse Christum, ille autem alium esse Jesum crucifixum, cujus etiam se discipulum esse asseveral. . Quos cum jussisset Nero adduci coram se, dicit Simoni: Tune es quem Christum dicunt ?, Hic autem dicit : • Ego (25) D Variæ lectiones et notæ. - - * (5246) Act. XII, 23. Ged. 360,12-20-25. Ced. 360,20-22. cf. Eus. Chr. II, 273. $ (5207) Cel. 362,12-364,2 L. C', cod. C Cod. omn. C', '. add. Ced. Coisl. et Par. Ged. Cell. Ged. C. C. P. C. P. Cell. Matth. 1, 27; Luc. v, 21. ** Ged. Ged... Ged. I. Ced. P³. C. cod. C. P. om. pa G. P. Ced. - om. C. F. -- - - (2) Εφ' οὗ Σίμων ὁ μάγος ἐν Ρώμῃ σε πολλά ση

Β Αγρίππας δὲ λαμπρὶν καὶ χρυσούρη ἐσθῆτα περιβαλλόμενο; καὶ δημηγορήσας Ιουδαίοις, τῶν δὲ φησάντων· « Θεοῦ φωνὴ καὶ οὐκ ἀνθρώπου, ο ἡσθεὶς ἐπὶ τούτῳ, αὐτίκα παρ' ἀγγέλου ῥομφαίᾳ πλη- γεί; τελειοῦται. ΡΚ". Βασιλεία Νέρωνος. (1) Μετὰ δὲ Κλαύδιον ἐβασίλευσε Νέρων, υἱὸς αὐτοῦ, ἔτη ιδ', ὃς τὴν μητέρα καὶ τὴν μνηστὴν ἀν- ελών, εὐνοῦχον ἔγημεν. Οὗτος σὲ ἀνεῖλε τοὺς ἁγίους ἀποστόλους Πέτρον καὶ Παῦλον, πολλοὺς δὲ τῶν πρὸς γένους καὶ ἑτέρους πολλοὺς τῶν πρώτων τῆς συγκλήτου ἀπώλεσε. ΡΚΑ'. Περὶ τοῦ κυνὸς Σίμωνος. μεῖα διὰ γοητείας (καὶ φαντασίας τινός “7) ἐκτελῶν καὶ ἑαυτὸν σε θεὸν ὀνομάζων, καὶ τοῦ μεγάλου ἀπο- στόλου το Πέτρου τὴν Ῥώμην τι καταλαβόντος, εὗρε κύνα παμμεγέθη δεδεμένον ἀλύσεσιν τ' ἐν τῷ πυλῶνι, ἂν ὁ Σίμων δεσμεύτας, ἐκώλυε πάντας οἷς οὐκ ἤθελε, πρὸς αὐτὸν εἰσιέναι. Καὶ τοῦτο ἦν πρῶτον θαῦμα * Πέτρου ἐν τῷ μέλλειν πρὸς Σίμωνα εἰσέρχεσθαι. Ο γὰρ Πέτρος ἰδὼν τὸν κύνα οὕτω μέσ γαν καὶ ἀπηγριωμένον, καὶ μαθὼν ὅτι πολλοὺς ἀνεῖ- λεν ἐπιχειρήσαντας εἰσελθεῖν πρὸ τῆς ἐπιτροπῆς Σίμωνος, κρατήσας ἔλυσεν αὐτὸν λέγων· « Επελθε πρὸς Σίμωνα καὶ εἰπὲ αὐτῷ ἀνθρωπίνῃ φωνῇ - Πέ- τρος, ὁ δοῦλος Χριστοῦ, εἰσελθεῖν πρὸς σὲ " θέλει. Καὶ τοῦ κυνὸς δρομαίως (725)" εἰσελθόντος καὶ οὕτως λαλήσαντος κατεπλάγησαν· οἱ μετὰ Σίμωνος λέγον- τες 7· ι Τίς ἐστι Πέτρος, καὶ τίς ἡ τοσαύτη δύνα μις αὐτοῦ; » Πρὸς οὓς φησιν ὁ Σίμων· . Τοῦτο ὑμᾶς μὴ ξενιζέτω, ὅπερ κἀγὼ ποιήσω. » Καὶ προσο καλεσάμενος τὸν κύνα καὶ ὡσαύτως προστάξας εἰπεῖν ἀνθρωπίνῃ φωνῇ τῷ Πέτρῳ εἰσελθεῖν, καὶ τοῦτο ποιήσας πάλιν ὁ κύων ", εἰσῆλθε Πέτρος προς Σίμωνα. Καὶ συμβαλών μετ' αὐτοῦ Σίμων εἰς θαυ- ματουργίαν, ἐνίκησε Πέτρος βάσεις ποιῶν· καὶ πολ λοὶ πιστεύσαντες ἐβαπτίσθησαν. Καὶ ἦν ἐν τῇ Ῥώ μη ταραχή πολλή ει καὶ σύγχυσις ἕνεκα Πέτρου με καὶ Σίμωνος, ὅτι κατέναντι ἀλλήλων ἐποίουν θαῦ μα 13. "Απερ ο μαθὼν ᾿Αγρίππας).ὁ ὕπαρχος κ ἀνήγαγε τῷ βασιλεῖ Νέρωνι λέγων· • Δύο τινές είν σιν ἄνδρες ἐν τῇ πόλει θαυματοποιοῦντες ἐὰ ἀπένα αντι ἀλλήλων. Καὶ δ' ὁ μὲν λέγει ἑαυτὸν εἶναι τὸν Χριστόν, ὁ δὲ ἄλλον εἶναι, τὸν ἐσταυρωμένον Ἰη- σοῦν, οὗ καὶ μαθητὴν εἶναι ἑαυτὸν διισχυρίζεται. Οὓς κελεύσας ο Νέρων ἀχθῆναι κατενώπιον δὲ αὐτοῦ, Οι (5254) 22. Ὁ ἀν. τ. κορυφαίους ἀπ. Π. καὶ Π. καὶ π. ε. μάρτυρας, καὶ ἄλλους τῷ γένει προσήκοντας; ὃς πονηρότατος και λάγνος ὢν τὴν μητέρα ρε, δς ἀπώλεσε οι. μάγος ἐλθὼν 'Ρ και Ρε σε τινάς με οὐ ἐπιτελῶν ἑ. θεὸν ὠνόμαζε, τοῦ μ. δέ ἐν ἀπ. το τότε τι 'Ρώμην τότε κ. καὶ πρὸς τὸν μάγον ἀπελθόντος καὶ πρὸς τὸν μάγον ἀπελθόντος ἁλύσει δεσμήσας το εκώλυσεν το θαῦμα τῷ μέλλοντι πρός (. δ. τῷ Πέτρῳ τῷ μ. π. Ρ. — ὁ δέ εἰσελθεῖν σε το χ. εὐθὺς δρόμω ε. Καὶ προσέταξε τῷ κυνὶ ά. φ. έ. τῷ ποιήσαντος π. του κυνός μετὰ τοῦ Σίμωνος Οι ταραχή μεγάλη Ρ. " έναντι θαύματα ἅπερ ἀνήνεγκεν ὁ ἔπαρχος τῷ Ν. ἔπαρχος σα θαύματα ποιοῦντε; Ε. Γ'. 8: Καί τὸν και ε ἑαυτὸν εἶνα: ἐνώπιον (τα θ. Ρ.) GEORGI HAMARTOLI Agrippa antem, splendida auroque intexta veste A circumdatus, et ad Judæos orationem habens, cum hi dixissent : • Dei vox et non hominis, gravisus de hoc, statim ab angelo rhomphæa per- cussus, ad finem perducitur. CXX. Regnum Neronis. Post Claudium autem imperavit Nero, filius ejus, annos quatuordecim, qui, interfectis matre et uxore, eunuchum pro uxore duxit. Hic occidit sanctos apostolos Petrum et Paulum, pluresque ex genere, multosque alios, qui principes erant in senatu, perdidit. CXXI. De Simonis cane. C Sub eo Simon Magus multa signa per incanta - tionem et vanam speciem faciebat, et se deum dicebat. Cum vero magnus apostolus Petrus Romam descendisset, invenit canem immanem catenis vin- ctum in atrio, quem Simon alligaverat, ut probi- beret cos quibus minus favebat, ne ad se ingre- derentur. Et hoc primum fuit Petri miraculum, antequam ad Simonem ingrederetur. Nam videns Petrus canem tantum tamque efferatum, audiensque illum multos interemisse qui ingredi tentaverant, non obtenta prius a Simone licentia, permulsum illum solvit, dicens: Ingredere ad Simonem et dic ei humana voce : Petrus, servus Christi in- gredi vult ad te. Cum canis velociter intrasset, et sic locutus esset, obstupefacti sunt qui cum Simone erant, dicentes : • Quis est Petrus, et qua est tanta virtus ejus? Ad quos dicit Simon : Istud animos vestros ne turbet, siquidem, et ego idem faciam. » Et advocato cane jussit ut diceret humana voce Petro ut ingrederetur, et cum rursus hoc fecisset canis, ingressus est Petrus ad Simonem. Et certante cum illo Simone præstigiis, vicit Petrus, sanationes faciens, et multi credide- runt et baptizati sunt. Et erat Romæ turbatio mul- ta et confusio Petri et Simonis gratia, eo quod certarint inter se, facientes miracula. Quæ cum andiisset Agrippa proprætor, rem significavit im- peratori Neroni, dicens : • Duo quidam sunt viri in urbe prodigia facientes ex adverso alter contra alterum. Et hic quidem dicit se esse Christum, ille autem alium esse Jesum crucifixum, cujus etiam se discipulum esse asseveral. . Quos cum jussisset Nero adduci coram se, dicit Simoni: Tune es quem Christum dicunt ?, Hic autem dicit : • Ego (25) D Variæ lectiones et notæ. - - * (5246) Act. XII, 23. Ged. 360,12-20-25. Ced. 360,20-22. cf. Eus. Chr. II, 273. $ (5207) Cel. 362,12-364,2 L. C', cod. C Cod. omn. C', '. add. Ced. Coisl. et Par. Ged. Cell. Ged. C. C. P. C. P. Cell. Matth. 1, 27; Luc. v, 21. ** Ged. Ged... Ged. I. Ced. P³. C. cod. C. P. om. pa G. P. Ced. - om. C. F. -- - - (2) Εφ' οὗ Σίμων ὁ μάγος ἐν Ρώμῃ σε πολλά ση

λέγει πρὸς Σίμωνα· . Σὺ εἶ ὂν λέγουσι Χριστόν; » Λ Ο δέ φησιν· « Ἐγώ εἰμι. » Ομοίως δὲ καὶ τὸν Πέ- τρον ἐπερωτήσαντος, εἰ ἀληθῶς ἐστιν ὁ Χρι στός· « Οὐκ ἔστιν οι οὗτος· μὴ γένοιτο,, ἀπεκρίθη Πέτρος· « ἐγὼ οι γάρ εἰμι ἐκείνου μαθητὴς τοῦ σταυ ρωθέντος καὶ ἀναστάντος, καὶ εἰς οὐρανούς ἀναληφθέντος. ο Ο δὲ Νέρων ὡς τερατολόγους ἀμφοτέρους εὐθὺς ἀτίμως αὐτοὺς εὐ ἐκ προσώπου αὐτοῦ θᾶττον ἐξήλασεν, οἳ καὶ διάγοντε; ἐν " Ρώμη ἐποίουν θαύματα κατέναντι ἀλλήλων. Μια γοῦν κ τῶν ἡμερῶν προστάξαντος τοῦ Σίμωνος ἀχθῆναι αὐτ τῷ ταῦρον παμμεγέθη, ἐλάλησεν εἰς τὸ οὖς αὐτοῦ, καὶ παρευθὺ " τέθνηκεν ὁ ταῦρος. Ὁ δὲ Πέτρος εύ- ξάμενος ἀνέστησεν ' αὐτόν. Οἱ δὲ λαοὶ ἰδόντες ἐθαύ μασαν λέγοντες· « Αληθῶς τὸ ζωογονῆσαι ὑπὲρ τὸ θανατῶσαι μεῖζόν ἐστι θαῦμας. » Καὶ μέντοι καὶ ἄλλα σημεία πολλὰ ἐποίησαν * (καὶ λόγους δογματι- κ. ὺς ἐλάλησαν ἀπέναντι ἀλλήλων) οὐ μόνον ἐν Ῥώμη, ἀλλὰ καὶ ἐν Συρίᾳ πρότερον, ἅτινα Κλήμης ὁ Ρω· μαῖος καὶ πάνσοφος μαθητής Πέτρου καὶ συνέκδη μας (επεξεργαστικοτέρως) * διηγήσατο • οὕτως λέε γων· ' (3) • Τοῦ μακαρίου • Πέτρου τοῦ ἀποστόλου διδάσκοντος τὸν λαὸν σέβεσθαι καὶ προσκυνεῖν τὸν ἐπὶ πάντων μόνον Θεὸν ἀληθινὸν °, ο ὁ Σίμων ἔξω τοῦ ἔχλου ἑστὼς ἐξεβόησεν. Τί ψευδόμενος ἀπατᾷν θέσ λεις (τοὺς ἀνθρώπους καὶ) τὸν παρεστῶτά σοι ἰδιώτην όχλον, πείθων αὐτὸν 18, θεοὺς μήτε νομίζειν μήτε εἶναι, καίπερ τῶν παρ' Εβραίοις βίβλων λε- γουσῶν πολλοὺς θεοὺς εἶναι; Πλὴν οὖν περὶ οὗ ἔφης Θεοῦ δείξας ἐγὼ μὴ αὐτὸν εἶναι τὸν ἀνωτάτω καὶ παντοδύναμιν Θεόν, καθὸ ἀπρόγνωστός ἐστι, καὶ ἀτελὴς καὶ ἐνδεής 11, καὶ οὐκ ἀγαθὸς καὶ πολλοῖς — ὑποκείμενο; πάθεσι 18, κατὰ τὴν ὑμετέραν Γρα- φήν, ἕτερος πάντως περιλείπεται προγνωστικός, τέ- λειος, ἀνενδεής, ἀγαθὸς καὶ παντὸς πάθους ἀπηλ- λαγμένος 10, δν δὲ σὺ τὴς δημιουργὸν καὶ ὑπέρο θεον, τοῖς ἐναντίοις ἀντικείμενος εὑρίσκεται. ε Αὐτίκα γοῦν ὁ καθ᾽ ὁμοίωσιν αὐτοῦ γενόμενος Αδὰμ καὶ τυφλὸς κτίζεται, καὶ γνῶσιν ἀγαθοῦ ἢ και τοῦ μὴ ἔχων, παραβάτης εὑρίσκεται, καὶ τοῦ πα- ραδείσου ἐκβάλλεται, καὶ θανάτῳ καταδικάζεται ", ὁμοίως τε ὁ πλάσας αὐτὸν ἐπεὶ μὴ πανταχοῦ παρῇ δ, ἐπὶ τῇ τῶν Σοδόμων καταστροφῇ λέγει "ο • Καταβάς ὄψομαι εἰ κατὰ τὴν κραυγὴν αὐτῶν τὴν οι έκ. οἱ δὲ » οὗτος οι ἀπ. Π. οὐκ ἐ. 6. ἔφη Π. μή γ. ἐγὼ γὰρ ἐκ, μ. ἐ. οι τούς Ως οὐρανόν καὶ ἀ. ἐκ αυτούς οι. οι θάττον διαγ. ἐν Ρ. ἐπ. ἔτι οι Μιᾶς οὖν άλλ. Καὶ ὁ μὲν Σίμων προστάξας καὶ ἀχθέντος μεγάλου ταύρου, εἶπεν λόγον εἰς τὸ ὠτίον αὐτοῦ οὖν β'. οι παραχρῆμα (. - - εὐξ. καὶ ἀναστήσας ά. πάνε · τὸ θαῦμα Ρ'. επ. π. τους τες μᾶλλον ἐθαύμαζον λέγοντες το ήγειρεν πάνσοφός τε καί ἐξεργαστικώτερον ἐπεραστικώτερον με • διηγησάμενος Ε. διηγού μενος Ρ. οὕτως ἔφη Περὶ τῆς διαλέξεως Πέτρου και Σίμωνος ΙΙΙ, 38,39, 42-45,53-57. Τοῦ γὰρ Π. ποτὲ δ. ἐπὶ λαοῦ περὶ τοῦ μόνου Θεοῦ ὁ Σίμων (. • ἀληθινὸν Θεὸν με δ. βοῇ μεγάλῃ ἔφη όχλου βοῇ μεγάλη χρησάμενος πρὸς τὸν Πέτρον εἶπε ἐβόησε με αὐτού; λεγόντων μ. λέγειν ἐξὸν εἶναι, τῶν π. Ἰουδαίος δημοσίων β. π. θ. ἐ. λ. Πρότερον π. οὗ δ. μή εἰ δείξω ἐγὼ μή πάντα δυναμένη ἀνώτατον καὶ παντοδύναμον το πάθεσι ὅθεν τούτου δειχθέντος ἀπὸ τῶν Γραφῶν, ὡς ἐγὼ λέγω, ἔτι ἀγράφως π. εἶναι πρ. πάντων χαλεπῶν ἀπ, τοῖς Ποιν. εἰ ά. τυγχάνε. ά. ὑπάρχει γεγονώς κ. οὐκ ἐ. παραδέδοται και θ. τιμωρεῖται και ἐπειδὴ μὴ π. βλέπει, ἐπί ἐπεὶ μὴ πανταχόθεν β' ἐπί πανταχοῦ βλέπε, τῇ Σ. Ποι. Δεῦτε καὶ καταβάντες και μεν CHRONICON. - LIB. III. sum. Cum similiter et Petrum interrogasset utrum . . B C D i. Ced. vere Christus esset : c Non est iste : absit!, respondit Petrus, ‹ ego enim sum discipulus illius qui crucifixus est, et resurrexit, et in coelos as sumptus est. » At Nero utrumque, veluti de mon· stris loquentem, cito a conspectu suo ignominiose removit, qui Romæ versantes prodigia ex adverso unus contra alterum faciebant. Quadam porro die cum jussisset Simon adduci sibi taurum immanem, locutus est ad aurem ejus, et confestim taurus in- teriit. Sed Petrus, oratione facta, cum suscitavit. Populi autem cum viderent mirati sunt, dicentes : • Revera vivificare majus est miraculum quam occidere. Et multa quidem alia signa fecerunt, et sermones dogmaticos habuere ex adverso cer- tantes, non solum Romæ, sed etiam in Syria pri - mum, quæ Clemens Romanus et discipulus Petri, omni sapientia imbutus, et consocius peregrinatio- num ejus, modo politiore exposuit, ita dicens : • Cum beatus Petrus apostolus doceret populum ut revererentur et adorarent unicum inter omnes Deum verum, Simon extra turbam stans excla. mavit Cur mentiens fallere vis homines et assi stentem tibi imperitam turbam, persuadens illis deos nec cogitare nec esse, quamvis dicant libri Hebræorum plures deos esse? Attamen quoad illum quem Deum dixisti, si ego monstravero ipsum non esse excelsissimum et omnipotenten Deum, quippe qui sit futuri improvidus, et imperfectus, et indi - gens, et bonitate carens, et multis subjacens nalis, secundum vestram Scripturam, alius prorsus su- perest futura sciens, perfectus, non indigus, bonus, et omnis expers mali; queın vero dicis mundi artificem et supra omnes deos excelsum, contrariia adversarius invenitur. Principio igitur ad similitu - dinem ejus factus Adam, et caecus creatur, et cu- gnitionem boni aut mali non habens, transgressor invenitur, et paradiso expellitur et morte condem❤ natur; similiterque plasmator ejus quoniam non ubique adest, ad subversionem Sodomæ dicit : • Descendam et videbo utrum clamorem qui venit ad me opere compleverint: si minus est ita, ut sciam, › et seipsum ignorantem ostendit : et quod dicit de Adam : • Ejiciamus eum, ne forte extendens Variæ lectiones et notæ. - - add. Ced. et C. P. Ced. C. P. Ced. C. P. Ced. C. P. C. P. cod. — C. . - - Cel, - G. P. ' Ced. 20. E. Ced. C. · cod. C, G. P. * Hom. Cel. 364,5-569,12. Hon. — C', à. xal om. C. P. is Ced. Ced. -- Ηom. Ηom. Hunι. Ced. Hom. cod. G. P. àπ. át. Évô. Hoin. Hou. Hom. Ηom., Ced. om. Ced. x. Ηom. 8. Hom. Hom. statim, Ced. Hom. f. C. Gen. xv, Home - 0.

λέγει πρὸς Σίμωνα· . Σὺ εἶ ὂν λέγουσι Χριστόν; » Λ Ο δέ φησιν· « Ἐγώ εἰμι. » Ομοίως δὲ καὶ τὸν Πέ- τρον ἐπερωτήσαντος, εἰ ἀληθῶς ἐστιν ὁ Χρι στός· « Οὐκ ἔστιν οι οὗτος· μὴ γένοιτο,, ἀπεκρίθη Πέτρος· « ἐγὼ οι γάρ εἰμι ἐκείνου μαθητὴς τοῦ σταυ ρωθέντος καὶ ἀναστάντος, καὶ εἰς οὐρανούς ἀναληφθέντος. ο Ο δὲ Νέρων ὡς τερατολόγους ἀμφοτέρους εὐθὺς ἀτίμως αὐτοὺς εὐ ἐκ προσώπου αὐτοῦ θᾶττον ἐξήλασεν, οἳ καὶ διάγοντε; ἐν " Ρώμη ἐποίουν θαύματα κατέναντι ἀλλήλων. Μια γοῦν κ τῶν ἡμερῶν προστάξαντος τοῦ Σίμωνος ἀχθῆναι αὐτ τῷ ταῦρον παμμεγέθη, ἐλάλησεν εἰς τὸ οὖς αὐτοῦ, καὶ παρευθὺ " τέθνηκεν ὁ ταῦρος. Ὁ δὲ Πέτρος εύ- ξάμενος ἀνέστησεν ' αὐτόν. Οἱ δὲ λαοὶ ἰδόντες ἐθαύ μασαν λέγοντες· « Αληθῶς τὸ ζωογονῆσαι ὑπὲρ τὸ θανατῶσαι μεῖζόν ἐστι θαῦμας. » Καὶ μέντοι καὶ ἄλλα σημεία πολλὰ ἐποίησαν * (καὶ λόγους δογματι- κ. ὺς ἐλάλησαν ἀπέναντι ἀλλήλων) οὐ μόνον ἐν Ῥώμη, ἀλλὰ καὶ ἐν Συρίᾳ πρότερον, ἅτινα Κλήμης ὁ Ρω· μαῖος καὶ πάνσοφος μαθητής Πέτρου καὶ συνέκδη μας (επεξεργαστικοτέρως) * διηγήσατο • οὕτως λέε γων· ' (3) • Τοῦ μακαρίου • Πέτρου τοῦ ἀποστόλου διδάσκοντος τὸν λαὸν σέβεσθαι καὶ προσκυνεῖν τὸν ἐπὶ πάντων μόνον Θεὸν ἀληθινὸν °, ο ὁ Σίμων ἔξω τοῦ ἔχλου ἑστὼς ἐξεβόησεν. Τί ψευδόμενος ἀπατᾷν θέσ λεις (τοὺς ἀνθρώπους καὶ) τὸν παρεστῶτά σοι ἰδιώτην όχλον, πείθων αὐτὸν 18, θεοὺς μήτε νομίζειν μήτε εἶναι, καίπερ τῶν παρ' Εβραίοις βίβλων λε- γουσῶν πολλοὺς θεοὺς εἶναι; Πλὴν οὖν περὶ οὗ ἔφης Θεοῦ δείξας ἐγὼ μὴ αὐτὸν εἶναι τὸν ἀνωτάτω καὶ παντοδύναμιν Θεόν, καθὸ ἀπρόγνωστός ἐστι, καὶ ἀτελὴς καὶ ἐνδεής 11, καὶ οὐκ ἀγαθὸς καὶ πολλοῖς — ὑποκείμενο; πάθεσι 18, κατὰ τὴν ὑμετέραν Γρα- φήν, ἕτερος πάντως περιλείπεται προγνωστικός, τέ- λειος, ἀνενδεής, ἀγαθὸς καὶ παντὸς πάθους ἀπηλ- λαγμένος 10, δν δὲ σὺ τὴς δημιουργὸν καὶ ὑπέρο θεον, τοῖς ἐναντίοις ἀντικείμενος εὑρίσκεται. ε Αὐτίκα γοῦν ὁ καθ᾽ ὁμοίωσιν αὐτοῦ γενόμενος Αδὰμ καὶ τυφλὸς κτίζεται, καὶ γνῶσιν ἀγαθοῦ ἢ και τοῦ μὴ ἔχων, παραβάτης εὑρίσκεται, καὶ τοῦ πα- ραδείσου ἐκβάλλεται, καὶ θανάτῳ καταδικάζεται ", ὁμοίως τε ὁ πλάσας αὐτὸν ἐπεὶ μὴ πανταχοῦ παρῇ δ, ἐπὶ τῇ τῶν Σοδόμων καταστροφῇ λέγει "ο • Καταβάς ὄψομαι εἰ κατὰ τὴν κραυγὴν αὐτῶν τὴν οι έκ. οἱ δὲ » οὗτος οι ἀπ. Π. οὐκ ἐ. 6. ἔφη Π. μή γ. ἐγὼ γὰρ ἐκ, μ. ἐ. οι τούς Ως οὐρανόν καὶ ἀ. ἐκ αυτούς οι. οι θάττον διαγ. ἐν Ρ. ἐπ. ἔτι οι Μιᾶς οὖν άλλ. Καὶ ὁ μὲν Σίμων προστάξας καὶ ἀχθέντος μεγάλου ταύρου, εἶπεν λόγον εἰς τὸ ὠτίον αὐτοῦ οὖν β'. οι παραχρῆμα (. - - εὐξ. καὶ ἀναστήσας ά. πάνε · τὸ θαῦμα Ρ'. επ. π. τους τες μᾶλλον ἐθαύμαζον λέγοντες το ήγειρεν πάνσοφός τε καί ἐξεργαστικώτερον ἐπεραστικώτερον με • διηγησάμενος Ε. διηγού μενος Ρ. οὕτως ἔφη Περὶ τῆς διαλέξεως Πέτρου και Σίμωνος ΙΙΙ, 38,39, 42-45,53-57. Τοῦ γὰρ Π. ποτὲ δ. ἐπὶ λαοῦ περὶ τοῦ μόνου Θεοῦ ὁ Σίμων (. • ἀληθινὸν Θεὸν με δ. βοῇ μεγάλῃ ἔφη όχλου βοῇ μεγάλη χρησάμενος πρὸς τὸν Πέτρον εἶπε ἐβόησε με αὐτού; λεγόντων μ. λέγειν ἐξὸν εἶναι, τῶν π. Ἰουδαίος δημοσίων β. π. θ. ἐ. λ. Πρότερον π. οὗ δ. μή εἰ δείξω ἐγὼ μή πάντα δυναμένη ἀνώτατον καὶ παντοδύναμον το πάθεσι ὅθεν τούτου δειχθέντος ἀπὸ τῶν Γραφῶν, ὡς ἐγὼ λέγω, ἔτι ἀγράφως π. εἶναι πρ. πάντων χαλεπῶν ἀπ, τοῖς Ποιν. εἰ ά. τυγχάνε. ά. ὑπάρχει γεγονώς κ. οὐκ ἐ. παραδέδοται και θ. τιμωρεῖται και ἐπειδὴ μὴ π. βλέπει, ἐπί ἐπεὶ μὴ πανταχόθεν β' ἐπί πανταχοῦ βλέπε, τῇ Σ. Ποι. Δεῦτε καὶ καταβάντες και μεν CHRONICON. - LIB. III. sum. Cum similiter et Petrum interrogasset utrum . . B C D i. Ced. vere Christus esset : c Non est iste : absit!, respondit Petrus, ‹ ego enim sum discipulus illius qui crucifixus est, et resurrexit, et in coelos as sumptus est. » At Nero utrumque, veluti de mon· stris loquentem, cito a conspectu suo ignominiose removit, qui Romæ versantes prodigia ex adverso unus contra alterum faciebant. Quadam porro die cum jussisset Simon adduci sibi taurum immanem, locutus est ad aurem ejus, et confestim taurus in- teriit. Sed Petrus, oratione facta, cum suscitavit. Populi autem cum viderent mirati sunt, dicentes : • Revera vivificare majus est miraculum quam occidere. Et multa quidem alia signa fecerunt, et sermones dogmaticos habuere ex adverso cer- tantes, non solum Romæ, sed etiam in Syria pri - mum, quæ Clemens Romanus et discipulus Petri, omni sapientia imbutus, et consocius peregrinatio- num ejus, modo politiore exposuit, ita dicens : • Cum beatus Petrus apostolus doceret populum ut revererentur et adorarent unicum inter omnes Deum verum, Simon extra turbam stans excla. mavit Cur mentiens fallere vis homines et assi stentem tibi imperitam turbam, persuadens illis deos nec cogitare nec esse, quamvis dicant libri Hebræorum plures deos esse? Attamen quoad illum quem Deum dixisti, si ego monstravero ipsum non esse excelsissimum et omnipotenten Deum, quippe qui sit futuri improvidus, et imperfectus, et indi - gens, et bonitate carens, et multis subjacens nalis, secundum vestram Scripturam, alius prorsus su- perest futura sciens, perfectus, non indigus, bonus, et omnis expers mali; queın vero dicis mundi artificem et supra omnes deos excelsum, contrariia adversarius invenitur. Principio igitur ad similitu - dinem ejus factus Adam, et caecus creatur, et cu- gnitionem boni aut mali non habens, transgressor invenitur, et paradiso expellitur et morte condem❤ natur; similiterque plasmator ejus quoniam non ubique adest, ad subversionem Sodomæ dicit : • Descendam et videbo utrum clamorem qui venit ad me opere compleverint: si minus est ita, ut sciam, › et seipsum ignorantem ostendit : et quod dicit de Adam : • Ejiciamus eum, ne forte extendens Variæ lectiones et notæ. - - add. Ced. et C. P. Ced. C. P. Ced. C. P. Ced. C. P. C. P. cod. — C. . - - Cel, - G. P. ' Ced. 20. E. Ced. C. · cod. C, G. P. * Hom. Cel. 364,5-569,12. Hon. — C', à. xal om. C. P. is Ced. Ced. -- Ηom. Ηom. Hunι. Ced. Hom. cod. G. P. àπ. át. Évô. Hoin. Hou. Hom. Ηom., Ced. om. Ced. x. Ηom. 8. Hom. Hom. statim, Ced. Hom. f. C. Gen. xv, Home - 0.

ερχομένην προς με συντελοῦνται, εἰ δὲ μὴ, ἵνα Β ῃ . $1 - γνώ· › καὶ ἑαυτὸν ἀγνοοῦντα δείκνυσιν. Καὶ τὴ εἶν πεῖν περὶ τοῦ ᾿Αδάμ· ι Εκβάλωμεν αὐτὸν, μήπως ἐκε τείνας (734) τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἅψητας τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς καὶ φαγὼν ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα · » ἀγνοοῦν τος καὶ φθονοῦντός ἐστι σύμβολον, ὥσπερ καὶ τό 10. • Ενεθυμήθη ὁ Θεὸς, ὅτι ἐποίησε τὸν ἄνθρωπον, ο μετ ταμελείας ἐστὶ καὶ ἀγνοίας τεκμήριον τῶν μελλόν των. Καὶ τό ". « Οσφράνθη Κύριος ὀσμὴν εὐωδίας, ο ἐνδεοῦς ἐστι σημεῖον, ὡς καὶ τὸ πειράζειν τὸν ᾿Α6- ραὰμ καὶ ἄλλους, οὐκ ἀγαθοῦ ἐστιν ἀπόδειξις καὶ τὸ τέλος τῆς ὑπομονῆς (μη) προειδότος. » — Ὁ δὲ Πέ- τρο; ἔφη πρὸς τὸν Σίμωνα· « Εἰ τυφλὸς ἐπλάσθη ὁ Ἀδάμ, ὡς λέγεις, πῶς ἐντελλόμενος αὐτῷ ὁ Θεὸς ἐδείκνυεν αὐτῷ λέγων 2. Ἀπὸ δὲ τοῦ ξύλου τοῦ] γινώσκειν καλὸν καὶ πονηρὸν οὐ φάγεσθε. Καὶ ὁ Σίμων φησι· ο Τυφλὸς ἦν ὁ νοῦς αὐτοῦ. » Καὶ ὁ Πέτρος Μ. « Πῶς τὸν νοῦν τυφλὸς ἦν ὁ, πρὸ τοῦ γεύσασθαι τοῦ φυτοῦ, προσφόρως πᾶσι τοῖς ζώοις επιθεὶς ὀνόματα; ο — ὅτι γὰρ καὶ τοὺς τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος ὀφθαλμοὺς εἶχεν ἀνεωγμένους 3, καὶ βλέποντες ἦσαν ὅ τε Ἀδὰμ καὶ ἡ Εύα, δῆλον 8. • Ιδούσα γὰρ 38, φησίν, ἡ γυνή, ὅτι καλὸν τὸ ξύλον εἰς βρῶσιν καὶ ἀρεστὸν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἰδεῖν καὶ ὡραῖον (ἐστὶ τοῦ κατανοῆσαι 40, 40, λαβοῦσα τοῦ хар- ποῦ αὐτοῦ ἔφαγε καὶ ἔδωκε καὶ τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς (μετ' αὐτῆς) 68. » Εἰ οὖν καλόν θεασάμενοι τὸ δένδρον καὶ τὸν καρπὸν ἔφαγον, εὔδηλον ὅτι καὶ πρὸ τῆς τοῦ καρποῦ βρώσεως, γνῶσιν μὲν εἶχον καλού τε καὶ κακοῦ, καὶ ὄψιν ὀξυδερκεστάτην “ ὁρᾷν κα στα δυναμένην. Οὐκοῦν σ' ὡς μετὰ τὴν βρῶσιν καὶ τὴν παράβασιν ἀναβλεψάντων, είρηται τό 40. • Διηνοίχθησαν αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοί· ο δείκνυνται γὰρ καὶ πρὸ τῆς βρώσεως ὁρῶντες, ὡς ἔφην· ἀλλ', ὡς τὸ ἀπειρέκακον ἀποθεμένων διὰ τῆς παραβάσεως, δ καὶ τὴν γνῶσιν ἀδιάφορον τ8 παρέσχεν, ἐῤῥέθη, ὅτι • Διηνοίχθησαν αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοί· πέφυκε γὰρ ὁ ὀφθαλμὸς ὑπὸ τοῦ λογισμοῦ διεγείρεσθαι πρὸς ἃ βλέ πει, διότι σύνεσιν αὐτὸς καθ᾿ ἑαυτὸν οὐκ ἔχει· κάνε τεῦθεν πολλάκις πρὸς ἕτερα, της διανοίας ἀσχολου- μένης, τυφλοῦ δίκην " ἔσθ' ὅτε παρερχόμεθα καὶ τὰ πάνυ γνώριμα ", καὶ ἐπειδὰν ἐγκληθῶμεν, τῇ ἀ- σχολίᾳ τοῦ λογισμοῦ τὸ αἴτιον ἀνατιθέντες ἀπολογού μεθα· οὕτω καὶ ὁ ᾿Ἀδὰμ καὶ ἡ Ενα τῇ αἰσθήσει τοῦ νοῦ πρὸς τὴν ὄψιν διηγέρθησαν· τὸ γὰρ, ο Διηνοί χθησαν (αὐτῶν) οἱ ὀφθαλμοὶ καὶ ἔγνωσαν ότι γυμνοί ἦσαν », ἀποκάλυψιν δηλοῖ τὴν ἐγγενομένην δε τῷ λο γισμῷ, οὐκ ἀνάβλεψιν ὀφθαλμοῦ, ὥστε τὴν μετὰ τὴν ἁμαρτίαν αἴσθησιν οὕτω κέκληκεν ἡ Γραφή - παρευ θὺ γὰρ μετὰ τὴν ἁμαρτίαν τὸ συνειδός πλήττεται. —Καὶ ὁ Σίμων φησίν· . Εἰ πρόγνωσιν είχεν ο Αδάμ, - εἶπε καὶ ἀγ. ἀ. Τὸ δὲ ἐ. δε πρὸς αὐτήν αὐτῷ Οι ἔλεγε δεικνύων από δν ἀνεῳγότα; Ρ. Ε. δῆλον ἐντεῦθεν Είδε γάρ ἰδεῖν ὡραῖον Ρο οἱ ἔδωκε τῷ μετ' αὐτῆς Ρ' σε γοῦν σε μέν δίψιν ρο 68κ. δ. τε όξ. ἕκαστον οὐ δίκην τυφλοῦ με. · δι τὸν π. γνώριμον κακοῦ, ὄψιν δὲ καὶ ὅτι σε ούχ Η ἀδιάφθορον σε οὕτως οὖν και έγγιν, με GEORGII HAMARTOLI manum suam, langal lignum vitæ, et comedat, et A vivat in æternum, ignorantis et invidentis indi- cium est; sicut et istud : « Mente agitavit Deus quod fecisset hominem, pœnitentiæ et futurorum inscientiæ signum est. Et hoc : ‹ Odoratus est Dominus odorem suavitatis, indigi nota est, sicut et tentare Abraham et alios malitiæ argumentum est, et Auem tentationis non præscientis. > AL Petrus dixit Simoni : « Si cæcus formatus est Adam, ut dicis, quoniodo mandɔns ei Deus, ostendit ei dicens: De liguo autem scientiæ boni el mali ne comedatis. At Simon dicit: Cæca erat mens ejus. › Et Petrus : « Quomodo mente cæcus erat qui, priusquam gustasset de arbore, convenienter omnibus animalibus imposuerat nomina? » Quod enim et anima et corporis oculos apertos habe - rent, et videntes essent et Adam et Eva, manife- stum est. c Cum vidisset igitur, inquit, mulier quod bonum esset lignum ad vescendum, et pul- chrum. oculis, aspectuque delectabile, tulit de fructu illius, comedit, delitque etiam viro suo. Ergo si, speciosam contemplati arborem, fructum quoque comederuut, manifestum est quod, etiam antequam fructu vescerentur, boni et mali noti- tiam habuerint, et visum acutissimum cuncta vi- dere valentem. Non igitur quasi post cibum et transgressionem visum receperint, dictum est : ‹ Aperti sunt eorum oculi; ostenduntur enim etiam aute cibum videines, ut dixi; sed quod malorum inexperientiam deposuissent per trans- gressionem, quod etiam scientiam indifferentem eis praebuit, dictum est : ‹ Aperti sunt corum oculi ; » sua enim natura habet oculus ut per co- gitationem excitetur ad ea quæ considerat, quoniam intelligentiam ipse per seipsum non habet. Uude fit ut saepe, dum ad alia cogitatio occupatur, cæci instar etiam apprime nota prætereamus, et quando arguimur, in mentis occupationem causam transfe- rentes, nosmetipsos excusemus : ita quoque Adam et Eva sensu mentis ad visum excitati sunt. Hæc enim Aperti sunt eorum oculi, et cognoverunt se esse nudes, revelationem ostendunt intus cogitatione factam, non visus oculorum recupera- tionem; sed sensum post peccatum expertum sie appellavit Scriptura ; statim enim post peccatum conscientia percellitur. Et Simon dicit : . Si prescientiam habuit Adam, cur non prævidit frau- dem per serpentem et per mulierem inferendam ? › Et El Petrus : Si præscientiam non habuit, quomodo filiis suis secundum sequentes actiones, simul ac parerentur, imposuerit nomina? Primogenitum - B C Varia lectiones et notæ. "Gen. Cal. xal add. Hom. Hom. *³ Gen. HI, 22, gáyn xal 5. Hom. Gen. 411, 6. VIII, 21. C. * om. C. P. Ced. Gen. 1, 47. C. Ced. Gen. 111, 6. 3· Ced. G. AS om. Ced. om. G. P. Ced. • G. Ged. - C. Ced Gen. 181, 7. * C. P. C. P.

ερχομένην προς με συντελοῦνται, εἰ δὲ μὴ, ἵνα Β ῃ . $1 - γνώ· › καὶ ἑαυτὸν ἀγνοοῦντα δείκνυσιν. Καὶ τὴ εἶν πεῖν περὶ τοῦ ᾿Αδάμ· ι Εκβάλωμεν αὐτὸν, μήπως ἐκε τείνας (734) τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἅψητας τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς καὶ φαγὼν ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα · » ἀγνοοῦν τος καὶ φθονοῦντός ἐστι σύμβολον, ὥσπερ καὶ τό 10. • Ενεθυμήθη ὁ Θεὸς, ὅτι ἐποίησε τὸν ἄνθρωπον, ο μετ ταμελείας ἐστὶ καὶ ἀγνοίας τεκμήριον τῶν μελλόν των. Καὶ τό ". « Οσφράνθη Κύριος ὀσμὴν εὐωδίας, ο ἐνδεοῦς ἐστι σημεῖον, ὡς καὶ τὸ πειράζειν τὸν ᾿Α6- ραὰμ καὶ ἄλλους, οὐκ ἀγαθοῦ ἐστιν ἀπόδειξις καὶ τὸ τέλος τῆς ὑπομονῆς (μη) προειδότος. » — Ὁ δὲ Πέ- τρο; ἔφη πρὸς τὸν Σίμωνα· « Εἰ τυφλὸς ἐπλάσθη ὁ Ἀδάμ, ὡς λέγεις, πῶς ἐντελλόμενος αὐτῷ ὁ Θεὸς ἐδείκνυεν αὐτῷ λέγων 2. Ἀπὸ δὲ τοῦ ξύλου τοῦ] γινώσκειν καλὸν καὶ πονηρὸν οὐ φάγεσθε. Καὶ ὁ Σίμων φησι· ο Τυφλὸς ἦν ὁ νοῦς αὐτοῦ. » Καὶ ὁ Πέτρος Μ. « Πῶς τὸν νοῦν τυφλὸς ἦν ὁ, πρὸ τοῦ γεύσασθαι τοῦ φυτοῦ, προσφόρως πᾶσι τοῖς ζώοις επιθεὶς ὀνόματα; ο — ὅτι γὰρ καὶ τοὺς τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος ὀφθαλμοὺς εἶχεν ἀνεωγμένους 3, καὶ βλέποντες ἦσαν ὅ τε Ἀδὰμ καὶ ἡ Εύα, δῆλον 8. • Ιδούσα γὰρ 38, φησίν, ἡ γυνή, ὅτι καλὸν τὸ ξύλον εἰς βρῶσιν καὶ ἀρεστὸν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἰδεῖν καὶ ὡραῖον (ἐστὶ τοῦ κατανοῆσαι 40, 40, λαβοῦσα τοῦ хар- ποῦ αὐτοῦ ἔφαγε καὶ ἔδωκε καὶ τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς (μετ' αὐτῆς) 68. » Εἰ οὖν καλόν θεασάμενοι τὸ δένδρον καὶ τὸν καρπὸν ἔφαγον, εὔδηλον ὅτι καὶ πρὸ τῆς τοῦ καρποῦ βρώσεως, γνῶσιν μὲν εἶχον καλού τε καὶ κακοῦ, καὶ ὄψιν ὀξυδερκεστάτην “ ὁρᾷν κα στα δυναμένην. Οὐκοῦν σ' ὡς μετὰ τὴν βρῶσιν καὶ τὴν παράβασιν ἀναβλεψάντων, είρηται τό 40. • Διηνοίχθησαν αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοί· ο δείκνυνται γὰρ καὶ πρὸ τῆς βρώσεως ὁρῶντες, ὡς ἔφην· ἀλλ', ὡς τὸ ἀπειρέκακον ἀποθεμένων διὰ τῆς παραβάσεως, δ καὶ τὴν γνῶσιν ἀδιάφορον τ8 παρέσχεν, ἐῤῥέθη, ὅτι • Διηνοίχθησαν αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοί· πέφυκε γὰρ ὁ ὀφθαλμὸς ὑπὸ τοῦ λογισμοῦ διεγείρεσθαι πρὸς ἃ βλέ πει, διότι σύνεσιν αὐτὸς καθ᾿ ἑαυτὸν οὐκ ἔχει· κάνε τεῦθεν πολλάκις πρὸς ἕτερα, της διανοίας ἀσχολου- μένης, τυφλοῦ δίκην " ἔσθ' ὅτε παρερχόμεθα καὶ τὰ πάνυ γνώριμα ", καὶ ἐπειδὰν ἐγκληθῶμεν, τῇ ἀ- σχολίᾳ τοῦ λογισμοῦ τὸ αἴτιον ἀνατιθέντες ἀπολογού μεθα· οὕτω καὶ ὁ ᾿Ἀδὰμ καὶ ἡ Ενα τῇ αἰσθήσει τοῦ νοῦ πρὸς τὴν ὄψιν διηγέρθησαν· τὸ γὰρ, ο Διηνοί χθησαν (αὐτῶν) οἱ ὀφθαλμοὶ καὶ ἔγνωσαν ότι γυμνοί ἦσαν », ἀποκάλυψιν δηλοῖ τὴν ἐγγενομένην δε τῷ λο γισμῷ, οὐκ ἀνάβλεψιν ὀφθαλμοῦ, ὥστε τὴν μετὰ τὴν ἁμαρτίαν αἴσθησιν οὕτω κέκληκεν ἡ Γραφή - παρευ θὺ γὰρ μετὰ τὴν ἁμαρτίαν τὸ συνειδός πλήττεται. —Καὶ ὁ Σίμων φησίν· . Εἰ πρόγνωσιν είχεν ο Αδάμ, - εἶπε καὶ ἀγ. ἀ. Τὸ δὲ ἐ. δε πρὸς αὐτήν αὐτῷ Οι ἔλεγε δεικνύων από δν ἀνεῳγότα; Ρ. Ε. δῆλον ἐντεῦθεν Είδε γάρ ἰδεῖν ὡραῖον Ρο οἱ ἔδωκε τῷ μετ' αὐτῆς Ρ' σε γοῦν σε μέν δίψιν ρο 68κ. δ. τε όξ. ἕκαστον οὐ δίκην τυφλοῦ με. · δι τὸν π. γνώριμον κακοῦ, ὄψιν δὲ καὶ ὅτι σε ούχ Η ἀδιάφθορον σε οὕτως οὖν και έγγιν, με GEORGII HAMARTOLI manum suam, langal lignum vitæ, et comedat, et A vivat in æternum, ignorantis et invidentis indi- cium est; sicut et istud : « Mente agitavit Deus quod fecisset hominem, pœnitentiæ et futurorum inscientiæ signum est. Et hoc : ‹ Odoratus est Dominus odorem suavitatis, indigi nota est, sicut et tentare Abraham et alios malitiæ argumentum est, et Auem tentationis non præscientis. > AL Petrus dixit Simoni : « Si cæcus formatus est Adam, ut dicis, quoniodo mandɔns ei Deus, ostendit ei dicens: De liguo autem scientiæ boni el mali ne comedatis. At Simon dicit: Cæca erat mens ejus. › Et Petrus : « Quomodo mente cæcus erat qui, priusquam gustasset de arbore, convenienter omnibus animalibus imposuerat nomina? » Quod enim et anima et corporis oculos apertos habe - rent, et videntes essent et Adam et Eva, manife- stum est. c Cum vidisset igitur, inquit, mulier quod bonum esset lignum ad vescendum, et pul- chrum. oculis, aspectuque delectabile, tulit de fructu illius, comedit, delitque etiam viro suo. Ergo si, speciosam contemplati arborem, fructum quoque comederuut, manifestum est quod, etiam antequam fructu vescerentur, boni et mali noti- tiam habuerint, et visum acutissimum cuncta vi- dere valentem. Non igitur quasi post cibum et transgressionem visum receperint, dictum est : ‹ Aperti sunt eorum oculi; ostenduntur enim etiam aute cibum videines, ut dixi; sed quod malorum inexperientiam deposuissent per trans- gressionem, quod etiam scientiam indifferentem eis praebuit, dictum est : ‹ Aperti sunt corum oculi ; » sua enim natura habet oculus ut per co- gitationem excitetur ad ea quæ considerat, quoniam intelligentiam ipse per seipsum non habet. Uude fit ut saepe, dum ad alia cogitatio occupatur, cæci instar etiam apprime nota prætereamus, et quando arguimur, in mentis occupationem causam transfe- rentes, nosmetipsos excusemus : ita quoque Adam et Eva sensu mentis ad visum excitati sunt. Hæc enim Aperti sunt eorum oculi, et cognoverunt se esse nudes, revelationem ostendunt intus cogitatione factam, non visus oculorum recupera- tionem; sed sensum post peccatum expertum sie appellavit Scriptura ; statim enim post peccatum conscientia percellitur. Et Simon dicit : . Si prescientiam habuit Adam, cur non prævidit frau- dem per serpentem et per mulierem inferendam ? › Et El Petrus : Si præscientiam non habuit, quomodo filiis suis secundum sequentes actiones, simul ac parerentur, imposuerit nomina? Primogenitum - B C Varia lectiones et notæ. "Gen. Cal. xal add. Hom. Hom. *³ Gen. HI, 22, gáyn xal 5. Hom. Gen. 411, 6. VIII, 21. C. * om. C. P. Ced. Gen. 1, 47. C. Ced. Gen. 111, 6. 3· Ced. G. AS om. Ced. om. G. P. Ced. • G. Ged. - C. Ced Gen. 181, 7. * C. P. C. P.

ερχομένην προς με συντελοῦνται, εἰ δὲ μὴ, ἵνα Β ῃ . $1 - γνώ· › καὶ ἑαυτὸν ἀγνοοῦντα δείκνυσιν. Καὶ τὴ εἶν πεῖν περὶ τοῦ ᾿Αδάμ· ι Εκβάλωμεν αὐτὸν, μήπως ἐκε τείνας (734) τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἅψητας τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς καὶ φαγὼν ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα · » ἀγνοοῦν τος καὶ φθονοῦντός ἐστι σύμβολον, ὥσπερ καὶ τό 10. • Ενεθυμήθη ὁ Θεὸς, ὅτι ἐποίησε τὸν ἄνθρωπον, ο μετ ταμελείας ἐστὶ καὶ ἀγνοίας τεκμήριον τῶν μελλόν των. Καὶ τό ". « Οσφράνθη Κύριος ὀσμὴν εὐωδίας, ο ἐνδεοῦς ἐστι σημεῖον, ὡς καὶ τὸ πειράζειν τὸν ᾿Α6- ραὰμ καὶ ἄλλους, οὐκ ἀγαθοῦ ἐστιν ἀπόδειξις καὶ τὸ τέλος τῆς ὑπομονῆς (μη) προειδότος. » — Ὁ δὲ Πέ- τρο; ἔφη πρὸς τὸν Σίμωνα· « Εἰ τυφλὸς ἐπλάσθη ὁ Ἀδάμ, ὡς λέγεις, πῶς ἐντελλόμενος αὐτῷ ὁ Θεὸς ἐδείκνυεν αὐτῷ λέγων 2. Ἀπὸ δὲ τοῦ ξύλου τοῦ] γινώσκειν καλὸν καὶ πονηρὸν οὐ φάγεσθε. Καὶ ὁ Σίμων φησι· ο Τυφλὸς ἦν ὁ νοῦς αὐτοῦ. » Καὶ ὁ Πέτρος Μ. « Πῶς τὸν νοῦν τυφλὸς ἦν ὁ, πρὸ τοῦ γεύσασθαι τοῦ φυτοῦ, προσφόρως πᾶσι τοῖς ζώοις επιθεὶς ὀνόματα; ο — ὅτι γὰρ καὶ τοὺς τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος ὀφθαλμοὺς εἶχεν ἀνεωγμένους 3, καὶ βλέποντες ἦσαν ὅ τε Ἀδὰμ καὶ ἡ Εύα, δῆλον 8. • Ιδούσα γὰρ 38, φησίν, ἡ γυνή, ὅτι καλὸν τὸ ξύλον εἰς βρῶσιν καὶ ἀρεστὸν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἰδεῖν καὶ ὡραῖον (ἐστὶ τοῦ κατανοῆσαι 40, 40, λαβοῦσα τοῦ хар- ποῦ αὐτοῦ ἔφαγε καὶ ἔδωκε καὶ τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς (μετ' αὐτῆς) 68. » Εἰ οὖν καλόν θεασάμενοι τὸ δένδρον καὶ τὸν καρπὸν ἔφαγον, εὔδηλον ὅτι καὶ πρὸ τῆς τοῦ καρποῦ βρώσεως, γνῶσιν μὲν εἶχον καλού τε καὶ κακοῦ, καὶ ὄψιν ὀξυδερκεστάτην “ ὁρᾷν κα στα δυναμένην. Οὐκοῦν σ' ὡς μετὰ τὴν βρῶσιν καὶ τὴν παράβασιν ἀναβλεψάντων, είρηται τό 40. • Διηνοίχθησαν αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοί· ο δείκνυνται γὰρ καὶ πρὸ τῆς βρώσεως ὁρῶντες, ὡς ἔφην· ἀλλ', ὡς τὸ ἀπειρέκακον ἀποθεμένων διὰ τῆς παραβάσεως, δ καὶ τὴν γνῶσιν ἀδιάφορον τ8 παρέσχεν, ἐῤῥέθη, ὅτι • Διηνοίχθησαν αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοί· πέφυκε γὰρ ὁ ὀφθαλμὸς ὑπὸ τοῦ λογισμοῦ διεγείρεσθαι πρὸς ἃ βλέ πει, διότι σύνεσιν αὐτὸς καθ᾿ ἑαυτὸν οὐκ ἔχει· κάνε τεῦθεν πολλάκις πρὸς ἕτερα, της διανοίας ἀσχολου- μένης, τυφλοῦ δίκην " ἔσθ' ὅτε παρερχόμεθα καὶ τὰ πάνυ γνώριμα ", καὶ ἐπειδὰν ἐγκληθῶμεν, τῇ ἀ- σχολίᾳ τοῦ λογισμοῦ τὸ αἴτιον ἀνατιθέντες ἀπολογού μεθα· οὕτω καὶ ὁ ᾿Ἀδὰμ καὶ ἡ Ενα τῇ αἰσθήσει τοῦ νοῦ πρὸς τὴν ὄψιν διηγέρθησαν· τὸ γὰρ, ο Διηνοί χθησαν (αὐτῶν) οἱ ὀφθαλμοὶ καὶ ἔγνωσαν ότι γυμνοί ἦσαν », ἀποκάλυψιν δηλοῖ τὴν ἐγγενομένην δε τῷ λο γισμῷ, οὐκ ἀνάβλεψιν ὀφθαλμοῦ, ὥστε τὴν μετὰ τὴν ἁμαρτίαν αἴσθησιν οὕτω κέκληκεν ἡ Γραφή - παρευ θὺ γὰρ μετὰ τὴν ἁμαρτίαν τὸ συνειδός πλήττεται. —Καὶ ὁ Σίμων φησίν· . Εἰ πρόγνωσιν είχεν ο Αδάμ, - εἶπε καὶ ἀγ. ἀ. Τὸ δὲ ἐ. δε πρὸς αὐτήν αὐτῷ Οι ἔλεγε δεικνύων από δν ἀνεῳγότα; Ρ. Ε. δῆλον ἐντεῦθεν Είδε γάρ ἰδεῖν ὡραῖον Ρο οἱ ἔδωκε τῷ μετ' αὐτῆς Ρ' σε γοῦν σε μέν δίψιν ρο 68κ. δ. τε όξ. ἕκαστον οὐ δίκην τυφλοῦ με. · δι τὸν π. γνώριμον κακοῦ, ὄψιν δὲ καὶ ὅτι σε ούχ Η ἀδιάφθορον σε οὕτως οὖν και έγγιν, με GEORGII HAMARTOLI manum suam, langal lignum vitæ, et comedat, et A vivat in æternum, ignorantis et invidentis indi- cium est; sicut et istud : « Mente agitavit Deus quod fecisset hominem, pœnitentiæ et futurorum inscientiæ signum est. Et hoc : ‹ Odoratus est Dominus odorem suavitatis, indigi nota est, sicut et tentare Abraham et alios malitiæ argumentum est, et Auem tentationis non præscientis. > AL Petrus dixit Simoni : « Si cæcus formatus est Adam, ut dicis, quoniodo mandɔns ei Deus, ostendit ei dicens: De liguo autem scientiæ boni el mali ne comedatis. At Simon dicit: Cæca erat mens ejus. › Et Petrus : « Quomodo mente cæcus erat qui, priusquam gustasset de arbore, convenienter omnibus animalibus imposuerat nomina? » Quod enim et anima et corporis oculos apertos habe - rent, et videntes essent et Adam et Eva, manife- stum est. c Cum vidisset igitur, inquit, mulier quod bonum esset lignum ad vescendum, et pul- chrum. oculis, aspectuque delectabile, tulit de fructu illius, comedit, delitque etiam viro suo. Ergo si, speciosam contemplati arborem, fructum quoque comederuut, manifestum est quod, etiam antequam fructu vescerentur, boni et mali noti- tiam habuerint, et visum acutissimum cuncta vi- dere valentem. Non igitur quasi post cibum et transgressionem visum receperint, dictum est : ‹ Aperti sunt eorum oculi; ostenduntur enim etiam aute cibum videines, ut dixi; sed quod malorum inexperientiam deposuissent per trans- gressionem, quod etiam scientiam indifferentem eis praebuit, dictum est : ‹ Aperti sunt corum oculi ; » sua enim natura habet oculus ut per co- gitationem excitetur ad ea quæ considerat, quoniam intelligentiam ipse per seipsum non habet. Uude fit ut saepe, dum ad alia cogitatio occupatur, cæci instar etiam apprime nota prætereamus, et quando arguimur, in mentis occupationem causam transfe- rentes, nosmetipsos excusemus : ita quoque Adam et Eva sensu mentis ad visum excitati sunt. Hæc enim Aperti sunt eorum oculi, et cognoverunt se esse nudes, revelationem ostendunt intus cogitatione factam, non visus oculorum recupera- tionem; sed sensum post peccatum expertum sie appellavit Scriptura ; statim enim post peccatum conscientia percellitur. Et Simon dicit : . Si prescientiam habuit Adam, cur non prævidit frau- dem per serpentem et per mulierem inferendam ? › Et El Petrus : Si præscientiam non habuit, quomodo filiis suis secundum sequentes actiones, simul ac parerentur, imposuerit nomina? Primogenitum - B C Varia lectiones et notæ. "Gen. Cal. xal add. Hom. Hom. *³ Gen. HI, 22, gáyn xal 5. Hom. Gen. 411, 6. VIII, 21. C. * om. C. P. Ced. Gen. 1, 47. C. Ced. Gen. 111, 6. 3· Ced. G. AS om. Ced. om. G. P. Ced. • G. Ged. - C. Ced Gen. 181, 7. * C. P. C. P.

δατε δόματα ἀγαθὰ διδόναι τοῖς τέκνοις ὑμῶν, πόσῳ μᾶλλον ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος δώσει ἀγαθὰ τοῖς αἰτοῦσιν αὐτόν; ν -- ι Καὶ τοῖς δοκοῦσιν αὐτὸν θυσιῶν ὀρέγεσθαι το, διηγόρευσεν ὁ Θεός * . οι Ελεον θέλω καὶ οὐ θυσίαν. Καὶ τοῖς ως ὑπολαμβάνουσι κακὸν αὐτ τὸν εἶναι παραινῶν ἐβόα· «Γίνεσθε οικτίρμο νες 8, ὡς ὁ Πατὴρ ὑμῶν δ᾽ οὐράνιος. » Διὰ δὲ τοὺς ἀπατωμένους καὶ ὑπολαμβάνοντας τα πολλούς θεούς ὑπάρχειν ἔφη · ι "Ινα γινώσκωσί σε τὸν μόνον ἀλη θινὸν Θεὸν καὶ ὅν ἀπέστειλας Ἰησοῦν Χριστόν και 87. • Εξομολογοῦμαί σοι, Πάτερ, Κύριε τοῦ οὐ ρανοῦ καὶ τῆς γῆς. Καὶ μέντοι πρὸς τὸν ἐρωτή- σαντα Γραμματέα· • Ποία ἐστὶ πρώτη πάντων ἐντολῶν "; » ἀπεκρίθη· « Ακουε, Ισραήλ, Κύριος ὁ Θεός σου, Κύριος εἷς ἐστιν. » (4) Ὁ δὲ Σίμων συν ιδών, ὅτι Πέτρος αὐτὸν οι συνάγει (ἐν) ταῖς Γραφαῖς — εἰς τὸν περὶ Θεοῦ λόγον ἐξετασμόν γενέσθαι μὴ θελήσας, ἀνεχώρησε μετὰ πολλῆς αἰσχύνης καὶ ἦτα της· ἦν γὰρ ὁ ἐξάγιστος ο πολύπειρος μὲν ἐν ταῖς πνευματικαῖς διδασκαλίαις ", καὶ γὰρ οὕτως ἦν ἐξησκημένος ἐν ταῖς μαγείαις καὶ μεθοδείαις τοῦ Σατᾶν, ὡς οὐκ ἄλλος τις τῶν πρὸ αὐτοῦ, σχεδὸν ἐπὶ ν ταῖς διαβολικαῖς ἐπινοίαις καὶ κακουργίαις διαβεβοημένος ο ἀνδριάντας γὰρ ἐποίει περι πατεῖν, (καὶ) εἰς πῦρ κυλιόμενος οὐκ ἐκαίετο, εἰς ἀέρα ἵπτατο, καὶ ἐκ λίθων ἄρτους ἐποίησε ως · δράκων ἐγίνετο, καὶ εἰς ἕτερα ζώα μετα μορφοῦτο, διπρόσω ωπος ἐγίνετο, (καὶ) εἰς χρυσόν μεταβάλετο, θύρας κεκλεισμένας καὶ μεμοχλευμένα; ήνοιγε * (καὶ) σε δημᾶς δεσμὰ διέλυεν· ἐν δείπνοις είδωλα παντοδα- πῶν εἰδεῶν " παρίστα· τὰ ἐν οἰκίᾳ σκεύη αυτομάτ τως * φέρεσθαι πρὸς ὑπηρεσίαν *, τῶν φερόντων * μὴ ἐρωμένων·, σκιὰς πολλὰς προηγεῖσθαι (744) αὐτοῦ παρεσκεύαζεν, ὥσπερ ψυχὰς τῶν τεθνεώτων' ἔφα σχεν εἶναι. Πολλούς δὲ γόητα καὶ πλάνον αὐτὸν ἐλέγχειν πειρωμένους ", διαλλάξας πρὸς ἑαυτὸν, ἔπειτα προφάσει εὐωχίας βοῦν θύσας καὶ ἐστιά- σα; αὐτοὺς, διαφόροις καὶ δυσιάτοις νόσοις καὶ δαίμοσιν ὑπέβαλεν 11· καὶ ἄλλα πλεῖστα εἰργάσατο 15, καθυπουργούντων αὐτῷ τῶν δαιμόνων. (Κάντεῦ θεν οὐ μόνον ἑαυτὸν εἰς ἑτέρας μορφὰς ἀνθρώπων καὶ ἀλόγων, ὡς ἔφην, μετεσχημάτιζεν, ἀλλὰ καὶ οὕς ἤθελεν οὕτως ἐποίει.) Καὶ γοῦν ποτε ζητού Α πληττε λέγων τ8· «Εἰ οὖν ὑμεῖς, πονηροὶ ὄντες, οι μενος ὑπὸ τοῦ Καίσαρος ὡς πλάνος, ἀπέδρα, τὴν εἶναι ὡς αἱ Γραφαὶ λέγουσιν, ἔφη το Τοῖς δὲ προλαβοῦσιν ὅτι θ. ὀρέγεται α) διηγόρευεν ὁ Θεός· ἔλεος θέλει καὶ οὐ θυσίας θέλων με σε Τοῖς δὲ πειθομένοις κ. τέλεοι 48?Τοῖς δὲ ἠπατημένοις π. θ. ὑπονοεῖν, ὡς αἱ Γραφαὶ λέγουσιν, ἔφη πει, ἐντολή Γ. Ρ. อง - - - - Πρώτη πάντων ἐντολὴ ἐστιν. ῎Ακους Πρ. ἐ. ἔφη 'Ακ. Οι "Ομως ὁ Σ. αὐτῷ ἑαυτόν ρο ἐν ὃς ἐξέτασιν Υ. οὐκ ἠθέλησεν οι ἐξ. ἦν ταῖς πνευματικαῖς ταῖς διαβολικαῖς ἐνεργείαις, ἄπειρος δὲ ἐν ταῖς πνευματικαῖς ἐν τ. δ. ἐν. καὶ μαγ. καὶ μεθ. οι δια σχ. περί βεβοημένων ἐπί οι εποίει το καὶ εἰς ὄφεις καὶ ἕτερα ζώα ἐ ποίε: βλέπεσθαι. Πολλῶν • - - κ. ἀνοίγει σιδήρων Ρ'. ' ἰδεῶν παρίστησιν ὡς αυτόματα φερόμενα ἐποίες φ. οὐ βλεπομένων φ. οὐχ όρ. τεθνηκότων έ. λέγει πειρωμένων το εὐθύστερον πρ. Η διαφ. ν. περιέβαλε καὶ δ. ὑπέβαλλεν ειργάσατο ειργάζετο δαιμόνων αύτ. κ. αὐτῶν δ. ἀνθρώπων τε και δια μέρως δ. καὶ δ. αὐτῷ ( αύτων Ρ. " - • GEORGI HAMARTOLI B . - non sacrificium. Et his qui autumabaut illum malum esse, suadens clamabat : • Estule miseri- cordes, sicut Pater vester cœlestis. Ob autem errantes et opinantes plures deos esse, dixit : ‹ Ut cognoscant te solum Deum verum, et quem misisti Jesum Christum ; » et, c Confiteor tibi, Paler, Domine cœli el terræ. Et scribæ quidem qui illum interrogaverat, Quodnam est primum { omnium mandatorum ?, respondit : • Audi, Is- rael, Dominus Deus tuus, Dominus unus est. › Simon autem cum vidisset se a Petro coarctari in Scripturis, et de Deo sermonem et inquisitionem amplius feri noluisset, recessit victus multoque pudore suffusus; erat enim iste scelestissimus iagnopere versatus in spiritalibus doctrinis; et- enim ita exercitatus erat in arte magica et in frau- dibus Salanæ, sicut nullus ante ipsum, fere cele- bratus ob diabolicas excogitationes et improbitates; statuas enim obambulare jubebat, et in igne volutatus non urebatur, per aerem volabat, et ex lapidibus panes effecit ; draco fiebat, aliarum bestia- rum formas induebat; bifrons apparebat et in aurum convertebat se; occlusas et oppessulatas fores aperiebat, et ferreas compedes solvebat; in cœuis idola omnimodis formis apponebat; vasa quæ in domo erant.sponte moveri efficiebat ad ministe- ium, iis qui ferebant non videntibus, et multas species ante se cedere, quas defuntorum animas esse dicebat. Multos autem impostorem et seducto- rem illum convincere conantes, reconciliabat sibi, deinde convivii nomine bovem mactatum apponebat eis, et diversis et vix sanabilibus morbis dæmoni- Busque subjiciebat; aliaque multa operatus est, adjuvantibus illum dæmonibus; et ab his quidem adjutus, non solum seipsum in alias hominum et irrationabilium formas transfiguravit, ut dixi, sed quibus volebat, ita faciebat. Ab imperatore quondam indagatus ut impostor, aufugiebat, specic sua Fau- sto Petri discipulo circumdata. Hic cum ad Petrum venisset, expellebatur ab omnibus propter scele- stam, quam praeferebat, speciem. Intuens autem illum Petrus, et afflictum videns et jam lacryman- tem, dixit ; ‹ A Simone Mago, Fauste, immutatio vultus tui.facta est; ab imperatore enim indagatus pavens aufugit, forma sua tibi circumdata, ut D C - Varia lectiones et nota. * Luc. x1, 15; Matth. vii, 11. Hom. C — Matth. IX, 13. Home 57. Matth. v, Jo. C. Matth. xi. 28. C F, P Cell. 368,12-369, 19. — Ηom. 58. cod. om. C. Hom. Ced. " C. P. 1. cod. cf. P. qui ante ponit. Ced. Ced. Hom. - Hom. Ced. add. Ced. 10. - · Hom. IV, 4. • Hom. * Ged. — Hom. * Hom. : Ced. Hom. Ced. * C. P. ' Ced. Hom. Hom. cod. om. sed post G. cod. col. C P. Ced. 3. Hom. 85 ὑμῶν οὐράνιος C. Ρ. 85 καὶ ὑπ. οι. 80 γινώσκουσι Ρ'. 87 Matth. xι, 25. 18 επερωτήσαντα

δατε δόματα ἀγαθὰ διδόναι τοῖς τέκνοις ὑμῶν, πόσῳ μᾶλλον ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος δώσει ἀγαθὰ τοῖς αἰτοῦσιν αὐτόν; ν -- ι Καὶ τοῖς δοκοῦσιν αὐτὸν θυσιῶν ὀρέγεσθαι το, διηγόρευσεν ὁ Θεός * . οι Ελεον θέλω καὶ οὐ θυσίαν. Καὶ τοῖς ως ὑπολαμβάνουσι κακὸν αὐτ τὸν εἶναι παραινῶν ἐβόα· «Γίνεσθε οικτίρμο νες 8, ὡς ὁ Πατὴρ ὑμῶν δ᾽ οὐράνιος. » Διὰ δὲ τοὺς ἀπατωμένους καὶ ὑπολαμβάνοντας τα πολλούς θεούς ὑπάρχειν ἔφη · ι "Ινα γινώσκωσί σε τὸν μόνον ἀλη θινὸν Θεὸν καὶ ὅν ἀπέστειλας Ἰησοῦν Χριστόν και 87. • Εξομολογοῦμαί σοι, Πάτερ, Κύριε τοῦ οὐ ρανοῦ καὶ τῆς γῆς. Καὶ μέντοι πρὸς τὸν ἐρωτή- σαντα Γραμματέα· • Ποία ἐστὶ πρώτη πάντων ἐντολῶν "; » ἀπεκρίθη· « Ακουε, Ισραήλ, Κύριος ὁ Θεός σου, Κύριος εἷς ἐστιν. » (4) Ὁ δὲ Σίμων συν ιδών, ὅτι Πέτρος αὐτὸν οι συνάγει (ἐν) ταῖς Γραφαῖς — εἰς τὸν περὶ Θεοῦ λόγον ἐξετασμόν γενέσθαι μὴ θελήσας, ἀνεχώρησε μετὰ πολλῆς αἰσχύνης καὶ ἦτα της· ἦν γὰρ ὁ ἐξάγιστος ο πολύπειρος μὲν ἐν ταῖς πνευματικαῖς διδασκαλίαις ", καὶ γὰρ οὕτως ἦν ἐξησκημένος ἐν ταῖς μαγείαις καὶ μεθοδείαις τοῦ Σατᾶν, ὡς οὐκ ἄλλος τις τῶν πρὸ αὐτοῦ, σχεδὸν ἐπὶ ν ταῖς διαβολικαῖς ἐπινοίαις καὶ κακουργίαις διαβεβοημένος ο ἀνδριάντας γὰρ ἐποίει περι πατεῖν, (καὶ) εἰς πῦρ κυλιόμενος οὐκ ἐκαίετο, εἰς ἀέρα ἵπτατο, καὶ ἐκ λίθων ἄρτους ἐποίησε ως · δράκων ἐγίνετο, καὶ εἰς ἕτερα ζώα μετα μορφοῦτο, διπρόσω ωπος ἐγίνετο, (καὶ) εἰς χρυσόν μεταβάλετο, θύρας κεκλεισμένας καὶ μεμοχλευμένα; ήνοιγε * (καὶ) σε δημᾶς δεσμὰ διέλυεν· ἐν δείπνοις είδωλα παντοδα- πῶν εἰδεῶν " παρίστα· τὰ ἐν οἰκίᾳ σκεύη αυτομάτ τως * φέρεσθαι πρὸς ὑπηρεσίαν *, τῶν φερόντων * μὴ ἐρωμένων·, σκιὰς πολλὰς προηγεῖσθαι (744) αὐτοῦ παρεσκεύαζεν, ὥσπερ ψυχὰς τῶν τεθνεώτων' ἔφα σχεν εἶναι. Πολλούς δὲ γόητα καὶ πλάνον αὐτὸν ἐλέγχειν πειρωμένους ", διαλλάξας πρὸς ἑαυτὸν, ἔπειτα προφάσει εὐωχίας βοῦν θύσας καὶ ἐστιά- σα; αὐτοὺς, διαφόροις καὶ δυσιάτοις νόσοις καὶ δαίμοσιν ὑπέβαλεν 11· καὶ ἄλλα πλεῖστα εἰργάσατο 15, καθυπουργούντων αὐτῷ τῶν δαιμόνων. (Κάντεῦ θεν οὐ μόνον ἑαυτὸν εἰς ἑτέρας μορφὰς ἀνθρώπων καὶ ἀλόγων, ὡς ἔφην, μετεσχημάτιζεν, ἀλλὰ καὶ οὕς ἤθελεν οὕτως ἐποίει.) Καὶ γοῦν ποτε ζητού Α πληττε λέγων τ8· «Εἰ οὖν ὑμεῖς, πονηροὶ ὄντες, οι μενος ὑπὸ τοῦ Καίσαρος ὡς πλάνος, ἀπέδρα, τὴν εἶναι ὡς αἱ Γραφαὶ λέγουσιν, ἔφη το Τοῖς δὲ προλαβοῦσιν ὅτι θ. ὀρέγεται α) διηγόρευεν ὁ Θεός· ἔλεος θέλει καὶ οὐ θυσίας θέλων με σε Τοῖς δὲ πειθομένοις κ. τέλεοι 48?Τοῖς δὲ ἠπατημένοις π. θ. ὑπονοεῖν, ὡς αἱ Γραφαὶ λέγουσιν, ἔφη πει, ἐντολή Γ. Ρ. อง - - - - Πρώτη πάντων ἐντολὴ ἐστιν. ῎Ακους Πρ. ἐ. ἔφη 'Ακ. Οι "Ομως ὁ Σ. αὐτῷ ἑαυτόν ρο ἐν ὃς ἐξέτασιν Υ. οὐκ ἠθέλησεν οι ἐξ. ἦν ταῖς πνευματικαῖς ταῖς διαβολικαῖς ἐνεργείαις, ἄπειρος δὲ ἐν ταῖς πνευματικαῖς ἐν τ. δ. ἐν. καὶ μαγ. καὶ μεθ. οι δια σχ. περί βεβοημένων ἐπί οι εποίει το καὶ εἰς ὄφεις καὶ ἕτερα ζώα ἐ ποίε: βλέπεσθαι. Πολλῶν • - - κ. ἀνοίγει σιδήρων Ρ'. ' ἰδεῶν παρίστησιν ὡς αυτόματα φερόμενα ἐποίες φ. οὐ βλεπομένων φ. οὐχ όρ. τεθνηκότων έ. λέγει πειρωμένων το εὐθύστερον πρ. Η διαφ. ν. περιέβαλε καὶ δ. ὑπέβαλλεν ειργάσατο ειργάζετο δαιμόνων αύτ. κ. αὐτῶν δ. ἀνθρώπων τε και δια μέρως δ. καὶ δ. αὐτῷ ( αύτων Ρ. " - • GEORGI HAMARTOLI B . - non sacrificium. Et his qui autumabaut illum malum esse, suadens clamabat : • Estule miseri- cordes, sicut Pater vester cœlestis. Ob autem errantes et opinantes plures deos esse, dixit : ‹ Ut cognoscant te solum Deum verum, et quem misisti Jesum Christum ; » et, c Confiteor tibi, Paler, Domine cœli el terræ. Et scribæ quidem qui illum interrogaverat, Quodnam est primum { omnium mandatorum ?, respondit : • Audi, Is- rael, Dominus Deus tuus, Dominus unus est. › Simon autem cum vidisset se a Petro coarctari in Scripturis, et de Deo sermonem et inquisitionem amplius feri noluisset, recessit victus multoque pudore suffusus; erat enim iste scelestissimus iagnopere versatus in spiritalibus doctrinis; et- enim ita exercitatus erat in arte magica et in frau- dibus Salanæ, sicut nullus ante ipsum, fere cele- bratus ob diabolicas excogitationes et improbitates; statuas enim obambulare jubebat, et in igne volutatus non urebatur, per aerem volabat, et ex lapidibus panes effecit ; draco fiebat, aliarum bestia- rum formas induebat; bifrons apparebat et in aurum convertebat se; occlusas et oppessulatas fores aperiebat, et ferreas compedes solvebat; in cœuis idola omnimodis formis apponebat; vasa quæ in domo erant.sponte moveri efficiebat ad ministe- ium, iis qui ferebant non videntibus, et multas species ante se cedere, quas defuntorum animas esse dicebat. Multos autem impostorem et seducto- rem illum convincere conantes, reconciliabat sibi, deinde convivii nomine bovem mactatum apponebat eis, et diversis et vix sanabilibus morbis dæmoni- Busque subjiciebat; aliaque multa operatus est, adjuvantibus illum dæmonibus; et ab his quidem adjutus, non solum seipsum in alias hominum et irrationabilium formas transfiguravit, ut dixi, sed quibus volebat, ita faciebat. Ab imperatore quondam indagatus ut impostor, aufugiebat, specic sua Fau- sto Petri discipulo circumdata. Hic cum ad Petrum venisset, expellebatur ab omnibus propter scele- stam, quam praeferebat, speciem. Intuens autem illum Petrus, et afflictum videns et jam lacryman- tem, dixit ; ‹ A Simone Mago, Fauste, immutatio vultus tui.facta est; ab imperatore enim indagatus pavens aufugit, forma sua tibi circumdata, ut D C - Varia lectiones et nota. * Luc. x1, 15; Matth. vii, 11. Hom. C — Matth. IX, 13. Home 57. Matth. v, Jo. C. Matth. xi. 28. C F, P Cell. 368,12-369, 19. — Ηom. 58. cod. om. C. Hom. Ced. " C. P. 1. cod. cf. P. qui ante ponit. Ced. Ced. Hom. - Hom. Ced. add. Ced. 10. - · Hom. IV, 4. • Hom. * Ged. — Hom. * Hom. : Ced. Hom. Ced. * C. P. ' Ced. Hom. Hom. cod. om. sed post G. cod. col. C P. Ced. 3. Hom. 85 ὑμῶν οὐράνιος C. Ρ. 85 καὶ ὑπ. οι. 80 γινώσκουσι Ρ'. 87 Matth. xι, 25. 18 επερωτήσαντα

δατε δόματα ἀγαθὰ διδόναι τοῖς τέκνοις ὑμῶν, πόσῳ μᾶλλον ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος δώσει ἀγαθὰ τοῖς αἰτοῦσιν αὐτόν; ν -- ι Καὶ τοῖς δοκοῦσιν αὐτὸν θυσιῶν ὀρέγεσθαι το, διηγόρευσεν ὁ Θεός * . οι Ελεον θέλω καὶ οὐ θυσίαν. Καὶ τοῖς ως ὑπολαμβάνουσι κακὸν αὐτ τὸν εἶναι παραινῶν ἐβόα· «Γίνεσθε οικτίρμο νες 8, ὡς ὁ Πατὴρ ὑμῶν δ᾽ οὐράνιος. » Διὰ δὲ τοὺς ἀπατωμένους καὶ ὑπολαμβάνοντας τα πολλούς θεούς ὑπάρχειν ἔφη · ι "Ινα γινώσκωσί σε τὸν μόνον ἀλη θινὸν Θεὸν καὶ ὅν ἀπέστειλας Ἰησοῦν Χριστόν και 87. • Εξομολογοῦμαί σοι, Πάτερ, Κύριε τοῦ οὐ ρανοῦ καὶ τῆς γῆς. Καὶ μέντοι πρὸς τὸν ἐρωτή- σαντα Γραμματέα· • Ποία ἐστὶ πρώτη πάντων ἐντολῶν "; » ἀπεκρίθη· « Ακουε, Ισραήλ, Κύριος ὁ Θεός σου, Κύριος εἷς ἐστιν. » (4) Ὁ δὲ Σίμων συν ιδών, ὅτι Πέτρος αὐτὸν οι συνάγει (ἐν) ταῖς Γραφαῖς — εἰς τὸν περὶ Θεοῦ λόγον ἐξετασμόν γενέσθαι μὴ θελήσας, ἀνεχώρησε μετὰ πολλῆς αἰσχύνης καὶ ἦτα της· ἦν γὰρ ὁ ἐξάγιστος ο πολύπειρος μὲν ἐν ταῖς πνευματικαῖς διδασκαλίαις ", καὶ γὰρ οὕτως ἦν ἐξησκημένος ἐν ταῖς μαγείαις καὶ μεθοδείαις τοῦ Σατᾶν, ὡς οὐκ ἄλλος τις τῶν πρὸ αὐτοῦ, σχεδὸν ἐπὶ ν ταῖς διαβολικαῖς ἐπινοίαις καὶ κακουργίαις διαβεβοημένος ο ἀνδριάντας γὰρ ἐποίει περι πατεῖν, (καὶ) εἰς πῦρ κυλιόμενος οὐκ ἐκαίετο, εἰς ἀέρα ἵπτατο, καὶ ἐκ λίθων ἄρτους ἐποίησε ως · δράκων ἐγίνετο, καὶ εἰς ἕτερα ζώα μετα μορφοῦτο, διπρόσω ωπος ἐγίνετο, (καὶ) εἰς χρυσόν μεταβάλετο, θύρας κεκλεισμένας καὶ μεμοχλευμένα; ήνοιγε * (καὶ) σε δημᾶς δεσμὰ διέλυεν· ἐν δείπνοις είδωλα παντοδα- πῶν εἰδεῶν " παρίστα· τὰ ἐν οἰκίᾳ σκεύη αυτομάτ τως * φέρεσθαι πρὸς ὑπηρεσίαν *, τῶν φερόντων * μὴ ἐρωμένων·, σκιὰς πολλὰς προηγεῖσθαι (744) αὐτοῦ παρεσκεύαζεν, ὥσπερ ψυχὰς τῶν τεθνεώτων' ἔφα σχεν εἶναι. Πολλούς δὲ γόητα καὶ πλάνον αὐτὸν ἐλέγχειν πειρωμένους ", διαλλάξας πρὸς ἑαυτὸν, ἔπειτα προφάσει εὐωχίας βοῦν θύσας καὶ ἐστιά- σα; αὐτοὺς, διαφόροις καὶ δυσιάτοις νόσοις καὶ δαίμοσιν ὑπέβαλεν 11· καὶ ἄλλα πλεῖστα εἰργάσατο 15, καθυπουργούντων αὐτῷ τῶν δαιμόνων. (Κάντεῦ θεν οὐ μόνον ἑαυτὸν εἰς ἑτέρας μορφὰς ἀνθρώπων καὶ ἀλόγων, ὡς ἔφην, μετεσχημάτιζεν, ἀλλὰ καὶ οὕς ἤθελεν οὕτως ἐποίει.) Καὶ γοῦν ποτε ζητού Α πληττε λέγων τ8· «Εἰ οὖν ὑμεῖς, πονηροὶ ὄντες, οι μενος ὑπὸ τοῦ Καίσαρος ὡς πλάνος, ἀπέδρα, τὴν εἶναι ὡς αἱ Γραφαὶ λέγουσιν, ἔφη το Τοῖς δὲ προλαβοῦσιν ὅτι θ. ὀρέγεται α) διηγόρευεν ὁ Θεός· ἔλεος θέλει καὶ οὐ θυσίας θέλων με σε Τοῖς δὲ πειθομένοις κ. τέλεοι 48?Τοῖς δὲ ἠπατημένοις π. θ. ὑπονοεῖν, ὡς αἱ Γραφαὶ λέγουσιν, ἔφη πει, ἐντολή Γ. Ρ. อง - - - - Πρώτη πάντων ἐντολὴ ἐστιν. ῎Ακους Πρ. ἐ. ἔφη 'Ακ. Οι "Ομως ὁ Σ. αὐτῷ ἑαυτόν ρο ἐν ὃς ἐξέτασιν Υ. οὐκ ἠθέλησεν οι ἐξ. ἦν ταῖς πνευματικαῖς ταῖς διαβολικαῖς ἐνεργείαις, ἄπειρος δὲ ἐν ταῖς πνευματικαῖς ἐν τ. δ. ἐν. καὶ μαγ. καὶ μεθ. οι δια σχ. περί βεβοημένων ἐπί οι εποίει το καὶ εἰς ὄφεις καὶ ἕτερα ζώα ἐ ποίε: βλέπεσθαι. Πολλῶν • - - κ. ἀνοίγει σιδήρων Ρ'. ' ἰδεῶν παρίστησιν ὡς αυτόματα φερόμενα ἐποίες φ. οὐ βλεπομένων φ. οὐχ όρ. τεθνηκότων έ. λέγει πειρωμένων το εὐθύστερον πρ. Η διαφ. ν. περιέβαλε καὶ δ. ὑπέβαλλεν ειργάσατο ειργάζετο δαιμόνων αύτ. κ. αὐτῶν δ. ἀνθρώπων τε και δια μέρως δ. καὶ δ. αὐτῷ ( αύτων Ρ. " - • GEORGI HAMARTOLI B . - non sacrificium. Et his qui autumabaut illum malum esse, suadens clamabat : • Estule miseri- cordes, sicut Pater vester cœlestis. Ob autem errantes et opinantes plures deos esse, dixit : ‹ Ut cognoscant te solum Deum verum, et quem misisti Jesum Christum ; » et, c Confiteor tibi, Paler, Domine cœli el terræ. Et scribæ quidem qui illum interrogaverat, Quodnam est primum { omnium mandatorum ?, respondit : • Audi, Is- rael, Dominus Deus tuus, Dominus unus est. › Simon autem cum vidisset se a Petro coarctari in Scripturis, et de Deo sermonem et inquisitionem amplius feri noluisset, recessit victus multoque pudore suffusus; erat enim iste scelestissimus iagnopere versatus in spiritalibus doctrinis; et- enim ita exercitatus erat in arte magica et in frau- dibus Salanæ, sicut nullus ante ipsum, fere cele- bratus ob diabolicas excogitationes et improbitates; statuas enim obambulare jubebat, et in igne volutatus non urebatur, per aerem volabat, et ex lapidibus panes effecit ; draco fiebat, aliarum bestia- rum formas induebat; bifrons apparebat et in aurum convertebat se; occlusas et oppessulatas fores aperiebat, et ferreas compedes solvebat; in cœuis idola omnimodis formis apponebat; vasa quæ in domo erant.sponte moveri efficiebat ad ministe- ium, iis qui ferebant non videntibus, et multas species ante se cedere, quas defuntorum animas esse dicebat. Multos autem impostorem et seducto- rem illum convincere conantes, reconciliabat sibi, deinde convivii nomine bovem mactatum apponebat eis, et diversis et vix sanabilibus morbis dæmoni- Busque subjiciebat; aliaque multa operatus est, adjuvantibus illum dæmonibus; et ab his quidem adjutus, non solum seipsum in alias hominum et irrationabilium formas transfiguravit, ut dixi, sed quibus volebat, ita faciebat. Ab imperatore quondam indagatus ut impostor, aufugiebat, specic sua Fau- sto Petri discipulo circumdata. Hic cum ad Petrum venisset, expellebatur ab omnibus propter scele- stam, quam praeferebat, speciem. Intuens autem illum Petrus, et afflictum videns et jam lacryman- tem, dixit ; ‹ A Simone Mago, Fauste, immutatio vultus tui.facta est; ab imperatore enim indagatus pavens aufugit, forma sua tibi circumdata, ut D C - Varia lectiones et nota. * Luc. x1, 15; Matth. vii, 11. Hom. C — Matth. IX, 13. Home 57. Matth. v, Jo. C. Matth. xi. 28. C F, P Cell. 368,12-369, 19. — Ηom. 58. cod. om. C. Hom. Ced. " C. P. 1. cod. cf. P. qui ante ponit. Ced. Ced. Hom. - Hom. Ced. add. Ced. 10. - · Hom. IV, 4. • Hom. * Ged. — Hom. * Hom. : Ced. Hom. Ced. * C. P. ' Ced. Hom. Hom. cod. om. sed post G. cod. col. C P. Ced. 3. Hom. 85 ὑμῶν οὐράνιος C. Ρ. 85 καὶ ὑπ. οι. 80 γινώσκουσι Ρ'. 87 Matth. xι, 25. 18 επερωτήσαντα

μορφὴν αὐτοῦ περιθεὶς Φαύστῳ μαθητῇ " Πέτρου. “Οὗτος ἐπανελθὼν πρὸς Πέτρον " εδιώκετο ὑπὸ πάντων διὰ τὴν ἀνόσιον εἰδέαν ", ἣν περιέκειτο. Εμβλέψας δὲ ὁ Πέτρος εἰς αὐτὸν καὶ ἰδὼν λυ- πούμενον καὶ δάκρυσι συνεχόμενον ἔφη· . Ὑπὸ Σίμωνος τοῦ μάγου, Φαῦστε, ἡ παραλλαγή " τῆς μορφής σου γέγονεν ὑπὸ γὰρ Καίσαρος το ζητού μενος καὶ φοβηθείς ἔφυγε, τὴν ἑαυτοῦ μορφήν σοι περιθεὶς, ἵνα, σοῦ να συσχεθέντος καὶ ἀναιρεθέντος, λύπην μεγάλην ἡμῖν προξενήσῃ καὶ θλίψιν 36· ἀλλ' ὁ Θεὸς τῆς τοῦ λαοπλάνου καὶ ἐχθροῦ τῆς ἀληθείας Σίμωνος ἀπαλλάξας σε μορφής " την προτέραν Ιδέαν παρέξει τάχιον, ο ὅπερ δὴ καὶ σὺν τῷ λόγῳ γέγονε, πάντων ἡμῶν θεωρούντων. (5) Ταῦτα δι μέντοι καὶ ἕτερα τοιαῦτα γεγράφηκεν, ὡς ἔφην, Κλήμης λεχθῆναι καὶ πραχθῆναι ” ἐν Συρίᾳ. Ἐν Β Σιμώνιον. δὲ τῇ Ῥώμῃ μετὰ τὸ ἐκβληθῆνα: “ ἀπὸ προσώπου Νέρωνος, ὡς εἴρηται *, εἶπε Σίμων τῷ Πέτρῳ Εφη; " ἔτι (6) Χριστὸς καὶ Θεός σου ἀνελήφθη ἰδοὺ κἀγὼ ἀναλαμβάνομαι. » Καὶ ἰδὼν αὐτὸν (6) 2ο Πέτρος κουφιζόμενον διὰ τῆς μαγείας εἰς τὸν ἀέρα ἐν μέσῳ τῆς πόλεως Ρώμης, ηὔξατο· καὶ εὐθὺς πεσὼν ὁ Σίμων καὶ συντριβεὶς ἀπέθανεν 50. Ὁ δὲ τόπος ἔκτοτε ὁ δεξάμενος αὐτοῦ τὸ παμβέβηλον καὶ παμμίαρον σῶμα ἐκλήθη Σιμώνιον· περὶ οὗ ἐνει ταῖς ἀποστολικαῖς διατάξεσιν ὁ σ' μέγας ἀπό- σε στολος Πέτρος οὕτως φάσκει · . Ἡ δὲ καταρχή τῶν αἱρέσεων τῶν νέων γέγονεν ἀπὸ “ Σίμωνος τοῦ μάγου, δς καὶ ἐν Συρίᾳ πολλὰ διαπραξάμενος άτοπα καὶ ἐν Ρώμῃ γενόμενος 8, πολὺ τὴν Ἐκκλησίαν ἐσάλευσε διὰ μαγείας καὶ διαβολικής ενεργείας καὶ ἐμπειρίας. Εν δ' μὲν γὰρ Καισαρείᾳ τῇ ἐ Στρά τωνος ἐμοὶ Πέτρῳ συντυχὼν ἐπειρᾶτο διαστρέφειν τὸν λόγον το τοῦ Θεοῦ, συμπαρόντων μοι τῶν ἱερῶν τέκνων, Ζακχαίου τοῦ ποτε τελώνου, καὶ Βαρνάβα (καὶ Νικήτου), καὶ Ἀκύλα, ἀδελφοῦ δι Κλήμεντος τοῦ Ῥωμαίων τ' ἐπισκόπου τε καὶ πολί- του, μαθητευθέντος [δὲ] καὶ Παύλῳ τῷ συναπο- στόλῳ ἡμῶν καὶ συνεργῷ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ· καὶ τρίτον ἐπ' αὐτῶν διαλεχθεὶς αὐτῷ δὲ ἐκ τῶν περὶ τῶν προφητῶν λόγων καὶ περὶ Θεοῦ μοναρχίας, ἥττησα κι αὐτὸν δυνάμει τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ εἰς ἀφωνίαν καταβαλὼν φυγάδα τε αὐτὸν εἰς τὴν Ιταλίαν κατέστησα. Γενόμενος δὲ, ὡς ἔφην "', ἐν Ῥώμῃ, πολὺ τὴν Ἐκκλησίαν ετάραξε σε, νικῆς ἐπινοίας τοῦ γόητος, ὑπό τα ξ γὰρ ο. κ. - - - - - καὶ ἀπέθανεν του τῷ μ. Π. Φ. και τόν Πέτρον ἐνώπιον ἡμῶν ἔχων τὴν μορφὴν Σί- ιδέαν μωνος καὶ ὑπὸ τὸ ἀποσειούμενος καὶ μισούμενος διὰ τὴν ἀ. Ε. τοῦ Σίμωνος· ἐμβ. ὁ Π. οι δακρύοντα ἔφη. ὑπὸ Σ. ὦ, φ. τοῦ ὑπαλλαγή Ρο. μ. γέγονε διὰ κακομηχανίας και σατα Φ. σοι μ. σου ἀναιρ. Ο ἵνα τοῦ κ. θ. ἡ πρ. καὶ ἐν τῆς ἀλ. καὶ ἐ. τῆς ἀλ. εν μορφήν ἰδίαν Ρ. καὶ ἰδίαν σου . σὺν τῷ λ. εἰ π. ή θ. παρέξει σοι Ρ. 369,20-371,12. οι Καὶ ταῦτα Γ. Ρ. ἐν Συρίᾳ Κλήμης διαπραχθῆναι αὐτούς προειρ. Σὺ ἔφης Η. • Χριστὸς ὁ Θεός δὲ μικροῦ αὐτοῦ σώματος τεθέντος ἔνθα καὶ πέπτωκεν, ἐκλ. ὁ τ. ἐκτ. Σιμώνιον βεβ. ως οὗ καὶ ἐκ τοῦ ς' βιβλίον τῶν ἀποστολικῶν διατάξεων κι ἐσχύλευσε γ. δὲ ἐν ἔσχυλε τὸν λαὸν τοῦ Θεοῦ * Κλ τοῦ διὰ τῶν πρ. π. προφήτου φ. κ. εἰς τὴν Ἰ. ὡς ἑ, ἐν ὁ αὐτός Π. Ε. ἐν τῶν ν. &. καὶ ἐν γ. - « Κ. τῆς Ὁ μέντοι Σ. ἐμοὶ Π. ἐν Κ. τῇ Στ. μοι το καὶ Νικήτ. καὶ Νικήτα ἀδελφῶν μαθητεύσαντος μαθητεύσαντι εἰς τῷ σας δ. Κυρίου δε κατέβαλον πολλά κι ἐμπι ῾Ρωμαίου, κι ηττή σε ἔσχυ· CHRONICON. - LIB. III. • . anxietatis nobis auctor esset; at Deus auferens a te formam seductoris populorum et inimici verita- tis Simonis, tuam priorem speciem cito citius resti - tuet,› quod quidem, dum adhuc loqueretur, factum est, nobis omnibus spectantibus. Hæc porro et alia similia scripsit, ut dixi, Clemens dicta et facta esse in Syria. Romæ autem, postquam illos, ut dictum est, a conspectu suo Nero ejecisset, dixit Simon Petro Dixisti Christum et Deum tuum in cœlum ascendisse; en ego quoque ascendo. » Et videns illum Petrus sublevatum per magicam artem in aera, melia in urbe Roma, oravit, et subito de- lapsus Simon, et eontritus, mortuus est. Ex hoc autem locus qui receperat omnino profanum et A te apprelienso et sublato, amictionis magna et impurum corpus ejus, vocatus est De Simone in apostolicis Constitutionibus magnus apostolus Petrus sic loquitur: e Principium quidem • hæreseon recentium a Simone Mago orsum est, qui et in Syria mulla improba fecit, et : Roma versans, multum Ecclesiam agitavit per artem magicam, et diabolicam operationem atque peri- tiam. Cum enim simul ac ego Petrus Cæsareæ Stratonis versaretur, conabatur pervertere verbum Dei; mecum una erant sancti filii, Zacchæus olim publicanus, et Barnabas, et Nicetas, et Aquila, frater Clementis episcopi et concivis Romanorum, et a Paulo coapostolo nostro et cooperante nobis in Evangelio institutus. Cum tertio ceram eis cum illo disseruissem sermonibus de prophetis et C de unius Dei dominatu, vici illum virtute Domini nostri Jesu Christi et ad silentium redegi, et in Italiam fugavi. Degens autem Romnæ, ut dixi, valde conturbavit Ecclesiam, multos seducens et sibi concilians, turbasque obstupefaciens arte magica et dæmonum operatione. Quadain die, media dici parte, ingressus ad spectaculum, • nuntiavit se in aera ascensurum. Cum autem omnes mi- rareutur super hoc, ego Petrus adversus illum oravi. Porro sublatus a damonibus, sublimis va- labat in aera, dicens se in coelos ascendere, ct exinde populis bona subministraturum. Turbis autem illum Deum acclamantibus, extendens ego manus in cœlum, Deum obsecravi ut perditoremi D præcipitem daret, et polentiam danouum immi- 48. Variæ lectiones et notæ. Cerl. • C.].17 add. Ced. add. Ced. Ced. C. Ged. Ced. Ged. post Ced. om. C. om. C. cod. cod. om. Cel. post C. * G. P. " add. Ced. Ced. C. Ced. & omn. C. P. C. * Ced. cod. in margine scl. c. 7. C. P. 'P. Const. VI, — Const. Ced. * Ged. Const. Const. om. Const. C. P. Const. Ced. C. P. cod. sed. Const. V. 8. om. C. cod. P. om. C. ' Const. led. col. - cod. - Const. Const. Cel. A: Const. Gorl. -

μορφὴν αὐτοῦ περιθεὶς Φαύστῳ μαθητῇ " Πέτρου. “Οὗτος ἐπανελθὼν πρὸς Πέτρον " εδιώκετο ὑπὸ πάντων διὰ τὴν ἀνόσιον εἰδέαν ", ἣν περιέκειτο. Εμβλέψας δὲ ὁ Πέτρος εἰς αὐτὸν καὶ ἰδὼν λυ- πούμενον καὶ δάκρυσι συνεχόμενον ἔφη· . Ὑπὸ Σίμωνος τοῦ μάγου, Φαῦστε, ἡ παραλλαγή " τῆς μορφής σου γέγονεν ὑπὸ γὰρ Καίσαρος το ζητού μενος καὶ φοβηθείς ἔφυγε, τὴν ἑαυτοῦ μορφήν σοι περιθεὶς, ἵνα, σοῦ να συσχεθέντος καὶ ἀναιρεθέντος, λύπην μεγάλην ἡμῖν προξενήσῃ καὶ θλίψιν 36· ἀλλ' ὁ Θεὸς τῆς τοῦ λαοπλάνου καὶ ἐχθροῦ τῆς ἀληθείας Σίμωνος ἀπαλλάξας σε μορφής " την προτέραν Ιδέαν παρέξει τάχιον, ο ὅπερ δὴ καὶ σὺν τῷ λόγῳ γέγονε, πάντων ἡμῶν θεωρούντων. (5) Ταῦτα δι μέντοι καὶ ἕτερα τοιαῦτα γεγράφηκεν, ὡς ἔφην, Κλήμης λεχθῆναι καὶ πραχθῆναι ” ἐν Συρίᾳ. Ἐν Β Σιμώνιον. δὲ τῇ Ῥώμῃ μετὰ τὸ ἐκβληθῆνα: “ ἀπὸ προσώπου Νέρωνος, ὡς εἴρηται *, εἶπε Σίμων τῷ Πέτρῳ Εφη; " ἔτι (6) Χριστὸς καὶ Θεός σου ἀνελήφθη ἰδοὺ κἀγὼ ἀναλαμβάνομαι. » Καὶ ἰδὼν αὐτὸν (6) 2ο Πέτρος κουφιζόμενον διὰ τῆς μαγείας εἰς τὸν ἀέρα ἐν μέσῳ τῆς πόλεως Ρώμης, ηὔξατο· καὶ εὐθὺς πεσὼν ὁ Σίμων καὶ συντριβεὶς ἀπέθανεν 50. Ὁ δὲ τόπος ἔκτοτε ὁ δεξάμενος αὐτοῦ τὸ παμβέβηλον καὶ παμμίαρον σῶμα ἐκλήθη Σιμώνιον· περὶ οὗ ἐνει ταῖς ἀποστολικαῖς διατάξεσιν ὁ σ' μέγας ἀπό- σε στολος Πέτρος οὕτως φάσκει · . Ἡ δὲ καταρχή τῶν αἱρέσεων τῶν νέων γέγονεν ἀπὸ “ Σίμωνος τοῦ μάγου, δς καὶ ἐν Συρίᾳ πολλὰ διαπραξάμενος άτοπα καὶ ἐν Ρώμῃ γενόμενος 8, πολὺ τὴν Ἐκκλησίαν ἐσάλευσε διὰ μαγείας καὶ διαβολικής ενεργείας καὶ ἐμπειρίας. Εν δ' μὲν γὰρ Καισαρείᾳ τῇ ἐ Στρά τωνος ἐμοὶ Πέτρῳ συντυχὼν ἐπειρᾶτο διαστρέφειν τὸν λόγον το τοῦ Θεοῦ, συμπαρόντων μοι τῶν ἱερῶν τέκνων, Ζακχαίου τοῦ ποτε τελώνου, καὶ Βαρνάβα (καὶ Νικήτου), καὶ Ἀκύλα, ἀδελφοῦ δι Κλήμεντος τοῦ Ῥωμαίων τ' ἐπισκόπου τε καὶ πολί- του, μαθητευθέντος [δὲ] καὶ Παύλῳ τῷ συναπο- στόλῳ ἡμῶν καὶ συνεργῷ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ· καὶ τρίτον ἐπ' αὐτῶν διαλεχθεὶς αὐτῷ δὲ ἐκ τῶν περὶ τῶν προφητῶν λόγων καὶ περὶ Θεοῦ μοναρχίας, ἥττησα κι αὐτὸν δυνάμει τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ εἰς ἀφωνίαν καταβαλὼν φυγάδα τε αὐτὸν εἰς τὴν Ιταλίαν κατέστησα. Γενόμενος δὲ, ὡς ἔφην "', ἐν Ῥώμῃ, πολὺ τὴν Ἐκκλησίαν ετάραξε σε, νικῆς ἐπινοίας τοῦ γόητος, ὑπό τα ξ γὰρ ο. κ. - - - - - καὶ ἀπέθανεν του τῷ μ. Π. Φ. και τόν Πέτρον ἐνώπιον ἡμῶν ἔχων τὴν μορφὴν Σί- ιδέαν μωνος καὶ ὑπὸ τὸ ἀποσειούμενος καὶ μισούμενος διὰ τὴν ἀ. Ε. τοῦ Σίμωνος· ἐμβ. ὁ Π. οι δακρύοντα ἔφη. ὑπὸ Σ. ὦ, φ. τοῦ ὑπαλλαγή Ρο. μ. γέγονε διὰ κακομηχανίας και σατα Φ. σοι μ. σου ἀναιρ. Ο ἵνα τοῦ κ. θ. ἡ πρ. καὶ ἐν τῆς ἀλ. καὶ ἐ. τῆς ἀλ. εν μορφήν ἰδίαν Ρ. καὶ ἰδίαν σου . σὺν τῷ λ. εἰ π. ή θ. παρέξει σοι Ρ. 369,20-371,12. οι Καὶ ταῦτα Γ. Ρ. ἐν Συρίᾳ Κλήμης διαπραχθῆναι αὐτούς προειρ. Σὺ ἔφης Η. • Χριστὸς ὁ Θεός δὲ μικροῦ αὐτοῦ σώματος τεθέντος ἔνθα καὶ πέπτωκεν, ἐκλ. ὁ τ. ἐκτ. Σιμώνιον βεβ. ως οὗ καὶ ἐκ τοῦ ς' βιβλίον τῶν ἀποστολικῶν διατάξεων κι ἐσχύλευσε γ. δὲ ἐν ἔσχυλε τὸν λαὸν τοῦ Θεοῦ * Κλ τοῦ διὰ τῶν πρ. π. προφήτου φ. κ. εἰς τὴν Ἰ. ὡς ἑ, ἐν ὁ αὐτός Π. Ε. ἐν τῶν ν. &. καὶ ἐν γ. - « Κ. τῆς Ὁ μέντοι Σ. ἐμοὶ Π. ἐν Κ. τῇ Στ. μοι το καὶ Νικήτ. καὶ Νικήτα ἀδελφῶν μαθητεύσαντος μαθητεύσαντι εἰς τῷ σας δ. Κυρίου δε κατέβαλον πολλά κι ἐμπι ῾Ρωμαίου, κι ηττή σε ἔσχυ· CHRONICON. - LIB. III. • . anxietatis nobis auctor esset; at Deus auferens a te formam seductoris populorum et inimici verita- tis Simonis, tuam priorem speciem cito citius resti - tuet,› quod quidem, dum adhuc loqueretur, factum est, nobis omnibus spectantibus. Hæc porro et alia similia scripsit, ut dixi, Clemens dicta et facta esse in Syria. Romæ autem, postquam illos, ut dictum est, a conspectu suo Nero ejecisset, dixit Simon Petro Dixisti Christum et Deum tuum in cœlum ascendisse; en ego quoque ascendo. » Et videns illum Petrus sublevatum per magicam artem in aera, melia in urbe Roma, oravit, et subito de- lapsus Simon, et eontritus, mortuus est. Ex hoc autem locus qui receperat omnino profanum et A te apprelienso et sublato, amictionis magna et impurum corpus ejus, vocatus est De Simone in apostolicis Constitutionibus magnus apostolus Petrus sic loquitur: e Principium quidem • hæreseon recentium a Simone Mago orsum est, qui et in Syria mulla improba fecit, et : Roma versans, multum Ecclesiam agitavit per artem magicam, et diabolicam operationem atque peri- tiam. Cum enim simul ac ego Petrus Cæsareæ Stratonis versaretur, conabatur pervertere verbum Dei; mecum una erant sancti filii, Zacchæus olim publicanus, et Barnabas, et Nicetas, et Aquila, frater Clementis episcopi et concivis Romanorum, et a Paulo coapostolo nostro et cooperante nobis in Evangelio institutus. Cum tertio ceram eis cum illo disseruissem sermonibus de prophetis et C de unius Dei dominatu, vici illum virtute Domini nostri Jesu Christi et ad silentium redegi, et in Italiam fugavi. Degens autem Romnæ, ut dixi, valde conturbavit Ecclesiam, multos seducens et sibi concilians, turbasque obstupefaciens arte magica et dæmonum operatione. Quadain die, media dici parte, ingressus ad spectaculum, • nuntiavit se in aera ascensurum. Cum autem omnes mi- rareutur super hoc, ego Petrus adversus illum oravi. Porro sublatus a damonibus, sublimis va- labat in aera, dicens se in coelos ascendere, ct exinde populis bona subministraturum. Turbis autem illum Deum acclamantibus, extendens ego manus in cœlum, Deum obsecravi ut perditoremi D præcipitem daret, et polentiam danouum immi- 48. Variæ lectiones et notæ. Cerl. • C.].17 add. Ced. add. Ced. Ced. C. Ged. Ced. Ged. post Ced. om. C. om. C. cod. cod. om. Cel. post C. * G. P. " add. Ced. Ced. C. Ced. & omn. C. P. C. * Ced. cod. in margine scl. c. 7. C. P. 'P. Const. VI, — Const. Ced. * Ged. Const. Const. om. Const. C. P. Const. Ced. C. P. cod. sed. Const. V. 8. om. C. cod. P. om. C. ' Const. led. col. - cod. - Const. Const. Cel. A: Const. Gorl. -

μορφὴν αὐτοῦ περιθεὶς Φαύστῳ μαθητῇ " Πέτρου. “Οὗτος ἐπανελθὼν πρὸς Πέτρον " εδιώκετο ὑπὸ πάντων διὰ τὴν ἀνόσιον εἰδέαν ", ἣν περιέκειτο. Εμβλέψας δὲ ὁ Πέτρος εἰς αὐτὸν καὶ ἰδὼν λυ- πούμενον καὶ δάκρυσι συνεχόμενον ἔφη· . Ὑπὸ Σίμωνος τοῦ μάγου, Φαῦστε, ἡ παραλλαγή " τῆς μορφής σου γέγονεν ὑπὸ γὰρ Καίσαρος το ζητού μενος καὶ φοβηθείς ἔφυγε, τὴν ἑαυτοῦ μορφήν σοι περιθεὶς, ἵνα, σοῦ να συσχεθέντος καὶ ἀναιρεθέντος, λύπην μεγάλην ἡμῖν προξενήσῃ καὶ θλίψιν 36· ἀλλ' ὁ Θεὸς τῆς τοῦ λαοπλάνου καὶ ἐχθροῦ τῆς ἀληθείας Σίμωνος ἀπαλλάξας σε μορφής " την προτέραν Ιδέαν παρέξει τάχιον, ο ὅπερ δὴ καὶ σὺν τῷ λόγῳ γέγονε, πάντων ἡμῶν θεωρούντων. (5) Ταῦτα δι μέντοι καὶ ἕτερα τοιαῦτα γεγράφηκεν, ὡς ἔφην, Κλήμης λεχθῆναι καὶ πραχθῆναι ” ἐν Συρίᾳ. Ἐν Β Σιμώνιον. δὲ τῇ Ῥώμῃ μετὰ τὸ ἐκβληθῆνα: “ ἀπὸ προσώπου Νέρωνος, ὡς εἴρηται *, εἶπε Σίμων τῷ Πέτρῳ Εφη; " ἔτι (6) Χριστὸς καὶ Θεός σου ἀνελήφθη ἰδοὺ κἀγὼ ἀναλαμβάνομαι. » Καὶ ἰδὼν αὐτὸν (6) 2ο Πέτρος κουφιζόμενον διὰ τῆς μαγείας εἰς τὸν ἀέρα ἐν μέσῳ τῆς πόλεως Ρώμης, ηὔξατο· καὶ εὐθὺς πεσὼν ὁ Σίμων καὶ συντριβεὶς ἀπέθανεν 50. Ὁ δὲ τόπος ἔκτοτε ὁ δεξάμενος αὐτοῦ τὸ παμβέβηλον καὶ παμμίαρον σῶμα ἐκλήθη Σιμώνιον· περὶ οὗ ἐνει ταῖς ἀποστολικαῖς διατάξεσιν ὁ σ' μέγας ἀπό- σε στολος Πέτρος οὕτως φάσκει · . Ἡ δὲ καταρχή τῶν αἱρέσεων τῶν νέων γέγονεν ἀπὸ “ Σίμωνος τοῦ μάγου, δς καὶ ἐν Συρίᾳ πολλὰ διαπραξάμενος άτοπα καὶ ἐν Ρώμῃ γενόμενος 8, πολὺ τὴν Ἐκκλησίαν ἐσάλευσε διὰ μαγείας καὶ διαβολικής ενεργείας καὶ ἐμπειρίας. Εν δ' μὲν γὰρ Καισαρείᾳ τῇ ἐ Στρά τωνος ἐμοὶ Πέτρῳ συντυχὼν ἐπειρᾶτο διαστρέφειν τὸν λόγον το τοῦ Θεοῦ, συμπαρόντων μοι τῶν ἱερῶν τέκνων, Ζακχαίου τοῦ ποτε τελώνου, καὶ Βαρνάβα (καὶ Νικήτου), καὶ Ἀκύλα, ἀδελφοῦ δι Κλήμεντος τοῦ Ῥωμαίων τ' ἐπισκόπου τε καὶ πολί- του, μαθητευθέντος [δὲ] καὶ Παύλῳ τῷ συναπο- στόλῳ ἡμῶν καὶ συνεργῷ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ· καὶ τρίτον ἐπ' αὐτῶν διαλεχθεὶς αὐτῷ δὲ ἐκ τῶν περὶ τῶν προφητῶν λόγων καὶ περὶ Θεοῦ μοναρχίας, ἥττησα κι αὐτὸν δυνάμει τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ εἰς ἀφωνίαν καταβαλὼν φυγάδα τε αὐτὸν εἰς τὴν Ιταλίαν κατέστησα. Γενόμενος δὲ, ὡς ἔφην "', ἐν Ῥώμῃ, πολὺ τὴν Ἐκκλησίαν ετάραξε σε, νικῆς ἐπινοίας τοῦ γόητος, ὑπό τα ξ γὰρ ο. κ. - - - - - καὶ ἀπέθανεν του τῷ μ. Π. Φ. και τόν Πέτρον ἐνώπιον ἡμῶν ἔχων τὴν μορφὴν Σί- ιδέαν μωνος καὶ ὑπὸ τὸ ἀποσειούμενος καὶ μισούμενος διὰ τὴν ἀ. Ε. τοῦ Σίμωνος· ἐμβ. ὁ Π. οι δακρύοντα ἔφη. ὑπὸ Σ. ὦ, φ. τοῦ ὑπαλλαγή Ρο. μ. γέγονε διὰ κακομηχανίας και σατα Φ. σοι μ. σου ἀναιρ. Ο ἵνα τοῦ κ. θ. ἡ πρ. καὶ ἐν τῆς ἀλ. καὶ ἐ. τῆς ἀλ. εν μορφήν ἰδίαν Ρ. καὶ ἰδίαν σου . σὺν τῷ λ. εἰ π. ή θ. παρέξει σοι Ρ. 369,20-371,12. οι Καὶ ταῦτα Γ. Ρ. ἐν Συρίᾳ Κλήμης διαπραχθῆναι αὐτούς προειρ. Σὺ ἔφης Η. • Χριστὸς ὁ Θεός δὲ μικροῦ αὐτοῦ σώματος τεθέντος ἔνθα καὶ πέπτωκεν, ἐκλ. ὁ τ. ἐκτ. Σιμώνιον βεβ. ως οὗ καὶ ἐκ τοῦ ς' βιβλίον τῶν ἀποστολικῶν διατάξεων κι ἐσχύλευσε γ. δὲ ἐν ἔσχυλε τὸν λαὸν τοῦ Θεοῦ * Κλ τοῦ διὰ τῶν πρ. π. προφήτου φ. κ. εἰς τὴν Ἰ. ὡς ἑ, ἐν ὁ αὐτός Π. Ε. ἐν τῶν ν. &. καὶ ἐν γ. - « Κ. τῆς Ὁ μέντοι Σ. ἐμοὶ Π. ἐν Κ. τῇ Στ. μοι το καὶ Νικήτ. καὶ Νικήτα ἀδελφῶν μαθητεύσαντος μαθητεύσαντι εἰς τῷ σας δ. Κυρίου δε κατέβαλον πολλά κι ἐμπι ῾Ρωμαίου, κι ηττή σε ἔσχυ· CHRONICON. - LIB. III. • . anxietatis nobis auctor esset; at Deus auferens a te formam seductoris populorum et inimici verita- tis Simonis, tuam priorem speciem cito citius resti - tuet,› quod quidem, dum adhuc loqueretur, factum est, nobis omnibus spectantibus. Hæc porro et alia similia scripsit, ut dixi, Clemens dicta et facta esse in Syria. Romæ autem, postquam illos, ut dictum est, a conspectu suo Nero ejecisset, dixit Simon Petro Dixisti Christum et Deum tuum in cœlum ascendisse; en ego quoque ascendo. » Et videns illum Petrus sublevatum per magicam artem in aera, melia in urbe Roma, oravit, et subito de- lapsus Simon, et eontritus, mortuus est. Ex hoc autem locus qui receperat omnino profanum et A te apprelienso et sublato, amictionis magna et impurum corpus ejus, vocatus est De Simone in apostolicis Constitutionibus magnus apostolus Petrus sic loquitur: e Principium quidem • hæreseon recentium a Simone Mago orsum est, qui et in Syria mulla improba fecit, et : Roma versans, multum Ecclesiam agitavit per artem magicam, et diabolicam operationem atque peri- tiam. Cum enim simul ac ego Petrus Cæsareæ Stratonis versaretur, conabatur pervertere verbum Dei; mecum una erant sancti filii, Zacchæus olim publicanus, et Barnabas, et Nicetas, et Aquila, frater Clementis episcopi et concivis Romanorum, et a Paulo coapostolo nostro et cooperante nobis in Evangelio institutus. Cum tertio ceram eis cum illo disseruissem sermonibus de prophetis et C de unius Dei dominatu, vici illum virtute Domini nostri Jesu Christi et ad silentium redegi, et in Italiam fugavi. Degens autem Romnæ, ut dixi, valde conturbavit Ecclesiam, multos seducens et sibi concilians, turbasque obstupefaciens arte magica et dæmonum operatione. Quadain die, media dici parte, ingressus ad spectaculum, • nuntiavit se in aera ascensurum. Cum autem omnes mi- rareutur super hoc, ego Petrus adversus illum oravi. Porro sublatus a damonibus, sublimis va- labat in aera, dicens se in coelos ascendere, ct exinde populis bona subministraturum. Turbis autem illum Deum acclamantibus, extendens ego manus in cœlum, Deum obsecravi ut perditoremi D præcipitem daret, et polentiam danouum immi- 48. Variæ lectiones et notæ. Cerl. • C.].17 add. Ced. add. Ced. Ced. C. Ged. Ced. Ged. post Ced. om. C. om. C. cod. cod. om. Cel. post C. * G. P. " add. Ced. Ced. C. Ced. & omn. C. P. C. * Ced. cod. in margine scl. c. 7. C. P. 'P. Const. VI, — Const. Ced. * Ged. Const. Const. om. Const. C. P. Const. Ced. C. P. cod. sed. Const. V. 8. om. C. cod. P. om. C. ' Const. led. col. - cod. - Const. Const. Cel. A: Const. Gorl. -

διδάσκει ποτέ, οὐδ᾽ αὐτὸς ἐν ὁ ἐπίσκοπος, ἐν δὲ ᾿Αλεξανδρεία διδάσκει μὲν ὁ ἐπίσκοπος ἐπ᾿ ἐκκλη τῶν δὲ το Ευαγγελίων ἀναγινωσκομένων, οὐκ ἀνίσταται τοῦ θρόνου. Καὶ τὴν μ' ν τῶν νηστειῶν οἱ μὲν ἑβδομάδας ς' νηστεύουσιν ὡς ἐν τῷ Ἰλλυρικῷ, και Λιβύῃ καὶ Αἰγύπτῳ, καὶ πάσῃ τῇ Δύσει, καὶ Παλαιστίνῃ, ἐν δὲ • ΚΠ. καὶ πέριξ ἄχρι Φοινίκης, ἑβδομάδας ζ' νηστεύουσι, ἄλλοι δὲ τρεῖς μόνας ἡμέρας ἐν ταῖς ἐξ ἢ ἑπτὰ σποράδην νηστεύουσι· ἕτεροι δὲ τρεῖς ἑβδομάδας ἐφεξῆς πρὸ τοῦ Πάσχα συνάπτουσι, ἄλλοι * δὲ δύο ὡς οἱ τὰ ο Μοντανού φρονοῦντες. Εν τισι δὲ πόλεσι τῆς Αἰγύπτου πρὸς ἑσπέραν ἡριστηκότες, τῶν μυστηρίων καταλαμβάνουσι. » Ταῦτα * μὲν Σωκράτης ἱστόρησεν ὡς είχες φυλαττόμενα πάντα· νῦν δὲ πλείστως καὶ κατὰ μέρος ἐναλλαγὴ γέγονεν ἐν τοῖς εἰρημένοι; ἤθεσιν 10. ΡΚΒ΄. Περὶ τοῦ ἁγίου Πέτρου 1. "Ο μέντοι Νέρων, ἀκούσας ὅτι περόνευται ὑπὸ Πέτρου καὶ ἀγανακτήσας, ἐκέλευσεν αὐτὸν σταύρω θῆναι. Ο δὲ Πέτρος παρακαλέσας τὸν ἔπαρχον 3, ἵνα μὴ ὄρθιος σταυρωθῇ ὡς ὁ Κύριος (αὐτοῦ) 14, κατὰ κεφαλῆς ἐσταυρώθη (καθώς ἠξίωσεν ἐκ πολ- λῆς μετριοφροσύνης). Μετά δέ γε τὴν Πέτρου τε λευτήν, ὡς φησιν Ευσέβιος, Παῦλος ὁ ἀπόστολος κατὰ μὲν τὴν α' ἀπολογίαν ἐλθὼν ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας δέσμιος (καὶ) ἀπολογησάμενος Νέρωνι, ἐπὶ τὴν δια- κονίαν τοῦ κηρύγματος εστάλη το (754) Κάντεῦ θεν, ὡς ἔοικε, τὰς τῶν ἀποστόλων Πράξεις ἐπ' ἐκεῖνον τὸν χρόνον Λουκάς το περιέγραψε μέχρις ετε συνὴν τῷ Παύλῳ· καθ᾽ ἂν δὲ καιρὸν ἐμαρ τύρησιν, οὐ συμπαρὴν αὐτῷ, τοῦ Ἀποστόλου σαφῶς τοῦτο το λέγοντος, ὅτι ὡς ὁ Οὐδείς μοι ἐν τῇ πρώτῃ ἀπολογία συμπαρεγένετο, ἀλλὰ πάντες με εγκατα έλιπον . μὴ αὐτοῖς λογισθείη, ήν δε τα πρὸς Τι- μέθεον δευτέραν ἐπιστολὴν (δεσμοῖς) κατεχόμενος Έγραψεν ο ὁμοῦ σημαίνων τήν τε προτέραν * αὐτῷ γενομένην ἀπολογίαν ο πρός Νέρωνα, δν καὶ λέοντα διὰ τὸ ἀπάνθρωπον καὶ θηριώδες τοῦ τρόπου καλῶς ὠνόμασε, ο καὶ τὴν παρὰ πόδας τελείωσιν, ἐπ- άγει φάσκων 38. Ερεύσθην ἐκ στόματος λέοντος, ἀλλὰ καὶ (ἔτι ῥύσεται "7 Κύριος ἀπὸ παντὸς ἔργου πονηροῦ, καὶ σώσει εἰς τὴν βασιλείαν αὑτοῦ τὴν ἐπουράνιον, ο υπεμφαίνων τὸ παραυτίκα μαρτύριον, δ καὶ σαφέστερον ἐν τῇ αὐτῇ προσαγο ρεύει Γραφή λέγων· . Ἐγὼ γὰρ ἤδη σπένδομαι, καὶ ὁ καιρός τῆς " ἀναλύσεως μου ἐφέστηκεν. » Απολογησάμενος οι τοίνυν τὴν πρώτην εν ἀπολο γίαν καὶ αὖθις ἐπὶ τὴν τοῦ κηρύγματος διακονίαν στειλάμενος, εἶτα πάλιν τὸ δεύτερον ἐπιβὰς τῇ Ρώμῃ ο δέσμιος τε καὶ ὡσαύτως Νέρωνι παραδου θεὶς τὴν διὰ ξίφους τοῦ μαρτυρίου στέφανον ἀνεδής Β Οὔτε δὲ ὁ ἐπ. οὔτε ἄλλος τις ἐνθάδε ἐπ' ἐ. δ. παρὰ δὲ 'Αλεξανδρεῦσι μόνος ὁ τῆς πόλεως ἐπ. το ἦν. γὰρ τῶν ἐ. οὐκ ἐπαν. ὁ ἐπίσκοπος τοῦ θ. … Καὶ τὴν — μ' ἐν ᾗ νηστεύει τὸ πλῆθος, οἱ μὲν εἰς ἐξ ἑ. ἡμερῶν λογίζονται ὡς Ιλλυριοὶ καὶ οἱ πρὸς δύσιν, Λ. τε πᾶσα καὶ Α. σὺν τοῖς Παλαιστίνοι, οἱ ας ὡς ἐν ΚΠ καὶ τοῖς ἔθνεσι μέχρι Φοινίκων, ἀλ. δὲ γ' απ. ἐν ταῖς σ' ἢ ζ' ὡς οἱ ἐν ἐν δὲ τῇ ΚΠ. Ρ. οἱ δὲ ἅμα γ' πρὸ τῆς ἑορτῆς σ. 507. • ἄλλοι φρονοῦντες ὡς οἱ Ρ. ὅσοι οἱ δὲ δ' ὅσοι τά Παρὰ δὲ Αἰγυπτίοις ἐν πολλοῖς πο πρ. ἐν τῷ Σάββατῳ συνιόντες ή. ήδη μ. μετέχουσι Καὶ ταῦτα μὲν ὁ Σ. πλείστ. δεν 10΄ ἔθεσιν περόνευται Σίμων υπό ἔπαρχον τελευτὴν ἐν τῷ δευτέρῳ ἔτει ὡς καθώς ἀπεστάλη Ρ ὅθεν εἰκότως τάς ἐκ ὁ Λ. π. τὸν χ. τὸν μ. ὅτου ρ'. σαφῶς καὶ τοῦτο καὶ τῷ σ. Ρ. -- α' μου ἀπολογία ἐγκατέλειπ. ἐγκατέλειπον ἐγκατάλιπον τὴν δὲ πρ. αὐτοῦ ἀπ. προσωνόμασε. Η ἔτι με ὁ σημαίνων ως ἐπιστολῇ πρ. λ. προλέγει γρ. φάσκων ιν, 6. τῆς ἐμῆς ἀν. ἐφ. οι Τότε μὲν οὖν ἀπολογησάμενον αὖθις δικ. λόγος ἔχει στείλασθαι τὸν ἀπόστολον, δεύτ. ἐπιβάντα τῇ αὐτῇ πόλει τῷ κατ' αὐτὸν τελειωθῆναι μαρτυρίῳ δέσμιος αὐτοῦ $8 CHRONICON. $ - LIB. III. clag· A c CXXII. De sancto Petro. Interea Nero audiens illam per Petrum periisse, indignatus est, et jussit hunc crucifigi. Petrus au- tem, cirm rogasset proprætorem ne in altum tendens ut Dominus suus, crucifigeretur, demisso capite crucifixus est, sicut ex magna humilitate rogavit. Post Petri autem exitum, ut dicit Eusebius, Paulus apostolus cum quidem ob primam defensionen vinctos e Judæa venisset, et coram Nerone se de- fendisset, ad ministerium prædicationis profectus est. Atque hinc, ut videtur, Actus apostolorum sub hoc tempus Lucas descripsit, donec cum Paulo erat; sed tempore quo fidem confessus est, non erat cum eo, Apostolo aperte dicente : • In prima mea defensione nemo mihi aluit, sed omnes me dereliquerunt : non illis imputetur : » quam qui- dem ad Timotheum secundam epistofam in vincul s retentus scripsit, ‹ simul indicans primam deſen- sionem quam dixerat, apud Neronem, quem etiam leonem, ob inhumanum et ferum ingenium, recte vocavit, in qua ‹ et jam appropinquantem con. gummationem addit dicens: Liberatus sum de ore leonis, sed etiam liberabit Dominus ab omni opere malo, et salvum introducet in regnum suum cœ - leste, subostendens jamjam futurum (martyrium, quod et apertius in eadem salutat Scriptura, dicens: 、 Ego enim jam delibor, et tempus liberationis meæ instat. › Facta igitur prima defensione, iterum ad ministerium prædicationis profectus est; dein- ceps cum iterum venisset Romam, vinctus ita at- que Neroni traditus, gladio corona martyrii redi- mitus est, die vicesima nona Junii, qua die et Pe- trus crucifixus est, sicut et Marcus et Lucas evan- gelistæ, et Jacobus, frater Domini. Lucas quidemn frugifera oleae affixus est, quia non inveniretur li- Varia lectiones et nola. - - * Sz. Suz. om. Soz. ' C. om. C. cod. · col. • Soz. * C. P. cod. om. p. C. P. cod. ut C. F. Ced. (5267). Ced. 371.13 373,8. G. P. C. — C. P. Fus. 11, 22. Eus. C. cod. ut C. P. Tim. IV, 16. cod. C. P. Ced. Ced. ; Eus. om. Tim. 1, 17, 18. om. C. P. ut ii Tim. 1, 18. * add. Gell. Eus. Cod. Fas. Il Tin. G. F. Lus. 83' Eus. cod. a. sec. m. C. P. om. -

διδάσκει ποτέ, οὐδ᾽ αὐτὸς ἐν ὁ ἐπίσκοπος, ἐν δὲ ᾿Αλεξανδρεία διδάσκει μὲν ὁ ἐπίσκοπος ἐπ᾿ ἐκκλη τῶν δὲ το Ευαγγελίων ἀναγινωσκομένων, οὐκ ἀνίσταται τοῦ θρόνου. Καὶ τὴν μ' ν τῶν νηστειῶν οἱ μὲν ἑβδομάδας ς' νηστεύουσιν ὡς ἐν τῷ Ἰλλυρικῷ, και Λιβύῃ καὶ Αἰγύπτῳ, καὶ πάσῃ τῇ Δύσει, καὶ Παλαιστίνῃ, ἐν δὲ • ΚΠ. καὶ πέριξ ἄχρι Φοινίκης, ἑβδομάδας ζ' νηστεύουσι, ἄλλοι δὲ τρεῖς μόνας ἡμέρας ἐν ταῖς ἐξ ἢ ἑπτὰ σποράδην νηστεύουσι· ἕτεροι δὲ τρεῖς ἑβδομάδας ἐφεξῆς πρὸ τοῦ Πάσχα συνάπτουσι, ἄλλοι * δὲ δύο ὡς οἱ τὰ ο Μοντανού φρονοῦντες. Εν τισι δὲ πόλεσι τῆς Αἰγύπτου πρὸς ἑσπέραν ἡριστηκότες, τῶν μυστηρίων καταλαμβάνουσι. » Ταῦτα * μὲν Σωκράτης ἱστόρησεν ὡς είχες φυλαττόμενα πάντα· νῦν δὲ πλείστως καὶ κατὰ μέρος ἐναλλαγὴ γέγονεν ἐν τοῖς εἰρημένοι; ἤθεσιν 10. ΡΚΒ΄. Περὶ τοῦ ἁγίου Πέτρου 1. "Ο μέντοι Νέρων, ἀκούσας ὅτι περόνευται ὑπὸ Πέτρου καὶ ἀγανακτήσας, ἐκέλευσεν αὐτὸν σταύρω θῆναι. Ο δὲ Πέτρος παρακαλέσας τὸν ἔπαρχον 3, ἵνα μὴ ὄρθιος σταυρωθῇ ὡς ὁ Κύριος (αὐτοῦ) 14, κατὰ κεφαλῆς ἐσταυρώθη (καθώς ἠξίωσεν ἐκ πολ- λῆς μετριοφροσύνης). Μετά δέ γε τὴν Πέτρου τε λευτήν, ὡς φησιν Ευσέβιος, Παῦλος ὁ ἀπόστολος κατὰ μὲν τὴν α' ἀπολογίαν ἐλθὼν ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας δέσμιος (καὶ) ἀπολογησάμενος Νέρωνι, ἐπὶ τὴν δια- κονίαν τοῦ κηρύγματος εστάλη το (754) Κάντεῦ θεν, ὡς ἔοικε, τὰς τῶν ἀποστόλων Πράξεις ἐπ' ἐκεῖνον τὸν χρόνον Λουκάς το περιέγραψε μέχρις ετε συνὴν τῷ Παύλῳ· καθ᾽ ἂν δὲ καιρὸν ἐμαρ τύρησιν, οὐ συμπαρὴν αὐτῷ, τοῦ Ἀποστόλου σαφῶς τοῦτο το λέγοντος, ὅτι ὡς ὁ Οὐδείς μοι ἐν τῇ πρώτῃ ἀπολογία συμπαρεγένετο, ἀλλὰ πάντες με εγκατα έλιπον . μὴ αὐτοῖς λογισθείη, ήν δε τα πρὸς Τι- μέθεον δευτέραν ἐπιστολὴν (δεσμοῖς) κατεχόμενος Έγραψεν ο ὁμοῦ σημαίνων τήν τε προτέραν * αὐτῷ γενομένην ἀπολογίαν ο πρός Νέρωνα, δν καὶ λέοντα διὰ τὸ ἀπάνθρωπον καὶ θηριώδες τοῦ τρόπου καλῶς ὠνόμασε, ο καὶ τὴν παρὰ πόδας τελείωσιν, ἐπ- άγει φάσκων 38. Ερεύσθην ἐκ στόματος λέοντος, ἀλλὰ καὶ (ἔτι ῥύσεται "7 Κύριος ἀπὸ παντὸς ἔργου πονηροῦ, καὶ σώσει εἰς τὴν βασιλείαν αὑτοῦ τὴν ἐπουράνιον, ο υπεμφαίνων τὸ παραυτίκα μαρτύριον, δ καὶ σαφέστερον ἐν τῇ αὐτῇ προσαγο ρεύει Γραφή λέγων· . Ἐγὼ γὰρ ἤδη σπένδομαι, καὶ ὁ καιρός τῆς " ἀναλύσεως μου ἐφέστηκεν. » Απολογησάμενος οι τοίνυν τὴν πρώτην εν ἀπολο γίαν καὶ αὖθις ἐπὶ τὴν τοῦ κηρύγματος διακονίαν στειλάμενος, εἶτα πάλιν τὸ δεύτερον ἐπιβὰς τῇ Ρώμῃ ο δέσμιος τε καὶ ὡσαύτως Νέρωνι παραδου θεὶς τὴν διὰ ξίφους τοῦ μαρτυρίου στέφανον ἀνεδής Β Οὔτε δὲ ὁ ἐπ. οὔτε ἄλλος τις ἐνθάδε ἐπ' ἐ. δ. παρὰ δὲ 'Αλεξανδρεῦσι μόνος ὁ τῆς πόλεως ἐπ. το ἦν. γὰρ τῶν ἐ. οὐκ ἐπαν. ὁ ἐπίσκοπος τοῦ θ. … Καὶ τὴν — μ' ἐν ᾗ νηστεύει τὸ πλῆθος, οἱ μὲν εἰς ἐξ ἑ. ἡμερῶν λογίζονται ὡς Ιλλυριοὶ καὶ οἱ πρὸς δύσιν, Λ. τε πᾶσα καὶ Α. σὺν τοῖς Παλαιστίνοι, οἱ ας ὡς ἐν ΚΠ καὶ τοῖς ἔθνεσι μέχρι Φοινίκων, ἀλ. δὲ γ' απ. ἐν ταῖς σ' ἢ ζ' ὡς οἱ ἐν ἐν δὲ τῇ ΚΠ. Ρ. οἱ δὲ ἅμα γ' πρὸ τῆς ἑορτῆς σ. 507. • ἄλλοι φρονοῦντες ὡς οἱ Ρ. ὅσοι οἱ δὲ δ' ὅσοι τά Παρὰ δὲ Αἰγυπτίοις ἐν πολλοῖς πο πρ. ἐν τῷ Σάββατῳ συνιόντες ή. ήδη μ. μετέχουσι Καὶ ταῦτα μὲν ὁ Σ. πλείστ. δεν 10΄ ἔθεσιν περόνευται Σίμων υπό ἔπαρχον τελευτὴν ἐν τῷ δευτέρῳ ἔτει ὡς καθώς ἀπεστάλη Ρ ὅθεν εἰκότως τάς ἐκ ὁ Λ. π. τὸν χ. τὸν μ. ὅτου ρ'. σαφῶς καὶ τοῦτο καὶ τῷ σ. Ρ. -- α' μου ἀπολογία ἐγκατέλειπ. ἐγκατέλειπον ἐγκατάλιπον τὴν δὲ πρ. αὐτοῦ ἀπ. προσωνόμασε. Η ἔτι με ὁ σημαίνων ως ἐπιστολῇ πρ. λ. προλέγει γρ. φάσκων ιν, 6. τῆς ἐμῆς ἀν. ἐφ. οι Τότε μὲν οὖν ἀπολογησάμενον αὖθις δικ. λόγος ἔχει στείλασθαι τὸν ἀπόστολον, δεύτ. ἐπιβάντα τῇ αὐτῇ πόλει τῷ κατ' αὐτὸν τελειωθῆναι μαρτυρίῳ δέσμιος αὐτοῦ $8 CHRONICON. $ - LIB. III. clag· A c CXXII. De sancto Petro. Interea Nero audiens illam per Petrum periisse, indignatus est, et jussit hunc crucifigi. Petrus au- tem, cirm rogasset proprætorem ne in altum tendens ut Dominus suus, crucifigeretur, demisso capite crucifixus est, sicut ex magna humilitate rogavit. Post Petri autem exitum, ut dicit Eusebius, Paulus apostolus cum quidem ob primam defensionen vinctos e Judæa venisset, et coram Nerone se de- fendisset, ad ministerium prædicationis profectus est. Atque hinc, ut videtur, Actus apostolorum sub hoc tempus Lucas descripsit, donec cum Paulo erat; sed tempore quo fidem confessus est, non erat cum eo, Apostolo aperte dicente : • In prima mea defensione nemo mihi aluit, sed omnes me dereliquerunt : non illis imputetur : » quam qui- dem ad Timotheum secundam epistofam in vincul s retentus scripsit, ‹ simul indicans primam deſen- sionem quam dixerat, apud Neronem, quem etiam leonem, ob inhumanum et ferum ingenium, recte vocavit, in qua ‹ et jam appropinquantem con. gummationem addit dicens: Liberatus sum de ore leonis, sed etiam liberabit Dominus ab omni opere malo, et salvum introducet in regnum suum cœ - leste, subostendens jamjam futurum (martyrium, quod et apertius in eadem salutat Scriptura, dicens: 、 Ego enim jam delibor, et tempus liberationis meæ instat. › Facta igitur prima defensione, iterum ad ministerium prædicationis profectus est; dein- ceps cum iterum venisset Romam, vinctus ita at- que Neroni traditus, gladio corona martyrii redi- mitus est, die vicesima nona Junii, qua die et Pe- trus crucifixus est, sicut et Marcus et Lucas evan- gelistæ, et Jacobus, frater Domini. Lucas quidemn frugifera oleae affixus est, quia non inveniretur li- Varia lectiones et nola. - - * Sz. Suz. om. Soz. ' C. om. C. cod. · col. • Soz. * C. P. cod. om. p. C. P. cod. ut C. F. Ced. (5267). Ced. 371.13 373,8. G. P. C. — C. P. Fus. 11, 22. Eus. C. cod. ut C. P. Tim. IV, 16. cod. C. P. Ced. Ced. ; Eus. om. Tim. 1, 17, 18. om. C. P. ut ii Tim. 1, 18. * add. Gell. Eus. Cod. Fas. Il Tin. G. F. Lus. 83' Eus. cod. a. sec. m. C. P. om. -

Α σατο μηνὶ Ἰουνίῳ κθ', καθ᾽ ἣν ἡμέραν καὶ Πέτρος ἐσταυρώθη ε, καθάπερ καὶ Μάρκος καὶ Λουκᾶς οἱ εὐαγγελισταί, καὶ Ἰάκωβος ὁ ἀδελφόθεος . Ο οὖν Λουκᾶς ἐπὶ ἐλαίας καρποφόρου σταυρωθείς ", μὴ εὑρισκομένου ξύλου ξηροῦ πρὸς τὸ γενέσθαι σταυρὸν ἐν τῷ τόπῳ, λαβών τις τὸ σῶμα καὶ μεταξύ πολλῶν μνημείων θάψας, ἄδηλον ἐποίησε τὸν τάφον. Τῶν δὲ μαθητῶν ἀναζητούντων μετ - έπειτα καὶ μὴ εὑρισκόντων αὐτοῦ τὸν τάφον διὰ τὸ πλῆθος τῶν μνημάτων, προσευξαμένων αὐτῶν τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ “, κολλούρια σε έβρεξεν ὁ Θεὸς ἰα- τρικὰ ἐπάνω τοῦ τάφου 48, σύμβολα τῆς ἐπιστήμης αὐτοῦ · καὶ ἐκ τούτου τοῦ σημείου ἐγένετο γνώριμος ὁ τάφος, οὗ τὸ τίμιον καὶ ἅγιον λείψανον (ὕστερον) ἀνακομίσας “ Κωνστάντιος, ὁ υἱὸς τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου, κατέθηκεν ἐν τῷ ναῷ τῶν ᾿Αγίων Αποστόλων . ΡΚΓ. Περὶ ᾿Ιακώβου τοῦ ἀδελφοθέου. ὠβλίας, (είναι) δίκαιον « καὶ ἀπροσωπόληπτον ". » Ο δὲ 'Ο δὲ μέγας Ιάκωβος “ ὁ ἀδελφόθεος 10, ἁγνὸς ὑπάρχων ἐκ κοιλίας μητρὸς αὐτοῦ, οἶνον καὶ οι σί- κερα οὐκ ἔπιεν, οὐδὲ ἔμψυχον ἔφαγεν, οὔτε σε βαλα νείῳ ἐχρήσατο· τὰ δὲ γόνατα ἀπεσκληκότα δίκην καμήλων σε γεγόνασιν ἐκ τοῦ ἀεὶ κάμπτειν ἐπὶ γο- νάτων " καὶ τῷ Θεῷ προσκυνεῖν, ὅθεν διὰ τὴν ὑπερβολὴν τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ καὶ θαυμα στῆς πολιτείας ἐκαλεῖτο δίκαιος καὶ ὠβλιας ", δ ἐστι περιοχὴ τοῦ λαοῦ καὶ δικαιοσύνη Β6, Β1 (2) Επει οὖν αἰδέσιμος καὶ σεβάσμιος τα ἦν, καὶ σφόδρα πε ριβόητος ὁ ἰσάγγελος Ἰάκωβος, ἑορτῆς γενομένης τοῦ Πάσχα καὶ πολλῶν μυριάδων συνελθόντων (ἐν τῷ ναῷ τῶν Ἰουδαίων, (καὶ) τοῦτον ἀνενέγκαντες οἱ Γραμματεῖς " ἐπὶ τὸ πτέρυγιον τοῦ ἱεροῦ, διασκε δάσαι βουλόμενοι τὸ κήρυγμα τοῦ Χριστοῦ, εἶπον μεγάλῃ τῇ φωνῇ · ε ᾿Αξιοῦμέν σε, δίκαις, εἰπεῖν τῷ λαῷ, ἵνα μὴ πλανῶνται ὀπίσω τοῦ λεγομένου Χρι- στοῦ· σοὶ γὰρ πάντες πειθόμεθα γινώσκοντές σε αν μετά περίοδον χρόνου ἑνός ὡς ἔμπροσθεν είρητα: μακάριο; ἐσταυρώθη στ. καὶ λ. αὐτοῦ προσευξαμ. προσευξάμενοι αὐτῶν, προσευξαμένων ἐκείνῃ κουλλούρια Ρ. κολούρια κολλύρια βρέξας τοῦ ἀποστόλου αὐτοῦ, δῆλον ἐποίησε τὴν τάφον οὗ τὸ λ. Κ. υἱὸς Κ. ἀνακ. ἐν Κ. Π. κατ' ἐν τῷ ν. τῶν ἀπ. ὅ περ ᾠκοδόμησεν ὁ πατὴρ αὐτοῦ Μέγας Κωνσταντίνος Ρ. ἀνακομισθὲν ἐπὶ Κωνσταντίου, τοῦ υἱοῦ τοῦ μ. Κ. διὰ τοῦ ἁγίου Αρτεμίου ἐτέθη ὑποκάτω τῆς τραπέζης, μετ' ᾿Ανδρέου και Τιμοθέου τῶν ἁγίων ἀποστόλων Επὶ Νέρωνος Αγρίππα τελευτήσαντος, Φή- στος καθίσταται διάδοχος αὐτοῦ ὑπὸ Νέρωνος, καὶ Παῦλος κηρύσσων τὸ Εὐαγγέλιον δικαιολογησάμενος ἐπὶ Ψήστου, πέμπεται πρὸς τὸν Νέρωνα. Καὶ τότε μὲν ἀπολογεῖται, δεύτερον δὲ ἐν Ῥώμῃ ἐλθὼν, τὴν κεφαλὴν αποτέμνεται παρὰ Νέρωνος, ὡσαύτως καὶ Πέτρος ὁ κορυφαῖος ἀνασκολοπίζεται. Ο δέ γε Ιάκωβος Γ. το ὁ ἀδελφόθεος οι οἶκον μὲν καὶ οἶνον και ε ἔφαγεν οὐδέ καὶ β. οὐκ σε καμήλ. καμήλου γόνυ βλ. ἐβλ. Ρ. ὁολίας ὠδίας σε δικαιοσύνη· ὅς με μεγάλων καὶ θείων δράσεων ἀξιούμενος ἑώρακεν ποτε προφανῶς τὸν διάβολον τὴν κατ' αὐτοῦ γενησομένην μανίαν καὶ μιαιφονίαν τῶν Ἰουδαίων ἀπει λιντα ἀπειλών) [ἐν ἐξαισίῳ καὶ φοβερωτάτῳ σχήματι, περὶ οὗ φησιν πρὸς τὸν Ἰὼβ ὁ Θεός· • Ιδού πλευραὶ αὐτοῦ χάλκειαι σιδηρόχυτος. Τοῦτό ἐστι 19,25 πέπονθεν δὲ ὅ:: προσ- κρούσει Ι. ἐν δὲ τῷ — αὐτόν πᾶν δέ πύλας δὲ τὰ δέ — χαλκα, 18, 19, ώς, καιομένης καὶ πυρὶ ἀ. ἡ ψ. ά. φλόξ ἐξέρχεται. ἐν δὲ τῷ τρ. αὐλ. ἀν. ἐὰν - οὐδὲν οὐ μὴ π. 27, ήγηται ἀπώλεια ἕστηκε δὲ ὡ. 6. ἄχυρον, χ. καὶ οὐ λογισθείησαν — καταγελα μὲν σ. Π. ἡ δὲ - ὀξεις. Ηγηται. μὲν — αἰχμάλωτον 32. Οὐκ αὐτῷ. Οἱ γὰρ δοῦλοι τοῦ Θεού ἄγγελοι πολλάκις ὀνομάζονται ὑπὸ τῆς θείας Γραφῆς διὰ τὸ ἀκούειν αὐτοὺς λόγους παρὰ Θεοῦ καὶ ἀπαγγέλ λειν τοῖς λοιποῖς ἀνθρώποις· φησὶ γὰρ Εσδρας· Απέστειλεν ὁ Θεὸς πρὸς αὐτοὺς τοὺς δούλους αὐτοῦ τοὺς προφήτας· αὐτοὶ δὲ ἐξεμυκιτήριζον τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ, (ΙΙΙ Ε. Ι, 50, 51). Ωσαύτως καὶ περὶ τοῦ Προδρόμου λέγει Κύριος · Οὗτός ἐστιν περὶ οὗ γέγραπται· Ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω τὸν ἄγγελόν μου πρὸ προσώπου μου, Καὶ οὐ μόνον ἄγγελοι λέγονται οἱ δίκαιοι, ἀλλὰ καὶ θεοὶ κατὰ τὸν λέγοντα · Ἐγὼ εἶπε· Θεοί ἐστε καὶ υἱοὶ Ὑψίστου πάντες ἰσάγγελος Η. Ε. 11, σε σεβ. καὶ σφ. π. ὑπῆρχεν Ρ. το καὶ ἱερεῖς οἱ ἱερεῖς ἐπὶ Γραμματεῖς, ὄντα Ρ. ὅτι δίκαιος οι εἰπὲ ἡμῖν, τίς ἐστιν ἡ θύρα τοῦ Ἰησοῦ; το δίκαιον GEORGII HAMARTOLI guum aridum ad crucem faciendam, in loco illo. Cujus quidam corpus tollens, et inter multa inonu- inenta sepeliens, sepulcrum ejus incertum effecit. Discipulis autem requirentibus postea, et non re- perientibus ejus sepulcrum propter multitudinen monumentorum, dum nocte ista orarent, collyria medicabilia pluit Deus supra sepulcrum, symbola artis illius; et hoc signo revelatum est sepulcrum, cujus pretiosas et sanctas reliquias deinceps cum eruisset Constantius, Constantini Magni filius, in templo Sanctorum Apostolorum reposuit. B CXXIII. De Jacobo, fratre Domini. Magnus autem Jacobus, frater Domini, cum san- ctus esset ex utero matris suæ, vinum et siceram non bibit, nec animatum quidquam comedit, nec unquam balneo usus est; genua autem obdurata, camelorum instar, fuerunt, eo quod semper genua flecteret, ut Deum adoraret ; unde, ob magnam justi- tiam suam et admirandam vitæ rationem, vocabətur Justus et quod est presidium populi et ju- stitia. Cum igitur venerandus et valde celebris esset angelicus Jacobus, die festi Paschæ, pluribus myriadibus hominum in templum Julæorum ingres- sis, hunc assumpserunt Scribæ, et statuerunt su- per pinnaculumn templi, dissipare cupientes prædi- cationem Christi, et illi voce magna dixerunt : C • Oramus te, vir juste, ut dicas populo ne vagen- tur post vestigia illius qui dicitur Christus; tibi cnim omnes paremus, agnoscentes te esse justum et nullius personaın accipientem. . llle vero respon- dens dixit: ‹ Cur me interrogatis de Christo, dum C.ed. . Variæ lectiones et notæ. Ged. Ced. Ged. Ced. Ced. cod. G. omn. P. om. G. col. C. 1. C. « add. C.ed. * C. C. Ced. «' Ced. a. (550). Ced.360,22 361, 7. om. C. P. C. P. Hegesippus. C. P. legesippus. cod. G. P. ut legesippus. " C. P. Hegesippus. * cod. C, Hegesippus. (cod. (Lx, «LI, 7, 13, om. (Malth. 1, 2). (Ps. Lxxx, 6) propter vocem adjuncta in C. or Led. 361,8-362,7, Eus. ex Hegesippo. C. G. P.; sed in margine ex Hegesippo scilicet. C. et legesippus, Cell. add. Ced. - - - - - • - --- - -- - -

Α σατο μηνὶ Ἰουνίῳ κθ', καθ᾽ ἣν ἡμέραν καὶ Πέτρος ἐσταυρώθη ε, καθάπερ καὶ Μάρκος καὶ Λουκᾶς οἱ εὐαγγελισταί, καὶ Ἰάκωβος ὁ ἀδελφόθεος . Ο οὖν Λουκᾶς ἐπὶ ἐλαίας καρποφόρου σταυρωθείς ", μὴ εὑρισκομένου ξύλου ξηροῦ πρὸς τὸ γενέσθαι σταυρὸν ἐν τῷ τόπῳ, λαβών τις τὸ σῶμα καὶ μεταξύ πολλῶν μνημείων θάψας, ἄδηλον ἐποίησε τὸν τάφον. Τῶν δὲ μαθητῶν ἀναζητούντων μετ - έπειτα καὶ μὴ εὑρισκόντων αὐτοῦ τὸν τάφον διὰ τὸ πλῆθος τῶν μνημάτων, προσευξαμένων αὐτῶν τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ “, κολλούρια σε έβρεξεν ὁ Θεὸς ἰα- τρικὰ ἐπάνω τοῦ τάφου 48, σύμβολα τῆς ἐπιστήμης αὐτοῦ · καὶ ἐκ τούτου τοῦ σημείου ἐγένετο γνώριμος ὁ τάφος, οὗ τὸ τίμιον καὶ ἅγιον λείψανον (ὕστερον) ἀνακομίσας “ Κωνστάντιος, ὁ υἱὸς τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου, κατέθηκεν ἐν τῷ ναῷ τῶν ᾿Αγίων Αποστόλων . ΡΚΓ. Περὶ ᾿Ιακώβου τοῦ ἀδελφοθέου. ὠβλίας, (είναι) δίκαιον « καὶ ἀπροσωπόληπτον ". » Ο δὲ 'Ο δὲ μέγας Ιάκωβος “ ὁ ἀδελφόθεος 10, ἁγνὸς ὑπάρχων ἐκ κοιλίας μητρὸς αὐτοῦ, οἶνον καὶ οι σί- κερα οὐκ ἔπιεν, οὐδὲ ἔμψυχον ἔφαγεν, οὔτε σε βαλα νείῳ ἐχρήσατο· τὰ δὲ γόνατα ἀπεσκληκότα δίκην καμήλων σε γεγόνασιν ἐκ τοῦ ἀεὶ κάμπτειν ἐπὶ γο- νάτων " καὶ τῷ Θεῷ προσκυνεῖν, ὅθεν διὰ τὴν ὑπερβολὴν τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ καὶ θαυμα στῆς πολιτείας ἐκαλεῖτο δίκαιος καὶ ὠβλιας ", δ ἐστι περιοχὴ τοῦ λαοῦ καὶ δικαιοσύνη Β6, Β1 (2) Επει οὖν αἰδέσιμος καὶ σεβάσμιος τα ἦν, καὶ σφόδρα πε ριβόητος ὁ ἰσάγγελος Ἰάκωβος, ἑορτῆς γενομένης τοῦ Πάσχα καὶ πολλῶν μυριάδων συνελθόντων (ἐν τῷ ναῷ τῶν Ἰουδαίων, (καὶ) τοῦτον ἀνενέγκαντες οἱ Γραμματεῖς " ἐπὶ τὸ πτέρυγιον τοῦ ἱεροῦ, διασκε δάσαι βουλόμενοι τὸ κήρυγμα τοῦ Χριστοῦ, εἶπον μεγάλῃ τῇ φωνῇ · ε ᾿Αξιοῦμέν σε, δίκαις, εἰπεῖν τῷ λαῷ, ἵνα μὴ πλανῶνται ὀπίσω τοῦ λεγομένου Χρι- στοῦ· σοὶ γὰρ πάντες πειθόμεθα γινώσκοντές σε αν μετά περίοδον χρόνου ἑνός ὡς ἔμπροσθεν είρητα: μακάριο; ἐσταυρώθη στ. καὶ λ. αὐτοῦ προσευξαμ. προσευξάμενοι αὐτῶν, προσευξαμένων ἐκείνῃ κουλλούρια Ρ. κολούρια κολλύρια βρέξας τοῦ ἀποστόλου αὐτοῦ, δῆλον ἐποίησε τὴν τάφον οὗ τὸ λ. Κ. υἱὸς Κ. ἀνακ. ἐν Κ. Π. κατ' ἐν τῷ ν. τῶν ἀπ. ὅ περ ᾠκοδόμησεν ὁ πατὴρ αὐτοῦ Μέγας Κωνσταντίνος Ρ. ἀνακομισθὲν ἐπὶ Κωνσταντίου, τοῦ υἱοῦ τοῦ μ. Κ. διὰ τοῦ ἁγίου Αρτεμίου ἐτέθη ὑποκάτω τῆς τραπέζης, μετ' ᾿Ανδρέου και Τιμοθέου τῶν ἁγίων ἀποστόλων Επὶ Νέρωνος Αγρίππα τελευτήσαντος, Φή- στος καθίσταται διάδοχος αὐτοῦ ὑπὸ Νέρωνος, καὶ Παῦλος κηρύσσων τὸ Εὐαγγέλιον δικαιολογησάμενος ἐπὶ Ψήστου, πέμπεται πρὸς τὸν Νέρωνα. Καὶ τότε μὲν ἀπολογεῖται, δεύτερον δὲ ἐν Ῥώμῃ ἐλθὼν, τὴν κεφαλὴν αποτέμνεται παρὰ Νέρωνος, ὡσαύτως καὶ Πέτρος ὁ κορυφαῖος ἀνασκολοπίζεται. Ο δέ γε Ιάκωβος Γ. το ὁ ἀδελφόθεος οι οἶκον μὲν καὶ οἶνον και ε ἔφαγεν οὐδέ καὶ β. οὐκ σε καμήλ. καμήλου γόνυ βλ. ἐβλ. Ρ. ὁολίας ὠδίας σε δικαιοσύνη· ὅς με μεγάλων καὶ θείων δράσεων ἀξιούμενος ἑώρακεν ποτε προφανῶς τὸν διάβολον τὴν κατ' αὐτοῦ γενησομένην μανίαν καὶ μιαιφονίαν τῶν Ἰουδαίων ἀπει λιντα ἀπειλών) [ἐν ἐξαισίῳ καὶ φοβερωτάτῳ σχήματι, περὶ οὗ φησιν πρὸς τὸν Ἰὼβ ὁ Θεός· • Ιδού πλευραὶ αὐτοῦ χάλκειαι σιδηρόχυτος. Τοῦτό ἐστι 19,25 πέπονθεν δὲ ὅ:: προσ- κρούσει Ι. ἐν δὲ τῷ — αὐτόν πᾶν δέ πύλας δὲ τὰ δέ — χαλκα, 18, 19, ώς, καιομένης καὶ πυρὶ ἀ. ἡ ψ. ά. φλόξ ἐξέρχεται. ἐν δὲ τῷ τρ. αὐλ. ἀν. ἐὰν - οὐδὲν οὐ μὴ π. 27, ήγηται ἀπώλεια ἕστηκε δὲ ὡ. 6. ἄχυρον, χ. καὶ οὐ λογισθείησαν — καταγελα μὲν σ. Π. ἡ δὲ - ὀξεις. Ηγηται. μὲν — αἰχμάλωτον 32. Οὐκ αὐτῷ. Οἱ γὰρ δοῦλοι τοῦ Θεού ἄγγελοι πολλάκις ὀνομάζονται ὑπὸ τῆς θείας Γραφῆς διὰ τὸ ἀκούειν αὐτοὺς λόγους παρὰ Θεοῦ καὶ ἀπαγγέλ λειν τοῖς λοιποῖς ἀνθρώποις· φησὶ γὰρ Εσδρας· Απέστειλεν ὁ Θεὸς πρὸς αὐτοὺς τοὺς δούλους αὐτοῦ τοὺς προφήτας· αὐτοὶ δὲ ἐξεμυκιτήριζον τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ, (ΙΙΙ Ε. Ι, 50, 51). Ωσαύτως καὶ περὶ τοῦ Προδρόμου λέγει Κύριος · Οὗτός ἐστιν περὶ οὗ γέγραπται· Ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω τὸν ἄγγελόν μου πρὸ προσώπου μου, Καὶ οὐ μόνον ἄγγελοι λέγονται οἱ δίκαιοι, ἀλλὰ καὶ θεοὶ κατὰ τὸν λέγοντα · Ἐγὼ εἶπε· Θεοί ἐστε καὶ υἱοὶ Ὑψίστου πάντες ἰσάγγελος Η. Ε. 11, σε σεβ. καὶ σφ. π. ὑπῆρχεν Ρ. το καὶ ἱερεῖς οἱ ἱερεῖς ἐπὶ Γραμματεῖς, ὄντα Ρ. ὅτι δίκαιος οι εἰπὲ ἡμῖν, τίς ἐστιν ἡ θύρα τοῦ Ἰησοῦ; το δίκαιον GEORGII HAMARTOLI guum aridum ad crucem faciendam, in loco illo. Cujus quidam corpus tollens, et inter multa inonu- inenta sepeliens, sepulcrum ejus incertum effecit. Discipulis autem requirentibus postea, et non re- perientibus ejus sepulcrum propter multitudinen monumentorum, dum nocte ista orarent, collyria medicabilia pluit Deus supra sepulcrum, symbola artis illius; et hoc signo revelatum est sepulcrum, cujus pretiosas et sanctas reliquias deinceps cum eruisset Constantius, Constantini Magni filius, in templo Sanctorum Apostolorum reposuit. B CXXIII. De Jacobo, fratre Domini. Magnus autem Jacobus, frater Domini, cum san- ctus esset ex utero matris suæ, vinum et siceram non bibit, nec animatum quidquam comedit, nec unquam balneo usus est; genua autem obdurata, camelorum instar, fuerunt, eo quod semper genua flecteret, ut Deum adoraret ; unde, ob magnam justi- tiam suam et admirandam vitæ rationem, vocabətur Justus et quod est presidium populi et ju- stitia. Cum igitur venerandus et valde celebris esset angelicus Jacobus, die festi Paschæ, pluribus myriadibus hominum in templum Julæorum ingres- sis, hunc assumpserunt Scribæ, et statuerunt su- per pinnaculumn templi, dissipare cupientes prædi- cationem Christi, et illi voce magna dixerunt : C • Oramus te, vir juste, ut dicas populo ne vagen- tur post vestigia illius qui dicitur Christus; tibi cnim omnes paremus, agnoscentes te esse justum et nullius personaın accipientem. . llle vero respon- dens dixit: ‹ Cur me interrogatis de Christo, dum C.ed. . Variæ lectiones et notæ. Ged. Ced. Ged. Ced. Ced. cod. G. omn. P. om. G. col. C. 1. C. « add. C.ed. * C. C. Ced. «' Ced. a. (550). Ced.360,22 361, 7. om. C. P. C. P. Hegesippus. C. P. legesippus. cod. G. P. ut legesippus. " C. P. Hegesippus. * cod. C, Hegesippus. (cod. (Lx, «LI, 7, 13, om. (Malth. 1, 2). (Ps. Lxxx, 6) propter vocem adjuncta in C. or Led. 361,8-362,7, Eus. ex Hegesippo. C. G. P.; sed in margine ex Hegesippo scilicet. C. et legesippus, Cell. add. Ced. - - - - - • - --- - -- - -

ἀποκριθεὶς εἶπεν 49. • Τί με επερωτάτε περὶ τοῦ Χριστοῦ, καὶ αὐτὸς καθέζεται σὲ ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ οὐρανῷ " ; ; Οἱ σὺ δὲ παράνομοι 44.07 ἀρχιερεῖς Εt καὶ Φαρισαῖοι ἔκραξαν· . Ω ! ω! καὶ δίκαιος σε πεπλάνηται ". » Καὶ (εἶπον πρὸς ἀλλήλους· ο Κατ χῶς ἐποιήσαμεν τοῖς αὐτοῦ μαρτυρίοις το καθ' ἑαυ τῶν ὑπὲρ τοῦ Χριστοῦ τι παρασχόντες, πολλούς ποιήσαντες πιστεῦσαι εἰς αὐτόν·, καὶ δὴ) μανέν- τες * οἱ ἐξάγιστοι (755; καὶ τοῦτον κατακρημνίσαν τες, κλίνας τὰ γόνατα ὑπὲρ αὐτῶν προσηύχετο· καὶ προσεγγίσας τις τῶν υἱῶν Ρηχὰς καὶ ἀκούσας αὐτοῦ, λέγει αὐτοῖς· « Τί ποιεῖτε ; ὁ δίκαιος μᾶλ λον ὑπὲρ ἡμῶν " εὔχεται·, καὶ δραμών τις γνα- φεὺς ἔδωκεν εἰς τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ μετὰ τοῦ ξύλου το ἐν ᾧ τὰ ἱμάτια ἐκπιέζειν το εἰώθασιν· καὶ παρα- χρῆμα ἐτελεύτησεν ὁ δίκαιος. Θάψαντες δὲ αὐτὸν ἐν " τῷ ναῷ, ἀνήγειραν αὐτοῦ στήλην (5) Μετὰ δὲ (τό) μαρτύριον αὐτοῦ παρὰ πόδας Ιερουσαλὴμ πολιορκεῖται "'· φησὶ γὰρ Ιώσηπος δὲ ταῦτα συμ- βεβηκέναι τοῖς Ἰουδαίοις κατ' ἐκδίκησιν Ἰακώβου τοῦ δικαίου, ο ὅς ἐστιν δὲ ἀδελφὸς (τοῦ) Ἰησοῦ, τοῦ λεγομένου Χριστοῦ, ἡ ἐπειδήπερ δικαιότατον (αὐτὸν) ὄντα Ἰουδαῖοι ἀπέκτειναν. (4) Οἱ τοίνυν 1ου- δαῖοι μετὰ τὴν τοῦ Κυρίου σε ανάληψιν ἀπολέμητοι ἔτη μ' δ' διέμειναν (τοῦ Χριστοῦ μακροθυμοῦντος ἐπὶ τῇ παρανομίᾳ καὶ θεομαχίᾳ αὐτῶν), ὅπως γνωσιμαχή σαντες ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ αὐτῶν πλημμελείᾳ ἰσχυρὰν ποιήσωνται τὴν μετάνοιαν, ὅθεν αὐτοῖς φοβερά ση μεῖα "' ἐπεδείκνυντο 10, την μέλλουσαν καταλαμβά νειν αὐτοὺς ἅλωσιν προμηνύοντα. Ἐν γὰρ τῇ τῶν Αζύμων ἑορτῇ περὶ ὥραν θ' τῆς νυκτὸς τοσοῦτον φῶς τὸν ναὸν οι καὶ τὸν βωμὸν περιέλαμψεν ἐπὶ ὥραν μίαν, ὡς δοκεῖν ἡμέραν γενέσθαι. Μετά τοῦτο ἐφάνη ἄστρον ὑπὲρ τὴν πόλιν, ῥομφαίᾳ παρα- πλήσιον · καὶ ἄλλοτε ἡ ἀνατολικὴ χαλκή πύλη τῆς πόλεως, σιδηροδέτοις κλειομένη μοχλοῖς καὶ μόλις ὑπὸ ἀνδρῶν λ' ἀνοιγομένη, ὤφθη περὶ ὥραν η' τῆς νυκτὸς ἀνεῳγμένη (καὶ) πάλιν (ἄλλοτε) ὡράθησαν πρὸ ἡλίου δύσεως ὡσεὶ ἅρματα μετέωρα και στρα- τόπεδα ἔνοπλα διατρέχοντα περὶ τὸν ἀέρα καὶ τὰς πόλεις οι περιστοιχίζοντα. Μετὰ δὲ ταῦτα ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς Σκηνοπηγίας ἑορτῆς πρὸ δ' ἐτῶν ἐκ τοῦ πολέμου, εἰρηνευούσης καὶ εὐνομούσης τῆς πόλεως, ἄνθρωπός τις Ἰησοῦς τοὔνομα, ἐλθὼν " ἐν τῇ ἑορτῇ, έφη σε κάθηται καὶ αὐτὸς μέλλει ἔρχεσθαι κ. τ. λ. 'Ακούσαντες δὲ ταῦτα οἱ όσοι παρανόμως καὶ ὁ δίκαιος'cod. πεπλάνηται τοῖς αὐτοῦ μαρτυρίοις παρασχ. καὶ πολλοὶ ἐκ τοῦ λαοῦ ἀκούσαντες ἐπίστευσαν· καὶ δή Γ. το μ. ἔῤῥιψαν αὐτὸν κάτω· πεσὼν δὲ οὐκ ἀπέθανε· καὶ ἤρξατο λιθάζειν αὐτόν. Ὁ δὲ θεὶς τὰ γόνατα πρ. παρακαλῶ σε, Θεὲ Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς· οὐ γὰρ οίδασι τί ποιοῦσι. Εἷς δὲ τῶν ὑ. Ρ. έκραξε λέγων, παύσασθε τί Η ὑμῶν μ. ξ. γναφικοῦ καὶ ἐθανάτωσεν αὐτόν ἐκπιέζει ἐκπιέζειν εἴωθε Ρ. ἀπεπίεζε παρὰ τῷ ναῷ αὐτοῦ τὴν στήλην τὴν μαρτυρίαν οι π. Ιερ. Ταῦτα δὲ συμ- 8+ βέβηκεν ὃς ἦν Ρ. σε Κυρίου ἡμῶν δ. έτη με σε ἵνα γν. τὴν ἰδίαν ἀνακαλέσωνται πλημμέλειαν· οἱ δὲ μᾶλλον εἰς τὰ χεῖρον νεύσαντες τῷ φθόνῳ καὶ τοὺς ἁγίους ἀνήσουν, Στέφανον, Ἰάκωβον τὸν τοῦ Ζεβεδαίου, Ιάκωβον τὸν ἀδελφόθεον καὶ λοιπούς· διὸ καὶ ἀξίως ἐφ' ἑαυτοὺς τὴν θεήλατον ἐπεσπάσαντο πανωλεθρίαν, ὅθεν το καὶ ἐναργή το ἐπεδείκνυ ἐπεδείκνυε. Ο ν. π. καὶ τὸν β. περί Μετὰ δὲ τοῦτο Επειτα ἀστὴρ ύπερθεν τῆς π. τ. ά. δ. τῆς Ἰουδαίας φοβερῶς - πόλεως ῥομφαία παρόμοιος ώπτάνετο ἀλ. ή. ἀν. π. χ. ἐκ Πρὸ ἐ. δ' τῆς ἁλώσεως, ἐν τῇ ἑορτῇ τῆς σκ. ἔτι τῆς π. ἐ. λαοῦ παρελθὼν ἐβόα φ. ἀπὸ ἀ. φ. ἀπὸ δ. το ὀνόματι ἐξ. ἐν μέσῳ τοῦ CHRONICON. 66.67 - LIB. III. ' A ille sedet ad dexteram Dei in coelo!, At impii summi sacerdotes et Pharisæi exclamaverunt : Oh, oh! justus ipse aberravit. dixerunt intra se: Male egimus præbentes illi occasionem pro Christo testimonium reddendi; multos enim ad- duximus ut in eum credant; ac insanientes sce- lestissimi ipsum præcipitarunt; at ille flexis geni- bus pro eis orabat; et cum accessisset unus filio- rum Rechab, et audiisset illum, dicit eis : « Quil facitis ? Justus amplius pro nobis orat, et accur rens fullo quidam percussit caput ejus ligno in quo vestes deprimere solent, et statim mortuus est justus. Cum autem illum in templo sepelissent, erexerunt ibi columnam. Post vero martyrium ejus cito Jerusalem obsidetur; ait enim Josephus ista B evenisse Judæis in ultionem Jacobi justi ‹ qui est frater Jesu, qui vocatur Christus, » quoniam justis- simum Judæi occiderunt. Porro Judaei, post Ascen sionem Domini, in pace quadraginta annis perman - serunt, Christo iram differente contra impietatem eorum et hostilitatem erga Deum, ut super tantum ipsorum peccatum resipiscentes, vehementer pœni- tentiam agerent ; idco horrenda signa demonstra- bantur eis, jamjam casuram super ipsos prænun- tiantes ruinam. Festo enim Azymorum, circa no- nam noctis horam, lux tanta templum collustravit et altare per loram integram, ut dies illuxisse videretur. Post boc apparuit astrum super civitatem romphææ simile, et alias ærea porta orientalis civitatis, fer- reis clausa pessulis, et quæ vix a triginta viris aperiri posset, circa octavam noctis horam aperta visa est. Atque iterum alias ante solis occasum visi sunt quasi currus sublimes et armati exercitus discursantes per aera et civitates undequaque cin- gentes. Post haec etiam, diebus festi Tabernaculorum, quarto ante bellum anno, in pace composita et bene morata civitate, vir quidam nomine Jesus, cum ad festivitatem venisset, repente exclamavit in templo dicens : • Vox ab occidente, vox ab oriente, vox a quatuor ventis, vox super Jerusalem et universum populum. » Atque hæc pluribus diebus noctibusque animose et indesinenter in civitate clamabat, ideo- que quidam ex popularibus indignantes flagris il- D lum verberabant ; at ille magis clamabat lacrymans, • C Variæ lectiones et note. s - " Ced. Hegesippus. “ (ed. Ged. cod. C. P. Hegesippus. " Ged. * C. deest in Hegesippo, Ced. * Ced. C. deest in Hegesippo. Ced. C. Hegesippus. " C. P. legesippus. G. C. Deest in Hegesippo Lotumn. "Ced. 362,7-11. C. P. Ced. Archi. xx. 9. I. C. P. 6· C. ss Čed. 373,8-374,12. G. P. " Ced. Cel. add. Ged. cod. f. " Ced. • C. P. Ced. Cel. add. Ced. Ged. Cod. 1. τοιαύτην μαρτυρίαν cod. C. P. Hesegippus. τι Ἰησοῦ cod. C. P. Hesegippus

ἀποκριθεὶς εἶπεν 49. • Τί με επερωτάτε περὶ τοῦ Χριστοῦ, καὶ αὐτὸς καθέζεται σὲ ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ οὐρανῷ " ; ; Οἱ σὺ δὲ παράνομοι 44.07 ἀρχιερεῖς Εt καὶ Φαρισαῖοι ἔκραξαν· . Ω ! ω! καὶ δίκαιος σε πεπλάνηται ". » Καὶ (εἶπον πρὸς ἀλλήλους· ο Κατ χῶς ἐποιήσαμεν τοῖς αὐτοῦ μαρτυρίοις το καθ' ἑαυ τῶν ὑπὲρ τοῦ Χριστοῦ τι παρασχόντες, πολλούς ποιήσαντες πιστεῦσαι εἰς αὐτόν·, καὶ δὴ) μανέν- τες * οἱ ἐξάγιστοι (755; καὶ τοῦτον κατακρημνίσαν τες, κλίνας τὰ γόνατα ὑπὲρ αὐτῶν προσηύχετο· καὶ προσεγγίσας τις τῶν υἱῶν Ρηχὰς καὶ ἀκούσας αὐτοῦ, λέγει αὐτοῖς· « Τί ποιεῖτε ; ὁ δίκαιος μᾶλ λον ὑπὲρ ἡμῶν " εὔχεται·, καὶ δραμών τις γνα- φεὺς ἔδωκεν εἰς τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ μετὰ τοῦ ξύλου το ἐν ᾧ τὰ ἱμάτια ἐκπιέζειν το εἰώθασιν· καὶ παρα- χρῆμα ἐτελεύτησεν ὁ δίκαιος. Θάψαντες δὲ αὐτὸν ἐν " τῷ ναῷ, ἀνήγειραν αὐτοῦ στήλην (5) Μετὰ δὲ (τό) μαρτύριον αὐτοῦ παρὰ πόδας Ιερουσαλὴμ πολιορκεῖται "'· φησὶ γὰρ Ιώσηπος δὲ ταῦτα συμ- βεβηκέναι τοῖς Ἰουδαίοις κατ' ἐκδίκησιν Ἰακώβου τοῦ δικαίου, ο ὅς ἐστιν δὲ ἀδελφὸς (τοῦ) Ἰησοῦ, τοῦ λεγομένου Χριστοῦ, ἡ ἐπειδήπερ δικαιότατον (αὐτὸν) ὄντα Ἰουδαῖοι ἀπέκτειναν. (4) Οἱ τοίνυν 1ου- δαῖοι μετὰ τὴν τοῦ Κυρίου σε ανάληψιν ἀπολέμητοι ἔτη μ' δ' διέμειναν (τοῦ Χριστοῦ μακροθυμοῦντος ἐπὶ τῇ παρανομίᾳ καὶ θεομαχίᾳ αὐτῶν), ὅπως γνωσιμαχή σαντες ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ αὐτῶν πλημμελείᾳ ἰσχυρὰν ποιήσωνται τὴν μετάνοιαν, ὅθεν αὐτοῖς φοβερά ση μεῖα "' ἐπεδείκνυντο 10, την μέλλουσαν καταλαμβά νειν αὐτοὺς ἅλωσιν προμηνύοντα. Ἐν γὰρ τῇ τῶν Αζύμων ἑορτῇ περὶ ὥραν θ' τῆς νυκτὸς τοσοῦτον φῶς τὸν ναὸν οι καὶ τὸν βωμὸν περιέλαμψεν ἐπὶ ὥραν μίαν, ὡς δοκεῖν ἡμέραν γενέσθαι. Μετά τοῦτο ἐφάνη ἄστρον ὑπὲρ τὴν πόλιν, ῥομφαίᾳ παρα- πλήσιον · καὶ ἄλλοτε ἡ ἀνατολικὴ χαλκή πύλη τῆς πόλεως, σιδηροδέτοις κλειομένη μοχλοῖς καὶ μόλις ὑπὸ ἀνδρῶν λ' ἀνοιγομένη, ὤφθη περὶ ὥραν η' τῆς νυκτὸς ἀνεῳγμένη (καὶ) πάλιν (ἄλλοτε) ὡράθησαν πρὸ ἡλίου δύσεως ὡσεὶ ἅρματα μετέωρα και στρα- τόπεδα ἔνοπλα διατρέχοντα περὶ τὸν ἀέρα καὶ τὰς πόλεις οι περιστοιχίζοντα. Μετὰ δὲ ταῦτα ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς Σκηνοπηγίας ἑορτῆς πρὸ δ' ἐτῶν ἐκ τοῦ πολέμου, εἰρηνευούσης καὶ εὐνομούσης τῆς πόλεως, ἄνθρωπός τις Ἰησοῦς τοὔνομα, ἐλθὼν " ἐν τῇ ἑορτῇ, έφη σε κάθηται καὶ αὐτὸς μέλλει ἔρχεσθαι κ. τ. λ. 'Ακούσαντες δὲ ταῦτα οἱ όσοι παρανόμως καὶ ὁ δίκαιος'cod. πεπλάνηται τοῖς αὐτοῦ μαρτυρίοις παρασχ. καὶ πολλοὶ ἐκ τοῦ λαοῦ ἀκούσαντες ἐπίστευσαν· καὶ δή Γ. το μ. ἔῤῥιψαν αὐτὸν κάτω· πεσὼν δὲ οὐκ ἀπέθανε· καὶ ἤρξατο λιθάζειν αὐτόν. Ὁ δὲ θεὶς τὰ γόνατα πρ. παρακαλῶ σε, Θεὲ Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς· οὐ γὰρ οίδασι τί ποιοῦσι. Εἷς δὲ τῶν ὑ. Ρ. έκραξε λέγων, παύσασθε τί Η ὑμῶν μ. ξ. γναφικοῦ καὶ ἐθανάτωσεν αὐτόν ἐκπιέζει ἐκπιέζειν εἴωθε Ρ. ἀπεπίεζε παρὰ τῷ ναῷ αὐτοῦ τὴν στήλην τὴν μαρτυρίαν οι π. Ιερ. Ταῦτα δὲ συμ- 8+ βέβηκεν ὃς ἦν Ρ. σε Κυρίου ἡμῶν δ. έτη με σε ἵνα γν. τὴν ἰδίαν ἀνακαλέσωνται πλημμέλειαν· οἱ δὲ μᾶλλον εἰς τὰ χεῖρον νεύσαντες τῷ φθόνῳ καὶ τοὺς ἁγίους ἀνήσουν, Στέφανον, Ἰάκωβον τὸν τοῦ Ζεβεδαίου, Ιάκωβον τὸν ἀδελφόθεον καὶ λοιπούς· διὸ καὶ ἀξίως ἐφ' ἑαυτοὺς τὴν θεήλατον ἐπεσπάσαντο πανωλεθρίαν, ὅθεν το καὶ ἐναργή το ἐπεδείκνυ ἐπεδείκνυε. Ο ν. π. καὶ τὸν β. περί Μετὰ δὲ τοῦτο Επειτα ἀστὴρ ύπερθεν τῆς π. τ. ά. δ. τῆς Ἰουδαίας φοβερῶς - πόλεως ῥομφαία παρόμοιος ώπτάνετο ἀλ. ή. ἀν. π. χ. ἐκ Πρὸ ἐ. δ' τῆς ἁλώσεως, ἐν τῇ ἑορτῇ τῆς σκ. ἔτι τῆς π. ἐ. λαοῦ παρελθὼν ἐβόα φ. ἀπὸ ἀ. φ. ἀπὸ δ. το ὀνόματι ἐξ. ἐν μέσῳ τοῦ CHRONICON. 66.67 - LIB. III. ' A ille sedet ad dexteram Dei in coelo!, At impii summi sacerdotes et Pharisæi exclamaverunt : Oh, oh! justus ipse aberravit. dixerunt intra se: Male egimus præbentes illi occasionem pro Christo testimonium reddendi; multos enim ad- duximus ut in eum credant; ac insanientes sce- lestissimi ipsum præcipitarunt; at ille flexis geni- bus pro eis orabat; et cum accessisset unus filio- rum Rechab, et audiisset illum, dicit eis : « Quil facitis ? Justus amplius pro nobis orat, et accur rens fullo quidam percussit caput ejus ligno in quo vestes deprimere solent, et statim mortuus est justus. Cum autem illum in templo sepelissent, erexerunt ibi columnam. Post vero martyrium ejus cito Jerusalem obsidetur; ait enim Josephus ista B evenisse Judæis in ultionem Jacobi justi ‹ qui est frater Jesu, qui vocatur Christus, » quoniam justis- simum Judæi occiderunt. Porro Judaei, post Ascen sionem Domini, in pace quadraginta annis perman - serunt, Christo iram differente contra impietatem eorum et hostilitatem erga Deum, ut super tantum ipsorum peccatum resipiscentes, vehementer pœni- tentiam agerent ; idco horrenda signa demonstra- bantur eis, jamjam casuram super ipsos prænun- tiantes ruinam. Festo enim Azymorum, circa no- nam noctis horam, lux tanta templum collustravit et altare per loram integram, ut dies illuxisse videretur. Post boc apparuit astrum super civitatem romphææ simile, et alias ærea porta orientalis civitatis, fer- reis clausa pessulis, et quæ vix a triginta viris aperiri posset, circa octavam noctis horam aperta visa est. Atque iterum alias ante solis occasum visi sunt quasi currus sublimes et armati exercitus discursantes per aera et civitates undequaque cin- gentes. Post haec etiam, diebus festi Tabernaculorum, quarto ante bellum anno, in pace composita et bene morata civitate, vir quidam nomine Jesus, cum ad festivitatem venisset, repente exclamavit in templo dicens : • Vox ab occidente, vox ab oriente, vox a quatuor ventis, vox super Jerusalem et universum populum. » Atque hæc pluribus diebus noctibusque animose et indesinenter in civitate clamabat, ideo- que quidam ex popularibus indignantes flagris il- D lum verberabant ; at ille magis clamabat lacrymans, • C Variæ lectiones et note. s - " Ced. Hegesippus. “ (ed. Ged. cod. C. P. Hegesippus. " Ged. * C. deest in Hegesippo, Ced. * Ced. C. deest in Hegesippo. Ced. C. Hegesippus. " C. P. legesippus. G. C. Deest in Hegesippo Lotumn. "Ced. 362,7-11. C. P. Ced. Archi. xx. 9. I. C. P. 6· C. ss Čed. 373,8-374,12. G. P. " Ced. Cel. add. Ged. cod. f. " Ced. • C. P. Ced. Cel. add. Ced. Ged. Cod. 1. τοιαύτην μαρτυρίαν cod. C. P. Hesegippus. τι Ἰησοῦ cod. C. P. Hesegippus

ἀποκριθεὶς εἶπεν 49. • Τί με επερωτάτε περὶ τοῦ Χριστοῦ, καὶ αὐτὸς καθέζεται σὲ ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ οὐρανῷ " ; ; Οἱ σὺ δὲ παράνομοι 44.07 ἀρχιερεῖς Εt καὶ Φαρισαῖοι ἔκραξαν· . Ω ! ω! καὶ δίκαιος σε πεπλάνηται ". » Καὶ (εἶπον πρὸς ἀλλήλους· ο Κατ χῶς ἐποιήσαμεν τοῖς αὐτοῦ μαρτυρίοις το καθ' ἑαυ τῶν ὑπὲρ τοῦ Χριστοῦ τι παρασχόντες, πολλούς ποιήσαντες πιστεῦσαι εἰς αὐτόν·, καὶ δὴ) μανέν- τες * οἱ ἐξάγιστοι (755; καὶ τοῦτον κατακρημνίσαν τες, κλίνας τὰ γόνατα ὑπὲρ αὐτῶν προσηύχετο· καὶ προσεγγίσας τις τῶν υἱῶν Ρηχὰς καὶ ἀκούσας αὐτοῦ, λέγει αὐτοῖς· « Τί ποιεῖτε ; ὁ δίκαιος μᾶλ λον ὑπὲρ ἡμῶν " εὔχεται·, καὶ δραμών τις γνα- φεὺς ἔδωκεν εἰς τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ μετὰ τοῦ ξύλου το ἐν ᾧ τὰ ἱμάτια ἐκπιέζειν το εἰώθασιν· καὶ παρα- χρῆμα ἐτελεύτησεν ὁ δίκαιος. Θάψαντες δὲ αὐτὸν ἐν " τῷ ναῷ, ἀνήγειραν αὐτοῦ στήλην (5) Μετὰ δὲ (τό) μαρτύριον αὐτοῦ παρὰ πόδας Ιερουσαλὴμ πολιορκεῖται "'· φησὶ γὰρ Ιώσηπος δὲ ταῦτα συμ- βεβηκέναι τοῖς Ἰουδαίοις κατ' ἐκδίκησιν Ἰακώβου τοῦ δικαίου, ο ὅς ἐστιν δὲ ἀδελφὸς (τοῦ) Ἰησοῦ, τοῦ λεγομένου Χριστοῦ, ἡ ἐπειδήπερ δικαιότατον (αὐτὸν) ὄντα Ἰουδαῖοι ἀπέκτειναν. (4) Οἱ τοίνυν 1ου- δαῖοι μετὰ τὴν τοῦ Κυρίου σε ανάληψιν ἀπολέμητοι ἔτη μ' δ' διέμειναν (τοῦ Χριστοῦ μακροθυμοῦντος ἐπὶ τῇ παρανομίᾳ καὶ θεομαχίᾳ αὐτῶν), ὅπως γνωσιμαχή σαντες ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ αὐτῶν πλημμελείᾳ ἰσχυρὰν ποιήσωνται τὴν μετάνοιαν, ὅθεν αὐτοῖς φοβερά ση μεῖα "' ἐπεδείκνυντο 10, την μέλλουσαν καταλαμβά νειν αὐτοὺς ἅλωσιν προμηνύοντα. Ἐν γὰρ τῇ τῶν Αζύμων ἑορτῇ περὶ ὥραν θ' τῆς νυκτὸς τοσοῦτον φῶς τὸν ναὸν οι καὶ τὸν βωμὸν περιέλαμψεν ἐπὶ ὥραν μίαν, ὡς δοκεῖν ἡμέραν γενέσθαι. Μετά τοῦτο ἐφάνη ἄστρον ὑπὲρ τὴν πόλιν, ῥομφαίᾳ παρα- πλήσιον · καὶ ἄλλοτε ἡ ἀνατολικὴ χαλκή πύλη τῆς πόλεως, σιδηροδέτοις κλειομένη μοχλοῖς καὶ μόλις ὑπὸ ἀνδρῶν λ' ἀνοιγομένη, ὤφθη περὶ ὥραν η' τῆς νυκτὸς ἀνεῳγμένη (καὶ) πάλιν (ἄλλοτε) ὡράθησαν πρὸ ἡλίου δύσεως ὡσεὶ ἅρματα μετέωρα και στρα- τόπεδα ἔνοπλα διατρέχοντα περὶ τὸν ἀέρα καὶ τὰς πόλεις οι περιστοιχίζοντα. Μετὰ δὲ ταῦτα ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς Σκηνοπηγίας ἑορτῆς πρὸ δ' ἐτῶν ἐκ τοῦ πολέμου, εἰρηνευούσης καὶ εὐνομούσης τῆς πόλεως, ἄνθρωπός τις Ἰησοῦς τοὔνομα, ἐλθὼν " ἐν τῇ ἑορτῇ, έφη σε κάθηται καὶ αὐτὸς μέλλει ἔρχεσθαι κ. τ. λ. 'Ακούσαντες δὲ ταῦτα οἱ όσοι παρανόμως καὶ ὁ δίκαιος'cod. πεπλάνηται τοῖς αὐτοῦ μαρτυρίοις παρασχ. καὶ πολλοὶ ἐκ τοῦ λαοῦ ἀκούσαντες ἐπίστευσαν· καὶ δή Γ. το μ. ἔῤῥιψαν αὐτὸν κάτω· πεσὼν δὲ οὐκ ἀπέθανε· καὶ ἤρξατο λιθάζειν αὐτόν. Ὁ δὲ θεὶς τὰ γόνατα πρ. παρακαλῶ σε, Θεὲ Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς· οὐ γὰρ οίδασι τί ποιοῦσι. Εἷς δὲ τῶν ὑ. Ρ. έκραξε λέγων, παύσασθε τί Η ὑμῶν μ. ξ. γναφικοῦ καὶ ἐθανάτωσεν αὐτόν ἐκπιέζει ἐκπιέζειν εἴωθε Ρ. ἀπεπίεζε παρὰ τῷ ναῷ αὐτοῦ τὴν στήλην τὴν μαρτυρίαν οι π. Ιερ. Ταῦτα δὲ συμ- 8+ βέβηκεν ὃς ἦν Ρ. σε Κυρίου ἡμῶν δ. έτη με σε ἵνα γν. τὴν ἰδίαν ἀνακαλέσωνται πλημμέλειαν· οἱ δὲ μᾶλλον εἰς τὰ χεῖρον νεύσαντες τῷ φθόνῳ καὶ τοὺς ἁγίους ἀνήσουν, Στέφανον, Ἰάκωβον τὸν τοῦ Ζεβεδαίου, Ιάκωβον τὸν ἀδελφόθεον καὶ λοιπούς· διὸ καὶ ἀξίως ἐφ' ἑαυτοὺς τὴν θεήλατον ἐπεσπάσαντο πανωλεθρίαν, ὅθεν το καὶ ἐναργή το ἐπεδείκνυ ἐπεδείκνυε. Ο ν. π. καὶ τὸν β. περί Μετὰ δὲ τοῦτο Επειτα ἀστὴρ ύπερθεν τῆς π. τ. ά. δ. τῆς Ἰουδαίας φοβερῶς - πόλεως ῥομφαία παρόμοιος ώπτάνετο ἀλ. ή. ἀν. π. χ. ἐκ Πρὸ ἐ. δ' τῆς ἁλώσεως, ἐν τῇ ἑορτῇ τῆς σκ. ἔτι τῆς π. ἐ. λαοῦ παρελθὼν ἐβόα φ. ἀπὸ ἀ. φ. ἀπὸ δ. το ὀνόματι ἐξ. ἐν μέσῳ τοῦ CHRONICON. 66.67 - LIB. III. ' A ille sedet ad dexteram Dei in coelo!, At impii summi sacerdotes et Pharisæi exclamaverunt : Oh, oh! justus ipse aberravit. dixerunt intra se: Male egimus præbentes illi occasionem pro Christo testimonium reddendi; multos enim ad- duximus ut in eum credant; ac insanientes sce- lestissimi ipsum præcipitarunt; at ille flexis geni- bus pro eis orabat; et cum accessisset unus filio- rum Rechab, et audiisset illum, dicit eis : « Quil facitis ? Justus amplius pro nobis orat, et accur rens fullo quidam percussit caput ejus ligno in quo vestes deprimere solent, et statim mortuus est justus. Cum autem illum in templo sepelissent, erexerunt ibi columnam. Post vero martyrium ejus cito Jerusalem obsidetur; ait enim Josephus ista B evenisse Judæis in ultionem Jacobi justi ‹ qui est frater Jesu, qui vocatur Christus, » quoniam justis- simum Judæi occiderunt. Porro Judaei, post Ascen sionem Domini, in pace quadraginta annis perman - serunt, Christo iram differente contra impietatem eorum et hostilitatem erga Deum, ut super tantum ipsorum peccatum resipiscentes, vehementer pœni- tentiam agerent ; idco horrenda signa demonstra- bantur eis, jamjam casuram super ipsos prænun- tiantes ruinam. Festo enim Azymorum, circa no- nam noctis horam, lux tanta templum collustravit et altare per loram integram, ut dies illuxisse videretur. Post boc apparuit astrum super civitatem romphææ simile, et alias ærea porta orientalis civitatis, fer- reis clausa pessulis, et quæ vix a triginta viris aperiri posset, circa octavam noctis horam aperta visa est. Atque iterum alias ante solis occasum visi sunt quasi currus sublimes et armati exercitus discursantes per aera et civitates undequaque cin- gentes. Post haec etiam, diebus festi Tabernaculorum, quarto ante bellum anno, in pace composita et bene morata civitate, vir quidam nomine Jesus, cum ad festivitatem venisset, repente exclamavit in templo dicens : • Vox ab occidente, vox ab oriente, vox a quatuor ventis, vox super Jerusalem et universum populum. » Atque hæc pluribus diebus noctibusque animose et indesinenter in civitate clamabat, ideo- que quidam ex popularibus indignantes flagris il- D lum verberabant ; at ille magis clamabat lacrymans, • C Variæ lectiones et note. s - " Ced. Hegesippus. “ (ed. Ged. cod. C. P. Hegesippus. " Ged. * C. deest in Hegesippo, Ced. * Ced. C. deest in Hegesippo. Ced. C. Hegesippus. " C. P. legesippus. G. C. Deest in Hegesippo Lotumn. "Ced. 362,7-11. C. P. Ced. Archi. xx. 9. I. C. P. 6· C. ss Čed. 373,8-374,12. G. P. " Ced. Cel. add. Ged. cod. f. " Ced. • C. P. Ced. Cel. add. Ced. Ged. Cod. 1. τοιαύτην μαρτυρίαν cod. C. P. Hesegippus. τι Ἰησοῦ cod. C. P. Hesegippus

ταῦτα ἐπιβουλῆς κατ' αὐτοῦ μηνυθείσης αὐτῷ καὶ εἰς ἄκρον μανίας ἐλθὼν, [ἀνεῖλε μὲν] τὴν ἰδίαν μη- τέρα, καὶ τὴν ἀδελφὴν, καὶ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ ἄλλου; " μυρίους τῶν γένει αὐτῷ προσηκόντων, καὶ μέντοι καὶ τοὺς ἐν Ῥώμη ἐπισήμους (τὴν ἐξ αὐτῶν ἐπανάστασιν ὑφορώμενος· καὶ οὕτως ἐκ τῆς ἄγαν μανίας ἀποκτηνωθείς, εἰς προάστειον ἐξελθών, ἑαυ τὸν διεχειρίσατο· ἄλλοι δέ φασιν, ὅτι ἐπέθεντο αὐτῷ τινες ἀναιρήσοντες· ὁ δὲ παρεκάλει τους συνόντας αὐτῷ ἀνελεῖν αὐτόν· ὡς δὲ οὐδεὶς τοῦτο Ανέσχετο πρᾶξαι· . Εγώ μόνος, ἔφη, οὔτε φίλον ἔχω τὸν σώζοντα, οὔτε ἐχθρὸν τὸν ἀναιροῦντά με ἀποθανεῖν θέλει ἡ ψυχὴ, καὶ ἡ χεὶρ οὐχ ὑπηρετεῖ. Τελευταῖον δὲ εἰπών 14. Ο Ζεῦ, οἷος τεχνίτης κιθα ρῳδὸς ἀπόλλυται, ἑαυτὸν ἀνεῖλεν 18. (9) "Αλλοι φα σὶν, ὅτι ἐν τῇ Ῥώμῃ ἀνῃρέθη ὑπὸ τοῦ λαοῦ. Ιστο- Β ροῦσι δὲ ταῦτα Ἕλληνες οἱ τὰς Ολυμπιάδας ἅμα τοῖς κατὰ χρόνους πεπραγμένοις αναγράψαντες. ΡΚΔ'. Βασιλεία Γάλβα, Μετὰ δὲ Νέρωνα ἐβασίλευσε Γάλβας τῶν εὐ- πατριδῶν γεγονὼς μήνας θ', εἶχε δὲ παραδυναστεύ- οντα τὸν Όθωνα, ὃς ἰδὼν τὸν Γάλβαν Λούκιον εἰς υἱοθεσίαν παραλαβόντα, φθονήσας καὶ τὸ στράτευμα κατ᾿ αὐτοῦ κινήσας, ἀπέκτεινεν αὐτόν· ἀπαιτούμε- νος δὲ Οθων χρήματα παρὰ τῶν στρατιωτῶν 10, ἔφη· ε Οὐ δεῖ αὐτοκράτορα ἀναγκάζεσθαι. » ΡΚΕ'. Βασιλεία Οθωνος. • Όθων ἐβασίλευσε μήνας γ', ἡμέρας η' (εἶτα Λουκίου αὐτῷ ἐπαναστάντος, μανείς, ἑαυτὴν ἀπέ- κτεινεν). (2) Ην δὲ γένους ἀσήμου· θύων δέ ποτε ἐν τῷ ἱερῷ, τὰ τῆς ᾿Αφροδίτιδος ᾄσματα τοῖς ἱεροῖς παρέμιξε· καὶ διὰ τοῦτο Βιτελίου αὐτῷ ἐπαναστάν - τος, ξιφιδίῳ ἑαυτὸν διεχειρίσατο εἰπών· . Τί γάρ με ίδει μακροῖς αὐλαῖς αὐλεῖν; ν (3) Γάλβας δὲ, ὑπὸ στρατιωτῶν ἀνηρέθησαν, Ουεσπασιανὸν δὲ τὰ Ἱεροσόλυμα ἐκπορθοῦντα ἡ τῶν Ῥωμαίων σύγκλη. τις ανηγόρευσε βασιλέα. ΡΚϚ'. Βασιλεία Βιταλίου. « * Βιτέλιος ἐβασίλευσεν ἔτος αʹ, γένους περιφα νους ὤν. Οὗτος ἀστρολόγους καὶ ἀστρονόμους και γύητας " αθροίσας, προεἶπον αὐτοῦ τὴν σφαγήν καὶ πάντας ἀναχωρήσαι τῆς Ἰταλίας προσέταξε, εἰ καὶ " προγράμματα ἔρριψαν το ἐντὸς ἡμέρας ῥη- τῆς ἀπαλλαγήσεσθαι αὐτὸν τοῦ βίου, δ δὴ καὶ γέγονε, καὶ ἐσφάγη το ὑπὸ στρατιωτών. Ꭰ ΚΑΘtus, καὶ τοὺς ἐκ γένους ά. προσήκοντας πάντας καὶ τῶν ἐπισημοτάτων Ρωμαίων πλείστους· τῷ καὶ διὰ τὸν αἰ σχρὸν καὶ ἀσελγῆ βίον αὐτοῦ τῇ τραπέζῃ κεραυνὸς ἐπιπίπτει καὶ εὐθὺς ἐπιτίθενται αὐτῷ τῶν ἐν τέλει ήν. τ. Καὶ τ. ἐπειπών Αποθανόντος Νέρωνος τινὲς πάλλια ὡς ἐλευθερούμενοι ἐφόρεσαν, παρ' οὗ καὶ Εὐλάδιος περὶ τῆς κατ᾿ αὐτοῦ ἐπιθέσεως, ὡς οἰκεῖος αὐτοῦ ὢν ἐρωτηθεὶς ἔφη: • Εφίλησά σε πάντων μᾶλλον καὶ ἐμίσησα· ἐφίλησα ἐλπίσας ἀγαθὸν αὐτοκράτορά σε ἔσεσθαι, μεσω (μαθών δὲ ὅτι ταῦτα ποιεῖς· οὔτε γὰρ ἁρματηλάτῃ, οὔτε κυνηγώ, οὔτε κιθαρῳδῷ δουλεύειν δύναμαι. Βλάσιος, 'Αβλάβιος). • (5268) "Γ. ἐδ. μ. θ' ἡμέρας ιγ' ἦν δὲ τῶν ἐ. δς είχε παρ. και ὑπέσχετο αὐτοῖς μ. ιγ' άδειν και επιφ. γ. ἐντὸς ῥητῆς ἡμέρας π. ἐκχ. ᾧ και - πρόγραμμα ἔῤῥιψεν προαγωέλλοντες αὐτοῦ τὸν βίον * έσφ. γάρ έ. δέ CHRONICON. LIB. III. - matrem occidit, et sororem uxoremque, et sexcentos alios ex necessariis suis, et eos qui Romæ insignes erant, ab illis rebellionem reformidans; atque ita maximo furore percitus, in suburbium egressus, seipsum violentis manibus interfecit; alii autem dicunt quosdam illum occidendum aggressos fuisse; at ille rogabat eos qui cum ipso erant ut se interficerent, cum vero nullus agere id auderet : Ego solus, inquit, nec ami- cum qui me salvet, nec inimicum qui occidat habeo; mori vult anima, et manus nou ministrat. Tandem, cum dixisset: Jupiter, qualis artifex cillarædus pereo!, seipsum interemit. Ali di- cunt Romæ a populo illum interemptum esse. Narrant ista Græci qui Olympiadas simul cum rebus per tempora gestis recensuerunt. A ille, ad extremum furorem adductus, suam ipsius G CXXIV. Regnum Galba. Post Nerquem deinde imperavit Galka, nobilibus avis orlus, novem lenses, simulgus regnantem habuit Othonem, qui videns a Galba Lucium in adoptionem acceptum, invidia exercitum adversus eum excitavit et occidit. Cum vero milites pecunias Othonem rogarent, dixit : « Non opor tet cogi imperatorem. » CXXV. Regnum Othonis, Imperavit Otho menses tres, dies octo. Deinde cum Lucius adversus eum iusurrexisset, insa- miens seipsum interfecit. Erat porro obscuro ge- nere. Quadam die cum sacrificaret in templo, Veneris cantilenas sacris hymnis permiscuit, et Vi- tellio adversus illum insurgente, pugione se ipsum interemit dicens : « Quid tandem oportebat me longis tibiis canere?, Galba autem et Otho et Vitellius, bella gereines, a militibus interfecti sunt, et Vespa- sianum fieresolymam depopulatum senatus Ro- manus imperatorem declaravit. CXXVI. Regnum Vitelii. Vitellius dein regnavit anno uno, illustri genero ortws. ¿luic astrołogi et astronomi et incantatores ab ílo congregati necem prædixerunt, quos omnes ex Halia cedere jussit; at hi scripta emiserunt intra dictam diem Hlum vita orbandum esse, quod re- vera accidit; a militibus enim interfectus est. Varis lectiones et nota. Ced. “ add. Ced. Ced. " Ced. cod. perperam) (Ced. 398,6-12 Leo Ged. 379,10-15, om. Bulg. 183. b. (ed. add. Ged. " add. Ced. st Ced. 379,16, om. Bulg. - cod. "70 (5268) Cell. 379,17-20. edd. Ced. * Cell. 379,21-580,3 omn. Bulg. " Ged. Leo. Ced. 1.eu. " Ced. Leo. - coul. add. Ged. Leo. Ced. Leo. Ced. cod. (76) καὶ ύθων, καὶ Βιτέλιος, ἐν πολέμοις ὄντες,

ταῦτα ἐπιβουλῆς κατ' αὐτοῦ μηνυθείσης αὐτῷ καὶ εἰς ἄκρον μανίας ἐλθὼν, [ἀνεῖλε μὲν] τὴν ἰδίαν μη- τέρα, καὶ τὴν ἀδελφὴν, καὶ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ ἄλλου; " μυρίους τῶν γένει αὐτῷ προσηκόντων, καὶ μέντοι καὶ τοὺς ἐν Ῥώμη ἐπισήμους (τὴν ἐξ αὐτῶν ἐπανάστασιν ὑφορώμενος· καὶ οὕτως ἐκ τῆς ἄγαν μανίας ἀποκτηνωθείς, εἰς προάστειον ἐξελθών, ἑαυ τὸν διεχειρίσατο· ἄλλοι δέ φασιν, ὅτι ἐπέθεντο αὐτῷ τινες ἀναιρήσοντες· ὁ δὲ παρεκάλει τους συνόντας αὐτῷ ἀνελεῖν αὐτόν· ὡς δὲ οὐδεὶς τοῦτο Ανέσχετο πρᾶξαι· . Εγώ μόνος, ἔφη, οὔτε φίλον ἔχω τὸν σώζοντα, οὔτε ἐχθρὸν τὸν ἀναιροῦντά με ἀποθανεῖν θέλει ἡ ψυχὴ, καὶ ἡ χεὶρ οὐχ ὑπηρετεῖ. Τελευταῖον δὲ εἰπών 14. Ο Ζεῦ, οἷος τεχνίτης κιθα ρῳδὸς ἀπόλλυται, ἑαυτὸν ἀνεῖλεν 18. (9) "Αλλοι φα σὶν, ὅτι ἐν τῇ Ῥώμῃ ἀνῃρέθη ὑπὸ τοῦ λαοῦ. Ιστο- Β ροῦσι δὲ ταῦτα Ἕλληνες οἱ τὰς Ολυμπιάδας ἅμα τοῖς κατὰ χρόνους πεπραγμένοις αναγράψαντες. ΡΚΔ'. Βασιλεία Γάλβα, Μετὰ δὲ Νέρωνα ἐβασίλευσε Γάλβας τῶν εὐ- πατριδῶν γεγονὼς μήνας θ', εἶχε δὲ παραδυναστεύ- οντα τὸν Όθωνα, ὃς ἰδὼν τὸν Γάλβαν Λούκιον εἰς υἱοθεσίαν παραλαβόντα, φθονήσας καὶ τὸ στράτευμα κατ᾿ αὐτοῦ κινήσας, ἀπέκτεινεν αὐτόν· ἀπαιτούμε- νος δὲ Οθων χρήματα παρὰ τῶν στρατιωτῶν 10, ἔφη· ε Οὐ δεῖ αὐτοκράτορα ἀναγκάζεσθαι. » ΡΚΕ'. Βασιλεία Οθωνος. • Όθων ἐβασίλευσε μήνας γ', ἡμέρας η' (εἶτα Λουκίου αὐτῷ ἐπαναστάντος, μανείς, ἑαυτὴν ἀπέ- κτεινεν). (2) Ην δὲ γένους ἀσήμου· θύων δέ ποτε ἐν τῷ ἱερῷ, τὰ τῆς ᾿Αφροδίτιδος ᾄσματα τοῖς ἱεροῖς παρέμιξε· καὶ διὰ τοῦτο Βιτελίου αὐτῷ ἐπαναστάν - τος, ξιφιδίῳ ἑαυτὸν διεχειρίσατο εἰπών· . Τί γάρ με ίδει μακροῖς αὐλαῖς αὐλεῖν; ν (3) Γάλβας δὲ, ὑπὸ στρατιωτῶν ἀνηρέθησαν, Ουεσπασιανὸν δὲ τὰ Ἱεροσόλυμα ἐκπορθοῦντα ἡ τῶν Ῥωμαίων σύγκλη. τις ανηγόρευσε βασιλέα. ΡΚϚ'. Βασιλεία Βιταλίου. « * Βιτέλιος ἐβασίλευσεν ἔτος αʹ, γένους περιφα νους ὤν. Οὗτος ἀστρολόγους καὶ ἀστρονόμους και γύητας " αθροίσας, προεἶπον αὐτοῦ τὴν σφαγήν καὶ πάντας ἀναχωρήσαι τῆς Ἰταλίας προσέταξε, εἰ καὶ " προγράμματα ἔρριψαν το ἐντὸς ἡμέρας ῥη- τῆς ἀπαλλαγήσεσθαι αὐτὸν τοῦ βίου, δ δὴ καὶ γέγονε, καὶ ἐσφάγη το ὑπὸ στρατιωτών. Ꭰ ΚΑΘtus, καὶ τοὺς ἐκ γένους ά. προσήκοντας πάντας καὶ τῶν ἐπισημοτάτων Ρωμαίων πλείστους· τῷ καὶ διὰ τὸν αἰ σχρὸν καὶ ἀσελγῆ βίον αὐτοῦ τῇ τραπέζῃ κεραυνὸς ἐπιπίπτει καὶ εὐθὺς ἐπιτίθενται αὐτῷ τῶν ἐν τέλει ήν. τ. Καὶ τ. ἐπειπών Αποθανόντος Νέρωνος τινὲς πάλλια ὡς ἐλευθερούμενοι ἐφόρεσαν, παρ' οὗ καὶ Εὐλάδιος περὶ τῆς κατ᾿ αὐτοῦ ἐπιθέσεως, ὡς οἰκεῖος αὐτοῦ ὢν ἐρωτηθεὶς ἔφη: • Εφίλησά σε πάντων μᾶλλον καὶ ἐμίσησα· ἐφίλησα ἐλπίσας ἀγαθὸν αὐτοκράτορά σε ἔσεσθαι, μεσω (μαθών δὲ ὅτι ταῦτα ποιεῖς· οὔτε γὰρ ἁρματηλάτῃ, οὔτε κυνηγώ, οὔτε κιθαρῳδῷ δουλεύειν δύναμαι. Βλάσιος, 'Αβλάβιος). • (5268) "Γ. ἐδ. μ. θ' ἡμέρας ιγ' ἦν δὲ τῶν ἐ. δς είχε παρ. και ὑπέσχετο αὐτοῖς μ. ιγ' άδειν και επιφ. γ. ἐντὸς ῥητῆς ἡμέρας π. ἐκχ. ᾧ και - πρόγραμμα ἔῤῥιψεν προαγωέλλοντες αὐτοῦ τὸν βίον * έσφ. γάρ έ. δέ CHRONICON. LIB. III. - matrem occidit, et sororem uxoremque, et sexcentos alios ex necessariis suis, et eos qui Romæ insignes erant, ab illis rebellionem reformidans; atque ita maximo furore percitus, in suburbium egressus, seipsum violentis manibus interfecit; alii autem dicunt quosdam illum occidendum aggressos fuisse; at ille rogabat eos qui cum ipso erant ut se interficerent, cum vero nullus agere id auderet : Ego solus, inquit, nec ami- cum qui me salvet, nec inimicum qui occidat habeo; mori vult anima, et manus nou ministrat. Tandem, cum dixisset: Jupiter, qualis artifex cillarædus pereo!, seipsum interemit. Ali di- cunt Romæ a populo illum interemptum esse. Narrant ista Græci qui Olympiadas simul cum rebus per tempora gestis recensuerunt. A ille, ad extremum furorem adductus, suam ipsius G CXXIV. Regnum Galba. Post Nerquem deinde imperavit Galka, nobilibus avis orlus, novem lenses, simulgus regnantem habuit Othonem, qui videns a Galba Lucium in adoptionem acceptum, invidia exercitum adversus eum excitavit et occidit. Cum vero milites pecunias Othonem rogarent, dixit : « Non opor tet cogi imperatorem. » CXXV. Regnum Othonis, Imperavit Otho menses tres, dies octo. Deinde cum Lucius adversus eum iusurrexisset, insa- miens seipsum interfecit. Erat porro obscuro ge- nere. Quadam die cum sacrificaret in templo, Veneris cantilenas sacris hymnis permiscuit, et Vi- tellio adversus illum insurgente, pugione se ipsum interemit dicens : « Quid tandem oportebat me longis tibiis canere?, Galba autem et Otho et Vitellius, bella gereines, a militibus interfecti sunt, et Vespa- sianum fieresolymam depopulatum senatus Ro- manus imperatorem declaravit. CXXVI. Regnum Vitelii. Vitellius dein regnavit anno uno, illustri genero ortws. ¿luic astrołogi et astronomi et incantatores ab ílo congregati necem prædixerunt, quos omnes ex Halia cedere jussit; at hi scripta emiserunt intra dictam diem Hlum vita orbandum esse, quod re- vera accidit; a militibus enim interfectus est. Varis lectiones et nota. Ced. “ add. Ced. Ced. " Ced. cod. perperam) (Ced. 398,6-12 Leo Ged. 379,10-15, om. Bulg. 183. b. (ed. add. Ged. " add. Ced. st Ced. 379,16, om. Bulg. - cod. "70 (5268) Cell. 379,17-20. edd. Ced. * Cell. 379,21-580,3 omn. Bulg. " Ged. Leo. Ced. 1.eu. " Ced. Leo. - coul. add. Ged. Leo. Ced. Leo. Ced. cod. (76) καὶ ύθων, καὶ Βιτέλιος, ἐν πολέμοις ὄντες,

Α ΡΚΖ'. Βασιλεία Ούεσπασιανοῦ. 4:2 Μετὰ δὲ Βιτέλιον ἐβασίλευσεν Ουεσπασιανς ἔτη ι', ἡμέρας η' (ἦν δὲ γονέων ἀσήμων)· αὐτο- κράτωρ τε γεγονώς " ἐν Παλαιστίνη, ἔτι (τε) τὰς πόλεις τῶν Ἰουδαίων πολιορκῶν, ὅστις καὶ Ἰώστε πον τὸν συγγραφέα ὑποχείριον ἐποίησεν· ἀνήχθη δὲ ἐν Ῥώμῃ ἀναγορευθεὶς ὑπὸ τοῦ στρατοῦ βασιλεύς, καταλιπών Τίτον, τὸν υἱὸν αὐτοῦ, πολιορκεῖν τὴν Παλαιστίνην 18. Τίτον καὶ Δομετιανὸν Καίσαρας ἀναδείξας, τὸν μὲν Τίτον πολιορχεῖν τὰ Ἱεροσόλυμα κατέλιπεν, Δομε τιανὸν δὲ ἀπέστειλεν εἰς ἐκστρατείαν ἐπὶ τοὺς Βαρ- βάρους. Ἐγγίζοντος δὲ αὐτοῦ ἐν τῇ Ῥώμῃ, ὁ ἐκεῖσε στρατὸς μετὰ τῆς συγκλήτου ἀνελὼν τὸν ἀντάρτην, σὺν εὐωχίᾳ πολλῇ καὶ κρότοις ὑπήντησεν αὐτῷ. ΡΚΗ. Περὶ τῆς ἁλώσεως Ἱερουσαλήμ. • * Ο δὲ Τίτος πύργον κατασκευάσας ἀνὰ πή χεων ν' τὸ ὕψος ἐν Ἱερουσαλήμ καὶ πολλοὺς καὶ διαφόρους ελεπόλεις σε παραστήσας καὶ διχόθεν τύπτεσθαι τὸ τεῖχος παρασκευάσας, τοὺς Ἰουδαίους ἐκ τοῦ α' τείχους τοῖς λιθοβόλοις καὶ τοῖς λοιποῖς ἐξήλασε μηχανήμασιν. Καὶ πρὸς τὸ δεύτερον τεῖχος καταφυγόντες κἀκεῖθεν πάλιν ὁμοίως ἐξελασθέντες μέχρι τοῦ γ' τείχους, ἐπολέμησαν ἰσχυρῶς ἐκεῖθεν. Καὶ γενομένης καρτερᾶς μάχης ἔπιπτεν ἐξ ἑκατέ ρας παρατάξεως πλῆθος ἄπειρον. " (2) Οἱ δὲ πονη- ρότεροι τῶν Ἰουδαίων, οἱ καὶ στασιασταί κληθέντες, δεινῶς τὴν πόλιν ἅπασαν κατέτρεχον· εἴ που γὰρ κεκλεισμένας θύρας εὗρον, ταύτας συντρίψαντες εἰσεπήδων καὶ ἐκ τῶν φαρύγγων τὸν ψωμὸν ἀναθλί- βοντες ήρπαζον· καὶ γέροντας μὲν ἐβασάνιζαν (αντεχομένους τροφῆς), γυναῖκας δὲ (ἀπὸ τῆς κόμης) ἐσπάραττον, τὰ νήπια ἐπὶ γῆς ἤρασσον 38, ομόβοις δὲ τοὺς πόρους τῶν αἰδοίων (αὐτῶν) ἐμφράττον τες, ῥάβδοις ὀξείαις τὰς ἕδρας τῶν ἀθλίων διαπε- ρῶντες “', ἠνάγκαζον, (πρὸς τὸ) δράκα μίαν ἀλφί του καταμηνύσαι κεκρυμμένην ". (Οὕτω γὰρ δεινὸς πάντων κατεκράτησε λιμός, ὥστε οἱ μὲν ἀκατ- έργαστον ἤσθιον τὸν ἄρτον, οἱ δὲ ζύμην ἐπιφλέ γοντες ὀλίγῳ τῷ πυρί, θᾶττον ἀνήρπαζον.) Οἱ δὲ απορώτεροι χόρτου σπαράγματα διεμασσῶντο, αἱ δὲ γυναῖκες ἐν χερσὶ μαραινόμενα αὐτῶν τὰ βρέφη παρελογίζοντο αὐτὰ διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν βίαν το καὶ ἀνάγκην τοῦ λιμοῦ. (3) Γέροντες δὲ, καὶ νέους καὶ νήπιοι, ὥσπερ εἴδωλα παρερχόμενοι, καὶ λιμ τηκόμενοι, καὶ καταπίπτοντες, τοὺς μὲν καταπι- τοῦντες οἱ οἱ στασιασταὶ ἐφόνευον, τοὺς δὲ ἔτι Ο. υἱὸς Νέρωνος ἐβ. ά. δὲ γέγονεν την Π. π. κι ἐλαι πόλεις Λιμοῦ δὲ τότε τὴν πόλιν ἀφορήτου κατακρατοῦντος, ἦν ἰδεῖν πολλῷ χείρω τῶν πολεμίων τοὺς ἔνδον δρώντας στασιαστές θύραν εἶδον κεκλεισμένην, κατακλῶντες ἐ. φ. διηρπάζοντο τὸν ψ. τούτου δὲ ἕνεκα καὶ γ. ἐδ. καὶ γυναῖκα ἐσπ. καὶ ν. ή. (ἔρασσον εἰς γῆν ὀρόβους και οι διαπερονώντες οὕτως ἀλφήτων ἀλφίτων μηνύσαι κεκρ. καὶ χ. μέν στο διεμισώντο· μητέρες δὲ τῶν νηπίων ταῖς ἑαυτῶν χ. τῷ λιμῷ μαραινομένων ὑπερεώρων καὶ τῶν πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν θνησκόντων καὶ τῇ ἐνδείᾳ καταφθειρομένων παρ. καταπατούντας GEORGII HAMARTOLI CXXVII. Regnum Vespasiani. Post Vitellium autem imperavit Vespasianus annos decem, dies octo; erat autem ignotis editus parentibus, et imperator factus est in Palæstina, dum adhuc urbes Judæorum obsideret; ipse Jose- phum quoque historicum mancipavit. Reversus est autem Romam, ab exercitu imperator renun- tiatus, reliquitque Titumn, filium suum, Palaestinamn obsidentem. Reversus autem Romam, filios suos Titum et Domitianum Cæsaris nomine decorans, Titum qui- dem obsidentem Hierosolymam reliquit, Domitia- num vero misit in expeditionem adversus Bar- baros. 'Cum autem Romam appropinquaret, exercitus qui hic degebat simul et senatus, occiso ejus ad- versario, illi obviam processerunt, convivia multa agentes et plausibus illum excipientes. CXXVIII. De expugnatione Jerusalem. Titus autem, constructa Jerusalem quinqua- ginta cubitos sublimi turri, cum et ju:ta ma- chinas multas et varias expugnatrices posuis set, et duplici ex parte ut concuterentur mœnia parasset, Judæos catapultis et cæteris bellorum tormentis e primo muro propulit, qui e secundo quoque, quo confugerant, detrusi ad tertium, hinc forti animo dimicaverunt. Atque facto congressu fortiter, ex utraque acie multi ceciderunt. Pessimi autem inter Judæos, seditiosi quoque vocati, for- midandi per totam currere civitatem ; si quas clausas invenissent januas, his confractis irrumpere, et ex faucibus buccellam extorquentes rapere ; senio- res cibi tenaces tormentis tradere, mulieres trahere crinibus, infantes ad terram allidere. Pudendorum vias ervis illis obturantes, virgis acutis anum mi- serorum trajicientes, cogebant ut absconditum farina pugillum indicarent. Tanta enim fames omnes invasit, ut alii quidem nondum confectum panem manducarent, alii vero paululum ad ignem B C admotum fermentum statim inde retraherent: alii autem, majori premente inopia, fenum minutatim concisum manducabant; mulieres autem inſantulis in sinu tabescentibus non parcebant, propter ni- miam vim et necessitatem famis. Senes et ado- lescentes et infantes tanquam spectra progredientes, fume absumente, in humum cadlebant; quorum D alios conculcantes seditiosi interimebant, alios respirantes et prostratos ense trucidabant. Interea Titus, cum circa fossas deprehendisset Judæos qui agrestes herbas in cibum colligebant, alios Variæ lectiones et notæ. Ced. 380,5-9 om. Bulg. Ced. Cod. Leo. Ced. Leo. Ced. 375,1-7. codex. Ced. 375,7-18. Cod. Ged. cod.) Ced. codex. add. Ced. Ced. cod. cod. Ged. codex. - (2) Επανελθὼν δὲ εἰς Ρώμην τους υἱοὺς αὐτοῦ

Α ΡΚΖ'. Βασιλεία Ούεσπασιανοῦ. 4:2 Μετὰ δὲ Βιτέλιον ἐβασίλευσεν Ουεσπασιανς ἔτη ι', ἡμέρας η' (ἦν δὲ γονέων ἀσήμων)· αὐτο- κράτωρ τε γεγονώς " ἐν Παλαιστίνη, ἔτι (τε) τὰς πόλεις τῶν Ἰουδαίων πολιορκῶν, ὅστις καὶ Ἰώστε πον τὸν συγγραφέα ὑποχείριον ἐποίησεν· ἀνήχθη δὲ ἐν Ῥώμῃ ἀναγορευθεὶς ὑπὸ τοῦ στρατοῦ βασιλεύς, καταλιπών Τίτον, τὸν υἱὸν αὐτοῦ, πολιορκεῖν τὴν Παλαιστίνην 18. Τίτον καὶ Δομετιανὸν Καίσαρας ἀναδείξας, τὸν μὲν Τίτον πολιορχεῖν τὰ Ἱεροσόλυμα κατέλιπεν, Δομε τιανὸν δὲ ἀπέστειλεν εἰς ἐκστρατείαν ἐπὶ τοὺς Βαρ- βάρους. Ἐγγίζοντος δὲ αὐτοῦ ἐν τῇ Ῥώμῃ, ὁ ἐκεῖσε στρατὸς μετὰ τῆς συγκλήτου ἀνελὼν τὸν ἀντάρτην, σὺν εὐωχίᾳ πολλῇ καὶ κρότοις ὑπήντησεν αὐτῷ. ΡΚΗ. Περὶ τῆς ἁλώσεως Ἱερουσαλήμ. • * Ο δὲ Τίτος πύργον κατασκευάσας ἀνὰ πή χεων ν' τὸ ὕψος ἐν Ἱερουσαλήμ καὶ πολλοὺς καὶ διαφόρους ελεπόλεις σε παραστήσας καὶ διχόθεν τύπτεσθαι τὸ τεῖχος παρασκευάσας, τοὺς Ἰουδαίους ἐκ τοῦ α' τείχους τοῖς λιθοβόλοις καὶ τοῖς λοιποῖς ἐξήλασε μηχανήμασιν. Καὶ πρὸς τὸ δεύτερον τεῖχος καταφυγόντες κἀκεῖθεν πάλιν ὁμοίως ἐξελασθέντες μέχρι τοῦ γ' τείχους, ἐπολέμησαν ἰσχυρῶς ἐκεῖθεν. Καὶ γενομένης καρτερᾶς μάχης ἔπιπτεν ἐξ ἑκατέ ρας παρατάξεως πλῆθος ἄπειρον. " (2) Οἱ δὲ πονη- ρότεροι τῶν Ἰουδαίων, οἱ καὶ στασιασταί κληθέντες, δεινῶς τὴν πόλιν ἅπασαν κατέτρεχον· εἴ που γὰρ κεκλεισμένας θύρας εὗρον, ταύτας συντρίψαντες εἰσεπήδων καὶ ἐκ τῶν φαρύγγων τὸν ψωμὸν ἀναθλί- βοντες ήρπαζον· καὶ γέροντας μὲν ἐβασάνιζαν (αντεχομένους τροφῆς), γυναῖκας δὲ (ἀπὸ τῆς κόμης) ἐσπάραττον, τὰ νήπια ἐπὶ γῆς ἤρασσον 38, ομόβοις δὲ τοὺς πόρους τῶν αἰδοίων (αὐτῶν) ἐμφράττον τες, ῥάβδοις ὀξείαις τὰς ἕδρας τῶν ἀθλίων διαπε- ρῶντες “', ἠνάγκαζον, (πρὸς τὸ) δράκα μίαν ἀλφί του καταμηνύσαι κεκρυμμένην ". (Οὕτω γὰρ δεινὸς πάντων κατεκράτησε λιμός, ὥστε οἱ μὲν ἀκατ- έργαστον ἤσθιον τὸν ἄρτον, οἱ δὲ ζύμην ἐπιφλέ γοντες ὀλίγῳ τῷ πυρί, θᾶττον ἀνήρπαζον.) Οἱ δὲ απορώτεροι χόρτου σπαράγματα διεμασσῶντο, αἱ δὲ γυναῖκες ἐν χερσὶ μαραινόμενα αὐτῶν τὰ βρέφη παρελογίζοντο αὐτὰ διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν βίαν το καὶ ἀνάγκην τοῦ λιμοῦ. (3) Γέροντες δὲ, καὶ νέους καὶ νήπιοι, ὥσπερ εἴδωλα παρερχόμενοι, καὶ λιμ τηκόμενοι, καὶ καταπίπτοντες, τοὺς μὲν καταπι- τοῦντες οἱ οἱ στασιασταὶ ἐφόνευον, τοὺς δὲ ἔτι Ο. υἱὸς Νέρωνος ἐβ. ά. δὲ γέγονεν την Π. π. κι ἐλαι πόλεις Λιμοῦ δὲ τότε τὴν πόλιν ἀφορήτου κατακρατοῦντος, ἦν ἰδεῖν πολλῷ χείρω τῶν πολεμίων τοὺς ἔνδον δρώντας στασιαστές θύραν εἶδον κεκλεισμένην, κατακλῶντες ἐ. φ. διηρπάζοντο τὸν ψ. τούτου δὲ ἕνεκα καὶ γ. ἐδ. καὶ γυναῖκα ἐσπ. καὶ ν. ή. (ἔρασσον εἰς γῆν ὀρόβους και οι διαπερονώντες οὕτως ἀλφήτων ἀλφίτων μηνύσαι κεκρ. καὶ χ. μέν στο διεμισώντο· μητέρες δὲ τῶν νηπίων ταῖς ἑαυτῶν χ. τῷ λιμῷ μαραινομένων ὑπερεώρων καὶ τῶν πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν θνησκόντων καὶ τῇ ἐνδείᾳ καταφθειρομένων παρ. καταπατούντας GEORGII HAMARTOLI CXXVII. Regnum Vespasiani. Post Vitellium autem imperavit Vespasianus annos decem, dies octo; erat autem ignotis editus parentibus, et imperator factus est in Palæstina, dum adhuc urbes Judæorum obsideret; ipse Jose- phum quoque historicum mancipavit. Reversus est autem Romam, ab exercitu imperator renun- tiatus, reliquitque Titumn, filium suum, Palaestinamn obsidentem. Reversus autem Romam, filios suos Titum et Domitianum Cæsaris nomine decorans, Titum qui- dem obsidentem Hierosolymam reliquit, Domitia- num vero misit in expeditionem adversus Bar- baros. 'Cum autem Romam appropinquaret, exercitus qui hic degebat simul et senatus, occiso ejus ad- versario, illi obviam processerunt, convivia multa agentes et plausibus illum excipientes. CXXVIII. De expugnatione Jerusalem. Titus autem, constructa Jerusalem quinqua- ginta cubitos sublimi turri, cum et ju:ta ma- chinas multas et varias expugnatrices posuis set, et duplici ex parte ut concuterentur mœnia parasset, Judæos catapultis et cæteris bellorum tormentis e primo muro propulit, qui e secundo quoque, quo confugerant, detrusi ad tertium, hinc forti animo dimicaverunt. Atque facto congressu fortiter, ex utraque acie multi ceciderunt. Pessimi autem inter Judæos, seditiosi quoque vocati, for- midandi per totam currere civitatem ; si quas clausas invenissent januas, his confractis irrumpere, et ex faucibus buccellam extorquentes rapere ; senio- res cibi tenaces tormentis tradere, mulieres trahere crinibus, infantes ad terram allidere. Pudendorum vias ervis illis obturantes, virgis acutis anum mi- serorum trajicientes, cogebant ut absconditum farina pugillum indicarent. Tanta enim fames omnes invasit, ut alii quidem nondum confectum panem manducarent, alii vero paululum ad ignem B C admotum fermentum statim inde retraherent: alii autem, majori premente inopia, fenum minutatim concisum manducabant; mulieres autem inſantulis in sinu tabescentibus non parcebant, propter ni- miam vim et necessitatem famis. Senes et ado- lescentes et infantes tanquam spectra progredientes, fume absumente, in humum cadlebant; quorum D alios conculcantes seditiosi interimebant, alios respirantes et prostratos ense trucidabant. Interea Titus, cum circa fossas deprehendisset Judæos qui agrestes herbas in cibum colligebant, alios Variæ lectiones et notæ. Ced. 380,5-9 om. Bulg. Ced. Cod. Leo. Ced. Leo. Ced. 375,1-7. codex. Ced. 375,7-18. Cod. Ged. cod.) Ced. codex. add. Ced. Ced. cod. cod. Ged. codex. - (2) Επανελθὼν δὲ εἰς Ρώμην τους υἱοὺς αὐτοῦ

ἐμπνέοντας καὶ ἐῤῥιμμένους διὰ ξίφους ἀπέκτεινον. Ὁ δὲ Τίτος περὶ τὰς φάραγγας τους Ιουδαίους ἀγρίαν πόαν εἰς τροφὴν συλλέγοντας συλλαβόμενος, τοὺς μὲν πλησίον τοῦ τείχους εκρέμασεν, τοὺς δὲ χειροκοπήσα; εἰς τὴν πόλιν ἀπέστειλε, καταπλῆξαι τοὺς στασιαστὰς βουλόμενος. (4) Πᾶσα δὲ οἰκία (ἐκ τῆς ἐνδείας) νεκρῶν ἐπληροῦτο “ ἀπόζουσα, καὶ λοιμός " τῇ πόλει χαλεπὸς ἐπεκράτησε (ὅθεν οι στασιασταὶ τὴν δυσωδίαν μὴ φέροντες, ἔῤῥιπτον ἀπὸ τοῦ τείχους αὐτοὺς ἐπὶ τὰς φάραγγας, ἔτι πολ λοὺς αὐτῶν ἐμπνέοντας) (77'). (5) Οι τοίνυν στα σιασταὶ ὑπὸ λιμού πιεζόμενοι λάθρα πρὸς τὸ ὄρος τῶν Ἐλαιῶν ἐξώρμησαν, οὓς οἱ Ρωμαῖοι καταδιώ- ξαντες εἰς φυγὴν ἔτρεψαν. Ρωμαῖος δέ τις τῶν ὑπο πέων ὁ δοκιμώτατος τοὺς Ἰουδαίους ὠθουμένους κατά τῆς φάραγγος θεασάμενος, ἐκ πλαγίου παρελαύνων Β τὸν ἵππον, ἁρπάζει τινὰ νεανίαν, τῶν στασιαστῶν φευγόντων, στιβαρὸν κατὰ τὸ σῶμα καὶ ὡπλισμέ- νον, ἐκ τοῦ σφυροῦ δραξάμενος, ἑαυτὸν ἐπικλίνει, τοῦ ἵππου τρέχοντος καὶ τὸν Ἰουδαῖον ἔφιππον καταδιώκοντος· καὶ τοσοῦτον τῆς δεξιᾶς τό νον καὶ τοῦ λοιποῦ σώματος ἐπιδειξάμενος, καὶ τῆς Ιππικῆς τέχνης τὴν ἀρετὴν, ὥσπερ τι κειμήλιον ἧκε τῷ Καίσαρι κομίζων τὸν αἰχμάλωτον. Ὁ δὲ Τίτος ὑπερθαυμάσας τούτου τὴν ἰσχὺν καὶ τῆς δυνάμεως τὸ αήττητον, δώροις αὐτὸν ἀμείβει, τὸν δὲ ληφθέντα προσέταξεν ἀναιρεθῆναι. (6) Τῆς δέ γε πόλεως ὑπὸ Ῥωμαίων σφοδρώς πορθουμένης, ὁ λιμὸς τοὺς κατὰ τὴν πόλιν πλείους τοῦ πολέμου διέφθειρεν, διὰ δὴ καὶ ἀδελφοὶ κατὰ ἀδελφῶν, καὶ συγγενεῖς κατὰ συγγενών, ξιφήρεις εἰς τοὺς οἴκους ἐχώρουν, τὰς ἀλλήλων τροφὰς ἁρπάζοντες· καὶ μέν γε γυναῖκες ἀνδρῶν καὶ παῖδες πατέρων· καὶ — τὸ ἐλεεινότερον — μητέρες νηπίων ἥρπαζον ἐξ αὐτῶν τῶν στομάτων τάς τροφάς. Καὶ παντελῶς τῶν φιλτάτων οὐκ ἐφείδοντο. Καὶ ἄλλοι μὲν ὑπ' ἐνδείας κεχηνότες ὥσπερ κύνες λυττῶντες ἐφάλλοντο καὶ περιεφέροντο μεθυόντων δίκην, ὡς διὰ σπλάγχνων καὶ μυελῶν τοῦ λιμοῦ χωροῦντος καὶ πρὸς θάνατον βίαιον τὴν ψυχὴν ἐλαύνοντος· ἄλλοι δὲ τῶν ἀθεμίτων ἐφήπτοντο, ὡς οὐδὲ τὰ ῥυπαρὰ τῶν ἀλόγων ἐφείδοντο· τελευταῖον δὲ ζωστῆρας διεμασσώντο, καὶ ὑποδήματα, καὶ δέρματα τῶν θυρεῶν ἤσθιον ἀπεκδέροντες. - - (7) Γυνή δέ σε τις Μαρία τούνομα, γένει καὶ πλούτῳ περιφανής καὶ περίβλεπτος, ἐκ τῆς χώρας πρὸς τὴν πόλιν καταφυγούσα, πᾶσαν αὐτῆς τὴν ὑπαρξιν καὶ τὰς διατροφὰς οι στασιασταὶ καθ' ἡμέ ραν εἰσπηδῶντες διήρπαζον καὶ λοιπὸν τροφῆς ἀπο- ροῦσα καὶ παιδίον ὑπομάζιον ἔχουσα, τοῦτο καταθύει καὶ ὀπτήσασα τὸ μὲν ἥμισυ δε βέβρωκεν, τὸ δὲ λοι- τὸν καλύψασα διετήρει. Οἱ δὲ (στασιασταί, καθὼς ειώθασιν, εἰσελθόντες καὶ τῆς κνίσσης αἰσθόμενοι τα ἠπείλουν ἀναιρήσειν αὐτήν, εἰ μὴ ὅπερ ἔκρυψεν, ἐπιδείξειε σ· ἡ δὲ τὰ λείψανα τοῦ παιδαρίου προαγα- ε Η πληρουμένη καὶ ἐπόζουσα ἀργαλέον ενέσκηψε λοιμών. Καὶ πλείους ὁ λιμος η ὧν πόλεμος ἀνάλωσε· τί γὰρ παρελείφθη μὴ βρωθέν ; λιμός Τότε καὶ γυνή τις εὐγενῆς καὶ πλουσία τοὔνομα Μαρία ἐκ τῆς χ. κ. πρ. τὴν π. ἐπειδὴ π. ά. ὑπὸ τῶν στασιαστῶν ἀφηρέθη την περιουσίαν, ὑπ. ε. τέκνον. οι τὸ ἡ. μὲν ἔφαγε, τὸ ἥμισυ δὲ καταλείψασα ετήρει δε καὶ εἰσπηδήσαντες δὲ ἀνελεῖν ἐπ, εἰ μὴ ἐπὶ τὸ μέρος τοῦ π. τὰ λ. επέδειξε CHRONICON. - LIB. III. B 45% manibus abscisis in urbem dimisit, ut metu seditiosos concuteret. Omnis porro domus ob inediam cada- veribus referta pessime olebat, et dura pestis urbem invasit; seditiosi, fœtorem non ferentes, illos e muro in fossas, spiritn multis superstite, ejiciebant. Ipsi autem, fame male vexati, clam ad monteni Olivarum cucurrerunt, et a Romanis persequen- tibus in fugam versi sunt. Romanus autem quidam, inter equites pṛobatissimus, ut Judæos in fossas præcipites actos vidit, ex obliquo agitans equum, adolescentem quemdam, robusto corpore et arma- tum, seditiosis fugientibus, apprehendit; cumqu malleolo pedis eum teneret, seipsum inclinat, equo currente et Judæum equitem persequente; et cum tantam dextera frmitatem et totius corporis robu ostendisset et artis equestris virtutem, ad Cæsarem perrexit, captivum suum, ut pretiosum quiddam, afferens. Quem valde ob robur et invictum ani- mum demiratus Titus cumulavit donis, captivum vero jussit necari. Vehementer autem Romanis va- stantibus civitatem, fames in urbe degentes plures quam bellum consumpsit; idcirco fratres adversus fratres, et cognati adversus cognatos, sicis armati, cibos vi rapturi domos petebant. Quin imo conjuges virorum, nati patrum, et quod mirabilius est, mia- tres infantium ex ore cibos extorquebant, nec ullo modo parcebant charissimis. Et alii quidem in- hiantes ut canes rabidi insiliebant, et circumitant ebriorum instar, quasi per viscera et medullas fame penetrante et ad mortem violentam rapiente. Alii vero ad inusitata ita ruebant, ut ne a excremen- tis quidem brutorum abstinerent. Postremo cingula manducabant, et calceamenta et coria scutorum edc- bant detracta. A quidem prope nurum suspendi jussit, alios vero C D Mulier autem quædam, Maria nomine, genere et divitiis insignis et conspicua, ab agris in urbem confugerat; quæ, ubi substantiam ipsius rapuerunt irruentes seditiosi, annonamque eadem die ciba- riam, omni alimento destituta, lactentem filium jugulavit, dimidiamque partem assi corpusculi co- medit, reliquamque servabat. At seditiosi de more introgressi et adipem odorantes, ei mortem mina- bantur, nisi quod absconderat relegeret; læc autem reliquias exhibens infantuli : • Ex hoc, inquit, vere olim filio meo, nunc vero omnino mi- Variæ lectiones et notæ. Ced. 373,18-20. coll. Ced. 375,21-376,9. Ced. " cod. • add. Ced. Ced. - Ged. cod. Ced. I

ἐμπνέοντας καὶ ἐῤῥιμμένους διὰ ξίφους ἀπέκτεινον. Ὁ δὲ Τίτος περὶ τὰς φάραγγας τους Ιουδαίους ἀγρίαν πόαν εἰς τροφὴν συλλέγοντας συλλαβόμενος, τοὺς μὲν πλησίον τοῦ τείχους εκρέμασεν, τοὺς δὲ χειροκοπήσα; εἰς τὴν πόλιν ἀπέστειλε, καταπλῆξαι τοὺς στασιαστὰς βουλόμενος. (4) Πᾶσα δὲ οἰκία (ἐκ τῆς ἐνδείας) νεκρῶν ἐπληροῦτο “ ἀπόζουσα, καὶ λοιμός " τῇ πόλει χαλεπὸς ἐπεκράτησε (ὅθεν οι στασιασταὶ τὴν δυσωδίαν μὴ φέροντες, ἔῤῥιπτον ἀπὸ τοῦ τείχους αὐτοὺς ἐπὶ τὰς φάραγγας, ἔτι πολ λοὺς αὐτῶν ἐμπνέοντας) (77'). (5) Οι τοίνυν στα σιασταὶ ὑπὸ λιμού πιεζόμενοι λάθρα πρὸς τὸ ὄρος τῶν Ἐλαιῶν ἐξώρμησαν, οὓς οἱ Ρωμαῖοι καταδιώ- ξαντες εἰς φυγὴν ἔτρεψαν. Ρωμαῖος δέ τις τῶν ὑπο πέων ὁ δοκιμώτατος τοὺς Ἰουδαίους ὠθουμένους κατά τῆς φάραγγος θεασάμενος, ἐκ πλαγίου παρελαύνων Β τὸν ἵππον, ἁρπάζει τινὰ νεανίαν, τῶν στασιαστῶν φευγόντων, στιβαρὸν κατὰ τὸ σῶμα καὶ ὡπλισμέ- νον, ἐκ τοῦ σφυροῦ δραξάμενος, ἑαυτὸν ἐπικλίνει, τοῦ ἵππου τρέχοντος καὶ τὸν Ἰουδαῖον ἔφιππον καταδιώκοντος· καὶ τοσοῦτον τῆς δεξιᾶς τό νον καὶ τοῦ λοιποῦ σώματος ἐπιδειξάμενος, καὶ τῆς Ιππικῆς τέχνης τὴν ἀρετὴν, ὥσπερ τι κειμήλιον ἧκε τῷ Καίσαρι κομίζων τὸν αἰχμάλωτον. Ὁ δὲ Τίτος ὑπερθαυμάσας τούτου τὴν ἰσχὺν καὶ τῆς δυνάμεως τὸ αήττητον, δώροις αὐτὸν ἀμείβει, τὸν δὲ ληφθέντα προσέταξεν ἀναιρεθῆναι. (6) Τῆς δέ γε πόλεως ὑπὸ Ῥωμαίων σφοδρώς πορθουμένης, ὁ λιμὸς τοὺς κατὰ τὴν πόλιν πλείους τοῦ πολέμου διέφθειρεν, διὰ δὴ καὶ ἀδελφοὶ κατὰ ἀδελφῶν, καὶ συγγενεῖς κατὰ συγγενών, ξιφήρεις εἰς τοὺς οἴκους ἐχώρουν, τὰς ἀλλήλων τροφὰς ἁρπάζοντες· καὶ μέν γε γυναῖκες ἀνδρῶν καὶ παῖδες πατέρων· καὶ — τὸ ἐλεεινότερον — μητέρες νηπίων ἥρπαζον ἐξ αὐτῶν τῶν στομάτων τάς τροφάς. Καὶ παντελῶς τῶν φιλτάτων οὐκ ἐφείδοντο. Καὶ ἄλλοι μὲν ὑπ' ἐνδείας κεχηνότες ὥσπερ κύνες λυττῶντες ἐφάλλοντο καὶ περιεφέροντο μεθυόντων δίκην, ὡς διὰ σπλάγχνων καὶ μυελῶν τοῦ λιμοῦ χωροῦντος καὶ πρὸς θάνατον βίαιον τὴν ψυχὴν ἐλαύνοντος· ἄλλοι δὲ τῶν ἀθεμίτων ἐφήπτοντο, ὡς οὐδὲ τὰ ῥυπαρὰ τῶν ἀλόγων ἐφείδοντο· τελευταῖον δὲ ζωστῆρας διεμασσώντο, καὶ ὑποδήματα, καὶ δέρματα τῶν θυρεῶν ἤσθιον ἀπεκδέροντες. - - (7) Γυνή δέ σε τις Μαρία τούνομα, γένει καὶ πλούτῳ περιφανής καὶ περίβλεπτος, ἐκ τῆς χώρας πρὸς τὴν πόλιν καταφυγούσα, πᾶσαν αὐτῆς τὴν ὑπαρξιν καὶ τὰς διατροφὰς οι στασιασταὶ καθ' ἡμέ ραν εἰσπηδῶντες διήρπαζον καὶ λοιπὸν τροφῆς ἀπο- ροῦσα καὶ παιδίον ὑπομάζιον ἔχουσα, τοῦτο καταθύει καὶ ὀπτήσασα τὸ μὲν ἥμισυ δε βέβρωκεν, τὸ δὲ λοι- τὸν καλύψασα διετήρει. Οἱ δὲ (στασιασταί, καθὼς ειώθασιν, εἰσελθόντες καὶ τῆς κνίσσης αἰσθόμενοι τα ἠπείλουν ἀναιρήσειν αὐτήν, εἰ μὴ ὅπερ ἔκρυψεν, ἐπιδείξειε σ· ἡ δὲ τὰ λείψανα τοῦ παιδαρίου προαγα- ε Η πληρουμένη καὶ ἐπόζουσα ἀργαλέον ενέσκηψε λοιμών. Καὶ πλείους ὁ λιμος η ὧν πόλεμος ἀνάλωσε· τί γὰρ παρελείφθη μὴ βρωθέν ; λιμός Τότε καὶ γυνή τις εὐγενῆς καὶ πλουσία τοὔνομα Μαρία ἐκ τῆς χ. κ. πρ. τὴν π. ἐπειδὴ π. ά. ὑπὸ τῶν στασιαστῶν ἀφηρέθη την περιουσίαν, ὑπ. ε. τέκνον. οι τὸ ἡ. μὲν ἔφαγε, τὸ ἥμισυ δὲ καταλείψασα ετήρει δε καὶ εἰσπηδήσαντες δὲ ἀνελεῖν ἐπ, εἰ μὴ ἐπὶ τὸ μέρος τοῦ π. τὰ λ. επέδειξε CHRONICON. - LIB. III. B 45% manibus abscisis in urbem dimisit, ut metu seditiosos concuteret. Omnis porro domus ob inediam cada- veribus referta pessime olebat, et dura pestis urbem invasit; seditiosi, fœtorem non ferentes, illos e muro in fossas, spiritn multis superstite, ejiciebant. Ipsi autem, fame male vexati, clam ad monteni Olivarum cucurrerunt, et a Romanis persequen- tibus in fugam versi sunt. Romanus autem quidam, inter equites pṛobatissimus, ut Judæos in fossas præcipites actos vidit, ex obliquo agitans equum, adolescentem quemdam, robusto corpore et arma- tum, seditiosis fugientibus, apprehendit; cumqu malleolo pedis eum teneret, seipsum inclinat, equo currente et Judæum equitem persequente; et cum tantam dextera frmitatem et totius corporis robu ostendisset et artis equestris virtutem, ad Cæsarem perrexit, captivum suum, ut pretiosum quiddam, afferens. Quem valde ob robur et invictum ani- mum demiratus Titus cumulavit donis, captivum vero jussit necari. Vehementer autem Romanis va- stantibus civitatem, fames in urbe degentes plures quam bellum consumpsit; idcirco fratres adversus fratres, et cognati adversus cognatos, sicis armati, cibos vi rapturi domos petebant. Quin imo conjuges virorum, nati patrum, et quod mirabilius est, mia- tres infantium ex ore cibos extorquebant, nec ullo modo parcebant charissimis. Et alii quidem in- hiantes ut canes rabidi insiliebant, et circumitant ebriorum instar, quasi per viscera et medullas fame penetrante et ad mortem violentam rapiente. Alii vero ad inusitata ita ruebant, ut ne a excremen- tis quidem brutorum abstinerent. Postremo cingula manducabant, et calceamenta et coria scutorum edc- bant detracta. A quidem prope nurum suspendi jussit, alios vero C D Mulier autem quædam, Maria nomine, genere et divitiis insignis et conspicua, ab agris in urbem confugerat; quæ, ubi substantiam ipsius rapuerunt irruentes seditiosi, annonamque eadem die ciba- riam, omni alimento destituta, lactentem filium jugulavit, dimidiamque partem assi corpusculi co- medit, reliquamque servabat. At seditiosi de more introgressi et adipem odorantes, ei mortem mina- bantur, nisi quod absconderat relegeret; læc autem reliquias exhibens infantuli : • Ex hoc, inquit, vere olim filio meo, nunc vero omnino mi- Variæ lectiones et notæ. Ced. 373,18-20. coll. Ced. 375,21-376,9. Ced. " cod. • add. Ced. Ced. - Ged. cod. Ced. I

ἐμπνέοντας καὶ ἐῤῥιμμένους διὰ ξίφους ἀπέκτεινον. Ὁ δὲ Τίτος περὶ τὰς φάραγγας τους Ιουδαίους ἀγρίαν πόαν εἰς τροφὴν συλλέγοντας συλλαβόμενος, τοὺς μὲν πλησίον τοῦ τείχους εκρέμασεν, τοὺς δὲ χειροκοπήσα; εἰς τὴν πόλιν ἀπέστειλε, καταπλῆξαι τοὺς στασιαστὰς βουλόμενος. (4) Πᾶσα δὲ οἰκία (ἐκ τῆς ἐνδείας) νεκρῶν ἐπληροῦτο “ ἀπόζουσα, καὶ λοιμός " τῇ πόλει χαλεπὸς ἐπεκράτησε (ὅθεν οι στασιασταὶ τὴν δυσωδίαν μὴ φέροντες, ἔῤῥιπτον ἀπὸ τοῦ τείχους αὐτοὺς ἐπὶ τὰς φάραγγας, ἔτι πολ λοὺς αὐτῶν ἐμπνέοντας) (77'). (5) Οι τοίνυν στα σιασταὶ ὑπὸ λιμού πιεζόμενοι λάθρα πρὸς τὸ ὄρος τῶν Ἐλαιῶν ἐξώρμησαν, οὓς οἱ Ρωμαῖοι καταδιώ- ξαντες εἰς φυγὴν ἔτρεψαν. Ρωμαῖος δέ τις τῶν ὑπο πέων ὁ δοκιμώτατος τοὺς Ἰουδαίους ὠθουμένους κατά τῆς φάραγγος θεασάμενος, ἐκ πλαγίου παρελαύνων Β τὸν ἵππον, ἁρπάζει τινὰ νεανίαν, τῶν στασιαστῶν φευγόντων, στιβαρὸν κατὰ τὸ σῶμα καὶ ὡπλισμέ- νον, ἐκ τοῦ σφυροῦ δραξάμενος, ἑαυτὸν ἐπικλίνει, τοῦ ἵππου τρέχοντος καὶ τὸν Ἰουδαῖον ἔφιππον καταδιώκοντος· καὶ τοσοῦτον τῆς δεξιᾶς τό νον καὶ τοῦ λοιποῦ σώματος ἐπιδειξάμενος, καὶ τῆς Ιππικῆς τέχνης τὴν ἀρετὴν, ὥσπερ τι κειμήλιον ἧκε τῷ Καίσαρι κομίζων τὸν αἰχμάλωτον. Ὁ δὲ Τίτος ὑπερθαυμάσας τούτου τὴν ἰσχὺν καὶ τῆς δυνάμεως τὸ αήττητον, δώροις αὐτὸν ἀμείβει, τὸν δὲ ληφθέντα προσέταξεν ἀναιρεθῆναι. (6) Τῆς δέ γε πόλεως ὑπὸ Ῥωμαίων σφοδρώς πορθουμένης, ὁ λιμὸς τοὺς κατὰ τὴν πόλιν πλείους τοῦ πολέμου διέφθειρεν, διὰ δὴ καὶ ἀδελφοὶ κατὰ ἀδελφῶν, καὶ συγγενεῖς κατὰ συγγενών, ξιφήρεις εἰς τοὺς οἴκους ἐχώρουν, τὰς ἀλλήλων τροφὰς ἁρπάζοντες· καὶ μέν γε γυναῖκες ἀνδρῶν καὶ παῖδες πατέρων· καὶ — τὸ ἐλεεινότερον — μητέρες νηπίων ἥρπαζον ἐξ αὐτῶν τῶν στομάτων τάς τροφάς. Καὶ παντελῶς τῶν φιλτάτων οὐκ ἐφείδοντο. Καὶ ἄλλοι μὲν ὑπ' ἐνδείας κεχηνότες ὥσπερ κύνες λυττῶντες ἐφάλλοντο καὶ περιεφέροντο μεθυόντων δίκην, ὡς διὰ σπλάγχνων καὶ μυελῶν τοῦ λιμοῦ χωροῦντος καὶ πρὸς θάνατον βίαιον τὴν ψυχὴν ἐλαύνοντος· ἄλλοι δὲ τῶν ἀθεμίτων ἐφήπτοντο, ὡς οὐδὲ τὰ ῥυπαρὰ τῶν ἀλόγων ἐφείδοντο· τελευταῖον δὲ ζωστῆρας διεμασσώντο, καὶ ὑποδήματα, καὶ δέρματα τῶν θυρεῶν ἤσθιον ἀπεκδέροντες. - - (7) Γυνή δέ σε τις Μαρία τούνομα, γένει καὶ πλούτῳ περιφανής καὶ περίβλεπτος, ἐκ τῆς χώρας πρὸς τὴν πόλιν καταφυγούσα, πᾶσαν αὐτῆς τὴν ὑπαρξιν καὶ τὰς διατροφὰς οι στασιασταὶ καθ' ἡμέ ραν εἰσπηδῶντες διήρπαζον καὶ λοιπὸν τροφῆς ἀπο- ροῦσα καὶ παιδίον ὑπομάζιον ἔχουσα, τοῦτο καταθύει καὶ ὀπτήσασα τὸ μὲν ἥμισυ δε βέβρωκεν, τὸ δὲ λοι- τὸν καλύψασα διετήρει. Οἱ δὲ (στασιασταί, καθὼς ειώθασιν, εἰσελθόντες καὶ τῆς κνίσσης αἰσθόμενοι τα ἠπείλουν ἀναιρήσειν αὐτήν, εἰ μὴ ὅπερ ἔκρυψεν, ἐπιδείξειε σ· ἡ δὲ τὰ λείψανα τοῦ παιδαρίου προαγα- ε Η πληρουμένη καὶ ἐπόζουσα ἀργαλέον ενέσκηψε λοιμών. Καὶ πλείους ὁ λιμος η ὧν πόλεμος ἀνάλωσε· τί γὰρ παρελείφθη μὴ βρωθέν ; λιμός Τότε καὶ γυνή τις εὐγενῆς καὶ πλουσία τοὔνομα Μαρία ἐκ τῆς χ. κ. πρ. τὴν π. ἐπειδὴ π. ά. ὑπὸ τῶν στασιαστῶν ἀφηρέθη την περιουσίαν, ὑπ. ε. τέκνον. οι τὸ ἡ. μὲν ἔφαγε, τὸ ἥμισυ δὲ καταλείψασα ετήρει δε καὶ εἰσπηδήσαντες δὲ ἀνελεῖν ἐπ, εἰ μὴ ἐπὶ τὸ μέρος τοῦ π. τὰ λ. επέδειξε CHRONICON. - LIB. III. B 45% manibus abscisis in urbem dimisit, ut metu seditiosos concuteret. Omnis porro domus ob inediam cada- veribus referta pessime olebat, et dura pestis urbem invasit; seditiosi, fœtorem non ferentes, illos e muro in fossas, spiritn multis superstite, ejiciebant. Ipsi autem, fame male vexati, clam ad monteni Olivarum cucurrerunt, et a Romanis persequen- tibus in fugam versi sunt. Romanus autem quidam, inter equites pṛobatissimus, ut Judæos in fossas præcipites actos vidit, ex obliquo agitans equum, adolescentem quemdam, robusto corpore et arma- tum, seditiosis fugientibus, apprehendit; cumqu malleolo pedis eum teneret, seipsum inclinat, equo currente et Judæum equitem persequente; et cum tantam dextera frmitatem et totius corporis robu ostendisset et artis equestris virtutem, ad Cæsarem perrexit, captivum suum, ut pretiosum quiddam, afferens. Quem valde ob robur et invictum ani- mum demiratus Titus cumulavit donis, captivum vero jussit necari. Vehementer autem Romanis va- stantibus civitatem, fames in urbe degentes plures quam bellum consumpsit; idcirco fratres adversus fratres, et cognati adversus cognatos, sicis armati, cibos vi rapturi domos petebant. Quin imo conjuges virorum, nati patrum, et quod mirabilius est, mia- tres infantium ex ore cibos extorquebant, nec ullo modo parcebant charissimis. Et alii quidem in- hiantes ut canes rabidi insiliebant, et circumitant ebriorum instar, quasi per viscera et medullas fame penetrante et ad mortem violentam rapiente. Alii vero ad inusitata ita ruebant, ut ne a excremen- tis quidem brutorum abstinerent. Postremo cingula manducabant, et calceamenta et coria scutorum edc- bant detracta. A quidem prope nurum suspendi jussit, alios vero C D Mulier autem quædam, Maria nomine, genere et divitiis insignis et conspicua, ab agris in urbem confugerat; quæ, ubi substantiam ipsius rapuerunt irruentes seditiosi, annonamque eadem die ciba- riam, omni alimento destituta, lactentem filium jugulavit, dimidiamque partem assi corpusculi co- medit, reliquamque servabat. At seditiosi de more introgressi et adipem odorantes, ei mortem mina- bantur, nisi quod absconderat relegeret; læc autem reliquias exhibens infantuli : • Ex hoc, inquit, vere olim filio meo, nunc vero omnino mi- Variæ lectiones et notæ. Ced. 373,18-20. coll. Ced. 375,21-376,9. Ced. " cod. • add. Ced. Ced. - Ged. cod. Ced. I

γοῦσα 88- « Τοῦτο δή ", φησὶν, τὸ ἐμόν ποτε γνήσιον $1 τέκνον καὶ νῦν πανάθλιον, φάγετε καὶ ὑμεῖς, καὶ γὰρ κἀγὼ βέβρωχα δ', εἰ δὲ ἀποστρέφεσθε, (καὶ τὸ λοιπὸν ἐμοὶ καταλείψατε. » Οἱ δὲ δν τὰς ὄψεις ἑαυτῶν ἱκανῶ; τύψαντες ὑπεξῆλθον τοῦ δωματίου καταπε πληγμένοι καὶ τρέμοντες . Καὶ οὕτως τὸ καλῶς ἐκ κοιλίας ἐξελθὸν βρέφος εἰς τὴν αὐτὴν πάλιν κακῶς ὑπέστρεψε (ἀθλίαν) γαστέραν (ὅπερ ἀκούσαντες οἱ ἐν τῇ πόλει πάντες ἀποθανεῖν ἐν τάχει προσηύχοντο). δυσδιήγητα γεγόνασιν ἐν τῇ πόλει τότε· ἐν δὲ τῇ περιχώρῳ καὶ τῷ πολέμῳ γίνεται τοῖς Ἰουδαίοις θύελλα ἐξαίφνης σφοδροτάτη, ήτις τὰ μὲν εἰς αὐτούς παρὰ τῶν Ῥωμαίων πεμπόμενα βέλη ευστόχως ἔφερεν, τὰ δὲ παρ' αὐτῶν εἰς ἐκείνους πλάγια πα ραχρῆμα συνέσυρεν. Οἱ δὲ Ῥωμαῖοι θεατάμενοι τὰς ὄψεις τῶν Ἰουδαίων ἐκ τῆς θυέλλης αμαυρωθείσας, λαθραίως αὐτοῖς ἐπαναβαίνοντες εὐτόνως αὐτοὺς κατέκτεινον· κἀντεῦθεν (77) ᾔσθοντο πολλοί, ὅτι θεήλατος ἐστιν ἡ πληγὴ, καὶ κατὰ θεομηνίαν ταῦτα πάσχουσιν. (9) Καὶ οὕτως ἐν δυσὶν ἔτεσιν και ραλαβὼν ὁ Τίτος τὴν Ἱερουσαλήμ, πάσαν κατέλυσε καὶ ἐνέπρησε μετὰ τοῦ αὐτῆς ναοῦ, κατὰ τὴν τοῦ Κυρίου προαγόρευσιν (καὶ προφητείαν) 4. Ειπόντων γὰρ τῶν μαθητῶν περὶ τοῦ ἱεροῦ, ὅτι Αίθοις και λοῖς καὶ ἀναθήμασιν κεκόσμητα: », ἔφη· ο Ταῦτα, ἃ θεωρεῖτε πάντα σ', ἐλεύσονται ἡμέρας, ἐν οἷς οὖν ἀφεθήσεται λίθος ἐπὶ λίθῳ, δ; οὐ καταλυθήσεται. - «Οταν δὲ ἴδητε κυκλουμένην τὴν πόλιν ὑπὸ τῶν στρατοπέδων 6, τότε γνώτε ὅτι ἤγγικεν ἡ ἐρήμωσις αὐτῆς. » — το « Οὐαὶ δὲ ταῖς ἐν γαστρὶ ἐχούσαις καὶ ταῖς θηλαζούσαις ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις· ἔσται γὰρ ἀνάγκη μεγάλη καὶ ὀργὴ τῷ λαῷ τούτῳ, καὶ πεσοῦνται ἐν στόματι ρομφαίας καὶ αἰχμαλωτισθήσονται εἰς πάντα τὰ ἔθνη· καὶ ἔσται Ἱερουσαλήμ τι πατουμένη ὑπὸ ἐθνῶν ἄχρι πληρωθῶσι καιροὶ ἐθνῶν. » Καὶ 13. Εσται θλίψις τοιαύτη, οἷα οὐ γέγονε πώποτε οὐδὲ μὴ γενήσεται. - Ταῦτα δὲ πάντα πεπόνθασιν οἱ ἐχθροὶ τῆς ζωῆς αὐτῶν Ἰουδαῖοι, κυριευθέντες ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων ὡς ἀπωσάμενοι Χριστόν, τὸν Βασιλέα τοῦ παντός, καὶ τὸν τῶν Ῥωμαίων βασιλέα το δυσσεβῶς ἐπισπα σάμενοι, κράζοντες, Οὐκ ἔχομεν βασιλέα εἰ μὴ εί Καίσαρα, » καί τ· « Τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐφ' ἡμᾶς καὶ ἐπὶ τὰ τέκνα ἡμῶν, διὸ " μέχρι τῆς συντελείας τὴν εἰς τὰ ἔθνη πάντα διασπορὰν καὶ ταλαιπωρίαν ἕξου ῃ σιν αὐτῶν τὰ τέκνα, καθάπερ τινὲς δραπέται (καὶ) μαστιγίαι (τε καὶ παράπληγες) μηδὲν τῶν νομίμων κ προσαγ. Τ. ἔφη νῦν δέ σε καὶ μὴ γένησθε ἐμοῦ τῆς αὐτό γεννη- σαμένης συμπαθέστεροι οὕτως ἰδόντες καὶ ἀκούσαντες τὰς ἀ. δ. τ. τρι ἐξῆλθον οὕτω Καὶ τοῦτο δὲ τῆς θεηλάτου ὀργῆς σημεῖον ἱστόρηται. Καὶ γὰρ πολέ μου ἐπὶ τῇ περιοχή σφοδρώς συρρηγνυμένου ἐξάπινα Ο. σφόδρα μεταξὺ τῶν δύο μερῶν παρεμπεσοῦσα, τὰ π. τῶν Ρ. μὲν ἀφιόμενα β. έ. ἴθυνεν ἐπ' αὐτοὺς, τὰ π. Ἰουδαίων δὲ πρὸς αὐτοὺς πεμπ. πλ. παρεσ. ὅθεν τὰς δ. αὐτῶν οἱ Ρ. ἐκ τῆς θ. ἀμαυρουμένας θ. λ. τε ἐπανέβαινον καὶ ἐκτ. ἀπ. ά. Ἐπὶ δ. δὲ ἐ. ὁ Γ. τήν Ί. π. Οὗτος ὁ Τ. ἐν δ. ε. π. τὴν οι πᾶσαν αὐτὴν καὶ τὸν ἐν αὐτῇ ναὸν κατῃθάλωσεν ἐν πυρὶ, κ. τ. λ. π. ἐν, καὶ ἠφάνισε, καθὼς εἴρηται καὶ τὴν ναὸν ἐν. το χρή γινώσκειν ὅτι ὅτε ᾐχμαλώτευσε Τίτος τὴν Ἱερουσαλήμ, ἀπέκτεινε μυριάδας οι καὶ ᾑρεν αἰχμαλώτους μυριάδας σε σε πάντα ? σε λίθον τὴν Ἱερουσαλὴμ ύ. στρ. το τι 1. έ. ούδ οὐ μή γένηται ἔσται τὴν τῶν Ῥ. βασιλείαν το Χριστοῦ το καί το GEORGH HAMARTOLI serabili, condite et vos, siquidem et ipsa manlu- A cavi, al si vos tædest, et reliquum mihi dimittite. › Isti autem cum sufficienter oculos visu saliassent attonitos, tremorem inter et stuporem abierunt. Sic qua: ex ventre bene exierat progenies, rursus miserum in ventrem male introivit, Quo audito, omnes in civitate ut cito morerentur precabantur. Haec quidem in civitate, et similia, et graviora, el exsecranda tunc temporis acciderunt. Iasu- per subito et vehementer in circuitu per bellum exortus est ventorum turbo, qui in Juleos quidem Romanis immissa tela directe ferebat, et ea quæ ipsi in illos mittebant statim transversa trahebat. Romani interea Judæorum oculos turbine cernen- tes offuscatos, impelu facto, improvisos crudeliter trucidabant. Hinc multi senserunt esse a Domino B plagam, et se ob Dei iran talia pati. Sie biennio Jerusalem captam Titus evertit funditus, et una cuan templo, juxta Domini prædictum et prophe- tiam, igne cousumpsit. Dicensibus enim discipulis de templo quod & bonis lapidibus et donis orna- tum esset, › dixit: Hæc quæ videtis omnia, ve- nient dies in quibus non relinquetur lapis super lapidem, qui non destruatur. Cum autem videritis circumdari civitatem ab exercitu, tunc sci- tote quja appropinquavit desolatio ejus. › ‹ Væ autem in ventre habentibus et nutrientibus in illis diebus. Erit enim tribulatio magna et ira populo huic, et cadent in ore gladii, et captivi ducentur in omnes gentes, et Jerusalem conculcabitur a genti- bus, donec impleantur tempora nationum, » et : • Erit pressura talis (qualis non fuit unquanı neque erit. C - Hæc omnia passi sunt Judæi snæ ipsorum vitæ inimici, et in servitutem a Romanis redacti sunt, quia Christum universorum Regem abjecerunt, el Romanorum imperatorem sibi impie attraxere, cla- mantes : « Νon habemus regen nisi Caesarem ; et : « Sanguis ejus super nos et super filios no- stros, › propter quod usque in finem per omnes gentes dispergentur et miseriam patientur eorum filii, tanquam fugitivi, et mastigiæ et vecordes, qui nihil ex legalibus implere queant. Illos enim sub Varia lectiones et notæ. cod. Ced. ' . Ced. add. ed. " add. Cod. Ced. * Cell. 376,9-16. Ced. 576,16, 17, 381,22 383,11. sed et I. Ced. vel Col. Luc. xx4, 5, 6. (i. Lucas, ante & Col. Ced. Luc. 20. « Cod. Luc. 23, 24. Ged. ” Matth. xxiv, 21. Matth. Ged. * Matth., (ed. Ceal. Mitth. xxvii, 25. Ced. (sic). Ced. Joan. 1, 15. (8) Μενούνγε καὶ ἄλλα τοιαῦτα, καὶ χείρονα, καὶ

γοῦσα 88- « Τοῦτο δή ", φησὶν, τὸ ἐμόν ποτε γνήσιον $1 τέκνον καὶ νῦν πανάθλιον, φάγετε καὶ ὑμεῖς, καὶ γὰρ κἀγὼ βέβρωχα δ', εἰ δὲ ἀποστρέφεσθε, (καὶ τὸ λοιπὸν ἐμοὶ καταλείψατε. » Οἱ δὲ δν τὰς ὄψεις ἑαυτῶν ἱκανῶ; τύψαντες ὑπεξῆλθον τοῦ δωματίου καταπε πληγμένοι καὶ τρέμοντες . Καὶ οὕτως τὸ καλῶς ἐκ κοιλίας ἐξελθὸν βρέφος εἰς τὴν αὐτὴν πάλιν κακῶς ὑπέστρεψε (ἀθλίαν) γαστέραν (ὅπερ ἀκούσαντες οἱ ἐν τῇ πόλει πάντες ἀποθανεῖν ἐν τάχει προσηύχοντο). δυσδιήγητα γεγόνασιν ἐν τῇ πόλει τότε· ἐν δὲ τῇ περιχώρῳ καὶ τῷ πολέμῳ γίνεται τοῖς Ἰουδαίοις θύελλα ἐξαίφνης σφοδροτάτη, ήτις τὰ μὲν εἰς αὐτούς παρὰ τῶν Ῥωμαίων πεμπόμενα βέλη ευστόχως ἔφερεν, τὰ δὲ παρ' αὐτῶν εἰς ἐκείνους πλάγια πα ραχρῆμα συνέσυρεν. Οἱ δὲ Ῥωμαῖοι θεατάμενοι τὰς ὄψεις τῶν Ἰουδαίων ἐκ τῆς θυέλλης αμαυρωθείσας, λαθραίως αὐτοῖς ἐπαναβαίνοντες εὐτόνως αὐτοὺς κατέκτεινον· κἀντεῦθεν (77) ᾔσθοντο πολλοί, ὅτι θεήλατος ἐστιν ἡ πληγὴ, καὶ κατὰ θεομηνίαν ταῦτα πάσχουσιν. (9) Καὶ οὕτως ἐν δυσὶν ἔτεσιν και ραλαβὼν ὁ Τίτος τὴν Ἱερουσαλήμ, πάσαν κατέλυσε καὶ ἐνέπρησε μετὰ τοῦ αὐτῆς ναοῦ, κατὰ τὴν τοῦ Κυρίου προαγόρευσιν (καὶ προφητείαν) 4. Ειπόντων γὰρ τῶν μαθητῶν περὶ τοῦ ἱεροῦ, ὅτι Αίθοις και λοῖς καὶ ἀναθήμασιν κεκόσμητα: », ἔφη· ο Ταῦτα, ἃ θεωρεῖτε πάντα σ', ἐλεύσονται ἡμέρας, ἐν οἷς οὖν ἀφεθήσεται λίθος ἐπὶ λίθῳ, δ; οὐ καταλυθήσεται. - «Οταν δὲ ἴδητε κυκλουμένην τὴν πόλιν ὑπὸ τῶν στρατοπέδων 6, τότε γνώτε ὅτι ἤγγικεν ἡ ἐρήμωσις αὐτῆς. » — το « Οὐαὶ δὲ ταῖς ἐν γαστρὶ ἐχούσαις καὶ ταῖς θηλαζούσαις ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις· ἔσται γὰρ ἀνάγκη μεγάλη καὶ ὀργὴ τῷ λαῷ τούτῳ, καὶ πεσοῦνται ἐν στόματι ρομφαίας καὶ αἰχμαλωτισθήσονται εἰς πάντα τὰ ἔθνη· καὶ ἔσται Ἱερουσαλήμ τι πατουμένη ὑπὸ ἐθνῶν ἄχρι πληρωθῶσι καιροὶ ἐθνῶν. » Καὶ 13. Εσται θλίψις τοιαύτη, οἷα οὐ γέγονε πώποτε οὐδὲ μὴ γενήσεται. - Ταῦτα δὲ πάντα πεπόνθασιν οἱ ἐχθροὶ τῆς ζωῆς αὐτῶν Ἰουδαῖοι, κυριευθέντες ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων ὡς ἀπωσάμενοι Χριστόν, τὸν Βασιλέα τοῦ παντός, καὶ τὸν τῶν Ῥωμαίων βασιλέα το δυσσεβῶς ἐπισπα σάμενοι, κράζοντες, Οὐκ ἔχομεν βασιλέα εἰ μὴ εί Καίσαρα, » καί τ· « Τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐφ' ἡμᾶς καὶ ἐπὶ τὰ τέκνα ἡμῶν, διὸ " μέχρι τῆς συντελείας τὴν εἰς τὰ ἔθνη πάντα διασπορὰν καὶ ταλαιπωρίαν ἕξου ῃ σιν αὐτῶν τὰ τέκνα, καθάπερ τινὲς δραπέται (καὶ) μαστιγίαι (τε καὶ παράπληγες) μηδὲν τῶν νομίμων κ προσαγ. Τ. ἔφη νῦν δέ σε καὶ μὴ γένησθε ἐμοῦ τῆς αὐτό γεννη- σαμένης συμπαθέστεροι οὕτως ἰδόντες καὶ ἀκούσαντες τὰς ἀ. δ. τ. τρι ἐξῆλθον οὕτω Καὶ τοῦτο δὲ τῆς θεηλάτου ὀργῆς σημεῖον ἱστόρηται. Καὶ γὰρ πολέ μου ἐπὶ τῇ περιοχή σφοδρώς συρρηγνυμένου ἐξάπινα Ο. σφόδρα μεταξὺ τῶν δύο μερῶν παρεμπεσοῦσα, τὰ π. τῶν Ρ. μὲν ἀφιόμενα β. έ. ἴθυνεν ἐπ' αὐτοὺς, τὰ π. Ἰουδαίων δὲ πρὸς αὐτοὺς πεμπ. πλ. παρεσ. ὅθεν τὰς δ. αὐτῶν οἱ Ρ. ἐκ τῆς θ. ἀμαυρουμένας θ. λ. τε ἐπανέβαινον καὶ ἐκτ. ἀπ. ά. Ἐπὶ δ. δὲ ἐ. ὁ Γ. τήν Ί. π. Οὗτος ὁ Τ. ἐν δ. ε. π. τὴν οι πᾶσαν αὐτὴν καὶ τὸν ἐν αὐτῇ ναὸν κατῃθάλωσεν ἐν πυρὶ, κ. τ. λ. π. ἐν, καὶ ἠφάνισε, καθὼς εἴρηται καὶ τὴν ναὸν ἐν. το χρή γινώσκειν ὅτι ὅτε ᾐχμαλώτευσε Τίτος τὴν Ἱερουσαλήμ, ἀπέκτεινε μυριάδας οι καὶ ᾑρεν αἰχμαλώτους μυριάδας σε σε πάντα ? σε λίθον τὴν Ἱερουσαλὴμ ύ. στρ. το τι 1. έ. ούδ οὐ μή γένηται ἔσται τὴν τῶν Ῥ. βασιλείαν το Χριστοῦ το καί το GEORGH HAMARTOLI serabili, condite et vos, siquidem et ipsa manlu- A cavi, al si vos tædest, et reliquum mihi dimittite. › Isti autem cum sufficienter oculos visu saliassent attonitos, tremorem inter et stuporem abierunt. Sic qua: ex ventre bene exierat progenies, rursus miserum in ventrem male introivit, Quo audito, omnes in civitate ut cito morerentur precabantur. Haec quidem in civitate, et similia, et graviora, el exsecranda tunc temporis acciderunt. Iasu- per subito et vehementer in circuitu per bellum exortus est ventorum turbo, qui in Juleos quidem Romanis immissa tela directe ferebat, et ea quæ ipsi in illos mittebant statim transversa trahebat. Romani interea Judæorum oculos turbine cernen- tes offuscatos, impelu facto, improvisos crudeliter trucidabant. Hinc multi senserunt esse a Domino B plagam, et se ob Dei iran talia pati. Sie biennio Jerusalem captam Titus evertit funditus, et una cuan templo, juxta Domini prædictum et prophe- tiam, igne cousumpsit. Dicensibus enim discipulis de templo quod & bonis lapidibus et donis orna- tum esset, › dixit: Hæc quæ videtis omnia, ve- nient dies in quibus non relinquetur lapis super lapidem, qui non destruatur. Cum autem videritis circumdari civitatem ab exercitu, tunc sci- tote quja appropinquavit desolatio ejus. › ‹ Væ autem in ventre habentibus et nutrientibus in illis diebus. Erit enim tribulatio magna et ira populo huic, et cadent in ore gladii, et captivi ducentur in omnes gentes, et Jerusalem conculcabitur a genti- bus, donec impleantur tempora nationum, » et : • Erit pressura talis (qualis non fuit unquanı neque erit. C - Hæc omnia passi sunt Judæi snæ ipsorum vitæ inimici, et in servitutem a Romanis redacti sunt, quia Christum universorum Regem abjecerunt, el Romanorum imperatorem sibi impie attraxere, cla- mantes : « Νon habemus regen nisi Caesarem ; et : « Sanguis ejus super nos et super filios no- stros, › propter quod usque in finem per omnes gentes dispergentur et miseriam patientur eorum filii, tanquam fugitivi, et mastigiæ et vecordes, qui nihil ex legalibus implere queant. Illos enim sub Varia lectiones et notæ. cod. Ced. ' . Ced. add. ed. " add. Cod. Ced. * Cell. 376,9-16. Ced. 576,16, 17, 381,22 383,11. sed et I. Ced. vel Col. Luc. xx4, 5, 6. (i. Lucas, ante & Col. Ced. Luc. 20. « Cod. Luc. 23, 24. Ged. ” Matth. xxiv, 21. Matth. Ged. * Matth., (ed. Ceal. Mitth. xxvii, 25. Ced. (sic). Ced. Joan. 1, 15. (8) Μενούνγε καὶ ἄλλα τοιαῦτα, καὶ χείρονα, καὶ

ἐπιτελεῖν δυνάμενοι· ὑποφόρους γὰρ ἔχοντες αὐτοὺς (οἱ Ρωμαῖοι οὐκ ἐῶσι τοῖς ἰδίοις χρᾶσθαι δικαιώ- μασιν, ἐπειδήπερ ἑκουσίως επεσπάσαντο την δου λείαν εἰπόντες οι. . Οὐκ ἔχομεν βασιλέα εἰ μὴ Και- σαρα· ν και · ι Ἐὰν μὴ ἀποκτείνωμεν τὸν Χριστὸν, πάντες εἰς αὐτὸν πιστεύσουσι, καὶ ἐλεύσονται οἱ Ῥωμαῖοι, καὶ ἀροῦσι τὸν τόπον ἡμῶν καὶ τὸ ἔθνος, ο οἴ γε καὶ ἄκοντες προεφήτευσαν· καὶ γὰρ ἐπίστευ σαν εἰς αὐτὸν τὰ ἔθνη, καὶ αὐτοὶ τὴν ἐξουσίαν ὑπὸ Ῥωμαίων ἀφῃρέθησαν, καὶ τῆς νομικῆς λα τρείας σε κεκωλυμένοι εἰσὶ καὶ ἀναιρεῖν οὐ συγχω ροῦνται καὶ θύειν ὅτε βούλονται· διὸ καὶ ἐπικατά • ρατοί εἰσι, μὴ δυνάμενοι ποιεῖν τὰ διατεταγμένα 66. Επικατάρατο; γὰρ, φησὶν, πᾶς ὃς οὐκ ἐμμένει πᾶσι τοῖς γεγραμμένοις ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόμου τοῦ ποιο ῆσαι αὐτά. Αδύνατον δέ ἐστιν, ἐν διασπορᾷ μεταξύ τῶν ἐθνῶν ὄντας, πάντα ^ αὐτοὺς ἐπιτελεῖνον τὰ τοῦ νόμου καὶ τὴν λατρείαν ἐν ἑνὶ τόπῳ περιγεγραμ- μένην, ὡς ἐν λόγῳ Κυρίου Μωϋσῆς διετάξατο. (10) Τί οὖν πρὸς ταῦτά φατε, ὦ Ἰουδαῖοι; καὶ τί τὸ αἴτιον τῶν τοσούτων καὶ τηλικούτων ὑμᾶς κατειλη- φότων κακῶν; "Αρά γε συνήκατε, ὅτι οὐκ εἰς ὁμό δουλον, ἀλλ᾽ εἰς Θεὸν προσκεκρουκότες εἰκότως ταῦτα πεπόνθατε καὶ ἀσύγνωστα πάσχετε ; εἰς αὐτὸν γὰρ ὄντως ἐκεῖνον] τὸν ποιητὴν καὶ εὐεργέτην • ἐξημάρτετε, ὦ ἐμβρόντητοι καὶ παράνομοι, καθώς αὐτὸς διὰ Ησαίου το ἀναφωνῶν λέγει· « Υἱοὺς ἐγέν νησα καὶ ὕψωσα, αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν, ο καίει . Τί ἔδει ποιῆσαι τῷ ἀμπελῶνί μου καὶ οὐκ ἐποίησα αὐτῷ ; διότι ἔμεινα, ἵνα ποιήσῃ σταφυλήν, ἐποίησε δὲ ἀκάνθας·, καί ν· . Ἔμεινα τοῦ ποιῆσαι οι κρίσιν, ἐποίησε δὲ ἀνομίαν, καὶ οὐ δικαιοσύνην, ἀλλὰ κραυγήν. » Ποίας δὲ ἀκάνθας λέγει καὶ ποίαν ἀνο- μίαν καὶ κραυγήν; ή δήλον, ότι αἷσπερ ἐστεφανώ. σατε αὐτὸν ἐπὶ τοῦ πάθους σε ἀνόμως κράζοντες· διὰ Ἱερεμίου (περὶ τῆς θεομαχίας καὶ μιαρᾶς ὑμῶν συναγωγῆς πάλιν φησίν)· " « Εγένετο ή κληρονο μία μου ἐμοὶ ὡς λέων ἐν δρυμῷ· ἔδωκεν ἐπ' ἐμὲ τὴν φωνὴν αὐτῆς, καὶ διὰ τοῦτο ἐμίσησα αὐτήν. » ("Ην δὴ βέβηλον συναγωγὴν καὶ θεήλατον ὡς τοῦτο δράσασαν) καὶ Σολομών (θριαμβεύων) φάσκει ο • Εξέλθετε, θυγατέρες Σιών, καὶ ἴδετε ἐν τῷ στε φάνῳ, ᾧ ἐστεφάνωσεν αὐτὸν ἡ μήτηρ αὐτοῦ ἐν ἡμέρᾳ νυμφεύσεως αὐτοῦ. › Μητέρα μὲν οὖν λέγει κατά σάρκα τὴν τῶν Ἰουδαίων συναγωγήν ο Σάρξ μου γάρ, φησὶν, ἐξ αὐτῶν· ἡ ἡμέραν δὲ νυμφεύσεως αὐτοῦ (δηλοί) καθ᾽ ἣν (ὁ μὲν τὴν ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλη σίαν ἐνυμφεύσατος· ἡ δὲ ( πεφενακισμένη και ) ματαιόφρων ἐκείνη συναγωγὴ στέφανον ἐξ ἀκανθῶν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ θεῖσα (καὶ ὡς ἐπευφραινο οι και εἰκ. - · ἐκεῖνον α χεχρῆσθαι ἡ. τὸν τ. ἡ καὶ τὸν τ. τῆς ἐξουσίας τὴν λατρείαν, κ. δὲ ἐ. ἀν. οὓς θέλουσι και πάντ. πάντως κι ἐπ. ά. Ελεγχος τῶν παρανόμων Ἰουδαίων, το εμβρόντιστοι ο πάσχετε. Ησαΐας γὰρ περὶ ὑμῶν ἐκ προσώπου Θεοῦ φησιν τί ποιήσω ἔτι ; τί π. τῷ ν, • Τα ποιήσῃ οι άσπερ ἐκ ἀν. ἐπὶ τοῦ π. μὲν αὐτοῦ κ. τ. λ. να' ν, 7. λέγει CHRONICON. B - LIB. III. A tributo habentes Romani non sinunt suis cæremo- niis uti, quandoquidem voluntarie asciverunt sibi servitutem, dicentes : « Non habemus regem nisi Casarem ; » et : • Si non occidimus Christum, omnes credent in eum, et venient Romani, et tol- lent nostrum locum et gentem, qui sponte non sua prophetaverunt, si quidem crediderunt in eum gentes, et ipsi a Romanis libertate spoliati, et a cultu legali prohibiti, nec sacrificandi et immo- landi licentiam habent cum volunt; et ideo male- dicti sunt, cum præcepta legis implere nequeant : Maledictus enim, inquit, omnis qui non perma- net in omnibus quæ scripta sunt in libro legis • facere ea. a Nec enim valent, inter gentes dispersi, omnia legalia adimplere, nec cultum in uno loco cir- cumscriptum, ut in lege Domini Moyses præscripsit. Quid ad hæc, o Judæi? Unde talia et tanta vos comprehenderunt mala? Non intelligitis quod in Deum, non in consimilem vobis, offenderitis, vos ideo jure ac merito illa passos fuisse et inau- dita pati? In illum enim, o vesani et impii, qui et vere Creator et benefactor est, peccastis, sicut ipse per Isaiamn extollens vocem dicit : Filios genui et exaltavi, ipsi autem spreverunt me. › Et: Quid debui facere vincæ meæ et non feci ei? quia exspectari ut faceret uvam, fecit autem spi- nas.› — Et : ‹ Exspectavi ut faceret judicium, fecit autem iniquitatem, et non justitiam, sed clamo- • rem. › De quibus autem spinis est sermo? de qua iniquitate, de quo clamore? Patet : De quibus spinis eum coronavistis in Passione, inique cla- mantes : • Tolle, lolle, crucifige eum. . Sicut et per Jeremiam de lucta impia vestra et de iniqua Synagoga loquitur : e facta est haereditas mea mihi, quasi leo in silva : dedit super me vocem, et natam et sacram, utpote quæ hæc fecerit, et Salo- mon triumphans dicit : « Egredimini, filiæ Sion, et videte in diademate quo coronavit eum mater sua in die desponsationis illius. Matrem igitur dicit secundum carnem Judæorum Synagogam : Caro mea, inquit enim, ex illis. • Diem aulem • desponsationis ostendit, in qua ipse quidem sibi gentium Ecclesiam desponsavit, illa vero decepta D et insana Synagoga coronam e spinis in caput ejus posuit, et quasi lætabunda et illudens ei dice- bat : « Ave, rex Judæorum. . Quos intendens, Isaias fortius verberat dicens : ‹ De quo lusistis ? super quem ejecistis linguam vestram, filii perdi- tionis, semen mendax?, Unde Dominus ipse per Osee lamentabiliter dixit: Væ illis quia recesse» - • ' C Variæ lectiones et notæ. - et Joan. x1, 48. Cedl. Ced. Jo. cod. Cej. Ced. ** Þeut. xxvii, 26. cod. Ged. Leal. Ced. 583,12-366.20. prima manu omissa, a secunda in margine posita sunt. cod. Ced. Isa. 1, 9. : Ced. Cel. cod. Ged. vs Joan. XIX, 6. Jer. x11, 8. - Ced. - Cant. 1, 11. (ed. * Gen. xxxvII, 26? Ev. Ex. Ced. PATRCL. GR. CX. (784) οι Αρον, ἆρον, σταύρωσον αὐτὸν, » ὡς καὶ propter hoc odivi eam. » Quam Synagogam, inqui-

ἐπιτελεῖν δυνάμενοι· ὑποφόρους γὰρ ἔχοντες αὐτοὺς (οἱ Ρωμαῖοι οὐκ ἐῶσι τοῖς ἰδίοις χρᾶσθαι δικαιώ- μασιν, ἐπειδήπερ ἑκουσίως επεσπάσαντο την δου λείαν εἰπόντες οι. . Οὐκ ἔχομεν βασιλέα εἰ μὴ Και- σαρα· ν και · ι Ἐὰν μὴ ἀποκτείνωμεν τὸν Χριστὸν, πάντες εἰς αὐτὸν πιστεύσουσι, καὶ ἐλεύσονται οἱ Ῥωμαῖοι, καὶ ἀροῦσι τὸν τόπον ἡμῶν καὶ τὸ ἔθνος, ο οἴ γε καὶ ἄκοντες προεφήτευσαν· καὶ γὰρ ἐπίστευ σαν εἰς αὐτὸν τὰ ἔθνη, καὶ αὐτοὶ τὴν ἐξουσίαν ὑπὸ Ῥωμαίων ἀφῃρέθησαν, καὶ τῆς νομικῆς λα τρείας σε κεκωλυμένοι εἰσὶ καὶ ἀναιρεῖν οὐ συγχω ροῦνται καὶ θύειν ὅτε βούλονται· διὸ καὶ ἐπικατά • ρατοί εἰσι, μὴ δυνάμενοι ποιεῖν τὰ διατεταγμένα 66. Επικατάρατο; γὰρ, φησὶν, πᾶς ὃς οὐκ ἐμμένει πᾶσι τοῖς γεγραμμένοις ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόμου τοῦ ποιο ῆσαι αὐτά. Αδύνατον δέ ἐστιν, ἐν διασπορᾷ μεταξύ τῶν ἐθνῶν ὄντας, πάντα ^ αὐτοὺς ἐπιτελεῖνον τὰ τοῦ νόμου καὶ τὴν λατρείαν ἐν ἑνὶ τόπῳ περιγεγραμ- μένην, ὡς ἐν λόγῳ Κυρίου Μωϋσῆς διετάξατο. (10) Τί οὖν πρὸς ταῦτά φατε, ὦ Ἰουδαῖοι; καὶ τί τὸ αἴτιον τῶν τοσούτων καὶ τηλικούτων ὑμᾶς κατειλη- φότων κακῶν; "Αρά γε συνήκατε, ὅτι οὐκ εἰς ὁμό δουλον, ἀλλ᾽ εἰς Θεὸν προσκεκρουκότες εἰκότως ταῦτα πεπόνθατε καὶ ἀσύγνωστα πάσχετε ; εἰς αὐτὸν γὰρ ὄντως ἐκεῖνον] τὸν ποιητὴν καὶ εὐεργέτην • ἐξημάρτετε, ὦ ἐμβρόντητοι καὶ παράνομοι, καθώς αὐτὸς διὰ Ησαίου το ἀναφωνῶν λέγει· « Υἱοὺς ἐγέν νησα καὶ ὕψωσα, αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν, ο καίει . Τί ἔδει ποιῆσαι τῷ ἀμπελῶνί μου καὶ οὐκ ἐποίησα αὐτῷ ; διότι ἔμεινα, ἵνα ποιήσῃ σταφυλήν, ἐποίησε δὲ ἀκάνθας·, καί ν· . Ἔμεινα τοῦ ποιῆσαι οι κρίσιν, ἐποίησε δὲ ἀνομίαν, καὶ οὐ δικαιοσύνην, ἀλλὰ κραυγήν. » Ποίας δὲ ἀκάνθας λέγει καὶ ποίαν ἀνο- μίαν καὶ κραυγήν; ή δήλον, ότι αἷσπερ ἐστεφανώ. σατε αὐτὸν ἐπὶ τοῦ πάθους σε ἀνόμως κράζοντες· διὰ Ἱερεμίου (περὶ τῆς θεομαχίας καὶ μιαρᾶς ὑμῶν συναγωγῆς πάλιν φησίν)· " « Εγένετο ή κληρονο μία μου ἐμοὶ ὡς λέων ἐν δρυμῷ· ἔδωκεν ἐπ' ἐμὲ τὴν φωνὴν αὐτῆς, καὶ διὰ τοῦτο ἐμίσησα αὐτήν. » ("Ην δὴ βέβηλον συναγωγὴν καὶ θεήλατον ὡς τοῦτο δράσασαν) καὶ Σολομών (θριαμβεύων) φάσκει ο • Εξέλθετε, θυγατέρες Σιών, καὶ ἴδετε ἐν τῷ στε φάνῳ, ᾧ ἐστεφάνωσεν αὐτὸν ἡ μήτηρ αὐτοῦ ἐν ἡμέρᾳ νυμφεύσεως αὐτοῦ. › Μητέρα μὲν οὖν λέγει κατά σάρκα τὴν τῶν Ἰουδαίων συναγωγήν ο Σάρξ μου γάρ, φησὶν, ἐξ αὐτῶν· ἡ ἡμέραν δὲ νυμφεύσεως αὐτοῦ (δηλοί) καθ᾽ ἣν (ὁ μὲν τὴν ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλη σίαν ἐνυμφεύσατος· ἡ δὲ ( πεφενακισμένη και ) ματαιόφρων ἐκείνη συναγωγὴ στέφανον ἐξ ἀκανθῶν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ θεῖσα (καὶ ὡς ἐπευφραινο οι και εἰκ. - · ἐκεῖνον α χεχρῆσθαι ἡ. τὸν τ. ἡ καὶ τὸν τ. τῆς ἐξουσίας τὴν λατρείαν, κ. δὲ ἐ. ἀν. οὓς θέλουσι και πάντ. πάντως κι ἐπ. ά. Ελεγχος τῶν παρανόμων Ἰουδαίων, το εμβρόντιστοι ο πάσχετε. Ησαΐας γὰρ περὶ ὑμῶν ἐκ προσώπου Θεοῦ φησιν τί ποιήσω ἔτι ; τί π. τῷ ν, • Τα ποιήσῃ οι άσπερ ἐκ ἀν. ἐπὶ τοῦ π. μὲν αὐτοῦ κ. τ. λ. να' ν, 7. λέγει CHRONICON. B - LIB. III. A tributo habentes Romani non sinunt suis cæremo- niis uti, quandoquidem voluntarie asciverunt sibi servitutem, dicentes : « Non habemus regem nisi Casarem ; » et : • Si non occidimus Christum, omnes credent in eum, et venient Romani, et tol- lent nostrum locum et gentem, qui sponte non sua prophetaverunt, si quidem crediderunt in eum gentes, et ipsi a Romanis libertate spoliati, et a cultu legali prohibiti, nec sacrificandi et immo- landi licentiam habent cum volunt; et ideo male- dicti sunt, cum præcepta legis implere nequeant : Maledictus enim, inquit, omnis qui non perma- net in omnibus quæ scripta sunt in libro legis • facere ea. a Nec enim valent, inter gentes dispersi, omnia legalia adimplere, nec cultum in uno loco cir- cumscriptum, ut in lege Domini Moyses præscripsit. Quid ad hæc, o Judæi? Unde talia et tanta vos comprehenderunt mala? Non intelligitis quod in Deum, non in consimilem vobis, offenderitis, vos ideo jure ac merito illa passos fuisse et inau- dita pati? In illum enim, o vesani et impii, qui et vere Creator et benefactor est, peccastis, sicut ipse per Isaiamn extollens vocem dicit : Filios genui et exaltavi, ipsi autem spreverunt me. › Et: Quid debui facere vincæ meæ et non feci ei? quia exspectari ut faceret uvam, fecit autem spi- nas.› — Et : ‹ Exspectavi ut faceret judicium, fecit autem iniquitatem, et non justitiam, sed clamo- • rem. › De quibus autem spinis est sermo? de qua iniquitate, de quo clamore? Patet : De quibus spinis eum coronavistis in Passione, inique cla- mantes : • Tolle, lolle, crucifige eum. . Sicut et per Jeremiam de lucta impia vestra et de iniqua Synagoga loquitur : e facta est haereditas mea mihi, quasi leo in silva : dedit super me vocem, et natam et sacram, utpote quæ hæc fecerit, et Salo- mon triumphans dicit : « Egredimini, filiæ Sion, et videte in diademate quo coronavit eum mater sua in die desponsationis illius. Matrem igitur dicit secundum carnem Judæorum Synagogam : Caro mea, inquit enim, ex illis. • Diem aulem • desponsationis ostendit, in qua ipse quidem sibi gentium Ecclesiam desponsavit, illa vero decepta D et insana Synagoga coronam e spinis in caput ejus posuit, et quasi lætabunda et illudens ei dice- bat : « Ave, rex Judæorum. . Quos intendens, Isaias fortius verberat dicens : ‹ De quo lusistis ? super quem ejecistis linguam vestram, filii perdi- tionis, semen mendax?, Unde Dominus ipse per Osee lamentabiliter dixit: Væ illis quia recesse» - • ' C Variæ lectiones et notæ. - et Joan. x1, 48. Cedl. Ced. Jo. cod. Cej. Ced. ** Þeut. xxvii, 26. cod. Ged. Leal. Ced. 583,12-366.20. prima manu omissa, a secunda in margine posita sunt. cod. Ced. Isa. 1, 9. : Ced. Cel. cod. Ged. vs Joan. XIX, 6. Jer. x11, 8. - Ced. - Cant. 1, 11. (ed. * Gen. xxxvII, 26? Ev. Ex. Ced. PATRCL. GR. CX. (784) οι Αρον, ἆρον, σταύρωσον αὐτὸν, » ὡς καὶ propter hoc odivi eam. » Quam Synagogam, inqui-

Α μένη καὶ) ἐμπαίζουσα αὐτῷ ἔλεγεν ο Χαῖρε, ὁ αὐτόν καταλάβῃ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων, ο πρὸς οὓς ἀποτεινόμενο; Ησαΐας πληκτικώτερον * ἔφη· Εν τίνι τρυφήσατε καὶ ἐπὶ τίνα ἐχαλάσατε τὴν γλῶσσαν ὑμῶν, τέκνα ἀπωλείας καὶ σπέρμα ἄνομον; » Οθεν αὐτὸς ὁ Κύριος δι' Ὡσηὲ τοῦ προφήτου σχετλιαστικῶς εἶπεν· • Οὐαὶ αὐτοῖς, ὅτι ἀπεπήδησαν ἀπ' ἐμοῦ, δείλαιοί εἰσιν, ὅτι ἡσέβησαν εἰς ἐμέ — καὶ πονηρὰ εἰς ἐμὲ ελογίσαντο. » * «Διὰ τοῦτο κατεπόθη Ἰσραήλ, ο καὶ εἰς οὐδὲν ἐγένετο, καὶ ἔστιν ὥσπερ σκεῦο; ἄχρη στον ἐν τοῖς ἔθνεσιν. » ( Ομοίως δὲ καὶ διὰ Ἱερεμίου φησίν . • Παιδεύσει σε ἡ ἀποστασία σου, καὶ ἡ κακία σου ἐλέγξει σε, καὶ γνώσῃ, ὅτι πικρόν σοι [τὸ ἐγ] καταλιπεῖν σε ἐμὲ (καὶ οὐκ ηύ δίκησα ἐν σοί). » Ο δέ γε θεῖος Δαυΐδ, ὥσπερ δια πριόμενος καθ' ὑμῶν, ἐπαρᾶται πρὸς τὸν παροινη θέντα Κύριον λέγων. « Σκοτισθήτωσαν οἱ ὀφθαλ μοὶ αὐτῶν τοῦ μὴ βλέπειν, καὶ τὸν νῶτον αὐτῶν διὰ παντὸς σύγκαμψον· ἔκχεον ἐπ' αὐτοὺς τὴν ὀργήν σου, καὶ ὁ θυμὸς τῆς ὀργῆς σου καταλάβοι αὐτούς· (καὶ) πρόσθες ἀνομίαν ἐπὶ τὴν ἀνομίαν αὐτῶν, καὶ μὴ εἰσελθέτωσαν ἐν δικαιοσύνῃ σου· ἐξαλειφθήτω σαν ἐκ βίβλου ζώντων, καὶ μετὰ δικαίων μὴ γραφή - τωσαν » και • Διασκόρπισον αὐτοὺς ἐν τῇ δικαιοσύνῃ σου καὶ κατάβαλε αὐτοὺς, ὁ ὑπερασπιστής μου, Κύριε, ο - « Καὶ συλληφθήτωσαν ἐν τῇ ὑπερη- φανίᾳ αὐτῶν — ἐν ὀργῇ συντελείας, καὶ οὐ μὴ ὑπάρ ξουσι, καὶ γνώσονται, ὅτι ὁ Θεὸς δεσπόζει τοῦ Ἰα- κὼς καὶ τῶν περάτων τῆς γῆς· ο ἐφ᾽ ᾖ δήπουθεν (καὶ) διασπαρέντες ἐνδίκως ἐπιγνώσονται πάντως, ὅτι (6) Θεός ἐστι Χριστὸς τοῦ πατρὸς αὐτῶν Ἰρκώδ (καὶ κυριεύει τὰ σύμπαντα, καὶ ἀποδίδωσιν ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ). Οὕτω γε μὴν καὶ ὁ θεοφάν τωρ Μωϋσῆς (προκαθαπτόμενος καὶ) στηλιτεύων ὑμᾶς ὡς βδελυροὺς καὶ ἄφρονας καὶ ἀγνώμονας ἔφη 18. • Τέκνα μωμητά, γενεά σχολιὰ καὶ διεστραμμένη, ταῦτα Κυρίῳ ἀνταποδίδωσιν " ; οὗτος λαός μωρός καὶ οὐχὶ σοφός· οὐκ αὐτὸς οὗτός σου Πατὴρ ἐκτή- σατό σε καὶ ἐποίησε καὶ ἔπλασέ σε; » Καντεῦθεν εἰκότως φησὶν ὁ Θεός · . Εἶπον, Διασπερῶ αὐτοὺς, παύσω δὴ ἐξ ἀνθρώπων τὸ μνημόσυνον αὐτῶν. » Καὶ μέντοι καὶ ὁ κλεινὸς Ἱερεμίας μᾶλλον σαφηνίζων τίς οὗτός ἐστιν ὁ ταῦτα πεπονθὼς ἀφ' ὑμῶν, ἐκδοᾷ λέγων " - « Πνεῦμα πρὸ προσώπου ὑμῶν, Χριστὸς (6) . Κύριος, συνελήφθη ἐν ταῖς διαφθοραῖς ὑμῶν, περὶ οὗ εἴπαμενες. Ἐν τῇ σκιᾷ αὐτοῦ ζησόμεθα. » Τοιαῦτα γοῦν καὶ εἰ Σολομών αὖθις ἐκ (785) προσώπου ὑμῶν τῶν θεομάχων διαρρήδην προαγορεύει, φάσκων 18- • Ενεδρεύσωμεν τὸν δίκαιον ὅτι δύσχρηστος ἡμῖν ἐστι καὶ ἐναντιοῦται τοῖς ἔργοις ἡμῶν καὶ ὀνειδίζει ἡμῖν " ἁμαρτήματα νόμου καὶ ἐπαγγέλλε ται γνῶσιν ἔχειν Θεοῦ καὶ παιδίον Κυρίου ἑαυτὸν καὶ ὅτι ὡ. Επιπλ. και Ελήμ πάλιν θεόπτης σε ύ. λέγει τῇ ἀνομίᾳ ἀνταποδέδοτε ει μάλα σαφ. Πνεῦμα προσώπου ἡμῶν Χριστός Κύριος αὐτῶν. οὐκ εἴπωμεν τι ἡμᾶς ἁμαρτί ἁμαρτίας νόμῳ GEORGII HAMARTOLI - B - . , runt a me ; miserabiles sunt quia impie egerunt In me, et mala in me cogitaverunt. › • Quare devoratus est Israel, et ad nihilum redactus, et tanquam vas inutile in nationibus. › Simi- liter et per Jeremiam ait : • Instruet te aver- sio tua, et malitia tua increpabit te, et scies quía amarum tibi dereliquisse te me, et non placuit mihi in te. » Divus et David quasi fren- dens super vos, pro Donino ludibriis affecto sic imprecatur dicens: « Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum eorum semper incurva : effunde super eos iram tuam, et zelus iræ tuæ compre- hendat eos et pone iniquitatem super iniquitatem eorum, et non intrent in justitiam tuam: deleantur de libro viventium, et cum justis non scribantur. › Et, Disperge eos in justitia tua, et depone eos, protector meus, Domine. Et comprehendantur in superbia sua, in ira consummationis, et non erunt, et scient quia Deus dominator Jacob et finium terræ. › In quibus scilicet merito dispersi plane cognoscent quia Deus est Christus patris eorum Jacob et dominatur in omnes et dat unicuique se- cundum opera sua. Sic Dei manifestator Moyses, ante perstringens et notans vos ut abominabiles et insipientes et ingratos, dixit : • Filii nequan, generatio prava et perversa, hæccine Domino red- dant? Iste populus stultus et insipiens ; non ipse hic Pater tuus possedit te et fecit et plasmavit te?, Unde juste loquitur Deus : • Dixi, Dispergam eos, cessare faciam ab hominibus memoriam eorum. » C Verumtamen inclytus Jeremias clarius indicans quis a vobis hæc passus sit, exclamat dicens : ‹ Spiritus ante faciem vestram, Christus Dominus captus est in peccatis vestris, de quo diximus: In umbra ejus vivemus. › Talia quidem Salomon rursus personai vestram, qui in Deum luctamini, assumens distincte vaticinatur, dicens : « Insidie- mur justo, quoniam molestus est nobis, et contra- dicit operibus nostris, et improperat nobis peccata legis : promittit se scientiam Dei habere, et filium Dei se nominat : factus est nobis in vituperationem cogitationum nostrarum : gravis est nobis etiam ad videndum, quoniam dissimilis est aliis vita illius : et immutatæ viæ ejus; in fallaciam æstimati sumus ab illo, et abstinet se a viis nostris tauquarn al immunditiis : beatificat autem novissima justo- rum, et gloriatur Patrem se habere Deum : videa- mus si sermones illius veri sint, et tentemus quæ ventura sunt illi. Si enim est justus et Filius Dei, suscipiet illum,jet liberabit eum de manu adversario- rum. Contumelia et tormento interrogemus eum, ut sciamus reverentiam ejus, et probemus patientiam * col. • Joan. xix, 3. Slav. sed Ser • Os. vIII, 8. Ced. 23,24,27,28. - Varia lectiones et notæ. Ced. D • Ced. • Isa. LVII, 1. * Os. vn, 13,15 * add. Cod. add. Cod. Jer. 11, 19. Ps. LEIX, Ced. Deul. XXXI, Ced. Thr. 1, sto add. Ged. Sap. 16, cod. Ps. Lix, 11-13. 5, 6. ** Deut. Ced. Deut. xxxit, 26. Ged. col. 12-20. Ced. — cod. Ged. — Ced. - - -

Α μένη καὶ) ἐμπαίζουσα αὐτῷ ἔλεγεν ο Χαῖρε, ὁ αὐτόν καταλάβῃ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων, ο πρὸς οὓς ἀποτεινόμενο; Ησαΐας πληκτικώτερον * ἔφη· Εν τίνι τρυφήσατε καὶ ἐπὶ τίνα ἐχαλάσατε τὴν γλῶσσαν ὑμῶν, τέκνα ἀπωλείας καὶ σπέρμα ἄνομον; » Οθεν αὐτὸς ὁ Κύριος δι' Ὡσηὲ τοῦ προφήτου σχετλιαστικῶς εἶπεν· • Οὐαὶ αὐτοῖς, ὅτι ἀπεπήδησαν ἀπ' ἐμοῦ, δείλαιοί εἰσιν, ὅτι ἡσέβησαν εἰς ἐμέ — καὶ πονηρὰ εἰς ἐμὲ ελογίσαντο. » * «Διὰ τοῦτο κατεπόθη Ἰσραήλ, ο καὶ εἰς οὐδὲν ἐγένετο, καὶ ἔστιν ὥσπερ σκεῦο; ἄχρη στον ἐν τοῖς ἔθνεσιν. » ( Ομοίως δὲ καὶ διὰ Ἱερεμίου φησίν . • Παιδεύσει σε ἡ ἀποστασία σου, καὶ ἡ κακία σου ἐλέγξει σε, καὶ γνώσῃ, ὅτι πικρόν σοι [τὸ ἐγ] καταλιπεῖν σε ἐμὲ (καὶ οὐκ ηύ δίκησα ἐν σοί). » Ο δέ γε θεῖος Δαυΐδ, ὥσπερ δια πριόμενος καθ' ὑμῶν, ἐπαρᾶται πρὸς τὸν παροινη θέντα Κύριον λέγων. « Σκοτισθήτωσαν οἱ ὀφθαλ μοὶ αὐτῶν τοῦ μὴ βλέπειν, καὶ τὸν νῶτον αὐτῶν διὰ παντὸς σύγκαμψον· ἔκχεον ἐπ' αὐτοὺς τὴν ὀργήν σου, καὶ ὁ θυμὸς τῆς ὀργῆς σου καταλάβοι αὐτούς· (καὶ) πρόσθες ἀνομίαν ἐπὶ τὴν ἀνομίαν αὐτῶν, καὶ μὴ εἰσελθέτωσαν ἐν δικαιοσύνῃ σου· ἐξαλειφθήτω σαν ἐκ βίβλου ζώντων, καὶ μετὰ δικαίων μὴ γραφή - τωσαν » και • Διασκόρπισον αὐτοὺς ἐν τῇ δικαιοσύνῃ σου καὶ κατάβαλε αὐτοὺς, ὁ ὑπερασπιστής μου, Κύριε, ο - « Καὶ συλληφθήτωσαν ἐν τῇ ὑπερη- φανίᾳ αὐτῶν — ἐν ὀργῇ συντελείας, καὶ οὐ μὴ ὑπάρ ξουσι, καὶ γνώσονται, ὅτι ὁ Θεὸς δεσπόζει τοῦ Ἰα- κὼς καὶ τῶν περάτων τῆς γῆς· ο ἐφ᾽ ᾖ δήπουθεν (καὶ) διασπαρέντες ἐνδίκως ἐπιγνώσονται πάντως, ὅτι (6) Θεός ἐστι Χριστὸς τοῦ πατρὸς αὐτῶν Ἰρκώδ (καὶ κυριεύει τὰ σύμπαντα, καὶ ἀποδίδωσιν ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ). Οὕτω γε μὴν καὶ ὁ θεοφάν τωρ Μωϋσῆς (προκαθαπτόμενος καὶ) στηλιτεύων ὑμᾶς ὡς βδελυροὺς καὶ ἄφρονας καὶ ἀγνώμονας ἔφη 18. • Τέκνα μωμητά, γενεά σχολιὰ καὶ διεστραμμένη, ταῦτα Κυρίῳ ἀνταποδίδωσιν " ; οὗτος λαός μωρός καὶ οὐχὶ σοφός· οὐκ αὐτὸς οὗτός σου Πατὴρ ἐκτή- σατό σε καὶ ἐποίησε καὶ ἔπλασέ σε; » Καντεῦθεν εἰκότως φησὶν ὁ Θεός · . Εἶπον, Διασπερῶ αὐτοὺς, παύσω δὴ ἐξ ἀνθρώπων τὸ μνημόσυνον αὐτῶν. » Καὶ μέντοι καὶ ὁ κλεινὸς Ἱερεμίας μᾶλλον σαφηνίζων τίς οὗτός ἐστιν ὁ ταῦτα πεπονθὼς ἀφ' ὑμῶν, ἐκδοᾷ λέγων " - « Πνεῦμα πρὸ προσώπου ὑμῶν, Χριστὸς (6) . Κύριος, συνελήφθη ἐν ταῖς διαφθοραῖς ὑμῶν, περὶ οὗ εἴπαμενες. Ἐν τῇ σκιᾷ αὐτοῦ ζησόμεθα. » Τοιαῦτα γοῦν καὶ εἰ Σολομών αὖθις ἐκ (785) προσώπου ὑμῶν τῶν θεομάχων διαρρήδην προαγορεύει, φάσκων 18- • Ενεδρεύσωμεν τὸν δίκαιον ὅτι δύσχρηστος ἡμῖν ἐστι καὶ ἐναντιοῦται τοῖς ἔργοις ἡμῶν καὶ ὀνειδίζει ἡμῖν " ἁμαρτήματα νόμου καὶ ἐπαγγέλλε ται γνῶσιν ἔχειν Θεοῦ καὶ παιδίον Κυρίου ἑαυτὸν καὶ ὅτι ὡ. Επιπλ. και Ελήμ πάλιν θεόπτης σε ύ. λέγει τῇ ἀνομίᾳ ἀνταποδέδοτε ει μάλα σαφ. Πνεῦμα προσώπου ἡμῶν Χριστός Κύριος αὐτῶν. οὐκ εἴπωμεν τι ἡμᾶς ἁμαρτί ἁμαρτίας νόμῳ GEORGII HAMARTOLI - B - . , runt a me ; miserabiles sunt quia impie egerunt In me, et mala in me cogitaverunt. › • Quare devoratus est Israel, et ad nihilum redactus, et tanquam vas inutile in nationibus. › Simi- liter et per Jeremiam ait : • Instruet te aver- sio tua, et malitia tua increpabit te, et scies quía amarum tibi dereliquisse te me, et non placuit mihi in te. » Divus et David quasi fren- dens super vos, pro Donino ludibriis affecto sic imprecatur dicens: « Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum eorum semper incurva : effunde super eos iram tuam, et zelus iræ tuæ compre- hendat eos et pone iniquitatem super iniquitatem eorum, et non intrent in justitiam tuam: deleantur de libro viventium, et cum justis non scribantur. › Et, Disperge eos in justitia tua, et depone eos, protector meus, Domine. Et comprehendantur in superbia sua, in ira consummationis, et non erunt, et scient quia Deus dominator Jacob et finium terræ. › In quibus scilicet merito dispersi plane cognoscent quia Deus est Christus patris eorum Jacob et dominatur in omnes et dat unicuique se- cundum opera sua. Sic Dei manifestator Moyses, ante perstringens et notans vos ut abominabiles et insipientes et ingratos, dixit : • Filii nequan, generatio prava et perversa, hæccine Domino red- dant? Iste populus stultus et insipiens ; non ipse hic Pater tuus possedit te et fecit et plasmavit te?, Unde juste loquitur Deus : • Dixi, Dispergam eos, cessare faciam ab hominibus memoriam eorum. » C Verumtamen inclytus Jeremias clarius indicans quis a vobis hæc passus sit, exclamat dicens : ‹ Spiritus ante faciem vestram, Christus Dominus captus est in peccatis vestris, de quo diximus: In umbra ejus vivemus. › Talia quidem Salomon rursus personai vestram, qui in Deum luctamini, assumens distincte vaticinatur, dicens : « Insidie- mur justo, quoniam molestus est nobis, et contra- dicit operibus nostris, et improperat nobis peccata legis : promittit se scientiam Dei habere, et filium Dei se nominat : factus est nobis in vituperationem cogitationum nostrarum : gravis est nobis etiam ad videndum, quoniam dissimilis est aliis vita illius : et immutatæ viæ ejus; in fallaciam æstimati sumus ab illo, et abstinet se a viis nostris tauquarn al immunditiis : beatificat autem novissima justo- rum, et gloriatur Patrem se habere Deum : videa- mus si sermones illius veri sint, et tentemus quæ ventura sunt illi. Si enim est justus et Filius Dei, suscipiet illum,jet liberabit eum de manu adversario- rum. Contumelia et tormento interrogemus eum, ut sciamus reverentiam ejus, et probemus patientiam * col. • Joan. xix, 3. Slav. sed Ser • Os. vIII, 8. Ced. 23,24,27,28. - Varia lectiones et notæ. Ced. D • Ced. • Isa. LVII, 1. * Os. vn, 13,15 * add. Cod. add. Cod. Jer. 11, 19. Ps. LEIX, Ced. Deul. XXXI, Ced. Thr. 1, sto add. Ged. Sap. 16, cod. Ps. Lix, 11-13. 5, 6. ** Deut. Ced. Deut. xxxit, 26. Ged. col. 12-20. Ced. — cod. Ged. — Ced. - - -

ὀνομάζει· ἐγένετο ἡμῖν εἰς ἔλεγχον ἐννοιῶν [ἡμῶν] Α καὶ βαρύς ἐστιν ἡμῖν καὶ βλεπόμενος, ὅτι ἀνόμοιος τοῖς ἄλλοις ἐστὶνεν ὁ βίος αὐτοῦ καὶ ἐξηλλαγμέναι αἱ τρίβοι αὐτοῦ· εἰς κίβδηλον " ελογίσθημεν αὐτῷ, καὶ ἀπέχεται τῶν ὁδῶν ἡμῶν ὡς ἀπὸ ἀκαθαρσιῶν· μακαρίζει δὲ ἔσχατα δικαίων καὶ ἀλαζονεύεται Πα- τέρα Θεόν. Ιδωμεν εἰ οἱ λόγοι αὐτοῦ εἰσιν ἀληθεῖς και πειράσωμεν τὰ ἐκβάσια εν αὐτοῦ. Εἰ γάρ ἐστι δίκαιος καὶ Υἱὸς Θεοῦ, ἀντιλήψεται αὐτοῦ καὶ ῥύσε ται αὐτὸν ἐκ χειρὸς ἀνθεστηκότων. "Υβρει καὶ βασ σάνῳ ἐτάσωμεν αὐτὸν, ἵνα γνῶμεν τὴν ἐπιείκειαν αὐτοῦ καὶ δοκιμάσωμεν τὴν ἀνεξικακίαν αὐτοῦ· θανάτῳ ἀσχήμονι καταδικάσωμεν αὐτὸν καὶ ἴδωμεν εἰ ἔσται αὐτῷ ἐπισκοπὴ ἐκ λόγων αὐτοῦ. ο - Την τὴν παράνοιαν οι καὶ δυσμένειαν εὖ μάλα κατακερ τομῶν ἐπήγαγε · . Ταῦτα ἐλογίσαντο καὶ ἐπλα νήθησαν, ἀπετύφλωσε γὰρ αὐτοὺς ἡ κακία αὐτῶν· καὶ οὐκ ἔγνωσαν μυστήρια Θεοῦ. » Οὓς δὴ καὶ ὁ θεσπέσιος Ησαΐας θρηνῶν συνοδόντως λέγει 1. • Οὐαὶ τῇ ψυχῇ αὐτῶν, διότι ἐβουλεύσαντο βουλὴν πονηρὰν καθ' ἑαυτῶν, εἰπόντες· Δήσωμεν τὸν δί- καιον, ὅτι δύσχρηστος ἡμῖν ἐστιν. » Δέδεικται τοίνυν ἐναργέστατα (ὦ θεομάχοι), ἡ αἰτία τῆς ὑμῶν ἀπὸ Θεοῦ ἀλλοτριώσεως καὶ ἐγκαταλείψεως καὶ τῆς δια ηνεκούς καὶ ἀπεράντου ταλαιπωρίας, είπερ βού λεσθε “ ἀκούοντες ἐπιγνῶναι. * (11) Καὶ περὶ μὲν τῆς ἐν Βαβυλῶν αἰχμαλωσίας ὑμῶν ὡρισμένους χρό νους εἶπον οἱ προφῆται, καὶ μέν γε τὴν ἐπάνοδον καὶ τὴν οἰκοδομὴν τῆς πόλεως κατήγγειλαν. Ακού- σατε γὰρ Ἱερεμίου πρὸς ὑμᾶς λέγοντος 81. • Διὰ τὰς ἁμαρτίας, ἃς ἡμαρτήκατε ἐναντίον τοῦ Θεοῦ, ἀχθήσεσθε εἰς Βαβυλῶνα αἰχμάλωτοι ὑπὸ Ναβουχο δονόσορ βασιλέως Βαβυλῶνος. Εἰσελθόντες οὖν εἰς Βαβυλῶνα, ἔσεσθε ἐκεῖ ἔτη ο'. Μετὰ δὲ τοῦτο ἐξάξω ὑμᾶς ἐκεῖθεν μετ' εἰρήνης, λέγει Κύριος. Καὶ πάλιν 8. • Δουλεύσουσιν ἐν τοῖς ἔθνεσιν ἔτη σ' καὶ ἐν τῷ πληρωθῆναι τὰ σ' ἔτη “, ἀποκαταστήσω τὸν Ἰσραὴλ εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ, λέγει Κύριος. Καὶ περὶ τῆς οἰκοδομῆς τῆς πόλεως Ησαΐας ἔφη • Οὕτω λέγει Κύριος τῷ χριστῷ μου Κύρῳ, οὗ ἐκρά- τησα τῆς δεξιᾶς ἐπακούσαι ἔμπροσθεν αὐτοῦ ἔθνη· « Αὐτὸς οἰκοδομήσει τὴν πόλιν μου καὶ τὴν αἰχμαλωσίαν τοῦ λαοῦ ἐπιστρέψει. » Περὶ ἧς οικο δομῆς καὶ ᾿Αγγαίος φάσκει . « Τῷ δευτέρῳ ἔτει ἐπὶ Δαρείου-ἐλάλησε Κύριος πρός με λέγων· Εἰπὸν δὴ πρὸς Ζοροβάβελ “, καὶ πρὸς Ἰησοῦν τὸν ἐ ἱερέα καὶ πρὸς πάντας τοὺς καταλοίπους τοῦ λαοῦ λέγων· Τις ἐξ ὑμῶν, ὃς εἶδε τὸν οἶκον τοῦτον ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ τῇ ἔμπροσθεν ; καὶ πῶς νῦν βλέπετε σ' αὐτὸν ὡς οὐχ ὑπάρχοντα * ἐνώπιον ὑμῶν ; Καὶ νῦν κατί. σχυε, Ζοροβάβελ, καὶ Ἰησοῦ, καὶ πᾶς ὁ λαὸς, καὶ 48. •1 * ἐστὶν τε τοῖς ἀ. ὡς κιβδ. τὰ ἐνἐκβάσει ἑτοιμάσωμεν ει βούλονται μέντοι γε καὶ τήν κατεν. Σεν, 11, ἐκδικήσω τὸ ἔθνος ἐκεῖνο, τῷ δ' ἔτη οὗτος Σαλαθιήλ ἐκ φυλῆς Ἰούδα Λεβα 4. Ιωσεδέκ τον μέγαν. · πῶς ὑμεῖς β. ά, νῦν καθώς Λεβ. αὐτόν CHRONICONΥ. LIB. 111. - illius : morte turpi condemnemus eum, et videa- B C ante add. Ced. Ced. om. Sap. D mus si erit ei respectus ex sermonibus illius. › Quorum stultitiam et odium valde deridens ad- jungit: Hæc cogitaverunt et erraverunt : excæ- cavit enim illos malitia eorum, et nescierunt mysteria Dei. Quos et sairetus Isaias lamentan's similiter dicit : c Væ animæ eorum, quoniam con- ceperunt consilium pravum in semeptisos, die centes : «Ligenius justum, quia inutilis nobis est. Manifesta est ergo, o qui Deo resististis, causa abalienationis vestræ a Deo et desertionis, necnon et absque fine et intermissione miseriæ, si volue- ritis audientes intelligere. Et de vestra Baby- lonica captivitate præfinitum tempus dixerunt pro- phetæ, et regressum et reædificandam civitatem annuntiaverunt. Audite enim Jeremiam vobis di- centem : ● Propter peccata quæ peccastis coram Deo, ducemini Babylonem captivi a Nabuchodo- nosor, rege Babylonis; ingressi ergo Babylonem, eritis ibi septuaginta annis. Post hoc reducam vos inde in pace, dicit Dominus. » Et iterum : c Ser- vient in gentibus septuaginta annis, et cum impleti fuerint septuaginta anni, reponam Israel in loco suo, dicit Dominus. Et de iterum ædificanda urbe Isaias dixit: Sic dicit Dominus christo meo Cyro, cujus apprehendi dexteram ut subjiciam ante faciem ejus gentes: Ipse ædificabit urbem meam, et captivitatem populi dimittet. » De qua ædifica- tione Aggæus quoque loquitur: «In anno secundo sub Dario, locutus est Dominus ad me dicens : Loquere ad Zorobabel et ad Jesum sacerdotem et ad omnes reliquos populi dicens : « Quis ex vobis qui vidit domum istam in gloria sua prima, et quomodo nunc videtis eam quasi non sit in oculis vestris? Et nunc confortare, Zorobabel eţ Jesu, et omnis populus, et ædificate domum, et placebit mihi in illa: et erit gloria domus istius novissima super primam, dicit Dominus. › Sicut igitur Salomon prioris templi ædificationis fuit auctor, ita et e Zorolabel fundavit domum istam, et manus illius perficient illam. › Si ergo destructa domus iterum ædificanda esset, dixisset propheta : ‹ Erit gloria domus istius novissima super domum quæ ante fuit. Quia dixit super primam, et non super domum quæ ante fuit, se- cundam novissimam esse ostendit et ultimam. Sicut enim non est magis prima quam prima, sic et non magis nova quam novissima. Unde igitur, si dixisset secunda super primam, rationabile esset tertiam ædificationein exspectare. Cum vero secundam nuncupaverit novissimam, hanc ultimam Variæ lectiones et notæ. Ced. Ced. Sup. cod. S p. 11, 21,22. 31sa. 111, 8, 9. cod. Ced. 386,2C-388,6. Ced. Jer. xsix, 10,11, ad sensum, non verbotenus. Ced. cod. Isa, vtv, 1. * Isa. xLv, 1. Agg. 1, 15; 11, 4. “TỔY TOU Agg. cod.

ὀνομάζει· ἐγένετο ἡμῖν εἰς ἔλεγχον ἐννοιῶν [ἡμῶν] Α καὶ βαρύς ἐστιν ἡμῖν καὶ βλεπόμενος, ὅτι ἀνόμοιος τοῖς ἄλλοις ἐστὶνεν ὁ βίος αὐτοῦ καὶ ἐξηλλαγμέναι αἱ τρίβοι αὐτοῦ· εἰς κίβδηλον " ελογίσθημεν αὐτῷ, καὶ ἀπέχεται τῶν ὁδῶν ἡμῶν ὡς ἀπὸ ἀκαθαρσιῶν· μακαρίζει δὲ ἔσχατα δικαίων καὶ ἀλαζονεύεται Πα- τέρα Θεόν. Ιδωμεν εἰ οἱ λόγοι αὐτοῦ εἰσιν ἀληθεῖς και πειράσωμεν τὰ ἐκβάσια εν αὐτοῦ. Εἰ γάρ ἐστι δίκαιος καὶ Υἱὸς Θεοῦ, ἀντιλήψεται αὐτοῦ καὶ ῥύσε ται αὐτὸν ἐκ χειρὸς ἀνθεστηκότων. "Υβρει καὶ βασ σάνῳ ἐτάσωμεν αὐτὸν, ἵνα γνῶμεν τὴν ἐπιείκειαν αὐτοῦ καὶ δοκιμάσωμεν τὴν ἀνεξικακίαν αὐτοῦ· θανάτῳ ἀσχήμονι καταδικάσωμεν αὐτὸν καὶ ἴδωμεν εἰ ἔσται αὐτῷ ἐπισκοπὴ ἐκ λόγων αὐτοῦ. ο - Την τὴν παράνοιαν οι καὶ δυσμένειαν εὖ μάλα κατακερ τομῶν ἐπήγαγε · . Ταῦτα ἐλογίσαντο καὶ ἐπλα νήθησαν, ἀπετύφλωσε γὰρ αὐτοὺς ἡ κακία αὐτῶν· καὶ οὐκ ἔγνωσαν μυστήρια Θεοῦ. » Οὓς δὴ καὶ ὁ θεσπέσιος Ησαΐας θρηνῶν συνοδόντως λέγει 1. • Οὐαὶ τῇ ψυχῇ αὐτῶν, διότι ἐβουλεύσαντο βουλὴν πονηρὰν καθ' ἑαυτῶν, εἰπόντες· Δήσωμεν τὸν δί- καιον, ὅτι δύσχρηστος ἡμῖν ἐστιν. » Δέδεικται τοίνυν ἐναργέστατα (ὦ θεομάχοι), ἡ αἰτία τῆς ὑμῶν ἀπὸ Θεοῦ ἀλλοτριώσεως καὶ ἐγκαταλείψεως καὶ τῆς δια ηνεκούς καὶ ἀπεράντου ταλαιπωρίας, είπερ βού λεσθε “ ἀκούοντες ἐπιγνῶναι. * (11) Καὶ περὶ μὲν τῆς ἐν Βαβυλῶν αἰχμαλωσίας ὑμῶν ὡρισμένους χρό νους εἶπον οἱ προφῆται, καὶ μέν γε τὴν ἐπάνοδον καὶ τὴν οἰκοδομὴν τῆς πόλεως κατήγγειλαν. Ακού- σατε γὰρ Ἱερεμίου πρὸς ὑμᾶς λέγοντος 81. • Διὰ τὰς ἁμαρτίας, ἃς ἡμαρτήκατε ἐναντίον τοῦ Θεοῦ, ἀχθήσεσθε εἰς Βαβυλῶνα αἰχμάλωτοι ὑπὸ Ναβουχο δονόσορ βασιλέως Βαβυλῶνος. Εἰσελθόντες οὖν εἰς Βαβυλῶνα, ἔσεσθε ἐκεῖ ἔτη ο'. Μετὰ δὲ τοῦτο ἐξάξω ὑμᾶς ἐκεῖθεν μετ' εἰρήνης, λέγει Κύριος. Καὶ πάλιν 8. • Δουλεύσουσιν ἐν τοῖς ἔθνεσιν ἔτη σ' καὶ ἐν τῷ πληρωθῆναι τὰ σ' ἔτη “, ἀποκαταστήσω τὸν Ἰσραὴλ εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ, λέγει Κύριος. Καὶ περὶ τῆς οἰκοδομῆς τῆς πόλεως Ησαΐας ἔφη • Οὕτω λέγει Κύριος τῷ χριστῷ μου Κύρῳ, οὗ ἐκρά- τησα τῆς δεξιᾶς ἐπακούσαι ἔμπροσθεν αὐτοῦ ἔθνη· « Αὐτὸς οἰκοδομήσει τὴν πόλιν μου καὶ τὴν αἰχμαλωσίαν τοῦ λαοῦ ἐπιστρέψει. » Περὶ ἧς οικο δομῆς καὶ ᾿Αγγαίος φάσκει . « Τῷ δευτέρῳ ἔτει ἐπὶ Δαρείου-ἐλάλησε Κύριος πρός με λέγων· Εἰπὸν δὴ πρὸς Ζοροβάβελ “, καὶ πρὸς Ἰησοῦν τὸν ἐ ἱερέα καὶ πρὸς πάντας τοὺς καταλοίπους τοῦ λαοῦ λέγων· Τις ἐξ ὑμῶν, ὃς εἶδε τὸν οἶκον τοῦτον ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ τῇ ἔμπροσθεν ; καὶ πῶς νῦν βλέπετε σ' αὐτὸν ὡς οὐχ ὑπάρχοντα * ἐνώπιον ὑμῶν ; Καὶ νῦν κατί. σχυε, Ζοροβάβελ, καὶ Ἰησοῦ, καὶ πᾶς ὁ λαὸς, καὶ 48. •1 * ἐστὶν τε τοῖς ἀ. ὡς κιβδ. τὰ ἐνἐκβάσει ἑτοιμάσωμεν ει βούλονται μέντοι γε καὶ τήν κατεν. Σεν, 11, ἐκδικήσω τὸ ἔθνος ἐκεῖνο, τῷ δ' ἔτη οὗτος Σαλαθιήλ ἐκ φυλῆς Ἰούδα Λεβα 4. Ιωσεδέκ τον μέγαν. · πῶς ὑμεῖς β. ά, νῦν καθώς Λεβ. αὐτόν CHRONICONΥ. LIB. 111. - illius : morte turpi condemnemus eum, et videa- B C ante add. Ced. Ced. om. Sap. D mus si erit ei respectus ex sermonibus illius. › Quorum stultitiam et odium valde deridens ad- jungit: Hæc cogitaverunt et erraverunt : excæ- cavit enim illos malitia eorum, et nescierunt mysteria Dei. Quos et sairetus Isaias lamentan's similiter dicit : c Væ animæ eorum, quoniam con- ceperunt consilium pravum in semeptisos, die centes : «Ligenius justum, quia inutilis nobis est. Manifesta est ergo, o qui Deo resististis, causa abalienationis vestræ a Deo et desertionis, necnon et absque fine et intermissione miseriæ, si volue- ritis audientes intelligere. Et de vestra Baby- lonica captivitate præfinitum tempus dixerunt pro- phetæ, et regressum et reædificandam civitatem annuntiaverunt. Audite enim Jeremiam vobis di- centem : ● Propter peccata quæ peccastis coram Deo, ducemini Babylonem captivi a Nabuchodo- nosor, rege Babylonis; ingressi ergo Babylonem, eritis ibi septuaginta annis. Post hoc reducam vos inde in pace, dicit Dominus. » Et iterum : c Ser- vient in gentibus septuaginta annis, et cum impleti fuerint septuaginta anni, reponam Israel in loco suo, dicit Dominus. Et de iterum ædificanda urbe Isaias dixit: Sic dicit Dominus christo meo Cyro, cujus apprehendi dexteram ut subjiciam ante faciem ejus gentes: Ipse ædificabit urbem meam, et captivitatem populi dimittet. » De qua ædifica- tione Aggæus quoque loquitur: «In anno secundo sub Dario, locutus est Dominus ad me dicens : Loquere ad Zorobabel et ad Jesum sacerdotem et ad omnes reliquos populi dicens : « Quis ex vobis qui vidit domum istam in gloria sua prima, et quomodo nunc videtis eam quasi non sit in oculis vestris? Et nunc confortare, Zorobabel eţ Jesu, et omnis populus, et ædificate domum, et placebit mihi in illa: et erit gloria domus istius novissima super primam, dicit Dominus. › Sicut igitur Salomon prioris templi ædificationis fuit auctor, ita et e Zorolabel fundavit domum istam, et manus illius perficient illam. › Si ergo destructa domus iterum ædificanda esset, dixisset propheta : ‹ Erit gloria domus istius novissima super domum quæ ante fuit. Quia dixit super primam, et non super domum quæ ante fuit, se- cundam novissimam esse ostendit et ultimam. Sicut enim non est magis prima quam prima, sic et non magis nova quam novissima. Unde igitur, si dixisset secunda super primam, rationabile esset tertiam ædificationein exspectare. Cum vero secundam nuncupaverit novissimam, hanc ultimam Variæ lectiones et notæ. Ced. Ced. Sup. cod. S p. 11, 21,22. 31sa. 111, 8, 9. cod. Ced. 386,2C-388,6. Ced. Jer. xsix, 10,11, ad sensum, non verbotenus. Ced. cod. Isa, vtv, 1. * Isa. xLv, 1. Agg. 1, 15; 11, 4. “TỔY TOU Agg. cod.

ὀνομάζει· ἐγένετο ἡμῖν εἰς ἔλεγχον ἐννοιῶν [ἡμῶν] Α καὶ βαρύς ἐστιν ἡμῖν καὶ βλεπόμενος, ὅτι ἀνόμοιος τοῖς ἄλλοις ἐστὶνεν ὁ βίος αὐτοῦ καὶ ἐξηλλαγμέναι αἱ τρίβοι αὐτοῦ· εἰς κίβδηλον " ελογίσθημεν αὐτῷ, καὶ ἀπέχεται τῶν ὁδῶν ἡμῶν ὡς ἀπὸ ἀκαθαρσιῶν· μακαρίζει δὲ ἔσχατα δικαίων καὶ ἀλαζονεύεται Πα- τέρα Θεόν. Ιδωμεν εἰ οἱ λόγοι αὐτοῦ εἰσιν ἀληθεῖς και πειράσωμεν τὰ ἐκβάσια εν αὐτοῦ. Εἰ γάρ ἐστι δίκαιος καὶ Υἱὸς Θεοῦ, ἀντιλήψεται αὐτοῦ καὶ ῥύσε ται αὐτὸν ἐκ χειρὸς ἀνθεστηκότων. "Υβρει καὶ βασ σάνῳ ἐτάσωμεν αὐτὸν, ἵνα γνῶμεν τὴν ἐπιείκειαν αὐτοῦ καὶ δοκιμάσωμεν τὴν ἀνεξικακίαν αὐτοῦ· θανάτῳ ἀσχήμονι καταδικάσωμεν αὐτὸν καὶ ἴδωμεν εἰ ἔσται αὐτῷ ἐπισκοπὴ ἐκ λόγων αὐτοῦ. ο - Την τὴν παράνοιαν οι καὶ δυσμένειαν εὖ μάλα κατακερ τομῶν ἐπήγαγε · . Ταῦτα ἐλογίσαντο καὶ ἐπλα νήθησαν, ἀπετύφλωσε γὰρ αὐτοὺς ἡ κακία αὐτῶν· καὶ οὐκ ἔγνωσαν μυστήρια Θεοῦ. » Οὓς δὴ καὶ ὁ θεσπέσιος Ησαΐας θρηνῶν συνοδόντως λέγει 1. • Οὐαὶ τῇ ψυχῇ αὐτῶν, διότι ἐβουλεύσαντο βουλὴν πονηρὰν καθ' ἑαυτῶν, εἰπόντες· Δήσωμεν τὸν δί- καιον, ὅτι δύσχρηστος ἡμῖν ἐστιν. » Δέδεικται τοίνυν ἐναργέστατα (ὦ θεομάχοι), ἡ αἰτία τῆς ὑμῶν ἀπὸ Θεοῦ ἀλλοτριώσεως καὶ ἐγκαταλείψεως καὶ τῆς δια ηνεκούς καὶ ἀπεράντου ταλαιπωρίας, είπερ βού λεσθε “ ἀκούοντες ἐπιγνῶναι. * (11) Καὶ περὶ μὲν τῆς ἐν Βαβυλῶν αἰχμαλωσίας ὑμῶν ὡρισμένους χρό νους εἶπον οἱ προφῆται, καὶ μέν γε τὴν ἐπάνοδον καὶ τὴν οἰκοδομὴν τῆς πόλεως κατήγγειλαν. Ακού- σατε γὰρ Ἱερεμίου πρὸς ὑμᾶς λέγοντος 81. • Διὰ τὰς ἁμαρτίας, ἃς ἡμαρτήκατε ἐναντίον τοῦ Θεοῦ, ἀχθήσεσθε εἰς Βαβυλῶνα αἰχμάλωτοι ὑπὸ Ναβουχο δονόσορ βασιλέως Βαβυλῶνος. Εἰσελθόντες οὖν εἰς Βαβυλῶνα, ἔσεσθε ἐκεῖ ἔτη ο'. Μετὰ δὲ τοῦτο ἐξάξω ὑμᾶς ἐκεῖθεν μετ' εἰρήνης, λέγει Κύριος. Καὶ πάλιν 8. • Δουλεύσουσιν ἐν τοῖς ἔθνεσιν ἔτη σ' καὶ ἐν τῷ πληρωθῆναι τὰ σ' ἔτη “, ἀποκαταστήσω τὸν Ἰσραὴλ εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ, λέγει Κύριος. Καὶ περὶ τῆς οἰκοδομῆς τῆς πόλεως Ησαΐας ἔφη • Οὕτω λέγει Κύριος τῷ χριστῷ μου Κύρῳ, οὗ ἐκρά- τησα τῆς δεξιᾶς ἐπακούσαι ἔμπροσθεν αὐτοῦ ἔθνη· « Αὐτὸς οἰκοδομήσει τὴν πόλιν μου καὶ τὴν αἰχμαλωσίαν τοῦ λαοῦ ἐπιστρέψει. » Περὶ ἧς οικο δομῆς καὶ ᾿Αγγαίος φάσκει . « Τῷ δευτέρῳ ἔτει ἐπὶ Δαρείου-ἐλάλησε Κύριος πρός με λέγων· Εἰπὸν δὴ πρὸς Ζοροβάβελ “, καὶ πρὸς Ἰησοῦν τὸν ἐ ἱερέα καὶ πρὸς πάντας τοὺς καταλοίπους τοῦ λαοῦ λέγων· Τις ἐξ ὑμῶν, ὃς εἶδε τὸν οἶκον τοῦτον ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ τῇ ἔμπροσθεν ; καὶ πῶς νῦν βλέπετε σ' αὐτὸν ὡς οὐχ ὑπάρχοντα * ἐνώπιον ὑμῶν ; Καὶ νῦν κατί. σχυε, Ζοροβάβελ, καὶ Ἰησοῦ, καὶ πᾶς ὁ λαὸς, καὶ 48. •1 * ἐστὶν τε τοῖς ἀ. ὡς κιβδ. τὰ ἐνἐκβάσει ἑτοιμάσωμεν ει βούλονται μέντοι γε καὶ τήν κατεν. Σεν, 11, ἐκδικήσω τὸ ἔθνος ἐκεῖνο, τῷ δ' ἔτη οὗτος Σαλαθιήλ ἐκ φυλῆς Ἰούδα Λεβα 4. Ιωσεδέκ τον μέγαν. · πῶς ὑμεῖς β. ά, νῦν καθώς Λεβ. αὐτόν CHRONICONΥ. LIB. 111. - illius : morte turpi condemnemus eum, et videa- B C ante add. Ced. Ced. om. Sap. D mus si erit ei respectus ex sermonibus illius. › Quorum stultitiam et odium valde deridens ad- jungit: Hæc cogitaverunt et erraverunt : excæ- cavit enim illos malitia eorum, et nescierunt mysteria Dei. Quos et sairetus Isaias lamentan's similiter dicit : c Væ animæ eorum, quoniam con- ceperunt consilium pravum in semeptisos, die centes : «Ligenius justum, quia inutilis nobis est. Manifesta est ergo, o qui Deo resististis, causa abalienationis vestræ a Deo et desertionis, necnon et absque fine et intermissione miseriæ, si volue- ritis audientes intelligere. Et de vestra Baby- lonica captivitate præfinitum tempus dixerunt pro- phetæ, et regressum et reædificandam civitatem annuntiaverunt. Audite enim Jeremiam vobis di- centem : ● Propter peccata quæ peccastis coram Deo, ducemini Babylonem captivi a Nabuchodo- nosor, rege Babylonis; ingressi ergo Babylonem, eritis ibi septuaginta annis. Post hoc reducam vos inde in pace, dicit Dominus. » Et iterum : c Ser- vient in gentibus septuaginta annis, et cum impleti fuerint septuaginta anni, reponam Israel in loco suo, dicit Dominus. Et de iterum ædificanda urbe Isaias dixit: Sic dicit Dominus christo meo Cyro, cujus apprehendi dexteram ut subjiciam ante faciem ejus gentes: Ipse ædificabit urbem meam, et captivitatem populi dimittet. » De qua ædifica- tione Aggæus quoque loquitur: «In anno secundo sub Dario, locutus est Dominus ad me dicens : Loquere ad Zorobabel et ad Jesum sacerdotem et ad omnes reliquos populi dicens : « Quis ex vobis qui vidit domum istam in gloria sua prima, et quomodo nunc videtis eam quasi non sit in oculis vestris? Et nunc confortare, Zorobabel eţ Jesu, et omnis populus, et ædificate domum, et placebit mihi in illa: et erit gloria domus istius novissima super primam, dicit Dominus. › Sicut igitur Salomon prioris templi ædificationis fuit auctor, ita et e Zorolabel fundavit domum istam, et manus illius perficient illam. › Si ergo destructa domus iterum ædificanda esset, dixisset propheta : ‹ Erit gloria domus istius novissima super domum quæ ante fuit. Quia dixit super primam, et non super domum quæ ante fuit, se- cundam novissimam esse ostendit et ultimam. Sicut enim non est magis prima quam prima, sic et non magis nova quam novissima. Unde igitur, si dixisset secunda super primam, rationabile esset tertiam ædificationein exspectare. Cum vero secundam nuncupaverit novissimam, hanc ultimam Variæ lectiones et notæ. Ced. Ced. Sup. cod. S p. 11, 21,22. 31sa. 111, 8, 9. cod. Ced. 386,2C-388,6. Ced. Jer. xsix, 10,11, ad sensum, non verbotenus. Ced. cod. Isa, vtv, 1. * Isa. xLv, 1. Agg. 1, 15; 11, 4. “TỔY TOU Agg. cod.

Α οἰκοδομήσατε τὸν οἶκον, καὶ εὐδοκήσω ἐν αὐτῷ — καὶ ἔσται ἡ δόξα τοῦ οἴκου τούτου ἡ ἐσχάτη ὑπὲρ τὴν πρώτην, λέγει Κύριος. ο Ὥσπερ τοίνυν Σολομών της πρώτης τοῦ ναοῦ οἰκοδομής το γέγονε ορμήτωρ, οὕτω καὶ ο Ζοροβάβελ οι ἐθεμελίωσε τὸν οἶκον τοῦτον· καὶ αἱ χεῖρες αὐτοῦ ἐπιτελέσουσιν αὐτ τόν. Εἰ μὲν οὖν ἔμελλε πάλιν ἀναστήσεσθαι, εἶπεν ἂν ὁ προφήτης· « Καὶ ἔσται ἡ δόξα τοῦ οἴκου τού του (794) ἡ ἐσχάτη ὑπὲρ τὴν ἔμπροσθεν 5. » Τῷ δὲ εἰπεῖν ὁ ὑπὲρ τὴν πρώτην, ο τὴν δευτέραν ἐσχάτην ὑπέφηνε καὶ τελευταίαν. Ὡς γὰρ οὐκ ἔστι τῆς πρώτης προτέρα, οὕτως οὐδὲ τῆς ἐσχάτης ἐσχατωτέρα - ὥστε οὖν, εἰ μὲν εἶπεν· . Η δευτέρα ὑπὲρ τὴν πρώτην, εἰκὸς ἦν ", τρίτην οἰκοδομὴν προσδοκᾷν· εἰ δὲ τὴν δευτέραν ἐσχάτην ἐκάλεσε, (τὴν) τελευταίαν ἐκείνην οἰκοδομὴν προφανῶς τῆς οἱ πόλεως καὶ τοῦ ναοῦ παρεδήλωσε. σε (12) Καὶ μάτην ἀπατᾶσθε, ὦ Ἰουδαῖοι, τὴν παλιγγενεσίαν τούτων, μετὰ τὴν Ουεσπασιανοῦ καὶ Τίτου καθαίρεσιν, ἀποκαραδοκοῦντες· ἀλλὰ μὴν καὶ ὁ ἱεροψάλτης Δαυίδ πρὸ τούτων ἐκ προσώπου τῆς αἰχμαλωσία; φησίν · . Ἐπὶ τῶν ποταμών οι Βαβυλῶνος, ἐκεῖ ἐκαθίσαμεν καὶ ἐκλαύσαμεν ἐν τῷ μνησθῆναι ἡμᾶς τὴν Σιών 60, ο - ι ὅτι ἐκεῖ ἐπηρώ τησαν ἡμᾶς οἱ αἰχμαλωτίσαντες ἡμᾶς (λόγους ᾠδῶν καὶ οἱ ἀπαγαγόντες ἡμᾶς) ὕμνους ". » Καὶ ἐπάγει ἑτέρωθι περὶ τῆς πόλεως λέγων οι . Οἰκοδομών Ἱερουσαλὴμ ὁ Κύριος, τὰς διασπορὰς τοῦ Ἰσραὴλ ἐπισυνάξει. » Καὶ πάλιν ἐκ προσώπου τοῦ λαοῦ φά- σκει 8· « Ἐν τῷ ἐπιστρέψαι Κύριον τὴν αἰχμαλωσίαν τοῦ λαοῦ αὐτοῦ, ἀγαλλιάσεται Ἰακὼς καὶ εὐφραν θήσεται Ισραήλ., Οὐκοῦν ὑμεῖς πολύ σε πλα- · Εt νᾶσθε, μὴ εἰδότες τὰς Γραφάς ο μηδὲ “ τὴν ἀποκειμένην μυστικὴν καὶ θεόπνευστον (διδασκαλίαν καὶ) πρόῤῥησιν ἐν αὐταῖς. σκ (13) Περὶ δὲ τῆς ἐσχάτης αἰχμαλωσίας ταύτης οὔτε χρόνον ὥρισεν ὁ Θεὸς, οὔτε ἀποκατάστασιν εδήλωσαν σε οἱ προφῆται, ἀλλὰ τὴν μὲν αἰχμαλωσίαν, καὶ ἐν τῆς βασιλείας ὑμῶν κατάπαυσιν, καὶ σ' τῆς πόλεως ἐρήμωσιν πάντες οἱ προφῆται προανήγγει λαν, τὴν δὲ ἐπάνοδον καὶ τὴν τῆς πόλεως ἀνόρθωσιν οὐδαμῶς, πλὴν μόνον τὸν παντελή ταύτης ἀφανισμόν καὶ τὸν ὄλεθρον ὑμῶν, καὶ τὴν διηνεκή τιμωρίαν καὶ διασπορὰν εἰς τὰ ἔθνη πάντα . Φησὶ γὰρ ὁ ἀρχάγγελος πρὸς τὸν Δανιήλ ο Εξολοθρευθήσε ται χρίσμα, καὶ κρῖμα οὐκ ἔσται, καὶ τὴν πόλιν καὶ τὸ ῞Αγιον διαφθερεί σὺν τῷ ἡγουμένῳ τῷ ἐρχομένῳ 10, καὶ ἐκκοπήσονται ὡς ἐν κατακλυσμῷ. » - • Καὶ ἀρθήσεται το θυσία καὶ σπονδή, ἐπὶ τὸ ἱερὸν βδέ λυγμα ἐρημώσεων 18, καὶ ἕως το συντελείας καιροῦ συντέλεια δοθήσεται ἐπὶ τὴν ἐρήμωσιν. » Διὰ μὲν γὰρ τοῦ χρίσματος [τὴν ἱερωσύνην ἐδήλωσε, διὰ δὲ τοῦ κρίματος] τὴν βασιλικὴν καὶ τὴν) πολιτικήν και τάστασιν καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων τὴν ἀναίρεσιν ὑπέφηνε, διὰ δὲ τοῦ κατακλυσμοῦ καὶ τῆς ἐκκοπής καὶ τῆς συντελείας τὴν ἄρδην ἔκπτωσιν καὶ πανω λεθρίαν ἐσήμανεν. τέλειαν, τί λοιπὸν ἕτερον προσδοκᾷ; ; Εἰ δὲ ἀναγι νώσκων οὐκ ἐπιγινώσκεις, ὥσπερ οὖν οὐδὲ ἐπιγι Ζ. ἐθεμελίωσαν σε ύ. τὰ ἐ. σε τὸν ποταμόν σε ΡΒ. χιν, 7. σ' τήν προφήτης π. τὰ ἐ. ἐπερχ. τ8 β. δ. ἐρημώσεως σ. δ. τῆ; το ακούεις σε ὁ Ζορ. τῆς β' καὶ ἐσχάτης· φησὶ γὰρ Ζαχαρίας (ιν, 9) · αἱ χεῖρες και σε τε τούτ. ον ύμνον Ρε. ἐπὶ τῆς οι μήτε τὴν ἐν αὐταῖς μ. σε ἐδήλωσεν ὁ μου. GEORGII HAMARTOLI csse difcationem urbis et templi manifeste si- gnificavit. . Et frustra erratis, o Judæi, borum restauratio. B nem post Vespasiani et Titi destructionem sollicite exspectantes; sed et sacer psaltes David ante hæc captivorum personam præferens dixit : ‹ Super Numina Babylonis illic sedimus, et flevimus cum recordaremur Sion : quia illic interrogaverunt nos qui captivos duxerunt nos, verba cantionum, et qui abduxerunt nos, hymnos. » Et alibi adjungit de civitate loquens: ‹ Ædificans Jerusalem Dominus, dispersiones Israel congregabit. . rursus populi Et nomine dicit : c. Cum averterit Dominus captivi- tatem plebis suæ, exsultabil Jacob et lalabitur ls- rael. Ergo ‹‹vos multum erratis, nescientes Scri- pluras › neque mysteria, neque inspiratam a Deo doctrinam et vaticinia quæ reposita sunt in eis. De illa autem novissima captivitate neque tempus præfinivit Deus, neque restitutionem ostenderunt propheta, sed tantum captivitatem et regni vestri cessationem et civitatis desolationem prænuntiave- runt omines, regressum autem et novam urbis re- staurationem minime, nec quidquam præter illius plenam destructionem, et exterminationem vestram et perpetuam pœuam et dispersionem in omnes gen- tes. Dicit enim archangelus ad Danielen : Exter- minabitur chrisma, et judicium non erit, et civita- tem et sanctuarium dissipabit cum duce venturo, et exscindentur ut in cataclysmo, >— Et auferetur hostia et libatio, et in templo abominatio desola- tionum, et usque ad consummationem temporis consummatio dabitur super desolationem. › Enim- vero clirismate ostendit sacerdotium, judicio autem regnum publicamque constitutionem et cæterarum rerum abolitionem subiudicavit, per cataclysmum autem, et excisionen, et consummationem, signifi- cavit quæ funditus futura erat ruinam et desola- Lionem. Cum ergo audieris, o Judæe obcæcate, consum- mrationem, quid præterea exspectas ? Si vero le- gendo non intelligis, sicut revera non intelligis, G D - 61. "Agg. 11, 9. d. tou v. Ced. Ged. Ced. » Ps. cxxxvn, 13. cod. es Matth. xal, 20. Ged. bis. Ged. Ced. Dan. ix, 26. Ged. Ced. · Dan. Ced. 389,10-590,12. Varie lectiones et notæ. add. Ged. add. Ged. Ced. 388,6-18-26. cod. on xal add. Ged. Ced. P. cacv, 2. Ced. Ced. 388,18-389,20. Dan. ix, 27. (44) Ὅταν οὖν ἀκούσῃς ", ὦ Ἰουδαίε τυφλέ, συνο