EPISTOLE. imperium acceperis et eum imiteris qui omni inperio et dominationi praest, nostram pro te elicacem orationem redditurum esse, atque, ita ut precamur, vitam in terra gloriose transacturum, fatum ram non amissurum, ad quam, quicunque bonorum suffragia habet pervenire cupit et conatur. Deus anL'm qui nos e nihilo ad exsistentiam produxit, et ad conservorum imperium quibus seit judiciis destinavit, ab omni malo visibili et invisibili nos prolegal, omni autem virtute ornet qua secundum Deum imperantem ornare potest. φυέσι καὶ ὁμοδούλοις τοῖς ὑποτεταγμένοις ὄντες. Τι ditorum providentiam gerentem, utpote qui a Di οὖν φημι; Οτι πατρικῶς ἄρχων μᾶλλον οὐχὶ δεσποτικῶς, ὅτι προνοούμενος τῶν ὑπηκόων ὡς τέκνων οἰκείων, ὅτι δικαιοσύνην τιμῶν καὶ σωτη ριώδη ποιεύμενος πρόνοιαν τῶν ὑπὸ τῇ σῇ προνοίᾳ κειμένων, καὶ ἁπλῶς, ἵνα μὴ πλέον λέγω, ὅτι οὕτως ἄρχων τῶν ὑποχειρίων, ὡς παρὰ θεοῦ τὸ ἄρχειν λαβὼν καὶ εἰκονίζων τὸν πάσης ἀρχῆς καὶ κυριότητος ἄρχοντα, τὴν ἡμετέραν ὑπὲρ σοῦ ἐμπρακτων κατα στήσεις εὐχὴν, καὶ οὕτω καθὼς εὐχόμεθα, καὶ τὴν ἐπὶ γῆς ζωὴν διανύσεις ἐνδόξως, καὶ τῆς μελλούσης οὐκ ἀποτεύξῃ, πρὸς ἦν πᾶς ἄνθρωπος ἔρωτα τῆς κληρονομίας τῶν ἀγαθῶν κεκτημένος καὶ εὔχεται καὶ σπουδάζει καταστῆναι. Εἴη δὲ θεὸς ὁ καὶ προαγαγὼν ἡμᾶς ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι, καὶ εἰς ἄρχειν ἀφορίζων οἷς οἶδεν ἐκεῖνος κρίμασι τῶν ὁμοδούλων, ἐκ πάσης μὲν κακώσεως ὅση ὁρωμένη καὶ ἀόρατος διατηρῶν, πάσῃ δὲ ἀρετῇ σεμνύνων, ἔσῃ τὸν κατὰ Θεὸν ἄρχοντα οἶδεν ἐξωραΐζειν. ΙΒ'. 'Αδήλω XCil. — Interio. Αἱ κοιναὶ περιστάσεις κοινὴν ἀπαιτοῦσι καὶ τὴν βοήθειαν· οὐ γὰρ ἔστιν ἄλλως τὰς κοινὰς συμπτώστις λαβεῖν ἐπανόρθωσιν, εἰ μὴ πάντες κατὰ τὸ δυνατόν συνεπιλήψονται τῆς διορθώσεως. Διὰ το ταῦτα λέγομεν; Πάντως καὶ πρὸ τῶν ἡμετέρων λόγων οὐκ ἠγνόηκεν ἡ σὴ θεοσέβεια, ὅμως ἀπαγγέλ‐ λομεν καὶ ἡμεῖς· ἡ διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ἐκ τῆς βαρβάρου καὶ Βουλγαρικῆς ἐπαναστάσεως γεγενημένη τῶν πραγμάτων κατάπτωσις πολλῆς ἐπιμελείας δεῖται καὶ σπουδῆς, χεῖρα Θεοῦ ὑπερέχοντος εἰς τὸ τὴν ὀφειλομένην λαβεῖν ἐπανόρθωσιν. Η πολλή δὲ αὕτη σπουδὴ πῶς ἂν γένοιτο, ἢ δηλονότι πάντων. κατὰ δύναμιν, μᾶλλον δὲ καὶ ὑπὲρ δύναμιν τὰ δέοντα συνεισφερόντων; Οὐκοῦν δεήσει τὴν σὴν τελειότητα, πράττουσαν μὲν ἑαυτῆς ἄξια της αφρονήσεως, ἀναγκαῖα δὲ τῇ κοινῇ καταστάσει, πρώτον μὲν ἀπὸ τῆς ἰδίας Εκκλησίας ποσότητα χρυσίου ὅση μηδὲ τὴν ὑμῶν καινοτομῇ καὶ καταβαρύνῃ καὶ τῷ κοινῷ προξενῇ τὴν ὠφέλειαν, προθύμῳ παρασχείν γνώμη, ἔπειτα δὲ καὶ τῶν ὑπὸ σὲ μοναστηρίων καὶ Επισκοπείων τελούντων τὸν ὅμοιον τρόπον κατα πρᾶξαι τὴν συνεισφοράν. Εἰ γὰρ καὶ ἰδίᾳ στενοχωρουμένοις τισὶν ὀφείλομεν χορηγεῖν κατὰ δύναμιν πρὸς τὸ λύσαι τὴν στενοχωρίαν τῶν ἀπορουμένων, πόσῳ μᾶλλον ἐν τῇ παγκοίνῳ ταύτῃ στενοχωρία τοῦτο πράττειν ὀφείλομεν; ἐκεῖνο καλῶς εἰδότες, ὅτι, σωζομένης της κοινότητος, πάντως σώζεται καὶ τὸ Ιδιον ἑκάστῳ, τῶν δὲ κοινῶν παραπολωλότων, τις Στις σωτηρία τοῦ ἰδιάζοντος ἀπολείπεται; Ὡς οὖν ἔφημεν, τέκνον ἡμῶν, καὶ τῆς ὑπὸ σὲ χάριτι Θεοῦ διεπομένης Εκκλησίας, καὶ τῶν μοναστηρίων, καὶ τῶν ἐπισκόπων ποσότητα χρυσίου συναγαγών, όσην ή σε έμφρων οικονομία ὁρᾷ, μήτε ὑμᾶς εἰς ἀφόρητὸν ἀπάγουσαν στενοχωρίαν, καὶ τῇ κοινῇ βοηθοῦσαν ἀνθρώπου τοῦ σοι πιστοῦ τυγχάνοντος μέχρι τοῦ Μαρτίου μηνὸς ἐξαπόστειλον. Περιττόν τι ποιεῖν δοκοῦμεν τῇ σῇ τελειότητι δεν μὲν ὑποβάλλοντες· πλὴν οὕτω καταναγκαζούσης τῆς χρείας, ἐν Πατρί, καὶ Υἱῷ, καὶ ἁγίῳ Πνεύματι προστίθεμεν τὴν δεσμόν, οὕτω τὴν εἴτε λειτουργίαν, είτε συνεισφοράν χρή λέγειν ταύτην, ἐπιτελέσαι, ὥστε μήτε τοῦ δέοντος ἔλαττον τοῖς κοινοίς πράγμασι PATROL. CR. CXI. Communes calamitates commune quoque exigunt ausilium; non enim aliter est possilile com munes casus reparari, nisi omnes pro viribus una reparationi student. Cur hæc dicimus? Certe jam ante nostros sermones tua pieias non ignoravit; altamen annuntiamus. Qui per nostram culpam ex barbara et Bulgarica insurrectione factus est lapsus, multa cura eget et sollicitudine, Deo manum tendente, ut debitam restitutionem accipiat. llla autem lauta cura quomodo fieri possit, nisi, ut manifestum est, omnes pro viribus, imo et supra vires que necessaria sunt una præstent? Oporte bit igitur tuam perfectionem. digna sua mente, communi vero calamitati necessaria faciendo, primo quidem de propria Ecclesia tantum auri quantum privatami utilitatem non gravabit, communi vera inserviet, generoso animo presiare; deinde etiam iis, quæ tibi subjecta sunt, monasteriis et domibus simili modo solventibus, sic contributionem perficere. Si enin quibusdam privatis in angustia versantibus pro viribus subvenire debemus, ut indigentium tollantur angustiae, quanto magis in comm munibus illis angustiis? hoc optime scientes fore omnino, ut, communitate salva, salvetur unusquis ηue; omnibus autem pereuntibus, quæ adhuc prim va:o salus relinquitur? Ut igitur, dicebamus, lite, et hujus Ecclesiæ quæ Dei gratia tibi obedit et mona steriorum et episcoporum summam suri colligens quanta tuae sapienti economnia videbitur, ηur impediet quominus in extremas angustias ferantur, et publicæ inopiæ opitulabitur. Veni ipse, illust aurum afferens, vel per hoininem fidum mitte ante Martium mensem, ἀπορίᾳ, εἴτε διὰ σεαυτοῦ ἧκε φέρων, εἴτε δι' Modum excedere videmur sic tue perfectionl injicientes vincula; sed, cogenta necessitate, in Γatre et Filio et Spiritu sancto vinculum addi- !!!!s, hortantes ut eam, sive sacrificium είνα contributionem appellare oporteat, ita perficias et neque minus quam nccesse est patifiis rebus

apituleris, neque plusquam decet Dei ecclesiæ 4 τὴν βοήθειαν γενέσθαι, μήτε πλέον ἢ προσῆκε της pandus sustineant. Quod autem scire debet tua perfectio, hoc adjungatur nempe, si mora fiat eἰ si uiris sordidi minus quam oportet in communem utilitatem conferatis, tum a rege missi vestram contumaciam perpendentes vel invitis vobis illam collectionem extorquebant. Quæ aulem vobis ex hac re molestia redundatura sit, non necesse est ut vos doceam; ipse enim ante nostros sermones quod futurum sit apprime nosti. συνεισφερούσας τοῦ Θεοῦ ἐκκλησίας το βάρος ὑποστήναι τῆς ζημίας. Όπερ δὲ ἀναγκαῖόν ἐστιν εἰδῆναι τὴν ὑμῶν τελειότητα, τοῦτο ἔτι προσκείσθω, δτίπερ, ἐάν τε ὑστέρησις γίνηται, ἐάν τε σμι προλογούμενοι ελαττον τοῦ δέοντος εἰς τὴν κοι νὴν ταύτην χρείαν συνεισενέγκητε, τότε βασ σιλικοὶ ἐξαποσταλήσονται ἄνθρωποι, καὶ τὴν ὑμε τέραν προαίρεσιν ἀκριβολογούμενοι, καὶ ἀκόντων ὑμῶν τὴν συλλογὴν ταύτην ἐπιτελέσοντας. Καὶ ὅση τις γενήσεται βαρύτης ὑμῖν ἐκ ταύτης τῆς ὑποθέσεως, οὐκ ἐμὲ χρὴ διδάσκειν· αὐτὸς γὰρ · καὶ πρὸ τῶν ἡμετέρων λόγων τὸ γενησόμενον ἐξεπίστασαι. XCII. Theoctisto Claudiopoleos episcopo. ΑΓ. Θεοκτίστῳ Κλαυδιουπόλεως. "Α γράφομεν, τέκνον ἡμῶν ἱερὸν, τῇ θεοσεβεία του καὶ ἐκόντες καὶ ἄκοντες γράφομεν, εκόντες μὲν ὅτι ὁ κομίζων τὸ γράμμα ἐν πάσῃ προέδῳ ἡμῶν, ὅλη ἐν Εκκλησίᾳ, ὅση ἐν βασιλείοις, οὐ διέλιπεν ἡμῶν κόπτων τὴν ἀκοὴν ταῖς βοαῖς αὐτοῦ, ἕως ἂν ἔπεισ δοῦναι τὸ γράμμα. Αἱ δὲ καταβοήσεις, ὅτι πολλὴν παρά τοῦ δικαίου ἔχων τὴν δύναμιν, ἐξελαύνεται παρ' ὑμῶν τῶν ἰδίων· ὅπερ οὔτε ἐπιστεύσαμεν, οὔτε πιστεύομεν. Πλὴν ἄνθρωπος ταῦτα κράζει, καὶ οὗ ἂν ἐμφανεῖς αὐτῷ καταστῶμεν, πληροῖ τὸν ἀέρα τῶν οἰκείων φωνών, μάλιστα προστιθεὶς ὅτι, καὶ γενομένης ἐπισκέψεως περὶ ἧς ἐγκαλεῖ ὑποθέσεως ἐκ διαφόρων βασιλικών άνθρώπων τὴν δικαιοῦσαν ἔλαβε ψήφον. Ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἑκόντας ἡμᾶς ἐκίνησεν εἰς τὸ γράφειν. "Απον τες δὲ γράφομεν διὰ τὸ ἀκηκοέναι ὡς Βασίλειος ὁ Qua scribimus, fili sancte, et libenter et inviti scribimus; libenter quidem quod is qui has litteras perfert, quacunque Irausibamus, sive in ecclesia, sive in palatiis, non cessavit nostras aures suis clamoribus percellere, donec nos permoverit ut litteras daremus. Clamat autem se nullas es justitia vires habentem e propriis a te expelli quod neque credidimus, neque credimus. Nihilominus haec clamitat, et ubicunque aerem suis vocibus implet, imprimis addens se, facto de his de quibus poscit examine, a diversis regiis viris justificum suffragium accepisse; quod nos no it ut ad te altro scriberemus. Inviti autem scribimus quod audivimus Basilium protospatharium in vestram provinciam deputatum, mandatum e palatio ferre istius contra te appellantis causam examinandi. πρωτοσπαθάριος ἐν τῷ καθ᾿ ὑμᾶς θέματι ἐξαποστα Si igitur tua virtus intelligit, ut sepe fit, hunc hominem contra justitiae normam pati quæcumque se pati aflirmat, tuuin est et tube conscientiae neque regia, neque alterius sententia egere, sed tui ipsius Meri judicem, et equitati subvenire. Si vero de Eientia et inhumanus ac sine conscientia sensus hunc hominem ad lias contra le criminationes movet, justitiae auxilio, quantum tibi opitulari potest, istic te protegens, ab omni contra te calumnia virum projice, huc arcessitum et eos qui pro litigante pugnare volunt te irreprehensibilem et nos ab omni negotio expeditos fae perficias. στησαν συκοφαντίας τὸν ἄνθρωπον, ἢ πρὸς τὰ μέλλοντας ὑπὲρ τοῦ ἀντιδικοῦντος ἀγωνίζεσθαι, τὸ ἄμεμπτον σεαυτῷ καὶ ἡμῖν τὸ ἀνενόχλητον περιποίησαι. XCIV. Gregorio Ephesi episcopo. Quæ quidem, fili sancte, nobis auxiliante sanctissimi Spiritus superua efficacia, et ad tuam laudem et al summi sacerdotis nostri et Dei gloriam et ad eorum salutem qui a nobis gubernantur et ad animi uosiri doloribus oppressi consolationem facta nunt, haec nos latitia affecerunt. Et gratias egi Christo meo et Doo, et te perfectissima tuæ intelligentie causa et hujus quæ tuam decet virtutem sapientis cure et studii, probavi tibique optavi quæemque solet optare pater Glio dilectissimo, qui et vice sua patrem non minus diligere existimatur. Quæ autem in time epistolae dicis laetitiam anime nostrae mutaverunt, praesertim cum per eas didiλεὶς, διάταξιν ἐκ τῶν βασιλείων φέρει τὴν τοῦ ἐγκαλοῦντος καθ' ὑμῶν ἔγκλησιν ἐπισκέψασθαι. Εἰ μὲν οὖν συνορα σου ἡ ἀρετὴν οἷα πολλὰ τὰ ἀνθρώπινα, παρὰ τὴν τοῦ δικαίου φύσιν πάσχειν τὸν ἄνθρωπον Ο πάσχειν διατείνεται, σόν ἐστι καὶ τῆς τῆς εὐλο σους συνειδήσεως μήτε βασιλικής δεηθῆναι κρίσεως μήτε ἄλλου τινός, ἀλλὰ σεαυτοῦ γενέσθαι κριτήν, καὶ τῷ δικαίῳ συστῆναι. Εἰ δὲ τὸ ὅλον μανία καὶ γνώμη ἀπάνθρωπος καὶ ἀσυνείδητός ἐστιν ἡ κιν νοῦσα τὸν ἄνθρωπον εἰς τὰς καθ' ὑμῶν ἐγκλήσεις, τὴν ἐκ τοῦ δικαίου βοήθειαν, ὅση ἐστὶ βοηθοῦσα ὑμῖν, ἢ αὐτόθι προβαλλόμενος τῆς κατὰ σοῦ ἀπό ἐνταῦθα καταπραττόμενος ήκειν αὐτόν τε καὶ τοὺς ΗΔ'. Γρηγορίῳ Εφέσου. "Α μὲν, τέκνον ἡμῶν ἱερὸν, τῆς ἄνωθεν συνερ γίας τοῦ παναγίου Πνεύματος συναντιλαμβανομένης ὑμῖν, ἐπράχθη πρός τε ὑμῶν αὐτῶν ἔπαινον καὶ τὴν τοῦ μεγάλου ἀρχιερέως ἡμῶν καὶ Θεοῦ δόξαν καὶ σωτηρίαν τῶν ὑφ᾽ ὑμῶν κυβερνωμένων καὶ παραμύθιον τῆς ἡμῶν πολυωδύνου ψυχῆς, ταῦτα εἰς εὐφροσύνην διέθηκε. Καὶ ηὐχαρίστησα τῷ Χριστῷ μου καὶ Θεῷ καὶ σὲ τῆς τελειοτάτης συνέσεως καὶ πρεπούσης τῇ σῇ ἀρετῇ ἔμφρονος ἐπιμελείας καὶ σπουδῆς ἀπεδεξάμην καὶ ηύξάμην, οἷα εἰκὸς εὔξα σθαι πατέρα ὑπὲρ τέκνου ποθουμένου, καὶ ἀντιπο θεῖν τὸν πατέρα οὐκ ἔλαττον ὑπολαμβανομένου. Τα δ' ἐξῆς τοῦ γράμματος ἀλλοίωσε τὴν ἡδονὴν ἡμῶν

EPISTOLE της et parvas conditiones propemodum respuisse, quod nos singulari mcstitia aflixita Mirabamur enim quomodo hoe in tuæ perfectionis mentem venerit; tristitia autem implebamur cogitantes de litteris tuis. Sed, ut videtur, lunana luec sunt, neque ea perpendere nos oportet. Altamen ut nos corde aflictos scias, scripsimus quæ scripsimus. τῆς ψυχῆς, καὶ μάλιστα ἐν οἷς διεξήει τῇ τῶν μει- cerimus le majorum rerum presumptione simpli ζώνων προσλήψει τοὺς εὐτελεῖς ὑμᾶς καὶ μικρούς παρὰ φαῦλον ἀπορρίψαι· καὶ καινόν τι πεπόνθαμεν, λύπῃ καὶ θαύματι συνεχόμενοι. Έθαυμάζομεν γὰρ πῶς τοῦτο εἰς νοῦν ἦλθε τῆς ὑμῶν τελειότητος· συν ευχόμεθα δὲ τῇ λύπῃ τοιοῦτοι δόξαντες, οίους υπε ζωγράφει τὸ γράμμα. 'Αλλ' ὡς ἔοικεν, ἀνθρώπινα ταῦτα, καὶ δεῖ μὴ ἀκριβολογεῖν. Πλὴν ἵνα γνώς, ὅτι ἐπλήγημεν τὴν καρδίαν, ἐγράψαμεν οἷα γρά ψαμεν. Missæ autem ad te litteræ, hujus deploranda rei declarativa, non simpliciter scriptæ sunt ut ad luani pietatem mitterentur, sed crescente mat gis ac magis famna praelatos Ecclesiarum eam negligere quae iu communi synodo facta est, securi tatem, et ordinationes, prout ipsis videtur, facere, decrevimus ad omnues memoriale quoddam eorum quæ communiter decreta sunt per has litteras quasi per typum mitti, non personam tuam nonbantes, absit, sed dicentes tales litteras ad omnes missas fuisse. Et hæc fuit causa mittendi, non autem vilis quidam pretextus, neque sensus mulaLio, aut prioris ab initio dilectionis et nostræ erga te, fili, amicitire cessatio. His nos ipsos justifcamus, tuum simul et nostrum animum respicienles. Ea autem que secuta sunt scribimus, ne forte dissidii praetextus sint. Visum est enim iis qui communibus rebus president ab omni Ecclesia contributionem fieri, quantum fieri potest. lline Τὸ δὲ πεμφθὲν πρὸς σὲ γράμμα, δ καὶ τῆς λυπη ρᾶς ταύτης ὑποθέσεως γέγονεν ἀφορμὴ, οὐχ ἁπλῶς οὕτω πρὸς τὴν ὑμῶν ὁσιότητα προσετάγη πεμφθῆ και, ἀλλὰ φήμης ἀεὶ καταλαμβανούσης, ὡς ἀλογοῦσε τῆς ἐν κοινῇ συνόδω γεγενημένης ἀσφαλείας οἱ προϊστάμενοι τῶν Ἐκκλησιῶν, καὶ χειροτονίας ἐπιτελοῦσιν ἐν ἂν αὐτοῖς τρόπον δοκῇ, διωρισάμεθα πρὸς πάντας, ὥσπερ ἀνάμνησίν τινα τῶν κοινῶς δεξάντων διὰ τοιούτου γενέσθαι τύπου του γράμμα τος, οὐ πρόσωπον σὸν ὀνομάσαντες, μή γένοιτο, ἀλλ' εἰπόντες πρὸς πάντας τοιαύτην ἐκπεμφθῆναι γρα φήν. Καὶ τοῦτο γέγονεν αἴτιον, ἀλλ' οὐ φαύλη τις ἐνθύμησις, οὐ γνώμης αλλοτρίωσις, οὐδὲ τῆς ἀρχῆς στοργῆς καὶ τῆς ἡμῶν πρὸς σὲ τέκνον φιλίας ἀθέτησις. "Απολογούμεθα ταῦτα, καὶ τὴν σὴν ἅμα καὶ τὴν ἐμὴν θεραπεύοντες καρδίαν. Τὰ δ᾽ ἀπὸ τούτου, ἵνα μὴ καὶ πάλιν πρόφασις θλίψεως, γράφομεν ἔδοξε τοῖς ἐπὶ τῶν κοινῶν πραγμάτων καθημένοις συνεισφορὰν ποιήσασθαι ἀπὸ πάσης Ἐκκλησίας, ὅση δυνατή γενέσθαι· καὶ βασιλικοὶ κατὰ πᾶσαν viri publici iu oinnem provinciam missi suut. Nos ἐξεπέμφθησαν ἐπαρχίαν. Ἡμεῖς δὲ νομίζοντές τι φρονεῖν ὑπὲρ τῆς Ἐκκλησίας, μὴ χωρὶς τῆς τῶν Επισκόπων γνώμης διοικεῖν τοὺς βασιλικούς κατε πραξάμεθα. Δεῖ οὖν σε, τέκνον ἐμὲν, αὐτὸν τὰ τῆς οἰκείας επαρχίας διασκέψασθαι, ἐπισκοπεῖά τέ φημι καὶ μοναστήρια, καὶ δ᾽ ἂν συνίδοις ἑκάστην Εκκλησίαν δυνατὴν οὖσαν συνενεγκεῖν, τοῦτο ἐπισυνα θροῖσαι· καὶ εἴτε διὰ σεαυτοῦ, εἴτε δι' ἀνθρώπου τοῦ πιστοῦ πρὸς ταύτην ὄντος τὴν λειτουργίαν ἄχρι Μαρτίου μηνός τὸ συνηγμένον χρυσίον ὥστε προς τὰ ἐνταῦθα κομισθῆναι διοικήσασθαι. ΣΕ. Ρωμανός Καίσαρι. Δέσποτα καὶ τέκνον μου εὐλογημένον· φήμην ηκούΤα μεν (παράσχοι δὲ Θεὸς ψευδή ταύτην είναι), ὅτι πρὸς τὴν Λάμψακον ἐπέρασαν Βούλγαροι, καὶ ἐποί ήταν κακώσεις τινάς. Είτε οὖν ψευδής ἐστιν ἡ φήμη, μὴ καταφρονήσωμεν τῶν λεγομένων, αλλά μετὰ τῆς τοῦ Θεοῦ βοηθείας ἀσφάλεια γενέσθω εἰς τὸν τόπον· εἴτε ἀληθῆς ἐστι, καὶ ὡς οὕτω πλέον καὶ πλέον γενέσθω πρόνοια τοῦ μὴ συμβῆναι ἄλλο Τι τοιοῦτον. Εἰ γὰρ ἐγένετο ἀρχὴ τοιαύτη, και μια κρόν τι αποθαρρήσωσι τοῦ περῶν πρὸς τὰ μέρη τῆς Λαμψάκου, πολλῆς μετὰ ταῦτα δεησόμεθα σπουδής, ἵνα τὸ πράγμα θεραπεύσωμεν, Νῦν οὖν γενέσθω ἡ πᾶσα φροντὶς καὶ ἐπιμέλεις, ἵνα Θεοῦ συνεργοῦντας μὴ ἀρχὴν λάβῃ τὸ τοιοῦτον κακόν, εἴτε δι' ἐντοπίων χελανδίων, ἐὰν εἰσὶν, εἴτε μονηρέων ἐντεῦθεν και δύο ἀποστελλομένων εἰς παραautem cogitantes pro Ecclesia, curavimus ut viti regii non absque episcoporum suffragiis administrent. Oportet igitur te, fili, res propriæ provinεἶæ examinare, episcopales dico et monasticas, et quod videbis unamquamque ccclesiam contribuere posse, hoc colligere; et per teipsum, aut per ho minem ad hocce ministerium fidelem usque ad Martium mensem curare ut collectum aurum ad mos mittatur. XCV. Romano Casart. Domine et fili benedicte, fama audivimus (faxit autem Deus ut sit fama mendax), ad Lampsacum penetravisse Bulgaros, et nonnulla damna fecisse. Quod si mendax est fama, ne quæ dicta sunt negligamus, sed cum Dei auxilio securitas loco huic addatur; sive est vera, major semper fiat cura ne quid simile accidat. Si enim fieret tale initium et paululum Lampsaci regionem invadere auderent, multo labore nobis opus erit ut res turbatas reconstituamus. Agiledum tota mente et cura Incumbamus, ne, opitulante Deo, hoc malum initium capiat, sive cbelandiis, si forte adsint, sive uniremibus duabus inde ad loci custodiam et salutem missis. Deus sanctus ipse quemadmodum te dignitatis sublimitate glorificavit, ita et successus altitudine et rerum publicarum prospe

NICOLAI CP. PATRIARCILE om vitale gloriflcabit celebremque faciet tum in pre- φυλακὴν τοῦ τόπου καὶ σωτηρίαν· ὁ Θεὸς ὁ ἅγιος senti generatione, tum in futura. Scio enim nium tuorum successuum causam fore tuam erga Heum justitiam; justitia enim gentem extollit, ex hoc te moneo, ut contrascriptores, et praesertim senes dignitatibus honorabiliores facias, omnibus de suarum diguitatum progressu contentis... et eos ineites ut sint ad judicia alentiores, neque personarum rationem habentes. Iloc etiam adjicies: Postquam persuasum habui vos homines justos esse, vestras dignitates ampliores feci, ut et vos virtutem vestram augeatis, et non per dignitatem modo, sed etiam per virtutis augmentum, honorabiliores efficiamini. αὐτὸς ὥσπερ τῷ ὕψει τοῦ ἀξιώματος ἐδόξασεν, οὕτω καὶ τῷ ὕψει τῶν κατορθωμάτων καὶ τῆς εὐοδώσεως τῶν κοινῶν πραγμάτων δοξάσει, καὶ ὀνομαστὸν ποιήσει καὶ ἐν τῇ παρούσῃ γενεᾷ, καὶ ἐν τῷ μετά ταύτην ἀνθρώπων γένει. Ἐπειδὴ δὲ πάντων σου τῶν κατορθωμάτων μετά Θεὸν τὴν δικαιοσύνην οίδα αἰτίαν γενήσεσθαι, δικαιοσύνη γὰρ ἔθνος ἀνυψοί, καὶ τοῦτο ὑπομιμνήσκω ἵνα τοὺς ἀντιγραφεῖς, καὶ μάλιστα τους γέροντας τιμιωτέρους τοῖς ἀξιώμασι ποιήσῃς, πάντως ἀρκουμένων αὐτῶν ἐν τῇ προκοπή τῶν ἀξιωμάτων, καὶ μὴ προσθήκην ζώγας έπιζη τούντων, καὶ παραινέσεις αὐτοὺς σπουδαιοτέρους γενέσθαι εἰς τὰς κρίσεις, καὶ ἀπροσωπολήπτου." προστιθεὶς καὶ τοῦτο, ὅτι, ἐπειδὴ πληροφορίαν ἔλαβον περὶ ὑμῶν, ὡς ἄνθρωποι φιλοδίκαιοί έστε, διὰ τοῦτο προανεβίβασα τὰς ἀξίας ὑμῶν, ἵνα ἐπιπλέον καὶ αὐτοὶ τὴν ἀρετὴν ὑμῶν ἐπαυξήσητε, καὶ μὴ μόνον διὰ τοῦ ἀξιώματος, ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς ἐπαυξήσεως τῆς ἀρετῆς ὑμῶν τιμιώτεροι γένησθε. XCVI. — Ignatio Nicomedia episcope. De monasteriis rationem reddi curavimus ac de eorum administratione Monomacho imperaverunt ut snobis rationem redderet. Quæ autem illius narratio referet, et ille qui cum mouialibus ad te veniet clericus nuntiabit, et nos quoque tibi scribimus. Dixi enim quod, si quosdam locos ex permutationibus acquisierunt monasteria, vel quosdam in illis miaistros insuper acceperunt, ii qui publicam servi tutem subierunt digni sunt ut pro illis ministerium adimpleant. Quod si nulla talis causa sit, absurda certe monasteriorum servitus est que delistam μια corum libertate constitutionem impedit. floc autem aridemus: absque tua prasentia nihil amplius adimplebitur, neque si potentibus loquamur, neque st alio modo conemur, exitum noster conatus haDebit; eo qnod noster regius minister tuis laudibus firmatus, aune ex contrariis verbis non modo firmatur, sed talis esse videtur qualem testificatus es, ac nibil nisi reprehensiones accipimus cum ejus administrationem obtrectamus. Quando igitur huc adveneris, tunc ipse ejus laudatur, scis quid dictum rus sis sive de laudatis, sive de vituperalis ejus negotiis. Vale. Eidem. Quod de domno Theostericto scripsisti, fili sanete, nempe a nobis factam esse declarationem date a • vobis de illo sententia, non visum est habere η congruentiam. Non enim convenit nec decet ea quæ ab aliis judicata sunt aliorum confirmari declaradionibus; sed eam declarationem, sive quod dicitur decretorium vos oportet facere, qui tractastis ea quae ab illo ad vestrum judicium delata sunt. Εt hoc ita hat, in vestra declaratione et decretio memorate res, postquam secundum nostram procuraLionem, definite fuerunt, vestro examini et vestre sententiae, subjectas fuisse: factum est hoc et illud, prout rerum ordo el successio processit. 15. Ἰγνατίῳ Νικομηδείας. Τὴν περὶ τῶν μοναστηρίων ὑπόμνησιν ἐποιησάμεθα, καὶ περὶ τῆς αὐτῶν διοικήσεως τῷ Μονομάχι ἐδήλωσαν ἡμῖν διατάξασθαι· ἃ δὲ τούτου ή διάταξις Εξει, καὶ ὁ σὺν ταῖς μοναζούσαις καταλαβὼν κληρικός, πάντως απαγγελεῖ, καὶ ἡμεῖς δὲ γράφομεν. Εἶπον γὰρ ὡς εἴ τινας τόπους ἐκ τῶν ἀλλαγῶν ἐκτήσ σαντο τὰ μοναστήρια, ή τινας τοὺς ὑπουργοῦντας ἐν αὐταῖς προσελάβοντο, τὴν ἀντ' ἐκείνων ὑπουρ γιαν άξιοι ποιεῖν τυγχάνουσιν οἱ καινοτομήσαντες τὴν τοῦ δημοσίου δουλείαν. Εἰ δὲ μὴ ἔστιν αἰτία τοιαύτη, παραλόγως ἡ δουλεία τῶν μοναστηρίων, τὴν ὀφειλο μένην σύστασιν ὑπὲρ τῆς αὐτῶν παρασχεῖν ἐλευθε ρίας· τὰ δὲ λοιπὰ τοῦ γράμματος, καθὼς καὶ προετ γράψαμεν, χωρὶς τῆς ὑμῶν παρουσίας, οὔτε, κάν λέγωμεν τοῖς κρατοῦσιν, ἀνυσθήσεται τι πλέον, οὔτε κἂν ἄλλα σπουδάσωμεν, ή σπουδὴ τὸ πέρας ἕξει, διότι ὁ κατὰ καιροὺς βασιλικός τοῖς σοῖς ἐπαίνοις ὀχυρωθείς, νῦν ἐκ τῶν ἐναντίων λόγων οὐχ ἁπλῶς ἀποχωροῦται, ἀλλὰ δοκεῖ τοιοῦτος εἶναι, ὁποῖος ἐμαρτυρήθη παρ' ὑμῶν, καὶ οὐδὲν ἕτερον ἢ μέμψεις διχόμεθα τὰ ἐκείνου πράγματα διασύροντες. Όταν οὖν τὰ ἐνταῦθα καταλάβης, τότε σὺ ὁ ἐπαινέτης οι δας ὁ ἐρεῖς, καὶ ὑπὲρ τῶν ἐπαινουμένων, καὶ ὑπὲρ τῶν ψεγομένων αὐτοῦ πραγμάτων. Τὰ δ' ἄλλα Έρρωσο. ΚΖ'. Τῷ αὐτῷ. Ο περὶ τοῦ κυροῦ Θεοστηρίκτου έγραψας, τέχνον ἡμῶν ἱερὸν, λέγω δὴ τὸ παρ ἡμῶν γενέσθαι ση μείωσιν τῆς γεγενημένης ἐπ' αὐτῷ κρίσεως παρ' ὑμῶν, οὐκ ἔδοξεν ἔχειν ἀκολουθίαν. Οὐδὲ γὰρ προστ ήκον οὐδ᾽ εὐπρεπὲς τὰ παρ' ἑτέρων κρινόμενα σημειώσεσιν ἑτέρων ἐξοχυροῦσθαι· ἀλλὰ τὴν σημείωσιν ταύτην, εἴτε καὶ τὸ λεγόμενον κρίσιμον ὑμᾶς δεῖ ποιῆσαι τοὺς διοικήσαντας τὰ παρ' αὐτοῦ εἰς τὴν ὑμετέραν κρίσιν ἀχθέντα. Καὶ τοῦτο οὕτως γενέσθω, δηλονότι μνημονεύσης τῆς σημειώσεως ὑμῶν ἢ καὶ τοῦ κρισίμου, ὅτι κατ' ἐπιτροπὴν ἡμε τέραν τῶν πραγμάτων ορισθέντων τῆς ὑμετέρας τυχεῖν σκέψεώς τε καὶ κρίσεως· ἐπράχθη τὸ καὶ τὸ, καθὼς ἡ τῶν πραγμάτων προέβη τάξις, ἢ τοῦ των αποπεράτωσιν.

11. Το Αγιωτάτω και μακαριωτάτῳ ἀδελφῷ καὶ XCVIII. — Sanctissimo et beatissimo fratri et συλλειτουργό. college. Eorum periculorum quibus quotidle sanctitas vestra premitur si minus participes sumus, tamen pressure et lacerantium dolorum non sumus expertes, quod credere non recusabis. Sanctissim enim Spiritus charitas scit eos qui hac ipsa chariLate ligantur et adunantur, in iis que accidunt esse unanimes et communia facere sua sive lata, sive tristia. At communis est noster dolor, ut diximus. Solet autem majorem tristitiam facere ei qui solerum non est particeps vere pura Spiritus sancti charitas, quod amans in malorum amati communi tate nonnihil lucri inesse putat. Quando vero id non adest, tanquam detrimentum existimans non pati similia, majori dolore allicitur. Hae de doloribus. Consolationem vero habemus spem sitam ante nos bonorum quæ preparavit Christus Deus noster iis qui pro ipso patiuntur. Cogitantes eπίας tus sanctitati pro his caducis erumnis alteram requiem præparatam, magna fruimur consolatione et hetitia; qun scio omnino vestrum sanctum an mum, quanquam tentationum igne uratur, frui of majorem lieri purgatorio amictionam. Ὑπὲρ μὲν ἐν τοῖς καθ' ἑκάστην ἐνταλαιπωρεί κινδύνοις ἡ ἁγιότης ὑμῶν, εἰ καὶ μὴ τῶν κινδύνων ἐσμὲν κοινωνοί, ἀλλά γε τῶν θλίψεων καὶ τῶν σπαν ρασσόντων ὀδυνῶν τὴν καρδίαν, οὐκ ἐσμὲν ἀλλότριοι τῆς κοινωνίας, καὶ πάντως οὐκ ἀπιστήσεις. "Η γάρ ἀγάπη τοῦ παναγίου Πνεύματος τοὺς ταύτῃ δεσμίους καὶ ἠνωμένους οἷς καὶ τοῖς συμβαίνουσι πράγμασιν Ενοποιεῖν, καὶ κοινά τούτων ποιεῖσθαι καὶ τὰ ἡδέα καὶ τὰ ὀλγύνοντα. Ἔστι μὲν οὖν κοινὸν τὸ ἄλγος ἡμῖν, καθώς ἔφημεν. Οἶδε δὲ πολλάκις καὶ μείζονα ποιεῖν τὴν ἐδύνην τῷ μὴ κοινωνοῦντι μέρει τῶν παθημάτων ἡ ὄντως εἰλικρινής αγάπη του Πνεύμα. τοῦ, διότι ἐν μὲν τῷ κοινωνεῖν τοῖς παθήμασι τοῦ φιλουμένου νομίζει τι κέρδος ὁ φιλῶν ἔχειν αὐτὸ τοῦτο τὸ μετασχεῖν τῶν ἴσων παθῶν. Ὅταν δὲ μὴ τοῦτο παρῇ, ὥσπερ ζημίαν ἡγούμενος τὸ μὴ τὰ ἴσα παθεῖν, πλέον φέρει τὸ ἄλγημα. Αλλὰ τὰ μὲν τῆς ὀδύνης τοιαῦτα. Ἔχομεν δὲ καὶ παράκλησιν τὴν ἀποκειμένην ἐλπίδα, ὧν ἡτοίμασεν ἀγαθῶν τοῖς ὑπὲρ αὐτοῦ πάσχουσι Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν. Ἐνθυμούμενοι γὰρ τὴν ὑπὲρ τῶν ἐπικήρων τούτων πόνων αιωνίαν ετοιμαζομένην ἀνάπαυσιν τῇ σῇ ἁγιότητι, μεγάλης απολαύομεν παρακλήσεως καὶ χαρᾶς, ἧς οἶδα πάντως καὶ τὴν ὑμῶν ἱερὰν ψυχήν, εἰ καὶ συνέχεται τῶν πειρασμῶν τῷ πυρί, καὶ ἀπολαύειν καὶ κρείττω γίνεσθαι τῆς ἐκ τῶν λυπούντων πυρωστος. " quod autem ad sanctam quæ apud nos est Ecclesiam attinet, quoniam et hoc latitiam, si quiet aliud, tum sanctitati praebiturum suspicor, libi nuntiamus, tuis bene acceptis precibus de medio abiisse prava illa discoralize scandala, que le de teslaude nuptie (quas utinam nesciverimus f) in Dei Ecclesiam introduxerunt, iis omnibus qui nuper, ut iuter homines solet accidere, ad earum acceptationem licentia abrepti fuerant, eas cum nostra humilitate proscribentibus et ut ab humane ge nere, presertim vero a Christianorum vita alienas notantibus. Et nunc omnes sumus spiritu et mente unanimes, sacrum altare circumstantes, illi quidem veniam implorantes, nos vero diving clementis confidentes, votorumque adiipletioue precibus accepta, gratias agentes Deo nastro qui separata coadunavit et causam inimicitiæ meliam dissolvit. Hæc scripta sunt ut et vestra sanctitas de hac re latata eucharisticas preces ad Deum dirigal, oraus ut sancta Dei Ecclesia in pacific statu permaneat et in tranquillitate ab omni temp state secura. Hæc quidem tibi scripsi, o patium et fratrum honoratissime. Tu antem piis tuis precibus nos renumera, nobis in Deo valere non desinens, et tentationibus, quantum fieri potest, superior electus. ᾿Αλλὰ περὶ τούτων τέως, μηδὲν πλέον. Τὰ δὲ τῆς Sed hæc hactenus, nec quidquam amplius; καθ' ἡμᾶς ἁγίας τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας, ἐπείπερ καὶ ταῦτα εἴπερ τι ἄλλο ἡδὺ προξενήσειν ὑπολαμβάνω τὸ ἐσθῆναι τῇ σῇ ἁγιότητα, εὐαγγελιζόμεθά σοι, ὡς ταῖς ὑμετέραις εὐπροσδέκτοις εὐχαῖς ἀπῆλθεν ἐκ μέσ σου τὰ πονηρὰ ἐκεῖνα σκάνδαλα τῆς διαστάσεως, ὅτι ὁ ἀποτρόπαιος γάμος, ὃν εἴθε μὴ ἔγνωμεν ἐν τῇ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ εἰσήγαγε, πάντων ἐμοῦ τῶν πρώην οἷα τὰ ἀνθρώπινα συναρπασθέντων ὑπὸ τῆς ἐξουσίας τῇ τούτου παραδοχῇ μετὰ τῆς ἡμῶν μετ τριότητος ἀποκήρυξάντων αὐτὸν καὶ ἀλλότριον ἀποφηναμένων τοῦ ἀνθρωπίνου γένους, μάλιστα δὲ τῆς τῶν Χριστιανῶν πολιτείας. Καὶ λοιπόν ἐσμεν πάντ τις μια ψυχῇ, ἐνὶ πνεύματι καὶ φρονήματι τὸ ἱερὸν κυκλοῦντες θυσιαστήριον, ἐκείνων μὲν συγγνώμην Εξαιτησαμένων, ἡμῶν δὲ ἄνωθεν εὐμενείᾳ τεθαρρη κότων καὶ τῇ ἐξαιτήσει τὸ πέρας απονειμάντων καὶ ευχαριστούντων τῷ συνάψαντι τὰ διεστῶτα Χριστῷ τῷ θεῷ ἡμῶν, καὶ τὸ αἴτιον τῆς ἔχθρας καταλελι κάτι μεσότοιχον. Εγράφη ταῦτα, ἵνα καὶ ἡ ὑμῶν ἁγιότης ἐπὶ τούτῳ συνηδομένη τὰς χαριστηρίους αναφέρῃ εὐχὰς, δεομένη καὶ ἔτι συντηρηθῆναι τὴν ἁγίαν τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαν ἐν εὐσταθείᾳ εἰρηνικῇ, καὶ πάσης καταιγίδας, ἀπειράτῳ γαλήνῃ. Ταῦτα μὲν ἡμῖν, ὦ πατέρων καὶ ἀδελφῶν, ἐγράφη, τιμιώτατε, Σὺ δὲ ταῖς ὁσίαις ἡμᾶς ἀμείβου εὐχαῖς, ἐργωμένος και συντηρούμενος ἐν Θεῷ, καὶ τῶν πειρατηρίων, ἐφ' ὅσον δυνατόν, ὑπεράνω γινόμενος. ηθ'. 'Αδήλω Χαίρομεν οὐκ ἔλαττον ἢ σύ, τέκνον ἡμῶν ἱερόν, ἐφ' εἷς ἀπαγγέλλεις τοὺς τοὺς πολίτες καὶ τὸν εὐαγή XCIX.Incerto. Llamur non minus quam tu, ili sancte, quel nobis aunantias tuos concives sanctumque lunar

«ierum summis Dei sacerdotibus et suo proprio Patri κλῆρον τὴν πρέπουσαν ἀρχιερεῖσι Θεοῦ καὶ οἰκείῳ decentem venerationem et honorem distribuere. Debes et tu copiosius paterna ostendere viscera saluLisque eorum curam, idque eo magis quod ipsi benevolentiam et obedientiam tibi præbent. Hæc autem tibi scribo, non ignorans te sine nostris verbis hoc facere, sed quia secundum nostram conscientiam esse visum est de hoc una tecum disputare. Deus autem et illos amplius ipsorum Patri et principio spiris tualis charitatis vinculo coadiuare velit, et te uberrimae erga alios diligentiae causa majori amore et honore dignum perficiat. Ne autem tuum ad nos adventum, postquam salutaris festivitatis dies adimpletus erit, in secundo loco ponas. C. Ad metropolitam Nicea. πατρὶ ἀπονέμοντας αἰδῶ καὶ τιμήν. Οφειλόμενον δὲ καὶ ἡμῖν ἐστιν ἐπιπλέον τὰ πατρικὰ ἐπιδείκνυσθαι σπλάγχνα, καὶ τὴν πρόνοιαν τῆς σωτηρίας αὐτῶν, καὶ τοσούτῳ μᾶλλον, ὅσον ἐκεῖνοι τὸ εὔνουν καὶ εύ πείθειαν διαδείκνυνται παρεχόμενοι. Γράφω δὲ ταῦτα οὐκ ἀγνοῶν ὅτι καὶ χωρὶς τῶν ἡμετέρων λόγων τοῦτο ποιεῖς, ἀλλ' ὅτι καθώς συνειδόμεθα τοῖς ἡμῖν ἐφάνη καὶ τὸ κοινῇ περὶ τούτου συνδιασκέπτεσθαι. η δὲ θεὸς κἀκείνους ἐπιπλέον τῷ δεσμῷ τῆς πνευ ματικῆς ἀγάπης τῷ Πατρὶ καὶ ἀρχῇ αὐτῶν συνενῶν, καὶ σὲ πλουσιωτάτη στοργῇ τῇ πρὸς τὰ τέκνα και ποθεινότερον καὶ τιμιώτερον ἀποτελῶν. Ἡ δὲ πρὸς ἡμᾶς ἄφιξις ἐπεὶ τὰ τῆς σωτηρίου ἑορτῆς ἐκτετέλεσται σοι, μὴ ἐν δευτέρῳ εἴη κειμένη. Γ'. Πρὸς τὸν Μητροπολίτης Νικαίας. De omnibus quæ secundum tua vota Dei gratia Ὑπὲρ μὲν τῶν ἄλλων ὅσα κατά γνώμην τῇ τοῦ Θεοῦ sucesserunt, fili sancte, in Ecclesia debitas gratias χάριτι ἐπακολουθεῖ, τέκνον ἡμῶν ἱερὸν, ἐν τῇ ἐκdicimus Deo qui hune rerum successum fecit. πλησίᾳ τὴν ὀφειλομένην εὐχαριστίαν φέρομεν τῷ Quae autern ad vestras aures de his quae hic per- ποιουμένῳ Θεῷ τὴν διευθέτησιν τῶν πραγμάτων Aguntur, pervenerunt, scio, etiam sine tuis litteris, & δὲ πρὸς τὰς ὑμετέρας ἀκοὰς ἀφικνεῖται περὶ ea vaga esse; el quid revera aliud sunt nisi nuga τῶν ἐνταῦθα, οἶδα καὶ χωρὶς τοῦ δέξασθαι τὸ σὺν populares? Cum enim fieri non possit hic verbum γράμμα, ὡς ἀστάθμητα. Καὶ τί ἄλλο, ἡ δημώδη η sanum auribus attrahere, quod ipse non ignoras, φλυαρήματα; Οπότε γὰρ μηδ' ἐνταῦθε δυνατόν quid cogitandum est de iis que inde usque ad vos ἐστι λόγον ὑγιῆ ταῖς ἀκοαῖς ἐλκύσαι, ὅπερ οίδ pervolant verbis? Scripsimus nuper ut ad nos de- αὐτὸς ἀγνοεῖς, τί δεῖ λογίζεσθαι περὶ τῶν ἐντεῦθεν scendas; et singulis diebus tuum adventum avide ex- μέχρις ὑμῶν διαπετωμένων ῥημάτων; Εγράψαμεν spectabamus; sed ut videtur, littera date sunt homi- καὶ πρὸ βραχέος τοῦ καταλαβεῖν πρὸς ἡμᾶς, καὶ ni ad id ministerium non aplo; et ille son aille per- καθ᾿ ἑκάστην ὥσπερ ἐν ὀφθαλμοῖς τὴν σὴν ἐβλέπου venerunt, at a fabellario didicimus. Nunc igitur alte- μεν παρουσίαν· ἀλλ' ὡς ἔοικεν, οὐκ ἐδόθη ἀνθρώπῳ ram de iisdem epistolam scribere nos oportet; opla επιτηδείῳ πρὸς τὴν διακονίαν τὸ γράμμα. Διὰ τοῦτο mus et nus tuum ad nos adventum; cupiunt et ii qui οὐδ᾽ ἀφίκται πρὸς σὲ καθώς παρὰ τοῦ κομιστού rerum potestate fruuntur, nobisque ut te ad id invi- ἀνεμάθομεν. Νῦν οὖν δευτέρου γράμματος περὶ τῶν Leremus commendaverunt. Quod discens, fili noster, αὐτῶν ἐν χρεία κατέστημενα ζητοῦμεν καὶ ἡμεῖς ne differas Nicaram relinquere et ad nos venire. καθ' ἑαυτοὺς τὴν σὴν ἄφιξιν, ζητοῦσι δὲ καὶ οἱ τῆς ἐξουσίας τῶν πραγμάτων ἐπειλημμένοι, καὶ προσεἶπον ἡμῖν, ὥστε μετάκλητόν σε γενέσθαι. Τοῦτο ματ δών, τέκνον ἡμῶν, πάντως μὴ ἀναβάλῃ τὸ τὴν Νίκαιαν μὲν καταλιπεῖν, πρὸς ἡμᾶς δὲ παραγενές φλας. Cl.-Incer o. Amici benevoli et obsequiosi, si codem modo benefactores suos colere velint ii qui beneficia pbtinuerunt, diligenter curant eos remunerare. Quæ remuneratio in eo consistit quod se paratos præst ut benefactorum exsequi voluntatem. Sane intelligis, mi fili; ab imperatore, quem coronavit Deus, cibi praestitum est benefcium, cujus magnitudinem, ne nos eam dicamus, non ignorasti. Reliquum igitur tibi est in omnibus paratum videri In quibus illius imperium tuum olicium inquirit, út et benelciorum dignus vere appareas, el nos pro tali viro intervenire studeamus. Magnus vero rt excelsus imperator noster letatur quod tanto honore dignum te ostendas iis quibus beneficium gnoscis. Agnoscas igitur te ejus mandala adimplentem in honore constitui. Cæterum te benevoJentem servet Dominus. Salutationis loco tibi vestimentum misi. Precibus vestris magnus et a Deu coronatus imperatur docilem aurem prabcus, ΡΑ'. Αδήλῳ. Φίλοι εὐγνώμονες καὶ θεράποντες, ὅταν τὸν αὐτ τὸν τρόπον τιμῶσιν εὐεργεσίας τυγχάνοντες, σπουδήν ποιοῦνται τοὺς εὐεργέτας ἀμείβεσθαι. 'Η δὲ ἀντ άμειψις ἐν τῷ καθιστάναι αὐτοὺς εἰς ἐκπλήρωσιν ἑτοίμους τῆς τῶν εὐεργετῶν βουλήσεως. Συνορίες, τέκνον ἡμῶν, ἡ παρὰ τοῦ θεοστεφούς βασιλέως ευεργεσία παρεσχέθη σοι, τὸ δὲ μέγεθος ταύτης, ἵνα μὴ λέγωμεν ἡμεῖς, πάντως οὐκ ἠγνόησας. Λοιπόν οὖν σόν ἐστιν ἐν πᾶσι πρόθυμον ἐφθῆναι οἷς ἂν ἡ αὐτοῦ βασιλεία τὴν σὴν ὑπηρεσίαν ἐπιζη τεί, ἵνα καὶ τῆς εὐεργεσίας ἄξιος ὄντως ἀναφανής, καὶ ἡμεῖς φιλοτιμώμεθα ὑπὲρ ἀνδρὸς τοιούτου την μεσιτείαν πεποιημένοι. Καὶ ὁ μέγας καὶ ὑψηλός ἡμῶν χαίρει βασιλεὺς, ἄξιόν σε τιμῆς ὄντα τηλι καύτης, δι' ὧν ἐπιγινώσκεις τὸ εὐεργέτη. μα· ἐπιγινώσκων δὲ εἴης, ἅπερ ἔφην, τὰ τούτου ἐπιτάγματα ἐκπληρῶν ἐν τῇ τιμῇ κατα στάς. Τί δ' άλλα εγνωμένον σε διαφυλάξει ε Κύριος. Ευλογίας δὲ χάριν ἀπέστειλε του Ιμάτιον

EPISTOLE. τοῖς αἰτήμασιν ὑμῶν ὁ μέγας καὶ θεοστερής βα- perfectionem addidit eamque dignitatem ei cui vo σιλεὺς εὐήκουν οἷς παρασχών, ἐπέθηκε τὴν τελείως sirum imperium commissum est, ut valde optare se σιν καὶ τὴν τιμήν, ἣν ὁ τὴν ὑμετέραν ἀρχὴν πεπι στευμένος πολύν εἶπε πόθον λαβεῖν, παρέσχεν αὐτῷ. Τὰ μὲν παρὰ τοῦ βασιλέως τοιαῦτα γεγένηνται εἰς ὑμᾶς. Αναλογίζεσθαι δὲ ἄξιον τὴν ὑμετέραν τελει. ότητα τὸ εὐεργέτημα ὅσον καὶ διὰ τοῦτο τὸν εὐτ εργέτην τιμήν. Τιμὴ δὲ τοῦ εὐεργέτου τίς ἂν ἄλλη, πλὴν τοῦ κατὰ πάντα εὔνοιαν αὐτῷ διασώζεσθαι παρὰ τῶν εὐεργετηθέντων, καὶ πάντα τρόπον σπουδήν ποιεῖσθαι τὰ τῆς ἐκείνου δόξης καὶ φρονεῖν καὶ ἐπει τελεῖν; Πλειόνων οὐ δεόμεθα λόγων· ἀρκεῖ γὰρ ταῦτα καὶ τὴν ὑμετέραν τελειότητα, καὶ τοῦ ἄρχειν ὑμῶν λαχόντος τὴν σύνεσιν, ἐν οἷς προέφησεν καὶ βε βαίους ἀποκαταστῆσαι φίλους, καὶ τὴν ὑμῶν εὐγνωμοσύνην καὶ νῦν καὶ ταῖς μετέπειτα γενεαῖς ἐμφα νῆ ποιῆσαι, καὶ ὑπόδειγμα πίστεως ἀληθοῦς κατα στῆσαι ὑμᾶς τῆς πρὸς τοὺς εὐεργέτας διαθέσεω; τοὺς εὐεργετουμένους. ΓΒ. Τῷ ὑπερφυεστάτη, πανευγενεστάτω, μεγαΠοδέξω φίλῳ ἡμῶν ὁδηγῷ τῷ κατὰ Θεὸν ψήφῳ τοῦ Σαρακηνῶν ἔθνους τὴν ἐπικρά τειαν λαχόντι καὶ κυριότητα. η dicebat, praestitit. Hæc quidem erga vos ab imperatore facta sunt. Dignum igitur est vestram perfectionem quantum sit beneficium reputare, et propter μoc benefactorem bonorare. Quidl porro alius est benefactoris honos, quam si in omnibus ei benevolentia exhibeatur ab iis qui beneficia acceperunt, et omni modo diligentia adhibeatur in ejus gloria et eugitanda et perficienda? Pluribus opus non est verbis. Hæc enim sufficiunt ut et vestram perfectionem et ejus qui in vos imperium sortitus est intellectum, in iis quæ ante diximus stabiles ami cos efficiant et vestram bonam mentem et nunc et Αpud futuras generationes illustrent reddant, ae vos qui beneficia accepistis fidei erga benefactores sincere exemplum præstent. Cli. Inclyto nobilissimoque genere oriundo, glorio sissimo amico nostro duci, qui, suffragante Deo, Saracenorum gentis principatum sortilus est et dominationem, Οσῳ πάντων τῶν σῶν ὁμοφύλων, ὦ εὐγενεστάτη Quantum super omnes contribules tuos, o nobiτῶν Σαρακηνῶν κορυφή, παρὰ Θεοῦ ἔλαβες τὸ ὑπερ- lissime Saracenorum verles, a Deo accepisti ut ἔχειν, καὶ ὑπεράνω καθῆσθαι, τοσοῦτον καὶ τῇ præemineres et excelse seleres, tantum cateris ἄλλη ἀρετῇ πάντων ὀφείλεις τὸ ἐξαίρετον ἔχειν. virtutibus super omnes excellere debes. Ilice dico Καὶ λέγω ταῦτα, οὐχ ὅτι μή τοιοῦτόν σε υπάρχειν non quod an talis sis dubitem; novimus enim ὑπολαμβάνω· διδάσκει γὰρ ἡμᾶς ἡ ἀγαθὴ περὶ σοῦ quidquid bona de te fama fert, ab eaque discimus φήμη 2 γε διδάσκει, καὶ μανθάνομεν ἐκ ταύτης, te, ut principatu, sic sapientia, justitia omnique ὅτι ώσπερ κατὰ τὴν ἀρχὴν, οὕτω καὶ φρονήσει καὶ probitate morum fuorum subditis tuis superiorem δικαιοσύνῃ καὶ τῇ ἄλλῃ καλοκαγαθίᾳ τῶν τρόπων esse. Sed quia rumor absurdus et incredibilis al τῶν σῶν διαφέρει καὶ υποχειρίων. Αλλ' ἐπειδὴ aures nostras pervenit, quod scilicet adversus λόγος ἄτοπος καὶ παράδοξος ταῖς ἡμετέραις ἀκοαῖς Christianos in vestra ditione degentes terribiliter προσῆλθεν ὡς κατὰ τῶν ὑποκειμένων ὑμῖν Χριστια succenses absque ulla legitima eausa, futili vero νῶν εἰς φοβερὴν ὀργὴν ἐξηνέχθης, ἀπ᾿ οὐδεμιᾶς calumnia prætextu, propierea tale quid pruit - ἀληθοῦς αἰτίας, ἀπὸ δὲ ψιλῆς μόνης συκοφαντίας, timus. Etenim absurdus iste rumor annuntiavit, διὰ τοῦτο προοιμαζόμεθα ταῦτα· ἀπήγγελλε γὰρ ὁ majestatem tuam, audientem nescio unde, ex diaάτοπος ἐκεῖνος λόγος, ὡς τῆς ὑμῶν μεγαλοπρεπείας Ιωίo sane, isto niendacii ab initio parente, bolo ἀκοὴν δεξαμένης οὐκ οἶδα πόθεν, ἐκ τοῦ διαβόλου Saracenorum oratorium hic exsistens imperatoris τοῦ ἀπ᾿ ἀρχῆς τὸ ψεῦδος τεκόντος, ὅτι τῶν Σαρα- Romani jussu destructum fuisse, Saracenos per vimu κηνῶν εὐπτήριον, ὅπερ ἐνταῦθά ἐστι, παρὰ τῆς Ῥω et invitos adactos ad propriam fidem abnegandam, μαϊκῆς καταλέλυται βασιλείας, καὶ ὅτι καὶ Σαρακη et ad cultum Christianum amplexandum; edictum καὶ βία καὶ ἄκοντες, εξαρνοι μὲν τῆς ἰδίας καθώ propterea emisisse de templis Christianorum sub ίστανται πίστεως, πρὸς δὲ τὸ οἶδας μεθίστανται τῶν vestra ditione degentium evertendis. Χριστιανών, καὶ διὰ ταῦτα ἐξηνέχθη παρ' ὑμῶν πρόσταγμα τοὺς ὑπὸ τὴν ὑμετέραν ἐξουσίαν ναούς τῶν Χριστιανῶν καταλύεσθαι, Τοιαύτην ἀρχὴν τῷ γράμματι ἐπιτεθείκαμεν. Ούτε γὰρ τὴν ἀρχὴν ἔδει τῇ πονηρά ταύτῃ λογοποιία και διαβάλης τὴν σὴν ἀκοὴν ὑποκλίναι, οὔτε οἷα τὰ ἀνθρώπινα εἰ καὶ τὴν ἀκοὴν ὑπέσχει, πρόσταγμα τοιοῦτον ἐξενεγκεῖν· ἀλλ' ἐπιμελεῖ ἐξετάσει παραδούναι τὸν λόγον, καὶ διὰ ταύτης εἴτε ὀρθῶς, εἴτε διεστραμ μένως μαθεῖν, καὶ μὴ πρὸς κατάγνωσιν τοσαύτην μίξαι τὴν τῆς Ῥωμαϊκής βασιλείας φιλανθρωπίαν καὶ ἐπιείκειαν ἐκ τοῦ παρατυχόντος ἀκούσματος ἀλλ᾽ ἔσω μέγας ὢν καὶ ὑψηλὸς τὴν ἀρχὴν περὶ μετ γάλης ἤκουες καὶ ἀρχῆς ὑψηλής παράδοξον φήμην, τοσοῦτον ἐχρῆν ἀσφαλεστέρας ἔχειν τῆς ἀκολς, και Tale initium litteris præmisimus. Neque enim primum oportebat te perverse huic versutiae et diabolo aurem praebere; neque, si, quod humanum est, auditionem admitteres, tam immane Jussum ferre: sed conveniebat te de hoc rumore inquirere, et an veri aliquid seu fictitii afferret certiorem feri; nequaquam vero, ex quovis obvio auditu, Romani imperii clementiam et a quitatem ita condemnare. Quanto immaniora tu, principatu magnus el excelsus, de magno et excelso principatu a11diehas, Lauto major de nudiuis quaerenda erat editi αυdo, non autem vulgart famia seducemulus eras

NICOLAI CP. PATRIARCIL.E Namque, cum multa sint quibus hororatur Roma- μὴ τοῖς φημιζομένοις υπάγεσθαι. Καὶ γὰρ πολλῶν num genus, hoc unum eximium argumentum est clementiæ et æquitatis corum. Et hujus rei testis non meus sermo, sed ex quo stabilitatem habuit in terra Romana potentia et quocunque orbis extensa fuit ejus dominatio, omnes homines per universam terram et omnis historia hoc testimonium præbent. Quomodo igitur verisimile erat, quorum philanthropiæ testimonium commune perhibent omnis lingua omnisque historia, quod ipse afirmares utpote sapiens et rerum humanarum experientia præditus tantam decente dignitatem in quam ascendisti, hos tam barbara facinora fuisse eperatos? Non oportebat igitur vestram celsitudiuem, et in principio et in sapientia, fidei regionem dimittere prædam calumniatricibus linguis, quae Dunquam desunt, quod scilicet Romani tantam admiserint atrocitatem. ὑπαρχόντων οἷς τὸ Ῥωμαϊκὸν σεμνύνεται γένος, ἐν τοῦτο ὑπάρχει ἐξαίρετον τὸ τῆς φιλανθρωπίας αὐτῶν καὶ ἐπιεικείας. Καὶ τούτου μάρτυς οὐχ ὁ ἐμὸς λόγος, ἀλλ' ἀφ' οὗ πήξιν ἔσχεν ἐπὶ γῆς ἡ 'Ρωμαϊκὴ ἐξουσία, καὶ πανταχοῦ γῆς ἐξετάθη ταύτης ἡ ἐπικράτεια, πάντες ἄνθρωποι κατὰ πᾶσαν γῆν, καὶ πᾶσα ἱστορία ταύτην παρέχονται τὴν μαρτυρίαν. Πῶς οὖν εἰκὸς ἦν ὧν παρὰ πάσης γλώσσης καὶ πάν σης Ιστορίας κοιναὶ τῆς φιλανθρωπίας αἱ μαρτυρίας, ὡς ἂν καὶ αὐτὸς φαίης φρόνιμος τυγχάνων, καὶ πεῖραν πρέπουσαν ἀρχῇ τοσαύτῃ ἐφ᾽ ἣν ἐπιβέβηκας τῶν ἀνθρωπίνων ἔχων πραγμάτων τοιαύτας ἐνεργη θῆναι πράξεις ἀφιλανθρώπους; Οὐκ ἔδει οὖν τὸ ὑμέτερον ὑψηλὸν ἔν τε ἀρχῇ καὶ συνέσει έως ἀπονείμαι πίστεως χώραν ταῖς διαβόλους γλώσσαις, αἰτινές ποτέ εἰσιν, ὅτι Ρωμαίοι τοσαύτην ἐπεδεί ξαντο ἀπανθρωπίαν. Πλὴν ἐπεὶ τοῦτο γέγονε, καὶ τὴν διὰ τῶν ἀποστα λέντων αὐτόθεν καὶ πρὸς ἡμᾶς ἡκόντων πληροφ ρίαν ἐπιζητεῖς, λήψῃ καὶ παρ' αὐτῶν τὸ ζητούμενον· Ο γὰρ οἰκείοις ὀφθαλμοῖς ἐθεάσαντο, καὶ ὧν τὴν ἀλήθειαν ἔχουσι ταῖς αὐτῶν ἀκοαῖς, ταῦτα προσ αναγγέλλουσιν ὑμῖν. Οὐ μόνον δὲ ἀλλὰ καὶ οἱ σὺν αὐτ τοῖς ἀπεσταλμένοι τῆς ὑμετέρας φυλῆς καὶ πίστεως παρέξονται τὴν ὁμολογίαν, ὧν ἐν τῇ βασιλίδι ταύτῃ πόλει, ἀφ' οὗ χρόνου τῆς αἰχμαλωσίας ἐγένοντο, ἔτυ χόν τε καὶ ἐν πείρα κατέστησαν. Καὶ ἴσως ήρχει τοῦτο μόνον γενέσθαι τὰ διὰ γλώσσης τῶν ὑμετέρων Attamen, quoniam hoc evenit, et plenam per indle misses et huc advenientes veritatem exquiris, quaesito responsum accipies ab ipsis: quæ enim propriis oculis viderint et quorum veritatem propriis audieriut auribus, ea vobis reumntiabunt. Quinimo vestrae tribus et fidei viri cum istis dimissi confessionem præbebunt rerum omnium quæ In hac regia civitate, a tempore captivitatis, eveuerunt, quæ sibi obtigerunt quasque ipsi sunt experti. Εt fortasse sufliciebat hoc fieri testimonium yer os vestrorum contribulium, et vos de falsa rumore qui sparsus est per eos edoceri quos nunc – ομοφύλων, καὶ τῶν νῦν παρ' ὑμῶν ἀποσταλέντων misistis: nililloninus scribimus et ipsi, cum simius, quamvis peccatores, quamvis indigui, populi Christiani Patres, et Christi Deique nostri exsistamus discipuli, nec unquam cjus veritaten abnegave rinus, absit! neque adco decidamus ab ejus ductione et providentia. λαβεῖν τῆς γενομένης ψευδολογίας τὴν μάθησιν. Πλὴν ἀλλὰ γράφομεν καὶ ἡμεῖς, ἁμαρτωλοὶ μὲν δυο τες, τοῦ Χριστιανικοῦ λαοῦ εἰ καὶ ἀνάξιοι Πατέρες ὄντες, καὶ τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ ἡμῶν τυγχάνον τες μαθηταί, καὶ τὴν ἐκείνου ἀλήθειαν οὐδέποτε, μὴ γένοιτο, μηδὲ τοσοῦτον καταληφθείημεν την ἐκείνου ἐδηγίας καὶ προνοίας, ἐξαρνούμενα.. Ακους οὖν, τοῦ Σαρακηνῶν γένους ὁ μέγας καὶ ὑπερκείμενος ἄνθρωπος. Ῥωμαίων οἱ ἐξ ἀρχῆς βα σιλεύσαντες, οὕτω τὰ περὶ τῶν αἰχμαλώτων διά ταξαν, ὡς εἰδότες ὅτι μέχρι μὲν τῆς τοῦ πολέμου συστάσεως δεῖ πρὸς κάκωσιν τῶν πολεμίων ἀγων ζεσθαι, ἐπειδὰν δὲ λάδωσιν ὑπὸ χεῖρα τοὺς πολε μοῦντας, ὡς ὑπεξουσίων κήδεσθαι, καὶ πρόνοιαν Audi igitur, vir magne, Saracenorum gentis preses. Qui Romanorum ab initio regnaverunt ita dle captivis statuerunt, ut, scientes quod usque ad belli compositionem, contra malitiam hostium pugnandum est, postquam puguantes manu comprehenderunt, eos ut subditos curent, providentiam exerceant ne misera sit ipsis vita, nec aliud quid ipsis eveniat triste, præter patris, proximorum, επιδείκνυσθαι τῆς αὐτῶν ἀταλαιπώρου ζωῆς, καὶ amicorum et parentum orbitatem. Itaque habitaliones eis tribuunt spatiosas et aeris purissimi fruitionem, et alia quæcunque ad humanam vitam concurrunt, quale videlicet hominibus ejusdem cum vobis generis, et fidei, et ritus, distinctumn eratorium. Denique, quod supra dixi, Romanis imperatoribus ab initio visum est ut captivi vestri nen pejus in re quacunque haberentur, quam Saraceni in sua patria et regione degentes, nisi in sola a cognatis anotione. llis propter philanthropiam ab initio præscriptis, qui in singulas genera tiones regiam tenuere potestatem idem propositum #sque hanc servantes permanserunt. Nemo dicere fusaeet, illaesa veritate, aliquam in pejus mutatione ὥστε μηδὲν αὐτοῖς λυπηρὸν ἕτερον ἐπιτρέχειν, ἢ μόνην τὴν ἀποστέρησιν τῆς πατρίδος καὶ τῶν οἰκείων καὶ φίλων, καὶ συγγενῶν. Διὰ τοῦτο καὶ οἰκήσεις απένειμαν ἀστενοχωρήτους, καὶ ἀέρος καθαρωτάτων ἀπόλαυσιν, καὶ τῶν ἄλλων ὅσα πρὸς τὴν ἀνθρωπί την ζωήν συντελεί, οἷα τοῖς ὁμογενέσι καὶ ὁμοπί στοῖς, καὶ τοῖς τῆς ὑμετέρας θρησκείας αφωρισμέν νον εὐκτήριον. Καὶ ἁπλῶς ὅπερ προφθάσας εἶπον, εν οὐδενὶ ἄλλῳ ἔδοξε τοῖς ἐξ ἀρχῆς βασιλεῦσι τῶν Ρωμαίων ὑστερεῖσθαι τοὺς ὑμετέρους αἰχμαλώτους, τῶν ἐν τῇ οἰκεία πατρίδι καὶ χώρα διαγόντων Στο pακηνών, ἢ μόνον τῇ ἀποξενώσει τῶν οἰκείων συγγενών. Ταῦτα τῆς φιλανθρωπίας εὕτως ἀπ' αρχής διατεταγμένης, οἱ καθ' εκάστην γενεάν

EPISTOLE. τὸ τῆς βασιλείας διαδεχόμενοι κράτος, ἔμειναν seu balitationis seu instituti vitae ab initio tributi fuisse τὴν αὐτὴν προαίρεσιν μέχρι και σήμερον διασώ Saracenorum captivis factam: et tamen captivi apud ζοντες. Καὶ οὐκ ἂν ἔχοι τις εἰπεῖν τὴν ἀλήθειαν vos Christiani, ut audire est ab omnibus, in tantis anτιμῶν, ὡς παραλλαγή τις ἐπὶ τὸ χεῖρον, ἢ τῆς οἰ- gustiis et tam misere vivunt, ut multo potior sit ipsis κήσεως, ἢ τῆς ἄλλης διαγωγής τῆς ἐξ ἀρχῆς ἀπο mors et desiderabilior, quam inter vivos numerari. νενεμημένης τοῖς τῶν Σαρακηνῶν γέγονεν αἰχμαλώτοις. Καίτοι γε τῶν παρ' ἡμῖν αἰχμαλώτων Χριστιανῶν, ὡς ἔστι παρά πάντων ἀκούειν, ἐν τοιαύτῃ στενοχωρία κειμένων, καὶ τοιαύτην ἀθλίαν ζωὴν ἐκμετρούντων, ὡς πολὺ κρείττονα εἶναι καὶ ποθούμενον αὐτοῖς μᾶλλον τὸν θάνατον, ἢ τὸ ζῶσιν ἐναριθμεῖσθαι, Observa autem et istud. Quare qui hodie Romanae gentis regnum sortiti sunt tam dure in vestros contribules egissent, quam vestris improba versutia nuntiavit auribus? Namque non diceretis eos ab illorum philanthropia qui prius regnarunt deficere: proferre, fdem inveniret Nam si tormenta quedam praesenti tempore innovala sunt aut mortis genus erga vestros captivos, dicat aliquis transiens ex vobis, et tunc illam proferto accusationem: et νοs tamen sape mortes violentas et a sensu humano alienas Christianorum captivis inducitis: quoties enim, non gladio caput abscidentes, eos ut ove Jugulatis, non vertigine laboratis, neque pre meta reveremini communem naturam; quoties, arbori suspendentes, sagittis et lapidibus violenter bominem e vita expellitis, quid diceret aliquis? At quamvis talia patretis, philanthropia Romanae gentis crudelitatem hanc non imitatur, sed quando necesse erit ex Saracenis quemdam morte multari, Σκέψαι δὲ καὶ τοῦτο· διὰ τί ἔμελλον οἱ σήμερον λαχόντες βασιλεύειν τοῦ Ῥωμαϊκοῦ γένους τοιαῦτα χαλεπὰ εἰς τοὺς ὁμοφύλους ὑμῶν διαπράξασθαι οἷα ἡ πονηρὰ λογοποιία ταῖς ὑμετέραις ἀνήγγειλεν ἀκοαῖς; Οὐ γὰρ ἂν εἴποιτε, ὅτι τῶν πρώην βεβασιλευκότων ἀπολείπονται τῆς φιλανθρωπίας. Πῶς quomodo eniun talis sermo, si quis illum au leret γὰρ ὁ τοιοῦτος λόγος, κάν τις προαιρεθείη τοῦτον ἐξενεγκεῖν, χώραν εὑρήσει πίστεως; Εἰ μὲν γὰρ βάσανοί τινες νῦν ἐκαινοτομήθησαν, ή θανάτου τρόπος ἐπὶ τοῖς ὑμετέροις αἰχμαλώτοις, λεγέτω τις παρ ἐλθὼν ἐξ ὑμῶν, καὶ τότε καὶ ταύτην προφερέτω τὴν κατηγορίαν· καίτοι γε ὑμῶν πολλάκις θανάτους βιαίους καὶ ξένους τῆς ἀνθρωπίνης ἐπινοίας τοῖς τῶν Χριστιανῶν αἰχμαλώτοις ἐπαγόντων. Οι πότε γὰρ ἀντὶ τοῦ ξίφει τὴν κεφαλὴν ἀποτεμεῖν ὡς πρόβατα σφάζειν οὐκ ἔλιγγιᾶτε, οὐδ᾽ αὐτὴν εὐλαδεῖσθε τὴν κοινὴν φύσιν· ὁπότε κρεμαννύντες ἐπὶ ξύλου τόξοις καὶ λίθοις βιαίως τὸν ἄνθρωπον τοῦ ζῆν ἀπελαύνετε τί ἄν τις είποι; 'Αλλ' όμως καὶ ταῦτα πραττόντων ὑμῶν, τὸ φιλάνθρωπον τοῦ Ρωμαϊκοῦ γένους οὐ μιμεῖται τὴν βιαιότητα, ἀλλ' οπότε δεήσει τινὰ τῶν Σαρακηνῶν τῆς ζωῆς ἀποστερηθῆναι, ἁπλῷ τρόπῳ καὶ βίας καὶ χαλεπότητος ἀπεστερημένης, μόνῃ τῇ ἀποτομῇ τῆς κεφαλῆς τὸν ἄνθρωπον ὑπεξάγουσι τῆς ζωῆς. Πῶς οὖν τοὺς οὔτως ἀπ' ἀρχῆς καὶ μέχρι τοῦ νῦν ἐπιεικεῖς ὄντας καὶ φιλανθρώπους ἔπρεπεν ὑπολαμβάνειν νῦν βίαν τοσαύτην ἐπαγαγεῖν Σαρακηνοίς, ἴσην οι λογοποιήσαντες εἰς πρόσταγμα τῆς ὑμετέρας ἐξουσίας ἀνάξιον τὴν σὴν προήγαγον ἡμερότητα; Αλλ' ἐκεῖνοι μὲν, ἵνα μηδὲν εἴπω περὶ αὐτῶν ἐπαχθέστερον, δοκούσι τοιαῦτα ταῖς σαῖς ὑποβαλεῖν ἀκοαῖς δυσμενείᾳ τῇ πρὸς τοὺς Χριστιανούς, καὶ αἰτοῦντες τὴν κατ' αὐτῶν ἐπιτεῖναι κάκωσιν, καὶ μίσει τῷ πρὸς τὸν Χριστὸν καὶ Θεὸν ἡμῶν, ὅσον οὔτε τῷ βίῳ παρών, η οὔτε πρὸς τὴν οἰκείαν δόξαν ἀναδραμων, ἄμυναν κατά τινος ἐπεδείξατο τῶν ἐπανισταμένων αὐτῷ, τάξας ἐκείνην τὴν φοβερὰν ἡμέραν, ἐν ᾗ ἀποδώσει ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ. Ἀλλὰ περὶ μὲν τῶν πειρασθέντων τὴν ὑμετέραν ἐπιείκειαν εἰς ὀργὴν Ανακαῦσαι τὴν κατὰ Χριστιανῶν, ἱκανὰ τὰ εἰρη μένα. Ἡμεῖς δὲ ὡς ἂν εἰ παρόντες ετύχομεν, καὶ οἱ γεία γλώσσα προσεφθεγγόμεθα, ταῦτα διὰ τοῦ παρ· ὄντος προσομιλοῦμέν σοι γράμματος. Οὐκ ἔστιν, ὦ τοῦ Σαρακηνών γένους ὁ παρὰ Θεοῦ τὴν ἐξουαίαν ἐνκεχειρισμένος, ἀληθὲς τὸ νῦν εἰς ὑμᾶς διαSerum hunc Turcarum morem tradit nullus sua atale vigentem A. Gratianus apud nos T. Vill, simplici modo, amota violentia et crudelitate, sola capitis abscissione homo ille e vita aut mortem transit. Quomodo igitur de his qui huc usque clementes et humanos se praestiterant decebat suspicionem admittere quasi tauitas in Saracenos exercuissent violentiam, quantam calumniatores in edictum vestra potestate indignum tua mansuel dinem ad inducendum provocarunt? At illi quilem, ne quid molestins de eis dicam, videntur talia tuis subjicere auribus ob suam adversus Christianos malevolentiam, quarentes suam in eos extendere malitiam, et ob odium in Christum et Deum nostrum, quatenus neque in terra vivens, neque cum ad propriam gloriam reversus esset, altionem excepit contra quenquam eorum qui ipsi insurre xerant, addixit autem tremiscendam diem illam in qua reddet unicuique secundum opera ejus. Δι hac de iis qui tentaverunt vestram mansuetudinem in iram accendere coutra Christianus, dicta safe ficient, Nos autem quasi præsentes essemus et propria lingua alloqueremur, hac tibi per praesens scriptum communicamus. Non est verum, o qui Saracenarum gentis a Deo accepisti dominationem, illud ad νος perlatum nuntium ab hominibus, quicumque p. 201, nempe eos ligno suspensos seu adftos sa gittis conficiendi.

NICOLAI CP. PATRIARCHI.E τοῦτο διαπλάσαντες, μήτε Θεὸν φοβηθέντες του ἐρευνῶντα καρδία;, οὐ πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν το κρύφια παντός περικαλύμματος γεγυμνωμένη παρα έστηκε, μήτε τὴν λογικὴν αἰδεσθέντες εν γένειαν, μήτε τὴν ἐπ' ἀρετὴν μέγα φέρονταν παρὰ θεῶ καὶ ἀνθρώποις ἀξίωμα τὴν ἀλήθειαν, ἐπιλογισμόν λακ βόντες, μήτε τὰς τὰς ἀκοὰς, αἷς οὐδὲν οὕτω θαν ὡς τὸ καθαρὸν τῆς ἀληθείας· τί γὰρ ἂν γένοιτο φι λικώτερον ἀνδρὶ ἀρχικὴ τῆς ἀληθείας; καὶ μάλιστα τῷ ἄρχειν λαχόντι τοσούτου ἔθνους των Σαρακηνών; ῥυπαίνειν ὑποδειλιάσαντες, ἀλλ' ὁμέσε κατὰ πάν των ὧν διεμνημονευσάμην ἐχώρησαν, προτιμότερον θέμενοι τὸ ψεῦδος καὶ τὴν συκοφαντίαν κατὰ τῶν sint, qui id elinxerunt, neque Deum timentes corda βεβηκός προσάγγελμα, τῶν οἰτινές ποτέ εἰσιν εἰ scrutantem, pro cujus oculis abscondita omni tegumento nndata adsunt, neque rationalem reverentes nobil tatem, neque veritatem, quæ magnam virtuti apud Deum et homines alert dignitatem, propositam sumentes, neque tuas aures, quibus nihil tam charum quam pura veritas (quid enim viro principi charins esset veritate, et praesertim principi tantae gentis Saracenorum?), inquinare metuentes; sed simul contra omnia quæ memoravi processerunt, honorabilius habentes mendacium et calumniam in eos qui nullius omnino talis facti sibi conscii sunt; et talia falso dicere ausi sunt, quæ extemplo ut mendacia redarguenda erant. οὐδὲν ὅλως τοιοῦτον ἑαυτοῖς συνειδότων· καὶ ἐθάρησαν τοιαῦτα πλαστολογεῖν, ὦ ἔμελλεν ἐκ τοῦ παραντίκα ὡς ἔστι ψευδῆ ἀπελέγχεσθαι. Nihil igitur ai iis dictorum verum, neque factum Οὐκ ἔστιν οὖν οὐδὲν τῶν εἰρημένων παρ' αὐτῶν rst; sed prorsus inexsistentia et in mendacii re ἀληθὲς οὐδὲ γεγονός, ἀλλὰ παντελῶς ἀγένητα, καὶ gionem rejicienda. Neque enim oratorium vestræ εἰς τὴν τοῦ ψεύδους χώραν ἀπορριπτόμενα. Ούτε religionis, aut nunc, aut antes eversionem subiit, γὰρ εὐκτήριον τῶν ὁμοπίστων ὑμῶν, οὔτε νῦν, neque prohibiti sunt illud invisere Saraceni hic οὔτε πρότερον, κατάλυσιν ἔσχεν, οὔτε κεκωλυμένον degentes; imo tantae cura est quauitas foret si in ἐστὶν ἐπισκευάζεσθαι αὐτὸ παρὰ τῶν ἐνταῦθα Στο vesira ditione staret et oratorium et illud curare ρακηνῶν, ἀλλὰ καὶ τοσαύτης ἐπιμελείας τυγχάνει, cupientes, Verum nullus ad negandam suam fidem ὅσης ἂν ἔτυχεν εἰ παρὰ τῇ ὑμῶν ἐξουσίᾳ ἐτύγχανεν coactus est Saracenus regio jussu, aut violentia τό το εὐκτήριον, καὶ οἱ τοῦτο θεραπεύειν βουλόmagnatum et principum, quicunque regibus appro- μένοι. 'Αλλ' οὔτε Σαρακηνός αναγκάσθη τὴν ἰδίαν pinquaat et illorum familiaritate gaudent, et eorum. εξαρνήσασθαι πίστιν ἐκ' βασιλικῆς προστάξεως, ἢ eloquia audiunt, et visa vultus eorum fruuntur. Si ἐξ ἐπηρείας τῶν μεγιστάνων καὶ ἀρχόντων, ὅσοι quidam autem infimorum et ignobilium regibusque τοῖς βασιλεῦσι πλησιάζουσι, καὶ τῆς ἐκείνων ἀπολαύ ignotorum, prudentia vacui, consiliorum imperii ουσιν οικειότητος, καὶ κατήκους γίνονται τῶν λόγων, exsories, hoc facere presumpserunt, non mili καὶ τῶν προσώπων ἔχουσι τὴν ἐποψίαν. Εἰ δὲ τι cirea have fuse dicendum. Attamen oportet auctores νες τῶν κάτω κειμένων καὶ ἀφανῶν καὶ μὴ ἔγνω facti hujus manifestari, et si regia potestas nego- σμένων τοῖς βασιλεῦσιν, ἐνδεεῖς μὲν ὄντες φρενών, rium hoc negligere neque juxta quum ulcisci καταστάσεως δὲ ἀρχικῆς ἀμοιροῦντες, τοῦτο πράττειν Braineret, huc forte vobis liceret et iucusare et άπινοήθησαν, οὐκ ἔχω διατείνεσθαι περὶ τούτου, fortasse in eos sub manu vestra positos iram ver- Πλήν δεῖ τοὺς τοῦτο πράξαντας ἐπιδήλους γενέσθαι, tere: quanquam non solum hoc non suadet ratio καὶ εἶχε ὑπεριδεῖν τὸ πρᾶγμα καὶ μὴ κατά λόγον justi. sed nee Luum justi studium, nec data al ὑπεξελθεῖν ἡ βασιλικὴ ἐξουσία διανοηθείη, τότε initio per prophetam vestrum manui aliena oh- τάχα ἔξεστιν ὑμῖν καὶ μέμφεσθαι καὶ ἴσως καὶ noxiis et sub vestra ditione jacentibus certitudo. κατὰ τῶν ὑποχειρίων ὑμῶν φέρειν τὴν ἀγανάκτη Quid enim ego justus pati inique sub te persol σιν. Εἰ καὶ μηδὲ οὕτως ὁ τοῦ δικαίου λόγος ἐπιτρέ verem, nihil contra tuam agens auctoritatem, quia πει, ἀλλ᾽ οὔτε ἡ σὴ περὶ τὸ δίκαιον ἐπιμέλεια, ούτε alius minime tibi subditus, sed a tua liber domina- ή ἐξ ἀρχῆς παρὰ τοῦ προφήτου ὑμῶν δεδομένη tione, vellet tibi displicentia patrare? της γεγενημένοις υποχειρίοις, καὶ ὑπὸ τὴν ὑμε τέραν ἐξουσίαν κειμένοις ἀσφάλεια. Τί γὰρ ἐγὼ δίκαιος πάσχειν κακῶς ὑπὸ σὲ τελῶν, καὶ μηδεν ἀπεναντίας τῇ σῇ πράττων ἐξουσίᾳ, ἂν ἄλλος ὁ κατά μηδὲν ὑποκείμενος, ἀλλὰ τῆς τῆς ἀπηλλαγμένος κυριότητος ἐθέλοι τὰ σοὶ μὴ δοκοῦντα πράττειν; Quid ergo? propterea Christiani cum suis templis η Τί οὖν; διὰ ταῦτα Χριστιανοὶ καὶ οἱ τούτων ναοὶ digui erunt qui male aliciantur, qui omni modo tnis obediunt maniatis, nec manum, ut aiunt, movere te nolente audent: quia imperator Romanorum, ut hoc etiam concedamus, statuit quosdam sub ipso calenatos Saracenos serumuis subjicere? Et haec dicimus non quod ita factum est (nec factum es: nec fiet, neque Romana clementia seipsam oblita est nec obliviscetur unquam), sed hæc dicimus ut videas te ne sic quidem aqua agere Christianos aerumns subjiciendo, Praterea vestri prophete abrogantur scriple securities als ipso date, et ἄξιοι κακώσεις ὑπομένειν, οἱ κατὰ πάντα τρόπον τοῖς σοῖς ἐξυπηρετοῦνται προστάγμασι, καὶ οὐδὲ χεῖρα τὸ δὴ λεγόμενον κινῆσαι τολμῶσι μή σοῦ βουλομένου, ἐὰν βασιλεὺς ὁ Ρωμαίων, ἵνα καὶ τοῦτο δώμεν, προαιρεθῇ τοὺς ὑπ' αὐτὸν δεσμίους τῶν Σαρακηνών ταλαιπωρίαις ὑποβάλλειν; Καὶ ταῦτα λέγομεν οὐχ ὅτι γέγονεν οὕτως (οὐδὲ γὰρ γέγονεν οὐδὲ γενήσεται, οὐδ' ή Ρωμαϊκή "φιλανθρωπία Αγνόησεν ἑαυτὴν, οὐδ' ἀγνοήσει ποτέ), ἀλλὰ ταῦ τα φαμεν, ἵνα εἰδῇς, ὅτι οὐδὲ οὕτως δίκαια ποιείς τοὺς ὑπὸ σὲ Χριστιανούς υποβάλλων ταλαιπωρίαις"

PUMEPISTOL.E. ἀλλὰ καὶ τοῦ ὑμετέρου προφήτου έγγραφο άθε- hujus honoris tibi juste debiti magna fit despectio τοῦνται ὑπ' ἐκείνου δεδομέναι ἀσφάλειαι, καὶ τῆς et abolitio. Noli igitur, o Saracenorum glorie eruamentum, in hac parte ingloriam statuere gloriam vestram. Quis enim hoc audiens, quod primus vir Saracenorum, et es gubernandis praepositus, sili submissos Christianos in aerumnas injicit et an gustius, quamvis minime eum olemiissent mee restitissent, non iniqua agere vos conclulet et indigna hae tibi a Deo credita poles ate? Quemad modum enim dignus quisque proper propriam virtutem qui beneficia accipiat, sic et μπορείoνται propriorum delictorum quisque qui penas subeat diymus est. Novil namque tus magnificentisina conscientia quod nec filius sape lalieutis patris particeps fit poenarum, nisi et lapsuum nee frater frattis quid mali perpetrantis cum eo condemnatur, nisi mali operis fuerit cooperator: uno verbo nec alius consanguineus cum suo consanguineo, nec amicus cum privato amico ob- negotium correctionis diβιιψ corrigitur, nisi actionis particeps declaratus fuerit. σοὶ ὀφειλομένης τιμᾶσθαι δικαιοσύνης μεγάλη για νεται ἡ ἀτιμία καὶ ἡ ἀθέτησις. Μὴ οὖν, ὦ τῶν Σα μακηνῶν δόξης καλλώπισμα, κατὰ τοῦτο τὸ μέρος εἰς ἀδοξίαν περιστῆσαι βουληθείης τὴν ὑμετέραν δόξαν. Τίς γὰρ τοῦτο μανθάνων, ὅτι περ ὁ τῶν Σαρακηνῶν πρῶτος ἄνθρωπος καὶ τὴν κυβέρνησιν αὐτῶν πεπιστευμένος, τοὺς ὑποχειρίους αὐτῷ Χριστιανοὺς εἰς βλέψεις ἐμβάλλει καὶ στενοχωρίας, μηδὲν δέως αὐτῷ πταίσαντας ἢ ἐναντιουμένους, εὐχὶ ἄδικα πράττειν ὑμᾶς λογιεῖται καὶ ἀνάξια τῆς εγκεχειρισμένης σοι παρὰ Θεοῦ ἐξουσίας; Ὥσπερ γὰρ ἄξιος ἕκαστος δι' οἰκείαν ἀρετὴν εὐεργετεί σθαι, οὕτω καὶ τῶν ἰδίων σφαλμάτων ἕκαστος ὑπέχειν τὰς εὐθύνας ἐστὶ δίκαιος. Ἐπίσταται γὰρ πάντως ἡ σὴ μεγαλοπρεπεστάτη σύνεσις, ὅτι περ οὐδὲ υἱός πολλάκις πταίσαντος τοῦ πατρὸς κοινω τὰς γίνεται τῆς τιμωρίας, ἐὰν μὴ καὶ τοῦ πταίσματ της· ἀλλ᾽ οὐδὲ ἀδελφὸς ἀδελφοῦ πονηρόν τι πράξαντος σὺν αὐτῷ κατακρίνεται, εἰ μὴ καὶ τοῦ πονηροῦ Έργου γέγονε συνεργάτης· καὶ ἁπλῶς οὐδὲ συγγενὴς ἄλλος τῷ ἑαυτοῦ συγγενεί, οὐδὲ φίλος τῷ ἰδίῳ φίλῳ Από τον πράγματι ἀξίῳ κολάσεως συγκολάζεται, εἰ μὴ καὶ τῆς πράξεως μετέχων ἀποφανθείη. Considera igitur exinde quanto magis rationi consentaneum sit Christianus tibi sullitas nibil pati crudelitatis propter vim in Saracenos hic habitantes, ut hoc concedamus, sicut antea diximus, cum minimie prorsus et nullam quemvis in modum voluntatis aut violentia participes fuerint horum hic vim inferendi potestatem habentium. At neque hoc evenit, nequo vis quaecumque, sive a rege sive ab his quos sua conversatione aut και familiaritate et amicitia dignatur. Saracenis iudicia est: nisi forsan a quibusdam iutiui ordinis, qui, re dijudicata, convenientem accipient reprehen sionem. Et ne videamur per nostros sermones circa hae fdem cogere vestram, et Saraceni Line πuinsi fuerunt, et littera horum qui hic captivi detinentur, per quas copiosius accipictis item εντtam, quod allata vestris auribus male licentia hominum est a malo demone inspiratorum, et humano generi, ut ille fuit ab initio, invidorum, et cogitationem versantium Saracenos in calumnias impellendi, potius vero justo Dei judico, Σκέψαι οὖν ἐκ τούτου πόσῳ μᾶλλον ευλογώτερον τοὺς ὑπὸ σὲ Χριστιανούς μηδὲν πάσχειν δεινὸν Ενεκά γε βίας τῶν ἐνταῦθα Σαρακηνῶν, ἵνα καὶ τοῦτο δῶμεν καθὼς προφθάσαντες είπομεν, οἱ μηδὲν ὅλως μηδὲ καθ' οιονδήποτε τρόπον τῆς προαι ρίσεως ἢ τῆς βίας συμμετέχουσι τῶν ἐνταῦθα ἐξου σίαν ἐχόντων βιάζεσθαι. 'Αλλ' οὐδὲ τοῦτο γέγονεν, οὐδὲ βία τις 4 παρὰ βασιλέως, ἢ παρὰ τῶν ἐκείνου ἀξιουμένων τῆς ὁμιλίας, ἢ τῆς ἄλλης γνώσεως καὶ οἰκειότητας προσήχθη Σαρακηνοίς πλὴν εἰ μή που παρά τινος τῶν εἰς ἀφανῆ τάξιν κειμένων, οι τινες τούτου διαγινωσκομένου, τῆς προσηκούσης ἐπιτεύξονται διορθώσεως. Καὶ ἵνα μὴ δόξωμεν διά τῶν ἡμετέρων λόγων τὴν περὶ τούτου πίστιν παρέχειν ὑμῖν, καὶ Σαρακηνοὶ ἐντεῦθεν ἐξαπεστάλησαν, καὶ γράμματα τῶν ἐνταῦθα δορυαλώτων, δι' ὧν Επιπλέον λήψεσθε τὴν πληροφορίαν, ὡς ἡ προεί θοῦσα ταῖς ἀκοεῖς ὑμῶν πονηρολογία ανθρώπων ἐστὶν ὑπὸ τοῦ πονηροῦ δαίμονος ἐμπνεομένων, καὶ τῷ ἀνθρωπίνῳ γένε: ὥσπερ ἐξ ἀρχῆς ἐκείνου δια φθονουμένων, καὶ μελέτην ποιουμένων καὶ τοὺς Στρατηγοὺς εἰς διαβολῆς ἐμβαλεῖν, μᾶλλον δὲ τῇ et Christianos in aerumnas et miserias injiciendi. δικαίᾳ τοῦ Θεοῦ κατακρίσει, καὶ τοὺς Χριστιανούς εἰς κακώσεις καὶ ταλαιπωρίας. ᾿Αλλὰ σὲ, ὦ μεγίστη κεφαλὴ τοῦ Σαρακηνῶν ἔθνους, ταῦτα μὴ λανθανέτω, μὴ δὲ λάθης λυμαιώνων ἀνθρώπων ὑπαγόμενος ψευδολογίαις. μηδὲ τῇ τῇ δόξῃ καὶ τῷ μεγάλῳ ονόματι προστρίβων όνειδος, μηδὲ μνήμην τῷ βίῳ καταλίπο ῃς, ὡς ἐπὶ σοῦ τὰ ἀλγεινὰ τοῖς Χριτιανοί; ἐπηύξηται· ἀλλ᾽ εἴτε ἐμοὶ πείθῃ ἀγαπῶντι καὶ τὴν σὴν δόξαν καὶ σωτηρίαν, ὡς καὶ πάντων ἀνθρώπων, τοῦτο γὰρ ἡ ἐμὴ Η ακονία καὶ ὑπὲρ τῆς πάντων εἰ καὶ ἀμερτωλός νύστα καὶ ἡμέραν εύχομαι σωτηρίας, μᾶλλον κατάείπε ὑπόταν ἐκ τοῦ βίου παρέλθῃς, μνημόσυνον φιλανθρωπίες. μνημόσυνον ἐπιεικείας καὶ δίκη οι σύνης, καὶ ὅτι ἐν ταῖς ἡμέρες τῆς σῆς ἀρχῆς φιλ δt mo te, o maximum Saracenorum gentis capus, hæc lateant: neque te inscium patiaris exitiorum hominum abactum mendaciis; neque tum pleria μιαgnoque nomini probrum imprimas; neque me moriam vitæ tum relinquas, te regnante molestins Christianis auctas fuisse: at si quam mihi fidem des amanti tuam gloriam et fidem, sicut et omnium hominum, ea enim mea mens, et pro omnium, quamvis peerator, noctem diemque salute precor, relinque potius, quando ex hac vita trausilis, memoriale philanthropiz, memoriale clementiae et equitatis, et quod in diebus tui regui clementiam tnam et justitiam plebs tua experta est, injustitiam vero nunquam passa est nee violentiam.

λανθρωπία καὶ δικαιοσύνη τοῖς ὑπηκόοις ἐμπολιτεύεται, ἀδικία δὲ πᾶσα καὶ βιαιότης ἀπελής λεται. Godino, imperatoris prolospathario ΡΓ. Γοδίνῳ βασιλέως πρωτοσπαθαρίῳ καὶ et duci. Multorum hominum, ut decet, latentem virtutem tempus solet revelare, postquam rerum circumstantias illids motus humana vita adduxit. Aliquid tale tibi contigisse videmus. Si enim prius cogitationes et rerum peritia non plane occulta fuere, tamen nune manifestus factus es, et virtutem tuam ostendisti. Primo quidem maximum bonorum, claritatem servas incolumem; secundo benevolentiam et reverentiam erga bencfactores. Preterea, ut bonus navis gubernator, in communi agitatione ei tumultu, salutem omnibus una cum divino auxilio prastas. Ea enim quibus dissidentium malitiam impugnasti, quibusque valuisti, si minus eam de medio tollere, attamen ejus augmen - tum inhibere, et prohibere quo minus ultra proprogrederetur, testimonium sunt tuae perfectis simæ virtutis. Ideo et Christi fideles imperatores nostri benevolentiam et veram claritatem approLantes, magis familiarem te sibi faciunt et fidelen amicum, et tuis studiis debitam mercedem reddunt; et nunc quidem tuarum petitionum adim pletionem præstiterunt. Omnino autem et in futurum tua intelligentia res dirigente et apostasiam una cum divina virtute, ut diymum est, impugnante regionemque ad pacem et tranquillitatem reducente, multo meliores ditioresque remunerariones concedent. Tuum igi tur est, fili, sicut hucusque, ita et in futurum imperatoribus videri studiosum et fidum amicum, et ea quae ad eorum obsequium pertinent majori studio perficere, et largioribus ab iis donis et amicitiæ signis perfrui. ἄρχοντι. Πολλῶν ἀνθρώπων, ὡς εἰκὸς, λανθάνουσαν ἄρι τὴν εἴωθεν ὁ χρόνος ἀνακαλύπτειν, ἐπειδὰν περιστάσεις πραγμάτων ἡ ἐκείνου φορὰ ἐπαγάγῃ τῷ ἀνθρωπίνῳ βίῳ. Τοιοῦτόν τι, τέκνον ἡμῶν, καὶ νῦν ὁρῶμεν ἐπὶ σοὶ γεγενημένον. Εἰ γὰρ καὶ μὴ πρός τερον παντελῶς ἐλάνθανεν οἷος εἰ τὴν φρόνησιν, καὶ οἷος ἐν τῇ μεταχειρήσει τῶν πραγμάτων, ἀλλ' ὅμως νῦν καταφανής ὑπῆρξας, καὶ τελείως τὴν σὴν διέδειξας ἀρετήν. Πρῶτον μὲν τὸ μέγα τῶν κατορθωμάτων τὴν ἀγάπην ὡς φυλάττεις άπαρα ποίητον δεύτερον τὴν εὐγνωμοσύνην, καὶ τὸ με έξυβρίζειν εἰς τοὺς εὐεργέτας· ἐπὶ τούτοις τὸ αἷόν τις ἀγαθὸς κυβερνήτης ἐν κλύδωνι καὶ ταρα, ῇ τῶν πραγμάτων, σωτηρίαν αὐτοῖς μετά γε τῆς ἄνωθεν βοηθείας πορίζειν. Ταῦτα γὰρ δι' ὧν ἐσπούδασας τὴν τῶν ἀποστησάντων κακίαν, εἰ καὶ μὴ τέλεον εκ μέσου πεποίησαι, ἀλλὰ τέως ἐπισχεῖν τὴν αν ξησιν ταύτης, καὶ μὴ ἐπιπλέον ἐᾶσαι προβῆναι μαρτύριον υπάρχει τῆς ὑμῶν τελειοτάτης ἀρετῆς. Διὰ τοῦτο καὶ οἱ φιλόχριστοι βασιλεῖς ἡμῶν καὶ τῆς εὐνοίας καὶ τῆς ὀρθῆς ἀγάπης ἀποδεχόμενο, μᾶλλον οἰκεῖον σε ποιοῦνται καὶ φίλον πιστὸν, καὶ τῆς σπουδῆς ἀποδώσουσι τὰς ὀφειλομένας ἀντιδό σεις. Καὶ νῦν μὲν τῶν σῶν αἰτήσεων παρέσχοντο τις πληρώσεις πάντως δὲ καὶ εἰς τὸ ἔπειτα τῆς σῆς ἱκανότητος τα πράγματα διευθυνούσης, καὶ τὴν ἀποστασίαν σὺν τῇ θείᾳ δυνάμει καθώς ἄξιον μεταχειριζομένης, καὶ τὰ τῆς χώρας εἰς τὸ εἰρη ναῖον ἀποκαθιστώσης, πολύ κρείττονας καὶ πλου σιωτέρας παρέξονται τὰς ἀμοιδάς. Σὲν οὖν ἐστι, τέκνον ἡμῶν, ὥσπερ μέχρι τοῦ παρόντος, οὕτω καὶ ἀπὸ τοῦ νῦν τοῖς βασιλεῦσιν ὀρθῆναι σπουδαίον και πιστὸν φίλον, καὶ τὰ εἰς τὴν θεραπείαν αὐτῶν ἔτι μάλλον διαπράξασθαι, καὶ ἀπολαῦσαι δαψιλεστέρων παρ' αὐτῶν τῶν φιλοτιμιῶν καὶ δεξιώσεων. CIV. — Constantino metropolita Laodicea. Accepi tuæ sanctitatis litteras, jam in ipsa mortis Janua; nescio autem an nos iude evadendi copiam dabit ille qui nostram vitam dirigit et admiuistrat nobisque utilia largitur, pro sua providentia. Ita quidem in men infirmitate tuas litteras accepi; et tamen in tali constitutus desperatione, ut aliquam laetitiam seusi, gratias egi communi Domino et Den et summo Sacerdoti. Scio te per totam vitam humiles fundere preces; attamen et ego has ad Deum mitto flagitaus ut absque animi et corporis maestitia moriar. Quod ad aliam litterarum partem attinet, forte non necesse erat ut vos interrogarem. Habemus enim magistrum docentem quomodo oporteat orare eum qui nos ad sui cogni tionem adduxit et illuminavit, atque ea que orationie cunt, edocentem. Non igitur feri potest uἱ is qui breve illud et salutare documentum orationis debita animi dispositione adimplet, promissa bona non obtineat. Habes autcm et beatum Apostolum ut ΡΔ. Κωνσταντίνο μητροπολίτη Λαοδικείας. Εδεξάμην τὸ γράμμα τῆς σῆς ἐσιότητος αὐταῖς ἤδη τοῦ θανάτου ταῖς πύλαις· οὐκ οἶδα δὲ εἰ ἀπο στρόφους ἐκεῖθεν ποιήσεται ὁ τῆς ζωῆς ἡμῶν χορ ηγὸς καὶ ταμίες καὶ οἰκονομῶν τὰ συμφέροντα, ὡς ἡ ἐκεῖνον ἐξεπίσταται οἰκονομία. ᾿Αλλὰ γὰρ οὔ το διακείμενος ὑπὸ τῆς συνεχούσης αρρωστίας, ἐδεξάμην τὸ γράμμα, καὶ ὅμως ἐν τοιαύτῃ ἀπο γνώσει τυγχάνων, ὥσπερ ᾐσθόμην τινά ψυχαγωγόν ἡδονὴν, καὶ ηὐχαρίστησα τῷ κοινῷ Δεσπότῃ καὶ Θεῷ καὶ μεγάλῳ ἀρχιερεῖ. Καὶ τὴν μὴν σὴν πορείαν οἶτα ὅτι χαμαίζηλος ἡ εὐχή· ὅμως οὖν ἀναπέμπω ταύ την, ἐξαιτούμενος ἀλύπῳ διαθέσει ψυχῆς καὶ σώματ τος διανυσθῆναι. Το δ' άλλο μέρος τοῦ γράμματος ἴσως οὐκ ἀναγκαῖον ἦν παρ' ἡμῶν πυθέσθαι ἔχομεν γὰρ διδάσκαλον ὅπως δεῖ προσεύχεσθαι τὸν ἀγαγόνες ἡμᾶς εἰς ἐπίγνωσιν αὐτοῦ καὶ φωτίσαντα, καὶ ὡς περ τὰ λοιπὰ, τὸν καὶ τὰ τῆς προσευχῆς ἡμᾶς δι δεξάμενον. Οὐκ ἔστιν οὖν, οὐκ ἔστιν, δς τὸ βραχύ ἐκεῖνο καὶ σωτήριον παίδευμα τῆς προσευχής επε

EPISTOLA. ratiocinationibus, nos ad viiæ vanitatem et insanos labores pertrahentibus. Ideo plurali voce huc com memoravit: qui enim ad regnum calorum viam ingreditur non hinc et inde rationibus circumvolvitur, sed unam rationem et uniformem suscipit, et banc servans immutabilem, invenit beate illius rationis vere utilem possessionem, et perpetuo illi adjunctam quietem. Esposuimus igitur in ista perplexitate nostram mentem. Tu autem, fili sancte, ab illo qui unxit te sanctissimo Spiritu illuminatus animam et mentem, ut tuam decet virtutem, pos sidens, ab illo potius accipies quasilæ rei doctri nan. Ceterum sic bene valeas, absque sollicitadine et agitatione hujus vite fluctus trajiciens, nostri autem in tuis piis precibus memor, qui cum vita adhuc luctamur, quod ambiguum est, forte abibimus, quod mihi certius imminere videtur quam hujus vitæ vanitas. τελῶν μεθ' είας προσήκε ψυχικής καταστάσεως. modum orationis docentem; scis quomodo nos οὐκ ἐπιτεύξεται τῶν ἐπαγγελλομένων ἀγαθῶν, hortetur ut pias manus extollamus absque ira et Έχεις δὲ καὶ τὸν μακάριον Απόστολον διδάσκοντα τρόπον τῆς προσευχῆς ὡς παραινεῖ ἐπαίρειν ἐσίους χεῖρας χωρὶς ὀργῆς καὶ διαλογισμών, διαλογισμών δηλονότι τῶν περισπώντων ἐπὶ τὴν τοῦ βίου ματαιότητα, καὶ τὰ ἐκείνης επίπονα μὲν, ἀνόνητα δέ, Διὰ τοῦτο καὶ πληθυντικῇ λέξει τοῦτο ἐμνημόνευ σεν. Ο γὰρ πρὸς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν κε κτημένος τὴν ἔφεσιν, οὐ λογισμοῖς ἔνθεν κἀκεῖθεν περιστρέφεται, ἀλλ᾽ ἕνα λογισμὸν ἀναλαμβάνει μη νοειδῆ, καὶ τοῦτον διατηρῶν ἁπλανή, εὑρίσκει τοῦ μακαρίου ἐκείνου λογισμοῦ τὴν ὄντως ἐπωφελή κτῆσιν, καὶ ἀἰδίως αὐτῷ τὴν ἄνεσιν περιποιουμένην. Απεκρινάμεθα οὖν ὡς ἐν τοιαύτῃ ἀπορίς τὸ ἡμέτερον φρόνημα. Σὺ δὲ, τέκνον ἡμῶν ἱερὸν, τῷ χρίσαντί σε παναγίω Πνεύματι πεφωτισμένος ψυ χὴν καὶ διάνοιαν ἀξίως τῆς τῆς ἀρετῆς ἐντυγχάνων, παρ' ἐκείνου μᾶλλον λήψη του ζητουμένου τὴν δι δασκαλίαν. Τὰ δ' ἄλλα εἴης μὲν αὐτὸς ἐβρωμένο;, ἀθορύβως καὶ ἀταράχως τὴν ἄλμην μὲν τοῦ βίου διαπερῶν, ἡμῶν δὲ μεμνημένος ἐν ταῖς ὁσίαις εν χαῖς, τυχὸν μὲν ἔτι τῷ βίῳ στρεφομένων, ἵπερ ἀμφίβαλον, τυχὸν δὲ ἀπιόντων, δ καὶ μᾶλλον ἐναργέστερό μοι δοκεῖ παρίστασθαι τῆς τοῦ βίου ματαιότητος. PE. 'Adflop. CV.-Incerto. Scio, cum ipse, fili, id nobis dixeris, te in monasterio beati patris tui velle manere et cum bis monachis vitam agere, nulla alia re indigens quam hoc cubiculo in quo mausionem debes habere et vitæ secundum Deum studium et curam ediscere. Horum memini quia a te ipso audivi. Et ideo monachis, qui ex eo monasterio nos adie runt, diximus tibique scribimus ut in monasterium abeas, ibique, ut postulasti, mansionem facias. Quoniam autem de illo qui praest et a te fauain nou bonam, sed quæ solitariam dedeceat vilam accepimus, et a monachis audivimus qui his similia dicerent, mittetur qui relata investiget. Et si quidem hos sermones veros invenerit, ille, ut pravus, a prafectura revocabitur; alius vero quem fratres superiore loco dignum judicabunt quemque nostra humilitas examinando solertem agnoverit, regimen accipiet monasterii. Τu autem, fili, ne obliviscaris tui ab initio propositi, neque tui cordis ardorem et studium exstinguas, quibus ad monasticam vitam festinasti; sed potius divina gratia adjuvante, stndiosioret intentior esto, tanquam per scalam ascen deus, et semper quantum poteris ad ea quæ ante sunt procedens, non autem ad ea quæ sunt retro regrediens. Οἶδα παρόντος σου, τέκνον ἡμῶν, πρὸς ἡμᾶς τοι ούτους πεποιημένου λόγους, ἐν τῷ μοναστηρίῳ τοῦ μακαρίου πατρός σου βούλει προσμένειν καὶ τοῖς ἐκεῖ μονάζουσι συνδιάγειν, οὐδενὸς ἄλλου ἐν χρείᾳ που ὄντος, ἢ μόνου οἰκίσκου ἐν ᾧ τὴν διαμονὴν μέλ. λεις ἔχειν, καὶ τῆς κατὰ Θεὸν πολιτείας τὸ σπουδαῖον καὶ ἐπιμελὲς ἐκδιδάσκεσθαι. Ταῦτα οὖν μέμνημαι παρὰ σοῦ ἀκηκοώς· καὶ διὰ τοῦτο ἐκ τοῦ μοναστηρίου πρὸς ἡμᾶς ἀφικομένων μοναχῶν, αὐτοῖς τα προσείπομεν, καὶ σοὶ γράφομεν ἀπελθεῖν ἐν τῷ μοναστηρίῳ, καὶ καθὼς ᾐτήσω τὴν ἐν αὐτῷ ποιεῖ είναι διαγωγήν. Ἐπεὶ δὲ περὶ τοῦ ἡγουμένου, καὶ παρὰ σοῦ φήμας οὐκ ἀγαθάς, ἀλλὰ καὶ λίαν ἀλη λοτρίους μοναδικῆς εὐλαβείας ενηχήθημεν, καὶ παρὰ τῶν μοναχῶν τὰ παραπλήσια λεγόντων ηκούσαμεν, ἐξαποσταλήσεται ἄνθρωπος ἔρευναν τῶν φημιζομένων ποιούμενος. Καὶ εἴ γε τοὺς λόγους ἀμετόχους εὕροι τοῦ ψεύδους, ἐκεῖνος μὲν ὡς ἄχρηστις προς ηγουμενείαν ἀποπαυθήσεται. Αλλος δὲ ἐν ἂν ἤ τε ἀδελφότης συνίδοι ἄξιον τῆς ἐπιστα σίας αὐτῶν, καὶ ἡ ἡμῶν μετριότης ἐπίκρισιν ποισυμένη τὴν ἱκανότητα τοῦ ἀνδρὸς ἐπιγνῷ, οὗτος αναδέξεται τὴν τοῦ μοναστηρίου προστασίαν. Σε Ε, τέκνον ἡμῶν, μὴ ἐπιλάθῃ τῆς ἐξ ἀρχῆς προαι μέσεως, μηδὲ κατασβέσῃς τὸ ζέον καὶ πρόθυμον τῆς σῆς καρδίας, ὅτι πρὸς τὸν μονήρη βίον κατέσπευδες. ᾿Αλλὰ μᾶλλον τῆς θείας δυναμούσης σε χάριτος προθυμότερος γίνου καὶ ἐντονώτερος, οἷον ἐπὶ κλίμακός τινος τὰς ἀναβάσεις ποιούμενο καὶ ὅσον δυνατόν προβαίνων ἐπὶ τὰ πρόσω, καὶ μὴ πρὸς τὰ ὀπίσω στρεφόμενος. ΡϚ'. Τῷ ἀρχιεπισκόπῳ Χερσώνος. *Ην μὲν ἁρμόδιον, μᾶλλον δὲ ὀφειλόμενον τῇ τε λειότητά σου και κόπων καταφρονήσαι και φόβων τῶν ἐκ θαλάσσης, τῇ ἄνωθεν ἐλπίδι θρασυνόμενον πρὸς τὰ ἐνταῦθα καταλαβεῖν, τοῦ καὶ ἡμῖν καὶ Με τον πάτρω κατι τὴν τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας συνCVI. -- Chersonis episcopo. Decebat, imo vero oportebat tuain perfectionem molestias contemnere et timores qui a mari oriun tur, in divina spe confidentem te usque ad nos perventurum ut nobiscum et cum diversa Dei Ecclesia: plenitudine congaulicas et laeteris, ut

decet, quemadmodum latatur omnis animus Dei & ησθῆναι, καὶ ἀπολαύσαι, ὡς εἰκὸς, ὧν ἀπολαύει amicus pro lauta unitate et prioris dissidii cessatione. Quoniam autem maris formido, er navigatianis labor vicerunt, ut sacra letitia et tu, ad nns adventu careres; quod te de hoc detriment, solari potest, id facimus, et scribimus non reprehensionem eo quest formidasti, neque objurgationem de tua timiditate, sed veniam, et te certiorem Cacimus nullam perturbationem nostra in mente factam esse quod non volueris usque ad nos iter facere. Imo ea que erga gentem deceptam ac fere e pietatis sinu a perverso dæmone ereptam tauto ardore easecutus es cum magna admiratione accepimus et te bortamer ut pro viribus de eorum salute enram et studiam suscipias; ut omnino servetur Christo et Deo nostro eorum societas exempla. Ο metu ac labore et omni alia molestia que tali inhmeret ministerio pro nihilo ducta ob speratani pro tantia Laboribus mercedem. Si enim vel unius animum adl Christum adductio incomparabilem liabet remunerationem (qui enim educit dignum de indigno, inquit, ut os meum erit, quid tali domo compar invenietur? Videre oportet quanta tuam animam pro tali multitudine hominum qui ex indignis Deo digni facti sunt, te merces maneat. De futuro autem corum praesule curam tibi demandamus. Accurato ex animo ad tale opus idoneum virum invenias, et ad nos mittas qui in sanctissimo spiritu in episcopatu ordinem manuum nostrarum inpositione accipiat, atque ovilis usque adhuc pastore carentis pastor constituatur. Hæc apud tuam intelligentiam sufliciunt, cum habeas de hac re sollicitaliuem innatam; quod præcedentibus studiis que suscepisti, abunde declarasti. χὴ θεοφιλής ἐπὶ τοσαύτῃ ἑνότητι καὶ ἀπαλλαγή τῆς πρὶν διαστάσεως. Ἐπεὶ δὲ τῆς θαλάσσης ή δειλία, καὶ τῆς πορείας ὁ κάματος ἐξενίκησε, και τὸ ζημιωθῆναι τῆς ἐκ τοῦ πρὸς ἡμᾶς παραγενέσθαι ἱερᾶς ἡδονῆς ἐποίησεν, ὅ λοιπόν ἐστι παραμύθιον τῆς ζημίας, ἐκεῖνο ποιοῦμεν, καὶ γράφομεν οὐ μέμψιν ὑπερ ὧν ώκνησας, οὐδ᾽ ἐπιτίμησιν ὑπὲρ ὧν ἐδειλίασας, ἀλλὰ συγγνώμην, καὶ τὸ εἰδέναι σε, ότι μηδεὶς θόρυβος ἐν τῇ ἡμετέρα ψυχῇ ἐκ τοῦ μὴ βουληθῆναι σε επίδημον πρὸς ἡμᾶς γεγενῆσθαι. Μᾶλλον μὲν οὖν καὶ ἃ πρὸς τὸ ἐξηπατημένον ἔθνος καὶ μικροῦ συληθὲν ἐκ τῶν τῆς εὐσεβείας κόλπων ὑπὸ τοῦ πονηροῦ δαίμονος διετπουδάσθη σου ἐν μετ γάλῃ ἀποδοχῇ πεποιήμεθα, καὶ παραινοῦμεν καὶ ἔτι όση δύναμις τὴν ὑπὲρ τῆς αὐτῶν σωτηρίας μέριμναν καὶ σπουδὴν ἀναδέξασθαι· ἵνα τέλεον ανασωθῇ τῷ Χριστῷ καὶ Θεῷ ἡμῶν ἡ τούτων οἰκείωσις καὶ σωτη ρία παντὸς δκνου καὶ καμάτου καὶ πάσης άλλης δυσχερείας, ὅση τῇ τοιαύτῃ ἐπανίσταται ὑπηρεσία, παρὰ φαύλον τιθεμένης διὰ τὴν ἐλπιζομένην ὑπὲρ τῶν τοι ούτων καμάτων ἀντίδοσιν καὶ ἀπόλαυσιν. Εἰ γὰρ καὶ μιᾶς ψυχῆς προσένεξις τῷ Χριστῷ ἀσύγκριτον ἔχει τὴν ἀντάμειψιν, ὁ ἐξάγων γὰρ ἄξιον ἐξ ἀναξίου, ὡς στόμα μου, φησίν, ἔσται· τί δ' ἂν εὑρεθείη τῆς τοιαύτης ὁμότιμον δωρεά,; Σκοπεῖν χρὴ τὴν ὑμῶν σύνεσιν ὅση τις ὑπὲρ τοῦ τοσούτου πλήθους ἐξ ἀναξίων καθισταμένων ἀξίων Θεοῦ ἀποκείσεταί σοι χάρις· καὶ περὶ τοῦ μέλλοντος δὲ ἀρχιερέως συνεί και αὐτοῖς, ὑμῖν ἀνατίθεμεν τὴν φροντίδα· ὥστε τῇ σῇ πεφροντισμένῃ διασκέψει τὸ ἱκανὸν πρὸς τὸ τοιοῦτον ἔργον εὑρεθῆναι, καὶ πρὸς ἡμᾶς ἐξαποσταλῆναι τοῦ ἐν τῷ παναγίῳ Πνεύματι εἰς τὴν τῆς ἐπισκοπῆς τάξιν προχειρισθῆναι, καὶ εἰς ποιμένα τοῦ τέως ἀπεστερημένου τοῦ ποιμαίνοντος ποιμνίου καταστῆναι. Αρκεῖ ταῦτα πρὸς τὴν ὑμῶν σύνεσιν οἴκοθεν ἐχόντων ὑμῶν τὸ περὶ τούτου ἐπιμελές, ἐξ ὧν ἐκ τῶν προλαβόντων ὑπεδείξατε σπουδασμάτων, CVII. — In Cysici episcopum. Nescio utrum malisia demonis humanam societatem perpetuo conturbantis, an hominum perversa voluntas miscere contenderit ea que es præcedenti sententia de disceptatione inter vos et Blacher nenses decreta sunt. Set rursum, ali sancte, ad suum statum redierunt suffragia; et in futurum res, ut defluite sunt, permaneant, tuoque patre et fitio nostro, archiepiscopo ad nos veniente, siqui- η dem inter vivos adhuc numerabimur, quod nobis communiter examinantibus visum erit et majore pace el absque mestitia adimplebitur. CVill. -- Ad Pistenus ium episcopum. Ecclesiarum Dei injuries quotidie et absque tuis litteris intuentes, amo dilaceramur. Nunc vero squod tuæ littera annuntiant in dies profundiorein dilacerationem facit; praesertim quia homo qui meditari deberet quamobrem suam despiciens saluiem monasticam vitam pre militari commutavit, talia contra Fcclesiam agit, quam audacter et inΡΖ'. Εἰς τὸν Κυζικού. Οὐκ οἶδα επήρεια δαίμονος τοῦ ἀεὶ συνταράσ σοντος τὸ ἀνθρώπινον, οὐκ οἶδα γνώμη κακούργος ανθρώπων φέρειν ἐφιλονείκησε τὰ ἐκ τῆς προλα βούσης κρίσεως ορισθέντα περὶ τῆς ὑμῶν ἀναμεσ ταξὺ καὶ τῶν Βλαχερνῶν συζητήσεως. Ἀλλὰ πάλιν τίκνον ἡμῶν ἱερὸν, εἰς τὴν ἑαυτῆς ἐπανῆκεν η ψῆφος κατάστασιν· καὶ λοιπὸν ἔστω διαμένοντα ὡς ωρίσθη τὰ πράγματα, καὶ τοῦ ἀδελφοῦ του, καὶ τέκνου ἡμῶν, τοῦ ἀρχιεπισκόπου, εἴ γε μέχρι τότε μετὰ τῶν ζώντων διατελέσομεν ἀριθμούμενοι, τὰ ἐνταῦθα καταλαμβάνοντος, τότε πάλιν εἴ τι κοινώς συνδιασκεπτομένων ἡμῶν δόξῃ καὶ εἰρηνικώτερον καὶ ἀλυπώτερον ἐκεῖνο γενήσεται. ΓΗ'. Πρὸς τὸν Πισσηνούντων. Τὴν τῶν ἐκκλησιῶν τοῦ Θεοῦ ἐπήρειαν καθ' εκάστην ἀναμανθάνοντες, καὶ χωρὶς τῶν ὑμετέρων γραμμάτων, μίαν σπαρασσόμεθα την ψυχήν. Νύν δὲ καὶ τοῦ γράμματος ἡ ἀπαγγελία καθ' ἑκάστην βαθύτερον τὸν σπαραγμὸν ἀπειργάσατο, καὶ μάτ λιστα ότι άνθρωπος ὀφείλων ἐν ἑτασμοῖς εἶναι, ὑπὲρ ὧν τῆς ἑαυτοῦ καταφρονήσας σωτηρίας, του

bium mandatum missum est simul ac nostrae littere ad eum ad quem mitti postulasti. Igitur si curam habet Deum honorandi, et ut Ecclesiæ Alius hujus πonoris rationem habet, quam maudata sunt adimpiebit et infelicis hujus hominis ad malum proclivitatem præcidens, et cordlis tui aflictionem quam tu quilera ostenlas abjiciens. Missum vero auxilium ibi debebat adesse ubi major ejus utilitas. Clarum autem est plus vobis hoc subsidio opus esse. Accepinus tamen illud, quando, Deo volente, ad nos adveneris rationem postulaturus impensarum factarum ut intelligas non mittendum fuisse tantum subsidii ad inopes et pauperes. Missum est autem ad te sacri capitis operculum. Vale, lili sauete. μοναδικού βίου τὸν στρατιωτικών αντηλλάξατο, τοι- pudenter conculcat. Attamen juxta tuas preces re αῦτα κατὰ τῆς Ἐκκλησίας πράττει, καὶ οὕτω θρασέως καὶ ἀναιδώς ἐπεμβαίνει αυτήν όμως κατά τὴν ἐξαίτησιν ὑμῶν καὶ βασιλικὴ ἐξεπέμφθη κέτ λευσις, καὶ ἡμέτερον γράμμα τρὸς ἐν ᾐτήσω· καὶ πάντως εἰ μελέτην ἔχει τιμᾶν τὸ θεῖον, καὶ μία τίκνον τῆς Ἐκκλησίας τὴν ταύτης τιμὴν ἐν λόγῳ τίθεται, πληρώσει τα προσταχθέντα, καὶ τοῦ ταλαι πύρου ἐκείνου ἀνθρώπου ἐπικόπτων τὴν πρὸς τὴν κακίαν ὁρμὴν, καὶ τὴν ἐπὶ τοῦτο θλίψιν τῆς ὑμες τέρας καρδίας, καὶ ἐν εὐλόγως περιφέρεις ἀποδιών χων. Τὰ δ' ἀποσταλὲν κτήνος ἐκεῖ ἔδει παρεῖναι, οὗ πλέον ἡ τούτου χρεία. Οὐκ ἄδηλον δὲ ὅτι μᾶλλον ὑμεῖς τῆς χρείας ἐπιδεεῖς· πλὴν ἐδεξάμεθα ὁπότε θεοῦ βουλομένου ἐφθείης ἡμῖν λόγον ἐξαπαιτήσοντές σε τῆς τούτου δαπάνης, ἵν᾽ εἰδῇς μὴ πρὸς ἀπόρους καὶ πένητας τοιοῦτον παμμέγεθες κτήνος ἐκπέμπων, οὗ χορηγεῖν τὴν βρῶσιν ἀμηχανοῦμεν· ἀπεστάλη δέ σοι τῆς ἱερᾶς κεφαλής καλυπτήριον. Εβίωση, τέκνον ἡμῶν ἱερόν. ΡΘ'. 'Αδήλῳ. CIX. — Iucerlo. Cum infirmitas jam nos vexaret, tuas afferens litte της episcopus qui nondum ad nos venerat, per alios Indicavit quisnam esset et que ab ipso usque ad huc facta fuissent. Εt quidem præcedentium it sui ipsius fuit arcusator errorem in quos hamama parum cavet natura. Nunc vero tote animo sou peccatum conlteus et penitens ad Dei Ecclestam accurrit, pacem sollicitans, et precibus flagitans ut sacri Dei gregis ovis agnoscatur, veniam quam Ecclesia animo contritis concedere solet, prteus. Πiaec quidem facta sunt, incipiente morbo, et cum jam mortis portis adessemus, nihil amplius. Nunc autem cum rursus, quibus judiciis scit vitae nostre Dominus, spes quasi emerserunt (quis autem scit num vere dicant nos rursum cum viventibus fuΗδη τῆς ἀρρωστίας προσομιλεῖν ἀρχομένη:, ὁ τὸ γραμματεῖον ἐπιφερόμενος επίσκοπος μέσω εἰς ὄψιν ἡμῶν καταστάς, δι᾿ ἑτέρων τινῶν ἐδήλου ἑαυτὸν ὅστις εἴη, καὶ οἷα τὰ μέχρι τοῦ παρόντος αὐτῷ διαπραγματεύθη. Καὶ τῶν μὲν προλαβόντων κατεγίνωσκε, καὶ πολλὰ ἑαυτὸν ᾐτιᾶτο τῆς ἀπάτης, ἣν ἄνθρωπος ὧν ὑπὸ τῶν πρὸς ταῦτα ἐπιτηδείων ὑπέστη. Νῦν δὲ ὅλῃ ψυχῇ ἐξομολογούμενος τὸ ἁμάρτημα καὶ ἀνακαλούμενος ἑαυτὸν ἐκ τοῦ σφάλματος, προσέδραμε τῇ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ, τὴν μὲν εἰρήνην καὶ τὸ ἕνα γνωρίζεσθαι τοῦτον τῆς Ιεράς τοῦ Θεοῦ ποίμνης πρόβατον εὐχῆς ἔργον πυρούμενος, συγγνώμην δὲ ἥνπερ είωθεν ἡ Ἐκε κλησία νέμειν τοῖς ἐπιστρέφουσιν ἐξαιτούμενος. Ταῦτα μὲν ὥσπερ ἔφην ἀρχομένης ἤδη τῆς ἀρρω στίας, καὶ δια μέσου, ἐπεὶ, καθὼς καὶ πρώην turos?) eadem ilie agitavit, et suam proponit supe ἐγράφη, ταῖς τοῦ θανάτου παρειστήκειμεν πύλαις, plicationem. Et nos, fili sancte, cum aliis omnilius πλέον οὐδέν. Νῦν δὲ ὅτι πάλιν κρίμασιν οἷς οἶδεν Ecclesiae integritatem requiremus el eseniptionem ὁ τῆς ζωῆς ἡμῶν Κύριος ὥσπερ ἐλπίδες ἀνέκυψαν. a scandalis (hanc enim, ut probe seis si quam rem Τίς δὲ οἶδεν εἰ ἀληθεύσουσιν ὡς πάλιν ἐσόμεθα μετά aliam et nos viventes curavimus), hanc et inde τῶν ἐν βίῳ ζώντων, τὰ αὐτὰ ὁ ἄνθρωπος κεκίνηκε abeuntes intiman sollicitudinem ferimus, neque a βήματα, καὶ τὴν ἐξαίτησιν προκομίζεται· καὶ ἡμεῖς, nobis nunc recedet iste pro Erclesia labor, τέκνον ἡμῶν ἱερὸν, μετὰ τῶν ἄλλων πάντων τὸ τῆς Ἐκκλησία; ἐπιζητοῦντες ολόκληρον, καὶ τὴν τῶν σκανδάλων ελευθερίαν τούτου γὰρ καὶ ζῶσιν ἡμῖν, ὡς καὶ αὐτὸς ἐπίστασαι, εἴπερ τινὸς ἄλλου ἐμέλησε. Τοῦτο καὶ ἀπιόντες ἐντεῦθεν, ἐγκάρδιον φέρομεν μέριμναν, καὶ οὐ βούλεται ἀφίστασθαι ἡμῶν οὐδὲ νῦν ὁ ὑπὲρ τῆς Ἐκκλησίας τοιοῦτος πόνος, Τί οὖν φημι; Ἐπεὶ προσῆλθε τῇ τοῦ Θεοῦ Ἐχο κλησίᾳ, καὶ χωρὶς τῶν ἡμετέρων λόγων, ὡς οὐκ ἔστι δίκαιον ὑπεριδεῖν ἡμᾶς τὸν ἄνθρωπον, ἐπίστα. vos hunc hominem contemnere scit tua perfecto. ταί σου ή τελειότης. Ποῦ γὰρ δίκαιον περιδεῖν τὸν ἐπὶ τοσούτοις πλανώμενον έτεσι, νυνὶ δὲ τὴν ἐπι στροφὴν ἀγαπήσαντα; Μᾶλλον δὲ τῶς οὐχὶ τὸν παι τέρα τον φιλάνθρωπον, τὸν εὐμενὴ μιμησόμεθα, δ; οἶδας οἷα ἐπὶ τῇ τοῦ πεπλανημένου παιδὸς ἐπι στροφή ἐτέλεσε πράγματα; Οἶδα οὖν, ὅπερ ἔφην, ὅτι οὐ δεῖ σοι βημάτων ἐμῶν εἰς τὸ ἀνοίξαι αὐτῷ τὰ σπλάγχνα, εἰς τὸ προσλαβεῖν, εἰς τὸ πάντα εἰς αὐτὸν ἐπιδείξασθαι ὅσα ἐφείλει ἐπιδει· κνύειν άνθρωπος τοῦ Θεοῦ τῷ ὄντι ἀρχιερεὺς καὶ κατά μίμησιν τοῦ πρώτου ἀρχιερέως τὴν οἰκείαν Quid igitur dico? Postquam ad Dei Ecclesiam accessit, et sine nostris verbis, non justum esse Quomodo enim justum esset coulemuere eum qui a tot annis erralat, nunc vero redire cupientem? Imo quidem misericordem, benevolum patrem imitarentur, qui, ut suis, tanta pro sui errantis filii reditu fecit. Scio igitur non meis tibi verbis opus esse, ut illi viscera misericordiae pandas, ut ilum excipias, ilique ostendas qurcunque ostendere debet verus Dei sacerdos qui ad primi sacerdotis imitationem propriam sacerdotium adornare mm - latur. Est autem hominis postulatio neque molesta neque ouerosa, neque consuetudini opposita ή

NICOLAI CP. PATRIARCHB quippe quæ a principio quod postulatur, fieri solet. ἀγωνιζόμενος κοσμεῖν ἀρχιερωσύνην. Εστι δὲ τοῦ Quid igitur? Propriam recuperet ecclesiam quam perverse omisit requirere, et is qui illius loco ibi præest, ab ea vacet, donec idoneus locus inveniatur qui eum ut episcopum accipiat. Hæc est quam homo proponit postulatio, eamque tibi notam fecimus. Caetera curet tua pietas, ecclesianque ut decet, administret, accipiatque paternis visceribus episcopum ex longo errore redeuntem, sicque velis erga illum agere ut Deo gratus ibique suo summo sacerdoti homo ille appareat. De eo autem qui nunc præest in requisita ecclesia proviolentiamo agas, donec, ut dictum est, convenientem Locum inveniens, in episcopatum eum constituas. Nos igitur haec tibi nota facere voluimus. Tolumn amiens illud tuae adjudicationi subjicitur et tuae secundum Deum amborum episcoporum providenLiz. cum ambo sub tua manu officio suo fungantur. ἀνθρώπου τὸ αἴτημα οὐ βαρύ οὐδὲ φορτικόν, οὐδὲ τῆς συνηθείας ἀλλότριον, ἀλλ' ἀπ' ἀρχῆς καὶ τοῦ μέχρι νῦν εἰωθὸς γίνεσθαι. Τί τοῦτο; τὴν οἰκείαν ἀπολα δεῖν ἣν κακῶς κατέλιπεν ἐπιζητεῖν Ἐκκλησίαν, καὶ τὸν ἐκεῖ ἀντὶ τούτου τυγχάνοντα πρόεδρον σχολάσαι, μέχρις ἂν ὁ ἐπιτήδειος εὑρισκόμενος τύπος, αὐτὸν εἰς Εφορείαν προσλήψεται. "Πν μὲν ὁ ἄνθρωπος προσήγαγεν ἐξαίτησιν αὕτη ἐστὶ, καὶ ἡμεῖς ἐμφανῆ σοι καθ ιστώμεν αὐτήν. Τὸ λοιπόν ἐστι τῆς ὑμῶν ὁσιότητος, καὶ τὸ πρέπον τῆς Ἐκκλησίας οἰκονομῆσαι, καὶ τὸν ἐπί σκοπον πατρικοῖς σπλάγχνοις ἐκ τῆς μακρᾶς ἐκεί νης ὑποδέξασθαι πλάνης, καὶ οὕτως περὶ αὐτοῦ διοικῆσαι ἵνα καὶ Θεῷ εὐχαριστῶν, καὶ σοὶ τῆς ἑαυτοῦ ἀρχιερεῖ ὁ ἄνθρωπος διαφαίνηται, καὶ περὶ τοῦ νῦν προεδρεύοντος ἐν τῇ ἐπιζητουμένῃ Σχο κλησίᾳ πρόνοιαν καταθεῖναι, μέχρις ἂν, ὡς εἴρηται, τόπου ἀναφανέντος τοῦ προσήκοντος, εἰς προεδρείαν πάλιν ἀποκαταστῇ. Ἡμεῖς μὲν οὖν ταῦτα ἐκρίναμεν, τέκνον ήμων ἱερὸν, γνωρίσαι σοι· τὸ δὲ πᾶν ἐν τῇ σῇ κεῖται καὶ διασκέψει καὶ μετὰ Θεὸν συμπ φερούσῃ προνοία ἀμφοτέρων τῶν ἐπισκόπων, ὡς καὶ ὑπὸ τὴν σὴν χεῖρα τελούντων. CX.-Ad Pissenuntium episcopum. Tuam sanitatem et ex luis litteris et ex ore ejus qui eas nobis attulit discentes gratias egimus bo norum auctori Christo Deo nostro. Qui utinam, fili sancte, et animam et corpus tuum sub alis bonitatis sue procul ab omni malitiæ experimento conservet! Nos autem morbo comprehensi sumus propter peccata nos afligente quantum voluit peccalorum corrector nos tali flagello exercere. Nunc autem quia continuo exoratus est aliquantum relasavit, quamvis me adhuc alligit, quod ex præce denti malo remanet. Ad quemcunque terminum procedat humilis vita nostra, sit nomen magni Dei et Salvatoris nostri Jesu Christi, ut nunc est, lenedictum. Ceterum ne cesses nostri in tuis preci. bus meminisse, sive tecum vivamus, sive ex hac scena recedamus. CXI. Incerto. Jucundae fuerunt vestræ pietatis littere, quia ex dulci anima verba scaturiunt. Quid enim dulcius anima quæ spiritus charitate abundat, quam et vestra anima possidens tales eructat sermones? Attamen laudes omittentes pro nostra bumilitate oretis; hoc enim nobis suavius, et bacce gratia si honorati simus contenti erimus. Al alius enim laudibus dignos laudes pertinent; lus autem, cum nihil nobis laude dignum inesse conscii simus, sed magis precibus nobis opus sil, precibus sane pro nobis factis letamur. Call. - Theoclisto Claudiopoleos episcopo. Quanta decet lætitia et gaudio frui patrem cum filiorum sanitatem et salu en audit, hac ipsi fruiti sumus, cum Deo dilectissintus consacerdos noster advenit, proprio ore nobis annuntiaus te divina gratia exira omnem mistitiam perseverare. Ει & Γ. Πρὸς τὸν Πισσηνούντων. Ὑμῶν μὲν τὴν ῥῶσιν ἔκ τε τοῦ γράμματος και τῆς τοῦ κεκομικότος αὐτὸ γλώσσης αναμαθόντες ηύο χαριστήσαμεν τῶν ἀγαθῶν τῷ δοτῆρι Χριστῷ τῷ Θεῷ ἡμῶν, ὃς εἴη, τέκνον ἡμῶν ἱερὸν, καὶ τὴν ψυχὴν καὶ τὸ σῶμα ἐν πτέρυξι τῆς ἑαυτοῦ ἀγαθότητος δια τηρῶν ἔξω πείρας ἁπάσης κακότητος. Ἡμεῖς δὲ συνε εσχέθημεν νόσῳ μαστιζούσῃ μὲν διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ἐφόσον ἐδοκίμασεν ὁ ἐπανορθωτής τῶν σφαλμάτ των ἡμῶν τῇ τοιαύτῃ ἐτάζεσθαι μάστιγε. Νῦν δὲ ὅτι συνήθως παρακέκληται ὑπὸ τῶν ἰδίων οἰκτιρμῶν τέως ἀνῆκεν, εἰ καὶ παραλυπεῖ ἔτι τὰ ἐκ τῆς προλαβούσης ἑτάσεως ἐφ' δ δ᾽ ἂν ἀποβαίη τέλος τὸ τῆς ταπει νῆς ἡμῶν ζωής, εἴη τὸ ὄνομα τοῦ μεγάλου Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ὥσπερ καὶ ἔστιν εὐλογημένον. Τὰ δ' ἄλλα μεμνήσθαι ἡμῶν ἐν ταῖς ἐσται; εὐχαῖς, είτε συμβιοτεύομεν ὑμῖν, εἴτε τῆς ἐντεῦθεν σκηνῆς ἀναχωρήσωμεν, μὴ διαλείψης. ΡΙΑ'. Αδήλω Ηδὺ τὸ γράμμα τῆς ὑμῶν ὁπιότητος, ότι εκ ψυ χῆς γλυκείας οἱ λόγοι πηγάζουσι. Τί γὰρ γλυκύ τερον ψυχῆς πλουτούσης τὴν ἀγάπην τοῦ Πνεύματ τοῦ, ἦν καὶ ἡ ὑμετέρα ψυχή κεκτημένη τοιούτους εξερεύγεται λόγους; Πλὴν τοὺς ἐπαίνους καταλι πών, μᾶλλον τῆς ἡμετέρας ὑπερεύχου ταπεινότη τος. Τοῦτο γὰρ ἡμῖν ἐρασμιώτερον, καὶ ταύτῃ ἀγαπ πῶμεν δεξιούμενοι τῇ χάριτι. Αλλων γὰρ οἱ ἔπαι νοι τῶν ἐπαινεῖσθαι ἀξίων, ἡμεῖς δὲ μηδὲν ἐπαίνου ἄξιον ἑαυτοῖς συνειδότες, ἀλλὰ μᾶλλον εὐχῶν ὄντες ἐπιδεεῖς, ταύταις καὶ δεξιούμενοι χαίρομεν. ΡΙΒ'. Θεοκτίστη Κλαυδιουπόλεως. Οσης ἐστὶν εἰκὸς ἐγγίνεσθαι χαρᾶς καὶ ἀγαλ λιάσεως ἀπολαύσειν, πατρὶ ἀκουτιζομένῳ τέκνων ὑγείαν καὶ σωτηρίαν, ταύτης διὰ τοῦ θεοφιλεστάτου συμπρεσβυτέρου ἡμῶν ἔχοντος ἀπελαύσαμεν, ἀναγ γείλαντος ἡμῖν οἰκεία γλώσσῃ τὸ σὲ θείᾳ χάριτε

EPISTOLAE. omnino ut talem de te nuntium semper accipiamus. Quoniam vero rerum augustiae nos non sinunt respirare, et illis quasi cincti indigemus, homines infirmi, assistentium consolatione (scis autem nihit ita consolari ut filiorum conversationen), optabamus ut nobiscum esses. Si igitur non necessario te res istic retinent, veni ad nos. Si urget necessi tas, saltem quantum poteris nobis tuis precibus adesto. Ac tua praesentia, quoniam non nunc per miuitur, fiet omnino quando Deus voluerit. Calerum pro tua sanitate vota fundimus, et cupimus ut nostra humilitatis memineris, ἀνώτερον πάσης λύπης διατελεῖν ἐπιθέσεως· καὶ ἡ sanctissimo Deo de hoc gratias egimus, et oramais τῷ ἁγίῳ Θεῷ ἡ ἐπὶ τοῦτο εὐχαριστία ἡμῖν ἀποδέδοται, καὶ εὐχόμεθα πάντοτε τοιαύτης περὶ ὑμῶν ἀγγελίας τυγχάνειν ἀγγέλου. Ἐπειδὴ δὲ τῶν πρα γμάτων αἱ περιστάσεις οὐκ ἐῶσιν ἡμᾶς ἀναπνεῖν, καὶ ὡς ἐν τοιούτοις περιστοιχιζόμενοι, δεόμεθα, ἄνα θρωποι ταπεινοὶ ὄντες, καὶ τῆς ἐκ τῶν συνόντων παρηγορίας (οἶδας δὲ ὅτι οὐδὲν οὕτω παρηγορεί, ὡς ἡ τῶν τέκνων συνομιλία), εβουλόμεθα ἐν τοιούτῳ καιρῷ σὺν ἡμῖν εἶναι. Εἰ μὲν οὖν οὐκ ἔστιν ἀναγκαιότερα τὰ ἐν τοῖς αὐτόθι πράγματα πρὸς τὴν σὴν Επίσχεσιν, παραγενοῦ πρὸς ἡμᾶς. Εἰ δ᾽ ἔστι τις ἀνάγκη δυνατωτέρα, τέως ἡμῖν ταῖς ὁσίαις εὐχαῖς ὅση δύναμις συνίστασο, καὶ ἡ παρουσία, ἐπεὶ μὴ νῦν συγχωρεῖται, πάντως ὅταν Θεός διδῷ γενήσε ται. Τὰ δ' ἄλλα ἐῤῥῶσθαί σε επευχόμεθα, καὶ μεμνήσθαι τῆς ἡμῶν μετριότητος. ΡΙΓ. Νικήτα ᾿Αθηνῶν. CXIII. Niceta Atheniensi. Καὶ κυβερνήτης ἄριστος τῶν βαπτιζόντων κυμάτ των τὴν ἔκκλισιν ποιεῖται διὰ προνοίας, ἀλλ' οὐχὶ πρὸς ἐκεῖνα συνωθεῖται δι᾽ ὧν μέλλει πλέον καταβαπτίζεσθαι. Καὶ ἰατρὸς ᾧ γε δι' ἐπιμελείας ἐστὶν ἡ σωτηρία τοῦ κάμνοντος, σπουδὴν ἀναδέχεται, εἰ μὴ δυνατὸν παντελῶς θεραπεῦσαι, ἀλλά γε τέως ἐλαττῶσαι τὸ διενοχλοῦν ἀρρώστημα φάρμακα συνε τιθέναι. Συνίεις, οἶμαι, τοῦ προοιμίου τὸ βούλημα εἰ μὴ ἑκόντες ἑαυτοὺς τῇ ἀγνοίᾳ παρέσχομεν, ή τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία ἐν τοσαύτῃ ζάλῃ καὶ τρικυμίᾳ καθέστηκε, καὶ τοσοῦτος καθ' ἡμῶν διὰ τῶν ἔσωθεν, καὶ διὰ τῶν ἔξωθεν ἐγείρεται κλύδων, ὡς καθ᾽ ἐκάστην ἡμέραν, μᾶλλον δὲ εἰπεῖν ὥραν, τὴν παντελῆ κατάδυσιν ἐλπίζειν· καὶ σὺ ἐπισκόπους τῶν Ἐκκλη σιῶν ἐλαύνεις τοὺς ὑπ' ἐκείνων χειροτονηθέντας, εὓς οὔπω ὑπὸ καθαίρεσιν προφανή πεποιήμεθα. Η λέληθε σε ὡς οὔτε Σάδας, ὁ πρὸ σοῦ τὸν θρόνον διέπων τῶν ᾿Αθηνῶν, οὔτε τις ἕτερος τῶν ὁμοταγών ἐκείνῳ ὑπὸ καθαίρεσιν γέγονε, πλὴν τῶν φθασάντων τεσσάρων καθῃρῆσθαι, τοῦ τε Δημητρίου φημί, καὶ Γαβριήλ, καὶ Γρηγορίου, καὶ Κοσμᾶ, ὃς εἰ καὶ μὴ διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν τοῖς ἄλλοις τρισὶν, ἀλλὰ γε διὰ τὰς ἐν τῇ Ρώμη ψευδολογίας, τῇ καθαιρέσει ὑποβέβληται; Πάντα καιρῷ ἰδίῳ διευθύνεται· τὸ δὲ παρὰ τὸν προσήκοντα καιρόν γινόμενον, ὥσπερ ἀτελές ἐστι· τὸ δὲ ἀτελὲς ἀνάγκη ἀποστερεῖσθαι καὶ διαμονής. Εδει οὖν σε τὸν καιρὸν κατανοήσαντα, καὶ τῶν πραγμάτων τὴν ἀνωμαλίαν, μηδὲν διαπρά ξασθαι οἷόν σοι διαπέπρακται. Ἐπεὶ δὲ οὐκ οἶδα ὅπως εἰς τοῦτο προήχθης, πάντως εἴ τί σοι μέλει περὶ τοῦ μὴ ἐπὶ πλέον χειμάζεσθαι τὴν Ἐκκλησίαν, καὶ περὶ τῆς ἡμῶν μετριότητος τῆς καθόσον ἔγχων ρεῖ ἀνέσεως, τὴν ἐπισκοπὴν ὁ ἄνθρωπος ἀπολαυέτω, καὶ διαμενέτω ἕως ἂν τὰ δοκοῦντα τῇ Ἐκκλησίᾳ εἰς πέρας ἔλθοι, καὶ ἡ περὶ τῶν πταισάντων ἀμφιβολία ἐναργή κατάκρισιν ἢ ἄλλην τινὰ δέξηται οἰκονομίαν. Ερρώσθαι σε και ψυχῇ καὶ σώματι ἐπευχόμεθα, καὶ τῆς ἡμῶν ὑπερεύχεσθαι μετριότητος. Optimus quisque gubernator prudenter intumescentes vital fuctus, et ad illos navem non dirigit, quibus penitus obrueretur; sic medicus quoque, qui arte sua infrmorum curam suscipit, operam impendit, etsi agrotantes plane reddere sanitati non possit, remedium adhibet, ut molestam minuat infirmitatem. Jam vides, uti puto, quo exordium tendat. Ni Iubenter nosmetipsos ignorantia tradainus, videre est Ecclesiam Dei in tanta tempestate positam, Lantis undecunque furentibus fuctibus: tantas enim circa vos volvitur intra et extra excitata vorago, ut per singulos dies, imo quavis hora ne funditus demergamur sit metuendum. Τu autem ex ecclesiis episcopos ab illis ordinatos, quos nondum publice deposuimus, amoves. Απ fugit te, nec Sabam, qui ante te sedem occupaverat Atheniensium, nec alium quemquam e sociis depositum fuisse præter quatuor anteriores, Demetrium dico, Gabrielem, Gregorium et Cosman, qui quidem non ob eamdem, ac tres alii causam, sed propter calumnias Roma propagatas a sede remotus est. Omnia et singula suo ordinantur tempore; quidquid autem convenienti tempore peractum non fuerit, erit imperfectum; imperfectum autem necessario non stabit. Quod si tempora ponderasses et rerum difficultates, nunquam fecisses quae abs te sunt peracta. Equidem nescius sum, quomodo ad illa incitatus fueris. Si qua tibi cura est ne amplius turbetur Ecclesia, neque nostra vexetur humilitas, episcopatu fangatur vir et permaneat, donec placita Ecclesiæ manifestentur et malevolorum disceptatio cedat in daminationem, vel aliam conversionem habeat. Jubeo te valere anima et corpore, et humilitatem nostram precibus tuis commendamus. ΡΙΔ'. Βασιλείῳ μητροπολίτη Χαλδίας. Η μὲν ὑπόθεσις τοῦ γράμματος ἀναγκαία μὲν τῷ κομίζοντι τὸ γράμμα. Διὰ τοῦτο καὶ πληροῦντες τὴν δέησιν αὐτοῦ καὶ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην τοῦ γρά φειν ἐσχήκαμεν. Ἡμῖν δὲ οὔτε πρότερον οὔτε νῦν PATROL. GR. CXI. CXIV. Basilio Chaldiæ metropolita. Hujus epistolæ materia tabellario necessaria est; cujus quidem postulationi satisfacientes scribendi ansam habuimus. Materia ipsa autem nobis nec antea nec hodiedum videtur necessaria. Nobis enim

NICOLAI CP. PATRIARCHA nulla disquisitio est an pietas tua alicui causa do- Λ ἐδόκει ἀναγκαία ἡ ὑπόθεσις. Οὐ γὰρ κατέστημεν εἰς loris, jure aut immerito, esse voluerit; attamen feri potest ut talis adsit causa, qualis facillime et sæpissime inter homines dolorem excitat. His in rebus si quod doloris lenimen apparet, ægrotans non dolebit; at si malum insanabile evaserit, ne tunc quidem tu dolenti doloris causa eris, sed mala ipsius rei natura. Sed remlexordiamur de qua scribere nobis proposuimus. Qui tibi epistolam defert, de vestra conqueritur reverentia, quod e monasterio fuerit expulsus, in quo plurimos degerat annos cum auctoritate aliqua, nullo facinore perpetrato ob quod jure relegari posset. fac de re scito animam nostram multum affictam fuisse. Quod si tibi cordi est dolore hoc me eripere, hominem redintegrabis in gradum pristinum, nihil reformidans eorum quæ suspicaris. Nemo enim monasterium e tua potestate eripiet, neque nos, neque alius quisquam, dum his in terris versamur. λογισμόν, ότιπερ ἡ σὴ εὐλάβεια ὅλως τινὶ λύπης εθελήσει αἴτιος γενέσθαι, οὐχ ὅτι ἀναιτίῳ, ἀλλὰ καὶ κἄν τις ᾖ εύλογος αἴτια οἷα τὰ ἀνθρώπινα λύπης πρόξενος ἀναφαινομένη· ἐπειδὴ καὶ τότε τῆς μὲν αἰτίας τὸ ἰάσιμον ἐπιδεχομένης, πάντως θεραπευό μενος οὐ λυπηθήσεται ὁ ταύτην παρασχών. Εἰ δὲ πρὸς τὸ ἀνίατον ήλασε τὸ κακὸν, οὐδ᾽ οὕτως ἔσται παρὰ σοῦ τῷ λυπουμένῳ ἡ λύπη, ἀλλὰ παρὰ τῆς κακίας τοῦ πράγματος. Αρκεῖ ταῦτα. Λοιπὸν ἐπὶ τὸ πρᾶγμα χωρῶμεν, περὶ οὗ γράψαι διενοήθημεν. δελύπηται, ὥς φησι, παρὰ τῆς ὑμῶν ὁσιότητος δ κομίζων σοι τὴν ἐπιστολὴν, ὅτι μονῆς ἐξηλάθη ἐν ᾗ πλείστα στη διατελέσας τὴν ἐπιστασίαν ἐγκεχείρι σται, μηδὲν ἐργασάμενος τοιοῦτον, μηδὲ ἄξιον τῆς ἐκεῖθεν ἐλάσεως. Τοῦτο ἡμῖν ἀπαγγελθὲν γνώθι, ὅτι λίαν ήψατο τῆς ψυχῆς. Εἴ τι οὖν σοι μέλει περί τοῦ ἐμὲ μὴ λυπεῖσθαι, ἀπόδος τὴν ἰδίαν τάξιν τῷ ἀνθρώπῳ, μηδὲν δειλιῶν ὅπερ υποπτεύεις. Οὐ γὰρ ἀφαιρήσεται τις τὸ μοναστήριον τοῦ ὑπὸ τὴν σὴν τελείαν ἐξουσίαν, οὔτε ἡμεῖς, οὔτε ἄλλος, μέχρις ἂν ἐνταῦθα διάγωμεν. ΡΙΕ΄. Εὐθυμίῳ μητροπολίτη Αντιοχείας. CXV. Euthymio Antiocha metropolita. Nuntium audivimus acerbum, quod ut verum sit Οδυνηρὰν ἀγγελίαν ἀκούσαντες, ἣν εἴη Θεὸς Deus avertal! Te morbo laborantem audivimus, πόρρω τῆς ἀληθείας ποιῶν! Ηκούσαμεν γάρ βεο Ideoque facultate privatum ad nos revertendi. His βλήσθαί σε νόσῳ, καὶ διὰ τοῦτο ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον nuditis et ad veritatem inquirendam et sanitatem τῆς πρὸς ἡμᾶς ἐπανόδου καθυστερεῖν. Απεστείλα tibi augurandam misimus; faxit Deus ut quod μεν ἅμα μὲν περὶ ὧν ἀκηκόαμεν ἐκμαθεῖν, ἅμα δὲ solamen e litteris nostris accipias, ego quoque καὶ σοὶ καὶ ὑγιῶς διατελοῦντι, ὅπερ παράσχοι θεὸς e tua sanitate recipiam. Scio enim solamine tibi εγγενέσθαι, παρηγορίαν τινὰ τῇ τοῦ ἀποσταλέντος quod propter locorum distantiam jam dificile est, G πρὸς σὲ καταλήψει. Οἶδα μὲν γὰρ ὡς καὶ εἰ μηδὲν inprimis opus esse. Det nobis Deus, ut te omni ἕτερον διοχλούν ἦν, ἀλλά γε αὐτὸ τοῦτο, ἡ ἐξ ἡμῶν morbo et dolore liberatum, quam citissime reci- διαχώρησις ἐν χρείᾳ σε παρηγορίας καθίστησι. piam et oculis complectar! Παράσχοι δὲ θεὸς πάσης νόσου καὶ πάσης λύπης ἀπηλλαγμένον, θᾶττόν σε παραγενέσθαι καὶ ὀφθῆναι ἡμῖν. CXVI. Philippo Larissenti episcopo. Ρις'. Φιλίππω Λαρίσσης. Ἔγνωμεν ἐκ τοῦ γράμματος τῆς σῆς καρδίας τὸ Αλγημα, ἔγνωμεν δὲ καὶ ὡς ὑπόνοιαν φέρεις περὶ τῆς ἡμῶν μετριότητος, ὅτι ἐξ ἡμῶν σοι προσγέγονε τὸ ἀλγεῖν. Καὶ ἐπὶ μὲν τῇ ὀδύνῃ τῆς καρδίας σου σφοδρῶς ἡνιάθημεν καὶ ἡμεῖς. Οὐ γὰρ μὴ ὅτι γε σοι, τέκνῳ τυγχάνοντι καὶ ἀρχιερεῖ καὶ τῶν μελῶν οἰκειοτάτῳ, ἀλλ' οὐδενὶ ἑτέρῳ τῶν ἐναντίως πρὸς litteris tuis cordis tui afflictionem cognovi; simulque vidi te suspicione quadam circa humilitatem nostram agitari, quasi aflictionum tuarum Causa essem. Nos quoque de cordis tui dolore valde afigimur: nobis non est animus ut tibi, Blio dilectissimo, pontifici et familiarium optimo, simus dolori, cum nibil istius generis vel contra adversarios otros moliamur. De suspicione tua ήμᾶς ἐχόντων, τὸ διακεῖσθαι οδυνηρῶς βούλησις dolemus ex magis quod illam nullo modo provocavimus. Nihil enim magis pectus allicit nostrum, quam quod te in vanam suspicionem incidisse animadvertit. Neutiquam homini principiatui tuo invidenti quid commisimus, nec unquam cogitatio fotiusmodi nobis inerit, neque Thebanorum archi episcopo Ecclesiam, ad te pertinentem, cousecrapdam commendavimus; patriarchalibus autem privilegiis instructi, definivimus ejus esse templum, qui illud consecraverit. Tuam non vilipendimus virtutem, sed cum locorum distantia nobis non fuerit apprime nota, putavimus illi viam et mandati exsecutionem magis quam tibi esse commodam el expeditam hocce modo res utique peracta est. Vem ἐστιν ἡμῖν. Περὶ δὲ ὧν υπονοούμεθα, λελυπήμεθα μὲν ὅτι ὅλως οτιδήποτε τρόπῳ τοιαῦτά σοι παρα έσχομεν ὑπονοεῖν· πλὴν οὐ τοσοῦτον ἄπτεται τῆς καρδίας τὸ ἄλγος διὰ τὸ συνειδέναι μηδὲν τοιοῦτον, όποῖον εἰς αἰτίαν φέρεις, παρ' ἡμῶν προελθεῖν. Οὔτε γὰρ τῷ ἀνακτήσαντι περὶ τὴν σὴν ἐπαρχίαν τοῦτο ἐνετειλάμεθα, οὐδὲ ὅλως ἀναφερόμεθα εἰς Εν νοιαν τοιαύτης αὐτῷ ἐγχειρήσεως, οὔτε τῷ ἀρχι επισκόπῳ Θηβῶν ὑπὸ σὲ τελοῦσαν Εκκλησίαν ἐπεστείλαμεν ἱερῶσαι, ἀλλὰ διδαχθέντες ὡς τοῖς πατριαρχικοῖς προνομίοις, εἴ τίς ποτέ ἐστιν ἐκεῖνοι ὁ ἐγκεκαινισμένας ναός τελεῖ, τοῦτο διωρισάμεθα, οὐ τὴν σὴν ἀρετὴν ρίπτοντες παρὰ φαῦλον, ἀλλὰ τὸ τῆς ὁδοῦ διάστημα μὴ μαθόντες ἀκριβῶς, λογισά-

quare? quia si templum consecratum a tuo pendet principatu, nunc omnino sub tua erit jurisdictione, et nullam in re litigiosa jacturam facies, etsi contra jus evenerit. μενοι ὅτι μᾶλλον ἐκείνῳ ἢ σοὶ βᾴδιος και κουφοτέρα η rum audisti et propterea tibi abjiciendus est dolor: ἡ ὁδοιπορία καὶ τοῦ προστάγματος ἡ ἐκπλήρωσις. Τοῦτο μὲν οὕτω παρηκολούθησε· καὶ χρή σε το ἀληθὲς διδαχθέντα, τὴν λύπην ἀποθέσθαι. Διά τί; Ότι καὶ ἀπό γε τοῦ νῦν ἐκ τῆς σῆς ἐπαρχίας ἐστὶν ὁ Ιερωθείς ναός, πάντως ὑπὸ σοὶ διατελέσει, καὶ οὐ μὴ κατὰ λόγον προσγεγονότος, ΡΙΖ'. Λέοντι Συλαίου. Ἀπ᾿ ἀρχῆς τοῦ γράμματος τὴν διάθεσιν τῆς ἡμε τέρας ψυχῆς φανεράν σοι ποιοῦντες γράφομεν, ὅτι μετὰ σφοδρᾶς τῆς λύπης ἐπὶ τὸ γράφειν πρὸς σὲ κεκινήμεθα. Πῶς γὰρ οὐχὶ βαρείαν τὴν ἀλγηδόνα φέρομεν; οπότε λογισμοῖς ἀμείνωσι, καὶ πάντα λογιζομένοις δι' ὧν ἡμῖν ἔσται παραψυχή, δι' ὧν δοξασθήσεται μὲν Θεός, κλέος δὲ ἀείμνηστον σοι περιγενήσεται, καὶ τοῖς ὑπὸ τὴν σὴν ἐφορείαν τῶν βαρυνόντων ἄνεσις καὶ παράκλησις, ἡ σὴ ἐπὶ τὸν ἀρχιερατικὸν θρόνον τῆς αὐτόθι Εκκλησίας καταστήσει ται προβολή· νῦν δὲ τῶν λογισμῶν ἐκείνων, φεῦ τῆς τοῦ δαίμονος ἐπηρείας, ὡς οἱ καθ' ἑκάστην ἡμῖν προσιόντες ἀπαγγέλλουσι, κατανοοῦμεν ἑαυτοὺς ἐκπεπτωκότες. Ορᾶς ἐξ οἷας συνοχῆς τῆς ἡμῶν ψυχῆς το γράμμα σοι γράφεται. Οὐ γὰρ διαλείπουσι καθ' ἑκάστην νῦν μὲν μονάζοντες, νῦν δὲ τῆς λαϊκῆς τάξεως, νῦν δὲ καὶ τοῦ κλήρου, τὰς ἐγκλήσεις ποιού μενοι κατὰ τοῦ, ὡς τῶν οἰκείων ἀποδιωκόμενοι, καὶ ἀντὶ τοῦ βύεσθαι παρὰ τῆς σῆς ἀρχιερωσύνης αὖτοὺς ἐκ χειρὸς ἄλλης στερεωτέρας, τῆς σῆς δεό μενοι παρὰ τῶν δυναμένων ἀντιλαβέσθαι ῥυσθῆναι. Εῶ τὰ λοιπά· ἀλλὰ νῦν ὁ τοῦ βήματος καθηγού- G μενος τῆς μονῆς ἐπέστη πλήρης δακρύων, πλήρης ἀθυμίας καὶ συγχύσεως. Καὶ τὸ αἴτιον ὅτι σὺν αὐτ τοῖς μονάζουσι παρὰ τῆς ὑμῶν ἀπελαύνεται προαιρέσεως, οὐκ οἶδα πόθεν ἐπὶ τοῦτο κινηθέντος σου, ἢ τί δίκαιον προϊσχομένου τῆς τοσαύτης βιαίας ἐπιθέσεως. Καίτοι εἰ καὶ πᾶς δίκαιος λόγος παρῆν συναγωνιζόμενος, τοῦτο μόνον ἱκανὸν τέως ἦν ἐπισχεῖν τὸ τελεῖν ὑπὸ τὴν πατριαρχικὴν ἐξουσίαν, εἰς τὸ μηδὲν τοιοῦτον μὴ ὅτι πράττειν, ἀλλὰ μηδ' εἰς ἐνθύμιον φέρειν, ἕως ἂν πρὸς τὰ ἐνταῦθα παραγενομένου σου, καὶ τῆς ὑποθέσεως προβεβλημένης, τὸ δέον πραχθῆναι διέγνωστο. Μή, τέκνον ἡμῶν, εἴ τι σοι μέλει περὶ τῆς ἐμῆς πολυωδύνου ζωής· μὴ οὕτω καθίστασο τοῖς ὑπὸ τὴν σὴν ἐπαρχίαν βαρύς, μηδὲ ἀγαπῶμεν τὰς πάντων γλώσσας κινεῖν καθ' ἡμῶν, μηδὲ ἀντὶ τοῦ πρὸς εὐχαριστίαν Θεοῦ ἐφ' οἷς τῆς ἀπὸ σοῦ ἀπολαύουσιν ὠφελείας, διανί. στασθαι τοὺς ἀνθρώπους πρὸς λοιδορίας αὐτοὺς ἀνακινῶμεν, καὶ τὰς κατὰ τῆς ἐμῆς κεφαλῆς ἀράς. Οίδας γὰρ ὅτι ὡς ἐπὶ πολὺ οἱ κακῶς πάσχοντες τῶν ἀρχομένων μετὰ τὸ διαβάλλειν τοὺς κακῶς διατιθέντας αὐτοὺς, καὶ τὰς ἀρὰς ἀποῤῥίπτουσιν εἰς τὰς τῶν αἰτίων γινομένων κεφαλάς. Οπερ, τέκνον ἡμῶν ἱερὸν, πάσῃ δυνάμει φυλαξώμεθα, μάλιστα τοῦ ὁμοδόξοις, ἀλλὰ καὶ Ἰουδαίοις καὶ Ἕλλησιν. Οὐκ ἀγνοοῦμεν οὖν, ὅτι καὶ τῇ σῇ συνέσει πλείστοι ἐπιτίθενται παραλόγων, καὶ πονηρευόμενοι ἀγῶνα 1 Cor. x, 32. ζημιωθήσῃ τοῦ σου διαφέροντος πράγματος ἐκ τοῦ CXVII. Leoni Sylari episcopo. Litterarum nostrarum initio statum animæ nostræ manifestum tibi facimus; nam ad tibi scribendum non sine maximo dolore movemur. Quo cnim modo non acerbissimnis cruciemur erumnais? Optimæ aderant cause et nobis omnia consideranlibus certæ consolationes exsurgebant, quia glorif candus erat Deus et sempiteraus honos tibi colligendus; qui antea gravabantur dignitate tua erigendi erant et sublevandi, quod ad Ecclesia fulcimentum in pontificis thronum sublevatus fuisses. Eheu! quo ille abierunt rationes! Iufeslus illas devoravit demon, uti quotidie intelligimus ex iis qui ad nos confugiunt miseris. Jam vides qua mentis commotione has ad te literas scribimus. Quotidie et sine fiue adveniunt modo monachi, modo laici, modo clerici ut querelas de te deferant, a quo e suis se expulsos dicunt; et cum tui esset, pontificis, illos a manu potenti liberare, opera tua destituuntur, et ad potentes pos tius confugiunt ut liberentur. Caetera omitto. Adest enim monasterii præses lacrymias fundens, fractus animo et rubore sulusus. Causa est quod te jubente ipse cum monachis suis sit expulsus. Unde ad hoc excitatus fueris nescio, nec quæ justi species ad istud te facinus maverit. Autamen si justa quædam adfuisset facinoris perpetrandi ratio, deferri debuisset ad pa triarchalen potestatem, priusquam peracta fuisset; non ab irato tibi res tractandæ erant, sed ad hanc sedem profectus subjicere litem debebas, ut quidquid peragendum esset deliberaretur. Si vitamn meam, fili, microre jam confectam curas, noti tanta duritia habere eos, qui sub polesiate tua constituti sunt; cave omnium linguas contra nos commovere: hoc enim modo ii qui, beneficiorum Luorum memores, Deo gratias egissent, ad inju rias conversi caput meum dira prosequuntur esse cratione. Qui sorte sua non sunt contenti, uti μosti, quam sæpissime suos insectantur praeposi τοs quasi exinde malum haberent, eorumque capita diris devovent: id, dilecte fili, pro viribus vitenius, Apostolo jubente, ut sine offensione simus non solum erga fideles, sed etiam erga Judzos et gentiles. ᾿Αποστόλου λέγοντος ἀπροσκόπους εἶναι οὐ μόνον Νon me fugit plurimos tibi male velle et malim liosam movere pugnam, ut Ecclesia tua detrimen

tum capiat. Horum numerus utique magnus. Ha- ποιοῦνται τοῦ τὴν σὴν Ἐκκλησίαν ζημία περιβά bendi cupidinem ubique regnantem conspicio; inter majores et minores difficile reperias, qui istam retranet cupidinem. Verumtamen, si quid istiusmodi evenerit, tu eam, quæ sacerdoti summo convenit, intelligentiam et prudentiam adhibeas, ne forte injustitiam committas, aut jus tibi non debitum tibi vindices et legitimos possidentes spolies. Imo per teipsum vel per alium probum astabis legitimis locorum judicibus, et curabis ut damnati obediant sententiæ justi judicii. Ita fit ut injuste possidentes, suo orbati fœenore, adversus te latrare non possint, et nemo, quæ justitia fuerint decreta, tibi palam vitio vertal. Hac jampridem Libi commendata cum vehementissimo rescribo dolore, quod si de dolente tuo quid curas patre, non postea in duram nos necessitudinem talia tibi scribendi conjicias. Te valentem et sibi in omni bus obsequiosum custodiat Dominus. Humilitatis autem nostræ nunquam non in precibus tuis memor esto. λεῖν. Ἐπίσταμαι ὡς πολλοὶ τοιοῦτοι· καὶ γὰρ διὰ πάντων ὁρῶ κεχυμένην τὴν νόσον τῆς πλεονεξίας, καὶ σπάνιόν ἐστιν εὑρεῖν καὶ ἐν μείζοσι προσώποις καὶ ἐν ἐλάττοσι τὸν μὴ κεκρατημένον τῷ πάθει. Πλὴν, τέκνον ἡμῶν, ἐπειδάν τι τοιοῦτον ἀνακύψη, τῇ προσηκούσῃ συνέσει καὶ εὐλαβείᾳ τῇ τῇ ἀρχιε ρωσύνη προσφέρου τοῖς διατιθεμένοις, καὶ μὴ σκαν τὸν ἐκδικεῖν, μηδὲ ὡς ἐξ αὐτονόμου ἐξουσίας σε αυτῷ τι περιποιεῖσθαι, καὶ ἀποστερεῖν τοὺς κατέχοντας τὸ ζητούμενον· ἀλλ᾽ εἴτε διὰ σεαυτοῦ, εἴτε δι' ἐτέ ρου τῶν ἐπιτηδείων προσιέναι τοῖς κατὰ τύπον δικά ζειν λαχοῦσι, καὶ τῷ ψηφιζομένῳ παρὰ τῆς δικαίας κρίσεως ἀγαπητῶς ἐμμένειν, ἵνα τοῦ καὶ οἱ πλεονε κτικώς τι κατέχοντες αφαιρούμενοι τοῦ πλεονεκτή. η ματος μὴ ἔχοιεν κατὰ σοῦ γογγύζειν, καὶ σοὶ τὸ περιγενόμενον παρὰ τῆς δικαιοσύνης μηδεμίαν ἐπιφέρῃ μέμψιν, μηδ' ὑπό τινος καταβόησιν. Ταῦτά σοι, καὶ πάλιν φημί, λίαν ἐγράψαμεν οδυνώμενοι καὶ εἴ τι περὶ πατρὸς ὀδυνωμένου φροντίζεις, μηκέτι πρὸς ἀνάγκην ἡμᾶς καταστήσῃς τοιαῦτά σοι γρά φειν. Ερωμένον σε ὁ Κύριος διαφυλάξοι ἐν πᾶσιν εὐαρέστως αὐτῷ διαβιοῦντα, καὶ τῆς ἡμῶν μετριό τητος ὑπερευχόμενον. CXVIII. Petro Alanie archiepiscopo. Vinculo spiritus conjunctos ab invicem corporalis non separat distantia; et si quid paradosi dicendum foret, adderemus corporum disjunctione majorem fieri spirituum unionem, cum omne eo tendat studium, ut arctissime copulet animos οι corporum unilorum more separari non permittat. Quod igitur corporibus distemus, animum noli dejicere, imo tecum reputes quod antea dixi, nos spiritu magis esse conjunclos; ideo tibi ea tenenda est animi contentio qua recta cohibetur rationis usus. Pro viribus obsta, qui donum sancti recepίsti Spiritus, et sacerdotali plenus exsultatione ad pristinam mentem converte gaudium quod Christo et nobis humilibus ejus famulis et ad gloriam atque utilitatem factum est; animi deinde curas et mentis sollicitudines longe abjicies. Saepe homnimes, terreno lucro permoti magna, itinera instiluunt, quique parentibus, uxoribus et liberis orbati, non solum animum non dimittunt, sed quandoque bilariter distantiam a suis perferunt, quia lucri spes tristitiam convertit in gaudium; quid eos cogitare decet, qui tantum adipiscuntur quæstum, quantum ipsi angeli desiderent? Quod si memet videndi cupidus sis et fervido visendi desiderio lagret snimus, et imprimis si hoc utile nobis fuerit, concedat misericors Dominus; sin possessionis gaudium resecet, atque aliud tribuat melius, illius nos commendamus benignitati, quam nec tempus separat, nec locus, nec alia rerum conditio, imo immarcessibilis exspectantibus reserratur latitia. Aulsit tibi, mi fili, Pater benignus et Deus noster perpetuo, te sustentes, qui evangelio ejus inservias; ipse liberet te tristitiae tenebris et inexstinguibili donet hilaritate. ΡΙΗ'. Πέτρῳ ἀρχιεπισκόπῳ Αλανίας. Οὐκ οἶδε τοὺς πνευματικῶς ἡνωμένους σωματική ἀπόστασις ἀλλήλων διαχωρίζειν, ἀλλ', εἰ χρή τι καὶ παράδοξον ἐρεῖν, ἢ τῶν σωμάτων διάζευξις πλέον τὴν ἔνωσιν ἀπεργάζεται, ὅλης, ὡς εἰπεῖν, τῆς σχέσεως εἰς τὴν τῶν ψυχῶν συνάφειαν καθαρώς Η περιισταμένης, καὶ μὴ ἐθελούσης μερίζεσθαι, οἷς ὑποβάλλει τῶν σωμάτων ἡ ἕνωσις. Οὐ τοίνυν ἀθυ μεῖν ἄξιον, ὅτι τοῖς σώμασι διεστήκαμεν, ἀλλὰ μᾶλ λον εἰδὼς, ὅπερ ἔφην, ὅτι πλέον τῷ πνεύματι συν απτόμεθα, υψηλότερος γενοῦ μοι τῆς ἐκεῖθεν περισπώσης τὸν λογισμόν διοχλήσεως, καὶ τῆς ἐγκεχειρισμένης σοι παρὰ τοῦ Παναγίου Πνεύματος όλος ὢν Ιερωτάτης ἀγαλλιάσεως πλήρης, ἀντέχου· πρὸς ἐκείνην τὴν ψυχὴν περιστρέφων, καὶ τὴν ἐκεῖθεν φυομένην ἡδονὴν τῷ Σωτῆρι πάντων Χριστῷ καὶ ἡμῖν τοῖς ταπεινοῖς, καὶ τὴν σοὶ προσγινομένην δόξαν τε καὶ ὠφέλειαν, ὀπίσω ρίψας τὴν ἀθυμίαν, καὶ τὰ ἐκείνης ἀηδὴ ἐνοχλήματα. Εἰ γὰρ ἕνεκεν γηίνου κέρδους μακρὰς ὁδοιπορίας στελλόμενοι τινές, καὶ γονέων, καὶ γυναικὸς, καὶ παίδων ἀποστερού μενοι, οὐ μόνον οὐκ ἀθυμοῦσιν, ἀλλὰ καὶ χαίροντες ενίοτε ἀναδέχονται τὴν διάστασιν, τῆς ἐκ τοῦ κέρ δους ἐλπίδος τὸ χαίρειν ἀντὶ τοῦ ἀθυμεῖν χαριζομένης, τί δεῖ φρονεῖν τοὺς οἷον μέλλοντας κερδαίνειν ἢ καὶ ἀγγέλοις εἰς ἐπιθυμίαν, καὶ μόνης καθίσταται παρακύψεως; Αλλ' εἰκὸς ἐνθυμούμενον τὸ μὴ ἔτι πρὸς θέαν καταστῆναι ἀλλήλοις, κεντεῖσθαι τὴν καρδίαν ὑπὸ τοῦ θερμοῦ πρὸς ἡμᾶς πόθου, μάλιστα μὲν εἰ καὶ τοῦτο συμφέροι, παρέξει ὁ ἀγαθός. Εἰ δὲ ὑποτεμεῖται τὴν τοιαύτην ἀπόλαυσιν, ἀλλ᾽ ἀντὶ ταύτης χαριεῖται, πεποίθαμεν τῇ ἐκείνου χρηστότητι την ἀμείνω, ἣν οὔτε χρόνος διατέμνει, οὐ τόπος, οὐκ ἄλλη τις περίστασις έξωθεν, ἀλλ' ἀεὶ παραμένειν τοῖς συνοῦσιν ἀμάραντον παρεχομένη τὴν ἡδονήν. Ὁ δὲ φιλάνθρωπος ἡμῶν Πατήρ καὶ Θεὸς αὐτὸς, τέκνον ἡμῶν, συνὼν ἀδιαστάτως εἴη καὶ συναντι

λαμβανόμενος οἷς διακονεῖς τῷ Εὐαγγελίῳ αὐτοῦ, καὶ λύων πάσης ακηδίας σκυθρωπότητα, καὶ τῆς ἀσβέστου σε φαιδρότητος καταξιών. ΡΙΘ'. Ανδρέα Πατρών. Οσῃ στενοχωρία περιστοιχιζόμεθα, καὶ χωρὶς τοῦ ἡμᾶς διδάσκειν, οὐ λογιζόμεθά σε, τέκνον ἡμῶν, ἀγνοεῖν. Η γὰρ τῶν πραγμάτων διάθεσις οὐκ ἔστιν οἷα λανθάνειν μὴ ὅτι γε ὑμᾶς, ἀλλ᾽ οὐδὲ ἄλλον τινά τὸν τυχόντα. Διὰ τοῦτο ἐπὶ τοῖς ἐνταῦθα συνέχουσι κακοῖς, καὶ οἱ ἐξ ἑτέρων τόπων καθ᾿ ἑκάστην αφε ικνούμενοι καὶ διοχλοῦντες, βαρυτέραν τὴν στενοχωρίαν ἡμῖν ἀπεργάζονται. Εδει οὖν, τέκνον ἐμὸν, ἐν παντὶ τρόπῳ προνοεῖσθαι τῶν αὐτόθεν ἀνερχομένων, καὶ μάλιστα ὑπὸ τὴν σὴν χεῖρα τελούντων, μή ἐπιτίθεσθαι ἡμῖν τὰς διοχλήσεις, κάν ποτε διὰ πταί CXIX. -- Andrea Patrensi episcopa. Quanta circumdemur angustia, etsi tibi non mandemus, mi fili, tamen ignorare non poteris. Tales enim sunt rerum conjuncturæ, ut nec te nec quempiam alium effugiunt. Siquidem ad en qu nos opprimunt mala, alia quotidie ex aliis locis homines confuunt et nos gravatos magis coarctant, Propterea qui diversis presunt locis omnem adhibere debebant sollicitudinem et maxime, tu, mi fili, erga subditos tuos, ne majoribus premeremur perturbationibus, ubi quid in utramque partem, quod inter homines solet, arrisisset, in ipsis locis quodnam mali solamen vel remedium fuisset ministrare; semper enim ejacentes erigere et inordiσματα οἷα φιλεῖ τὰ ἀνθρώπινα ἀποκίνησιν τινὸς συμβαίη γενέσθαι τῆς ὑπ' αὐτῶν διοικουμένης δια κονίας, ἄλλης τινός τυγχάνειν παραμυθίας, ἥτις τούτους ὥσπερ ἐξελαρυνεῖ, καὶ τὸ ἄτακτον πήδημα τῆς καρδίας συστείλαι παρασκευάσει. Νῦν δὲ πῶς εἴπω ὡς μὴ δυνάμενοι ἄλλως τὴν ἐπώδυνον ταύτην ἕλκειν ζωὴν, οὕτω κατατεινόμενοι ταῖς ὀδύναις καὶ τὴν ψυχὴν σπαρασσόμενοι πρὸς τὰ ἐνταῦθα παρα γίνονται οἱ ἐκ τῶν οἰκείων παρακινούμενοι λειτουργιῶν. Τούτων ἔστι καὶ Γρηγόριος ὁ μοναχὸς, ὃς φησιν, ἀποδεδιώχθαι μοναστηρίου, ἐν ᾧ ἀπεκείρατο, καὶ οὗ προτιμότερος ἦν καταπεπιστεῦσθαι τὴν διοί κησιν, ὡς ἄλλοις τε τρόποις διαφέρουσαν αὐτῷ καὶ τῇ κατὰ συγγένειαν τοῦ τὸ μοναστήριον συστησαμέν του κληρονομία. Αλλ' ἐκεῖνος μὲν ταῦτα προστι θεί, ότι ξένος τις καὶ ἀλλότριος καὶ μηδὲν δίκαιον εἰς τὸ ἄρχειν τοῦ μοναστηρίου κεκτημένος, μὴ τρόπον, μὴ βίον, μὴ συγγενῆ τινα πρόφασιν, παρὰ σοῦ προεκρίθη εἰς τὴν τοιαύτην ἐπιστασίαν. Ἡμεῖς δὲ τοῦτό σοι γράφομεν, ὡς εἰ μὲν ὁτὸ γράμμα ἡμῶν ἐπικομιζόμενος ἀληθῆ ἐδίδαξε, καὶ οὐκ ἔστι τις αἰτία κωλύουσα τοῦ μοναστηρίου ἄρχειν αὐτὸν, μὴ ἀποστερείσθω παρὰ τῆς ὑμῶν θεοφιλίας τῆς ἐπιβαλλούσης αὐτῷ κατὰ τὸν τοῦ δικαίου λόγον ἡγουμενείας. ΕΙ δέ τι ἐστιν ἐναντίωμα, δι' οὗ ἀνάξιος ἀναδείκνυται τῆς τοιαύτης ἀρχῆς, τέως τῆς ὀφειλομένης παραμυθίας καὶ τῆς ὅσον ἐστὶ δυνατὸν ἀστενοχωρήτου ζωῆς, εἰ τι σοὶ μέλει, τέκνον ἡμῶν, τῶν ἡμετέρων θλί ψεων καὶ ὀδυνῶν, παντὶ τρόπῳ ὡς ἀρχιερεὺς Θεοῦ, καὶ ἀπαραιτήτως ὀφείλων τὸ φιλάνθρωπον ἐπιδεί κνυσθαι, καταβαλοῦ τὴν περὶ αὐτὸν πρόνοιαν. natos, animum addendo ad rationem reducere nostrum est. Quid quod, cum vitam aerumnis per fractum trahere jam non possim, cum afflictionibus distendantur nervi et animus prosternitur, adventart ex vestris, qui majores in me excitent ærumnas. Inter hos fuit Gregorius monachus, qui se monasterio expulsum dicit, in suo vota fecerat, et οὐ virtutes suas principatum obtinuerat, que dignitas ei conveniebat praesertim juxta familiae ΡΚ'. Τρύφωνι μονάζοντι. Καὶ τὸ δῶρον γλυκύ, καὶ οἱ λόγοι οὐ μόνον γλυ- Ο καῖς, ἀλλὰ καὶ φέροντες οὐ μετρίαν ἄνεσιν ἀπὸ τῶν συνεχόντων κακῶν τὴν ἡμετέραν ψυχήν. Προεθυμή θην οὖν προτρέψασθαι τὴν σὴν, Πάτερ, οσιότητα πρὸς τὴν ἀπὸ τῶν ἱερῶν εὐχῶν παρηγορίαν καὶ διάλυσιν τῶν θλίψεων ἡμῶν. Αλλ' ἐκεῖνο ἐνθυμη θεῖς, ὡς οἱ λόγοι ἐκ τῆς γινομένης πράξεως ἐπὶ τῶν θείων ἀνδρῶν λαμβάνουσι τὴν φωνὴν, ἐπέσχον τῆς τροπῆς ἐμαυτόν. Σὺ δέ μοι καὶ χωρὶς τοῦ προς τρέπεσθαι ἡμᾶς, τὰ τῶν φιλούντων καὶ συνοδυρο μένων τοῖς φίλοις καὶ πράττων καὶ γράφων πάντως διατελέσεις, καὶ τῆς ἡμῶν ὑπερευχόμενος πως εἴπω πάντοθεν ἐπηρεαζομένης ἐκ τῶν ἔξωθεν, ἐκ τῶν ἔνδοθεν ἐπισταμένων ταλαιπώρου ζωής. suæ tributam hæreditatem. Addit quoque hospitem quemquam et alienigenam, qui ad monasterium regendum nullum jus habet, nec meliorem vivendi rationem, nec aliud ejusmodi familiare offerre possit, a te in monasterii regimen substitutum fuisse. Hoc tibi scribimus, ut si litteras nostras deferens allegaverit verum, et nulla adsit causa, quae illura a monasterio regendo removeat, claritas non pri vatura sit regimine quod ad illum jure et merito pertinet. Attamen si quid obstaret quominus illo munere dignus videretur, in quantum fieri potest, liabeatur indulgentius, et vitam calamitosiorem ne ducat. Si quam de doloribus et alictionibus curam habes nostris, mi fili, te ipsum omnibus modis præbeas pontificem Dei, nec unquam benignitatem erga ipsum e corde tuo ejicias. CXX. — Tryphoni monacho, Munusculum quidem dulce, verba utem non solum dulcia fuere, sed magnopere animam refoverunt nostram lantis malis circumdatam. Ad tuam ergo, pater, confugimus sanctitatem, ut per sancias deprecationes tuas aflictionum solamen et solutionem inveniamus. Id enim mente revolvens, quod ex operibus procedentia verba per sanctos homincs vim habeant ingentem, nihil ultra mutare salegi. Nam sine nostris precibus tu amicorum more dolores nostros et eorum qui una lugent amicorum mitigas; precibus autem tuis miserrimam intra extraque agitatam vitam sublevabis.

CXXI. Leoni patricio et Anatolico duct. ΡΚΑ. Λέοντι πατρικίῳ καὶ στρατηγῷ τῶν ᾿Ανα τολικών. Quam ad nos, mi fili, misisti epistolam accepi- Ἐδεξάμεθά σου, τέκνον ἡμῶν, τὸ διαπεμφθέν mus, et gratias egiinus salvanti te Christo Domino πρὸς ἡμᾶς γράμμα, καὶ ηὐχαριστήσαμεν τῷ διαφυ nostro, qui, uti conβdimus, insitam tibi virtutem λάττοντι σε Χριστῷ τῷ Θεῷ ἡμῶν, ὃς πεποίθαμεν contra omnia mala visibilia et invisibilia defendet. ὅτι καὶ ἔτι διὰ τὴν προσοῦσαν σοι ἀρετὴν ἐπὶ Hac, mi fili, cum scias, cum sapiens et prudens sis, πλέον διατηρήσει πάσης μὲν ὁρωμένης, πάσης δὲ perpende, oculos Domini conversos esse in omnes ἀοράτου ἐναντιότητας υψηλότερον. Αλλά μοι, τέχν homines, maxime autem in rectos corde; omni νον ἡμῶν, τοῦτο εἰδὼς, οἷα δὴ φρόνιμος ὧν καὶ συν bus contende viribus ut per rectam incedas justitie νετὸς, ὅτι ὀφθαλμοὶ Κυρίου ἐπιβλέπουσι μὲν ἐπὶ vinm, ita ut, ab oculo Dei assidue observatus, in πάντας, μάλιστα δὲ ἐπὶ τοὺς εὐθεῖς τὴν καρδίαν, omnibus cogitationibus, meditationibus, consiliis πάσῃ δυνάμει ἀντέχου τῆς εὐθύτητος τῆς δικαιοσύν et actionibus ad majorem tendas utilitatem. Quam νης· ἵνα διὰ παντὸς τοῦ θείου ὀφθαλμοῦ πρὸς σὲ denique nobis notam fecisti petitionem, adimpleturi άτενίζοντος, καὶ μηδέ ποτέ σε καταλιμπάνοντος, ἐν sumus, modo talis sit, qui virtutis tuæ testimo- παντὶ καὶ διανοήματι καὶ πάσῃ μελέτῃ καὶ βουλῇ nium recepit, et doctrina et vivendi ratione, ut καὶ πράξει πρὸς τὸ συμφέρον εἴης καθοδηγούμε Deque confundamur ipsi, nec tu propter testimo νος. Περὶ δὲ ὧν ἔγραψας ἡμῖν, πληρώσομεν τὴν nium tuum coram Deo et hominibus exprobatio- εξαίτησιν· μόνον τοιοῦτος ἔστω ὁ παρὰ τῆς σῆς μαρ nem experiaris, nec qui testimonium recepit ad τυρούμενος ἀρετῆς καὶ κατὰ παίδευσιν, καὶ κατὰ suam ipsius perniciem in tantum admitiatur minim τὴν ἄλλην τοῦ βίου αὐτοῦ κατάστασιν, ἵνα μήτε sterium. Valeas et Dominus te custodiat; in hac ἡμεῖς αἰσχυνθῶμεν, μήτε αὐτὸς ἐπὶ τῇ σῇ μαρτυ prospere incedas vita et iu futura, ubi bonis reser- ρίᾳ καὶ παρὰ Θεῷ καὶ παρὰ ἀνθρώποις μέμψιν valis a Deo filiis suis et gloria usque fruaris. εὑρεθῇς ἀποφερόμενος, μήτε ὁ μαρτυρούμενος εἰς κατάκριμα ίδιον εἰς τὴν τοιαύτην προσληφθῇ διακονίαν. Ερβωμένον σε διαφυλάξει ὁ Κύριος, καὶ ἐν τῷ παρόντι εὐοδούμενον βίῳ, καὶ ἐν τῷ μέλλοντι τῆς ἑτοιμαζομένης τιμῆς καὶ ἀπολαύσεως τοῖς εὐαρεστοῦσιν αὐτῷ μὴ ἀποπίπτοντα. CXXII. Ambrosio episcopo. ΡΚΒ'. 'Αμβροσίῳ ἐπισκόπῳ. Ad communia quæ nos incommodant mala, Ἐπὶ τοῖς συνέχουσι κοινῶς ἡμᾶς ἄλγεσι, καὶ privati accesserunt dolores ex litteris tuis, quibus η νῦν ἰδίως ἀλγήματι τὸ σὸν δεξάμενοι συνεσχέθημεν didicimus te rursus in morbum inci lisse, nec 50- γράμμα, μεμαθηκότες πάλιν ἐπιτίθεσθαί σοι τὰς lum quia filiorum dolores nostri dolores fiunt, νόσους, οὐ μόνον ὅτι τὰ πάθη τῶν τέκνων ἴδια για sed ob alias quoque causas quæ temporum vicis- νεται, ἀλλ' ὅτι καὶ ταῖς ἀνακυπτούσαις χρείαις ή situdinibus oriuntur. Tua quidem, que gratia Dei σή χάριτι Θεοῦ ἐξυπηρετουμένη σύνεσις, καθώς summa est, intelligentia, ut justitiam decet, mini- ἐστι φίλον τῇ δικαιοσύνῃ, καὶ πρέπον Θεοῦ λειτουρ sterium Dei provehit et sic vitam nostram moero γοῖς, καὶ διὰ τοῦτο θεραπεύουσα οὐ μικρῶς τὴν ribus confectam non leviter adjuvat; adde quod πολυώδυνον ἡμῶν ψυχὴν, ἐμπόδιον ἔξει τὴν ἐκ τῶν stepe corporis moles a servitii oficiis avocat; indo τόνων ἔχλησιν πρὸς τὴν τοιαύτην υπηρεσίαν, ἐξ οὗ ft ul, quo prius fruebamur officio jam ipsi prive συμβαίνει καὶ ἡμᾶς ἀποστερεῖσθαι, ἧς ἀπελαύομεν mur. Nihilominus in his sicut in cateris converta- θεραπείας· ὅμως καὶ νῦν, ὥσπερ ἐν πᾶσι, πρὸς mur ad coinmunem Salvatorem et adjutorem, τὸν κοινὸν Σωτῆρα καὶ βοηθὸν ἀναφέροντες, ἐλπί auxilium exinde sperantes; nunquam enim abji- ζομεν τυχεῖν τῆς ἐκεῖθεν ἐπικουρίας· καὶ μὴ τῆς cienda spes, cum viscera misericordia ejus peccata ελπίδος εἴη διαπεσεῖν, ὁ σπλάγχνοις φιλανθρωnostra superent. Quid autem scribam de commu- πίας τὰς ἡμῶν ὑπερβαίνων ἁμαρτίας. Περὶ δὲ nibus Ecclesia aerumnis? Intentius tibi, et si quis τῶν κοινῶν τῆς Ἐκκλησίας παθῶν τί γράφω; alius fidelis et fortis divinorum munerum hæres est, instandum et petendum ut secundum magnam et perennem benignitatem suam nos suscipiat. Ex hominibus enim nec solameu nec solutionem invenire possumus in tantis ac tam ineffabilibus calamitatibus, quæ undique adversus Ecclesiam iusurgunt, et propter peccata nostra magis magisque augentur et hodiedum ne tantillum quidem decrescunt. CXXIII. Andrea Patrensi episcopo. Qua sanctis Dei Ecclesiis communia incubant mala, humilitatem nostram non laterent, etiamsi nalius de iis scriberet aut verbo mentionem faceΣτῆναι πρὸς Θεὸν συντονώτερον καὶ σὲ καὶ εἴ τις ἕτερος θεϊκῆς ἐστι παρρησίας κληρονόμος, καὶ πεῖσαι αὐτὸν συναντιλαβέσθαι κατὰ τὴν μεγάλην αὐτοῦ καὶ ἀνεξιχνίαστον σύνεσιν. Οὐ γὰρ ἔστιν ἐξ ἀνθρώπων εὑρεῖν παραμύθιον οὐδὲ λύσιν τῆς τοσ αὐτῆς καὶ ἀνιστορήτου κατὰ τῆς Ἐκκλησίας ἐπαν ναστάσης ἐπηρείας τε καὶ κακώσεως, καὶ ἀεὶ μὲν αὐξομένης διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν, συστολὴν δὲ μέχρι καὶ σήμερον οὐδὲ τὸ βραχύτατον ἐπιδει κνυούσης. ΡΚΓ. Ανδρέα Πατρών. Τὰ κοινῶς ἐπιτιθέμενα, τέκνον ἡμῶν, κακὰ ταῖς ἁγίαις τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαις, κἂν μηδεὶς ὁ γρά φων ᾖ, μη δὲ τῷ λόγῳ δῆλα ταῦτα ποιῶν, οὐ

EPISTOLE. λανθάνει τὴν ἡμετέραν ταπείνωσιν ισμεν γὰρ, ret. Simus enim propriau tempori huic gravitatem ὅτι λίαν αἱ βαρεῖαι χεῖρε, νῦν ἐδράξαντο καιροῦ “per manus graves intolerabilem evasisse; as1 quanta τοῦ τὴν οἰκείαν βαρύτητα ἐπιδείκνυσθαι. Αλλ' nobis incumbit gravitas, tanta, rebus humanis ὅσον ἐκεῖναι τὸ βάρος ἔχουσι, τοσοῦτον διὰ τὰς perspectis, indigemus ut peccata nostra expiemus. ἁμαρτίας ἡμῶν πρὸς τὸ ἀμύνειν ἡμεῖς ἀποδέομεν, Quid igitur faciendum: Divinum primo impioremus ὅσα γε τὰ ἀνθρώπινα. Τί οὖν δεῖ ποιεῖν; ἢ πρώ- auxilium et viscera misericordia ejus commoveaτον μὲν τὴν θείαν αἰτεῖσθαι βοήθειαν, καὶ τοῦ ἐκεῖ mus, ut a sanctis ipsius Ecclesiis damnum avertat. ναν άψασθαι τῆς καρδίας τῶν ἐπηρεαστῶν, ὡς ἂν omnes autem convertat ad salutem. Deinde, in οὕτω καὶ τῶν ἁγίων Ἐκκλησιῶν ἢ βλάβη ἀποδιών quantum fieri potest, illos suavitate, benignitate κοιτο, καὶ τῆς ἐκείνων σωτηρίας γίνοιτο ἡ ἐπισ et persuasibilibus adeamus verbis, quibus corda τροφή. Επειτα δὲ καὶ ἡμᾶς χρή, ἐφ' ὅσον ἔστι δυ- permulcere possimus. Danda etiam est satisfactio, νατόν, πραότητι καὶ ἐπιεικείᾳ καὶ λόγοις παραι- quod non de regimine tantum, sed etiam de saνέσεως προσφέρεσθαι αὐτοῖς, καὶ οἷον κατεπάδειν lute Ecclesiarum et de ipsorum perditione curemus. τὰς καρδίας αὐτῶν, πληροφορίαν διδόντας, ὡς οὐ Devastando enim Ecclesias, ignorant ipsos captivos φροντίζομεν ἐπικρατείας ἁπλῶς, ἀλλὰ σωτηρίας fieri, a divitiis autem et gloria Dei excidere, a καὶ τῶν Ἐκκλησιῶν τοῦ Θεοῦ, καὶ τῆς αὐτῶν ἀπω- inimico generis humani reduci et cum illo ad λείας κηδόμεθα· οἱ ἐν τῷ πορθεῖν τὰς ἐκκλησίας æternam damnationem prædestinari. Quoad mo ἀγνοοῦσιν ἑαυτοὺς αἰχμαλώτους ποιοῦντες, καὶ τοῦ nasteriorum solutionem, ut tu quidem dicis, ad πλούτου τοῦ Θεοῦ καὶ τῆς δόξης ἀλλοτριούμενοι, eos qui ibidem sunt nostras misimus epistolas πρὸς δὲ τὸν ἀλάστορα τοῦ ἀνθρωπίνου γένους καὶ ἐξ modo hortatorias, modo Invectivas si forte scripta ἀρχῆς ἐχθρὸν καὶ πολέμιον ὑπαγόμενοι, καὶ σὺν meditentur. Ad illos vero qui huc confugerunt, αὐτῷ τῇ αἰωνίῳ καταδίκῃ συναριθμούμενοι. Πλήν tibi accedendum est; quæ enim sub auribus nostris καὶ πρὸς οὓς ἔφης τῶν μοναστηρίων ποιεῖσθαι: vobis proferentur verba citissime quamdam ha τὴν κατάλυσιν, ὅσοι τοῖς αὐτόθι πάρεισιν, ἡμέτερα bebunt utilitatem. Quæ autem de monasterio reἐξεπέμφθη γράμματα, τοῦτο μὲν παράκλησιν, quiris, in quem desideras statum perveniat et τοῦτο δὲ καὶ ἐπιτίμησιν ἔχοντα, ἐὰν ἄρα ακούσωσι perfectionen, ita ut providentia Dei nobis non sit τῶν γεγραμμένων. Πρὸς δὲ τοὺς ἀναδραμόντας poenitentiz, neque tibi querela locus, nec bonoἐνταῦθα, αὐτόν σε δεῖ παραγενέσθαι. Τάχα γὰρ οὔ rum administratio, nec monachorum Ibidem de τως ἐν ἡμετέρᾳ ὄψει παρ' ὑμῶν γινομένων τῶν gentium exsistentia in deterius abeant. λόγων πρὸς τοὺς ἐπηρεάζοντας, ὄφελός τι γενήσεται. Τὸ δὲ μοναστήριον, ὅπερ ήτησας, οὕτω Θεοῦ πρόνοιαν σὺν Θεῷ φάναι εἰς ἐπίδοσιν καταστάσεως ἐλθεῖν, ὥστε μήτε ἡμᾶς μεταμεληθῆναι, μήτε σε προς μέμψιν καταστῆναι ἐπὶ φαυλότερα τῶν τε πραγμάτων αὐτοῦ, καὶ τῶν ἐκεῖ διαγόντων μοναχῶν διοικήσει. ΕΚΔ'. Γρηγορίῳ Ἐφέσου. Ούτε φιλονείκως ἔχοντες, οὔτε ὡς ἄν τις ὑπὲρ Ιδίας αἰσχύνης ἀγωνιζόμενοι ἴσως ταῦτά σοι γράφομεν. Καὶ τὸ φιλόνεικον γὰρ Θεοῦ χάριτι οὐ μετ μελητήκαμεν, καὶ τῆς παρὰ ἀνθρώπων αἰσχύνης οὐ πεποιήμεθα λόγον· ἀλλὰ γράφομεν ταῦτα, καὶ ὑπ' αὐτοῦ κινούμενοι τοῦ συνειδότος ἡμῶν, καὶ ὑπὸ τῶν δακρύων τοῦ χειροτονηθέντος ὑφ' ἡμῶν, ὡς ἡ τότε παρ' ὑμῶν γέγονε μαρτυρία μηδεμιᾶς προκειμένης ἀντιλογίας, καὶ ὑπὸ τοῦ νῦν πλήθους προσυπαντώντος καὶ διισχυριζομένου, ἢ μὴν ἀληθῆ λέγειν, καὶ εἴ τι ψεῦδος ἀπελέγχοιτο, τοῦτο τιμωμέτων θανάτου. Ταῦτα ἐκίνησεν ἡμᾶς γράψαι προς τὴν ὑμῶν ἀρχιερατικὴν τελειότητα, οία γράφομεν καὶ ὑπ' αὐτῆς τῆς χάριτος τοῦ παναγίου Πνεύμα. τος, παρ' οὗ κατέστης ἀρχιερεὺς, ἀσφαλῆ ὄντα ἐπὶ μᾶλλον διασφαλιζόμεθα. Και φαμεν μὴ τὴν περὶ τοῦ ἀνδρὸς μαρτυρίαν, εἴτε τῶν χειρόνων, εἴτε τῶν ἀμεινόνων ἐστὶ παρέργως ἀκοῦσαι, μηδὲ παρὰ ἀνθρώπων τῶν ἐξ ἐπὶ πολλῆς αὐτὸν γινωσκόντων, ἀλλ' ἐξ αὐτῆς ἐκείνης τῆς ἐπαρχίας, ἐν ᾗ καὶ τὴν γένεσιν ἔσχε καὶ ἀνατέθραπται, καὶ τῶν ἀκριβῶς εἰδό. των τὴν ἐκείνου πολιτείαν καὶ βιοτήν οίδας γὰρ οἷα τῶν θνητῶν ἐστι πραγμάτων ἡ φύσις, καὶ οὔτε μέγεθος ἀξιώματος, οὔτε σχήμα νομιζόμενον CXXIV. Gregorio Ephesii episcopα. Etsi minime ambitiosus famæve sim cupidus, has tamen literas tibi scribo. De contentionibus enim, auspice Deo, nobis cura non est, et hominum existimationis nullam habemus rationem. Has autern scribimus litteras, qui a nostra incitati sumus conscientia et lacrymis illius, cui manus imposuimus. Quod tempore illo dedisti testimo nium, a nemine est impugnatum; veritatem enim astruit et corroborat, etsi quædam minus exacta, argueret. mendacio enim veiuti a morte fugien dum! His permoti rebus ad vestram dignitatem scribimus; dein et gratia Spiritus sancti, qua con stitutus es pontifex omnia esse tuta confrmamus. Dicimus autem testimonium de viro non temere admattendum, quod hominibus bonis aut malis exhibe tur, qui virum a longo tempore cognitum habent, sed a contribulibus, quibus ejus familia atque studia vitæque institutum nota sunt; quæ enim rerum humanarum natura sit, tu probe nosti; reipsa auten neque dignitatis amplitudo, neque pietatis species sufficit ad fidem verbis adhibendam, ni facta concordent. Si enim nullo discrimine aures et ludibus et injuriis aperimus, nosmetipsos fallimus, nisi propria accedat conscientia et nos ipsos haud που

mus: modo enima all angelorum ascendimus ordinem, & εὐλαβείας ἱκανὸν ἐστι πίστιν ἐπιθεῖναι τοῖς λόγοις, modo ad impuram descendimus dæmoniorum caLervam. lla mortalium sunt miseriæ, in quibus, nunc inviti carnalibus inservimus cupiditatibus, mune volentes cordis stimulis agitamur. Tu autem, o homo Dei, si judicium, quod de viro enuntias, cum conscientia tua congruit, periculum est ne te et alios decipias; adde quod judicium divinum te χωρὶς τῆς τῶν πραγμάτων συνομολογίας. Εἰ γὰρ ἁπλῶς τὰ ὦτα τοῖς ἐπαίνοις καὶ ταῖς λοιδορίαις διανοίξομεν, λήσομεν ἑαυτοὺς, εἰ μὴ τὸ οἰκεῖον προσίσταται συνειδός, μηδὲ ἑαυτοὺς γινώσκοντες. ᾿Αλλὰ νῦν μὲν εἰς τὴν τῶν ἀγγέλων ἀνάγοντες ἑαυτοὺς τάξιν, νῦν δὲ πρὸς τὴν μικρῶν δαιμονίων καταβιβάζοντες. Τοιαῦτά ἐστι τὰ οἰκτρὰ τῶν ἀν θρώπων οίμοι πῶς εἴπω εἴτε ἀκουσίως ἡμῶν ὑπὲ τοῦ σαρκικοῦ φρονήματος, εἴθ' ἑκουσίως καταδουλουμένων και φρονήματος καὶ σπουδάσματος, ᾿Αλλὰ σύ γε, ὦ ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ, εἴπερ ἄλλοτε ποτε νῦν τῷ ἀκριβεῖ κριτηρίῳ τῆς σῆς συνέσεως τὴν περὶ τοῦ ἀνδρὸς ἀμφισβήτησιν διαιτήσας, καὶ ἡμᾶς καὶ σεαυτὸν ἀπαλλάξαι τυχὸν μὲν ἀνθρωπίνου μώμου, τυχὸν δὲ καὶ θεϊκοῦ κατακρίματος προνοήθητι. manet. CXXV. Incerto. ΡΚΕ'. Αδήλω Οὐκ ἀγνοοῦμεν ὅσα τὴν ὑμῶν θεοφιλή συνέχοντα Ολίβει ψυχήν. Αλλὰ τί δεῖ ποιεῖν, ἢ πράως φέ ρειν, καὶ ὅσον δυνατὸν φρονίμως τοῖς πράγμασι συν αρμόζεσθαι; "Οταν γὰρ πράγματα χαλεπά όντα καὶ τὴν τοῦ καιροῦ προσλάβηται χαλεπότητα, ἀμήν χανον ἐξ ἑτοίμου κατάστασιν αὐτὰ προσλαβεῖν. Καὶ τοῦτο ἴδοις ἂν ἄνωθεν καὶ ἐξ ἀρχῆς καὶ μέχρι τοῦ νῦν ὁδῷ καταβαῖνον ἐν ταῖς διοικήσεσι τῶν πρα γμάτων γινόμενον. Ὥστε καὶ σὺ, τέκνον ἡμῶν, πειθόμενος τῇ κοινῇ καὶ κοσμικῇ τάξει, πράοις καὶ μακροθύμως καρτέρει τὰ συμπίπτοντα, μᾶλλον δὲ ὅσα ἡ προλαβοῦσα τοῦ χρόνου κακία κακῶς διέθηκεν καὶ σὺν Θεῷ κατὰ βραχὺ τὸν δυνατὸν ἐπανόρθου τρόπον αὐτὰ, καὶ μὴ ἀθρόον βουλόμενος τὴν ἐπαν όρθωσιν δοῦναι, ὑπὸ τῆς ἀντικειμένης τῶν τὴν πονηρίαν φιλούντων σπουδῆς τε καὶ μηχανῆς, καὶ σεαυτῷ λύπας προξενῆς, καὶ τοῖς πράγμασιν ἀντὶ ὠφελείας ἀφορμὴν παρέχῃς ἐπὶ τὰ χείρω προϊέναι. ᾿Αλλὰ ταῦτα γράφομεν ἐξ ὧν καὶ ἡμεῖς πεῖραν Quæ et quanta vestram piissimam animam amigant, haud ignoramus. Sed quid faciendum aliud quam patienter ferre et prudenter tempori cedere? Quando enim cum rebus difficilibus temporis quoque difficultates junguntur, nulla ratione pacem compones; quæ omnia a principio ad nostra usque tempora videris in rerum administratione occurrentia. Ita et tu, mi fili, obediendo communi et sæculari ordini, eventura patienter perferas, ea scilicet quæ astuta temporis malitia gignit. Itaque, favente Deo, brevi tempore, quo fieri potest modo illa corriges: praeposteram vero haud suscipias correctionem, propter conamina et machinationes illorum, qui malitiam sectantur ne tibi molestias compares et rebus in deterius abeundi ansam præbeas. De lis, ad te scribimus materiis, experientia edocti, ut " quaedam animo tuo consideranda ministremus. Dat autem Deus rerum in melius conversionem, quæ te a doloribus liberet et ipsis congruat consiliis. λαμβάνομεν τὴν σὴν ὑπομιμνήσκοντες σύνεσιν. Δοίη δὲ Θεὸς ἐπὶ τὸ ἄμεινον πάντα μετασκευασθῆ ναι, καὶ ὡς ἂν ᾖ σοί τε ἄλυπον καὶ τοῖς ἐκείνου εὐάρεστον κρίμασιν. CXXVI. Ignatio, qui, magister factus, in Magno Agro monasticam vitam degit. ΡΚΓ'. Ιγνατίῳ μαγίστρω γεγόνοτι, μονάσαντι δὲ ἐν τῷ Μεγάλῳ Αγρῷ. Et nunc et prius magnam semper percepimus Καὶ νῦν καὶ πρότερον μεγάλην ευρηκότες παράconsolationem ex litteris, quas ad nos peccatorum κλησιν ἐκ τῶν γραμμάτων τῆς ὑμῶν ὁσιότητος τῶν causa tribulatos reverentia vestra misit, et Deo bo- διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν συνεχόντων ἡμᾶς, εὐχαρι norum omnium datori gratias referimus, quod ve- στίαν τῷ δοτῆρι τῶν ἀγαθῶν Θεῷ ἀνεπέμψαμεν, ὃς ram, sinceram et spiritualem claritatem nobis τὴν ἀληθῶς εἰλικρινῆ καὶ πνευματικὴν ἀγάπην διαservaverit. Homines enim fere omnes promissis η τετήρηκεν ἡμῖν, σχεδὸν πάντων ὅσοι ταύτην ἐπηγ suis non steterunt. Quod vero jam dixi, teipsum conservavit nobis Deus, qui et perfectissimæ virtutis exemplar proposuit, nobis autem magnum iri. buit solatium in his rerum angustiis. Quæ porro dle Ecclesia Dei peramanter tribuit, sagaciter et eleganter commemoras, hæc scito nobis jamdudum in votis et in cceptis esse; verumtamen, hic quoque contra me insurgunt semper peccata, et a propo. sito aberramus. Qui enim in Ecclesiam Dei peccaverunt, nedum propriam defleзnt miseriam et malorum profunditatem sentiant ob Ecclesiam male proditam, seipsos potius purgant diversa prætexentes, et non solum humilitatis colles non adeunt, sed in montes etiam superbia ascendunt. Illi autem, and propter bonum Ecclesia statum multa passi γέλλοντο πρὸς ἡμᾶς κεκτῆσθαι τῆς αὐτῶν ἐπιλαν θανομένων ἐπαγγελίας. Αλλ' ὅπερ ἔφην, σε διεφύ λαξεν ἡμῖν ὁ ἀγαθός, ἅμα μὲν τὴν τελειοτάτην ἀρετὴν τοῖς μιμεῖσθαι τὰ καλὰ βουλομένοις παρά δειγμα προτιθείς, ἅμα δὲ καὶ ἡμῖν ἐν τοιούτῳ καιρῷ μέγα παραμύθιον χαρισαμένης τῶν περι στοιχισάντων οδυνηρῶν. "Α δὲ περὶ τῆς τοῦ Θεοῦ Εκκλησίας καλῶς καὶ φρονίμως καὶ ἀξίως τῆς σῆς εὐλαβείας υπέμνησας, γίνωσκε ταῦτα ἡμῖν διὰ πολλῆς ἐφέσεως ἐξ ἀρχῆς καὶ σπουδῆς ὑπάρο χειν. Αλλ' ὡς ἔοικεν καὶ ἐνταῦθα κατὰ πρόσωπον ἀνθισταμένων μοι τῶν ἁμαρτιῶν, διαμαρτάνω της ἐπιθυμίας. Τῶν μὲν γὰρ ἡμαρτηκότων εἰς τὴν τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαν, ἀντὶ τῆς ἐπὶ τῷ πταίσματι κατανύξεως, καὶ τῆς τῶν κακῶν συναισθήσεως, ὅσα

τὴν Ἐκκλησίαν κατέλαβε διὰ τοῦ προδοῦναι τού- sunt, et patiuntur dictae rationis causa ad miseriτους τὴν τῆς ᾿Εκκλησίας κατάστασιν, μᾶλλον δια cordiam moveri non possunt; sic ingentibus premor καίως νομίζουσι προτεινόντων, καὶ οὐ μόνον οὐ τα angustiis, has inter et illos veluti in procelloso jactor πεινουμένων, ἀλλὰ καὶ ἐφρὺν ἐπαιρόντων. Τῶν δὲ mari, ad solam divinam intentus Providentiam et ὑπὲρ τῆς ἐκκλησιαστικῆς εὐταξίας δεινά πεπονθό- gubernationem supernumque humanii consili plane των, καὶ ἄλλως μὲν σκληρυνομένων, μάλιστα δὲ inops exspecto auxilium. Proprios enim derelinδι' ήν ἔφην αἰτίαν εὐλόγως ἀποκλειόντων αὐτοῖς τὰ quere et ad adversarios transire non possumus; σπλάγχνα τῆς συμπαθείας, εἰς ἀπορίαν ἐσχάτην etsi res fieri posset, omnino tamen alsurdum foret; καθέστηκα, καὶ μεταξὺ ἐκείνων τε καὶ τούτων ὥσ illi enim nostris non aderent verbis, el cum aliis περ ἐν ἀδιεξοδεύτῳ πελάγει χειμάζομαι, πρὸς μόν societatem inire recusarent. Quid igitur faciendum τὴν ἀφορῶν τὴν θείαν πρόνοιάν τε καὶ κυβέρνησιν, Sanctis precibus vestris ferventius intentius illum καὶ τὴν ἐκεῖθεν ἀναμένων βοήθειαν, ἅτε πάσης adeamus, qui Ecclesiam suo sanguine fundavit, ut ἀνθρωπίνης περινοίας εἰς τὸ ἄπορον καθισταμένης. investigabili scientiae et sapientiæ via omnes in Τὸ γὰρ καταλιπεῖν τοὺς οἰκείους, καὶ μετὰ τῶν unum compellat. Idem dare potest tantis e malis τέως ἐναντίων γενέσθαι, ἀμήχανον: καὶ μετὰ τοῦ liberationen, contra quæ propter cerlamina et ἀμηχάνου, παντελῶς ἄτοπον. Τὸ δὲ μὴ βούλεσθαι rixas omnia hominum remedia vana video. πάλιν τούτους τῷ ἡμετέρῳ πείθεσθαι λόγῳ, τῆς πρὸς ἐκείνους ἀπείργει καὶ μὴ βουλομένους ἑνότη τος. Τί οὖν δεῖ ποιεῖν; Η ἐκτενέστερον διὰ τῶν ὁσίων ὑμῶν εὐχῶν δυσωπῆσαι τὸν ἐπὶ τῷ ἰδίῳ αἵματι τὴν αὐτοῦ Ἐκκλησίαν θεμελιώσαντα συμβιβάσαι πάντας τῇ ἀνεξιχνιάστῳ αὐτοῦ καὶ ὑπερσόφῳ συνέσει, καὶ ὡς αὐτὸς ἐπίσταται τοῦ τοσούτου κακοῦ τὴν λύσιν παρασχεῖν, ὡς τά γε ἀνθρώπινα πάντα ὁρῶ ἡττώμενα τῆς αὐτῶν φιλονεικίας καὶ προαιρέσεως. ΡΚΖ'. Λέοντι σπαθαρίῳ καὶ κριτῇ Παφλαγο- CXXVII. Leoni spathario et Paphlagonia judici. νίας. Οὐδὲν οὕτω δῶρον ἡδὺ τοῖς ἡνωμένοις τῇ κατὰ Θεὶν ἀγάπῃ, ὁποῖον τὸ τοὺς ἀγαπῶντας ἀναμαθεῖν τῶν ἀγαπωμένων τὴν εὐετηρίαν. Τούτῳ δὲ τῷ καλλίστῳ δώρῳ καὶ ἡδυτάτῳ, καὶ ἡδύνθημεν και ἡδυνόμεθα, καὶ δεόμεθα τοῦ Θεοῦ μηδέποτε την τοιαύτην ἡδονὴν ἐπιλείψειν ἡμᾶς. Ηδέα δὲ ἡμῖν καὶ ὁ πλεονεκτῶν τὰ προβάτια δώρα ἀπέστειλας, καὶ ταῦτα κριτής ὢν καὶ τὴν πλεονεξίαν ὀφείλων διώκειν. Η οὐ δοκεί σοι πλεονεκτεῖν τὸ τοὺς ἄρνας τροφῆς ἀποστερεῖν, ἵνα μὴ μόνον σὺ τρυφᾷς, ἀλλά καὶ τοῖς φίλοις παρέχης συντρυφῶν; Πλὴν ἀλλὰ σοῦ γε ἕνεκεν ἡδέως ἐδεξάμεθα· σὺ δὲ ὅρα ὅπως καὶ τὴν ἐκείνων πλεονεξίαν παραμυθήσῃ, καὶ τοὺς φέλους τοῖς τοιούτοις δώροις μὴ διαλείπης φιλοτιμούν μένος. ΡΚΗ. Βασιλείῳ Χαλδίας. G Καὶ τῆς πρὸς ἡμᾶς συμπαθείας, ἣν ὥστε μηδὲ θλίβουσαν ἀπαγγελίαν εἰς ἀκοὰς ἡμῶν ἐλθεῖν ἔθου διὰ προνοίας, ἐν μεγάλῳ μέρει ἀποδοχῆς πεποιήμεθα, καὶ τὰς ὑμετέρας δὲ ἀλγηδόνας, ὡς οὗτος ὁ πικρός καιρὸς καὶ πλήρης ὅλως τῶν θλίψεων ἡμῖν ἐπεγείρει, ἐν ὀδύνῃ καρδίας μεμαθηκότες ὑπέστημεν. Καὶ πολλῇ συσχεθέντες αμηχανίᾳ, ὡς ἐν ἀπόροις, πρῶτον μὲν τῷ κηδεμόνι καὶ Σωτῆρι τὴν κοινὴν ἀνηνέγκαμεν συνεχήν, καὶ αὐτὸν ἐξῃτη σάμεθα, ἢ δοῦναι τῶν συνεχόντων τὴν λύσιν, ἢ εἰ μὴ τοῦτο βούλοιτο, οἷς ἐπίσταται δικαιώμασι, παρασχεῖν ὑπομονὴν φέρειν εὐχαρίστως, ὥστε μὴ μετὰ τοῦ πάσχειν οἷα πάσχομεν, καὶ τῶν τῆς ὑπομονῆς ἐκπεσεῖν ἀντιδόσεων. Ἀλλὰ ταῦτα μὲν πρὸς τὸν φιλάνθρωπον Δεσπότην· ἔπειτα δὲ καὶ ὅσον ἡμῖν δυνατὸν ἐκ τῆς ἐν κόσμῳ βοηθείας ἄνεσιν ἐπινοήσασθαι ὑμῖν, οὐδὲ αὕτη ἐν ὀλιγωρίᾳ ἀπέρριπται, ἀλλ᾽ ᾐτησάμεθα τῷ στρατηγῷ γραφῆναι τοὺς ἐπιτιθεμένους ταῖς τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαις ἀναστέλλειν τῆς ἐπιθέσεως, αἱ δὲ τῶν, ὡς ἔφης, αἱρετικῶν γλωσ Dulcissimum id videtur munus illis qui divino claritatis vinculo junguntur, cujus venia amantes amatorum felicitatem experti sunt: hoc enim 10cupletati munere jucundamur invicem et Deum deprecamur, ne unquam illa a nobis recedat jucunditas. Quæ porro munificentia nobis misit munera ovilla, fuerunt æque dulcia. Annon nimia tibi videtur benignitas oves feta orbari, ut non tu solus deliciis alias, sed et amicorum deliciis inservias? quod tamen non obstitit quin tui causa eum maxima voluptate acceperimus; tibi autem inquirendus est modus, quo avaritiam contegas et amicos similibus donis nunquam percolere desinas. CXXVIII. Basilio Chaldiensi. Quod benigne nobis, et priusquam infausin nuntia ad aures nostras pervenerant, manifestasti amicitiæ indicia perquam gratam nobis fuit. Cum autem tuos adversitates didicimus, quos acerbum hoc et omnis generis tribulationibus refertum tem pus producit, in cordis maestitiam incidimus. Uti vero solemus facere in angustiis, communem erumnam primo retulimus ad protectorem et Salvatorem omnium, ipsum deprecantes ut nos a malis liberet, vel, si nollet, juxta beneplacita et judicia sua, patientiam, ad mala cum gratiarum actione per ferenda, nobis tribueret; ne forsan dum patimur, patientiæ remunerationem amitteremus. Deinde prout potuimus remissionem quamdam ex sæcularibus auxiliis comparare intendimus, haud spernendam, sed militum ducem rogavimus ut suis scriberet subjectis et superposita Dei Ecclesiis auferret. De perversis autem haereticorum Linguis uti mandas, non est dolendum, quia homo Dei es ct ab initio legibus ipsius sedulo obediisti. Quare

dolas? Perversa illorum lingua nullum nobis σαλγίας ἄνθρωπόν σε ὄντα Θεοῦ καὶ ἀπ' ἀρχῆς ἐπι analum inferunt; ecoutra, magnam exinde, si volumus percipiemus utilitatem; etenim cum ille insultat, nos benedicimus; dum injurias evomit, Eos preces fundimus. Itaque si patienter et philo sophice maledicentium injurias ferimus, jam videmus quodnam exinde reportaturi sumus lucrum, Quomodo igitur maestitia aliciamur ex quibus lucrum evidens apparet? Ne igitur, mi fili, ob hæc sollicitus sis, aut doloribus alliciaris! Isti suo glorientur dedecore, tu autem ad honorem respice quem communicas cum Christo, qui contumeliis, sputis et verberibus, affectus est; ut taceam de ipsius ignominiosa morte. Magnas igitur ago gratiarum actiones, quod pro parva verhorum faciatione tanta te maneat gloriæ di. vinse fruitio! Perculsi episcopi et sacerdotes in quamtum et tempus patitur hominum auxilia desiderant indicantibus nobis qui adjumento esse poteramus. De cætero vero ad sanctitatem tuam pertinet, ut non te solum, sed et illos consuleris et ad patientiam conducas, quia propter peccata nostra huc deIspsi sumus. Sed et imperantium duritiem demulcea mus nostra benignitate et morum sanctitate, Deo ipso auspice; etenim si oldurescimus, pervicaciora illorum evadent incepta. In omnibus sanctum πουδακότα τοῖς ἐκείνου Αγεσθαι νόμοις, μηδὲν ἀλο γυνέτωσαν. Διὰ τί; Ὅτι γλωσσαλγεῖν ἐκείνους ούτ δὲν ἡμᾶς ζημιοῖ, ἀλλὰ τοὐναντίον μᾶλλον, εἰ βου λοίμεθα, καὶ μεγάλης ὠφελείας ἐν ἀπολαύσει γινό μεθα. Ὅταν γὰρ ὁ μὲν λοιδορῇ, ἡμεῖς δὲ εὐλογῶν μεν, ὅταν ὁ μὲν ὑβρίζῃ, ἡμεῖς δὲ ὑπερευχώμεθα, πράως καὶ φιλοσόφως ἀνεχόμενοι τῶν κακογλώσ σων τῆς ὕβρεως, οὐ δεόμεθα μαθεῖν ὅσον ἡμῖν ἐκ τούτου περιγίνεται κερδαίνειν. Πῶς οὖν ἄξιον δυσ χεραίνειν ἡμᾶς ὑπὲρ ὧν κερδαίνομεν; Μὴ οὖν ἀθύμει διὰ ταῦτα, τέκνον ἱερὸν, μηδὲ λύπαις συνέχου· ἀλλ' ἐκείνους μὲν ἔα ἐπὶ τῇ ἑαυτῶν ἀσχημοσύνῃ ἐγκαλλωπίζεσθαι, σὺ δὲ πρὸς τὴν κοινωνίαν τῆς τιμῆς ἀποβλέπων τοῦ λοιδορη θέντος, τοῦ ἐμπτυσθέντος, τοῦ ῥαπισθέντος, Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, ἵνα σιγήσω τὸν ἐπονείδιστον θάνατον, χάριν ἔχε καὶ εὐχαρίστει, ὅτι σοι ἑτοιμάζεται διὰ τῆς μικρᾶς τῶν λόγων φλυαρίας ἡ μεγάλη τῆς τοῦ Θεοῦ δόξης ἀπόλαυσις. Οἱ δὲ τυφθέντες ἐπίσκοποι καὶ ἱερεῖς, ὅταν μὲν δυνατὸν καὶ συνέρχεται ὁ καιρὸς, πάντως ἐπιτεύξονται καὶ τῆς ἐξ ἀνθρώπων βοη θείας, ὑπόμνησιν ἡμων ποιουμένων οἷς δέδοται το βοηθεῖν· τὰ δὲ ἄλλα τῆς σῆς ἐστιν ἱερᾶς συνέσεως μή μόνον σεαυτὸν, ἀλλὰ κἀκείνους παρακαλεῖν καὶ μακροθύμως ἐπιφέρειν, ἐπείπερ διὰ τὰς ἁμαρτ τίας ἡμῶν εἰς τοῦτο παραδεδόμεθα. Οὐ μόνον δὲ ἀλλὰ καὶ τὴν τῶν ἀρχόντων χαλεπότητα διὰ τῆς ἐπιεικείας καὶ τῆς τῶν τρόπων ἀγαθότητος, Θεοῦ πρὸς τοῦτο συναίροντος, ἐξομαλίζειν πειρᾶσθαι, καὶ μὴ διὰ τοῦ τραχύνεσθαι ἡμᾶς τραχυτέραν τὴν ἐκείνων παρα σκευάζειν προαίρεσιν. Ἐπὶ πᾶσι δὲ τὰ πάθη τῶν ἁγίων καὶ μακαρίων Πατέρων ἡμῶν ἀεὶ φέροντες ἐπὶ μνήμης, αὐτοί τε τῆς βαρύτητος ἀνακουφιζό μεθα τῶν δεινῶν, καὶ τοὺς ταῖς ὁμοίαις συμφοραῖς nils transigunt. Quis volet ut de molestiis loquor, εξεταζομένους ἀδελφοὺς ἡμῶν σὺν Θεῷ ἀναφέρομεν· quibuscum diu noctuque luctor, ita ut praesentia καὶ μὴ τῇ ἀθυμίᾳ καταβαπτιζώμεθα, ἐκεῖνο γινώnon pro futurarum poenarum initio habeant. σκοντες ὅτι καθώς περ τοῖς φιλοκόσμοις τὸ διαχεί σθαι καὶ τρυφᾷν οἰκεῖον, οὕτω καὶ τοῖς φιλοθέοις τὸ θλίψεσι καὶ τῇ τῶν ταλαιπωριῶν συνεχῇ τὸν βίον διεξανύειν. Τίς δέ μοι δοίη καὶ ὑπὲρ τῶν ἐμὲ νυκτὸς καὶ ἡμέρας διατηκόντων χαλεπῶν τοῦτο εἰπεῖν, ἀλλὰ μὴ τῆς μελλούσης βασάνου προοίμιον ὑπάρχειν τὰ νῦν βασανίζοντα; rum et beatorum Patrum nostrorum tormenta semper revocenius in memoriam: leviora vide. buntur mala, dum nostras ad similia fratrum infortunia comparemus et ad Deum referamus. Ne unquam animum abjiciamus, memores quod sicut mundi sectatores se ad gaudia et delicias converfunt, sic Dei filii vitam.suam in miseria et InfortuCXXIX. Leoni Sylai episcopo. ΡΚΘ'. Λέοντι Συλαίου. Quæ prius mandavimus virtuti tuæ, fando per- "Α μὲν πρότερον ἐγράφη τῇ ἀρετῇ σου, ἐγράφη ceperamus; caque nostra mandavit epistola. Modo Luæ supervenerunt litteræ ex quibus cognita ipsius viri miseria, bumanam deflemus fragilitatem, immeusamque perniciem lujus miseri anim: illatam, siquidem in periculum se commisit. Τe autem hortamur ut non fudigneris; namque si tua a quibusdam falso accusata fuerit virtus, nobisque incubuerit necessitas acerbiora scribendi, tibi adfuit eausa lalandi potius quam merendi: sic enim ad repellendam calumniam nactus es occasionem et cum aliis personis perniciosum casum illum sedulius investigasti. Nos quidem couscii sumus hominem istum novos moliturum esse motus dicendo se minus amiec a te haberi; propterea recusabit quidquid ipse petieris, hujus nec gratia aliis viris μαθόντων ἡμῶν ὁποῖα σοι τὸ γράμμα ἀπήγγειλε, Νυνὶ δὲ τὸ σὸν ἐπελθόντες γράμμα καὶ δι' αὐτοῦ γνόντες τὰ περὶ τοῦ ταλαιπώρου ἐκείνου, κατεστενάξαμεν μὲν καὶ τῆς ἀνθρωπίνης περιπτώσεως, και τε στενάξαμεν δὲ καὶ τῆς ἐκείνου ψυχοφθόρου βλά 6ης, εἴ γε οὕτως ἀθλίως διέθηκεν ἑαυτόν. Σὲ δὲ παραινοῦμεν μὴ ἀσχάλλειν, ἐπειδάν τινων κατα ψευδομένων τῆς σῆς ἀρετῆς, ἀνάγκην ἔχομεν δι' ἐκείνους λυπηρότερα γράφειν, ἀλλὰ μᾶλλον χαίν ρειν, ὅτι διὰ τοῦ ἐλέγχου τῆς ψευδολογίας αφορμή σοι ἐπιτρέψαι ὥστε πάλιν ἀκριβέστερον μετά τι νων ἑτέρων προσώπων ἐξερευνῆσαι τὸ ὀλέθριον ἐκεῖνο πταίσμα. Αλλ' ἐπειδὴ συνείδομεν, ὡς δόξει πάλιν ἀντιλαμβάνεσθαι συστάσεώς τινος, τῷ λέγειν ἀπεχθῶς πρὸς αὐτὸν ἔχειν σε, καὶ διὰ τοῦτο παρα

αιτείσθαι, ἅπερ ἂν αὐτὸς διαιτήσῃς, τούτου χάριν disquisitionem commisimus, ut nullus quidem ἑτέροις προσώποις τὴν τοιαύτην ἐπίσκεψιν παρεπέμψαμεν, ἵνα μηδ' ὅλως αὐτῷ ὑπολίποιτο πρόφασις ἀντιλογίας καὶ δικαιώσεως. Σὺ δὲ, τέκνον ἡμῶν, ἄν τε γράφωμεν, ἄν τε μὴ γράφωμεν, εἰδὼς ὅτι ἐν τῇ μυστικῇ παστάδι φωστὴρ ἐναπετέχθης ἐπέχων λόγου ζωῆς, οὕτω καὶ φρόνει καὶ πράττε, όπως τῶν ἔργων σου τῷ φωτὶ ὅσοις περιγίνηται βλέπειν, δοξάζωσι τὸν ἐν οὐρανοῖ; Πατέρα ἡμῶν, καὶ σὲ διὰ τῶν ὀφειλομένων δικαίων φέρωσιν ἐπαίνων, εὐχαριστοῦντες ἐφ' οἷς τοιούτου ἀπολαύουσιν ἀρχιε ρέως. ΕΛ'. Ἰγνατίῳ Κυσικού. homini relinquatur ceu contradictionis ceu justincationis praetextus. Tu autem, mi oli, utrum serie bamus, necne, teipsum resciveris in mystico porticu luminis instar positum esse ad verbum vite annuntiandum. Sic igitur cogites et agas ut quicunque in lumine tuo tua opera viderint, Pam trem nostrum in calis glorificent, debitas libi tribuant laudes, et gratias rependant quod tam eximio sacerdote frui ipsis contigit. CXXX. Ignatio Cyrici episcopo. Tarde quidem et non sine difficultate tuas receΕἰ καὶ ὀψὲ καὶ μόλις, ὅμως τὰ σὲ δεξάμενοι γράμματα, δι' αὐτῶν τὰ περὶ σοῦ μαθόντες, άνε- pimus litteras quæ de te rebusque tuis nos edoceut et anxietatem ob te conceptam dirimunt. Longum enim elapsum est tempus ex quo nihil nec voce neque scripto communicatum aut fama vulgatum de te audivimus, qui in tantis propter peccala nostra constituti sunus rerum angustiis! Tea autem nobis pollicita fuerat sanctitas post sancte Crucis Exaltationem te statim reversurum; altamen gratias nunc maxime Deo refero quod nuntium de vestro sacerdotio recepi quid amplius scri bam. Unum adjiciam: quautocius et sine mora venias! Rerum enim is est status ut diutius conversatione tua carere nolim, sed quis tecum con ditionibus vivere cupiam σίν τινα τῶν συνεχόντων περὶ σοῦ φροντίδων ἐσχή καμεν. Χρόνου γὰρ τοσούτου παρωχηκότος, καὶ μηδεμιᾶς μὴ διὰ λόγου, μὴ διὰ γράμματος, μὴ διὰ ψιλῆς φήμης ἀγγελίας τινὸς καταλαμβανούσης ἐν πολλῇ συνοχῇ· ἐπὶ πᾶσιν οἷς συνεχόμεθα διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν διετελοῦμεν μάλιστα ὑπόσχεσιν ἡμῖν παρασχομένης τῆς σῆς ὁσιότητος, ὡς μετὰ τὴν τοῦ παναγίου καὶ ζωοποιοῦ σταυροῦ ὕψωσιν αὐτίκα τὰ ἐνταῦθα καταλείψειν. Πλὴν· τῷ ἁγίῳ Θεῷ χάρις τῷ τέως ἐν τῷ παρόντι δεδωκότι τὰ περὶ τῆς ὑμῶν ἀρχιερωσύνης ἀναμαθεῖν. Τί με δεί πλέον γράφειν; Ἐκεῖνο μόνον επισημαινόμεθα, ταχέως ἧκε, τὰς ἀναβολὰς καὶ ὑπερθέσεις καταλιπών. Οὐ γὰρ ἐστι τοιαῦτα τὰ πράγματα οἷα τῆς ἔξω ὑμῶν παρόντων ὑμῶν ὁμαλότητός τινος ἐπιτεύξεται. ΒΑΛ' Τρυφώνι μονάζοντι, διατριβῆς ἐθέλειν ἀνέχεσθαι, ἀλλ' ἀγαπητὸν εἰ καὶ CXXXI. Tryphoni monacho. Magno ex litteris sanctalis vestræ solatio percepto, Deo, qui vitam nostram aerumnis alictam protegit, gratias egimus quod humilitas nostra et scriptis vestris est refecta; tu porro epistolas miltendo nobis satisfacias; Deo auspice viva voce solatium nobis afferas. Quae autem tibi videntur, tantum prosequemur quantum rerum conditio permiserit: nam, sive velimus sive nolimus, rerum necessitati subjicimur. De cæteris te bene valere precamur et humilitatis nostra non oblivisci. Μεγάλην παράκλησιν ἐπὶ τῷ γράμματι τῆς ὑμῶν ἐσιότητος εὐρηκότες, χάριν ἀνηνέγκαμεν τῷ Θεῷ τῷ κηδεμόνι τῆς πολυωδύνου ζωῆς ἡμῶν, ὃς ἐκίσ νησεν ὑμᾶς ἐπὶ τὸ γράψαι καὶ παρακαλέσαι τὴν ἡμετέραν ταπείνωσιν. Αλλ' ὥσπερ τοῖς λόγοις, οὕτω καὶ τῇ σῇ παρουσία μὴ βραδύνης καὶ συγγενέσθαι ἡμῖν καὶ κοινωνήσειν, τοῦτο μὲν τῶν συνεχόντων, τοῦτο δὲ καὶ λόγον ὁμιλίας τοῦ Θεοῦ διδόντος οἰκείᾳ γλώσσῃ τὴν παράκλησιν προσφέρων ἡμῖν. Περὶ δὲ ὧν ἠξίου, ὅσον ἡ τῶν πραγμάτων συνεχώρει διοίκησις, ἐσόμεθα γὰρ, κἂν βουλώμεθα κἂν μὴ βουλώμεθα, τῇ τῶν πραγμάτων ἀνάγκῃ, τοσοῦτον καὶ διερω κησάμεθα. Τὰ ἄλλα ἐῤῥῶσθαι σε επευχόμεθα, καὶ τῆς ἡμῶν μεμνήσθαι μετριότητος. ΡΑΒ' Γρηγορία Εφέσου καὶ Φωτίῳ Ηρακλείας οὖσιν ἐν ὑπερορία. Ούτε ὑμᾶς, τέκνα ἐμὰ, τὸ πικρὸν ἄλγημα τῆς ἐμῆς ταπεινῆς διαλανθάνει καρδίας, οὔτε τῶν ὑμε. τέρων σπαραγμάτων καὶ ὀδυνῶν ἐν ἀγνοίᾳ ἡμεῖς καθεστήκαμεν. "Η γὰρ τοῦ παναγίου Πνεύματος ἑνότης ἡ πρὸς ἐν φρόνημα καὶ μιᾶς κίνημα καρδίας ἡμᾶς διαθεμένη, αὐτὴ ὥσπερ εἰς τὸ συμπάσχειν συν νήψον, οὕτω καὶ τὸ ἀκριβῶς εἰδέναι τὰ ἀλλήλων πάθη παρασκευάζει. Τί οὖν; Η κοινῇ τὴν εὐχαριστίαν φέρειν δεῖ τῷ θεῷ, ἐφ᾽ οἷς διωκόμεθα μεν, οὐ καταβαλλόμεθα δὲ Θεοῦ χάριτι, καὶ οἷς ὅσον ἐπὶ τοῖς ἐπηρεασταῖς ἀποθνήσκομεν, ζῶμεν δὲ ὑπὸ τοῦ ζωοποιοῦντος Θεοῦ συντηρούμενοι. ᾿Αληθῶς ἔστι καὶ νῦν ἰδεῖν θείων καὶ παραδόχων γένεσιν πραγμάτων, CXXXII. Gregrorio Ephesi episcopo et Photio Beraclaoti peregrinantibus. Nec vos, filii charissimi, latet acerbus cordis mei dolor neque ipsi in ignorantia versaniur circa moerores et cruciatus vestros. Spiritus enim sancti uuio quæ nos ad easdem cogitationes et animi adfectus ducit ad mutuam conjunxit amicitiam, et ad mutuos cognoscendos dolores opprime comparavit. Quid igitur? Agile cuncti Deo gratias agamus quod persecutionibus, Deo favente, non succumbi mus et quod minis opprobriisque mortificati, viviAlcante Lamen Deo, salvi et incolumes vivimus. Profecto et hisce temporibus divina videre est et mirabilia opera a ferarum enimi faucibus liberat Deus servos suos el amanter incolumes servat per medium

ignem incedentes. Haec dum mentem subeunt, καὶ στομάτων θηρίων Θεοῦ βυομένου θεράποντας, magno mihi sunt solatio et animum reddunt. Hæc vos quoque, filii mei, vobiscum reputale: si graves forte inciderint tentationes, ad spem meliorem corda erigite, sicuti sacerdotali conditioni vestræ convenit; ita fortiter illas superabitis. Multas enim ex Deo habemus repromissiones, qui oculos suos, uti confido, avertet a peccatis meis, ad finem usque se benignum servatorem praestabit, nec unquam auxiliari cessabit. Sin peccatis meis contristatus paulisper castigat, nihilominus summa recipiet benignitate; eos autem qui malitia sua elati sunt, multo majore plectet dolore et tristitia, quam hodiedum gloriantur læti1 a. Saluto vos in Domino et quasi praesens complector spiritu, nostramque precibus vestris commendo humilitatem. καὶ καμίνου πυρὸς ἀβλαβείς τηρουμένου τοὺς τὴν ἑαυτῶν σωτηρίαν τῇ ὑψίστῳ ἀναθεμένους προνοία. Ταῦτά μοι ἐπιόντα εἰς νοῦν, μεγάλη παράκλησις, καὶ τῆς ἀθυμίας ἀνάκτησις γίνεται. Ταῦτα καὶ ὑμεῖς, τέκνα ἐμὰ, καθ' ἑαυτοὺς λογιζόμενοι, εἰ καὶ βαρείς οἱ ἐπικείμενοι πειρασμοὶ μετὰ τῆς ἀμείνονος ἐλπί δος υψηλότερον τὸ φρόνημα καὶ πρέπον τῇ ὑμῶν ἀρχιερατικῇ τελειότητι· πάσης στενοχωρίας φέρον τες διατελεῖτε· πλείστας ἔχομεν πληροφορίας της θεϊκῆς ἀντιλήψεως, καὶ πέποιθα ὡς παρέψεται μὲν τὰς ἐμὰς ἁμαρτίας, διαρκέσει δὲ μέχρι τέλους δ ἀγαθὸς ἀντιλαμβανόμενος, καὶ οὐ διατεμεῖ τὴν βοή θειαν. Εἰ δ᾽ ἄρα δυσχεράνας ταῖς ἐμοῖς ἁμαρτίαις μικρὸν ὑπενδώσει, τυχὸν ἐμοὶ τὸ ἐκποδὼν οίκονομήσει γενέσθαι, ὑμῶν δὲ πάντως ἀντιλήψεται συν ήθως, καὶ δείξει τοὺς ἐπὶ κακουργία ὠφρυωμένους πολλῷ πλέον ἢ ὅσον ἐπὶ ταύτῃ ἔδοξαν ἐσθῆναι, καὶ λυπουμένους καὶ σκυθρωπάζοντας. Ασπάζομαι ὑμᾶς ἐν Κυρίῳ, καὶ ὡς παρὼν ἤδη τῷ πνεύματι περιφύομαι, καὶ τῆς ἡμῶν δυσωπῶ, ὑπερεύχεσθαι ταπεινότητ CXXXIII. Petro Alanorum archiepiscopo. ΡΑΓ Πέτρῳ ἀρχιεπισκόπῳ Αλανίας. Τὰ μὲν ἄλλα τοῦ γράμματος, δι᾿ ὧν τοὺς τοὺς ἀνεμανθάνομεν πόνους καὶ τὴν τῶν πραγμάτων περίστ τασιν, λύπην μὲν τοῖς ὠσὶν ἡμῶν ἐνεποίει προσ πίπτοντα, πλὴν οὐχ οὕτω δριμείαν οὐδὲ παρακλήσε εω; ἀποροῦσαν, διότι πάσης και δυσχερείας και θλίψεως ἐλπὶς προλαβοῦσα, καὶ οἷον ἐγγυμνάσατε τὴν ψυχὴν τῇ ἑαυτῆς ὁμιλίᾳ προαφαιρεῖται τὸ πολὺ τῆς βαρύτητος, ἐπειδὴν καταλάβῃ τὰ δυσχερή. Καὶ ἡμεῖς οὖν προειδότες τὴν τῶν πραγμάτων κατά στασιν, ἐφ᾽ ἣν ὑπὸ τοῦ παναγίου Πνεύματος προέχεια ρίσθης, ὡς οὐκ εὔλογος, οὐδὲ πόνων ἀπηλλαγμένη, νῦν τοῦ σοῦ γράμματος ἀναγγέλλοντος τὰ ὑμῖν συναντῶντα, ἐξ ὧν οὐδὲ πρὶν ἡγνοοῦμεν, εἰ καὶ ανιώμεθα, πλὴν τὸ πάθος φορητὸν μάλιστα καὶ πρὸς τὰς ἀντιδόσεις, τῷ λογισμῷ ὑπερκύπτοντες καὶ τὴν ἐκεῖθεν ἀπόλαυσιν, οὐδ᾽ ὅσον εἰπεῖν τοὺς παρόντας ἀποκρυπτούσας πόνους. Ἐκεῖνο δὲ ἀφόρητον ἐδόκει, καὶ τὴν πληγὴν καιρίαν ἔδωκε τὸ τοιαῦτα ὑπολαμ βάνειν, καὶ μὴ μόνον ὑπολαβεῖν, ἀλλὰ καὶ φανερὰν τὴν ὑπόληψιν καταστῆσαι, δι' ὧν ἔγραψας, ὡς ἐκβέβλησαι τῆς ἡμῶν καρδίας, καὶ ἡ σὴ ἀπόλωλε μνήμη. Τοῦτο Miserias quas ex litteris tuis didicimus et rerum status qui nunc est dolore animum nostrum arfecerunt, non autem solatio omnino rejecto; etenim aflictionibus et tribulationibus spes intercedit, ad intimam animam penetrat et verbis suasilibus acerbitatem adimit. Rerum nos quidem conditionem ad quam a Spiritu sancto provectus es, ex longo tempore notam habentes, nec facilem fadicamus nec laboribus liberam. Ex litteris vidimus tuis quæ tibi acciderunt, ibique nihil perspe simus improvisum, etsi tristes sint res; malum tamen nobis videtur tolerandum, quia habiturus es retributionem. Hoc autem dicimus non ad præsentes molestias denegandas. Illud vero nobis vide. tur haudquaquam tolerandum et lethalem plagam infixit, quod suspicaris, ut per litteras tuas compertum habemus, te quasi ex corde nostro ejectum esse. Illud nunquam ne ab inimicis quidem nos audituros esse confidebamus nedum a filiis aut amicis! Quomodo enim nisi prius Dei et populi salutis oblitus, cujus tu constitutus es dux et salvator, secundus tamcn a primo nostro Salvatore οὐδὲ τῶν ἐχθρῶν λεγόντων ἀκοῦσαι ἠλπίσαμεν, μὴ et Deo, in istius modi suspicionem inciderit? Quid enim miserius cogitari potest quam oblivisi Dei et hominum conversionis ad illum qui nos a tyrannica potestate diaboli liberat? ὅτι γε τῶν τέκνων ἢ τῶν ἄλλως φιλούντων. Πῶς γὰρ εἰ μὴ πρότερον Θεοῦ μνήμης ἔρημοι, καὶ τῆς τοῦ λαοῦ σωτηρίας, οὗ σὺ ὁδηγὸς ἀπεστάλης καὶ σωτήρ, μετά γε τὸν πρῶτον ἡμῶν Σωτῆρα καὶ Θεὸν, τοῦτο παθεῖν εἰκὸς τὸν ὑπονοοῦντα, ὅς τις δ᾽ ἂν ἡ ὁ ὑπολαμβάνων; Πῶς ἡμᾶς οὐχ εἰς ἐσχάτην ἀπάγει κατηγορίαν, καὶ ἧς οὐκ ἂν τις εὕροι βαρυτέραν; Τί γὰρ βαρύτερον τοῦ ἀμνημονεῖν. Θεοῦ καὶ τῆς ἀνθρώπων ἐπιστροφῆς πρὸς αὐτὸν, καὶ τῆς ἐκ τοῦ διαβόλου τυραννικῆς χειρὸς ἀνακλήσεως. Vides, mi fili, quanto moerore ture litterae afliciant præ omnibus malis quibus, peccatorum nosirorum causa, circumdamur? Attamen si tempus recordaris quod nobiscum ante iter tuum transegisti, te oblivioni datum esse nunquam invenies, relictis humano more infernis et eis qui ibi pejorem conditionem habent. Ab his reresse runt insidia, Delum ct insidiae quibus nos indeΟρᾷς, τέκνον, οἷα κεκακωμένους ἡμᾶς ἐπὶ πᾶς τοῖς διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν συνέχουσι τὸ σὸν διέ θηκε γράμμα; Καί τοι πρὸς τὴν πορείαν στελλό μενος, ἐν οἷς κατέλιπες ἡμᾶς οὐκ ἔστι διανοηθῆναι ὡς ἐπιλέλησαι. Εἶτα καταλιπὼν ὅσα γε τὰ ἀνθρώ πινα παροικοῦντας ἐν τῷ ᾅδῃ, μᾶλλον δὲ καὶ τῶν ἐκεῖ παροικούντων χαλεπώτερον διακειμένους οὐ γὰρ ἔστι κατ' αὐτῶν ὁ φθόνος, οὐ πόλεμος, οὐκ ἐπισ

EPISTOLE. sinenter alligimur. Tales tu tanquam vita de functos accusas. Sed tu potius accusamius et non audiendus es hominibus qui le minime pro babunt. Principatus tibi non erat suscipiendus, aut suscipiendus cum recto judicio, debels falsus mentis suspiciones et sophismata repellere; profecto scribenda talia nobis non erant: quasdam ex te percipiendas fore delectationes putavimus et non solum delectationes defecerunt, sed ettedium supervenit. Hac contra te accusatione aucita, qua gravior nulla esse potest, nosmetipsos a tædio cohibere non potuimus. Sed hæc dixisse sufficiat. Si cujus enim memoriam, haudquaquam tuam, ex anima expellere valemus, quia ad novam in pietate instituendam gentem missus es et in cujus gratiam confectus es sollicitudinibus; nos autem iu votis habemus ut opus tuum perficiatur, divinoque perIruatur favore et auxilio. Si porro nulla a nobis ad te mittentur littere, scito primum nos tabellariis non abundare. In his enim vivimus rerum angustiis, ut plurimi inter homines metuant ne nos obvios habeant. Deinde et illud considera, quod si scribimus id nonest sine periculo, ne forsan alios ad pugnam incitantes nostra eus culp participes reddamus. βουλή τις συνίσταται, ἡμᾶς δὲ μέχρι τοῦ νῦν ἀδιαλείπτως ταῦτα περιστοιχίζει· οὕτως οὖν ἔχοντας αἰτιᾳ ὡς τῆς ψυχῆς ἀπολείψαντας. Καὶ πῶς οὐκ ἄν τις σὲ μᾶλλον αἰτιάσεται δικαιότερον καὶ τοιαῦτα ἐγκαλέσει, ἢ τὸ οἷς ὑποσχεῖν ἀξιώσειεν ἐγκαλοῦντι; ᾿Αλλὰ ταῦτα μὲν οὐδὲ τὴν ἀρχὴν ὑπολαμβάνειν ἐχρῆν, ἢ καταστάντα εἰς ὑπόληψιν ἐπιστῆσαι ὀρθῷ διανοίας κριτηρίῳ καὶ ὡς ψευδομένην ἀπελάσαι τῶν λογισμῶν, ἀλλὰ μὴ μέχρις ἡμῶν διὰ τῶν γραμμάτων δοῦναι καταλαβεῖν, καὶ ἀνθ' ἧς ἐμέλλον μεν ἀπολαύειν ἡδονῆς ἐντυγχάνοντας αὐτοῖς οὐ μόνον ἀποστερεῖσθαι, ἀλλὰ καὶ ἀντ᾽ ἐκείνης ἀντα θῆναι. "Οπερ γὰρ εἶπον ἐν τῷ τῷ προσώπων συνεισ ερχομένης καὶ ἄλλης βαρυτέρας κατηγορίας, ἀμήχανον μὴ οὐχὶ λίαν ἡμᾶς ἀνιᾶσθαι· ἀλλὰ τοῦτο μηκέτι μήθ' ὑπολάμβανε, μήτε γράφε. Τὴν γὰρ περὶ σοῦ μνήμην εἴπερ τινὸς οὐκ ἔστιν ὅπως τῆς ψυχῆς ἐξωθήσομεν, καὶ εἰ μὴ δι' ἕτερον, διά γε τὴν τοῦ νεοκλήτου πρὸς τὴν εὐσέβειαν ἔθνους, καὶ τὴν περὶ τούτου συνέχουσαν μέριμναν, καὶ τὴν εἰς τελείωσιν ἐξιέναι τὸ σὸν ἔργο. ἐπιθυμίαν ἰδεῖν τῆς θεϊκῆς συνεπιλαμβανομένης εὐδοκίας καὶ συμπρά ξέως. Εἰ δ' ὅτι μὴ γράμματα ἥκει πρὸς σὲ παρ' ἡμῶν, τοιοῦτος λογισμὸς ἐπεισέρχεται, πρῶτον ἐκεῖ. να σε διανοείσθαι δέον, ὅτι τῶν κομιζόντων οὐκ εὐποροῦμεν. Εν τοιαύτῃ γὰρ ἐσμεν καταστάσει, ὥστε τοὺς πλείστους καὶ δεδιέναι ἡμῖν συναντᾷν. Επειτα προσενθυμοῦ, καὶ ὅτι οὐδ᾽ ἡμῖν ἀδεὲς τὸ γράφειν, μήποτε διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν οἱ συσκευά ζειν ἀγωνιζόμενοι προσλήψωνται, ὡς οὐκ ἂν ἡμεῖς οἰηθῶμεν κἀντεῦθεν εἰς τό τι κατεργάσασθαι βυπήνα Ἀρχεῖ ταῦτα· τοῦτο δὲ μόνον προστίθημι τὸν καλὸν ἀγῶνα καὶ θείαν υπηρεσίαν εἰς ἦν καὶ ἐκλήθῆς ὑπὸ τῆς χάριτος ταύτην δυναμούμενος ὑπὸ Θεοῦ, c τέκνον μου ἱερὸν, ἀγωνίζου πληροφορῆσαι, καὶ περὶ ἡμῶν ἄν τε ήκει γράμματα, ἄν τε καὶ μὴ, μηδὲν ὑποπτεύσῃς ἀλλ' ἔσο τοῦ φρονεῖν οὕτως ἀμετάπτωτος, ὅτι πλέον τῶν ὁρωμένων ἐν ὀφθαλμοῖς ἡμῶν καὶ μεριμνῶμεν περὶ σοῦ καὶ εὐχόμεθα μὴ ἐπιλείπειν σε τὴν ἀγαθοῦότιν εὐμένειαν, μηδὲ τὴν σὴν βιοτὴν καὶ τὰ πράγματα. Περὶ δὲ τοῦ ἀθέα σμου γάμου, εἰ μὲν οἷόν τε, παραινέσει καὶ διδασκαλία λῦσαι τὴν συζυγίαν, πᾶσα Θεῷ χάρις. Εἰ δ' ἀντιβαίνοι τοῦ πράγματος ή δύναμις, τέως μηκέτι προκόπτειν τὸ κακὸν, μηδ᾽ ἀπὸ τοῦ νῦν ἐπιτρέψειν τοιούτοις γάμοις καταμολύνεσθαι τὸ γένος. Τοῦτο δὲ πράξεις συνήθως τῷ τε ἡγεμόνι τοῦ ἔθνους ὑποτιθέμενος καὶ τῷ ἀνδρὶ, ᾧ συγχωρεῖται τὸ συνοικεῖν διὰ τὴν ἤδη φθάσασαν σύναψιν. "Ερρωσο ἐν Κυρίῳ, ΡΑΔ'. Τῷ αὐτῷ. Η σωματική διάστασις τῶν ἡνωμένων κατὰ τὸ πνεῦμα οὐδὲν ὑποτέμνεται τὴν ἐγγύτητα. Ἐπεὶ οὖν οὕτως ἔχει, τέκνον ἡμῶν, μηδὲν ἀνιῶ, διότι μὴ τοῖς σωματικοῖς ὀφθαλμοῖς τὸν Πατέρα ὁρᾷς· ἀλλ᾽ εἰδὼς μηδενὶ μέσῳ διατειχιζομένην τὴν ἕνωσιν τῶν ἡνωμένων τῷ κατὰ Χριστὸν φρονήματι, τὸ μὲν ἀθυμεῖν, τῆς δὲ τῆς εὐθυμέτερον μετὰ τῆς παναγίου Πνεύματος συνεργίας ἀντέχου διακονίας, δι' ἧς καὶ σεαυτῷ καὶ ἡμῖν τοῖς τα πεινοῖς μεγάλην εμποιήσεις τὴν ἡδονὴν, καὶ οὐ μόνον τῶν συμπαρόντων ἔλαττον ἔχων ἀναφανήσῃ, ἀλλὰ καὶ πολλῷ πλέον ψυχαγωγών Baec suliciunt. Id solum addam: quod pul chrum suscepisti certamen et divinum seri tium perficias, mi fili, gratia Dei qua vocatus et confortandus es; de nobis autem aut mit:entibus litLeras aut non mittentibus nihil cures; sed persuasum habeas te cogitationibus meis praesentemn esse. Megnam sane de le sollicitudinem habemus et precanur ne unquama Numine beneficentissimo destituaris, in vila negotiis. Quod ad illegitima connubia pertinet, si hortationibus et præceptis cohabitatio solvi potest, Deo referenda gratiæ; si difficultas obstiterit, hoc saltem elicias ne malum progrediatur et in posterum ejusmodi conugiis homines procedere ne concedas. lla assentieris duci gentis et viro cui licet initum continuares commercium non contraibis. Vale in Domino, et nostra humilitatis memento. τῆς ἡμῶν μεμνημένος μετριότητος. CXXXIV. Eidem. Quos conjungit spiritus, non separat corporum distantia. Hæc cum ita sint, ne gre ferus, fi moi, quod corporalibus oculis non videas Patrem; sed scito nullis intermediis manibus unitatem lorum disjunctum iri quos secundum Christum alfectio unit. Nec tamen animum despondeas, iπιο ferventius, Spiritus sancti gratia cooperante, tuum adimpleas ministerium. lla tibimetipsi et nobis humilibus magnum comparabis gaudium, nec νίdeberis minorem tenere partem quam aslantes, imo multo majorem, quippe qui nostram erecturus

es animam, et beneficiis cumulaturus. Profecto & ήμᾶς καὶ χαριζόμενος, καὶ μᾶλλον ἡμῖν ἢ οἱ συν magis nobis conjunctus eris quain qui nobiscum con versantur. CXXXV. Eidem. Circa res ærumnosas et molestas quæ undecunque tibi afluunt, mi fili, non litteris consolandus es, sed si fieri posset, invisendus esses et viva voce tibi prælibanda foret consolatio, quam nobis Christus Deus noster suggerit. Id cum fieri nequeat, ad alterum convertimur, et per litteras confabulamur. Multa sunt, uti scribis, tribulationes, magnum malorum pondus, et quæ omnia qui mon peregre imus sepeignoramus; hæc enim dicis, etsi liuere de contrario convincant. Nos quidem, mi lili, si judiciis, quibus Deus sapientissimus – vitam nostram dirigit, non voluit ut, peregrinantes ad exteros, ipsorum iufortania propriis oculis videremus, allanrem non in angulo stertimus, sed in certo constituti sumus loco, etsi natura quam minime ad pernoscendas res exterorum idonei simus: sed iste locus copiam præbet exteros cognoscendi per mille peregrinantes, qui singulis diebus nobiscum conversantur. Hujus rei mentiobem fecimus, ne putes tribulationes tuas nobis iguotas esse. Hocce tibi secundo mandamus, quod principatum tuum haud ignoravimus et quod intelligentia tua non ad luxum, non ad delicias, non ad mundanam gloriam, neque ad vamos bonores intendil, verum ad labores, ad sudores, ad ipsas angustias. Hæc autem, non quasi oblitus esses, tibi ante inpositionem manus nostra humilis prædiximus: tu autem professus es, divino cum auxilio, omne obstaculum, omne periculum a te ceu pro nihilo reputatum iri; et sic tibi peccatricem manum nostram imposuimus, et, Spiritus sancti virtute, to posuimus illuminatorem in mystico porticu verbique vitæ sospitatorem. Hæc autem cominemoramus non quasi condemnantes neque tibi dolenti non condolentes, sed scientes principatum libenter a te susceptum fuisse propter pietatis et Evangelii pericula; sed in præsenti quoque tum prosequeris propositum, licet carnis fragilitas deprehendatur. Nec mirum: Dominus enim noster, virtus Dei et Paris, quam fuxit naturam novit et suis discipulis dixit: «Spiritus quidem promptuς, caro autem infirma'., Quæ profecto nou ad damnationem dicta sunt sed ut ipse resciveris nos nee propositi nostri neque tui oblitos fuisse. Qui semina sua, mi fili, agro committunt, laborant et vouere sæpe sæpius solum discindunt; labores autem et vomeris ictus sustentat messis et fracluum exspectatio: morti quandoque dilissimas objiciuntur, qui freta transaatant; ast spe lucri omnia maris pericula e mensoria el post tergum abiscient. Math. saar, 4 ομιλοῦντες ενούμενος. ΡΑΕ. Τῷ αὐτῷ. Ἐπὶ τοῖς περισταμένοις σε λυπηροῖς καὶ τῇ συ νοχῇ τῶν ἀνιαρῶν, τέκνον ἡμῶν ἱερόν, οὐχὶ γράμμα σιν ἔδει παρακαλεῖν, ἀλλ᾽ ἡ πως οἷόν τε ἦν ἡμᾶς αὐτοῦ; παρεῖναι, καὶ τὴν ἐξ οἰκείας γλώσσης ὅσον παρείχε Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν προσάγειν παράκλησιν. Ἀλλ᾽ ἐπεὶ τοῦτο ἀμήχανον, ἐπὶ τὸ δεύτερον ήκομεν, καὶ τῷ γράμματί σοι προσομιλούμεν. Πολλοί, γρά φεις, αἱ θλίψεις, καὶ τῶν κακῶν ἡ συνοχή, καὶ ἐπεὶ άπειροι ξενιτείας ἡμεῖς, λανθάνει τὴν ἡμετέραν εἴδησιν. Τοῦτο γὰρ ἔφης, εἰ καὶ τὸ γράμμα τρανός ὑπεστείλατο. Ἡμεῖς δὲ, τέκνον ἡμῶν, εἰ καὶ κρίμασιν, οἷς οἶδεν ὁ πάνσοφος τῆς ζωῆς ἡμῶν Οἰκο νόμοι, τὰ τῶν ξενιτευόντων ἰδίᾳ οὐκ ἐδιδάχθημεν ξενιτείᾳ, ὅμως οὐκ ἐσμὲν ἐν γωνίᾳ καθεύδοντες, ἀλλὰ ταχθέντες οἷς ἐτάχθημεν, εἰ καὶ πάντων ἦμεν τυχὸν ἀφυέστατοι πρὸς τὸ μαθεῖν τὰ τῶν ξενιτευ ὄντων· ἀλλ᾽ ἡ τάξις ἣν ἐλάχομεν παρέσχε τὴν γνῶσιν της ξενιτείας μυρίων καθ᾿ ἑκάστην προσομιλούν των, ὅσους ἡ ἐκ ταύτης συνέχει ταλαιπωρία. Τούτου πρότερον ἐμνήσθημεν ἵνα τοὺς λόγους απορριψης ὡς ἀγνοοῦμεν τὰς περιστοιχιζούσας σε βλέψεις. Δεύτερον δὲ τοῦτό σοι γράφομεν, ὅτι περ οὐδὲ τὴν ἀρχὴν ἡγνόουν, ὡς οὐκ εἰς ἄνεσιν, οὐδ᾽ εἰς τρυφήν καὶ κοσμικήν τινα δόξαν τε καὶ τιμὴν ἡ σὴ στέλλεται σύνεσις, ἀλλ' εἰς τόνους καὶ καμάτους καὶ στεν χωρίας. Καὶ ταῦτά σοι πρὸ τῆς ἐπιθέσεως τῆς πεινῆς ἡμῶν χειρός ούμενουν οὐκ ἐπιλέλησαι, ὡς προέφημεν, οὐδ᾽ ὅτι σοῦ πᾶσαν σὺν τῇ ἄνωθεν εὖμενείς σαρκικὴν ἐναντίωσιν καὶ πάντα κίνδυνον παρ' οὐδὲν τίθεσθαι ἀνομολογοῦντος, οὕτω τὴν ἀμερ τωλὸν ἐπιτεθείπαμεν χεῖρα, καὶ φωστῆρα λόγον ἐπί χοντα ζωῆς ἐν τῇ μυστικῇ παστάδι τῇ τοῦ παναγίες Πνεύματος προβεβλημενα συνεργία. Καὶ ταῦτα φα μὲν οὐ καταγινώσκοντες, οὐδ᾽ ὡς μὴ συναλγούντες ἐφ᾽ οἷς ἀλγεῖς, ἀλλ᾽ εἰδότες ὅτι καὶ τὴν ἀρχὴν πρόσ θυμος ἐγένου εἰς τοὺς ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας καὶ τοῦ εὐαγγελίου κινδύνους, καὶ νῦν οὐδὲν ἔλαττον σώζεις τὸ πρόθυμον, εἰ καὶ τῆς σαρκὸς ἐλέγχεται ἡ ἐσθί νεια. Καὶ θαυμαστὸν οὐδὲν· αὐτὸς γὰρ ὁ Κύριος ἡμῶν ἡ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός δύναμις, ειδώς εν ἔπλασε φύσιν, έλεγε τοῖς μαθηταῖς· Τὸ μὲν πνεῦμα πρόθυμον, ἡ δὲ σὰρξ ἀσθενής. Οὐκ εἴρηται οὖν τὰ προειρημένα, μὴ γένοιτο, εἰς κατάγνωσιν, ἀλλ' ἐν ἔχῃς εἰδέναι ὡς οὔτε τοῦ ἡμετέρου σκοπού, οὔτε τῆς τῆς ἐπιλελήσμεθα προαιρέσεως. Πονούσι, τέχνον ἡμῶν, καὶ πήγνυνται πολλάκις τῷ κρυμῷ ο τά σπέρματα τῇ γῇ καταβάλλοντες, ἀλλὰ καὶ τὸν πίνου καὶ τὴν ἐκ τοῦ κρυμού πήξιν ἡ προσδοκία τῆς συγκομιδῆς ὑπανίησι τῶν καρπῶν. Παραβάλλονται πρὸς θανάτους καὶ τότε χαλεπωτάτους οι διαπλέον τις τὰ πελάγη, ἀλλὰ τῇ ἐλπίδι τοῦ κέρδους ἐπίση ρίπτουσι μνήμης τοὺς ἐκ τῆς θαλάσσης κινδύνους..

EPISTOL. B. Οὐκ ἦν εἰκὸς ταῦτα γράφειν ἡμᾶς· θεία γὰρ χάριτι διδάσκειν κατασταθεὶς ἑτέρους, καὶ μάλιστα παι8όθεν τοιούτοις διδάγμασιν ἐντεθραμμένος, οὐκ ἐν χρεία τούτων καθέστηκας ἑτέρωθεν ἐπακούειν. Αλλ' ἵνα μὴ δόξωμεν ὥσπερ ἀκίνητοι πρὸς τὰ γραφέντα, καὶ ταῦτα γέγραπται, καὶ ὀλίγα ἔτι προστεθήσεται. Απόβλεψον πρὸς τοὺς μακαρίους τοῦ Εὐαγγελίου κήρυκας, ὧν σὺ κατηξιώθης τῷ καταλόγῳ συναριθμηθῆναι, καὶ τὰ ἐκείνων πάθη καὶ τοὺς καθ' ἡμέραν θανάτους καὶ τὴν χαρὰν ἣν ἐπὶ τούτοις ἔχαιρον, καὶ κατάλιπε τὸ θρηνεῖν καὶ τὸ ἀθυμεῖν, διότι μὴ τὰ ἀνθρώπινα πράγματα κατὰ ροῦν ἡμῖν φέρεται. Ενθυμήθητι, μᾶλλον δὲ ἀεὶ τοῦτο φέρον ἐν θύμιον, ὡς χάρις ἐστὶ καὶ φιλο τιμία ἄνωθεν τὸ πά σχειν ὑπὲρ Χριστοῦ. Σεμνύνου μετὰ τοῦ εἰπόντος θείου ἀποστόλου, καὶ τοῦτο ἡμῖν ἐχαρίσθη ἀπὸ Θεοῦ τὸ ὑπὲρ Χριστοῦ πάσχειν. Πολλοὶ τῶν σῶν παθῶν πόθον ἔχουσε κοινωνοί γενέσθαι καὶ τῆς κακώσεως καὶ τῆς στε νοχωρίας, ἀλλὰ σοὶ τοῦτο ἐχαρίσθη εὐδοκίᾳ τοῦ πάντα καὶ πρὸ γνώσεως ἀφορίσαντος. Πρὸς τὴν χάριν ἀφόρα, καὶ μὴ πρὸς τὴν ἐπήρειαν τῶν τῇ χάριτι διακ φθονουμένων, είτε δαίμονες εἶεν, εἴτε άνθρωποι δαιμόνων πρόσωπον ἐνδυόμενοι καὶ τῆς ἐκείνων κακίας τυγχάνοντες μιμηταί. Τί γὰρ εἴ τις παρά βασιλέως στρατηγὸς προβεβλημένος, εἶτα διαφθονούν μενοί τινες αὐτῷ ἐπανίστανται καὶ λύπας αὐτῷ προσάγειν διανενόηνται, διὰ τοῦτο τῆς τιμῆς ὥσπερ ἐπιλήσεται, ἧς ἠξιώθη, καὶ πρὸς μόνους τοὺς ἐπηρεαστὰς ἀποβλέπων, ἀθυμῶν ἔσται καὶ ὀδυνώμενος, Η μάλλον φρόνημα φέρων εὐγενὸς, τῶν μὲν ἀντ᾽ οὐδενὸς ἡγήσεται τὴν ἐπήρειαν, τὴν δὲ τάξιν ἐννο · ούμενος, εἰς ἦν ἀνηνέχθη παρὰ τοῦ τάξαντος, παντὶ τρόπων σπουδὴν ἐπιδείξεται τῆς τῶν ἀντικειμένων ὁρᾶσθαι υψηλότερος επηρείας; ᾿Αλλὰ τῶν μὲν τοιούτων παραδειγμάτων ἅλις. Ορᾷς οἷα καὶ πρὸ τῶν ἐκεῖθεν στεφάνων καὶ τῆς θεϊκῆς ἀντιδόσεως τὰ ἐνταῦθά σοι ἀπαντᾶ, ὁ παρὰ τῶν γνωρίμων ἔπαινος, ἢ παρὰ τῶν οὐκ εἰδότων, ἀλλὰ μόνῃ ἀκοῇ τὴν σὴν ἀρε τὴν θαυμαζόντων εὐφημία, καὶ συνελόντως εἰπεῖν, 5 παρὰ πάντων μακαρισμός ἕνεκεν τοῦ ἀποστολικοῦ τοις λήξεως. Ἀλλὰ τὰ μὲν ἐνταῦθα τοιαῦτα. Λογίζου δέ μοι καὶ τὰ ἐκεῖθεν, ὁπότε ἀγαλλίασις ἀδιάλυτος ἀντὶ τῶν νῦν σε περιστήσεται θλίψεων, ἀντὶ τῆς γυμνότητος, ἀντὶ τῆς ἄλλης ἀπορίας πλοῦτος οὐ προσιέμενος λόγον εἰς ἔκφρασιν. Καὶ τί ταῦτα λέγω; Ο μετὰ τῶν φωστήρων τοῦ κόσμου τοῦ θείου φωτὸς ἐπιπλών μενος σταίης, καὶ ἅτε δὴ τοῖς ἐκείνων συμμεμορφων μένος παθήμασι τῇ θείᾳ δόξῃ ἀπαστράπτων ὀφθείης. Τί λέγεις; Πενθήσωμεν ἔτι καὶ τὰ τῶν ἀθυμούντων πεισόμεθα; Η ρίψωμεν πᾶσαν ἀθυμίαν, καὶ σὺν τῇ ἄνωθεν εὐμενείᾳ πάντων ὑπεράνω τῶν λυπούν των καταστησώμεθα; Καὶ πῶς ἄλλως ἐμὲ δέον ἐλε πίζειν; Εἰ μὴ λῆρον ἡγήσῃ, ὅπερ ἀνάξιον τῆς τῆς συνέσεως τὰ μικρῷ πρόσθεν ἡμῖν εἰρημένα, Διὰ τοῦτο λοιπὸν ἤδη παύομαι τοῦ πλέον τι λέγειν τοῦ σὲ τῆς κατεχούσης ακηδίας ἀναλαβεῖν. Ἐπ' ἄλλην δὲ τρέπομεν τὸν λόγον ὑπόθεσιν, καὶ παραι νοῦντες προτρεπόμενοι τῆς προσούσης σοι πραότη. Non decebat nos hæc scribere, quod gratia De positus sis ad alios edocendos, et quod ab iucanabilis nutritus sis ejusmodi doctrinis, opus tibi non fuit alienis documentis. Verumtamen ne lardi videamur ad scribendum præsentia scripsimus modicum quid addituri. Ad beatissimos Evangelii præcones respicias, quorum catalogo adnumereri tu dignatus es: illorum martyria et mortes quotidia nas consideres et gaudium quo inter dolores elati sunt; deinde a lamentationibus et ab animo desperante assurgas, si forte humana negotia non secundo fumine procedant. Tecum reputes, seu potius in corde tuo semper revolvas gratiam esse et supernum favorem si quis pro Christo patiatur. Illud divi Apostoli præ oculis habeas: hoc quoque nobis a Deo concessum est ut pro Christo palia mur. Multi cupiunt pati quod tu pateris, et contumeliarum et angustia üeri participes: boc autem tibi datum fuit beneplacito illius, qui omnia aute notionen decrevit. Ad gratiam respicias et non ad detrimentum quod gratiae adversarii inferunt, sive damones sive homines sint qui speciem demoniorum induentes malitiam quoque imitantur. Quid? si quis a rege pradiceretur copiis, et quidam forte invidiosi obstarent et molestias crearent numquid propter unum illud obliturus erit honoris tri buti, et ad solos respiciens importunos, animum des jiciet et moerore conficietur? Noune potius genere - nos evocabit sensus, molestias despiciet, ad quam evecius est dignitatem considerabit et omnem iupendet sollicitudinem ut alius eminent quam qui obstant inimici? Sed jam sat multa hujusmodi exempla. Vides quæ futuram coronam et divinam retri butionem præcedunt, vide quanta te hic maneant: Laus ab ore omnium qui te noverint, bona fama apud omnes qui te non viderint et tuam bona fide aurium mirati sint virtutem; ut uno verbo dicam, ab omnibus magui aestimaris propter apostolicos cursus, præconia, et laudem apostolicam sortem. δρόμου καὶ τοῦ κηρύγματος καὶ τῆς ἰσοτίμου ἐκείν Hæc ad præteritam vitam spectant; futuram vero nunc reputa ubi indesinens erit exsultatio: pro tribulationibus, pro nuditate et miseriis, im mensas possidebis divitias. Quid haec dico? Cumu mundi lu minibus stabis divina luce repletus: bis enim transformatus passionibus, divina refulgeΔία gloria. Quid respondes? Num lugebimus adhuc et sortem illorum habebimus qui desponderuod animum? Noune potius omnema anini despe rationem abjiciemus, et divina juvante constantis, omnes superabimus dolores? Quid aliud mihi sperandum foret? An ea quum diximus focci facies et minime studio et ingenio tuo digna ceusebis? Sed jam dicendi finem faciemus de his, et animum tuum recreaturi ad aliam materiam transimus. Innatam tibi hortamur ut dalcedinem et benignitatem et per Christum humilitatem mune

maxime exscras ita ut inter virtutem vestram et τος καὶ ἐπιεικείας καὶ τῆς διὰ Χριστὸν ταπεινώσεως pietatem filii nostri, Patrisque tui domini Euthymii zizania inserantur qualia vaferrimus ille consuevit. Ab initio enim Deum inter et creaturas malitiam interseminavit atque intulit inimicitias, et secreto ferinenta, quibus et unitas in Deo et Bostra perturbatur charitas. Tu autem cum sis homo Dei et omnium animos demulcere didicisti, in eo imprimis labores ut Enthymium lucri facias el omnes qui sunt cum illo, neque concedas unquam ut minimus distantia et separationis praetextus valent. De catero vir iste Deum amans est atque virtutum opifex: propterea omni reverentia et honore habendus, imprimis quod ante vos pietatis præco in gente ista surrexit et doctrinæ semina dispersit atque in præsenti ceu cooperator missus est qui auspice Deo et pondus Spiritus gratia laborum vestrorum operibus suis sublevavit. Gaudendum igitur et de his grales Deo agenda, nedum crucieris neque patiaris quid charitate, presertim Spiritus, indignum. νῦν ἐπὶ πλέον ἀντιποιεῖσθαι, ὥστε μηδὲν μεταξὺ τῆς ὑμῶν ἀρετῆς καὶ τοῦ εὐλαβεστάτου υἱοῦ ἡμῶν, καὶ ἀδελφοῦ σου τοῦ κυροῦ Εὐθυμίου δυνηθῆναι τὸν πονηρὸν ἐπισπεῖραι ζιζάνια, μηδὲ οἷα φιλεῖ πολυ μήχανος ὢν εἰς κακίαν καὶ ἀπ᾿ ἀρχῆς μεταξύ Θεοῦ καὶ τοῦ πλάσματος τὴν ἔχθραν ἐκβεβληκώς λάθῃ τι παρεισενεγκών τῆς ἐν Κυρίῳ ἐνότητος καὶ ἀγάπης ὑμῶν ἐναντίωμα· ἀλλ᾽ οἷα Θεοῦ ἄνθρωπος ἀληθῶς καὶ εἰδὼς πάντας κερδαίνειν, οὕτω περὶ πλείστην γνώμην ἀναλαβοῦ, ὥστε κἀκεῖνον καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ κερδάναι, καὶ μηδεμίαν ἐν μηδενὶ πρόφασιν παρεμ πεσεῖν διαφορᾶς καὶ διαστάσεως· καὶ ἄλλως μὲν γὰρ ὁ ἀνὴρ θεοφιλής καὶ ἀρετῆς ἐργάτης. Καὶ δεῖ καὶ διὰ τοῦτο ἐν πάσῃ αἰδοῖ καὶ τιμῇ ἄγειν αὐτόν· μάλιστα δὲ ὅτι καὶ πρὸ ὑμῶν κήρυξ τῆς εὐσεβείας τῷ ἔθνει γέγονε, καὶ αὐτὸς τὸν σπόρον κατεβάλετο τῆς διδασκαλίας, καὶ νῦν ἐπὶ τοῦτο ἐστείλατο προς ὑμᾶς τοῦ συνεργάτης γενέσθαι καὶ σὺν Θεῷ φάναι τῇ κοινωνίᾳ τῆς πνευματικής εργασίας ἐπελαφρύ ναί σοι τὸ βάρος τῶν πόνων. Χαίρειν οὖν ἐπὶ τοῦτο, χάριν ὁμολογεῖν δέον Θεῷ, οὐχὶ δὲ ἀνιαθῆναι, οὐδὲ παθεῖν τι ἀνάξιον ἀγάπης μάλιστα τῆς τοῦ Πνεύ ματος. Ilæc scribo non sperans tamen res tibi tales eventuras esse, sed versutam, maligni simultatem perhorrescens; etenim bonis favere non potest, sed perpetuum cum iis bellum gerit idque nunc maxime cum Lantum ad hominum salutem feri videt: ab initio enim nullam habuit satietatem hominum genus iu perditionem projiciendi; studio nunquam satisfactum esse putavit, nec unquam huic luimicitiæ finem imponet. Hujus artificiis cognitis, mi fili, et per quae scripsimus atque tua ipsius experientia edoctus, illius machinationes videbis, teipsum autem honorem apud Deum tibi reservatum gustabis, apud homines autem æquos judices virtutis et studii indefessi, justos remuneratores jure et merito invenies. τῶν ἐπὶ τοῖς τοιούτοις κατορθώμασιν ὀφειλομένων εἰδότων τὴν ἀρετὴν καὶ ἀνακηρύττειν τὴν ταύτης CXXXVI. Stephano, Michaeli et Constantino, fratribus. Homini conscientiam, maxime divinam reverenti, facillime adhibetur fides vel sine jurejurando; multos enim docet experientia dalis juramentis, parum stetisse, atque decepta fiducia aliorum fidem penitus delerunt. Nos quidem, mi fili, te veracem judicamus a quo nunquam decepti. Novimus enim mores tuos et tuis verbis magis confidimus quam plerorumque assertionibus, quamvis cum jurejurando in medium prolatis. Itaque si non Callimur, gratias referimus Deo: sin res aliter se habeat, omnia longe projiciantur nec nisi in peccala mea transferatur culpa. Quod deinde pacis mentionem facis, hoc dico, non ad tibi suadendumn nec cuilibet alii qui pacem amplecti visus fuerit, sed apertius ad illum loquar, cui omnia cordis secreta patent; tantum enim mihi inest desiderium Ecclesiam Dei pace fruentem videndi, ut si desiderio Γράφω ταῦτα οὐχ οὕτως ἐλπίζων συμβήσεσθαι τὰ περὶ σὲ, ἀλλὰ τὴν πολύτροπον ὑφορώμενος τοῦ πονηροῦ δυσμένειαν, καὶ οἷος ἐκεῖνος οὐκ ἔχων ἐπὶ τοῖς καλοῖς ἐρεμεῖν, ἀλλὰ διὰ παντὸς ἀγῶνα ποιού μενος τοῦ λυμήνασθαι αὐτοῖς· μαλιστα δὲ ἐπὶ τοῦ παρόντος, οπότε τοσοῦτον κατόρθωμα γινόμενον καθορᾷ καὶ σωτηρίαν τοῦ πλάσματος, ὅπερ ἐκεῖνος εἰς ἀπώλειαν ἐξ ἀρχῆς καὶ μέχρι τοῦ νῦν οὐκ ἔσχε κόρον ἀνωθῶν, οὐδὲ πάσαις τέχναις καὶ περινοίαις τὸν μισάνθρωπον τοῦτον δρόμον τιθέμενος. Τούτου, τέκνον ἡμῶν, τὰ τεχνάσματα ἐπιστάμενος, καὶ δι' ὧν ἐγράψαμεν ὥσπερ υπομιμνήσκοντες, καὶ δι' ὧν αὐτὸς ἐπιγινώσκεις τῇ θεϊκῇ συναντιλήψει δυναμού μενος, τὸν μὲν ὀφλῆσαι γέλωτα παρασκεύασαν, σεαυτὸν δὲ τιμῆς ἄξιον καὶ δόξης παρὰ Θεοῦ καὶ ἐπαίνων καὶ τῆς ἀνακηρύξεως παρὰ τῶν ἐπαινεῖν λαμπρότητα. ΡΑ. Στεφάνῳ, Μιχαὴλ καὶ Κωνσταντίνη, ἀδελφοῖς. Ανθρώπῳ σύνεσιν τιμῶντι και μάλιστα θείαν, εὐσταθής τρόπος δίδωσι τὸ πιστεύεσθαι, οὐχ ἡ τῶν η όρκων παράληψις. Πολλοὺς γὰρ ἤλεγξεν ή πεῖρα μετὰ τῶν ὄρκων χείρους ὀφθέντας, δι' ὧν ἔσχον κατὰ τῶν πιστευσάντων πλέον εἰς κακίαν ἐπιδείξησθαι, ἢ εἰ μὴ πεπιστευκότες ὤφθησαν. Ἡμεῖς οὖν, τέκνον ἡμῶν, εἰ μὴ ἐξηπατήμεθα οὐκ ἂν δὴ φαίην τῶν εὐσταθείᾳ τρόπου σεμνυνομένων εἰδότες ὑμᾶς, ὅτι τὰ ὑμέτερα έγινώσκομεν, ἐκείνη μᾶλλον τιθέ μεθα τῇ περὶ ὑμῶν ὑπολήψει, ἢ τῇ ἐκ τῶν ὅρκων προβαλλομένη πληροφορία· καὶ εἰ μὲν οὐκ ἀπατῶν μεν τῷ Θεῷ χάρις. Εἰ δ' ἄλλως ἔχει, ἀλλ' ἐῤῥίφθω τοῦτο εἰς τρίβους ἀβάτους, καὶ οὕτως οὐδεὶς ἄλλος τὴν αἰτίαν ἕξει, ἀλλ' εἰς τὰς ἐμὰς ἀνυσθήσεται ἁμαρτίας. Ἐπεὶ δὲ εἰρήνης ἐμνήσθης, ἐκεῖνό φημι, οὐ σὲ πείθων, οὐδ' ἄλλον τὸν εἴ τις δοκεῖ ὀνομάζειν εἰρήνην, ἀλλὰ πρὸς ἐκεῖνον φανερὰ λέγω, ᾧ πάντα

EPISTOLE. Quam autem illi pacem inconsiderate perquirunt, nihil aliud est quam assumptio absentium et rejectin presentium. Quis vero istiusmodi rem vocaturus sit unionem et prosperitatem Ecclesiæ Dei? Equidem nullam video rupturam illa perniciosiorem, nullam cujus finis sit miserabilior. Vobis prudentibus non solum apparentia, uti fit, consideranda sunt, sed et illa quæ ex apparentibus emanant. δντας ὑμᾶς μὴ μόνον τὸ ἐξ ἐπιπολῆς ὁρᾶν φαινότὰ τῆς καρδίας ἡμῶν πεφανέρωται, ὡς τοσαύτη μοι meo satisfieret, ultimis me exponerem malis, ἔφεσις τοῦ τὴν Ἐκκλησίαν εἰρηνεῦσαι ἰδεῖν τοῦ Θεοῦ, ὡς εἰ τοῦτο ἠκολούθει, μηδὲ τὴν εἰς γέενναν τοῦ πυ τις παραιτήσασθαι ρίψιν. Νῦν δὲ ἣν οἱ ἀπερισκέπτως ἐπιζητοῦσιν εἰρήνην, οὐδὲν ἕτερόν ἐστιν, ἢ πρόσληψις τῶν μὴ συνόντων, καὶ ἀποβολὴ τῶν συν όντων. Τοῦτο δ᾽ ἄν τις εἴποι ἔνωσιν καὶ εὐφροσύνην τῆς τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας, ἀλλ᾽ οὐ ῥῆξιν πολλῷ ἀλα γεινοτέραν καὶ σκυθρωπότητα, οὐκ οἶδα ποίας ἔσχα. τιᾶς οὐκ οὖσαν ἐσχατωτέραν; Χρὴ δὲ φρονίμους μενον, ἀλλὰ καὶ ὅσα τοῖς φαινομένοις ἐξακολουθεῖ. ΡΑΖ΄. Ἰγνατίῳ μητροπολίτη Κυζίκου. Επιστάμεθα τὴν ὑμετέραν τελειοτάτην σύνεσιν, καὶ χωρὶς τῆς ἡμετέρας προτροπής, οίκοθεν κινουCXXXVII. Ignatio Cyzicenorum metropolita. Summam vestram intelligentiam novimus que ex ipsamet, nobis non hortantibus, bene vult ei qui amminus id homo precatus est ut litteras ad te daremus ut vitam sibi vivere possit securam ab iis qui, propter congenitam hominum malitiam, in alienis offendendis delectantur. Præsentes igitur damus litteras licet, ut supra diximus, proprie voluntatis motu eum jam humanitate tua 2plectaris. Precatur quoque ut per me ipsi copia fat in monasterium redeundi quo vivebat, cum a metropoli amoveretur; petit ut qui monaste rio et servitio præsunt, in nulla re ipsam lacessant aut offendiculorum occasionem suscitent; promittit et confidimus qui benignam hominis naturam novimus), nec vobis, nec in monasterio degentibus incommodi quid sua culpa eventurum imo majores animæ et corporis commoditates, quam quibus in praesenti fruantur, accessurus μένην συμπαθῶς ἔχειν πρὸς τὸν κατασχόντα τὴν ἐν ante, vos Cyzicenorum Ecclesiam rexit; nihilom Κυζίκῳ Ἐκκλησίαν πρὸ τῆς σῆς ὁσιότητος. Όμως δὲ ὅτι καὶ ἡμᾶς ἀξιῶσαι ὁ ἄνθρωπος διενοήθη ἕνεκεν τοῦ γράψει πρὸς σὲ ὥστε ἀνεπηρέαστον αὐτῷ τὴν ζωὴν εἶναι ἐκ τῶν φιλούντων ἐπεμβαίνειν ταῖς ἀλα λοτρίαις θλίψεσι, φεῦ τῆς καταδυναστευσάσης ἐν τῷ ἀνθρωπίνῳ γένει κακίας! τὸ παρόν σοι διεπέμψαμεν γράμμα, ἐκεῖνα δι' αὐτοῦ προτρεπόμενοι & προλαβόντε; είπομεν καὶ φρονεῖς καὶ ποιεῖς, τῇ σῇ φιλανθρώπων κινούμενος διαθέσει. Εστι δὲ ἡ ἀξίωσις ἣν ἠξιώμεθα τοῦ καθίσαι αὐτὸν ἐν τῷ μοναστηρίῳ οὗ ἦν ὅτε τῆς μητροπόλεως ἀπεκεκίνητο καθεζόμε νος καὶ εἶναι αὐτῷ καὶ τοὺς ἐκεῖ προσεδρεύοντας τῇ ἐκείνου ἀνακειμένους θεραπείᾳ, καὶ κατὰ μηδε μίαν αἰτίαν αὐτῷ θλίψεως, ἡ στενοχωρίας ἀφορμὴν παρεχομένους, μάλιστα επαγγελλομένου αὐτοῦ, ὅπερ καὶ πεπείσμεθα, τὸ ἐπιεικὲς τοῦ ἀνθρώπου ἐπιγινώσκοντες, ὡς οὐδὲν οὔτε ὑμῖν ἐπαχθὲς παρ' αὐτοῦ esse. ἀπαντήσει, οὔτε τοῖς ἐν τῷ μοναστηρίῳ τὸ διάγειν λαχοῦσιν· ἀλλὰ μᾶλλον αὐτοῖς περιγενήσεται πλέον, ἢ ὅσον νῦν ἀπολαύουσι ψυχικῆς καὶ σωματικῆς ὠφελείας ἡ περιποίησις. ΡΛΗ. Τῷ αὐτῷ. Ανηνέχθη τῷ ἁγίῳ Θεῷ εὐχαριστία ἡμῖν, ὥσπερ ἔθος, ἐπὶ τῇ ὑμῶν σωτηρίᾳ καὶ συντηρήσει, τέκνον ἡμῶν ἱερὸν, καὶ εὐχόμεθα καὶ ἔτι σε διατηρεῖσθαι ὑπὸ ταῖς θείαις πτέρυξι φυλαττόμενον κακοῦ παντός ἀπαθῆ. Τὰ δὲ ἡμέτερα τί ἂν εἴπω; Πλὴν τοῦτό σου γνωρίζω πρὸς μόνην τὴν ἄνω ἀποσαλεύομεν ἀγαθότητα, κρύπτειν δυναμένην τὰ πλήθη τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν, ἐξ ὧν καὶ ἡμῖν καὶ παντὶ τῷ κοινῷ ἐπεχύθη ὁ τοσοῦτος ζόφος τῶν θλίψεων· πρὸς ἄν ἀπαγορεύσαντες ζῶμεν οὐ ζῶντες, καὶ βαρυνόμεθα τὰς τοῦ ἡλίου ὁρῶντες ἀκτῖνας, καὶ μετὰ τῶν ἐν τάφοις ἀγαπῶμεν μᾶλλον συντάττεσθαι, ἢ τῶν ὑπὸ τῷ πλέον διαγόντων. Τὰ μὲν ἡμέτερα τοιαῦτα. Σὲ δὲ, δ καὶ φθάσας εἶπον, εἴη πάσης κακώσεως τῇ θείᾳ φρουρούμενον εὐμενείᾳ ὑπεράνω διατελείν. ΡΑΘ'. Τῷ ἄρχοντι τῶν ἀρχόντων. Οὐδὲν εὐσεβείας περισπουδαστότερον, οὐδὲ τῷ παντὶ βίῳ τῶν ἀνθρώπων σωτηριωδέστερον· ταύτης γὰρ ἐμπολιτευομένης, οὐκ ἄδηλον ὡς θεραπεύεται Θεός. Θεοῦ δὲ θεραπεία πάντα μὲν χορηγεῖ τὰ καλὰ καὶ συμφέροντα, πάντων δὲ τῶν ἀσυμφόρων ἀπο λαύνει την παρουσίαν, Οὕτως καὶ ἰδίᾳ ἕκαστος μα PATROL. GR. CXI. CXXXVIII. Eidem. Pro salute et conservatione vestra, mi fili, uti solemus, Deo sancto gratias egimus et ipsum adprecamur ut sub diviuis alis protectum te custo diat ab omni malo incolumem. Quid de nostris dicam? Hoc unum tibi notum volo, nos in superna bonitate confidere, quæ sola multitudinem peccaLorum nostrorum possit obtegere, unde nobis et 10ti societati tanta tribulationum procella immissa est, in qua vivimus vitam non vitalem: gravati videmus radios solis et satius ducimus in sepulcris degentibus annumerari quam sub sole viventibus. En nostra sicuti sunt; te autem ab omni malitia liberatum, quemadmodum jam dixi, divina Providentia custodiat et protegal! CXXXIX. Principi principum. Nil pietate sedulius exquirendum, nil humanæ vitæ salutarius. Ea in republica versante, manifestum fit quod Deus colitur: atqui Dei cultus omnia adducit bona commodaque, omnes autem amovet calamitates: bine feliciter vivet et quisque privatim, et domus, et civitas, utique et gens quoque felici

vita et constitutione fuetur. Quae cum ita sint, pro- καρίως βιώσεται, καὶ οἶκος καὶ πόλις, καὶ δὴ καὶ priam plerique, tanquam vere pium, propugnant έθνος μακαρίαν ἕξει τὴν διαγωγὴν καὶ τὴν κατάστα opinionem, præsertim cum iis præsumptio domina- σιν. Τούτου δὲ οὕτως ἔχοντος, ἀντιποιοῦνται μὲν tur: terribilis enim præsumptio est, velle dogmen πλεῖστοι τῆς οἰκείας δόξης ὡς εὐσεβοῦς, καὶ μάλι στα όταν ὦσι προλήψει κεκρατημένοι δεινὸν γὰρ ἡ in anima depositum cohibere, quamvis inter absurda et ad perditionem ducentia videretur. Etenim, quean- πρόληψις κατέχειν τὸ παρατεθὲν ἐν τῇ ψυχῇ δόγμα, admodum videre est in pannis quibuscunque ad re- κἂν ᾖ τῶν ἀτοπωτάτων καὶ τῶν εἰς ἀπώλειαν ἀπα cipiendum colorem idoneis, ut e coloribus quibus γέντων. Ωσπερ γὰρ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἔστιν ἰδεῖν, ὅσα prorsus imbuti sunt elui nequeant, et prius dilace- βαφῆς ἐστι δεκτικά, ὅτι πολλὰ τῶν εἰς βάθος δια rarentur quam tinciaram deponerent: sic in humana δύντων χρωμάτων ἀνέκπλυτα διαδείκνυνται, καὶ natura videre est, ut multi, cum perversam primitus πρότερον διαῤῥήγνυνται μᾶλλον ἢ τὴν βαφὴν ἀποτ in mente receperunt opinionem, nolint cam dimittere, τίθενται, οὕτως καὶ ἐπὶ τῆς ἀνθρωπίνης ἔστιν ἰδεῖν al cum ea potius vitam dissolvere mal nt. Hoc autem φύσεως, ὡς πολλοὶ δόξαν πονηρὰν ἐν τῇ ψυχῇ παρα cat hominum sapicntiæ divine exsortium,qui nolunt δεξάμενοι φθάσαντες, οὐκ ἐθέλουσι ταύτην ἀποδαboni delectum experiri, sed iu sua presumptione λεῖν, οὐδὲ τοῦ ἀμείνονος γενέσθαι φρονήματος, ἀλλὰ permanere contenlunt, aut qui omnino ignorant μᾶλλον προαιροῦνται σὺν ἐκείνῃ τὴν ζωὴν καταquæ opinanda existimarunt. Quicunque autem magni faciunt rectam de Deo opinionem habere, hi, quamvis primum decepti fuerint, non adherent veteri suae falsa opinioni, nec in errore propugnando delectantur, recte vero, quasi luminis fulgore, verba pietatis illuminati animas, viam amplexali sunt inde monstratam, et nebula eos nunc usque obscurauli exsilierunt. λύειν. Ἀλλὰ τοῦτο μὲν τῶν θείας ἀμετρούντων συνέσεως, καὶ μὴ βουλομένων δοκιμάζειν τὴν τοῦ καλοῦ ἐκλογὴν, ἀλλὰ φιλονεικούντων τῇ ἰδια προλήψει ἐμμένειν, ἢ παντελῶς μή γινωσκόντων δ δοξάζειν εγνώκασιν. Ὅσοι δὲ περὶ πολλοῦ ποιοῦνται τὴν ὀρθὴν περὶ Θεοῦ δόξαν ἔχειν, οὗτοι κἂν ὦσι προκατειλημμένοι οὐ πρόσκεινται τῇ ἀρχαία κακο δοξίᾳ, οὐδ' ἀγαπῶσιν ὑπερμάχεσθαι τῆς ἀπάτης, ἀλλ᾽ εὐθέως καθάπερ φωτὸς αὐτῇ τῷ λόγῳ τῆς εὐσεβείας καταυγασθέντες τάς ψυχάς, ἠγάπησαν την ἐκεῖθεν ὁδηγίαν, καὶ τῆς τέως ἐπισκοτιζούσης αὐτοὺς ἀπεπήδησαν ἀχλύος. Mac tibi, fili noster, pro exordio dicit hoc scriptum propter tuorum apocrisiariorum narrationem. li enim dicunt quod, apud vos catholico e vita decesso, cogitatis, utpote magni nostri et a Deo coronati imperatoris fideles unanimesque amici, et G idem cum eo in omnibus sentire studiosi, pontificem constituere vestrum aliquem ex hac nostra ecclesia, qui festiuationem capere debet, et ex numero deligi sacrum cum nobis altare circumstanLium. Quoniam igitur hæc tibi, cum catero a Deo dato studio, gratia tributa est (novisti enim atque intelligis quantis divinis gavisus es beneficiis, quorum unum quoque est istud, le talem sententiam admittere, scilicet cum nostro a Deo custodito imperatore per omnia uniri); hoc reliquum est, alluc mittatis virum qui Deo annuente, pontifex vester institui debet, ut dogma pietatis exactius accipiat,ac per quantam oportebit nobiscum commorationem, et que ad pietatem pertinent, et quæ ad ecclesiasticam constitutionem edoceatur, sicque, manuum impositione unctus, ad vestram splendidissimam nobilitatem plenitudinemque vestræ potestatis revertatur. Quemadmodum enim professione amicitige fuitimus es nostro Christum amanti imperatori, et sanctissim apud nos Dei Ecclesia, sic necesse est te finitimum esse et fidei confessione et sensu orthodoxorum dogmatum: at non juxta quod usque nunc exstitit, tanto malo nescio quomodo superveniente, amicitia quidem nos videri conjunctos, fidei autem communione separatos. De quibus nostro, Photio inquam, sanctissimo patriarchæ non Ταῦτά σοι, τέκνον ἡμῶν, προοιμιαζόμενον λέγει τὸ γράμμα διὰ τὴν τῶν σῶν ἀποκρισιαρίων απαγγε λίαν· φασὶ γὰρ ὡς τοῦ καθ' ὑμᾶς ἐκδημήσαντος καθολικοῦ τῆς ζωῆς διανοείσθε, οἷα δὴ τοῦ μεγάλου καὶ θεοστεφοῦς ἡμῶν βασιλέως γνήσιοι καὶ ὁμόψυ χοι φίλοι, καὶ ὁμοφρονεῖν αὐτῷ ἐν πᾶσι σπουδάζον τες, ἐκ τῆς ἐνταῦθα ἐκκλησίας τὸν εἰς ἀρχιερέα ὑμῶν καταστήσεσθαι μέλλοντα λαβεῖν τὴν προχεί ρησιν, καὶ Θεοῦ εὐδοκίᾳ ἕνα τοῦτον γινώσκεσθαι τῶν σὺν ἡμῖν τὸ ἅγιον κυκλούντων θυσιαστήριον. Ἐπεὶ οὖν τοῦτό σοι μετὰ τῆς ἄλλης δεδομένης παρά θεού φιλοτιμίας, καὶ χάριτος παρεσχέθη (οἶδας γὰρ συντα τὸς ὢν ὅσης ἀπήλαυσας τῆς παρὰ Θεοῦ εὐεργεσίας, ἧς καὶ τοῦτο τυγχάνει τὸ λογισμὲν τοιοῦτον ἀναλα· δεῖν, ὥστε κατὰ πάντα ηνωμένον γενέσθαι τῷ θεοφρουρήτῳ ἡμῶν βασιλεῖ) ἐκεῖνό ἐστιν ὑπόλοιπον τὴ στεῖλαι πρὸς τὰ ἐνταῦθα τὸν Θεοῦ κατανεύσει μέλο λοντα εἰς ἀρχιερέα ὑμῶν καταστῆναι, ὥστε καὶ τὸ δόγμα τῆς εὐσεβείας παραλαβεῖν ἀκριβέστερον, καὶ διὰ τῆς σὺν ἡμῖν ὅτης δεήσει διατριβής τά τε πρὸς εὐσέβειαν συντείνοντα, καὶ πρὸς τὴν ἐκκλησιαστικὴν ἐκπαιδευθῆναι κατάστασιν, καὶ οὕτω τῆς χειροθε σίας τυχόντα πρὸς τὴν ὑμετέραν ἐπανελθεῖν λαμπρο τάτην εὐγένειαν καὶ τὸ πλήρωμα τῆς ὑμετέρας ἐξουσίας Ωσπερ γὰρ τῇ ὁμολογίᾳ τῆς φιλίας προσῳκειωμένος ὑπάρχεις τῷ τε φιλοχρίστῳ ἡμῶν βασιλεῖ, καὶ τῇ καθ' ἡμᾶς ἁγιωτάτῃ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησ σίᾳ, οὕτω δέον ἐστὶ συνοικειούμενον εἶναι καὶ τῇ τῆς πίστεως ὁμολογία, καὶ τῷ φρονήματι τῶν ὀρθῶν δογμάτων. ᾿Αλλὰ μὴ καθάπερ μέχρι τοῦ νῦν οὐκ οἶδα ὅπως τοῦ τοιούτου κακού παρεμπεσόντος τη Scriptum έκκλησία; sed in margine emendatum εξουσίας.

EPISTOLAE. nunc per hominum missionem, quamvis negotiorum peripetiæ quominus ad finem perveniret ejus dili gentia impediverint. Vel forte, quod supra dixi preveniens, hoc judiciis quæ novit in tuis diebus Deus reservatum est, ut hoc quoque dono divinitus bonoratus monstreris. μὲν φιλίᾳ δοκεῖν συνάπτεσθαι, τῇ δὲ κατὰ τὴν πίστιν ἡ γαρvum mcubuit certamen, nunc per sermones, κοινωνία διίστασθαι. Περὶ οὗ καὶ τῷ ἡμετέρῳ, φαμὲν δὴ Φωτίῳ, τῷ ἁγιωτάτῳ πατριάρχῃ οὐ μικρός ἀγὼν καταβέβληται, τοῦτο μὲν λόγοις, τοῦτο δὲ καὶ ἀποστολῇ ἀνδρῶν, εἰ καὶ τῶν πραγμάτων αἱ περιπέτείαι ἐπὶ τὸ τέλος ἐλθεῖν τὴν σπουδήν ἀπεκώλυσαν ἢ τάχα, ὅπερ καὶ προλαβών ἄνωθεν εἶπον, τούτου κρίμασιν οἷς οἶδεν ὁ Θεὸς ἐν ταῖς σαῖς ἡμέραις δεν φιλοτιμούμενος. τετηρημένου, ἵνα δειχθῇς καὶ ταύτῃ τῇ δωρεά Θεό Η Διὰ ταῦτα καθώς προ βραχέος εἴρηται, τέκνον ἡμῶν ποθεινότατον, εἰς τοιαύτην ἔννοιαν ὑπὲ Θεοῦ καταστὰς, μὴ ἀναβάλῃ τὸν ὑπὸ τῆς σῆς τιμιότητος, καὶ τῶν τῆς καθ' ὑμᾶς Ἐκκλησίας προκρίτων εἰς τὴν τοιαύτην ἀρχιερωσύνην μαρτυρούμενον προβεβλήσθαι τοῦ ἀποστείλαι, ἵνα καὶ αὐτῷ ὑπάρξη προσλα. βεῖν ὧν οὐ θέμις ἐνδεῆ γινώσκεσθαι· καὶ ὑμῖν σὺν Θεῷ φάναι διὰ τῆς ἐκείνου ἀρχιερατικῆς ἐπιστασίας καὶ ἡ πρὸς Θεὸν οἰκειότης ἐγγένηται, οὐδὲν γὰρ εὖσε είας πρὸς τὸ θεῖον ἐγγύτερον, καὶ ἡ πρὸς τὸν ὑψηλὸν, καὶ μέγαν ἡμῶν βασιλέα κατὰ πάντα ἐνότης καὶ συνάδεια ἀσφαλιζομένη, ὥσπερ τῇ ὑποταγῇ καὶ τῇ σχέσει, οὕτω καὶ τῇ τῶν εὐσεβῶν δογμάτων συμφωνία. Πάντως δὲ οὐκ ἀμφιβάλλεις, ὡς ἡ μέχρι τοῦ νῦν ἐν τῇ τῶν ᾿Αρμενίων περὶ τῆς πίστεως δια φωνία πρὸς τὴν καθ᾿ ἡμᾶς ἁγίαν τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαν ἀλλοτρία καθέστηκε τοῦ ὀρθοδόξου κηρύγματος, καὶ τῆς ἀποστολικῆς καὶ θείας διδασκαλίας. Εἴ τι οὖν μέλει τῇ σῇ συνέσει καὶ περὶ σεαυτοῦ καὶ περὶ τοῦ οἰκείου λαοῦ τῆς πρὸς ἡμᾶς ἑνώσεως, καὶ κατὰ πάντα συμφωνίας, μὴ ἄλλως ποιήσης, μηδὲ βραδύ νῆς πρὸς τὴν ἀποστολὴν τοῦ μέλλοντος χρηματίσειν ὑμῶν ἀρχιερέως, ψήφῳ τοῦ παναγίου Πνεύματος, καὶ τὴν καθ᾽ ὑμᾶς ἁγίαν Ἐκκλησίαν κατακοσμήσειν. Ερρωσθαί σε ἐν Κυρίῳ ἐπευχόμεθα, φρουρούμενον Propterea, sicut paulo ante dictum est, desideratissime fili noster, in tali sententia a Deo confirmatus, ne rejicias, quem tua excellentia et vestra Ec clesiæ præpositi dignum testificati sunt qui in talem promoveretur pontifcatumn, eum mittere, ut et ipεί ipsi contingat ea recipere quorum expertem eum sciri non æquum est, et vobis, Deo juvante, per ejus pou tificialem præstantiam ad Deumque propinquitatem attingere (nihil enim magis Divinitati proximum quam pietas), necnon et firmatam cum excelso magnoque imperatore nostro unitatem et concordanLiam, ut jam submissione statuque, sic et piorum dogmatum concentu. Αι prorsus non dubitas quin circa fden dissonantia Ecclesiae Armeniorum, usque ad diem hodiernam, cum sancta nostra Dei Ecclesia, aliena stet ab orthodoxa pradicatione apostolicaque et divina doctrina. Si ergo tuæ sapientiæ cura est de tua ipsius et populi tui cum nobis unitate et in omnibus concordia, ne aliter agas, neque moram alferas ad eum mittendam qui vestri pontifcis titu lum sumere suffragio sanctissimi Spiritus et sanctæ vestræ Ecclesia decus esse debet. Te bene valere in Domino precamur, et omnis injuriæ et aggressionis, tam e visibilibus quam invisibilibus hosti bus, servatum et superiorem evadere. καὶ ὑπερκείμενον πάσης ἐπηρείας καὶ ἐναντιότητος, ὅση τε δρωμένων, καὶ ὅση ἐξ ἀοράτων ἐχθρῶν ἐπι τίθεται. ΡΜ. Μιχαήλ πατρικίῳ, καὶ στρατηγῷ Θεσσα Λονίκης. Περὶ τῆς ὑποθέσεω;, ἥτις γράφειν ἡμᾶς πρὸς σέ, τέκνον ἡμῶν ἠγαπημένον, προςτρέψατο, πεπείσμεθα ἐκεῖνα παρὰ τῆς σῆς μαθεῖν φιλοθέου ψυχῆς, ὅσα μήτε Θεοῦ ἀγανάκτησιν κινεῖ, μήτε τὴν ἡμῶν λυπεί μετριότητα, μήτε τὸν ἄνδρα, ὑπὲρ οὗ γράφομεν, ἀδίκως ὑπὸ κατάκριμα τίθησι. Γινώσκομεν γάρ σου χάριτι Θεοῦ τελειοτάτην ἐν πᾶσιν οὖσαν τὴν σύνεσιν, δι᾿ ἣν ἐν τῷ παρόντι περίδοξος ὤφθης βίῳ, καὶ σὺν ταύτῃ τῇ τιμῇ ἐπιτεύξῃ, ὅπερ εὐχόμεθα, καὶ τῆς οὐ μόνον προσκαίρως επιμειδιώσης, ἀλλὰ καὶ τῆς αἰωνίως εὐφρανούσης σε δόξης. Μάνθανε οὖν τὴν ὑπόθεσιν καὶ δήλου ἡμῖν, δεσμὸν ἔχων ἐκ Πατρὸς καὶ 1οῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος, ὅσα συνεπιμαρτυρού σαν τὴν σὴν ἀληθῆ γνῶσιν περὶ τοῦ ἀνδρὸς ἐξεπί στασαι, καὶ μηδὲν μήτε πρὸς χάριν μήτε πρὸς ἐναντίωσιν ἔχοντα. Διαθρυλλοῦσί τινες περὶ Παύλου του θεοφιλεστάτου μοναχοῦ καὶ πρεσβυτέρου, ὡς παρὰ τῆς σῆς ἀκηκόασι γλώσσης, ὅτι περ μετὰ τὸ ἐπανελέσθαι τὴν μοναδικὴν πολιτείαν τῇ ποτε γενομένη συμβίῳ πεφώραται συνενούμενος, καὶ μὴ φυλάξας τὴν ἐξ αὐτῆς γινομένην διάστασιν καθα CXL. Michaeli patricio et Thessalonica duci. Confidimus, Gili dilectissime, ea in materia, quæ nd scribendum incitavit, nos ab anima tua id mutuatos esse, quod nec indignationem Dei moveal, neque nostrain contristet humilitatem, neque hominem, de quo scribimus, ad iujustam condemuationem perducat. Quantam enim in omnibus habeas integritatem novimus, qua hoc in sæculo honoratam degis vitain et cum magno honore, uti precamur, non solam praesentem et subsequentem obtinges gloriam, sed et permansuram in future. Materiam igitur discas, et qui nobis vinculo conjunctus es in Palre et Filio et sancto Spiritu, no tum facias in quantum dare possis et resciveris verum de homine testimonium, nihilque neque ira neque stuilio proferas. Quidam de Paulo maxime pio monacho et presbytero te dicentem se audisso asserunt, quod ille, post susceptam monasticam vitam, deprehensus fuerit in prius nota mulieris commercio, quod factam cum ea separationem non sincere servaverit, neque promissis Dco dalis fide iter steterit. Have dieta ubi ad aures nostras

pervenerunt, co magis contristati et perturbati ραν, μηδὲ τὴν ἐπαγγελίαν διασωσάμενος προς θελο sumus, quod homo, testium fide, ad sacerdotium evectus et inter sanctuarii ministros admissus majori etiam inbiat dignitati. En quoad hominem nostrum. Τu igitur illa nobis rescribas, quæ ante terville Christi tribunal, quo denudati omnes adstaLinus, responsurus sis coram angelorum ordinibus et hominum concursu. De catero valeas et cus - todial te Dominus ab omni malo visibili et invisiLili exemplum. ἀψευδῆ καὶ ἀνόθευτον. Ταῦτα, ὡς εἴρηται, προς τὰς ἡμετέρας ἀκοὰς ἐλθόντα οἷα εἰκὸς ἐλύπησέ τε καὶ συνετάραξεν, ὅτι τε ὁ ἄνθρωπος παρ' ἑτέρων προσώπων τὴν μαρτυρίαν παρασχόμενος πρεσβυτερίου ἠξιώθη, καὶ τῶν λειτουργούντων τῷ ἁγίῳ θυσιαστηρίῳ εἰς χρηματίζει, καὶ πρὸς μείζονα ἔτι ἀφορᾶ λειτουργίαν. Εχεις μὲν παρ' ἡμῶν δεδηλω μένην τὴν περὶ τοῦ ἀνθρώπου φήμην. Σὺ δ' ἐκεῖνα γράψον ἡμῖν & καὶ τῷ φρικτῷ βήματι τοῦ Χριστοῦ, ὅτε πάντες αὐτῷ γυμνοί παραστησόμεθα, μέλλεις κατενώπιον πάσης τῆς ἀγγελικής τάξεως καὶ τῆς ἀνθρωπίνης παραστάσεως ἀποκρίνασθαι. Τὰ δ' ἄλλα ἐῤῥωμένον σε φυλάξοι ὁ Κύριος πάσης ἐπηρείας ἀοράτου τε καὶ ἐρωμένης ἀνώτερον. CXLI. Solis are proposito. G ΡΜΑ'. Τῷ ἡγουμένῳ τῶν ἡλίου βωμών. Etiamsi fama, clare fli, jamdiu de malitia mali Εἰ καὶ προλαβοῦσα ἡ πονηρὰ φήμη τῆς περὶ σὲ, adversus te demonis, per litteras divulgata, ani- τέκνον ἡμῶν ὅσιον, τοῦ πονηροῦ δαίμονος ἐπηρείας mam nostram haud leviter perculerit, altamen τὴν τῶν γραμμάτων ἀπαγγελίαν, ἔπληξε τὴν ψυχὴν spe meliore inducti famam in regiones mendacii ἡμῶν οὐ μετρίως, ἀλλ' ὅμως ἐλπίσι χρηστοτέραις rejecimus et doloris solatium habuinus, de die in ὥσπερ ἀποπεμπόμενοι τὴν φήμην πρὸς τὴν χώραν diem exspectantes, donec valetudo tua nobis con- τοῦ ψεύδους, είχομεν παραμύθιον τῆς ὀδύνης, ἀεὶ firmata sit. Quid autem in presenti? Lilleræ dolo- προσδοκώντες τὴν ὑμῶν ὑγείαν ἐνωτισθῆναι. Νῦν rem augentes supervenerunt et luculenter osten- δὲ τί; Ηκε τὰ γράμματα τὸ ἄλγος επαύξοντα, dunt, nos ea sperasse ac cupisse quæ longe a vero ἐκεῖνα φανερῶς ἀναδιδάσκοντα ὅσα τέως καὶ δι᾿ Ελ listabant; quo animo litteras legerimus, quod πίδος, καὶ δι᾿ εὐχῆς εἴχομεν τῆς ἀληθείας μακρύ visceribus mediis acceperimus vulnus verbis haud νεσθαι. Ὅπως μὲν οὖν διετέθημεν ἀναλεξάμενοι τὸ possumus exprimere. Qui autem corda creavit et γράμμα, καὶ οἷον βέλος διὰ μέσων ἐδεξάμεθα τῶν novit, ille cordis nostri vulnus et dolorem inspicit, σπλάγχνων, παραστῆσαι μὲν οὐκ ἔστιν ἱκανὸς ὁ quibus malis aliud invenire nequimus solatium λόγος· ὁ δὲ τὰς καρδίας καὶ πλάσας καὶ γινώσκων, nisi ut mali demonis insidias tibi structas patien- ἐκεῖνος ὁρᾷ καὶ τὸ τραῦμα καὶ τὸ ἄλγημα της καρ ter feramus; sic enim pro laboribus praesentibus et δίας, ἐφ᾽ ᾧ παραμύθιον οὐδὲν ἕτερον ἐξευρίσκομεν, cruciatibus magna nos in futuro manet tranquillitas. πλὴν ἐκείνου μόνου ὡς ἀντὶ τῆς τοσαύτης τοῦ δείκ μονος ἐπιβουλῆς τῆς ὑμῶν εὐχαρίστως τὸ συνενεχθὲν φερούσης, πολλὴ ἀντὶ τῶν παρόντων πόνων καὶ τῆς ἐντεῦθεν ἀνίας ἡ ἐκεῖθεν ἀποκείσεται ἄνεσις καὶ ἀνάπαυσις. Malus dæmon ab initio novis semper insidiis prosequitur servos Dei: modo per cooperatores, malitia sua consortes, suscitat persecutiones et per malitiam infert pugnam contra Deum amantes quos a vita beata coloque repellit; modo absque hominibus ad malum perpetrandum conspirantibus et proprio Marte nunc occulte nunc apertius bellum infert, quemadmodum in præsentiarum virtutem tuam aggressus est. Interea vulnus intulit, quod, volente Deo, aut ad cicatricem aliquando abibit aut debuitis judiciis in commodum percus soris mutabitur usque dum, non multum post, corruptibile huc corpus in resurrectione justorum indual divinam incorruptionem. Maleficus 20Lemn patientia tua qua omnes Deum glorificant, vulnerabitur in aeternum, suos solus portabit dolores, nec ullum dolorum solamen inveniet. Respiee, mi fili, ad illos qui his in terris militant, quot et quantas ex hostibus plagas in membris reciplant; viri autem fortes animum nedum si jiciunt quinimo extollunt et omnibus vulnera ex hcatibus inficta ostendunt. Τu in calestcm militiam cooptatus, si ab adversario percussus fueris, ex aerumnis estimationem ubi comparabis. Ideo animo esto forti, neque ob vuinus ἀεὶ μὲν γὰρ ὁ τοῦ γένους ἐξ ἀρχῆς ἐπηρεαστής ταῖς κατὰ τῶν θεραπόντων τοῦ Θεοῦ ἐπιβουλαῖς ἐνσκευάζεται, καὶ καθ' ὧν μὲν συνεργούς προσλαμ βάνεται, οὓς ἂν εὔροι τῇ αὐτοῦ κακίᾳ συντρέχον τας. Καὶ διὰ τούτων νῦν μὲν διωγμούς, νῦν δὲ κακώσεις ἄλλας ἐπιφέρων τοῖς εὐαρέστως θεῷ διαβιοῦσιν ἀγῶνα ποιεῖται τῇ μακαρία ζωῇ τούτων εμποδίζειν. Νῦν δὲ καὶ χωρὶς προσλήψεως ἀνθρώπων συγκακουργούντων αὐτῷ, διὰ τῆς οἰκείας ἐπιθέσεως, τοῦτο μὲν ἀφανῶς, τοῦτο δὲ καὶ ἐν τῷ προφανεῖ τὸν πόλεμον ἐπιδείκνυται, ὁ καὶ νῦν πρὸς τὴν ὑμετέραν ἀρετὴν κατειργάσατο. Αλλ' ἐκεῖνος μὲν ἐπήνεγκε τραῦμα, δ πάντως ἢ βουλομένου Θεοῦ τέλεον ἀποθεραπευθήσεται, ἢ κρίμασιν οἷς ἐπίσταται ἐπὶ κέρ δει καὶ ὠφελείᾳ τοῦ τὸ τραῦμα φέροντος διαμείνῃ, ἀλλὰ πάντως μετ' οὐ πολὺ ἀπαλλαγήσεται του φθαρτοῦ σώματος ἐν τῇ ἀναστάσεις τῶν δικαίων τὴν θεοειδῆ ἀφθαρσίαν ἀπολαμβάνοντος. Ἐκεῖνος δὲ διὰ τῆς ὑμῶν ὑπομονῆς, ἐν ᾗ πάντες τὸν Κύριον έλαμ πρύνθησαν, τραυματισθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα, πάντα φέρων τὰς ἐπ' αὐτῷ ἀλγηδόνας, καὶ μηδεμίαν εύν ρεῖν δυνάμενος θεραπείαν τοῦ ἄλγους. Αποβλέψων μεν, τέκνον ἡμῶν, πρὸς τοὺς ἐν γῇ στρατευομένους ὡς ἐκ τῶν πολεμίων πληγὰς ἐν τῷ σώματι φέρον τοῦ, καὶ τῶν μελῶν πηρώσεις, οι γε ἀνδρεῖοι καὶ

crigamus; scimus enim a te generose perferri quacumque evenerint; sed ut gratia Dei et tua soluntatale appareus inimici maleficium depellamus. Concedat nobis omnipoteus Deus ut in pra senti malam diaboli artem confundamus, ipse vero in futuro divina virtute confusus suam deεὐγενεῖς, οὐ μόνον οὐκ ἀθυμοῦσιν, ἀλλὰ καὶ σεμνύ- eum alijicias. Ilire scribimus non ut dejectum te νονται, καὶ τοῖς πολλοῖς ἐπιδείκνυνται, ὡς ταῦτα παρὰ τῶν πολεμίων ὑπέστησαν. Σὺ δὲ εἰς τὴν οὐ ράντον στρατείαν στρατευόμενος, εἶτα πληγεὶς ὑπὸ τοῦ ἀντιπάλου, πόνῳ μᾶλλον ὀφείλεις σεμνύνεσθαι. ᾿Αλλὰ μὴ καταπίπτειν τὸ φρόνημα, μηδὲ ἀκηδιᾷν ἐπὶ τῇ πληγῇ. Γράφομεν ταῦτα οὐχ ἵνα σε άθυ μοῦντα διεγείρωμεν, ἀλλ᾽ εἰδότες σε θεία χάριτι ploret turpitudinem et a nobis viventibus recedat! γενναίως τὸ συνενεχθὲν φέροντα, καὶ ὥσπερ μετὰ σοῦ τὴν τοῦ ἐχθροῦ δοκοῦσαν ἐπήρειαν διασύροντες. Παράσχοι δὲ ὁ ἅγιος Θεὸς καὶ νῦν μὲν τὴν πονηρὰν αὐτοῦ ἐνέργειαν καταισχυνθῆναι, καὶ εἰς τὸ ἔπειτα τῇ θείᾳ δυνάμει κατησχυμμένον καὶ θρηνοῦντα τὴν ἰδίαν κατήφειαν, ἀπὸ πάσης τῆς ἡμῶν ἀπεληλαμέ νον εἶναι ζωής. ΡΜΒ. 'Αντωνία μητροπολίτη Σάρδεων. Αλγοῦντες οὐ μικρῶς καὶ σπαρασσόμενοι τὴν CXLII. Antonio Sardium metropolita. Haud leviter doluimus et anima contriti sumus, super alios significabant te gravi morbo detineri, et nos summo dolore afficiebant. Gratias igitur Deo retulinus per flium nostrum Sabam, cum te morbo liberatum esse comperuimus et sanitati divina clementia restitutum; addit, quæsumus, summa benignitas ut vitae tuæ sanctae hujus tempa - ris tribulationes non admisceantur: id enim conducit ad utilitatem eorum quos pascis, ad gaudium mostrum et ad gloriam Dei; cum enim pie et sancte vivendi regulas docentur homines, sauc per reverentiam vestram gloria abitur Deus. Unum adjiciam: si fieri potest, in invisendis nobis ne Lardes; ila nos invicem videbimus, praesentia et conversatione gavisuri et miseram vitam consulaturi in malis et tribulationibus quae nobis undique obstrepunt. ψυχὴν ἐπὶ ταῖς καταλαμβανούσαις ὡς ἡμᾶς φήμαις " rumoribus de valetudine vestra aulitis; alii enim περὶ τῆς ὑμῶν ἁγιωσύνης (κατελάμβανον γὰρ ἀλλεπάλληλοι μηνύουσαι χαλεπῶς ὑπὸ ἀρρωστίας συνέχεσθαι)· ἀλγοῦντες οὖν ἐπὶ τούτοις λίαν, ηύχαριστήσαμεν τῷ Θεῷ διὰ τοῦ κοινοῦ ἡμῶν τέκνου τοῦ Σάβα, καὶ τὴν ἀπαλλαγὴν τῆς νόσου ἀναμαθόντες, καὶ τὸ χάριτι Θεοῦ ἐν ὑγεία σε τελειοτάτη διατελεῖν· ἦν καὶ ἔτι παράσχοι ὁ ἀγαθὸς ἀμιγῆ πάσης λυπηράς διαθέσεως προσεῖναι τῇ σῇ ἀρχιερωσύνῃ, εἰς ὄφελος μὲν τῶν ὑπὸ σοὶ ποιμαίνεσθαι λαχόντων, εἰς εὐφροσύνην δὲ ἡμετέραν, καὶ εἰς θείαν δόξαν, οἷς διὰ τῶν εὐσεβῶς καὶ θεοφιλῶς πολιτεύεσθαι παιδευομένων διὰ τῆς ὑμῶν ἐσιότητος δοξάξεται ὁ Θεός. Καὶ ταῦτα μὲν οὕτως. "Εν δὲ λοιπὸν ἔτι προσθήσω· Μὴ βραδύνῃς, εἰ δυνατόν, πρὸς τὴν ἐπανέλευσιν, ὥστε ὀφθῆναι ἡμᾶς ἀλλήλοις, καὶ ἀπολαῦσαι καὶ συνουσίας καὶ ὁμιλίας πρὸ τοῦ τὴν ἡμῶν ταλαίπωρον ζωὴν ὑπὸ τῶν συνεχουσῶν θλίψεών τε καὶ κακώσεων ἀπαγορεῦσαι. ΡΗΓ. Ιγνατίῳ μαγίστρῳ μονάσαντι ἐν τῷ με- CXLII. Ignatio magistro in magno agro vitam γάλῳ ἀγρῷ. monasticam obeunti. Οίδαμεν τὴν ὑμῶν ἔνθεον ἀρετὴν καὶ τὰ θεῖα Insitam nobis noyimus virtutem eximiam quæ diφρονοῦσαν, καὶ ἀνθρώπων κακουργίαν βδελυσσομέ- vina cogitat et humanam malitiam abominatur; idνην· καὶ διὰ τοῦτο οἷς ἔγραψας περὶ τῆς τοῦ ἐξάρω circo quas de præsilis erroribus scripsisti litteras, χου πλημμελείας, χάριν τὴν μεγίστην ὁμολογοῦμεν. eæ magnæ apud nos gratitudinis causa fuerunt.Quum Πλὴν κατὰ πρόσωπον αὐτὸν ἐνεγκόντες, καὶ ὥσπερ igitur in faciem ejus pervenissenus et ipsum imper ἀναιδευόμενον ἰδόντες (μεγάλης γὰρ συνειδήσεως turbatum conspexissemnus (fortis enim conscienti.e τοῦ οἰκείου πταίσματος τὴν ὁμολογίαν δοῦναι), est proprium confiteri peccatum, decrevimus animum ἐκρίναμεν καὶ ἔτι βεβαιοτέραις ἀποδείξεσι τὴν ejus firmioribus confundendum esse argumentis, ἑαυτοῦ ἔνστασιν, ὅτι μηδὲν σύνοιδε τῶν περὶ αὐτοῦ quod nulla ipsi objectorum conscientia remordebatur. λεγομένων, καταισχυνθῆναι. Διὰ τοῦτο εἰ καὶ τοῖς Hanc ob causam tuis convicti sumus rationibus; quis τοῖς πεπληροφορήμεθα λόγοις, πῶς γὰρ οὐκ ἂν enim fidem non habiturus sit homini qui gratia Dei πληροφορηθείημεν ἀνδρὸς Θεοῦ χάριτι καὶ ἐν τῇ κοι et suis virtutibus ad supernos ascendit honores, et ομική διαγωγή διαπρέψαντος ἐν τῇ ἀνωτάτω τιμῇ, inter monachos illud pietatis testimonium obtinet, καὶ ἐν τῇ τῶν μοναχῶν πολιτεία μαρτύριον ἀποφε- quo servos Dei gaudere convenit? Verumtamen, ρομένου τῆς εὐλαβείας, ὁποῖον προσῆκε Θεοῦ θε uti jam diximus, ne ad contradictionis regiones effuράποντας ἀποφέρεσθαι; Πλὴν ἀλλ᾽ ἵνα μὴ δόξῃ μiat, rem procrastinantes delictum ejus denuo inὥσπερ ἔφημεν ἀντιλογίας ἔτι κεκτῆσθαι χώραν, quiremus (malitia non semper latebit), et diligenτανῦν ἀναβαλώμεθα τὴν περὶ αὐτοῦ καταδίκην ἐρευ tius scrutabimur ut propria culpa omni ex νῶντες· (πάντως δὲ οὐκ ἂν λάθῃ πονηρία) καὶ ἐξετά- parte in medium prolata, damnationem sulcat, ζοντες ἐπιμελέστερον, ἵνα πανταχόθεν κατά πρόσω et, velit nolit, ipse sententiae videatur assentiri, τὸν αὐτῷ τῆς οἰκείας παρισταμένης ἁμαρτίας δέξηται την κατάκρισιν· πρὸς ἦν κἂν βούληται, κἂν μὴ βούληται, καὶ αὐτὸς ὀφθείη συμψηφιζόμενος.

CXLIV. Nicolas Longobardie duci. Gratias Deo egimus, mi fili, quod super hostes gloriandi tibi potestas sit attributa, eoque magis referimus, quod nostra humilis spes non irrita evaserit. Ante præsentia enim opera quam egregia futura essent tua facinora praevidimus et le invitum atque reluctantem ad illam tunc miseram nunc autem gratia Dei felicem regionem abire coegimus ilJud intendentes, alia edere facinora; hac in re nunquam ancipites hæsimus, sed firmiter speravimus honores et munera, quæ sciebat Deus, et cogitabat anima mea homilis. Quum autem inscrutabilibus judiciis res secus peractae sint, quid aliud conferemus quam nostras humillimias preces? Adprecamur igitur ut divinum auxilium nunquam a te discedat, ut illa nunquam deficiat claritas, que totam illustrat hominum vitam, nomen et genus tuum extollat et cum illa æternam quoque et inextinguibilem obtineas claritatem. ΓΜΔ'. Νικολάῳ στρατηγῷ Λογγιέαρδίας. Εὐχαριστήσαντες τῷ Θεῷ, τέκνον ἡμῶν, ἐπὶ τῇ δεδομένη σοι κατὰ τῶν ἐχθρῶν τῆς δόξης αὐτοῦ δυνάμει, πλέον εὐχαριστοῦμεν ὅτι οὐ κατησχύνθησαν αἱ ἡμῶν τῶν ταπεινῶν ἐλπίδες. Καὶ γὰρ καὶ πρὸ τῶν νῦν ἔργων ὥσπερ τὰ τὰ προεθεωρούμεν ἀνδραγαθήματα, καὶ διὰ τοῦτο καὶ ἐξεβιασάμεθα καὶ ἄκοντά σε καὶ ἀνανεύοντα πρὸς τὴν ἄθλιον πρώην μὲν αὐτῶν χώραν, νῦν δὲ χάριτι Θεοῦ εὐδαί μονα ἀπεστείλαμεν, ἐνθυμούμενοι καὶ αὐτοὶ ἀντιμείψασθαι τὰ σὰ ἀνδραγαθήματα, ἃ οὐχὶ διστάζον τες, ἀλλὰ μετὰ βεβαιώσεως είχομεν, καὶ τιμαῖς καὶ δωρεαῖς ὅσαις ὁ Θεὸς οἶδε καὶ ἡ ἐμὴ ταπεινὴ ψυχὴ διενοεῖτο. Ἐπεὶ δὲ κρίμασιν ἀδήλοις ἀπήντησεν ἄλλως τὰ πράγματα, τίνι ἄλλῳ ἢ τῇ τεταπεινωμένη δεξιούμεθα ἡμῶν εὐχῇ; καὶ ἐπευχόμεθά σοι μήτε τὴν τοῦ Θεοῦ συμμαχίαν ἐπιλιπεῖν, μήτε πᾶσαν φαιδρότητα, ὅση τὸν ἀνθρώπινον βίον οἶδε φαιδρύ νειν, τὸ σὸν ὄνομα καὶ τὸ σὲν γένος καταλιπεῖν, καὶ · ἐπὶ τούτοις καὶ τῆς αἰωνίου φαιδρότητος καὶ ἀοδέ στον τυχεῖν. CXLY. Dilecto, spectatissimo spirituali filio illustri ΡΜΕ. Τῷ ἡγαπημένῳ περιβλέπτῳ πνευματική principi Amalphia. quae Amorem in nos tuum singularem, effusissimum in Ecclesiam, quæ nobis credita est, studium, et antea quidem fama ipsa tuas litteras præverLens nuntiarat, et nunc ea ipse amantissime ad nos perscriptæ retulerunt. Plurimum igitur tibi Loc nomine debemus, soluturi nunquam nisi votis, quibus fausta tibi omnia precamur a Deo. Nam quidquid nostra evigilare cura, aut eniti vires unquam poterunt, et perexiguum sane est, libi antea ob preclara tua in nos beneficia obstrictum. Negotium tuum de redemptione captivorum explicuimus aliqua ex parte: totum confici, quæ rerum ac temporam difficultas est, haud sane potuit. Aderit, ut speramus, brevi manus Donini, egregios istos conatus luos promotura: quam neque Agarena immanitas, nec ulla omnino vis contra niti potest. Τu mnode, quod facis, sedulo incumbe operi, et in id libram auri expende, quam tibi mittimus. Divinatione quadam præsagit animus brevi. fore ut Deus nobis præbeat occasionem, liberatis fratribus, summus ei gratias agendi. Incolumem te Christus, tuosque omnes servet, iliasumque a G τέχνῳ τῷ ἐνδοξοτάτῳ ἄρχοντι Αμάλφης. Τὸν πρὸς ἡμᾶς ἔνθεον ἔρωτα τῆς σῆς εὐγενείας, καὶ τὴν ὑπὲρ τῆς καταπιστευθείσης ἡμῖν εἰ καὶ Αναξίοις ὑπὸ Θεοῦ Ἐκκλησίας σπουδαίαν προαίρε σιν, καὶ πρὶν μὲν προανήγγειλεν ἡ φήμη προφθά σασα, νῦν δὲ τελεώτερον ἀνεδιδάχθημεν. Καὶ πρῶτον μὲν ἐπηυξάμεθα ὑμῖν παρὰ τοῦ κενώσαντος τὸ πανάχραντον αἷμα ὑπὲρ τῆς Ἐκκλησίας αὐτοῦ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἀντιδοθῆναι ὑπὲρ τῆς τοι αὐτῆς ἀγαθῆς σου προαιρέσεως τὴν παρὰ τῆς ἀγαθότητος αὐτοῦ ἐν παντὶ καιρῷ κατευόδοσιν ἐν τοῖς ὑμετέροις πράγμασι, καὶ μὴ ἐπιλιπεῖν ὑμᾶς τὴν ἄνωθεν χάριν συγκατορθοῦσαν τὰ συμφέροντα καὶ σπουδαζόμενα. Δεύτερον δὲ καὶ ἡμεῖς εἴ τι δυνατὸν παρ' ἑαυτῶν συμπράττειν ἐν ταῖς χρείαις τῶν ὑμετ τέρων πραγμάτων, ὡς ἔστιν όφειλόμενον ὑπὲρ τέκνων εὐνοούντων πατράσι συναγωνίζεσθαι οὐ διαλείψομεν, τὸν ἀγῶνα δεικνύντες. Διὰ τοῦτο καὶ ἐν τῷ παρόντι, εἰ καὶ μὴ ὁλόκληρον πέρας ή απ τησις ὑμῶν ἔλαβε περὶ τῶν αἰχμαλώτων, ἀλλ ὅμως ἐφ' ὅσον ἐπείθετο τὰ πράγματα, σπουδήν εποιησάμεθα περὶ τῆς ὑμῶν ἐξαιτήσεως καὶ θερα πείας· καὶ γέγονεν, εἰ καὶ μὴ τὸ πᾶν μηδ᾽ ὅσον ἠβουλόμεθα, ἀλλ' ὅσον τέως τῇ φύσει τῶν πραγμάτ των ταῖς ἡμετέραις βουλαῖς τε καὶ εἰσηγήσεσιν ἐξεγένετο πεισθῆναι. ᾿Απεστείλαμεν δὲ καὶ ἡμεῖς εἰς ἀνάῤῥυσιν τῶν αἰχμαλώτων χρυσίου λύτραν μίαν, ἐπευχόμενοι τὴν αὐτῶν ἐλευθερίαν παρὰ τῆς πάντα δυναμένης θείας χειρός, ἣν οἶδα καὶ πέπεισμαι ὅτι συνεπικουρήσει, καὶ τῆς ἀθέου τῶν 'Αγαρηνῶν τυραν νίδος τοὺς δεσμίους ἀπολυτρώσεται, καὶ κοινῆς εὐχαριστίας ὑπόθεσιν παρέξει σοί τε καὶ ἡμῖν ἐπὶ τῇ τῶν αἰχμαλώτων ἀποκαταστάσει πρὸς τὰ οἰκεῖα, εὐχαριστούντων καὶ δοξαζόντων ἡμῶν τὸν Σωτῆρα καὶ ἐλευθε ρωτήν, καὶ οὐκ ἐάσει ἐπὶ πολὺ τῇ τῶν ἀσεβῶν τυραννίδι κακουχεῖσθαι καὶ ταλαιπωρεῖσθαι τοὺς τῷ παναγίῳ αίματι σεσημειωμένους, οὐδὲ τῆς μετὰ τῶν συγγενῶν καὶ φίλων ζωῆς τε καὶ συνδιαγωγής μακρύνε σθαι. Εῤῥωμένον σε διαφυλάξει ὁ Κύριος ἐν πᾶσιν εὐοδῶν, πάντα τὰ καλὰ καὶ συμφέροντα συγκατά ορθῶν καὶ διατηρῶν, σέ τε καὶ τὸν ὑπὸ χεῖρα λαὸν ἐκ πάσης δρωμένης τε καὶ ἀοράτου τῶν κακῶν συνοχής. visibili et invisibili hoste. CXLVI. Constantino protasecretis. Ad hominem, qui in verborum simplicitate acerΡΜG". Κωνσταντίνῳ πρωτασηκρήτη. Απλά γράψω πρὸς ἄνθρωπον συνιδεῖν καὶ ἐν

Ιδιωτεία λόγων ψυχῆς άλγημα σφοδρόν. Ακοὴν bum animi dolorem perspicit, simpliciter scribo. Ακούσαμεν μετὰ τὴν τοῦ βασιλέως ἐξ ἡμῶν ἀναχώρησιν, ὡς ἀρχιεπίσκοπον παρὰ τῆς ἡμῶν χειροτονηθέντα ταπεινότητος (οὗτος δὲ ἐστιν ὁ Νεαπόλεως), ἐκδιώκετε, καὶ πέμπετε ἄλλον ἄν ἐσφράγισε καὶ ἐξαπέστειλεν ἐκεῖ, ὁ καὶ εἰς τὴν ἡμετέραν τῶν τα πεινῶν, καὶ πάντων ἀνθρώπων ἁμαρτωλοτέρων, ὅμως δὲ οἷοις οἶδε κρίμασιν ὁ συναρμόσας ἡμᾶς ταύτῃ Χριστός μου, καθὼς αὐτοὶ ἐπίστασθε, εἰσπηδήσας. Βλέπετε τί ποιεῖτε. Ορᾶς πῶς ἁπλὰ γράφω ἀθῶός είμι τῆς αἰωνίου καταδίκης ὑμῶν· αἰωνίῳ γὰρ κατακρίματι τὸν τοῦτο ποιοῦντα ὑποβαλῶ, εἰ καὶ ἁμαρτωλός είμι, ἀρχιερεὺς ὢν τῆς τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας καὶ συναρμοσθεὶς αὐτῇ οὐ βίᾳ, οὐ περιδρομαῖς ἐμαῖς, οὐ σπουδῇ ἀνθρωπίνῃ, ἀλλὰ λόγοις οἷς οἶδεν ὁ τὸ ἅγιον αἷμα ὑπὲρ αὐτῆς κενώσας· καὶ τῷ ἀλύτῳ ἐκείνῳ δεσμῷ ᾧ ἂν ὑποβαλοῦμεν τοὺς τοῦτο ἐπιχειροῦντας, παραστήσονται τῷ φοβερῷ βήματι, καὶ ἐγὼ σὺν αὐτοῖς, καὶ τότε γνωσόμεθα ἐνώπιον πάσης σαρκὸς καὶ τὸν ἴδιον ζῆλον, καὶ τὸ φρόνημα, καὶ τὴν ἐντρέχειαν καὶ τὴν φιλίαν καὶ τῆς πολλὰς περινοίας, ὅταν πᾶν στόμα εμφράση σηται, καὶ ἕκαστος κατὰ τὰ οἰκεῖα έργα λήψεται τὴν ἀνταπόδοσιν, ΡΙΖ'. Αδήλῳ. Καὶ χωρὶς τῆς προσπεσούσης υποθέσεως ἢ περὶ τῆς ὑμῶν ὁσιότητας φήμη ταῖς ἀκοαῖς ἡμῶν φθάσασα, οἷα εἰκὸς ἐπιθυμητὴν ἐποίει τὴν σὴν ὁμιλίαν, ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ. Ἐπεὶ δὲ καὶ τὰ τῆς παρούσης ὑποθέσεως συνῆλθεν, καὶ διὰ ταύτην ὡς ἀναγκαίαν οὖσαν, καὶ τὸ μέρος χαριζόμενοι τῇ ἐπιθυμίᾳ· ὅτι μὴ ἔξεστιν ἑτέρως, ιδού σοι προσομιλοῦμεν διὰ τοῦ γράμματος. Καλόν μὲν καὶ Θεῷ ἀρέσκον ἔργον καὶ διενοήθη και διεπράξατο ὁ θεοφιλής οὗτος ἄνθρωπος, Ας έχει φέρων σοι τὸ γράμμα, τὸν σταυρὸν τοῦ Χριστοῦ ἀράμενος, καὶ πάντα λιπὼν τὰ ἐν κόσμῳ καὶ ἄξιον ὡς ἀληθῶς τῆς αὐτοῦ ἀρετῆς. Καλός δὲ καὶ αὐτὸς ὁδηγὸς αὐτῷ γέγονας καὶ τῆς πρὸς σω τηρίαν ὁδοῦ ἀπ' ἀρχῆς καὶ μέχρι τοῦ νῦν, ὡς καὶ αὐτὸς εὐχαριστεῖ καθηγούμενος καὶ δεικνὺς διὰ τοῦ ὅλως ἐξηρτῆσθαι τῆς σῆς ὁσιότητος, καὶ μηδὲν ἀνέχεσθαι πράττειν σοῦ μὴ κελεύοντος, ὡς τοιούτῳ περιέτυχεν ἀλείπτῃ πρὸς τοὺς πνευματικοὺς ἀγῶνας οἴφ πάντως ἐντυχεῖν ηύχετο. Καὶ ἦν μὲν σωτήριον μηδὲν ἀπαντῆσαι παρὰ τοῦ φθόνῳ ἀεὶ κατὰ τῆς σωτηρίας ἡμῶν μαινομένου δαίμονος ἐναντίον, μηδὲ τραχύ, μηδὲ προκόπτειν τὰ ἐκείνου διαβήματα προς τὸν τῆς ἀσκήσεως δρόμον ἐμποιοῦν. Οὕτω γὰρ καὶ αὐτὸς εὐχαριστῶν τῷ Θεῷ ἡμῶν καὶ Σωτῆρι καρτερῶν διετέλει, ἐν ᾧ τὴν ἀρχὴν κατήντησε τόπῳ, καὶ αὐτὸς ἔχων ἐγγύθεν τὸν μαθητήν, ἀεὶ τὰ ἐπιβάλλοντα ἐξεπαίδευες. Ἐπεὶ δὲ, ὥς γε ἡμῖν ἐγνώσθη, ἀντὶ γαλήνης, ἀντὶ λιμένος εὐδίου, τρικυμίαι καὶ κλύδονες αὐτῷ ἐπανίστανται, καὶ ἄνθρωποι εἴτε παρ' ἑαυτῶν ἠρεμεῖν οὐκ εἰδότες, εἴτε παρὰ τοῦ δαίμονος κεκινημένοι, καὶ ἑαυτοῖς καὶ τούτῳ βλάβης πρόξενοι γίνονται, τί δεῖ ποιεῖν, ἢ πάντως αὐτόθεν 1 Matth. x. 23. Fando audivi, post regis a nobis discessum, archiepiscopum ab humilitate nostra ordinatum (Neapo titanum dico) a vobis expulsum fuisse et alium ab ipso signatum et eodem missum æque excidisse. Idem ad nos humiles confugit omnium maximos peccatores: attamen, quibus ipse resciverit Christus judiciis et a vobis haud ignotis cum Ecclesia illa nos conjunxit et gubernacula tribuit. Videte quid faciatis! Me simpliciter scribentem perspicis: aeterna damnationis vestræ sum innocens; ælerno tamen judicio illum subjicio tanquam reum. Licet enim peccator sim, nihilominus pontifex Ecclesiæ Christi incedo, et cum illa non vi, non circuitibus meis, non bominum studiis conjunctus sum, sed iis rationibus, quas noverit qui sanctum super illam effudit sanguinem. Hoc indissolubili vinculo vinciemus reos; stabant ante tribunal horribile et cum illis ego: tunc coram omni creatura cognoscentur et mens et cogitationes et amicitiæ et simultates, cum omnium ora claudentur et unusquisque operum suorum retributionem accipiet. CALVIL. Incerto. Etsi praesens data non fuisset occasio, de reve rentia tamen vestra ad aures nostras ea jan perreneral fama, ut conversationis vestra desiderium, ο homo Dei, mentem subierit; cum autem presens supervenerit occasio, et quidem necessaria, desiderio nostro indulgemus: aliter enim conver sari tecum non licet nisi per epistolas. Bonum et Deo pergratum opus intendit homo et perfecit, qui lianc ad te epistolam defert: crucem Christi suscepit et mundum dereliquit virtuti soli addictus. Βοmus tu ipse das illi conductor in via salutis, qualis ab initio et ad nunc usque diem exstitisti; ille e con - tra sic adjutus, reverentiæ vestræ prorsus adhærebit, nihil suscipiet nisi tu jusseris felicem se æstimans quod talem ad pugnas spirituales adeptus sit præceptorem qualem desiderabat. Nam salutem consequi non potest propter invidiam diaboli, qui contra salutem nostram furit, dificultates suscitat et profectus in virtutum semita impedit. In quo autem fuit loco et principatum obtinuerat, cum gratiarum actione et perseverantia erga Salvatorem Deum perseveravit: hune discipulum com penes te habueris, convenientia docebas. Nobis enim notum est illi pro tranquillitate et porta tuto tempestates et turbines exsurgere, sive tollantur ab hominibus qui pacifice vivere nesciunt, sive a malo demone; profecto et sibimet ipsis et illi damnum inferre lentant. Quid faciendum? Num obstinate reluctandum? Ast non meum, sed Domini præceptum est: si vos in hac urbe persequuntur, fugite iu allam "., Hic autem, uti dicit, persecutionem ex illis experitur,qui pacem non amant, et persecu

Lionis causa, invitus, ad alium locum transmigrare ἡ ἀπαναστῆναι; Οὐκ ἐμός ἐστιν ὁ λόγος, ἀλλὰ τοῦ cogitur. Cum votis tuis impertire digneris ei viaticum et cum benedictione tua copiam abeundi facias; ita enim quietus, Deo gratam vitam aget; postea forsan inveniet locum,ubi oblata perfruiturus sit pace et inimici ab odio desistent, cum nullum pretextum habeant hominem suspicandi, ejusque inter ipsos vitam gravandi. Κυρίου· Ἐὰν διώκωσιν ὑμᾶς ἐκ τῆς πόλεως ταύτης, φεύγετε εἰς τὴν ἄλλην.» Διώκεται καὶ οὗτος παρά τῶν μὴ ἀγαπώντων εἰρήνην, ὥς φησι, καὶ διωκό μενος ἀνάγκην ἔχει κἂν μὴ βούληται πρὸς ἄλλον τόπον μεθίστασθαι. Δὺς οὖν αὐτῷ ἐφόδιον τὰς τὰς εὐχὰς, καὶ εὐλογήσας ἀποστειλον· ἵνα καὶ αὐτὸς ἐν ἡσυχίᾳ διατελῶν ἐνταῦθα, εὐαρέστως τῷ Θεῷ διαζήσῃ. Ἐπειδὴ γὰρ εἴρηται τόπος, οὗ τὴν ἐπιζητουμένην αὐτῷ εἰρήνην ἔξει, καὶ οἱ διώκοντες αὐτὸν ἀπαλλαγέντες τοῦ δοκοῦντος ἐπαχθούς, μηκέτι πρόφασιν ἔχωσι τῆς ἑαυτῶν ἀταξίας τὴν τοῦ ἀνδρὸς ἐπιβαρῇ ὡς νομίζουσι σὺν αὐτοῖς διατριβὴν καὶ κατοίκησιν. CXLVIII. Euthymio monacho. Quæ in Spiritu est charitas nullam distantiam novit, seul qui isto vinculo uniti sunt, etsi spatium Intercedat, juncti permanent et beatifica fruuntur alitate. Nos ipsi a quo tempore in Spiritu sancto uniti sumus cum reverentia vestra, eo magis connectimur quo major interest personarum distantia: corporum enim relationes suam ex visibilibus characteribus subsistentiam habent, quibus solutis, ipsa relatio cito solvitur; spiritus autem nedum ob absentiam, amicorum desperans magis magisque connectitur: nos porro Deum precanur una vivendi copia detur et oculis atque ore invicem couversandi. Ita enim et separatis nobis et unitis glorificabitur Deus, qui nos vinculo Spiritus conjunxit. Vale. Nos quidem de rebus terrestribus nunquam non supplicamus; tu autem pro humilitate nostra preces fundes. CXLIX. Thraciorum duci. Que tibi hisce litteris suademus, mi fili, ea tealsque nostra admonitione scimus facturum fuisse; non enim contumeliis neque manu gravi humiliores inter subditos affligi permittit charitas tua, non ignara te a Deo constitutum et ad principatum evectum esse ut injustos reprimas et pauperes ad servitutem redactos contra dominos crudeles defendas. Mac te curautem et operibus demonstrantem scimus, nemine aut litteris aut verbo exhorlante, attamen quia hasce litteras deferens unus e notis est et multum eflagitavit ut litteras a me commendatitias excellentiz tua exhiberet, petitione ΡΜΗ. Εὐθυμίῳ μονάζοντι, Η τοῦ Πνεύματος ἀγάπη οὐκ οἶδε διάστασιν, ἀλλ' οἱ τῇ ἐνώσει ταύτης συναφθέντες, εἰ καὶ τόπος αὐτοὺς διίστησι, μένουσιν ἡνωμένοι καὶ τῆς μακα ρίας ἐκείνης ἑνώσεως ἀπολαύοντες. Καὶ ἡμεῖς τοί νυν τῇ ἐσιότητί σου ἀφ' οὗπερ τῇ ἐν ἁγίῳ Πνεύματι συνήφθημεν, μᾶλλον δὲ τοσοῦτον συναπτόμεθα πλέ ov, ὅσον ἡ σωματική μεσιτεύει διάστασις. Η μὲν γὰρ σωματικὴ σχέσις ἐκ τῶν ὁρωμένων χαρακτήρων ἔχει τὴν συνοχήν. Τούτων δὲ μὴ παρόντων, κατά βραχύ λανθάνει διαλυομένη· ἡ δὲ τοῦ πνεύματος, ἕτερον τρόπον τῇ τῶν σωματικῶν ὑπομνήσεων ἀναχωρήσει ἐπὶ πλέον συσφίγγεται· πλὴν εὐχόμεθα τῷ ἁγίῳ Θεῷ καὶ συγγενέσθαι ἀλλήλοις, καὶ θέας καὶ ὁμιλίας κοινῆς ἀπολαῦσαι· ἵνα μὴ μόνον δι σταμένων ἡμῶν, ἀλλὰ καὶ συνόντων δοξάζηται παρ' ἡμῶν ὁ συνάψας ἡμᾶς Θεὸς τῷ συνδέσμῳ τοῦ Πνεύ ματος. Εἴης ἡμῖν ἐῤῥωμένος· ἡ δ᾽ εὐχὴ περὶ τοῦ Ο σαρκίου, καὶ τῆς ἡμῶν ὑπερευχόμενος μετριό ΡΜΘ'. Στρατηγῷ τῶν θρακησίων. τητας. "Α γράφομεν, τέκνον ἡμῶν, οἴδαμεν ὅτι καὶ χωρὶς τῆς ἡμετέρας ποιεῖς ὑπομνήσεως· οὐδὲ γὰρ ἐπήρειαν οὐδὲ χεῖρα βαρείαν τῶν ἐπιτιθεμένων ταῖς ταπεινοτέροις ἡ σὴ φιλοθεία συγχωρεί, γινώσκουσα ὡς εἰς τοῦτο παρὰ Θεοῦ προήχθης, καὶ ἄρχειν ἄλλων ἑτάχθης, ἵνα καὶ τοὺς ἀδικεῖν βουλομένους ἀναστέλλης, καὶ τοὺς εἰς τὸ καταπονεῖσθαι διὰ πενίαν ἑτοίμους, διὰ τῆς σῆς βοηθείας τῆς ἐκείνων βιαιότητας λελυ τρωμένους ἀποφαίνης. Ταῦτα οίδαμεν ὅτι καὶ μετ λετᾷς καὶ τὴν μελέτην εἰς ἔργον προάγεις, καν μηδείς ἐστιν ὁ γράφων ή παραίνεσιν ποιούμενος ὅμως ἐπεὶ ὁ τὸ γράμμα κομίζων εἷς ἂν τῶν ἡμῖν ejus audita litteras dedimus. Hunc igitur litteris no. γνωριζομένων πολλαῖς ἐξεδιάσατο παρακλήσεσι stis commendamnus et le rogamus ut curam ipsi impendas, qua omnes fruuntur quos tu protegis; vivunt enim ab omni injuria liberi inter homines qui miseros offendere et lædere gandent. Valeas, el sub custodia Domini negotia feliciter peragas, viam vita planam et illæsam ab invidiæ stimulis habeas. πρὸς τὸ γράμμασιν ἡμετέροις ὥσπερ συστῆναι αὐτὸν πρὸς τὴν σὴν μεγαλόδοξον ὑπεροχήν, πληροῦντες τὴν ἐξαίτησιν αὐτοῦ, τὸ γράμμα παρέσχομεν· ὁμοῦ τε διὰ τοῦ γράμματος τοῦτον συνιστῶντες, καὶ δεῖ ξαι καὶ εἰς αὐτὸν τὴν σὴν κηδεμονίαν παρακαλοῦν τες, ἧς ἀπολαύουσι πάντες οἱ ταῖς σαῖς περιβαλ τόμενοι πτέρυξι, καὶ ἀνεπηρέαστοι διασωζόμενος παρὰ τῶν ποιουμένων ἀπόλαυσιν καὶ τρυφήν ἰδίαν τὰς τῶν ἐπηρεαζομένων ταλαιπωρίας. Έῤῥωμέν ναν σε διαφυλάξει ὁ Κύριος εὐοδούμενον ἐν τοῖς πράγμασι, καὶ ὁμαλῶς τὸν βίον διαπορευόμενον, καὶ τοῦ φθόνου τῶν κέντρων άτρωτον διαμένοντα. CL. Philotheo patricio. Viri clerici Ecclesiæ metropolitana Nicanae ad nos:ram humilitatem confugerunt; nullis, mi fili, ΡΝ. Φιλοθέῳ πατρικίῳ. Κληρικοὶ τῆς ἐν Νικαία μητροπόλεως κατέλαβον πρὸς τὴν ἡμῶν μετριότητα, καὶ χωρὶς τῶν λόγων

EPISTOLE. ἢ rem suum manifestantes: cum autem dicendi iniLium fecissent, rem adeo debiliter pronuntiarunt μt animam nostram ad eamdem confusionem et dolorem et angorem moverint. Et quo modo, mi fili, commotus non fuerim, cum sanctuarii ministri, sacerdotes, dico, et diaconi, et qualescunque simus et quibuseumque detineamur peccatis, sæculari excercitui annumerentur? Parce, Domine, sanctuario tuo, et ne nos, propter peccata nostra, ad nihilum redigas. Istis rebus auditis, tui dili, adeo commotus et consternatus fui, ut manus scrilendi officium recusaret et nihil aliud fecerim, quam miserrimam meam deplorare vitam, lacry mas et gemitus edere de tempore præsenti, turbarum pleno. Quia autem clericorum lamentationes non cessabant, sero et difficulter mei compos factus sum; tum opportunum esse duxi litteras ad excellentiam tuam scribere, parciturus, si Geri possit, clericis seu potius diving glorie. Deus enim licet honorem lymnis oblatam iudesinenter in collis audiat, nihilominus vult ut homines in terris parem ipsi deferant. Quod si alii quam altaribus inservientes in causa essent, minus gravis res foret: quidquid enim consecratum fue. rit, ad usum profanum transferri non licet. Cum autem qui ad sacra pertractanda ordinati sunt, ad militum ministeria coguntur, quid dicendum? Perpende, mi fili, quod nec vestem, nec argentum usve, ne lapidem quidem profanare licet, que templo Dei addicta sunt, et si quis contrarium facere ausus fuerit, damnationeum non aufugiet. Quod si res ita se habet, quomodo revera se habet, prudenti tus, quæ gratia Dei maxima est, factorum judicium relinquo. ἀπ' αὐτῆς ὄψεως, τέκνον ἡμῶν, τὴν σύγχυσιν καὶ τὴν vocibus editis, solo aspectu confusionem et dolo ἐδύνην τῆς ἑαυτῶν ψυχῆς ἐμφανίζοντες. Ἐπεὶ δὲ λέ. γειν ἀπήρξαντο, τοσοῦτον καὶ ἡ τῶν λόγων διάθεσις ἐτύγχανε παθητική, ὅτι καὶ τὴν ἡμετέραν ψυχὴν πρὸς τὴν αὐτὴν σύγχυσιν, καὶ τὴν ἐδύνην κατέστησεν, ἵνα μὴ τὸ πλέον λέγω, τῆς συνοχῆς. Καὶ πῶς γὰρ οὐκ ἔμελλον, τέκνον ἐμὸν, τοιαῦτα πάσχειν, ὅτε λειτουργοί τοῦ ἁγίου θυσιαστηρίου πρεσβύτεροι φημὶ, καὶ διάκοναι, ὁποῖοι δ' ἂν καὶ ὦμεν, καὶ οἴαις ἁμαρτίαις ἐν: χόμεθα, πρὸς στρατείαν κοσμικήν καταλέγονται; Φεῖσαι, Κύριε, τοῦ ἁγίου θυσιαστηρίου σου, καὶ μὴ οὕτω διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ἐξουδενώσῃς ἡμᾶς. Εγώ, τέκνον ἐμὸν, ὅτε τοῖς ἐμοῖς ὠσὶ προῆλθον οἱ λόγοι, οὕτως ὑπὸ τοῦ πάθους ἐπάγην, καὶ οὕτως ὅλος ἐγενόμην τῆς ἐκπλήξεων, ὥστε εἰς ἀμηχανίαν μὲν καταστῆναι τοῦ γράφειν, μηδὲν δὲ ἄλλο ποιεῖν ἢ ταλανίζειν μὲν τὴν οἰκείαν ζωήν, θρηνεῖν δὲ καὶ ἐδύρεσθαι τὸν παρόντα καιρόν, ὃς τοιαύτην περι πέτειαν ἤνεγκε τῶν πραγμάτων. Αλλ' ἐπεὶ τῶν κληρικῶν αἱ ὀλοφύρσεις ἀνακοπὴν οὐκ ἐδέχοντο, ὀψὲ καὶ μόλις ὥσπερ ἐμαυτοῦ ἐγενόμην, και πρέπου ἡγησάμην γράμμα πρὸς τὴν σὴν μεγαλόνοιαν διαχαράξαι, δι' οὗ παρεγγυῶμαι, εἰ δυνατόν, φείσασθαι τοῦ ἱερατείου, μᾶλλον δὲ τῆς θείας δοξολογίας, ἦν εἰ καὶ διηνεκῶς ἔχει προσφερομένην ἐν οὐρανοῖς ὁ Θεὸς, ὅμως βούλεται καὶ ἐπὶ γῆς ταύτην αὐτῷ ὑπὲρ ἀνθρώπων προσφέρεσθαι. Εἰ μὲν γὰρ καὶ ἄλ λοι τινὲς, καὶ μὴ τῶν τὸ ἅγιον κυκλούντων θυσιαστήριον ὑπῆρχαν, οὐδ' οὕτως ἦν ἀνεκτόν· τὸ γὰρ ὅλως ἀφιέρωμα ήδη τι γεγενημένον εἰς κοινὴν χρήσιν μεταφέρειν, οὐκ ἔστιν ἀκατάκριτον. "Οταν ο δὲ οἱ τὰ ἅγια φέρειν καταξιωθέντες, ἐκεῖνοι πρὸς στρατιωτικές λειτουργίας ἀπάγωνται, τί ἄν τις ἐρεῖ; Σκόπει, τέκνον ἡμῶν, ὅτι οὔτε ύφασμα, οὔτε άργυρον, οὔτε χαλκόν, ἀλλ᾽ οὔτε λίθον εἰς, ναὸν ἀφωρισμένον Θεοῦ, ἔξεστι κοινοποιεῖν, οὐδ᾽ εἴ τις τολμᾷ ταῦτα, καταδίκης ἀνώτερος. Εἰ δὴ οὖν οὕτως ἐστὶν, ὥσπερ καὶ ἔστι, σοὶ καταλείπω θεία χάριτι τελειοτάτῳ τὴν σύνεσιν ἔντι, τὸ νῦν γινόμενον κρίνειν. Εβουλόμην τὸ γράμμα ἐκτείνειν καὶ διὰ πλειό νων τὴν ἀτοπίαν τοῦ πράγματος, καὶ τὸ ἡμέτερον ἄλγος εμφανίζειν. Αλλ' ἱκανὰ τὰ εἰρημένα προς τὴν σὴν ἀρετὴν, ἥτις κἂν μηδεὶς ἕτερος λέγῃ. δυνατὴ ἀφ' ἑαυτῆς καὶ συνιέναι καὶ ἄλλους περὶ τούτου διδάσκειν. Τοσοῦτον δὲ μόνον φημί, ὅτι ἐξ ἀρχῆς προνόμιον δέδοται παρὰ τῶν κοσμησάντων εὐσεβεία τὸ στέφος μητροπόλει, χάριν τῶν ἐν Ecclesia ornavere, in conciliorum quoque ibidem αὐτῇ κεκροτημένων ἱερῶν συνόδων. Καὶ ἄρα ὅσος ὁ χρόνος· ἀφ' οὗ γὰρ Χριστῷ ὑπετάγη τῷ βασιλεῖ καὶ Θεῷ ἡ τῶν σκήπτρων ἐξουσία τοῦτο παρεσχέθη, μὴ νῦν ὀρθῇ περιυβριζόμενον μηδὲ καταπεφρονημένον. Οὐ γὰρ ἄξιον οὔτε πρὸς τιμὴν δι15πίνον ἢ τῶν προσταττόντων ἢ τῶν πληρούντων τὸ πρόσταγμα. Τὰ δ' ἄλλα ἐῤῥωμένον σε διαφυλάξει ὁ Κύβιος ἐν πᾶσιν εὐαρεστοῦντα, καὶ τῆς παρ' αὐτοῦ ἀποδοχῆς ἀξιούμενον. ΕΝΑ. Γρηγορίῳ Εφέσου. Οὐκ οἶδα τί ἐρῶ ἐπὶ τοῖς οὐκ ἐθέλουσιν ἀνεῖνα: σπαραγμοῖς τὴν ἐπώδυνον καρδίαν ἡμῶν. Οὐ γὰρ ἔστιν ἰδεῖν ἡμέραν, ἐν ᾗ μὴ διαξαινόμεθα ταῖς ἐπιτ In volis erat litteras hasce longiores reddere et fusius inopportunitatem hujus rei demonstrando nostrum ostendere dolorem; sed dicta haec sur fciunt virtuti tue, que a semetipsa, etsi nullus indicaverit, rem intelligere et aliis explanare valet. lloc unum additum volo quod qui ab initio cum pietate regnarunt. privilegio clerum metropolitane habitorum gratiam. Nunc autem perpende tempora: quæ Christo regi ac Deo potestas curalis attributa est ca nunc in contemptum me abeat ηuod nec imperantibus nec obedientibus honori esset. De catero te valentem custodiat Dominus; i omnibus ipsi complaceas, et ab eo recipi merearis. CLI. Gregorio Ephesi episcopo. Quid dicam de perpetuis cordis nostri cruciati bus? nulla est dies quæ non novos alferat dolores et denuo nos alligat, ita ut credam in me adimp!α

εἰρημένον, ᾧτιν: καὶ ἐβρήθη ἀεὶ τὰ κακὰ τοῖς και κοῖς ἐπισυναπτόμενα τὸν ἐμὸν περιστοιχίζει βίον καὶ παρῆλθεν οὔπω τὸ χεῖρον, καὶ παρέστηκεν ἕτερον χεῖρον, οὐκ οἶδα τί πρὸς ταῦτα ἐρῶ, ἀλλ᾽ εἰ καὶ τοῖς συνήθεσι καὶ ἀνθρωπίνοις χρησάμην λά γοις· πλὴν οἶδα τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν εἶναι τὴν αἰ τίαν τῆς τοιαύτης τῶν χαλεπῶν ἐπιθέσεως. Τὸ γὰρ & μηδ' ἄλλου τινὸς προλέγοντος ἐλπίσαι γενέσθαι, ταῦτα ἡμῖν ἀπαντᾶν, πόθεν ἄλλοθεν, ἢ ἐξ ἧς εἶπον αἰτίας ἔχει τὴν γένεσιν; Θορυβῇ τὴν ψυχὴν ἴσως, τέκνον ἡμῶν ἱερώτατον, ὥσπερ ἐπικεκαλυμμένης προσιούσης σαι τῆς ἡμετέρας ἀλγηδόνος. Οὐκοῦν τὸ πρᾶγμα ἐκδηλότερον μάνθανε. Ο τοῦ Δυρραχίου μητροπολίτης τὰ ἐνταῦθα καταλαβὼν, οὐκ οἶδα τί tum iri dictum: Semper mala cumulantur malis. τιθεμέναις ἀλγηδόσι, καὶ πληροῦται ὡς ἔοικε τὸ Ludique insidiantur vitae nea: malum nondum abiit et jam aliud pejus astat; nescio quomodo dicam, si quidem assuetis et humanis locutionibus utendum illud autem scio, peccata nostra hujus intumescentis mali causam esse. Quod enim nemo alius eventurum prædicere auderet, hoc nobis evenit; unde? nonne defluit ex fonte modo indicato? Conturbatur auimus, mi fili, tuus, et dolori tuo noster additur. Rem planius discas. Qui huc advenit Dyrrachii metropolita, nescio qua causa a sinu Ecclesia recedere decrevit; sæpe sæpius illum hortationibus, quæ de labiis meis humilibus prodire possunt, a pessimo incepto ad meliora reducere expertus sum; sed verba mea irrita fuerunt.Propterea mobis visum est ut illum ad te mitteremus, con- παθὼν τοῦ πληρώματος τῆς Ἐκκλησίας ἑαυτὸν fsi ita pervicaciam ejus in obsequium abituram esse. Illud vero quoque præ oculis fuit, quod ibi moraturus, quotidie, uti conjicere licet, eos videbit qui ab Ecclesia defecerunt, et ob id dificilius redibit in sinum Ecclesiæ. Ad vos autem missus si quam novam ab Ecclesia secedendi causam habuerit, eo. facilius. ab ea recedet, quando pontificatus vestri virtutes cognoscens, initam dudum familiaritatem et beneficia quæ in eum contuleris reminiscetur; aliter enim ad Jude laqueum abibit et pessimo exemplo a consortibus dato Ecclesiam deseruisse male jactabit. ἀπομερίζειν ἠγάπησε· τοῦτον πλειστάκις παραινέσεσιν, ὅσαι τῶν ταπεινῶν χειλέων ἡμῶν ἰσχὺν ἔχου σε προϊέναι, τῆς ἀτόπου γνώμης μετενεγκεῖν ἐπειράθημεν, ἀλλ' εἰς κενὸν ὤφθημεν ῥαψῳδήσαντες. Διὰ τοῦτο πρὸς τὴν ὑμῶν σύνεσιν ἐκπεμφθῆναι αὐτ τὸν καλὸν εἶναι κεκρίκαμεν, ἐλπίζοντες τὸ ἀπειθὲς αὐτοῦ εἰς εὐπείθειαν οὕτω μετενεχθῆναι· ἅμα δὲ καὶ τοῦτο ἐνθυμηθέντες, ὅτι ἐνταῦθα διατρίβων ὑπὸ τῶν ἀποστατησάντων τῆς Ἐκκλησίας οἷα εἰκὸς καθ' ἑκάστην εἰσηγήσεις λαμβάνων, ὕστερον ὀφθήσεται πρὸς τὸ τῇ Ἐκκλησία συναφθῆναι δυσπειθέστερος. Πρὸς ὑμᾶς δὲ στελλόμενος, καὶ εἴ τινα πρόσληψιν ἔσχε τοῦ τῆς Ἐκκλησίας ἀποστατεῖν, ῥᾳδίως ἀποθήσει τήν τε ἄλλην ἀρετὴν τῆς σῆς ἀρχιερωσύνης ἐξευλαβούμενος, καὶ τὴν ἐξ ἀρχῆς συνήθειαν, καὶ ὅσης εὐεργεσίας αὐτῷ πρόξενος ἐγένου ἀναλογιζό μενος, εἰ μὴ ἄρα πρὸς τὸν τοῦ Ἰούδα βρόχον, καὶ εἴ τις ἐκείνων παρόμοιος κατένευσε, καὶ διὰ τοῦτα φιλονεικήσει τοῦ τῆς Ἐκκλησίας ἑαυτὸν ἀποτεμεῖν σώματος. CLII. Lacerto. Nihil aliud, mi fiti, ad te scribo qui proprio ingenio ad omne bonum et Deo gratum duceris, nisi ut epistolæ hujus latores commendemus ac notum faciamus illos ab Ecclesia Dei propter servitutem, id est cymarum tributa amatos esse. Intelligentia Luz negotium est re audita, illos ab omni publica servitute et vexatione liberatos tueri; impossibile est, uti ipse nosti, vectigalia publica solvere et tributa conferre, ab Ecclesia imperata, De cetero, valeas, mi fili, et custodiat te Dominus sub umbra alarum suarum, ut asperam et duram vite viam perficere possis. ΙΝΒ'. 'Αδήλφ. Οὐδὲν ἄλλο πρὸς τὴν ὑμῶν σύνεσιν, τέκνον ἡμῶν, αυτοπαράκλητον οὖσαν πρὸς τὸ καλὸν καὶ θεάρε στον γράφομεν, ή μόνον ὅσον εἰς τὸ παραστῆσαι τοὺς Επικομιζομένους τὸ γράμμα, καὶ γνωρίσαι ὑμῖν ὅτι τῇ τοῦ Θεοῦ μεγάλη Εκκλησίᾳ πρὸς τὴν ἀπ' ἀρχῆς ἀποταχθεῖσαν υπηρεσίαν, λέγομεν δὴ τὴν τῆς κράμβης συντέλειαν, ἀφωρισμένοι τυγχάνουσι. Σὲν οὖν ἐστι καὶ τῆς σῆς ἔμφρονος γνώμης τοῦτο μαθόντι διατηρῆσαι αὐτοὺς ἀβαρεῖς τῆς ἄλλης του δημοσίου περιαγωγῆς καὶ περιστάσεως. Αδύνατον γάρ, ὡς καὶ αὐτὸς ἐξεπίστασαι, ταῖς τε λειτουρ γίαις τοῦ δημοσίου ὑπάγεσθαι, καὶ τὴν ἐξ ἀρχῆς ἀποταχθεῖσαν αὐτοῖς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ ἐπιτελεῖν συνεισφοράν. Τὰ δ᾽ ἄλλα ἐῤῥωμένον σε διαφυλάξει δ Κύριος, τέκνον ἡμῶν, ὑπὸ τῇ σκέπη τῶν πτερύγων αὐτοῦ, τὴν ἀνώμαλον καὶ πολύπονον τοῦ βίου εδόν ἐξανύοντα. CLill. Theodosio monacho et cubiculario. Alia de monachis speraveramus, ac qua nobis per litteras manifestata sunt: nempe eos non parvo fruentes beneficio per reverentiam vestram collato nunquam tuæ liberalitatis memoriam esse amissuros, sed per totam vitam merita meritis repensaturos et benefactorem pro viribus in honore habituros. Nunc autem quid dicam? Dolore oppressus cum Propheta clamabo: Salva me, Domine, quomam defecit sanctus, quoniam veritates imminute Ο ΡΝΓ. Θεοδοσίῳ μοναχῷ καὶ κουβουκλεισίῳ. Αλλας ἐτρέφομεν ἐλπίδας ἐπὶ τοῖς μονάζουσιν, ἢ ὁποίας νῦν διὰ τοῦ γράμματος ἔγνωμεν. ὡς εἰς κὸς γὰρ ἡλπίζομεν οὐκ ὀλίγης εὐεργεσίας ἀπολαύ σαντας αὐτοὺς παρὰ τῆς ὑμῶν ἐσιότητος οὐ μόνον οὕτως ἐν βραχεῖ καιρῷ ἐπιλελῆσθαι τῆς σῆς ἀγα θῆς προαιρέσεως, ἀλλὰ καὶ τὸν πάντα βίον διατε λέσειν εὐγνωμονοῦντας, καὶ τὸν εὐεργέτην ὅση δύναμις ἀντιδεξιοῦσθαι ταῖς θεραπείαις σπουδάζειν. Νῦν δὲ τί εἴπω; Ἐξάγομαι γὰρ ὑπὸ τῆς λύπης,

est usque ad unum. Illi autem es ingratitudinem et forsan lucrum praesens sentient; utique, si non in praesenti, profecto in futuro seculo ingratis ann merabuntur. Τu vero, o homo Dei, nec acedia nee maestitia animum tuum deprimas, ad divinam autem aspicias remunerationem, que expectantibus illam nunquam deficiet. Pro ingratis effundas preces et cum sis homo Dei, illorum malitia te mi sercat; confidenter ad spem meliorem cum fiducia refugias: divina enim benignitate fit ut qui hac in vita aliguntur, a malo liberentur a Deo qui servos suos confundi non sinit. Quod autem hucusque nos non inviseris, scito nos tibi subiratos esse: puto Le haud oblitum esse, quod Nativitatem Christi Dei abeunti tibi dixi, non nisi te praesente cclebratum iri. Quod cum factum non sit, cave ne quod de novo promittis falsum sit! Quod si Den beneplacitum, fuerit ut in praesenti vita nos invicem amplexuri sinus, Palinarum festivitatem nobis cum celebratum venias. Quod deinceps de monachorum litigio dicit epistola, illos convenire opor Let quibuscum rem habent; tum enim aut ipsi rem tractabimus aut ad aures regias portabimus. Ita sane facilius componentur omnia. καὶ φθέγγομαι σὺν τῷ Προφήτης Σῶσόν με, Κύριε, ὅτι ἡ sont a filiis hominum,et'non est qui faciat bonum, non ἐκλέλοιπεν ὅσιος, ὅτι ολιγώθησαν αἱ ἀλήθειαν, ἀπὸ τῶν υἱῶν τῶν ἀνθρώπων, καὶ οὐκ ἔστι ποιῶν χρηστότητα, οὐκ ἔστιν ἕως ἑνός.» Αλλ' ἐκεῖνοι μὲν τῆς ἀχαριστίας, ἴσως καὶ νῦν τοῦ κέρδους αἰσθήσονται" πάντως δὲ εἰ καὶ μὴ νῦν, ἀλλ' ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι συντετάξονται τοῖς ἀγνωμονοῦσι. Σὺ δὲ, ὦ ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ, μὴ ἀκηδία, μηδὲ τὸ ὑψηλὸν τῆς διανοίας τῷ πάθει καταβαπτίσῃς, ἀφορῶν πρὸς τὴν θείαν ἀντίληψιν, ἥτις οὐδέποτε καταλείπει τοὺς πρὸς αὐτὴν ἀφορῶντας. ᾿Αλλὰ τῶν μὲν ἀγνωμονησάντων ὑπερεύχου, οἰκτείρων τῆς κακίας αὐτοὺς ὡς ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ· ἐπὶ δὲ τῶν χρηστοτέρων ἐλπίζων πεποιθότι ἀνάβηθι λογισμῷ πάντως γὰρ σὺν τῇ θείᾳ εὐμενείᾳ τῶν τέως λυπούντων τὴν ζωὴν ἔσται διάλυσις παρὰ τοῦ μηδέ - ποτε καταισχύνοντος Θεοῦ τοὺς οἰκείους θεράπον. τας. Περὶ δὲ τῆς ὑμῶν εἰσόδου ὅτι καὶ μέχρι τοῦ παρόντος οὐ γέγονεν, ἴσθι λελυπημένους ἡμᾶς ἐπὶ συί. Οἶμαι γὰρ μὴ ἐπιλελήσθαί σε, ὅτι προσείν πωμεν ἐξιόντι σοι, τὴν Γέννησιν Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, μὴ χωρίς τῆς μεθ᾿ ἡμῶν συνουσίας τελέσειν, Ἐπεὶ δὲ τοῦτο μὴ γέγονε, τέως ἣν νῦν ἐν τῷ γράμματι προθεσμίαν παρέθου μὴ διαψεύσῃ· ἀλλ' εἴ γε τῷ παρόντι βίῳ Θεῷ κεκριμένον ἐατὶ περιφέρεσθαι ἡμᾶς, τὴν τῶν Βαΐων ἑορτὴν ἧκε σὺν ἡμῖν ἑορτάσων. "Α δὲ περὶ τῆς δίκης τῶν μοναχῶν ὑπεσήμαινε τὸ γράμμα, δεῖ ἐκείνους παρεῖναι μεθ' ὧν ἔχουσι λόγων δικαίων· καὶ εἴτε ἡμῖν ἐντυχεῖν, εἴτε προσφωνῆσαι ταῖς βασιλικαῖς ἀκοαῖς τὰ τῆς ὑπο θέσεως. Οὕτω γὰρ μᾶλλον ῥᾴδιος ἔσται ἡ τῶν πραγμάτων διοίκησις. ΡΝΔ'. Γρηγορίῳ Εφέσου. CLIV. Gregorio Εphesi episcopo. Quæ prius de peccatis meis scripsimus (ut quid enim alios accusem, cum vera causa nobis pateat!) malum usque ad hanc diem, mi Gli, longius non processit, divina sic disponente bonitate, eἰ electum nullum habuit. Nunc si quid melius de humana vita dicendum est, circa meliora quidem fluctuanıur; in futuris autem nihil nisi incertum et vanum videmus. Unum rogamus etsi in vanum: ut per sancias preces vestras anima mea damnum non capiat. Res sunto alie alcunque sunt; Deo permittente de iis non curamus. Valetudinem tibi conservet Christus Deus noster: tu in sanctis precibus tuis nostre humilitatis memineris. Καὶ πρότερον περὶ τῆς μελετηθείσης ὑπὸ τῶν ἐμῶν ἁμαρτιῶν συσκευής (τί γάρ με δεῖ ἄλλους αἰτιᾶσθαι, προφανοῦς ἡμῖν τῆς αἰτίας οὔσης;) ἐγράψαμεν, τέκνον ἡμῶν ἱερώτατον, ὡς μέχρι τῆς όρο μῆς καὶ μόνης τὸ κακὸν ἔστη, οὕτω τῆς ἄνωθεν ἀγαθότητος διοικονομησαμένης, καὶ πεῖρά τις οὐ προσήγγισε κακότητος. Νῦν δὲ εἰ γέ τι ἐν ἀνθρωπίνῳ βίῳ ἄμεινον δεῖ λέγειν, τέως ἀποσαλεύου μὲν ἐν τοῖς ἀμείνασι, περὶ δὲ τῶν ἐσομένων ἀπὸ τοῦδε πρὸς τὸ ἀστάθμητον ἀφορῶσι τῶν ματαίων τοῦ βίου πραγμάτων, οὐκ ἔστι λόγος. Πλὴν εὐχόμεθα εἰ καὶ ἀχρεῖοι τοῦ συνοίσοντος διὰ τῶν ἱερῶν ὑμῶν εὐχῶν τῇ ψυχῇ μὴ διαμαρτείν. Καὶ ἔστωσαν ὁποῖα ποτ' ἂν ᾖ, ὡς οὐδὲν ἡμῖν σὺν Θεῷ μελήσει περὶ τῆς αὐτῶν διαθέσεως. Ἐμφωμένον σε διαφυ λάξοι Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν μεμνημένον, ἐν ταῖς ὁσίαις εὐχαῖς τῆς ἡμῶν μετριότητος. ΡΝΕ. Αδήλῳ. Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς ὁ τὸ νέφος τῆς ἐπὶ σοὶ λύπης ἡμῶν διασκεδάσας, ὦ ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ. Καὶ γὰρ καὶ πρὸ τοῦ γράμματος ή σκυθρωπὴ ἀγγελία τῆς τῆς ἀρρωστίας προσῆλθε ταῖς ἡμῶν ἀκοαῖς, δι' ήν καὶ τῷ νέφει τῆς ἀθυμίας συνείχετο ἡμῶν ἡ ψυχή. ᾿Αλλὰ χάρις τῷ ἁγίῳ τῷ Θεῷ τῷ νῦν διὰ τῆς παρ ουσίας τῶν γραμμάτων τα χρηστότερα δόντι μαθεῖν, καὶ τῆς ἐπὶ σοὶ ἀπαλλάξαντι λύπης· ταῦτα μὲν περὶ τοῦ κατασχόντος νοσήματος. Περὶ δὲ τοῦ κους βουκλεισίου μηδεμίαν ἡ σὴ ὁσιότης φερέτω θλίψιν, Εἰ γὰρ καὶ γέγονε βασιλική πρόσταξες τοῦ ἐξωσθῆς Psal. x:, 2. CLV. Incerto. Benedictus Deus qui nubem doloris nostri ob te dissipavit; ante epistolam tuam, o homo Dei, triste nuntium morbi tui ad aures nostras perveneτοι; quapropter anima nastra in maestitiam incidit. Sed gratias Deo sancto, qui nobis meliora annum tiari et te ipsum sanitati restitutum voluit. Hæc quidem de valetudine. De cubiculario autern reverentia vestra ne sit sollicita; ut enim naudature regium jusserit quosdam cubiculariorum pellendos, nihil istiusmodi in nostrum decretum est aut decernetur: in sua cnim dignitate et munere perus

nebit. Si hujus rei gratia amligeretur animus, noli καί τινας τῶν κουβουκλεισίων, ἀλλ᾽ εἰς τὸν σὸν καὶ sollicitus esse; imo, concedente Deo, te ab omni ἡμέτερον οὐδὲν τοιοῦτον οὔτε γέγονεν, οὔτε γενήinfirmitate liberatum esse nobis nuntiabis. σεται. Εσται δὲ ὥσπερ πρὸ τούτου ἐν τῷ οἰκείῳ μένων ἀξιώματι, καὶ τῆς κατὰ πρόσωπον ἡμῶν μὴ ἀποστερούμενος παραστάσεως· ὥστε εἴ τι χάριν τούτου παρηνώχλει τῇ σῇ ψυχῇ λυπηρὸν, τοῦτο ἀπόθου, καὶ Θεοῦ κατανεύοντος τῆς τελείας ἀπαλ λαγῆς τῆς ἀρρωστίας ἡκέτω τὰ εὐαγγέλια. CLVI. Romano imperatori. Domine et fili, glorificate in Deo. Sicut plaga magna et acerbum afferens dolorem fuit tua a nobis separatio. Attamen consideremus, quod et hic sicut in cateris omnibus se benefactorem praebuerit Deus. Elenim si, quod dixi, necessitate contigit, cui potius separationis dolor ferendus erat: tibine, qui fortior in tolerandis miseriis, an illi quæ muliebri fragilitate omnino cadebat, et doloris gravitate imposita (quem utinam avertisset Deus!) de seipsa desperans et præ dolore in contumelias coutra Deum et blasphemias prorupit? Hanc tibi Deus creator el connubii auctor conjunxerat: gratias agamus pro benediciis quibus perfruimur juxta beneplacitum ipsius; curam habet vitæ nostre et vite omnium credentium in ipsum, quorum tu etiam es, domine; ad utilitatem dirigit negotia. Abjiciamus ergo pravas cupiditates et tristitiam ue pro querelis nostris contra judicium divinum condemnemur. Quæ beatus propheta David de filio suo dixit, probe nosti, et de hoc seri bere superfluum videtur; sed exterorum virorum magnanimitatem ob similitudinem citabo. ΕΝΤ. 'Ρωμάνῳ βασιλεῖ. Δέσποτα καὶ τέκνον δεδοξασμένον ὑπὸ Θεοῦ, ὡς μὲν ἡ πληγὴ μεγάλη καὶ πικρὰν φέρουσα τὴν ὀδύ τὴν ἢ ἐκείνην, ὅπερ καὶ γέγονεν ἐξ ἡμῶν χωρισθῆ. και· σκεψώμεθα οὖν, ὅτι καὶ ἐν τούτῳ ὥσπερ ἐν τοῖς ἄλλοις εὐεργέτησεν ἡμᾶς ὁ Θεός. Εἰ γὰρ ὅπερ εἶπον ἀνάγκη συμβῆναι, τίνα μᾶλλον ἔδει τὴν ἐκ τοῦ διαχωρισμοῦ ὑπομεῖναι ἐδύνην, σὲ τὸν δυνάμενον μᾶλλον ὑποφέρειν τὸ ἄλγος, ἢ ἐκείνην τὴν διὰ τὴν γυναικείαν ἀσθένειαν μέλλουσαν παντε λῶς ἐκλάζειν, καὶ πρὸς τὸ βάρος τῆς ὀδύνης εἴπερ συνέβη, 8 μὴ βούληται ὁ Θεὸς συμβῆναι, παντελῶς ἑαυτῆς ἀπογινώσκειν, καὶ τυχὸν καὶ εἰς βλασφήμους λογισμούς καὶ λόγους ὑπὸ τοῦ πάθους ἐξάγεσθαι; Συνέζευξεν αὐτὴν ὁ Θεὸς ὁ πλάστης καὶ νυμφαγωγός. Εὐχαριστήσωμεν ὑπὲρ ὧν ἀπηλαύσαμεν τῇ ἐκείνου κρίσει· αὐτῷ μέλει περὶ τῆς ἡμῶν καὶ τῶν ἐπ' αὐτῷ πεποιθότων, ὧν, δέσποτα, καὶ αὐτὸς τυγχά νεις· πρὸς τὸ συμφέρον διεξάγει τα πράγματα. Ρίψωμεν τὸ πάθος, ἀποβαλώμεθα τὴν κατήφειαν, ἵνα μὴ ὥσπερ γογγύζοντες κατακριθῶμεν κατὰ τῆς θείας κρίσεως. Τὰ μὲν τοῦ μακαρίου προφήτου 106 8 Ο ἐπὶ τῷ παιδὶ αὐτοῦ, οἶδα ὅτι ἐπίστασαι, καὶ περιτο τὸν ἐστι περὶ τούτου γράφειν ἡμᾶς. Αλλ' ἑτέρων τινῶν μεγαλοψύχων ἀνδρῶν ἐφ' ὁμοίοις πάθεσι με γαλοψυχίαν διηγήσομαι. In Romanorum imperio, antequam Christus Deus suæ potestati subjecisset, quidam vixit Emilius. Si hominis nomen et virtutem cognoscere vis, hic duobus filiis eodem die mor Luis, animam dolore perfrangi non sivit, [n:c quid simile passus est quod experiuntur ii qui sese propter mortuos dilacerant. Quid igitur egit? • Gratias ago, dixit, quod per omne tempus quo Deus voluit ut viverent, de eo gavisus sim quod ex semine meo geniti essent. Sed ne manc quidem ingratum me præbebo, quod illos η mori decreverit. Fuit et alius vir inter Græcos illustris cujus filius, in alia degens regione, mortis falce, sicuti fos, succisus est; venerunt quidam, cum tristi, ut putabant, nuntio; quum audisset pater magnanimus, nihil se indignam fecit, pectus non percussit, lacrymas non effulit, sed ad nuntios dixit: «Sciebam, amici, mortalem a me genitum fuisse. Ita tu quoque, domine, ea quam dedit Deus intelligentia stabis, nec quid indigni virtute tua committes; scietas enim, quum conjungereris illi cum mortali te conjungi; ita enim ejus amore erga te summopere gaudebas. Ne igitur nunc te geras, ut hama a Deo injustitiam passus, mdesium et triΕγένετό τις ἐν τῇ Ῥωμαϊκῇ πολιτείᾳ οὔπω τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ ἡμῶν τὰ Ῥωμαϊκά σκήπτρα τη ἑαυτοῦ ὑποτάξαντος ἐξουσίᾳ, ἀλλ' ἐγένετό τις Αίμ λιος, ὄνομα τῷ ἀνθρώπῳ, εἴ γε μαθεῖν καὶ τὴν κλῆ τιν ἐπιθυμεῖς· καὶ δύο παίδων ἀῤῥένων κατὰ τὸ αὐτὸ τεθνηκότων, οὐκ ἐκλάσθη τὴν ψυχὴν ὑπὸ τοῦ πάλους, οὐκ ἔπαθε τι τοιοῦτον οἷον πάσχουσιν οἱ κοπτόμενοι ἐπὶ τοῖς νεκροῖς· ἀλλὰ τί; Εὐχαριστώ, έφη, ὅτι ἐφ᾽ ὅσον χρόνον εὐδόκησεν ὁ Θεὸς ἐπ' αὐτοῖς εὐφρανθῆναι, τὴν εὐφροσύνην ἔσχον ἐφ᾽ οἷς ἐκ τοῦ σπέρματός μου ἐβλάστησαν· καὶ νῦν ὅτε ἔκρινε τού τους λαβεῖν, οὐκ ἔσομαι ἀχάριστος. Αλλος ἀνὴρ ἐπίσημος ἐν τοῖς Ἕλλησι. Τούτου παῖς ἄλλοθί που διατρίβων τῇ τοῦ θανάτου δρεπάνῃ ὥσπερ τις ἐκόπη βλαστός. Καὶ ἧκόν τινες ὡς ἐνόμιζον ἐδυνηράν ἀπαγγελίαν κομίζοντες. Αλλ' ἀκούσας ὁ μεγαλόφρων πατήρ, οὐδὲν ἔπαθεν ἀνάξιον τῆς ἑαυτοῦ ἀρετῆς· οὐκ ἐκόψατο, οὐκ ἐθρήνησεν, ἀλλ' ἔφη πρὸς τοὺς ἀπαγγείλαντας· Ηπιστάμην, ὦ οὗτοι, ὅτι θνητὸν ἐγέννησα. Οὕτω καὶ σὺ, δέσποτα, τῇ παρὰ Θεοῦ δεδομένη σου φρονήσει συνδιατιθέμενος, μηδὲν ἀνάξιον τῆς σῆς μεγαλοφροσύνης πάσχειν ὑπομείνῃς, ἀλλ᾽ εἰδὼς ὅτι ὅτε συνεζεύχθης αὐτῇ, θνητῇ συνεζεύχθης, μαλα λον ὑπὲρ ὧν αὐτῇ συνέζησας χρόνων, καὶ ὧν ἀπήν λαύσας τῆς ἐκείνης φιλανδρίας καὶ μὴ νῦν ὥσπερ

EPISTOLE. ἀδικίαν παρὰ Θεοῦ ὑποστάς, οὕτω φαίνου κατηγὴς stem: etenim qui tristia et animi dejectione preκαὶ σκυθρωπάζων. Καὶ γὰρ οἱ κατηφείᾳ καὶ σκυ muntur, semper detrimentum et damna patiuntur. θρωπότητι συγκατεχόμενοι, πάντως διὰ ζημίας Nonne res formidanda, o domine et fli dilectissime, τινὰς καὶ βλάβας τὰ τοιαῦτα πάσχουσιν. Οὐκ ἔστιν si putares te damnum quoddam ex Deo habere qui οὖν φοβερὸν, δέσποτα καὶ τέκνον μου Αγαπημένον, te glorificavit, ad fastigium regni evexit et in laτὸ νομίζειν ἐζημιώσθαι ἡμᾶς ὑπὸ Θεοῦ καὶ βλάβην realitate sancta sua dominum et herum consti τινὰ παρ' αὐτοῦ ὑπομεῖναι, τοῦ δοξάσαντός σε καὶ tuit? Ne, quæso amplius ingemiscamus, nec de πρὸς τὸ ὕψος τῆς βασιλείας ἀναγαγόντος καὶ τῆς sorte queramur, neque tristitiam circumferamus; κληρονομίας αὐτοῦ τῆς ἁγίας δεσπότην καὶ κύριον imo gratias et gloriam retribuamus in his sicut et καταστήσαντος; Μὴ, παρακαλώ, μηκέτι θρηνώμεν, in aliis Deo, qui ab initio usque ad hunc diem vitam μὴ ἐδυρώμεθα, μὴ τὴν κατήφειαν περιφέρωμεν tuam illustravit et beneficiis ornavit; confidamus ἀλλὰ μᾶλλον εὐχαριστῶμεν καὶ δοξάζωμεν ὡς ἐν adhuc beneficia bonitate ipsius in nos collatum iri, τοῖς ἄλλοις πᾶσι, καὶ ἐν τούτῳ τὸν ἐξ ἀρχῆς καὶ si complacuerimus ipsi et pro viribus colucrimus.triμέχρι τοῦ παρόντος, τὸν σὸν φαιδρύναντα βίον καὶ nam Christus Deus noster,qui supereminet huic doloεὐεργετήσαντα· καὶ ἔτι πεποίθαμεν τῇ αὐτοῦ ἀγα- ri omnibusque luctibus tristi huic vitae inhaerentibus, θότητι τὰς εὐεργεσίας επαυξήσοντα, ἐὰν ἡμεῖς hæreditatem gaudii et huilaritatis æternæ concedat! εὐαρεστεῖν αὐτῷ, καὶ κατὰ δύναμιν τὰ εἰς θεραπείαν πράττειν σπουδάσωμεν. Εἴη δὲ Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν καὶ ταύτης ὑπεράνω τῆς λύπης τιθεὶς καὶ πάντων λυπηρῶν, ὅσα τῇ ἐδυνηρᾷ ταύτῃ παρακο λουθεῖν οἶδε ζωή, καὶ τῆς αἰωνίου χαρᾶς καὶ φαιδρότητος παρεχόμενος τὴν κληρονομίαν. ΡΝΖ. Δημητρίῳ Κυζικού. & CLVII. Demetrio Cyziceno. "Ωσπερ ἦν προσῆκον τέκνου ἡμῖν ποθουμένου Uti decebat, audita filli dilectissimi conservaἀναμαθοῦσιν εὐετηρίαν, ἡ ὀφειλομένη τῷ Θεῷ ἀνηνέ- tione, debitas Deo retulimus gratias, et insuper χθη εὐχαριστία. Ευχόμεθα δὲ καὶ ἔτι παντὸς λυπεῖν precamur ut ab omni aflictione servetur salvus ειδότος εναντιώματος ἀνώτερον διατηρεῖσθαι, καὶ et incolumis, neque unquam virtus vestra avertam κατὰ μηδὲν τὴν ὑμῶν ἀρετὴν εἰς τὸ τὰ tur ad propria negotia, sed tota et semper ad ser οἰκεῖα πράττειν ἀπείργεσθαι, ἀλλ' ὑπάρχειν vitium Dei atque ad gregis salutem intendatur. ἀεὶ πρός τε τὴν θείαν εὐαρέστησιν, καὶ πρὸς τὴν Quæ de clericis u andas, nescio utrum ignorantia του ποιμνίου κατάρτισιν ἀνεμπόδιστον. "Α δὲ περὶ resistant au malitia judicio indicato; ne videaτῶν κληρικῶν ἔγραψας, τῶν οὐκ οἶδα πὼς εἴπω ἐξ mur autem nimis acerbe eorum insequi errores, ἀσυνεσίας ἢ κακουργίας μὴ βουληθέντων ἀπαντῆσαι bonum est ut modicum adhuc exspectemus, et ἐν τῇ ὡρισμένῃ κρίσει, διὰ τὸ μὴ δόξαι ἡμᾶς οἷον sicut a principio definitum est, illos adhortener πικρία τινὶ ἀντιφέρεσθαι πρὸς τὴν τούτων πλημ- ut loco se teneant et justo judicio se submittant. μέλειαν, καλῶς ἔχει βραχύ τι προσυπομεῖναι καὶ Si noluerint et propriis perstiterint agendi rationiπροτρέψασθαι αὐτοὺς, καθὼς ἀπ' ἀρχῆς ὤρισται, bus, tunc fiet quod requiris: mittentur litterae a ἐπὶ τοῦ τόπου παραγενέσθαι, καὶ τῷ δικαίῳ λόγῳ nobis ita ut absentibus illis judicium finem suum καταθέσθαι. Εἰ δὲ μὴ βούλοιντο, ἀλλ᾽ ἔτι τῆς οἰκείας liabeat. Nobis autem, frater et ali perquam dilecte ἀντέχονται κακοτροπίας, τότε ὅπερ ἠξίωσας, ἔσται, et diligens, senectutis et infirmitatis molestia καὶ γράμμα παρ' ἡμῶν ἐκπεμφθήσεται, ὥστε καὶ non mediocriter incumbunt; que deinde veniunt a ἀπόντων αὐτῶν πέρας επιτεθῆναι τοῖς κεκριμένοις, peccatis nostris, vexationibus vitam nostram replet; Καὶ ἡμῖν, ἀδελφὲ καὶ τέκνον τὸ μάλιστα Αγαπημέ- forsan munus, quod sibi notis judiciis tribuit Deus ναν καὶ ἀγαπῶν, τὰ μὲν ἐκ τοῦ γήρως καὶ τῆς ἀσθε et inter homines conversatio ad vitam protrahenνείας οδυνηρὰ ἐπέστη, ὡς οὐδὲν ἔλαττον, ἵνα μὴ dam conducunt. Igitur redire nolumus, sed multο λόγω μᾶλλον ἐπίκειται. Ἡ δὲ τῶν ἄλλων ὅσα διὰ magis procedere et ad insulam navigare in ani τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν προστιθέμενα τὴν ἄθλιον ζωὴν mo est: et nobis jam objicere non poteris me cire a δαπανᾷ, πῶς ἄλλως εἴπω ἢ θεόθεν κάκωσις, οὐκ fratrem et alium clarissimumn decisionem mutasse. οἶδα εἰ μὴ προστασίας οἷς οἶδε κρίμασι λαχούσης ὁ Veniemus igitur, quemadmodum mandasti; Deo τάξας εἰς τοῦτο Θεός, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐν ζώσι συν volente nos invicem videbimus et in communi αναστροφής προτρέπεται φέρειν ἡμᾶς. Οὐκ ἐβουλό- colloquio consolationem in ærumuis inveniemus; μην οὖν εἰσελθεῖν, ἀλλὰ μᾶλλον ποῤῥωτέρω καὶ πρὸς et si de rerum difficultate deliberandum est, tecum τὴν νῆσον ἀπιέναι. Τῆς δὲ ὁρμῆς ἐπεσχέθην, οὐ δυνη. " deliberabe, qui nihil majoris existimas quam, θεὶς ἀξίωσιν ἀδελφοῦ καὶ τέκνου μοι ποθουμένου auspice Deo, de rebus honestis cogitare. CLVIII. Constantino Laodicensi metropolite. εἰς κρίσιν τῆς ἐμῆς ἀπορρίψαι δευτέραν βουλήσεως. Εἰσελευσόμεθα οὖν ὡς ἐπέστειλας, ἅμα καὶ ἀψόμενοι καὶ Θεοῦ διδόντος, παράκλησιν ἐπὶ τοῖς συνέχουσι τῇ κοινῇ συνομιλίᾳ εὐρήσοντες, καὶ εἴ τι δεῖ περὶ τῆς τῶν πραγμάτων χαλεπότητος σοὶ τῷ χάριτι Θεοῦ μηδὲν προτιμῶντι τοῦ φρονεῖν ὀρθῶς συνδιασκεψόμενοι. ΡΝΗ. Κωνσταντίνο μητροπολίτη Λαοδικείας. Ελυπήσαμεν τὴν ὑμῶν ὁσιότητα οὐχὶ τοῦτο θέμενοι σκοπόν, μὴ γένοιτο, οὐδ᾽ ἄλλοθέν ποθεν παρακεκινημένοι, μὴ τοῦτο λογίζου, τέκνον ἡμῶν, Reverentiam vestram contristavimus, minime volentes, alsit a nobis nec ab alio quopiam incitati, crede mihi, Ali, imo te ipsum et nos do-

lore liberatos volebamus, quod quidam hinc et ἀλλὰ μᾶλλον ὑπολαμβάνοντές σέ τε καὶ ἡμᾶς ἀπολο inde circumvagantes contra reverentiam vestram arguiabantur et multorum aures offendebant. De hisce noli offendi et dolere. Quid mali? Gratia Dei illorum cavillatio virtuti tuæ nullam turpitudinis notam intuli, imo ipsi malam sibi notam inusserunt et quid simile perpessi sunt ei accidit, quod sepissime in canibus, qui projectilia mittentem consectare non valentes,immissos mordei. lapides; ita et illi suam ad alios causam deferentes non frustra perfectionen vestram latratu suo inse cuti sunt. Si quid igitur bucusque perpessus es in anima tua, quod contra fas est, homo cum sis, projicias pravas cupiditates, si qua tibi refert ut animam nostram non contristes; iterum enim dico, ne istiusmodi suspicionem habeas: non a nobismet ipsis nec ab alio excitati sumus ad rem istan, verum salius duximus imprudentium illorum clericcrum clamoribus finem imponere, ne hinc et inde circumeuntes et virtutis tum nescios forsan ad falsas opiniones de tua abrepturi essent reverentia. De celcro valeas, et qualenus homo Dei atque pontifex, major sis vulgi. pulsillani mitate. CLIX. Eidem. Quoad judicium vestrum de sacerdote, qui propris motus stultitia contra pontificem suum contumeliosam se gessit, cum nulla de facto adsit contradictio (canonum enim vi confirmatur), hoc unum additum volumus, ut nobis licitum sit benigniorem quamdam fovere cogitationem et commiserationem quandam exhibere erga imprudentem, illumque rursus in locum suum restituere. Etenim peccata illa irremissibilia sunt, quae sanctuario impietatis notam Iuerunt. Si autem ea que propter errantium pusillanimitatem ad nos spectant soles condonare voluerinus, divinam benignitatem puto nobis non iratam fore: nonne ipse est qui omni sacrificio misericordiam præfecit, dicen· do: «Misericordiam volo et non sacrificium? Prz ceptam hoc mihi videtur egregie inordinato illi adaplari et misericordiam ex animo vestro proven- η turam. His ego assentiori non enim erit, nisi vέα scera sua omnino claudens misericordis, qui proximo inopi auxilium recuset. CLX. Gregorio Ephesi epist. Afictiones, mi fili, quibus Ecclesia Dei premitur, non sine animi dolore noveramius prius quam e litteris tuis cognovimus; casum et saepe rem deplorantibus nobis unica obvenit causa probabilis, rerum publicarum fragilitas. Reliqua autem, que rumoribus circumlata animum tuum perturbarunt, aliquid in se veri habent et aliquid falsi, ut in Tebus humanis evenire solet. Attamen in his miλάξειν λύπης, ἐφ᾽ οἷς ἔνθεν κἀκεῖθεν περιτρέχοντες ci κατὰ τῆς σῆς ὁσιότητος φλυαροῦντες, πολλῶν ἀκοὰς παρηνώχλουν. Οὐ χρὴ οὖν τὴν σὴν ἐπὶ τούτῳ ἀρετὴν λυπεῖσθαι. Τί γὰρ καὶ ἀπήντησε χαλεπόν; οὐδὲ γὰρ χάριτι Θεοῦ ἡ ἐκείνων φλυαρία μῶμόν τινα τῇ σῇ ἀρετῇ προσετρίψατο, ἀλλ' αὐτοὶ μᾶλλον ὤφθησαν κατεγνωσμένοι, καὶ ὁμοιόν τι πάσχοντες, οἷον πολλάκις ἐν τοῖς κυσὶν ἔστιν ἰδεῖν, οἱ τῷ βάλο λοντι προσψαῦσαι μὴ δυνάμενοι, τοὺς ἐπ᾿ αὐτοὺς βαλλομένους δάκνουσι λίθους. Οὕτως οὖν κἀκεῖνοι πρὸς ἄλλους φέροντες τὴν αἰτίαν, οὐ κατὰ τῆς ὑμῶν τελειότητος εἰκῆ καὶ μάτην ὑλακτοῦντες ηλέγχθησαν ὥστε εἴ τι καὶ νῦν μέχρι τοῦ νῦν ἄνθρωπος ὢν Έπαθες τὴν ψυχήν, ὡς οὐκ ἔξει, ρίψον τὸ πάθος, εἰ τί σοι πρόσεστι φίλτρον ἡμέτερον καὶ λόγος, περί τοῦ μὴ ἀλγεῖν τὴν ἡμετέραν ψυχήν. Καὶ πάλιν γάρ, φημί, μὴ τοῦτο εἰς ὑπόληψιν ἔχε· οὔτε οἴκοθεν. οὔτε παρ' ἄλλου τινὸς πρὸς τοῦτο ὑπήχθημεν, ἀλλὰ μᾶλλον βουλόμενοι τὰς τῶν ἀσυνέτων ἐκείνων πλη ρικῶν ἀποπαῦσαι κραυγὰς, ἵνα μὴ ἐνταῦθα κἀκεῖ περιιόντες, τοὺς οὐκ εἰδότας ἴσως τὴν σὴν ἀρετὴν πρὸς ὑπολήψεις ἀναξίους καὶ ἀπρεπεῖς τῆς ὑμῶν ἐσιότητος συναρπάζωσι. Τὰ δ' ἄλλα ἐῤῥωμένος ἡμῖν εἴης, καὶ οἷα τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος καὶ ἀρχιερεὺς, τῆς τῶν πολλῶν μικροψυχίας ἀνώτερος. ΕΝΘ'. Τῷ αὐτῷ. Ἐπὶ τοῖς κεκριμένοις ὑμῖν περὶ τοῦ ἱερέως, ἂν ἀφροσύνη διερεθίζουσα τοῦ οἰκείου ἀρχιερέως βρι στὴν ἀπειργάσατο, οὐδεμιᾶς ἀπαντώσης τῇ κρίσει ἀντιλογίας (κανόνος γὰρ ἐσχύϊ διασφαλίζεται), τοῦτο μίνον φαμὲν, ὡς ἔξεστι βουλομένοις ἡμῖν ἐπιεικε - στέραν τινά γνώμην συμπαθώς κινουμένοις πρὸς τὸν ἀφρονευσάμενον ἐπιδείξασθαι, καὶ πάλιν ἐν τῷ οἰκείῳ ἀποκαταστῆσαι βαθμῷ, διότι τῶν ἁμαρτη μάτων ἐκεῖνα παντελῶς ἀσύγγνωστα, ὅσα μώμον τῷ ἁγίῳ θυσιαστηρίῳ προστρίβεται· ἃ δὲ πρὸς ἡμᾶς ἐξ ἀνθρωπίνης μικροψυχίας τῶν πλημμελούντων μόνους δρα, ταῦτα εἰ συγχωρεῖν βουλοίμεθα, οἶμαι τὴν τοῦ Θεοῦ εὐμένειαν μὴ νεμεσήσειν ἡμῖν. Πώς γὰρ ὅς γε πάσης τῆς αὐτῷ προσφερομένης θυσίας ἐπίπροσθεν ποιεῖται τὸν ἔλεον. Ελεον γάρ, φησί, θέλω καὶ οὐ θυσίαν; Ἐμοὶ οὖν δοκεῖ καὶ τὴν παιδείαν καλῶς ἐπὶ τῷ ἀτακτήσαντι προελθεῖν, καὶ τὸ συμ παθὲς ἔτι κρείσσον ὑπὸ τῆς ὑμετέρας ἀρετῆς ἐπι δειχθῆναι, ὥστε καὶ ἡμῖν τοῦτο συνδοκεῖ, οὐκ ἔσται τις παρὰ τῶν μὴ παντάπασι τὰ σπλάγχνα κλειόντων μέμψις τοῖς δεομένοις ἀνθρώποις καὶ αὐτοῖς ὑπάρ χουσι φιλανθρωπίας. 15. Γρηγορίῳ Ἐφέσου. Τὰ μὲν ἄλλα πάθη ὅσα; τέκνον ἡμῶν ἱερὸν, τὰς τοῦ Θεοῦ συνέχει Ἐκκλησίας, οὐδὲ πρὶν ἡγνοοῦμεν αλλ' εἶχεν ἡμᾶς ἡ πικρὰ τούτων γνῶσις, καὶ χωρὶς τῆς τοῦ γράμματος ἀπαγγελίας· καὶ πολλάκις ταῦτα εκτραγῳδούντων ἡμῶν μία τις απαντῷ, ὡς δοκεῖ, τοῖς ἀποκρινομένοις εὐπρόσωπος αἰτία ἡ τῶν κοινῶν πραγμάτων ἀσθένεια τὰ δ' ἄλλα, ὅσα ἡ φήμη φέρουσα θόρυβον ὑμῖν ἐνεποίησεν, ὅπως ἔχει μέν

τι καὶ ἀληθὲς, ἔχει δέ τι καὶ οἷα τὰ ἂν scriis nihil est infelicius quam diaboli artificium, quo et regni et Ecclesia res confundere molitus est: quod artificium divina intercessione irritum evasit. Haec tibi nunc scribimus; vale et pro nostra humilitate precare. θρώπινα τὴν πρὸς τὸ ψεῦδος ἀναχώρησιν. ψεῦδος ἀναχώρησιν. Πλὴν οὐδὲν λυπηρότερον ἐν τῷ τέως τῇ ταλαι πωρίᾳ ἡμῶν προσήγγισε τῆς ἐκ τοῦ πονηροῦ καί μόνος μεθόδου διαλυθείσης, δι' ἧς ἐμηχανᾶτο καὶ τὰ τῆς βασιλείας καὶ τὰ τῆς Ἐκκλησίας συνεκταράξαι, φανερωθείσης τῆς αὐτοῦ κακουργου μηχανές καὶ διαλελυμένης ὑπὸ τῆς θεϊκῆς ἀντιλήψεως. Ταῦτά σοι ὡς ἐν γράμματι δῆλα ποιοῦμεν * καὶ εἴης ἡμῖν ἐβρωμένος καὶ τῆς ἡμῶν ὑπερευχόμενος ταπεινότητας. ΡΕΑ'. Τῷ στρατηγῷ Πελοποννήσου. Ἴσως δόξομεν περιττόν τι ποιεῖν ἐπ' ἐκεῖνο παρα καλοῦντες τὴν ὑμῶν σύνεσιν, ὃ πράττεις αὐτὸς ἐμφύτῳ χρηστότητι καὶ χωρὶς τῆς ἔξωθεν παρακλής σεως. Τί δὲ τοῦτό ἐστι; Τὸ ἵλεων φημὶ, καὶ συμ καθές· τοῦτο γὰρ μετὰ τῶν ἄλλων καλῶν προσεῖναι σοι παρὰ πάντων σχεδόν, ὅσοι τὸν σὸν οὐκ ἀγνοοῦσι τρόπον, ἐκδιδασκόμεθα. Πλήν ἀλλ' ἐπειδὴ ὁ ἡγαπη μένος ἡμῶν ἀδελφὸς καὶ συναρχιερεὺς ὁ τῆς Καισαμέων πρόεδρος ἐβουλήθη συμπρεσβευτάς ἡμᾶς παραλαβεῖν, ὑπὲρ ἧς αὐτὸς ἔγραψεν ἐκδηλότερον ὑποθέσεως, οὐκ ἔχοντες ὅπως τὴν ἐκείνου παρὰ φαῦλον ἀξίωσιν θείημεν, πρὸς ταύτην ἤλθομεν τὴν παράκλησιν. Πλήρου, τέκνον ἡμῶν, καὶ τὰ σεαυτῷ συνήθη ποιῶν, καὶ τὸν παλαιὸν φίλον καὶ συμπα τριώτην τιμῶν· εἰ βούλει δὲ καὶ τὸ ἡμέτερον μέρος ἐν λόγῳ τιθεὶς, τὴν κοινὴν πρεσβείαν ὑπὲρ ἀνθρώ. που, ᾧ διὰ τὴν ἐσχάτην εκδημίαν, πάντως οὐκ ἄλλη τις ὑπολέλειπται χάρι; καὶ παράσχου τὴν ἐπάνοδον τῷ τέχνῳ πρὸς τὸν οἰκεῖον πατέρα, παραμύθιον τοῦτο κοινὸν αὐτῷ τε καὶ τῷ πατρὶ χαριζόμενος, τὸ προσιδεῖν ἀλλήλους καὶ τὰ τελευταία προσομιλή. σας καὶ ἐπιτάφια. Ορᾶς ὡς τῇ σῇ πεποιθότες εὐμενεῖ ψυχῇ τὸ αὐτὸ παράκλητον ἐχούσῃ, πλειόνων οὐκ ἐδεήθη μεν λόγων, ἢ ὅσον τὴν γνώμην ενδείξασθαι, ἦν κεκτήμεθα περὶ τοῦ πράγματος· ἀνθ' οὗ ὡς ἤδη πέρας λαβόντες ἐξαιτούμεθα σοι τὴν τῆς ἄνω δεν εὐμενείας ἀντίδοσιν, παρ' ἧς ἀμήχανον εἰπεῖν ὅσος τοῖς ἐλεημόνως πρὸς τοὺς πλησίον διατεθεῖσιν ὁ ἔλεος ἀντιδίδοται. ΡΕΒ. Γρηγορίῳ ἐξουσιαστῇ ᾿Αβασγίας. Τοῖς εὐγενέσιν ἀνθρώποις, καὶ μάλιστα ὅσοις τὸ ἄρχειν ἐδωρήσατο ὁ Θεὸς, ὥσπερ τῶν ἄλλων ἔχουσι τὸ διαφέρειν, οὕτως ἐφειλόμενόν ἐστι καὶ τὸ ἐν ἀρετῇ διαπρέπειν, καὶ μὴ μόνον τῇ σαρκικῇ εὐγενείς σεμνύνεσθαι, ἀλλὰ πολλῷ πλέον καὶ τῇ ψυχικῇ λαμπρότητι ἐξωραΐζεσθαι. Τοιοῦτον καὶ σὲ ἀκούομεν εἶναι, τέκνον ἡμῶν, καὶ ἀκούοντες χαίρομεν, καὶ Εξαιτούμεθα παρά τοῦ πάντων αἰτίου τῶν καλῶν Θεοῦ ἡμῶν ἐπὶ πλέον σε τοῖς εὐγενέσι τούτοις τρόποις καλλωπίζεσθαι καὶ καλὸν ἀρχικῆς ἐξουσίας παράδειγμα καὶ νῦν διαφαίνεσθαι τῷ βίῳ παρόντα, καὶ μετὰ τὴν ἐκ τῆς ματαίας ταύτης ζωῆς ἀναχωρησιν δοῦναι τοῖς σοῖς τέως ἐπὶ τῆς σῆς ἀρχῆς καθισταμένοις πρὸς τὴν ὑμῶν ἀφορῶσι κατάστασιν ὀρθῆναι κατά μηδεν λειπομένοις τῆς πατρικῆς ἀρετῆς καὶ μακαριότητος. "Α δὲ περὶ τῶν Βουλγάρων ἔγραψας, οὐκ οἶδα ποίοις κρίμασι τοῦ Θεοῦ, μένει τὸ κακὸν ἔτι τῆς ἔχθρας, καὶ τὸ καλὴν οὐκ ἐμεσίτευσε τῆς εἰρήνης. Σὺ οὖν, τέκνον ἡμῶν, κατά τὴν βασιλικὴν ἀξίωσίν τε καὶ δήλωσιν, τὸ καθαρόν ( CLXI. Duci Peloponnesi. Forsan aliquid superflui videmur agere, intelligentiam vestram ad illud peragendum hortantes, quod ipse congenita benignitate et nemine hor tante facis: quidnam hoc est? Misericordia, et compassio: las enim, cum cateris bonis, tibi inesse fere ab omnibus edocemur, qui tuam vivendi rationem noverunt. Cum dilectissimus frater in pontificate, Caesariensis archiepiscopus in compresbyteri partes nos assumere vellet, idque litteris mobis notum Tecisset, preces ipsius pro nihilo putare nolentes ei hortanti morem gessimus. Idco, mi lili, pro more tuo agas, antiquum honorans amicum et popularem, et si aliquam nostri rationem habere volueris, nostræ tuam adde supplicationem pro homine, cui propter exsilium nulla omnino superest gratia; reditum ad patrem filio concelas, mutuam hanc illi consolationem tribuas et patri ut se invicem conspiciant et postremo commune sepulcrum occupent. Vides jam quanta fiducia tuum adimus animum, idem quod nos desideranten. Pluribus enim nobis opus non est verbis qui cogitationem nostram hac in re tibi ostendere volumus. Pro petitione tua, quasi jam exaudita sit, rogamus ut superna bonitatis retri bationem accipias; quanta autem sit misericordia illa ad humanam in proximos comparata, verbis μαquam satis exprimi poterit. CLXII. Georgio Abasgia despota. Viri nobiles, imprimis ii quibus Deus imperiuta m alios concessit, ut differunt potentia, ita et virw tute inter cateros excellere debent. Non enim sola generis nobilitate debent praestare, sed multo magis spirituali illustratione decorare eos decet. Talen te esse, mi lili, cum sunmo gaudio audivimus, el a Deo, qui bonorum omnium auctor est, petimus οι te nobilibus illis moribus magis ac magis cohonestet, ut te pulcherrimum regum exemplar in vita praesenti exhibeat, detque ut post exitum e vita hac vauissima, cives tui oculos suos ad regias tuas virtutes attollant, nec unquam a paterna virtute et felicitate deficiant. Quæ de Bulgaribus scripsisti nescio quibus ex causis maluns inin ilia perseveret, nee bonum pacis intercedal. Tu ante, mi fili, qua rex constituius sinceram conserva amicitiam, in teipso animum beneficum custodiendo, et ubi opus fuerit, generosus amicus oficium perficias tumm, ita ut in bis quoque tua virtus apparent et amicitia sincera.

NICOLAI CP. PATRIARCILE τῆς φιλίας σώζων, φύλασσε παρά σεαυτῷ καὶ τὸ πρόθυμον τῆς συμμαχίας, καὶ εἴ γε χρεία καλέσει, πάντως οἷα φίλος εὐγνώμων τὴ ζητούμενον ἐπιτελέσεις, ἵνα καὶ ἐν τούτῳ ἡ σὴ διαφαίνοιτο ἀρετὴ καὶ τὸ τῆς φιλίας ἀνόθευτον. CLXIII. Antiocho monacho. ΡΕΓ'. 'Αντιόχω μονάζοντι. Οὐδὲν ἕτερον γράφομεν περὶ τοῦ κομίζοντος που βουκλεισίου πρὸς τὴν ὑμῶν εὐλάβειαν τὸ γράμμα, ἢ μόνον τὸ δοῦναι λόγους αὐτῷ ἂν τοῦτο δεήση πρὸς τοὺς τὰς ἐγκλήσεις ἐπιφέροντας, καθώς ἐστι καὶ τῇ σῇ ἀρετῇ πρέπον, καὶ ἡ τοῦ δικαίου τάξις ἐπιζητεῖ. Τοῦτο δέ ἐστι τὸ μηδὲν εἰς ύβριν μηδ' εἰς ἀτιμοτέραν πράξιν καθιστάμενον, επαχθῆναι αὐτῷ παρ' ὑμῶν. Τοῦτο γὰρ οὐδὲ τῆς σῆς ἄξιον εὐλαβείας, ἴσως οὐδὲ τῆς τοῦ ἀνθρώπου καταστάσεως. Μονάζων γὰρ καὶ κουβουκλείσιο; οὐ χθὲς οὐδὲ σήμερον, ἀλλὰ πάλαι καὶ ἐξ ἀρχῆς καὶ διακονίας ἑτέρας έγκεχει ρισμένος, αἳ τοὺς κατὰ τὸν βίον διαφέροντας προς ἑαυτοὺς ἐκκαλοῦνται. Εἴ τι οὖν οἷα τὰ ἀνθρώπινα Nihil aliud de cubiculario litteras ad pietatem vestram deferente scribo, nisi quod ipsi facultatem do accusationes recusandi, id quod tuæ quoque virtuti convenit et justitia ordo postulat: Non igitur injuriam neque turpiorem actum in eum committas; id enim nec virtute vestra dignum foret nec conditione hominis: monachus et cubicularius non hesternus est, sed ab antiquo, et alia jam exercuit ministeria, ad quæ virtutibus insignes deputari solent. Si igitur bumani quid admiserit, et justa animadverterit sententia, pœnam judicio irrogatam luet, et si quid abstulit reddet profecto; ultionem vero et alias pœnas quas sæpius ad quorum - dam confusionem ostendit pietas vestra, noli in η παρεσφάλη, καὶ ἡ καταδικάζουσα ψήφος τοῦτον δρα, euin projicere: superfue enim forent, intelligen- τὴν μὲν ἀπὸ τῆς ψήφου ζημίαν ὑποστήτω, καὶ εἰ tia tua indigne et homini nullo modo adaptatæ. Si τινός τι ἀφείλετο, πάντως ἀποδιδότω. Τιμωρία, δ qua tibi cura est de honore tuo et de homine qui άλλην καὶ ὕβριν, οἷα πολλάκις πρὸς αἰσχύνην τινῶν abeque injuria præsentes defert litteras et de ἐπεδείξατο ὑμῶν ἡ εὐλάβεια, τούτῳ μὴ προστρι nostra exhortatione, te litteris nostris accoinmo- ψάτω. Περισσὸν γὰρ καὶ οὐδὲ τῆς σῆς ἄξιον συνdabis. έσεως, οὔτε τὸν ἄνθρωπον τοιαῦτα πάσχειν ὀφειλό - " μενον. Εἴ τι οὖν σοι μέλει καὶ περὶ τῆς σῆς εἰκοσμίας, καὶ περὶ τῆς ἀνυβρίστου πρὸς σὲ παραστάσεως τοῦ τὸ γράμμα κομίζοντος, προσθήσω δὲ καὶ τῆς ἡμῶν παραινέσεως, τοῖς γεγραμμένος βήθητι επακολουθών. ΤΟΥ ΑΓΙΩΤΑΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΠΟΙΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΠΡΩΤΟΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ, ΩΣ ΤΥΠΙΚΟΝ ΔΙΑ ΣΤΟΙΧΟΥ. NICOLAI SANCTISSIMI PATRIARCHE CONSTANTINOPOLITANI OPUS AD PRÆPOSitum sacri MONTIS, UT TYPUM IN ORDINE VITÆ. (Mat Script. vet. tom. 1Χ, p. 611.) 1. Sæpe me compulisti adegistique, fili, vel potius multum adhortatus et deprecatus es, ut tibi breves facilesque litteras scriberem, quibus ediscere posses quid tibi sit agendum quomodoque vita tua usque in finem recte degenda sit, ut ad dexteram stare consequaris. Rem vero reputans supra vires esse, non solum mihi sermonis ignaro ommais et theoris experti, sed et illis qui σ'. Πολλάκις με ιδίασας καὶ ἐξέθλιψας, τέκνον, μάλλον δὲ παρεκάλεσας καὶ ἠξίωσας πλείστα, εύν σύνοπτον καὶ σύντομον δέλτον μικράν σοι γράψαι, δι' ἧς δυνήσῃ τοῦ μαθεῖν τι ποιῆσαι ὀφείλεις, καὶ πῶς τὸν βίον σου καλῶς δείξεις έως τέλους, ἵνα καὶ τῆς ἐκ δεξιῶν στάσεως ἐπιτύχῃς. ᾿Αλλὰ τὸ πράγμα ἐννοῶν ὑπὲρ δύναμιν εἶναι, οὐ μόνον δὲ τὸ κατ' ἐμὲ Ιδιώτῃ τῷ λόγῳ καὶ ἀμετόχων πράξεως καὶ θεωρίας

DE VITA MONASTICA. que sunt ad omne bonum omnemque theoriam, ac indesinenter talia scribere solent, ideo onus, quod, ut dixi, portare nequibam, a me repellere nitebar. Calerum jam nunc propositum aggrediar, in au xilium meæ debilitatis vel potius ignorantia multaque rusticitatis Verbum Dei Patris Christum Dominum meum accersiens, pariterque Dominan deiparam Mariam et omnes sanctos advocans ad julores initio unde justum erat incipi desumpto. πάσης, ἀλλὰ καὶ τοῖς γραμματικὴν καὶ πολλὴν πεί- litterarum magnam habent experientiam, habilesσαν σχοῦσιν, ἐμπράκτοις οὔσι τῶν καλῶν καὶ πάσης θεωρίας, καὶ ἔργον ἀδιάπαυστον σχοῦσι τοιαῦτα γράφειν· καὶ διὰ τοῦτο ἔσπευδον τὸ βάρος ἀπορρίψαι ἀπ' ἐμαυτοῦ, ὡς εἴρηται, μὴ δυνάμενος τοῦτο. Ενω τεῦθεν λοιπὸν ἄρξομαι τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, ἀρωγὸν προβαλλόμενος τῆς ἐμῆς ἀσθενείας, ἰδιωτείας, μᾶλο λον δὲ καὶ πολλῆς ἀγροικίας, τὸν Λόγον τοῦ Θεοῦ Πατρὸς τὸν Δεσπότην Χριστόν μου, ὡσαύτως καὶ τὴν Θεοτόκον δέσποιναν Μαρίαν, καὶ τοὺς ἁγίους ἅπαντας προσκαλούμενος πρέσβεις, ἀρχὴν ἔνθεν ποιούμενος, ὅθεν ἄρχεσθαι θέμις. β. Οφείλει πᾶς Χριστιανὸς τὸν θεμέλιον ἔχειν τὴν πίστιν τὴν ἀνόθευτον ἐκ καθαρᾶς καρδίας, ἀγάπην τε πρὸς τὸν Θεὸν ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύος, ἐξ ὅλης διανοίας τε καὶ ἐξ ὅλης ψυχῆς· ὡσαύτως καὶ πληστον ὡς ἑαυτὸν οὕτως ἔχειν·. Εν ταύταις οὖν ταῖς ἐντολαῖς, ὡς ἔφη ὁ Δεσπότης, ὅλος ὁ νόμος κρέμαται καὶ οἱ προφῆται πάντες - Οι φου νεύσεις, οὐ μοιχεύσεις, οὐ ψευδομαρτυρήσεις, ἀλλ᾽ οὐδὲ ἐπιορκήσεις, ἀληθῶς δὲ ὁμόσεις, ἀποδιδοὺς τοὺς όρκους του Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου· ἀλλ' οὐδὲ κλέψεις ὅλως γε ἢ καὶ ἁπλῶς πορνεύσεις, ο Ταῦτα ὁ παλαιός νόμος ἐντέλλεται καὶ γράφει. γ. Ὁ δὲ Χριστὸς καὶ Δεσπότης τῶν ὅλων, ὁ Πα λαιᾶς καὶ τῆς Καινῆς Κύριος Διαθήκης, πλεῖον τὴν ἀκρίβειαν ἔχειν ἡμᾶς διδάσκει τὸ μὴ ὀμνύναι άληθῶς ἡ τινα ὅρκον λέγειν. Εσται δὲ μόνον ἐν ἡμῖν τὸ Ναι, ναι, καὶ τὸ Οῦ, οὐ· τὸ δέ γε τούτων περισσόν ἔστι τοῦ διαβόλου. Ο γὰρ νόμος ἐκόλασε τῶν πράξεων τὸ τέλος, ἀλλ' ὁ Σωτὴρ ἡμῶν Χριστὸς τὰς ἀρχὰς μᾶλλον πλέον. • Ο γὰρ ἐμβλέψας γυναικί πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι ήδη εμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ αὐτοῦ καρδίᾳ.» Ολως δὲ μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ διδάσκει· ἀλλ' ἀγγαρευόμενόν τινα μίλιον ἄν, δύο ὑπάγειν μετ' αὐτοῦ· μὴ ἀντιλέγειν ὅλως· τῷ πλήσσοντι τὴν δεξιάν σιαγόνα ὀργίλως, ἡμέρως τε καὶ προσηνῶς καὶ τὴν ἄλλην παρέχειν· καὶ ἁπλῶς, εἴ τι οὖν ἕκαστος πάσχοιεν ἐκ τοῦ πέλας, ὕβρεις ὁμοῦ καὶ μάστιγας ὑπομένειν γενναίως· τῷ θέλοντι κριθῆναι δὲ καὶ λαβεῖν τὸν χιτῶνα, δοῦναι καὶ τὸ ἱμάτιον ὁ Δεσπότης κελεύει· καὶ εἴ τι πάθοι ἕτερος κακὸν ἐκ τοῦ πλησίον, εἶτα καὶ ὀργισθῇ αὐτῷ, εἰκῇ ὠργίσθη τούτῳ. Τῷ αἰτοῦντί σε διδόναι προσω τάττει ἀπραγμόνως· τὸν θέλοντα δανείσασθαι κενὸν μὴ ἀποστρέφειν. ᾿Αγαπην τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν ἐνα τέλλεται ὡς φίλους, καὶ ὑπερεύχεσθαι πάντων τῶν ἐπηρεαζόντων· καταρωμένους εὐλογεῖν, καλῶς ποιεῖν μισοῦντας. Καὶ πάλιν περὶ προσευχής οὕτως ἡμᾶς διδάσκει, ἵνα μὴ προσευχώμεθα, ὥσπερ οἱ ὑποκριταί, μηδὲ μεθ᾽ ὑποκρίσεως τὴν νηστείαν ποι οῦντες, καὶ σκυθρωποί γινόμενοι τὰ πρόσωπα μει οῦντες, τοῦ μὴ ἐπὶ τῆς γῆς ἡμῖν θησαυρούς θησαυρίζειν. Τῆς δὲ δεκάτης ἐντολῆς οὕτως ἔχει· Τινα μὴ κρίνειν, ἔφησεν, ἵνα μὴ κριθῶμεν. Εἶτα καὶ πρὸς τὸν θέλοντα εἰς τελειότητα φθάσαι πωλεῖν 2. Debet quivis aristianus habere pro funda mento fidem de corde puro sinceram, claritatem - que erga Deum ex totis viribus, ex tota mente, ex tota anima, et proximum tanquam scipsum habere: In his enim mandatis, ut ait Dominus, tota lex pendet et omnes prophetae: 1 - Non occides; Non mechaberis; Non falsum dices testimonium; Non perjurabis, sed jurabis juxta veritatem, reddens Domino Deo tuo juramenta tua; Non furtum, neque ullam omnino fornicationem facies.. Haec lex antiqua jubet et praescribit. 5. Christus autem, omnium Dominus, cui paret Velus Novumque Testamentum, majorem justitiam nobis exercendan, ncc jurandum nec ullum juramentum faciendum docet. Erit tantum in nobis, Est, est, et, Non, non; quod autem his amplius est, a diabolo est. Etenim Lex actionum finem corrigit, Christus autem Salvator noster multo magis exor dia. — Nam e qui vidit mulierem ad concupiscendum eam jam machatus est cum ea in corde suo. Prorsus non resistendum malo docet, imo cum co qui mille passus angariavit, alia duo subeunda", omnino non contradicendum; præ ira maxillam dextram percutiente, submisse et mansuete praebendam et alteram; et si quis aliud quid a μropinquo patiatur, injurias ac verbera patienter toleranda volenti contendere judicio et tunicam tollere, dare et pallium Dominus jubet "; etsi quid mali a proximo alter pertulerit, deindeque contra illum aestuaverit ira, frustra contra illum sit iratus; a te petenti, libenter dare statuit; et a te mutuari volentem, non remittere vacuum *. Diligere nostros inimicos sicut amicos jubet et orare pro cunctis nos persequentibus; benedicere maledicentibus et iis qui nos oderunt benefacere. Rursum et de oratione sic uos edocet, ut non eremus sicut by pocritæ, neque cum hypocrisi jejunemus, tristes facti, nostram contrahentes faciem: neque super terram thesauros nobis thesaurizemus". Decimum vero praceptum, neminem judicare nos monet, ut non judicemus ". Deinde volentem perfectionem attingere, omnia quæ possidet vendere docet, et cum omni zelo dare paupcribur; exindeque habiseqq.; Matth. v, 33 seqq. * ibid. v, 28. ibid. 10 Matth. v, 5, 14. " ibid. 19Matth. xxi, 40. Exod. xx, 13-16; Deut. v, 1 ibid. 41. ibid. 59. ibid. 40. ibid. 42. ibid. 44 seqq. Matth. vi, 1, 2. PATROL. GR. CXI.

turum in cœlis thesaurum et gloriam '8; sicque διδάσκει ἅπαντα τὰ ὑπάρχοντα τούτου, καὶ ἐπιδοῦsuscipere crucem ejus sectatores. Hæc cuidem Dowinus in Evangeliis. 4. Divus Apostolus et magnus præco Paulus verum Christianum et Adelem in omnibus, qui possidet inhabitantem in se Spiritum sanctum, docuit sic vere prædicans: Fructus Spiritus est primo charitas, gaudium, pax, patientia, benignitas, bonitas, mansuetudo, vera fides et in omnibus moderatio ". Εt alibi rursum ait: • Nolite errare, fratres, neque adulteri, neque foruicatores, neque masculorum concubitores, neque raptores, neque maledici, neque molles, neque fures, neque ebrii, neque injusti, neque avari regnum Dei possidebout 10, Ο 5. Sed super his aliisque omnibus, hæc veneranda divini baptismatis confessio, de qua parvi et magni in sæculo futuro rationem sumus reddituri; omnes enim diabolo, cunctisque operibus ejus, et ommi servitio omnique pompa ejus, triua coufessione, abrenuntianus. Εt spiritualia quidem vitia sic nunerantur: primo superbia, invidia, odium, iracundia, irrationalis ira, livor, inordinata desideria, inconvenientes ratiocinationes, injustitia, calumuia, zelus, avaritia, furtum, ebrietas, rapina, omnisque pigritia. Ilæc sunt opera diaboli spirituslia. Carnalia autem pariter sic numerantur: molliLies, foruicatio, adulterium, masculorum puerorumque vesana concupiscentia, triplex bestialitas ac volucrilitas, et cujuslibet impuritatis studia. Cultus vero Salane, ut ita dicam, est: Credere divinationes, recurrere ad magos, astrologos et necromanticos invocare, amuleta et phylacteria suscipere, vates, et hordeomantas, dæmonia habentes, augures, omniaque paganorum et infidelium studia admittere. Hæc omnia cultum diaboli cos:- stituunt. Dicendum ergo superest quæ sit pompa Satanæ: tragœdiæ et omne aliud organum luxuriæ, taurorum servorumque certamina, atque hippodromi. Hæc in divino lavacro abominati sumus unaque Satanam velut illorum magistrum, et Christo sumus obligati ad recte ipsi credendum, η custodiendumque præcepta Dei et Salvatoris, quæ cum suis apostolis conversando docuit, abhorrendum quidem a malis velut operibus diaboli, atque inhærendum bonis ut Domini mandatis. Quid multa? Huic vitæ divinitus statutæ conditioni addicti parvi et magni, episcopi et reges, monachi et plebeii, magnates et pauperes, omnisque fidelium multitudo rationem reddere debemus. Hæc autem quæ scripsi non sunt propria monachorum, sed omnium fidelium Christique gregis. και τοῖς πτωχοίς σὺν προθυμίᾳ πάσῃ· ἕξειν δ' ἐκ τούτου θησαυρὸν ἐν οὐρανοῖς καὶ δίξαν, καὶ οὕτως αἴρειν τὸν σταυρὸν αὐτῷ ἀκολουθοῦντας. Καὶ ταῦτα μὲν ὁ Κύριος ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις. δ. Ὁ δὲ θεῖος Απόστολος καὶ μέγας κήρυξ Παύ λος τὸν ἀληθῆ Χριστιανὸν καὶ πιστὸν κατὰ πάντα, τὸν ἐνοικοῦντα ἔχοντα τὸ πανάγιον Πνεῦμα ἐδίδαξεν ὡς ἀληθῶς φθεγξάμενος τοιάδε· Ο καρπὸς τοῦ Πνεύματος πρώτη ἀγάπη πέλει, χαρά, εἰρήνη σύν αὐτοῖς καὶ ἡ μακροθυμία, ώσαύτως ή χρηστότης καὶ ἡ ἀγαθωσύνη, πραότης, πίστις ἀληθὴς καὶ εγκράτεια ἁπάντων. Καὶ ἀλλαχοῦ πάλιν φησίν· • Αδελφοί, μὴ πλανᾶσθε· οὔτε μοιχοί, οὔτε πόρνοι, οὔτε ἀρσενοκοίται, ούχ άρπαγες, οὐ λοίδορος, ή μα λακοί, ἡ κλέπται· οὐ μέθυσοι, οὐκ ἄδεχοι, ἀλλ᾽ οὐδὲ πλεονέκται, βασιλείαν τὴν τοῦ Θεοῦ οὐ μὴ κληρο νομήσουσι.» ε'. ᾿Αλλὰ πρὸ τούτων πάντων δὲ καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων τὴν τοῦ θείου βαπτίσματος φρικτήν όμοι λογίαν, ἣν ἀπαιτεῖσθαι μέλλομεν μικροί τε καὶ μεγά λοι ἐν μέλλοντι αἰῶνι. Καὶ γὰρ ἀποτασσόμεθα τῷ διαβόλῳ πάντες, καὶ τοῖς ἔργοις αὐτοῦ πᾶσι, καὶ πάσῃ λατρείᾳ καὶ πάσῃ τῇ πομπῇ αὐτοῦ τρισσῶς ὁμολογοῦντες. Καὶ τὰ μὲν ψυχικὰ πάθη απαριθμούνται οὕτως· πρῶτον ὑπερηφανεία, φθόνος ὁμοῦ καὶ μέσος, παράλογος, καὶ σὺν αὐτοῖς ὁ φθόνος, ἐπιθυμία άτο πος, θυμὸς, ὀργὴ ἀπρεπεῖς λογισμοί τε, λοιδορία, και τάκρισις, ζῆλος, πλεονεξία, κλεψία, μέθη, ἁρπαγή, καὶ ἀκηδία πάσα· ταῦτά εἰσι τὰ ψυχικὰ ἔργα τοῦ διαβόλου. Ὡσαύτως τὰ σωματικὰ ἀπαριθμούνται ούτ τως· μαλακία, πορνεία τε καὶ μοιχία σὺν τούτοις, ἡ ἀρρενομανία τε καὶ ἡ παιδοφθορία, κτηνοβατία τ τριπλῆ καὶ ἡ πτηνοβατία, καὶ τὰ ἐπιτηδεύματα πά σης ἀκαθαρσίας. Ἡ δὲ λατρεία τοῦ Σατανά,ὡς εἰπεῖν, ἔστιν αὕτη τὸ πιστεύειν μαντεύματα καὶ τοῖς μέσ γοις προστρέχειν, τοὺς ἀστρονόμους προσκαλεῖν καὶ τοὺς νεφοδιώκτας· τὸ φυλακτὰ προσδέχεσθαι καὶ τὰ περίαπτά τε, γοητείας παραδέχεσθαι καὶ τοὺς κριθαρομάντεις, τοὺς ἔχοντας τοὺς δαίμονας, καὶ τοὺς ὀρνεοσκόπους, καὶ ἅπαν ἐπιτήδευμα ἐθνικῶν καὶ ἀπίστων· ταῦτα λατρεία πέφυκε τοῦ διαβόλου πάντα. Λείπεται οὖν λοιπὸν εἰπεῖν εἰς ἡ πομπή Σατανά ὑπάρχει. Μάτζεφε τραγῳδήματα καὶ πᾶν όργανον ἄλλο, ταυλία καὶ ζατρίκια καὶ αἱ ἱπποδρο μίας· ταῦτα ἀπευξάμεθα ἐν τῷ λουτρῷ τῷ θείῳ, καὶ σὺν αὐτοῖς τὸν Σατανᾶν ὡς διδάσκαλον τούτων, καὶ συνετάγημεν Χριστῷ, ὀρθῶς αὐτῷ πιστεύε.ν, φυλάττειν το πρόσταγμα τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος, ἅπερ ἐδίδασκε συνὼν τοῖς αὐτοῦ ἀποστόλοις, τῶν μὲν κακῶν ἀπέχεσθαι ὡς ἔργων διαβόλου, τῶν δὲ καλῶν ἀντέχεσθαι ὡς ἐντολῶν Κυρίου. Ταύτην λοιπόν, ὡς εἴρηται, τὴν συνταγὴν τὴν θείαν προσαπαιτεῖσθαι μέλλομεν μικροί τε καὶ μεγάλοι, ἐπίσκο ποι καὶ βασιλεῖς, μοναχοὶ καὶ μιγάδες, ἄρχοντες το καὶ πένητες, καὶ πᾶς πιστῶν ὁ δῆμος. Ταῦτα ἐὲ ἅπερ ἔγραψα, οὐκ εἰσὶ μοναζόντων, ἀλλὰ πάντων τῶν πιστῶν καὶ Χριστοῦ τῆς μερίδος. 1ª Matth. xix, 21. "Galat. v, 22. "1 Cor. vi, 9.

DE VITA MONASTICA. 5. Τῶν μοναχῶν δὲ, ὡς ἔφην, ἄλλος υπάρχει 6. Monachorum vero sicut dixi, alius est vivendi βιος, διότι ἀπηρνήσαντο τὸν πάντα κόσμον οὗτοι, modus, siquidem totum hi mundum repudiareκαὶ ἔχουσιν ἀκρίβειαν φοβερὰν καὶ μεγάλην. Και runt, et verendam ac magnam austeritatem exer γὰρ μετὰ τῶν ἄνωθεν γραφέντων ενταλμάτων cent. Praeter enim mandata desuper scripta, major πλείονα τὴν ἀκρίβειαν προσαπαιτοῦνται οὗτοι, ἀκτη· ab ipsis perfectio requiretur, omnimoda paupertas, μοσύνην παντελή, παρθενίαν εἰς ἄκρον, ἐγκράτειαν virginitas integra, passionum alimentorumque mo τε τῶν παθῶν ὁμοῦ καὶ τῶν βρωμάτων, αἰσθήσεις deratio, sensuum refrenatio, visus, olfactus, tactus. χαλιναγωγεῖν, τῶν κακῶν τι μὴ πράττειν, δρασιν, auditus et gustus, a mialis custodia; incessabilis ἔσφρησιν, ἀφήν, ἀκοὴν, καὶ τὴν γεῦσιν· τὴν ψαλ- psalmodia, vigilia multae, humi cubatio, xcropiaμῳδίαν άπαυστον καὶ πολλὴν ἀγρυπνίαν, χαμευνεῖν gia, corpus illotum, cum mulieribus convivari vel καὶ ξηροσιτεῖν καὶ ἀλουσίαν ἔχειν. Συνδιαιτάσθαι omnino tenere amicitiam regula monachis prorcus γυναιξὶν ἢ ὅλως σχεῖν φιλίαν ἀπαγορεύει ὁ κανὼν interdicit, nedum frequentare, vel iter cum eis τοῖς μοναχοῖς τελείως, μᾶλλον δὲ καὶ προσομιλεῖν agere, puerosque apud se introducere aut omnino ή όλως συνοδεύειν, παιδία τε μή προσίεσθαι ἢ ὅλως singulis cum singulis sociari, contradicere, conσυνδυάζειν, καταλαλεῖν ἢ λοιδορεῖν, ἢ ὅλως κατα viciari vel censuris lacessere quibuslibet fidelibus κρίνειν, πᾶσι πιστοῖς κεκώλυται· πόσῳ γε μᾶλλον velatur: quanto magis illis? Jurare vel pejerare τούτοις; Ομνύναι ἡ περιορκεῖν ἀπηγόρευται πάντη. plane prohibetur. Argenti vel sui amantem esse Φιλάργυρον ἢ φίλαυτον οὐ δεῖ μοναχὸν εἶναι· καὶ monachum non licet. Sed utquid discurrendo ἕνα τί φιλολογῶν τὸν καιρὸν ἀναλίσκω; Εἰ βασιλείας tempus consumam? Si regnum calorum obtinere οὐρανῶν ἐπιτυχεῖν ἐθέλοις, ἀπόσχου πάντων τῶν cupis, ab omnibus malis abstine, et cunctis inlære κακῶν, καὶ τῶν καλῶν ἀντέχου· ἀδύνατον γὰρ πέ- bonis. Prorsus enim est difficile vel impossibile ψυχε καὶ δυσχερὲς εἰς ἅπαν φιλήδονον ὑπάρχοντα ή νoluptatis aut gloriæ cupidum veram alernanque κενόδοξον ὅλως ἐπιτυχεῖν τῆς ἀληθοῦς ζωῆς τῆς vitam adipisci. αιωνίου. ζ. Καὶ ταῦτα μέν σοι ἔγραψα ἐκ τῶν πολλῶν ὀλίγα. Σὺ γὰρ ἐπίστασαι καλῶς τὴν ἐμὴν ἀγροικίαν. Καὶ γὰρ πάλιν ἐπείγομαι εἰς ὑπόθεσιν ἄλλην, δηλοποιῆσαι ἀμυδρῶς πῶς ὀφείλεις διάγειν, εἰς εὐχὴν, εἰς ἐγκράτειαν καὶ ἀληθῆ νηστείαν, ἔτι δὲ δίαιταν, φημί, ἁπλῶς τοῦ ὅλου χρόνου, ἀρχὴν τοῦ λόγου θέμενος εἰς ἀρχὴν τῆς ἐνδείκτου· ὅθεν καὶ δεῖ σε φυλακὴν ἔχειν ἐν τῇ νηστείᾳ. Μὴ νηστείαν δὲ ποίαν φημὶ τῶν ἡμερῶν τῶν δύο, τετράδα καὶ παρασκευήν, ὡς οἱ Πατέρες ἔφασκον, ἰχθύων τε ἀπέχεσθαι, ἐλαίου τε καὶ οίνου, ξηροφαγίαν λύοντες ἅπαξ ἐν τῇ ἐνάτῃ· ἀλλά γε σὺ ὡς ἀσθενὴς οἴνῳ ὀλίγῳ χρήσῃ. Εἰ δὲ καὶ τούτου δυνηθῇς ἀπέχεσθαι τὴν χρῆσιν, πλείονα σχῆς ὠφέλειαν τὴν ἐντολὴν πληρώσας. Οἱ θεῖοι γὰρ ἀπόστολοι ἐν ταύταις ταῖς ἡμέραις, ἀλλά γε καὶ οἱ μετ' αὐτοὺς θεοφόροι Πατέρες ἀκρίβειαν ὁρίζουσι φοβερὰν καὶ μεγάλην, ἄρτῳ καὶ μόνῳ τρέφεσθαι, ἀλί τε καὶ λαχάνοις, καὶ τὸ πόμα γε ὡσαύτως ὕδωρ καὶ μόνον ἔνται, εἰ μή που δι᾿ ἀσθένειάν τις αδυνάτως ἔχει, οίνῳ ὀλίγῳ χρώμενος διὰ τὴν ἀρρωστίαν. 7. Hae quidem ex multis pauca tibi scripsi: scis enim meam simplicitatem. Praeterea ad aliud impellor propositum, aliquantisper demonstrare quomodo vitam iustituere debeas, quoad orationem, temperantiam, verumque jejunium, atque etiam quolibet tempore observantiam, initium sermonis orsus de principio obligationis: unde le curam in jejunio ponere oportet, non de hoc jejunio loquor duarum dierum, quarta et parasceve, ut Patres dicebant, piscibus abstinendum esse oleoque ac νίμo, xeroplagiam permittentes semet ad nonant. Τu tamen, ut debilis, pauco vino uteris. Si vero istius usui potes renuntiare, majorem utilitatem, servato praecepto, percipies. Divi enim apostoli in istis diebus, et post ipsos sanctissimi Patres, in hoc magnam venerandamque perfectionery sim stunt, solo pane cum sale leguminibusque vesci, simiiter pro potu solam aquam habere, nisi quis propter debilitatem non valeat; hic enim pauco viuo propter infirmitatem utatur. Caeteris autem, Τῶν δὲ λοιπῶν, ὡς γέγραφα, ἀπόσχου πάμπαν ὅλως, ut scripsi, prorsus abstinens, nisi qua debilitas aut εἰ μὴ πού τις ἀσθένεια ἢ ἀφορμὴ ἐπέλθοι, ἀλλ' οὖν ἢ οὐχ ὡς ἔτυχεν, ἀλλ' ἀναγκαία πάνυ. Καὶ ταῦτα γέγραφα ἁπλῶς περὶ παντὸς τοῦ χρόνου. Αὕτη δὲ ἡ ἀκρίβεια τῶν νηστειῶν ἦν γράφω, οὐ πρὸς ἡμᾶ; τοὺς μοναχοὺς ἐγράφησαν καὶ μόνον, ἀλλὰ πρὸς πάντας τοὺς πιστοὺς καὶ Χριστοῦ τῆς μερίδος. Πρὸς ἡμᾶς δὲ τοὺς μοναχοὺς οἱ ἅγιοι Πατέρες μονοσιτίαν γράφουσιν ἔχειν τὸ καθ' ἡμέραν, Σάββατα καὶ Κυριακῇ τοῦ μὴ νηστεύειν ὅλως. Νῦν οὖν λοιπὸν ἀπάρ ξομαι τοῦ γράφειν ὧδε πάλιν. η. Τὰς ἑορτὰς ἃς λέγομεν Δεσποτικὰς οι πάντες καὶ λύομεν ἐν ἅπασι εἰς βρῶσιν τε καὶ πόσιν. Καὶ προτιθέσθω πρότερον γέννησις τῆς Παρθένου καὶ Θεοτόκου ἀληθῶς τῆς πανάγνου Δεσποίνης· ὡσαύτως alia causa, non autem qualiscunque, sed omnino necessaria, superveniat. Hæc autem plane de quolibet tempore scripsi. Ista vero jejuniorum perfectio de qua loquor, non ad uos tantum monachos directa, est sed ad omnes Christi fideles. Nos aulem monachos sancti Patres seribunt unam habere cœnam quotidie, non Sautem abbatis et Dominica jejunare, Cætera nunc incipiam memorize tradere. 8. Festivitates quas vocamus Dominicas, semper us! esum et potum habemus solutas. Praeponatur primo Nativitas Virginis et vere Deiparae, sanctis simna Domina i similiter illius ad templum Domini

σπότου μου γέννησις κατὰ σάρκα· ἡ τούτου πάλιν βάπτισις δι' ἡμᾶς τοὺς φθαρέντας, ἀνακαινίσα: 02λοντος ἐν βείθροις Ἰορδάνου· ἡ τούτου εἰσένεξις εἰς ναόν τε τὸν θεῖον, ἣν πάντε, ὀνομάζομεν Ὑπαπαντὴν Κυρίου· σὺν ταύταις ἡ ἐν τῷ Θαβώρ έλλαμψις του προσώπου Χριστοῦ γὰρ οὕτως λέγομεν μεταμόρ φωσιν θείαν. Τῆς παναμώμου καὶ Μητρὸς τοῦ Θεοῦ κατὰ σάρκα ἡ κοίμησις· ἡ ἔνδοξος καὶ ξένη ἐκδη μία, ἐν ᾗ νηστεία πρὸ αὐτῆς κανονικῶς τελεῖται, ἀρχὴν καὶ τέλος εἴληφασιν αἱ πάντιμοι καὶ θεῖαι τῆς Θεοτόκου ἑορταί και Μητρὸς τοῦ Κυρίου· ἀρχὴν ἔσχεν ἡ γέννησις, ή κοίμησις τὸ τέλος. Προσκείσθω σαν αὐταῖς λοιπόν αἱ δύο τοῦ Προδρόμου, ἡ γέννησ σις ἢ πάντιμος καὶ παράδοξος ὄντως, τῆς κεφαλῆς ή έκτομὴ ἣν ὑπέστη ἀδίκως. Επισυνάψεις οὖν αὐτ ταῖς τῶν θείων ἀποστόλων, Παύλου φημὶ τοῦ κήρυ κος, καὶ τοῦ κορυφαίου Πέτρου. Ἐν ταύταις οὖν ταῖς ἑορταῖς εἰ μέλλεις καταλύειν, ἐν οἷς ὑπάρχει ή τετρὰς τῶν ἡμερῶν ἢ ἔκτη, Οψάριον καὶ ἔλαιον κατάλυε καὶ μόνον. Εἰ δέ γε θέλεις καὶ τυρόν, οὐδὲν μοι διαφέρειν ἐν μόναις καὶ ταῖς τέσσαρσιν οὕτως Εστιαθήσῃ· ἔν τε γεννήσει τοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν Θεοφανίων· καὶ μὴν καὶ τῇ Ὑπαπαντῇ σὺν τῇ μετ prasentatio: postea Domini mei Nativitas sccundum είσοδος αὐτῆς εἰς ναὸν τοῦ Κυρίου· λοιπὸν ἡ τοῦ Δε carnem; rursus illius propter nos perditos baptismus,ad renovandum nos in Jordanis fluentis; ejusdem in sanctum templum præsentatio,quam omnes Occursum Domini vocamus. Adde super Thabor vultus illuminationem: sic enim Christi divinam trans figurationem dicimus. Immaculatæ Dei Matris secundum carnem Dormitio, illustris mirabilisque migratio, ante quam jejunium canonice consecratur. Principium et Gnem venerandæ divinæque Deiparae Matrisque Domini festivitates sumpserunt: ini. Lium habet Nalivitas, finem Dormitio. His adjunBantur duo Præcursoris festa, ejus honorabilis illustrisque nativitas, atque iniqua capitis obtruncatio. Quibus adjicies festa divinorum apostolorum, Pauli præconis et coryphæi Petri: in his igitur festis, quibus occurrit quarta vel sexta dies, si relaxare libet,pulmentum oleumque solum adhibe. Si vis et caseum,me judice, quatuor tantum comedes festivitatibus, Nalivitate Christi, Epiphania, Presentatione, et Transfiguratione. In cateris, piscibus et vino contentus esto. Non autem regulam aut legem statuimus, aut juxta tenorem Patrum loquor, sed secundum debilitatem nostram scribo. ταμορφώσει· καὶ ταῖς λοιπαῖς ἀρκέσθητι εἰς ἰχθύας καὶ οἶνον. Αλλ' ὡς οὐ κανονίζοντες, οὐδὲ νομοθε τοῦντες, οὐδὲ πρὸς τὴν ἀκρίβειαν τὴν τῶν Πατέρων λέγω, ἀλλὰ πρὸς τὴν ἀσθένειαν τὴν ἡμετέραν γράφω. 9. Caeteras autem festivitates in quibus otium est, horarum et operis, et quæ sint ista, mibi jam est computandum: apostolorum augustorum cl Christi consortium, admirabilis, honoranda divinaque duodecas, et fortium martyrum, quorum præcipua est memoria, unaque pontifcum sacrorumque martyrun monachorum qui cæteris præ cellunt, caterva: in his igitur festis solve jejunium; ad esum solum oleum, et vinum ad potum adhibe, sed nihil aliud in his diebus deliba, nisi sola Annuntiationis festivitate: venerandam autem honorandamque magnam hebdomadam, quae Domini salutiferam passionem habet, velut nullam aliam, sic te oportet observare, semelque tantum in hac hebdomada relaxare, si in una dierum festivitate occurrit; festivitatem autem illam dico quæ caput omnium, in qua Virginis Deipara celebratur Annuntiatio; non tamen pisces, ut qui- η dam, adhibendo, sed oleum et vinum. Cæteras autem dies supervacaneum est designare; vel potius, si potes, duabus simul adjunctis, parasceve et Sabbato absque cibo permaneas, usque dum sacra liturgia Gnem habeat et tunc vescere gratias agens Domino. Ecce supervenit dies adoranda, Christi resurrectio, delium laetitia: proculcans enim mortem ut Deus et Dominus, surrexit tertia die sicut olim pradixerat. Exue igitur et ipse lugubrem vestem et jejunium cessa: non est enim jejunium, sed exsultatio gaudiumque quod nunc monachis convenit. 40. Hoc in loco aliquid ex sapientissimis aureis que r ui sermonibus excerpere volo: etsi θ'. Τὰς δὲ λοιπὰς τῶν ἑορτῶν αἷς ἐστιν ἀργία, αργίαν δὲ ποίαν φημὶ τῶν ὡρῶν καὶ τοῦ ἔργου· καὶ τίνες δὲ ὑπάρχουσιν, ἀπαριθμῶμαι ήδη. Τῶν ἀπο στόλων τῶν σεπτῶν καὶ μυστῶν τοῦ Κυρίου, ἡ δι δεκὰς ἡ θαυμαστὴ καὶ πάντιμος καὶ θεία, καὶ τῶν μαρτύρων τῶν στεῤῥῶν, ὧν ἐξόχως αἱ μνῆμαι, σὺν τούτοις τῶν ἱεραρχῶν καὶ ἱερομαρτύρων ἀσκητῶν ἢ ὁμήγυρις προεχόντων τῶν ἄλλων. Εν ταύταις οὖν ταῖς ἑορταῖς ἔκλυε τὴν νηστείαν· εἰς βρῶσιν μόνον ἔλαιον καὶ εἰς τὴν πόσιν οἶνον, ἄλλο δέ τι μὴ ἅψαι ἐν ταύταις ταῖς ἡμέραις, εἰ μὴ τοῦ Εὐαγγελισμού τὴν ἑορτὴν καὶ μόνην. Τὴν δὲ σεπτήν καὶ πάντιμον μεγάλην ἑβδομάδα, ὡς τοῦ Κυρίου ἔχουσαν τὸ σω τήριον πάθος, οὕτως σε δεῖ φυλάξασθαι ὡς οὐδεμίαν ἄλλην ἅπαξ καὶ μόνον λύσαι δεῖ τῇ ἑβδομάδι ταύτῃ, εἰ ἐν μιᾷ τῶν ἡμερῶν ἑορτῇ ἀπαντήσει. Ἑορτὴν δὲ ποίαν φημὶ, τὴν κεφαλὴν ἁπάντων, ἐν ᾗ ὁ εὐαγγε λισμὸς τῆς Θεοτόκου Κόρης· ἀλλ᾽ οὐκ ἰχθύας ὡς τινες, ἀλλ' ἔλαιον καὶ οἶνον. Τὰς δὲ λοιπές των ἡμερῶν παρέλκον ἐστὶ γράφειν. Μᾶλλον μὲν οὖν, εἰ δύνασαι, τὰς δύο μοι συνάψας, παρασκευὴν καὶ Σάββατον άσιτος διαμείνῃς, έως τέλος δέξηται ἡ θεία λειτουργία, καὶ οὕτως ἐστιάθητι εὐχαριστῶν Κυρίω. Ἰδοὺ λοιπὸν ἐφέστηκεν ἡμέρα λατροφόρος, ἡ τοῦ Χριστοῦ ᾿Ανάστασις, πιστῶν ἡ εὐφροσύνη- πατή σας γὰρ τὸν θάνατον ὡς Θεὸς καὶ Δεσπότης, ἐξα. νέστη τριήμερος, ὥσπερ πάλαι προείπεν. Απόβου τοίνυν καὶ αὐτὸς τὸν πενθήρη χιτῶνα, καὶ τὴν νηστείαν σχόλασον. Οὐκ ἔστι γάρ νηστεία, ἀλλ᾽ εὐφρο σύνη καὶ χαρὰ ὡς μοναχοῖς ἁρμόζει. . Ένταῦθα δὲ γενόμενος βούλομαί τι προσθείναι ἐκ τῶν πανσόφων καὶ γρυσῶν λόγων τοῦ Χρυσοστό

DE VITA MONASTICA. tempus etsi præteriit, illius utilitas in nobis semper maneat. Unde et ego similiter adhortans tibi scribo: si forte præteriit jejunii tempus, attamen non omnino temperantiæ transiit: hanc te semper ut nutricem oportet conservare. Etsi abiit hebdomala jejunii in absoluto otio nihilominus quarlam et sexfam diem custodi: a caseo et ovo abstine, nec tamen a cateris; nam in his diebus liber esto. Non enim jejunium nec genuferio praescribitur: illas enim quinquaginta dies, in orbem reducentes, sancti Patres unam dixerun esse diem: cæterum super his satis jam diximus. Aliud enim propositum me manet, dum Quadragesimæ quæ sic mihi superfuere, præsertim autem consecratum in augusto jejunium, quod multi delicate viventes prorsus rejiciunt. De his etiam facultas attribuenda erit. μου. Ἐκεῖνος γὰρ ἐφθέγξατο εἰς ἕνα τούτων οὕτως· ad istorum unum clamabat: Venerandi jejunii Εἰ καὶ παρῆλθεν ὁ καιρὸς τῆς παντίμου νηστείας, ἀλλ' ἡ αὐτῆς ὠφέλεια ἐν ἡμῖν ἀεὶ ἔστω· ὅθεν καγώ σοι παραινῶν ὧδέ πως γράφω· Εἰ τάχα καὶ παρῆλθεν ὁ τῆς νηστείας χρόνος, ἀλλὰ τῆς ἐγκρατείας γε παρέδραμεν οὐδ' ὅλως, καὶ δεῖ σε ταύτην ἀσφαλῶς ὡς τιθηνὸν κατέχειν· κἂν διέλθῃ ἡ ἑβδομὰς τῆς δι' ἀκινησίμου, μονοπροσώπως φύλαττε τετράδα και τὴν ἕκτην. Τυροῦ ἀπέχου καὶ ὡοῦ, καὶ τῶν λοιπῶν μηκέτι, ἀλλ' ἔσο νῦν ἐλεύθερος ἐν ταύταις ταῖς ἡμέραις νηστεία γὰρ οὐ γέγραπται οὐδὲ γονυκλισία· ταύτας γὰρ τὰς πεντήκοντα οἱ ἅγιοι Πατέρες ἀνακυκλοῦντες ἔφησαν ἡμέραν εἶναι μίαν. Περί τούτων δὲ λοιπὸν ἀρκέσθητι ἐνταῦθα. Αγὼν γάρ μοι ἐπίκειται πάλιν ἐντεῦθεν ἄλλος, αἱ δύο Τεσσα ρακοσταὶ κατελείφθησαν οὕτως· μᾶλλον καὶ ἡ τὸν αύγουστον τελουμένη νηστεία, ἣν πολλοὶ ἀβροδίαιτοι διαβάλλουσι πάμπαν· καὶ περὶ τούτων δεῖ εἰπεῖν ὡς δυνατὸν ὑπάρχει· καὶ πρότερον δηλώσωμεν περὶ τῶν Χριστοῦ γεννῶν. Παράδοσιν ἐλάβομεν ἐκ τῶν Εκπαλαι χρόνων ἐν ταύτῃ τῇ τεσσαρακοστή μονοσιτίαν ἔχειν, ἀλλ᾽ οὐδ᾽ Ιχθύων ἅπτεσθαι ἐν ταῖς τρισὶν ἡμέραις, δευτέραν, τρίτην. Λέγω δὴ σὺν αὐτ ταῖς καὶ τὴν ε', τετράδα και παρασκευὴν, οὐκ ἔλαιον οὐκ οἶνον Σαββάτῳ καὶ Κυριακῇ λαμβάνειν πάντως. Καὶ ἄλις μὲν περὶ αὐτῆς· οὐ γὰρ δεῖ πλέον γρά φειν. τα'. 'Ανάγκη τοίνυν διελθεῖν περὶ τῶν τελευταίων. Συνήθεια κεκράτηκεν ἐν ταῖς νηστείαις ταύταις δις τῆς ἡμέρας ἐσθίειν, οὐκ οἶδ' ὅθεν λαμβάνοντες, οἷμαι δὲ διὰ τὸν καιρὸν ὄντα καυσώδη τότε. "Αλλ᾿ οὐ τῇ συνηθείᾳ δεῖ προσέχειν ἡμᾶς ὅλως, οὐδὲ τὸ πῶς καὶ διὰ τί πράττεται τόδε λέγειν, ἀλλ' ἐρευνῶν καὶ ἀκριβοῦν τοὺς λόγους τῶν Πατέρων καὶ τοὺς κανόνας τῶν σοφῶν καὶ θείων ἀποστόλων, δι' ὧν καὶ τὸν ἡμέτερον οὕτως βίον ρυθμίζειν. Όμως εἰ τὴν ἀκρίΓειαν καὶ τούτων ἔχειν θέλεις, ζήτησον ὄπισθεν μικρὸν ἐν τῇ τῶν Χριστοῦ γεννῶν, κἀκεῖ εὑρήσεις 8 ζητεῖς, καὶ ὅπερ βούλει, πρᾶττε. 3. Ενταῦθα ἐβουλόμην νῦν καταπαῦσαι τὸν λόγον, ἀλλὰ βία μοι πρόσεστι μικρά τινα προσθείναι, Δέδοικα δὲ μὴ φορτικός φανώμαί σοι ἐν τούτοις " γονυκλισίας δεῖ ποιεῖν πάντα τὸν χρόνον ὅλον, εἰ μή που τύχοι ἑορτὴ νηστείας μὴ παρούσης ἐν ᾗ ἀργία γίνεται τῶν ὡρῶν καὶ τοῦ ἔργου. Μὴ φοβηθῇς τὸν η ἀριθμὸν, ὀλιγοστὸς ὑπάρχει. Δώδεκα μέλλεις ἀριθ. μεῖν ἐν ταῖς λιταῖς ἡμέραις· τὰς δέ γε τεσσαρακοστις ψηφίζειν δεκαπέντε ἐν τῇ τῶν Χριστοῦ γεννῶν καὶ τῶν δύο λοιπῶν σοι. Την δ' ἄλλην τεσσα ρακοστὴν ἧς ἡ κλήσις μεγάλη διπλασιάζειν ταύτας γε, εἴπερ καὶ οὐκ ὀκλάζεις. Εἰ δὲ βαρύ σοι φαίνεται τοῦ ἐκμετρεῖν, κἂν τὰς εἴκοσι τέσσαρας πλήρωσον είχα λόγου. Οὐ μὴν ἅπαξ ἢ δεύτερον τῆς ἡμέρας τελέσεις· ἀλλ' ὡς ἐδίδαξεν ἡμᾶς Δαβὶδ ὁ θεοπάτωρ Θεὸν αἰνεῖν προτρέπεται επτάκις τῆς ἡμέρας. Τη φίσας οὖν ὡς νουνεχής εὑρήσεις ὅπερ λέγω. ᾿Απὸ φωτὸς ἀπάρξομαι, καὶ λήξω εἰς τὸ σκότος· ἄρθρος καὶ πρώτη τρίτη τε ἔκτη καὶ ἐνάτη, ἑσπερινὸν ἀπόδείπνον σὺν τῷ μεσονυκτίῳ. Primum de Christi Natalibus argumentabimur. Ex priscis temporibus traditionem accepimus in hac Quadragesima unam habere ccenam, piscibus non vesci lis tribus diebus, secunda, tertia et quinta: quibus adjungo quartam, sextamque diem; oleum et vinum Sabbato et Dominica prorsus non sumere. De hac autem satis: nibil enim jam scribendum restat. 11. Necesse igitur eat ad extremam devenire Quadragesimam. In his jejuniis mos invaluit bis in die vescendi, quem unde sumpserint nescio, puto quia tunc tempus fervidum est. Sed nobis prorsus non est consuetudini attendendum, nec quomodo aut cur istud agatur dicendum, bene vero scrutandum ac disquirendum documenta Patrum, necnon sapientum divorunique apostolorum canones, quibus vita nostra instituenda est. Attamen si vis illorum habere accuratam notionem, require paulo superius in jejunio Christi natalium, ibique quod quæris invenies, et quod vis age. 12. Ilic volebam finire sermonem, sed necessitas me cogit pauca superadjicere. Timeo vero ne tibi videar in istis onerosus. Omni tempore genuflexiones oportet facere, nisi superveniat festivitas, semolo jejunio, qua fit horarum operisque cessaLio. Numerum ne formides, paucissimus est: in diebus simplicibus duodecim numerare delies, quindecim autem in Quadragesimis, in jejunio Christi natalium et duorum quæ tibi supersunt. In hac autem alia Quadragesima, cujus est magna destinatio, illas duplicare debes, etsi non genibus flexis maneas. Et si tibi videatur gravis computa tio, eas viginti quatuor adlimple sine hesitatione, non tamen semel aut bis in die complebis; sed juxta quod nos docuit Deipater David qui Deum laudare septies in diem hortatur. Judicans ut pru dens, invenies quod dico: luce incipiam, et prosequar usque ad tenebras: aurora, priua tertia, sexta, nona, vespera post coenam et modia ΠΟΣ.

NICOLAI CP. PATRIARCHE DE VITA MONASTICA. 13. Unum porro tandem adjiciam necessarium, Λ et hoc posterius elucidasse me ne crimineris. Islam intendo hebdomadam aute carnem tollendam quam cognominamus Arteiborii hebdomadam: plerique morem jucunde epulandi contraxerunt, male putantes quod mundani carnem sumere, sicut monachi caseum, possunt, et ita facientes. Si de Iribu quidem Armeniorum descenderent hæresimque Arteiborii tenerent, bene facerent omnem solventes suspicionem; qui autem ab avis sunt fideles orthodoxi, frustra quid prætexunt solventes jejunium. Illi enim tota hebdomada jejunant, solo pane cum aqua saleque vescentes: nos autem ab ipsa secunda die solvimus. Hoc ipso caeterum nos cum istis non communicare ostendimus; et frustra prætendunt hi Arteiborium 14. Cum autem nos quædam parvula quæstio latuit, ad eam dilucidandam hic venio. Casci hebdomada soluta manet, cum quarta necnon sexta die. Εt unde hoc, forsan dicet aliquis, factum est manifestum? Jacobita, sicut dicunt, hanc hebdomadam ut sacrosanctam ac purissimam celebrant, solo pane et aqua utentes: et ideo vere honorabilis Nicephorus, Constantinopoleos ma gnus pontifex, his diebus solvendi canonice tradidit usum, ad evertenda dogmata duarum haereseon, Jacobi, inquam, et Quadritarum. Exinde venit monasteriorum consuetudo, finita nona hymnoque vespere dicto, tunc demum ad communem mensam ad esum casei, piscium et potum vini conveniendi mos vero quod quidem scriptum invenimus, scripsimus: si quis autem non recipit nec credit ista, sicut vult et sicut illi placet, abeat. Adjiciam tamen aliud circa alteram hebdomadam, quam omnium Sanctorum cognominamus quam quidam, mala conjectura planaque ignorantia, non esse solutam existimant. Divi enim apostoli et legislatores omnium eam esse solutam scripserunt. Sed forte Gnosticorum aliquis contradieet, ubi hoc memoraverint discipuli verbi, deposcens; sedulo scrutetur et hoc certe inveniet: non possum enim cuncta speciatim explicare. Qui vero Scripturam impigre scrutantur, perfectam ex ea convictionem acquirunt. 15. Haec igitur inter multa tibi pauca scripsi. Testificor autem et certiorem te volo, quod, si talium videaris custos, cautionem interpono, stare ad dexteram Salvatoris, et cum ipso unaque cum omnibus sanctis, hæreditare regnum coelorum eternamque vitam obtinere. Ecce ergo, fili, petitionem tuam pro viribus et facultate mea complevi: tu scis euim me prorsus illiteratum et ad talia scribenda plane rudem. Si quod juxta vires fit, Deo gratum est, accipe et tu tanquam bonum solam intentionem. Hic tandem proposito sermonique finem imponinus. Si tibi sint haec ιγ. Ετι προσθήσω οὖν λοιπὸν σὺν τούτοις ἀναγ καίον, καὶ μὴ μεμφθῶ ὡς ὕστερον τοῦτο διασα φήσας. "Ην ἑβδομάδα λέγω οὖν τὴν πρὸ τῆς ἀπο κρέου, τὴν καὶ ἐπονομάζομεν τὴν τοῦ ᾿Αρτζινουρίου οἱ πλεῖστοι ἔθος ἔλαβον ἀδεῶς καταλύειν· τετράδα καὶ παρασκευὴν οἱ κοσμικοὶ τὸ κρέας, ὡσαύτως καὶ οἱ μοναχοί τυροῦ μεταλαμβάνειν, κακῶς νοοῦντες ἀληθῶς καὶ πράττοντες ὁμοίως. Εἰ μὲν φυλῆς κατ άγονται ἐκ τῆς τῶν ᾿Αρμενίων, καὶ εἶχον καὶ τὴν αἵρεσιν τὴν τοῦ 'Αρτζιβουρίου, καλῶς ποιοῦσι λύον τες ἅπασαν ὑποψίαν· εἰ δὲ πιστοὶ ὀρθόδοξοι εἰσι καὶ ἐκ προγόνων, εἰς μάτην προφασίζονται λύοντες τὴν νηστείαν. Ἐκεῖνοι γὰρ νηστεύουσιν ὅλην τὴν ἑβδο μάδα, ἄρτῳ μόνῳ τρεφόμενοι, ὕδατι ἀλατί τε· ἡμεῖς δὲ καταλύομεν ἀπ' αὐτῆς τῆς δευτέρας. Λοιπὸν ἐκ τούτου δείχνυμεν μὴ κοινωνοῦντες τοιούτοις· καὶ μάτην προφασίζονται οὗτοι τὸν Ἀρτζιβούριον. ιδ. Ἐπεὶ δὲ ἔλαθεν ἡμᾶς ὑπόθεσις μικρά τις, διασαφήσει ἔρχομαι καὶ περὶ ταύτης οὕτως. Τῆς τυρινῆς ἡ ἑβδομὰς λελυμένη ὑπάρχει, καὶ ἡ τετρὰς τῶν ἡμερῶν, ὡσαύτως καὶ ἡ ἔκτη. Καὶ πόθεν δήλον πέφυκεν τοῦτο, εἴπῃ τις ἴσως; Ιακωβίται, ὡς φασι, τὴν ἑβδομάδα ταύτην ὁλόαγνον φυλάσσουσι καὶ καθαρὰν τελείως, ἄρτου μόνου γενόμενοι καὶ ὕδα τος ὁμοίως· καὶ διὰ τοῦτο ὁ καλὸς τῷ ὄντι Νικηφό ρος ὁ Κωνσταντινουπόλεως ὁ μέγας Ιεράρχης κανονικῶς παρέδωκε τοῦ καταλύειν ταύταις, ἀνατρέπων τὰ δόγματα αἱρέσεων τῶν δύο, τοῦ Ἰακώβου σε φημί σὺν καὶ τοῖς Τετραδίταις. Ὅθεν τὰ μοναστήρια ού τως ἔχουσιν ἔθος, τὴν ἐννάτην πληρώσαντες καὶ ὕμνον τῆς ἑσπέρας, οὕτως εἰσέρχονται λοιπὸν ἐν τῇ κοινῇ τραπέζῃ, τυροῦ μεταλαμβάνοντες ἰχθύων τε καὶ οἴνου. Καὶ ἡμεῖς μὲν ἐγράψαμεν ὡς εὑρομεν εγγράφως· εἰ δέ τις οὐ προσίεται οὐδὲ πιστεύει ταῦτα, ὡς θέλει καὶ ὡς βούλεται, οὕτως καὶ που ρευέσθω. Προσθήσω τοίνυν ἕτερον δι᾿ ἄλλην ἑβδο μάδα, ἣν καὶ ἐπονομάζομεν τὴν τῶν Αγίων πάντ των· τινὲς ὑπολαμβάνοντες μὴ εἶναι λελυμένην, κακῶς ὑποτοπάζοντες καὶ ὅλως ἀγνοοῦντες. Οἱ θεῖοι γὰρ ἀπόστολοι καὶ νομοθέται πάντων καὶ περὶ ταύ της ἔγραψαν τοῦ εἶναι λελυμένην. Αλλ' ἴσως ἀν τιφθέγξοιτό τις τῶν γνωστικωτέρων, καὶ Ποῦ ταύ της Εμνήσθησαν οἱ μαθηταὶ τοῦ Λόγου; Ἐρευνησάτω ἀκριβῶς καὶ πάντως εὕρῃ τοῦτο· ἀδυνατῷ γὰρ ἐν λεπτῷ πάντα ἀναδιδάσκειν. Οἱ δὲ φιλοπονώτερον τὴν Γραφὴν ἐρευνῶντες πληροφορίαν λαβοῦσιν ἐξ αὐτ τῆς τὴν τελείαν. ιε'. Ταῦτά σοι τοίνυν ἔγραψα ἐκ τῶν πολλῶν ὀλίγα 'Αλλ᾿ οὖν διαμαρτύρομαι καὶ βεβαιῶ σοι τοῦτο, εἰ τούτων φύλαξ σε φανῇς, ἐγγυῶμαί σοι ταῦτα, στά σεως τῆς ἐκ δεξιῶν τοῦ Σωτῆρος τυχεῖν σε, καὶ σὺν αὐτῷ κληρονομεῖν καὶ πᾶσι τοῖς ἁγίοις βασιλείαν τῶν οὐρανῶν καὶ ζωὴν τὴν ἀγύρω. Ἰδοὺ τοίνυν πεπλήρωκα τὴν αἴτησίν σου, τέκνον, ὡς ἐφικτόν ὑπῆρχε μοι καὶ δυνάμεως εἶχον. Σὺ γὰρ καλῶς επίστασαι τὸ πάμπαν ἄμουσόν μου καὶ ὅλως Ιδιωτι κὸν πρὸς τὸ τοιαῦτα γράφειν. Εἰ δὲ τὸ κατὰ δύνα μὲν φίλον Θεῷ ὑπάρχει, δέξαι καὶ σὺ ὡς ἀγαθὸν τὴν προαίρεσιν μόνην. Ἐνταῦθα σταίημεν λοιπὸν τοῦ

ANONYMUS. σκοποῦ καὶ τοῦ λόγου. Εἰ μὲν ἀποδεκτές σοι, Θεῷ acceptabilia, in hoc Deo gratias: si vero sepius χάρις ἐν τούτῳ· εἰ δὲ πολλάκις φορτικά, ὡς βούλει λοιπόν πρᾶττε. Ὁ δὲ τῶν πάντων Κύριος καὶ Θεὸς καὶ Δεσπότης ὁ θέλων πάντας σώζεσθαι διὰ φιλανθρωπίαν, αὐτὸς καὶ σὲ στηρίξει ἐν ἀγαθοεργίᾳ τοῦ πληρωτὴν γενέσθαι σε τῶν αὐτοῦ ἐνταλμάτων, καὶ βασιλείας οὐρανῶν ἐφθῆναι κληρονόμον ἐν Χριστῷ τῷ Κυρίῳ μου, ᾧ ἡ δόξα καὶ κράτος εἰς αἰῶνας αἰώνων τε καὶ ἐπὶ αἰώνων. Αμήν. onerosa, de catero sicut vis age. Cunctorum autem Dominus et Deus omnipotens qui pro charitate sua vult omnes ad salutem venire, ipse te confirmabit in operatione boni ad exsequendum ipsius præcepia, ut fias regni coelorum hæres in Christo Domino meo, cui gloria et potestas in sacula seculorum et ultra. Amen. Ez codice Collegii Græcorum in alma urbe desumptum a me fuit præcedens opusculum. In alio autem ejusdem Collegii codice nonnulla analoga deprehendebam. Postquam enim de tribus jejuniis solemnibus actum fuit, ante Pascha, ante Deipara transitum, et ante Natalia Domini, sic pergit auctor anonymus: Τὰ ὅμοια τούτου καὶ Ἰωάννης ὁ Νικαίας μητρο Huic similia Joannes quoque Nicæus metropolita πολίτης φησὶν ἐν τῇ πρὸς τὸν καθολικὸν τῶν Αρ- dixit in epistola ad concilium Armeniorum scripta. μενίων γραφείσῃ ἐπιστολῇ. Ὁ δὲ ἁγιώτατος πα- η Sanctissimus autem patriarcha Constantinopoleos τριάρχης Κωνσταντινουπόλεως κύριος Νικόλαος dominus Nicolaus, synodo presidens, interrogatus ἠρωτήθη, ἐπὶ συνόδου προκαθήμενος παρὰ τῶν μου est a monachis Sacri montis num ante Dormitioναχῶν τοῦ ᾿Αγίου όρους, εἰ χρὴ νηστεύειν νηστείαν nem venerabilis Deiparæ sit jejunandum. Et sic πρὸ τῆς κοιμήσεως τῆς πανυμνήτου Θεοτόκου καὶ tradidit scriptum: Hoc jejunium primum erat hoc ἐξέδωκεν οὕτως ἐγγράφως. Αὕτη ἡν νηστεία πρότερον Augusti tempore, sed propter gentilium jejunia hoc ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ τοῦ Αὐγούστου, μετετέθη δὲ διὰ tempore occurrentia translatum est. Attamen hoc τὸ παραπίπτειν ταῖς κατὰ τὸν καιρὸν τοῦτον γινο- Jejunium observamus adhuc et jejunamus; unde μέναις ἐθνικαῖς νηστείαις. Πλὴν καὶ ἔτι τὴν νηστείαν manifestum apparet quod, ut diximus, uuum erat ταύτην φυλάσσομεν καὶ νηστεύομεν· ὥστε ἐκ τού- prorsus jejunium post unam Pentecostes hebdoτου δηλόν ἐστι, καθὼς ἔφημεν, ὅτι μία ἦν ἡ πᾶσα madam usque ad Dormitionem Deiparæ; sed a νηστεία ἡ μετὰ τὴν μίαν τῆς ν' ἑβδομάδα ἄχρι τῆς sanctis Patribus per aconomiam resectum fuit: Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου· ὑπὸ δὲ τῶν ἁγίων Πατέ statutum tamen est usque ad festum Sanctorum ρων διὰ οἰκονομίαν ἐξεκόπη. Ετυπώθη δὲ ἄχρι τῆς Apostolorun jejunium; deinde cessanilum; posthac ἑορτῆς τῶν ᾿Αγίων Αποστόλων νηστεύειν· εἴθ᾽ οὕτως jejunandum ab initio Augusti usque ad Deiparae Επιλύειν· ἔπειτα ἀπ' ἀρχῆς Αὐγούστου νηστεύειν Dormitionem, et denuo esse solvendum. Quid igi ἄχρι τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου καὶ πάλιν δια λύειν. Τί οὖν ἐμέλλομεν ποιεῖν, εἰ ἀδιακόπως ταύτην Ενηστεύομεν; Ἔχεις οὖν ὁ ἀμφιβάλλων περὶ τῶν τοιούτων νηστειῶν τὴν μαρτυρίαν ἐκ τῶν ἀποστο λικῶν καὶ πατριαρχικών παραδόσεων· καὶ λοιπὸν μὴ ἀμφίβαλε, ἵνα μὴ κατακριθῇς ὡς παραβάτης τῶν θείων διατάξεων G tur facere debebamus si hoc non resecantes jejunabamus? Ex apostolorum et patriarcharum traditionibus circa talia jejunia testimonium ponderare potes: caterum non hæsita, ne sicut transgressor divinarum præscriptionum condemneris. Confer ea quæ habentur apud Cotelerium, M. E. G., t. II, p. 495, et L. III, p. 431. ANNO DOMINI CMXXIX. ANONYMUS. MONITUM. (Ang. Mai in Spicil. Rom. tom. V, p. 598.) In duobus bombycinia bibliotheca Vaticana codicibus, Ottob. 77, f. 22, et Vat. 1455, f. item 23 (cujus recens apographum est in Vat. 7155, (. 330.) deprehendi Græcum pomificia historic fragmentum, cum co perbrevi, quem scripsi, titulo Περὶ τῶν Πάπων ἀπὸ τοῦ χρονικοῦ De Papis ex chronico. Papa quidem, et interdum antipapa, hoc fragmento comprehenduntur tredecim, a Formoso ad obtrusum Joannem decimi successorem. (Videsis Bernardum Guidonis, p. 213-222.) Quodnam vero fuerit illud Gracum chronicom, μπάς μου αποσπασμάτιον sumptum est, neuter codex demonstrat, quia nimirum in utroque miscella congeries est diversarum rerum, quæ ad dictum chronicon nullo modo pertinent. Reliquum igitur mihi erat, ut hoc fragmen:um, bonum sane atque pretiosum, quia in obscura seu certe turbulenta pontificia historia parte versatur, hic lectoribus caliberem.