inseruit ad annum nongeutezumem prímum, ubi promittebat. Probatis autem in adversum mœnium allegat ‹ promulgatam ab imperatore hoc Leone constitutionem, qua prohibuit tertium matrino nium, út.µfud contrabentes pœna per sacròs cano res statuta plecterentur. Interim ille idem, qui hiec sanxit, post tertiam usorem defunctam, adline quartam accepit. Cujus rei causa Nicolaus pa triarcha ab ecclesia ejectus est, omnesque illa turbæ sunt subsecutæ in ejus ejectione et Euthymii subrogatione, cum schismate divisa illa Ecclesia, Nicolao alii, alli vero Euthymio inbærerent. At quomodo se habuerit quadrigamia ista Leonis im peratoris in conjugum successione, ex Præambulis Constantini Porphyrogeniti ad edictum unionis ex libro 11 Novellarum Juris Orientalis» describit, ibidemque videri potest tomo I, pag. 105. Sed po tius ad restituendum in sedem S. Nicolaum pro peremus: quo nos mannducens trabit Leo Gram maticus ita scribenda. 3. Cam Leo imperator, gravi morbo jactatus, successorein suum fratrem Alexandrum designas sel,· essetque obtestatus ut Constantinum Alium suum protegeret; diem extremum obiit undecimo die Mail: › quem etiam diem obitus assignat Ce drenus. Mensem Maium solum undicat Zonaras at Curopalates Scilitza ait ‹ 11 Junli mensis deces sisno e vità.» Annus is erat nongentesinius undeci mws. ‹ Tam, inquit Leo Grammaticus, imperavit Alexander una cum Constantino Leonis filio annumi ‘unum dies viginti novein: missoque ad Nicolaumı ad Galaerenas nuntio, Euthymium patriarcham deposuit, et Nicolaum secundo restituit. Habuit autem Alexander ad Magnauram silentines, el concilium celebravit, atque Euthymium ab Agatho advocavit eamdemque cum Nicolao patriarcha sedere jusso, judicii assessores ejus depositioni vacabant aftentins, cum dedecore venerandi et per omnia mirandi viri colendam barbam vellioantes, altaque opprobria et injurias inforentes: quas quicte et mangwete honorabilis et sacor vir tolera bet. Ex quibus ad Agathi ædes vita functas, in froprie monasterio juxta Psemathfum depositus ent…………… Alexander imperator mori se prævidens, Nicoiso patriarcha, et Stephano Magistro, et Jongno magistro Elada, et Joanne rectore, et Euthymio, D. Betito et Gabrielopulo procuratoribus institutis, Constantino Læsnis filio reliquit imperium.... Eo itorque palatii potestatem adepto, Nicolaus patriat cha rebu▸ communibus providebat, curamque ge rebat quotidianorum regni negotiorum…….. 4. ‹ Munse porro Augusto Simeon Bulgaris princeps, adversus Romanos comparato exerchu cum multitudine gravi Constantinopolim appulit; et valló a Blachernis ad portain Chrysem vocatam circumdacto, urbem obsedit: alisque-spei suæ in snblimė elatus, subacturum omnino nullo tabore (a) lino nona. (b) Lege derima. munimentis, urbisque, ex populi copia et machi mis, securitate ac præsidio conspecto, spe deco plus, in locum Hebdomuin dictum pacis oblaturus fœdera reversus est. Procuratoribus pacem oblatam libenter excipientibus, Simeon Theodorum magi strum de illa tractaturum misit. Nicolaus autem patriarcha, Stephanus et Joannes magister, impe ratore secum ducto, Blachermas usque profecti Alios Simeonis geminos induxerunt in urbem, qui in palatiis una cum imperatore convivati sunt Nicolao vero patriarchæ ad Simeonem accedenti, ipse Simeon caput inferit. Patriarcha igitur super eum orationem fusurus, steminatis vice proprium capitis tegumentum ejus imposuit capiti. Donis itaque immonsis et quam maximis excepti Simeon et ejus âlii in patriain reversi sunt, ad invicem discordes ob præfatæ pacis conditiones.... matre 5. ‹ Constantiuus imperator revocatam et ad se translatam imperii potestatem omnem declaravit, et Nicolsuın patriarcham, Stephanum que magistran; in palatio sibi adesse mandavit.... Imperator et patriarcha Joannem Garidam ad se vocatum Scholarum Domesticum esse jusserunt, veriti ne Phocas in rebellionem deficeret.... Nice tas autem patrieius, Romani consocer, in palatium profectus, Nicolaum patriarcham inde dejecit.... Sacrorum autem jejuniorum quinta hebdomadr, mense Aprili, lkelenæ Romani filiæ contractus nuptialis arrha a Constantino imperatore traditur, et tertia Paschatis feria, Galileæ dicta, benedicitur, et cum ca nuptialibus corollis redimitur a Nicolau patriarcha: et tunc Romanus imperatoris pater declaratur, et Romani vice Christophorus ejus Nj¡us hæteriarches instituitur.... Quarto vero supra vicesimum Septembris mensis, Cesaris dignitate; Decembris autem mensis decimo septimo Christi Domini proparentum festo, imperii diademate a Constantino imperatore et Nicolao patriarcha Re manus ornalur: sanctorum deinde Luminum die Tbeodoram uxorem coronat. Mor. Mali mensis die decimo septimo indictione quiuta Christophorus Romani Alius ‘Imperator renuntiatur, et ejusdem mensis vicesimo sanetæ Pentecostes die festo a Constantino redimitor: istique duo soli ejusdem diei processu solemni per urbem progressi sQIN. Porro Julio mense iudictione ottava(b) die Dominica, tolius Ecclesiæ a Romano Inita est concordia, cun ctis metropolitis et clericis, qui a Nicolai et Eu thynki: partibus divisis viešerant anfmis, in con sevinnem redeuntibtis…….. 8. ‹ Septembri vero monse indictione secunda (c), Simeon Bulgaria princeps, copiis omnibus eductis, adversus Constantinopolim expeditionem parat. Inde Thraciam et Macedoniam depopulatur, incendia abi que spargit, evertit omnia, et ad arbores usque ex (c) Loge undecima.

patriarcha, post secundam renuntiationem throne potitus annos tredecim: ejusque corpus in Gala crenarum monasterio ab co condito depositum scindit. Ad Blachernas præterea devectus, Nicolaum quinto, indictione tertia (d), mortem obiit Nicolaus patriarcham el procerum quosdam, ut de pace conferrent, ad se mitti postulavit. Datis igitur ex parte utraque obsidibus, conveherunt prius quidem Nicolaus patriarcha, deinde Michael Patricius Sly piotes, et Joannes Mysticus, qui ab imperatore secundas tenebat. Et hi quidem cum Simeone de pace tractatum habebant: Simeon autem retro eos amandavit: ipsum vero imperatorem videre expetiit, a multis de ejus prudentia, fortitudine et solertia certior factus.... Imperator una cum pa triarcha Nicolao ad Blachernas et sanctum loculum progressus, ad preces manus extendit: deinde pronus in terram cadens, sacrum lacrymis pari menlum irrigavit; Deipuram a labe immunem obtestatus, ut inflexum et rigidum superbi Simeo nis emolliret cor, et quæ sunt pacis inspiraret sacroque scripiolo, quo veneranda sanctæ Deiparæ vestis reposita est, aperto, illam inde sublatam, ex fide qua in immaculatam Dei Genitricem polle bal, velut galeam capiti circumponens imperator, firmissimis armis munitus, classi viæ comite, clypeis et armis adornata, ad præfixum locum cum Simeone tractaturus accessit.... Simeon equo desi liens ad imperatorem accessit, dataque invicem salute, pacis tractatum moverunt.... Simcon im peratoris moderationem et sermones cum verecun die miratus, pacem componi annuit. Cum igitur sibi invicem valedixissent, a se mutuo disjuncti sunt.... 7. Decembris autem mensis die vicesimo quinus, filios suos Stephanum et Constantinum Romanas imperii corona cinxit: sed et Theophylactum fi lium clericum totoudit patriarcha, et subdiaconum ordinavit, tandemque Syncellum promovit, cum prius ad sanctum ingressum eum subdiaconis al lectus processisset..., Mensis vero Maii die decimo (d) Lege tertia decima. 8. Hactenus Leo Grammaticus, aucfor corvus et oculatus testis in sua Chronographia, quam indictionibus perperam definitis interturhavit in curiosos aliquis amanuensis. Nam sicut antea pag. 497, lin. 7, legel atur: Indictio decima nena cum sola nona esset collocanda, ita in jam tran scriptis eadem nona indictio perperam vocatur quinta, anno scilicet 921, quo Christophorus Ro mani Lecapeni filius die 20 Maii festo Pentecostes est imperator coronatus. Eo scilicet anno cyclo lune 10, solis G, littera Dominicali G, Pascha ce lebratum fuit ipsis halendis Aprilis, et festum Pen tecostes dicto 20 Mail. Eudem errare dein indictio octava pro decima, secunda pro undecima, et tertia pro decima tertia notatur, atque ita apud Conti nualorem 9 indictionem legi observat In Notis Combefis. Mortuus ergo est sanctus Nicolaus 15 Maii anni 925. Restitutus autem in sede ab Alexan dro imperatore, anno 911, aut initio sequentis. Nam is solum anno uno et diebus viginti novem regnavit: atque ita hac secunda vice Ecclesiæ præfuit S. Nicolaus annis tredecim. Appellatus est idem Nicolaus Priscus, seu ejus nominis primus. respectu eorum qui postea successerunt, fuerunt que Nicolaus Chrysoberges sub Basilio Romani Lecapeni filio post annum 980, et Nicolaus Gram maticus, sub Alexio Commeno seniore, sæculo x11. Exstat autem tomo 1 Juris Græco-Romani, lib. iv. inter Sententias synodales Constitutio sub tituln Nicolai Prisci, quod litteræ patriarchales gratis conredantur petentibus eas uti ibidem, pag. 249 legi potest. Spicil. Rom. X.) 1. Nicolaus noster sub Leone Sapiente imp. ad patriarchalem sedem evertus fuit anno 895, quadriennio post Pholii obitum. Idem post novennium (aut post annos X1, ut dicitur apud Leunclavium in Jure Gr. Hom., p. 501) a Leone prædicto, cui in quartarum nuptiarum negotio adversabatur, sede pulsus est, quam nonnisi anno 911 sub Alexandro Leonis demortui fratre recuperavit, donec anno 924 obiit, decursis in episcopatus regimine (subducta exsilii intercapedine) annis tribus supra viginti. Ab Ephraemio chro negrapho, v. 10,050, seqq., dicitur ante episcopatum monachus pins, sapiens, magna fama præditus, et Byzantina sede dignus, quam priusquam occuparet, officium mystici gesserat (quod ei cognominis instar inhæsit), id est, ut vulgo intelligitur, sanctiori consilio aulico a secretis fuerat. Ab eodem Ephræmio dicitur gente Italus, el a natura comparatus au eloquentiam, txpbę Traλuv, epuhs repl 16youç. Nicolaum bune acti titulo donatum video a Baronio in Annalibus, et a Bollandianis, Cupero scilicet in pati larchis Constantinop., et Henschenio in Actis Sanctorum die av Maii, qui postremus acta ejus, ex Leone presertum Grammatico hausta, accurate seripsit. Ne quid dicam de laude sanctitatis in Nicolaum a Græcis pass ur

prout eæ jacent in codice, ita in nostro volumine sine ulla ordinis restitutione apparent, rem tamen attente consideranti, septem fere classes epistolarum harum videntur. 1. Ad principes Saracenos. 2. Ad Bulgariæ principem et archiepiscopum. 3. Ad Rom. pontificem et ejus Ecclesiae homines. 4. Ad impera Lorem Byzantinum, et ad principes Armenia, Abasgia, Longobardie et Amalpheos. 5. Ad episcopos, 6. Ad magistratus civiles. 7. Ad sacra officia vel monachos, et ad privatos homines vel ano nymos. Classis prima. IV. Duæ sunt ad Cretensem amiram, sive principem, epistola. Cretam insulam jam inde a Michaelis Balbi temporibus usque ad Nicolai patriarchæ et Constantini Porphyrogeniti ætatem, imo usque ad Nicephorum Phocam sub Saracenis amiris fuisse, testantur passini historici Byzantini, nominatim que Constantinus De admin. imp., cap. 22; et scriptores post Theophanem ed. Paris. p. 185. Cyprum quo que insulam antiquius adhuc, id est trecentis fere ante se annis, stipendiariam factam Saracenis ait Nicolaus p. 163. Reapse sub Heraclio occupatam a Saracenis, deinde a Basilio imp. receptam, moxque iterum sub tributum Saracenorum redactam, narrat Constantinus in Thematibus. Sic tamen tum subditam Saracenis Cretensibus ait Cyprum Nicolaus p. 166, ut æque propemodum Græco imperio esset obnoxia. Causam vero Cypriæ recentis calamitatis dicit Damianum apostatam, qui revera factus Tyri amira, eo tempore obiit, ut narrat cum Nicolao etiam Cedrenus ed. Paris. t. II, p. 612. Jam Ili. merii præfecti maritimi, cujus item meminit Nicolaus, victoriam navalem de Saracenis memorat Zonaras lib. xvi, 14. Epistolarum Nicolai scopus est, ut Cretensem exoret amiram ne in Cyprios iumerentes sæviat; atque ut captivorum libertatem, si fieri possit, impetret; quos inter illi præcipue, ut reor, in telliguntur, qui ob horrendum Thessalonicæ excidium in potestatem Saracenorum per id tempus vene rant, uti legitur apud covos historicos Joannem Lectorem, Joannem Cameniatam, et Demetrium Cydo nium. Calamitatis ejus etiam in ep. 75 meminit Nicolaus. Tertia Nicolai epistola classis hujus (apud nos ep. 102) supremo Saracenorum califo scribitur, qui falso rumore audito, quod Saracenorum oratorium Constantinopoli fuisset dirutum, nonnullique e suis ad Islamismum deserendum coacti, injuriæ ulciscendæ cupidus, Christiana templa in Saracenico imperio propositis edictis, prosterni jusserat; dum crudeliter interim Christianos captivos Saraceni tractarent, ita ut et morte damnatos, non capite plecterent, sed more pecudum jugularent (o tempora! o mores!) vel ligno suspensos lapidum sagittarumve jactu per ludibrium perimerent. Negat igitur Nicolaus et delubrum ullum Mahumeticum apud Græcos fuisse deletum, et ullum hominem vi factum Christianum: imperatorum denique Christianorum clementiam, et perpetuam erga Saracenos captivos mansuetudinem prædicat. His et aliis ejus generis dictis mollire calif animum nititur. Classis secunda. V. Sequuntur prolixæ ad Simeonem principem Bulgarorum epistolæ viginti sex, quæ est pars collectionis hujus nobilior, in qua omnes Nicolaus Græcanica eloquentiæ, curæ pastoralis, ecclesiasticae auctoritatis, zeli eximii, et charitatis Christianæ vires effundit. Simeon Bulgarorum princeps, Michaeli patri successit, qui ante baptismum fuerat Bogaris, et ad quem Photius præclaram illam scripsit epistolam, vel potius regiam et Christianam institutionem, quae in libris exstat. Simeonis patrem falso dicit Vladimirum Cangius in Famil, Sclav. Turc. ed. Paris. p. 311, cui Maurini (Art de vérif. les dates) dubitanter assentiuntur. Nunc autem Simeonis patrem fuisse Bogarim, id est Michaelem primum, epistola 25 Nicolai dubitare non sinit, in qua Simeon dicitur secundus Bulgarorum Christianus princeps, fitque Insignis prosopopoeia parentis ejus qui Christianæ religionis fundator apud Bulgaros dicitur. Porro nolis simum est Bogarim seu Michaelem, primum apud illos principem baptismo fuisse lustratum. Qui ergo apud Cangium et Maurinos interponuntur inter Bogarim et Simeonem principes; videlicet Præsiamus et Michael Vorizes, eorum nulla mentio fit vel ratio a Nicolao habetur: cujus rei causam, quæ multiplex esse potest, nunc inquirere nolo, ne a meo proposito longius aberrem. Primis igitur Constantini pueri cum Romano Lecapeno imperantis annis, cum Nicolaus præcipuus regii pueri tutor palatium et res publicas magnam partem administraret, secundum jam bellum Simeon Bulgarus adversus imperium gerebat, contra foedus pacificum jam olim cum Leone initum, rapinis, cædibus, sacrilegiis, vastitati indul gens, quæ mala late describit lugetque summopere patriarcha, propterea quod Bulgari a Græcis non ita pridem baptismo suscepto (epist. 25, 26, 28), parricidiali veluti bello parentes suos fideique auctores persequebantur, Christianusque sanguis invicem fusus dæmonibus invidis litabatur. Causa belli varie erant (epist. 9 init., 11, 12), sed ambitio Simeonis præcipua, qui, pueritiam Constantini contemnens, impe rium affectabat (epist. 18, 20, 21, 25, 27); Romano insuper Lecapeno Simeon irascebatur, qui de tutore imperatorem se fecerat. Cum ergo moenia ipsa Constantinopoleos Bulgarorum arma pulsarent, Nicolaus, et regio pupillo et imperio atque Ecelesiae consulens, nullum non lapidem movit scribendis tot epistolis, quibus non semel Simeon respondit (epist. 9, 10, 21, 22, 25, 27), mittendis sæpe legatis, offerendis utilibus conditionibus, veluti nuptiis cum familia domini Romani, pecunia, multa vestium vi, parte etiam aliqua territorii, poena ecclesiastica, excommunicatione videlicet, non semel indicta (epist. 9 fin. 22), precibus denique, lacrymis, omnique genere affectuum et argumentorum exprompto, ipse postremo legatus accedens (epist. 27, 30), ut Simeonis ani

tenet; ideoque ipsarum usus a nopvsiaç labe non differt. Ad historiam vero dupliciom Valentiniani imp. nuptiarum, quan Nicolaus attingit, Socratis sine dubio lib. iv, cap. 31 marratione fretus, nihil ego dicam post illa quæ prudentissime more suo disputavit Tillemontius in adn. 28 ad prædicti Cæsaris gesta. In duabus reliquis (53 et 56) ad Joannem papam epistolis eamdem quidem rem Nicolaus urget, sed tamen Ecclesiarum concordiam optare se dicit: quod idem ait etiam in epp. 54 et 55 ad Romanos bomines seriptis; et papae nomen in dissidio revulsum, reponendum in diptycbis judical rursusque præterite indulgentiae connivet, sed disciplinam suam in posterum firme tuetur. Epistola quoque 77 sine dubio ad papam scribitur vel Landonem vel potius Joannem X. In ea agitur de pace cum Romana Ecclesia, quam Nicolaus, post suum ab exsilio reditum, et sui eleri schisma sedatum, prorsus componere optat ut sit, inquit, sicuti a principio, ita et nunc pacis vinculum, et unio Rowne Ecclesiar oum Constantinopolitana. Illud utiliter quoque in prima ad Rom. Ecclesiam epistola, adnota bunt eruditi, quod nempe filia Leonis quaedam Franco principi desponsa fuisset. Re quippe vera fuit bec nomine Anna, quam Leo ex conjuge secunda susceperat, quamque adultam declaravit Augustam post matris obitum, ut palatinis conviviis præesset, teste Leone Grammatico in Leonis Sapientis Vita ed. Paris. p. 481. Classis quarta. Vil. Prima bujus classis epistola (nobis 86) Ecclesiæ economum commendat imperatori, quem Ro manum Lecapenam intelligo, nam Constantinus puer erat. In alia Romano Cesari missa monet de Bulgaris Lainpsacum usque profectis. Tum quædam suggerit de scriniariis, de recta officiorum promo tione, et de justitia: quo in loco quid vocabulum puyat significet non definio, sed ex Lennepii Etymo logicu Gr. conjicere licet supplices fuisse libellos vel ipsorum taxam. Tertia epistola consolatoria est ad eumdem Romanum imp. in obitu uxoris Augustæ Theodore anno 992. Utitur exemplis Emilii Pauli et Anaxagore qui orbitatem fortiter pertulerunt. Pulchræ sunt tres epistola ad Georgium Abes giorum principem, quarum in prima condolet ei de parentis egregii obitu. In eadem hac aliisque laudet tuagnopere Georgii virtutes, gratiasque agit ob impensam Alanorum finitimorum conversioni et l apti smati curam, eique Alanie archiepiscopum impense commendat. Geargii bujus Abasgiæ principis, nee non ejus fitii Pancratii, res gestas attingit Cedrenus ed. Paris 1. H, p. 718, 770. Abasgiorum historiam el conversionem ad Christum videsis apud Zonaram lib. xv, i: apud quem deiude lib. xvi. 9 seq., Georgii clades sub Basilio secundo, et Pancratii filii vices varive narrantur. Circa epistolam ad Landulphum hec babeo qua dicam. Primo quidem Constantinus in Thematibus perspiene docet, quid tum Longobardiae nomine designaretur, nempe provincia circa Neapolim finitimas que urbes, quam appellationem a Longobardis dominis sortita erat. Constat prætere Leonem Sapientem misso exercitu Beneventum occupavisse Landulphus autem Constantinopolim a patre Ata uulpho missus olim fnorat, et deinde evasit Beneventi dominus. Legatur Viventius Hist. Neap. ed. sec. t. I, p. 49, pec non Muratorius Annal Ital. ad an. 891 et 909; denique Art de vérif. les dates in prin cipibus Beneventi. Docet autem nos Nicolai epistola Ursoleonem patricium quemdam in Longobardia pro imperatore præsidem a Landulpho fuisse interfectum, castris ejus occupatis; qua de re loquitur etiam in epistola ad episcopum Hydruntinum; imo illuc respicit etiam epistola ad Gædonem protospa harium. Nicolaus vero, etsi rem gestam valde improbat, venice tamen Landulpho spem injicit, imo etiam obtinendi Longobardia præfecturam, modo fidelis imperatori sit. Epistola queque ad clerum et optimates Longobardia in eodem negotio versatur: dederat enim operam Landulphus ut causam ipsius ageret clerus apud aulam Byzantinam, et se præsidem regionis postularet. Denique ad epistolam 145 quod attinet, srimus Amalphitanam civitatem temporibus illis extera dominatione liberam, per duces suos regi solitam, et Græcis quoqne contra Italicos Saracenos opem tulisse. Nunc Nicolaus pro capti vis Christianis ope ducis Amalphitani ex Barbarorum servitute vindicandis laborat, ob eamque rem pecuniam quoque submittit. Amalphitanna ducem Nicolaus spiritalem filium suum dicit. Vill. Nicolai ad supremum Armeniorum principem epistola peculiari declaratione ob ecclesiasti cam ejas geulis historiam digua videtur. Ea scribitur ad Sembatum Asutii alium Bagratunium, quem cum titulos principis principum imperitasse Armenie inter arculi noni finem ac decimi initium dicit Samuel Aniensis in Chronico non ignobili, quod nos interprete v. cl. Joanne Zohrabo Mediolani anno 1818 subtexuimus famosiori illi Eusebii Caesariensis Chronico, quod ibidem æque edidimus ex genuino et authentico Haicanæ linguæ codice, quem ipse laudatus Zohrabus Constantinopoli Venetias deportave rat, atque in suuia exemplar fidefi prorsus collatione transfuderat. Epistolæe triplex veluti partitio est etenim in prima prædicat Nicolaus recti dogmatis (cbce6elac) necessitatem, a quo nonnulli (Armenios intelligit) cum majorum suorum culpa descivissent, mordicus tamen avitæ traditioni adhærebant: quam rem alienam esse omni oflicio et prudentia, merito dicit. In altera sectione epistolæ narrat, mortuo nuper apad Armenios patriarcha, sive ut vulgo aiunt catholico (qui fuerat Mastosius) principem Armenium per suos apocrisarios significasse Caesari Byzantino (qui erat Leo Philosophus) nec non Græcæ Eccle sin, rogitare se de mittendo Constantinopolim illo homine, quem novum patriarcham designaturus erat, ut ibi consecrationem reciperet, et cum Graco clero religiosa consilia misceret. Hanc prineipis woluntatem magnopere probat, atque ut sine mora in rem conferatur, Nicolaus hortulur: idque saluti

necessarium ait, propterea quod Armenii catenus ab orthodoxæ doctrinæ tramite aberraverant. Que in Joco Photi¡ quoque decessoris sui legationem atque epistolam ad Zachariam Armeniorum patriarcham memoral pro concordia atque ad orthodoxiam reditu: etsi id tentamen ob temporum vicissitudines cassum evasisse ait. In postrema demum parte rem prædictam perorat Nicolaus, valde optans et urgens ut eligendus præsul sincera Ecclesiæ doctrina Constantinopoli imbuatur, quo in patriam reversus Arme mincum populum haud religione minus quam civili pace Græcis adjungat. Hactenus Nicolai epistola. Verumtamen res multo aliter accidit: pat:iarcha enim hoc tempore electus, Joannes sextus fuit, cogne mento Historicus, qui sedem illam adiit anno 897. Is autem adeo ad concordiam dogmatum non accessit, ut se imo Chalcedonensis synodi hostem in Historia sua palam profiteatur: et sæpe quidem a Con stantino imp., per Theodosium legatum, Constantinopolim fuisse invitatum ait, nunquam tamen illuc profectum, ne pacis initæ vel ineundæ cum Chalcedonensis synodi asseclis schismaticæ genti sum suspicionem præberet. Classis quinta. IX. Episcoporum totius orbis Christiani plenara notitiam quandonam collectam habebimus? Orien talium quidem nomina aggressus est enumerare Lequinius in Oriente Christiano; verumtamen, unius hominis vires is labor excedebat. Nibilominus majore adhuc ausu cardinalis Garampius, dum Vaticano tabulario præerat, opus moliebatur inscriptum Orbis Christianus, cum infinita episcoporum congerie verumtamen hæc quoque lucubratio in schedarum innumerarum acervo ms. jacet. Sed enim illarum quidem regionum, quæ peculiares episcopatuum suorum scriptores nacta sunt, facile episcopos, etsi nondum omnes, nanciscimur. Aliarum vero, quæ plurimæ sunt, regionum episcopos nusquam melius quam in Labbei ad concilia apparatu cognoscimus, apud quem tam generalis quam geographicus epi scoporum, qui in collectis ab eo conciliis nominantur, catalogus legitur. Attamen hic quoque numerus quantopere sit imperfectus, quotidie dignoscitur, primo quia nonnisi conciliis nititur, iterum quia concilin ipsa haud omnia neque tunc neque modo sunt cognita: ecce enim nos ipsi incomperta Labbeo duo nuper vulgavimus, cum episcoporum muitorum subscriptionibus. Quorsum hæc dicimus? Nempe ut quintam epistolarum Nicolai classem hoc saltem titulo commendemus, quod Byzantini patriarchatus episcoporum nomina partim inaudita fortasse recitat, partim novo documento confirmata. Nam de singularum episto larum argumentis brevitatis gratia vix loqui possumus. Cum de Bulgariæ archiepiscopo jam retro dixerimus, reliquos alphabetico ordine prosequemur, quorum si quam notitiam ex Labbeo vel aliunde hausimus, non reticebimus. Ep. 53, 118, 133, 134, 135 Alaniæ archiepiscopatus est in Leonis Sapien is schematismo apud Leunclavium t. I, p. 88. Alterius recentioris Alanis archiepiscopi scripta Graca haud pœnitenda mihi cognita sunt, quæ postea litterario orbi patefaciam. Ep. 65, Amisi Joannes. Ep. 113, Athenarum Nicetas interfuit concilio Constantinop. an. 870. Memoratur etiam ejus successor Sabas qui interfuit pseudo-synodo Photianæ an. 879. Ep. 115, Antiochiæ metropolita Euthymius; in tellige Pisidlæ Antiochiam, quæ revera erat metropolis, Labb. ind. geogr. Ep. 114, 128, Chaldiæ Basi lius; menduns videtur in concilio Constantinop. anni 870, ubi Basilius Chalcedonensis, fortasse pro Chaldiensis. Porro Chaldia fuit unum ex imperii thematibus in Pontica regione. Ep. 106, Chersonis archiepiscopus videtur ille Paulus qui hoc titulo subscripsit pseudo-synodo Photianæ an. 879. Ep. 157, Cyzici Demetrius. Ep. 50, 107, 130, 137, 138, Cyzici metropolita Ignatius. Ep. 93, 113, Claudiopolos Theoctistus. Ep. 39, 41, 42, 48, 89, 94, 124, 132, 151, 154, 160, Ephesi metropolita Gregorius scribi tur in Oriente Christiano, t. 1, p. 685, et apud Labb. Interfuit pseudo-synodo Photians. Ep. 152, Hera elem Photius. Ep. 58, Iconii anonymus. Palladius quidem Iconii nominatur in epistola Leonis imp. apud Labb. t. IV, p. 1836. Stylianus et Theophylactus leonii in synodo Constantinop. an. 870. Theophilus Iconii in pseudo-synodo Photiana. Ep. 83, Hydrunti anonymus, videtur Marcus Hydruntinus qui fuit in pseudo-synodo Photiana. Ep. 104, 158, Laodicea metropolita Constantinus. Ep. 116, Larissæ Philippus. Ep. 49, metropolitis extra communionem positis, ob schisma videlicet in causa tetragamiæ; a quibus queritur se derelictum, a fliis patrem. Ep. 71, 100, Nicææ Alexander in Oriente Christ. t. I, p. 648. Ep. 96, 97, Nicomedia Ignatius. Ep. 43, 119, 125, Patrarum nietropolita Andreas. Ep. 108, 110, Pissi muntis Eustratios in pseudo-synodo Photiana. Ep. 149, Sardium metropolita Antonius. Ep. 57, Synadis Anonymus. Petrus Synnadensis in concilio Constantinop. anni 870. Nicolaus Synnadensis in pseudo synodo Photiana anni 879. Ad hone scribere Nicolaum patriarcham credendum'est. Ep. 117, 129, Sylæi Leo. Ep. 122, Ambrosius episcopus. Ep. 98, anonymus episcopus. In bujus quintæ classis epistolis agitur de ecclesiarum regimine, de schismate tetragamiæ causa, de variis circa eam ætatem personis vel negotiis, de ejusdem temporis calamitatibus. In ep. 94 attingitur immunitatis ecclesiasticæ jus. Aliquot denique epistolæ familiares sunt et officiosa. Anonymarum qui dem epistolarum nonnullæ absque dubio scribuntur ad episcopes. Classis sexta. X. Scribuntur hujus classis epistolæ ad civiles magistratus. Horum notitiam vix ullam aut ne vix quidem scribam, quia de personis longus sermo foret, officiorum autem tituli noti sunt ex libris de di guitatibus aulæ Byzantina, prætectura denique pleræque describuntur in Constantini imp. libro De