EDITORUM PRÆFATIO. ne, Petrum de Natalibus, Lipomanum, Surium, Ribadeneiram, Rosweydum, Bollaudum cum sociis, Gyry, et Albanum Butler, qui omnes, ad unum, vestigia Symeonis Metaphrasta sæculi, plebi Christianæ plurimum suis scriptis profuerunt. Cæterum habent et ipsi historici et viri critici,unde Symeoni Metaphrastæ gratias agant: nam,ut merito observat R P. Honoratus a Sancta-Maria in Observationibus ad regulus critices,quarum fragmentum infra edemus, ipsi Millemont, Baillet, Launoy, acta a Symeone Metaphraste servala laudare coguntur et laudant; et ne sibimelipsis contradicere aut Metaphraste aliquid deferre videantur, ea laudant sub nomine Surii aut Bollaudi, qui eadem Acta a Metaphraste accepta suis collectionibus inseruerunt. J. Bollandus autem, hypercriticis istis æquior, Symeonis Metaphrastas patrocinium aperte suscipit et laudem ejusdem candide proclamat. Postquam enim in Præfatione Actis Sanctorum præmissa debita encomia Eusebio Cæsariensi tribuisset, ita de Symeone disserit: Laudabile Eusebii studium alii deinceps imitati. Celeberrimus eo in genere Symeon Metaphrastes, qui et Logotheta dictus, ab illustri, quam Constantinopolitano in palatio gessit, dignitate. De cujus viri ætate, vitæ instituto, lucubrationibus, quia multa perperam scripla a viris etiam non indoctis, breviter dicere constitui. Ætatem ipse suam indicat in Vita S. Theoctistes Lesbiæ, quam x Novembris dabimus. Illius Vitæ auctorem esse Metaphrasten, non alium quempiam anonymum scriptorem, probat Leo Allatius testimonio Michaelis Pselli,e cujus ode 5 in Metaphrasten ista recital: To aprovou súyyappa kx προνοίας θεϊκῆς καὶ ὁμιλίας γέγονε τοῦ ἱεροῦ πρεσβύτου καὶ μοναστοῦ, Συμεὼν θεσπέσιε, ὃν ἐν Πάρῳ τῇ νήσῳ tebewonxas. Prima tua commentatio ex divina providentia et colloquio facta est sacri senis et solitarii, Symeon admirabilis quam in Paro insula vidisti. Plenius colloquium in Theoctistes virginis Vita refertur. Addit Psellus: 'Αξίως ἐξύμνησας τῆς Λεσβίας τὰ λιμπρὰ καὶ θεῖα ἀγωνίσματα Θεοκτίστης τῆς ὄντως, ἀγγελικὸν μικροῦ καὶ ἀσώματον τελεσάσης πανσόφως τὸ πολίτευμα. Pro dignitate laudlasti Lesbiæ illustria et divina certamina vere Theoctista (id est a Deo fabricata), quo angelicum prope et incorporeum vilæe modum sapienter tenuit. Qua vero occasione in Parum venerit, et sanctissimæ virginís præclara facinora ex anachoreta didicerit, ipse indicat Metaphrastes: Γενομένῳ μοί ποτε κατὰ τὸν Πάρον γέγονα δὲ, καὶ γὰρ ἐπὶ Κρήτην διέπλεον ὑπὸ τοῦ μακαρίτου Λέοντος ἐκεῖσε πεμφθείς, Λέοντός φημι τοῦ εὐτυ τοὺς ὄντος βασιλέως, καὶ τὴν εὐτυχίαν Ῥωμαίον τῷ τάφῳ ἀναθάψαντος· ἐπεμπόμην καὶ συστρατρευόμενος Ημε ρίῳ τῷ πάνυ, τῷ στρατηγικωτάτῳ δηλαδή, καὶ ἄρχοντι τοῦ τε δρόμου καὶ τοῦ στόλου παντὸς ἢ τόγε ἀληθέστερον καὶ αὐτῶν εἰπεῖν τῶν παθῶν· καὶ ἵνα μὴ τὸ πολλῶν ἐγκωμίων ἄξιον τῆς στρατηγίας ἐκείνου πάρεργον ποιησά μενος, καὶ μικρὰ τούτου μνησθεὶς ἀτιμάσω νὸν ἄνδρα, ἐπὶ τὸν παροῦσαν τέως ὑπόθεσιν εἴμι, ἐκείνου κατὰ καιρὸν μνησθησόμενος· ἐστελλόμην τοιγαροῦν τοῦτο μὲν ἐκείνῳ συστρατευόμενος, καὶ προβιβαζόμενος εἰς πεῖραν στρα τηγικήν, οἷα πώλος μητρί, πρὸς τὰ γενναιότατα τοῦ στρατηγημάτων συγχαίρων· οὕτω γὰρ ἦν μακαρίτου μου βασιλέως σκοπός· τοῦτο καὶ πρεσβευόμενος πρὸς τοὺς τὸν Κρήτην ἔχοντας "Αρακας. Cum aliquando in Paro essem insula: fui autem nam in Creta navigubam a Leone beatae memorice eo missus; Leone inquam illo vere fortunato imperatore, qui ipsam Romanorum felicitatem secum videtur in sepulcrum intulisse. Millebur autem militaturus cum clarissimo illo Himerio, utpote ducendi exercitus peritissimo, Dromi præfecto (sive Logotheta), qui universæ classi imperabat, aut, ut verius dicam, ipsis animi per turbationibus: sed ne multis efferendam laudibus illius peritiam belli administrandi obiter allingens, levi ejus facta mentione, aedecus ei potius videur inussisse, ad propositam interea narrationem redeo, de eo opportunius dicturus alias. Millebar igitur partim cum eo militaturus, et ad imperatoriæ artis documentum aliquod promovendus, ut equuleus matri solet, ad præclara ejus stratagemuta assiliens (id enim præcipue Augustus spectabat); partim ut ad Arabas Cretam obtinentes legatione fungerer. Varias Himerius Logotheta expeditiones navales Leone imperante suscepit, donec tandem ad Samum insulam mense Octobri anno 911 adversus ccc Agarenorum naves infeliciter commisso prælio, propterea ab Alexandro imperatore, Leonis fratre, in Calyporum monasterium relegatus, haud longo post tempore ærumnis confectus obiit. Quam hic Metaphrastes memorat expeditionem, cui et ipse interfuerit, ea videtur quam Curopalates et Cedrenus tradunt confectam decem ante Leonis obitum annis, cum Symeon secretarius (qui idem ipse Metaphrastes videtur fuisse) centum auri libras a Rodophyllo Cubiculario in itinere relictas, Leoni Tripolitæ apostatæ dedit, ne Thessalonicam captam everteret: quod illius factum ita gratum fuit imperatori, ut eum patricium et primum secretarium renuntiarit. Non erat tunc admodum natu provectus Metaphrastes, ut qui imperatoriæ virtutis tirocinium ponere sub veterano duce juberetur. Fuerit tunc xx aut XXII annorum; potait igitur ad annum Christi 957 aut 960 vitani deinde producere. Atque ita sub Constantino Porphyrogenito, Leonis filio tum Theoctistes vitam, tum alia diversorum acta eum elucubrasse certum videtur; non, ut Allatius scribit, sub Leone et Constantino:nam in hac Vita Leonem diserte xxxp!, felicis memorice, appellat,qua ratione loqui de mortais solemus. Si ea prima ejus commentatio fuit, nihil igitur sub Leone scripsit, quod quidem ediderit in lucem.Neque Alexandro rerum potiente ita laudare Himerium ausus esset. Præcipue publicas res tractare sub Leone coepit. Nam cum, ut Psellus testatur, illustri natus familia, amplissimis opibus affueret, excelleret eruditionis fama, atque egregium illic prudentiæ specimen dedisset, tanta deinceps in gratia sapientis imperatoris fuit, ut quod Parius ille monachus prædixeral, summos deinceps honores sit consecutus; quos industría singulari, fide, gravitate, modestia, liberalitate gessit; quæ omnia prædicat Psellus. «His ille doctrinæ fortunæque præsidis ornatus, cum cerneret et gloriosa martyrum certamina, et monachorum præclaras exercitationes, ita imperite et inornate traditas esse litteris, ut multi ne legere

EDITORUM PRÆFATIO. Omisisse potius multa, quæ non omnino probaret, existimo, quam aliquid addidisse ex proprio ingenio. Retulerit tamen in suos commentarios aliquid, quod cum probatis veterum Patrum scriptis minus congruere videatur, homo erat, falli poterat. Colloquia martyrum cum persecutoribus unde constat habita non esse? Amplificarit ea sane ad legentium utilitatem ac voluptatem quis jure id reprehendat? an est quisquani qui id non permittat historico? Livio cæterisque licet ducum orationes suos ad prælium adhortantium concinnare, sacro scriptori non licebit mysteria nostræ religionis gentilibus tradita, ipsorumque confutatas superstitiones, explicatius proponere? Nam magno numero conversos ad fidem nostram, visis quæ sancti patrarent miraculis, nunquam equidem sum admiratus: qui enim alioqui tot ac tantæ provinciæ tantillo tempore subjici Christo potuissent? Miracula omnia, etiam quæ nunc fiunt, si suis commentariis insererent qui modo ecclesiasticas historias scribunt, quanta singularum moles exsisteret! quantum offensionis haberet atque fastidii? Neque nulla, nequé omnia narrant, sed quædam maxime illustria vel testium celebritate, vel consecuti fructus amplitudine. Idem veterum studium fuit: qui propterea frequenter tradunt multa et magna, ad sanciorum vel testanddamn ac monerandam sanctitatem, vel dicta confirmanda, edita esse divina virtute miracula, neque ullum tamen commemorant. At si quis ex professo sancti cujuspiam historiam scribat, nihil eum præterire consulto fas est, quod sit ab eo dictum aut factum præclare, aut ejus causa susceptum a mortalibus, aut denique patratum a Deo.» Hactenus J. Bollandus. Addere possemus Dionysii Petavii sententiam qua hæreticos qui SS. Patres increpant, quod historiam Christi Salvatoris rhetoricis artibus ornaverunt, redarguit, sapienter admonens et mysteria religionis et Acta sanctorum jure merito a doctoribus Ecclesiæ ornari posse, dum ea quæ facta esse creduntur, vel fieri debuerunt aut potuerunt, veluti facta narrantur, dummodo nihil asseratur quod veritati aut historiæ manifeste repugnet. Profecto Symeon Metaphrastes hanc regulam, a recentioribus sæpe servatam, quod seiam nunquam prætergressus est. Non est igitur quod quis eo ex capite eum carpat. Cum supra dicerem nullam exstare Vitarum Sanctorum Græce scriptarum collectionem, quiecu m Latinis collectionibus conferri possit insinuavi nonnullas collectiones Græcas exsistere typis impressas, sed illæ quantum scio, non lingua Græca litterali, sed lingua Græca vernacula editæ sunt. Sic. ex. gr. præ manibus habemus volnmen exiguum ita inscriptum: Βιβλίων καλούμενον Εκλογή, ἤγουν μερικῶν Αγίων βίοι οἱ ὡραιότεροι τοῦ Μεταφραστοῦ, μεταφρασθέντες ἐκ τῆς τῶν Ἑλλήνων εἰς τὴν κοινὴν διάλεκτον παρὰ Apanies porno, x. T. λ. Év Bevetiq axpo'. Id est: Libellus qui vocatur Ecloge seu nonnulloram sanclorum vitæ pulchriores a Metaphraste compositæ, quas e lingua Græca in idioma vernaculum transtulit Agapius diaconus, etc. 12° Venetiis 1642. Hoc volumine continentur quinquæ tantum, videlicet S. Josephi Pancali, S. Alexii,S. Patris Onuphrii,sanctæ matris Eupraxiæ et martyrium S. Pantaleonis. Ecloge illa deinde aucta, auno 1664, et sequentibus annis edita est pluries Venetiis. Ultima quain novimus editio impressa est Venetiis an. 183, hoc titulo: Νέος παράδεισος ἤτοι λόγοι διάφοροι καὶ βίοι ἁγίων ἐκ τοῦ Μεταφραστού Συμεῶνος, εἰς τὴν κοινὴν ἡμετέραν διάλεκτον μεταγλωττισθέντες μὲν παρὰ ᾿Αγαπίου μοναχού του Κρητός. Νῦν δὲ αὖθις τυπιθέντες εἰς κοινὴν τῶν ὀρθοδόξων ὠφέλειαν, μετὰ τοῦ προσήκοντος πίνα xoc, 4° v Beverig 1853. Volumen hoc continet Vitas Sanctorum et Sanctarum septuaginta quinque, præter narrationem imperialis et patriarchalis monasterii τοῦ Βατοπεδίου. Quæstio est olim agitata, nec hodiedum soluta: Utrum Symeon Metaphrastes scripserit commentarium in Evangelium) S. Lucæ, necne? Sunt qui asserunt fragmenta quæ sub nomine Metaphrastæ in Catenis Patrum occurrunt excerpta esse e Vitis sanctorum, sed commentarium continuum in Evangelium S. Luca Metaphrastæ nullum exstitisse unquam. Hac de re quidquid sit, fragmenta Metaphrastæ inscripta in catena in S. Lucam quam Nicetas Serronius sæculo x composuit, quamque suo loco edemas, hic prætermittimus, ne ad aliquando actum agere videamur, aut catenam abrumpere cogamur. Eadem catena continet fragmenta plurima Joannis Geometræ, quæ pariter in catena integra sub nomine Nicetæ Serronii edenda sub anno 1090 legi poterunt. Vitis sanctorum subsequuntur cætera opera Symeonis Metaphrastæ, quibus pro Decessitate aut utilitate lectoris pecularia monita præmisimus. J-B. M. B9 Aprilis 1861.

NOTITIA SCRIPTORUM SYMEONIS METAPHRASTÆ (Ex Allatio, De Symeonum scriptis. Paris 1664, 4º.) [24] Sed jam me vocat ad se, cujus vel solius ▲ gratia hæc nostra Diatriba instituta est Symeon Metaphrastes, tum virtute, tum scriptis ultra humanum captum admirabilis, quo vel solo fraudibus adversariorum corruentes Ecclesiæ structuræ solidentur et sustineantur. Pietas tanti viri, scripta elegantissima, labores ingeniosissimi, vigiliæ tam utiles, animus sincerus, verax, mentiri nescius, stomachum movit hæreticis; non patiuntur tam patenter sua præstringi a [25] tanto scriptore mendacia. Quid ergo? Dejiciendus est de gradu: dimovendus ex dignitate: vilescat: fiat unus ex trivio: insimuletur inconstantiæ mendacii, negligentiæ, iguorantiæ;negeturilli ingenium, studium,facultas, judicium.Sic hominidemitur fides. Ubi incorrupta fides non est, credulitas est, inconsiderantia, te meritas.Ne temere dicantur credere, ne perperam fidere, dictum veluti dubium examinandum, judicandum, in examine tam vario, et parum æquo non deerunt machinæ ad refellendum:saltem fraudos et doli locum invenient, et reddent legentis animum suspensum et anxium. Iline oronis here ticorum in Metaphrastem maledicentia effluxit; quo tandem lacro?consideretur Gesnerus in Bibliotheca. Symeon Constantinopolitanus Ludimagister circiter annos abhinc ducentos composuit Grace Metaphrases, id est, Vitas sanctorum quæ singulis mensibus proprie leguntur.Hospinianus De templis scribit Illum fuisse trivialem Constantinopoli Ludimagistrum,mendaciorum Legendas scripsisse,nec amplius abhinc ducentis viginti annis vixisse. Casaubonus in Baronium exercit. 16,num. 95: Metaphrasta,qui vitam et res gestas Longini istius scripsit, tantum tribuimus nos quantum el debetur, qui diligentia summa, sed judicio nullo in ea collectione sit versatus:neque aliter Baroniusjudicat. quoties intendit animum: quod utinam semper fecisset. Ne alia loca ejus proferam, in quibus Metaphrastes, ut anilium sæpe fabularum hamaxarium severe castigat: in hac historia non constat ipse sibi. Et num. 96: Primus enim quod quidem hodie sciatur, Metaphrastes, scriptor oppido recens, et persæpe vanissimus, magnusque fabularum anilium consarcinator, ejus rei meminit. Et alius: Vitas sancturum translatus Latine apud Lipomanum, et Surium habemus; sed plurima in iis fabulose scripta sunt, Nempe Metaphrastes, ut Bellarminus verissime ait, multa addidit ex proprio ingenio, non ut res gestæ fuerunt, sed ut heri potuerunt. Expendantur, sed judicio prudentium singula. Máytorpoc, Magister, nomen in Aula imperatorum dignitatis atque officii, ejusque inter alia præcipui, tanquam qui titulos sibi vindicaret, Repipavou, el nepilino, inter patricios locum haberet, imo supra eosdem haberetur, in conciliis sederet, ad sustinendos in baptismate imperatorum filios a Jscisceretur, consanguinitate eorumdem jungeretur, ignoratione rerum Græcarum in Ludi-MagisIrum, st si diis placet et Hospiniano, trivialem. Ipse hic demum, ne nimius sim, quid de ea dignitate scripserit Constantinus Porphyrogenneta, qui hanc bene scire potera', in Vita Basilii Macedonis, quod non ita obvium sit referam Narrat siquidem ille de Basilio: The impovolze ȧyoung Tòy Βασίλειον εὐμηχανῶς πρὸς ὅπερ ἐβούλετο, εὐθέως μετά τὴν ἐκ τῆς στρατείας υποστροφήν [26] υἱοποιεται του τον ὁ βασιλεύς Ετύγχανε γὰρ καθάπαξ οἰκείας γονῆς ἀμοιρῶν, καὶ τῆς τῶν μαγίστρων ὑπερλάμπρας τιμῆς ἀξιοῦ. Ἐφ᾽ ὧν τῇ βασκανία ῥηγνύμενος ὁ λογοθέτης Equation, xal. Verumtamen providentia ferente Basilium, ad id, quod liberat aptissime, illico post illam exercitationem et reditum, imperator eumdem pro filio, quod ipse nullos liberos habebat, adoptat, et magistrorum præfulgente dignitate condecorat. His rumpitur invidia logotheta Symbatius, etc. Magistrorum dignitas ea est, ut nec ab imperatoris filiis negligeretur, sed ad eam veluti quid sublimius, ex inferiore imperatorum filii gradum facerent. Illa qui dicunt, quare non produnt auctorem? Apud quem invenere? et invenisse necessum est, ni suas meditationes, et non rem gestain litteris mandant. Vide quid de magistri dignitate disserunt Codinus, Historici alii, et Glossatores Græco Barbari. Et ut acerbius insaniant, audiant et discant, tum demum fremant, Metaphrastem Constantinopoli ortum ill-stri familia, summoque genere prognatum,divitiis abundantem, ab imperatoribus variis dignitatibus condecoratum, non potuisse esse imi subsellii virum, multo minus Trivialem Ludi- & magistrum. Michael Psellus Encomio in eumdem: Καὶ τόγε θαυμασιώτερον, καὶ διὰ μᾶλλον ἄν τις ἐκεῖ νον θαυμάσειεν, ὅτι καὶ γένους εὖ ἔχων, καὶ τὰ τῆς εὐκλείας οἴκοθεν κεκτημένος, βαθεῖ τε πλούτη και