BASILII NEOPATRENSIS EPISC. venientes omnew Tusciam perlustrarunt, et pue- διανέπαυε· πέμπει δὲ καὶ πρέσβεις προς Ούγγρους, ros ac mulieres, et quidquid anferre poterant, capientes in Hungariam abduxernat. Ideo Romani bis permoti dictum marchionem occiderunt. llunkai igitur postea anno quoque per longum tempus Jatrociniis Romanos male tractabant. Joannes autem dietus papa a militibus comprehensus, et in custodiam injectus, ibi tandem mactatur, ἵνα ἔλθοιεν καὶ κτήσωνται τὴν γῆν Ρωμαίων· οἱ ἐλθόντες πᾶσαν τὴν Τουσκίαν κατέδραμον, καὶ παῖ δας καὶ γυναῖκας, καὶ εἴ τι ἕτερον φέρειν ἡδύναντο, λαβόντες εἰς Οὐγγρίαν ἀπήγαγον. Διδ οι Ρωμαίοι ταραχθέντες ἐπὶ τούτῳ τὸν εἰρημένον Μαρκίωνα διαχρήσαντο. Οἱ μέν τοι Ούγγροι ὕστερον εκάστη έτει κατά πολλοὺς δὲ χρόνους ληστεύοντες Ρωμαίους κακῶς διέθεντο· Ἰωάννης δὲ ὁ εἰρημένος πάπας, ὑπὸ στρατιωτών συλληφθείς, καὶ εἰς φυλακὴν βλη θεὶς, ἐκεῖ ὕστερον διαφθείρεται. Substituitur in ejus locum alter Joannes; cum vero male principatum obtinuit, mox dejectus est; ob eam rem in catalogo pontificum non apponitur. Αντεισάγεται δὲ εἰς τὸν τούτου τόπου ἕτερος Ἰωάννης· ἐπεὶ δὲ κακῶς τὴν ἀρχὴν εἰσῆλθεν, εὐ τίκα δὲ καὶ ἐξεβλήθη· διὰ τοῦτο καὶ ἐν τῷ καταλόγῳ τῶν ἀρχιερέων οὐ τίθεται. ANNO DOMINI CHXXX. ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΩΤΑΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΕΩΝ ΠΑΤΡΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΙΒ' ΠΡΟΦΗΤΩΝ BEATISSIMI BASILII METROPOLITÆ NEOPATRENSIS PROLOGUS INTERPRETATIONIS SANCTORUM XII PROPHETARUM. (Mai Nova Bibl. Patr. tom. VII, p. 540.) α'. 'Δ μὲν ή θεία χάρις ἄνωθεν φρυκτωρούσε θείῳ Πνεύματι τοῖσδε ἐν τοῖς θεολήπτοις και μακαριωτάτοις προὔφηνε προφήταις, αὐτὴ δὲ ἡ ὄντως καὶ αὖ θεία Θεοῦ ἐν ἁγίῳ Πνεύματι χάρις ἡμῖν τοῖς ταπεινοῖς ἐπιλάμψασα διεσάφησε θεῖο μυστήρια, οὐκ ὀκνητέον γέγονεν εἰς τοὐμφανές ἀνσημήνασθαι. Ὅσον γὰρ τὸ καθ' ἡμᾶς μετρίῳ λόγῳ, μᾶλλον δὲ τἀληθὲς εἰπεῖν, ὅσον τῇ συνεργείς Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ καὶ ἀγαθοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἐδόθη ἡμῖν, ἐν ἐπιγνώσει λαβόντες, ταῦτα καὶ ἡρμηνεύ σαμεν καὶ τεθείκαμεν, εἰς περισσοτέραν εἴδησιν καὶ γνῶσιν τῶν καθ' ἡμᾶς ἐντευξομένων. Ασυμφωνή γὰρ ὄντα καὶ ἀσαφή, ὡς λίαν δὲ δυστέκμαρτα τῶν βλεπόντων τὰ νοήματα, καὶ τοῖς πολλοῖς δύσληπτα ὅτε καὶ ἀκίνητα, ὥσπερ ὑπὸ θείας δυνάμεως, ὡς 1. Quæ quidem divina gratia superne per divinum Spiritum effundens in hisce inspiratis a Deo et beatissimis prophetis præmanifestavit, ipsa nulem rursus vere divina Dei in sancto Spiritu gratia nobis humilibus, illucens aperuit divina mysteria, non cessandum videtur clara interpretatione explicare. Quod enim simplici quantum in nobis est sermone, vel ut verius loquamur, quod operatione Christi Dei et boni Salvatoris nostri datum est nobis, cum gratitudine excipientes, hæc interpretati sumus et exposuimus, ad abundantiorem scientiam et cognitionem eorum qui circa nos legerint. Nam obseura cum sint et operta, velut cornentium male exphanals cogitationes, et makis inintelligibilla simul et incomprehensibilia tanquam a divina potestate orta, ut verum omnino est quod dictum est, it G άτρεκὲς τὸ λεγόμενον, οὕτως ἐνηχηθέντες ἄνωθεν, (t) Ante hanc prologum scribitur anonymi boc Basilii Neopatrensis opus commendantis admonitio previs, quæ incipit: Ο ὑπερούσιος καὶ ἀνενδεής. De hoc sanctissimo episcopo noudum nos quidquam liquide comperimus. Etenim neque a Leinio Or. ch. T. II. p. 177, 178, in episcopis novarum Patrarum (Thessalicarum) panitur; neque Labbeu in primo apparatu Conciliorum inter Basilias episcopos recensetur. Vermintamen Loquiuli Labbeique catalogi, quam sint imperfecti, quotidie cognoscimus, dum ex novis monumentis nova nomina passim elucent.

IN PROPHETAS MINORES. καὶ τῷ ὄντι εἰπεῖν νοερῶς ἐπιτραπέντες, καὶ όρι- superne edocli et reipsa sapienter loqui confiden σθέντες πρὸς Θεοῦ, ταῦτα εἰς προύπτον λευκότερον ἐσαφηνίσαμεν. Οἱ γὰρ πρὸ ἡμῶν θειότατοι καὶ θεοφόροι Πατέρες, ἐν καταλήψει ταῦτ' ἔχοντες, οὐχ ἅπαντα διηρμήνευσαν, ἔστιν εἰπεῖν, ἢ ὅτι διὰ τὸ πολυπληθὲς τῶν νοημάτων τὰ πολλὰ παρεάσαντες, ἢ ὅτι θεία τις καὶ πρὸς τὸ τέρμα τοῦδε τοῦ κόσμου ταμιεύσασα τετήρηκε θεία χάρις, διὰ τὸ καὶ τὰ καθ' ἡμᾶς ἤδη πέρας ἔχειν, καὶ πρὸς αἰῶνα νεύειν τὸν ἐπερχόμενον. Οὐδὲ γὰρ εἰκῇ τὸν τυχόντα πόνον καὶ ἱδρῶτα τόνδε τὸν ὀνησιφόρον κατεβαλόμεθα, εἰς αέρα μόνον τὸν νοῦν δέροντες. β'. 'Αλλ' ἐπειδὴ ἑωρῶμεν τοὺς ἁλιτηρίους Εβραίους μετὰ τοσαύτας παιδείας καὶ ἐξωκείλαντας τοῦ ἀγαθοῦ, καὶ ἔτι τληπαθοῦντας, καὶ πάνυ γε κερτομούν ται, αθυροστόμους τε βρενθυομένους, καὶ εἴ που τύχοιεν τοὺς ἀφελεστέρους φενακίζοντας, καὶ δει νῶς διατεινομένους, καὶ ἀντιλέγοντας, ὡς εἴπω κατ᾿ αὐτοὺς ὁ Χριστὸς ἦκε, προσδεχομένους τε καὶ καραδοκοῦντας εἰς μάταια τὸν ᾿Αντίχριστον αὐτοῖς ἔσεσθαι τὸ δοκοῦν τὸν δυσσεβῆ καὶ πλάνον· πολλὰ δὲ καὶ ἄλλα δεινότερα κατὰ τῆς ἀμωμήτου ἡμῶν τῶν Χριστιανῶν πίστεως βλασφήμως ερεσχελοῦντας, καὶ εἰς κενὸς ἐλπίδας κεχηνότας τοὺς ἄφρονας, ἀλλὰ καὶ τῶν κατ' αὐτοὺς ἀσεβῶν αἱρετικῶν τὰ βλάσφημα στόματα μετ' αὐτῶν τῶν ὁμοίων τῇ Θεοῦ συνεργείᾳ ἐμφράξαι βουλόμενοι, καὶ δεῖξαι, καὶ πεῖσαι, ὡς ἧκε Χριστὸς καὶ ἔπαθε σαρκοφόρος γενόμενος, καὶ τέθνηκε καὶ ἀνέστη, καὶ ἀνελήφθη πρὸς τὸν Πατέρα εἰς οὐρανοὺς μετὰ σώματος, καὶ ἥξει πάλιν ὁ αὐτὸς ὡς θεάνθρωπος ῶν μετὰ τῆς ἀφθάρε του σαρκὸς αὐτοῦ· καὶ ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ Θεὸς ὁ άΐδιος. Ταῦτα δεῖξαι βουλόμενοι εἰς κατάλυσιν τῶν ἀσεβῶν, καὶ εἰς ἀνακαίνισιν τῶν εὐσεβῶν, ὡς ἐν προφήταις ομοφώνως δηλούμενα, ταῦτα διεξήλθομεν, πᾶν νόημα τῆς ἁγίας Γραφῆς κατὰ Παῦλον τὸν μέγαν ἀπόστολον ἐπ' ὠφελείᾳ τῶν ἀκουόντων εἰρημένον εἰς Χριστὸν αἰχμαλωτίζοντες. tes, et ex Deo defiuientes, hac in limpidiorem elaritatem proposuimus. Qui enim ante nos sanctissimni et divini Patres horum intelligentiam habue runt, non omnia interpretati sunt, id est, vel quia sententiarum multitudinem plerumque praetermi serunt, vel quia divina quædam in mundi ejus terminum seponens gratia reservavit, rebus qu circa nos sunt finem mox habentibus, et ad futurum seculum tendentibus. Non enim temere presentem laborem et sudores istos salutares susce pimus, in aerem tantum mentem dissipantes. 2. Sed quoniam vidimus nefarios Hebreos post tam multas castigationes aversos a bono, et in ipsa adhuc pena multum insultantes, linguaque efirenala superbientes, et si qui occurrerint modestiores pertinaciter obstinatos, contradicentes, quasi nondum Christus apud illos venerit, sperantes et exspectantes in vanum Antichristum illis futurun esse, quo videbitur impius et mendax; multa quoque alia truciora in nostram Christianorum incorruptam fidem cum blasphemiis cavillantes, et in spem inanem ut stultos hiantes, volumus impiorum inter illos et hæreticorum blasphemantia ora ipsismet similibus rationibus Deo adjuvante occludere, ostendere et persuadere, Christum jam venisse et passum esse in carne factum, mortuum esse, resurrexisse, ascendisse ad Patrem in coelos cum corpore suo, et venturum esse iterum eumdem Deum simul et hominem cum sua incorruptibili carne, et hunc Deum esse æternum: haee osten dere volentes in destructionem impiorum et renovationem piorum, ut apud prophetas unanimi consensu manifestata. Hæc exposuimus, omnem sanctæ Scripturæ sententiam juxta Paulum magnum Apostolumn ', ad utilitatem audientium prolatan in Christum captivantes. 5. Miliţigitur mentem pie adhibete, quotquot beate vitae consortes fieri cupitis, ut videatis quomodo in organo debili, humili et parvo sciverit Deus sua clo qui; nullus contradicat, Christi amatores: non nostrum est opus; Dei enim gratia est, ut ostendatur contemptibilia et humilia a Deo electa esse ad γ. Καί μοι τὸν νοῦν εὐσεβῶς ἐπιστήσατε ὅσοι τῆς μακαρίας ζωῆς ἐν μεθέξει γενέσθαι ἐφίεσθε, ἵν' ἴδητε πῶς οἶδεν ἐν ὀργάνῳ πενιχρῷ ταπεινῷ καὶ σμικρῷ ὁ Θεὸς λαλεῖν τὰ αὐτοῦ· μηδεὶς ἀντίλογος Έστω, φιλόχριστοι οὐχ ἡμέτερον τὸ δράμα, τοῦ Θεοῦ γὰρ ἡ χάρις, ἵνα δείξῃ ὅτι τὰ ἐξουθενημένα καὶ τὰ ταπεινὰ ἐξελέξατο ὁ Θεὸς, ἵνα καταισχύνῃ confundendum fortia *. Qui enim ego sum, parvus τὰ ἰσχυρά. Τις γὰρ ἐγὼ ὁ μικρὸς καὶ πτωχὸς καὶ ἁμαρτωλὸς ἄνθρωπος, ἵνα τὰ αὐτὰ εἰς νοῦν λαβὼν τοῖς ἐμοῦ ἐξείποιμι κρείττοσιν; ὅθεν εἴσεσθε καὶ αὖθις, οὐκ ἐξ ἐμοῦ, ἀλλὰ Θεοῦ τὸ δῶρον. Μὴ οὖν διὰ τὸ ἐλλειπὲς καὶ οὐ πάντη καταληπτὸν τὴν ἀγαΤὴν ταύτην εἴδησίν τις ἐκμυκτηριεῖ· Θεοῦ γάρ ἐστι μόνου τὸ πᾶν ἀπταίστως καταλαμβάνεσθαι. Διδ δυσωπώ, σκοπητέον ἔστω τοῖς φιλοθέοις; μὴ τοῖς ἐναντίοις τι τῶν καλῶν προέσθαι, ἀλλὰ νουνεχῶς το καὶ ἐπιστημονικῶς ἐν ἀκριβείς ταῦτα διαλέγεσθαι, μὴ παραδευτικώς μηδὲ φιλονείκως, ἀφ' οὗ οὐδὲ λυσιτελὴς ἡ ὠφέλεια, ἀλλὰ φιλοθέως καὶ πνευματι 11 Tim. 111, 16. 1 1 Cor. 1, 27. et mendicus et peccator homo, ut eaden in mente perspiciens melioribus me enarrem? Quare sciatis iterum, id non ex me esse, sed Dei donum. Ne igitur propter defectum aut insufcientiam, bonans hanc doctrinam aliquis irrideat: Dei enim solius est totum infallibiliter comprehendere. Ideo rogo ut talis sit Dei amicis scopus, ne velut adversaril aliquid boni prætermittant, sed ut prudenter et sapienter cum diligentia hæc tractent; non properando neque emulando, unde nulla salutaris utilitas oritur, sed cum Dei amore et in Spiritu cum modestia hac accipite, et explorate, ut vos mi

BASILII NEOPATR, EP. IN PROPHETAS MIN. jus luerum eliciatis, et qui docentur meliorem κῶς ἐν ἐπιεικείᾳ ταῦτα διαλαμβάνετε, καὶ διεξέρω utilitatem percipiant. Certe multum imprimis curam eximiam adhibentes, et quae ex se interpretabilia sunt apud prophetas a Deo inspiratos, et quæ occasione rerum quarumlibet intellectu facili dicta verba in fundamento esse, ut decet, sinamus: que vero sunt difficilis intelligentia, multisque obscura et parum explanata, etiam autem et mysteria quæ tendunt ad divinam Christi Incarnationem, ut eorum obscuriorum intelligentiam illustrareinus, multipliciter et multis modis in illa explananda solum incubuimus, multarum sententiarum vim congerentes, et in confirmationem dictorum propter invidentes et invidia contradicentes, testimonia e multis assumpta adducimus, stabilitas et pie obfirmatas interpretationes colligentes, et ex antiquo Moyse, filio Nave, Job, David et Salomone, et ex apostolicis et evangelicis oraculis concordia testimonia proferentes. χεσθε, εἰς τὸ καὶ ὑμᾶς τι πλέον κερδανεῖν, καὶ τοὺς μαθητευομένους καλῶς ὠφελεῖσθαι. Αμέλει περί πολλοῦ μάλιστα σπουδὴν ἀγαθὴν τιθέμενοι, ὅσα μὲν αὐθερμήνευτα τοῖς θεοσόφοις προφήταις· ὅσα δὲ εἰς τίνων ἁπλῶς πραγμάτων ὄντα εύληπτον πρόφασιν βήματα τῷ θεμελίῳ εἶναι ὡς προσῆκεν, ἐάσαμεν ὅσα δὲ εἰς ἀσυμφανῆ τὴν διάγνωσιν, καὶ τοῖς πολύ λοῖς ἀταφῆ, καὶ δυστέκμαρτα ὄντα, ἔτι δὲ καὶ εἰς τὴν κατὰ σάρκα θείαν οἰκονομίαν Χριστοῦ συντείνοντα μυστήρια, ἅτε δὴ ἅτε τῶν λαφυροτέρων τὴν ἔννοιαν εμφανίζοντες, πολυμερῶς τὰ καὶ πολυτρόπως ἐν τῇδε διασαφῆσαι μόνον ἐθέμεθα, πολλῶν νοημάτων ἀθροίσαντες δύναμιν, καὶ εἰς βεβαίωσιν τῶν λαλουμένων διὰ πολλούς τοὺς βασκαίνοντας καὶ ἀντιλέ γοντας φθόνῳ, τὰς ἐκ πολλῶν μαρτυρίας χρησάμενοι προτεθείκαμεν, ἔρηρεισμένας καὶ εὐσεβῶς ἡδρασμέν νας τὰς ἑρμηνείας συντάξαντες, ἔκ τε τοῦ παλαιοῦ Μωϋσέως τε καὶ τοῦ Ναυῆ γόνου, Ίώς τε, Δαβίδ τε καὶ Σολομῶντος, ἀποστολικῶν τε καὶ εὐαγγελικῶν θεσπισμάτων τὰς συμφώνους ὁμολογίας παρατιθέμενοι 4. Blanc igitur aciem habentes, et, ut verius di- δ. Τοσοῦτον οὖν ἔχοντες συνασπισμόν, μᾶλλον δὲ cam, hanc defensionem, ne timeamus, dilectissimi. τἀληθὲς εἰπεῖν ὑπερασπισμόν, μὴ ὀκνήσωμεν, ἀγαauribus impiorum intonare, eorum stultitiam con- πητοί, τῶν ἀσεβῶν καταβροντῆσαι τὰ ὦτα· πάσης fundamus, et nitamur cos monendo magis alloqui εὐηθείας αὐτῶν καταγνῶμεν, καὶ σπεύσωμεν νου et ad Christum adducere. Ita enim qui innumeras θετικώτερον αὐτοὺς διαλαβεῖν, καὶ εἰς Χριστὸν ἐπι gentes in servitutem redigunt strenni milites, in- σπάσασθαι. Οὕτω γὰρ οἱ αἰχμαλωτίζοντες ἔθνη ἀλό strumentis bellicis et gladiis usi,eos quidem capiunt, γιστα ἀνδρεῖοι στρατηγοὶ ὄντες, ὀργάνοις ἄμυντηet spolia sumentes premiis exornantur, subjectos- ρίοις καὶ ξίφεσι χρώμενοι, καὶ οὓς μὲν λαφυραγω que sibi servantes ad regem ducunt et laudibus γοῦντες, σκύλα τε λαμβάνοντες τοὺς ὄλβους ἐπιστών. honorantur; adversantes autem, vel save et pertinaciter pugnantes cito destruunt. Idem et nos jam faciemus, bellum spirituale in adversarios geremus. Habemus arma ære divino fabricata, sexdecim sancta instrumenta bellica præter mille clypeos, scula, gladios, lanceas, sagittas et tela, et contra illos pluribus aliis utemur, imprimis ter fulgentem et unicam lucem in auxilium habentes, illos captivos agemus: quos quidem mihi animo subjicientes se viderimus, his pareamus, neque per arrogantiam proculcemus, ο fortissime Dei exercitus; sed capiamus vitam anime dantibus verbis, et ad Christi universorum Regis pedes submittamus, ut ab eo honorificemur, et in eo salventur. Quos autem p ται, τοὺς ὑποκύπτοντας ἐφ' ἑαυτοὺς λαμβάνοντες, ἄγουσι τῷ βασιλεῖ, καὶ ἐπαινετοί καθεστήκασι· τοὺς ἀντιστατοῦντας δὲ, ἢ καὶ κακῶς καὶ δεινῶς μαχαμένους θᾶττον ἀναιροῦντες. Τοῦτο καὶ ἡμεῖς ἤδη ποιήσομεν, πόλεμον πνευματικὸν τοῖς ἀντιδίκοις ἐπιδειξόμεθα. Ἔχομεν τὰ ὅπλα τὰ θεοχάλκουτα, ἐξ καὶ δέκα ἅγια αμυντήρια ὑπὲρ μυριάδας ἀσπίδας, καὶ θυρεούς φάσγανά τε καὶ δόρατα καὶ τόξα καὶ βέλη· καὶ πρὸς αὐτοὺς καὶ ἄλλοις πλείοσι χρησό μεθα· μᾶλλον δὲ τὸ τριλαμπὲς καὶ ἑνιαῖον φῶς εἰς συμμαχίαν ἔχοντες, αὐτοὺς προνομεύσομεν· οἷς μὲν ήπιογνώμως ὑποκύψαντας ίδοιμεν, φεισώμεθα, μὴ ἀνελῶμεν ἀκρασίᾳ, ὦ ἀνδρειότατον θεῖον στρά τευμα - λάβωμεν δὲ ζωοψυχοσώμως, καὶ Χριστῷ τῷ παμβασιλεῖ ἄξωμεν ὑπὸ πόδας, ἵνα καὶ δοξασθῶμεν ὑπ' αὐτοῦ, καὶ ἐπ' αὐτῷ σωθησώμεθα. Οὓς δὲ ἀντιμαχούντας ἴδοιμεν, καὶ μὴ ὑπείκοντας καλῶς, ἀνέ λωμεν, πατάξωμεν αὐτούς, ὡς καὶ τοὺς Μαδιαναίους τῇ θείᾳ παραξιφίδι του Πνεύματος. Σπουδάσωμεν οὖν τὸ μᾶλλον, ἀγαπητοί, τοῦ θηρεῦσαι θήραν εὐσεβῶς τῷ Θεῷ εὐάρεστον καὶ ἐράσμιον τὰς τῶν σωζομένων ψυχάς. Εἰ δέ γε τοῦτο ἀλυσιτελὲς ἄλλοις παραφθῇ, καὶ οὐχ οἷόν τέ ἐστι λαβεῖν τι τῶν μὴ βουλομένων σώζεσθαι ἐπὶ Θεῷ· κἂν ἑαυτοὺς γοῦν συντηρήσωμεν τῇ θείᾳ πίστει φραξάμενοι, καὶ εὐτ σεβῶς καὶ χρηστῶς πολιτευσώμεθα, ἵνα καὶ τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν ἐπιτύχωμεν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν. Ἔχει δὲ οὕτως ἡ δήλωσις. Τὸ ὕψος ἅπαν μετὰ ἑρμηνείας μας. ι Καὶ εἶπε Κύριος πρὸς Ωσηέ - Λάβε σεαυτῷ γυναῖκα, ο κ. τ. λ. repugnantes viderimus, neque bene obedientes, destruanius, calamus eos, ut Madianitas divino Spiritus gladio. Nitamur ergo quantum in nobis est, dilectissimi, capere pie prædam Deo jucundam et gratam animas eorum qui salvantur. Sin autem id ab aliis ut infructuosum despicitur, et non pose sibile est capere aliquid ex his qui nolunt in Deo salvari, altamen nos ipsos conservemus in fide divina loquendo, et pie et utiliter vivamus, ut æterna lona adipiscamur in Christo Jesu Domino nostro Habet autem sic expositio. Textura omnis cum interpretatione 41:. Et dixit Dominus ad Osee: Sume tibi mulierem *,. etc. Osee 1, 2.