Diplomatic text · vision-corrected (sonnet, page-by-page) · Migne scan — scholarios OCR + scan in the Page/Facsimile views — PG column chips mark the printed columns.
col. 29–30page 1 of 35
PG 114:29μῶν, καὶ οἷον ἄν τις πρὸς παίδευσιν ἀποκνήσειεν. Οἱ γὰρ πλεῖστοι ἀφορμὴν τοῦ πλουτεῖν, ὥσπερ τὸν λόγον τιθέασιν, οὐχ ἵνα ἐπήβυλοι τῶν κρειττόνων γένοιντ' ἄν, ἀλλ᾽ ὅπως τοῖς ματαίοις ἐπεντρυφήσωσι, πα ρασκευαῖς ἐκεῖνος ταῖς παρὰ τῆς ἔξωθεν τύχης πρὸς φιλοσοφίαν ἐκέχρητο. Ει, ᾿Αλλ' ἐκεῖνος οὐχ οὕτως πολλοῦ γε καὶ δεῖ, ἀλλὰ μήτε τὴν ἐσθῆτα μεταλλάξας, μήτε του μεγαλοπρεπούς καθυφείς, μήτε τὸ γένος ἀτιμάσας ταῖς τοιαύταις καινοτομίαις, μήτε πλάσας, ἢ μεταπλάσας ὑποθέσεις πολιτικάς, μήτε τηνάλλως σοφιστευσάμενος τῇ μὲν ἀπὸ τοῦ γένους φιλοτιμία, ὕλῃ πρὸς τὸ εὖ ποιεῖν πολυαρκεστάτῃ ἐχρήσατο, τὴν δὲ ἀπὸ τῶν μαθημάτων ἀρετὴν ἀφορμὴν εὐθὺς ἔσχε μεγαλοπρεπείας τε καὶ λαμπρότητος. Βασιλεῦσι γὰρ ἐπέραστος γεγονώς, τὰ τιμιώτατα τῶν ὅλων πιο στεύεται, τὸ μὲ ἐγγὺς ἑστάναι τοῦ βήματος διὰ τὴν σύνεσιν, τὴν δὲ τῆς πολιτείας διοίκησιν, διὰ τε τὴν; τῆς φύσεως ἐπιτηδειότητα, καὶ τὴν τῶν πραγμάτων ἐπιμέλειαν· καὶ πρῶτα μὲν τοῖς μυστικωτέραις ἐφ εστήκει τῶν πράξεων, καὶ τοῖς ἀποῤῥήτοις βουλεύ μεσι κοινωνές παρειστήκει τους συμβουλεύουσι Ἐπεὶ δὲ ἡ τοῦ τρόπω πίστις ἐν τούτοις τοῦτον ἐκή ρυξε, μετὰ τῶν ἀδύτων καὶ τὰς κοσμικὰς φροντίδας συνείλετε, ὡς αὐτὸν γεγενῆσθαι εἰσαγγελέα τε τῷ κρατοῦντι τῶν ἔξωθεν, καὶ ἐξαγγελέα τῶν τοῦ κρα τοῦντος τοῖς ἔξωθεν. Καὶ ἦν ὡσανεί δεσμὸς τῆς διοι κήσεως ἀκριβής. Τοῦ μὲν οὖν ἡλιακοῦ κύκλου τὸ μὲν ἔστιν ἑτέρωθι, τὸ δὲ πρὸς ἡμᾶς, ἐκεῖνος δὲ ὁ αὐτὸς λος ἦν καὶ τῷ βασιλεῖ καὶ τοῖς πράγμασιν. "Ωσπερ γὰρ καὶ ἄνωθεν ὁ λόγος τοῦτον ἐγνώρισεν, παντοδαπῶς εἶχε τῆς φύσεως. Τὰ μὲν προβουλεύσασθαι, τὰ δὲ τῶν βουλευμάτων καὶ κατεργάσασθαι, βάρβαρος τε πόρρω της Ρωμαίων απώσασθαί γῆς, τους δὲ καὶ καταγωνίσασθαι, ἢ στρατεύμασιν, ή τεχνάς σμασιν, ἔθνη τε ὑποποιῆσαι καὶ στῆναι δεξιός προς τοὺς καιροὺς καὶ τὰ πράγματα, τῷ μεταβεβλήσθαι, ὅτε δέον, τῷ καινοτομῆσαν ὅτε συμφέρον, τῷ τὴν [] αὐτὴν τηρήσαι ἰδέαν, ὅτε [] τοῦτο καλὸν δόξειεν. Καὶ ἐπὶ τούτοις οὐδὲ χαρίτων άμοιρος ὁ άνηρ, ἀλλὰ κατήρητο αὐτῷ πρὸς πᾶσαν σπουδήν μετ᾿ ἐκμελούς παιδιᾶς, καὶ ἡ γλῶσσα καὶ ἡ διάνοια. Μεγαλοπρεπώς 3 δὲ ἔχων καὶ τῆς στολῆς καὶ τοῦ σχήματος ἅμα καὶ Ἐνδιαπρέψας ἐν ἀρχαῖς ταῖς τῆς κάτω συγκλήτου, τοῦ βαδίσματος, ἀντήλλατε τὸ ἦθος πρὸς τὸ φαινός ὡς ἀνὴρ βουληφόρος, τὸ πολίτευμα τὸν σὸν ἐκτήσω μενον, ἐπίχαρις τε ὢν καὶ εὖ πρόσιτος καὶ αὐτόθεν ἐν οὐρανοῖς, καὶ τὴν ἄνω σύγκλητον ἐκόσμησας. ἔλχων πάντας τῷ μειδιάματι. Εἶχε δὲ καὶ τῆς χειρὸς ἀφειδώς, δύο ταύτην ἐπεκτεινόντων, πλούτου καὶ προαιρέσεως. Καὶ προέκειτό γε αὐτῷ ὑπτιάζουσα, καὶ ἐξήντλει ταύτης, ὥσπερ ἐν ποταμοῦ δαψιλῶς ὁ βουλόμενος. Είχε μὲν οὖν οὕτω ταῦτα τῷ μεγάλῳ τούτῳ ἀνθρ!. Ὁ δὲ βασιλεὺς Θεοδόσιος Παυλίνον ὡς φίλον αὐτοῦ καὶ μεσάσαντα τῷ γέμῳ, καὶ συναριστούντα αὐτοῖς ἐποίησε διὰ πάσης ἀξίας ἐλθεῖν. Καὶ μετὰ ταῦτα προηγάγετο αὐτὸν μάγιστρον. Καὶ ηυξήθη ὡς ἔχων ; παρρησίαν πρὸς τὸν βασιλέα Θεοδόσιον, καὶ τὴν Αὐ γούσταν, ὡς παράνυμφος αὐτῶν γενόμενος. δ
μῶν, καὶ οἷον ἄν τις πρὸς παίδευσιν ἀποκνήσειεν. Οἱ tam longe quidem ab eo abfuit: sed neque vestem
γὰρ πλεῖστοι ἀφορμὴν τοῦ πλουτεῖν, ὥσπερ τὸν λόγον mutans,neque aliquid dimittens de magnificentia,
τιθέασιν, οὐχ ἵνα ἐπήβυλοι τῶν κρειττόνων γένοιντ' nec hujusmodi novitatibus genus dedecore affi
ἄν, ἀλλ᾽ ὅπως τοῖς ματαίοις ἐπεντρυφήσωσι, παciens,neque civiles causas fingens et refingens,neque inα
ρασκευαῖς ἐκεῖνος ταῖς παρὰ τῆς ἔξωθεν τύχης πρὸς niter fungens munere rhetoris, generis quidem decore
φιλοσοφίαν ἐκέχρητο. Ει, ᾿Αλλ' ἐκεῖνος οὐχ οὕτως· utebatur omnino ad benefaciendum,virtutem auπολλοῦ γε καὶ δεῖ, ἀλλὰ μήτε τὴν ἐσθῆτα μεταλλάξας, tem,quam sibi paraverat e disciplinis,habuit proμήτε του μεγαλοπρεπούς καθυφείς, μήτε τὸ γένος tinus occasionem splendoris et magnificentia.Non cums
ἀτιμάσας ταῖς τοιαύταις καινοτομίαις, μήτε πλάσας, imperatoribus evasisset amabilis, ejus fidei commit
ἢ μεταπλάσας ὑποθέσεις πολιτικάς, μήτε τηνάλλως tuntur qua erant omnium maxime honorabilia, ut qui
σοφιστευσάμενος τῇ μὲν ἀπὸ τοῦ γένους φιλοτιμία, prope tribunal staret propter sapientiam; reipublica
ὕλῃ πρὸς τὸ εὖ ποιεῖν πολυαρκεστάτῃ ἐχρήσατο, aulem administrationem propter ingenii solertiam et
τὴν δὲ ἀπὸ τῶν μαθημάτων ἀρετὴν ἀφορμὴν εὐθὺς rerum curam acceperit. Ac primum quidem profuit
ἔσχε μεγαλοπρεπείας τε καὶ λαμπρότητος. Βασιλεῦσι rebus magis arcanis, et secretiorum consiliorum
γὰρ ἐπέραστος γεγονώς, τὰ τιμιώτατα τῶν ὅλων πιο fuit particeps cum imperatoribus; adeo ut imperatori
στεύεται, τὸ μὲ ἐγγὺς ἑστάναι τοῦ βήματος διὰ τὴν renuntiaret ea, quæ afferebant exteri, et rursus
σύνεσιν, τὴν δὲ τῆς πολιτείας διοίκησιν, διὰ τε τὴν exteris,ea,quæ jubebat imperator; ut esset veluti
τῆς φύσεως ἐπιτηδειότητα, καὶ τὴν τῶν πραγμάτων quoddam accuratum vinculum administrationis.
ἐπιμέλειαν· καὶ πρῶτα μὲν τοῖς μυστικωτέραις ἐφ- Atque orbis quidem solaris pars quidem est alibi,pars
εστήκει τῶν πράξεων, καὶ τοῖς ἀποῤῥήτοις βουλεύ- vero est apud nos;illevere totus erat apud imperaμεσι κοινωνές παρειστήκει τους συμβουλεύουσι torem,et in ipsis negotiis. Quomodo enim superius
Ἐπεὶ δὲ ἡ τοῦ τρόπω πίστις ἐν τούτοις τοῦτον ἐκή - significavit oratio,versalile et ad omnia accommoρυξε, μετὰ τῶν ἀδύτων καὶ τὰς κοσμικὰς φροντίδας datum habuit ingenium, adeo ut prius consultaret,
συνείλετε, ὡς αὐτὸν γεγενῆσθαι εἰσαγγελέα τε τῷ et operaretur ea,quæ consulta fuerant,ut Barbaros
κρατοῦντι τῶν ἔξωθεν, καὶ ἐξαγγελέα τῶν τοῦ κρα- procul propulsareta finibus Romanorum, alios auτοῦντος τοῖς ἔξωθεν. Καὶ ἦν ὡσανεί δεσμὸς τῆς διοι- tem superaret, aut copiis, aut artibus, et gestes in
κήσεως ἀκριβής. Τοῦ μὲν οὖν ἡλιακοῦ κύκλου τὸ μὲν suam redigeret potestatem,temporibusque et rebus
ἔστιν ἑτέρωθι, τὸ δὲ πρὸς ἡμᾶς, ἐκεῖνος δὲ ὁ αὐτὸς dealerrime uti posset, quod mutaretur quando opor -
λος ἦν καὶ τῷ βασιλεῖ καὶ τοῖς πράγμασιν. "Ωσπερ lebat,quod innovaretur quando expediebat, quod
γὰρ καὶ ἄνωθεν ὁ λόγος τοῦτον ἐγνώρισεν, παντο- eamdem servaret speciem, quando bonum videbaδαπὼς εἶχε τῆς φύσεως. Τὰ μὲν προβουλεύσασθαι, tur. Sed neque erat vir expers gratiarum et leporum,sed
τὰ δὲ τῶν βουλευμάτων καὶ κατεργάσασθαι, βαρβά- ad omnem leporem et gratiam convenienter docendam
ρος τε πόρρω της Ρωμαίων απώσασθαί γῆς, τους composite erat ei lingua instructa et animus. Cum
δὲ καὶ καταγωνίσασθαι, ἢ στρατεύμασιν, ή τεχνάς autem esset ei magnificus et amictus et habitus simul
σμασιν, ἔθνη τε ὑποποιῆσαι καὶ στῆναι δεξιός προς cum incessu,mores quoque mutabat ad id quod riτοὺς καιροὺς καὶ τὰ πράγματα, τῷ μεταβεβλήσθαι, debatur, ut qui esset gratiosus et affabilis, et eo
ὅτε δέον, τῷ καινοτομῆσαν ὅτε συμφέρον, τῷ τὴν έpso omnes subridens ad sattrahebat. [38] Prateαὐτὴν τηρήσαι ἰδέαν, ὅτε [27] τοῦτο καλὸν δόξειεν. rea autem manu quoque minime erat parcus, utΚαὶ ἐπὶ τούτοις οὐδὲ χαρίτων άμοιρος ὁ άνηρ, ἀλλὰ pote quod duc res extenderent, nempe divitia et
κατήρητο αὐτῷ πρὸς πᾶσαν σπουδήν μετ᾿ ἐκμελούς voluntas. Habebat autem ita quoque ut oportebat
παιδιᾶς, καὶ ἡ γλῶσσα καὶ ἡ διάνοια. Μεγαλοπρεπώς nonnullis prorsus ex iis,etc. Et in Canone, Ode 3:
δὲ ἔχων καὶ τῆς στολῆς καὶ τοῦ σχήματος ἅμα καὶ Ἐνδιαπρέψας ἐν ἀρχαῖς ταῖς τῆς κάτω συγκλήτου,
τοῦ βαδίσματος, ἀντήλλατε τὸ ἦθος πρὸς τὸ φαινός ὡς ἀνὴρ βουληφόρος, τὸ πολίτευμα τὸν σὸν ἐκτήσω
μενον, ἐπίχαρις τε ὢν καὶ εὖ πρόσιτος καὶ αὐτόθεν ἐν οὐρανοῖς, καὶ τὴν ἄνω σύγκλητον ἐκόσμησας. Cum
ἔλχων πάντας τῷ μειδιάματι. Εἶχε δὲ καὶ τῆς χειρὸς claruisses in muneribus inferioris senatus veluti
ἀφειδώς, δύο ταύτην ἐπεκτεινόντων, πλούτου καὶ consiliarius, conversationem tuam adeptus es in
προαιρέσεως. Καὶ προέκειτό γε αὐτῷ ὑπτιάζουσα, calis, et superiorem Senatum exornasti. Illud
καὶ ἐξήντλει ταύτης, ὥσπερ ἐν ποταμοῦ δαψιλῶς ὁ quoque observo ex Chronico Alexandrino, Pauliβουλόμενος. Είχε μὲν οὖν οὕτω ταῦτα τῷ μεγάλῳ num Theodosii imperatoris, et Εudociæ paranymτούτῳ ἀνθρ!. Εt quod est admirabilius et propter phum maxime apud eosdem auctoritatis virum post
quod illum quispiam magis fuerit admiratus,cum alias dignitates, quibus insignitus fuerat, tandem
esset genere clarus,et ex illustri familia natus,ac veluti omnium cumulum magistri consecutum.
abundaret divitiis,et iis, qua segniorem efecerint Ὁ δὲ βασιλεὺς Θεοδόσιος Παυλίνον ὡς φίλον αὐτοῦ
quempium ad disciplinas. Multi enim sibi propo- καὶ μεσάσαντα τῷ γέμῳ, καὶ συναριστούντα αὐτοῖς
sunt doctrinam et eloquentiam tanquam opum paran- ἐποίησε διὰ πάσης ἀξίας ἐλθεῖν. Καὶ μετὰ ταῦτα
darum materiam, non ut assequantur ea, qua sunt προηγάγετο αὐτὸν μάγιστρον. Καὶ ηυξήθη ὡς ἔχων
meliora; sed ei studentes, ne se non rebus noriis παρρησίαν πρὸς τὸν βασιλέα Θεοδόσιον, καὶ τὴν Αὐ
coluntule expleant ille externis fortuna admi- γούσταν, ὡς παράνυμφος αὐτῶν γενόμενος. Pauliniculis usus est ad philosophiam,etc. Sed ille non num vero ut amicum, et nuptiarum conciliatoδ
col. 31–32page 2 of 35
PG 114:31τοῦ λογιθέτου τοῦ Γενικοῦ σκιάδιον λευκόν βλατίον μετὰ μαργελλίων. τὸ Καββάδιον ἐκ τῶν συνήθως πλιτευομένων βλατίων, Τὸ δὲ σκαρἄνικον χρυσόλευκον βλατινών, συρματεϊνον ἔχον ἔμπροσθέν τε καὶ ὄπισθεν τὴν τοῦ βασιλέως εἰκόνα διαγέλαστον ὥσπερ καὶ τοῦ Πριμμικηρίου, καὶ ἄνευ δικανικίου. ἂν δὲ ᾿Αλέξανδρός τις ἐν Κυζαντίῳ τοῖς δημοσίοις γινώσκεται ἐφεστώς λογισμοῖς, λογοθέτην ελληνίζοντες τὴν τιμὴν Λογοθέσιον δρόμου. Ο λογοθετῶν σύν αὐτῷ τοῖς τοῦ Γενικὸν λογοθέσιον. Τὸ τοῦ λογοθέτου του δρόμου Δημοσίων πόρων λογιστὴν [] σκιάδιον, οἷον τὸ τοῦ μεγάλου Χαρτουλαρίου, Φακεωνίδα Θεόδοτον δέ τινα μοναχὸν ἔγκλειδὲ φορεῖ οὗτος καὶ ὁπιλουρίκιον, οὐ μὴν σκαρίνικον. κλειστον τὸ πρότερον κατὰ τὰ Θρᾳκῶν τοῦ στενοῦ λεγο μένου πόρου γεγονότα, τῶν δημοσίων λογιστὴν, ὃν τὸ [] δημώδες λογοθέντην καλοῦσι, καθίστησιν. 5: Ο λογοθέτης του δρό μου εἶχε μὲν πάλαι καὶ οὗτος ὑπηρεσίαν ἡμῖν ἀνεπίσ εè Τούτοις ἡγεμόνα ἐφίστησιν Ιωάννης διάκονον τον Μεγάλης Εκκλησίας, καὶ τῶν δημοσίων Τοῦ δ᾽ ἦν ᾿Αντίοχος μὲν ὁ τῶν δημοσ φόρων λογιστὴν, ἣν λογοθέτην γενικὸν οἶδε καλεῖν σίων πραγμάτων τὰς ὑπομνήσεις αὐτῷ διακομίζων. Αυτ ἡ συνήθεια, ὑπάρχοντα ἔμφρονά τε καὶ ἔμπειρον γοθέτην δὲ τοῦ δρόμου τὴν ἀξίαν οἱ περὶ τὰ βασιλεια και σίων πραγμάτων τὰς ὑπομνήσεις διακοψίζοντα.
ineunda via est.
rem,convictoremque Theodosius Augustus per om- sitores, interpretatus est non male, veluti castrennes honorum gradus ac dignitates evexit,ac demum ma- sis pecuniæ dispensatores et curatores. Tandem
gistrum creavit; et auctus est, tanquam qui potesta- labente imperio logothetæ munus ad alia quoque
tem et libertatem adeundi cum Augustum Theodo- munera distractum est, prima sui origine unisium, tum Augustam, ut qui amborum paranymphus cum, gliscente principum libidine in plurimos
fuerat. Post alias dignitates magistratum addit, et surculos divulsum. Hinc to Pevcu. Incertus
auctus est. vilioribus ad celebriora, si accresci- de officiis palatii Constantinopolitani, Kaì tòv yemus, gradum facimus. Si hæc munia sunt apud vizov Ryby loopz. Et generalem logothetam
Græcos Ludimagistri, illiusque Triviulis, quæ conspice. Et Matthæus monachus de iisdem. 'Emi
erunt apud vos, Hospiniane, comitis, patricii,duc- paméľng åhdoi te Nevixcŭ Royolérne. mensa alti
torum exercitus, ac tandem Cæsaris? Possem hic generalis logothcta. Alii verterunt ærarii generaipse multo plus ex vestris recensere, qui eru- lis. Indumenta describit Codinus: To toŬ RoycÕétou
τοῦ λογιθέτου
diendis pueris mercede vilissima operam suam τοῦ Γενικοῦ σκιάδιον λευκόν βλατίον μετὰ μαργελλίων.
locarunt,in magna tamen apud vos estimatione, et τὸ Καββάδιον ἐκ τῶν συνήθως πλιτευομένων βλατίων,
fide. Et tu hoc uno nomine Ludimagistri Trivialis Τὸ δὲ σκαρἄνικον χρυσόλευκον βλατινών, συρματεϊνον
ignominiam, atque infamiam comparabis, et de ἔχον ἔμπροσθέν τε καὶ ὄπισθεν τὴν τοῦ βασιλέως
dignitate deturbabis? alia pessumdandi Catholicos εἰκόνα διαγέλαστον ὥσπερ καὶ τοῦ Πριμμικηρίου, καὶ
ἄνευ δικανικίου. Logothetæ generalis ararii piCum vero non magistri tantum dignitate, sed et leus est albus pannus cum margellis, cabbudium
Logothetæ Metaphrastes noster enituit, non abs re ex iis, quæ communi more gesturi solent vestifuerit, si nonnulla nos etiam afferamus, ut digni- mentis. Scaranicum aurei et albi coloris est purtate officii Symeonis dignitatem tanto cognomine pureum et fimbriatum, habens anse rt retro imillustrem conspiciamus. De Ecclesiastico non mo- peratori imaginem pellucidi viri consimil'm curor, tantum de Palatino officio sermo sit. Illi Lo- jusmodi etiam est scaranicum Primicerii: caret
gothetæ proprie erant qui rationes fiscales, vel sceptro. Hujus functionem incognitam suo tempore
publicas cognoscunt, et disceptant: sumptusque, fuisse perhibet idem Codinus, 'H TO TEVROU hovel introitus ita dirigunt, ut reipublicæ potius yoƉéros Sanpesiz o'³ yivwoxetal. Generalis logoquam privatorum jura sustineant: eos discussores thetæ munus ignoratur. Hic Codinus a Meursio
nonnulli nuncupant. Procopius lib.III Belli Gothici: vapulat: Meursius a Gietsero,an bene,judicent alii.
ἂν δὲ ᾿Αλέξανδρός τις ἐν Κυζαντίῳ τοῖς δημοσίοις Ego vocis γινώσκεται significatum illum esse dixeἐφεστώς λογισμοῖς, λογοθέτην ελληνίζοντες τὴν τιμὴν rim, non nosci, non esse scilicet in usui ea enim,quæ
TÚT xzoo 'Pwuator. Alexander vero quispiam desierunt nec in usu sunt, inter aliorum usum
Byzantii rationibus publicis præerat, Logothelam minime cognosci dicuntur. Alter erat hoyoling Too
Graco vocobulo Romani vocant. Hinc Λογοθέσιον δρόμου. Incertus, Ο λογοθετῶν σύν αὐτῷ τοῖς τοῦ
noditivŵv nópwę, qued Theophani est, ut adno- Spóµov. Unaque cum eo logotheta cursus. Veɛtitavit Alemannus, Γενικὸν λογοθέσιον. Et Nicepho- menla illius ex Codino, Τὸ τοῦ λογοθέτου του δρόμου
rus patriarcha, Δημοσίων πόρων λογιστὴν in [29] σκιάδιον, οἷον τὸ τοῦ μεγάλου Χαρτουλαρίου, Φακεωνίδα
breviario historico, Θεόδοτον δέ τινα μοναχὸν ἔγκλει- δὲ φορεῖ οὗτος καὶ ὁπιλουρίκιον, οὐ μὴν σκαρίνικον.
κλειστον τὸ πρότερον κατὰ τὰ Θρᾳκῶν τοῦ στενοῦ λεγο- Logotheta cursus pileus est qualis magni Charμένου πόρου γεγονότα, τῶν δημοσίων λογιστὴν, ὃν τὸ tularii. Fert iste Phacealium et [30] epiloruium,
δημώδες λογοθέντην καλοῦσι, καθίστησιν. Idem porro at now scuranicum. Et cap. 5: Ο λογοθέτης του δρό
Theodorum quemdam monachum, qui prius in μου εἶχε μὲν πάλαι καὶ οὗτος ὑπηρεσίαν ἡμῖν ἀνεπίσ
Thraciæ finibus ad freti angustias inclusum ac yv, vöv εè obdɛplav. Logotheta cursus olim
solitarium vitam duxerut, publici ærarii præ- habuit functionem nobis incognitam, nunc vero
fectum constituit, quem Logothetam rulgo nun- nullam. Quidquid dicat Codinus, functionem illius
cupant. El, Τούτοις ἡγεμόνα ἐφίστησιν Ιωάννης - nobis conservavit Nicephorus patriarcha in breδιάκονον τον Μεγάλης Εκκλησίας, καὶ τῶν δημοσίων viario historico: Τοῦ δ᾽ ἦν ᾿Αντίοχος μὲν ὁ τῶν δημοσ
φόρων λογιστὴν, ἣν λογοθέτην γενικὸν οἶδε καλεῖν σίων πραγμάτων τὰς ὑπομνήσεις αὐτῷ διακομίζων. Αυτ
ἡ συνήθεια, ὑπάρχοντα ἔμφρονά τε καὶ ἔμπειρον γοθέτην δὲ τοῦ δρόμου τὴν ἀξίαν οἱ περὶ τὰ βασιλεια και
zabotáµevov. Summæ deinde rei Joannem per- housɩv. Ex iis Antiochus magister memoriæ,quem
fecit Magnæ ecclesiæ diaconum, et curatorem pu- magistratum logothetam cursus, qui in anla
blicorum vectigalium, quem generalem logothe- sunt appellare solent. Notat Petavius Acro
tam appellare vulgo solent, virum prudentem, et tou popov, dici hic a Nicephoro: Tov t
multarum rerum experientia praditum.Justinia- σίων πραγμάτων τὰς ὑπομνήσεις διακοψίζοντα. Quod
nus postea, ut Procopius tradit in exó, vi- magistri n'emoriæ proprium erat. Qui ut est in
ros a se militibus constitutos, qui ex omni ho- Nolitia imperii Orientalis, annotationes dictat,
minum genere, quam maximam pecuniam in hoc est, scripturas breves,quibus ea contirentur,
castris colligerent, hoyobitas, logothetas appellavit. quæ principis nomine statuuntur, aut confirman-
"Ovoux de Aoyotaç abouę Octo, Alemannus Cen- tur,sed et precibus respondet, hoc est, responsu
Τῆς δὲ δευτέρας μέγας δούς, μέγας δομεστικός τε Ο πρωτοστράτωρ πέφυκεν, ὁ Μέγας λογοθέτης Μέγας στρατοπεδάρχης, ὧν ἐρυθρὰ τὰ πτύλα, Διάχρυσον ἐμφαίνοντα τὸ μέρος ἄνω μόνον. Καὶ δὴ μετ᾿ αὐτὸν τὸν καλὸν Μετοχίτην Λογοθετών μέγιστον σοφίας λῆξιν, Φορούντα ἐρυθρὰν τὴν καλύπτραν ἂν δῶρον αὐτῷ συνανέχοντι κράτος λογοθέτης του δρόμου Ὁ λογοθέτης τῶν οἰκειακῶν. Ο τῶν οἰκειακῶν λογοθέτης ἀρ γέτω. Πραίτωρ του δήμου, οἰκειακῶν ὁμοῦ ὁ λογοθέτης. Τὸ τοῦ μετ γάλου λογοθέτου φόρεμα, ἤτοι τό τε σκιάδιον, τὸ καββάδιον, καὶ τὸ σκιράνικον, οἵα τὰ τοῦ πρωτ Τὰ τοῦ λογοθέτου τῶν οἰκειατοστράτορος, οὐδὲν δε φέρει δικαιονίκιον. κῶν φακεωλίς, καὶ ἐπιλορίκιον, οὐ μὴν δὲ σκαρά νιχον. νῶν οἰκειακῶν λογοθέτης οὐκ ἔχει ὑπηρεσίαν τινά. ὁ λογο. θέτης τοῦ στρατιωτικού. λογοθέτην δρα μοι κὰν στρατιώταις ο δὲ τοῦ στρατιωτικοῦ καταλόγου λογοθέτης Τὰ τοῦ λογοθέτου του στρα τιστικού φορέματα φακεωλὶς, καὶ ἐπιλορίκιον, οὐ μὴν καὶ σκαράνικον Ο λογοθέτης τοῦ στρατιωτικού ού δεμίαν ὑπηρεσίαν ἔχει. λογοθέτης τῶν ἀγε λών. Καὶ τῶν ἀγελῶν λογοθέτης εἰσίτω. λογοθέτης ἀγελῶν, ὅ τε δικαιοφύλαξ. Τὰ τοῦ λογοθέτου τῶν ἀγελῶν, φακεωλὶς καί ἐπιλορίκιον, ὡς τὰ τοῦ λογοθέτου του στρατιωτικού, οὐ μὴν καὶ σκαράνικον.Logotheta των Σέκρέτων, Ως ἡ Λατίνων βούλεται φωνή Καγγελ λάριον, ὡς δ' Ελληνες εἴποιεν λογοθέτην, Ως δὲ τῶν πυλῶν ἀλογιστήσαντες Γιβενατζίον τε αὐτὸ ὁμολογίς ἔσχεν, καὶ περὶ τῶν λοιπῶν προσιόντες ἐσκέπτοντο, κόμησί τε ἄλλοις, καὶ δὴ καὶ τῷ Γυλιέλμου καντηλαρίων συγγεγονώς, ὃν λογοθέτη, εἴποι ἄν τις ἑλληνίζων ἀνὴρ, ἐπὶ Τράνιν σὺν αὐτοῖς ἦλθεν, ὡς αὐτοβοεὶ τὴν πόλιν ἀναρπασόμενος. ᾿Αναξ ὁ λαμπρὸς παρέσχεν 'Ανδρόνικος, Δι᾽ ἃ δὲ καὶ τιμήν τινα ταύτην ἔσχεν ἐξαίρετον μόνον τῶν πάλαι τὸ ὅμοιον αὐτῷ προειληφότων ἀξίωμα καλύπτραν φορεῖν ἐπὶ κεφαλῆς χρυσοκοκκίνη [] κεκαλυμμένην ἐνδύματι, ὅσον τὸ ἄνω καὶ πρὸς τῇ πυραμίδα τῆς ἐπιφανείας χῦμα ἐν τούτῳ παραλλάτουσαν μόνῳ τοῦ παραπλησίαν εἶναι καθάπαξ τῇ τῶν τοῦ βασιλέως ἐγγόνων, ὅτι μὴ καὶ τὴν κάτω καὶ κοίλην ἐπιφάνειαν είχε κυκλίσκεις πεποικιλμένην χρυσοειδέσιν, ἀλλὰ λείαν τέλεως. fείει Ο μέγας λογοθέτης διατάττει τὰ παρὰ τοῦ βασιλέως ἀποστελλόμενα προστάγμαλα και Χρυσόβουλλα προς τε ῥήγας, σουλτάνους, καὶ τοπάρχας, καὶ τοῦτο μὲν ἴδιον τοῦ μεγάλου λογοθέτου υπηρέτημα.
ineunda via est.
rem,convictoremque Theodosius Augustus per om- sitores, interpretatus est non male, veluti castrennes honorum gradus ac dignitates evexit,ac demum ma- sis pecuniæ dispensatores et curatores. Tandem
gistrum creavit; et auctus est, tanquam qui potesta- labente imperio logothetæ munus ad alia quoque
tem et libertatem adeundi cum Augustum Theodo- munera distractum est, prima sui origine unisium, tum Augustam, ut qui amborum paranymphus cum, gliscente principum libidine in plurimos
fuerat. Post alias dignitates magistratum addit, et surculos divulsum. Hinc to Pevcu. Incertus
auctus est. vilioribus ad celebriora, si accresci- de officiis palatii Constantinopolitani, Kaì tòv yemus, gradum facimus. Si hæc munia sunt apud vizov Ryby loopz. Et generalem logothetam
Græcos Ludimagistri, illiusque Triviulis, quæ conspice. Et Matthæus monachus de iisdem. 'Emi
erunt apud vos, Hospiniane, comitis, patricii,duc- paméľng åhdoi te Nevixcŭ Royolérne. mensa alti
torum exercitus, ac tandem Cæsaris? Possem hic generalis logothcta. Alii verterunt ærarii generaipse multo plus ex vestris recensere, qui eru- lis. Indumenta describit Codinus: To toŬ RoycÕétou
τοῦ λογιθέτου
diendis pueris mercede vilissima operam suam τοῦ Γενικοῦ σκιάδιον λευκόν βλατίον μετὰ μαργελλίων.
locarunt,in magna tamen apud vos estimatione, et τὸ Καββάδιον ἐκ τῶν συνήθως πλιτευομένων βλατίων,
fide. Et tu hoc uno nomine Ludimagistri Trivialis Τὸ δὲ σκαρἄνικον χρυσόλευκον βλατινών, συρματεϊνον
ignominiam, atque infamiam comparabis, et de ἔχον ἔμπροσθέν τε καὶ ὄπισθεν τὴν τοῦ βασιλέως
dignitate deturbabis? alia pessumdandi Catholicos εἰκόνα διαγέλαστον ὥσπερ καὶ τοῦ Πριμμικηρίου, καὶ
ἄνευ δικανικίου. Logothetæ generalis ararii piCum vero non magistri tantum dignitate, sed et leus est albus pannus cum margellis, cabbudium
Logothetæ Metaphrastes noster enituit, non abs re ex iis, quæ communi more gesturi solent vestifuerit, si nonnulla nos etiam afferamus, ut digni- mentis. Scaranicum aurei et albi coloris est purtate officii Symeonis dignitatem tanto cognomine pureum et fimbriatum, habens anse rt retro imillustrem conspiciamus. De Ecclesiastico non mo- peratori imaginem pellucidi viri consimil'm curor, tantum de Palatino officio sermo sit. Illi Lo- jusmodi etiam est scaranicum Primicerii: caret
gothetæ proprie erant qui rationes fiscales, vel sceptro. Hujus functionem incognitam suo tempore
publicas cognoscunt, et disceptant: sumptusque, fuisse perhibet idem Codinus, 'H TO TEVROU hovel introitus ita dirigunt, ut reipublicæ potius yoƉéros Sanpesiz o'³ yivwoxetal. Generalis logoquam privatorum jura sustineant: eos discussores thetæ munus ignoratur. Hic Codinus a Meursio
nonnulli nuncupant. Procopius lib.III Belli Gothici: vapulat: Meursius a Gietsero,an bene,judicent alii.
ἂν δὲ ᾿Αλέξανδρός τις ἐν Κυζαντίῳ τοῖς δημοσίοις Ego vocis γινώσκεται significatum illum esse dixeἐφεστώς λογισμοῖς, λογοθέτην ελληνίζοντες τὴν τιμὴν rim, non nosci, non esse scilicet in usui ea enim,quæ
TÚT xzoo 'Pwuator. Alexander vero quispiam desierunt nec in usu sunt, inter aliorum usum
Byzantii rationibus publicis præerat, Logothelam minime cognosci dicuntur. Alter erat hoyoling Too
Graco vocobulo Romani vocant. Hinc Λογοθέσιον δρόμου. Incertus, Ο λογοθετῶν σύν αὐτῷ τοῖς τοῦ
noditivŵv nópwę, qued Theophani est, ut adno- Spóµov. Unaque cum eo logotheta cursus. Veɛtitavit Alemannus, Γενικὸν λογοθέσιον. Et Nicepho- menla illius ex Codino, Τὸ τοῦ λογοθέτου του δρόμου
rus patriarcha, Δημοσίων πόρων λογιστὴν in [29] σκιάδιον, οἷον τὸ τοῦ μεγάλου Χαρτουλαρίου, Φακεωνίδα
breviario historico, Θεόδοτον δέ τινα μοναχὸν ἔγκλει- δὲ φορεῖ οὗτος καὶ ὁπιλουρίκιον, οὐ μὴν σκαρίνικον.
κλειστον τὸ πρότερον κατὰ τὰ Θρᾳκῶν τοῦ στενοῦ λεγο- Logotheta cursus pileus est qualis magni Charμένου πόρου γεγονότα, τῶν δημοσίων λογιστὴν, ὃν τὸ tularii. Fert iste Phacealium et [30] epiloruium,
δημώδες λογοθέντην καλοῦσι, καθίστησιν. Idem porro at now scuranicum. Et cap. 5: Ο λογοθέτης του δρό
Theodorum quemdam monachum, qui prius in μου εἶχε μὲν πάλαι καὶ οὗτος ὑπηρεσίαν ἡμῖν ἀνεπίσ
Thraciæ finibus ad freti angustias inclusum ac yv, vöv εè obdɛplav. Logotheta cursus olim
solitarium vitam duxerut, publici ærarii præ- habuit functionem nobis incognitam, nunc vero
fectum constituit, quem Logothetam rulgo nun- nullam. Quidquid dicat Codinus, functionem illius
cupant. El, Τούτοις ἡγεμόνα ἐφίστησιν Ιωάννης - nobis conservavit Nicephorus patriarcha in breδιάκονον τον Μεγάλης Εκκλησίας, καὶ τῶν δημοσίων viario historico: Τοῦ δ᾽ ἦν ᾿Αντίοχος μὲν ὁ τῶν δημοσ
φόρων λογιστὴν, ἣν λογοθέτην γενικὸν οἶδε καλεῖν σίων πραγμάτων τὰς ὑπομνήσεις αὐτῷ διακομίζων. Αυτ
ἡ συνήθεια, ὑπάρχοντα ἔμφρονά τε καὶ ἔμπειρον γοθέτην δὲ τοῦ δρόμου τὴν ἀξίαν οἱ περὶ τὰ βασιλεια και
zabotáµevov. Summæ deinde rei Joannem per- housɩv. Ex iis Antiochus magister memoriæ,quem
fecit Magnæ ecclesiæ diaconum, et curatorem pu- magistratum logothetam cursus, qui in anla
blicorum vectigalium, quem generalem logothe- sunt appellare solent. Notat Petavius Acro
tam appellare vulgo solent, virum prudentem, et tou popov, dici hic a Nicephoro: Tov t
multarum rerum experientia praditum.Justinia- σίων πραγμάτων τὰς ὑπομνήσεις διακοψίζοντα. Quod
nus postea, ut Procopius tradit in exó, vi- magistri n'emoriæ proprium erat. Qui ut est in
ros a se militibus constitutos, qui ex omni ho- Nolitia imperii Orientalis, annotationes dictat,
minum genere, quam maximam pecuniam in hoc est, scripturas breves,quibus ea contirentur,
castris colligerent, hoyobitas, logothetas appellavit. quæ principis nomine statuuntur, aut confirman-
"Ovoux de Aoyotaç abouę Octo, Alemannus Cen- tur,sed et precibus respondet, hoc est, responsu
col. 33–34page 3 of 35
PG 114:33δίκαιον λέγει τὸν Συμεῶνα Παῦλος, ὡς ἐν τῷ νόμῳ τελείως βεβιωκότα. Σεμνύνει δὲ αὐτὸν καὶ ἡ Χρυσόστομος γλῶττα τοῦτον εἰπεῖν ὁσίαν. Ἐν ἁπλότητι γὰρ καὶ εἰλικρινείᾳ καὶ φόβῳ Θεοῦ τὴν ζωὴν διήγαγε, τοῖς τοῦ νόμου θεσμοῖς κατακολουθῶν. Τὸν δὲ ναὸν μὴ λείπων μηδέ ποτε, καὶ ταῖς εἰς Θεὸν προσευχαῖς προσκαρτερῶν. Ὑπεσχέθη δὲ αὐτῷ ὁ Θεός, ὅτι οὐ μὴ ἴδῃ θάνατον πρὶν ἢ ἴδῃ τὸν Χριστὸν Κύριον. Εἵλκυσε δὴ οὖν αὐτὸν ἐν τῷ ναῷ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ὅτε εἰσήγαγον αὐτὸν οἱ γονεῖς τὸ παιδίον Ἰησοῦν τοῦ ποιῆσαι αὐτοὺς κατὰ τὸ εἰθισμένον τοῦ νόμου περὶ αὐτοῦ. Καὶ αὐτὸς ἐδέξατο αὐτὸ εἰς τὰς ἀγκάλας αὐτοῦ καὶ εὐλόγησε τὸν Θεόν, καὶ εἶπε· Νῦν ἀπολύεις τὸν δοῦλόν σου, Δέσποτα, κατὰ τὸ ῥῆμά σου, ἐν εἰρήνῃ· ὅτι εἶδον οἱ ὀφθαλμοί μου τὸ σωτήριόν σου, ὃ ἡτοίμασας κατὰ πρόσωπον πάντων τῶν λαῶν· φῶς εἰς ἀποκάλυψιν ἐθνῶν καὶ δόξαν λαοῦ σου Ἰσραήλ. Ταῦτα δὲ εἰπὼν ηὐλόγησε τοὺς γονεῖς αὐτοῦ, καὶ ἀπηλλάγη πρὸς Κύριον, τελευτήσας ἐν εἰρήνῃ. Οἱ δὲ τοῦ Συμεῶνος υἱοὶ καὶ θυγατέρες ἐκεῖθεν ἀνακομίσαντες τὸ σῶμα αὐτοῦ εἰς Γαλιλαίαν ἀπήγαγον, καὶ κατέθεντο ἐν τῷ τάφῳ τῶν πατέρων αὐτοῦ.
Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ μνήμη τοῦ ἁγίου προφήτου Ἀνανίου.
Οὗτος ἦν ἐκ τῆς φυλῆς Ἰούδα, καὶ ἐπροφήτευσεν ἐν τοῖς χρόνοις τοῦ βασιλέως Ὀζίου. Ὅτε γὰρ ὁ Ὀζίας ἐλεπρώθη διὰ τὸ τολμῆσαι θυμιᾶσαι ἐν τῷ ναῷ, τότε δὴ ὁ Ἀνανίας οὗτος ἐπροφήτευσεν ἅπερ ὕστερον ἐπληρώθη κατὰ τοὺς χρόνους τοῦ βασιλέως Ἐζεκίου. Τελευτᾷ δὲ ἐν εἰρήνῃ.
Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ μνήμη τοῦ ὁσίου πατρὸς ἡμῶν Θεοδοσίου τοῦ κοινοβιάρχου.
Οὗτος ἦν ἀπὸ τῆς Καππαδοκίας, ἐκ κώμης τινὸς Μωγαρίσσου· οὗ οἱ γονεῖς ἐνάρετοι ἦσαν καὶ τῷ Θεῷ ἀρεστοί. Νέος δὲ ὢν ἀπεδήμησε πρὸς τὴν Ἱερουσαλήμ, καὶ εὐλογηθεὶς ὑπὸ τοῦ ἁγίου Συμεῶνος τοῦ Στυλίτου κατέλυσεν εἰς τὴν Γεθσημανῆ. Εἶτα ὑπό τινος εὐλαβοῦς γέροντος ποδηγούμενος τῇ ἀρετῇ προσεκαρτέρησεν, ἕως οὗ τελευτήσαντος αὐτοῦ μοναστήριον ᾠκοδόμησε μέγα, ἐν ᾧ συνήθροισε μοναχοὺς ὑπὲρ τοὺς ἑκατόν. Ἐνταῦθα δὲ τοῖς μὲν Ἕλλησι τῇ Ἑλληνικῇ γλώσσῃ ψαλμῳδία ἐγίνετο, τοῖς δὲ Γεωργιανοῖς τῇ Γεωργιανῇ, τοῖς δὲ Ἀρμενίοις τῇ Ἀρμενίᾳ. Ἦν δὲ αὐτῷ καὶ τέσσαρες ἐκκλησίαι· μία μὲν τοῖς ὑγιαίνουσιν, ἑτέρα δὲ τοῖς ἀσθενοῦσι, καὶ ἄλλη τοῖς δαιμονιῶσι, καὶ τετάρτη τοῖς μετανοοῦσι. Κατέστη δὲ καὶ ξενοδόχος καὶ πτωχοτρόφος ἄριστος. Τελευτᾷ δὲ τῇ ἡλικίᾳ προβεβηκώς, ἐτῶν ἑκατὸν καὶ πέντε, ἐν τῷ ἔτει τῷ μετὰ τὴν πεντακοσιοστὴν τῆς τοῦ Χριστοῦ γεννήσεως πέμπτῃ καὶ δεκάτῃ.
Hinc non male a Niceta et Cinnamo observatur, isque Trivialis, esse potuit, judicent alii, sed qui
cancellarios dici logothetas a Græcis. De cancella- perspiciunt cor sapientiæ; nam furiata mente conrio multa Casaubonus in Flaviuin Vopiscum, et citi, omnia inconsiderate blaterant.
multo plura Salmasius. Logothetam præterea jusjurandum a novo imperatore accipere in templo
Blachernarum, ex Niceta in Manuele Comneno
lib. 3, eademque dignitote plures eodem tempore
fuisse exornatos, ex Cantacuzeno lib. 1, cap. 14,
observavit Meursius. Et nos quoque animadvertimus a minorum logothetarum officio ad majoris nonnunquam gradum fuisse, quod de Theodoro Melechita narrat Codinus: Τὸν οὖν Θεόδωρον
τὸν Μετοχίτην λογοθέτην ὄντα του γενικού ὁ βασιλεὺς ᾿Ανδρόνικος τῶν Παλαιολόγων ὁ πρῶτος τιμήσας
μέγαν λογοθέτην πεποίηκεν, ὃς καὶ ἦν ὑπερέχων τοῦ
μεγάλου στρατοπεδάχου, ὑπὸ τὸν πρωτοστράτορα δέ.
Theodorum iloque Metochilam ararii publici logothetam cum imperator Andronicus ex Palmologis
hoc nomine primus honorare constituisset, magnum logothetam fecit, qui et priores magno
stratopedarcha tenebat, sed non protostratore.
Vide Gregoram Histor. lib. viii, cap. 19.
Et quanam ratione trivialis Ludimagister fuerit ill?,
cujus auctoritas et celebritas tanta fuit ut quotidie in
ecclesiis, publico scripta illius legerentur ad confirmanda dogmata, rerumque seriem stabiliendam
in Concilio a Patribus laudareutur, sententiæque
suæ veritatis pondus additum existimarent, si eadem quæ et ipsi,illum asseruisse demonstrassent,
Paucos ex quamplurimis referam, et ut præteream
quæ Psellus de eo efuse prosequitur in illius Encomio, afferam nonnulla ex eodem in Tropariis.
Σοῦ τοῖς θείοις χείλεσι χάρις πολλὴ ἐξεχύθη, καὶ
σοφίας ἔμψυχον τῆς ἀκτίςτου γέγονας οἰκητήριον,
ὡς πυρὸς γλώσσῃ διαστομωθεὶς ὅσιε, ἐν τοῖς λόγοις
ὑπερηύγασας· τῶν ἀποστόλων τε καὶ τῶν ἀθλοφό
ρων τὰ σκάμματα, καὶ βίον τὸν ἰσάγγελον ἀσκητῶν
ἑκάστου διέγραψας, καὶ νῦν συνοικήτωρ γενόμενος
τοῖς ἐν οὐρανῷ, Τριάδος φῶς τὸ ἀνέσπερον βλέπεις
ἀγαλλόμενος. Εἰ, Ορθοδοξίας ὁδηγέ, εὐσεβείας δι
δάσκαλε καὶ σεμνότητας, τῆς οἰκουμένης φωστήρι
Sed cum, ut jam vidimus, logothetæ varii ac τῶν λογογράφων θεόπνευστον ἐγκαλλώπισμα, λύρα
diversi fuerint, dubium esse poterit, Symecrem τοῦ Πνεύματος, ταῖς διδαχαῖς σου πάντας φωτίσας,
hunc nostrum logothetam ad quemnam ex illis re- Συμεὼν Πάτερ ἡμῶν, πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ
ferre debeamus.Non dubito hominem prudentissi- σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν. Ε', Ναὸς ὀξύτητι καὶ
mum pro opportunitate rerum in senatu Constan- καθαρότητι, καὶ λαμπρότητι βίου τὸ νοερόν σε φῶς
tinopolitano diversas functiones subiisse, et optime καθωράϊσε, καὶ τοὺς τῶν λόγων καλλοναῖς, ὁ Θεός
administrata provincia a minoribus ad majora offi- σε ἐχαρίτωσε. Εί, Μελωδικώς πιστοὶ συνελθόντες
cia aditum sibi aperuisse:quod 'radit etiam Psellus εὐφημήσωμεν πάντες ἐπαξίοις ᾠδαῖς τὸν μέγαν
in ejusdem enconio. Hinc existimo eum tantopere Θεοῦ θεράποντα Συμεώνα, τὸν ἅγιον λογοθέτην,
seriptione valere a logotheta cursus, quod in ora- ὃν ἡ Χριστοῦ ᾿Εκκλησία φωστῆρα πεπλούτηκεν ἐπὶ
tionibus ab ipso ex operibus divi Basilii concinnatis γῆς τους διδασκάλοις Πατράσιν ἐκλάμψαντα, σύν
predsum legi.ad magni logotheta dignitatem ascen- τούτοις γάρ ψάλλων ἀπαύστως Χριστῷ, φωτός τε
disse. Adde, ut plurimum logotheta [33] nomen ἀϊδίου πληρούμενος συγχαίρει πρεσβεύων ὑπὲρ πάνω
sine alia additione prolatum, magnum nobis logo- των ἡμῶν. Εἰ, Εὐγενοῦς ἀνεβλάστησας ἑξῆς ῥόδον
thetam indicare. Ne in exemplis producendis ni- καταβόθρον, βεβαμμένον χάρισι ταῖς τοῦ Πνεύμα
mius sim, legimus passi:n Georgii Acropolitæ lo- τος, καὶ τοὺς πιστοὺς ἐνωδίασας, ὑσμαῖς συγγραμgotheta chronicum: in eo licet Dousa haereal, μάτων σου ἀποστόλων, ἀθλητῶν καὶ ὁσίων τὰ σκάμ
sibique laud satis compertum esse fateatur, quo ματα συνταξάμενος, ὧν καὶ σύσνοιχος ὤφθης θεοφάντωρ
munere ex istis omnibus,quæ supra commemora. Συμεών, τρυφῆς ἐν χλόῃ τῇ ἐν δρόσῳ [34] σκηνού
vimus, logothetes Georgius functus sit, magni ta μενος. Ertuis divinis labiis gratia multa effusa
men logothetæ functum ex altera ejusdemmet Hi- est, et sapientice animatum increatæ factus es habitacustoriæ additione hactenus inedita, certum est; illi lum, veluti ignis lingua diductus, confessor in sermoninamque prafigitur: Η παρούσα χρονική συγγραφή bus super abunde que resplenduisti, apostolorum et marτοῦ μεγάλου λογοθέτου τοῦ ᾿Ακροπολίτου ἐστὶν, ὃς tyrum certamina, et vitam non dissimilem angelis
ἔκτισε τὸ μοναστήριον τῆς ᾿Αγίας του Χριστού Ανας- asce:arum uniuscujusque descripsisti,et nunc una
τάσως· περιέχει δὲ τὰ μετὰ τὴν ἅλωσιν. Præsens cum illis habitans in cœlo, Triadis lumen erlingui
chronica compositio magni logothetæ Acropoli- nescium conspicis gaudens. Et, Recta fidei dux.pieta est, qui ædificavit monasterium Sancta Christi tatis magister et verecundia, terrarum orbis lumen
Resurrectionis:continet vero qua post captam, etc. scriptorum entheatum ornamentum,lyra Spiritus,
Et hæc quidem adnotaveram, antequam luculen- tuis prædicationibus omnes illuminans, Symeon Patissima et doctissima Jacobi Goarii in Georgium ter noster, præcare Deum Christum, vt animæ nostræ
Codinum de officiis Palatii Cornmentaria prodiis salventur. Et Mentis acumine et puritate,et splensent. Nunc autem postquam illa edita sunt, petito dore vitæ intellectuale lumen te exornavit, el sermoab is quidquid est in antiquitate de hoc negotio num venustatibus Deus te insignivit.Et, Dulci modulareconditum. Habent illa,quod sitim sedet et desi- tione fideles convenientes celebremus omnes dignis canderium expleat. Tot igitur tantisque dignitatibus tibus magnum Dei servum Symeonem sanctum logoauctus Symcon noster, quomodo Ludim:gister, thetam, quem Christi Ecclesia tanquam lumen
χάρις τοίνυν τῷ μακαρίτη Μεταφραστῇ τῷ τὰ μαρτυρικά ὑπὲρ τῆς ἀληθείας σκάμματα πολλους πόνοις καὶ ἱδρῶσι κατακαλλύ ναντι, εἰς ὕμνον Θεοῦ καὶ δόξαν αἰωνίζουσαν τῶν ἁγίων μαρτύρων. ᾿Αριθμουμένων δὲ τῶν περιόδων ἐπληρώθη ή δεκατη περίοδος ἐν τῷ πεντακισχιλιοστῷ τριακοστῷ εἰκοστῷ ἔτει, ᾿Αρξαμένης δὲ τῆς ἐνδεκάτης περιόδου ρπζ' ἔτη 104: Πόσου τοίνυν ἄξιος ἂν εἴτι με παρῆλθον, καὶ ἐσαρκώθη ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστὸς καρισμοῦ ἡ θαυμάσιος Συμεών, ὁ τὸ καλεῖσθαι Με ὡς ἡ βίβλος τοῦ Νικομηδείας, καὶ τοῦ Μεταφραστοῦ ταφραστής διαφερόντως τῶν ἄλλων ἀπενεγκάμενος, περιέχει. Βὁ τῇ ἐπιπνοίᾳ τοῦ ἁγίου Πνεύματος τὰ τῶν ἁγίων 5320. μαρτύρων ὑπὲρ ἀληθείας σκάμματα πολλοῖς ἱδρῶσι 186 καὶ πόνοις συγγραψάμενος, καὶ δυνάμει λόγου, καὶ σοφία καλλύνας εἰς ὕμνον τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Ει, Χριστοῦ, καὶ δόξαν διαιωνίζουσαν τῶν ὑπὲρ αὐτοῦ Καὶ παθὼν διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν, τῇ κγ' τοῦ ἠγωνισμένων ἁγίων μαρτύρων· καὶ πᾶν δυσσεβῆ ἀπορ Μαρτίου μηνὸς ἐσταυρώθη, τῇ κδ' ἐτάφη, καὶ τῇ κεʹ ράψας στόμα, καὶ μηδ' ἡντινοῦν πρόφασιν ἀμφιβολίας ἀνέστη ἡμέρᾳ πρώτη, τουτέστι Κυριακῇ, ὡς ὁ Μετοῖς εὐσεβέσι καταλιπών. ταφραστής δήλος, καὶ ἡ βίβλος τοῦ Νικομηδεία;. Εγώ δὲ πείθομαι τοῖς λόγοις τοῦ κυρίου Συμεών. Τέθηκα γὰρ ὑποτοπάσες, πώς τοσοῦτοι λυκάβαντες σπαροχήκασι καὶ λογογράφοι, καὶ ἵστορες, μάλιστα δὲ ὁ μέγας τῶν Μεταφράσεων συγγραφεὺς ἀπνημό λεύτον οὕτω παραλελαιπότες τὴν ἐν ὑπερῴοις ἀϊδίοις τούνομα γεγραμμένον εἰ; ἀδιάλειπτον ἔχοντα μνήμην. Ο δὲ τῶν Μεταφράσεων γλυκύς συγγραφεύς, παῤῥησίας εἶπε τὸν λόγον εἶναι δηλωτικόν ᾿Αλλὰ περὶ τούτου ἄμεινον ἐμοῦ λέγει τῶν Μεταφράσεων ἡ γλυκὺς συγγραφεύς Καὶ ὡς ἂν μὴ καὶ ἡμεῖς δόξαιμεν ἀπεοικότα παντεύεσθαι, ἀξιόχρεων ένταυθα παραγωμεν μέρ τυλα Συμεώνην, τὸν τὰς Μεταφράσεις εὖ μάλα συνθέμενον. ᾿Απόχρη οὖν οὗτος ἐν τῷ εἰς τὸν ἱερὸν Λου κἂν ὑπομνήματι τοῦτο ποιούμενος. Ἦ» ἄριστα μετὰ τὸν πολὺν Θεοδώριτον ὁ ὁμώνυγος αὐτοῦ Συμεὼν ὁ Μεταφραστὴς ἐπεξελθε, πᾶσι και νήν τινα καὶ ξένην πανδαισίαν τὰ ἐκείνου προθέμενος. Πολλὰ δὲ καὶ ἕτερα ἀριθμοῦ κρείττονα διεπράξατο, ἃ δὴ καὶ χρόνου πολλοῦ, καὶ γλώσσης κεκομψευμένης, καὶ πραγματείας ιδιαιτάτης, ἅπερ καὶ εἰς δεύ Γρο ταῖς ἀπάντων περιᾴδονται γλώσσαις, ὑπὸ Συν μεῶνι Μαγίστρῳ τῷ οὐ νῷ συγγραφέντα· εἰ καὶ μὴ τοῦ μεγέθους, καὶ τῶν ἔργων ἀξίως. Οἷς καὶ ἡμε ἐντυχεῖν ἐγένετο, τὸ περιόν του τε πλήθους, καὶ τῆς δυνάμεως τῶν εἰργασμένων ἐκπεπλημένες. []
Hinc non male a Niceta et Cinnamo observatur, isque Trivialis, esse potuit, judicent alii, sed qui
cancellarios dici logothetas a Græcis. De cancella- perspiciunt cor sapientiæ; nam furiata mente conrio multa Casaubonus in Flaviuin Vopiscum, et citi, omnia inconsiderate blaterant.
multo plura Salmasius. Logothetam præterea jusjurandum a novo imperatore accipere in templo
Blachernarum, ex Niceta in Manuele Comneno
lib. 3, eademque dignitote plures eodem tempore
fuisse exornatos, ex Cantacuzeno lib. 1, cap. 14,
observavit Meursius. Et nos quoque animadvertimus a minorum logothetarum officio ad majoris nonnunquam gradum fuisse, quod de Theodoro Melechita narrat Codinus: Τὸν οὖν Θεόδωρον
τὸν Μετοχίτην λογοθέτην ὄντα του γενικού ὁ βασιλεὺς ᾿Ανδρόνικος τῶν Παλαιολόγων ὁ πρῶτος τιμήσας
μέγαν λογοθέτην πεποίηκεν, ὃς καὶ ἦν ὑπερέχων τοῦ
μεγάλου στρατοπεδάχου, ὑπὸ τὸν πρωτοστράτορα δέ.
Theodorum iloque Metochilam ararii publici logothetam cum imperator Andronicus ex Palmologis
hoc nomine primus honorare constituisset, magnum logothetam fecit, qui et priores magno
stratopedarcha tenebat, sed non protostratore.
Vide Gregoram Histor. lib. viii, cap. 19.
Et quanam ratione trivialis Ludimagister fuerit ill?,
cujus auctoritas et celebritas tanta fuit ut quotidie in
ecclesiis, publico scripta illius legerentur ad confirmanda dogmata, rerumque seriem stabiliendam
in Concilio a Patribus laudareutur, sententiæque
suæ veritatis pondus additum existimarent, si eadem quæ et ipsi,illum asseruisse demonstrassent,
Paucos ex quamplurimis referam, et ut præteream
quæ Psellus de eo efuse prosequitur in illius Encomio, afferam nonnulla ex eodem in Tropariis.
Σοῦ τοῖς θείοις χείλεσι χάρις πολλὴ ἐξεχύθη, καὶ
σοφίας ἔμψυχον τῆς ἀκτίςτου γέγονας οἰκητήριον,
ὡς πυρὸς γλώσσῃ διαστομωθεὶς ὅσιε, ἐν τοῖς λόγοις
ὑπερηύγασας· τῶν ἀποστόλων τε καὶ τῶν ἀθλοφό
ρων τὰ σκάμματα, καὶ βίον τὸν ἰσάγγελον ἀσκητῶν
ἑκάστου διέγραψας, καὶ νῦν συνοικήτωρ γενόμενος
τοῖς ἐν οὐρανῷ, Τριάδος φῶς τὸ ἀνέσπερον βλέπεις
ἀγαλλόμενος. Εἰ, Ορθοδοξίας ὁδηγέ, εὐσεβείας δι
δάσκαλε καὶ σεμνότητας, τῆς οἰκουμένης φωστήρι
Sed cum, ut jam vidimus, logothetæ varii ac τῶν λογογράφων θεόπνευστον ἐγκαλλώπισμα, λύρα
diversi fuerint, dubium esse poterit, Symecrem τοῦ Πνεύματος, ταῖς διδαχαῖς σου πάντας φωτίσας,
hunc nostrum logothetam ad quemnam ex illis re- Συμεὼν Πάτερ ἡμῶν, πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ
ferre debeamus.Non dubito hominem prudentissi- σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν. Ε', Ναὸς ὀξύτητι καὶ
mum pro opportunitate rerum in senatu Constan- καθαρότητι, καὶ λαμπρότητι βίου τὸ νοερόν σε φῶς
tinopolitano diversas functiones subiisse, et optime καθωράϊσε, καὶ τοὺς τῶν λόγων καλλοναῖς, ὁ Θεός
administrata provincia a minoribus ad majora offi- σε ἐχαρίτωσε. Εί, Μελωδικώς πιστοὶ συνελθόντες
cia aditum sibi aperuisse:quod 'radit etiam Psellus εὐφημήσωμεν πάντες ἐπαξίοις ᾠδαῖς τὸν μέγαν
in ejusdem enconio. Hinc existimo eum tantopere Θεοῦ θεράποντα Συμεώνα, τὸν ἅγιον λογοθέτην,
seriptione valere a logotheta cursus, quod in ora- ὃν ἡ Χριστοῦ ᾿Εκκλησία φωστῆρα πεπλούτηκεν ἐπὶ
tionibus ab ipso ex operibus divi Basilii concinnatis γῆς τους διδασκάλοις Πατράσιν ἐκλάμψαντα, σύν
predsum legi.ad magni logotheta dignitatem ascen- τούτοις γάρ ψάλλων ἀπαύστως Χριστῷ, φωτός τε
disse. Adde, ut plurimum logotheta [33] nomen ἀϊδίου πληρούμενος συγχαίρει πρεσβεύων ὑπὲρ πάνω
sine alia additione prolatum, magnum nobis logo- των ἡμῶν. Εἰ, Εὐγενοῦς ἀνεβλάστησας ἑξῆς ῥόδον
thetam indicare. Ne in exemplis producendis ni- καταβόθρον, βεβαμμένον χάρισι ταῖς τοῦ Πνεύμα
mius sim, legimus passi:n Georgii Acropolitæ lo- τος, καὶ τοὺς πιστοὺς ἐνωδίασας, ὑσμαῖς συγγραμgotheta chronicum: in eo licet Dousa haereal, μάτων σου ἀποστόλων, ἀθλητῶν καὶ ὁσίων τὰ σκάμ
sibique laud satis compertum esse fateatur, quo ματα συνταξάμενος, ὧν καὶ σύσνοιχος ὤφθης θεοφάντωρ
munere ex istis omnibus,quæ supra commemora. Συμεών, τρυφῆς ἐν χλόῃ τῇ ἐν δρόσῳ [34] σκηνού
vimus, logothetes Georgius functus sit, magni ta μενος. Ertuis divinis labiis gratia multa effusa
men logothetæ functum ex altera ejusdemmet Hi- est, et sapientice animatum increatæ factus es habitacustoriæ additione hactenus inedita, certum est; illi lum, veluti ignis lingua diductus, confessor in sermoninamque prafigitur: Η παρούσα χρονική συγγραφή bus super abunde que resplenduisti, apostolorum et marτοῦ μεγάλου λογοθέτου τοῦ ᾿Ακροπολίτου ἐστὶν, ὃς tyrum certamina, et vitam non dissimilem angelis
ἔκτισε τὸ μοναστήριον τῆς ᾿Αγίας του Χριστού Ανας- asce:arum uniuscujusque descripsisti,et nunc una
τάσως· περιέχει δὲ τὰ μετὰ τὴν ἅλωσιν. Præsens cum illis habitans in cœlo, Triadis lumen erlingui
chronica compositio magni logothetæ Acropoli- nescium conspicis gaudens. Et, Recta fidei dux.pieta est, qui ædificavit monasterium Sancta Christi tatis magister et verecundia, terrarum orbis lumen
Resurrectionis:continet vero qua post captam, etc. scriptorum entheatum ornamentum,lyra Spiritus,
Et hæc quidem adnotaveram, antequam luculen- tuis prædicationibus omnes illuminans, Symeon Patissima et doctissima Jacobi Goarii in Georgium ter noster, præcare Deum Christum, vt animæ nostræ
Codinum de officiis Palatii Cornmentaria prodiis salventur. Et Mentis acumine et puritate,et splensent. Nunc autem postquam illa edita sunt, petito dore vitæ intellectuale lumen te exornavit, el sermoab is quidquid est in antiquitate de hoc negotio num venustatibus Deus te insignivit.Et, Dulci modulareconditum. Habent illa,quod sitim sedet et desi- tione fideles convenientes celebremus omnes dignis canderium expleat. Tot igitur tantisque dignitatibus tibus magnum Dei servum Symeonem sanctum logoauctus Symcon noster, quomodo Ludim:gister, thetam, quem Christi Ecclesia tanquam lumen
col. 35–36page 4 of 35
PG 114:35Καὶ ταῦτα τὸν ἐν ἁγίοι; Συκεὼν ὅρα τὸν Μεταφραστήν το δόγμα τούτο συνιστῶντα πρὸ τῶν ἄλλων εὑρίσκοντες· ἐν γὰρ τῷ βίῳ τῆς μεγαλομάρτυρος ᾿Αναστασίας τάδε φησί. Συμεὼν δὲ ὁ νέος Θεολόγος, Μεταφραστής καλούμενος, τῇ τρίτῃ τοῦ Ὀκτωβρίου εἰς τὸν βίον τοῦ ἁγίου Διονυσίου τοῦ ᾿Αρεοπαγίτου, μάλα καλώς σώζονται, καὶ ᾄδονται μετὰ μελωδιών καθ' ἡμέραν καὶ Μηναῖα, καὶ Τριώδια, καὶ Λόγοι, καὶ Μεταφραστής, καὶ Πεντηκοστάρια, καὶ Στιχηρά, καὶ Τροπάρια, καὶ Ἰδιόμηλα, καὶ Κοντάρια, και Οἶκοι, καὶ Συναξάρια, καὶ Ἐξαποστειλάρια, καὶ ἵνα μὴ καθ᾿ ἕκαστον λέγω, πῆτα ἄπλῶς εἰπεῖν ἡ τῆς ᾿Εκκλησίας ἡμῶν συγγραφὴ ταύτην ἔχει τὴν δόξαν,
Nam ut Symeon ille cognomento Metaphrastes ait, ▲ Et, Metaphrastem scito virum fuisse sanctissimum, et
imperatores hi magnopere conati sunt fidem Christia- apud Græcos Patres heatorum Catalogo adscriptum:
nem expugnando, quasi abolere, quam Christus ipse siquidem ejus festum apud illos 27 Nov. celebratur,
firmius perduraturam esse pronuntiavit, quam ipsas Quare plemissima fides ejus scriptis adhiberi potest,
Orci portas. Et Epistola 21, ad Isaian monachum: prout decet, gravissimorum pariter, el doctissimorum
Καὶ ταῦτα τὸν ἐν ἁγίοι; Συκεὼν ὅρα τὸν Μεταφρα- Ρatrum testimonium habemus. Qui autem illi sint ad
στην το δόγμα τούτο συνιστῶντα πρὸ τῶν ἄλλων tuam quoque fidem confirmandam, sicut et meam
εὑρίσκοντες· ἐν γὰρ τῷ βίῳ τῆς μεγαλομάρτυρος corroborant,eos hic subjicimus. Vide item Gretse-
'Avastaolaç xzi táde oŋsi. Et inter alia sanctum rum de Imaginibus a S. Luca pictisc. 19. Hic itaque
᾿Αναστασίας τάδε φησί.
Symeonem Metaphrastam intuere dogma hoc conste- tantus vir, tot probatissimorum actorum testimobilientem,nam in vita magnæ martyris Anastasia niis doctus, eloquens, idoneus, magistri, logothetæ,
hæc dicit. Gregorius Corinthius Metaphrastem in- aliisque dignitatibus cohonestatus, sanctus in Græter alios auctores connumerat, a quibus bene di- corum Ecclesiis celeberrimus, cum aliis computacendi, beneque narrandi exempla petenda sunt. An- tus, qui Ecclesiam sermonibus suis illustrarunt: et
dreas Rhodi præsul in Concilio Florentin. sess. 7 cujus dicta ad stabilienda fidei dogmata in conciliis
Græcos ita alloquitur:In primis igitur Symeon Me- 8 producuntur, vel solo unius, vel alterius hæretici
taphrastes vestris in ecclesiis celeberrimus accedat. dicto, nulla probati viri auctoritate, nullo etiam triEt, Legatur ille qui a vobis quotidie legitur in ec- vialis Ludimagistri testimonio comprobato jacebit
clesiis Symeon Metaphrastes Josephus Methonen- in trivio Ludimagister inglorius?Apage ineptiarum.
sis Apologia pro Synodo Florentina contra Marcum Ephesium: Kai Eew 8 v Osoloyo, &
Συμεὼν δὲ ὁ νέος Θεολόγος,
Μεταφραστής καλούμενος, τῇ τρίτῃ τοῦ Ὀκτωβρίου
εἰς τὸν βίον τοῦ ἁγίου Διονυσίου τοῦ ᾿Αρεοπαγίτου,
oftw ypépes. El Symeon Theologus Junior, qui et
Metaphrastes dicitur, tertio Octobris die in Vita
sancti Dionysii Areopagitæ hæc habet. Gennadius
pro concilio Florentino cap. 5: 'Ev¼µv 6 xxi
μάλα καλώς σώζονται, καὶ ᾄδονται μετὰ μελωδιών καθ'
ἡμέραν καὶ Μηναῖα, καὶ Τριώδια, καὶ Λόγοι, καὶ
Μεταφραστής, καὶ Πεντηκοστάρια, καὶ Στιχηρά,
καὶ Τροπάρια, καὶ Ἰδιόμηλα, καὶ Κοντάρια, και
Οἶκοι, καὶ Συναξάρια, καὶ Ἐξαποστειλάρια, καὶ ἵνα
μὴ καθ᾿ ἕκαστον λέγω, πῆτα ἄπλῶς εἰπεῖν ἡ τῆς
᾿Εκκλησίας ἡμῶν συγγραφὴ ταύτην ἔχει τὴν δόξαν,
Apud nos vero, et valde bene conservantur, canunturque cum modulationibus singulis diebus, et Menœa,
et Triodia,et Orationes,et Metaphrastes, et Pente
costuria, et Stichera, et Troparia, et Idiomela, et
Contaria, et Deci,et Synaxaria, et Exspostilaria,etc., ne
singula recenseam, universa nostræ Ecclesiae officia,
el cunclo scripturæ hanc opinionem retinent. Metaphrasta testimonio alibi etiam in eodem opere Gennadius utitur. Necnon Nicetas Catena in Lucam, et
Macarius Chrysocephalus in Magno Alphabeto,Symon Thessalonicensis in Dialogo contra Hæreses,
et de Sacramentis, Bessario quoque Cardinalis, et
alii.Et inter Latinos Aloysius Lipomannus: Meta-Don, quidquid alli dicant, hæsitantem intellectum
phrastes Vitas sanctorum, eleganti stylo et condito
descripsit,et legendas Ecclesia proposuit, tantaque
auctoritate liber hic in lucem prodiit, ut apud Orientalem Ecclesiam, qui sanctorum Vilas præter unum
Metaphrastem, ripserit, nec quæratur, nec reperiatur. Quinimo [37] cum in suis Menæis,el sacras sanctorum Vitas recitat, non alias, quam ex istis desumptas legit;adeo pro certis,veris,authenticis abomnibus, et omnium auctoritate confirmatis habentur.
Imo nec Ecclesia Graca præces orationesque Metaphrastæ post Basilii et Chrysostomi supplicationes stasim locasset, si recentis temporis auctoris essent.
С
Sed Scriptor oppido recens est. Id quoque putemus, et rem suo nominis pondere pendamus. Et
primum, ante omnia ridenda est hæreticorum nugacitas, qui ut Metaphrastæ fidem elevent, eum recentissimum faciunt, et postea parum cauti,parumque sibi constantes, antiquissimis Patribus, et quod
magis est, apostolorum discipulis, vel apostolis ipsis
parens, et dµdpovov constituunt. Inter eos præcipui
sunt Gesnerus cæterique epitomatores, qui HippoIylum Thebanum recensiorem chronographum
cum Hippolyto Portuensi confundentes, Metaphrastem circa tempora apostolorum scripsisse
etiam nolentes determinant. Cum enim illius meminerit Hippolytus, quem ipsi Portuensem esse, de
quo Hieronymus in catalogo, fateantur necesse est,
ante illa tempore floruisse, ideoque cum ipsis apostolis, vel minimum cum Apostolorum discipulis vitam egisse. Hippolytus enim Portuensis sub Alexandro imperatore, anno Domini ccxxix, martyrio
vitam finit. Et hic recentissimus erit auctor in Ecclesia, cujus auctoritate sua confirmat Hippolytus,
et de quo non tanquam de recens vita functo, sed
tanquam antiquiore, et cujus jam auctoritas suo
jure admitteretur, verba facit? Antiquissimorum
Patrum de die Passionis et mortis Domini sententias examinans, unam cæteris præfert Metaphrastæ,
quem non sine præconio nominat, Unus illi Symefirmat. 'Eyw dè nelḥoμai totę 2¿yoiç toŬ xuplov Zuμewv.
Ego vero fidem adhibeo verbis domini Symeonis.
Progressu temporis, et testata plurium annorum
contentione dictorum auctorita,est eo magis, si aliis
anteponi debent, non unius diei nutante periculo
comparatur. [83] Cum itaque Symeonis ætas, si bene
sapimus, non ita antiqua sit, concludamus suspipicionem Novatorum de Hippolyto levem, ac futilem
esso el si placet, deliram. Nec plus vidit Franciscus Bivarius Comment, in Flavium Dextrum anno 3,
qui Hippolytum hunc, quem Thebanum appellat,
ante Epiphanium scripsisse parum caute fassus est;
Δεύτερον δὲ διὰ τὸν καὶ τοὺς χρόνους οὕτω συντρέχειν τοὺς ἑξῆς, καὶ τοὺς πίπτοντας ὑπὸ τὴν ἡμετέραν ἱστο ρίαν, ὥστε τοὺς μὲν καθ᾿ ἡμᾶς εἶναι, τοὺς δὲ κατὰ τοὺς πατέρας ἡμῶν. Ἐξ οὗ συμβαίνει τοὺς μὲν αὐτοὺς 1200 ἡμᾶς παραγεγονέναι, τὰ δὲ παρὰ τῶν ἑωρακότων ἀκη 1073. κοέναι, Τὸ καὶ ἀνωτέρω προσλαμβάνειν τοῖς χρόνοις, ὡς ἀκοὴν ἐξ ἀκοῆς γράφειν, οὐκ ἐφαίνεθ᾽ ἦμῖν ἀσφα λῶς ἔχειν, οὔτε τὰς διαλήχεις, οὔτε τὰς ἀποφάσεις. Τῶν δὲ ὑφ᾽ ὑμῶν μελλόντων εἰς γνῶσιν τῶν ἐντυγχανόντων ἤκειν αἱρέσεων τε καὶ τῶν ἀνωτάτω, τὰ μὲν ἐκ φιλομαθείας ίσμεν, τὰ δὲ ἐξ ἀκοῆς κατειλέφαμεν, τοῖς δέ τισιν ἰδίοις ὡς καὶ ὀφθαλμοῖς παρεχομεν.
Nam ut Symeon ille cognomento Metaphrastes ait, ▲ Et, Metaphrastem scito virum fuisse sanctissimum, et
imperatores hi magnopere conati sunt fidem Christia- apud Græcos Patres heatorum Catalogo adscriptum:
nem expugnando, quasi abolere, quam Christus ipse siquidem ejus festum apud illos 27 Nov. celebratur,
firmius perduraturam esse pronuntiavit, quam ipsas Quare plemissima fides ejus scriptis adhiberi potest,
Orci portas. Et Epistola 21, ad Isaian monachum: prout decet, gravissimorum pariter, el doctissimorum
Καὶ ταῦτα τὸν ἐν ἁγίοι; Συκεὼν ὅρα τὸν Μεταφρα- Ρatrum testimonium habemus. Qui autem illi sint ad
στην το δόγμα τούτο συνιστῶντα πρὸ τῶν ἄλλων tuam quoque fidem confirmandam, sicut et meam
εὑρίσκοντες· ἐν γὰρ τῷ βίῳ τῆς μεγαλομάρτυρος corroborant,eos hic subjicimus. Vide item Gretse-
'Avastaolaç xzi táde oŋsi. Et inter alia sanctum rum de Imaginibus a S. Luca pictisc. 19. Hic itaque
᾿Αναστασίας τάδε φησί.
Symeonem Metaphrastam intuere dogma hoc conste- tantus vir, tot probatissimorum actorum testimobilientem,nam in vita magnæ martyris Anastasia niis doctus, eloquens, idoneus, magistri, logothetæ,
hæc dicit. Gregorius Corinthius Metaphrastem in- aliisque dignitatibus cohonestatus, sanctus in Græter alios auctores connumerat, a quibus bene di- corum Ecclesiis celeberrimus, cum aliis computacendi, beneque narrandi exempla petenda sunt. An- tus, qui Ecclesiam sermonibus suis illustrarunt: et
dreas Rhodi præsul in Concilio Florentin. sess. 7 cujus dicta ad stabilienda fidei dogmata in conciliis
Græcos ita alloquitur:In primis igitur Symeon Me- 8 producuntur, vel solo unius, vel alterius hæretici
taphrastes vestris in ecclesiis celeberrimus accedat. dicto, nulla probati viri auctoritate, nullo etiam triEt, Legatur ille qui a vobis quotidie legitur in ec- vialis Ludimagistri testimonio comprobato jacebit
clesiis Symeon Metaphrastes Josephus Methonen- in trivio Ludimagister inglorius?Apage ineptiarum.
sis Apologia pro Synodo Florentina contra Marcum Ephesium: Kai Eew 8 v Osoloyo, &
Συμεὼν δὲ ὁ νέος Θεολόγος,
Μεταφραστής καλούμενος, τῇ τρίτῃ τοῦ Ὀκτωβρίου
εἰς τὸν βίον τοῦ ἁγίου Διονυσίου τοῦ ᾿Αρεοπαγίτου,
oftw ypépes. El Symeon Theologus Junior, qui et
Metaphrastes dicitur, tertio Octobris die in Vita
sancti Dionysii Areopagitæ hæc habet. Gennadius
pro concilio Florentino cap. 5: 'Ev¼µv 6 xxi
μάλα καλώς σώζονται, καὶ ᾄδονται μετὰ μελωδιών καθ'
ἡμέραν καὶ Μηναῖα, καὶ Τριώδια, καὶ Λόγοι, καὶ
Μεταφραστής, καὶ Πεντηκοστάρια, καὶ Στιχηρά,
καὶ Τροπάρια, καὶ Ἰδιόμηλα, καὶ Κοντάρια, και
Οἶκοι, καὶ Συναξάρια, καὶ Ἐξαποστειλάρια, καὶ ἵνα
μὴ καθ᾿ ἕκαστον λέγω, πῆτα ἄπλῶς εἰπεῖν ἡ τῆς
᾿Εκκλησίας ἡμῶν συγγραφὴ ταύτην ἔχει τὴν δόξαν,
Apud nos vero, et valde bene conservantur, canunturque cum modulationibus singulis diebus, et Menœa,
et Triodia,et Orationes,et Metaphrastes, et Pente
costuria, et Stichera, et Troparia, et Idiomela, et
Contaria, et Deci,et Synaxaria, et Exspostilaria,etc., ne
singula recenseam, universa nostræ Ecclesiae officia,
el cunclo scripturæ hanc opinionem retinent. Metaphrasta testimonio alibi etiam in eodem opere Gennadius utitur. Necnon Nicetas Catena in Lucam, et
Macarius Chrysocephalus in Magno Alphabeto,Symon Thessalonicensis in Dialogo contra Hæreses,
et de Sacramentis, Bessario quoque Cardinalis, et
alii.Et inter Latinos Aloysius Lipomannus: Meta-Don, quidquid alli dicant, hæsitantem intellectum
phrastes Vitas sanctorum, eleganti stylo et condito
descripsit,et legendas Ecclesia proposuit, tantaque
auctoritate liber hic in lucem prodiit, ut apud Orientalem Ecclesiam, qui sanctorum Vilas præter unum
Metaphrastem, ripserit, nec quæratur, nec reperiatur. Quinimo [37] cum in suis Menæis,el sacras sanctorum Vitas recitat, non alias, quam ex istis desumptas legit;adeo pro certis,veris,authenticis abomnibus, et omnium auctoritate confirmatis habentur.
Imo nec Ecclesia Graca præces orationesque Metaphrastæ post Basilii et Chrysostomi supplicationes stasim locasset, si recentis temporis auctoris essent.
С
Sed Scriptor oppido recens est. Id quoque putemus, et rem suo nominis pondere pendamus. Et
primum, ante omnia ridenda est hæreticorum nugacitas, qui ut Metaphrastæ fidem elevent, eum recentissimum faciunt, et postea parum cauti,parumque sibi constantes, antiquissimis Patribus, et quod
magis est, apostolorum discipulis, vel apostolis ipsis
parens, et dµdpovov constituunt. Inter eos præcipui
sunt Gesnerus cæterique epitomatores, qui HippoIylum Thebanum recensiorem chronographum
cum Hippolyto Portuensi confundentes, Metaphrastem circa tempora apostolorum scripsisse
etiam nolentes determinant. Cum enim illius meminerit Hippolytus, quem ipsi Portuensem esse, de
quo Hieronymus in catalogo, fateantur necesse est,
ante illa tempore floruisse, ideoque cum ipsis apostolis, vel minimum cum Apostolorum discipulis vitam egisse. Hippolytus enim Portuensis sub Alexandro imperatore, anno Domini ccxxix, martyrio
vitam finit. Et hic recentissimus erit auctor in Ecclesia, cujus auctoritate sua confirmat Hippolytus,
et de quo non tanquam de recens vita functo, sed
tanquam antiquiore, et cujus jam auctoritas suo
jure admitteretur, verba facit? Antiquissimorum
Patrum de die Passionis et mortis Domini sententias examinans, unam cæteris præfert Metaphrastæ,
quem non sine præconio nominat, Unus illi Symefirmat. 'Eyw dè nelḥoμai totę 2¿yoiç toŬ xuplov Zuμewv.
Ego vero fidem adhibeo verbis domini Symeonis.
Progressu temporis, et testata plurium annorum
contentione dictorum auctorita,est eo magis, si aliis
anteponi debent, non unius diei nutante periculo
comparatur. [83] Cum itaque Symeonis ætas, si bene
sapimus, non ita antiqua sit, concludamus suspipicionem Novatorum de Hippolyto levem, ac futilem
esso el si placet, deliram. Nec plus vidit Franciscus Bivarius Comment, in Flavium Dextrum anno 3,
qui Hippolytum hunc, quem Thebanum appellat,
ante Epiphanium scripsisse parum caute fassus est;
col. 37–38page 5 of 35
PG 114:37γίνεσθαι πανταχοῦ φαίνεται· ἐδ τῷ αὐτὸν ἐπιτηδεύειν διωκόμενον. Nullum in auctis e martyrio divit Iohannem nisi, Narrat in auctis e martyrio dixit Iohannem nisi quod ad eos qui pii erant Marcus Metaphrastes memoravit, gravissime, collatim illam in ipso in eis potuerit in segmentis reperisse: longissimis miro quodam ingenio Metaphrastae e traditis, qua in hac fera sic induratum vidisset, ubi eos his quasi in scriptione Eustace. Nusquam illum τότε, τοίνυν τοῖς ἄθλοις τοῖς τῆς ἐκεῖθεν ἁμαρτίαν, ἄλλα τοῖς φόβοις, κατὰ μαρτύριον τῶν ἱερῶν εἰκόνων τοῦτο, ἐφ' οἷς ἔνθεν μὲν ὅτε εἰκόνας ἐζητεῖτο, ζητοῦσιν ἰδεῖν, τὸν ἅγιον ἐκεῖθεν, εἶτα ἄνωθεν εἰκόνας. Inde de Sanctis: εἰ γὰρ μεγάλα καὶ ἀδύνατα δοκοῦντα τοῖς ἀνθρώποις Μεταφράστου πρὸς θεόν ἐστιν εὔκολα καὶ ῥᾴδια, εἰ δ' ἄρα καὶ Ἕλληνες θαυμάζειν εἰθισμένοι πάθη καὶ διηγεῖσθαι τοιαῦτα.
Ἔτι γοῦν τοῦτο τῶν θαυμάτων ἐκεῖθεν φέρεται, Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, ὅτι καὶ αὐτὸς ἐν ἐκείνῃ τῇ νυκτί, ᾗ τὰ μαρτύρια παρελάμβανε, βλέπει κατ' ὄψιν Ἰωάννην τὸν Βαπτιστὴν ἐπιφανέντα αὐτῷ καὶ λέγοντα, Χαῖρε καὶ εὐφραίνου· ταχέως γὰρ πρὸς ἡμᾶς παραγίνῃ. Καὶ ταῦτα μὲν τοιαῦτα.
Νῦν δέ μοι δοκεῖ περὶ αὐτοῦ τοῦ βίου, εἰπεῖν τι βραχύ, ὥσπερ ἀρχόμενοι τῆς διηγήσεως. Ὁ τοίνυν θεῖος οὗτος ἀνὴρ, ὃν εἰ χρὴ καὶ κατὰ τὸ εἰωθὸς τοῖς ἐγκωμίοις ἄρξασθαι, τῆς μὲν ἐπιγείου τε καὶ φθαρτῆς παιδείας εἶχε τὸ ἀκρότατον, τῆς δ' οὐρανίου τε καὶ θείας ὑπῆρχεν ἐραστής. Ἀντιόχεια δὲ αὐτῷ πατρὶς ἦν, πόλις τῶν ἐπισήμων· ἐν ᾗ τραφεὶς καὶ ἀναπαιδευθείς, ἤκμαζε μὲν τῇ σοφίᾳ, λαμπρὸς δ' ἦν τοῖς τρόποις. Τῆς δ' εὐγλωττίας χάριν, Χρυσόστομος κέκληται, ὅπερ ἑρμηνεύεται χρυσοῦν ἔχων τὸ στόμα. Γενόμενος δὲ πρεσβύτερος, ὥσπερ ἐν θαύματι τοῖς πᾶσιν ἦν τά τε ἄλλα, καὶ τὸ δικαιοσύνης ζῆλον. Εἶτα δὴ ἐπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως ἐχρημάτισεν· ἐφ' ᾧ καὶ τοσοῦτον ἐπεδόθη ταῖς ἀρεταῖς, ὅσον ὑπεραίρει τε λόγον καὶ τὴν ἀνθρωπίνην δύναμιν.
Πολλαὶ δὲ καὶ ἐπιβουλαὶ κατ' αὐτοῦ συνέστησαν, ἐπειδήπερ οὐκ ἐπαύετο τοὺς ἀσεβεῖς ἐλέγχων καὶ τοῖς πονηροῖς ἀνθιστάμενος. Εἶτα συκοφαντηθεὶς ἐξορίαν κατεκρίθη. Φιλόθεος δὲ ἦν ὁ κατ' αὐτοῦ δικάσας, Θεόφιλος τυγχάνων τοὔνομα, ἐπίσκοπος δ' ὢν Ἀλεξανδρείας ὁ οὐκ ἐπ' ἀγαθῷ τοῦτο ποιήσας· ἀλλ' ὑπὸ τοῦ διαβόλου κεκινημένος εἰς τοῦτο ἦλθεν. Εἶτα δὴ πρῶτον μὲν εἰς Κουκουσὸν ἐξωρίσθη, εἶτα εἰς Πιτυοῦντα. Πολλὴν δ' ὑπομείνας ταλαιπωρίαν κατὰ τὴν ὁδόν, κατέστρεψεν ἐκεῖ τὸν βίον. Τοῦτο δ' ἦν αὐτῷ ἐπὶ τῆς βασιλείας Ἀρκαδίου.
Θαυμαστὸν δὲ καὶ ἕτερον φέρεται περὶ αὐτοῦ, ὅτι ἐν αὐτῇ τῇ ὁδῷ τῆς ἐξορίας, ὄψει τινι πρὸς αὐτὸν ὁ ἀπόστολος Βασιλίσκος ἀφίκετο, ὃς ἐν Κομάνοις ἐμαρτύρησε, καὶ εἶπεν, Θάρρει ἀδελφέ· αὔριον γὰρ ὁμοῦ ἐσόμεθα. Καὶ τοῦτο εἰπὼν ἀπέστη. Τῇ δ' ἐπαύριον ἐν τοῖς Κομάνοις κατελύσατο, καὶ τελευτᾷ τῇ δεκάτῃ τοῦ Σεπτεμβρίου μηνός.
ex auditu nobis comparavimus, quasdam etiam pro- conterraneus Alypio.Sic enim sic quadam benignitate
priis auribus oculisque deprehendimus. Antique res nostras Deus administravit, ut qui ex ipsa
scilicet, et supra patrum inemoriam antiquorum patria productus fuerat, fructus, eum ipsi rursus
lectione;quæ parentum memoria exortæ sunt, au- patriæ lætitiam dederit salutarem. Non taulum voto
ditione; nostro ævo disseminatæ auribus nostris, et desiderio discipulus, sed illius etiam institui
el oculis comparantur. Et nota aliud esse aliquid professor.Ecce verba Porro autem ego quoque, qui sum
auditione accipere,aliud philomathia,aliud oculis tuo plantationis vilissima, o Pater! et tarda proauribusque propriis lustrare.
pago,hunc funebrem orationem ausus sum tibi deQuidquid tamen sit, ex eodem Psello,ante natum dicare Et, Nequaquam obliviscaris, o sancle, orium tua
Psellum Metaphrastem diem suum obiisse evinci mandræ! sed et si fueris gloria eorum,qui carent
videtur: gloriam enim illius in exordio orationis materia,circa divinitatis versons pulchritudinem,
exponens ait: Per universum orbem terræ nomen el nos aspice,et nostri miserere, quos et congregasti,
res gestas celebratas fuisse. Ergo non eo tum primo et orphanos reliquisti,aperte dicens: Pacem Chrimortuo Psellus scribebat: ad extendendam enim sti do vobis: valete, ct conserramini, o filii;et non
ſamam per universum orbem tempere, eoque non formidet nec turbetur anima vestra. Symeon vero
exiguo opus est; et gesta perhonorifica,quæ etiam noster, et Constantinopolitanus, et civilibus rebus
ipsa tempore fiunt, ab una atque altera civitate in addictissimus, monachorum albo nunquam se asaliam transvehuntur, transvectaque communi om- cripserat, quod ipse sciam. Non hic referam genus
nium consentione approbantur.Inio etiam, ut idem dicendi quod vel imperitissimo ex ipsa lectione.
accuratius probetur, tradit ex corpore Metaphrasta patere poterit a Symeonis stylo, et rerum tractataetiam sepulcro recondito, odorem per plures dies rum forma adeo diversum. Non ergo ad Heraclii
enjanasse, quem demum alio cadavere ingesto ami- tempora Metaphrastes, scriptoris Vitæ Alypianæ
serit: Καὶ ἐτεθνήκει μὲν οὕτως· εἰωδίας δὲ αὐτίκα πάντα auctoritate, quæ per imperitiam eidem appingitur,
ἐγεγόνει μεστά, καὶ οὐκ εὐθὺς μόνον, οὐδὲ εἰς τρίτην emendandus est error, qui paucorum animos occuἡμέραν, ἀλλὰ καὶ εἰς πολλοστὴν ἀπ᾿ ἐκείνου ἕως δὴ pavit. Adde, si ita antiquus Metaphrastes fecit
μόνος τῷ τάφῳ ἐνεθησαύριστο καὶ ἦν ἂν μέχρι παντός potissimam sanctorum Vilarum partem, quas
αρωματίζουσα ή σορός, εἰ μή τινες τοσοῦτον παρηνοtamen illius esse legitimus certo sciunt omnes,
pfzzoiv. Et sic quidem est mortuus; fuerunt au- tanquam illi nugacissime appictam, rejiciendam
lem statim omnia et non tunc solum suavi odore esse tanquam spuriam, investigandosque alios
plena, nec in diem tertium, sed etiam in multos earum auctores. Indignum sane facinus, multumdies postca, donec fuit solus conditus in sepulcro: © que inter pios homines deplorandum. Difficillima
et loculus perpetuo talem emisisset odorem, nisi namque Ecclesiæ tempora, variis hæreticorum
se aliqui tam inique gessissent, etc.
nugis, ac tyrannorum machinis per vim et nefas
Alphonsus Villegas de Vitis sanctorum in Sy- conturbata, quæ ab ætate Heraclii per annos 300
meone Metaphrastæ, Metaphrastem circum circa et inde excurrunt, et præclarissimis sanctorum
Heraclii tempora, anno scilicet 620, floruisse,ex vita doctrinis ac instituis collustrata hac Symeonis ansencți Alypii Cionitæ,quam esse scriptam a Symeone tiquitate, sine certi scriptoris notitia vilescerent.
existimat, contendit.Id idem Petrus Ribadeneyra
de Vitis sanctorum qui non sunt in Calendario, dextere agens contra Oarodium ostendit, non alio argumento, quam ex eadem Alypii Vita, in qua se
Symeon tradit esse illus discipulum. Et apud
Surium de Vita sancti Alypii in margine legitur,
Symeon Metaphrastes discipuius ejus fuit. Hinc plures nobis Pselli confingendi sunt: præter enim in
Diatriba mea recensitos,jam erit alius omnium antiquissimus, qui non multo Heraclio posterior in
Metaphrastem oravit, quando qui præ manibus est
Psellus in Metaphrastem referat, sese plura de illo
ab hominibus,qui illum viderant ac noverant, audisse. Verumtamen cum Vita illa Alypii Cionitæ,
quam ipsi ad probandam [41] ætatem Metaphrasta
adducunt non fuerit a Metaphraste conscripta,
quantum Alphonsus et Petrus a vero aberrent, alii
judicent. Et ne argumentum ex oratione Pselliana,
quæ Heracleanis temporibus multo eum inferiorem
facit, sæpius atque iterum repotam, ex hac eadem
Vita sancti Alypii, quisnain illius auctor fuerit,
colligamus. Fuit ille patria Adrianopolita, civis et
Minus considerate locutus est Joannes Molanus
ad 13 Maii in Martyrologio Usuardi, adnotans ex
Tomo VI Lipomani, Metaphrasten excerpsisse
Historiam vitæ sancti Epiphanii Constantia Cypri
episcopi, ex voce et relatu Joannis ejus discipuli,
qui Metaphraste (etiam (ipso Heraclio) antiquior
est, vixitque circa annum Chrisi 430, vel paulo
infra.Sed Molani inconsiderantia ex his,quæ supra
contra Villegam et Ribadeneyram attulimus,plane
refellitur. Idque ut magis pateat, noto ex Vitis
sanctorum, quæ hodie partim studiosorum maniLus teruntur, nullum certum desumi posse desetate
Metaphrasta argumentum,tum enim vel plures Metaphrastas, [42] vel ipsum Metaphrastem omuibus
sæculis vixisse, scripsisseque essorere cogeremur,
ut vidimus. Confirmoque exemplo. Sancti Sabæ
Vita edita apud Surium, Symeoni Metaphrastæ vindicatur Id si verum fuerit,jam aliam quoque ipsius
Metaphrastæ ætatem sub Justiniano tenemus, cum
scriptor illus Vitæ iisdem cum Saba temporibus
vixisse sese asserat. Vin alterum? Audi. Vita sancti
Autonomi martyris aqud Surium et alior, Meta-
Ἐγὼ δὲ νικώντα τὸν ἀθλητὴν ὁρῶν τὴν φύσιν καὶ μετὰ θάνατον, πρὸς δοξολογίας Θεοῦ διανίσταμαι, ἐπιβαλών γάρ ποτε τὰς ὄψεις τῷ τάφῳ τοῦ μάρτυρος, τὸ ἱερὸν σκήνος ἐθεασάμην, καὶ αήττητον υπό γε τῆς ἰσχύος τοῦ θανάτου μεμενηκός κατενόησα. Ο γὰρ πᾶσαν τοῦ ζώον τὴν σύμπηξιν τριημέρῳ διαστήματι λύειν αὐχῶν, ἔτεσιν ἤδη διακοσίοις τρίχα του γενείου διαφθείραι οὐκ ἴσχυσεν, ἀλλ' ἥ τε κόμη τῆς κεφαλῆς δαψιλής και ἀλύμαντος, ὅτε τῆς μορφῆς χαρακτήρ συνεστηκώς τε καὶ ἀλώβητος τῇ τε δρᾶς εὐτονία, μηδὲ τὰς ὑπήνης τρίχας ἀποβαλών, ἀνέφγε δὲ αὐτῷ καὶ ὁ τῶν ὀμμάτων κύκλος, δι' ὧν ἐμοὶ δοκεῖ καὶ θεώμενος, αἰδο! τοῦ νό μου τῆς τελευτής, τὴν σιωπὴν προτιμᾷ», ἔστηκε δὲ καὶ ὁ πᾶς τοῦ σώματος τύπος τὴν ἰδίαν συντηρών άρ μονίαν καὶ οτε τῆς κεφαλῆς οὐδ᾽ ὅλως ἀποῤῥαγείς, οὔτε τῶν λοιπῶν μορίων τὴν διάστασιν ὑπομείνας. Οὕτω γὰρ Ο μεγαλόδωρος Κύριος δοξάζειν οἶδε τοὺς οἰκείοις αὐ η
ex auditu nobis comparavimus, quasdam etiam pro- conterraneus Alypio.Sic enim sic quadam benignitate
priis auribus oculisque deprehendimus. Antique res nostras Deus administravit, ut qui ex ipsa
scilicet, et supra patrum inemoriam antiquorum patria productus fuerat, fructus, eum ipsi rursus
lectione;quæ parentum memoria exortæ sunt, au- patriæ lætitiam dederit salutarem. Non taulum voto
ditione; nostro ævo disseminatæ auribus nostris, et desiderio discipulus, sed illius etiam institui
el oculis comparantur. Et nota aliud esse aliquid professor.Ecce verba Porro autem ego quoque, qui sum
auditione accipere,aliud philomathia,aliud oculis tuo plantationis vilissima, o Pater! et tarda proauribusque propriis lustrare.
pago,hunc funebrem orationem ausus sum tibi deQuidquid tamen sit, ex eodem Psello,ante natum dicare Et, Nequaquam obliviscaris, o sancle, orium tua
Psellum Metaphrastem diem suum obiisse evinci mandræ! sed et si fueris gloria eorum,qui carent
videtur: gloriam enim illius in exordio orationis materia,circa divinitatis versons pulchritudinem,
exponens ait: Per universum orbem terræ nomen el nos aspice,et nostri miserere, quos et congregasti,
res gestas celebratas fuisse. Ergo non eo tum primo et orphanos reliquisti,aperte dicens: Pacem Chrimortuo Psellus scribebat: ad extendendam enim sti do vobis: valete, ct conserramini, o filii;et non
ſamam per universum orbem tempere, eoque non formidet nec turbetur anima vestra. Symeon vero
exiguo opus est; et gesta perhonorifica,quæ etiam noster, et Constantinopolitanus, et civilibus rebus
ipsa tempore fiunt, ab una atque altera civitate in addictissimus, monachorum albo nunquam se asaliam transvehuntur, transvectaque communi om- cripserat, quod ipse sciam. Non hic referam genus
nium consentione approbantur.Inio etiam, ut idem dicendi quod vel imperitissimo ex ipsa lectione.
accuratius probetur, tradit ex corpore Metaphrasta patere poterit a Symeonis stylo, et rerum tractataetiam sepulcro recondito, odorem per plures dies rum forma adeo diversum. Non ergo ad Heraclii
enjanasse, quem demum alio cadavere ingesto ami- tempora Metaphrastes, scriptoris Vitæ Alypianæ
serit: Καὶ ἐτεθνήκει μὲν οὕτως· εἰωδίας δὲ αὐτίκα πάντα auctoritate, quæ per imperitiam eidem appingitur,
ἐγεγόνει μεστά, καὶ οὐκ εὐθὺς μόνον, οὐδὲ εἰς τρίτην emendandus est error, qui paucorum animos occuἡμέραν, ἀλλὰ καὶ εἰς πολλοστὴν ἀπ᾿ ἐκείνου ἕως δὴ pavit. Adde, si ita antiquus Metaphrastes fecit
μόνος τῷ τάφῳ ἐνεθησαύριστο καὶ ἦν ἂν μέχρι παντός potissimam sanctorum Vilarum partem, quas
αρωματίζουσα ή σορός, εἰ μή τινες τοσοῦτον παρηνοtamen illius esse legitimus certo sciunt omnes,
pfzzoiv. Et sic quidem est mortuus; fuerunt au- tanquam illi nugacissime appictam, rejiciendam
lem statim omnia et non tunc solum suavi odore esse tanquam spuriam, investigandosque alios
plena, nec in diem tertium, sed etiam in multos earum auctores. Indignum sane facinus, multumdies postca, donec fuit solus conditus in sepulcro: © que inter pios homines deplorandum. Difficillima
et loculus perpetuo talem emisisset odorem, nisi namque Ecclesiæ tempora, variis hæreticorum
se aliqui tam inique gessissent, etc.
nugis, ac tyrannorum machinis per vim et nefas
Alphonsus Villegas de Vitis sanctorum in Sy- conturbata, quæ ab ætate Heraclii per annos 300
meone Metaphrastæ, Metaphrastem circum circa et inde excurrunt, et præclarissimis sanctorum
Heraclii tempora, anno scilicet 620, floruisse,ex vita doctrinis ac instituis collustrata hac Symeonis ansencți Alypii Cionitæ,quam esse scriptam a Symeone tiquitate, sine certi scriptoris notitia vilescerent.
existimat, contendit.Id idem Petrus Ribadeneyra
de Vitis sanctorum qui non sunt in Calendario, dextere agens contra Oarodium ostendit, non alio argumento, quam ex eadem Alypii Vita, in qua se
Symeon tradit esse illus discipulum. Et apud
Surium de Vita sancti Alypii in margine legitur,
Symeon Metaphrastes discipuius ejus fuit. Hinc plures nobis Pselli confingendi sunt: præter enim in
Diatriba mea recensitos,jam erit alius omnium antiquissimus, qui non multo Heraclio posterior in
Metaphrastem oravit, quando qui præ manibus est
Psellus in Metaphrastem referat, sese plura de illo
ab hominibus,qui illum viderant ac noverant, audisse. Verumtamen cum Vita illa Alypii Cionitæ,
quam ipsi ad probandam [41] ætatem Metaphrasta
adducunt non fuerit a Metaphraste conscripta,
quantum Alphonsus et Petrus a vero aberrent, alii
judicent. Et ne argumentum ex oratione Pselliana,
quæ Heracleanis temporibus multo eum inferiorem
facit, sæpius atque iterum repotam, ex hac eadem
Vita sancti Alypii, quisnain illius auctor fuerit,
colligamus. Fuit ille patria Adrianopolita, civis et
Minus considerate locutus est Joannes Molanus
ad 13 Maii in Martyrologio Usuardi, adnotans ex
Tomo VI Lipomani, Metaphrasten excerpsisse
Historiam vitæ sancti Epiphanii Constantia Cypri
episcopi, ex voce et relatu Joannis ejus discipuli,
qui Metaphraste (etiam (ipso Heraclio) antiquior
est, vixitque circa annum Chrisi 430, vel paulo
infra.Sed Molani inconsiderantia ex his,quæ supra
contra Villegam et Ribadeneyram attulimus,plane
refellitur. Idque ut magis pateat, noto ex Vitis
sanctorum, quæ hodie partim studiosorum maniLus teruntur, nullum certum desumi posse desetate
Metaphrasta argumentum,tum enim vel plures Metaphrastas, [42] vel ipsum Metaphrastem omuibus
sæculis vixisse, scripsisseque essorere cogeremur,
ut vidimus. Confirmoque exemplo. Sancti Sabæ
Vita edita apud Surium, Symeoni Metaphrastæ vindicatur Id si verum fuerit,jam aliam quoque ipsius
Metaphrastæ ætatem sub Justiniano tenemus, cum
scriptor illus Vitæ iisdem cum Saba temporibus
vixisse sese asserat. Vin alterum? Audi. Vita sancti
Autonomi martyris aqud Surium et alior, Meta-
col. 39–40page 6 of 35
PG 114:39μηδ' ἐκ παρέργου τοῦτον ἤφθαι τοῦ πράγματος, μηδὲ αὐτὸν προθέμενον εἰ μὴ ὅσον βούλεσθαι. Βασίλειον δὲ τοῦτον παρακλήσεις ἐπὶ τοῦτο προήνεγκαν, καὶ οἷς ἐφροντίζετο λόγος καὶ σύνεσις. Καὶ ἦν αὐτῷ ἡ παραστ κευὴ ἐξ ἑτοίμου, κύκλος τε οὐ βραχὺς τῶν τε πρώτως ἐνσημαινομένων τὴν λέξιν, καὶ τῶν μετὰ ταῦτα τεθέντων καὶ ἄλλος ἐπ' ἄλλῳ· ὁ μὲν τὰ πρῶτα ποιῶν, ὁ δὲ τὰ μενοι, ἵν᾿ ὅτι τοὺς ὑπογραφέας λάθοι, πρὸς τὴν ὑποκειμένην διορθώσονται ἔννοιαν. Οὐ γὰρ ἐνὴν αὐτῷ διὰ τὸ κλεῖν τε καὶ ἐφορᾷν. ᾿Αλλ' εἰ καὶ πολὺς ὁ ζῆλος ὀνόματος καὶ ἡ φροντὶς περιττοτέρα τοῦ δέοντος, ἢ μᾶλλον πρὸς τοῦτο δὲ ἀξιόχρεως· ἀλλ' ὅγε στάχυς ἐνενικήκει μακρῷ τὴν σπορᾶν, καὶ τὸ λήϊον οἷον οὐδέπω καὶ τήμε. ρον. Εἴτε καὶ μηδὲν ἄλλο τῷ ἀνδρὶ διεσπούδαστο, μηδ' ἀποχρῶντα τὰ νὰ ἄλλα σύμπαντα, καὶ καθ᾽ ἕκαστον πρὸς ? ἀφορμὴν εὐφημίας ἀρκοῦν, ἀλλὰ τόγε τοιοῦτον ἐλέσθαι σπούδασμα, καὶ οὕτω καταπράξασθαί τε καὶ ἀκριβώσας. θαι, αὔταρκες ἀντὶ παντὸς ἄλλου πρὸς ἐγκωμιον τῷ ἀν ἄρα δέον περὶ τὰς ἱστορίας τῶν πράξεων ἠμελημένους ἐῶν τοὺς λόγους, καὶ ἀκαλλεῖς; Οὐμενοῦν. Τοῖς γὰρ ἀγροικοτέροις συγγνώμη, ὡς ἔχουσι, σχεδιάζουσι λόγους οἷς ὁ λόγος τὸ σπουδαζόμενον γέγονεν, οὐ συγγνωστέον, βίους ἁγίων παρεωραμένοις, ἐσχεδιασμένοις, ὡς ἔτυχε, καὶ μᾶλλον ἀνδρῶν τοιούτων, οἷς πνοὴ καὶ ζωὴ τὸ λόγοις
ut res gesta est ab alio conscriptam, et publicatam, manam divinamque intersit, quid inter histounde immutationis hujusmodi Metaphrastem argue- ricum, et evangelistam, quid inter dogmata et
rit? Prodat in lucem. Alias illi ex ingenio et suspi- consuetudines, quid inter res præcipuas et potiscione quadam sua asserenti non credemus. Suspi- simas, quas vel levissima immutatione vulneracetur ille quidquid velit, acumine ingenii,quo pol- veris, et inter levissimas, et scribentis arbitrio
let, edicet. Res cum in facto consistat, nisi rem obnoxias, quæ utcunque narratæ dum a veritate
ipse,uti ges'a est,in medium proferat, rem aliter, non receditur, nulli detrimentum adjungunt. Quis
et uti geri potuerit,narrari a Metaphraste non di- in referendis colloquiis verosimilia damnet?
cemus. Addit colloquia et dialogos martyrum cum Operas et facultates collatas ab imperatoribus
persecutoribus Quid si illa habuit ipse ex aliis ma- abui.de expressit Psellus in oratione: Pasi yé zou
nuscriptis et libris authenticis,qui modo vel negli- μηδ' ἐκ παρέργου τοῦτον ἤφθαι τοῦ πράγματος, μηδὲ
gentia hominum,vel rusticitale illa sua,vel vetustate αὐτὸν προθέμενον εἰ μὴ ὅσον βούλεσθαι. Βασίλειον δὲ
obsoleverint Diligentia Græcorum imperatorum quo. τοῦτον παρακλήσεις ἐπὶ τοῦτο προήνεγκαν, καὶ οἷς
rum maxima tum erat penes universum orbem aucto- ἐφροντίζετο λόγος καὶ σύνεσις. Καὶ ἦν αὐτῷ ἡ παραστ
ritas, in illis conquirendis non defuit. Maximi sump- κευὴ ἐξ ἑτοίμου, κύκλος τε οὐ βραχὺς τῶν τε πρώτως
tus tum ex imperatorum serario,tum ex propriis ipsius ἐνσημαινομένων τὴν λέξιν, καὶ τῶν μετὰ ταῦτα τεθέντων
Metaphrastes, cujus ample erant faculta:es,in hoc ne- καὶ ἄλλος ἐπ' ἄλλῳ· ὁ μὲν τὰ πρῶτα ποιῶν, ὁ δὲ τὰ
tà
gotio decreti,effusissime suppeditati sunt: non de- súzepa, nai ini toúroiç of tà suɣyɛyp¤µµí± ¿{xxp:бou
fuere comitum eorumque doctissimorum auxilia.Ea μενοι, ἵν᾿ ὅτι τοὺς ὑπογραφέας λάθοι, πρὸς τὴν ὑποκει
quoque tempestale plures manuscripti codices ha- μένην διορθώσονται ἔννοιαν. Οὐ γὰρ ἐνὴν αὐτῷ διὰ τὸ
bebantur, quam hac nostra ætate, cum et Barbarorum incursionibus universa Græcia aflicta est, et
similes codices nequissimorum hominum scelere
variis modis deperditi:adde curiosorum hominum
sollicitudine et studio, alio atque alio exportati.
В
bo twy ouуpzµµáty nulláxię tà abtà àvaxuκλεῖν τε καὶ ἐφορᾷν. ᾿Αλλ' εἰ καὶ πολὺς ὁ ζῆλος ὀνόμα
τος καὶ ἡ φροντὶς περιττοτέρα τοῦ δέοντος, ἢ μᾶλλον
πρὸς τοῦτο δὲ ἀξιόχρεως· ἀλλ' ὅγε στάχυς ἐνενικήκει
μακρῷ τὴν σπορᾶν, καὶ τὸ λήϊον οἷον οὐδέπω καὶ τήμε.
Quis itaque jure negaverit, quæ Metaphrastes ρον. Εἴτε καὶ μηδὲν ἄλλο τῷ ἀνδρὶ διεσπούδαστο, μηδ'
concinnavit in aliis codicibus, iisque fide dignis ἀποχρῶντα τὰ νὰ ἄλλα σύμπαντα, καὶ καθ᾽ ἕκαστον πρὸς
non perlegisse? Et potest tandem quilibet, dum- ἀφορμὴν εὐφημίας ἀρκοῦν, ἀλλὰ τόγε τοιοῦτον ἐλέσθαι
modo rerum substantiam non immutarit, alio et σπούδασμα, καὶ οὕτω καταπράξασθαί τε καὶ ἀκριβώσας.
alio modo rem efferre. Etenim si iisdem ipse for- θαι, αὔταρκες ἀντὶ παντὸς ἄλλου πρὸς ἐγκωμιον τῷ ἀνmulis et luminibus, ac veteres illi,rem exscripsisset, Spl. Porro autem dicunt eum non leviter et quasi
Vitarum exscriptor, non auctor dici meruisset. aliud agentem hanc rem esse aggressum; neque
Studium simile laudaverat in Vita Joannis Damas- ipsum id sibi proposuisse, ut faceret quantum velceni, Joannes patriarcha Hierosolymitanus: El o5 let.Sed imperatoris adhortationes eum ad hoc adtýjv ixelvou poppýv oűtw ti λxµnpòv knioneúôovsi, ti duxere, et ii, quibus curæ erat doctrina et intelἄρα δέον περὶ τὰς ἱστορίας τῶν πράξεων ἠμελημένους ligentia, et promptus ei fuit apparatus, et non
ἐῶν τοὺς λόγους, καὶ ἀκαλλεῖς; Οὐμενοῦν. Τοῖς γὰρ parvus orbis eorum, qui primo dictionem nolis
ἀγροικοτέροις συγγνώμη, ὡς ἔχουσι, σχεδιάζουσι λόγους excipiebant, et eorum, qui postea transcribebant:
tác mpáźsic dª lotopoūvrác tŵy Evapɛotnodvtwy Xpiori, et alius post alium, ille quidem prima faciebat,
οἷς ὁ λόγος τὸ σπουδαζόμενον γέγονεν, οὐ συγγνωστέον, hic vero secunda exscribebat. Et post hos alii qui
βίους ἁγίων παρεωραμένοις, ἐσχεδιασμένοις, ὡς ἔτυχε, quæ scripta fuerant, pulchre intelligebant, ut
καὶ μᾶλλον ἀνδρῶν τοιούτων, οἷς πνοὴ καὶ ζωὴ τὸ λόγοις quod scriptores latuerat, ad propositam corrigeinaypumvetv kypapátov. Igitur si circa imaginum rent sententiam. Nam [46] propter scriptorum muleffigiaturas tantopore probatur id genus studii, titudinem non licebat ei sæpe eadem revolvere et
dignumne fuerit, quod ipsorum bene præclare- intueri.Sed etsi fuerit multus labor,el major quam
que gesta negligantur, et incultæ jaceant histo- _ par esset sollicitudo, imo vero digna, quơ in hoc
ria? Non profecto. Nam ut interim concedater adhiberetur; sementem tamen longe vicit spica et
simplicioribus venia, qui, qua possunt opera seges, qualis nondum fuit usque in hodiernam
tumultaria, divorum Acta conscribunt: diserti diem. Quocirca etiam, si nihil aliud a viro illo
tamen, ingenioque pollentes, nequaquam di- fuisset elaboratum, et nɔn alia omnia,quæ vel singnandi sunt venia, si, quod faciunt, contemptui gula sufficiunt ad laudem conciliandam, opus tahabent, Vitas sanctorum, præsertim si illorum men tale suscepisse et id tam præclare effectum
spiritus ac vita invigilavit libris, etc. Ampli- reddidisse, viro pro quovis ad laudem sufficeret.
ficaverit etiam, ut legentium animis satisfaceret,
quod in aliis historicis laudatur, expetiturque ab
omnibus,jure in Metaphraste non reprehendimus.
At [45] res ipse sacras pertractavit, in quibus vel
immutare,vel addere summa religio. Parcant mihi
qui ista opponunt. Nesciunt quid inter fidem hu
Aliquas etiam conversiones astantium paganorum in tanto numero: miracula plurima,et maxima in
eversione templorum et idolorum,quorum nulla est mentio apud veteres historicos. Nullam esse mentionem apud veteres historicos, nemo vere, neque ingenue dixerit, nisi qui omnia antiquorum monu-
θρωποι πρὸς τὴν οἰκείαν ἀφορῶντες ἀσθένειαν, τὰ παρά δοξα πολλάκις τῶν πραγμάτων,καὶ ὑπὸ τῆς θείας χάριτος εἰς τις τιμὴν τῶν αγίων τερατουργούμενα, ἀδύνατα οἴεσ θαι, καὶ μὴ ῥᾳδίως πιστεύειν ταῦτα ἢ παραδέχεσθαι. Για γνησίοις τῶν πνευματικών φίλων κατ' ἰδίαν διηγήσατο. μετὰ ταῦτα μύθος εἶναι δόξῃ τῆς ἀληθείας γεγυμνωμένος. Φιλοῦσι γὰρ ἄνθρωποι τῇ φύσει μετρεῖν τὰ γινό Οἱ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων πρὸς τὰ ἑαυτῶν μέτρα τὸ πιστὸν ἐν τοῖς λεγομένοις κρίνουσι. Τὸ δὲ ὑπερβαινον τὴν τοῦ ἀκούοντος δύναμιν, ὡς ἔξω τῆς ἀληθείας ταῖς τοῦ ψεύ τους ὑπονοίαις ὑβρίζουσι. Διὸ παρίημι τὴν ἄπιστον ἐκεί νην ἐν τῷ λιμῷ γεωργίαν, πῶς ἐκβαλλόμενος ὁ πρὸς τὴν χρείαν σίτος, οὐδεμίαν αἴσθησιν ἐποίει τῆς ὑφαιρέσεως ἐν τῷ ὁμοίῳ διαμένων ὄγκῳ, καὶ πρὶν διαδοθῇ ταῖς τῶν αἰτούντων χρείαις, καὶ μετὰ τοῦτο· καὶ ἄλλα τούτων παραδοξότερα, παθῶν ἰάσεις, καὶ δαιμονώντων καθάρσεις, καὶ ἀψευδεῖς προῤῥήσεις τῶν ἐκβησομένων. Απαντα τοῖς μὲν δι' ἀκριβείας ἐγνωκόσιν, ἀληθῆ εἶναι πιστεύεται, κἂν ὑπὲρ πίστιν ἦ. Ἐπὶ δὲ τῶν σαρκωδεστέρων, ἔξω τοῦ ἐνδεχομένου νομίζεται· οἳ οὐκ ἴσασιν, ὅτι κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς πίστεως, καὶ ἡ τῶν χαρισμάτων διανομή παραγίνεται· μικρά μεν Ελιγοπίστοις, μεγάλη δὲ τοῖς πολλὴν ἔχουσιν ἐν ἑαυτοῖς τὴν εὐρυχωρίαν τῆς πίσω
ut res gesta est ab alio conscriptam, et publicatam, manam divinamque intersit, quid inter histounde immutationis hujusmodi Metaphrastem argue- ricum, et evangelistam, quid inter dogmata et
rit? Prodat in lucem. Alias illi ex ingenio et suspi- consuetudines, quid inter res præcipuas et potiscione quadam sua asserenti non credemus. Suspi- simas, quas vel levissima immutatione vulneracetur ille quidquid velit, acumine ingenii,quo pol- veris, et inter levissimas, et scribentis arbitrio
let, edicet. Res cum in facto consistat, nisi rem obnoxias, quæ utcunque narratæ dum a veritate
ipse,uti ges'a est,in medium proferat, rem aliter, non receditur, nulli detrimentum adjungunt. Quis
et uti geri potuerit,narrari a Metaphraste non di- in referendis colloquiis verosimilia damnet?
cemus. Addit colloquia et dialogos martyrum cum Operas et facultates collatas ab imperatoribus
persecutoribus Quid si illa habuit ipse ex aliis ma- abui.de expressit Psellus in oratione: Pasi yé zou
nuscriptis et libris authenticis,qui modo vel negli- μηδ' ἐκ παρέργου τοῦτον ἤφθαι τοῦ πράγματος, μηδὲ
gentia hominum,vel rusticitale illa sua,vel vetustate αὐτὸν προθέμενον εἰ μὴ ὅσον βούλεσθαι. Βασίλειον δὲ
obsoleverint Diligentia Græcorum imperatorum quo. τοῦτον παρακλήσεις ἐπὶ τοῦτο προήνεγκαν, καὶ οἷς
rum maxima tum erat penes universum orbem aucto- ἐφροντίζετο λόγος καὶ σύνεσις. Καὶ ἦν αὐτῷ ἡ παραστ
ritas, in illis conquirendis non defuit. Maximi sump- κευὴ ἐξ ἑτοίμου, κύκλος τε οὐ βραχὺς τῶν τε πρώτως
tus tum ex imperatorum serario,tum ex propriis ipsius ἐνσημαινομένων τὴν λέξιν, καὶ τῶν μετὰ ταῦτα τεθέντων
Metaphrastes, cujus ample erant faculta:es,in hoc ne- καὶ ἄλλος ἐπ' ἄλλῳ· ὁ μὲν τὰ πρῶτα ποιῶν, ὁ δὲ τὰ
tà
gotio decreti,effusissime suppeditati sunt: non de- súzepa, nai ini toúroiç of tà suɣyɛyp¤µµí± ¿{xxp:бou
fuere comitum eorumque doctissimorum auxilia.Ea μενοι, ἵν᾿ ὅτι τοὺς ὑπογραφέας λάθοι, πρὸς τὴν ὑποκει
quoque tempestale plures manuscripti codices ha- μένην διορθώσονται ἔννοιαν. Οὐ γὰρ ἐνὴν αὐτῷ διὰ τὸ
bebantur, quam hac nostra ætate, cum et Barbarorum incursionibus universa Græcia aflicta est, et
similes codices nequissimorum hominum scelere
variis modis deperditi:adde curiosorum hominum
sollicitudine et studio, alio atque alio exportati.
В
bo twy ouуpzµµáty nulláxię tà abtà àvaxuκλεῖν τε καὶ ἐφορᾷν. ᾿Αλλ' εἰ καὶ πολὺς ὁ ζῆλος ὀνόμα
τος καὶ ἡ φροντὶς περιττοτέρα τοῦ δέοντος, ἢ μᾶλλον
πρὸς τοῦτο δὲ ἀξιόχρεως· ἀλλ' ὅγε στάχυς ἐνενικήκει
μακρῷ τὴν σπορᾶν, καὶ τὸ λήϊον οἷον οὐδέπω καὶ τήμε.
Quis itaque jure negaverit, quæ Metaphrastes ρον. Εἴτε καὶ μηδὲν ἄλλο τῷ ἀνδρὶ διεσπούδαστο, μηδ'
concinnavit in aliis codicibus, iisque fide dignis ἀποχρῶντα τὰ νὰ ἄλλα σύμπαντα, καὶ καθ᾽ ἕκαστον πρὸς
non perlegisse? Et potest tandem quilibet, dum- ἀφορμὴν εὐφημίας ἀρκοῦν, ἀλλὰ τόγε τοιοῦτον ἐλέσθαι
modo rerum substantiam non immutarit, alio et σπούδασμα, καὶ οὕτω καταπράξασθαί τε καὶ ἀκριβώσας.
alio modo rem efferre. Etenim si iisdem ipse for- θαι, αὔταρκες ἀντὶ παντὸς ἄλλου πρὸς ἐγκωμιον τῷ ἀνmulis et luminibus, ac veteres illi,rem exscripsisset, Spl. Porro autem dicunt eum non leviter et quasi
Vitarum exscriptor, non auctor dici meruisset. aliud agentem hanc rem esse aggressum; neque
Studium simile laudaverat in Vita Joannis Damas- ipsum id sibi proposuisse, ut faceret quantum velceni, Joannes patriarcha Hierosolymitanus: El o5 let.Sed imperatoris adhortationes eum ad hoc adtýjv ixelvou poppýv oűtw ti λxµnpòv knioneúôovsi, ti duxere, et ii, quibus curæ erat doctrina et intelἄρα δέον περὶ τὰς ἱστορίας τῶν πράξεων ἠμελημένους ligentia, et promptus ei fuit apparatus, et non
ἐῶν τοὺς λόγους, καὶ ἀκαλλεῖς; Οὐμενοῦν. Τοῖς γὰρ parvus orbis eorum, qui primo dictionem nolis
ἀγροικοτέροις συγγνώμη, ὡς ἔχουσι, σχεδιάζουσι λόγους excipiebant, et eorum, qui postea transcribebant:
tác mpáźsic dª lotopoūvrác tŵy Evapɛotnodvtwy Xpiori, et alius post alium, ille quidem prima faciebat,
οἷς ὁ λόγος τὸ σπουδαζόμενον γέγονεν, οὐ συγγνωστέον, hic vero secunda exscribebat. Et post hos alii qui
βίους ἁγίων παρεωραμένοις, ἐσχεδιασμένοις, ὡς ἔτυχε, quæ scripta fuerant, pulchre intelligebant, ut
καὶ μᾶλλον ἀνδρῶν τοιούτων, οἷς πνοὴ καὶ ζωὴ τὸ λόγοις quod scriptores latuerat, ad propositam corrigeinaypumvetv kypapátov. Igitur si circa imaginum rent sententiam. Nam [46] propter scriptorum muleffigiaturas tantopore probatur id genus studii, titudinem non licebat ei sæpe eadem revolvere et
dignumne fuerit, quod ipsorum bene præclare- intueri.Sed etsi fuerit multus labor,el major quam
que gesta negligantur, et incultæ jaceant histo- _ par esset sollicitudo, imo vero digna, quơ in hoc
ria? Non profecto. Nam ut interim concedater adhiberetur; sementem tamen longe vicit spica et
simplicioribus venia, qui, qua possunt opera seges, qualis nondum fuit usque in hodiernam
tumultaria, divorum Acta conscribunt: diserti diem. Quocirca etiam, si nihil aliud a viro illo
tamen, ingenioque pollentes, nequaquam di- fuisset elaboratum, et nɔn alia omnia,quæ vel singnandi sunt venia, si, quod faciunt, contemptui gula sufficiunt ad laudem conciliandam, opus tahabent, Vitas sanctorum, præsertim si illorum men tale suscepisse et id tam præclare effectum
spiritus ac vita invigilavit libris, etc. Ampli- reddidisse, viro pro quovis ad laudem sufficeret.
ficaverit etiam, ut legentium animis satisfaceret,
quod in aliis historicis laudatur, expetiturque ab
omnibus,jure in Metaphraste non reprehendimus.
At [45] res ipse sacras pertractavit, in quibus vel
immutare,vel addere summa religio. Parcant mihi
qui ista opponunt. Nesciunt quid inter fidem hu
Aliquas etiam conversiones astantium paganorum in tanto numero: miracula plurima,et maxima in
eversione templorum et idolorum,quorum nulla est mentio apud veteres historicos. Nullam esse mentionem apud veteres historicos, nemo vere, neque ingenue dixerit, nisi qui omnia antiquorum monu-
col. 41–42page 7 of 35
PG 114:41τα, καὶ οὕτω μαζὸν διδόντι ποτε, νηπίοις εὐαγγελίζεσθαι δύναται, καὶ αὐτοῖς παιδίοις δοτῇ λαλεῖσθαι πρᾶγμα ἅγιον, ὅπερ θεοῦ μόνης ἴδιον, εἰπεῖν δ' αὐτό τε Λεόντιον καὶ λέγεσθαι περὶ αὐτοῦ. Ἐπεὶ δὲ γενόμενος ἤδη σφοδρότερον ἐπεδίδου τῷ μαθήματι, τοιαύτη τις αὐτῷ συμβαίνει συμφορά· πάντα τὸν χαρτίον, ὃν εἶχεν ἐν χερσίν, ἀπώλεσεν. Ἐφ' ᾧ ἀλγήσας ὅλην ἐδάκρυσε τὴν νύκτα καὶ σύνεγγυς ὢν τῆς εἰς τὴν γῆν ἐκτύπωσεν αὐτὴν κεφαλήν. Λεόντιος δὲ ὁ πνευματικὸς αὐτοῦ πατὴρ εὐξάμενος πρὸς τὸν Θεόν, Ὁ χαρτίον, φησίν, ὃν ἀπεβάλου, εὑρήσεις εἰς τὸ δεῖνα τῆς ἐκκλησίας μέρος. Ὃ δὴ καὶ γέγονεν· εὑρέθη γὰρ ὃν ἐζήτει. Ἔτι νέος ὢν εἰς Ἱεροσόλυμα κατέβη, καὶ τὸν τῶν ἁγίων τόπων προσεκύνησε τύπον· ἐκεῖθεν δὲ εἰς Ἀντιόχειαν ἀνήλθεν, ὅπου κἀκεῖ πολλοὺς εὐεργετήσας ἐπανῆλθεν εἰς Κύπρον. Τελευτήσαντος δὲ τοῦ ἰδίου πατρός, ἤδη πεπαιδευμένος ὁ Σπυρίδων, ὅσα οὐδεὶς τῶν ἄλλων τῆς νήσου, ἑτέρῳ πατρὶ παρατίθεται, Τριφυλλίῳ τινὶ τοὔνομα, παρ' οὗ τὴν ἱερατικὴν ἐπιστήμην κατὰ βραχὺ ἐκπαιδεύεται. Τοσοῦτον δὲ αὐτῷ ἤρεσεν ὁ Συμεὼν Μεταφράστης, ὥστε εἰς αὐτὸν τὰ τῆς πίστεως ἀφωσίωτο, καὶ μόνον αὐτὸν τῶν διδασκάλων εἶχεν ἐν ψυχῇ. Οὐ πολλῷ δὲ ὕστερον εἰς τὴν τοῦ Χριστοῦ ποίμνην ἐνομοθετεῖτο· πρεσβύτερος τε χειροτονηθεὶς ἐν τῇ κώμῃ Τριμυθοῦντι τῆς Κύπρου, ἄγαλμα ἐγένετο ἀρετῆς τοῖς ἐκεῖσε χριστιανοῖς. Μήτε γὰρ νηστείας, μήτε ἀγρυπνίας, μήτε τῆς πρὸς τοὺς πτωχοὺς ἐλεημοσύνης ἐνέλιπεν, ἀλλ' ὁλόκληρος ἑαυτὸν τῷ Θεῷ ἐπεδίδου. Ὅτε δὲ ὁ τῆς ἐκκλησίας ἐπίσκοπος ἐκ τοῦ ζῆν μετέστη, τοῦτον οἱ χριστιανοὶ τῆς πόλεως ἄνω καθίσαντες, καὶ ψήφοις αἱρούμενοι, τὸν Σπυρίδωνα ἐψηφίσαντο ἐπίσκοπον. Ὁ δὲ οὐκ ἐβούλετο ταύτην δέχεσθαι τὴν δόξαν· ἦν γὰρ τῇ ψυχῇ ταπεινός, καὶ οὕτως ἀδιάφορος πρὸς ἀνθρωπίνην δόξαν ὡς ταπεινοτέρους ἑαυτὸν πάντων ἐνόμιζε. Πλὴν βιαζόμενος δέχεται τὴν ἐπισκοπὴν οὐκ ἄκων, ὥσπερ οἱ πολλοί, ἀλλ' ὡς τοῦ Θεοῦ κελεύοντος.
Ἐν τούτῳ δὲ τῷ καιρῷ συνοδία τις χριστιανῶν ἐπὶ Νικαίαν συνῄει διὰ τὸν Ἄρειον. Καὶ ὁ ἐν ἁγίοις Σπυρίδων τοῖς τῆς συνόδου ἐπισκόποις συναπῆλθεν. Ἐκεῖ δὲ Ἄρειος ἐφ' ᾧ ἐπεπτύκει δόγματι πρὸ πολλοῦ κεκίνηκε τοὺς χριστιανοὺς κατ' αὐτοῦ. Ἔλεγε γὰρ μὴ εἶναι τὸν Χριστὸν ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐκπορευόμενον, ἀλλ' αὐτὸν εἶναι τὸν Χριστὸν κτίσμα, καὶ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος γεγενημένον. Ὁ μὲν οὖν τὴν συνοδίαν τῶν ἁγίων ἀγαγὼν ἐν τῇ πόλει κεκοίμητο· ὁ δὲ Σπυρίδων τοῦτο μαθών, καὶ πάνυ ὀδυνηθείς, ἦλθεν ἐπὶ τὸν τάφον καὶ ἰδὼν δὴ τὸν νεκρόν, πρὸς αὐτὸν εἶπεν· Ἀνάστα, ὦ ἀδελφέ, καὶ στήσας πρὸς τὸν τοῦ Ἀρείου δόγμα ἡμᾶς ἐπικάρπωσον. Ἔτι δὲ τοῦ Σπυρίδωνος λέγοντος ταῦτα ὁ νεκρὸς ἀνέστη, καὶ τὴν ἡμέραν ἐκείνην ἐποίησε μετ' αὐτῶν, λύων τε τοῦ Ἀρείου πᾶσαν τὴν ἀπάτην. Τῇ δ' ὑστεραίᾳ τοῦ Σπυρίδωνος αὐτῷ εἰπόντος, τοὺς ἀδελφοὺς χαίρειν ἀσπαζόμενος ἐκοιμήθη. Τί ἄν τις εἴποι πρὸς ταῦτα; Νεκρὸς ἐκ τάφου ἀνιστάμενος, καὶ πρὸς μίαν ἡμέραν ζῶν, ἵνα τοῦ ζῶντος Χριστοῦ κατισχύσῃ τοὺς πολεμίους. Ἐν αὐτῇ δὲ τῇ συνόδῳ λόγον δέδωκεν ὁ Σπυρίδων ὑπὲρ τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως, καὶ τὴν τοῦ Ἀρείου πλάνην ξίφει τοῦ λόγου κατέτεμεν. Ἦν δὲ καὶ κατὰ τοῦ διαβόλου ἐπιδεικνύμενος τὴν δύναμιν· ποτὲ γὰρ εἰσελθὼν εἰς τόπον ἐν ᾧ πολλοὶ δαίμονες κατῴκουν, κατέστρωσε πάντας, καὶ ἐκ τοῦ τόπου τοὺς ἐκεῖ κατοικοῦντας ἐλευθέρους ἐποίησε. Τοιαῦτα δὲ ἦν αὐτοῦ τὰ θαύματα, ὥσπερ εἰ τις εἴη ἰατρὸς μέγας ἀποτελέσας τὰ τοῦ ἰατροῦ ἔργα κατὰ τῶν ἀσθενῶν, ἀλλὰ μαλλον ἐν τούτοις ὁ θεῖος ἔρως αὐτῷ ηὔξανε. Τοιγαροῦν τὴν τοῦ Χριστοῦ πίστιν διαφυλάξας ἀρραγῆ, καὶ πολλοὺς εὐεργετήσας, καὶ χαρίσματα ἰαμάτων καὶ προφητείας τελέσας, ἐν εἰρήνῃ τὸν βίον ἐξεδήμησεν.
teque dicta in Metaphrastem refundantur.Noc melius est sacri senis et anachorelæ,Symeon admirabilis,
sapit Franciscus Goduvinus de præsulibus Angliæ quem in Paro insula comperisti. Et, prouignitate
cap. 7. De Symeone Metaphraste,si non sufficit di- laudasti Lesbiæ illustria,et divina certamina, vere
xisse, quod de Sozomeno Melchior Canus, Græcus Theoctista, a Deo fabricate,quæ angelicam,et tunis fuit, et hoc natio est, semperque fuit ad mentiendum tum non incorpoream absolvit sapienter vitæ rationem,
promptula,[48] quam dignus sit fide judicel Baro- Cum itaque certum sit, vitam hanc Theoctista,
nius, rujus verba libenter usurpaverim de co hac quæ[49] præ manibus omnium est, scriptam fuisse
in causa laturus sententiam; sic enim ille: Sicut in aliis
a Metaphraste, in eaque agatur de ætate auctoris,
multis ibi a se positis errare Metaphrastem certum est, certum quoque remanet tempus Symeonis Metaita el in his hallucinatum esse constat. Ac jure profecto phrastæ. Quæcunque enim de se auctor, vel de
tum demum poterat mendacissimi nebulonis stigmata Himerio contra Arabes Cretam misso, narrat, ea
inurere,quem ter,si non quater mendaci,ac falsita- evenere tempore Leonis imperatoris Basilii Macetis tum nuperrime arguisse deprehendet, quisquis donis filii, et Constantini Porphyrogennetæ patris,
paucula folia locum illum præcedentia evolverit. qui ob doctriuam, et reliquas alias disciplinas, quiBelle equidem. Metaphrastes Græcus est: Græci bus inclaruit, sapientis sibi cognomentum accepit.
sunt prompti ad mentiendum. Ergo nulla fides Me- g Addesis Cedrenum, Zonaram, Curopalatem, relitaphrastæ adhibenda. Sequere, omnes Historici quosque Ecclesiæ Græcæ scriptores. His Diatriba
ecclesiastici antiquiores Græci sunt; ergo dicta mea de Psellis conclusi Symeonem Metaphrastem
eorum sunt rejicienda. Si quia Græci, ideo tide ca- Vitarum scriptorem sub Leone floruisse, munerirent, quanam ratione suadebimur dictis tot sanctis- bus ac dignitatibus auctum: sub eodem scriptiosimorum Patrum, tot conciliorum decretis? Godu- nem exorsum esse, et sub Constantino Leonis
vinus respondebit, omnino omnes ad unum, et filio, et nepote Romano, ætate etiam provectiore,
eorum dicta omnia negligenda,quia Græcoru: sei assiduis laboribus absolvisse.
licet ne tamen vera,quia non probantur, nec sunt
e cerebro recentiorum hæreticorum. An mentiti
sunt unquam Angli,et reliquæ nationes occidentales, ut nempe tanquam nunquam mentitorum fidei
credamus? Male equidem cum historia tum profana, tum ecclesiastica ageretur, si fidem eorum
penitus vellamus,qui aliquando ab aliis scriptoribus
mendacii, aut falsitatis redarguuntur. Cum enim
homines sunt, possunt in aliquibus falli, et ita
humana conditione poscente sæpissime falluntur,
non ita tamen, ut multo sæpius vera non nuntient, et ita sint ut ipsi dicunt, et narrant.
Baronius in Annalibus ante annum 859, Metaphrastem vixisse colligit ex ætate Michaelis Pselli,
qui eo anno vivebat, et orationem in illum habuerat,qua asserit de ejus obitu audisse cos,qui viderant, felicem ipsius ad Deum transitum. Quare circa
annnm minimum octingentesimum Metaphrastem
floruisse necesse est, qui anno 859, jampridem defunctus laudatur. Baronium secuti sunt plures alii,
quos hic commemorare necesse non est: sententia
fundamentum nullum aliud erit,quam Psellus ipse
Grationis auctor: nam idem ipse in ejusdem Metaphrastæ venerationem,ac cultum officium in Ecclesia concinendum composuit. Is in canonis ode 3,
refert illum consilio atque monitu Parii anachoreta munus aggressum scribendi, primum omnium
colloquium illud scripsisse, et Theoclislæ Vitam
graphice admodum celebrasse: Τὸ πρωτόν σου σύγε
γραμμα ἐκ προνοίας θεϊκῆς, καὶ ὁμιλίας γέγονε τοῦ
ἱεροῦ πρεσβύτου καὶ μοναστοῦ, Συμεὼν θεσπέσιε, ὃν
ἐν Πάρῳ τῇ νήσῳ τεθεώρηκας. Εἰ, ᾿Αξίως ἐξύμνησας τῆς Λεσβίας τὰ λαμπρὰ καὶ θεῖα ἀγωνίσματα, Θεοχτίστης τῆς ὄντως ἀγγελικὸν μικροῦ καὶ ἀσώματον τελεσάσης πανσόφως τὸ πολίτευμα. Prima tua commentatio ex divina providentia, et colloquia facta
sub
Hæc doctissimus Bollandus non usquequaque
probavit. Non erat tum admodum natu provectus
Melaphrastes, ut qui imperatorice virtutis tyrocinium ponere sub veterano duce juberetur. Fuerit tunc 20
aut 22 annorum: potuit igitur annum Christi 957
aut 960 vitam deinde producere, atque ita sub Constantino Porphyrogenito Leonis filio tum Theoctistes eam Vitam, tum alia divorum acta eum elucubraase certum videtur, non ut Allatius sɩribit,
Leone et Constantino. Non in hac Vita Leonem diserte òv µxpiry, felicis memoriæ appellat, qua
ratione loqui de mortuis solemus.Si ea prima ejus
Commentatio fuit, nihil igitur sub Leone scripsit, quod
quidem ediderit in lucem Neque Alexandro rerum
potiente, ita laudare Himerium ausus esset. Præcipue
publicus res tractare sub Leone cœpit. Alii etiam
addunt, valde adolescentulum in Cretam profectum fuisse. Pendamus rem suo pondere. Idque ut
accuratius succedat, verba Symeonis recitemus ex
Vita sanctæ Theoctistes. Devopivo pol nos xxtà
τὴν Παρόν. Γέγονε δέ, Καὶ γὰρ ἐπὶ Κρήτην διέπλεον ὑπὸ
τοῦ μακαρίτου Λέοντος ἐκεῖσε πεμφθείς, Λέοντος,
φημί, τοῦ εὐνυχους ὄντως βασιλέως, καὶ τὴν εὐτυχίαν
Ρωμαίων τῷ τάφῳ ἀναθάψαντος. Επεμπόμην δὲ
συστρατευόμενος Ημερίῳ τῷ πάνυ, τῷ στρατηγικώς
τάτῳ δηλαδὴ καὶ ἄρχοντι τοῦ τε δρόμου, καὶ τοῦ
στόλου παντός, ἢ τόγε ἀληθέστερον ποιησάμενος, καὶ
μικρά τούτου μνησθεὶς ἀτιμάσω τὸν ἄνδρα ἐπὶ τὴν
παρούσαν τέως ὑπόθεσιν εἶμι, ἐκείνου κατὰ καιρὸν
μνησθησόμενος, Εστελλόμην τοιγαρούν τοῦτο μὲν
εκείνῳ συστρατευόμενος, καὶ προβιβαζόμενος εἰς
πεῖραν στρατικὴν, οἷα πώλος μητρὶ πρὸς τὰ
γενναιότητα τῶν στρατηγημάτων συσκαίρων. Ούτω
γὰρ ἦν ὁ τοῦ μακαρίτου μου Βασιλέως σκοπός
τοῦτο δὲ πρεσβευόμενος πρὸς τοὺς τὴν Κρήτην
Exoveac "Apaбxc. Cum aliquando in Paro essem in-
ισχυρόν γὰρ ἡ νεόρης ἐφ' ἑκάτερα βοπῇ, ὥσπερ οι που ταμοί ταῖς δοθείσαις οδῶν ἀφορμαῖς ἁπληστότερον έπε εὐτυχούς ὄντως βασιλέως, καὶ τὴν εὐτυχίαν Ρωμαίων Ἐν τῇ τοῦ μακαρίτου Λογοθέτου μεταφσει τῇ εἰς τό συλληφθεὶς εὐνοῦχος τοῦ βασιλέως, καὶ τῶν ἐξύχων εἰς Ροδοφύλλης οὕτω καλούμενος, ὃς ἔτυχε πρὸ μικροῦ τοῦ κινδύνου τὴν ἐπὶ δύσιν σταλείς· καί τινων χρειῶν ἕνεκεν πρὸς τῇ πόλει γενόμενος μεθ' ἡμῶν συγκλεισθῆναι, καὶ τῶν ῥηθέντων ανιαρών μετασχεῖν, "ος καὶ ἐκόμιζε μεθ᾿ ἑαυτοῦ πλῆθος χρυσίου, ὅπερ ἔλεγεν ἀπάγειν ἐπικουρίας τινός χάριν τοῦ κατὰ Σικελίαν στρατοῦ συμπλεκομένου τοῖς κατὰ τὴν Τοῦτο δὲ πρε- Αφρικήν Βαρβάροις ἀεὶ, καὶ πολλῆς δεομένου τῆς τευόμενος προσ τοῦ ρὴν Κρήτην ἔχοντας Αραβας. Εν τοῖς πράγμασι συνεργείας, Οὗτος οὐκ κατὰ τὴν
teque dicta in Metaphrastem refundantur.Noc melius est sacri senis et anachorelæ,Symeon admirabilis,
sapit Franciscus Goduvinus de præsulibus Angliæ quem in Paro insula comperisti. Et, prouignitate
cap. 7. De Symeone Metaphraste,si non sufficit di- laudasti Lesbiæ illustria,et divina certamina, vere
xisse, quod de Sozomeno Melchior Canus, Græcus Theoctista, a Deo fabricate,quæ angelicam,et tunis fuit, et hoc natio est, semperque fuit ad mentiendum tum non incorpoream absolvit sapienter vitæ rationem,
promptula,[48] quam dignus sit fide judicel Baro- Cum itaque certum sit, vitam hanc Theoctista,
nius, rujus verba libenter usurpaverim de co hac quæ[49] præ manibus omnium est, scriptam fuisse
in causa laturus sententiam; sic enim ille: Sicut in aliis
a Metaphraste, in eaque agatur de ætate auctoris,
multis ibi a se positis errare Metaphrastem certum est, certum quoque remanet tempus Symeonis Metaita el in his hallucinatum esse constat. Ac jure profecto phrastæ. Quæcunque enim de se auctor, vel de
tum demum poterat mendacissimi nebulonis stigmata Himerio contra Arabes Cretam misso, narrat, ea
inurere,quem ter,si non quater mendaci,ac falsita- evenere tempore Leonis imperatoris Basilii Macetis tum nuperrime arguisse deprehendet, quisquis donis filii, et Constantini Porphyrogennetæ patris,
paucula folia locum illum præcedentia evolverit. qui ob doctriuam, et reliquas alias disciplinas, quiBelle equidem. Metaphrastes Græcus est: Græci bus inclaruit, sapientis sibi cognomentum accepit.
sunt prompti ad mentiendum. Ergo nulla fides Me- g Addesis Cedrenum, Zonaram, Curopalatem, relitaphrastæ adhibenda. Sequere, omnes Historici quosque Ecclesiæ Græcæ scriptores. His Diatriba
ecclesiastici antiquiores Græci sunt; ergo dicta mea de Psellis conclusi Symeonem Metaphrastem
eorum sunt rejicienda. Si quia Græci, ideo tide ca- Vitarum scriptorem sub Leone floruisse, munerirent, quanam ratione suadebimur dictis tot sanctis- bus ac dignitatibus auctum: sub eodem scriptiosimorum Patrum, tot conciliorum decretis? Godu- nem exorsum esse, et sub Constantino Leonis
vinus respondebit, omnino omnes ad unum, et filio, et nepote Romano, ætate etiam provectiore,
eorum dicta omnia negligenda,quia Græcoru: sei assiduis laboribus absolvisse.
licet ne tamen vera,quia non probantur, nec sunt
e cerebro recentiorum hæreticorum. An mentiti
sunt unquam Angli,et reliquæ nationes occidentales, ut nempe tanquam nunquam mentitorum fidei
credamus? Male equidem cum historia tum profana, tum ecclesiastica ageretur, si fidem eorum
penitus vellamus,qui aliquando ab aliis scriptoribus
mendacii, aut falsitatis redarguuntur. Cum enim
homines sunt, possunt in aliquibus falli, et ita
humana conditione poscente sæpissime falluntur,
non ita tamen, ut multo sæpius vera non nuntient, et ita sint ut ipsi dicunt, et narrant.
Baronius in Annalibus ante annum 859, Metaphrastem vixisse colligit ex ætate Michaelis Pselli,
qui eo anno vivebat, et orationem in illum habuerat,qua asserit de ejus obitu audisse cos,qui viderant, felicem ipsius ad Deum transitum. Quare circa
annnm minimum octingentesimum Metaphrastem
floruisse necesse est, qui anno 859, jampridem defunctus laudatur. Baronium secuti sunt plures alii,
quos hic commemorare necesse non est: sententia
fundamentum nullum aliud erit,quam Psellus ipse
Grationis auctor: nam idem ipse in ejusdem Metaphrastæ venerationem,ac cultum officium in Ecclesia concinendum composuit. Is in canonis ode 3,
refert illum consilio atque monitu Parii anachoreta munus aggressum scribendi, primum omnium
colloquium illud scripsisse, et Theoclislæ Vitam
graphice admodum celebrasse: Τὸ πρωτόν σου σύγε
γραμμα ἐκ προνοίας θεϊκῆς, καὶ ὁμιλίας γέγονε τοῦ
ἱεροῦ πρεσβύτου καὶ μοναστοῦ, Συμεὼν θεσπέσιε, ὃν
ἐν Πάρῳ τῇ νήσῳ τεθεώρηκας. Εἰ, ᾿Αξίως ἐξύμνησας τῆς Λεσβίας τὰ λαμπρὰ καὶ θεῖα ἀγωνίσματα, Θεοχτίστης τῆς ὄντως ἀγγελικὸν μικροῦ καὶ ἀσώματον τελεσάσης πανσόφως τὸ πολίτευμα. Prima tua commentatio ex divina providentia, et colloquia facta
sub
Hæc doctissimus Bollandus non usquequaque
probavit. Non erat tum admodum natu provectus
Melaphrastes, ut qui imperatorice virtutis tyrocinium ponere sub veterano duce juberetur. Fuerit tunc 20
aut 22 annorum: potuit igitur annum Christi 957
aut 960 vitam deinde producere, atque ita sub Constantino Porphyrogenito Leonis filio tum Theoctistes eam Vitam, tum alia divorum acta eum elucubraase certum videtur, non ut Allatius sɩribit,
Leone et Constantino. Non in hac Vita Leonem diserte òv µxpiry, felicis memoriæ appellat, qua
ratione loqui de mortuis solemus.Si ea prima ejus
Commentatio fuit, nihil igitur sub Leone scripsit, quod
quidem ediderit in lucem Neque Alexandro rerum
potiente, ita laudare Himerium ausus esset. Præcipue
publicus res tractare sub Leone cœpit. Alii etiam
addunt, valde adolescentulum in Cretam profectum fuisse. Pendamus rem suo pondere. Idque ut
accuratius succedat, verba Symeonis recitemus ex
Vita sanctæ Theoctistes. Devopivo pol nos xxtà
τὴν Παρόν. Γέγονε δέ, Καὶ γὰρ ἐπὶ Κρήτην διέπλεον ὑπὸ
τοῦ μακαρίτου Λέοντος ἐκεῖσε πεμφθείς, Λέοντος,
φημί, τοῦ εὐνυχους ὄντως βασιλέως, καὶ τὴν εὐτυχίαν
Ρωμαίων τῷ τάφῳ ἀναθάψαντος. Επεμπόμην δὲ
συστρατευόμενος Ημερίῳ τῷ πάνυ, τῷ στρατηγικώς
τάτῳ δηλαδὴ καὶ ἄρχοντι τοῦ τε δρόμου, καὶ τοῦ
στόλου παντός, ἢ τόγε ἀληθέστερον ποιησάμενος, καὶ
μικρά τούτου μνησθεὶς ἀτιμάσω τὸν ἄνδρα ἐπὶ τὴν
παρούσαν τέως ὑπόθεσιν εἶμι, ἐκείνου κατὰ καιρὸν
μνησθησόμενος, Εστελλόμην τοιγαρούν τοῦτο μὲν
εκείνῳ συστρατευόμενος, καὶ προβιβαζόμενος εἰς
πεῖραν στρατικὴν, οἷα πώλος μητρὶ πρὸς τὰ
γενναιότητα τῶν στρατηγημάτων συσκαίρων. Ούτω
γὰρ ἦν ὁ τοῦ μακαρίτου μου Βασιλέως σκοπός
τοῦτο δὲ πρεσβευόμενος πρὸς τοὺς τὴν Κρήτην
Exoveac "Apaбxc. Cum aliquando in Paro essem in-
col. 43–44page 8 of 35
PG 114:43τῆρα δὲ ὁ Μετὰφράσης τὸν κάλαμον ἐφ' ἑαυτὸν στρέψας Γεωργίου Σκελεφαρίου τε γεννηθεὶς ἀνέ-γρα. 7. Ὁ Συμεὼν Μετὰφράσης μὲν οὖν οὕτω δοκεῖ τοῖς πλείστοις ἐπικαλεῖσθαι· ὅτι δὲ τὸ ἐπώνυμον τοῦτ' αὐτῷ, οἱ δὲ κἀκεῖνόν που λέγουσιν ἄρχοντα γεγονέναι καὶ κεκοσμηκέναι τὴν ἑαυτοῦ πατρίδα, μικρῷ νεώτερον εἶναι τοῦ Βασιλείου τοῦ Μακεδόνος· τινὲς δ' αὐτὸν καὶ ἕτεραι λεγόντων· ἐν τοῖς ὅτι τῆ βασιλεία Κωνσταντίνου τοῦ Πορφυρογεννήτου καὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Ῥωμανοῦ ἤκμαζε, καὶ ἐτελεύτησεν ἐπὶ τῆς δευτέρας αὐτοῦ νεότητος, ἤτοι καθ' ὃν καιρὸν ὁ Νικηφόρος ὁ Φωκᾶς ἐβασίλευε. Πλὴν ταῦτα μὲν εἰρήσθω κατὰ τοὺς ἄλλους· ὅτι δὲ ταῦτα μὲν ἀσαφῆ, ἡ δὲ ἱστορία καὶ τὸ αὐτῷ ἀποδιδόμενον σύγγραμμα σαφέστατον, περὶ τούτου λεκτέον ἐστὶν ἐν τοῖς ἀνωτέρω, συλλήβδην ἐρεῖ τις ὅτι ὁ τῶν ἁγίων βίων γραφεὺς καὶ λογιώτατος οὗτος ἀνήρ, ὃν ἡ ἱστορία φιλοτίμως ἐγνώρισε, καὶ ἐφ' οἷς ἤκμασε χρόνοις οὐχ ὑπεξαιρουμένων, ἄξιος ἀναγνωσθῆναι τοῖς βουλομένοις τήν τε ἀλήθειαν εἰδέναι καὶ τοῖς τῶν ἁγίων βίοις ἐντυγχάνειν. Ὡσαύτως δὲ καὶ τὰ ἐκ τοῦ τοιούτου ἀνδρὸς σπαραγμένα εἰς τὸν ἄδηλον τόπον μεταγεγενημένα, εἴτε ἄλλων, εἴτε αὐτοῦ ἐκείνου ταῦτα εἴη. Τοσαῦτα εἶπε περὶ ἐκείνου ὁ Ψελλός. Δῆλον οὖν ἐκ τούτων ὅτι ὁ Συμεὼν Μετὰφράσης κατὰ τὴν βασιλείαν Ῥωμανοῦ τοῦ υἱοῦ Κωνσταντίνου τοῦ Πορφυρογεννήτου τὸν βίον κατέλιπεν, ἐπεὶ κατ' αὐτὸν τοῦτον τὸν καιρὸν ὁ Μιχαὴλ Ψελλός, ἔτι νέος ὢν ἐν Κωνσταντινουπόλει, ἐκεῖνον ὁρᾶν ἠξιώθη. Ἀλλ' ὅμως ὁ Ψελλὸς οὐδὲν ἐδήλωσε περὶ τοῦ χρόνου ἐν ᾧ ἐτελεύτησεν ὁ Συμεὼν ὁ Μετα-φράσης. Τοσαύτη ἦν ἡ δύναμις καὶ ἡ μεγαλοπρέπεια τοῦ ἀνδρὸς ὥστε δέος τι ἐνέβαλλε τοῖς πλησίον αὐτῷ γενομένοις. Οὕτως οὖν ὁ Κωνσταντῖνος Πορφυρογέννητος τοῦτον τιμῶν καὶ θαυμάζων, καὶ τοῖς λόγοις ἱκανῶς κεκοσμημένον βλέπων, διάκονον αὐτὸν τῆς εἰς Πάπαν πρεσβείας κατέστησε, καὶ τοῦτο οὐκ ἐνταῦθα μόνον, ἀλλὰ καὶ ἑτέρωθι.
Μετὰ ταῦτα εἶπε Ψελλός· «Οὐκ ἀγνοῶ δὲ ὅτι τοῦ Συμεὼν Μετὰφράση, νῦν ἐκεῖ ὄντος, ὁ μὲν καλαμᾶς καὶ ἡ φωνὴ σεσίγηκε, τὰ δ' αὐτοῦ συγγράμματα εἰσέτι ζῶσιν» Εἶτα ἐπιφέρει· «Ὁ τοίνυν βεβιωκὼς Συμεὼν, ὁ πᾶσι γνωστός, ἁπάσης ἀρετῆς κατάπλεως, ἀρχῆς καὶ ἀξιώματος ἀνεπίληπτος, πατέρων ἐνδόξων ἔγγονος, τοῖς τε εὐγενέσιν ἐκ προγόνων ὑπάρχων, καλλίστου τρόπου καὶ παιδείας ἄκρας μεμοιραμένος, ἐν τῷ λαμπρῷ ταύτῃ πόλει Κωνσταντίνου τεθραμμένος.» Ταύτῃ τῇ ῥήσει ὁ Ψελλὸς δηλοῖ ὅτι ἤδη ἦν τεθνηκὼς ὁ Μετὰφράσης πρὶν ἢ αὐτὸς τοῦτο τὸ ἐγκώμιον ἔγραψε· καθὸ καὶ Ἀλλάτιος ἐνταῦθα ἐξηγεῖ. Ὅτι δὲ ὁ Ψελλός, εἰ καὶ ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει ἐγεννήθη, ἀλλ' οὐκ ἐκεῖ ἀεὶ διέτριβε, λέγεται γὰρ ὅτι καὶ ἐν τῷ Ὀλύμπῳ τὴν μοναχικὴν βιοτὴν μετῆλθεν· ἐκεῖ μέντοι τοῦ Συμεὼν ἤκουσεν, ὡς εἰκός, ἢ ἐκ τῶν ἀκοῶν τι πεπαίδευτο.
Τοιοῦτος μὲν ὁ Συμεὼν Μετὰφράσης ὁ τὸν ἅγιον βίον μεταγεγραφώς, ἀνὴρ λόγιος καὶ φιλόπονος, ὃν τὰ οἰκεῖα ἔργα ἐπαινοῦσιν. Ἡμεῖς δὲ τὸ ἐγκώμιον ἐπ' αὐτὸν ἐνταῦθα καταπαύομεν, μεταβαίνοντες ἐπὶ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Μηνολογίου αὐτοῦ ἣν ἐν τοῖς μετὰ ταῦτα παραδώσομεν.
νύχτα, μεθ᾿ ἣν τοῦ κινδύνου τὴν πεῖραν ἅπαντες laque ope propterea indigentis, euxilium deferre.
ἐδεξάμεθα, ἔλαθεν, οὐκ οἶδ' ὅπως, ἐξενεγκεῖν τῆς πό- Hic itaque nocte,quæ præcesserat discrimen,quod
λεως τὸ χρυσίον ἐκεῖνο, μετὰ καὶ τινων τῶν ὑπηρ- omnes experti sumus, clanculum nescio qua ratione,
στουμένων αὐτῷ, καὶ πρὸς τὸν στρατηγόν Στρυμμό- tum aurum illud, tum servos suos nonnullos urbe
νος ἐξαποστείλαι, χαράξας ἐπιστολὴν περιέχουσαν extulerat, et ad Strymmonis ducem miserat, datis
ἀσφαλῶς φυλάττειν τοῦτο μέχρι τῆς ἐκβάσεως τοῦ litteris, ut illud ad finem usque belli expetitam seπολέμου. Χειρωθεὶς οὖν οὗτος ἤχθη κατὰ πρόσωπου curitatem haberet. Captus igitur Rhodophyllus ad
τοῦ τυράννου· ὁ δὲ τὴν μορφὴν ἀλλοιώσας ἐμβριθές tyrannum conducitur. Ille aspectu mututo, et veστερόν τε μᾶλλον ἢ πρότερον εἶχε πρὸς αὐτὸν χρη- hementiorem quam antea naturam induens eflagi
σάμενος, ανηρώτα. Που δή, φησί, τὸ τοῦ βασιλέως tabat: Ubi sunt imperatorii auri talenda duo,quæ
χρυσίον, τὰ δύο τάλαντα, ἅπερ ἐπὶ Σικελίαν ἄγειν tibi commissa fuere,ut in Siciliam adveheres 9 Roἐτάχθης; Ὁ δὲ, Τοῦτο δή, φησίν, εἰς ὅπερ κατείλη - dophyllus: Meum hunc casum, quem perfero, paμαι. δεδιώς, τὴν πολιορκίαν λέγω τῆς πόλεως, ἐπεί- tiorque suspicians,cernensque urbis obsidionem; quando
περ αὐτὸς [52] ἐγὼ δεύρο τυχών, ἀδυνάτως εἶχον ipse huc fortuito delatus non possem ab imminente
τοσούτου κινδύνου παρόντος ὑποχωρεῖν, καὶ μὴ τὰ tam diro periculo evadere, secedereque, et mea
παρ' ἑαυτοῦ δεικνύναι, πάντων εἰς ἐμὲ βλεπόντων ὧν qualiacunque illa forent, conferre, omnibus un me oc
ἄν τι χρηστὸν τοῖς, καὶ τῷ καιρῷ τούτῷ χρήσιμον, los vertentibus, tanquam profcuum sibi, et tempori
δυνάμενος παρασχεῖν, τούτου δὴ χάριν τὸ μὲν χρυσίον peropportunum, aurum illud clam urbe eduri; neque
ἐκεῖνο τῆς πόλεως ὑπεξήγαγον· οὐ γὰρ ἐδυνάμην enin poterant de dubiis certo aliquid conjectari. At
ἀκριβῶς περὶ ἀδήλων στοχάζεσθαι. Ἐγὼ δὲ σοι ipse nunc adsum tibi captivus ingentium aliarum
παρέστηκα τήμερον δορυάλωτος, πολλῶν ἄλλων χρη- pecuniarum summam exibiturus, [53] si vivum atque
μάτων παραίτιος, εἴ γε ζῶντά με καὶ ἀβλαβή συν innoxium servaveris. Hisce superbus ille commolus,
τηρήσειας. ᾿Αχθεσθεὶς οὖν ἐπὶ τούτοις ὁ ἀλαζὼν εἰ @gre ferens,et furorem, qui illum obsederat, et oculis,
ἐκεῖνος, καὶ τὸν θυμὸν ὁποίως αὐτὸν εἶχε διά τε τῶν et voce explicans, imis ex præcordiis intonuit.Cum
ὀφθαλμῶν, καὶ τῆς φωνῆς ἔκδηλον παραστήσας, ex presentibus haud didiserit calculum mortis eviβύθιον ἐξεβόησεν. Επειδήπερ, φησίν, οὐκ ἔμαχεν ἐκ ιtari ab iis non posse, qui proprius pecunias pro sua
τῶν προκειμένων ἀδιάδραστον εἶναι τὴν τοῦ θανάτου redemtione non exhibent, hic,qui e Gyneceio est,
ψῆφον, τοῖς μὴ τὰ οἰκεῖα χρήματα λύτρον παρέχε- imo veluti in scena mendacium explicat, ingens illud
μένος ὁ τῆς γυναικωνίτιδος οὗτος, ἀλλ᾿ ὥσπερ ἐπὶ quidem, et admirandum, salutem contemnens,
σκηνῆς ἐπίδειξιν ποιεῖται τὸ πλάσμα του ψεύδους, cosas et scapulas fustibus contundatur; ut nunc tandem
μέγα καὶ θαυμαστὸν, οἷα κατὰ τῆς ἑαυτοῦ προβάλ- agnoscat, cui astat, et de quibus loquitur, et ne de
λόμενος σωτηρίας, ῥάβδοις τυπτέσθω τά τε ισχία, alienis pecuniis ipse disputans,proprium vitæ disκαὶ τὰ κατὰ τὸν νώτον μέρη· ὡς ἂν ἄρτι γνῷ πρῶτον crimen subeat. Cædium itaque iniquarum administri,
τίνι παρίσταται, καὶ περὶ τίνων διαλέγεται, καὶ μὴ ut viderunt eum extensa voce, et rabie efusa in
χρημάτων αλλοτρίων ἀμφισβητῶν τὸν περὶ ψυχῆς presentem sibi similem sententiam ferentem
ἑαυτῷ περιποιεῖται κίνδυνον. Οἱ λειτουργοί οὖν τῶν verbo quolibet citius,hominem in terramallidunt,
ἀδίκων φόνων, ὡς μόνον εἶδον αὐτὸν μεθ' ὑποσυρμού lotque eum verberibus mactant, ut corpus miseri
φονῆς καὶ μανίας τὴν τοιαύτην ψῆφον κατὰ τοῦ ἐστῶτος non diu restiterit, sed partes in plurimas dilaceratum,
ἐξενεγκάμενον, θάττον λόγου παντὸς τῇ γῇ τούτον προ- sanguinis veluti ductibus subjectum sibi solum
σέῤῥαξαν, καὶ τοσαύταις βάλλουσι πληγεῖς, ὡς μὴ ἐπὶ inundaverit, sicque animam eflaverit, cum diros illos
πολὺ ἀντισχειν τοῦ ἀθλίου τὸ σῶμα, ἀλλ᾽ εἰς πολλὰ dolores sustinere nan posset. Ut vero defatigatum agnoδιαιρεθὲν, καὶ τοῖς ὀχετοῖς τῶν αἱμάτων τὸν ὑποκείμε- verunt immunes illi lictores,quiplagis inferendis
νον τόπον πληρῶσαν, οὕτως τὴν ψυχὴν ἐπαφεῖναι, χαρ- eliam post cadem finem non fererant, vix tandem
τερεῖν ταῖς δριμείαις ἐκείναις ἀγληδόσιν οὐκ ἐξισχύσε- de furore aliquid remillens inezorabilis illa bellua,
σαν. Ὡς οὖν ἀπείρηκε καὶ δῆλος ἦν τοῖς ὠμοῖς ἐκείνοις Esto, inquit, cum auro illo et iste in perditionem.
δορυφόροις ἔτι τὰς πληγὰς ἀφιεῖσι, καὶ μετὰ θάνατον, Namque ut videtur, etiamsi c mpertum fuisset,
μόλις ποτὲ τῆς κατεχούσης ἑαυτὸν ὀργῆς περιάρας ὁ δυ- P nullum illius usum percepissen us.Et pauloinfra:
σέντευκτος θήρ. Εστω, φησί, μετά του χρυσίου ἐκείνου Ερχομένοις γάρ τισι μετὰ τὸ τὴν πόλιν ἀλῶναι τοῖς
καὶ οὗτος εἰς ἀπώλειαν· ἀλυσιτελές γάρ, ὡς ἔοικε, ὁπωσδηποτοῦν διαδράσι, καὶ τοὺς ἰδίους αἰχμαλώτους
καὶ εὐρεθὲν ἂν διεδείκνυτο. Cum reliqua captivorum ώνουμένοις συνήπτετο μετ᾿ αὐτῶν, καὶ τις ἀνὴρ και
multitudine captus quoque fuerat quidam im- λούμενος Συμεών, φρονήσει βεβηκώς, καὶ διὰ πείρας
peratoris eunuchus, unus et primatibus, cui ὢν πολλῶν πραγμάτων, ὃς ἦν πρὸς τοῦ βασιλέως
Rodophyllo nomen fuit, qui paulo ante pericu- σταλείς δι' αἰτίαν τινά χρειώδη πρὸ μικροῦ τῇ πόλει,
lum in Occidentem missus ob nonnullas causas περὶ ἧς νῦν οὐκ ἀναγκαῖον εἶπειν. Τούτοις οὖν καθ᾽
admodum necessarias Urbem appellens, cum no- ἑκάστην μέχρι τῶν ἡμερῶν τοῦ ἀπόπλου συχνῶς
bis inclusas, noææ, quam memoravimus, partim ἐρχομένοις ἀνεκοίνωσε τὴν κατὰ τῶν εἰρημένων
ceps ft. Ducebat ille secum magnam auri vim, βουλήν ὁ δεινὸς οὗτος λέων εἰπὼν πρὸς αὐτοὺς, ὡς
quod ille asserverabat in Siculi exercitus, con- Εγὼ ἀπεχθώς, φησί, φερόμενος ἐξ ἀρχῆς καθ' ὑμῶν,
(inuo cum Barbaris Africanis congredientis, mul- οὐκ ἔκρινον ζωώσαι τῶν ἀλόντων οὐδένα· εἰς γάρ
ἐκ Θεοῦ μισθὸς πολεμίοις ἀνδράσιν ἐν καιρῷ νικῆς τὸν υίr, θάνατον συγχωρεῖν, ἦν αὐτοὶ μᾶλλον ἐτέκταινον καθ' ἡμῶν; 'Αλλ' ἐπειδὴ χρεία τις ἐπείγει, καθ᾽ ἦν ἐστιν ἐπάναγκες ζωωθῆναι τούτους, εἴπερ αἴτιου τύχοι τοῦ πέρατος, περὶ τούτου καθ᾿ ἑαυτοὺς ὑμεῖς σκέψασθε· ἐπεί γομαι γὰρ ἤδη τοῦ καιροῦ με καλοῦντος πρὸς τὴν ἰδίαν ἀποπλεῖν πατρίδα Δύνασθε οὖν ἀντιποιήθῆναι τούτων ὄντων διακοσίων τὸν ἀριθμὸν, δι᾿ ἐγγράφου ἐγγύης, ὡς λαβεῖν ἡμᾶς ἀντ᾿ αὐτῶν ἐν τῷ καιρῷ τῆς καταλλαγῆς ισαρίθμους Αγαρηνούς, πεῖσαί τε τὸν κρατοῦντα τῶν Ρωμαίων τὰ σκήπτρα, μηδεμίαν περὶ τούτου ἐμφιβολίαν ἔχειν, ἀλλὰ συνθεσθαι τοῖς ὑφ᾽ ὑμῶν πεπραγμένοις ἢ ἱελίττεσθε μὲν τὴν ἐγγύην, ὡς μὴ ἐν ὑμῖν κειμένην, ἄδηλον όν, ἢ παραδεχθήσεται ὑπ᾽ ἐκείνου, ἢ μή· ἐν οὐ δενὶ δὲ τίθεται τοσοῦτον κακὸν, μικρᾶς προμηθείας μέγα προξενούν τοῖς ὁμοφύλοις τὸν ὄλεθρον· εἴπατε οὖν ἀπο τέον τούτων στοιχεῖτε, ἵν ἐνί γε τὴν ψῆφον δῶμεν, ἢ του ζωώσαι, ἢ τοῦ ἀπαλλάξαι αὐτοὺς. Ὁ οὖν ῥηθείς Συ μεών, ἅτε δὴ τῶν ἄλλων προτέχων πρὸς αὐτὸν ἔφη Ἐγὼ ταύτην τὴν ἐγγύην μόνος κανεγγυώμαι, σαφώς εἰδὼς τὸ περὶ πάντα φιλάνθρωπον τοῦ καθ' ἡμᾶς αὐτο κράτορος, καὶ ὡς δίχα λόγου παντὸς παρέξεται τούτων ἕνεκεν, ἐξ ὧν ἔχει δεσμίων ᾿Αγαρηνῶν τοσούτους, ὅσοι καὶ οὗτοι τυγχάνουσιν ὄστες, οὓς καὶ αὐτὸς ἐγὼ τῇ Ταρσῷ διακομίσω, ἵν᾽ ἐπ' ἐμοὶ πάλιν τὰ περὶ τῆς ἐγγύης λυθῇ, καὶ μηδὲν ἔχῃς κατ᾿ ἐμοῦ προφέρειν, ἐπὰν τὴν ὀφειλὴν ἐκπληρώσω. Μόνον τύχωσι κἂν οὗτοί τινος σωτηρίας, ἵνα συλλέξαντες ταφῇ δῶσι τῶν ἀποιχομένων τὰ σώματα, ἃ διὰ πάσης τῆς πόλεως κείμενα, καὶ αὐτὸν τὸν ἀέρα πρὸς θρῆνον ἐφέλκεται. Ταῦτα ἀκούσας ὁ και κοήθης ἐκεῖνος, ἔγγραφόν τε πείσας τὸν αὐτὸν Συμεὼν καὶ ἐνώμητον παρασχεῖν τὸν περὶ συνθηκῶν τούτων λό γον, ἀπολυθῆναι πάντας ἐκείνους τοὺς ἐξ ἡμῶν περιτ. τεύσαντας ἄνδρας ἐπέτρεψεν. Ἐπειδὴ καὶ τὰ περὶ τού του καλῶς εἶχεν αὐτῷ, καὶ ἐν ἀσφαλείᾳ ἦν τὸ πανούργευμα, ἕτερον πάλιν οὐκ ἔλαττον τούτου τῇ δολιότητι τῶν φρενῶν ἐπενόησεν πυρπολυθῆναι γὰρ ἅπασαν τὴν πολιν προσέταττεν, ἵν᾽ ᾧ καὶ τοῦτο αὐτῷ οὐ τὸ τυχόν παρεμπόρευμα, ᾔδει γὰρ ὡς οἱ τοὺς αἰχμαλώτους ὠνού μενοι, οὐδὲ τοῦτο πράττειν αὐτὸν ἐξ ἀνάγκης ἀνάσχοιντο, αἱρούμενοι μᾶλλον αὐτοὺς ἐκείνους καταπρησθῆναι, ἢ τοιοῦτόν τι κἂν ἀκοῇ παραδέξασθαι· μήπω γὰρ τῶν Βαρβάρων διὰ μέσου τῆς πόλεως την φλόγα διασπειρέντων, ἀλλ' ἔτι πλησιαζούσας τῇ θαλάσσῃ πυρπολούντων οἰκίας, μόνον ὅτι πρὸς τὸ καταβάλλειν τὰς ὑπὲρ τῆς πόλεως τιμάς οι παρόντες πρὸς ἀλλήλους ἐκύρωσαν, καὶ πάλιν πρόσταγμα πανταχοῦ διεπέμπετο, πεύεσθαι τῆς οἰκείας συνεργείας τὸ πῦρ, ὡς εἰς χρησ τὸν αὐτῷ πύρας καὶ ταύτης προελθούσης τῆς ἐπινοίας. Οἱ γὰρ ἄνδρες ἐκεῖτοι σὺν τῷ ῥηθέντι Συμεών, μὴ ἔχοντες ἀλλοθέν ποθεν καταβαλέσθαι τὴν περὶ τούτου ποσόνητα, τὰ δύο ὑπέσχοντο τοῦ χρυσίου τάλαντα, ἅπερ ἦν ὁ θανὼν ἐκ τῶν ῥοπάλων εὐνοῦχος πρὸς τὸν Στρυμόνα ἐξαποστείλας, ἃ καὶ θάττον ἀγαγόντες διά τίνων ταχυδρόμων, ὅθεν ἐκρύπτοντο, καὶ τοῖς Βαρδά μας ἐναριθμήσαντες, οὕτως τὴν πόλιν τῆς πυρκαϊκᾶς μετώσαντο,
νύχτα, μεθ᾿ ἣν τοῦ κινδύνου τὴν πεῖραν ἅπαντες laque ope propterea indigentis, euxilium deferre.
ἐδεξάμεθα, ἔλαθεν, οὐκ οἶδ' ὅπως, ἐξενεγκεῖν τῆς πό- Hic itaque nocte,quæ præcesserat discrimen,quod
λεως τὸ χρυσίον ἐκεῖνο, μετὰ καὶ τινων τῶν ὑπηρ- omnes experti sumus, clanculum nescio qua ratione,
στουμένων αὐτῷ, καὶ πρὸς τὸν στρατηγόν Στρυμμό- tum aurum illud, tum servos suos nonnullos urbe
νος ἐξαποστείλαι, χαράξας ἐπιστολὴν περιέχουσαν extulerat, et ad Strymmonis ducem miserat, datis
ἀσφαλῶς φυλάττειν τοῦτο μέχρι τῆς ἐκβάσεως τοῦ litteris, ut illud ad finem usque belli expetitam seπολέμου. Χειρωθεὶς οὖν οὗτος ἤχθη κατὰ πρόσωπου curitatem haberet. Captus igitur Rhodophyllus ad
τοῦ τυράννου· ὁ δὲ τὴν μορφὴν ἀλλοιώσας ἐμβριθές tyrannum conducitur. Ille aspectu mututo, et veστερόν τε μᾶλλον ἢ πρότερον εἶχε πρὸς αὐτὸν χρη- hementiorem quam antea naturam induens eflagi
σάμενος, ανηρώτα. Που δή, φησί, τὸ τοῦ βασιλέως tabat: Ubi sunt imperatorii auri talenda duo,quæ
χρυσίον, τὰ δύο τάλαντα, ἅπερ ἐπὶ Σικελίαν ἄγειν tibi commissa fuere,ut in Siciliam adveheres 9 Roἐτάχθης; Ὁ δὲ, Τοῦτο δή, φησίν, εἰς ὅπερ κατείλη - dophyllus: Meum hunc casum, quem perfero, paμαι. δεδιώς, τὴν πολιορκίαν λέγω τῆς πόλεως, ἐπεί- tiorque suspicians,cernensque urbis obsidionem; quando
περ αὐτὸς [52] ἐγὼ δεύρο τυχών, ἀδυνάτως εἶχον ipse huc fortuito delatus non possem ab imminente
τοσούτου κινδύνου παρόντος ὑποχωρεῖν, καὶ μὴ τὰ tam diro periculo evadere, secedereque, et mea
παρ' ἑαυτοῦ δεικνύναι, πάντων εἰς ἐμὲ βλεπόντων ὧν qualiacunque illa forent, conferre, omnibus un me oc
ἄν τι χρηστὸν τοῖς, καὶ τῷ καιρῷ τούτῷ χρήσιμον, los vertentibus, tanquam profcuum sibi, et tempori
δυνάμενος παρασχεῖν, τούτου δὴ χάριν τὸ μὲν χρυσίον peropportunum, aurum illud clam urbe eduri; neque
ἐκεῖνο τῆς πόλεως ὑπεξήγαγον· οὐ γὰρ ἐδυνάμην enin poterant de dubiis certo aliquid conjectari. At
ἀκριβῶς περὶ ἀδήλων στοχάζεσθαι. Ἐγὼ δὲ σοι ipse nunc adsum tibi captivus ingentium aliarum
παρέστηκα τήμερον δορυάλωτος, πολλῶν ἄλλων χρη- pecuniarum summam exibiturus, [53] si vivum atque
μάτων παραίτιος, εἴ γε ζῶντά με καὶ ἀβλαβή συν innoxium servaveris. Hisce superbus ille commolus,
τηρήσειας. ᾿Αχθεσθεὶς οὖν ἐπὶ τούτοις ὁ ἀλαζὼν εἰ @gre ferens,et furorem, qui illum obsederat, et oculis,
ἐκεῖνος, καὶ τὸν θυμὸν ὁποίως αὐτὸν εἶχε διά τε τῶν et voce explicans, imis ex præcordiis intonuit.Cum
ὀφθαλμῶν, καὶ τῆς φωνῆς ἔκδηλον παραστήσας, ex presentibus haud didiserit calculum mortis eviβύθιον ἐξεβόησεν. Επειδήπερ, φησίν, οὐκ ἔμαχεν ἐκ ιtari ab iis non posse, qui proprius pecunias pro sua
τῶν προκειμένων ἀδιάδραστον εἶναι τὴν τοῦ θανάτου redemtione non exhibent, hic,qui e Gyneceio est,
ψῆφον, τοῖς μὴ τὰ οἰκεῖα χρήματα λύτρον παρέχε- imo veluti in scena mendacium explicat, ingens illud
μένος ὁ τῆς γυναικωνίτιδος οὗτος, ἀλλ᾿ ὥσπερ ἐπὶ quidem, et admirandum, salutem contemnens,
σκηνῆς ἐπίδειξιν ποιεῖται τὸ πλάσμα του ψεύδους, cosas et scapulas fustibus contundatur; ut nunc tandem
μέγα καὶ θαυμαστὸν, οἷα κατὰ τῆς ἑαυτοῦ προβάλ- agnoscat, cui astat, et de quibus loquitur, et ne de
λόμενος σωτηρίας, ῥάβδοις τυπτέσθω τά τε ισχία, alienis pecuniis ipse disputans,proprium vitæ disκαὶ τὰ κατὰ τὸν νώτον μέρη· ὡς ἂν ἄρτι γνῷ πρῶτον crimen subeat. Cædium itaque iniquarum administri,
τίνι παρίσταται, καὶ περὶ τίνων διαλέγεται, καὶ μὴ ut viderunt eum extensa voce, et rabie efusa in
χρημάτων αλλοτρίων ἀμφισβητῶν τὸν περὶ ψυχῆς presentem sibi similem sententiam ferentem
ἑαυτῷ περιποιεῖται κίνδυνον. Οἱ λειτουργοί οὖν τῶν verbo quolibet citius,hominem in terramallidunt,
ἀδίκων φόνων, ὡς μόνον εἶδον αὐτὸν μεθ' ὑποσυρμού lotque eum verberibus mactant, ut corpus miseri
φονῆς καὶ μανίας τὴν τοιαύτην ψῆφον κατὰ τοῦ ἐστῶτος non diu restiterit, sed partes in plurimas dilaceratum,
ἐξενεγκάμενον, θάττον λόγου παντὸς τῇ γῇ τούτον προ- sanguinis veluti ductibus subjectum sibi solum
σέῤῥαξαν, καὶ τοσαύταις βάλλουσι πληγεῖς, ὡς μὴ ἐπὶ inundaverit, sicque animam eflaverit, cum diros illos
πολὺ ἀντισχειν τοῦ ἀθλίου τὸ σῶμα, ἀλλ᾽ εἰς πολλὰ dolores sustinere nan posset. Ut vero defatigatum agnoδιαιρεθὲν, καὶ τοῖς ὀχετοῖς τῶν αἱμάτων τὸν ὑποκείμε- verunt immunes illi lictores,quiplagis inferendis
νον τόπον πληρῶσαν, οὕτως τὴν ψυχὴν ἐπαφεῖναι, χαρ- eliam post cadem finem non fererant, vix tandem
τερεῖν ταῖς δριμείαις ἐκείναις ἀγληδόσιν οὐκ ἐξισχύσε- de furore aliquid remillens inezorabilis illa bellua,
σαν. Ὡς οὖν ἀπείρηκε καὶ δῆλος ἦν τοῖς ὠμοῖς ἐκείνοις Esto, inquit, cum auro illo et iste in perditionem.
δορυφόροις ἔτι τὰς πληγὰς ἀφιεῖσι, καὶ μετὰ θάνατον, Namque ut videtur, etiamsi c mpertum fuisset,
μόλις ποτὲ τῆς κατεχούσης ἑαυτὸν ὀργῆς περιάρας ὁ δυ- P nullum illius usum percepissen us.Et pauloinfra:
σέντευκτος θήρ. Εστω, φησί, μετά του χρυσίου ἐκείνου Ερχομένοις γάρ τισι μετὰ τὸ τὴν πόλιν ἀλῶναι τοῖς
καὶ οὗτος εἰς ἀπώλειαν· ἀλυσιτελές γάρ, ὡς ἔοικε, ὁπωσδηποτοῦν διαδράσι, καὶ τοὺς ἰδίους αἰχμαλώτους
καὶ εὐρεθὲν ἂν διεδείκνυτο. Cum reliqua captivorum ώνουμένοις συνήπτετο μετ᾿ αὐτῶν, καὶ τις ἀνὴρ και
multitudine captus quoque fuerat quidam im- λούμενος Συμεών, φρονήσει βεβηκώς, καὶ διὰ πείρας
peratoris eunuchus, unus et primatibus, cui ὢν πολλῶν πραγμάτων, ὃς ἦν πρὸς τοῦ βασιλέως
Rodophyllo nomen fuit, qui paulo ante pericu- σταλείς δι' αἰτίαν τινά χρειώδη πρὸ μικροῦ τῇ πόλει,
lum in Occidentem missus ob nonnullas causas περὶ ἧς νῦν οὐκ ἀναγκαῖον εἶπειν. Τούτοις οὖν καθ᾽
admodum necessarias Urbem appellens, cum no- ἑκάστην μέχρι τῶν ἡμερῶν τοῦ ἀπόπλου συχνῶς
bis inclusas, noææ, quam memoravimus, partim ἐρχομένοις ἀνεκοίνωσε τὴν κατὰ τῶν εἰρημένων
ceps ft. Ducebat ille secum magnam auri vim, βουλήν ὁ δεινὸς οὗτος λέων εἰπὼν πρὸς αὐτοὺς, ὡς
quod ille asserverabat in Siculi exercitus, con- Εγὼ ἀπεχθώς, φησί, φερόμενος ἐξ ἀρχῆς καθ' ὑμῶν,
(inuo cum Barbaris Africanis congredientis, mul- οὐκ ἔκρινον ζωώσαι τῶν ἀλόντων οὐδένα· εἰς γάρ
col. 45–46page 9 of 35
PG 114:45μέλανος τέχνην ποιούμενος· ᾑρέθη γὰρ ὑπογραφεὺς τοῖς τῶν κρατούντων μυστηρίοις ὑπηρετούμενος. Οὕτω γὰρ παρὰ τῇ Αυσονίδι διαλέκτῳ τὸ ἀσηκρήτις ὄνομα, δεπὶ μυστηρίων μεθερμηνεύεσθαι βούλεται. Χρόνος δίκαιον ἄνδρα δείκνυσι μόνος, Κακὸν δὲ κἂν ἐν ἡμέρᾳ γνοίης μια. Λόγων ἀπορίαν,δουλείας, γυναῖκα καὶ τέκνα, οἴκου φρον Σù φασίσῃ περὶ ὧν ἀξιοῦν ἐθέλω σου τὴν ἀγάπην, ἀπορίαν λόγων, ἢ δουλειῶν ἀφορμάς, ἢ γυναικὸς καὶ τέκνων, καὶ οἴκου φροντίδας, ἤ τινας ἄλλας αἰτίας διακρουόμενος ἡμῶν τὴν ἀξίωσιν. Ἐγὼ δε σοι καὶ εὐημερίαν, καὶ εὐπου ρίαν πάντων ἐπαγγέλλομαι, καὶ πολλὴν ἐκεχειρίαν εὐ ? συστρατευόμενος, καὶ προβιβαζόμενος εἰς πεῖραν στρα τηγικήν, οἷα πῦλος μητρὶ πρὸς τὰ γενναιότατα τῶν ταῖς μυστικωτέρας ἐφεστήκει τῶν πράξεων, καὶ στρατηγικήν, τοῖς ἀποῤῥήτοις βουλεύμασι κοινωνός παρειστήκει τὰ γενναιότατα τῶν στρατηγημάτων, τοῖς συμβουλεύουσιν. Ἐπεὶ δὲ ἡ τοῦ τρόπου πίστις ἐν τούτοις τοῦτον ἐκήρυξε, μετὰ τῶν ἀδύτων, καὶ πῶλον πρὸς τῇ μητρί. τὰς κυσμικὰς φροντίδας συνείληφεν, ὡς αὐτὸν γεγενῆσθαι εἰσαγγελέα τε τῷ κρατοῦντι τῶν ἔξωθεν, καὶ ἐξαγ
tus ad Strymeonem dimiserat, illis citissime per tibus. Postquam autem ejus fides ſuit in his rebus
veloces cursores, unde latebant, advectis et Bar- spectata, et prædicata simul cum arcanis publicas
baris numeratis,urbem ab incendio conservarunt. quoque curas suscepit;adeo ut imperatori renunHis plane concluditur, multo quam isti faciunt, tiaret ea,quæ afferebant exteri, et rursus exteris
Symeonem ætate grandiorem fuisse.
quæ jubebat imperator.Quæ autem sunt illæ mpážac
protixwept, illius temporis scriptor Ignatus diaconus in Vita sancti Nicephori patriarchæ Constantinopolitani, ita explicat. Kai thy did yɛipòs xal
μέλανος τέχνην ποιούμενος· ᾑρέθη γὰρ ὑπογραφεὺς
τοῖς τῶν κρατούντων μυστηρίοις ὑπηρετούμενος. Οὕτω
γὰρ παρὰ τῇ Αυσονίδι διαλέκτῳ τὸ ἀσηκρήτις ὄνομα,
δεπὶ μυστηρίων μεθερμηνεύεσθαι βούλεται. Εt eam,
quæ manu et atramento ars factitatar, exercens namque electus fuerat scriba, dominantium arcanis subserviens. Lingua Ausonia siquidem a secretis nuncupatur,qui apud nos abar.
canis exprimi suevit. Primum ergo fuit a secretis,
et a consiliis imperatoris deinceps non statim,
sed postquam ejus fides spectata fuit, publicis negotiis destinatur: et nos adolescentulum, et non
ultra viginti quatuor annorum somniabimus?Tempus idque non exiguum, et experientia longa annorum serie examinata fidem hominis comprobabunt. Sophocles in Adipo tyranno:
Χρόνος δίκαιον ἄνδρα δείκνυσι μόνος,
Κακὸν δὲ κἂν ἐν ἡμέρᾳ γνοίης μια.
Tempus bonum declarat immensum virum.
Cum sit dies sutis una prodendis malis.
Et, ut magis urgeam, Symeon ipse suam eo tempore ætatem edisserat: in Vita sanctæ Theoctistes
rogatur a Symeone anachoreta ne scribendi onus
detrectet, causasque prætendat, quibus se a suscipiendo scribendi munere subrabat. Causas, quas
poterat afferre Metaphrastes præcipue esse poterant:
Λόγων ἀπορίαν,δουλείας, γυναῖκα καὶ τέκνα, οἴκου φρονrldas, dicendi inopiam, servitiorum frequentiam,
uxoris,el filiorum molestiam, el domus proprias curas.
Neglectis reliquis, duas, sed brevissime examinabo, doulelac, servitia publica fuisse ab imperatore
in variis negotiis reipublicæ demandata, dubium
non est.Ergo non tom primum legati munere fungebatur, sed similibus assuetus, atque exercitus,
ut sine mendacio aliquid sibi imponendi ad excutiendum laborem, denegandumque quod petebatur,
satis essent.Altera est, uxor, et filii, Σù pèv ľowę po
φασίσῃ περὶ ὧν ἀξιοῦν ἐθέλω σου τὴν ἀγάπην, ἀπορίαν
λόγων, ἢ δουλειῶν ἀφορμάς, ἢ γυναικὸς καὶ τέκνων, καὶ
οἴκου φροντίδας, ἤ τινας ἄλλας αἰτίας διακρουόμενος
ἡμῶν τὴν ἀξίωσιν. Ἐγὼ δε σοι καὶ εὐημερίαν, καὶ εὐπου
ρίαν πάντων ἐπαγγέλλομαι, καὶ πολλὴν ἐκεχειρίαν εὐpetv. Tu quidem fortasse ad te excusandum de non
suscipiendo eo,de quo sum tuam rogaturus charitatem, in medium adduces, sermonum inopiam, At ponebat tum virtutis tirocinium sub Himerio,
aut servitiorum occasiones, aut uxoris, et libero- Ita est. Sed cujus virtutis? Aliud est militiæ ty:orum, et domus curam, aut aliquas alias causus, re- cirium cum in castra deducimur, ibique primis
cusans id,de quo nos te rogamus. Ego autem tibi artis militaris præceptis initiamur, que potius
rerum prosperitatem, fertilitatem, et abundan- militiæ auspicamenta, et elementa, et incunabula
tiam [56] rerum omnium polliceor, et fore ut dici merentur: aliud est imperatoriæ virtutis timagnum tibi suppetat otium. Quomodo ergo qui rocicium, com emensis militaris [57] peritiæ ru
majora in reipublica opera sustinere et poterat dimentis ad majora, et nobiliora gradum facimus,
et solebat, quique uxori adjunctus liberos ex et regendi alios, et ducendi exercitus, et fallendi
illa procreaverant plures, viginti duorum vel vi- inimicum artem ediscimus, provecti jam ætate,
ginti et quator annorum erat, et nimis adolescennon juvenes, qualis erat Symeon iste apud Hitulus, et non potius quadraginta, aut triginta merium, ut ipse aperte ait: Toútov µìv Exelvep
puinque minimum natus? Ordo quoque ipse re- συστρατευόμενος, καὶ προβιβαζόμενος εἰς πεῖραν στρα
rum gestarum id postulat, id exposcit, id sta- τηγικήν, οἷα πῦλος μητρὶ πρὸς τὰ γενναιότατα τῶν
bilit. Antequam enim Metaphrastes munia pu- opatrativ ovoxalpwv. Purtim cum eo militans
blica, et legationes apud exteras nationes obiret, ad imperatoriæ artis documenta promovendus,
in aliis officiis, quæ privatim, et inter domesticos _ ut equulus matri solet ad præclarissima stralaparietes exercentur, apud imperatorem sui speci-gemata assiliens. Strategica enim est, ut Onosanmen dederat, tumque cum iu arcanis, et secretis der et Leo imperator tradunt,patnyŵváyabwv žo–
consiliis fides illius innotuit, imperatorum mandato and, strenuorum ducum exercitatio.Eoque potispublicas curas suscepit. Psellus: Kal mpwtz µèv simum, quod asserat Metaphrastes, non ad rs!pxv
ταῖς μυστικωτέρας ἐφεστήκει τῶν πράξεων, καὶ στρατηγικήν, exercitationem strategicam tantum,
τοῖς ἀποῤῥήτοις βουλεύμασι κοινωνός παρειστήκει sed ad τὰ γενναιότατα τῶν στρατηγημάτων, ad prατοῖς συμβουλεύουσιν. Ἐπεὶ δὲ ἡ τοῦ τρόπου πίστις clarissima stratagemata. Dices, se vocare equu
ἐν τούτοις τοῦτον ἐκήρυξε, μετὰ τῶν ἀδύτων, καὶ lum ad matrem, πῶλον πρὸς τῇ μητρί. Similitudo
τὰς κυσμικὰς φροντίδας συνείληφεν, ὡς αὐτὸν γεγενῆς- non ætatem respicit, se docilitatem et disciplinam.
θαι εἰσαγγελέα τε τῷ κρατοῦντι τῶν ἔξωθεν, καὶ ἐξαγ- Quemadmodum enim equulus matri obtemperans,
yeλéa twv toŭ xparcūtos totę ws. Et primum obediensque, ea quæ matris sunt, addiscit, ita et
quidem præfuit rebus magis arcanis et secre- qui aliorum, imperto morigerus subest, cujuscun
orum consiliorum fuit particeps cum consulen- que ille sit ætatis, a ducente, ac manutenente,
᾿Αλέξανδρος καὶ πάλαι βίον ἀβροδίαιτον ἔχων, καὶ δια κεχυμένον, καὶ πρός μόνα ἐπτοημένον τὰ κυνηγέσια, καὶ τὰς ἄλλας ἀκολάστους, καὶ ἐκδεδιητημένας τῶν πράξεων, καὶ μηδὲν ἔργον βασιλέως, καὶ τῶν ὅλων ἐγέ νετο ἐγκρατής, οὐδὲν ἄξιον λόγου, ἢ διενοήσατο, ἢ Ὁ γὰρ ᾿Αλέξανδρος τρυφαῖς ἠσχοληκὼς καὶ πότοις Καὶ μόνον τὸν γαργαλισμὸν τοῦ σώματος φροντίσας, "Αλλο δ' οὐδὲν κατάξιον τοῦ βασιλείου κράτους Οὐ δράσης, οὐ φθεγξάμενος, οὐ σχὼν κατὰ καρδίαν, Καὶ τάχιον ἐξέλιπε νόσοις τακείς φθινάτι.
tus ad Strymeonem dimiserat, illis citissime per tibus. Postquam autem ejus fides ſuit in his rebus
veloces cursores, unde latebant, advectis et Bar- spectata, et prædicata simul cum arcanis publicas
baris numeratis,urbem ab incendio conservarunt. quoque curas suscepit;adeo ut imperatori renunHis plane concluditur, multo quam isti faciunt, tiaret ea,quæ afferebant exteri, et rursus exteris
Symeonem ætate grandiorem fuisse.
quæ jubebat imperator.Quæ autem sunt illæ mpážac
protixwept, illius temporis scriptor Ignatus diaconus in Vita sancti Nicephori patriarchæ Constantinopolitani, ita explicat. Kai thy did yɛipòs xal
μέλανος τέχνην ποιούμενος· ᾑρέθη γὰρ ὑπογραφεὺς
τοῖς τῶν κρατούντων μυστηρίοις ὑπηρετούμενος. Οὕτω
γὰρ παρὰ τῇ Αυσονίδι διαλέκτῳ τὸ ἀσηκρήτις ὄνομα,
δεπὶ μυστηρίων μεθερμηνεύεσθαι βούλεται. Εt eam,
quæ manu et atramento ars factitatar, exercens namque electus fuerat scriba, dominantium arcanis subserviens. Lingua Ausonia siquidem a secretis nuncupatur,qui apud nos abar.
canis exprimi suevit. Primum ergo fuit a secretis,
et a consiliis imperatoris deinceps non statim,
sed postquam ejus fides spectata fuit, publicis negotiis destinatur: et nos adolescentulum, et non
ultra viginti quatuor annorum somniabimus?Tempus idque non exiguum, et experientia longa annorum serie examinata fidem hominis comprobabunt. Sophocles in Adipo tyranno:
Χρόνος δίκαιον ἄνδρα δείκνυσι μόνος,
Κακὸν δὲ κἂν ἐν ἡμέρᾳ γνοίης μια.
Tempus bonum declarat immensum virum.
Cum sit dies sutis una prodendis malis.
Et, ut magis urgeam, Symeon ipse suam eo tempore ætatem edisserat: in Vita sanctæ Theoctistes
rogatur a Symeone anachoreta ne scribendi onus
detrectet, causasque prætendat, quibus se a suscipiendo scribendi munere subrabat. Causas, quas
poterat afferre Metaphrastes præcipue esse poterant:
Λόγων ἀπορίαν,δουλείας, γυναῖκα καὶ τέκνα, οἴκου φρονrldas, dicendi inopiam, servitiorum frequentiam,
uxoris,el filiorum molestiam, el domus proprias curas.
Neglectis reliquis, duas, sed brevissime examinabo, doulelac, servitia publica fuisse ab imperatore
in variis negotiis reipublicæ demandata, dubium
non est.Ergo non tom primum legati munere fungebatur, sed similibus assuetus, atque exercitus,
ut sine mendacio aliquid sibi imponendi ad excutiendum laborem, denegandumque quod petebatur,
satis essent.Altera est, uxor, et filii, Σù pèv ľowę po
φασίσῃ περὶ ὧν ἀξιοῦν ἐθέλω σου τὴν ἀγάπην, ἀπορίαν
λόγων, ἢ δουλειῶν ἀφορμάς, ἢ γυναικὸς καὶ τέκνων, καὶ
οἴκου φροντίδας, ἤ τινας ἄλλας αἰτίας διακρουόμενος
ἡμῶν τὴν ἀξίωσιν. Ἐγὼ δε σοι καὶ εὐημερίαν, καὶ εὐπου
ρίαν πάντων ἐπαγγέλλομαι, καὶ πολλὴν ἐκεχειρίαν εὐpetv. Tu quidem fortasse ad te excusandum de non
suscipiendo eo,de quo sum tuam rogaturus charitatem, in medium adduces, sermonum inopiam, At ponebat tum virtutis tirocinium sub Himerio,
aut servitiorum occasiones, aut uxoris, et libero- Ita est. Sed cujus virtutis? Aliud est militiæ ty:orum, et domus curam, aut aliquas alias causus, re- cirium cum in castra deducimur, ibique primis
cusans id,de quo nos te rogamus. Ego autem tibi artis militaris præceptis initiamur, que potius
rerum prosperitatem, fertilitatem, et abundan- militiæ auspicamenta, et elementa, et incunabula
tiam [56] rerum omnium polliceor, et fore ut dici merentur: aliud est imperatoriæ virtutis timagnum tibi suppetat otium. Quomodo ergo qui rocicium, com emensis militaris [57] peritiæ ru
majora in reipublica opera sustinere et poterat dimentis ad majora, et nobiliora gradum facimus,
et solebat, quique uxori adjunctus liberos ex et regendi alios, et ducendi exercitus, et fallendi
illa procreaverant plures, viginti duorum vel vi- inimicum artem ediscimus, provecti jam ætate,
ginti et quator annorum erat, et nimis adolescennon juvenes, qualis erat Symeon iste apud Hitulus, et non potius quadraginta, aut triginta merium, ut ipse aperte ait: Toútov µìv Exelvep
puinque minimum natus? Ordo quoque ipse re- συστρατευόμενος, καὶ προβιβαζόμενος εἰς πεῖραν στρα
rum gestarum id postulat, id exposcit, id sta- τηγικήν, οἷα πῦλος μητρὶ πρὸς τὰ γενναιότατα τῶν
bilit. Antequam enim Metaphrastes munia pu- opatrativ ovoxalpwv. Purtim cum eo militans
blica, et legationes apud exteras nationes obiret, ad imperatoriæ artis documenta promovendus,
in aliis officiis, quæ privatim, et inter domesticos _ ut equulus matri solet ad præclarissima stralaparietes exercentur, apud imperatorem sui speci-gemata assiliens. Strategica enim est, ut Onosanmen dederat, tumque cum iu arcanis, et secretis der et Leo imperator tradunt,patnyŵváyabwv žo–
consiliis fides illius innotuit, imperatorum mandato and, strenuorum ducum exercitatio.Eoque potispublicas curas suscepit. Psellus: Kal mpwtz µèv simum, quod asserat Metaphrastes, non ad rs!pxv
ταῖς μυστικωτέρας ἐφεστήκει τῶν πράξεων, καὶ στρατηγικήν, exercitationem strategicam tantum,
τοῖς ἀποῤῥήτοις βουλεύμασι κοινωνός παρειστήκει sed ad τὰ γενναιότατα τῶν στρατηγημάτων, ad prατοῖς συμβουλεύουσιν. Ἐπεὶ δὲ ἡ τοῦ τρόπου πίστις clarissima stratagemata. Dices, se vocare equu
ἐν τούτοις τοῦτον ἐκήρυξε, μετὰ τῶν ἀδύτων, καὶ lum ad matrem, πῶλον πρὸς τῇ μητρί. Similitudo
τὰς κυσμικὰς φροντίδας συνείληφεν, ὡς αὐτὸν γεγενῆς- non ætatem respicit, se docilitatem et disciplinam.
θαι εἰσαγγελέα τε τῷ κρατοῦντι τῶν ἔξωθεν, καὶ ἐξαγ- Quemadmodum enim equulus matri obtemperans,
yeλéa twv toŭ xparcūtos totę ws. Et primum obediensque, ea quæ matris sunt, addiscit, ita et
quidem præfuit rebus magis arcanis et secre- qui aliorum, imperto morigerus subest, cujuscun
orum consiliorum fuit particeps cum consulen- que ille sit ætatis, a ducente, ac manutenente,
col. 47–48page 10 of 35
PG 114:47ὁμόρους, ὁποίους ἐρῶμεν τοὺς ὁμόρους ἡμῖν Επευχόμενοι τὸ θεσφρούρητον κράτος τοῦ εὐσεβους βα σιλέως ἡμῶν τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ διαμένειν, ασάλευτον, καὶ Ὁ δὲ τῶν Μεταφράσεων κατευοδοῦσθαι ὑπὸ Θεοῦ τοῦ κοσμήσαντος τοῦτον σοφίᾳ, γλυκὺς συγγραφεύς, παρρησίας εἶπε λόγων είναι δηλωτικαὶ ἀνδρείᾳ βασιλική διαδήματι. Καὶ ὁ ᾿Αδιαλείπτως εὐχόμενοι ἐν πολλαῖς ἐτῶν περιόδοις ἂν μὴ καὶ ἡμεῖς δόξαμεν ἀπεοικόνα μαντεύεσθαι, ἀξιότὸ κράτος διαφυλάττεσθαι τοῦ εὐσεβοῦς βασιλέως χρεων ἐνταῦθα παράγωμεν μάρτυρα Συμεώνην, τὸν τὰς ἡμῶν, ὃς εὐσεβείᾳ τῆς ἀρχῆς ἰθύνων τοὺς οἴακας καὶ Μεταφράσεις εὖ μάλα συνθέμενον. ᾿Απόχρη οὖν οὗτος ἐν λόγοις κοσμῶν τὸ διάδημα, καὶ χρηστότητι τρόπων τῷ εἰς τὸν ἱερὸν Λουκᾶν ὑπομνήματι τοῦτο ποιούμενος. Αν κοσμούμενος ἐξ ἀρετῆς γνήσιον ἔχει τὸν ἔπαινον.
Testimonio Pselli certo innotuerat nobis Meta- cimus, Symeonem illum, qui Metaphrases præphraste ætas. Postmodum cum Baronio, et Bellar- clare composuit. Satis igitur sit hic, qui in sanmino, aliisque laudationem illam Metaphrastæ ad ctum Lucam commentario existimavit. Meminit
seniorem Psellum Leonis Philosophi magistrum itaque Metaphrasta Theophanes, sed Theopharetulisse visus sum, cum scripserim:Juniori Psello nes vivebat tempore Basilii Macedonis, et Leonis
adjudicari nullo prorsus argumento auctorem illius filii, ergo Metaphrastes antiquior Theophane
orationis Psellum alterum esse, non Leonis Philosophi potuit a Psello, qui sub Michaele tertio circa annum
magistram, nunquam evicturos, qui contra sen- Domini 860 vivebat laudari, eoque magis, quod de
tiunt. Audiamus Bollandum: Leo Philosophus postquam Metaphraste, tanquam fatis functo, et plurimam
Psello illi sentori in Antro insula dederat operam, apud omnes auctoritatem assecuto, quod in paucum non quantum voluisset,ab eo hausisset eradi- cis annis non fit, sermo habeatur. Cadunt ergo tot
tionis, monasteria varia obivit,repositosque in il- Bollandi computus exactæque temporum discuslis libros investigans studiose legit,atque excellentem est sionės, dummodo verum sit, quod de ætate Theoeruditionem adeptus, ut Curopalates tradit: Dein phanis tradit Scorsus.Constituit Scorsus duos annoConstantinopolim reversus privatim quosdam docuit: rum intercurrentium terminos, intra quos Theohorum quidam in prœtio captus a Saracenis ac в phanem vixisse certum omnino censet: primus est
viro illustri traditus in servitutem, cum postmodum annus 862 argumento Jacobi Gretseri tom. II de
Geometric peritiam profesus, a quo eam didicerat Cruce in Notis ad duas Orationes Theophanis, qui
Leonem privatum, et inopem degere significasset, putat eum floruisse, quo tempore Sicilia nondum
litteris eum ad se amplissima proposita mercede invita- tota a Saracenis esset subacta, quod est circa an -
vit Barbarorum rex. Hac litteras Leo Theoctisto num nongentesimum. Alter est annus, quo caLogothetæ, hic Theophilo imperatori obtulit qui eum ptum a Saracenis Tauromenium fuit, quod sub
summo favo favore complexus, amplis apibus ditavit,jus- Leonis Basilit Macedonis filii imperio contigisse
sitque publice docere, ac postea Thessalonicensi tradunt Leonis filius Constantinus Porphyrogenneta
Ecclesiæ præficiendum curavit. Verum mortuo sub libro 11 Thematum imperii Orient. Joannes Curo.
annum 841 Theophilo, redactus quoque in ordinem est palata, et alii recentiores, quem fuisse pluribus anLeo,quod hæresim sectatus esset Iconomachorum. tiquorum monimentorum testimoniis probat 893.
Que si quis recte omnia expendat, fatebitur sub Michaele Floruit itaque Tauromenii ab anno Basilii tertio,
Bolbo,qui anno 820 in imperium, ac sub illius decessore qui fuerit Christi 870 usque ad Leonis annum deci·
Armeno viperi Leonem Psello dedisse operam ma- mum sextum, qui est 702. Probat aliis ejusdem
turæ jam cetatis viro. Qui potuit igitur a Pselloc auctoris locis: in Homil. De parabola cœna vocat
laudari Metaphrastes vita functus, qui centum Agarenos ὁμόρους, ὁποίους ἐρῶμεν τοὺς ὁμόρους ἡμῖν
post Psellum annis vixit? Neque de Psello Meta- ámoyóvóię zwy 'lopa. Cujusmodi videmus hos finiphrastas laudatore repugnassel Baronius, si aliunde as- timos Ismaelis posteres, Homilia de sanctis aposseri Metaphrastæ ætatem posse existimasset. Ast tolis Petro et Paulo magnifice exornat templum
hunc alii cum sub Constantino Porphyrogenito,qui conditum ab imperatore Basilio in Palatio Constanseptennis Alexandro patruo,anno 912 [60] exstincto im- tinopoli. Euvdsual cor, modic, xxl ooi, Oste tv ȧvxx -
perare cœpit,vixisse fateantur: miror non perspi- tópwv [61] vzć. Gratulor tibi,civitas,et tibi,sacrum
cere a Psello qui centum, ut minimum cum ante- in Palatio templum erectum. Concludit hoc palcessit, laudari equidem mortuum non potuisse. mari argumento, quo rem omnem evidenter evinEt hæc quidem Bollandus: quid vero Franciscus cere confidit: natu idem Theophanes scribit ad
Scorsus ex eadem societate Bollando dixeris, ins- amussim imperatores, pro quibus in perorando
piciamus. Optime potuisse Metaphrastem a Psello Deum deprecatur, Homil. De Ramis Palmarum,
seniore laudari, antiquiorem a recentiore. Mela- Επευχόμενοι τὸ θεσφρούρητον κράτος τοῦ εὐσεβους βαphrastæ enim meminit Theophanes Cerameus, et σιλέως ἡμῶν τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ διαμένειν, ασάλευτον, καὶ
Homilia de Lazaro suscitato. Ὁ δὲ τῶν Μεταφράσεων κατευοδοῦσθαι ὑπὸ Θεοῦ τοῦ κοσμήσαντος τοῦτον σοφίᾳ,
γλυκὺς συγγραφεύς, παρρησίας εἶπε λόγων είναι δηλωτι- καὶ ἀνδρείᾳ βασιλική διαδήματι. Oremus eliam, ut
xóv, Metaphraseon vero suavis scriptos, fidentem piissimi imperatoris nostri imperium divinitus
ac liberum animum a sermone indicari censet. custoditum, filiis atiam ejus permaneat incancusEt in quarto Matutino. 'Allà repi tos pelo sum, ut intendat, et prospere Dei ductu procedat,qui
Réye: twv Metappzowy 8 yluxus aux paqeus. Sed de hunc sapientia, et fortitudine, et imperatorio diahis melius, quam ego id faciam, scriptor ille demate exornavit. Et Homilia de sanctis apostolis:
dulcis Metaphraseon disserit. Et quinto: Καὶ ὁ ᾿Αδιαλείπτως εὐχόμενοι ἐν πολλαῖς ἐτῶν περιόδοις
ἂν μὴ καὶ ἡμεῖς δόξαμεν ἀπεοικόνα μαντεύεσθαι, ἀξιό- τὸ κράτος διαφυλάττεσθαι τοῦ εὐσεβοῦς βασιλέως
χρεων ἐνταῦθα παράγωμεν μάρτυρα Συμεώνην, τὸν τὰς ἡμῶν, ὃς εὐσεβείᾳ τῆς ἀρχῆς ἰθύνων τοὺς οἴακας καὶ
Μεταφράσεις εὖ μάλα συνθέμενον. ᾿Απόχρη οὖν οὗτος ἐν λόγοις κοσμῶν τὸ διάδημα, καὶ χρηστότητι τρόπων
τῷ εἰς τὸν ἱερὸν Λουκᾶν ὑπομνήματι τοῦτο ποιούμενος. Αν κοσμούμενος ἐξ ἀρετῆς γνήσιον ἔχει τὸν ἔπαινον. Εἰsine nos etiam sine, probabili causa divinare velle ne intermissione Deum oremus, ut per multa anvideamur,fide dignum testem ad hanc rem produ- norum spatia pio imperatori nostro conservet po-
Ἐλέχθη δὲ ἐνώπιον τοῦ ῥηγός Ρογερίου,
Testimonio Pselli certo innotuerat nobis Meta- cimus, Symeonem illum, qui Metaphrases præphraste ætas. Postmodum cum Baronio, et Bellar- clare composuit. Satis igitur sit hic, qui in sanmino, aliisque laudationem illam Metaphrastæ ad ctum Lucam commentario existimavit. Meminit
seniorem Psellum Leonis Philosophi magistrum itaque Metaphrasta Theophanes, sed Theopharetulisse visus sum, cum scripserim:Juniori Psello nes vivebat tempore Basilii Macedonis, et Leonis
adjudicari nullo prorsus argumento auctorem illius filii, ergo Metaphrastes antiquior Theophane
orationis Psellum alterum esse, non Leonis Philosophi potuit a Psello, qui sub Michaele tertio circa annum
magistram, nunquam evicturos, qui contra sen- Domini 860 vivebat laudari, eoque magis, quod de
tiunt. Audiamus Bollandum: Leo Philosophus postquam Metaphraste, tanquam fatis functo, et plurimam
Psello illi sentori in Antro insula dederat operam, apud omnes auctoritatem assecuto, quod in paucum non quantum voluisset,ab eo hausisset eradi- cis annis non fit, sermo habeatur. Cadunt ergo tot
tionis, monasteria varia obivit,repositosque in il- Bollandi computus exactæque temporum discuslis libros investigans studiose legit,atque excellentem est sionės, dummodo verum sit, quod de ætate Theoeruditionem adeptus, ut Curopalates tradit: Dein phanis tradit Scorsus.Constituit Scorsus duos annoConstantinopolim reversus privatim quosdam docuit: rum intercurrentium terminos, intra quos Theohorum quidam in prœtio captus a Saracenis ac в phanem vixisse certum omnino censet: primus est
viro illustri traditus in servitutem, cum postmodum annus 862 argumento Jacobi Gretseri tom. II de
Geometric peritiam profesus, a quo eam didicerat Cruce in Notis ad duas Orationes Theophanis, qui
Leonem privatum, et inopem degere significasset, putat eum floruisse, quo tempore Sicilia nondum
litteris eum ad se amplissima proposita mercede invita- tota a Saracenis esset subacta, quod est circa an -
vit Barbarorum rex. Hac litteras Leo Theoctisto num nongentesimum. Alter est annus, quo caLogothetæ, hic Theophilo imperatori obtulit qui eum ptum a Saracenis Tauromenium fuit, quod sub
summo favo favore complexus, amplis apibus ditavit,jus- Leonis Basilit Macedonis filii imperio contigisse
sitque publice docere, ac postea Thessalonicensi tradunt Leonis filius Constantinus Porphyrogenneta
Ecclesiæ præficiendum curavit. Verum mortuo sub libro 11 Thematum imperii Orient. Joannes Curo.
annum 841 Theophilo, redactus quoque in ordinem est palata, et alii recentiores, quem fuisse pluribus anLeo,quod hæresim sectatus esset Iconomachorum. tiquorum monimentorum testimoniis probat 893.
Que si quis recte omnia expendat, fatebitur sub Michaele Floruit itaque Tauromenii ab anno Basilii tertio,
Bolbo,qui anno 820 in imperium, ac sub illius decessore qui fuerit Christi 870 usque ad Leonis annum deci·
Armeno viperi Leonem Psello dedisse operam ma- mum sextum, qui est 702. Probat aliis ejusdem
turæ jam cetatis viro. Qui potuit igitur a Pselloc auctoris locis: in Homil. De parabola cœna vocat
laudari Metaphrastes vita functus, qui centum Agarenos ὁμόρους, ὁποίους ἐρῶμεν τοὺς ὁμόρους ἡμῖν
post Psellum annis vixit? Neque de Psello Meta- ámoyóvóię zwy 'lopa. Cujusmodi videmus hos finiphrastas laudatore repugnassel Baronius, si aliunde as- timos Ismaelis posteres, Homilia de sanctis aposseri Metaphrastæ ætatem posse existimasset. Ast tolis Petro et Paulo magnifice exornat templum
hunc alii cum sub Constantino Porphyrogenito,qui conditum ab imperatore Basilio in Palatio Constanseptennis Alexandro patruo,anno 912 [60] exstincto im- tinopoli. Euvdsual cor, modic, xxl ooi, Oste tv ȧvxx -
perare cœpit,vixisse fateantur: miror non perspi- tópwv [61] vzć. Gratulor tibi,civitas,et tibi,sacrum
cere a Psello qui centum, ut minimum cum ante- in Palatio templum erectum. Concludit hoc palcessit, laudari equidem mortuum non potuisse. mari argumento, quo rem omnem evidenter evinEt hæc quidem Bollandus: quid vero Franciscus cere confidit: natu idem Theophanes scribit ad
Scorsus ex eadem societate Bollando dixeris, ins- amussim imperatores, pro quibus in perorando
piciamus. Optime potuisse Metaphrastem a Psello Deum deprecatur, Homil. De Ramis Palmarum,
seniore laudari, antiquiorem a recentiore. Mela- Επευχόμενοι τὸ θεσφρούρητον κράτος τοῦ εὐσεβους βαphrastæ enim meminit Theophanes Cerameus, et σιλέως ἡμῶν τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ διαμένειν, ασάλευτον, καὶ
Homilia de Lazaro suscitato. Ὁ δὲ τῶν Μεταφράσεων κατευοδοῦσθαι ὑπὸ Θεοῦ τοῦ κοσμήσαντος τοῦτον σοφίᾳ,
γλυκὺς συγγραφεύς, παρρησίας εἶπε λόγων είναι δηλωτι- καὶ ἀνδρείᾳ βασιλική διαδήματι. Oremus eliam, ut
xóv, Metaphraseon vero suavis scriptos, fidentem piissimi imperatoris nostri imperium divinitus
ac liberum animum a sermone indicari censet. custoditum, filiis atiam ejus permaneat incancusEt in quarto Matutino. 'Allà repi tos pelo sum, ut intendat, et prospere Dei ductu procedat,qui
Réye: twv Metappzowy 8 yluxus aux paqeus. Sed de hunc sapientia, et fortitudine, et imperatorio diahis melius, quam ego id faciam, scriptor ille demate exornavit. Et Homilia de sanctis apostolis:
dulcis Metaphraseon disserit. Et quinto: Καὶ ὁ ᾿Αδιαλείπτως εὐχόμενοι ἐν πολλαῖς ἐτῶν περιόδοις
ἂν μὴ καὶ ἡμεῖς δόξαμεν ἀπεοικόνα μαντεύεσθαι, ἀξιό- τὸ κράτος διαφυλάττεσθαι τοῦ εὐσεβοῦς βασιλέως
χρεων ἐνταῦθα παράγωμεν μάρτυρα Συμεώνην, τὸν τὰς ἡμῶν, ὃς εὐσεβείᾳ τῆς ἀρχῆς ἰθύνων τοὺς οἴακας καὶ
Μεταφράσεις εὖ μάλα συνθέμενον. ᾿Απόχρη οὖν οὗτος ἐν λόγοις κοσμῶν τὸ διάδημα, καὶ χρηστότητι τρόπων
τῷ εἰς τὸν ἱερὸν Λουκᾶν ὑπομνήματι τοῦτο ποιούμενος. Αν κοσμούμενος ἐξ ἀρετῆς γνήσιον ἔχει τὸν ἔπαινον. Εἰsine nos etiam sine, probabili causa divinare velle ne intermissione Deum oremus, ut per multa anvideamur,fide dignum testem ad hanc rem produ- norum spatia pio imperatori nostro conservet po-
col. 49–50page 11 of 35
PG 114:49ληφθεὶς δὲ ὑπὸ τῶν ἀσεβῶν, πρὸς τὸν ἡγεμόνα ἤχθη· ὃς πολλὰ μὲν αὐτῷ κολακείας ῥήματα προσφέρων, πολλὰ δὲ καὶ ἀπειλῶν, οὐδὲν ἤνυεν· εἰς δὲ δεσμωτήριον τοῦτον κατακλείσας, ἐπὶ τῆς αὐτῆς τοῦ ἀθλητοῦ γνώμης εὑρίσκετο μένοντα. Ὅθεν πάλιν αὐτὸν εἰς ἀγῶνα προάγει, καὶ σίδηρον ὀξὺν ἐν τοῖς ὑποδήμασιν αὐτοῦ ἐντιθέμενον κελεύει, εἶτα βαδίζειν. Ὁ δὲ θαρρῶν ἐπὶ τῷ Κυρίῳ, μεγάλοις βήμασι καὶ εὐθαρσέσι τοῦτο ποιεῖ, μηδεμίαν αἰσθόμενος βλάβην. Τότε δὴ δεσμεύσας αὐτὸν ὁ ἡγεμὼν καὶ ταῖς οὐραῖς ἀγρίων ἵππων ἐξάψας, κελεύει σύρεσθαι δι' ὅλης τῆς πόλεως. Οἱ δὲ τοῦ Θεοῦ ἄγγελοι τοὺς ἵππους κατέχοντες, ἀβλαβῆ τὸν ἀθλητὴν διετήρουν. Ὁ δὲ ὅλης νυκτὸς οὕτω συρόμενος, καὶ οἵαν ὁ Θεὸς αὐτῷ δεδώρηται χάριν ἐκδιηγούμενος, ἅμα τῷ τὴν ἡμέραν αὐγάζειν, εὑρέθη ὅλος ἀκέραιος καὶ σῶς. Ἐκεῖθεν εἰς ξύλον δεθεὶς, ξίφεσιν ὀξέσι καὶ ὀβελίσκοις πεπυρωμένοις ἐβάλλετο· ὁ δὲ Κύριος πάντα ταῦτα περιττὰ καὶ ἄκαρπα κατεσκεύαζεν. Ὕστερον δέ, εἰς κλίβανον ἐμβληθεὶς, ἀβλαβὴς ἐφυλάσσετο. Εἶτα εἰς θάλατταν ῥιφεὶς, δεσμὸν φέρων, χεῖρα αὐτῷ Κύριος ὠρέγετο, καὶ πρὸς τὴν γῆν ἀβλαβῆ κατεβίβαζεν. Ἐκ τούτου δὲ θεασάμενοί τινες τὴν τοῦ Θεοῦ δύναμιν, τῷ Χριστῷ προσέτρεχον. Οὓς δὴ τοὺς ἁγίους ἐκείνους τοῦ λοιποῦ τρόπον διαφόρῳ βασανίσαντες, τῇ τελευταίᾳ κατεδίκασαν τιμωρίᾳ. Αὐτὸν δὲ τὸν μακάριον Ἀδαύκτον, ἐπεὶ πάσης αἰκίας ὑπέρτερον ἑώρων, τελευταῖον τῇ τοῦ ξίφους ἀποτομῇ τὸν βίον ἀπέρρηξαν. Καὶ οὕτω τὸ καλὸν τοῦτο θύμα τῷ Θεῷ ἀνεδόθη.
Τοῦ ἁγίου μάρτυρος Ἀμμωνίου.
Οὗτος ἦν μὲν τὸ γένος Αἰγύπτιος, τεθραμμένος δὲ ἐν τῇ χριστιανικῇ πίστει. Ἐπεὶ δὲ τοῖς τῆς ἀσεβείας νόμοις οὐκ εἶκεν, εἰς κολαστήρια δεινὰ τοῖς δικαστηρίοις παρεδόθη· ὡς δὲ ἠπείλουν οἱ κριταὶ, ἀναίδειαν αὐτοῦ κατεγίγνωσκον. Ἐκεῖνος δὲ σεμνῶς ἅμα καὶ ἀνδρείως πρὸς αὐτοὺς ἀντέφερε λόγους. Ὅθεν ξέεσθαι κελευσθεὶς, τοῦτο γενναίως ὑπέμεινε. Καὶ εἰς πῦρ δὲ βληθεὶς, τὸ θαῦμα τοῦ δρόσου ἐκεῖνο τοῖς τρισὶ παισὶν ἀπεδόθη· θαρρούντως γὰρ ἐν μέσῳ τοῦ πυρὸς ἀβλαβῶς διεφυλάττετο. Τελευτῶν δὲ τῇ τοῦ ξίφους ἀποτομῇ ἐτελειώθη, καὶ τοῖς ἁγίοις μάρτυσι συνηριθμήθη.
mas litteras in linea, et alias supra in spatio medio aliis circumvestit, reponens, ¿¿xôn ôì év tỷ, póyq,
aliquid deesse, ideoque facili negotio suppleri, si vel fortassis vnto the payze, re ipsa et distriextente Poyepion nomen proferas; nam si poyou butione munerum pro conventu, consessuque
enuntias,miram scriptoris inconsiderantiam,atque sumpta: quod ab ignorantibus, quid sibi velit ¿
ineptian: deprehendes qui nullo fructu, et ut ita tỷ poya, vel póyou, et hariolantibus nomen illud
ῥόγα, λόγου,
dicam, litterarum fæuore nomen illud ea ratione esse concisse scriptum pro 'Poyepico titulum ipsum
decurtavit, quod poterat facilius eadem linea in- addidisse to payos. Quæ ita zelim a lectoribus acpnyóc.
tegrum exprimere. Tum enim nomina ita decur- cepta, ut ex his illud se scire profiteatur, non esse
tantur, ut litteræ alias in linea pari exprimendæ, eam Homiliam ad Rogerii tempora referendam;
quodammodo interceptæ ex indice superis li- cætera de epigraphe, ut excogitata a se et opinaneolæ, et litterarum integræ habeantur: quod fit a ta non explorata, atque comperta dici.
scriptoribus vel cum inopia papyri urget, vel tem- Subtilis est, et satis acuta Rogerii in poyou, vel
pus breve moras sollicitat: sæpius etiam ad scrip- poyas immutatio: ut tantum antiquitatis servetur
juræ concinnitatem, et elegantiam, et potissimum Theophani sub Basilio, et Leone. Eam tamen nulGræce, quæ similibus litterarum tractibus, et de- lam esse, ut opinor, cum supra abunde demoncurtatis syllabis venustatus. Scorsi machinæ exa- stratum sit, nulla causa fuerit, ut vires ingenii ad
minantur: Rogerii regis tempore Tauromenitanum tot comminiscenda exerceamus. Rogerii ævo nulepiscopum floruisse, vel etiam fuisse in Sicilia ne- lus fuit Tauromenitanus episcopus, comprobaturmo dixerit, vel lectun, vel traditum, modo histo- que silentio scriptorum. Argumentum ab auctoririarum lectione, et præsertim Siciliensium rerum tate negative, quantum valeat, doctissimi quique vipaululum sit imbutus. Probat testimonio Gaufridi ri sciunt. Cum omnia scriptorum monumenta non
Malaterra eorum temporum scriptoris, qui in sua sint ad manus. Et forte fuit, qui illius meminerit,
Historia unius tantum Panormitani archiepiscopa- incuria tamen hominum, vel injuria temporum,
tus restitutionem a Rogerio comite, et duce Ro- cum deperditus sit scriptor, non potuit nobis indiberto commemorat Qui sane cum tam diligenter cari.Id de Panormitano etiam restituto contigisset,
eorum temporum facta describat, is quis alius ab nisi superstes Gaufridus Malaterra memorasset.Et
illa clade incolumis evasisset episcopus, dicere Rogerii tempore plures in Sicilia episcopos Græcerte non omisisset. Siluerunt Thomas Facellus, alii cos fuisse probari potest ex Rogerii Ectypo, cujus
quorum hoc ipsum fuit institutum perscrutari, et in Græcam inscriptionem nobis Scorsus ab aliis aclucem prodere notitiam episcoporum. Si aliquid ceptam expressit. Qua enim causa Rogerius Cræcis
de Tauromenitano episcopo ad Rogerii regis tem-c litteris nomen imprimi suum procurasset, si a
pora superstite alicubi scriptam esse reperissent, nemine vel intelligeretur, vel legeretur, et præevulgassent. Et cum de aliis episcopalibus restitutis, sertim co tempore, quod barbaries fere omnia ocsive erectio cum a Rogerio, tum a sequentibus regi- cupaverat, exstinctis litteraturæ politioris lumini -
bus memoria habeatur, si Tauromenitanus instau- bus? Et sane nemini dubium esse debet eo temra!us a Rogerio rege fuisset, id aliquis scriptor me- pore Græcis Siciliam abundasse, nondum per Latimoriæ prodidisset. Propterea inscriptio tou pyès nos Græcis episcopis expulsis, vel summo etiam
non convenit cum iis, quæ in ipsa Homilia dicuntur, studio a Rogerio ipso, cui cum Romanis pontifiin qua ẞzadeve [64] appellatur, cujus præsentia, cibus inimicit æ fuere, et magnæ rei familiaris conquam nunc timco, et contremisco sudore asper- troversiæ, procuratis, ut medio Schismate, [65] vel
sus, pavore occupatus, reverentia detentus, pa- ecrum quoque auxiliaribus conatibus se suis hostivente anima,nutente mente, et subsultante corde, bus redderet formidabiliorem. Dicit Malaterra Rointercluso etiam vocis sono,quod ßzeixa xoxts, gerium, et Robertum adepto Panormo Ecclesiam
imperuloriis auribus sermonem, quasi sulsugine Sanctæ Mariæ, quæ antiquitus archiepiscopatus
amarum propino. Tanta demissio, tantusque fuerat, violatam a Saracenis, reconciliata dote, et
tremor dicentis nonnisi ab imperatoria majestate ornamentis ecclesiasticis auxisse, renovantesque
excitari videtur posse. Nomen Borliw; conve- restituisse archiepiscopum natum Græcum, qui in
nire Rogerio non potuit et solum appellatos impe- paupere Ecclesia sanctæ Cyriacæ cultum Christiaratores a Michaelis Tertii temporibus usque ad næ religionis pro posse exsequebatur. Quidquid sit
concilium Florentinum trecentis post Rogerium de Tauromenitano episcopo,ex his Malaterræ verannis celebratum comperitur. Hinc, necnon ex dia- bis nihil de Latinis episcopis elicitur: imo si verba
demate, el consessu, adventuque episcoporum,quæ illius attentius considerentur, Panormitanus epinon alibi, quam in urbe ipsa Constantinopoli con- scopus Græeus erat natione in templo sanctæ
gruentius evenire posse videntur, et frequentia du Cyriacæ commorans, et forte etiam Græco ritu
cum, et magistratum aulæ Constantinopolitanæ ordinatus, Græcoque ritu cultum Christianæ reliillam Homiliam Constantinopoli habitam, et titu- gionis exercens: et hunc eumdem non alium reJum corruptum suspicatur Scorsus; et cum eo die vocantes restituerunt, Solent id Græci etiam sub
imperatores olim ac patriarchæ piyas, hoc est mu- tyrannide Barbarorum, et Christianæ religionis
nera, et dona distribuerent, emendat, et vestibus hostium episcopos a se ordinatos mittere in eas
Σύγ- Νῦν οὖν κατέχει ὁ θεοφρούρητο: θρόνος Κων γραμμα γενόμενον παρὰ Νείλου ἀρχιμανδρίτου τοῦ Δοσταντινουπόλεως ὃν ὁ πρωτόκλητος ᾿Ανδρέας ἐνίδρυσεν ξοπατρὶ κατὰ κέλευσιν τοῦ εὐγενεστάτου μεγάλου ῥηγός πρῶτος ἐπίσκοπον ἐν αὐτῷ καταστήσας της πόλεως ἔτι Ῥογερίου περὶ τῶν πέντε πατριαρχικών θρόνων, καὶ Βυζαντίου οὔσης, μέρος οὐκ ὀλίγων τῆς πόλεως καὶ τῆς τῶν ὑπ' αὐτοὺς ἀρχιεπισκοπῶν, καὶ μητροπόλεων, καὶ ᾿Ασίας, καθὼς ἑξῆς δηλώσομεν. τῶν ὑπὸ τὰς μητροπόλεις ἐπισκοπῶν, καὶ τῶν ἐνοριῶν ἑκάστου πατριαρχικού θρόνου, καὶ πῶς καὶ πότε συνέστη ἕκαστος πατριαρχικὸς θρόνος, καὶ περὶ τῆς τάξεως αὐ τῶν, καὶ τῶν ἰδικῶν ἐκάστου ὀνομάτων, καὶ τοῦ λόγον ἀπέχουσι. Ζυνεγράφη δὲ ἔτει 5 χνα', ινδικτιῶνος 5' Πανευγενέστατε αὐθέντα μου, περὶ ἧς μοι ἔγραψας ὑποθέσεως, μέμνημαι, ὅτι ἐν τῷ καστελλίω Πανόρμῳ ὧν ἔγραψα πρὸς τὴν σὴν ἀντίληψιν, πλην οὐχ οὕτω πλατύτερον, ὡς νῦν ἠρώτησας· νῦν δὲ πολλά εἰσι τὰ ἐρωτηθέντα, καὶ χρεία λεπτοτέρας γραφῆς, καὶ διηγήσεως. Διὰ τοῦτο καὶ παντὸς πόνου καταφρονήσας (τοῦτο γὰρ ἐκ χρέους ἐστὶν ἀπαραιτήτου οφειλόμενον, τὸ ὁλοψύχως ἐκπληροῦν τὸ παρὰ τῆς σῆς μεγαλυπερόχου υπεροχής ἐπιταττόμενόν μοι μετὰ καὶ προτροπῆς τοῦ ἁγίου μου Πατρός), πειράζομαι διὰ βραχέων ὅσον τὸ κατὰ δύνα μιν διὰ γραφῆς σαφούς παραστῆσαι πάντα τὰ ἐπιτεταγμένα μοι. βασιλέως, βασιλείς Δώρος γὰρ λαμπραῖς ὅτι μάλιστα τὸν ῥῆγα Φραγγίας Λοδότχον, καὶ Ἀγγιλβέρ ταν δὲ τὴν αὐτοῦ γαμετήν, ὑποποιούμενος βασιλεῖς τούτους ἀνευφημεῖν ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐπηγγέλλετο, εἴχε συνεργήσειεν αὐτῷ πρὸς τὴν ἄτοπον ταύ την καὶ ἄθεσμον, ἐπιθυμίαν, καὶ τὸν δίκαιον ἄνδρα τῆς κατ' αὐτὸν ᾿Εκκλησίας βιαίως ἐξωθήσειεν. βασιλεῖς,
mas litteras in linea, et alias supra in spatio medio aliis circumvestit, reponens, ¿¿xôn ôì év tỷ, póyq,
aliquid deesse, ideoque facili negotio suppleri, si vel fortassis vnto the payze, re ipsa et distriextente Poyepion nomen proferas; nam si poyou butione munerum pro conventu, consessuque
enuntias,miram scriptoris inconsiderantiam,atque sumpta: quod ab ignorantibus, quid sibi velit ¿
ineptian: deprehendes qui nullo fructu, et ut ita tỷ poya, vel póyou, et hariolantibus nomen illud
ῥόγα, λόγου,
dicam, litterarum fæuore nomen illud ea ratione esse concisse scriptum pro 'Poyepico titulum ipsum
decurtavit, quod poterat facilius eadem linea in- addidisse to payos. Quæ ita zelim a lectoribus acpnyóc.
tegrum exprimere. Tum enim nomina ita decur- cepta, ut ex his illud se scire profiteatur, non esse
tantur, ut litteræ alias in linea pari exprimendæ, eam Homiliam ad Rogerii tempora referendam;
quodammodo interceptæ ex indice superis li- cætera de epigraphe, ut excogitata a se et opinaneolæ, et litterarum integræ habeantur: quod fit a ta non explorata, atque comperta dici.
scriptoribus vel cum inopia papyri urget, vel tem- Subtilis est, et satis acuta Rogerii in poyou, vel
pus breve moras sollicitat: sæpius etiam ad scrip- poyas immutatio: ut tantum antiquitatis servetur
juræ concinnitatem, et elegantiam, et potissimum Theophani sub Basilio, et Leone. Eam tamen nulGræce, quæ similibus litterarum tractibus, et de- lam esse, ut opinor, cum supra abunde demoncurtatis syllabis venustatus. Scorsi machinæ exa- stratum sit, nulla causa fuerit, ut vires ingenii ad
minantur: Rogerii regis tempore Tauromenitanum tot comminiscenda exerceamus. Rogerii ævo nulepiscopum floruisse, vel etiam fuisse in Sicilia ne- lus fuit Tauromenitanus episcopus, comprobaturmo dixerit, vel lectun, vel traditum, modo histo- que silentio scriptorum. Argumentum ab auctoririarum lectione, et præsertim Siciliensium rerum tate negative, quantum valeat, doctissimi quique vipaululum sit imbutus. Probat testimonio Gaufridi ri sciunt. Cum omnia scriptorum monumenta non
Malaterra eorum temporum scriptoris, qui in sua sint ad manus. Et forte fuit, qui illius meminerit,
Historia unius tantum Panormitani archiepiscopa- incuria tamen hominum, vel injuria temporum,
tus restitutionem a Rogerio comite, et duce Ro- cum deperditus sit scriptor, non potuit nobis indiberto commemorat Qui sane cum tam diligenter cari.Id de Panormitano etiam restituto contigisset,
eorum temporum facta describat, is quis alius ab nisi superstes Gaufridus Malaterra memorasset.Et
illa clade incolumis evasisset episcopus, dicere Rogerii tempore plures in Sicilia episcopos Græcerte non omisisset. Siluerunt Thomas Facellus, alii cos fuisse probari potest ex Rogerii Ectypo, cujus
quorum hoc ipsum fuit institutum perscrutari, et in Græcam inscriptionem nobis Scorsus ab aliis aclucem prodere notitiam episcoporum. Si aliquid ceptam expressit. Qua enim causa Rogerius Cræcis
de Tauromenitano episcopo ad Rogerii regis tem-c litteris nomen imprimi suum procurasset, si a
pora superstite alicubi scriptam esse reperissent, nemine vel intelligeretur, vel legeretur, et præevulgassent. Et cum de aliis episcopalibus restitutis, sertim co tempore, quod barbaries fere omnia ocsive erectio cum a Rogerio, tum a sequentibus regi- cupaverat, exstinctis litteraturæ politioris lumini -
bus memoria habeatur, si Tauromenitanus instau- bus? Et sane nemini dubium esse debet eo temra!us a Rogerio rege fuisset, id aliquis scriptor me- pore Græcis Siciliam abundasse, nondum per Latimoriæ prodidisset. Propterea inscriptio tou pyès nos Græcis episcopis expulsis, vel summo etiam
non convenit cum iis, quæ in ipsa Homilia dicuntur, studio a Rogerio ipso, cui cum Romanis pontifiin qua ẞzadeve [64] appellatur, cujus præsentia, cibus inimicit æ fuere, et magnæ rei familiaris conquam nunc timco, et contremisco sudore asper- troversiæ, procuratis, ut medio Schismate, [65] vel
sus, pavore occupatus, reverentia detentus, pa- ecrum quoque auxiliaribus conatibus se suis hostivente anima,nutente mente, et subsultante corde, bus redderet formidabiliorem. Dicit Malaterra Rointercluso etiam vocis sono,quod ßzeixa xoxts, gerium, et Robertum adepto Panormo Ecclesiam
imperuloriis auribus sermonem, quasi sulsugine Sanctæ Mariæ, quæ antiquitus archiepiscopatus
amarum propino. Tanta demissio, tantusque fuerat, violatam a Saracenis, reconciliata dote, et
tremor dicentis nonnisi ab imperatoria majestate ornamentis ecclesiasticis auxisse, renovantesque
excitari videtur posse. Nomen Borliw; conve- restituisse archiepiscopum natum Græcum, qui in
nire Rogerio non potuit et solum appellatos impe- paupere Ecclesia sanctæ Cyriacæ cultum Christiaratores a Michaelis Tertii temporibus usque ad næ religionis pro posse exsequebatur. Quidquid sit
concilium Florentinum trecentis post Rogerium de Tauromenitano episcopo,ex his Malaterræ verannis celebratum comperitur. Hinc, necnon ex dia- bis nihil de Latinis episcopis elicitur: imo si verba
demate, el consessu, adventuque episcoporum,quæ illius attentius considerentur, Panormitanus epinon alibi, quam in urbe ipsa Constantinopoli con- scopus Græeus erat natione in templo sanctæ
gruentius evenire posse videntur, et frequentia du Cyriacæ commorans, et forte etiam Græco ritu
cum, et magistratum aulæ Constantinopolitanæ ordinatus, Græcoque ritu cultum Christianæ reliillam Homiliam Constantinopoli habitam, et titu- gionis exercens: et hunc eumdem non alium reJum corruptum suspicatur Scorsus; et cum eo die vocantes restituerunt, Solent id Græci etiam sub
imperatores olim ac patriarchæ piyas, hoc est mu- tyrannide Barbarorum, et Christianæ religionis
nera, et dona distribuerent, emendat, et vestibus hostium episcopos a se ordinatos mittere in eas
col. 51–52page 12 of 35
PG 114:51γέριος δὲ ἐπειδὴ τοῦ κατὰ σκοπὸν ἔτυχε, πρέσβεις εἰς βασιλέα Ιωάννην, ἔτι περιόντα πέμψας, ᾐτεῖτο κήδους τοῦ ἐκ βασιλείων αἱμάτων ἐπὶ παιδὶ τεύξασθαι τῷ αὑ τοῦ. ᾿Αλλ᾽ οὔπω εἶχε τὰ τῆς πρεσβείας, καὶ ᾿Ιωάννης τὸν βίον κατέλυσε. Μετὰ δὲ τινα χρόνον Μανουὴλ ἤδη τὴν αὐτοκρατορίαν διέποντος, ταυτᾶ καὶ πάλιν πέμψας ἠξίου. "Οθεν καὶ βασίλειός τις ἐπώνυμον Ξηρὸς εἰς Σι κελίαν ἀφιχτο, Ρογερίῳ περὶ τούτου διαλεξόμενος, ᾿Αλλ' ἐκεῖνος χρυσίῳ κλαπείς παρ᾽ αὐτοῦ ἀλλόκοτά τινα ὡμολόγει, ὧν δὴ κεφάλαιον ἦν τὸ ἐν ἴσῳ μεγαλείου Βασιλεῖ τε τοῦ λοιποῦ καὶ Ῥογέριον ἐσεσθαι. Οθεν δή τὰς μεγάλας ἀναῤῥαγῆναι ξυμβέβηκε μάχας. Επειδή γὰρ ὁ μὲν Ξηρὸς εἰς Βυζάντιον ἐπανίὼν τὸν βίον κατέσ τρεψ:, δίκην οὔπω τῶν τετολμημένων τους, βασιλεὺς ὅσο καὶ ἀθύρμασι ταῖς ἐκείνου πρεσβείαις προσεσχηκώς,
Metaphrasta Psello seniori,qui centum annos antecesserat attribui-se? Ipse scripseram sub Leone
et Constantino Metaphrastem,non sub Constantino,
excluso Leone, ætatem ægisse, quod abunde supra
probatum existimo. Sed quis vere dicet Psellum
Metaphrastem præcessisse centum annos? Vixerit
sub Theophilo Psellus,imo sub Leone Armeno,vivebat sub Leone sapiente Metaphrastes non adolescens, sed ætale matura, provectaque et dubio
procul media. Numerantab Armeno ad sapientem
annos 73 ab Theophilo anunos 65, si de defuncto
Metaphraste sermo est,tum plane anni centum intercedant. Sed quis tam perspicam diem obitus
Metaphrastæ certo signaverit? Constantini imperium longissimum fuit, et aliorum dominatione
sæpius interruptum.
nomenque imperatoris summopere captasse. His
fuerit Joannes Cinnamus Historia librum II. 'Poγέριος δὲ ἐπειδὴ τοῦ κατὰ σκοπὸν ἔτυχε, πρέσβεις εἰς
βασιλέα Ιωάννην, ἔτι περιόντα πέμψας, ᾐτεῖτο κήδους
τοῦ ἐκ βασιλείων αἱμάτων ἐπὶ παιδὶ τεύξασθαι τῷ αὑτοῦ. ᾿Αλλ᾽ οὔπω εἶχε τὰ τῆς πρεσβείας, καὶ ᾿Ιωάννης
τὸν βίον κατέλυσε. Μετὰ δὲ τινα χρόνον Μανουὴλ ἤδη
τὴν αὐτοκρατορίαν διέποντος, ταυτᾶ καὶ πάλιν πέμψας
ἠξίου. "Οθεν καὶ βασίλειός τις ἐπώνυμον Ξηρὸς εἰς Σικελίαν ἀφιχτο, Ρογερίῳ περὶ τούτου διαλεξόμενος,
᾿Αλλ' ἐκεῖνος χρυσίῳ κλαπείς παρ᾽ αὐτοῦ ἀλλόκοτά
τινα ὡμολόγει, ὧν δὴ κεφάλαιον ἦν τὸ ἐν ἴσῳ μεγαλείου
Βασιλεῖ τε τοῦ λοιποῦ καὶ Ῥογέριον ἐσεσθαι. Οθεν δή
τὰς μεγάλας ἀναῤῥαγῆναι ξυμβέβηκε μάχας. Επειδή
γὰρ ὁ μὲν Ξηρὸς εἰς Βυζάντιον ἐπανίὼν τὸν βίον κατέστρεψ:, δίκην οὔπω τῶν τετολμημένων τους, βασιλεὺς
ὅσο καὶ ἀθύρμασι ταῖς ἐκείνου πρεσβείαις προσεσχηκώς,
'Poyiptov autou xaipei ela. Rugerius vero, quæ
ipse cupiebat assecutus ad imperatorem Joannem
adhuc superstitem oratoribus missis ex imperatorio genere mulierem nuptum filio suo locare poscebat. Sed nondum legatio finem habuerat, et
Joannes falo defungitur. Post aliquod tempus
cum Manuel summam imperii administraret,hæc
eadem rursus legatis missis postulabat. Hinc Basilius quidam cognomento Xerus Siciliam venit
de his cum Rogerio traclaturus: sed auro a Rogerio scductus, absurda quædam ex se, alque
immania concedebat, quorum caput erat in pari
dignitatis gradu imposterum cum imperatore
Rogerium futurum. Hinc ingentia bella exorta sunt.
Cum enim Xerus Byzantium rediens mortem obiisset,
pœnis, quas ille meruerat ob ea quæ deliquerat, non
dum persolutis, imperator illius legationibus veluti ludicris animum non advertens, res Rogerii minus, minusque impendio curavit. Hinc quantum fieri debeat correctio illa de póyou et póyas prudens indicet lector. Et hæc quidem pro ætate Theophanis, et Metaphrastæ ad Scorsum.
Scribit Bollandus,me in Diatriba de Psellis censere, Panegyrim illum in Metaphrastem juniori
Psello adjudicari nullo prorsus argumento. Auctorem
illius orationis Psellum alteram esse, non Leonis
philosophi magistrum, nunquam evicturos, qui contra
sentiunt. Videamus, quod ipse sentiam, cum de Baronio ad seniorem Psellum panegyrim referente
tracto pag. 11. Et nos ad quemnam Psellum orativ
illa referri debeat,certo affirmare non possumus:
conjectura, tamen caque levissimo ducimur hanc recentiorem esse illius auctorem:quod et plura scripserit in omni disciplina, et scriptorum omnium
gloria celeberrimus fuerit. An aero senior ille aliquid
scripto tradiderit, certo non constat. Qui negat
omnia, negat quoque Panegyrim illam senioris
Pselli fuisse. Et qui orationis illius auctorem in
dubium in incertumque revocat, nihil de eo certo
statuit; et qui potius ad recentiorem refert, seniorem excludit. Imo infra pag. 53 apertissin is verbis
Psello juniori ascripsi. Sed dixi Panegyrim illam
nullo argumento adjudicari Psello juniori,et alterum Psellum esse non Leonis Philosophi magistrum nunquam evicturcs (Bollandus addit qui
aliter sentiunt. Sed non Allatius, qui si quid addere
vellet, adderet sine ulla hæsitatione) hæreticos,
contra quos tum agebat, et Metapbrastem ex ætate
Pselli panegyris auctoris contendebant esse recentissimum. Frustra enim operam sumerent, etiamsi
id totis viribus conarentur.Licet enim argumentum
Bollandi de ætate Pselli, qui ante Metaphrastem
Nunc ad Bollandum convertamus orationem.
Postremis suis verbis Bollandus in me latenter
stylum exacuit.Ignoscendum nempe esse Baronio,
qui cum aliunde ætatem Metaphraste non haberet,
laudationem illam in Metaphrastem Psello seniori
adjudicavit: non item Allatio, qui cum eum posuerit sub Constantino Porphyrogenito, non perspexit
Metaphrastem non potuisse laudari mortuum ab vita excesserat, gravissimum sit, mihi tamen ipsi
illo Psello; qui eum centum, ut minimum, anuos
antecesserat. [68] Vapulo, quod rei partem ignoraverim;quod partem sciverim, aliisque indicaverim, nullus sum?Metaphrastæ ætatem ignotam hactenus, et suspicionibus, iisque levissimis nixam, certam atque indubiam ipse primus signavi: neque
propterea nimis mihi arrogo, quamvis aliquid id
quoque sit, et ad refellendos hæreticos qui Vitis
sanctorum tandumdem detrahunt, pietatemque que
ex eorum lectione percipitur, constabiliendam, admodum necessarium. Et miratur Bollandus me
tempora exactius non digessisse, et laudationem
concluderent,cum respondere possent eodem ipso
ævo Constantini [69] Porphyrogeniti Psellum fuisse, vel eumdem Metaphrasta encomiastem, vel
alium omnino; certe Psellius Michaelis ducæ præceptor esse non potuit, et cum diversum a primo
illo fuisse eviuci non posset, firmissiinum quodammodo remanet, antiquissimum fuisse:et fuisse sub
Porphyrogenneta Constantino ex latrico Pselli ad
Constantinum Porphyrogennetam, cujus nob proœmii copiam fecerit doctissimus Melchior Incofer,
et legitum in Vaticana bibliotheca, et alibi,de quo
animadvertebam pag. 89. Sive enim Constanti-
ορᾷς, ὦ θειότατε βασιλεῦ, τὸν ἱερὸν τοῦτον καὶ φι λόσοφον σύλλογον; τῆς ἐμῆς γεωργίας γεννήματα σύμπαντες. Πάντες ἐκ τῶν ἐμῶν ναμάτων πεπώκασι, καὶ τῆς ἐμῆς πηγῆς ἀπηρύσαντο, καὶ νῦν ἠκόνηνται μὲν καὶ προς ῥητορείαν τὴν γλῶσσαν, οὐχ ὥστε μόνον διαιρεῖν ἐπιχειροῦν τε, καὶ περιεργάζεσθαι καὶ διαφόροις ἰδέαις τὸν λόγον κατακοσμεῖν, ἀλλ᾿ ὥστε καὶ πράττειν συστάσεις προβλημάτων· καὶ τὰ ἐξῆς. Καὶ τὴν μὲν φιλοσοφιαν σβεσθεῖσαν αὐτὸς ἀνῆψα. Δεῖ γὰρ ἐν καιρῷ καὶ παῤῥησιάσασθαι. Ὅσον ἐγὼ πὲν πρὸς τὴν τέχνην τῶν λόγων, καὶ τὴν φιλοσοφίαν ἀπένευσα, καὶ μαθημάτων ἡψάμην, οὐ παρ' άλλου λαβών· ἔσβεστο γὰρ αὐτοῖς ὁ πυρούς· ἀλλ' ἐγὼ αὖθις τοῦτον ἀνάψας, καὶ τοῖς ποθοῦσι διαπυριεύσας. Εντεῦθεν παραλαμβάνω μὲν ἐγὼ τὸν νοῦν εὐφημούμενος, καὶ πρῶτος προσπελάζω τους προπυλαίοις οὐκ ἀπονητί, οὐδ᾽ ἄνευ δοκιμασίας καὶ κρίσεως, ἀλλὰ πρῶ τον δοκιμασθείς, καὶ βασανισθεὶς ἐπὶ παντὶ λόγῳ, ἐπὶ πολλαῖς κρίσεσεν, ἐπὶ τοῖς αὐτοσχεδίοις συγγράμασιν, καὶ οὕτως συμπιεσθεὶς πρὸς τὴν εἴσοδον ὧν μόλις που τὸ πνεῦμα ἀνακαλέσασθαι. Εἰ γὰρ καμοὶ πολλὰ καὶ περὶ πολλῶν συγγράφεται· ἀλλ᾽ οὐκ ἂν ἔχοι τοιού τον ζῆλον και μίμησιν τὰ σπουδάσματα, ἀλλὰ λογίας μὲν ἴσως ἀνδράσι φανήσεται περισπουδαστα, καὶ ζηλώ σουσι ταύτα διὰ τὴν λέξιν, καὶ τὸν ποικίλιον σχηματισμὸν καταφρονήσουσι δὲ οἱ πολλοὶ, ὅτι μὴ μέλον αὐτοῖς ζητημάτων, καὶ ἐννοιῶν ἀποῤῥητ τέρων. Διούτσι γὰρ ὑποψίαν ὧν οὐχὶ τὸ ἑκάστου. Εδει ποτέ, θειότατε βασιλεῦ, τὴν πάντα κρίνουσαν φιλοσοφίαν. ο βασιλεύ ήλιε, καὶ τὶς ἂν με καταιτιάσαιτο ταύτην και προσφυώς την κλήσιν. ο βασιλεῦ προσθήκης ώπερ καὶ συναφῆς, καὶ μόνε τῶν ὅντων απαράμιλλε. Μὴ 0 μάτης, ὦ βασιλεῦ, εἰ πλείστων λογίων ἀκροασάμενος. Μέγιστε βασιλεῦ, τὸν ὁρατὸν τοῦτον κόσμοι, τὸ μέγα τοῦ Θεοῦ δημιούργημα. Ως ἐκ τοῦ βασιλέως τοῦ μονομάχου [] πρός τινα σοφόν κατηχούμενον. Ρ. ᾿Ανέγνων τὸ γράμμα σου, λογιώ καὶ σοφώτατε, καὶ τῷ ἀμυθήτω κάλλει.
Metaphrasta Psello seniori,qui centum annos antecesserat attribui-se? Ipse scripseram sub Leone
et Constantino Metaphrastem,non sub Constantino,
excluso Leone, ætatem ægisse, quod abunde supra
probatum existimo. Sed quis vere dicet Psellum
Metaphrastem præcessisse centum annos? Vixerit
sub Theophilo Psellus,imo sub Leone Armeno,vivebat sub Leone sapiente Metaphrastes non adolescens, sed ætale matura, provectaque et dubio
procul media. Numerantab Armeno ad sapientem
annos 73 ab Theophilo anunos 65, si de defuncto
Metaphraste sermo est,tum plane anni centum intercedant. Sed quis tam perspicam diem obitus
Metaphrastæ certo signaverit? Constantini imperium longissimum fuit, et aliorum dominatione
sæpius interruptum.
nomenque imperatoris summopere captasse. His
fuerit Joannes Cinnamus Historia librum II. 'Poγέριος δὲ ἐπειδὴ τοῦ κατὰ σκοπὸν ἔτυχε, πρέσβεις εἰς
βασιλέα Ιωάννην, ἔτι περιόντα πέμψας, ᾐτεῖτο κήδους
τοῦ ἐκ βασιλείων αἱμάτων ἐπὶ παιδὶ τεύξασθαι τῷ αὑτοῦ. ᾿Αλλ᾽ οὔπω εἶχε τὰ τῆς πρεσβείας, καὶ ᾿Ιωάννης
τὸν βίον κατέλυσε. Μετὰ δὲ τινα χρόνον Μανουὴλ ἤδη
τὴν αὐτοκρατορίαν διέποντος, ταυτᾶ καὶ πάλιν πέμψας
ἠξίου. "Οθεν καὶ βασίλειός τις ἐπώνυμον Ξηρὸς εἰς Σικελίαν ἀφιχτο, Ρογερίῳ περὶ τούτου διαλεξόμενος,
᾿Αλλ' ἐκεῖνος χρυσίῳ κλαπείς παρ᾽ αὐτοῦ ἀλλόκοτά
τινα ὡμολόγει, ὧν δὴ κεφάλαιον ἦν τὸ ἐν ἴσῳ μεγαλείου
Βασιλεῖ τε τοῦ λοιποῦ καὶ Ῥογέριον ἐσεσθαι. Οθεν δή
τὰς μεγάλας ἀναῤῥαγῆναι ξυμβέβηκε μάχας. Επειδή
γὰρ ὁ μὲν Ξηρὸς εἰς Βυζάντιον ἐπανίὼν τὸν βίον κατέστρεψ:, δίκην οὔπω τῶν τετολμημένων τους, βασιλεὺς
ὅσο καὶ ἀθύρμασι ταῖς ἐκείνου πρεσβείαις προσεσχηκώς,
'Poyiptov autou xaipei ela. Rugerius vero, quæ
ipse cupiebat assecutus ad imperatorem Joannem
adhuc superstitem oratoribus missis ex imperatorio genere mulierem nuptum filio suo locare poscebat. Sed nondum legatio finem habuerat, et
Joannes falo defungitur. Post aliquod tempus
cum Manuel summam imperii administraret,hæc
eadem rursus legatis missis postulabat. Hinc Basilius quidam cognomento Xerus Siciliam venit
de his cum Rogerio traclaturus: sed auro a Rogerio scductus, absurda quædam ex se, alque
immania concedebat, quorum caput erat in pari
dignitatis gradu imposterum cum imperatore
Rogerium futurum. Hinc ingentia bella exorta sunt.
Cum enim Xerus Byzantium rediens mortem obiisset,
pœnis, quas ille meruerat ob ea quæ deliquerat, non
dum persolutis, imperator illius legationibus veluti ludicris animum non advertens, res Rogerii minus, minusque impendio curavit. Hinc quantum fieri debeat correctio illa de póyou et póyas prudens indicet lector. Et hæc quidem pro ætate Theophanis, et Metaphrastæ ad Scorsum.
Scribit Bollandus,me in Diatriba de Psellis censere, Panegyrim illum in Metaphrastem juniori
Psello adjudicari nullo prorsus argumento. Auctorem
illius orationis Psellum alteram esse, non Leonis
philosophi magistrum, nunquam evicturos, qui contra
sentiunt. Videamus, quod ipse sentiam, cum de Baronio ad seniorem Psellum panegyrim referente
tracto pag. 11. Et nos ad quemnam Psellum orativ
illa referri debeat,certo affirmare non possumus:
conjectura, tamen caque levissimo ducimur hanc recentiorem esse illius auctorem:quod et plura scripserit in omni disciplina, et scriptorum omnium
gloria celeberrimus fuerit. An aero senior ille aliquid
scripto tradiderit, certo non constat. Qui negat
omnia, negat quoque Panegyrim illam senioris
Pselli fuisse. Et qui orationis illius auctorem in
dubium in incertumque revocat, nihil de eo certo
statuit; et qui potius ad recentiorem refert, seniorem excludit. Imo infra pag. 53 apertissin is verbis
Psello juniori ascripsi. Sed dixi Panegyrim illam
nullo argumento adjudicari Psello juniori,et alterum Psellum esse non Leonis Philosophi magistrum nunquam evicturcs (Bollandus addit qui
aliter sentiunt. Sed non Allatius, qui si quid addere
vellet, adderet sine ulla hæsitatione) hæreticos,
contra quos tum agebat, et Metapbrastem ex ætate
Pselli panegyris auctoris contendebant esse recentissimum. Frustra enim operam sumerent, etiamsi
id totis viribus conarentur.Licet enim argumentum
Bollandi de ætate Pselli, qui ante Metaphrastem
Nunc ad Bollandum convertamus orationem.
Postremis suis verbis Bollandus in me latenter
stylum exacuit.Ignoscendum nempe esse Baronio,
qui cum aliunde ætatem Metaphraste non haberet,
laudationem illam in Metaphrastem Psello seniori
adjudicavit: non item Allatio, qui cum eum posuerit sub Constantino Porphyrogenito, non perspexit
Metaphrastem non potuisse laudari mortuum ab vita excesserat, gravissimum sit, mihi tamen ipsi
illo Psello; qui eum centum, ut minimum, anuos
antecesserat. [68] Vapulo, quod rei partem ignoraverim;quod partem sciverim, aliisque indicaverim, nullus sum?Metaphrastæ ætatem ignotam hactenus, et suspicionibus, iisque levissimis nixam, certam atque indubiam ipse primus signavi: neque
propterea nimis mihi arrogo, quamvis aliquid id
quoque sit, et ad refellendos hæreticos qui Vitis
sanctorum tandumdem detrahunt, pietatemque que
ex eorum lectione percipitur, constabiliendam, admodum necessarium. Et miratur Bollandus me
tempora exactius non digessisse, et laudationem
concluderent,cum respondere possent eodem ipso
ævo Constantini [69] Porphyrogeniti Psellum fuisse, vel eumdem Metaphrasta encomiastem, vel
alium omnino; certe Psellius Michaelis ducæ præceptor esse non potuit, et cum diversum a primo
illo fuisse eviuci non posset, firmissiinum quodammodo remanet, antiquissimum fuisse:et fuisse sub
Porphyrogenneta Constantino ex latrico Pselli ad
Constantinum Porphyrogennetam, cujus nob proœmii copiam fecerit doctissimus Melchior Incofer,
et legitum in Vaticana bibliotheca, et alibi,de quo
animadvertebam pag. 89. Sive enim Constanti-
col. 53–54page 13 of 35
PG 114:5338,: Τοῦ Μεταφραστοῦ κυροῦ Συμεὼν τοῦ νέου Θεολόγου περὶ προσοχής. Συμεὼν τοῦ Μεταφραστού ταφραστοῦ, ἢ νέου Θεολόγου περὶ ἀρχῆς βίου τοῖς ἀρο Καὶ Συμεὼν δὲ ὁ νέος Θεολόγος, ὁ καὶ Μεταφραστής και
Nam excipi videtur heroum illud genus. Jose- a salutis 900. Et de ætate Metaphrastæ hæc satis
phus Scaliger, qui in museo abditus inclu-usque, multa.
quod ex aliis non potuerat, se magistro didicit, et vix
delibatis conjugationibus Græcis Homerum cum
interpretatione arreptum, uno et viginti diebus totum didicit poeticæ vero dialecti vestigiis insistens gran maticam sibi ipsi formavit:neque ullam
aliam didicit,quam quæ sibi ex analogia verborum
Homericorum observata fuit Reliquos vero poetas
Græcos omnes intra quatuor menses devoravit.
Nescio an citius se expediisset, si in vastam illos
voraginem simul colligatos projecisset. Immani
fauces diductæ hiatu, quas tai operosus, indiscretusque bolus non strangulavit, sed de his alii diceat:ipse nequeo satis decernere. Addam tantum
modo Psellum nostrum, quamvis et ingerii acutissimi fuerit, et memoriæ tenacissimæ et nunquam
intermissi laboris hominem fuisse, nec supra quam
ferant vires humanæ potuisse; quare cum tempore
et ætate in studiis, et comparanda prudentia profecisse, el hæc, quæ ex ipso retulimus, non alia
quam dicta ætate attentasse, ausisseque. Pervenisse
etiam ad Romanum Diogenem ex ejusdem ad alios
et eumdem orationibus, certissimum fit.Quare eum
imperia Basilii Junioris, et Constantini Porphyrogennetæ, sub quo Metaphrastes florebat, nepotum circa annum millesimum uatum non incongrue dixerimus; potuisseque commode ab iis, qui
defunctum Metaphrastem viderant, quæ in ejus
obitu evenere, audire, et aliis scripto tradere.Quemadmodum ego jam fere sexagenarius multa a se
nioribus, qui viderant, adolescens audivi ante centum annos gesta. Neque id implicat ætati meæ,
quam ago; neque tempori quo hæc scribo. Quare
nec est alius Psellus junior quærendus, qui laudationem illam scripserit. Quid de Psello præfante in Dioptra Philippi sentiendum sit, abunde
dixi in Diatriba mea de Psellis.
Nimis tandem subtiliter explicantur verba Pselli;
dum narrationem ore factam cum ea, quæ scripto
traditur confundimus.Ita loquimur,dicere aliquid
Ciceronem, Livium, Tacitum, non quasi ii iunc
vivant, sed quia omnis cetatis hominibus illorum
scripta loquuntur. Ut taceam cogit reverentia viri,
quem ob doctrinam singularem, et laborem immensum summopere suspicio. Plura posse dicere satius
est, quam dicere. His quoque refellitur sententia
Petri Lanselii disputatione apologetica de sancto
Dionysio, atque ejus scriptis, temere decimo sæculo
Symeonem Metaphrastem ponentis: namque cum
initio noni Metaphrastes esset, ut supra probavimus, ætate provectiore, non potuit decimo supervivere,nisi eum centenario majorem vitam obiisse
dicamus. Nullus interim, ut id quoque notem inter
Hæreticos cautius locutus est, et rem acu tetigit,
ut proverbio fertur, [72] quam Franciscus Goduvinus de Præsulibus Angliæ cop. 1. de Conversione
Britanniæ. Metaphrastes, octingentis et amplius annis
post obitum D. Petri vixit, circa annum videlicet
His etiam patet, quam absurde ii agant, qui ex
uno Metaphraste duos faciunt: quamvis enim Metaphrastæ cogno.men a posterioribus Græcis aliis
doctis hominibus, et illis potissimum qui Vitas
sanctorum non bene consulas, neque aliquo dicendi decore conspicuas, nova dicendi forma novaque figurarum structura a rure et agris in elegantissimas civitates,ut cum aliis civibus viverent,
deduxerunt, ut in Constantino Acropolita factum
vidimus, attamen dum de Symeone sermo est, solo
Metaphrastæ cognomine contenti fuere cum aliis
communicant, to vou, Junioris addere consueverunt. Quemadmodum itaque absurdum Metaphrastem duplicare, ita ex Symeone novo Theologo,
sive juniore et Symeon Metaphraste unum facere
Symeonem, quod suspicatur Gretser us,absurdissimun fuerit. Suspicatur enim ipsissimum Metaphrastem esse Symeonem illum Juniorem Theologum, cujus Orationes de moribus Christianis et
monasteriis vertit ex Græco Pontanus et publicavit.
Vult dictum Juniorem Theologum respectu antiquioris Gregorii Nazianzeni, qui Theologi nomen adeplus fuerat. Subdit in Indice Bibliothecæ Vaticanæ
in cod. 38, legi: Τοῦ Μεταφραστοῦ κυροῦ Συμεὼν τοῦ
νέου Θεολόγου περὶ προσοχής. Metaphrasia Domini
Symeonis novi, seu junioris Theologi de Allentione. Vides eum, qui junior Theologus est, nominari Metaphrastem?Nec obstare, quod Psellus alia
ejusdem scripta non recensuerit, nec monachatus
meminerit;nam Psellus satis habuit historica sanclorum volumina attingere, et brevitati studens
non omnia de ea,quæ poterat, sed quemdam adducere voluit; testarique idipsum encomium valde et
rebus, et verbis concisum.Poterat plures alios manuscriptos codices cum ex Vaticana, tum ex aliis
bibliothecis adducere, qui Metaphrastem novum
Theologum nominant. Συμεὼν τοῦ Μεταφραστού
xal véo, Oɛodóyou xepździa Erepa. Symeonis Metaphrastœ, et junioris Theologi capita aliu. Toù Meταφραστοῦ, ἢ νέου Θεολόγου περὶ ἀρχῆς βίου τοῖς ἀρο
xaplole povazos. Metaphraste, sive novi Theologi
de principio vitae Archuriis monachis. Ante Gretserum, Metaphrastem cum hoc novo Theologo confudisse visus est Josephus Methonensis Apologia
pro synodo Florentina contra Marcum Ephesium,
Καὶ Συμεὼν δὲ ὁ νέος Θεολόγος, ὁ καὶ Μεταφραστής και
8 ó
hoμevec. Et Symeon novus Theologus, qui et Metaphrastes dicitur. Sed Gretserum exscriptorum incuria nihil juvat nec dictum Methonensis aliis
intenti prolatum temere. Obstat, ne hi duo unas
sint, ætas utriusque longe diversa; vitæ institutum
varium, officii dignitas non eadem. Impedit denique dicendi forma, modus, orationis structura,
reliqua, quæ nos cum de Symeone hoc novo
Theologo agemus, post nostrum Metaphrastem
examinabimus.
[73] Scripsit Metaphrastes Vitas sanctorum,Scri-
αὐτῷ διὰ τὸ πλῆθος τῶν συγγραμμάτων, πολλάκις τὰ αὐτὰ ἀνακύκλεῖν τε καὶ ἐφορᾷν. ᾿Αλλ' εἰ καὶ πολὺς Μέλπω σε τὸν γράψαντα τὰς Μεταφράσεις. ὁ κάματος καὶ ἡ φροντὶς περιττοτέρα τοῦ δέοντος, ἢ 4: Γραφαις μᾶλλον πρὸς τοῦτόν δὴ ἀξιόχεως, ἀλλ᾽ ὅγε στάχις ένε ἐσχόλαζες θείας, ὅσιε, καὶ ἁγίων τοῦ βίου ιχνηλατών νικήκει μακρῷ τὴν σποράν, καὶ τὸ λήϊον, οἷον οὐδέπω τούτων τὰ παθήματα, καὶ τοὺς ἀγῶνας ἐξύμνεις ταῖς καὶ τήμερον. Εἴτε καὶ μηδὲν ἄλλο τῷ ἀνδρὶ διεσπούδαστο, σοφαίς σου Μεταφράσει». μηδὲ ἀποχρώντα τὰ ἄλλα σύμπαντα, καὶ καθέκαστον πρὸς ἀφορμὴν εὐφημίας ἀρκοῦν· ἀλλὰ τόγε τοιοῦτον ἑλέσθαι σπούδασμα, καὶ οὕτως καταπράξασθαί τε καὶ ἀκριβώς σασθαι, αὔταρχες ἀντὶ παντὸς ἄλλου πρὸς ἐγκώμιον τῷ ἀνδρί. sαβε Φασί γέ τοι μηδὲ ἐκ παρέργου τούτον ἤφθαι τοῦ πράγ ματος, μηδὲ αὐτὸν προθέμενον εἰ μὴ ὅσον βούλεσθαι. βασίλειοι δὲ τοῦτον παρακλήσεις ἐπὶ τοῦτο προσήνεγκαν, καὶ οἷς ἐφροντίζετο λόγος, καὶ σύνεσις. Καὶ ἦν αὐτῷ ἡ παρασκευὴ ἐξ ἑτοίμου, κύκλος τε οὐ βραχὺς τοῦ τε πρώ πως ενσημαινομένων τὴν λέξιν, καὶ τῶν μετὰ ταῦτα τιθέντων. Καὶ ἄλλος ἐπ' ἄλλῳ, ὁ μὲν τὰ πρῶτα ποιῶν, ὁ δὲ τὰ δεύτερα, καὶ ἐπὶ τούτοις οἱ τὰ συγγεγραμμένα ἐξακριβούμενοι· ἵν᾿ ὅτι τοὺς ὑπογραφέας λάθοι, προς τὴν ὑποκειμένην διορθώσωνται ἔννοιαν. Οὐ γὰρ ἐνὴν Οἱ δέ πρὸ τοῦ θαυκασίου τούδε ἀνδρὸς ἐνταῦθα τὰς ἐκείνων πράξεις ἀνα γραψάμενοι, οὔμενουν τῆς μεγαλοπρεπείας ἐκείνων ἀφίσ κοντο. ᾿Αλλὰ τὰ μὲν αὐτῶν κατεψεύσαντο, τὰ δὲ μὴ δυνη θέντες κατάλληλα θεῖναι, ἄκομψον ἐκείνοις τὸ ἀγαθὸν καὶ ἀφιλότιμον συγγεγράφασιν, οὔτε καλὴν ὑποθέμενοι ἔνω νοιαν, οὔτε μὴν εὐπρεπέσι κατακοσμήσαντες λέξεσιν, οὐδ᾽ ἀκριβῶς ὑπογράψαντες, οὔτε τὴν τῶν κολασάντων βαρύ τητα, οὔτε τὴν τῶν μαρτύρων πρὸς τὰς ἀπακρίσεις πυκε νότητα, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἀσκηταῖς τὴν ἄσκησιν ἐκιβδή λοσαν, ἀφελὼς αὐτοῖς, καὶ ὥσπερ ἐκ τοῦ παρατυχόντος τὰ ἐσπουδασμένα διεξιόντες. "Ενθεν τοι οἱ μὲν οὐδὲ ψι Ολὴν ἐκαρτέρουν τὴν τῶν ὑπομνηματισθέντων ἀνάγνωσιν, τοῖς δὲ καὶ γέλωτος ἀφορμὴ τὰ λεγόμενα ἐγνωρίζετο, καὶ τὸ τῆς συνθήκες δὲ ἀκαλές, καὶ τὸ τῆς ἐννοίας, καὶ τὸ τῆς λέξεως εὐτελὲς, ἀγλευκὴ τοῖς ἀκούουσιν ἦν, καὶ ἀπηχθάνοντο μᾶλλον, ἢ προσίεντο. Καὶ τὸ ἐπὶ τοῖς ἀναγραψαμένοις διεκωμῳδεῖτο ἡμῖν τὰ θαυμάσια τῶν τοῦ Χρι τοῦ θεραπόντων ἀγωνίσματά τε καὶ τροπαια. Καὶ ξύμω παντες μὲν διελοιδοροῦντο σαφῶς τοῖς συγγράμμασιν ἀντεισενεγκεῖν δὲ τούτων τὰ κρείττονα, οἱ μὲν δι᾽ ὄχνον ψυχῆς, οἱ δὲ ὡς τελειότατον σπούδασμα, καὶ ὡς μηδὲ βίος ἂν ὅλος ἀνδρὶς ἐξαρκέσειεν, οὔτε βουλομένοις δύναμις οις προσῆν, ούτε δυναμένοις βούλησις. Αλλ' οὐχὶ καὶ ὁ θαυμάσιος Συμεὼν ταυτὸν ἐπεωόνθει τούτοις· ἀλλὰ μέχρι
Nam excipi videtur heroum illud genus. Jose- a salutis 900. Et de ætate Metaphrastæ hæc satis
phus Scaliger, qui in museo abditus inclu-usque, multa.
quod ex aliis non potuerat, se magistro didicit, et vix
delibatis conjugationibus Græcis Homerum cum
interpretatione arreptum, uno et viginti diebus totum didicit poeticæ vero dialecti vestigiis insistens gran maticam sibi ipsi formavit:neque ullam
aliam didicit,quam quæ sibi ex analogia verborum
Homericorum observata fuit Reliquos vero poetas
Græcos omnes intra quatuor menses devoravit.
Nescio an citius se expediisset, si in vastam illos
voraginem simul colligatos projecisset. Immani
fauces diductæ hiatu, quas tai operosus, indiscretusque bolus non strangulavit, sed de his alii diceat:ipse nequeo satis decernere. Addam tantum
modo Psellum nostrum, quamvis et ingerii acutissimi fuerit, et memoriæ tenacissimæ et nunquam
intermissi laboris hominem fuisse, nec supra quam
ferant vires humanæ potuisse; quare cum tempore
et ætate in studiis, et comparanda prudentia profecisse, el hæc, quæ ex ipso retulimus, non alia
quam dicta ætate attentasse, ausisseque. Pervenisse
etiam ad Romanum Diogenem ex ejusdem ad alios
et eumdem orationibus, certissimum fit.Quare eum
imperia Basilii Junioris, et Constantini Porphyrogennetæ, sub quo Metaphrastes florebat, nepotum circa annum millesimum uatum non incongrue dixerimus; potuisseque commode ab iis, qui
defunctum Metaphrastem viderant, quæ in ejus
obitu evenere, audire, et aliis scripto tradere.Quemadmodum ego jam fere sexagenarius multa a se
nioribus, qui viderant, adolescens audivi ante centum annos gesta. Neque id implicat ætati meæ,
quam ago; neque tempori quo hæc scribo. Quare
nec est alius Psellus junior quærendus, qui laudationem illam scripserit. Quid de Psello præfante in Dioptra Philippi sentiendum sit, abunde
dixi in Diatriba mea de Psellis.
Nimis tandem subtiliter explicantur verba Pselli;
dum narrationem ore factam cum ea, quæ scripto
traditur confundimus.Ita loquimur,dicere aliquid
Ciceronem, Livium, Tacitum, non quasi ii iunc
vivant, sed quia omnis cetatis hominibus illorum
scripta loquuntur. Ut taceam cogit reverentia viri,
quem ob doctrinam singularem, et laborem immensum summopere suspicio. Plura posse dicere satius
est, quam dicere. His quoque refellitur sententia
Petri Lanselii disputatione apologetica de sancto
Dionysio, atque ejus scriptis, temere decimo sæculo
Symeonem Metaphrastem ponentis: namque cum
initio noni Metaphrastes esset, ut supra probavimus, ætate provectiore, non potuit decimo supervivere,nisi eum centenario majorem vitam obiisse
dicamus. Nullus interim, ut id quoque notem inter
Hæreticos cautius locutus est, et rem acu tetigit,
ut proverbio fertur, [72] quam Franciscus Goduvinus de Præsulibus Angliæ cop. 1. de Conversione
Britanniæ. Metaphrastes, octingentis et amplius annis
post obitum D. Petri vixit, circa annum videlicet
His etiam patet, quam absurde ii agant, qui ex
uno Metaphraste duos faciunt: quamvis enim Metaphrastæ cogno.men a posterioribus Græcis aliis
doctis hominibus, et illis potissimum qui Vitas
sanctorum non bene consulas, neque aliquo dicendi decore conspicuas, nova dicendi forma novaque figurarum structura a rure et agris in elegantissimas civitates,ut cum aliis civibus viverent,
deduxerunt, ut in Constantino Acropolita factum
vidimus, attamen dum de Symeone sermo est, solo
Metaphrastæ cognomine contenti fuere cum aliis
communicant, to vou, Junioris addere consueverunt. Quemadmodum itaque absurdum Metaphrastem duplicare, ita ex Symeone novo Theologo,
sive juniore et Symeon Metaphraste unum facere
Symeonem, quod suspicatur Gretser us,absurdissimun fuerit. Suspicatur enim ipsissimum Metaphrastem esse Symeonem illum Juniorem Theologum, cujus Orationes de moribus Christianis et
monasteriis vertit ex Græco Pontanus et publicavit.
Vult dictum Juniorem Theologum respectu antiquioris Gregorii Nazianzeni, qui Theologi nomen adeplus fuerat. Subdit in Indice Bibliothecæ Vaticanæ
in cod. 38, legi: Τοῦ Μεταφραστοῦ κυροῦ Συμεὼν τοῦ
νέου Θεολόγου περὶ προσοχής. Metaphrasia Domini
Symeonis novi, seu junioris Theologi de Allentione. Vides eum, qui junior Theologus est, nominari Metaphrastem?Nec obstare, quod Psellus alia
ejusdem scripta non recensuerit, nec monachatus
meminerit;nam Psellus satis habuit historica sanclorum volumina attingere, et brevitati studens
non omnia de ea,quæ poterat, sed quemdam adducere voluit; testarique idipsum encomium valde et
rebus, et verbis concisum.Poterat plures alios manuscriptos codices cum ex Vaticana, tum ex aliis
bibliothecis adducere, qui Metaphrastem novum
Theologum nominant. Συμεὼν τοῦ Μεταφραστού
xal véo, Oɛodóyou xepździa Erepa. Symeonis Metaphrastœ, et junioris Theologi capita aliu. Toù Meταφραστοῦ, ἢ νέου Θεολόγου περὶ ἀρχῆς βίου τοῖς ἀρο
xaplole povazos. Metaphraste, sive novi Theologi
de principio vitae Archuriis monachis. Ante Gretserum, Metaphrastem cum hoc novo Theologo confudisse visus est Josephus Methonensis Apologia
pro synodo Florentina contra Marcum Ephesium,
Καὶ Συμεὼν δὲ ὁ νέος Θεολόγος, ὁ καὶ Μεταφραστής και
8 ó
hoμevec. Et Symeon novus Theologus, qui et Metaphrastes dicitur. Sed Gretserum exscriptorum incuria nihil juvat nec dictum Methonensis aliis
intenti prolatum temere. Obstat, ne hi duo unas
sint, ætas utriusque longe diversa; vitæ institutum
varium, officii dignitas non eadem. Impedit denique dicendi forma, modus, orationis structura,
reliqua, quæ nos cum de Symeone hoc novo
Theologo agemus, post nostrum Metaphrastem
examinabimus.
[73] Scripsit Metaphrastes Vitas sanctorum,Scri-
col. 55–56page 14 of 35
PG 114:55τοῦ μέμψασθαι τοῖς γεγραμμένοις συμπροϊών αὑτοῖς, ἔπειτα περαιτέρω προβέβηκεν, καὶ θαῤῥεῖ τι πράγμα νεα νικὸν, μᾶλλον δὲ εὐτυχὴ πράξιν, ἢν οὐδεὶς τῶν πάντων εὐτύχηκε. Δι' ἧς ἐκεῖνός τε περιφανέστερος τῶν ἁπανταχῇ ἐλλογίμων ἐγένετο, καὶ τῷ τε Θεῷ τὰ κάλλιστα τῶν ὄντων ἀφωσιώσετο, καὶ τοὺς τῶν μαρτύρων ἀγῶνας, καὶ δρόμους, τάς τε τῶν ἀσκητῶν ἐγκρατείας, καὶ καρτερίας ἐκάλλυνέ τε καὶ κατεκόσμησε, καὶ τὴν αὐτὴν ἐκείνοις []; προσενεγκών εὔτοιαν, τα παρὰ πάντων ἀντείλησε.
τοῦ μέμψασθαι τοῖς γεγραμμένοις συμπροϊών αὑτοῖς, integram, nihil de sententia immutans suo serἔπειτα περαιτέρω προβέβηκεν, καὶ θαῤῥεῖ τι πράγμα νεα mone exornatus digessit: quæ tandem erant
νικὸν, μᾶλλον δὲ εὐτυχὴ πράξιν, ἢν οὐδεὶς τῶν πάντων optime scriptæ, nec sua ope iudigebant, ita eas
εὐτύχηκε. Δι' ἧς ἐκεῖνός τε περιφανέστερος τῶν ἀπαντα- inter suas elucere, veluti sidera, lapidesque preχῆ ἐλλογίμων ἐγένετο, καὶ τῷ τε Θεῷ τὰ κάλλιστα τῶν liosos reliquit, quibus et suæ celebriores ferent
ὄντων ἀφωσιώσετο, καὶ τοὺς τῶν μαρτύρων ἀγῶνας, καὶ et piis hominibus, populoque acceptiores. Hinc
δρόμους, τάς τε τῶν ἀσκητῶν ἐγκρατείας, καὶ καρτερίας frequenter inter ejus volumina occurrunt oraἐκάλλυνέ τε καὶ κατεκόσμησε, καὶ τὴν αὐτὴν ἐκείνοις [75] tiones, et encomia iu varias festivitates aliorum;
προσενεγκών εὔτοιαν, τα παρὰ πάντων ἀντείλησε. Qui inter eos præcipui habentur Athanasius patriarcha
autem ante hunc beatum virum res gestas il- Alexandrinus, Basilius Magnus Cæsariensis, Gregolorum scripserunt, non erant illorum assecuti rius Nazianzenus, Gregorius Nyssenus, Joannes Chrymagnificentiam; sed partim quidem de iis sostomus, Basilius Seleuciensis, Amphilochius Icoerant mentiti, partim autem cum non possent niensis, Ephræm Syrus Ephræm [76] Chersonensis,
rebus eorum respondentem afferre orationem, Antipater Bostrorum episcopus. Cyrillus Alexandribonum illi conscripserunt, quod nec esset ulla nus, Epiphanius Cypri, Joannes Damascenus, Georde gratia ornatum, nec laude proscquendum ¡ gius Nicomediensis, Pantaleo diaconus et cartout qui ne pulchram tribuerint sententiam,nec phylax Magnæ ecclesiæ, Theodorus Studites, Ancum verbis maxime decentibus,neque accurate dreas Cretensis, Proclus patriarcha Constantinopodescripserint, neque saevitiam et atrocitatem litanus, Leontius Bysantius, Leontius Hierosolymieorum, qui punierunt, neque martyrum in tanus, Procopius diaconus et chartophylax, Gregodandis responsis prudentiam;quin etiam mo- rius Neocæsariensis, Germanus patriarcha Constantinachorum adulterarunt exercitationem, sim- nopolitanus, Asterius Amaseæ, Sophronius patriarplicius,et quasi temere, et ut accidit, referentes, cha Hierosolym., Timotheus Hierosolymit. et alii.
quæ studiose ab illis facta sunt. Hinc factum
est ut nonnulli ne legere quidem sustinerentea,
quæ erant litterarum mandata monumentis:
aliis autem eo quæ dicebantur, præberent ridendi materiam:et compositionis inelegantia,
sententia absurda et nulla consequentia,et dictio vilis et abjecta,erant iis,qui audiebant,in.
suavia, et odio habebantur potius, quam admittebantur;et propter eos qui conscripserant
nobis, ludibrio habebantur admirabilia Christianorum certamina atque tropaa et omnes
quidem aperte semper insectabantur maledictis,eorum
autem loco afferre meliora, aliis quidem propter eorum
socordiam, aliis autem, ut quod est opus perfectissimum
et mazimi studii, et cui nec tota quidem viri vila suffecerit: neque vires aderant volentibus, nec iis
qui poterant,voluntas: sed non etiam admirabilis Symeon eodem modo quo ii, fuit affectus; sed cum eis
procedens ad reprehensionem, deinde processit ulterius,
el juvenile aggrediens facinus, vel felicem potius actionem, quam nullus omnium gessit feliciter, per quam
ille evasit clarior omnibus qui erant ubique eruditis,
et Deo consecravit eo quæ sunt omnium pulcherrima; martyrum certamina et cursus,
et monachorum abstinentiam et patientiam
ornavit et decoravit et eamdem quam illi
adhibens benevolentiam, etiam gratias vicissim accepit ab omnibus.
Non ita tamen adeo severe se gessit, ut omnes,
omnium sanctorum Vitas et laudes ante se ab
aliis probatissimis auctoribus scriptas rejecerit,
et factis, decretisque jugulaverit; sed falsas, aut
nequiter compositas, veluti indignas, quæ a piis
legerentur voluntaria oblivione contrivit ab aliis
errata aliorum codicium, vel scriptorum fide correxit, suoque stylo exornatas edidit; aliarum rem
Sed quasnam Metaphrastes Vitas sanctorum
conscripsit? Hoc vero difficillimum est discernere.
Nec alius poterit, nisi qui similes Vitas Græce
percurrerit, et orationem, et lumina in dicendo
Symeonis optime calluerit. Nam id ex Latinis expiscari stultissimum fuerit, quod continget difficilius, quod nondum capio qua causa id factum sit,
cum in aliis orationibus et Vitis, auctorum ut plúrimum nomina præfigantur; in his, quas Symeon
descripsit, nunquam aut raro prænotatum inveniatur. Hinc viri de antiquitate ecclesiastica bene
meriti Vitas sanctorum, quæ auctorem sibi præscriptum non præferunt, omnes non sine erroris
atque inscitiæ nota Symeoni vindicarunt, quæ vere
Symeonis non sunt. Vindicantur tamen Symeoni,
et veluti Symeonis germanæ evulgantur a Surio,
et Lippomano, et aliis Latine tantum, Mense Januario 1, Sancti Basilii, Euphrosynes Alexandrinæ.
5, Apollinaris virginis. 7, Luciani martyris. 9,
Polyeucti martyris, Juliani martyris, et sociorum.
10, Marciani presbyteri. 11, Theodosii coenobiarcha.13,Hermyli et Stratonici martyrum. 15, Joannis
Calybitæ.22, Timothei apostoli, Vincentii levitæ et
Dmartyris, Anastasii Persæ. 23, Clementis Ancyrani
episcopi, Joannis Eleemosynarii. 25, Eusebiæ, quæ
cognominata est hospita. 27, Joannis Chrysostomi,
28, Jacob Eremitæ. 31, Cyri et Joannis, Melanæ
Romanæ. Mense Februario. 4, Ignatii episcopi,
martyris, Pionii presb. mart. Ephræmi Syri. Tryphonis. 3, Blasii Episcopi, sancti Isidori, Agathæ
virginis. 6, Faustæ, Euelasii, et Maximinæ. 8, Evagrii et Mariæ ejus filiæ. 9, Nicephori martyris. 13,
Martiniani anachoretæ. 14. Auxentii abbatis. 16,
Onesimi martyrium, Julianæ. 18, Leonis et Paregorij
martyrum. 19. Auxibii archiepiscopi Selensis. 20,
Jadoth episcopi, et sociorum martyram. 27, An-
μ
τοῦ μέμψασθαι τοῖς γεγραμμένοις συμπροϊών αὑτοῖς, integram, nihil de sententia immutans suo serἔπειτα περαιτέρω προβέβηκεν, καὶ θαῤῥεῖ τι πράγμα νεα mone exornatus digessit: quæ tandem erant
νικὸν, μᾶλλον δὲ εὐτυχὴ πράξιν, ἢν οὐδεὶς τῶν πάντων optime scriptæ, nec sua ope iudigebant, ita eas
εὐτύχηκε. Δι' ἧς ἐκεῖνός τε περιφανέστερος τῶν ἀπαντα- inter suas elucere, veluti sidera, lapidesque preχῆ ἐλλογίμων ἐγένετο, καὶ τῷ τε Θεῷ τὰ κάλλιστα τῶν liosos reliquit, quibus et suæ celebriores ferent
ὄντων ἀφωσιώσετο, καὶ τοὺς τῶν μαρτύρων ἀγῶνας, καὶ et piis hominibus, populoque acceptiores. Hinc
δρόμους, τάς τε τῶν ἀσκητῶν ἐγκρατείας, καὶ καρτερίας frequenter inter ejus volumina occurrunt oraἐκάλλυνέ τε καὶ κατεκόσμησε, καὶ τὴν αὐτὴν ἐκείνοις [75] tiones, et encomia iu varias festivitates aliorum;
προσενεγκών εὔτοιαν, τα παρὰ πάντων ἀντείλησε. Qui inter eos præcipui habentur Athanasius patriarcha
autem ante hunc beatum virum res gestas il- Alexandrinus, Basilius Magnus Cæsariensis, Gregolorum scripserunt, non erant illorum assecuti rius Nazianzenus, Gregorius Nyssenus, Joannes Chrymagnificentiam; sed partim quidem de iis sostomus, Basilius Seleuciensis, Amphilochius Icoerant mentiti, partim autem cum non possent niensis, Ephræm Syrus Ephræm [76] Chersonensis,
rebus eorum respondentem afferre orationem, Antipater Bostrorum episcopus. Cyrillus Alexandribonum illi conscripserunt, quod nec esset ulla nus, Epiphanius Cypri, Joannes Damascenus, Georde gratia ornatum, nec laude proscquendum ¡ gius Nicomediensis, Pantaleo diaconus et cartout qui ne pulchram tribuerint sententiam,nec phylax Magnæ ecclesiæ, Theodorus Studites, Ancum verbis maxime decentibus,neque accurate dreas Cretensis, Proclus patriarcha Constantinopodescripserint, neque saevitiam et atrocitatem litanus, Leontius Bysantius, Leontius Hierosolymieorum, qui punierunt, neque martyrum in tanus, Procopius diaconus et chartophylax, Gregodandis responsis prudentiam;quin etiam mo- rius Neocæsariensis, Germanus patriarcha Constantinachorum adulterarunt exercitationem, sim- nopolitanus, Asterius Amaseæ, Sophronius patriarplicius,et quasi temere, et ut accidit, referentes, cha Hierosolym., Timotheus Hierosolymit. et alii.
quæ studiose ab illis facta sunt. Hinc factum
est ut nonnulli ne legere quidem sustinerentea,
quæ erant litterarum mandata monumentis:
aliis autem eo quæ dicebantur, præberent ridendi materiam:et compositionis inelegantia,
sententia absurda et nulla consequentia,et dictio vilis et abjecta,erant iis,qui audiebant,in.
suavia, et odio habebantur potius, quam admittebantur;et propter eos qui conscripserant
nobis, ludibrio habebantur admirabilia Christianorum certamina atque tropaa et omnes
quidem aperte semper insectabantur maledictis,eorum
autem loco afferre meliora, aliis quidem propter eorum
socordiam, aliis autem, ut quod est opus perfectissimum
et mazimi studii, et cui nec tota quidem viri vila suffecerit: neque vires aderant volentibus, nec iis
qui poterant,voluntas: sed non etiam admirabilis Symeon eodem modo quo ii, fuit affectus; sed cum eis
procedens ad reprehensionem, deinde processit ulterius,
el juvenile aggrediens facinus, vel felicem potius actionem, quam nullus omnium gessit feliciter, per quam
ille evasit clarior omnibus qui erant ubique eruditis,
et Deo consecravit eo quæ sunt omnium pulcherrima; martyrum certamina et cursus,
et monachorum abstinentiam et patientiam
ornavit et decoravit et eamdem quam illi
adhibens benevolentiam, etiam gratias vicissim accepit ab omnibus.
Non ita tamen adeo severe se gessit, ut omnes,
omnium sanctorum Vitas et laudes ante se ab
aliis probatissimis auctoribus scriptas rejecerit,
et factis, decretisque jugulaverit; sed falsas, aut
nequiter compositas, veluti indignas, quæ a piis
legerentur voluntaria oblivione contrivit ab aliis
errata aliorum codicium, vel scriptorum fide correxit, suoque stylo exornatas edidit; aliarum rem
Sed quasnam Metaphrastes Vitas sanctorum
conscripsit? Hoc vero difficillimum est discernere.
Nec alius poterit, nisi qui similes Vitas Græce
percurrerit, et orationem, et lumina in dicendo
Symeonis optime calluerit. Nam id ex Latinis expiscari stultissimum fuerit, quod continget difficilius, quod nondum capio qua causa id factum sit,
cum in aliis orationibus et Vitis, auctorum ut plúrimum nomina præfigantur; in his, quas Symeon
descripsit, nunquam aut raro prænotatum inveniatur. Hinc viri de antiquitate ecclesiastica bene
meriti Vitas sanctorum, quæ auctorem sibi præscriptum non præferunt, omnes non sine erroris
atque inscitiæ nota Symeoni vindicarunt, quæ vere
Symeonis non sunt. Vindicantur tamen Symeoni,
et veluti Symeonis germanæ evulgantur a Surio,
et Lippomano, et aliis Latine tantum, Mense Januario 1, Sancti Basilii, Euphrosynes Alexandrinæ.
5, Apollinaris virginis. 7, Luciani martyris. 9,
Polyeucti martyris, Juliani martyris, et sociorum.
10, Marciani presbyteri. 11, Theodosii coenobiarcha.13,Hermyli et Stratonici martyrum. 15, Joannis
Calybitæ.22, Timothei apostoli, Vincentii levitæ et
Dmartyris, Anastasii Persæ. 23, Clementis Ancyrani
episcopi, Joannis Eleemosynarii. 25, Eusebiæ, quæ
cognominata est hospita. 27, Joannis Chrysostomi,
28, Jacob Eremitæ. 31, Cyri et Joannis, Melanæ
Romanæ. Mense Februario. 4, Ignatii episcopi,
martyris, Pionii presb. mart. Ephræmi Syri. Tryphonis. 3, Blasii Episcopi, sancti Isidori, Agathæ
virginis. 6, Faustæ, Euelasii, et Maximinæ. 8, Evagrii et Mariæ ejus filiæ. 9, Nicephori martyris. 13,
Martiniani anachoretæ. 14. Auxentii abbatis. 16,
Onesimi martyrium, Julianæ. 18, Leonis et Paregorij
martyrum. 19. Auxibii archiepiscopi Selensis. 20,
Jadoth episcopi, et sociorum martyram. 27, An-
col. 57–58page 15 of 35
PG 114:57Καὶ ὁ τὰς τῶν ἁγίων πολιτείας, καὶ τὰς αὐτῶν ἀθλήσεις ἀφηγησάμενος μεταφραστικῶς, εἰς τὸ τοῦ ᾿Αρεοπαγίτου μαρτύριον Διονυσίου φησί, τοῦ τῶν ἀποῤῥή των ἐκφάντορος, δεήσων εἰπεῖν περὶ τῆς οἰκονομίας Χρι στοῦ, πρὸς τὸ τέλος ἐπὶ λέξεως οὕτω; ἐφθέγξατο. Καὶ εἰς οὐρανοὺς ὁ ἐμὸς Χριστὸς ἀναφέρεται, καὶ τὰ ἑξῆς.
tiis Patrum pro processione Spiritus a Filio, et nomine: et quæ aliquando nomen præferunt auConstantinus Melitiniotes Orat. 2, de processione ctoris, in aliis codicibus sine auctore jacentingloriæ.
Spiritus sancti. Καὶ ὁ τὰς τῶν ἁγίων πολιτείας, καὶ τὰς Ilias profecto omnes Metaphrastæ si vindicaveris
αὐτῶν ἀθλήσεις ἀφηγησάμενος μεταφραστικῶς, εἰς τὸ τοῦ acerbissime insaniveris; si nullas, multa impie
᾿Αρεοπαγίτου μαρτύριον Διονυσίου φησί, τοῦ τῶν ἀποῤῥή- stelerateque commiseris. Observandum vero est ante
των ἐκφάντορος, δεήσων εἰπεῖν περὶ τῆς οἰκονομίας Χρι- alia, male a nonnullis dici, cum alicujus Sancti
στοῦ, πρὸς τὸ τέλος ἐπὶ λέξεως οὕτω; ἐφθέγξατο. Καὶ εἰς Vitæ nomen præfixum non habetur,eam Vitam legi
οὐρανοὺς ὁ ἐμὸς Χριστὸς ἀναφέρεται, καὶ τὰ ἑξῆς. Et qui apud Metaphrastem,quasi vero collectiones omnes
sanctorum res gestas ac certamina,ut metaphras- Vitarum ab eodem Metaphraste confectæ sint;quod
ego existimo falsissimum.Cum [80] enim Collectiones
tæ solent, enarravit, in Dionysii Areopagitæ martyrio, illius, inquam, qui res quæ exprimi ne- similes, quæ fere innumeræ sunt, raro aut nunquam
queant,revelavit,cum de Christi economia [79] ei inter se conveniant, sed hæ plures illæ pauciores
disserendum esset, ipso in fine his verbis comple- Vitas contineant, et alio atque alio dicendi modo
aus est: Et in cælos Christus meus assumitur, etc. methodoque conscriptæ, qui id fieri potuit, ut ab uno
Michael Glycas Epist, 21. Sanciæ Anastasiæ. Nice- inchoate sint absolutæque, nisi eum singulis horis
phorus Callistus lib. xiv, cap.51.Ecclesiastica his- atque momentis alia atque alia mente una versasse,
toriæ, sancti Simeonis Stylitæ senioris, et lib. xvu et modo has modo illas approbasse reprobasseque
cap.24.Sancti Simeonis Stylite junioris. Quæ vero dicere velimus. Si unus eas absolvis, eædem semper
hactenus ineditæ,tenebris tineisque addictæ biblio- in codicibus manuscriptis magna ex parte objicerenthecarum loculos occupant, frustra tempus insu- tur: at modo aliter fit. Quare dicendum est, Metamerem si omnes hic recensere conarer.Nulla enim phrastem scripsisse Vitas Sanctorum, non collefere bibliotheca fuerit, cum manuscripti codices gisse; et quas ipse scripsit, eodem semper servato
ordine cudisse, ut asserit Baronius, iis etiam aliadsint, in qua volumen aliquod harum vitarum non
reperiatur. Verum ipse solius Antonii Augustini re- quando annexis cum primi scriptoris nomine, quas
censitis ad reliqua gradum faciam.In bibliotheca ita- ipse comprobasset, nec immutasset. Et hinc plane
que Antonil Augustini sub Simeonis Metaphraste no- videatur Vitas ita a Metaphraste digestas fere semmine hæ legebantur. Mense Januario. Athanasii Ale- per eumdem modum in aliis codicibus servare.
xandrini.Euthymil. Timothei apostoli. Anastasii. Cle- Male ergo affirmatur, cum quis nobis in manus
mentis Ancyrani.Eusebiæ cognomento Xenæ.Grego- codex pervenerit, et in eo habentur Vitæ Sanctorii Nazianzeni Xenophontis et filiorum. De reliquiis rum, nullo præfixo scriptoris nomine, illas Vitas
sancti Joannis Chrysostomi. Ephræmi Syri. Cyri et Jo- haberi apud Metaphrastem, cum collectio illa Viannis. Mense Februario. Tryphonis. Parthenii episcopi tarum Metaphrastis non sit; et consequenter illas
Lampsaci. Theodori Stratilatæ. Luca Thaumaturgi. Metaphrastem, et si non scripserit, approbasse, vel
Nicephori. Blasii. Martiniani. Mense Martio.Sancto- saltem dignas existimasse, quæ per manus homirum quadraginta duorum martyrum. Sanctorum
num volitarent. Dixi supra arduum hunc esse laquadraginta Narratio de obsidione Constantinopolita- borem et improbum, et quem ipse prudentioribus
na.Mense Aprili. Georgii martyris. Mense Junio.Ma- relinquerem. Conferam tamen aliquid studii et
Duelis,Sabelii et Ismaelis.Sampsonis Xenodochi.Pe- operæ, et viam aliis aperiam, ut potero; et quemregrinationes Petri et Pauli. Mense Julio. Procopii. admodum prudens agricola post jacta in terra
Pantaleonis.Callinici.Eudocimi.Mense Augusto. De semina, enataque, ne genuina a spuriis, aliusque
ortu et educatione.Deiparæ. De Christi imagine missa generis suffocentur, fructumque sincerum habeat,
ad Agbarum. De Joanne Baptista. Mense Novembri. primum herbulas illas omnes,quas ille non agnoSamona, Guriæ et Abibi. Pauli archiepiscopi Con- scit, sementis colligendi,germanas, etiamsi optimæ
stantinopolitani.Hieronis et qui cum eo passi sunt. fuerint, severa diligentia exstirpat, reliquas fovet
Matronæ. Theoctistes Lesbiæ. Menæ Ægyptii.Joan- et colit; sic et ipse ex amplissimo isto, qui Metanis Eleemosynarii.Joannis Chrysostomi.Philippi a- phrastæ nomine invaluit campo, primus omnium Vitas
postoli:Mense Decembri. Bonifacii Romani Sebas- eas, quis posset omnes? evellam, ut ita dicam,et
tiani.Tranquillini,Nicostrati, Claudii, Castoris, et alio- eradicabo (quarum sub nomine et martyria, et
rum. Ignatii.Julianæ.Anastasiæ. Decem martyrum elogia, sive encomia, sive laudes tum in sanctos,
Cretensium..Eugenise et parentum. Theodori et Theo- tum in Christum, et Deiparam intellectas velim)
phanis Graptorum. Indi et Domnæ, et sociorum. propriisque auctoribus, manuscriptorum ope coMarcelli. Melaniæ Romanæ. Eleutherii In Danie- dicum restituam: tum de aliis, quæ sine nomine
lem prophetam,et tres pueros. Non aliarum biblio- sunt, judicabimus. Ut vero facilius intentum consethecarum indices conferam, cum rari admodum quamur, primum apponetur principium operis,sesint, qui eadem contineant. Omnes enim. fere ad cundo loco nomen auctoris, tertio titulus ipse opeunum eorum in iisdem mensibus, et diversorum ris, ut uno ictu, veluti in tabella, quis sibi inter Metasanctorum Vitas et elogia, eorumdemque sanctorum phrasta labores locum occupaverit, sive ita disponente
Vitas varias proponunt; et quod maximo rei Ec- Metaphraste,sive ex scriptoribus ipsis,qui ut commoclesiasticæ detrimento factum est, sine auctoris dum est et lubet, omnia audent, referamus in codicem.
᾿Αγαθὴν ἔμιλλαν ἀνεστήσασθε. βίους του οσίου Πατρὸς 'Αντω του. λόγος εἰς τὸν Ἰὼβ τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ δεύτ τέρα. Αηδόνι τινὶ πολυφώνῳ. εἰς τὸ γενέσιον Ιωάννου τοῦ Προδρόμου. ᾿Αθλητικούς. ἀγῶνας εὐφημεῖν θέλων. εἰς τὸν ἅγιον Κλήμεντα. Αἱ μὲν Χριστοῦ πανηγύρεις, ὅσαι τὸ φῶς τῆς περὶ ἡμᾶς οἰκονομίας. ἐγκώμιον εἰς πάντας τοὺς [] ἁγίους μάρτυρας. Αἱ χάριτες μὲν ἐπὶ τῶν προτέρων χρόνων. λόγος εἰς τὴν ἀνάληψιν τοῦ Σωτῆρος. Ακουε, οὐρανέ, καὶ ὁ τῶν ἀγγέλων ἄπας κύκλος. εἰς τὰ σωτήρια πάθη τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ακούω Μωσέα τὸν μέγαν τὸ ξένον ἐκεῖνο θαῦμα τῆς βάτου. λόγος εἰς τὴν ὑπερ αγίαν Θεοτόκον διαλαμβάνων τήν τε γέννησιν, καὶ τὴν εἰς τὰ ἅγια τῶν ἁγίων εἴσοδον, καὶ ἀνατροφὴν αὐτῆς. ᾿Αγαθόν καὶ δίκαιον, καὶ πᾶσι τοῖς εὐσεβεῖν. περὶ τοῦ βίου καὶ μαρτυρίου τοῦ ἁγίου όσιο μάρτυρος Στεφάνου τοῦ νέου. Ο δε γὰρ ὥσπερ νεφέλη τὸν ἥλιον, οὕτω καὶ χρόνος κρύπτειν τὰ μὴ λαλούμενα, καίπερ τεσσαρακοστοῦ δευτέρου ἔτους παραδεδραμηκότες, ἀφ᾽ οὔπερ τὴν διὰ μαρτυρίου ἱερὰν τελευτὴν ὁ παμμάκαρ Πατὴρ ἡμῶν ὑπέστη Στέφανος μέχρι τῆς νυνί, Οἷς προτραπεὶς ἀνελεξαμην παρὰ ἀλη θενόντων ἀνδρῶν, καὶ τῶν αὐτοῦ φοιτητῶν ὧδε κἀκεῖσε περιθέων και περιαθρίζων λέξαι τὰ ἐξ ἁπαλῶν ὀνύχων αὐτοῦ καὶ μέχρι γήρως, τὰ τε τῆς γεννήσεως καὶ τοῦ θάνατου φάτερπνα καὶ θαυμαστὰ διηγήματα. Αλλοι μὲν ἄλλως τοὺς ἁγίους τιμείκωσαν. Ταῦτά μου τοῦ ἐλαχίστου ἐγκώμιον εἰς τοτε πονήματος τὰ ἐκλεχρέντα παρὰ τῶν τοῦ ὁσίου τοὺς ἁγίους Σύρον καὶ Ἰωάννην τοὺς μάρτυρας, ἀγχιστέων, γνωρίμων, συγγενών, συσσίτων, ὁμορόφων τῆς προθεωρίας ἡ ἀρχή, Οφθαλμῶν ἀῤῥωστίας καὶ φοιτητῶν οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ παρὰ τῶν τυράννου συμἔνεκα Κύρῳ καὶ Ἰωάννη. μυστῶν τῶν ἀκμὴν τῷδε τῷ βίῳ συζώντων ἀληθινά 4. ληγήματα. Ει ᾿Αγαπητοί. Αψευδής ὁ Θεὸς διὰ τοῦ προφήτου ἐμαγγειλάμενος. περὶ τοῦ βίου, καὶ τῆς ἐλορίας, καὶ τῶν θλίψεων Ιωάννου τοῦ Χρυσοστόμου. ᾿Αγαπητοί. Οὐκ ἦν ἀπεικὲς εὐγνώμονας. εἰς τὸν βίον καὶ τὰ θαύματα τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Βασιλείου ἐπισκόπου Καισα μίας. ᾿Αγαλλιάσεως καὶ εὐφροσύνης ἡμέρα. λόγοις εἰς τῶν προσκύνησιν τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ Σταυροῦ, ἐν Μεσονηστίμῳ. Αγγελικής πανηγύρεως ή προαφορισμένη κυρία παρούσα συναθροίζει. μείς, ἐγκώμιον τῶν θείων καὶ μεγάλων αρχιστρατ ἔγων Μιχαήλ, καὶ Γαβριήλ. Αγε δὴ καὶ σήμερον, φίλε, γνησιώτερον τοῦ γεν Υπωτάτου "Ιώβ. Αλλ' ἔμαιγε τοῖς σοῖς ἐπιβαλεῖν ἐγκωμίοις, ὦ Χριστοῦ βαπτιστά, πόῤῥωθεν πειρωμένῳ. ἐγκώμιον εἰς τὸν μέγαν τοῦ Χριστοῦ βαπτιστὴν καὶ πρόδρομον Ιωάννην, Αλλ᾽ οὐ πένθιμος ἡμῖν ὁ καιρός. Τούτου γέ τοι μαρτύριον σαφὲς ἡ νηστεία. εἰς τὴν μνήμην τοῦ ἁγίου μεγαλομάρτυρος Θεοδώρου, καὶ τὴν τοῦ πρωτοσαββάτου ἡμέραν ἐν Εὐχαῖτοις. ᾿Αλώμενος ἐγὼ κατὰ τὴν ἔφοδον τῶν Βαρβάρων. εἰς τὴν ἀναίρεσιν τῶν ἐν Σινᾶ καὶ Ῥαϊθοῦ ἁγίων Πατέρων. μὲν ἄν τις εἰκάσῃ τεκμήριον τὴν παροῦσαν ἔχων κατάστασιν. λόγος εἰς τὴν θεόσωμον ταφὴν τοῦ Κυρίου. Αναβαλλεται μὲν ὁ Ἰησοῦς, καὶ φῶς ὡς ἱμάτιον πηνίκα τοῖς μαθηταῖς ἀστράπτων ἐπὶ τοῦ ὄρους Θαβὼρ. λόγος σχεδιασθείς εἰς τὴν ταφὴν τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν. Αναγκαῖόν ἐστι πάλιν σήμερον τῷ πρωῒ τοῦ λό γου, περὶ τῆς παρουσίας Ἰωάν. νου εἰς τὸν ἄδην. ᾿Ανάστασις τοῦ ἐμοῦ καὶ Θεοῦ, καὶ τοῦ κρωθέντος. λόγος εἰς τὴν ἁγίαν ᾿Ανάστασιν. Ανδρες φιλόξενοι, καὶ φιλόχριστοι, καὶ φιλάδελφοι. λόγος εἰς τὰ ἅγια Θεο φάνεια, ἢ εἰς τὰ ἅγια Φώτα.
tiis Patrum pro processione Spiritus a Filio, et nomine: et quæ aliquando nomen præferunt auConstantinus Melitiniotes Orat. 2, de processione ctoris, in aliis codicibus sine auctore jacentingloriæ.
Spiritus sancti. Καὶ ὁ τὰς τῶν ἁγίων πολιτείας, καὶ τὰς Ilias profecto omnes Metaphrastæ si vindicaveris
αὐτῶν ἀθλήσεις ἀφηγησάμενος μεταφραστικῶς, εἰς τὸ τοῦ acerbissime insaniveris; si nullas, multa impie
᾿Αρεοπαγίτου μαρτύριον Διονυσίου φησί, τοῦ τῶν ἀποῤῥή- stelerateque commiseris. Observandum vero est ante
των ἐκφάντορος, δεήσων εἰπεῖν περὶ τῆς οἰκονομίας Χρι- alia, male a nonnullis dici, cum alicujus Sancti
στοῦ, πρὸς τὸ τέλος ἐπὶ λέξεως οὕτω; ἐφθέγξατο. Καὶ εἰς Vitæ nomen præfixum non habetur,eam Vitam legi
οὐρανοὺς ὁ ἐμὸς Χριστὸς ἀναφέρεται, καὶ τὰ ἑξῆς. Et qui apud Metaphrastem,quasi vero collectiones omnes
sanctorum res gestas ac certamina,ut metaphras- Vitarum ab eodem Metaphraste confectæ sint;quod
ego existimo falsissimum.Cum [80] enim Collectiones
tæ solent, enarravit, in Dionysii Areopagitæ martyrio, illius, inquam, qui res quæ exprimi ne- similes, quæ fere innumeræ sunt, raro aut nunquam
queant,revelavit,cum de Christi economia [79] ei inter se conveniant, sed hæ plures illæ pauciores
disserendum esset, ipso in fine his verbis comple- Vitas contineant, et alio atque alio dicendi modo
aus est: Et in cælos Christus meus assumitur, etc. methodoque conscriptæ, qui id fieri potuit, ut ab uno
Michael Glycas Epist, 21. Sanciæ Anastasiæ. Nice- inchoate sint absolutæque, nisi eum singulis horis
phorus Callistus lib. xiv, cap.51.Ecclesiastica his- atque momentis alia atque alia mente una versasse,
toriæ, sancti Simeonis Stylitæ senioris, et lib. xvu et modo has modo illas approbasse reprobasseque
cap.24.Sancti Simeonis Stylite junioris. Quæ vero dicere velimus. Si unus eas absolvis, eædem semper
hactenus ineditæ,tenebris tineisque addictæ biblio- in codicibus manuscriptis magna ex parte objicerenthecarum loculos occupant, frustra tempus insu- tur: at modo aliter fit. Quare dicendum est, Metamerem si omnes hic recensere conarer.Nulla enim phrastem scripsisse Vitas Sanctorum, non collefere bibliotheca fuerit, cum manuscripti codices gisse; et quas ipse scripsit, eodem semper servato
ordine cudisse, ut asserit Baronius, iis etiam aliadsint, in qua volumen aliquod harum vitarum non
reperiatur. Verum ipse solius Antonii Augustini re- quando annexis cum primi scriptoris nomine, quas
censitis ad reliqua gradum faciam.In bibliotheca ita- ipse comprobasset, nec immutasset. Et hinc plane
que Antonil Augustini sub Simeonis Metaphraste no- videatur Vitas ita a Metaphraste digestas fere semmine hæ legebantur. Mense Januario. Athanasii Ale- per eumdem modum in aliis codicibus servare.
xandrini.Euthymil. Timothei apostoli. Anastasii. Cle- Male ergo affirmatur, cum quis nobis in manus
mentis Ancyrani.Eusebiæ cognomento Xenæ.Grego- codex pervenerit, et in eo habentur Vitæ Sanctorii Nazianzeni Xenophontis et filiorum. De reliquiis rum, nullo præfixo scriptoris nomine, illas Vitas
sancti Joannis Chrysostomi. Ephræmi Syri. Cyri et Jo- haberi apud Metaphrastem, cum collectio illa Viannis. Mense Februario. Tryphonis. Parthenii episcopi tarum Metaphrastis non sit; et consequenter illas
Lampsaci. Theodori Stratilatæ. Luca Thaumaturgi. Metaphrastem, et si non scripserit, approbasse, vel
Nicephori. Blasii. Martiniani. Mense Martio.Sancto- saltem dignas existimasse, quæ per manus homirum quadraginta duorum martyrum. Sanctorum
num volitarent. Dixi supra arduum hunc esse laquadraginta Narratio de obsidione Constantinopolita- borem et improbum, et quem ipse prudentioribus
na.Mense Aprili. Georgii martyris. Mense Junio.Ma- relinquerem. Conferam tamen aliquid studii et
Duelis,Sabelii et Ismaelis.Sampsonis Xenodochi.Pe- operæ, et viam aliis aperiam, ut potero; et quemregrinationes Petri et Pauli. Mense Julio. Procopii. admodum prudens agricola post jacta in terra
Pantaleonis.Callinici.Eudocimi.Mense Augusto. De semina, enataque, ne genuina a spuriis, aliusque
ortu et educatione.Deiparæ. De Christi imagine missa generis suffocentur, fructumque sincerum habeat,
ad Agbarum. De Joanne Baptista. Mense Novembri. primum herbulas illas omnes,quas ille non agnoSamona, Guriæ et Abibi. Pauli archiepiscopi Con- scit, sementis colligendi,germanas, etiamsi optimæ
stantinopolitani.Hieronis et qui cum eo passi sunt. fuerint, severa diligentia exstirpat, reliquas fovet
Matronæ. Theoctistes Lesbiæ. Menæ Ægyptii.Joan- et colit; sic et ipse ex amplissimo isto, qui Metanis Eleemosynarii.Joannis Chrysostomi.Philippi a- phrastæ nomine invaluit campo, primus omnium Vitas
postoli:Mense Decembri. Bonifacii Romani Sebas- eas, quis posset omnes? evellam, ut ita dicam,et
tiani.Tranquillini,Nicostrati, Claudii, Castoris, et alio- eradicabo (quarum sub nomine et martyria, et
rum. Ignatii.Julianæ.Anastasiæ. Decem martyrum elogia, sive encomia, sive laudes tum in sanctos,
Cretensium..Eugenise et parentum. Theodori et Theo- tum in Christum, et Deiparam intellectas velim)
phanis Graptorum. Indi et Domnæ, et sociorum. propriisque auctoribus, manuscriptorum ope coMarcelli. Melaniæ Romanæ. Eleutherii In Danie- dicum restituam: tum de aliis, quæ sine nomine
lem prophetam,et tres pueros. Non aliarum biblio- sunt, judicabimus. Ut vero facilius intentum consethecarum indices conferam, cum rari admodum quamur, primum apponetur principium operis,sesint, qui eadem contineant. Omnes enim. fere ad cundo loco nomen auctoris, tertio titulus ipse opeunum eorum in iisdem mensibus, et diversorum ris, ut uno ictu, veluti in tabella, quis sibi inter Metasanctorum Vitas et elogia, eorumdemque sanctorum phrasta labores locum occupaverit, sive ita disponente
Vitas varias proponunt; et quod maximo rei Ec- Metaphraste,sive ex scriptoribus ipsis,qui ut commoclesiasticæ detrimento factum est, sine auctoris dum est et lubet, omnia audent, referamus in codicem.
col. 59–60page 16 of 35
PG 114:59᾿Ανέτειλε μετὰ τὴν ἀνάληψιν του Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ πρὸς τὸν ἴδιον Πατέρα. μαρτύριον τοῦ ἁγίου ἀποστόλου Ανανίου. Ἐγὼ δὲ Βαρσαφθᾶς ἔγραψα τὰ ὑπομνήματα αὐτοῦ, καί ἔθηκα πρὸς τὸ λείψανον τοῦ γενναίου άθλη τοῦ ᾿Ανανίου, ἵνα γένηται εἰς ἐπιγραμμὸν, καὶ εἰς τύ πον ὠφελείας τοῖς ἐλπίζουσιν ἐπὶ τῆς ἐπαγγελίας τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. *Απας μὲν ἐγκωμίων λόγος. ἐγκώμιων εἰς τὸν [] ἅγιον Παύλον, συλλεγὲν ἀπὸ διαφόρων λόγων τοῦ Χρυσοστόμου, ᾿Αποστολικὴν ἐπιδημίαν εὐφημῆσαι προθέμενος νῦν ὁ λόγος. εἰς τὸν ἅγιον ἀπόστολον καὶ εὐαγ γελιστὴν Ἰωάννην, καὶ Θεολόγον. γ ᾿Ανέστη τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ὁ Κύριος. ^ νῶν ἀπὸ προγόνων ᾤκησα πόλιν. Ἐν τῇ κέλλη μου τοίνυν διάγων μετὰ πολλῶν καὶ ἄλλων μαρτυρολογίων εἰς τὴν ᾿Ανάστασιν τοῦ Κυρίου. εἶχον καὶ τὰ ὑπομνήματα τοῦ ἁγίου τούτου ἐν γλωσσοκόμῳ, καὶ διὰ τὸ μὴ εἶναι τὰ λείψανα τοῦ ἁγίου Εὐστρατίου τούτου ἐν τῇ πόλει ταύτῃ, μήτε ἀκηκοέ και με παρὰ τινος, ὅτι πεφανέρωνται ἐν τῇ ᾿Αραυ ρακτωὼν τὰ ἅγια λείψανα αὐτοῦ, οὔτε ἐγὼ αὐτὸς ἐδημοσίευσα τὰ ὑπομνήματα, οὔτε ἐξῄτησέ τις, ἵνα παράσχω. Εν δὲ τῷ χρόνῳ τούτῳ νεώτερός τις φιλάρες τος ὑπάρχων καθεκάστην συνετύγχανε τῇ ταπεινώσει μου, πάσας δὲ τὰς ὑπαρχούσας μοι βίβλους ἀνεγνωκώς, ἀνέγνω καὶ τὰ ὑπομνήματα ταῦτα, καὶ ἐπιστώσατό με ὅτι καί μαρτύριον αὐτοῦ ἐστιν εἰς τὴν ᾿Αραυρακτωῶν, καὶ δυνάμεις ιαμάτων γίνονται δι' αὐτοῦ. Τὰ δὲ ὑπομνήματα τῶν ἁγίων τουτῶν οὐδεὶς τῶν ἐκεῖσε ἔχει, ὡς ἐντεῦθεν ἀθυμεῖν πάντας τοὺς τῆς κώμης ἐκείνης, μάλιστα δὲ ἐν ταῖς μνείαις αὐτῶν. Ἐπὶ πολὺ οὖν παρακαλοῦντός με, ἐκδέδωκα αὐτῷ, καὶ ἀξιῶ πάντας τοὺς ἀναγινώσκοτας,καὶ τοὺς ἀκροωμένους εὔψεσθαι ὑπὲρ ἐμοῦ. Απόστολος ὁ τὴν φαιδράν ταύτην συγκροτήσας πανήγυριν. ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον ἀπόστολον καὶ εὐαγγελιστὴν Ἰωάννην. ᾿Αρετὴν ἀνδρὸς ἐπαινεῖν κελευόμενον. λόγος εἰς τὸν μέγαν Ἰωάννην τὸν Κρυσό. στομον. ᾿Αρίστη μὲν καὶ ἡ τῶν ὀρωμένων εὐπρέπεια. λόγος εἰς τὰ ἐννέα τάγματα των ξύλων δυνάμεων, καὶ εἰς τὸν πάμμεγαν ταξιάρχην Μιχαὴλ τὸν ἀρχιστράτηγον. Αῤῥητα τῆς τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίας ὑπὲρ ἡμῶν. λόγος εἰς τὴν σωτήριον κατὰ σάρκα καὶ θείαν γέννησιν τοῦ Χρι στοῦ. ᾿Αρχὴ μὲν ἡμῖν τῆς πρὸς τὸ ἀγαθὸν ἐκ τοῦ πα λαιοῦ πτώματος, βίος τοῦ ὀσίου Πατρὸς Αὐξεντίου, ᾿Αρχὴ μὲν τῶν ὄντων Θεὸς οὐχ ὡς συντεταγμένος τούτοις ὢν. λόγος εἰς τὸν εὐαγγελισμὸν. ᾿Αρχὴ τῷ κόσμῳ. εἰς τὸ γε νέσιον τοῦ Προδρόμου. Αστέρες μὲν αἰσθητοὶ τῷ στερεώματι προδεικνύ μενοι, πρὸς θέαμα κινοῦσι μέγα. εἰς τοὺς ἡγίους, καὶ ἐνδόξους, καὶ θαυματα ουργοὺς ἀναργύρους Κοσμᾶν καὶ Δαμιανόν. Αὕτη ἡμέρα Κυρίου. εἰς τὴν γέννησιν τῆς Θεοτόκου. Βασιλεύοντος ᾿Αρηνάτου τῆς Περσικῆς χώρας, γέγονε φιλονεικία. περὶ τῶν ἐν Περσίδι πραχθέντων. Βασιλεύοντος Διοκλητιανοῦ καὶ Μαξιμιανοῦ πᾶσα ἡ Ῥωμαίων ἀρχὴ τῆς ἀθέων τῶν εἰδώλων ἐπεπλήρωτο λατρείας. Εγὼ δὲ ὁ ἁμαρ τωλὸς Εὐσέβιος ἐκ παιδόθεν μονάζων τὴν Σεβαστης Βασιλεύοντος Διοκλητιανοῦ τοῦ βασιλέως ἐγένετο διωγμὸς μέγας τῶν Χριστιανῶν. 'Ακούσας δὲ ταῦτα ὁ ἡγεμὼν ἐκέλευσε τὸ λείψανον αὐτοῦ ῥιφῆ και ἐν Φίβῳ τῷ ποταμῷ ἄντικρυς τοῦ ὄρους. Ανθρωπον δέ τινα ἐθεασάμεθα, ὃς τὴν ἰδέαν εἶχε λαμπρὰν, ὡς ἥλιος, λαβόμενον τὸ λείψανον τοῦ ἁγίου μάρτυρος, ὅσε τις καὶ κατέθετο αὐτὸ ἐν τῷ παρακειμένῳ ὄρει τῇ πόλει Τυάνων. Βλάσιον τὸν μέγαν ἐν ἱεράρχαις καὶ μάρτυσι, πῶς ἂν ἄξίως θαυμάσωμεν. εἰς τὸν ἅγιον ἱερομάρτυρα Βλάσιον. Γυναῖκα μὲν ἀνδρείαν ποῦ τις ἂν, καὶ ὅπως εὕρῃ ὁ σοφὸς ἠτπόρισε Σολομών,
᾿Ανέτειλε μετὰ τὴν ἀνάληψιν του Κυρίου ἡμῶν
Ἰησοῦ Χριστοῦ πρὸς τὸν ἴδιον Πατέρα. Bar:aphtæ,
μαρτύριον τοῦ ἁγίου ἀποστόλου Ανανίου. In fine enim
legitur: Ἐγὼ δὲ Βαρσαφθᾶς ἔγραψα τὰ ὑπομνήματα
αὐτοῦ, καί ἔθηκα πρὸς τὸ λείψανον τοῦ γενναίου άθλητοῦ ᾿Ανανίου, ἵνα γένηται εἰς ἐπιγραμμὸν, καὶ εἰς τύ
πον ὠφελείας τοῖς ἐλπίζουσιν ἐπὶ τῆς ἐπαγγελίας τοῦ
Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ego vero Bursaphta
scripsi commentaria ipsius, reposuique juxta cadaver generosi athlete Ananic, ut sint exemplum et typum utilitatis eorum, qai sperant
super promissione Salvatoris nostri Jesu Christi.
*Απας μὲν ἐγκωμίων λόγος. Theodori Daphnopala, ἐγκώμιων εἰς τὸν [83] ἅγιον Παύλον, συλλεγὲν
ἀπὸ διαφόρων λόγων τοῦ Χρυσοστόμου,
᾿Αποστολικὴν ἐπιδημίαν εὐφημῆσαι προθέμενος
νῦν ὁ λόγος. Macarii Crysocephari archiepiscopi
Philadelphiensis, εἰς τὸν ἅγιον ἀπόστολον καὶ εὐαγγελιστὴν Ἰωάννην, καὶ Θεολόγον.
γ
᾿Ανέστη τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ὁ Κύριος. Eusebii Alex- ^ νῶν ἀπὸ προγόνων ᾤκησα πόλιν. Ἐν τῇ κέλλη μου
τοίνυν διάγων μετὰ πολλῶν καὶ ἄλλων μαρτυρολογίων
andrini, εἰς τὴν ᾿Ανάστασιν τοῦ Κυρίου.
εἶχον καὶ τὰ ὑπομνήματα τοῦ ἁγίου τούτου ἐν γλωσ
σοκόμῳ, καὶ διὰ τὸ μὴ εἶναι τὰ λείψανα τοῦ ἁγίου
Εὐστρατίου τούτου ἐν τῇ πόλει ταύτῃ, μήτε ἀκηκοέκαι με παρὰ τινος, ὅτι πεφανέρωνται ἐν τῇ ᾿Αραυρακτωὼν τὰ ἅγια λείψανα αὐτοῦ, οὔτε ἐγὼ αὐτὸς
ἐδημοσίευσα τὰ ὑπομνήματα, οὔτε ἐξῄτησέ τις, ἵνα
παράσχω. Εν δὲ τῷ χρόνῳ τούτῳ νεώτερός τις φιλάρες
τος ὑπάρχων καθεκάστην συνετύγχανε τῇ ταπεινώσει
μου, πάσας δὲ τὰς ὑπαρχούσας μοι βίβλους ἀνεγνωκώς,
ἀνέγνω καὶ τὰ ὑπομνήματα ταῦτα, καὶ ἐπιστώσατό με
ὅτι καί μαρτύριον αὐτοῦ ἐστιν εἰς τὴν ᾿Αραυρακτωῶν, καὶ
δυνάμεις ιαμάτων γίνονται δι' αὐτοῦ. Τὰ δὲ ὑπομνήματα
τῶν ἁγίων τουτῶν οὐδεὶς τῶν ἐκεῖσε ἔχει, ὡς ἐντεῦθεν
ἀθυμεῖν πάντας τοὺς τῆς κώμης ἐκείνης, μάλιστα δὲ ἐν
ταῖς μνείαις αὐτῶν. Ἐπὶ πολὺ οὖν παρακαλοῦντός με,
ἐκδέδωκα αὐτῷ, καὶ ἀξιῶ πάντας τοὺς ἀναγινώσκοτας,καὶ
τοὺς ἀκροωμένους εὔψεσθαι ὑπὲρ ἐμοῦ. Ego autem
peccator monachus Eusebius a pueris monasti
cam [84] vitam secutus,Sebastanam urbem a progenitoribus habitans, in cella mea degens, cum
aliis multis martyrologiis conservabam et hujus
santi Acta in arcula.Et cum hujusce sancti Eustralii reliquiæ in hac urbe non essent, nec ipse a
quoquam audissem in Arauracena fuisse revelatas,commentaria non revelaveram; neque quispiam a me illa petiit. Hoc vero tempore juvenis quidam admodum studiosus quotidie mecum humili
sermonem conferens, cmnesque libros qui erant
apud me percurrens, legit et ipsa Commentaria, et
Cafirmavit mihi etiam eorum martyrium esse in
Arauracena,et morborum ibidem sanitatem comparari. Verum acta horum martyrum nullum illis
in locis possidere, adeo ut tristi essent animo illius
vici accolo,et potissimum cum eorum memoria
recoleretur: is multis precibus ea a me extorsit.
Rogo interim omnes tum Lectores, cum Auditores, ut pro me Deo precas fundant.
Απόστολος ὁ τὴν φαιδράν ταύτην συγκροτήσας
πανήγυριν. Procopii Chartophylacis, ἐγκώμιον εἰς
τὸν ἅγιον ἀπόστολον καὶ εὐαγγελιστὴν Ἰωάννην.
᾿Αρετὴν ἀνδρὸς ἐπαινεῖν κελευόμενον. Leonis imperatoris, λόγος εἰς τὸν μέγαν Ἰωάννην τὸν Κρυσό.
στομον.
᾿Αρίστη μὲν καὶ ἡ τῶν ὀρωμένων εὐπρέπεια. Mac
carii Chrysocephali, λόγος εἰς τὰ ἐννέα τάγματα των
ξύλων δυνάμεων, καὶ εἰς τὸν πάμμεγαν ταξιάρχην
Μιχαὴλ τὸν ἀρχιστράτηγον.
Αῤῥητα τῆς τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίας ὑπὲρ ἡμῶν.
Isidori archiepiscopi Thessalonicensis, λόγος εἰς
τὴν σωτήριον κατὰ σάρκα καὶ θείαν γέννησιν τοῦ Χριστοῦ.
᾿Αρχὴ μὲν ἡμῖν τῆς πρὸς τὸ ἀγαθὸν ἐκ τοῦ παλαιοῦ πτώματος, Michaelis Pselli, βίος τοῦ ὀσίου
Πατρὸς Αὐξεντίου,
᾿Αρχὴ μὲν τῶν ὄντων Θεὸς οὐχ ὡς συντεταγμένος
τούτοις ὢν. Michaelis Pselli, λόγος εἰς τὸν Εὐαγγε
λισμόν.
᾿Αρχὴ τῷ κόσμῳ. Leonis imperatoris, εἰς τὸ γενέσιον τοῦ Προδρόμου.
Αστέρες μὲν αἰσθητοὶ τῷ στερεώματι προδεικνύμενοι, πρὸς θέαμα κινοῦσι μέγα. Petri episcopi Argivorum, εἰς τοὺς ἡγίους, καὶ ἐνδόξους, καὶ θαυματα
ουργοὺς ἀναργύρους Κοσμᾶν καὶ Δαμιανόν.
Αὕτη ἡμέρα Κυρίου. Leonis imperatoris, εἰς τὴν
γέννησιν τῆς Θεοτόκου.
Βασιλεύοντος ᾿Αρηνάτου τῆς Περσικῆς χώρας,
γέγονε φιλονεικία. Anastasii episcopi Theopolitani,
περὶ τῶν ἐν Περσίδι πραχθέντων.
Βασιλεύοντος Διοκλητιανοῦ καὶ Μαξιμιανοῦ πᾶσα
ἡ Ῥωμαίων ἀρχὴ τῆς ἀθέων τῶν εἰδώλων ἐπεπλήρωτο λατρείας. Martyrium sancti Eustratii, et sociorum, Auxentii, Mardarii, Eugenii et Oresiæ. Publicavit Eusebius monachus in Gine. Εγὼ δὲ ὁ ἁμαρ
τωλὸς Εὐσέβιος ἐκ παιδόθεν μονάζων τὴν Σεβαστης
Βασιλεύοντος Διοκλητιανοῦ τοῦ βασιλέως ἐγένετο
διωγμὸς μέγας τῶν Χριστιανῶν. Martyrium S. Dresta: scriptum a presente et vidente. 'Ακούσας δὲ
ταῦτα ὁ ἡγεμὼν ἐκέλευσε τὸ λείψανον αὐτοῦ ῥιφῆ -
και ἐν Φίβῳ τῷ ποταμῷ ἄντικρυς τοῦ ὄρους. Ανθρωπον
δέ τινα ἐθεασάμεθα, ὃς τὴν ἰδέαν εἶχε λαμπρὰν, ὡς
ἥλιος, λαβόμενον τὸ λείψανον τοῦ ἁγίου μάρτυρος, ὅσε
τις καὶ κατέθετο αὐτὸ ἐν τῷ παρακειμένῳ ὄρει τῇ
πόλει Τυάνων. Hæc cum audisset dux mandavit,
cadaver illius injici in Phibum fluvium in conspectu montis. Nos vero vidimus quemdum hominem, veluti solem splendore pellucidum, qui acceptum cadaver sancti martyris reposuit in adjacente monte civitati Thyanorum.
Βλάσιον τὸν μέγαν ἐν ἱεράρχαις καὶ μάρτυσι, πῶς
ἂν ἄξίως θαυμάσωμεν. Theodori metropolyta, Cizyci, εἰς τὸν ἅγιον ἱερομάρτυρα Βλάσιον.
Γυναῖκα μὲν ἀνδρείαν ποῦ τις ἂν, καὶ ὅπως εὕρῃ
ὁ σοφὸς ἠτπόρισε Σολομών, Constantini Acropolitse
λόγος εἰς τὴν ἁγίαν ὁσιομάρ της Θεοδοσίαν. Δεδοξασμένα ἐλαλήθη περὶ σοῦ, ἡ πόλις τοῦ Θεοῦ, λόγος εἰς τὰ ἐγκαίνια τοῦ ναοῦ τῆς παναγίας Θεοτόκου τῶν Πρακοπρατείων, καὶ εἰς τήν κατάθεσιν τῆς ἁγίας Ζώης καὶ τῶν σεβασμίων σπαργάνων τοῦ Σωτῆρας ἡμῶν. Δεῖπνον ἡμῖν πολυτελὲς Λάζαρος αὖθις. εἰς τὸν τετραήμερον Λά ζαρον. Δεῦρο λοιπόν, υἱέ μου, καὶ περὶ τῆς προδοσίας. εἰς τὴν προδοσίαν Ιούδα. Δεύτε, φίλοι, καὶ τήμερον τῶν εὐαγγελικῶν ἀόκνως. εἰς τὴν ἁγίαν μεταμόρφωσιν τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν. Δημήτριος ἡμῖν τοῦ τε συλλόγου, καὶ τῶν λόγων ἀφορμὴ πρόκειται σήμερον. [] ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον Δημήτριον. Δημήτριος τὸ γλυκό πράγμα. λόγος εἰς μέγαν Δημήτριον τὸν Μυροβλύτην. Δίδου ἡμῖν, ἡ φωνὴ τοῦ Λόγου, φωνήν. ἐγκώμιον εἰς τὸν Αγιον Ἰωάννην τὸν Πρόδρομον. Διήγησιν ξένην καὶ παράδοξον ἀκούσατε σήμερον παρ' ἐμοῦ, ἀγαπητοί, ἥτις ἐστὶ χρήσιμος. Κἀγὼ γὰρ ὁ ταπεινὸς Εὐτόλος μιας, ὁ ταύτην ἡμῖν τὴν ψυχωφελῆ ἱστορίαν προθέμενος, εἰ καὶ αὐτόπτης γέγονα, καὶ ὑπηρέτης τῶν τοῦ ἐμοῦ Δεσπότου ἀγωνισμάτων καὶ ἀθλημάτων, ἀλλ᾽ οὐκ ἐξήλωσα τὸν τούτου ἀγγελικὸν βίον ἐμπαθῶς πολιτευ τάμενος, καὶ τὴν σάρκα μᾶλλον ποθήσας ὑπὲρ τὸ πνεῦ με. Εἰ, Παρακαλῶ οὖν, ἀγαπητοί, μήπως εἰς τὴν τοῦ λόγου μου βλέψητε βεβηλότητα. ᾿Αμαθής γάρ εἰμι, καὶ εἰκότως οὐκ ἰσχύσω τὴν διήγησιν ὑμῖν ἐν πείρᾳ ποιή σασθαι. 'Αλλ' οἶδα ὑμᾶς, ὅτι οὐ πρὸς τὸ ἀκριβὲς τοῦ λόγου βλέποντες ἀναβαλλεσθε τὴν διήγησιν, ἀλλὰ πρὸς τὸ τῆς πίστεως ταπεινὸν μου ἀποφθέγμα εὐπειθήσαντες τὸν παρ᾿ ἐμοῦ ἱστορεῖσθαι μέλλοντα τίμιον. Διοκλητιανὸς ὁ Ῥωμαίων αὐτοκράτωρ ἀναξίως τῶν σκήπτρων ἐπιλαθόμενος. Επινεύσαντος δὲ τοῦ δεσμοφύλακος εἰσῆλθεν ὁ οἰκέτης ἔξω τῆς φυλα τῆς παραμένων, ὅστις καὶ τὰ κατὰ τὸν ἅγιον ὑπο μνήματα σὺν ἀκριβείᾳ πάσῃ συνέταξε. Ἔγγιστα τῆς πόλεως Καισαρείας τῆς Παλαιστίνης. Εν τού τῳ τῷ ὄρει ἐστὶν ἔρημος παρακειμένη, ἐν ᾧ οἰκοῦσιν ἄνδρες πολλοὶ ἀσκητικὸν βίον διάγοντες, ἐν οἷς ἔγνων καὶ τὸν μακάριον καὶ ἐνάρετον Μαρτινιανὸν, οἰκοῦντα ἐν τῷ ὄρει τούτῳ. [] Εγένετο ἐν ταῖς ἡμέραις Διοκλητιανοῦ τοῦ βασιλέως "Ανθιμον τὸν ἔπαρχον ἁῤῥωστία. Εγὼ δὲ θεωμεὶς μετὰ τὴν κοίμησιν Βρυένης ἐδεξάμην αὐτῆς τὴν διακονίαν· καὶ πάντα ἐξ ἀρχῆς ἐπισταμένη τὰ συμβεβηκότα τῇ Φευρωνίᾳ· ἔπειτα δὲ καὶ τὰ λοιπὰ διδαχθεῖσα παρὰ τοῦ κυροῦ Λυσιμάχου, ἅπαντα τὸν βίον καὶ τὰ ὑπομνήματα αὐτῆς συνεγραψάμην εἰς ἔπαινον καὶ δόξαν τῆς ἀθλοφόρου καὶ μάρ τυρος Φευρωνίας, προθυμίᾳ δὲ τῶν ἀκουόντων, τοῦ διε γείρειν αὐτοὺς εἰς προσκύνησιν καὶ δόξαν τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ αγίου Πνεύματος. Εγένετο κατὰ τὴν τελευτὴν τοῦ ἀσεβεστάτου. διήγησις τῶν θαυ μάτων τοῦ ἁγίου μεγαλομάρτυρος τοῦ Χριστοῦ Μηνά. Εγένετο μετὰ τὸ ἀναληφθῆναι τὸν Κύριον. βίος καὶ πολιτεία τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Παγκρατίου. Εγένετο μετὰ τὸ εἰσκομισθῆναι τὸ λείψανον τοῦ ἁγίου πρωτομάρτυρος Στεφάνου. Εν αὐτῇ δὲ τῇ νυκτὶ ἤλθομεν νομὰς τρεῖς· τὴν δὲ ἡμέραν ησυχάσαντες, τῇ ἑσπέρᾳ ὁδευόντων ἡμῶν βαθεία νυκτὶ τὰ πνεύματα έκραζον. Εί, Εφθάσαμεν εἰς
᾿Ανέτειλε μετὰ τὴν ἀνάληψιν του Κυρίου ἡμῶν
Ἰησοῦ Χριστοῦ πρὸς τὸν ἴδιον Πατέρα. Bar:aphtæ,
μαρτύριον τοῦ ἁγίου ἀποστόλου Ανανίου. In fine enim
legitur: Ἐγὼ δὲ Βαρσαφθᾶς ἔγραψα τὰ ὑπομνήματα
αὐτοῦ, καί ἔθηκα πρὸς τὸ λείψανον τοῦ γενναίου άθλητοῦ ᾿Ανανίου, ἵνα γένηται εἰς ἐπιγραμμὸν, καὶ εἰς τύ
πον ὠφελείας τοῖς ἐλπίζουσιν ἐπὶ τῆς ἐπαγγελίας τοῦ
Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ego vero Bursaphta
scripsi commentaria ipsius, reposuique juxta cadaver generosi athlete Ananic, ut sint exemplum et typum utilitatis eorum, qai sperant
super promissione Salvatoris nostri Jesu Christi.
*Απας μὲν ἐγκωμίων λόγος. Theodori Daphnopala, ἐγκώμιων εἰς τὸν [83] ἅγιον Παύλον, συλλεγὲν
ἀπὸ διαφόρων λόγων τοῦ Χρυσοστόμου,
᾿Αποστολικὴν ἐπιδημίαν εὐφημῆσαι προθέμενος
νῦν ὁ λόγος. Macarii Crysocephari archiepiscopi
Philadelphiensis, εἰς τὸν ἅγιον ἀπόστολον καὶ εὐαγγελιστὴν Ἰωάννην, καὶ Θεολόγον.
γ
᾿Ανέστη τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ὁ Κύριος. Eusebii Alex- ^ νῶν ἀπὸ προγόνων ᾤκησα πόλιν. Ἐν τῇ κέλλη μου
τοίνυν διάγων μετὰ πολλῶν καὶ ἄλλων μαρτυρολογίων
andrini, εἰς τὴν ᾿Ανάστασιν τοῦ Κυρίου.
εἶχον καὶ τὰ ὑπομνήματα τοῦ ἁγίου τούτου ἐν γλωσ
σοκόμῳ, καὶ διὰ τὸ μὴ εἶναι τὰ λείψανα τοῦ ἁγίου
Εὐστρατίου τούτου ἐν τῇ πόλει ταύτῃ, μήτε ἀκηκοέκαι με παρὰ τινος, ὅτι πεφανέρωνται ἐν τῇ ᾿Αραυρακτωὼν τὰ ἅγια λείψανα αὐτοῦ, οὔτε ἐγὼ αὐτὸς
ἐδημοσίευσα τὰ ὑπομνήματα, οὔτε ἐξῄτησέ τις, ἵνα
παράσχω. Εν δὲ τῷ χρόνῳ τούτῳ νεώτερός τις φιλάρες
τος ὑπάρχων καθεκάστην συνετύγχανε τῇ ταπεινώσει
μου, πάσας δὲ τὰς ὑπαρχούσας μοι βίβλους ἀνεγνωκώς,
ἀνέγνω καὶ τὰ ὑπομνήματα ταῦτα, καὶ ἐπιστώσατό με
ὅτι καί μαρτύριον αὐτοῦ ἐστιν εἰς τὴν ᾿Αραυρακτωῶν, καὶ
δυνάμεις ιαμάτων γίνονται δι' αὐτοῦ. Τὰ δὲ ὑπομνήματα
τῶν ἁγίων τουτῶν οὐδεὶς τῶν ἐκεῖσε ἔχει, ὡς ἐντεῦθεν
ἀθυμεῖν πάντας τοὺς τῆς κώμης ἐκείνης, μάλιστα δὲ ἐν
ταῖς μνείαις αὐτῶν. Ἐπὶ πολὺ οὖν παρακαλοῦντός με,
ἐκδέδωκα αὐτῷ, καὶ ἀξιῶ πάντας τοὺς ἀναγινώσκοτας,καὶ
τοὺς ἀκροωμένους εὔψεσθαι ὑπὲρ ἐμοῦ. Ego autem
peccator monachus Eusebius a pueris monasti
cam [84] vitam secutus,Sebastanam urbem a progenitoribus habitans, in cella mea degens, cum
aliis multis martyrologiis conservabam et hujus
santi Acta in arcula.Et cum hujusce sancti Eustralii reliquiæ in hac urbe non essent, nec ipse a
quoquam audissem in Arauracena fuisse revelatas,commentaria non revelaveram; neque quispiam a me illa petiit. Hoc vero tempore juvenis quidam admodum studiosus quotidie mecum humili
sermonem conferens, cmnesque libros qui erant
apud me percurrens, legit et ipsa Commentaria, et
Cafirmavit mihi etiam eorum martyrium esse in
Arauracena,et morborum ibidem sanitatem comparari. Verum acta horum martyrum nullum illis
in locis possidere, adeo ut tristi essent animo illius
vici accolo,et potissimum cum eorum memoria
recoleretur: is multis precibus ea a me extorsit.
Rogo interim omnes tum Lectores, cum Auditores, ut pro me Deo precas fundant.
Απόστολος ὁ τὴν φαιδράν ταύτην συγκροτήσας
πανήγυριν. Procopii Chartophylacis, ἐγκώμιον εἰς
τὸν ἅγιον ἀπόστολον καὶ εὐαγγελιστὴν Ἰωάννην.
᾿Αρετὴν ἀνδρὸς ἐπαινεῖν κελευόμενον. Leonis imperatoris, λόγος εἰς τὸν μέγαν Ἰωάννην τὸν Κρυσό.
στομον.
᾿Αρίστη μὲν καὶ ἡ τῶν ὀρωμένων εὐπρέπεια. Mac
carii Chrysocephali, λόγος εἰς τὰ ἐννέα τάγματα των
ξύλων δυνάμεων, καὶ εἰς τὸν πάμμεγαν ταξιάρχην
Μιχαὴλ τὸν ἀρχιστράτηγον.
Αῤῥητα τῆς τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίας ὑπὲρ ἡμῶν.
Isidori archiepiscopi Thessalonicensis, λόγος εἰς
τὴν σωτήριον κατὰ σάρκα καὶ θείαν γέννησιν τοῦ Χριστοῦ.
᾿Αρχὴ μὲν ἡμῖν τῆς πρὸς τὸ ἀγαθὸν ἐκ τοῦ παλαιοῦ πτώματος, Michaelis Pselli, βίος τοῦ ὀσίου
Πατρὸς Αὐξεντίου,
᾿Αρχὴ μὲν τῶν ὄντων Θεὸς οὐχ ὡς συντεταγμένος
τούτοις ὢν. Michaelis Pselli, λόγος εἰς τὸν Εὐαγγε
λισμόν.
᾿Αρχὴ τῷ κόσμῳ. Leonis imperatoris, εἰς τὸ γενέσιον τοῦ Προδρόμου.
Αστέρες μὲν αἰσθητοὶ τῷ στερεώματι προδεικνύμενοι, πρὸς θέαμα κινοῦσι μέγα. Petri episcopi Argivorum, εἰς τοὺς ἡγίους, καὶ ἐνδόξους, καὶ θαυματα
ουργοὺς ἀναργύρους Κοσμᾶν καὶ Δαμιανόν.
Αὕτη ἡμέρα Κυρίου. Leonis imperatoris, εἰς τὴν
γέννησιν τῆς Θεοτόκου.
Βασιλεύοντος ᾿Αρηνάτου τῆς Περσικῆς χώρας,
γέγονε φιλονεικία. Anastasii episcopi Theopolitani,
περὶ τῶν ἐν Περσίδι πραχθέντων.
Βασιλεύοντος Διοκλητιανοῦ καὶ Μαξιμιανοῦ πᾶσα
ἡ Ῥωμαίων ἀρχὴ τῆς ἀθέων τῶν εἰδώλων ἐπεπλήρωτο λατρείας. Martyrium sancti Eustratii, et sociorum, Auxentii, Mardarii, Eugenii et Oresiæ. Publicavit Eusebius monachus in Gine. Εγὼ δὲ ὁ ἁμαρ
τωλὸς Εὐσέβιος ἐκ παιδόθεν μονάζων τὴν Σεβαστης
Βασιλεύοντος Διοκλητιανοῦ τοῦ βασιλέως ἐγένετο
διωγμὸς μέγας τῶν Χριστιανῶν. Martyrium S. Dresta: scriptum a presente et vidente. 'Ακούσας δὲ
ταῦτα ὁ ἡγεμὼν ἐκέλευσε τὸ λείψανον αὐτοῦ ῥιφῆ -
και ἐν Φίβῳ τῷ ποταμῷ ἄντικρυς τοῦ ὄρους. Ανθρωπον
δέ τινα ἐθεασάμεθα, ὃς τὴν ἰδέαν εἶχε λαμπρὰν, ὡς
ἥλιος, λαβόμενον τὸ λείψανον τοῦ ἁγίου μάρτυρος, ὅσε
τις καὶ κατέθετο αὐτὸ ἐν τῷ παρακειμένῳ ὄρει τῇ
πόλει Τυάνων. Hæc cum audisset dux mandavit,
cadaver illius injici in Phibum fluvium in conspectu montis. Nos vero vidimus quemdum hominem, veluti solem splendore pellucidum, qui acceptum cadaver sancti martyris reposuit in adjacente monte civitati Thyanorum.
Βλάσιον τὸν μέγαν ἐν ἱεράρχαις καὶ μάρτυσι, πῶς
ἂν ἄξίως θαυμάσωμεν. Theodori metropolyta, Cizyci, εἰς τὸν ἅγιον ἱερομάρτυρα Βλάσιον.
Γυναῖκα μὲν ἀνδρείαν ποῦ τις ἂν, καὶ ὅπως εὕρῃ
ὁ σοφὸς ἠτπόρισε Σολομών, Constantini Acropolitse
col. 61–62page 17 of 35
PG 114:61ἄλλης, οἷς οὐκ ἀνταγωνίσασθαι ῥᾴδιον. Ἀπέλυσε δὲ αὐτοὺς Βαγδὰδ τὸ μαρτύριον, ὡς εἰπεῖν, φέρειν, οἳ δυνάμει τοῦ σωτηρίου Βαπτίσματος ἐτελειώθησαν. Συνήχθησαν δὲ μετ' αὐτῶν καὶ ἕτεροι πλείους ὅμοιοί τε τὴν πίστιν καὶ τὴν προθυμίαν, ὡς ἂν μᾶλλον ἐκκλαμπρυνθείη τὸ πρᾶγμα. Καὶ οὕτω πάντες πρὸς τὸ τῆς ἡγεμονίας δικαστήριον ἀπαχθέντες, τήν τε τοῦ Χριστοῦ πίστιν ὡμολόγησαν, καὶ ἀπεκεφαλίσθησαν. Τοιοῦτον καὶ τηλικοῦτον τὸ τέλος αὐτοῖς ἐπιτεθὲν τοῦ βίου, ὥσπερ ἀγαθὸν ἀθλοθέτην τὸν Χριστὸν ἔχοντες, εἰς τὴν αὐτοῦ δόξαν τε καὶ βασιλείαν ἐκπαιδεύεσθαι ἠξιώθησαν.
Ἐν ταύτῃ τῇ ἡμέρᾳ μνήμη τοῦ ἁγίου ὁσιομάρτυρος Ῥωμανοῦ τοῦ νέου.
Ῥωμανὸς ἦν τῶν ἀπὸ τῆς χώρας τῆς λεγομένης Καρπενησίου, ἐξ εὐσεβῶν γονέων ἀναδραμών, καὶ τὸν μοναχικὸν βίον ἀπὸ νέας ἡλικίας ἀσπασάμενος, ἐν τῷ ὄρει τοῦ Ἁγίου Ὄρους ἐν πολλοῖς μόνοις τὸν βίον ἐξήνυσεν. Ἐκεῖθεν δὲ πρὸς τοὺς ἐν Κωνσταντινουπόλει φοιτήσας, τοῖς ἐκεῖσε πατράσιν ἐντυχὼν τοῖς σοφοῖς, βουλὴν περὶ τοῦ μαρτυρίου εἰλήφει. Οἱ δὲ θαρρεῖν τε παρεκελεύοντο, καὶ τῇ τοῦ Θεοῦ δυνάμει πιστεύειν, ὅτι οὐ καταισχυνθήσεται. Ἐπανελθὼν δὲ εἰς Κωνσταντινούπολιν, ἑαυτὸν ἐνέφηνε τοῖς Τούρκοις καὶ τοῖς κατὰ πόλιν ἄρχουσι. Καὶ τί ὁ λόγος; ὡμολόγει τὴν τοῦ Χριστοῦ πίστιν ἐλευθέρᾳ φωνῇ, καταφρονῶν ὅσα οἱ ἐχθροὶ τοῦ Χριστοῦ κατεψεύδοντο αὐτοῦ, καὶ ὅσα ἐπεχείρουν ἐναντία τῆς ἀληθείας. Εἰ δ' ὑποσχέσεις ἐγίνοντο πλοῦτον τε καὶ δόξαν ὑπαγορεύουσαι, πάντων κατεφρόνει. Παραπεμφθεὶς δὲ ἐκεῖθεν εἰς ρ πρόεδρον, τοιαῦτα ἤκουσεν οἷα εἰκὸς παρὰ τῶν δυσσεβῶν, κολακείας φημὶ καὶ ἀπειλάς. Ἀλλ' οὐκ ἤρκεσε ταῦτα κάμψαι τὸν ἀδαμάντινον· ἀνδρεῖος γὰρ ἦν καὶ γενναῖος ἐν τῇ πίστει. Τελευταῖον δὲ ἀποκεφαλισθεὶς τῷ τοῦ Χριστοῦ χορῷ συνηρίθμηται, ὁ τρισόλβιος.
Ἐν ταύτῃ τῇ ἡμέρᾳ ὁ ἅγιος Μαρτινιανὸς ἐν εἰρήνῃ τελειοῦται.
Μαρτινιανὸς ἦν μὲν τὸ γένος ἐκ Καισαρείας τῆς Παλαιστίνης, ἐκ νεαρᾶς δὲ ἡλικίας πρὸς ἀσκητικὴν ἐτράπη ζωήν, καὶ ἀπελθὼν κατῴκησεν ἐν ὄρει τινὶ ἐρήμῳ πλησίον πόλεως τῆς καλουμένης Καισαρείας, φυλάττων ἑαυτὸν ἀπὸ πάσης τῆς βλάβης τοῦ κόσμου, καὶ τῷ Θεῷ νύκτα καὶ ἡμέραν λατρεύων. Γυνὴ δέ τις ἀνειμένη, Ζωὴ τοὔνομα, ἐλθοῦσα πρὸς αὐτὸν ὑπεκρίνατο μὲν τὴν εὐσέβειαν, ἔκρυπτε δὲ ὑπ' αὐτὴν πονηρὰν γνώμην. Οὐ γὰρ εὐσεβείᾳ ἐκεῖ ἀφίκετο, ἀλλ' ὅπως τὸν ὅσιον λυμήνηται. Καὶ δὴ ὑπεκρίνετο μὲν φόβον νυκτερινόν, ἐδεῖτο δ' αὐτοῦ δι' εὐσπλαγχνίαν ἄσυλον αὐτῇ παρασχεῖν· ὡς δὲ νὺξ κατῆλθεν, ἔπειθεν αὐτὸν ἀκολουθεῖν τῇ ἁμαρτίᾳ. Ὁ δὲ εἰς αἴσθησιν ἐλθὼν τῆς ἐπιβουλῆς, πῦρ ἀνάψας κατεπάτει αὐτοῦ τοὺς πόδας ἐπὶ πλεῖστον ὅσον χρόνον, ὥστε τρέψασθαι τὴν ἐπιθυμίαν. Τότε δὴ ἐκεῖθεν ἐξελθὼν ἀπῆλθεν εἰς νῆσόν τινα, ἵνα ὁ πόλεμος αὐτῷ μηκέτι παράσχῃ ἀφορμήν. Ἡ δὲ Ζωή, ἐκείνου τοῦ βίου ἐρασθεῖσα, μεταβεβλημένη εἰς ἀσκητικὸν βίον εἰσῆλθε. Μαρτινιανὸς δὲ εἰς τὴν νῆσον ἀπελθών, τηλικοῦτον ἐκεῖ πάλιν εἶδε κίνδυνον· ναυαγίου γὰρ γεγονότος πλησίον αὐτοῦ, γυνὴ ἐπὶ σανίδος σωθεῖσα πρὸς αὐτὸν ἀφίκετο. Ὁ δὲ πάλιν δείσας πρὸς τοῦτον τὸν πόλεμον, τῇ γυναικὶ τὴν νῆσον παρέδωκε, καὶ αὐτὸς εἰς τὴν θάλασσαν ῥίψας ἑαυτὸν δελφῖσιν ἐπέβη, καὶ οὕτως ἐπὶ τὴν ξηρὰν διεσώθη. Τοῦ λοιποῦ δὲ βίου τοῦτον δρόμον ἐδραμεν· ἀπὸ πόλεως εἰς πόλιν μεταβαίνων, οὐδαμοῦ τόπου τι ἐμόνιζεν, ὥστε μὴ γνωρίζεσθαι. Τελευτῶν δὲ ἐν Ἀθήναις ταῖς ἄνω τελευτᾷ, βίον ἀσκητικὸν ἐκτελέσας καλῶς.
Εἰ δὲ οὐρανοῦ κάλλος, καὶ αὐγὴν ἡλίου φαιδράν
οὔτε ἐσίγησεν. Isidori archiepiscopi Thessalonicensis, λόγος εἰς τὴν κοίμησιν τῆς ὑπεραγίας Θεο
τόκου.
Ασκάλωνα τὴν παραθαλασσίαν. Ει. Πρωίας δὲ γενομέ- Κωνσταντινουπόλεως ᾿Αντωνίου, τοῦ τὴν μονὴν τοῦ
νῆς ἤλθομεν ἐπὶ τὰ στενά. Εί, Ἤλθομεν εἰς Χαλκηδό- Καλέως συστησαμένου.
να. Ipsa autem nocte, præfecturas tres prætergressi sumus, die autem quieti corporibus traditis, ad vesperam, cum iter prosequeremur profunda nocte, spiritus clamabunt. El, Ascalonem
maritimam pervenimus. Et, Et summo mane ad
angustias appulimus. Εt, Chalcedonem venimus.
Et similia.
Εγένετο μοί ποτε καθεζομένῳ. Ammonii monachi, διήγησις περὶ τῶν ἀναιρεθέντων ὑπὸ τῶν
Βαρβάρων ἐν τῷ Σινῷ ὄρει καὶ ἐν τῇ Ραϊθοῖ ἁγίων
Πατέρων.
Εγκαινίων πανήγυρις ἀδελφοί. Leonis imperatoris, λόγος εἰς τὴν ἱέρωσιν τοῦ ναοῦ,
Εἰ ἐκ τοῦ καρποῦ τὸ δένδρον γνώσκεται, καὶ τὸ
καλόν δένδρον. Gregorii Palama episcopi Thessalonicensis, ὁμιλία ἐκφωνηθεῖσα κατὰ τὴν εἰς τὰ
"Αγια τῶν ἁγίων εἴσοδον ἑορτὴν τῆς Θεοτόκου.
Εἰκόνα μαρτυρικὴν διαγράψει βούλομαι. Ephrem
Syri, ἐγκώμιον εἰς τοὺς ἁγίους Τεσσαρακοντα μέρο
τύρας.
Εἰ μὲν ὁ τοῦ λόγου κήρυξ καὶ πρόδρομος. Theodori Daphnopatæ, εἰς τὸ γενέσιον τοῦ τιμίου Προ
δρόμου. In codice 1074 Vaticano tribuitur Theodo
rito Cyri episcopo, Θεοδωρίτου ἐπισκόπου Κύρου.
Εἰ μετρείται γῇ σπιθαμῇ, καὶ σπαρτιῳ περιγρά
φεται θάλασσα. Georgii Nicomediensis, εἰς τὴν
γένεσιν τῆς Θεοτόκου.
Εἰ μὲν λαμπρὰ καὶ πανεύφημα τὰ τῶν ἁγίων μαρ
τύρων μνημόσυνα. Andrea Cretensis, ἐγκώμιον εἰς
Εδει μὲν ἡμᾶς πρὸς πεῖραν πολλῶν εὐεργεσιῶν εἰ τὸν ἅγιον μεγαλομάρτυρα Γεώργιον..
ληφότας. Martyrium sancti Theodoti Ancyrani.
Scriptum est a Nilo in inartyrio comite: Λεγέτω
οὖν τις ὅπερ βούλεται· ἡμεῖς ἄπερ καὶ ἔγνωμεν, καὶ
ὄψεσιν αὑταῖς ἐθεασάμεθα, τὴν καρτερίαν τοῦ ἀνδρὸς,
ὡς καὶ συμπαρόντες αὐτῷ, καὶ ἀξιωθέντες παρ᾽ αὐτοῦ
ἀγίων λόγων νουθεσίας χάριν, κ. τ. ἑ. Τότε ἔγνωμεν τὸν
προδότην εἶναι τὸν Πολυχρόνιον. Dicat itaque quacunque vult quilibet,nos quæ cognovimus,et oculis ipsis vidimus, fortitudinem viri, tanquam qui
presentes illi fuerimus,dignique efecti sumus ab
eodem sanctorum colloquiorum, [87] ad nostrum
instructionem memoria commendabimus, etc.Jam
cognovimus proditorem esse Polychronium. El in
fne; Ταῦτα πάντα ἐγὼ Νεῖλος ταπεινὸς ἐξέδωκα
ὑμῖν μετὰ πάσης ἀκριβείας τοῖς θεοφιλέσιν ἀδελφοῖς,
ὃς καὶ ἐν τῇ φυλακῇ συνὼν αὐτῷ, καὶ ἕκαστα γνοὺς ἢ
εἰς γνῶσιν ἤγαγον, πανταχοῦ τῆς ἀληθείας φροντίζων·
ὅπως καὶ ἡμεῖς μετὰ πάσης πίστεως καὶ πληροφορίας
ἀκούοντες σχοίητε μέρος μετὰ τοῦ ἁγίου καὶ ἐνδόξου
μάρτυρος Θεοδότου. Hæc omnia ego humilis Nilus
exquisita diligentia vobis credidi, Del amantibus fratribus, qui in ipso carcere cum eo fui,
singulaque cognovi quæ in commentarium retuli, in omnibus veritatem secutus; ut vos quoque cum omni fide et certitudine audientes, partem cum sancto et glorioso martyre Theodoto
habeatis.
Εδει πάντας ἀνθρώπους τῶν καλῶν μὴ ἀμυήτους
ὑπάρχειν. Polycapi ascetæ, βίος τῆς ἁγίας Συγκλητικής.
Ἔδει, ὦ Ιωάννη πάγχρυσε, τοὺς τῶν σῶν ἔγκως
μίων πειρωμένους ἐφάπτεθαι. Joannis Damasceni,
ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον Ἰωάννην τον Χρυσόστος
μου.
Εδόκει μοι λέγειν τι περὶ τῶν ἀποστόλων προθυ
μουμένῳ. Maximi Planudse λόγος εἰς τοὺς ἁγίους
ἀποστόλους.
Ἔθος τοῦτο τῶν λόγοις ἀγωνιζομένων. Gregorii
Cyprii patriarchæ Constantinopolitani oratio, etc
τὸν μάρτυρα Γεώργιον.
Εἰ δὲ καὶ θνητὴν φύσιν ὁ χρόνος, καὶ πάντων
ἐστὶ πατὴρ, ὁπόσα φθορὰ καὶ γένεσις βόσκει. Nicephori Gregoræ, βίος τοῦ ἐν ἁγίοις πατριάρχου
Εἶπεν ὁ Κύριος, Οὐδεὶς ἀναβέβηκε εἰς τὸν οὐρανόν.
Joannis Calecæ, λόγος τῇ Κυριακῇ πρὸ τῆς ὑψώσεως
τοῦ ζωοποιοῦ Σταυροῦ. Gretserus nctatione in hanc
orationem,ut ἐν παρόδῳ ipse quoque id notem; Hac
oratio, inquit, nomen præfert Joannis Caleca patriarchæ Constantinopolit. Sed quis et quolus est
Calecas? Quis? Fuit Joannes, qui sub Joanne V
Palaeologo ac Joanne VI Cantacuzenu post Esaiam
Byzantinam Ecclesiam rexit. Namque illi cognomien Calecæ fuit. Disco ex eodem Cantacuzeno in
proæmio antirrheticorum adversus prochorum
Cydonium. Signentur verbo. Συνόδου τοίνυν συγχρο
τηθείσης (loquitur de [88] Barlaamo,et Ancyndino
et Thessalonicensi Gregorio Palama) ¿v tỹ Kwvɔταντινουπόλει παρὰ τοῦ μακαρίτου καὶ ἀοιδίμου βασιλέως ᾿Ανδρονίκου τοῦ Παλαιολόγου τοῦ ἀδελφοῦ μου,
Ιωάννου τοῦ Καλέκα τὸν πατριαρχικὸν κατέχοντος
θρόνον, παρόντος καὶ αὐτοῦ δὴ τοῦ Θεσσαλονίκης, και
τεδικάσθη καὶ ἀπεπέμφθη ὡς αἱρετικά φρονῶν ὁ αὐτὸς
Βαρλαάμ. Synodo itaque Constantinopoli coacta a
beatæ memoriæ et percelebri imperatore Andronico Paleologo fratre meo, Joanne Coleca tum pa
triarchalem sedem tenente, præsente et ipso Thessalonicensi, condemnatus est atque ejectus, veluti
hæretice sentiens, ipse Barlaamus. Obscuris apud
Afros natalibus ortus cum esset,in sacerdotali ministerio dexterrimus inagno domestico erat a sacris: postmodum in clerum imperatoris cooplatus, ac pensionibus cumulatus, approbante imperatore, artibus et dolis ejusdem magri domestici,
licet abnuerent adversarenturque reliqui præsules, quod vitæ curis implicitus, uxori et fi'iis cohabitaret, in opulentissimam patriarchalem se
dem evehitur. Vide Cantacuzenum Historiarum
lib. 2, cap. 24. Hincque planus fit, postremam
hujus orationis partem, Xiphilinusne Joannes a
δ
τὴν τῶν Παλαιστίνων χώραν, συνόντα τε τῷ πρεσβυτές Εἴπερ άλλο τι τοῖς λόγου θεραπευταῖς, καὶ λόγοις ἐγκωμίων προσήκον. ἐγκώμιον εἰς τοὺς τρεῖς ἱεράρχας Βασίλειον τὸν μέγαν, Γρηγόριον τὸν Θεολόγον, καὶ Ἰωάννην τὸν Χρυσόστομον. Εἴ ποτε δεῖ χαίρειν ἄνθρωπον καὶ σκιρτάν. εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς Θεοτό καυ. Εἰς βάθος οἰκτιρμῶν ἐμπεσὼν τοῦ Θεοῦ, καὶ τινα Βυθὸν σωτηρίας τῆς αὐτοῦ φιλανθρωπίας θεώ μένος. λόγος εἰς τήν γένεσιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Εἰς δόξαν τῆς πανταιτίου Τριάδος, χθὲς εὐαγγελισμὸς. λόγος εἰς τὸν εὐαγγελισμὸν τῆς Θεοτόκου. Εἶτα πηγῆς μὲν ἡδὺ, καὶ ψυχρὸν πιεῖν προβαλλομένης τὸ ῥεῖθρον. λόγος διαλαμβάνων τὰ περὶ τῆς συστάσεως τοῦ σεβασμίου οἴκου τῆς ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου τῆς ἀειζώου πηγῆς. Ἔτι δὲ καὶ περὶ τῶν ἐν αὐτῇ τελεσθέντων ὑπερφυώς θαυμάτων κατὰ μέρος διήγησις, ἀφ᾽ οὗ συνέστη μέχρι τοῦ σήμερον. Ἐμοὶ δὲ καὶ οὐρανὸς εἶναι δοκεῖ τὸ τῆς ἐκκλησίας στερέωμα, ἰδεῖν τε κάλλιστος. ἐγκώμιον εἰς τὴν ἁγίαν τοῦ Χριστού μεγαλομάρτυρα Μαρίναν. Ἐμοὶ δὲ πολλῶν τὰ σὰ θαυμαζόντων, ἐγκώμιον εἰς τὴν ὁσίαν Θεοδώραν τὴν ἐν Θεσσαλονίκῃ. Ἐμοὶ δὲ τὴν τοῦ μεγάλου μάρτυρος Κοδράτου βίον διηγεῖσθαι προελομένῳ. μαρτύριον τοῦ ἁγίου Κοδράτου, τοῦ ἐν Κορίνθῳ τῆς Πελοποννήσου. Ἐμοὶ δὲ τῶν ζωγράφων ἐκείνοις πολλάκις ἐπῄει θαυμάσαι. λόγος εἰς τὸν εὐαγγελισμὸν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου. Ἐμοὶ μὲν τὸ χαριέστατον ἀπάντων. λόγος εἰς τὴν παγκόσμιον ὕψωσιν τοῦ τιμίου Σταυρού. Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος. εἰς τὸν βίον τοῦ ἅγιου Σπυρίδωνος. Ἐν γεννητοῖς γυναικῶν οὐδεὶς Ιωάννου μείζων & σωτήριος ἀπεφήνατο λόγος. εἰς τὸν ἅγιον Ιωάννην τὸν Βαπτιστὴν καὶ εἰς τὴν σιγὴν Ζαχαρίου, καὶ εἰς τὸν ἀσπασμὸν τῆς Θεοτόκου. Ἐν μιᾷ τῶν ἡμερῶν σπουδὴν ἐποιησάμην ἐγὼ ὁ Ελάχιστος Παφνούτιος. Εννεακαιδεκάτῳ ἔτει τῆς Διοκλητιανοῦ βασιλείας, τῆς δὲ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. ὃν καὶ ἔφησον ὄντα, ὡς ἔφην, ἐθεασάμην ἐνταῦθα ήκοντα κατὰ ρῷ τῶν βασιλέων Διοκλητιανῷ, ἡνίκα πρὸς τὴν Αἴγυπ τον κατὰ τὴν ᾿Αλεξάνδρου πόλιν ἐπεστρατεύοντο, πολέ μου καὶ μάχης αὐτόθι, καὶ ἐπαναστάσεως τυραννικῆς γενομένης. Εν πολλοῖς πολλάκις κίνησις. περὶ τοῦ βίου Παύλου τοῦ Θηβαίου. Ἐν ταῖς ἱστορίαις τῶν δώδεκα φυλῶν τοῦ Ἰσραὴλ ἦν τις ἀνήρ. λόγος ἱστορικὸς ἐξω ηγούμενος, ὅπως τὴν ἐξ ἐπαγγελίας γέννησιν εἶχεν ἡ Θεοτόκος. Εν τοῖς καιροῖς Αντωνίνου τοῦ βασιλέως ἦν διωγμὸς μέγας τῶν Χριστιανῶν. μαρτύριον τῶν ἁγίων Σηνάτωρος, Βιάτωρος, Κασσιοδώρας, καὶ τῆς μητρὸς αὐτῶν Δομινέτας. Ἐγὼ δὲ Φλωρέντιος, ὁ δοῦλος καὶ ὑπηρέτης τῶν ἁγίων μαρτύρων, μετὰ τὸ ὑποστρέψαι με ἐκ τῆς τῶν Σικελῶν νήσου ἐν τῇ Καλαβρίᾳ, ἔμεινα ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων μαρτύρων τοῦ Χριστοῦ ἐνιαυτοὺς δώδεκα. Μετὰ δὲ τὸ καταντῆσαι με εἰς γῆρας καὶ ἀδυναμίαν, μετῆρα ἑαυτῷ ἐν τῇ μεγίστῇ Ῥώμῃ, καὶ ἐνεδυσάμην τὸ ἅγιον σχήμα τοῦ μονήρους βίου. Τὸ δὲ μαρτύριον τῶν ἁγίων Σηνά τωρος, Βιάτωρος, Κασσιοδώρας, καὶ Δομινάτας τῆς μητρὸς αὐτῶν, ἐκ τῶν πολλῶν ὀλίγα, ὅσον μετὰ δύνα μιν ἴσχυσα, ἔγραψα, καὶ ἀπέστειλα εἰς πάντα Χριστιανὸν, ἵνα μετὰ φόβου καὶ χαρᾶς μεγάλης ἐκτελεῖν καὶ πανηγυρίζειν τὴν μαρτυρίαν αὐτῶν. [] Εν ὑπατείᾳ Διοκλητιανοῦ σεβαστοῦ τὸ πρῶτ τον, τῇ πρὸ ὀκτὼ Καλανδών ᾿Απριλλίων. Ὡς οὖν ἔδομεν τούτους ὑπὸ τῶν στρα τιωτῶν περιφερομένους, προσελθόντες ὀλίγον ἀνίη μεν ἐν τῷ πλησίῳ ὅρει μετὰ σπουδῆς, καὶ καθίσαντες καθ᾿ ἑαυτοὺς, εὐχαῖς καὶ δάκρυσι καὶ στεναγμοῖς μετὰ τῶν πετρῶν ἠσυχάζομεν, Ἐγὼ δὲ Μαρκίων καὶ Φήλιξ, καὶ Βαρνάβας περιεμείναμεν τῇ ἁγίᾳ ἀναλήψει αὐτῶν. Ηἱ δὲ λοιποὶ τὸν Θεὸν αἰνέσαντες ἐφ᾽ οἷς ἡμᾶς κατηξίωσεν, προπεμφθέντες ὑφ᾽ ἡμῶν πρὸς ὑμᾶς ὥρμησαν, οὓς προσδέξασθε μετὰ φόβου καὶ πολλῆς αἰδοὺς ὄνιας ἐργάτης τοῦ Χριστοῦ.
Εἰ δὲ οὐρανοῦ κάλλος, καὶ αὐγὴν ἡλίου φαιδράν
οὔτε ἐσίγησεν. Isidori archiepiscopi Thessalonicensis, λόγος εἰς τὴν κοίμησιν τῆς ὑπεραγίας Θεο
τόκου.
Ασκάλωνα τὴν παραθαλασσίαν. Ει. Πρωίας δὲ γενομέ- Κωνσταντινουπόλεως ᾿Αντωνίου, τοῦ τὴν μονὴν τοῦ
νῆς ἤλθομεν ἐπὶ τὰ στενά. Εί, Ἤλθομεν εἰς Χαλκηδό- Καλέως συστησαμένου.
να. Ipsa autem nocte, præfecturas tres prætergressi sumus, die autem quieti corporibus traditis, ad vesperam, cum iter prosequeremur profunda nocte, spiritus clamabunt. El, Ascalonem
maritimam pervenimus. Et, Et summo mane ad
angustias appulimus. Εt, Chalcedonem venimus.
Et similia.
Εγένετο μοί ποτε καθεζομένῳ. Ammonii monachi, διήγησις περὶ τῶν ἀναιρεθέντων ὑπὸ τῶν
Βαρβάρων ἐν τῷ Σινῷ ὄρει καὶ ἐν τῇ Ραϊθοῖ ἁγίων
Πατέρων.
Εγκαινίων πανήγυρις ἀδελφοί. Leonis imperatoris, λόγος εἰς τὴν ἱέρωσιν τοῦ ναοῦ,
Εἰ ἐκ τοῦ καρποῦ τὸ δένδρον γνώσκεται, καὶ τὸ
καλόν δένδρον. Gregorii Palama episcopi Thessalonicensis, ὁμιλία ἐκφωνηθεῖσα κατὰ τὴν εἰς τὰ
"Αγια τῶν ἁγίων εἴσοδον ἑορτὴν τῆς Θεοτόκου.
Εἰκόνα μαρτυρικὴν διαγράψει βούλομαι. Ephrem
Syri, ἐγκώμιον εἰς τοὺς ἁγίους Τεσσαρακοντα μέρο
τύρας.
Εἰ μὲν ὁ τοῦ λόγου κήρυξ καὶ πρόδρομος. Theodori Daphnopatæ, εἰς τὸ γενέσιον τοῦ τιμίου Προ
δρόμου. In codice 1074 Vaticano tribuitur Theodo
rito Cyri episcopo, Θεοδωρίτου ἐπισκόπου Κύρου.
Εἰ μετρείται γῇ σπιθαμῇ, καὶ σπαρτιῳ περιγρά
φεται θάλασσα. Georgii Nicomediensis, εἰς τὴν
γένεσιν τῆς Θεοτόκου.
Εἰ μὲν λαμπρὰ καὶ πανεύφημα τὰ τῶν ἁγίων μαρ
τύρων μνημόσυνα. Andrea Cretensis, ἐγκώμιον εἰς
Εδει μὲν ἡμᾶς πρὸς πεῖραν πολλῶν εὐεργεσιῶν εἰ τὸν ἅγιον μεγαλομάρτυρα Γεώργιον..
ληφότας. Martyrium sancti Theodoti Ancyrani.
Scriptum est a Nilo in inartyrio comite: Λεγέτω
οὖν τις ὅπερ βούλεται· ἡμεῖς ἄπερ καὶ ἔγνωμεν, καὶ
ὄψεσιν αὑταῖς ἐθεασάμεθα, τὴν καρτερίαν τοῦ ἀνδρὸς,
ὡς καὶ συμπαρόντες αὐτῷ, καὶ ἀξιωθέντες παρ᾽ αὐτοῦ
ἀγίων λόγων νουθεσίας χάριν, κ. τ. ἑ. Τότε ἔγνωμεν τὸν
προδότην εἶναι τὸν Πολυχρόνιον. Dicat itaque quacunque vult quilibet,nos quæ cognovimus,et oculis ipsis vidimus, fortitudinem viri, tanquam qui
presentes illi fuerimus,dignique efecti sumus ab
eodem sanctorum colloquiorum, [87] ad nostrum
instructionem memoria commendabimus, etc.Jam
cognovimus proditorem esse Polychronium. El in
fne; Ταῦτα πάντα ἐγὼ Νεῖλος ταπεινὸς ἐξέδωκα
ὑμῖν μετὰ πάσης ἀκριβείας τοῖς θεοφιλέσιν ἀδελφοῖς,
ὃς καὶ ἐν τῇ φυλακῇ συνὼν αὐτῷ, καὶ ἕκαστα γνοὺς ἢ
εἰς γνῶσιν ἤγαγον, πανταχοῦ τῆς ἀληθείας φροντίζων·
ὅπως καὶ ἡμεῖς μετὰ πάσης πίστεως καὶ πληροφορίας
ἀκούοντες σχοίητε μέρος μετὰ τοῦ ἁγίου καὶ ἐνδόξου
μάρτυρος Θεοδότου. Hæc omnia ego humilis Nilus
exquisita diligentia vobis credidi, Del amantibus fratribus, qui in ipso carcere cum eo fui,
singulaque cognovi quæ in commentarium retuli, in omnibus veritatem secutus; ut vos quoque cum omni fide et certitudine audientes, partem cum sancto et glorioso martyre Theodoto
habeatis.
Εδει πάντας ἀνθρώπους τῶν καλῶν μὴ ἀμυήτους
ὑπάρχειν. Polycapi ascetæ, βίος τῆς ἁγίας Συγκλητικής.
Ἔδει, ὦ Ιωάννη πάγχρυσε, τοὺς τῶν σῶν ἔγκως
μίων πειρωμένους ἐφάπτεθαι. Joannis Damasceni,
ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον Ἰωάννην τον Χρυσόστος
μου.
Εδόκει μοι λέγειν τι περὶ τῶν ἀποστόλων προθυ
μουμένῳ. Maximi Planudse λόγος εἰς τοὺς ἁγίους
ἀποστόλους.
Ἔθος τοῦτο τῶν λόγοις ἀγωνιζομένων. Gregorii
Cyprii patriarchæ Constantinopolitani oratio, etc
τὸν μάρτυρα Γεώργιον.
Εἰ δὲ καὶ θνητὴν φύσιν ὁ χρόνος, καὶ πάντων
ἐστὶ πατὴρ, ὁπόσα φθορὰ καὶ γένεσις βόσκει. Nicephori Gregoræ, βίος τοῦ ἐν ἁγίοις πατριάρχου
Εἶπεν ὁ Κύριος, Οὐδεὶς ἀναβέβηκε εἰς τὸν οὐρανόν.
Joannis Calecæ, λόγος τῇ Κυριακῇ πρὸ τῆς ὑψώσεως
τοῦ ζωοποιοῦ Σταυροῦ. Gretserus nctatione in hanc
orationem,ut ἐν παρόδῳ ipse quoque id notem; Hac
oratio, inquit, nomen præfert Joannis Caleca patriarchæ Constantinopolit. Sed quis et quolus est
Calecas? Quis? Fuit Joannes, qui sub Joanne V
Palaeologo ac Joanne VI Cantacuzenu post Esaiam
Byzantinam Ecclesiam rexit. Namque illi cognomien Calecæ fuit. Disco ex eodem Cantacuzeno in
proæmio antirrheticorum adversus prochorum
Cydonium. Signentur verbo. Συνόδου τοίνυν συγχρο
τηθείσης (loquitur de [88] Barlaamo,et Ancyndino
et Thessalonicensi Gregorio Palama) ¿v tỹ Kwvɔταντινουπόλει παρὰ τοῦ μακαρίτου καὶ ἀοιδίμου βασιλέως ᾿Ανδρονίκου τοῦ Παλαιολόγου τοῦ ἀδελφοῦ μου,
Ιωάννου τοῦ Καλέκα τὸν πατριαρχικὸν κατέχοντος
θρόνον, παρόντος καὶ αὐτοῦ δὴ τοῦ Θεσσαλονίκης, και
τεδικάσθη καὶ ἀπεπέμφθη ὡς αἱρετικά φρονῶν ὁ αὐτὸς
Βαρλαάμ. Synodo itaque Constantinopoli coacta a
beatæ memoriæ et percelebri imperatore Andronico Paleologo fratre meo, Joanne Coleca tum pa
triarchalem sedem tenente, præsente et ipso Thessalonicensi, condemnatus est atque ejectus, veluti
hæretice sentiens, ipse Barlaamus. Obscuris apud
Afros natalibus ortus cum esset,in sacerdotali ministerio dexterrimus inagno domestico erat a sacris: postmodum in clerum imperatoris cooplatus, ac pensionibus cumulatus, approbante imperatore, artibus et dolis ejusdem magri domestici,
licet abnuerent adversarenturque reliqui præsules, quod vitæ curis implicitus, uxori et fi'iis cohabitaret, in opulentissimam patriarchalem se
dem evehitur. Vide Cantacuzenum Historiarum
lib. 2, cap. 24. Hincque planus fit, postremam
hujus orationis partem, Xiphilinusne Joannes a
δ
col. 63–64page 18 of 35
PG 114:63καὶ τρόμον ἐμποιοῦντες ἡμῖν. Ομοθυμαδόν δὲ πάντες ἀκόλουθα τῆς ἐπιστολῆς τῶν ἔνδεκα ἀδελφῶν περὶ τῆς τελειώσεως τῶν ἁγίων. Εξελθόντος Φιλίππου τοῦ ἀποστόλου τῆς Γαλι λαίας. περὶ τῶν θαυμάτων τοῦ ἁγίου Κλήμεντος. ἀχανεῖς ἔστημεν. Αὐτοὶ δὲ προσομιλήσαντες τῷ ἁγίῳ Φωκά, εἰς οὐρανοὺς ᾤχοντο. ᾿Ανὴρ ἀποστολικὸς τῶν καθ᾿ ἡμᾶς τὸν χορὸν τῶν ἁγίων ἀπειληφώς, καὶ τὸ βραβεῖον τοῦ Χριστοῦ κληρονομήσας. Επαινετὸς καὶ οὗτος τῆς Ἐκκλησίας ὁ νόμος. εἰς τὴν θεόσωμον ταφὴν τοῦ Κυρίου, καὶ εἰς τὸν Ἰωσήφ, καὶ εἰς τὴν τριήμερον ᾿Ανάστασιν. Επειδὴ ἡ τῆς μάρτυρος πανσεβάσμιος μνήμη ταῖς αἰγληφόριααῖς ἄνωθεν καταυγασθεῖσα ἐλλάμψεσιν. ἐγκώμιον τῆς ἁγίας τοῦ Χριστοῦ μεγαλομάρτυρος Βαρβάρας. Επειδή μάρτυρος σήμερον ἐπέστη πανήγυρις, καὶ τοσαύτη γέγονεν ἡ συνάθροισις. Επειδήπερ πολλάκις, καὶ ἀπὸ τῆς καθόδου τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ παρουσίας. ᾿Αμέλει καταπεσών ᾿Αφρικανὸς ἡμιθανὴς ἐπὶ τὸ ἔδα φος καὶ ἀχανὴς ἔκειτο, καὶ πᾶς ὁ περὶ αὐτὸν στρατὸς, ἐν οἷς ἔδομεν, οἷς ἠβουλήθη ὁ Κύριος δεῖξαι; ἐκλάμψαντος γὰρ φωτὸς μεγάλου δεκαπλάσιον ηλίου, οὐρα νόθεν προεφάνησαν ἄγγελοι τρεῖς ἔφιπποι πύρινοι, καὶ πολὺν φόβον καὶ τρόμον ἐμποιοῦντες ἡμῖν. ῾Ομοθυμαδὸν δὲ πάντες ἀχανεῖς ἔστημεν. Επειδήπερ πολλοὶ ἀνεγράψαντο βίους. περὶ τοῦ βίου καὶ πράξεων καὶ τέλους τοῦ ἡγίου ἀποστόλου Ανδρέου. Επειδήπερ χαίρει Θεὸς ταῖς τῶν οἰκείων θερα πόντων τιμαῖς. λόγος εἰς τὸν ἅγιον Νικόλαον. [] Ἐπειδὴ πολλάκις καὶ ἀπὸ τῆς καθόδου της τοῦ Σωτῆρος παρουσίας. ᾿Αμέλει καὶ πεσὼν Αφρικανὸς ἐπὶ τὸ ἔδαφος ἔκειτο ἀχανῆς, καὶ πᾶς ὁ περὶ αὐτὸν στρατὸς, ἐν οἷς ἴδαμεν, οἷς ἠβουλήθη ὁ Κύριος δείξαι. Εκλάμψαντος γάρ φωτός μεγάλου δεκαπλάσιον ἡλίου οὐρανόθεν ἐφάνησαν ἄγγελοι τρεῖς ἔφιπτοι πύρινοι, καὶ πολυ, φόβον Ἐπειδὴ τῆς πρώτης καὶ θείας, καὶ μακαρίας ζωῆς ἀπεῤῥάγημεν. εἰς τὴν ὕψωσιν τοῦ τιμίου Σταυρού. Ἐπειδὴ φαιδρὰ καὶ θεία πανήγυρις. λόγος εἰς τὴν Μεταμόρφωσιν τοῦ Σω τῆρος. Επειδὴ χάριτι τοῦ Κυρίου ἡμῶν. εἰς τὴν ᾿Ανάληψιν τοῦ Κυρίου. Επειδὴ χθὲς τῆς Γεννήσεως τοῦ Κυρίsu. λόγος περὶ τοῦ Βαπτίσματος τοῦ Κυρίου. Επείπερ καὶ νῦν θεία ἐπέστη πανήγυρις. λόγος τῇ Κυριακῇ τῆς Πεντηκοστῆς. Επείπερ τῷ καλῷ σπέρματι εἴωθεν ἐπισπείρειν ὁ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως ἐχθρὸς τὰ ζιζάνια, εἰς τὸ μαρτύριον τῶν ἁγίων καλλινίκων μαρτύρων Κηρύκου καὶ Ἰουλίττης. Επέστη σήμερον ἡ πάντων χαρὰ λύουσα τὴν πρώτην ἀράν. εἰς τὸν εὐαγγελισμὸν τῆς Θεοτόκου. Επέστη τῶν ἱερῶν μυστηρίων ἡ πανήγυρις ἐπι έλαμψεν. λόγος εἰς τὴν ἁγίαν Πέμπτην, Επήνεσε καὶ ἄλλοτέ ποτε βασιλέως γλώσσα τὴν παροῦσαν πανήγυριν. τῇ κυριακῷ τῶν Βαΐων. Ἐπὶ μὲν τῶν ἔξωθεν ἀγώνων ἄνδρες μόνοι καλούμεναι ἀγωνίζονται. Οὕτω καὶ τὴν μακαρίαν Μι ρίαν τὸ θαῦμα τῆς καθ' ἡμᾶς γενεάς, ἣν ὁ λόγος ἡμῖν ὑπόθεσιν ἐνεστήσατο, καὶ γυναῖκα οὖσαν· καὶ τὰ ἑξῆς Εἶχε μὲν τὰ σκήπτρα τῆς βασιλείας, Βα σίλειος, οὐχ ὁ τῆς Πορφύρας βλαστός· ἀλλ᾽ ὁ Μακεδών, ὁ ἐξ ἱπποκόμου βασιλεὺς καταστὰς ὁ τὸν Μιχαὴλ ἐκετ νον ἀπεκτονώς. Επεὶ δ᾽ ἐπὶ
cum paululum convenissemus,processimus ad pro καὶ τρόμον ἐμποιοῦντες ἡμῖν. Ομοθυμαδόν δὲ πάντες
rimum montem sollicite;el sedentes inter nos,pre·
cibus et lacrymis et ejulatibus inter petras quiescebamus,etc. Ego autem Marcio et Felix,et Barnabas eorumdem assumptioni perduravimus.Reliqui
vero Deo laudato, ob ea quibus non dignavit, ante
a nobis ad vos missi pedem moverunt, quos accipite cum timore et multa reverentia, cum Christi
operarii sint.Et in medio martyrio loquuntur. Tà
ἀκόλουθα τῆς ἐπιστολῆς τῶν ἔνδεκα ἀδελφῶν περὶ τῆς
τελειώσεως τῶν ἁγίων. Quæ sequuntur epistola undecim fratrum de morte Sanctorum.
Εξελθόντος Φιλίππου τοῦ ἀποστόλου τῆς Γαλιλαίας. Ephræmii Chersonis, περὶ τῶν θαυμάτων
τοῦ ἁγίου Κλήμεντος.
ἀχανεῖς ἔστημεν. Αὐτοὶ δὲ προσομιλήσαντες τῷ ἁγίῳ
Φωκά, εἰς οὐρανοὺς ᾤχοντο. Denique cadens Africanus
in pavimentum jarebat stupidus,et universus circa eum exercitus. Intereu ipsi nos vidimus,quibus
Dominus ostendere dignatus est, cum e cœlo lumen
ingens sole decuplo majus illuxisset, tres angelos
equis insidentes, igneos, immensum timorem tremoremque nobis incutientes. Simulque omnes obstupuimus: illi vero postquam sanctum Phocam
allocuti essent, in cœlum ascenderunt. Et in fine.
᾿Ανὴρ ἀποστολικὸς τῶν καθ᾿ ἡμᾶς τὸν χορὸν τῶν ἁγίων
ἀπειληφώς, καὶ τὸ βραβεῖον τοῦ Χριστοῦ κληρονομήσας.
Vin hoc nostro avo apostolicus et qui sanctorum
choro associatus est, bravium Christi hæreditaΕπαινετὸς καὶ οὗτος τῆς Ἐκκλησίας ὁ νόμος. Gre- vit.
gorii episcopi Antiocheni, εἰς τὴν θεόσωμον ταφὴν
τοῦ Κυρίου, καὶ εἰς τὸν Ἰωσήφ, καὶ εἰς τὴν τριήμερον
᾿Ανάστασιν.
Επειδὴ ἡ τῆς μάρτυρος πανσεβάσμιος μνήμη
ταῖς αἰγληφόριααῖς ἄνωθεν καταυγασθεῖσα ἐλλάμψεσιν. Georgii Grammatici, ἐγκώμιον τῆς ἁγίας τοῦ
Χριστοῦ μεγαλομάρτυρος Βαρβάρας.
Επειδή μάρτυρος σήμερον ἐπέστη πανήγυρις,
καὶ τοσαύτη γέγονεν ἡ συνάθροισις. Arsenii Corcyrensis martyrium sancta Barbara virginis et
martyris.
Επειδήπερ πολλάκις, καὶ ἀπὸ τῆς καθόδου τῆς
τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ παρουσίας. Martyrium
sancti Phoca. Scriptum est a præsente ac vidente.
᾿Αμέλει καταπεσών ᾿Αφρικανὸς ἡμιθανὴς ἐπὶ τὸ ἔδαφος καὶ ἀχανὴς ἔκειτο, καὶ πᾶς ὁ περὶ αὐτὸν στρατὸς,
ἐν οἷς ἔδομεν, οἷς ἠβουλήθη ὁ Κύριος δεῖξαι; ἐκλάμψαντος γὰρ φωτὸς μεγάλου δεκαπλάσιον ηλίου, οὐρανόθεν προεφάνησαν ἄγγελοι τρεῖς ἔφιπποι πύρινοι, καὶ
πολὺν φόβον καὶ τρόμον ἐμποιοῦντες ἡμῖν. ῾Ομοθυμαδὸν
δὲ πάντες ἀχανεῖς ἔστημεν. Namque concidens Africunus in terram semímortuus ac stupidus jacebat,et universus circa eum exercitus. Inter hoc
wos vidimus,quibus nempe Deus ostendere voluit.
Namque cum lumen ingens sole decuplo majus illuxisset, de cœlo apparuerunt tres angeli, equis
insidentes igneis, magnum timorem et tremorem
nobis immittentes. Quare nos omnes simul obstupefacti constilimus.
Επειδήπερ πολλοὶ ἀνεγράψαντο βίους. Epiphanii
monachi et presbyteri, περὶ τοῦ βίου καὶ πράξεων καὶ
τέλους τοῦ ἡγίου ἀποστόλου Ανδρέου.
Επειδήπερ χαίρει Θεὸς ταῖς τῶν οἰκείων θεραπόντων τιμαῖς. Leonis imperatoris, λόγος εἰς τὸν
ἅγιον Νικόλαον.
[94] Ἐπειδὴ πολλάκις καὶ ἀπὸ τῆς καθόδου της
τοῦ Σωτῆρος παρουσίας. Martyrium sancti Phocæ.
Scriptum est a presente et vidente. ᾿Αμέλει καὶ
πεσὼν Αφρικανὸς ἐπὶ τὸ ἔδαφος ἔκειτο ἀχανῆς,
καὶ πᾶς ὁ περὶ αὐτὸν στρατὸς, ἐν οἷς ἴδαμεν, οἷς
ἠβουλήθη ὁ Κύριος δείξαι. Εκλάμψαντος γάρ φωτός
μεγάλου δεκαπλάσιον ἡλίου οὐρανόθεν ἐφάνησαν
ἄγγελοι τρεῖς ἔφιπτοι πύρινοι, καὶ πολυ, φόβον
Ἐπειδὴ τῆς πρώτης καὶ θείας, καὶ μακαρίας ζωῆς
ἀπεῤῥάγημεν. Philothei patriarcha Constantinopolitani, εἰς τὴν ὕψωσιν τοῦ τιμίου Σταυρού.
Ἐπειδὴ φαιδρὰ καὶ θεία πανήγυρις. Leonis imperatoris, λόγος εἰς τὴν Μεταμόρφωσιν τοῦ Σωτῆρος.
Επειδὴ χάριτι τοῦ Κυρίου ἡμῶν. Eusebii Alexandrini, εἰς τὴν ᾿Ανάληψιν τοῦ Κυρίου.
Επειδὴ χθὲς τῆς Γεννήσεως τοῦ Κυρίsu. Eusebii
Alexandrini, λόγος περὶ τοῦ Βαπτίσματος τοῦ
Κυρίου.
Επείπερ καὶ νῦν θεία ἐπέστη πανήγυρις. Leonis imperatoris, λόγος τῇ Κυριακῇ τῆς Πεντη
κοστῆς.
Επείπερ τῷ καλῷ σπέρματι εἴωθεν ἐπισπείρειν
ὁ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως ἐχθρὸς τὰ ζιζάνια, Theodori episcopi, εἰς τὸ μαρτύριον τῶν ἁγίων καλλινίκων
μαρτύρων Κηρύκου καὶ Ἰουλίττης.
Επέστη σήμερον ἡ πάντων χαρὰ λύουσα τὴν
πρώτην ἀράν. Andrea Cretenis, εἰς τὸν Εὐαγγελισ
μὸν τῆς Θεοτόκου.
Επέστη τῶν ἱερῶν μυστηρίων ἡ πανήγυρις ἐπι
έλαμψεν. Procli patriarcha Constantinopolitani,
λόγος εἰς τὴν ἁγίαν Πέμπτην,
Επήνεσε καὶ ἄλλοτέ ποτε βασιλέως γλώσσα τὴν
παροῦσαν πανήγυριν. Leonis imperatoris, τῇ Κυριακῷ τῶν Βαΐων.
Ἐπὶ μὲν τῶν ἔξωθεν ἀγώνων ἄνδρες μόνοι καλούμε
ναι ἀγωνίζονται. Vila et res gesta Mariæ junioris.
Scripta est ab æquali. Οὕτω καὶ τὴν μακαρίαν Μι
ρίαν τὸ θαῦμα τῆς καθ' ἡμᾶς γενεάς, ἣν ὁ λόγος ἡμῖν
ὑπόθεσιν ἐνεστήσατο, καὶ γυναῖκα οὖσαν· καὶ τὰ ἑξῆς
Non alia ratione et beatam Mariam,nostra ala -
tis miraculum, et que nostræ orationis argumentum est, licet mulierem, etc. Vivebat sub Basilio
Macedone. Εἶχε μὲν τὰ σκήπτρα τῆς βασιλείας, Βα
σίλειος, οὐχ ὁ τῆς Πορφύρας βλαστός· ἀλλ᾽ ὁ Μακεδών,
ὁ ἐξ ἱπποκόμου βασιλεὺς καταστὰς ὁ τὸν Μιχαὴλ ἐκετνον ἀπεκτονώς. Possidebat sceptru imperii Basilius,
non purpuræ surculus,sed Macedo,qui cz equisone [92] imperium occupaverat,et Michaelem illum
trucidaverat. Mortem obiit Euthymio patriarcha Romano imperium tenente, Επεὶ δ᾽ ἐπὶ
κλίνης ἐτέθη τὸ ἱερὸν ἐκεῖνο σῶμα, παρὴν μὲν ὁ Λ ἀρχιερεὺς Εἰσύμιος· παρῆν δὲ ὁ Οἰκονομος Ανθιμος, καὶ μικροῦ δεῖν πᾶν τὸ πλῆθος τής πόλεως. Ει, Ῥωμανοῦ δὲ τῶν Ῥωμαϊκῶν σκήπτρων ἐπειλημμέ Ἐπὶ τὰ μαρτυρικὰ ἔπαθλα νῦν οἱ φιλομάρτυρες τὸ οἷς ἐπιτεινομέν. εἰς τοὺς ἁγίους καλλινίκους μάρτυρας Τεσσαράκοντα δύο. Επιτάφιον ἑορτὴν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἑορτάζομεν. λόγος τῷ μεγάλῳ Σαββάτῳ. Ἐπὶ τὴν μητέρα τοῦ Λόγου μετὰ τὸν Λόγον ἡ λόγος. εἰς τὴν ἁγίαν Κοίμησιν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου. Επιτιμᾶν δικαίως ἡμῖν οἶμαι τῶν ἁπάντων ούς δένα, εἰ καθάπερ τινές. ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον Εὐθύμιον ἐπίσκοπον Μαδύτων τὴν θαυματουργὸν. Ἐπὶ τῶν μειζόνων, κατὰ ἀνθρωπίνην δύναμιν, εἴτε βάρος ἀναθέσθαι δέοι. λόγος εἰς τὴν πρὸς τὰ Αγια τῶν ἁγίων εἴσοδον, καὶ τὸν ἐν αὐτῇ θεοειδῆ βίον τῆς πανυμεράγνου Δεσποίνης ἡμῶν θεοτόκου. Επιφάνιος γένος μὲν ἦν. μερὶ τοῦ βίου τοῦ ἁγίου Επιφx του ἐπισκόπου Κωνστοντίας Κύπρου. Επ᾿ ὄρος ὑψηλὸν ἀνάβηθι ὁ εὐαγγελιζόμενος Σιών εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς Παρθένου. Ἑορτὰς μὲν ἁπάσας καὶ ὑμνῳδίας. ἐγκώμιον εἰς τὸν εὐαγγελισμὸν τῆς παναγίας Θεοτόκου, Ἔστι μὲν τοῖς οὐκ ἀξίοις ἐπισφαλὲς τῶν ὑπὲρ ἀξίαν ἐφάπτεσθαι. ἐγκώμιον εἰς τὴν ἁγίαν μεγαλομάρτυρα Βαρβάραν. Ἔστιν, ὡς ἔοικε, καὶ παρὰ τῶν σφόδρα δυσμενῶν, καὶ ἀδιαλλάκτων ἐχθρῶν. ἐγκώμιον εἰς τοὺς ἁγίους μάρτυρας. Ἕτους τριακοστου πέμπτου βασιλεύοντος τοῦ ἀσε βοῦς καὶ παρανόμου βασιλέως Μαξεντίου [] μαρτύριον τῆς ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Αἰκατερίνης. Ταῦτα ἐγὼ ᾿Αθανασιος ταχυγράφος ἅμα δοῦλος ὑπάρχων τῆς κυρίας Αἰκατερίνης συνεγραψάμην τὰ ὑπομνήματα αυτ τῆς ἐν πάσῃ σοφία. Εὐαγγελιστὴ Θεολόγη προσήκει ἂν αἶνος. λόγος ἀγκωμιαστικὸς εἰς τὸν ἅγιον Ἰωνανὴν τὸν εὐαγγελιστήν. Εὔκαιρον ἐν τῷ παρόντι τὸν ἀήττητον Ἰώβ, τὸν του Θεοῦ στρατιώτην. λόγος εἰς τὸν Ἰὼβ τῇ μεγάλη Τε τράδι. Εὔκαιρον καὶ παναρμόνιον καὶ πρέπον τῷ παρ όντι καιρῷ. εἰς τὴν τοῦ Κυρίου ᾿Ανάστασιν. Εὐλογητὸς ὁ Θεός. λόγος εἰς τὴν ἀρχὴν τῶν Νηστειών. Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς ἐν τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ, εὔκαιρον μετὰ τοῦ προφήτου Δαυΐδ εἰπεῖν σήμερον. Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Βίος τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Θεολ ρου ἀρχιμανδρίτου Συκεών. Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ τοῦ Κυρίου ἡμῶν. προς Λεώργιον ἡγούμενον περὶ τοῦ βίου τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Σάβα, ἐκ κεφαλαίοις ἐννενήκοντα. Εὐλογητὸς ὁ Θεός, ὁ διεγείρας τὴν σὴν τιμίαν κεφα λήν, ἱερεῦ ὅτιε. Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς, ὁ διεγείρας τὴν σὴν τιμίαν κεφαλὴν, ἱερεῦ ὁσιε, ἐπιζητῆσαι λόγον τὴν ἐμὴν ταπείνωσιν περὶ τοῦ βίου τῆς ἁγίας καὶ σὺν ἀγγέ λοις τὴν κατοικίαν ἐχούσης Μητρὸς ἡμῶν Μελάνης τῆς Ρωμαίας, ὡς χρόνον με οὐκ ολίγον σὺν αὐτῇ διατρίψαντα, καὶ ἐπιστάμενον ἀμυδρῶς τὴν τε τοῦ συγκλητικοῦ γένους αὐτῆς διήγησιν, καὶ πῶς τοῦ ἀγγελικοῦ βίου Ετι μου τῇ μνήμῃ τὰ τοῦ Βαπτιστοῦ κρατεῖ, ἐνήρξατο πάντα τὸν τύφον τῆς κοσμικῆς δόξης πατή λόγος εἰς τὴν σασα. Εί, Ταύταις καὶ μετὰ τὴν κοίμησιν αὐτῆς ἐπιβο ἀποτομὴν τοῦ Προδρόμου. ῶμαι, ὅπως μεμνημένος τῶν ἁγίων αὐτῆς ἐντολῶν δ νηθῶ πάντα ὄχνον, καὶ λήθην, καὶ δισταγμόν, καὶ διψυ γίαν, καὶ ἀπιστίαν ἀπωσάμενος ἐκ μέρους ἐκφράσαι τὰ μέγιστα αὐτῆς κατορθώματα, ἅπερ αὐτὴ εὐαγγελικῶς κρύπτειν ἐσπούδαζεν. Εἰ, Ολίγα οὖν ἐκ πολλῶν, ὅσα τε αὐτὸς αὐτοπροσώπως ἑώρακα, καὶ ὅσα παρ' ἑτέρων ἀκρι έως μεμάθηκὰ γράψας, τὰ λοιπὰ τῇ σῇ φιλομαθία κατα λείψω έρευνᾷν. Εἰ, Ἐπεὶ δὲ σφόδρα ὠφέλιμον ἡφησάμεθα ὀλίγα περὶ τῆς συντυχία; αὐτῶν διηγήσασθαι, ἅπερ αὐτὴ διὰ τὴν οἰκοδομὴν ἡμῶν πλειστάκις ἀπήγγειλεν, ταῦτα κἀγὼ μετὰ πάσης ἀληθείας γράψω πρὸς τὴν τῶν ἐντυγχανόντων ὀφέλειαν. Εἰ, Λτινα μετὰ χαρᾶς δεξαμένη καλεῖ τὸν σὺν αὐτῇ πρεσβύτερον, ὃν ἐκ τοῦ κόσμου λα Στους τεσσαρακοστοῦ δευτέρου τῆς βασιλείας Αὐγούσ τω. Ταῦτα πάντα ἔγραψα ἐγὼ Εὔριππος, μα θητής Ιωάννου, ὁ δεύτερος τῶν μαθητῶν αὐτοῦ κατ᾿ ἀκρίβειαν, ἵνα πάντες οἱ ἀδελφοὶ ἐν Χριστῷ ἑορτάτωση τὴν μνήμην καὶ ἀνάπαυσιν τοῦ φιλοχρίστου Ιωάν νου τοῦ Προδρόμου καὶ Βαπτιστοῦ, μηνί Αὐγούστῳ
cum paululum convenissemus,processimus ad pro καὶ τρόμον ἐμποιοῦντες ἡμῖν. Ομοθυμαδόν δὲ πάντες
rimum montem sollicite;el sedentes inter nos,pre·
cibus et lacrymis et ejulatibus inter petras quiescebamus,etc. Ego autem Marcio et Felix,et Barnabas eorumdem assumptioni perduravimus.Reliqui
vero Deo laudato, ob ea quibus non dignavit, ante
a nobis ad vos missi pedem moverunt, quos accipite cum timore et multa reverentia, cum Christi
operarii sint.Et in medio martyrio loquuntur. Tà
ἀκόλουθα τῆς ἐπιστολῆς τῶν ἔνδεκα ἀδελφῶν περὶ τῆς
τελειώσεως τῶν ἁγίων. Quæ sequuntur epistola undecim fratrum de morte Sanctorum.
Εξελθόντος Φιλίππου τοῦ ἀποστόλου τῆς Γαλιλαίας. Ephræmii Chersonis, περὶ τῶν θαυμάτων
τοῦ ἁγίου Κλήμεντος.
ἀχανεῖς ἔστημεν. Αὐτοὶ δὲ προσομιλήσαντες τῷ ἁγίῳ
Φωκά, εἰς οὐρανοὺς ᾤχοντο. Denique cadens Africanus
in pavimentum jarebat stupidus,et universus circa eum exercitus. Intereu ipsi nos vidimus,quibus
Dominus ostendere dignatus est, cum e cœlo lumen
ingens sole decuplo majus illuxisset, tres angelos
equis insidentes, igneos, immensum timorem tremoremque nobis incutientes. Simulque omnes obstupuimus: illi vero postquam sanctum Phocam
allocuti essent, in cœlum ascenderunt. Et in fine.
᾿Ανὴρ ἀποστολικὸς τῶν καθ᾿ ἡμᾶς τὸν χορὸν τῶν ἁγίων
ἀπειληφώς, καὶ τὸ βραβεῖον τοῦ Χριστοῦ κληρονομήσας.
Vin hoc nostro avo apostolicus et qui sanctorum
choro associatus est, bravium Christi hæreditaΕπαινετὸς καὶ οὗτος τῆς Ἐκκλησίας ὁ νόμος. Gre- vit.
gorii episcopi Antiocheni, εἰς τὴν θεόσωμον ταφὴν
τοῦ Κυρίου, καὶ εἰς τὸν Ἰωσήφ, καὶ εἰς τὴν τριήμερον
᾿Ανάστασιν.
Επειδὴ ἡ τῆς μάρτυρος πανσεβάσμιος μνήμη
ταῖς αἰγληφόριααῖς ἄνωθεν καταυγασθεῖσα ἐλλάμψεσιν. Georgii Grammatici, ἐγκώμιον τῆς ἁγίας τοῦ
Χριστοῦ μεγαλομάρτυρος Βαρβάρας.
Επειδή μάρτυρος σήμερον ἐπέστη πανήγυρις,
καὶ τοσαύτη γέγονεν ἡ συνάθροισις. Arsenii Corcyrensis martyrium sancta Barbara virginis et
martyris.
Επειδήπερ πολλάκις, καὶ ἀπὸ τῆς καθόδου τῆς
τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ παρουσίας. Martyrium
sancti Phoca. Scriptum est a præsente ac vidente.
᾿Αμέλει καταπεσών ᾿Αφρικανὸς ἡμιθανὴς ἐπὶ τὸ ἔδαφος καὶ ἀχανὴς ἔκειτο, καὶ πᾶς ὁ περὶ αὐτὸν στρατὸς,
ἐν οἷς ἔδομεν, οἷς ἠβουλήθη ὁ Κύριος δεῖξαι; ἐκλάμψαντος γὰρ φωτὸς μεγάλου δεκαπλάσιον ηλίου, οὐρανόθεν προεφάνησαν ἄγγελοι τρεῖς ἔφιπποι πύρινοι, καὶ
πολὺν φόβον καὶ τρόμον ἐμποιοῦντες ἡμῖν. ῾Ομοθυμαδὸν
δὲ πάντες ἀχανεῖς ἔστημεν. Namque concidens Africunus in terram semímortuus ac stupidus jacebat,et universus circa eum exercitus. Inter hoc
wos vidimus,quibus nempe Deus ostendere voluit.
Namque cum lumen ingens sole decuplo majus illuxisset, de cœlo apparuerunt tres angeli, equis
insidentes igneis, magnum timorem et tremorem
nobis immittentes. Quare nos omnes simul obstupefacti constilimus.
Επειδήπερ πολλοὶ ἀνεγράψαντο βίους. Epiphanii
monachi et presbyteri, περὶ τοῦ βίου καὶ πράξεων καὶ
τέλους τοῦ ἡγίου ἀποστόλου Ανδρέου.
Επειδήπερ χαίρει Θεὸς ταῖς τῶν οἰκείων θεραπόντων τιμαῖς. Leonis imperatoris, λόγος εἰς τὸν
ἅγιον Νικόλαον.
[94] Ἐπειδὴ πολλάκις καὶ ἀπὸ τῆς καθόδου της
τοῦ Σωτῆρος παρουσίας. Martyrium sancti Phocæ.
Scriptum est a presente et vidente. ᾿Αμέλει καὶ
πεσὼν Αφρικανὸς ἐπὶ τὸ ἔδαφος ἔκειτο ἀχανῆς,
καὶ πᾶς ὁ περὶ αὐτὸν στρατὸς, ἐν οἷς ἴδαμεν, οἷς
ἠβουλήθη ὁ Κύριος δείξαι. Εκλάμψαντος γάρ φωτός
μεγάλου δεκαπλάσιον ἡλίου οὐρανόθεν ἐφάνησαν
ἄγγελοι τρεῖς ἔφιπτοι πύρινοι, καὶ πολυ, φόβον
Ἐπειδὴ τῆς πρώτης καὶ θείας, καὶ μακαρίας ζωῆς
ἀπεῤῥάγημεν. Philothei patriarcha Constantinopolitani, εἰς τὴν ὕψωσιν τοῦ τιμίου Σταυρού.
Ἐπειδὴ φαιδρὰ καὶ θεία πανήγυρις. Leonis imperatoris, λόγος εἰς τὴν Μεταμόρφωσιν τοῦ Σωτῆρος.
Επειδὴ χάριτι τοῦ Κυρίου ἡμῶν. Eusebii Alexandrini, εἰς τὴν ᾿Ανάληψιν τοῦ Κυρίου.
Επειδὴ χθὲς τῆς Γεννήσεως τοῦ Κυρίsu. Eusebii
Alexandrini, λόγος περὶ τοῦ Βαπτίσματος τοῦ
Κυρίου.
Επείπερ καὶ νῦν θεία ἐπέστη πανήγυρις. Leonis imperatoris, λόγος τῇ Κυριακῇ τῆς Πεντη
κοστῆς.
Επείπερ τῷ καλῷ σπέρματι εἴωθεν ἐπισπείρειν
ὁ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως ἐχθρὸς τὰ ζιζάνια, Theodori episcopi, εἰς τὸ μαρτύριον τῶν ἁγίων καλλινίκων
μαρτύρων Κηρύκου καὶ Ἰουλίττης.
Επέστη σήμερον ἡ πάντων χαρὰ λύουσα τὴν
πρώτην ἀράν. Andrea Cretenis, εἰς τὸν Εὐαγγελισ
μὸν τῆς Θεοτόκου.
Επέστη τῶν ἱερῶν μυστηρίων ἡ πανήγυρις ἐπι
έλαμψεν. Procli patriarcha Constantinopolitani,
λόγος εἰς τὴν ἁγίαν Πέμπτην,
Επήνεσε καὶ ἄλλοτέ ποτε βασιλέως γλώσσα τὴν
παροῦσαν πανήγυριν. Leonis imperatoris, τῇ Κυριακῷ τῶν Βαΐων.
Ἐπὶ μὲν τῶν ἔξωθεν ἀγώνων ἄνδρες μόνοι καλούμε
ναι ἀγωνίζονται. Vila et res gesta Mariæ junioris.
Scripta est ab æquali. Οὕτω καὶ τὴν μακαρίαν Μι
ρίαν τὸ θαῦμα τῆς καθ' ἡμᾶς γενεάς, ἣν ὁ λόγος ἡμῖν
ὑπόθεσιν ἐνεστήσατο, καὶ γυναῖκα οὖσαν· καὶ τὰ ἑξῆς
Non alia ratione et beatam Mariam,nostra ala -
tis miraculum, et que nostræ orationis argumentum est, licet mulierem, etc. Vivebat sub Basilio
Macedone. Εἶχε μὲν τὰ σκήπτρα τῆς βασιλείας, Βα
σίλειος, οὐχ ὁ τῆς Πορφύρας βλαστός· ἀλλ᾽ ὁ Μακεδών,
ὁ ἐξ ἱπποκόμου βασιλεὺς καταστὰς ὁ τὸν Μιχαὴλ ἐκετνον ἀπεκτονώς. Possidebat sceptru imperii Basilius,
non purpuræ surculus,sed Macedo,qui cz equisone [92] imperium occupaverat,et Michaelem illum
trucidaverat. Mortem obiit Euthymio patriarcha Romano imperium tenente, Επεὶ δ᾽ ἐπὶ
col. 65–66page 19 of 35
PG 114:65θυσίαν τῷ Θεῷ προσήνεγκεν (οὗτος δέ ἐστιν ἡ ἐμὴ ἐλεει νότης), καὶ φησι πρὸς αὐτόν. Εὐφραινέσθωσαν οἱ οὐρανοί, καὶ ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ. εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου. Εφη ὁ σωτηριος λόγος. λό γος εἰς τὸν ἅγιον μάρτυρα Δημήτριον. Ζωγράφοι μὲν καὶ λογογράφει τὴν ἴσην τοῖς ἐντυγχάνουσι προξενοῦσιν ὠφέλειαν. ἐγκώμιον εἰς τὸν ὕγιον Ανδρέαν τὸν Πρωτόκλητον. Ἡ ἀρχὴ τῶν ἰαμάτων καὶ χαρισμάτων καὶ χαρισμάτ των τῶν δοθέντων ἡμῖν ὑπὸ Θεοῦ. Η Βασίλισσα τῶν ἀγγέλων, ἡ Δέσμοινα τῶν ἀν θρώπων, ἡ Κυρία τοῦ κόσμου. λύ γος εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς Θεοτόκου. Η θεία μὲν ἡ τῆς παρούσης εὐφροσύνης προσηγου ρία. λόγος εἰς τὴν σύλληψιν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου. Ήδη μοι τῷ πρὸς τὰς οὐρανίας Δυνάμεις φίλτρων ιδίως εἰς τοὺς δύο ταξιάρχας και πρωτοστάτης τῶν ἀγγέλων Μιχαὴλ καὶ Γαβριήλ. Ηδη τῆς Δεσποτικῆς πανηγύρεως παρακύπτει τα χαρίσματα. εἰς τὰ προ φωτίσματα, εἰς τὰ Βαία, καὶ εἰς τὴν ἔγερσιν τοῦ Απ ζάρου. Εκει δὲ λοιπὸν πρὸς αὐτὴν τὴν ἀκμὴν τῶν ἄθλῶν ὁ λόγος, εἰς τὰ πάθη του Χρισ στοῦ, καὶ εἰς τὴν ἁγίαν Θεοτόκον. Ηκούσαμεν, ἀδελφοί, ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν. εἰς τὴν παραβολὴν τοῦ ἐμπεσόντος εἰς τοὺς λῃστάς. "Ηκουσται πάντως ἡμῖν, ὦ φιλόχριστος πανήγυρις, καὶ φιλάγιον ἄθροισμα. εἰς τὴν ἐπάνοδον τοῦ λειψάνου τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Ιωάννου τοῦ Κρυσοστόμου. Ἥκω τὸ ἔπίταγμα φέρων. εἰς τὴν εὔρεσιν τοῦ τιμίου λειψάνου τῆς ἀγίας Εὐφημίας. []. Ἡμεῖς ὁ τοῦ Χριστοῦ λαός· ἡ ἁγία ποίμνη εἰς τὸν ἅγιον μεγαλομάρτυρα Θεόδωρον τὸν Τήρωνα, Η μὲν ἑορτὴ λέγεται Καθαρσίων, ἣν οὐκ ἄν τις ἀμάρτοι. λό γος εἰς τὴν Υπαπαντὴν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Η μὲν πρόθεσις τῷ λόγῳ δικαία, ἡ δὲ ἐπιχείρησις τολμηρά. ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον Διονύ στον τὸν ᾿Αρεοπαγίτην. Η μὲν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ προαιώνιος βασιλεία οὔτε αρχὴν ἡμερῶν οὔτε ζωῆς τέλος ἔσχεν. Τὸ την καῦτα ἀνέλαμψεν ὡς ἐν σκοτομήνῃ νυκτὶ ἀστὴρ δικο φανῆς, καὶ λάμπων ὁ τοῦ Χριστοῦ τίμιος, μαργαρί της, Γεώργιος τις ονόματι ὁ ἐμὸς δεσπότης. Εγώ δὲ Πασικράτης δοῦλος Γεωργίου, ἀκολουθήσας τῷ ἐμῷ δεσπότῃ ἐπὶ πᾶσι, τὰ ὑπομνήματα βεβαίως συνέταλα. Ηρετό μέ τις πρόβλημα τῶν ἐκ πνεύματος· ἐπεὶ δὲ καὶ σωφρονῶν. λόγος εἰς τὴν Σταυροπροσκύνησιν. Ἡ τόδε τὸ πᾶν ἀῤῥήτοις λόγοις ἁρμονίας αρμο σαμένη. εἰς τὸν Ἐστήκειαν ἐν τῷ Σταυρῷ τοῦ Ἰησοῦ ἡ μήτηρ αὑτοῦ καὶ εἰς τὴν Θεοτόκον. Η τρισυπόστατος καὶ ἀδιαίρετος μία ουσία βίος καὶ πολιτεία τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Θεοδοσίου τοῦ ἀρχιμανδρίτου πάσης τῆς ἐρήμου, τῆς ὑπὸ τὴν ἁγίαν Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν πόλιν. Εὔξησεν ἡμῖν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀποστόλων εἰς τὸν ἅγιον Μελέτιον ἐπίσκοπον Αν τιοχείας. Ἦχος σάλπιγγος, λύρα πνευματική. ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον Ιωάννην τὸν Πρόδρομον. Ἡ χθὲς τῆς Θεοτόκου γενεθλιακή πανήγυρις τῆς κοσμικῆς χαρᾶς. εἰς τοὺς ἁγίους "Ιωακεὶμ καὶ 'Ανναν τοὺς γονεῖς τῆς Θεοτόκου. Θαῤῥεῖν μὲν τὸν λόγον ἐπ' ὀλίγον κἂν ἦν
θυσίαν τῷ Θεῷ προσήνεγκεν (οὗτος δέ ἐστιν ἡ ἐμὴ ἐλεεινότης), καὶ φησι πρὸς αὐτόν. Benedictus Deus, qui
tuum venerandum caput invitavit sacer sacerdos,
ut a mea humilitate sermonem exquireres de vita
sancta, et quo nunc cum angelis habitat, Matris
nostrae Melania Romana, tanquam qui cum ea
non breve tempus contriverim, sciamque cxililer
senatorium ipsius genus, necnon vitæ illius angelica initia, omnem mundana gloriæ fastum
conculcantis.Εt, Eas post ipsius [94] dormitionem
inclamo, ut memor illius sanctorum praceptorum possim omni ignavia, oblivione, hesitatione,
tristitia et infidelitate propulsata, maxima illius
facinora, et si non ex in!egro, enarrare, quæ
ipsa evangelicis praceptis niva occultare studebat. El, Paucis itaque ex multis, et quæ ipse
oculis meis vidi, quaque ex aliis accurate addidic, scripto mandatis, reliqua tuæ diligentiæ
perquirenda relinquam. Et, Cum vero admodum
utile exsistimemus, pauca illius colloquio enarrare, qua illu propter nostram adificationem
sæpius suggerebat, hæc et ego cum omni
veritate scribere ad legentium utilitatem. El,
Quæ cum gaudio accipiens, advocat qui cum ea
erat, presbyterum, quem ex mundo arreptum
sacrificium Deo obtulerat. Ille vero erat ego
miserabilis, et dicit illi.
Εὐφραινέσθωσαν οἱ οὐρανοί, καὶ ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ.
Isidori archiepiscopi Thessalonicensis, εἰς τὸν
Εὐαγγελισμὸν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου.
Εφη ὁ σωτηριος λόγος. Leonis imperatoris, λόγος εἰς τὸν ἅγιον μάρτυρα Δημήτριον.
Ζωγράφοι μὲν καὶ λογογράφει τὴν ἴσην τοῖς ἐντυγχάνουσι προξενοῦσιν ὠφέλειαν. Arsenii archiepiscopi Corcyrensis, ἐγκώμιον εἰς τὸν ὕγιον Ανδρέαν
τὸν Πρωτόκλητον.
Н
Ἡ ἀρχὴ τῶν ἰαμάτων καὶ χαρισμάτων καὶ χαρισμάτ
των τῶν δοθέντων ἡμῖν ὑπὸ Θεοῦ. Archippi eremil
ac paramonarii. Narratio de miraculo sancti Michaelis archangeli in urbe Chonis patrato.
Η Βασίλισσα τῶν ἀγγέλων, ἡ Δέσμοινα τῶν ἀν
θρώπων, ἡ Κυρία τοῦ κόσμου. Josephi Bryennii, λύγος εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς Θεοτόκου.
Η θεία μὲν ἡ τῆς παρούσης εὐφροσύνης προσηγου
ρία. Georgii Nicomediensis, λόγος εἰς τὴν σύλληψιν
τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου.
Ήδη μοι τῷ πρὸς τὰς οὐρανίας Δυνάμεις φίλτρων
Macarii Crysocephali, ιδίως εἰς τοὺς δύο ταξιάρχας και πρωτοστάτης τῶν ἀγγέλων Μιχαὴλ καὶ
Γαβριήλ.
Ηδη τῆς Δεσποτικῆς πανηγύρεως παρακύπτει τα
χαρίσματα. Leontii Constantinopolitani, εἰς τὰ προφωτίσματα, εἰς τὰ Βαία, καὶ εἰς τὴν ἔγερσιν τοῦ Απζάρου.
"
Εκει δὲ λοιπὸν πρὸς αὐτὴν τὴν ἀκμὴν τῶν ἄθλῶν
ὁ λόγος, Jeoannis Geoinetre, εἰς τὰ πάθη του Χρισ
στοῦ, καὶ εἰς τὴν ἁγίαν Θεοτόκον.
"
Ηκούσαμεν, ἀδελφοί, ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ τοῦ Κυρίου
ἡμῶν. Leontii Hierosolymitani, εἰς τὴν παραβολὴν
τοῦ ἐμπεσόντος εἰς τοὺς λῃστάς.
"Ηκουσται πάντως ἡμῖν, ὦ φιλόχριστος πανήγυρις,
καὶ φιλάγιον ἄθροισμα. Cosms Vestitoris, εἰς τὴν
ἐπάνοδον τοῦ λειψάνου τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν
Ιωάννου τοῦ Κρυσοστόμου.
Ἥκω τὸ ἔπίταγμα φέρων. Constantini episcopi
Tii, εἰς τὴν εὔρεσιν τοῦ τιμίου λειψάνου τῆς ἀγίας
Εὐφημίας.
[95]. Ἡμεῖς ὁ τοῦ Χριστοῦ λαός· ἡ ἁγία ποίμνη
Gregorii Nysseni, εἰς τὸν ἅγιον μεγαλομάρτυρα
Θεόδωρον τὸν Τήρωνα,
Η μὲν ἑορτὴ λέγεται Καθαρσίων, ἣν οὐκ ἄν τις
ἀμάρτοι. Hesychii presbyteri Hierosolymitani, λόγος εἰς τὴν Υπαπαντὴν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ
Χριστοῦ.
Η μὲν πρόθεσις τῷ λόγῳ δικαία, ἡ δὲ ἐπιχείρησις
τολμηρά. Gregorii, sive Georgii Cyprii patriarchs
Constantinopolitani, ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον Διονύστον τὸν ᾿Αρεοπαγίτην.
Η μὲν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ προαιώνιος βασιλεία οὔτε αρχὴν ἡμερῶν οὔτε ζωῆς τέλος
ἔσχεν. Martyrium sancti Georgii. Scriptum est a famulo illius Pasicrate, ut ibidem legitur. Τὸ την
καῦτα ἀνέλαμψεν ὡς ἐν σκοτομήνῃ νυκτὶ ἀστὴρ δικο
φανῆς, καὶ λάμπων ὁ τοῦ Χριστοῦ τίμιος, μαργαρί
της, Γεώργιος τις ονόματι ὁ ἐμὸς δεσπότης. Tam illuxit veluti in nocte tenebricosa stella clara, ac
placida Christi pretiosa margarita, Georgius
quidam nomine meus domimus. Et in fine. Εγώ
δὲ Πασικράτης δοῦλος Γεωργίου, ἀκολουθήσας τῷ ἐμῷ
δεσπότῃ ἐπὶ πᾶσι, τὰ ὑπομνήματα βεβαίως συνέταλα.
Ego vero Pasicrates famulus Georgii, secutus in
omnibus meum dominum hæc commentaria fr
miler conscripsi
Ηρετό μέ τις πρόβλημα τῶν ἐκ πνεύματος· ἐπεὶ
δὲ καὶ σωφρονῶν. Joannis Zonaræ, λόγος εἰς τὴν
Σταυροπροσκύνησιν.
Ἡ τόδε τὸ πᾶν ἀῤῥήτοις λόγοις ἁρμονίας αρμοσαμένη. Josephi Bryennii, εἰς τὸν Ἐστήκειαν ἐν
τῷ Σταυρῷ τοῦ Ἰησοῦ ἡ μήτηρ αὑτοῦ καὶ εἰς τὴν
Θεοτόκον.
Η τρισυπόστατος καὶ ἀδιαίρετος μία ουσία Theodori episcopi Petrarum, βίος καὶ πολιτεία τοῦ ἐν
ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Θεοδοσίου τοῦ ἀρχιμανδρίτου
πάσης τῆς ἐρήμου, τῆς ὑπὸ τὴν ἁγίαν Χριστοῦ τοῦ
Θεοῦ ἡμῶν πόλιν.
Εὔξησεν ἡμῖν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀποστόλων Georgii Nysseni, εἰς τὸν ἅγιον Μελέτιον ἐπίσκοπον Αν
τιοχείας.
Ἦχος σάλπιγγος, λύρα πνευματική. Chrysippi pregbyleri Hierosolymitani, ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον
Ιωάννην τὸν Πρόδρομον.
Ἡ χθὲς τῆς Θεοτόκου γενεθλιακή πανήγυρις τῆς
κοσμικῆς χαρᾶς. Cosms Vestiloris, εἰς τοὺς ἁγίους
"Ιωακεὶμ καὶ 'Ανναν τοὺς γονεῖς τῆς Θεοτόκου.
Θαῤῥεῖν μὲν τὸν λόγον ἐπ' ὀλίγον κἂν ἦν Joannis
Ἰδοὺ καὶ πάλιν ἑτέρα ἑορτὴ καὶ πανήγυρις φαιδρὰ τῆς Μητρὸς τοῦ Κυρίου, εἰς τὴν Θεοτόκον, ὅτι ἀπεδόθη ἐν τῷ ναῷ τριετίζουσα. Ἰδοὺ καὶ πάλιν ὁ ἱερὸς τοῦ Χριστοῦ ἐπεδήμησε Πρόδρομος. εἰς τὴν ἐξ ᾿Αντιοχείας ανακομιδὴν τῆς τοῦ Προδρόμου χειρός. ἐδόξιος, ἢ προπεμπτήριος εἰς τὴν Κοίμηλόγος εἰς τὴν ἀρχὴν τῶν Νήσ σιν τῆς ὑπερενδόξου καὶ Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου, στειῶν. συνείλεκται δὲ καὶ ἡμῖν οὐ μόνον ὅσα παρὰ τῶν εὐαγγελιστῶν τε καὶ προ φητῶν, ἀλλὰ καὶ ὅσα παρ' αὐτῶν τῶν ἀποκρύφων ἀνελεξάμεθα, σύμφωνα καὶ ταῦτα δηλαδὴ καὶ ἀκόλουθα τοῖς εὐαγγελισταῖς καὶ προφήταις, καὶ τοῖς μεγάλος καὶ θεολήπτοις Πατράσι καὶ διδασκάλοις. Εἴσεται δὲ πάντως ὅγε δίκαιος ἀκροατὴς καὶ κριτής. Ἱερὸς μὲν καὶ θεσπεσιος ἅπας ὅ τῶν γενναίων μαρτύρων κατάλογος. εἰς τὸν ἅγιον μάρτυρα τοῦ Χριστοῦ Φωκᾶν. Ἰσίδωρον τὸν γενναῖον λόγο; ἐγκωμιάσαι. ἐγκώμιον εἰς τὸν ἔνδοξον μάρτυρα Ισίδωρον. [] Ιστορία μὲν τὸ πονηθὲν τουτί σύγγραμμα, [] θαυμάσια τὰ ἔργα σου, Κύριε, ὁ μεγαλοφωνότατος προφήτης Δαυΐδ. καὶ παλαιῶν ἔργων. λόγος εἰς τὸ ἐν Χώναις θαῦμα τοῦ εἰς τὰς πράξεις τῆς ἁγίας καὶ πρωτομάρτυρος Θε ἀρχιστρατήγου Μιχαήλ. κλης. Θαυμαστὸς ὁ Θεὸς ἐν τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ. λόγος εἰς τὸν ἅγιον Δημήτριον. θαυμαστὸς ὁ Θεὸς ἐν τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ. Εὔκαιρον μετὰ τοῦ προφήτου. περὶ τοῦ θαύματος τοῦ εἰς παῖδα γενο μένου παρὰ τοῦ ἱερομάρτυρος καὶ ἀποστόλου Κλήμεντος. θαυμαστὸς ὁ Θεὸς ἐν τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ, φησὶν ὁ μέγας. εἰς τὸν ἔνδοξον μεγαλομάρτυρα Παντελεήμονα. θετά τινα καὶ μεγάλα μυστήρια Θεού φιλανθρωπίας γνωρίσματα. λόγος διαλαμβάνων καθ᾿ ὃν ἡ τῆς Θεομήτου ρος ἐσθῆς τῇ βασιλίδι τῶν πόλεων επεδήμησεν. Θεοδόσιος ὁ ἀξιομάριστος και περὶ τοῦ βίου τοῦ ἐν Ἁγίοις Θεοδοσίου. Θεός Κύριος ἐπ᾿ ὅρους λόγος εἰς τὴν ρος. ἐπέφανεν. Μεταμόρφωσιν τοῦ Σωτῆς θεὸς ὁ τὰ πάντα πρὶν γενέσεως αὐτῶν ἐπιστάμε λόγος εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς Θεοτόκου. Θεοῦ ἐν σαρκὶ δοξάζομεν γέννησιν. λογος εἰς τὴν Χριστοῦ Γέννησιν, Θεοῦ τοῦ παντοδυνάμου πλούσιον ἡμῖν λόγον χορη γοντος ἐν ἀνοίξει. λόγος ευχαρις στήριος εἰς τὴν Θεοτόκον. Θερμὸς ὁ ζῆλος εἰς τὴν παροῦσαν ὑπόθεσιν, ἀλλὰ νεθρὸς ὁ λόγος εἰς τὴν τοιαύτην ἐλήγησιν. εἰς τὸν βίον καὶ πολιτείαν τοῦ μεγάλου Εὐτυχίου πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως. Θερμὸς ὁ πόθος, ἀλλ' ἀδρανής ὁ νοῦς· ζέων δ' Έρως. εἰς τὸν ἅγιον καὶ καὶ πανεύφημον ἀπόστολον Βαρθολομαίον. Ισχυρόν της αποστολικῆς ἀλείας τὸ δίκτυον. ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον ἀπόστολον Ανδρέαν. Ιωάννῃ τῇ φωνῇ τοῦ Λόγου τούτους ἀνατίθημι. εἰς τὴν γέννησιν τοῦ προδρόμου. Καθάπερ τῇ ἱερᾷ τραπέζῃ, εἰς τότε. λόγος εἰς τὰ "Αγια τῶν ἁγίων. Καθὼς ἐτεχώρει διασαφήσαμεν. ὅτι οὐδεμία διαφωνία, οὐδὲ ἐναντίωσις ἐν τοῖς εὐαγγελισταῖς περὶ τῆς ἀναστάσεως. Καὶ ἅπας μὲν βίος τῶν ἐναρέτων τὴν ἐρῶσαν ψυ χὴν ἀρετῆς πρὸς μίμησιν ἐκκαλεῖται. εἰς τὸν βίος τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Ἰωσὴφ τοῦ Ὑμνογράφου. Καὶ κυβερνήτης μὲν πρὸς ἄνεμον παραταττόμενος βίον. εἰς τὸν ἅγιον καὶ ἔνδολον μεγαλομάρτυρα Μερκούριον. Καὶ νῦν ἄρα τῶν πρὸς ἡμᾶς ὑπόθεσιν ἔχουσα λό γων ἡμέρα. εἰς τὴν πανήγυριν Πλιοῦ τοῦ προφήτου. Καὶ πάλαι τῷ θείῳ Δαυίδ περὶ ἡμῶν πάντων κελι δῆσαν τὸ Πνεῦμα. λόγος εἰς τοὺς ἀσωμάτους. Καὶ διὰ τὰ ταῦτα τῇ θείᾳ Γραφή ἀποκέκρυπται. Καὶ περὶ ῥητῶν καὶ ἀῤῥήτων. Καὶ πρῶτα μὲν τὸν Θεὸν ἐνταῦθα καλῶμεν. εἰς την Γεννησιν τῆς Θεοτόκου. Σαιρός δὴ λοιπὸν καὶ τοῦ κεφαλαιωδεστάτω τῶν θαυμάτων ἅψασθαι τοῦ πανσέπτου. Μέγιστος οὗτος στρατὸς τῶν κατὰ τοὺς ἡμετέρους χρόνους ὤφθη, Τοσούτῳ τάχει τὴν ὁδὸν διανύ και προσετάχθησαν, ὡς μηδὲ γνῶναι ἡμᾶς τὴν ἔλευσιν αὐτῶν πλὴν πρὸ μιᾶς ἡμέρας, ἡ δὲ αὐτοψὶ κατεῖδον, καὶ ταῖς χερσὶν ἐψηλάφησα κατὰ τὸ ἀνατολικὸν Ἰδοὺ ἡμῖν ἡ καλὴ τοῦ χρόνου ἐπέστη περίοδος. τῆς πόλεως μέρος, ἐκ τε τών πολεμίον γεγενη θυμηδίας μὲν πᾶσα θειοτάτη πανήγυρις εκάστοτε τελουμένη. εἰς τὴν Εἴσοδον τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου.
θυσίαν τῷ Θεῷ προσήνεγκεν (οὗτος δέ ἐστιν ἡ ἐμὴ ἐλεεινότης), καὶ φησι πρὸς αὐτόν. Benedictus Deus, qui
tuum venerandum caput invitavit sacer sacerdos,
ut a mea humilitate sermonem exquireres de vita
sancta, et quo nunc cum angelis habitat, Matris
nostrae Melania Romana, tanquam qui cum ea
non breve tempus contriverim, sciamque cxililer
senatorium ipsius genus, necnon vitæ illius angelica initia, omnem mundana gloriæ fastum
conculcantis.Εt, Eas post ipsius [94] dormitionem
inclamo, ut memor illius sanctorum praceptorum possim omni ignavia, oblivione, hesitatione,
tristitia et infidelitate propulsata, maxima illius
facinora, et si non ex in!egro, enarrare, quæ
ipsa evangelicis praceptis niva occultare studebat. El, Paucis itaque ex multis, et quæ ipse
oculis meis vidi, quaque ex aliis accurate addidic, scripto mandatis, reliqua tuæ diligentiæ
perquirenda relinquam. Et, Cum vero admodum
utile exsistimemus, pauca illius colloquio enarrare, qua illu propter nostram adificationem
sæpius suggerebat, hæc et ego cum omni
veritate scribere ad legentium utilitatem. El,
Quæ cum gaudio accipiens, advocat qui cum ea
erat, presbyterum, quem ex mundo arreptum
sacrificium Deo obtulerat. Ille vero erat ego
miserabilis, et dicit illi.
Εὐφραινέσθωσαν οἱ οὐρανοί, καὶ ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ.
Isidori archiepiscopi Thessalonicensis, εἰς τὸν
Εὐαγγελισμὸν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου.
Εφη ὁ σωτηριος λόγος. Leonis imperatoris, λόγος εἰς τὸν ἅγιον μάρτυρα Δημήτριον.
Ζωγράφοι μὲν καὶ λογογράφει τὴν ἴσην τοῖς ἐντυγχάνουσι προξενοῦσιν ὠφέλειαν. Arsenii archiepiscopi Corcyrensis, ἐγκώμιον εἰς τὸν ὕγιον Ανδρέαν
τὸν Πρωτόκλητον.
Н
Ἡ ἀρχὴ τῶν ἰαμάτων καὶ χαρισμάτων καὶ χαρισμάτ
των τῶν δοθέντων ἡμῖν ὑπὸ Θεοῦ. Archippi eremil
ac paramonarii. Narratio de miraculo sancti Michaelis archangeli in urbe Chonis patrato.
Η Βασίλισσα τῶν ἀγγέλων, ἡ Δέσμοινα τῶν ἀν
θρώπων, ἡ Κυρία τοῦ κόσμου. Josephi Bryennii, λύγος εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς Θεοτόκου.
Η θεία μὲν ἡ τῆς παρούσης εὐφροσύνης προσηγου
ρία. Georgii Nicomediensis, λόγος εἰς τὴν σύλληψιν
τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου.
Ήδη μοι τῷ πρὸς τὰς οὐρανίας Δυνάμεις φίλτρων
Macarii Crysocephali, ιδίως εἰς τοὺς δύο ταξιάρχας και πρωτοστάτης τῶν ἀγγέλων Μιχαὴλ καὶ
Γαβριήλ.
Ηδη τῆς Δεσποτικῆς πανηγύρεως παρακύπτει τα
χαρίσματα. Leontii Constantinopolitani, εἰς τὰ προφωτίσματα, εἰς τὰ Βαία, καὶ εἰς τὴν ἔγερσιν τοῦ Απζάρου.
"
Εκει δὲ λοιπὸν πρὸς αὐτὴν τὴν ἀκμὴν τῶν ἄθλῶν
ὁ λόγος, Jeoannis Geoinetre, εἰς τὰ πάθη του Χρισ
στοῦ, καὶ εἰς τὴν ἁγίαν Θεοτόκον.
"
Ηκούσαμεν, ἀδελφοί, ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ τοῦ Κυρίου
ἡμῶν. Leontii Hierosolymitani, εἰς τὴν παραβολὴν
τοῦ ἐμπεσόντος εἰς τοὺς λῃστάς.
"Ηκουσται πάντως ἡμῖν, ὦ φιλόχριστος πανήγυρις,
καὶ φιλάγιον ἄθροισμα. Cosms Vestitoris, εἰς τὴν
ἐπάνοδον τοῦ λειψάνου τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν
Ιωάννου τοῦ Κρυσοστόμου.
Ἥκω τὸ ἔπίταγμα φέρων. Constantini episcopi
Tii, εἰς τὴν εὔρεσιν τοῦ τιμίου λειψάνου τῆς ἀγίας
Εὐφημίας.
[95]. Ἡμεῖς ὁ τοῦ Χριστοῦ λαός· ἡ ἁγία ποίμνη
Gregorii Nysseni, εἰς τὸν ἅγιον μεγαλομάρτυρα
Θεόδωρον τὸν Τήρωνα,
Η μὲν ἑορτὴ λέγεται Καθαρσίων, ἣν οὐκ ἄν τις
ἀμάρτοι. Hesychii presbyteri Hierosolymitani, λόγος εἰς τὴν Υπαπαντὴν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ
Χριστοῦ.
Η μὲν πρόθεσις τῷ λόγῳ δικαία, ἡ δὲ ἐπιχείρησις
τολμηρά. Gregorii, sive Georgii Cyprii patriarchs
Constantinopolitani, ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον Διονύστον τὸν ᾿Αρεοπαγίτην.
Η μὲν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ προαιώνιος βασιλεία οὔτε αρχὴν ἡμερῶν οὔτε ζωῆς τέλος
ἔσχεν. Martyrium sancti Georgii. Scriptum est a famulo illius Pasicrate, ut ibidem legitur. Τὸ την
καῦτα ἀνέλαμψεν ὡς ἐν σκοτομήνῃ νυκτὶ ἀστὴρ δικο
φανῆς, καὶ λάμπων ὁ τοῦ Χριστοῦ τίμιος, μαργαρί
της, Γεώργιος τις ονόματι ὁ ἐμὸς δεσπότης. Tam illuxit veluti in nocte tenebricosa stella clara, ac
placida Christi pretiosa margarita, Georgius
quidam nomine meus domimus. Et in fine. Εγώ
δὲ Πασικράτης δοῦλος Γεωργίου, ἀκολουθήσας τῷ ἐμῷ
δεσπότῃ ἐπὶ πᾶσι, τὰ ὑπομνήματα βεβαίως συνέταλα.
Ego vero Pasicrates famulus Georgii, secutus in
omnibus meum dominum hæc commentaria fr
miler conscripsi
Ηρετό μέ τις πρόβλημα τῶν ἐκ πνεύματος· ἐπεὶ
δὲ καὶ σωφρονῶν. Joannis Zonaræ, λόγος εἰς τὴν
Σταυροπροσκύνησιν.
Ἡ τόδε τὸ πᾶν ἀῤῥήτοις λόγοις ἁρμονίας αρμοσαμένη. Josephi Bryennii, εἰς τὸν Ἐστήκειαν ἐν
τῷ Σταυρῷ τοῦ Ἰησοῦ ἡ μήτηρ αὑτοῦ καὶ εἰς τὴν
Θεοτόκον.
Η τρισυπόστατος καὶ ἀδιαίρετος μία ουσία Theodori episcopi Petrarum, βίος καὶ πολιτεία τοῦ ἐν
ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Θεοδοσίου τοῦ ἀρχιμανδρίτου
πάσης τῆς ἐρήμου, τῆς ὑπὸ τὴν ἁγίαν Χριστοῦ τοῦ
Θεοῦ ἡμῶν πόλιν.
Εὔξησεν ἡμῖν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀποστόλων Georgii Nysseni, εἰς τὸν ἅγιον Μελέτιον ἐπίσκοπον Αν
τιοχείας.
Ἦχος σάλπιγγος, λύρα πνευματική. Chrysippi pregbyleri Hierosolymitani, ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον
Ιωάννην τὸν Πρόδρομον.
Ἡ χθὲς τῆς Θεοτόκου γενεθλιακή πανήγυρις τῆς
κοσμικῆς χαρᾶς. Cosms Vestiloris, εἰς τοὺς ἁγίους
"Ιωακεὶμ καὶ 'Ανναν τοὺς γονεῖς τῆς Θεοτόκου.
Θαῤῥεῖν μὲν τὸν λόγον ἐπ' ὀλίγον κἂν ἦν Joannis
col. 67–68page 20 of 35
PG 114:67αὐτοὺς τοίνυν τούτους ἱδρῦσαι καὶ μεγαλῦναί φησι, μεγίστην δίδωσι κατηγορίαν· τῆς γὰρ ἐν τοῖς ἀντιγράφοις αὐτοῦ ἀσαφείας εἴτε διαφορᾶς, μᾶλλον δὲ τῆς ἑρμηνείας τῆς κακίας, αὐτὸς αἴτιος καθίσταται. Ἀδριανοῦ δὲ τοῦ Παπαρρηγοπούλου τοῦ ἐν ἱεροῖς γράμμασιν ἐπιτηδείου, τὴν ἑρμηνείαν λαβόντες, δύο τομίδια ἐξεδώκαμεν. Ἔτι δέ ἐστι παρ' ἡμῖν λόγος αὐτοῦ ἄλλος, ὃν ἐπέγραψε «Βίος τοῦ ἁγίου Ἀντωνίου τοῦ νέου.» Πλὴν ἀλλ' ὅσα μὲν ἐν ταῖς τοῦ Μεταφραστοῦ βίβλοις εὑρέθη κατανεμηθέντα, κατὰ τὴν τῶν μηνῶν τάξιν προτεθήσεται· ὅσα δὲ ἐν ἐπιτομῇ τῶν ἐκείνου βιβλίων, εἴτε καὶ ἀπὸ ἄλλης ἀρχῆς ἑτέρως ἔχοντα, μετὰ τὴν τοῦ ἔτους συμπλήρωσιν ἐν τέλει τοῦ ἑνδεκάτου τόμου ἐκτεθήσεται. Εὑρήσει δ' ἄν τις, τοὺς Βίους τῶν Ἁγίων διαφόρως ἀπαριθμουμένους παρά τε τοῖς Γραικοῖς καὶ τοῖς Λατίνοις. Αἴτιον δέ, ὅτι τινὲς μὲν αὐτῶν ἐν ἑνὶ τόμῳ τοὺς δύο, ἢ καὶ τρεῖς λόγους τοῦ Μεταφραστοῦ συνάπτουσι· τινὲς δ' αὖ πάλιν ἕνα λόγον εἰς δύο ἢ τρεῖς τόμους διαιροῦσι. Λεόντιος δὲ ὁ Κυπρίων ἐπίσκοπος, ἄνδρας ἱστορεῖ τοὺς Βίους τῶν Ἁγίων ἐκδεδωκότας, Παλλάδιον, Κάσσιον, Ἡρακλείδην, Σεραπίωνα, Ἰωάννην, Σαββᾶν, Ἀναστάσιον, Κύριλλον, Θεόδωρον Πέτρου, Γεώργιον, Παῦλον. Καὶ τούτους ἀντιγράφοις πολλοῖς ἑαυτοῦ εἶναί φησι. Τὴν δὲ σύνοψιν τῶν βιβλίων τῶν ἐν τῷ Βατικανῷ, ἅ τε Ἑλληνικὰ καὶ Λατινικὰ τυγχάνει, ἐξέδωκε Λέων ὁ Ἀλλάτιος ἐν τῷ βιβλίῳ αὐτοῦ ὃ ἐπέγραψε «Περὶ τῆς συμφωνίας τῆς Ἀνατολικῆς τε καὶ Δυτικῆς Ἐκκλησίας.» Καὶ τῶν ἐν τοῖς κώδιξι τοῦ Βατικανοῦ εὑρισκομένων Βίων ἱστόρησε. Τῶν δ' αὐτῶν κωδίκων τοῦ Βατικανοῦ κατάλογον ἐξέδωκαν καὶ ἄλλοι. Ἡμεῖς δὲ βεβαιοτέρᾳ μαρτυρίᾳ κεχρήμεθα, τοῖς αὐτοῖς τοῦ Μεταφραστοῦ βιβλίοις.
Κατὰ τοὺς καιροὺς ἐκείνους ἐβασίλευσε διοκλητιανὸς ὁ τύραννος. Martyrium sancti Procopii. Meminit septima synodus generalis act. 4.
μένα, καὶ ὑπὸ μόνου Θεοῦ διασκεδασθέντα, καὶ ταῦτα videremus, audiebantur a nobis voces innumeμερικῶς διηγήσομαι. Marimus hic exercitus fuil rorum exercituum angelorum dicentium.
omnium, qui nostris hisce temporibus extiterunt,
etc. Eu velocitate rem conficere jussi sunt, ut
nos eorum adventum, nonnisi uno die ante, cognoverimus: El, Quæ ego oculis meis vidi et manibus tetigi in orientali civitatis parte, cum ab
hostibus facta, tum a Deo solo dissipata, ea singillatim enarrabo.
Καὶ τὴν ᾿Εκκλησίαν ἄρα ἧς ὁ Χριστός κεφαλή, παράδεισον κατανοοῦμεν. Gregorii Cyprii patriarcha
Constantinop., εἰς τὴν ἁγίαν μεγαλομάρτυρα Μαρίνην,
Καὶ τὸ λόγοις μὲν ἄλλως τὰ τῶν ἁγίων εκάστου
διεξιέναι, Philothei patriarcha Constantinopolilani, ἐγκώμιον εἰς τοὺς ἁγίους ἅπαντας, ἐν ᾧ καὶ
τῆς περὶ τὸν ἄνθρωπον τοῦ Χριστοῦ οἰκονομίας ἐπισ
τομή.
Καὶ τοῦτο τῆς ἄκρας ἀγαθότητος γνώρισμα, ἀπόδειξις καὶ αὕτη μεγίστη. Joannis Euchaitarum
episcopi, λόγος εἰς τὴν σύναξιν τῶν ἁγίων ἀγγέλων.
[98] Καλὰς ἡμῖν ὑποθέσεων αρχὰς ἡ παρούσα
πανήγυρις δείκνυσιν. Georgii Chartophylacis, εἰς τὴν
ὑπεραγίαν Θεοτόκον, ὅτι ἀπεδόθη ἐν τῷ ναῷ τριετία
ζουσα,
Καλὴ μὲν ἡ τῶν ψαλμῶν λύρα, θεόπνευστος ἡ τοῦ
Πνεύματος. Procli patriarcha Constantinopolitani,
εἰς τὴν ἐνανθρώπησιν τοῦ Κυρίου, καὶ εἰς τὰς ἐπαφυστρίδας.
Καλλὸν μὲν τὸ ῥόδον τῆς ἐαρινῆς. Hesychii presbyteri Hierosolymitani, ἐγκωμιον εἰς τοὺς ἁγίους
ἀποστόλους Πέτρον καὶ Παῦλον.
Καλὸς μὲν ὁ τῆς εὐπειθείας νόμος. Georgii Nicomediensis, εἰς τὴν διαπόρησιν Ιωσήφ, καὶ πρὸ τὴν
Παρθένον διάλεξις.
Καὶ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον βασιλεύοντος τοῦ ἀσεβε
στάτου Ιουλιανοῦ, καὶ τῆς εἰδωλολατρίας ἐπικρατούσης.
Martyrium SS. Ismaelis, Sabellis et Manuelis Auctor erat iisdem σύγχρονος. ὥσπερ καὶ αἱ τῶν ὑπομνημάτων πράξεις αἱ γενόμεναι ἐπ' αὐτοῖς διδάσκουσιν.
ἡμας περιέχουσαι οὕτως· Βαλτανοῦ βασιλεύοντος ἐν τῇ
χώρα Περσών. Quemadmodum et commentaria de
eorum rebus gestis, quæ ea ipsa œtute conscripta
sunt, nos docent, his verbis. Pellano imperatore
in regione Persarum.
Κινεῖ με πρὸς τὴν παροῦσαν ὑπόθεσιν ἡ ἐν τοῖς
θείοις Εὐαγγελίοις παραβολή. Gregorii Nysseni, ἐγε
κώμιον εἰς τὸν ὅσιον καὶ θεοφόρον Πατέρα ἡμῶν
Ἐφραὶμ τὸν Σύρον.
Κινήσωμεν, ἀγαπητοί, σήμερον ὡς κινύραν τὰ
χείλη. Andrew Cretensis λόγος εἰς τὴν Ὕψωσιν τοῦ
τιμίου καὶ ζωοποιοῦ Σταυροῦ.
Κλέπει τους πόνους τῶν ἐμπόρων ἡ συνεχής
προσδοκία τῶν πόρων. Procli patriarcha Constantinopolitani, ἐγκώμιον εἰς τὴν Θεοτόκον Μαρίαν.
Κλίνατέ μοι ούς, ἀδελφοὶ, καὶ διηγήσομαι, Ephræm
Syri, λόγος επιτάφιος εἰς τὸν μέγαν Βασίλειον ἀρ
χιεπίσκοπον Καισαρείας τῆς Καππαδοκίας,
Κρίνα ἐξ ἀγροῦ καὶ ῥεύματα ἐκ πηγής. Theodori
Lascaris Ducæ, ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον μάρτυρα Τρύ
φωνα.
Λ
Λάξαρος τον παρόντα συγκεκροτηκώς σύλλον.
Andrew Cretensis, εἰς τὸν τετραήμερον Λάζαρον.
[99] Λαμπρὰ καὶ παράδοξος τῆς παρούσης ἑορτῆς
ἡ ὑπόθεσις. Procli patriarchae Constantinopolitani,
εἰς τὸ γενέθλιον τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χρισ
στοῦ.
Λαμπρὰ μὲν ἡ τοῦ Πάσχα πανήγυρις. Procli patriarcha Constantinopolitani, εἰς τὸν ἅγιον Πάσχα.
Λαμπρῶς πανηγυρίζει ἡ κτίσις σήμερος. Theodori
junioris Homologetæ, εἰς τὸ γενέσιον τῆς Παρθένου.
Est Theodorus Studiia.
Μαξιμιανὸς καὶ Μαξιμίνος βασιλεῖς ἐξαπέστειλαν
διατάγματα εἰς πᾶσαν τὴν οἰκουμένην. Martyrium
S. Theodori Teronis. Scriptum a praesente et vidente. In fine. Καὶ τέλος προσευξάμενος, καὶ εἰπὼν
τὸ ᾿Αμήν, ὥσπερ ἐρευγόμενος παρέδωκε την ψυχήν.
Καὶ ὥσπερ ἀστραπὴν ἴδωμεν ἀναλαμβανομένην τὴν
ψυχὴν αὐτοῦ εἰς τὸν οὐρανόν. Εt tandem precibus
effusis, dictoque Amen, veluti eruclans animam
reddidit, et veluti fulgur vidimus illius animam
in calum admissam, receptamque.
Μαρτυρική πανήγυρις σήμερον. Joannis metropolitæ Eucbailarum, εἰς τὴν μνήμην τοῦ ἁγίου μάρτυ
Δρος Θεοδώρου του Τήρωνος, ἤτοι τὸν ἀνθισμόν.
Μάρτυρος παραγέγονε μνήμη Leonis imperatoris
λόγος εἰς τὸν μάρτυρα Τρύφωνα.
Μάτην οἱ πολλοὶ τὸν χρόνον αἴτιον ἀξιοῦσιν εἶναι.
Νicephoris Blemmidæ, βίος καὶ πολιτεία τοῦ ὁσίου
καὶ θεοφόρου Πατρὸς ἡμῶν Παύλου τοῦ ἐν τῷ Λάτρῳ.
Κατὰ τοὺς καιρούς ἐκείνους βασιλεύοντος κατά
συγχώρησιν τοῦ Χριστοῦ Σωβαρίου τινὸς τῶν Περσῶν. Martyrium SS. Acindini, Pegatii et Anempodisti. Scriptum est a preseule. Καὶ ταῦτα αὐτοῦ
εὐξημένου, ωράθη αὐτοῖς στρατὸς ἀγγέλων ὑπερμεγέθης ῶν τὸ κάλλος ἡμᾶς τοὺς ὁρῶντας ἐπὶ τῆς γῆς
ἐῤῥιψεν. Κειμένων δὲ ἡμῶν ἐπιπλέον, ἔστησαν οἱ ἅγιοι
εἰς προσευχήν. Ει. Καὶ ἐστώτων ἡμῶν καὶ θεωρούντων,
ἠκεύοντο ἡμῖν φωναὶ ἀναριθμήτων στρατῶν ἀγγέλων
λεγόντων. Εt hac cum ille orasset, apparuit
illis exercitus ingens angelorum, quorum pulchritudo, nos, qui videbamus, in terram dejecit.
Cum vero nos diu procumbcremus, sancti in ora- Μεγάλαι τε καὶ πολλαὶ καὶ ποικίλαι τῆς ἀσωμάτ
tione steterunt, etc. Et, Cum nos staremus et του καὶ μεγαλοπρεπούς. Pantaleonis diaconi et
Μεγάλη τῆς προσευχῆς τὰ χαρίσματα. Leontii
presbyteri Constantinopolitani, λόγος εἰς τὴν μετ
γάλης Παρασκευήν. Καὶ εἰς τὸ πάθος τοῦ Χριστοῦ.
Καὶ εἰς τὸν Ἰώβ,
διήγησις θαυμάτων τοῦ παμμεγίστου καὶ πανενδόξου Μιχαὴλ τοῦ ἀρχι στρατήγου, καὶ τῶν ἀγγελῶν Γαβριὴλ καὶ Ρα φαήλ. Μεγάλη μὲν ἡ παροῦσα ἡμέρα. λόγος εἰς τὴν τρίτην Κυριακὴν τῶν Νηστειῶν, ἐν ᾗ κατ' ἐξαίρετον ἡ τοῦ τιμίου Σταυροῦ τελεῖται προσκύνησις. Μεγάλη τῆς ἡμέρας ή δύναμις. λόγος εἰς τὴν ἁγίαν καὶ πανεύδοξον ᾿Ανάστασιν τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριο στού. Μεγίστην λόγων ὑπόθεσιν προέθετο τοῖς πτωχοτάτοις ἡμῖν, έγκώμιον εἰς τὸν ἀπόστολον Βαρνάβαν, Μετὰ τὴν ᾿Ανάληψιν τοῦ Κυρίου. εἰς τὴν δευτέραν παρουσίαν τοῦ Κυρίου. Μετὰ τὴν μακαρίαν καὶ ἐνδοξοτάτην ᾿Ανάστασιν του Κυρίου καὶ Θεοῦ ἡμῶν. μαρτύριον τοῦ ἁγίου Διονυσίου τοῦ ᾿Αρεοπα γίτου. Μὴ θαυμάσῃς ἡ ἐμὸς μουσηγέτης, εἰ τορόν τι καὶ λαμπρόν φθέγξομαι. [] προς τὸν πρωτοσύγγελλον περὶ τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ θαυματουργού. Μητρὸς Θεοῦ ἑορτὴν τιμῶμεν. λόγος εἰς τὴν Κοίμησιν τῆς Παρθένου. Μιχαὴλ ὁ τῶν ἀγγέλων ἀρχιστράτηγος τοῦ λόγου μοι τοῦ παρόντος ὑπόθεσις. εἰς τὸν ἅγιον ἀρχιστράτηγον Μιχαήλ. Μικρού Μακάριος διέφυγεν ὁ Αἰγύπτιος. ἐγκώμιον ἐκ μέρους εἰς τὸν ἅγιον ἀπὸ κητὴν Μακάριον τὸν Αἰγύπτιον. Μοναχοὶ δύο ἐκ τῆς ἑᾠας ὁρμώμενοι Σταυροῦ τὸν τόπον. περὶ τῆς εὑρέσεως τῆς τιμίας κεφαλῆς τοῦ Προδρόμου καὶ Βαπτιστοῦ. Μόνος ἐν ἀνθρώποις τέλειος ἄνθρωπος ὁ τῆς δια καιοσύνης. λό γος εἰς τὴν Ὑπαπαντὴν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χρισω τοῦ, καὶ εἰς τὴν Θεοτόκον, καὶ εἰς ᾿Ανναν, καὶ εἰς τὸν Συμεών. Μύστα τῶν ἀῤῥήτων ἱερουργημάτων Ζαχαρία. λόγος ἐγκωμιαστικὸς εἰς τὸν προφήτην καὶ ἀρχιερέα Ζαχαρίαν. Μυστήριον βασιλέως κρύπτειν καλόν. βίος καὶ πολιτεία τῆς Ασίας Μαρίας τῆς Αἰγυπτίας. Μωσῆς ἐκεῖνος, ᾧ θάλασσα μὲν ὑπεχώρει, γῆ δὲ παραδόξως ἐλειτούργει πηγάς. λόγος εἰς τὴν Γέννησιν τῆς Θεοτόκου. Νεόφυτος τις δοῦλος Θεοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐκ γένους Χριστιανῶν ὑπῆρχε. Η Ταῦτα δὲ μετεγράψαμεν παρατυχόντες τῷ κατ' ἐκείνου καιρῷ· πρότερον μὲν Έλληνες τυγχάνοντες, μετέπειτα δὲ πιστεύσαντες τῇ ἐκείνου προτροπῇ. Νικάτω καὶ λόγων εὕροιαν τῆς σωτηρίου πανηγύρεως τὸ θαῦμα. εἰς τὸ ἅγιον Πάσχα. Νόμος ἄνωθεν ἀθλητικός. λό γος εἰς τὸν ἅγιον πρωτομάρτυρα Στέφανον. Νόμος ἐστὶ φύσεως ταῖς μελίσσαις μὴ ἀπαίρειν τῶν σίμβλων. εἰς. Γόρδιον τὸν μάρτυρα. Νόμος οὗτος ἤνθησε πάλαι παρ' "Ελλησι, καὶ μέγα τῷ χρόνῳ τὸ κράτος εἰλήφει. βίος καὶ πολιτεία καὶ ἀθλησις τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Μιχαήλου τοῦ συγγέλλου. Νῦν ἡμέρα φωταυγής και σωτήριος. Νῦν ἡλιο λομπὴς ἡ παροῦσα πανήγυρις. λόγος εἰς τὴν ἑορτὴν τῶν Φώ των. [] Ξ Ξένων καὶ παράδοξον μυστήριον ἐγένετο ἐν ταῖς ἡμέραις ἡμῶν. βίος καὶ πολιτεία τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Συμεώνος τοῦ Στυλίτου. Ο Θεὸς καὶ Πατήρ του Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. λόγος εἰς τὴν ὕψωσιν τοῦ τιμίου Σταυροῦ. Ο Θεὸς τῶν Πατέρων ἐπιλάμψοι μοι τὸ πολυπό ζητον φως λόγος προεόρτιος εἰς τὴν Χριστοῦ γένναν, καὶ εἰς τοὺς ἁγίους Πατέρας. Οἶδα ὅτι ἀγαπητὸν ἡμῖν, ὦ λαὸς τοῦ Θεοῦ. λόγος εἰς τὴν ἱέρωσιν τοῦ ναοῦ. Οἱ μὲν ἄλλοι ἐὐαγγελισταί τὴν κατὰ σάρκα γε νεαλογίαν τοῦ Κυρίου. εἰς τὸ ἅγιον Πάσχα. Καὶ εἰς τὸ, ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος. Καὶ εἰς τὸν ἅγιον Ιωάννην τὴν Θεο λόγον. Οἱ μὲν εἴ εἰδότες ἀθλεῖν, τοῖς τῶν θεωμένων έφτ ήδονται κρότοις. λίγος εἰς τὴν Μεταμόρφωσιν τοῦ Σωτῆρος. Οἱ μὲν ὁπλῖται Ῥωμαίων μετὰ νόμον. ἐγκώμιον εἰς τοὺς ἁγίους Τεσσαράκοντα μάρτυρας. Οἱ μὲν σεπτοὶ καὶ θεόπται ἀπόστολοι. βίος τοῦ ἁγίου Σιλβέστρου. Οἱ μὴ τοὺς γενναίους ἀγωνιστὰς εἰσιόντες, ἂν μὴ πολὺ τοὺς φθάσαντας. εἰς τὴν ἁγίαν Πεντηκοστήν, ἕως εἰς τὸ ἅγιον Πνεῦμα. Οἱ σφόδρα τῶν ἐρωμένων αὐτοῖς ἐφιέμενοι, καὶ τῇ τούτων μνήμῃ συνεῖναι διηνεκώς ποθοῦντες. εἰς τὴν τῆς πορφύρας τοῖς ἱερεύσιν ἀπόδοσιν. Καὶ εἰς τὸ, Εμε γάλυνε Κύριος ὁ Θεὸς τὸ ὄνομά σου. Καὶ ἄλλα περὶ τῆς ᾿Αειπαρθένου Μαρίας. Οἱ τῆς ἀθλήσεως νικηταί, οὐράνιοι δὲ πολίται, τοῦ Χριστοῦ στρατιῶται.
Κατὰ τοὺς καιροὺς ἐκείνους ἐβασίλευσε διοκλητιανὸς ὁ τύραννος. Martyrium sancti Procopii. Meminit septima synodus generalis act. 4.
μένα, καὶ ὑπὸ μόνου Θεοῦ διασκεδασθέντα, καὶ ταῦτα videremus, audiebantur a nobis voces innumeμερικῶς διηγήσομαι. Marimus hic exercitus fuil rorum exercituum angelorum dicentium.
omnium, qui nostris hisce temporibus extiterunt,
etc. Eu velocitate rem conficere jussi sunt, ut
nos eorum adventum, nonnisi uno die ante, cognoverimus: El, Quæ ego oculis meis vidi et manibus tetigi in orientali civitatis parte, cum ab
hostibus facta, tum a Deo solo dissipata, ea singillatim enarrabo.
Καὶ τὴν ᾿Εκκλησίαν ἄρα ἧς ὁ Χριστός κεφαλή, παράδεισον κατανοοῦμεν. Gregorii Cyprii patriarcha
Constantinop., εἰς τὴν ἁγίαν μεγαλομάρτυρα Μαρίνην,
Καὶ τὸ λόγοις μὲν ἄλλως τὰ τῶν ἁγίων εκάστου
διεξιέναι, Philothei patriarcha Constantinopolilani, ἐγκώμιον εἰς τοὺς ἁγίους ἅπαντας, ἐν ᾧ καὶ
τῆς περὶ τὸν ἄνθρωπον τοῦ Χριστοῦ οἰκονομίας ἐπισ
τομή.
Καὶ τοῦτο τῆς ἄκρας ἀγαθότητος γνώρισμα, ἀπόδειξις καὶ αὕτη μεγίστη. Joannis Euchaitarum
episcopi, λόγος εἰς τὴν σύναξιν τῶν ἁγίων ἀγγέλων.
[98] Καλὰς ἡμῖν ὑποθέσεων αρχὰς ἡ παρούσα
πανήγυρις δείκνυσιν. Georgii Chartophylacis, εἰς τὴν
ὑπεραγίαν Θεοτόκον, ὅτι ἀπεδόθη ἐν τῷ ναῷ τριετία
ζουσα,
Καλὴ μὲν ἡ τῶν ψαλμῶν λύρα, θεόπνευστος ἡ τοῦ
Πνεύματος. Procli patriarcha Constantinopolitani,
εἰς τὴν ἐνανθρώπησιν τοῦ Κυρίου, καὶ εἰς τὰς ἐπαφυστρίδας.
Καλλὸν μὲν τὸ ῥόδον τῆς ἐαρινῆς. Hesychii presbyteri Hierosolymitani, ἐγκωμιον εἰς τοὺς ἁγίους
ἀποστόλους Πέτρον καὶ Παῦλον.
Καλὸς μὲν ὁ τῆς εὐπειθείας νόμος. Georgii Nicomediensis, εἰς τὴν διαπόρησιν Ιωσήφ, καὶ πρὸ τὴν
Παρθένον διάλεξις.
Καὶ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον βασιλεύοντος τοῦ ἀσεβε
στάτου Ιουλιανοῦ, καὶ τῆς εἰδωλολατρίας ἐπικρατούσης.
Martyrium SS. Ismaelis, Sabellis et Manuelis Auctor erat iisdem σύγχρονος. ὥσπερ καὶ αἱ τῶν ὑπομνημάτων πράξεις αἱ γενόμεναι ἐπ' αὐτοῖς διδάσκουσιν.
ἡμας περιέχουσαι οὕτως· Βαλτανοῦ βασιλεύοντος ἐν τῇ
χώρα Περσών. Quemadmodum et commentaria de
eorum rebus gestis, quæ ea ipsa œtute conscripta
sunt, nos docent, his verbis. Pellano imperatore
in regione Persarum.
Κινεῖ με πρὸς τὴν παροῦσαν ὑπόθεσιν ἡ ἐν τοῖς
θείοις Εὐαγγελίοις παραβολή. Gregorii Nysseni, ἐγε
κώμιον εἰς τὸν ὅσιον καὶ θεοφόρον Πατέρα ἡμῶν
Ἐφραὶμ τὸν Σύρον.
Κινήσωμεν, ἀγαπητοί, σήμερον ὡς κινύραν τὰ
χείλη. Andrew Cretensis λόγος εἰς τὴν Ὕψωσιν τοῦ
τιμίου καὶ ζωοποιοῦ Σταυροῦ.
Κλέπει τους πόνους τῶν ἐμπόρων ἡ συνεχής
προσδοκία τῶν πόρων. Procli patriarcha Constantinopolitani, ἐγκώμιον εἰς τὴν Θεοτόκον Μαρίαν.
Κλίνατέ μοι ούς, ἀδελφοὶ, καὶ διηγήσομαι, Ephræm
Syri, λόγος επιτάφιος εἰς τὸν μέγαν Βασίλειον ἀρ
χιεπίσκοπον Καισαρείας τῆς Καππαδοκίας,
Κρίνα ἐξ ἀγροῦ καὶ ῥεύματα ἐκ πηγής. Theodori
Lascaris Ducæ, ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον μάρτυρα Τρύ
φωνα.
Λ
Λάξαρος τον παρόντα συγκεκροτηκώς σύλλον.
Andrew Cretensis, εἰς τὸν τετραήμερον Λάζαρον.
[99] Λαμπρὰ καὶ παράδοξος τῆς παρούσης ἑορτῆς
ἡ ὑπόθεσις. Procli patriarchae Constantinopolitani,
εἰς τὸ γενέθλιον τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χρισ
στοῦ.
Λαμπρὰ μὲν ἡ τοῦ Πάσχα πανήγυρις. Procli patriarcha Constantinopolitani, εἰς τὸν ἅγιον Πάσχα.
Λαμπρῶς πανηγυρίζει ἡ κτίσις σήμερος. Theodori
junioris Homologetæ, εἰς τὸ γενέσιον τῆς Παρθένου.
Est Theodorus Studiia.
Μαξιμιανὸς καὶ Μαξιμίνος βασιλεῖς ἐξαπέστειλαν
διατάγματα εἰς πᾶσαν τὴν οἰκουμένην. Martyrium
S. Theodori Teronis. Scriptum a praesente et vidente. In fine. Καὶ τέλος προσευξάμενος, καὶ εἰπὼν
τὸ ᾿Αμήν, ὥσπερ ἐρευγόμενος παρέδωκε την ψυχήν.
Καὶ ὥσπερ ἀστραπὴν ἴδωμεν ἀναλαμβανομένην τὴν
ψυχὴν αὐτοῦ εἰς τὸν οὐρανόν. Εt tandem precibus
effusis, dictoque Amen, veluti eruclans animam
reddidit, et veluti fulgur vidimus illius animam
in calum admissam, receptamque.
Μαρτυρική πανήγυρις σήμερον. Joannis metropolitæ Eucbailarum, εἰς τὴν μνήμην τοῦ ἁγίου μάρτυ
Δρος Θεοδώρου του Τήρωνος, ἤτοι τὸν ἀνθισμόν.
Μάρτυρος παραγέγονε μνήμη Leonis imperatoris
λόγος εἰς τὸν μάρτυρα Τρύφωνα.
Μάτην οἱ πολλοὶ τὸν χρόνον αἴτιον ἀξιοῦσιν εἶναι.
Νicephoris Blemmidæ, βίος καὶ πολιτεία τοῦ ὁσίου
καὶ θεοφόρου Πατρὸς ἡμῶν Παύλου τοῦ ἐν τῷ Λάτρῳ.
Κατὰ τοὺς καιρούς ἐκείνους βασιλεύοντος κατά
συγχώρησιν τοῦ Χριστοῦ Σωβαρίου τινὸς τῶν Περσῶν. Martyrium SS. Acindini, Pegatii et Anempodisti. Scriptum est a preseule. Καὶ ταῦτα αὐτοῦ
εὐξημένου, ωράθη αὐτοῖς στρατὸς ἀγγέλων ὑπερμεγέθης ῶν τὸ κάλλος ἡμᾶς τοὺς ὁρῶντας ἐπὶ τῆς γῆς
ἐῤῥιψεν. Κειμένων δὲ ἡμῶν ἐπιπλέον, ἔστησαν οἱ ἅγιοι
εἰς προσευχήν. Ει. Καὶ ἐστώτων ἡμῶν καὶ θεωρούντων,
ἠκεύοντο ἡμῖν φωναὶ ἀναριθμήτων στρατῶν ἀγγέλων
λεγόντων. Εt hac cum ille orasset, apparuit
illis exercitus ingens angelorum, quorum pulchritudo, nos, qui videbamus, in terram dejecit.
Cum vero nos diu procumbcremus, sancti in ora- Μεγάλαι τε καὶ πολλαὶ καὶ ποικίλαι τῆς ἀσωμάτ
tione steterunt, etc. Et, Cum nos staremus et του καὶ μεγαλοπρεπούς. Pantaleonis diaconi et
Μεγάλη τῆς προσευχῆς τὰ χαρίσματα. Leontii
presbyteri Constantinopolitani, λόγος εἰς τὴν μετ
γάλης Παρασκευήν. Καὶ εἰς τὸ πάθος τοῦ Χριστοῦ.
Καὶ εἰς τὸν Ἰώβ,
col. 69–70page 21 of 35
PG 114:69εἴ γε ἀλήθειαν λέγεις, μάρτυς ἡμῖν Θεός· εἰ δὲ ψεύδῃ, τὴν δίκην δώσεις. Ὁ δὲ ἅγιος ἔφη· Δεῦρο πρὸς ἡμᾶς ὁ Θεὸς ἐν μέσῳ ἡμῶν, καὶ κρινεῖ ἀνὰ μέσον ἡμῶν. Ταῦτα δὲ λεγόμενα ὑπὸ τοῦ ἁγίου Στεφάνου, ἔτρεμε μὲν ἡ γῆ, ἐβρόντα δὲ ὁ οὐρανός, καὶ ἀστραπαὶ κατηστράπτοντο καὶ φόβος εἰσέπεσεν ἐπὶ πάντας τοὺς παρεστῶτας. Ὁ δὲ τύραννος ἐκεῖθεν ἀπελθὼν καὶ δικαστὴν ἄλλον συναγαγών, ἄρχοντα καὶ στρατηγὸν ὀνόματι Οὐλπιανόν, ἐκέλευσεν αὐτοὺς ἄγεσθαι πρὸς τὴν δικαστικὴν δοκιμασίαν. Ὁ δὲ δικαστὴς εἶπε πρὸς αὐτούς· Ὁρᾶτε, τέκνα, ἡ νεότης ὑμῶν πῶς ἐν τοιαύτῃ ἀπάτῃ ἀπόλλυται. Ἔτι γε μὴν ἡ ὥρα ἐστὶν ἐπιστρέψαι ὑμᾶς καὶ ζῆν. Ὁ δὲ ἅγιος Στέφανος ἀποκριθεὶς εἶπεν· Ἡμεῖς ζῶμεν καὶ ζήσομεν εἰς τοὺς αἰῶνας μετὰ τοῦ Χριστοῦ ἡμῶν· σὺ δὲ εἰ μὴ μεταστρέψῃς, ἀποθανῇ, οὐ μόνον τῇ σαρκί, ἀλλὰ καὶ τῇ ψυχῇ τὴν αἰώνιον κόλασιν κολασθήσῃ. Τότε ὁ δικαστὴς κελεύει αὐτοὺς τύπτεσθαι ἐπὶ πολύ. Εἶτα καὶ εἰς φυλακὴν ἐμβαλεῖν ἐκέλευσε· καὶ ἐν αὐτῇ ἐπιτεθεῖσι δεσμοῖς σιδηροῖς ἐν τοῖς ποσὶ πρεσβύτου καὶ ἀρρωστοῦντος τρόπον αὐτοὺς ἐτήρουν. Μετὰ δὲ ταῦτα πάλιν ἐξαχθέντας ἐπὶ τοῦ δικαστηρίου, ὁ δικαστὴς πάλιν ἐπεχείρει τοῦ πεῖσαι αὐτοὺς ἀπαρνήσασθαι τὸν Χριστόν. Τοῦ δὲ ἁγίου Στεφάνου λέγοντος ὅτι Ἐν οὐδενὶ λόγῳ τίθεμαι τὴν ζωήν μου, ἐκέλευσε τοὺς στρατιώτας κεφαλαῖς αὐτοὺς κατακόψαι ξίφεσιν. Ἦν δὲ τότε ἀριθμὸς τῶν ἁγίων, ω ξεπεσόν σφῶν ἐπὶ ξίφεσιν, χιλίων καὶ τριακοσίων. Οὓς ὑποδεξάμενος Θεὸς ἐν τόπῳ φωτεινῷ, αὐτὸς μὲν Στέφανος ὁ πρωταγωνιστὴς τοῦ ἀγῶνος ζῶν εἴθετο εἰς φυλακήν, ἵνα καθ' ἡμέραν τρύχηται· ἐπεὶ γὰρ ὁ δικαστὴς ἑώρα τοῦτον ἀτρεπτότατον τῇ γνώμῃ, τοῦτο ἐβουλεύσατο εἶναι αὐτοῦ τιμωρίαν. Ἐκεῖ δὴ κατεχόμενος ὁ ἅγιος πολλοῖς τε καὶ ποικίλοις ἐβασανίζετο βασάνοις.
Ἐν τούτῳ δὲ ἤκουσεν ὁ Μάξιμος, ὅς τις ἦρχε τῆς Ἀφρικῆς ὡς στρατηγός, ὅτι τοιοῦτοί τινες εἰσὶ Χριστιανοί, ὅσοι καὶ πλήθη ἀνθρώπων ἑαυτοῖς ἐπισπῶνται, καὶ ἐν τῇ θρησκείᾳ ταύτῃ παραμένουσι. Γράφει τοίνυν πρὸς τὸν δικαστὴν τῆς Ἀπαμείας, ἀγαγεῖν τοὺς Χριστιανοὺς πρὸς αὐτόν. Ὁ δὲ δικαστὴς ἐκπέμψας πρεσβείαν πρὸς αὐτόν, ἐδήλωσεν ὅτι εἷς μόνος ἐστὶν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ πλήθους τούτου, ᾧπερ ὄνομα Στέφανος, ἄνθρωπος ἄγριος καὶ θεομάχος, δεθεὶς δὲ κεῖται ἐν φυλακῇ. Ὁ δὲ Μάξιμος γράφει αὐτὸν ἀχθῆναι πρὸς αὐτόν. Κομισθεὶς οὖν ὁ ἅγιος πρὸς αὐτόν, ἐκεῖ πάλιν διαλέξεις καὶ βασάνους ὑπέστη· ἀλλὰ πρὸς πάντα ἀνδρείως ἀντεῖχεν. Ἐξ ἧς δὲ τάξεως ἦν τε καὶ ἤσκητο ὁ Μάξιμος, ᾔδει τρόπους βασανίσαι τινά. Κελεύει τοίνυν ξύλα ξηρὰ πρὸς τοὺς βραχίονας αὐτοῦ δεθῆναι, καὶ τὴν κεφαλὴν ὑπόκατω καὶ τοὺς πόδας ἄνω γενέσθαι καὶ οὕτω κρεμασθῆναι· εἶτα πῦρ ὑποκαίεσθαι. Ἐν τούτῳ δὲ τῷ βασάνῳ ὁ ἅγιος ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας ἀσφαλῶς κρεμάμενος, ἁπλῶς οὐδὲν ἔπαθε βλάβης. Εἶτα ἀποδεθεὶς, πέτρᾳ μεγίστῃ τὸν τράχηλον ἔδησαν, καὶ εἰς τὴν θάλασσαν ἔρριψαν. Ὡς δὲ ἐμβλήθη εἰς τὸ ὕδωρ, εὐθὺς ἐπεφάνη ἄγγελος Κυρίου αὐτῷ, καὶ ἐξελόμενος αὐτὸν ἐκ τοῦ κινδύνου, ὑγιῆ πρὸς τὴν γῆν ἐξέθηκεν. Ἰδὼν δὲ τοῦτο ὁ στρατηγὸς τοῦ Μαξίμου ἐξεπλάγη, καὶ προσελθὼν τῷ ἁγίῳ εἶπε· Δίδαξόν με, ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ, τίς ἐστιν ὁ Θεός σου, ὅτι οὕτως σε διαφυλάττει. Ὁ δὲ ἅγιος ἔφη· Αὐτός ἐστιν ὁ Θεὸς ὁ ποιήσας τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς, ὃς ἡμᾶς ἐδημιούργησε καὶ ἀνέπλασεν, ᾧπερ οἱ ἄγγελοι ὑπουργοῦσι, καὶ ᾧ πᾶσα κτίσις λατρεύει. Ὁ δὲ στρατηγὸς εἶπε· Καὶ πῶς ἂν προσελθεῖν δυναίμην αὐτῷ; Ὁ δὲ ἅγιος ἀπεκρίθη· Πίστευσον ἐν ὅλῃ καρδίᾳ σου εἰς τὸν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, καὶ βαπτισθήσῃ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, καὶ σωθήσῃ σὺ καὶ ὁ οἶκός σου.
dente. Καὶ τὸ μνημεῖον ἔδομεν ἀνεῳγμένον, καὶ φῶς Procli patriarcha Constantinopolitani, Εγκώμιον εἰς
ἔλαμψεν ἐν τῷ οἰκήματι κυκλόθεν. Et sepulturam τὸν ἅγιον πρωτομάρτυρα Στέφανον.
vidimus apertam, et lumen illuxit circumquaque
in habitaculo.
Οἱ τὸ διδασκαλικὸν πρὸς ἄλλους σπεύδοντες μεταδιώκειν ἀξίωμα. Leontii Neapolitani Cyprii, βίος
τοῦ ἀ66 Συμεὼν τοῦ διὰ Χριστὸν ἐπονομαζομένου
Σαλοῦ, ἐν κεφαλαίοις εγ' διαλαμβάνων καὶ τὰ κατὰ
τὸν ὅσιον Ιωάννην.
Οἱ τοῖς θείοις καὶ μακαρίοις Πατράσι συγγράφον
τες τὰ ἐγκώμια. Joannis Zonara, εἰς τὸν Ἱεροσο
λύμων Σωφρόνιον.
Οἱ τῶν αὐτῶν δωρεῶν ἀξιωθῆναι ἐπιποθοῦντες
τὰς τῶν ἁγίων μνήμας. Narratio miraculi sancti
Georgii, de puero in captivitatem abducto, et præter spem liberato, Leone Phoca tum copiarum
præfecto. Scriptum est a præsente et vidente.
Ταῦτα οὖν καὶ ἡμεῖς συνεγραψάμεθα, ἅπερ τοῖς
ὀφθαλμοῖς ἡμῶν ἑωράκαμεν καὶ ταῖς ὠσὶν ἡμῶν
ἠκούσαμεν εἰς δόξαν [102] Θεοῦ καὶ εἶνον, ἵνα μὴ
τῇ χρονια παραδρομῇ λήθης βυθοῖς καὶ ἀγνωσίας
ἐπικαλυφθῇ τὸ παράδοξον τοῦ θαύματος, γεγονὸς ἐπὶ
τῆς ἡμετέρας γενεᾶς. Hæc igitur nos conscripsimus,
qua ocalis nostris vidimus et auribus nostris audivimus in gloriam et laudem Dei, ne temporis
decursu oblivionis profunditate atque ignorantim immergatur hoc admirabile miraculum nostra celate factum.
Ο Κύριος ἐβασίλευσεν, ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ. Jeannis metropolita Eurhaitarum, εἰς τὴν μνήμην τοῦ
μεγάλου τροπαιοφόρου μετὰ τρίτην ἡμέραν τοῦ Πάσχα
τελουμένην.
Ο Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ Σωτὴρ πάντων,
Niceta rhetoris, λόγος διηγηματικὸς περὶ τῆς ἀθλή
σεως καὶ εὑρέσεως καὶ ἀνακομιδής των λειψάνων
τοῦ ἁγίου πρωτομάρτυρος Στεφάνου.
Ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ Πατήρ πάντων
τῶν ἐλπιζομένων. Michaelis Pselli, λόγος εἰς τήν
ανακομιδὴν τοῦ τιμίου λειψάνου τοῦ ἁγίου πρωτοῦ
μάρτυρος Στεφάνου, ἐκδοθεὶς αὐτοσχέδιος.
Ο λόγος οὗτος ὁ τῆς ὁσίας ἡμῖν τὸν βίον ἄριστα
διαζωγραφήσας ἀγαθοῦ τινος ἔθους. Manuelis Palmologi imperatoris oratio. "Οτι ἡ μὲν ἀμαρτία τὸ
πάντων χείριστον· δεῖ δὲ μὴ ἀπογινώσκειν μήτε
αὐτὸν μήτε ἕτερον, καὶ περὶ τῆς τοῦ Θεοῦ προνοίας
καὶ φιλανθρωπίας. ᾿Αναγινώσκεται μετὰ τὸ ἀναγνως
σθῆναι τὸν βίον τῆς ὁσίας Μαρίας τῆς Αἰγυπτίας. Peccatum rem omnium pessimum esse. Non esse desperandum neque de se neque de alio. Et de divina
providentia et humanitate. Legitur postquam lecta fuerit vila sanctæ Mariæ Ægyptiaca.
Ὁ λόγος τῷ μυροβόᾳ Δημητρίω τὰ θαύματα.
Joannis Stauracii chartophylacis Thessalonicensis, λόγος εἰς τὰ θαύματα του μυροῤῥός μεγάλου Δημητρίου.
Ὁ μέγας ἀπόστολος Παῦλος, ἡ τῶν μεγάλων μυσ
στηρίων ἐξηγητής. Joannis monachi et presbyteri
Euboæ, λόγος εἰς τὴν σύλληψιν τῆς ἁγίας Θεοτόκου.
Ὁ μὲν αἰσθητὸς ἥλιος ὑπὲρ γῆν ἀνατέλλων,
Ο μὲν θεοπάτωρ Δαυΐδ τὸ ἀειθαλές, καὶ μετάρσιον.
Niceta rhetoris Paphlagonis, Εγκώμιον εἰς τὸν μέγαν
Νικόλαον τὸν μυροβλύτην καὶ θαυματουργόν.
Ὁ μὲν παλαιὸς τῶν ἀνθρώπων βίος μένων θανάτῳ
κατάδικος. Basilii Seleuciensis episcopi, λόγος εἰς
Θωμᾶν τὸν ἀπόστολον.
Ὁ μὲν σκοπὸς εἰς ἐστιν. Gregorii Nysseni, εἰς τον
βίον καὶ τὰ θαύματα Γρηγορίου τοῦ Θαυματουργοῦ.
Ὁ μὲν σκοπὸς εἷς ἐστιν ἡμῶν, καὶ τῶν πρὸ ἡμῶν
φιλοπόνων. Leontii episcopi Neapolitani Cypriorum
insula, εἰς τὰ λειπόμενα τοῦ βίου Ιωάννου ἀρχιεπι
σκόπου ᾿Αλεξανδρείας του Ελεήμονος.
Ο μονογενής Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Θεοῦ. Cyrilli
monachi et presbyteri Scythopolitani, περὶ τοῦ
βίου τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Εὐθυμίου πρὸς ἀββᾶ
Γεώργιον καὶ ἡγούμενον, ἐν κεφαλαίοις νθ'.
Οποταν τὸ ἔαρ ἐπέλθῃ τὰ τῶν σωμάτων στοιχεία.
Joannis episcopi Euboea, λόγος ἱστορικὸς εἰς τὴν
ἁγίαν τοῦ Χριστοῦ γέννησιν.
Π
[103] Όρθρος ἡμῖν φαεινότατος, εὐσεβείας, καὶ λαμπρῶν θαυμάτων περιοχή. Michaelis archimandritæ,
εἰς τὸν βίον καὶ τὰ θαύματα τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν
Νικολάου.
Οσαι τῶν πόλεων βούλονται τοῖς βασιλεύουσιν
χάριν ἐκτίνειν. Demetrii Cydonii, λόγος εἰς τὸν
Εὐαγγελισμὸν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου.
Όσα μὲν τῷ παρόντι λόγῳ. Theodori Metochitæ Genici Logotheta, ἐγκώμιον εἰς Γρηγόριον τὸν Θεολόγον.
σ
Ο
Όσοι τῇ κενώσει τοῦ Λόγου, τῆς ἀληθείας περιαιρεθέντες τὸ κάλυμμα. Andrea Cretensis, λόγος εἰς
τὴν Μεταμόρφωσιν τοῦ Κυρίου.
Οταν εὕρωσιν οἱ φιλοπόται οἴνου δαψίλειαν. Gregorii Nysseni, λόγος εἰς τὴν ᾿Ασπασμὸν τῆς πανα
αγίας Θεοτόκου Μαρίας.
Ο τὸν μέγαν τῆς βροντῆς λόγον προτρεπόμενος
ἐπαινεῖν. Nicelæ rhetoris, Εγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον
ἀπόστολον καὶ εὐαγγελιστὴν Ἰωάννην,
Ο τὸν παρόντα συγκεκροτηκώς σύλλογον τὴν χαρμοσυνον ταύτην. Josephi ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον
Βαρθολομαῖον τὸν ἀπόστολον.
Ο τοῦ Θεοῦ προαιώνιος καὶ ἀπερίληπτος καὶ
παντοκράτωρ Λόγος. Gregorii Palamæ episcopi
Thessalonicensis, περὶ τῆς κατὰ σάρκα τοῦ Κυρίου
ἡμῶν οἰκονομίας, καὶ τῶν δι' αὐτῆς κεχαρισμένων
τοῖς ὡς ἀληθῶς εἰς αὐτὸν πιστεύουσι, καὶ τὰ ἐξῆς.
Ο τῶν ἁγίων πνευμάτων Κύριος καὶ πάσης σαρκὸς ἐξουσιαστής. Pantaleonis diaconi et chartophylacis Magna Ecclesiæ, ἐγκώμιον εἰς τὸν ἀρχιστρά
τηγον Μιχαήλ.
Ο τῶν αύλων πνευμάτων Κύριος καὶ πάσης
σαρκὸς ἐξουσιαστῆς. Pantaleonis diaconi, εἰς τὸν
μέγαν αρχιστράτηγον Μιχαήλ.
Ο τῶν κατὰ Θεὸν πολιτευμάτων βίας ἐξιστορούμενος, ὑπόθεσις εὐφροσύνης τοῖς φιλοθέοις καθίσταται,
Gregorii patriarchæ, βίος καὶ πολιτεία, καὶ μερικὴ
θαυμάτων διήγησις τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Λαζάρου,
τοῦ ἐν τῷ Γαλησίῳ ὄρει.
Π Ὁ τῶν παρθενικῶν λαγόνων ἀνατείλας Χριστὸς ὁ Θεός. λόγος εἰς τὸν Εὐαγο γελισμόν. Οὐ δ᾽ ἂν ἐν ᾗ που γένοιτο χεῖρον τὸ ὑπὸ τοῦ Θεοῦ πεπλασμένον. λόγος περὶ τῆς εἰς τὸ ἡμετέρον γένος οἰκονομίας, καὶ προνοίας τοῦ Σωτῆρος. Οὐδὲν ἀρετῆς τιμιώτερον, οὐδέν τι λυσιτελέστερον. Αὕτη γὰρ οὐ μόνον ἀλόγων, λόγος εἰς τὸν βίον καὶ τὸ μαρ τύριον τῆς ἁγίας ᾿Ανυσίας τῆς ἐν Θεσσαλονίκη. Οὐδὲν ἡδύτερον ἢ περιχαρέστεροντῆς παρούσης ἂν κριθείη. εἰς τὴν σύλληψιν τῆς ἁγίας Αννης. Οὐδεὶς ἀσθενεῖ Παύλου ἀθλοῦντος. ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον ἀπόστολον Παύλον. οὐδὲν οὕτω παρασκευάξει χαίρειν. λόγος εἰς τὸν ἅγιον Δημήτριον. Οὐδὲν ἀληθῶς τῶν ἐν ἀνθρώποις ἔχει τὸ στάσιμον. εἰς τὸν ἀνθρώπινον βίον καὶ εἰς τοὺς κοιμηθέντας. Οὐδὲν, ὡς ἔοινε, τῆς ἀγάπης ἐστὶν ἰσχυρότερον. λόγος εἰς τὸν τετραήμε του Λάζαρου. Οὐκ ἄρα μόνος αὐτὸς ἀκατάλπτος ήν διήγησις ἀπὸ ἀπφόρων άθροισθεῖσα ἱστοριῶν περὶ εἰς Αὔγαρον ἀπο σταλείσης εἰκόνος Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, καὶ ἐξ ᾿Εδέ της μετακομισθείσης πρὸς τὴν Κωνσταντινούπολιν. Ας ξένα τῆς παρούσης ἡμῖν πανηγύρεως, οὐδ' ἀλλότρια τῆς ἐπιγονοῦς ἐστι πόλεως. Εγκώμιον εἰς τὴν ὀσίαν Ματρώναν ἐν τῇ νήσῳ Χίῳ. Οὐ παλαιοῖς ἄρα μόνον, ἀλλὰ καὶ καινοῖς διηγής μασιν ἔδει κοσμηθῆναι τὸν Πόντον. βίος τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Δωροθέου τοῦ νέου, ἤτοι τοῦ ἐν τῷ Χιλιοκώμῳ. Οὐ πολινικὸν τοῦ πολλοῦ ζητήματος. λόγος ἐπὶ τῷ ἐν Βλαχέρναις γεγονότι θαύματι. Οὐ πολὺς ὁ ἐν μέσῳ χρόνος. Ἔκτος γὰρ οὗτος μήν. λόγος εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου. Οὐρανίαν ὄντως καὶ θείαν ἔδει παρεῖναι γλῶτταν. ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον Διονύσιον τὸν ᾿Αρεοπαγίτην. Οὐρανός, ἡ γῆ ταῖς τῆς χάριτος μαρμαρυγαίς ὑπεροαιδρύνεται σήμερον. λόγος εἰς τὴν συλληψιν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου Μαρίας. Οὐρανῶν ἡ γῆ ταῖς τῆς χάριτος μαρμαρυγαίς. λόγος εἰς τὴν σύλληψιν τῆς παναγίας Θεοτόκου. Οὐ τὰ σπουδαία μόνον αἱρεῖται. εἰς τὴν μεγάλην Κυριακὴν ἑορτὴν τῆς ἁγίας ἀγασθῇς, καὶ εἰς τὰς μαθητρίας αὐτῆς. Ο χρεωστών πάντοτε τὸν ἴδιον εὐεργέτην ἀνυμνεῖ, εἰς τὴν Κοίμησιν τῆς Παρθένο. εἰς τὸν ἀρχιστράτηγον Μιχαήλ. Πάλαι ἱκανῶς, ὡς οἷόν τε διὰ βραχέων τὰ περὶ παρθενίας ἐν τοῖς περὶ ἀγνείας. εἰς τὸν Συμεῶνα, καὶ εἰς τὴν ᾿Αννα, τῇ ἡμέρᾳ τῆς ᾿Απαντήσεως, καὶ εἰς τὴν ἁγίαν Θεοτόκον, Πάλαι μὲν ἐγκωμιάζειν τὰς τοῦ μεγίστου μάρ τυρος Λουκιλλιανοῦ ἀριστείας εφιέμενος. εἰς τὸν ἅγιον ἱερομάρτυρα Λουκιλο λιανὸν, καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ. Πάλαι μὲν οὖν ἡ τοῦ Μωσέως ῥάβδος του Ἰσραηλιτικοῦ. λόγος εἰς τὴν τρίτην Κυριακὴν τῶν Νηστείαν, καὶ εἰς τὴν Σταυροπροσκύ νησιν. Παλαι Συμεὼν ἐν ἀγκάλαις βαστάζει τὸν Δεσπότην λόγος εἰς Υπαπαντήν. Πάλιν ἀποστολικὴ καταστράπει πανήγυρις, καὶ πά λιν ἐγὼ τοῖς θιασώταις. ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον ἀπόστολον καὶ εὐαγγελιστὴν Μάρκον, Πάλιν ἑορτῆς μυστήριον, καὶ πάλιν ὁ ἐμὸς λαὸς χορ ρευτής μυστικός. λόγος εἰς τὴν Ὕψωσιν τοῦ τιμίου σταυρού. Πάλιν ἡμᾶς ἡ μεγαλόφωνος φωνή, εἰς τὴν ἀποτομὴν τοῦ Προ δρόμο. [] Πάλιν ἡμῖν δυὰς ἀδιάλυτος ἔλαμψεν, πάλιν ἡμῖν συζυγία ἀδιάζευκτος ήνθησε. ὁμιλία εἰς τοὺς ἁγιους Πέτρον καὶ Παῦλον. Πάλιν Ἰωάννης ὁ μέγας, ἡ προδρομος τοῦ Λόγου φωνή. εἰς τὴν ἀποτομὴν τῆς κεφαλῆς τοῦ Προδρόμου. Πάλιν Ιωάννης ὁ τὴν γλώτταν χρυσοῦς, καὶ πάλιν ἡμῖν ἀπιφανὴς ἑορτή. εἰς τοὺς ἁγίους τρεῖς ἱεράρχας Κάτ σίλεον Χρυσόστομον καὶ Γρηγόριον. Πάλιν ἡ τάβας ἐγὼ τὸν νοῦν ἐπὶ τὴν Βηθλεὲμ ἐκπετάσαι βούλομαι. λόγος εἰς τὰ ἅγια νήπια, τὰ ἐν Βηθλεὲμ ἀναιρεθέντα, καὶ εἰς τὴν Ῥαχήλ. Πάλιν τοῖς εὐσεβέσι πανήγυρις, καὶ πάλιν μυσ στήριον ἕτερον. ὑπόμνημα εἰς τὴν Ὑπαπαντὴν τοῦ Σωτῆρος. Πάλιν ὑψοῦται σταυρός, πάλιν ἡ κτίσις ἀγάλλε τα λόγος εἰς τὴν Ὕψωσιν τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ σταυροῦ. Πάλιν χαρᾶς εὐαγγέλια πάλιν ἐλευθερίας μηνύ ματα. λόγος εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς παναγίας Θεοτόκου. Πάντας ἀνθρώπους τῶν καλῶν μὴ ἀμυήτους ὑπάρχειν. περὶ τοῦ βίου τῆς ἁγίας Συγκλητικής. Πάντες οἱ παλαιοί ιστοριογράφοι τὰ μὲν ἐκ προγενεστέρων αὐτῶν. βίος καὶ πολιτεία, καὶ θαύματα τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Ἰωαννου τοῦ Χρυσοστόμου, Παντὸς ἔργου τέ καὶ λόγου, καὶ διανοίας ηγείσθιο
dente. Καὶ τὸ μνημεῖον ἔδομεν ἀνεῳγμένον, καὶ φῶς Procli patriarcha Constantinopolitani, Εγκώμιον εἰς
ἔλαμψεν ἐν τῷ οἰκήματι κυκλόθεν. Et sepulturam τὸν ἅγιον πρωτομάρτυρα Στέφανον.
vidimus apertam, et lumen illuxit circumquaque
in habitaculo.
Οἱ τὸ διδασκαλικὸν πρὸς ἄλλους σπεύδοντες μεταδιώκειν ἀξίωμα. Leontii Neapolitani Cyprii, βίος
τοῦ ἀ66 Συμεὼν τοῦ διὰ Χριστὸν ἐπονομαζομένου
Σαλοῦ, ἐν κεφαλαίοις εγ' διαλαμβάνων καὶ τὰ κατὰ
τὸν ὅσιον Ιωάννην.
Οἱ τοῖς θείοις καὶ μακαρίοις Πατράσι συγγράφον
τες τὰ ἐγκώμια. Joannis Zonara, εἰς τὸν Ἱεροσο
λύμων Σωφρόνιον.
Οἱ τῶν αὐτῶν δωρεῶν ἀξιωθῆναι ἐπιποθοῦντες
τὰς τῶν ἁγίων μνήμας. Narratio miraculi sancti
Georgii, de puero in captivitatem abducto, et præter spem liberato, Leone Phoca tum copiarum
præfecto. Scriptum est a præsente et vidente.
Ταῦτα οὖν καὶ ἡμεῖς συνεγραψάμεθα, ἅπερ τοῖς
ὀφθαλμοῖς ἡμῶν ἑωράκαμεν καὶ ταῖς ὠσὶν ἡμῶν
ἠκούσαμεν εἰς δόξαν [102] Θεοῦ καὶ εἶνον, ἵνα μὴ
τῇ χρονια παραδρομῇ λήθης βυθοῖς καὶ ἀγνωσίας
ἐπικαλυφθῇ τὸ παράδοξον τοῦ θαύματος, γεγονὸς ἐπὶ
τῆς ἡμετέρας γενεᾶς. Hæc igitur nos conscripsimus,
qua ocalis nostris vidimus et auribus nostris audivimus in gloriam et laudem Dei, ne temporis
decursu oblivionis profunditate atque ignorantim immergatur hoc admirabile miraculum nostra celate factum.
Ο Κύριος ἐβασίλευσεν, ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ. Jeannis metropolita Eurhaitarum, εἰς τὴν μνήμην τοῦ
μεγάλου τροπαιοφόρου μετὰ τρίτην ἡμέραν τοῦ Πάσχα
τελουμένην.
Ο Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ Σωτὴρ πάντων,
Niceta rhetoris, λόγος διηγηματικὸς περὶ τῆς ἀθλή
σεως καὶ εὑρέσεως καὶ ἀνακομιδής των λειψάνων
τοῦ ἁγίου πρωτομάρτυρος Στεφάνου.
Ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ Πατήρ πάντων
τῶν ἐλπιζομένων. Michaelis Pselli, λόγος εἰς τήν
ανακομιδὴν τοῦ τιμίου λειψάνου τοῦ ἁγίου πρωτοῦ
μάρτυρος Στεφάνου, ἐκδοθεὶς αὐτοσχέδιος.
Ο λόγος οὗτος ὁ τῆς ὁσίας ἡμῖν τὸν βίον ἄριστα
διαζωγραφήσας ἀγαθοῦ τινος ἔθους. Manuelis Palmologi imperatoris oratio. "Οτι ἡ μὲν ἀμαρτία τὸ
πάντων χείριστον· δεῖ δὲ μὴ ἀπογινώσκειν μήτε
αὐτὸν μήτε ἕτερον, καὶ περὶ τῆς τοῦ Θεοῦ προνοίας
καὶ φιλανθρωπίας. ᾿Αναγινώσκεται μετὰ τὸ ἀναγνως
σθῆναι τὸν βίον τῆς ὁσίας Μαρίας τῆς Αἰγυπτίας. Peccatum rem omnium pessimum esse. Non esse desperandum neque de se neque de alio. Et de divina
providentia et humanitate. Legitur postquam lecta fuerit vila sanctæ Mariæ Ægyptiaca.
Ὁ λόγος τῷ μυροβόᾳ Δημητρίω τὰ θαύματα.
Joannis Stauracii chartophylacis Thessalonicensis, λόγος εἰς τὰ θαύματα του μυροῤῥός μεγάλου Δημητρίου.
Ὁ μέγας ἀπόστολος Παῦλος, ἡ τῶν μεγάλων μυσ
στηρίων ἐξηγητής. Joannis monachi et presbyteri
Euboæ, λόγος εἰς τὴν σύλληψιν τῆς ἁγίας Θεοτόκου.
Ὁ μὲν αἰσθητὸς ἥλιος ὑπὲρ γῆν ἀνατέλλων,
Ο μὲν θεοπάτωρ Δαυΐδ τὸ ἀειθαλές, καὶ μετάρσιον.
Niceta rhetoris Paphlagonis, Εγκώμιον εἰς τὸν μέγαν
Νικόλαον τὸν μυροβλύτην καὶ θαυματουργόν.
Ὁ μὲν παλαιὸς τῶν ἀνθρώπων βίος μένων θανάτῳ
κατάδικος. Basilii Seleuciensis episcopi, λόγος εἰς
Θωμᾶν τὸν ἀπόστολον.
Ὁ μὲν σκοπὸς εἰς ἐστιν. Gregorii Nysseni, εἰς τον
βίον καὶ τὰ θαύματα Γρηγορίου τοῦ Θαυματουργοῦ.
Ὁ μὲν σκοπὸς εἷς ἐστιν ἡμῶν, καὶ τῶν πρὸ ἡμῶν
φιλοπόνων. Leontii episcopi Neapolitani Cypriorum
insula, εἰς τὰ λειπόμενα τοῦ βίου Ιωάννου ἀρχιεπι
σκόπου ᾿Αλεξανδρείας του Ελεήμονος.
Ο μονογενής Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Θεοῦ. Cyrilli
monachi et presbyteri Scythopolitani, περὶ τοῦ
βίου τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Εὐθυμίου πρὸς ἀββᾶ
Γεώργιον καὶ ἡγούμενον, ἐν κεφαλαίοις νθ'.
Οποταν τὸ ἔαρ ἐπέλθῃ τὰ τῶν σωμάτων στοιχεία.
Joannis episcopi Euboea, λόγος ἱστορικὸς εἰς τὴν
ἁγίαν τοῦ Χριστοῦ γέννησιν.
Π
[103] Όρθρος ἡμῖν φαεινότατος, εὐσεβείας, καὶ λαμπρῶν θαυμάτων περιοχή. Michaelis archimandritæ,
εἰς τὸν βίον καὶ τὰ θαύματα τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν
Νικολάου.
Οσαι τῶν πόλεων βούλονται τοῖς βασιλεύουσιν
χάριν ἐκτίνειν. Demetrii Cydonii, λόγος εἰς τὸν
Εὐαγγελισμὸν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου.
Όσα μὲν τῷ παρόντι λόγῳ. Theodori Metochitæ Genici Logotheta, ἐγκώμιον εἰς Γρηγόριον τὸν Θεολόγον.
σ
Ο
Όσοι τῇ κενώσει τοῦ Λόγου, τῆς ἀληθείας περιαιρεθέντες τὸ κάλυμμα. Andrea Cretensis, λόγος εἰς
τὴν Μεταμόρφωσιν τοῦ Κυρίου.
Οταν εὕρωσιν οἱ φιλοπόται οἴνου δαψίλειαν. Gregorii Nysseni, λόγος εἰς τὴν ᾿Ασπασμὸν τῆς πανα
αγίας Θεοτόκου Μαρίας.
Ο τὸν μέγαν τῆς βροντῆς λόγον προτρεπόμενος
ἐπαινεῖν. Nicelæ rhetoris, Εγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον
ἀπόστολον καὶ εὐαγγελιστὴν Ἰωάννην,
Ο τὸν παρόντα συγκεκροτηκώς σύλλογον τὴν χαρμοσυνον ταύτην. Josephi ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον
Βαρθολομαῖον τὸν ἀπόστολον.
Ο τοῦ Θεοῦ προαιώνιος καὶ ἀπερίληπτος καὶ
παντοκράτωρ Λόγος. Gregorii Palamæ episcopi
Thessalonicensis, περὶ τῆς κατὰ σάρκα τοῦ Κυρίου
ἡμῶν οἰκονομίας, καὶ τῶν δι' αὐτῆς κεχαρισμένων
τοῖς ὡς ἀληθῶς εἰς αὐτὸν πιστεύουσι, καὶ τὰ ἐξῆς.
Ο τῶν ἁγίων πνευμάτων Κύριος καὶ πάσης σαρκὸς ἐξουσιαστής. Pantaleonis diaconi et chartophylacis Magna Ecclesiæ, ἐγκώμιον εἰς τὸν ἀρχιστρά
τηγον Μιχαήλ.
Ο τῶν αύλων πνευμάτων Κύριος καὶ πάσης
σαρκὸς ἐξουσιαστῆς. Pantaleonis diaconi, εἰς τὸν
μέγαν αρχιστράτηγον Μιχαήλ.
Ο τῶν κατὰ Θεὸν πολιτευμάτων βίας ἐξιστορούμενος, ὑπόθεσις εὐφροσύνης τοῖς φιλοθέοις καθίσταται,
Gregorii patriarchæ, βίος καὶ πολιτεία, καὶ μερικὴ
θαυμάτων διήγησις τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Λαζάρου,
τοῦ ἐν τῷ Γαλησίῳ ὄρει.
col. 71–72page 22 of 35
PG 114:71τὴν μάλαθρόν τε, ἀγγελικῶς, παρεκύψε· τοῦτο δ' ἐστὶ τὸ νῦν ἐγγύτατα, ὡς ἔλθε λέγεται, ἐν αὐτῷ τε αὐτίκα τρέψαι, ἀλλ' ἐν ὅλῳ τε τὸν κόσμον. ἐν ᾧ τὸ ὑπὸ Χριστοῦ τρυφᾶν, ἐν αὐτῷ δ' ἐκεῖ καλλὸν ὑπαρξαι. Ἡ δὲ πᾶσα τῶν ἁγίων πληρωθεῖσα τοῦ θείου Πνεύματος ἔβλεπεν ἀτενὲς τὸν οὐρανὸν ἀνοίγεσθαι καὶ τὸν Ἰησοῦν ἑστῶτα ἐκ δεξιῶν τοῦ Θεοῦ. Τότε δ' ἐκεῖθεν ἡ τῶν ἁγίων πρεσβεία καὶ τὴν ἄδικον κρίσιν ἐλέγχουσα εἰς πᾶσαν τῶν ἐχθρῶν ἐλεύθερον ἀρετήν. Ἡ δ' ἐπὶ τῇ τελείᾳ πληρωθεῖσα χάριτι, φωτὸς ἅμα καὶ πνεύματος ἁγίου τοῦ Πατρὸς ἀξιωθεῖσα· ἡ δὲ Χριστοῦ τοῦ μεγάλου βασιλέως ἡ τῶν καλῶν ἁπάντων πρόνοια ὑπήκοον εἶναι ἔδοξεν. Ἡ κατ' αἴτησιν τε πάντων τῶν ἁγίων ὅτι κατ' ἀρετὴν αὐτῶν ἡ ἀπολογία γίνεται· αὐτοί τε τὸν ἀδελφόν, αὐτοί τε τοῦ τῆς ζωῆς αἰτήσονται. ἡ δ' ἐν κόσμῳ ἡ τῶν ἁγίων πληρωθεῖσα ζωή.
ἀ δελφῶν, πλῆθος ποτε παρεκύψε τὸ ἐν οὐρανοῖς ἀγαθόν, παρεκύψε δὲ τὸ ἑαυτῶν τῆς ἁγίας φύσεως κάλλος δεῖξαι. Ἀπολλιναρίων μάρτυς, Λουκᾶς μάρτυς, Θωμᾶς ὁ ἀπόστολος, ὁ ἀδελφός· Θωμᾶς ὁ Κύριος Ἀντιόχειαν πόλιν, Ἀναστάσιος Πέρσης, Ὀδ Λεόντιος κατηγορεῖ, Θεόδωρος ὁ Τήρων, Μαρτῖνος ἐπίσκοπος Μεδιολάνων, Θεόδωρος Ἡρακλείας. Μέγαν Φεβρουαρίου, Χαράλαμπος μάρτυς· Μαρτίου ψδ Θεόδωρος στρατηλάτης· ιδ Νικηφόρος μάρτυς· κε Εὐαγγελισμός· Ἀπριλίου γ Νικήτας· Νικέτας Γοθθίας· Ζ Καλλιόπης μάρτυς· Γεωργίου ἀθλητοῦ· Μαΐου ε Εἰρήνης μάρτυς· ιε Παχωμίου ὁσίου· κε Θεοδοσίου ὁσίου· Ἰουνίου ε Δωροθέου ἐπισκόπου Τύρου· θ Κυρίλλου Ἀλεξανδρείας· Ἰουλίου ζ Κυρίλλου καὶ Μεθοδίου· κε Μαγδαληνῆς· κζ Παντελεήμονος· Αὐγούστου Μαρτίνου ε· ιδ Μιχαίου τοῦ προφήτου· κζ Ποιμένος ὁσίου· Σεπτεμβρίου θ Ἰωακεὶμ καὶ Ἄννης· κθ Κυριακοῦ ἀναχωρητοῦ· Ὀκτωβρίου β Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης· ε Χαριτίνης· θ Ἀνδρονίκου καὶ Ἀθανασίας· ιβ Κοσμᾶ καὶ Δαμιανοῦ· κε Μαρκιανοῦ κτίτορος· Νοεμβρίου ε Γαλακτίωνος καὶ Ἐπιστήμης· ιδ Φιλίππου ἀποστόλου· κζ Ἰακώβου ἀδελφοῦ.
Θεός. Joannis Thessalonicensi episcopi, ὕμνος εἰς 4 χρόνων. Unde sua hauserit ipse in principio oraΘεόν, καὶ εἰς τὸν πανένδοξον ἀθλοφόρον Δημήτριον
ἐξ μερικῇ διηγήσει τῶν αὐτοῦ θαυμάτων.
Παραγενομένης τῆς τοῦ Χριστοῦ γεννήσεως ευρτης. Eusebii Alexandrini λόγος εἰς τὴν Γέννησιν τοῦ Χριστοῦ
Παράδοξος ἡ πανήγυρις, ὅτι καὶ τὸ ὑπὲρ οὐ
συγκεκρότητα. Gregorii archidiaconi et referendarii Magna Ecclesiae Constantinopolitanæ, λόγος
ὅτι νομοις ἐγκώμιων οὐχ ὑπόκειται το παράδοξον·
καὶ ὅτι πατριάρχαι τρεῖς ἀνεξετάξαντο ἐκμαγείον
εἶναι Χριστοῦ, ὅπερ ἀπὸ τὰ Ἔδεσα μετὰ ἐννεςκόπια ἔτη καὶ ἐννέα καὶ δέκα μεταγάγετο σπουδῇ
βασιλέως ἐν ἔτει συνβ'.
Παραδόξων πραγμάτων δυσπαράδεκτος ἡ διήγησις,
ἀλλ᾽ οὐ τοῖς τοῦ ἡμετέρου καὶ θείου πληρώματος.
Constantini Acropolitæ magni logothetæ, μαρτύριον εἰς τὸν ἅγιον μάρτυρα Νεόφυτον.
Πάρεστιν ἡ μνήμη Δημητρίου τοῦ μάρτυρος. Gregorii diaconi et referendarii, Εγκώμιον εἰς τὸν
μάρτυρα Δημήτριον.
Παρ' ἡμῖν δ᾽ οὖν οὐ σπάνια τὰ καλὰ, τὸ τοῦ
λόγου Joannis Euchaitarum metropolita, εἰς τὴν
μνήμην τοῦ ἁγίου μάρτυρος Θεοδώρου, ἤτοι τοῦ
Πεζού.
Παρθενική πανήγυρις σήμερον τὴν γλώτταν ἡμῶν
Procli patriarcha Constantinopolitani, ἐγκώμιον
εἰς τὴν ὑπεραγίαν Θεοτόκον.
Πᾶσαι μὲν αἱ μαρτυρίας και πανηγύρεις θαυμαστὴν λαμπρότητα. Procli patriarchæ Constantinopolitani, ἐγκώμιον εἰς τὴν ἁγίαν Παρθένον καὶ Ο
Θεοτόκον.
[106] Πᾶσα Ἑορτὴ καὶ πρᾶξις τοῦ Κυρίου ἡμῶν
Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ephræmii Siri, λόγος εἰς τὸν
Σταυρόν.
Πᾶσα μὲν μάρτυρων Χριστοῦ τελετὴ καὶ πανε
ήγυρις. Michaelis monachi. ἐγκώμιον εἰς τὸν πανένδοξον τοῦ Χριστοῦ ἀπόστολον Φιλιππον,
Πᾶσα μὲν σωτήριος ἑορτή. Leonis imperatoris,
λόγος εἰς τὴν Μεταμόρφωσιν τοῦ Σωτῆρος.
Παῦλος ὁ ἀπόστολολος Εβρατος μὲν ἦν τὸ γένος.
Theodoriti Scutariola, εἰς τὸν βίον τοῦ ἁγίου
Παυλου τοῦ ἀπόστολου,
Πηδᾷ καὶ γῆρας ὡς τὰ παλλὰ προθυμίας τόνοις
νευρούμενον. Andrea Cretensis, λόγος εἰς τὴν ἀποτομὴν τοῦ Προδρόμου.
Πείθεσθαι τοῖς ἡγουμένοις ἐκ τῆς ἀποστολικῆς
Επιτραπεὶς παραινέσεως, ὦ Θεόφιλε. Gregorii presbyteri Caesarea Cappadocia, λόγος εἰς τοὺς ἁγίους
τ' καὶ η' Πατέρας, καὶ εἰς Κωνστοντίνον τὸν εὐσεβέστατον βασιλέα.
Περὶ ταύτης γε μέντοι, περὶ ταύτης τῆς φιλομάρτυρος ἔγνωμεν οὐδὲν τι ταφές. Joannis metropolita Euchaitarum, λόγος εἰς τὴν μνήμην της
ὁσιομάρτυρος Εὐσεβείας τῆς ἐν Εὐχαῖταις.
Περὶ τῆς κυρίως καὶ ἀλῆθῶς Θεοτόκου καὶ ᾿Αειπαρθένου Μαρίας πολλοί διεξελθόντων, πάλαι διο
δασκάλων. Epiphanii monachi et presbyteri, περί
τοῦ βίου τῆς ἁγίας Θεοτόκου καὶ τῆς ζωῆς αὐτῆς
Η
tionem sic narrat: Εγκωμισταὶ δὲ αὐτῆς πολλοὶ ἐκ
τῶν ἁγίων Πατέρων γεγόνασιν, οὐδεὶς δὲ ἐξ αὐτῶν περὶ
τῆς βιώσεως αὐτῆς, καὶ τῶν χρόνων ἢ τῆς ἀνατροφῆς,
ἢ τοῦ τέλους ὀρθῶς καὶ εὐαποδέκτος ἐσήμανεν. ᾿Αλλὰ
καὶ οἱ ἐπιχειρήσαντες καὶ μέρη τινὰ εἰπόντες οὐκ ὠρ
θοτόμησαν, ἀλλ᾽ ἑαυτοῖς ἐγένοντο κατήγοροι, οἷον Ιάκωβος Εβρατος, καὶ ᾿Αφροδισιανὸς Πέρσης, καὶ ἄλλοι
τινὲς μόνον περὶ τῆς γενέσεως αὐτῆς εἰπόντες, εὐθέως
ἀπεσιώπησαν. Περὶ δὲ τῆς κοιμήσεως αὐτῆς Ἰωάννης ὁ
Θεσσαλονικεύς πολυθρύλλητον ποιησάμενος λόγον, αὐτὸς
ἑαυτὸν ἐπεσκίασεν. Καὶ ἕτερος δὲ Ἰωάννης ἑαυτὸν Θεο
λόγον ἐπιθρώσας, τὸ τοῦ ψεύδους ἔγκλημα ἐφ' ἑαυτὸν
ἐπεσπάσατο. ᾿Ανδρέας δὲ ὁ ἐξ Ιεροσολύμων ἐπίσκοπος
Κρήτης, ὀλίγα τινὰ εἰπὼν, καὶ ὀρθοτομήσας εἰς ἔγχωμίου τάξιν τὴν διήγησιν ἔστησεν. Ἡμεῖς δὲ τοὺς πολλους διευκρινησάμενοι, καὶ συλλέξαντες τὰ εὔπιστα καὶ
βέβαια, καὶ ἀληθῆ ἐκ τε τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας
Εὐσεβίου τοῦ ἐπονομαζομένου Παμφίλου, καὶ ἐκ τῶν
λοιπῶν συγγραφέων καὶ διδασκάλων, ἁπλαῖς ταῖς λέξεσι τοῖς ποθοῦσι τὰ περὶ αὐτῆς παραστήσομεν, καὶ
ἑκάστοῦ τὸ ὄνομα παρ' οὗπέρ τι ἐλάβομεν ἐπὶ τοῦ μετ
τωπαίου σημαίνωμεν. ἵνα μὴ δόξῃ τισὶ διαβάλλειν
ἡμᾶς ὡς ἴδιόν τι προσθεῖναι, ἢ ὑφεῖλατο κἂν ἐκ τῶν
ἀποκρύφων τι λάβωμεν ἢ ἐξ αἱρετικῶν μηδεὶς ἡμᾶς
ἐπιμεμφέσθω. Αἱ γὰρ παρὰ τῶν ἐχθρῶν μαρτυρίαι
ἀξιοπιστότεραί εἰσιν, ὥς φησιν, ὁ μέγας Βασίλειος,
᾿Αλλὰ καὶ ὁ θαυμάσιος Κύριλλος ὁ ᾿Αλεξανδρείας ἀρο
χιεπίσκοπος αὐτὸ τοῦτο ἐποίησεν, ἀπὸ ᾽Αβραὰμ έως
Δαυίδ εἰς τὴν γενεαλογίαν τοῦ Ἰωσὴφ τοῦ μνηστευσαμένου τὴν πανάμωμομ καὶ Θεοτόκον Μαρίαν· καὶ τὰ
ἐξῆς. Laudatores porro illius multi ex SS. Pa
tribus fuere, sed nullus de eius vita, annis,
educatione et vitæ fine certa assertaque pronuntiavit. Verum ii ipsi qui ad hoc ipsum manus admoverunt et quædam singulatim narraverunt,
non recte rem peregerunt; imo alter alterums
improbavit, qualis fuit Jacobus Hebræus et
Aphrodisianus Persa, et alii, qui principiis de
ejus nativitate prolatis, illico sibi silentium indixerunt, in ejus vero dormitione Joanne [107]
Thessalonicensis, quanquam orationem satis prolixam edidisset, non multam laudem consecutus
est. Et alius Joannes, qui Theologi nomen sibi
vindicat, notam mendacis in sese accepit. Andreas vero Hierosolymitanus, Cretensis episcoμus, paucis pronuntiatis, cum rem tetigisset,
narrationem suam in laudationem convertit.
Nos, multis examinatis, et credibilibus ac stabi
libus necnon et veris in unum collatis, ex Eusebii Pamphili Historia Ecclesiastica et ex aliis
scriptoribus et doctoribus sermone simplici cupientibus res illius proponemus, cujuscumque
nomen, ex quo aliquid exhausimus in fronte
proponentes, ne quis nos aversandi argumentum
sibi assumat, quasi ex nostris aliguid aldiderimus aut detraxerimus, nemoque de nobis queratur si quid ex apocryphis aut hæreticis in medium
proferamus. Testimonia enim ex adversaris
Πίστις προηγείσθω περὶ Εὐθυμίου. ο μονογενής Υἱὸς καὶ. Λόγος τοῦ Θεοῦ. περὶ τοῦ βίου τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Εὐθυμίου πρὸς ᾿Αβδαν Γεώργιον καὶ ἡγούμενον, ἐν κεφαλαίοις νθ'. Πολλαὶ καὶ διαφοροι πανηγύρεις τὴν ἀνθρώπινον φαιδρύνουσι βίον. εἰς τὴν ἐνανθρώπησιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστού. Πολλαὶ καὶ μεγάλαι τῆς ἀσωμάτου, καὶ μεγαλοπρεποῦς ᾿Αρχαγγελικῆς σου. διήγησις τῶν παμμεγίστων θαυμάτων τῶν Ἁγίων Αρχαγγέλων. Πολλοὶ μὲν ἤδη πολλάκις, ἀγαπητοί, ποικίλας ἡμῖν διδασκαλίας προτεθείκασιν. εἰς τὸν Βαπτιστὴν Ἰωάννην, Πολλοὶ μὲν τῶν ἁγίων κατά διαφόρους χώρας. περὶ τοῦ βίου Θεοδώρου ήγου μένου πονῆς τῶν Στουδίων, Πολλοί μει πολλάκις τῶν ἀρετῆ καὶ συνέσει διαφερόντων προσίησιν ἄλλοτε ἄλλοι παραινοῦντες. εἰς τὴν ἁγίαν Θεοφανώ τὴν Βασι λία. Πολλοί πολλάκις τὴν πεῖραν τῶν πολυτίμοις ἐνιμωμένων μαργαρίτας δοκιμασία τε πλείονι τὴν τοιαύτην. λόγος περὶ τῆς Εἰσόδου τοῦ ναοῦ τῆς ὑπερ Αγίας Θεοτόκου. Πολλοὶ τῶν μεγάλων ἀνθρώπων τὴν παρθενίαν θαυ μάζουσι. εἰς τὴν Θεοτόκον, καὶ εἰς τὴν ῎Ανναν, καὶ εἰς τὸν Συμεῶνα, καὶ εἰς τὴν Ὑπαπαντὴν τοῦ Κυρίου. Πολλοῖς καὶ διαφόροις όπλοις ὁ γεγυμνασμένος, εἰς τὸν Σταυρὸν καὶ εἰς τὴν Μεταμόρφωσιν τοῦ Ζωτῆρος. Πολλῶν ὄντων καὶ μεγάλων, οὐμενοῦν οὐδὲ συνιδεῖν βάδιον. λόγος εἰς τὸν ἅγιον μεγαλομάρτυρα Δημήτριον. Πρόκειται ἡμῖν μεγίστης ὠφελείας ὑπόθεσις, Επιτάφιος εἰς τὸν ὅσιον Πα τέρα καὶ ὁμολογητήν Νικήταν. [] Πρόκειται σήμερον ἡμῖν εἰς προσκύνησιν, καὶ πνευματικὴν ἑστίασιν. εἰς τὴν προσκύνησιν τῆς αγίας Θεοτόκου, καὶ εἰς τὰ ἐγκαίνια τῆς ἁγίας αὐτῆς Σοροῦ, τῆς ἐν Χαλκοπρατείοις. Πρόκειται μὲν τοῖς ἀνθρώποις καὶ ἐπὶ φύσεω;. Οὐδὲν οὖν ἧττον προεθέμην προσθῆναι ταῖς τῶν ἀρχαίων ἀνδρῶν ἐγγράφοις ἀνδραγαθίαις, καὶ τὰ νῦν ἐν τοῖς καιροῖς ἡμῶν κατορθωθέντα, πρὸς ευεργεσίαν μὲν τῶν ἀκουόντων, ἐπιστροφὴν δὲ τῶν φασκόντων μὴ δύνασθαι νῦν τοιαῦτα κατορθοῦσθαι, οἷα ἐν τοῖς παλαιοῖς χρόνοις· ἵνα γνῶσιν πάντες, πῶς οὔτε και τῶν δυσχέρειαι, οὐδὲ ἀναστροφὴ ἀπηγορευμένου βίου ἐμ πόδιον γίνεται προς κατόρθωσιν ἔργων. Προκοπίῳ τὴν θυσίαν ὁ Χριστὸς ἐστεφάνωσεν ταύρον αὐτὸν ἰδών. ἐγκώμιον, εἰς Προκόπιον τὸν μάρτυρα. Πρὸς ὕψηλοτάτην περιωτὴν ἡμῖν ὁ λόγος ἀναδρασ μών. εἰς τὸ Εἰστήκεισαν παρὰ τῷ Σταυρῷ τοῦ Ἰησοῦ ἡ μήτηρ αὐτοῦ·» καὶ εἰς τὴν θεόσωμον ταφὴν τοῦ Κυρίου. Πρότερον ἐν ἱερᾷ διαγόντων ἀνθρώπων ἀγαλλιάσει. λόγος, εἰς τὴν ἔχωσιν του Σταυρού. Πρότερον ἡ τοῦ Παναγίου Πνεύματος ἐπανηγυρίσ ζετο πρὸς ἀνθρώπους ἐπιδημία. λόγος τῇ Κυριακῇ τῶν ᾿Αγίων πάντων. Προτρέπουσι μου πρὸς εὐφημίαν τὴν γλώτταν, ἐγκώμιον Γεωργίου τοῦ μάρ τυρος. Προτυπῶν καὶ προδιαγράφων ὁ μακάριος Μωσής, λόγος εἰς τὴν τρίτην τῶν νηστειών Κυριακὴν ἢ τῆς Σταυ ροπροσκυνήσεως. Προφητικῶς ἡμᾶς καὶ τήμερον. εἰς τὸν Συμεῶνα. Πρώην μὲν ἐκ παρθενικῶν λαγόνων ἀνατείλαντος τοῦ ἡλίου τῆς δικαιοσύνης. λογος εἰς τὰ ἅγια Θεοφάνεια. Πρώην μὲν ἡμᾶς ἡ ζῶσα τῆς ἀληθινῆς θεολογίας πηγή. εἰς τὸν ἅγιον καὶ πανεύφημον ᾿Απόστολον Ἰάκωβον. Πυκνὰ μὲν ἡμῖν, ἀλλ' ἀπωφελῆ τῆς ᾿Εκκλησίας τὰ πνευματικά θέατρα. εἰς τὴν ἁγίαν Πεντηκοστήν, [] Ρ Ρήτορσι μὲν καὶ σοφισταῖς ἡ πᾶσα σπουδή. ἐπιτάφιος εἰς Πλάτωνα τὸν ἑαυτοῦ πνευματικὸν πατέρα. Σ Σάλπιγξ ἡμᾶς ἀποστολικὴ πρὸς πανήγυριν ἤθροισε, ἐγκώμιον, εἰς τὸν ἅγιον Ανδρέαν τὸν ἀπόστολον, Σαλπίσατε, φησὶν ἐν νεομνηνίᾳ σάλπιγγος, ἐν εὐσήμῳ ἡμέρᾳ ἑορτῆς. περίονος τοῦ ἁγίου ἀποστόλου καὶ Εὐαγγελιστοῦ Ιώαννου, Σήμερον ἡμῖν, ὦ ἄριστοι παῖδεις, λόγον ἐρῶ. λόγος, εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς παναχράντου Θεοτόκου,
Θεός. Joannis Thessalonicensi episcopi, ὕμνος εἰς 4 χρόνων. Unde sua hauserit ipse in principio oraΘεόν, καὶ εἰς τὸν πανένδοξον ἀθλοφόρον Δημήτριον
ἐξ μερικῇ διηγήσει τῶν αὐτοῦ θαυμάτων.
Παραγενομένης τῆς τοῦ Χριστοῦ γεννήσεως ευρτης. Eusebii Alexandrini λόγος εἰς τὴν Γέννησιν τοῦ Χριστοῦ
Παράδοξος ἡ πανήγυρις, ὅτι καὶ τὸ ὑπὲρ οὐ
συγκεκρότητα. Gregorii archidiaconi et referendarii Magna Ecclesiae Constantinopolitanæ, λόγος
ὅτι νομοις ἐγκώμιων οὐχ ὑπόκειται το παράδοξον·
καὶ ὅτι πατριάρχαι τρεῖς ἀνεξετάξαντο ἐκμαγείον
εἶναι Χριστοῦ, ὅπερ ἀπὸ τὰ Ἔδεσα μετὰ ἐννεςκόπια ἔτη καὶ ἐννέα καὶ δέκα μεταγάγετο σπουδῇ
βασιλέως ἐν ἔτει συνβ'.
Παραδόξων πραγμάτων δυσπαράδεκτος ἡ διήγησις,
ἀλλ᾽ οὐ τοῖς τοῦ ἡμετέρου καὶ θείου πληρώματος.
Constantini Acropolitæ magni logothetæ, μαρτύριον εἰς τὸν ἅγιον μάρτυρα Νεόφυτον.
Πάρεστιν ἡ μνήμη Δημητρίου τοῦ μάρτυρος. Gregorii diaconi et referendarii, Εγκώμιον εἰς τὸν
μάρτυρα Δημήτριον.
Παρ' ἡμῖν δ᾽ οὖν οὐ σπάνια τὰ καλὰ, τὸ τοῦ
λόγου Joannis Euchaitarum metropolita, εἰς τὴν
μνήμην τοῦ ἁγίου μάρτυρος Θεοδώρου, ἤτοι τοῦ
Πεζού.
Παρθενική πανήγυρις σήμερον τὴν γλώτταν ἡμῶν
Procli patriarcha Constantinopolitani, ἐγκώμιον
εἰς τὴν ὑπεραγίαν Θεοτόκον.
Πᾶσαι μὲν αἱ μαρτυρίας και πανηγύρεις θαυμαστὴν λαμπρότητα. Procli patriarchæ Constantinopolitani, ἐγκώμιον εἰς τὴν ἁγίαν Παρθένον καὶ Ο
Θεοτόκον.
[106] Πᾶσα Ἑορτὴ καὶ πρᾶξις τοῦ Κυρίου ἡμῶν
Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ephræmii Siri, λόγος εἰς τὸν
Σταυρόν.
Πᾶσα μὲν μάρτυρων Χριστοῦ τελετὴ καὶ πανε
ήγυρις. Michaelis monachi. ἐγκώμιον εἰς τὸν πανένδοξον τοῦ Χριστοῦ ἀπόστολον Φιλιππον,
Πᾶσα μὲν σωτήριος ἑορτή. Leonis imperatoris,
λόγος εἰς τὴν Μεταμόρφωσιν τοῦ Σωτῆρος.
Παῦλος ὁ ἀπόστολολος Εβρατος μὲν ἦν τὸ γένος.
Theodoriti Scutariola, εἰς τὸν βίον τοῦ ἁγίου
Παυλου τοῦ ἀπόστολου,
Πηδᾷ καὶ γῆρας ὡς τὰ παλλὰ προθυμίας τόνοις
νευρούμενον. Andrea Cretensis, λόγος εἰς τὴν ἀποτομὴν τοῦ Προδρόμου.
Πείθεσθαι τοῖς ἡγουμένοις ἐκ τῆς ἀποστολικῆς
Επιτραπεὶς παραινέσεως, ὦ Θεόφιλε. Gregorii presbyteri Caesarea Cappadocia, λόγος εἰς τοὺς ἁγίους
τ' καὶ η' Πατέρας, καὶ εἰς Κωνστοντίνον τὸν εὐσεβέστατον βασιλέα.
Περὶ ταύτης γε μέντοι, περὶ ταύτης τῆς φιλομάρτυρος ἔγνωμεν οὐδὲν τι ταφές. Joannis metropolita Euchaitarum, λόγος εἰς τὴν μνήμην της
ὁσιομάρτυρος Εὐσεβείας τῆς ἐν Εὐχαῖταις.
Περὶ τῆς κυρίως καὶ ἀλῆθῶς Θεοτόκου καὶ ᾿Αειπαρθένου Μαρίας πολλοί διεξελθόντων, πάλαι διο
δασκάλων. Epiphanii monachi et presbyteri, περί
τοῦ βίου τῆς ἁγίας Θεοτόκου καὶ τῆς ζωῆς αὐτῆς
Η
tionem sic narrat: Εγκωμισταὶ δὲ αὐτῆς πολλοὶ ἐκ
τῶν ἁγίων Πατέρων γεγόνασιν, οὐδεὶς δὲ ἐξ αὐτῶν περὶ
τῆς βιώσεως αὐτῆς, καὶ τῶν χρόνων ἢ τῆς ἀνατροφῆς,
ἢ τοῦ τέλους ὀρθῶς καὶ εὐαποδέκτος ἐσήμανεν. ᾿Αλλὰ
καὶ οἱ ἐπιχειρήσαντες καὶ μέρη τινὰ εἰπόντες οὐκ ὠρ
θοτόμησαν, ἀλλ᾽ ἑαυτοῖς ἐγένοντο κατήγοροι, οἷον Ιάκωβος Εβρατος, καὶ ᾿Αφροδισιανὸς Πέρσης, καὶ ἄλλοι
τινὲς μόνον περὶ τῆς γενέσεως αὐτῆς εἰπόντες, εὐθέως
ἀπεσιώπησαν. Περὶ δὲ τῆς κοιμήσεως αὐτῆς Ἰωάννης ὁ
Θεσσαλονικεύς πολυθρύλλητον ποιησάμενος λόγον, αὐτὸς
ἑαυτὸν ἐπεσκίασεν. Καὶ ἕτερος δὲ Ἰωάννης ἑαυτὸν Θεο
λόγον ἐπιθρώσας, τὸ τοῦ ψεύδους ἔγκλημα ἐφ' ἑαυτὸν
ἐπεσπάσατο. ᾿Ανδρέας δὲ ὁ ἐξ Ιεροσολύμων ἐπίσκοπος
Κρήτης, ὀλίγα τινὰ εἰπὼν, καὶ ὀρθοτομήσας εἰς ἔγχωμίου τάξιν τὴν διήγησιν ἔστησεν. Ἡμεῖς δὲ τοὺς πολλους διευκρινησάμενοι, καὶ συλλέξαντες τὰ εὔπιστα καὶ
βέβαια, καὶ ἀληθῆ ἐκ τε τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας
Εὐσεβίου τοῦ ἐπονομαζομένου Παμφίλου, καὶ ἐκ τῶν
λοιπῶν συγγραφέων καὶ διδασκάλων, ἁπλαῖς ταῖς λέξεσι τοῖς ποθοῦσι τὰ περὶ αὐτῆς παραστήσομεν, καὶ
ἑκάστοῦ τὸ ὄνομα παρ' οὗπέρ τι ἐλάβομεν ἐπὶ τοῦ μετ
τωπαίου σημαίνωμεν. ἵνα μὴ δόξῃ τισὶ διαβάλλειν
ἡμᾶς ὡς ἴδιόν τι προσθεῖναι, ἢ ὑφεῖλατο κἂν ἐκ τῶν
ἀποκρύφων τι λάβωμεν ἢ ἐξ αἱρετικῶν μηδεὶς ἡμᾶς
ἐπιμεμφέσθω. Αἱ γὰρ παρὰ τῶν ἐχθρῶν μαρτυρίαι
ἀξιοπιστότεραί εἰσιν, ὥς φησιν, ὁ μέγας Βασίλειος,
᾿Αλλὰ καὶ ὁ θαυμάσιος Κύριλλος ὁ ᾿Αλεξανδρείας ἀρο
χιεπίσκοπος αὐτὸ τοῦτο ἐποίησεν, ἀπὸ ᾽Αβραὰμ έως
Δαυίδ εἰς τὴν γενεαλογίαν τοῦ Ἰωσὴφ τοῦ μνηστευσαμένου τὴν πανάμωμομ καὶ Θεοτόκον Μαρίαν· καὶ τὰ
ἐξῆς. Laudatores porro illius multi ex SS. Pa
tribus fuere, sed nullus de eius vita, annis,
educatione et vitæ fine certa assertaque pronuntiavit. Verum ii ipsi qui ad hoc ipsum manus admoverunt et quædam singulatim narraverunt,
non recte rem peregerunt; imo alter alterums
improbavit, qualis fuit Jacobus Hebræus et
Aphrodisianus Persa, et alii, qui principiis de
ejus nativitate prolatis, illico sibi silentium indixerunt, in ejus vero dormitione Joanne [107]
Thessalonicensis, quanquam orationem satis prolixam edidisset, non multam laudem consecutus
est. Et alius Joannes, qui Theologi nomen sibi
vindicat, notam mendacis in sese accepit. Andreas vero Hierosolymitanus, Cretensis episcoμus, paucis pronuntiatis, cum rem tetigisset,
narrationem suam in laudationem convertit.
Nos, multis examinatis, et credibilibus ac stabi
libus necnon et veris in unum collatis, ex Eusebii Pamphili Historia Ecclesiastica et ex aliis
scriptoribus et doctoribus sermone simplici cupientibus res illius proponemus, cujuscumque
nomen, ex quo aliquid exhausimus in fronte
proponentes, ne quis nos aversandi argumentum
sibi assumat, quasi ex nostris aliguid aldiderimus aut detraxerimus, nemoque de nobis queratur si quid ex apocryphis aut hæreticis in medium
proferamus. Testimonia enim ex adversaris
col. 73–74page 23 of 35
PG 114:73Σήμερον ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἐν τῷ ριοι ὅσοι ἴδον καὶ ἐπίστευσαν μακαριωτεροὶ δὲ οἱ μὴ Σταυρῷ. λόγος εἰς τὰ ἅγια πάθη τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Σκοπὸς μὲν καὶ τέλος ἐναγομένοις ἡμῖν πρός. Μί εἰς τὰ θαύματα τοῦ ἀρχιστρατήγου Μιχαήλ. Σοφὸν καὶ ἀκατάληπτον χρῆμα, καὶ τῇ οἰκουμένῃ ὠφέλιμον. εἰς τὸν βίον, καὶ τὰ θαύματα τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Γρηγορίου τῆς ᾿Ακραγαντων * Εκκλησίας. Σπουδαιότερος, ὦ φίλοι καιρός. λόγος εἰς τὰ Βαία, Σταυροῦ ἑορτὴ πρόκειται σήμερον. λόγος εἰς τὸν τίμιον καὶ ζωοποιόν Σταυρόν, Σταυροῦ πανήρυριν ἄγομεν, καὶ τὸ τῆς ἐκκλησίας άπαν, λόγος εἰς τὴν ὕψωσιν τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ Σταυροῦ. Σταυροῦ πανήγυρις καὶ τίς οὐ σκιρτήσειεν. 50 έγκώμιον εἰς τὴν ὕψωσιν τοῦ τιμίου ταὶ ζωοποιοῦ Σταυροῦ, καὶ εἰς τὴν ἁγίαν ᾿Ανάστασιν. Κταυροῦ πρόκειται σήμερον ἑορτή. Συγκαλεῖ ἡμᾶς, ὦ ἄνδρες, Γρηγόριος ὁ πάνυ. ἐγκώμιον εἰς τὸν βίον τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Γρηγορίου του Ναζιανζηνοῦ. Λέγουσιν ὅτι τοιοῦτος συγγραφεύς Γρηγόριος μαθητής ἦν τον Θεολόγου. Συγκαλεί πάντας ἡμᾶς εἰς τὴν οἰκείαν ἐστίασιν ἡ πολυτελὴς τῆς χαρᾶς εὐωδία λόγος, εἰς τὸ γενέσιον τῆς ὑπεραγίας ἡμῶν Θεοτόκου, Σύμβολα τῆς δεσποτικῆς ᾿Αναστάσεως τῆ τε σωμα τικῇ εὐωχία. λόγος εἰς τὸ ἅγιον Πάσχα. Σὺ μὲν ὦ ἀγαθὲ τοῦ ὑπεργάθου δοῦλε Θεοῦ. νέου Μεταφραστοῦ, εἰς τὸν ἐν ἁγίοις Θεόδωρον τὸν Τήρωνα. [] Συμεώνην τὸν πάνυ, τὸ μέγα θαῦμα τῆς οἰκουμένης. βίος Συμεών τοῦ Στυλίτου. Συμφυής τῷ κόσμῳ καὶ σύγχρονος, καὶ τοῖς ἐν αὐτῷ κρείττοσιν ἄνωθεν. λόγος, κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἁγίας καὶ μέγαλης Παρα σκευῆς περὶ τῆς τοῦ Κυρίου Σταυρώσεως. Τὰ τοῦ μεγάλου καὶ ἐνδόξου μάρτυρος διηγεῖσθαι μέλλων ἀνδραγαθήματα. ὑπόμνης μα, ήγουν ἐξήγησις τοῦ ἁγίου καὶ ἐνδόξου μεγαλομάρτυρος Αρτεμίου, συλλεχθὲν ἀπὸ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας Φιλοστοργίου καὶ ἄλλων τινῶν. Ταῦτά ἐστι τὰ ωάθη τῶν μαρτύρων Ιουλιανού, Βασι λίσσης, καὶ τῶν λοιπῶν. Οἱ ὅσιοι μάρτυρες τὸ αἰώνιον, Μακά ἑωρακότες καὶ πιστεύσαντες. Ἡμεῖς δὲ ἐπεὶ ἵδομεν, τοῖς ἡμετέροις ὀφθαλμοῖς, τὰς τῶν μαρτύρων πράξεις γράφο μεν. Ὅθεν ἡμῖν μικρὸν μέρος μακαριότητος πιστεύομεν ἔσεσθαι. Τὰ ψυχοφελῆ καὶ θεάρεστα τῶν ἁγίων Πατέρων ἀνδραγαθήματα. εἰς τὸν βίον τοῦ ἁγίου Πατρὸς ἡμῶν Ἰωαννικίου. Τῇ θαυμαστῆ καὶ ὑπερενδόξῳ Παναγία. προοίμιον εἰς τὴν κοίμησ σιν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου. Τὴν ἱστορίαν τῆς ἀθλήσεως τῶν προγεγονότων πρὸς ἡμετέραν οἰκοδομὴν καὶ ὠφέλειαν. Ηκούσθη δὲ τοῦτο πᾶς σιν ἡμῖν καὶ ἐλαλεῖτο. Καὶ τις τῶν ἀκουσάντων λέγει τῷ πατρὶ αὐτοῦ. Τὴν κέλευσιν τῆς ἡμετέρας οσιότητος δεξάμενος. λόγος ἱστορικὸς περὶ τῆς εὐρές σεως τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ Σταυροῦ. Τῇ μὲν ἀναστάσει τὸ θνητὸν κατεπόθη. λόγος εἰς τὴν ᾿Ανάληψιν τοῦ Σωτῆρος. Τὴν μὲν οὐκ χθὲς ἐποίει πανήγυριν ἐπιδημῶν ὁ Παράκλητος. εἰς τὴν Κυριακὴν τῆς Πεντηκοστῆ:, Τὴν πρὸς τοὺς ἀγαθοὺς τῶν ὁμοδούλων τιμὴν μετ γάλου τινός. Εγκώμιον εἰς τὸν Θεοδόχον Συμεών. Τὴν σὴν, ὦ τῶν καλῶν ἐραστὰ, θαυμάζειν μετ' ἐμὲ περὶ τὴν εὐσέβειαν. Εγκώμιον εἰς τοὺς ἁγίους καὶ θαυματουργούς Κοσμᾶς καὶ Δαμιανόν. Τῇ προτέρα Κυριακῇ τὴν ὀρθόδοξον ταύτην Εκε κλησίαν. περὶ τῆς τελεώσεως τῆς ἁγίας ἐνδόξου Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας. [] Τῆς ἴσης ἀτοπίας εἶναι νομίζω τό τε φθέγω γεσθαι τὰ μή δέοντα. Τῆς μὲν ἐπιγραφῆς τῶν ἀποστολικών πράξεων. ἐγκώμιον ἀπὸ διαφόρων λόγων τοῦ Χρυσοστόμου, εἰς τὸν ἅγιον ἀπόστολον Παύλον. Τῆς παρούσης ἡμέρας τὰ εὐαγγέλια. εἰς τὰς ἁγίας μυροφόρους γυναίκας, καὶ Ιωσὲρ τὸν ἀπὸ ᾿Αριματθίας, καὶ περὶ τῆς τοῦ Κυρίου Αναστάσεως, καὶ τῆς δι' αὐτῆς ἐσομένης παγκοσμίου τῶν γηγενῶν ἐξαναστάσεως. Τί δπὶ ἡμεῖς ἐπὶ τῷ προκειμένῳ σιγήσομεν θαύα ματι. λόγος εἰς τήν προσκύνησιν τοῦ τιμίου Σταυροῦ. Τῇ Μεσο νηστίμῳ. Τί δὲ Τιμόθεος; Τοῦτο γὰρ μετὰ τοὺς ᾿Αποστε
Σήμερον ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἐν τῷ ριοι ὅσοι ἴδον καὶ ἐπίστευσαν μακαριωτεροὶ δὲ οἱ μὴ
Σταυρῷ. Gregorii Mitylanei λόγος εἰς τὰ ἅγια πάθη
τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Σκοπὸς μὲν καὶ τέλος ἐναγομένοις ἡμῖν πρός. Μίchaelis Pselli, εἰς τὰ θαύματα τοῦ ἀρχιστρατήγου
Μιχαήλ.
Σοφὸν καὶ ἀκατάληπτον χρῆμα, καὶ τῇ οἰκουμένῃ
ὠφέλιμον. Marci monachi et Hegumeni sancti Patris nostri Sabæ, εἰς τὸν βίον, καὶ τὰ θαύματα τοῦ
ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Γρηγορίου τῆς ᾿Ακραγαντων
* Εκκλησίας.
Σπουδαιότερος, ὦ φίλοι καιρός. Procli patriarchae
Constantinopolitani λόγος εἰς τὰ Βαία,
Σταυροῦ ἑορτὴ πρόκειται σήμερον. Josephi archiepiscopi Thessalonicensis λόγος εἰς τὸν τίμιον καὶ
ζωοποιόν Σταυρόν,
Σταυροῦ πανήρυριν ἄγομεν, καὶ τὸ τῆς Ἐκκλησίας άπαν, Andrea Cretensis λόγος εἰς τὴν ὕψωσιν
τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ Σταυροῦ.
Σταυροῦ πανήγυρις καὶ τίς οὐ σκιρτήσειεν. 50phronii patriarcha Hierosolymitani έγκώμιον εἰς
τὴν ὕψωσιν τοῦ τιμίου ταὶ ζωοποιοῦ Σταυροῦ, καὶ
εἰς τὴν ἁγίαν ᾿Ανάστασιν.
Κταυροῦ πρόκειται σήμερον ἑορτή. Josephi patriarchæ Thessalonicensis, ut supra.
Συγκαλεῖ ἡμᾶς, ὦ ἄνδρες, Γρηγόριος ὁ πάνυ. Gregorii presbyteri ἐγκώμιον εἰς τὸν βίον τοῦ ἐν ἁγίοις
Πατρὸς ἡμῶν Γρηγορίου του Ναζιανζηνοῦ. Λέγουσιν
ὅτι τοιοῦτος συγγραφεύς Γρηγόριος μαθητής ἦν τον
Θεολόγου. Sic notatur in margine manuscripti.
Συγκαλεί πάντας ἡμᾶς εἰς τὴν οἰκείαν ἐστίασιν ἡ
πολυτελὴς τῆς χαρᾶς εὐωδία Jacobi monachi ex mo
nasterio Coccinobaphi λόγος, εἰς τὸ γενέσιον τῆς
ὑπεραγίας ἡμῶν Θεοτόκου,
Σύμβολα τῆς δεσποτικῆς ᾿Αναστάσεως τῆ τε σωμα
τικῇ εὐωχία. Leontii presbyteri Constantinopolitani λόγος εἰς τὸ ἅγιον Πάσχα.
Σὺ μὲν ὦ ἀγαθὲ τοῦ ὑπεργάθου δοῦλε Θεοῦ. Constantini Acropolita νέου Μεταφραστοῦ, εἰς τὸν ἐν
ἁγίοις Θεόδωρον τὸν Τήρωνα.
[110] Συμεώνην τὸν πάνυ, τὸ μέγα θαῦμα τῆς
οἰκουμένης. Theodoreti episcopi Cyri βίος Συμεών
τοῦ Στυλίτου. Mentio habetur in septima synodo
generali Act. 4.
Συμφυής τῷ κόσμῳ καὶ σύγχρονος, καὶ τοῖς ἐν
αὐτῷ κρείττοσιν ἄνωθεν. Josephi Bryennii λόγος,
κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἁγίας καὶ μέγαλης Παρα
σκευῆς περὶ τῆς τοῦ Κυρίου Σταυρώσεως.
T
Τὰ τοῦ μεγάλου καὶ ἐνδόξου μάρτυρος διηγεῖσθαι
μέλλων ἀνδραγαθήματα. Joannis monachi ὑπόμνης
μα, ήγουν ἐξήγησις τοῦ ἁγίου καὶ ἐνδόξου μεγαλομάρτυρος Αρτεμίου, συλλεχθὲν ἀπὸ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας Φιλοστοργίου καὶ ἄλλων τινῶν.
Ταῦτά ἐστι τὰ ωάθη τῶν μαρτύρων Ιουλιανού, Βασι
λίσσης, καὶ τῶν λοιπῶν. Οἱ ὅσιοι μάρτυρες τὸ αἰώνιον,
Martyrium sancti Juliani, Basilissa et sociorum. Scriptum est a prasente et vidente. Μακά
ἑωρακότες καὶ πιστεύσαντες. Ἡμεῖς δὲ ἐπεὶ ἵδομεν, τοῖς
ἡμετέροις ὀφθαλμοῖς, τὰς τῶν μαρτύρων πράξεις γράφο
μεν. Ὅθεν ἡμῖν μικρὸν μέρος μακαριότητος πιστεύομεν
ἔσεσθαι. Beati qui viderunt et crediderunt: beatiores qui non viderunt et crediderunt. Nos porro, qui nostris hisce oculis martyrum gesta pers
perimus, ac scripto mandamus, hinc nobis exiguam beatitalis partem credimus adfuturam.
Τὰ ψυχοφελῆ καὶ θεάρεστα τῶν ἁγίων Πατέρων
ἀνδραγαθήματα. Sabæ monachi, εἰς τὸν βίον τοῦ
ἁγίου Πατρὸς ἡμῶν Ἰωαννικίου.
Τῇ θαυμαστῆ καὶ ὑπερενδόξῳ Παναγία. Joannis
episcopi Thessalonicensis προοίμιον εἰς τὴν κοίμησ
σιν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου.
Τὴν ἱστορίαν τῆς ἀθλήσεως τῶν προγεγονότων
πρὸς ἡμετέραν οἰκοδομὴν καὶ ὠφέλειαν. Martyrium
sanctorum Chrysanthi et Dariæ. Scriptum est a
praesentibus et videntibus. Ηκούσθη δὲ τοῦτο πᾶς
σιν ἡμῖν καὶ ἐλαλεῖτο. Καὶ τις τῶν ἀκουσάντων λέγει
τῷ πατρὶ αὐτοῦ. Id vero a nobis omnibus auditum
est, et circumferebatur; et unus ex iis, qui audierant, dicit patri suo.
Τὴν κέλευσιν τῆς ἡμετέρας οσιότητος δεξάμενος.
Alexandri monachi λόγος ἱστορικὸς περὶ τῆς εὐρές
σεως τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ Σταυροῦ.
Τῇ μὲν ἀναστάσει τὸ θνητὸν κατεπόθη. Leonis imperatoris λόγος εἰς τὴν ᾿Ανάληψιν τοῦ Σωτῆρος.
Τὴν μὲν οὐκ χθὲς ἐποίει πανήγυριν ἐπιδημῶν ὁ
Παράκλητος. Leonis imperatoris, εἰς τὴν Κυριακὴν
τῆς Πεντηκοστῆ:,
Τὴν πρὸς τοὺς ἀγαθοὺς τῶν ὁμοδούλων τιμὴν μετ
γάλου τινός. Symeonis Humilis Εγκώμιον εἰς τὸν
Θεοδόχον Συμεών.
Τὴν σὴν, ὦ τῶν καλῶν ἐραστὰ, θαυμάζειν μετ'
ἐμὲ περὶ τὴν εὐσέβειαν. Georgii metropolites Nicomediensis Εγκώμιον εἰς τοὺς ἁγίους καὶ θαυμα
τουργοὺς Κοσμᾶς καὶ Δαμιανόν.
Τῇ προτέρα Κυριακῇ τὴν ὀρθόδοξον ταύτην Εκε
κλησίαν. Joannis discipuli, περὶ τῆς τελεώσεως τῆς
ἁγίας ἐνδόξου Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας.
[111] Τῆς ἴσης ἀτοπίας εἶναι νομίζω τό τε φθέγω
γεσθαι τὰ μή δέοντα. Martyrium sancti Autonomi.
Scriptum est a multo antiquiore, quam ipse Metaphrastes fuit, ut supra ex iis, quæ de illius
cadavere refert auctor, fuse probavimus.
Τῆς μὲν ἐπιγραφῆς τῶν ἀποστολικών πράξεων.
Theodori magistri ἐγκώμιον ἀπὸ διαφόρων λόγων τοῦ
Χρυσοστόμου, εἰς τὸν ἅγιον ἀπόστολον Παύλον.
Τῆς παρούσης ἡμέρας τὰ εὐαγγέλια. Macarii Crysocephali, εἰς τὰς ἁγίας μυροφόρους γυναίκας, καὶ
Ιωσὲρ τὸν ἀπὸ ᾿Αριματθίας, καὶ περὶ τῆς τοῦ Κυρίου
Αναστάσεως, καὶ τῆς δι' αὐτῆς ἐσομένης παγκοσμίου τῶν γηγενῶν ἐξαναστάσεως.
Τί δπὶ ἡμεῖς ἐπὶ τῷ προκειμένῳ σιγήσομεν θαύα
ματι. Theophylacti Bulgariæ archiepiscopi. λόγος
εἰς τήν προσκύνησιν τοῦ τιμίου Σταυροῦ. Τῇ Μεσο
νηστίμῳ.
Τί δὲ Τιμόθεος; Τοῦτο γὰρ μετὰ τοὺς ᾿Αποστε
λους. εἰς Τιμόθεον τὸν ἀπόστολον. Τί καλὴ Ἐκκλησίας ἡ τάξις; τί τερπνὴ τῶν ἐπ' αὐτῆς; εἰς τοὺς ἁγίους ἐνδόξους καὶ πανευφήμους δώδεκα αποστόλους. Τί λαμπρὰ καὶ διαυγής ἡ τῆς ἡμέρας χαρις; ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον μεγαλομάρτυρα Θεόδωρον. Τί πάλιν ἐπὶ γῆς ὁ μέγας βούλεται Γαβριήλ ἡμῖν; λόγος εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς πανυμνήτου Θεοτόκου. Τί τερπνότερον τοῦ νῦν ὁρωμένου θεάματος, ἢ τί λαμπρότερον τῆς παρούσης ἡμέρας; λόγος, ἡνίκα τὸ τοῦ Χρυσοστόμου ἱερὸν σκήνος ἐκ τῆς ὑπερορίας ἐν τῇ Βασιλίδι τῶν πόλεων ἀπετέθη. Τί τερπνότερον, ἢ τί ἡδύτερον τοῖς φιλοθέοις; λόγος εἰς τὸ μυστικὸν δεῖπνον, καὶ εἰς τὸν νιπτήρα τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλη Πέμπτη. Τί τοῦτο σήμερον, σιγή πολλὴ ἐν τῇ γῇ. λόγος εἰς τὴν θεόσωμον ταφὴν τοῦ Κυρίου, καὶ εἰς τὸν Ἰωσὴφ τὸν ἀπὸ ᾿Αριμαθίας. Τί τοῦτο σήμερον ἀγαπητοί; σπουδαίων ὁμοῦ τε καὶ οξέως λόγος εἰς τοὺς κοιμηθέντας ἐν Κυρίῳ. Τίς ἄν με πρὸς ὕψος τῶν Ἰησοῦ μυστηρίων ἀγά γοι; λόγος εἰς τὴν μεταμόρφωσιν τοῦ Σωτῆρος. Τίς αὕτη ἡ ἀνατέλλουσα ὡς κρίνον; λόγος εἰς τὰ Εἰσόδια τῆς Θεοτόκου. Τίς δώσει λαβίδι προφητική διεστομώσθαι; λόγος εἰς τὴν ἀποτομὴν τῆς τιμίας κει φαλῆς τοῦ Προδρόμου. Τίς ὁ ἦχος τῶν ἑορταζόντων; λόγος εἰς τὴν παγκόσμιον ἑορτὴν τῆς ᾿Ορθοδο ξίας. Τίς ὁ τερπνὸς οὗτος ἦχος; τίς τῶν ἑορταζόντων. εἰς τοὺς ἁγίους ἐνδόξους καὶ κορυ ραίους τῶν ἀποστόλων Πέτρου καὶ Παύλου. Τίς ὁ φαιδρὸς σύλλογος οὗτος. εἰς τὴν κατάθεσιν τῆς τιμίας Ζώνης τῆς Θεοτόκου. Τοῖς κατὰ πᾶσαν πόλιν καὶ χώραν ἁγιωτάτους καὶ θεοσεβεστάτοις ἐπισκόποις. [] ᾿Αποκάλυψις περὶ τοῦ λειψάνου του Στεφάνου πρωτομάρτυρος. Τοῖς τετήρηκόσι τὸ κατ᾿ εἰκόνα Θεοῦ ἀῤῥύπωτον, καὶ ἀδιαλώβητον, βίος τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ μασκηνοῦ. Τοῖς φιλοῦσι τὸν Κύριον ἑορτῆς οὐ λείπει καιρός, εἰς τὸν ἐκ γενετής τυφλὸν, καὶ εἰς τὸν Πέτρον. Τοῖς φιλοῦσι τὸν Κύριον ἑορτῆς οὐ λείπει καιρός. εἰς τὴν ἁγίαν Μεσοπεντηκοστήν. Λέοντος πρεσβυτέρου Κωνσταντίνου πόλεις. Τὸ μὲν εἶδος τοῦ βιβλίου. εἰς τὸν βίον τῆς Μακαρίας Μακρίνης τῆς ἑαυτοῦ ἀδελ φῆς. Τὸ μὲν ἐν τῇ πίστει στεῤῥόν τε καὶ βέβαιον. εις το σύμβολον τῶν ἁγίων ἐν Νικαίᾳ Πατέρων τῶν τιη. Τὸ μὲν τίς ἡ ἐνεγκαμένη τὸν γεννάδα. βίος Ιωάννου τοῦ ἡγουμένου τοῦ Σιναίου όρους. Τὸν μέγαν ἐν βίῳ καὶ λόγῳ Συμεὼν ἐπαινεῖν προ ελόμενος. λόγος έγκωμιαστικὸς εἰς Συμεῶνα τὸν Μεταφραστήν. Τὸν μὲν λόγον ἡ προθυμία κινεῖ. ἐγκώμιον εἰς τοὺς ἀρχαγγέλους καὶ πάσας τὰς οὐρανίους δυνάμεις. Τὸν τοῦ Σταυροῦ λόγον ὁ μὲν θεῖος ᾿Απόστολος τοῖς μὲν ἀπολλυμένοις. λόγος εἰς τὴν σταύρωσιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, Το στόμα μου ἤνοιξα, καὶ εἴλκυσα πνεῦμα, φησὶ Δαυϊδ. Κἀγὼ τήμερον μετ' αὐτοῦ. ἐγκώμιον εἰς τοὺς ταξιάρχας τῶν ἀγγέλων Μι χαὴλ καὶ Γαβριήλ. Του κατελθεῖν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν. λόγος εἰς τὴν ἐνανθρώπησιν τοῦ Κυρίου, καὶ τίνων ἕνεκεν ἐνηνθρώπησεν. Τοῦ μακαρίου Παύλου ὄντος ἐν τῇ Ῥώμῃ διὰ τὸν λόγον τοῦ Κυρίου. περὶ τοῦ βίου τῶν ἁγίων Ξανθίππης, Πολυξένης καὶ Ρεβέκκας. Τοὺς διδασκάλους ἡμῶν ἐπαινέσωμεν. τοὺς ἁγίους τρεῖς Πατέρας Βασίλειον τον μέγαν, Γρηγόριον τὸν θεολόγον, καὶ Ἰωάννην τὸν Χρυτόστομον. Τοὺς τῆς εὐσεβείας καθήκει μύστα; μὴ τὴν χάριν μόνον ἀσπάζεσθαι. λόγος εἰς τὰ Βαία, Τρείς με πρὸς τριώνυμον παροτρύνουσι κίνησιν. ἐγκώμιον, εἰς τοὺς τρεῖς ἁγίους ἱεράρχας Βασίλειον τὸν μέγαν, Γρηγόριον τὸν Θεολόγον, καὶ Ἰωάννην τὸν Χρυσόστομον. Τρίτος ἀπὸ Πέτρου τοῦ κορυφαίου τῶν ἀποστόλων τῆς Ῥωμαίων Εκκλησίας ἀριθμούμενος πρόεδρος. σύγχρονος. Τῷ Ἰωάννῃ τὸν λόγον τῷ ἐκ Δαμασκου τὰ ἐγκών μια. λόγος, εἰς τὸν ἅγιον Ιωάννην τὸν Δαμασκηνόν, Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἐπλήσθησαν αἱ ἡμέραι. εἰς τὴν Περιτομὴν τοῦ Κυρίου. [] Τῶν θαυμάτων καὶ δωρεῶν, καὶ χαρισμάτ των τῶν δοθέντων ἡμῖν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ. περὶ τῆς ᾿Αποκαλύψεως τοῦ ἀρχαγγέλου Μιχαήλ. Υλικὴ μὲν αἴσθεσις ἤδεται τοῖς ὧν ἀντιλαμβάνεσθαι πέφυκεν. λόγος, καθ᾽ ὑπο μνημα ἐν εἴδει πανηγυρικῷ εἰς τὸν μέγαν ἀπόστολον Ἰάκωβον τὸν τοῦ Ζεβεδαίου υἱὸν,
Σήμερον ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἐν τῷ ριοι ὅσοι ἴδον καὶ ἐπίστευσαν μακαριωτεροὶ δὲ οἱ μὴ
Σταυρῷ. Gregorii Mitylanei λόγος εἰς τὰ ἅγια πάθη
τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Σκοπὸς μὲν καὶ τέλος ἐναγομένοις ἡμῖν πρός. Μίchaelis Pselli, εἰς τὰ θαύματα τοῦ ἀρχιστρατήγου
Μιχαήλ.
Σοφὸν καὶ ἀκατάληπτον χρῆμα, καὶ τῇ οἰκουμένῃ
ὠφέλιμον. Marci monachi et Hegumeni sancti Patris nostri Sabæ, εἰς τὸν βίον, καὶ τὰ θαύματα τοῦ
ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Γρηγορίου τῆς ᾿Ακραγαντων
* Εκκλησίας.
Σπουδαιότερος, ὦ φίλοι καιρός. Procli patriarchae
Constantinopolitani λόγος εἰς τὰ Βαία,
Σταυροῦ ἑορτὴ πρόκειται σήμερον. Josephi archiepiscopi Thessalonicensis λόγος εἰς τὸν τίμιον καὶ
ζωοποιόν Σταυρόν,
Σταυροῦ πανήρυριν ἄγομεν, καὶ τὸ τῆς Ἐκκλησίας άπαν, Andrea Cretensis λόγος εἰς τὴν ὕψωσιν
τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ Σταυροῦ.
Σταυροῦ πανήγυρις καὶ τίς οὐ σκιρτήσειεν. 50phronii patriarcha Hierosolymitani έγκώμιον εἰς
τὴν ὕψωσιν τοῦ τιμίου ταὶ ζωοποιοῦ Σταυροῦ, καὶ
εἰς τὴν ἁγίαν ᾿Ανάστασιν.
Κταυροῦ πρόκειται σήμερον ἑορτή. Josephi patriarchæ Thessalonicensis, ut supra.
Συγκαλεῖ ἡμᾶς, ὦ ἄνδρες, Γρηγόριος ὁ πάνυ. Gregorii presbyteri ἐγκώμιον εἰς τὸν βίον τοῦ ἐν ἁγίοις
Πατρὸς ἡμῶν Γρηγορίου του Ναζιανζηνοῦ. Λέγουσιν
ὅτι τοιοῦτος συγγραφεύς Γρηγόριος μαθητής ἦν τον
Θεολόγου. Sic notatur in margine manuscripti.
Συγκαλεί πάντας ἡμᾶς εἰς τὴν οἰκείαν ἐστίασιν ἡ
πολυτελὴς τῆς χαρᾶς εὐωδία Jacobi monachi ex mo
nasterio Coccinobaphi λόγος, εἰς τὸ γενέσιον τῆς
ὑπεραγίας ἡμῶν Θεοτόκου,
Σύμβολα τῆς δεσποτικῆς ᾿Αναστάσεως τῆ τε σωμα
τικῇ εὐωχία. Leontii presbyteri Constantinopolitani λόγος εἰς τὸ ἅγιον Πάσχα.
Σὺ μὲν ὦ ἀγαθὲ τοῦ ὑπεργάθου δοῦλε Θεοῦ. Constantini Acropolita νέου Μεταφραστοῦ, εἰς τὸν ἐν
ἁγίοις Θεόδωρον τὸν Τήρωνα.
[110] Συμεώνην τὸν πάνυ, τὸ μέγα θαῦμα τῆς
οἰκουμένης. Theodoreti episcopi Cyri βίος Συμεών
τοῦ Στυλίτου. Mentio habetur in septima synodo
generali Act. 4.
Συμφυής τῷ κόσμῳ καὶ σύγχρονος, καὶ τοῖς ἐν
αὐτῷ κρείττοσιν ἄνωθεν. Josephi Bryennii λόγος,
κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἁγίας καὶ μέγαλης Παρα
σκευῆς περὶ τῆς τοῦ Κυρίου Σταυρώσεως.
T
Τὰ τοῦ μεγάλου καὶ ἐνδόξου μάρτυρος διηγεῖσθαι
μέλλων ἀνδραγαθήματα. Joannis monachi ὑπόμνης
μα, ήγουν ἐξήγησις τοῦ ἁγίου καὶ ἐνδόξου μεγαλομάρτυρος Αρτεμίου, συλλεχθὲν ἀπὸ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας Φιλοστοργίου καὶ ἄλλων τινῶν.
Ταῦτά ἐστι τὰ ωάθη τῶν μαρτύρων Ιουλιανού, Βασι
λίσσης, καὶ τῶν λοιπῶν. Οἱ ὅσιοι μάρτυρες τὸ αἰώνιον,
Martyrium sancti Juliani, Basilissa et sociorum. Scriptum est a prasente et vidente. Μακά
ἑωρακότες καὶ πιστεύσαντες. Ἡμεῖς δὲ ἐπεὶ ἵδομεν, τοῖς
ἡμετέροις ὀφθαλμοῖς, τὰς τῶν μαρτύρων πράξεις γράφο
μεν. Ὅθεν ἡμῖν μικρὸν μέρος μακαριότητος πιστεύομεν
ἔσεσθαι. Beati qui viderunt et crediderunt: beatiores qui non viderunt et crediderunt. Nos porro, qui nostris hisce oculis martyrum gesta pers
perimus, ac scripto mandamus, hinc nobis exiguam beatitalis partem credimus adfuturam.
Τὰ ψυχοφελῆ καὶ θεάρεστα τῶν ἁγίων Πατέρων
ἀνδραγαθήματα. Sabæ monachi, εἰς τὸν βίον τοῦ
ἁγίου Πατρὸς ἡμῶν Ἰωαννικίου.
Τῇ θαυμαστῆ καὶ ὑπερενδόξῳ Παναγία. Joannis
episcopi Thessalonicensis προοίμιον εἰς τὴν κοίμησ
σιν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου.
Τὴν ἱστορίαν τῆς ἀθλήσεως τῶν προγεγονότων
πρὸς ἡμετέραν οἰκοδομὴν καὶ ὠφέλειαν. Martyrium
sanctorum Chrysanthi et Dariæ. Scriptum est a
praesentibus et videntibus. Ηκούσθη δὲ τοῦτο πᾶς
σιν ἡμῖν καὶ ἐλαλεῖτο. Καὶ τις τῶν ἀκουσάντων λέγει
τῷ πατρὶ αὐτοῦ. Id vero a nobis omnibus auditum
est, et circumferebatur; et unus ex iis, qui audierant, dicit patri suo.
Τὴν κέλευσιν τῆς ἡμετέρας οσιότητος δεξάμενος.
Alexandri monachi λόγος ἱστορικὸς περὶ τῆς εὐρές
σεως τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ Σταυροῦ.
Τῇ μὲν ἀναστάσει τὸ θνητὸν κατεπόθη. Leonis imperatoris λόγος εἰς τὴν ᾿Ανάληψιν τοῦ Σωτῆρος.
Τὴν μὲν οὐκ χθὲς ἐποίει πανήγυριν ἐπιδημῶν ὁ
Παράκλητος. Leonis imperatoris, εἰς τὴν Κυριακὴν
τῆς Πεντηκοστῆ:,
Τὴν πρὸς τοὺς ἀγαθοὺς τῶν ὁμοδούλων τιμὴν μετ
γάλου τινός. Symeonis Humilis Εγκώμιον εἰς τὸν
Θεοδόχον Συμεών.
Τὴν σὴν, ὦ τῶν καλῶν ἐραστὰ, θαυμάζειν μετ'
ἐμὲ περὶ τὴν εὐσέβειαν. Georgii metropolites Nicomediensis Εγκώμιον εἰς τοὺς ἁγίους καὶ θαυμα
τουργοὺς Κοσμᾶς καὶ Δαμιανόν.
Τῇ προτέρα Κυριακῇ τὴν ὀρθόδοξον ταύτην Εκε
κλησίαν. Joannis discipuli, περὶ τῆς τελεώσεως τῆς
ἁγίας ἐνδόξου Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας.
[111] Τῆς ἴσης ἀτοπίας εἶναι νομίζω τό τε φθέγω
γεσθαι τὰ μή δέοντα. Martyrium sancti Autonomi.
Scriptum est a multo antiquiore, quam ipse Metaphrastes fuit, ut supra ex iis, quæ de illius
cadavere refert auctor, fuse probavimus.
Τῆς μὲν ἐπιγραφῆς τῶν ἀποστολικών πράξεων.
Theodori magistri ἐγκώμιον ἀπὸ διαφόρων λόγων τοῦ
Χρυσοστόμου, εἰς τὸν ἅγιον ἀπόστολον Παύλον.
Τῆς παρούσης ἡμέρας τὰ εὐαγγέλια. Macarii Crysocephali, εἰς τὰς ἁγίας μυροφόρους γυναίκας, καὶ
Ιωσὲρ τὸν ἀπὸ ᾿Αριματθίας, καὶ περὶ τῆς τοῦ Κυρίου
Αναστάσεως, καὶ τῆς δι' αὐτῆς ἐσομένης παγκοσμίου τῶν γηγενῶν ἐξαναστάσεως.
Τί δπὶ ἡμεῖς ἐπὶ τῷ προκειμένῳ σιγήσομεν θαύα
ματι. Theophylacti Bulgariæ archiepiscopi. λόγος
εἰς τήν προσκύνησιν τοῦ τιμίου Σταυροῦ. Τῇ Μεσο
νηστίμῳ.
Τί δὲ Τιμόθεος; Τοῦτο γὰρ μετὰ τοὺς ᾿Αποστε
col. 75–76page 24 of 35
PG 114:75τὴν Ταύρων γῆν προσεχώρει Σρύρνης ὁ Γέτης, οὓς ἀκούετε· εἰ γαὶ ἐδύνασθε μανθάνειν παρακελεύεσθαι Μεταφράστου τὸ καλλίκαρπον Γεώργιόν τινα Νικομηδείας τοῖς πλησίον εἶναι, τὰς μαρτύρων πράξεις ἀναγράφοντα. Μιχαὴλ Κελλάριος, ὅ. Ζήσας ἀσκήσει κοινωνός, τελεσφόρου τοῦ τελευτᾶν. τελεσθεὶς εὑρεθεὶς, ἀνὰ τὴν Δύσεως ἀκρόπολιν [39]. Εἰ μὴ τοίνυν οἷόν τε ἦν περὶ τοῦ ἁγίου Μιχαήλ, Συμεὼν ὁ Μεταφράστης, ἢ Κελλάριος, ποίας ἐκεῖθεν Βίαν ἁρπάζοιτο. Ε. 33. ἔκτοτε νεωτεριζόντων, κτλ. Ἀλ. 33, 34. ΕΛ. 33.
τύπος τοῖς ἁγίοις μαρτύροις πρεπόντως ἀποτεθεῖσθαι, καὶ τοῖς παρόντα χρόνον βιοῦσι διατάξαι πρὸς τοὺς ἐχθροὺς τοῦ ἀληθοῦς πίστεως, ἃ οὐδαμοῦ λόγοις μνημονεύεται. καὶ τοῖς ἱεροῖς ἀνδράσιν ἐγκεκυφόσι, Ε. 37. Κ' ἐκ Δυσμάς· κτλ. Ἀλ. 37. ΕΛ. 37.
Ναυπλίου, Βλαχέρνας Τριφωνίου· Παρθένοι ἁπλῶς αἱ τοῦ ἁγίου Δημητρίου εὐτυχῆσαι ὁμιλοῦσι. Μεθ' ὧν ἡ Ἄννα Θεοτόκου. Ε. 39. Κ' ἐν Βουσαβάρων ἐν Ἀγρυπνίᾳ κτλ. Ἀλ. 39. ΕΛ. 39.
Νεοφύτου, Ἄμαντος Τρικαλωτοῦ· Παρθένοι αἱ ἐν Μαγδαλὰ διαιτώμεναι τοῖς ἁγίοις. Ε. 40. Ἄ. 43. Κ' ἐκ τοῦ Ἀπριλίου μαρτυρίου αὐτοῦ Νεοφύτου· κτλ. Ἀλ. 40. ΕΛ. 40.
τὴν Μεγ. Ἀρχὴν Γεωργίου μαρτύριον. Ἄτρωτ. Με-ρίδος τοῦ Γεωργίου τοῦ τοῦ νεωτάτου μάρτυρος· τοῖς δύο Γεωργίοις ταῖς ἐν τῇ αὐτοῦ μνήμῃ αὐτὸν μεταξὺ αἴρεσθαι λέγεσθαι τοῦτο· πλὴν τοῦ τοῦ πρεσβυτέρου γεωργίου ἐν ἑαυτοῖς ἐγκεκαλυμμένου.
μάρτυς τοῦ Ἀπριλίου μαρτύριον Νεοφύτου. Ε. 43. Κ' ἐκ τῶν εἰς τοὺς Βαπτιστὴν κτλ. Ἀλ. 43. ΕΛ. 43.
Ναυπλίου, Βλαχέρνας Τρυφωνίου· Τρυφαίνης καὶ Τρυφωνίου· Τρυφαίνης ἐν Δαφνουσίᾳ. Ε. 43. Κ' ἐκ Ναυπλίου κτλ. Ἀλ. 43. ΕΛ. 43.
Ἐλευθερίου Βίαν ἁγίου ταύτης Νοεμβρίου ζήτει κτλ. Ε. 45. Κ' ἐν ἡμέρᾳ Νοεμβρίου κτλ. Ἀλ. 45. ΕΛ. 45.
Βίαν ταύτης Νοεμβρίου ζήτει κτλ. Ε. 45. Κ' ἐν ἡμέρᾳ κτλ. Ἀλ. 45. ΕΛ. 45.
Ἐλευθερίου, Ῥοδανῆς· Ἐλευθέριος τε καὶ Ῥοδανὴ ἡ τοῦ Ἐλευθερίου μήτηρ· τῷ αὐτοῦ Σεπτεμβρίου ζήτει. Ε. 45.
πλαξ καὶ Ἀντίοχος. Βίοι αὐτῶν οὐ Νοεμβρίου ζήτει. κτλ. Ε. 47. Κ' ἐν τοῖς ἁγίοις κτλ. Ἀλ. 47. ΕΛ. 47.
φθάνει ὁ Ἰωάννης Βαπτιστής. Ε. 47. Κ' ἐν εἰκοστῇ Αὐγούστου κτλ. Ἀλ. 47. ΕΛ. 47.
Σωσάννης Βαπτιστοῦ. Κ' ἐν τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ κτλ. Ἀλ. 49. ΕΛ. 49.
Βαπτιστοῦ Θεοδώρου Ε. 49. Βίαν κτλ. Κ' ἐν εἰκοστῇ κτλ. Ἀλ. 49. ΕΛ. 49.
Βίαν ταύτης Νοεμβρίου ζήτει κτλ. Ε. 51. Κ' ἐν τοῖς εἰκοστοῖς κτλ. Ἀλ. 51. ΕΛ. 51.
Υπέρκειται μὲν ὁμολογουμένως ἅπασαν ἔγκω- προοίμιον. Joannis Geometræ προσφωνητικός λόγος,
ἢ χαριστήριος εἰς τὴν ὑπεραγίαν Θεοτόκον.
μίων σύνθεσιν. Joannis presbyteri Damasceni laudatio, εἰς τὴν ἔνδοξον τοῦ Χριστοῦ μάρτυρα Βαρβά
ραν.
Φαιδρὰ καὶ παράδοξος ἡ παροῦσα πανήγυρις, καὶ
τῶν φιλεόρτων. Tarasil patriarcha Constantinopolilani λόγος εἰς τὴν ὑπεραγίαν Θεοτόκον, ὅτε προσ.
ηνέχθη τῷ ναῷ τριετίζουσα.
Φαιδρὰ μὲν τῆς παρούσης ἑορτῆς ὑπόθεσις. Ενοdi μαρτύριον τῶν ἁγίων καὶ ἐνδόξων τοῦ Χριστοῦ
τεσσαράκοντα δύο μαρτύρων,
Φαιδρὰ τῆς ἑορτῆς τὰ προπύλαια. Macarii Chrysocephali Philadelphiensis, εἰς τὴν πανσεβάσμιον
ἑορτὴν τῆς Ὑπαπαντῆς.
Φαιδρὰ τοιγαροῦν τοῦ τριημέρου τάφου τὰ ἄνθη.
Procli patriarcha Constantinopolitani λόγος εἰς
τὴν ᾿Ανάστασιν τοῦ Κυρίου.
Φαιδρὸν τὸ τῆς παρούσης ἑορτῆς τὸ σύνθημα. Geor.
gii monachi et Chartophylacis Magna Ecclesiæ
ἐγκώμιον, εἰς τὴν ἀπόδοσιν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου ἐν
τῷ ναῷ, καὶ ἀφιέρωσιν τῷ Θεῷ κατὰ τὴν ἱστορίαν.
Φέρε μοι νῦν τοὺς ἱερατικοὺς ἱερεῖς. Ωρα γὰρ
ἐπινικίων λόγων. Diadochi episcopi Photices Epiri,
εἰς τὴν ᾿Ανάληψιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Φέρε πάλιν εἰς μέσον τὸν Εὐαγγελιστὴν Ἰωάννην.
Amphilochii episcopi Iconiensis, εἰς τὸν τετραήμε
ρον Λάζαρον.
Φιλῶ τὸ τῆς Ἐκκλησίας χωρίων, τὸ πνευματικόν
μοι τοῦτο. Hesychii presbyteri Hierosolymitani λόγος εἰς τὸν τετραήμερον Λάζαρον.
Φοβερὰ τῆς σεμερινής παρατάξεως τὰ μυστήρια.
Procli patriarcha Constantinopolitani,εἰς τὸ πάθος
τοῦ Κυρίου, τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ Παρασκευῇ.
Φοβερὸν καὶ ἀκατάληπτον θαῦμα, καὶ τῇ οἰκουμένῃ
ὠφέλιμον. Leontii presbyteri et Hegumeni monasterii sancti Sabæ Romanæ urbis, eiç tòv ßlov xal
τὰ θαύματα Γρηγορίου ᾿Ακραγαντίνων πόλεως τῆς Σικελῶν ἐπαρχίας.
Φωνὴ ἀγαλλιάσεως προοιμιαζέτω σήμερον. Georgii Nicomediensis λόγος εἰς τὴν τῆς ἀχράντου Θεοτόκου ἐν τῷ τάφῳ παρεδρείαν, καὶ εὐχαριστήριος τῆς
ὑπερλάμπρου ᾿Αναστάσεως.
Φωτίζου, φωτίζουν Ἱερουσαλήμ· ἤχει γάρ σου τὸ
pwc. Germani patriarchæ Constantinopolitani 26γος εἰς τὴν προσκύνησιν τοῦ ζωοποιοῦ Σταυροῦ, τῇ Με
συνηστίμῳ.
[114] Χ
Χαρᾶς ὑπόθεσις ἡ παροῦσα πανήγυρις. Macarii
Chrysocephali λόγος εἰς τὴν ἁγίαν καὶ πανένδοξον
τοῦ Χριστοῦ ᾿Ανάστασιν.
Χαίρε σφόδρα θύγατερ Σιών κήρυττε θύγατερ
Ιερουσαλήμ. Macarii Chrysocephali, εἰς τὴν παγκόσμιον ἑορτὴν τῶν Βαΐων.
Χαίρε σφόδρα, κεχαριτωμένη θύγατερ Σιών. Ερίphanii archiepiscopi Constantia Cypri λόγος εἰς τὰ
Βαΐα.
Χαίρετε τοῦτο μοι τὸ βραχὺ καὶ μέγα τοῦ λόγου
Ο
Χαίρω σήμερον τὴν ἐμὴν πανηγυρίζων χαράν
χαίρω τὴν ἐμὴν ἐορτάζων εὐφροσύνην. Jacobi monachi ex monasterio Corcinobaphi λόγος, εἰς τὸν
Εὐαγγελισμὸν τῆς Υπεραγίας Θεοτόκου.
Χθὲς ἡμᾶς μετὰ τοῦ δεσποτου Λάζαρος ἐστιάσατο
τὸ καθ᾽ αὐτὸν ἡμῖν προθείς. Andreæ Cretensis λόγος
εἰς τὰ Βαία.
Χθες ἡμῖν ὁ λόγος πρός τε τὴν αἱρετικήν πάλην.
Severiani Gabalensis λόγος περὶ τοῦ κατὰ Μωϋσῆν
ὅφεως, ὃν ἐσταύρωσεν ἐν τῇ ἐρήμῳ, καὶ τῆς ἀχράντου καὶ παναγίας Τριάδος.
Χθὲς ἡμῖν τὴν κοινὴν ἀνάστασιν Λάζαρος πιστω
σάμενος. Josephi archiepiscopi Thessalonicensis
λόγος εἰς τὸν μακάριον Λάζαρον, καὶ εἰς τὴν ἑορ
τὴν τῶν Βαΐων.
Χριστὸς τῷ κόσμῳ ἐπεφάνη, καὶ τὸν ἄκοσμον κόσ
σμον κοσμήτας. Procli patriarcha Constantinopolilani, εἰς τὰ ἅγια Θεοφάνεια.
Χριστοῦ ἑορτὴν τιμῶμεν. Leonis imperatoris λόγος εἰς τὴν Ὑπαπαντὴν,
Ω
ν Θεοῦ μῆτερ, καλὸν γὰρ οἶμαι καὶ μαλα χαρίεν.
Manuelis Palmologi λόγος εἰς τὴν πανσέπτον κοίμησ
σιν τῆς ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου.
ὡς ἀγαπητὰ τὰ σκηνώματα σου, Κύριε τῶν δυνά
μεων, φησὶν ἐν τῷ Πνεύματι ὁ μακάριος Δαυΐδ, Nicetæ philosophi servi Jesu Christi ἐγκώμιον εἰς τοὺς
ἁγίους καὶ θαυματουργοὺς ἀναργύρους Κοσμάν κα
Δαμιανόν.
Ως ἀγαπητὰ τὰ σκηνώματα σου, Κύριε τῶν δυνάμεων. Germani patriarcha Constantinopolitani, εἰς
τὴν πρώτην Κυριακὴν τῶν Νηστειῶν, καὶ εἰς τὴν τῶν
ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων ἀναστήλωσιν.
Ως ἂν μὴ τὸν λόγον ἀνάρμοστον πρὸς τὴν διήγη
σιν ἐσόμενον, τὰ τῆς σοφίας μυστήρια. Martyrium
sancti Cyrilli Cretensis episcopi Auctor erat ipse
etiam Cretensis, ut colligitur ex illis: Όπως τοῦ
ίσχυρωτάτου ἀθλητοῦ καὶ γενναίου στρατιώτου τὰ
ἆθλα τοῦ ἀγῶνος Κυρίλλου τοῦ ἁγίου μάρτυρος ἡμῶν
γενομένου διασαφῆσαι δυνηθῶ τοῖς ἀπείρω; ἔχουσι τὴν
ἄθλησιν τῆς νίκης. Ut robustissimi athleta et generosi mililis labores certaminis Cyrilli sancti martyris nɔstri, possim illis, qui certamen victoriæ
nondum callent, notos facere.
Ως ἡδύ τι καὶ θεῖον. Leonis imperatoris λόγος εἰς
τὴν εἴσοδον τῶν Νηστειῶν.
[115] Ως ἱερὸς ἀληθῶς καὶ καλὸν τῶν εὐφραινοντων. Procli patriarcha Constantinopolitani λόγος
εἰς τὸν ἅγιον πρωτομάρτυρα Στέφανον,
'Ως καλὴ τῶν ἀγαθῶν ἡ ἀκολουθία. Gregorii Nysseni ἐγκώμιον, εἰς τὸν ἅγιον πρωτομάρτυρα Στέ
φανον.
Ως πολὺ τὸ πλῆθος τῆς χρηστότητός σου, Κύριε.
Nectarii archiepiscopi Constantinopolitani, δι᾿ ἣν
αἰτίαν τῷ πρώτῳ Σαββάτῳ τῶν ἁγίων Νηστειῶν
εορτάζομεν τὴν μνήμην τοῦ ἁγίου μεγαλομάρτυρος
Θεοδώρου του Τήρωνος. Καὶ περὶ νηστείας καὶ ἐλεηκἀγὼ τῷ πατριάρχῃ Ιακώβ. μοσύνης. εἰς τὴν ἁγίαν μεταμόρφωσιν τοῦ Σωτῆρος. Τα φρικτοῦ μυστηρίου πάσῃ τῇ κτίσει. λόγος, τῷ ἁγίῳ καὶ μεγάλῳ Σαββάτῳ. 'Ωσπερ ἡ ἀμέτρητος ἄβυσσος βρύει ἀφθόνως τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων. εἰς τὰ Βαία. *Ωσπερ κανόνος παρατεθέντος τὸ στρεβλὸν τῶν ξύλον ἐλέγχεται. εἰς τὴν προδοσίαν τοῦ Χριστοῦ τῇ ἁγίᾳ Πέμπτῃ. Ὥσπερ ὁ ἥλιος πανταχοῦ μὲν τῆς γῆς τὰς ἀκτῖνας τοῦ φωτὸς ἐπιπέμπει. λόγος, εἰς τὸν ἅγιον Στέφανον. Ώσπερ οἱ κατὰ γῆν βασιλεύοντες τοὺς ὑπὲρ αὐτῶν ἐν παρατάξεσιν ἀριστεύσαντας. εἰς τὸν μακάριον Ιώβ. "Ωσπερ οὐκ ἔστι συνεχόμενον τῷ Κυρίῳ Ἰουδαῖον. εἰς τοὺς ἁγίους καὶ καλλινίκους μεγαλομάρτυρας Κήρυκον καὶ Ἰουλίτταν. 'Ωσπερ οὐχ ὅμοιαι τῶν σωμάτων πάντων αἱ μορ εἰς τὸν ἅγιον καὶ πανεύφημον ἀπόστολον Μάρκον. "Ωσπερ τις ἀνὴρ φιλέρημος. λόγος, εἰς τὴν ἀποτομὴν τοῦ Προ δρόμου. Καὶ ἵνα τι περὶ τούτου τοῦ μέρους εἴπω καὶ παρεκβατικώτερον τῷ λόγῳ χρήσ σωμαι, οὐκ ἀγνοῶ ὅτι τοὺς πολλοῖς τῶν σοφιστικών τερον τῇ περιβολῇ τῆς γλώττης κεχρημένων, οὐδὲν δὲ ἧττον καὶ τοῖς περὶ τὰ μαθήματα εσπουδακόσιν, ἀλλὰ καὶ οἷς τὰ φυσικὰ μαθήματα περισπούδαστα, οὐ πάνυ τι σπουδάζεται τοῦ ἀνδρὸς τὰ σπουδάσματα ὅτι μήτε τὰ τῆς μίξεως τῶν ἰδεῶν εὐπρεπῆ παρ' αὐτοῖς, μήτε οἱ σχηματισμοί τῶν λόγων καταφα "Ωσπερ φαίνει ὁ ἥλιος τοῖς ὁρῶσιν, οὕτως ὁ περὶ νεῖς, μήτε τις απορία φύσεως καὶ ἐπίλυσις, μήτε τῶν μακάρων λόγος τοῖς ἀκούουσι. γραμμικαὶ ὑποδείξεις μετὰ τῶν φορτικῶν ὀνομάτων, μήτε φιλόσοφοι ἔννοιαν ὑψηλογοῦσαι τὸ ὑποκείμε Ἐγὼ δὲ παρήμην ὁ ταχυγράφος Οὔπρος Νονον. βούλονται γὰρ οἱ περιττοὶ τὴν σοφίαν πρὸς τάριος καὶ ἀποκοδικέλλων ὁρῶν τὰς κολάσεις· ἀκούων ἐπίδειξιν πάντα γεγράφθαι, οὐ πρὸς ὠφέλειαν, καὶ δὲ καὶ τὸν ἐγκρύφιον αὐτοῦ στεναγμόν, ῥίψας τοὺς κοι ἤθους κατόρθωσιν. Ἐγὼ δὲ οὐδέ τινος τούτων φημί ακέλλους ἐκαλινδούμην ὀδυρόμενος πρὸς τοῖς ποσὶν “τὰ τοῦ ἀνδρὸς ἀποστερεῖσθαι συγγράμματα· ἀλλ᾽ αὐτοῦ. Ὁ δὲ κύριος μου ὁ συνήγορος τοῦ Χριστοῦ Θεόἐπειδὴ μὴ ἐπιδεικτική τις αὐτῷ ἡ χρῆσις, οὐ πυκνὰ δ ωρος μικρὰν φωνὴν ἀποδούς μοι λέγει· Οὔαρε, μὴ ἐγὼ ταῦτα αὐτῷ τίθεται, οὐδὲ ἐκ προοιμίων εὐθὺς, οὐδὲ καταλίπης τὸ ἔργον σου, μηδὲ ἐκκόψῃς τὰς μελλούσας πανταχῆ, οὐδὲ πᾶσιν, ἀλλ᾽, ὅπη αὑτῷ ἀφορμὴν τὸ εἰς ἐμὲ διηγήσεις. Υπόμενον ἵνα καὶ τὴν ἄφιξιν μου πρᾶγμα δίδωσιν, ὁπόσα δέον τῷ λόγῳ χρησάμενος, συγγράψῃς, καὶ τοὺς ἀγῶνας καὶ τὴν ἡμέραν τῆς τες ἐπὶ τὸν προτεθειμένον σκοπὸν εὐθὺς ἐπάνεισιν. Ὁ λειώσεως μου. μὲν λόγος αὐτῷ οὔτε πρὸς σοφιστείαν ὁρᾷ, καὶ ἀγος ραίαν κομψότητα, οὔτε εἰς τεχνολογίαν, καὶ κατα νόησιν φύσεως, οὔτε μὴν εἰς γραμμικήν θεωρίαν, ἢ τὴν περιττοτέραν ἐν τοῖς ἀριθμοῖς σύνεσιν· ἀλλ᾽ οὐδὲ σπουδάζεται τούτῳ ἡ τοῦ οὐρανοῦ κίνησις, ἢ ὅπως ὁ άπλανος κόσμος πρὸς τοὺς πλάνητας ἀπαντᾶ· μέλλει δὲ αὐτῷ συμφώνων, ἢ ὁμοφώνων οὐδέν· ἀλλ᾿ οὐδὲ τῶν ἐπὶ τούτοις ἐμμελειῶν. Διὰ τοῦτο ταῦτα μὲν ὡς Καὶ λέγει πρὸς τὸν περιττὰ παραπέμπεται. Ἔστιν ὅπου καὶ κατὰ και Οὔπρον, Μὴ ἀμελήσῃς τοῦ συντάξαι μου τὴν ἡμέραν τῆς ρόν χρώμενος. Τῆς δὲ ἀληθείας ἁπανταχῆ ἔχεται, τελειώσεως. Τὸ δὲ λείψανον μου ἀπόθου ἐν Εὐχαίταις ἐν καὶ τῆς ἀψευδοῦς διηγήσεως. Φράσεως δὲ πολλοὺς τῷ προγονικῷ μου κτήματι. Ἐν δὲ τῇ τελειώσει σου,ενώ μὲν ἠπίστατο τρόπους. Κέχρηται δὲ τῷ ἀποχρῶντι νόμος μου κοιμήθητι. Ει πρός τήν τε τῶν σπουδαίων καὶ τῶν πολλῶν ἀκρόασιν, καὶ ἤρκεσέ γε κατὰ ταὐτὸ ἀμφοτέροις τοῖς μέρεσι, Τῷ μὲν γὰρ ῥυθμῷ, καὶ τῷ κάλλει τῆς λέξεως τὸν ελλόγιμον ἀκροπτὴν ἐφειλκύσατο, καὶ ἔθελξεν έκα νῶς τοῖς τῶν χαρίτων θηράτροις· τῷ δέ γε σαφετ καὶ ποτίμῳ, τὰς ἰδιώτιδας ἀκοὰς τῆς ἑαυτοῦ φωνῆς ἀνηρτήσατο. ᾿Αμφοτέρους τε αὖ ὑπηγάγετο τῷ συν τόμῳ καὶ πιθανῷ. Ἐγὼ γὰρ ἵνα μηδὲν ἐρῶ τοῦ ἀληθοῦς ἔλαττον ἐπικρυψάμενος, χαρακτήρων μὲν [] Ως φοβερὸς ὁ τόπος οὗτος, συνεξιστάμενος λόγων πολλοὺς οὐδὲ καλλίονας λέγω δὴ τῶν τελεων Ως εὐτυχὴς, καὶ πάντα μακάριος. εἰς τὴν ἡμέραν τῆς μνήμης του μεγάλου τροπαιοφόρου, καὶ τὴν νῦν γενομένην ἐπὶ τοῖς βαρβάροις θαυματουργίαν.
Υπέρκειται μὲν ὁμολογουμένως ἅπασαν ἔγκω- προοίμιον. Joannis Geometræ προσφωνητικός λόγος,
ἢ χαριστήριος εἰς τὴν ὑπεραγίαν Θεοτόκον.
μίων σύνθεσιν. Joannis presbyteri Damasceni laudatio, εἰς τὴν ἔνδοξον τοῦ Χριστοῦ μάρτυρα Βαρβά
ραν.
Φαιδρὰ καὶ παράδοξος ἡ παροῦσα πανήγυρις, καὶ
τῶν φιλεόρτων. Tarasil patriarcha Constantinopolilani λόγος εἰς τὴν ὑπεραγίαν Θεοτόκον, ὅτε προσ.
ηνέχθη τῷ ναῷ τριετίζουσα.
Φαιδρὰ μὲν τῆς παρούσης ἑορτῆς ὑπόθεσις. Ενοdi μαρτύριον τῶν ἁγίων καὶ ἐνδόξων τοῦ Χριστοῦ
τεσσαράκοντα δύο μαρτύρων,
Φαιδρὰ τῆς ἑορτῆς τὰ προπύλαια. Macarii Chrysocephali Philadelphiensis, εἰς τὴν πανσεβάσμιον
ἑορτὴν τῆς Ὑπαπαντῆς.
Φαιδρὰ τοιγαροῦν τοῦ τριημέρου τάφου τὰ ἄνθη.
Procli patriarcha Constantinopolitani λόγος εἰς
τὴν ᾿Ανάστασιν τοῦ Κυρίου.
Φαιδρὸν τὸ τῆς παρούσης ἑορτῆς τὸ σύνθημα. Geor.
gii monachi et Chartophylacis Magna Ecclesiæ
ἐγκώμιον, εἰς τὴν ἀπόδοσιν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου ἐν
τῷ ναῷ, καὶ ἀφιέρωσιν τῷ Θεῷ κατὰ τὴν ἱστορίαν.
Φέρε μοι νῦν τοὺς ἱερατικοὺς ἱερεῖς. Ωρα γὰρ
ἐπινικίων λόγων. Diadochi episcopi Photices Epiri,
εἰς τὴν ᾿Ανάληψιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Φέρε πάλιν εἰς μέσον τὸν Εὐαγγελιστὴν Ἰωάννην.
Amphilochii episcopi Iconiensis, εἰς τὸν τετραήμε
ρον Λάζαρον.
Φιλῶ τὸ τῆς Ἐκκλησίας χωρίων, τὸ πνευματικόν
μοι τοῦτο. Hesychii presbyteri Hierosolymitani λόγος εἰς τὸν τετραήμερον Λάζαρον.
Φοβερὰ τῆς σεμερινής παρατάξεως τὰ μυστήρια.
Procli patriarcha Constantinopolitani,εἰς τὸ πάθος
τοῦ Κυρίου, τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ Παρασκευῇ.
Φοβερὸν καὶ ἀκατάληπτον θαῦμα, καὶ τῇ οἰκουμένῃ
ὠφέλιμον. Leontii presbyteri et Hegumeni monasterii sancti Sabæ Romanæ urbis, eiç tòv ßlov xal
τὰ θαύματα Γρηγορίου ᾿Ακραγαντίνων πόλεως τῆς Σικελῶν ἐπαρχίας.
Φωνὴ ἀγαλλιάσεως προοιμιαζέτω σήμερον. Georgii Nicomediensis λόγος εἰς τὴν τῆς ἀχράντου Θεοτόκου ἐν τῷ τάφῳ παρεδρείαν, καὶ εὐχαριστήριος τῆς
ὑπερλάμπρου ᾿Αναστάσεως.
Φωτίζου, φωτίζουν Ἱερουσαλήμ· ἤχει γάρ σου τὸ
pwc. Germani patriarchæ Constantinopolitani 26γος εἰς τὴν προσκύνησιν τοῦ ζωοποιοῦ Σταυροῦ, τῇ Με
συνηστίμῳ.
[114] Χ
Χαρᾶς ὑπόθεσις ἡ παροῦσα πανήγυρις. Macarii
Chrysocephali λόγος εἰς τὴν ἁγίαν καὶ πανένδοξον
τοῦ Χριστοῦ ᾿Ανάστασιν.
Χαίρε σφόδρα θύγατερ Σιών κήρυττε θύγατερ
Ιερουσαλήμ. Macarii Chrysocephali, εἰς τὴν παγκόσμιον ἑορτὴν τῶν Βαΐων.
Χαίρε σφόδρα, κεχαριτωμένη θύγατερ Σιών. Ερίphanii archiepiscopi Constantia Cypri λόγος εἰς τὰ
Βαΐα.
Χαίρετε τοῦτο μοι τὸ βραχὺ καὶ μέγα τοῦ λόγου
Ο
Χαίρω σήμερον τὴν ἐμὴν πανηγυρίζων χαράν
χαίρω τὴν ἐμὴν ἐορτάζων εὐφροσύνην. Jacobi monachi ex monasterio Corcinobaphi λόγος, εἰς τὸν
Εὐαγγελισμὸν τῆς Υπεραγίας Θεοτόκου.
Χθὲς ἡμᾶς μετὰ τοῦ δεσποτου Λάζαρος ἐστιάσατο
τὸ καθ᾽ αὐτὸν ἡμῖν προθείς. Andreæ Cretensis λόγος
εἰς τὰ Βαία.
Χθες ἡμῖν ὁ λόγος πρός τε τὴν αἱρετικήν πάλην.
Severiani Gabalensis λόγος περὶ τοῦ κατὰ Μωϋσῆν
ὅφεως, ὃν ἐσταύρωσεν ἐν τῇ ἐρήμῳ, καὶ τῆς ἀχράντου καὶ παναγίας Τριάδος.
Χθὲς ἡμῖν τὴν κοινὴν ἀνάστασιν Λάζαρος πιστω
σάμενος. Josephi archiepiscopi Thessalonicensis
λόγος εἰς τὸν μακάριον Λάζαρον, καὶ εἰς τὴν ἑορ
τὴν τῶν Βαΐων.
Χριστὸς τῷ κόσμῳ ἐπεφάνη, καὶ τὸν ἄκοσμον κόσ
σμον κοσμήτας. Procli patriarcha Constantinopolilani, εἰς τὰ ἅγια Θεοφάνεια.
Χριστοῦ ἑορτὴν τιμῶμεν. Leonis imperatoris λόγος εἰς τὴν Ὑπαπαντὴν,
Ω
ν Θεοῦ μῆτερ, καλὸν γὰρ οἶμαι καὶ μαλα χαρίεν.
Manuelis Palmologi λόγος εἰς τὴν πανσέπτον κοίμησ
σιν τῆς ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου.
ὡς ἀγαπητὰ τὰ σκηνώματα σου, Κύριε τῶν δυνά
μεων, φησὶν ἐν τῷ Πνεύματι ὁ μακάριος Δαυΐδ, Nicetæ philosophi servi Jesu Christi ἐγκώμιον εἰς τοὺς
ἁγίους καὶ θαυματουργοὺς ἀναργύρους Κοσμάν κα
Δαμιανόν.
Ως ἀγαπητὰ τὰ σκηνώματα σου, Κύριε τῶν δυνάμεων. Germani patriarcha Constantinopolitani, εἰς
τὴν πρώτην Κυριακὴν τῶν Νηστειῶν, καὶ εἰς τὴν τῶν
ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων ἀναστήλωσιν.
Ως ἂν μὴ τὸν λόγον ἀνάρμοστον πρὸς τὴν διήγη
σιν ἐσόμενον, τὰ τῆς σοφίας μυστήρια. Martyrium
sancti Cyrilli Cretensis episcopi Auctor erat ipse
etiam Cretensis, ut colligitur ex illis: Όπως τοῦ
ίσχυρωτάτου ἀθλητοῦ καὶ γενναίου στρατιώτου τὰ
ἆθλα τοῦ ἀγῶνος Κυρίλλου τοῦ ἁγίου μάρτυρος ἡμῶν
γενομένου διασαφῆσαι δυνηθῶ τοῖς ἀπείρω; ἔχουσι τὴν
ἄθλησιν τῆς νίκης. Ut robustissimi athleta et generosi mililis labores certaminis Cyrilli sancti martyris nɔstri, possim illis, qui certamen victoriæ
nondum callent, notos facere.
Ως ἡδύ τι καὶ θεῖον. Leonis imperatoris λόγος εἰς
τὴν εἴσοδον τῶν Νηστειῶν.
[115] Ως ἱερὸς ἀληθῶς καὶ καλὸν τῶν εὐφραινοντων. Procli patriarcha Constantinopolitani λόγος
εἰς τὸν ἅγιον πρωτομάρτυρα Στέφανον,
'Ως καλὴ τῶν ἀγαθῶν ἡ ἀκολουθία. Gregorii Nysseni ἐγκώμιον, εἰς τὸν ἅγιον πρωτομάρτυρα Στέ
φανον.
Ως πολὺ τὸ πλῆθος τῆς χρηστότητός σου, Κύριε.
Nectarii archiepiscopi Constantinopolitani, δι᾿ ἣν
αἰτίαν τῷ πρώτῳ Σαββάτῳ τῶν ἁγίων Νηστειῶν
εορτάζομεν τὴν μνήμην τοῦ ἁγίου μεγαλομάρτυρος
col. 77–78page 25 of 35
PG 114:77τέρων ῥητόρων, καὶ οἱ μηδὲ πρὸς παράδειγμα τοῖς πολ λοῖς ἑστᾶσι, τῷ ὑπερηχοῦντι τοῦ ρυθμοῦ· ἀκριβεστέραν δὲ ἰδέαν, οἷς εἴλετο συνθέσθαι συγγράμμασιν, οὐκ οἶδα, εἴ τις τῶν πάντων συνήρμοσεν. ᾿Αλλὰ καὶ εἴ τις ἂν τῶν περιττῶν ἐκείνων τήν τε φράσιν, καὶ τὴν ἐνθύμησιν προ είλετο τὴν τοιαύτην υπόθεσιν, περιεργότερον μὲν αὐτῇ τὸν λόγον εἰργάσατο· οὔ φημι δὲ σύμπασιν ἀκροαταῖς κατάλληλόν τε καὶ ἀρμοδιώτερον. Τὰ τε γὰρ προοίμια τῶν λόγων αὐτοῦ ἀπτόμενα εὐθὺς τοῦ ὑποκειμένου, καὶ βραχύ τι προϊὼν τὸν τοῦ συγγράμματος ἀνα φαινεὶ σκοπὸν· καὶ τὴν πᾶσαν ἐπ᾿ ἐνίοις τῶν λόγων ὑπόθεσιν κεφαλαιωσάμενος, εὐθὺς κατὰ μέρη τέμνει, πρὸς τε τὰ πρόσωπα καὶ τοὺς καιροὺς μεθαρμόζεται, καὶ τὸ μὲν; χρῶμα τοῦ λόγου τὸ αὐτὸ πᾶσι, καὶ ἡ ποιότης μία τῆς φράσεως, ἡ δέ γε τοῦ ἤθους μεταβολὴ ποικίλη, καὶ ὡς, εἴπῃ τις, τεχνικὴ ἂν οὐ διὰ τὴν τέχνην τα πράγματα [], μεταβάλλουσα, ἀλλὰ τῷ ἑκάστῳ τῶν παραπιπτόντων πραγμάτων τε καὶ προσώπων οἰκείων διερμηνεύουσα, Ως πρὸς ἀρχέτυπα δὲ τὰ ἀρχαιότερα τῶν πραγμάτων ἐνατενίζων, ἐκείνων τε οὐκ ἀφίσταται, ἵνα μὴ δόξῃ ἄλλο τι ποιῶν; καὶ παρὰ τὸ παράδειγμα, καὶ τὴν ὅλην ἰδέαν μετατυποῖ, οὐκ ἐναλλάττων τὴν ὕλην, ἀλλὰ τὸ ἦμαρ τημένον τῶν εἰδῶν διορθούμενος, οὐδὲ καινοτομῶν ταῖς ἐννοίαις, ἀλλὰ τὸ τῆς λέξεως σχῆμα μετατιθείς. 'ἀνωμαλίαις τε περιπίπτων διηγημάτων ὁ λόγος αὐτῷ, καὶ μεταλλαγαῖς ὑποθέσεων, οὐ σύγκειται, οὐδὲ ταράττεται ἀλλ᾿ ὥσπερ ἄριστος κυβερνήτης περικλυζομένης αὐτῷ τῆς νεὼς ἀτρέμας εἱστήκει τῷ οἴακι τεχνικώτατα χρώ-; μενος. Εστι δ' οὗ τῶν λόγων καὶ γεωγραφεῖ τὰς τῶν ἐπαινουμένων πατρίδας τῆς συμπάσης ἀποτεμνόμενος γῆς, καὶ ἀνάγων εἰς ἓν τῶν τμημάτων. Εἶτα δὲ καὶ περὶ ποταμῶν τι φθέγγεται, καὶ φυσιολογεῖ αὐτῶν τὰς ἀρ- " χάς, καὶ περὶ εὐκαιρίας πόλεων, καὶ κράσεως ἀέρων, καὶ ὡρῶν ἁρμονίας, εἰ καὶ τὴν ἀκοὴν τῷ ὄντι δυσήκοοι τοῦ τῶν λεγομένων οὐκ ἐπαίουσιν. Απτεται δὲ καὶ που λυειδῶς τῶν τοῦ λόγου μερῶν· τὰ μὲν ἀγωνικώτερον, τὰ δὲ πραότερον. Τῆς δὲ τῶν διηγήσεων χάριτος τίς ἂν αὐτῷ τῶν πάντων ἀμφισβητήσεις; τῆς δὲ συνθήκης, τῆς δὲ τῶν ῥυθμῶν ἀναπαύσεως, τῆς δὲ πρὸς πάντα καταλλήλου εὐαρμοστίας. Βούλομαι μὲν οὖν ὅτι μὴ στωμύλος ὑπὲρ ἐκείνου διαγωνίσεσθαι. Εὑρίσκω δὲ τοὺς λόγους αὐ τῷ μηδὲ ταύτης χάριτος ἀποδέοντας, ἀλλ' ὅπου μὲν καὶ τὸ περιττὸν ἔχοντας, ἐν δέ γε τοῖς πλείοσι τὸ σεμνὸν καὶ τὸ κόσμιον. Δύο δὲ ταύτας ὁδοὺς αὐτῷ θέμενος μαρτυρικὴν ἐνστασιν, καὶ ἀσκητικὴν καρτερίαν, τρέχει μὲν ἐπ᾽ ἀμφοῖν τοῖν σταδίοιν, οὐ ποδῶν ὠκύτητι, ἀλλὰ μετὰ λογισμῶν ὀξύτητος. Μάλιστα δὲ τὸν ἀσκητικόν διαθέων δίαυλον εὐτονώτερος ἑαυτοῦ καὶ ἀγωνοστικώτερος γίνε ται. Πιαίνει γοῦν μοι τὴν ἀκοὴν ὁπηνίκα ὁ λόγος αὐτῷ ἄνεισι μὲν ὄρη, ὕπεισι δὲ σπήλαια· ὑπό τε πίτυν, ἢ δρῦν τινα καθίζει τὸν ἀσκητὴν, καὶ σχεδιάζει αὐτῷ τροφὴν τὴν ἐκ βοτανῶν, καὶ πόμα τὸ ἐκ πηγών. Περιανθίζει γὰρ τὰς τοιαύτας διηγήσεις λέξεσί τισι τὸ καλὸν ἀνθού σαις, καὶ σχημάτων ποικίλλει ροδωνιαῖς, καὶ ὡς δρύς μενα δείκνυσι τὰ τότε καιροῦ πραττόμενα. Ζηλῶ μὲν οὖν ἐγὼ τὸν ἄνδρα καὶ τῆς τοιαύτης εὐστομίας καὶ χάριτος, οὐδέν τε ἧττον τῆς εὐχρηστίας τῶν ὑποθέσεων.
"
τέρων ῥητόρων, καὶ οἱ μηδὲ πρὸς παράδειγμα τοῖς πολ- nec iis, qui lingua ornamento utuntur nimis rheλοῖς ἑστᾶσι, τῷ ὑπερηχοῦντι τοῦ ρυθμοῦ· ἀκριβεστέραν torice,nec iis qui suum studium posuerunt in disδὲ ἰδέαν, οἷς εἴλετο συνθέσθαι συγγράμμασιν, οὐκ οἶδα, ciplinis, sed nec iis, qui studuernnt natura conεἴ τις τῶν πάντων συνήρμοσεν. ᾿Αλλὰ καὶ εἴ τις ἂν τῶν templationi, quod nec iis dicendi generum mistio
περιττῶν ἐκείνων τήν τε φράσιν, καὶ τὴν ἐνθύμησιν προ- eluceret, nec figura dicendi sint aspersa, neque
είλετο τὴν τοιαύτην υπόθεσιν, περιεργότερον μὲν αὐτῇ ulla natura dubitatio ac solutio, neque linearum
τὸν λόγον εἰργάσατο· οὔ φημι δὲ σύμπασιν ἀκροαταῖς demonstrationes cum importunis nominibus, neκατάλληλόν τε καὶ ἀρμοδιώτερον. Τὰ [117] τε γὰρ que Philosophorum sententia quæ subjectum verπροοίμια τῶν λόγων αὐτοῦ ἀπτόμενα εὐθὺς τοῦ ὑποκει- bis in altum attollant. Volunt enim qui sunt saμένου, καὶ βραχύ τι προϊὼν τὸν τοῦ συγγράμματος ἀνα- pientiæ supra modum dediti,omnia scribi ad osφαινεὶ σκοπὸν· καὶ τὴν πᾶσαν ἐπ᾿ ἐνίοις τῶν λόγων tentationem, non ad morum correctionem. Ego
ὑπόθεσιν κεφαλαιωσάμενος, εὐθὺς κατὰ μέρη τέμνει, πρὸς autem dico hujus viri scripta nullo horum esse
τε τὰ πρόσωπα καὶ τοὺς καιροὺς μεθαρμόζεται, καὶ τὸ μὲν privata; sed quoniam non ad ostentationem comχρῶμα τοῦ λόγου τὸ αὐτὸ πᾶσι, καὶ ἡ ποιότης μία τῆς parabatur ejus scriplio, ideo non ponuntur freφράσεως, ἡ δέ γε τοῦ ἤθους μεταβολὴ ποικίλη, καὶ ὡς, quenter, neque statim a principio, neque ubique,
εἴπῃ τις, τεχνικὴ ἂν οὐ διὰ τὴν τέχνην τα πράγματα neque apud omnes [118], sed quando res dat ocμεταβάλλουσα, ἀλλὰ τῷ ἑκάστῳ τῶν παραπιπτόντων casionem, usus iis, quæ postulat oratio,redit staπραγμάτων τε καὶ προσώπων οἰκείων διερμηνεύουσα, tim ad scopum propositum. Eius enim oratio
Ως πρὸς ἀρχέτυπα δὲ τὰ ἀρχαιότερα τῶν πραγμάτων neque ad sophisticam intuetur jactantiam ac fo
ἐνατενίζων, ἐκείνων τε οὐκ ἀφίσταται, ἵνα μὴ δόξῃ ἄλλο rensem apparatum, neque ad artificiosam natuτι ποιῶν; καὶ παρὰ τὸ παράδειγμα, καὶ τὴν ὅλην ἰδέαν ralium rerum excogitationem, neque ad lineaμετατυποῖ, οὐκ ἐναλλάττων τὴν ὕλην, ἀλλὰ τὸ ἦμαρ- rum contemplationem, aut curiosiorem numeroτημένον τῶν εἰδῶν διορθούμενος, οὐδὲ καινοτομῶν ταῖς rum intelligentium. Sed neque est ei studio orbis
ἐννοίαις, ἀλλὰ τὸ τῆς λέξεως σχῆμα μετατιθείς. 'Ανω- motus, aut quemadmodum inerrans mundus
μαλίαις τε περιπίπτων διηγημάτων ὁ λόγος αὐτῷ, καὶ procedat circa stellas errantes: sed neque sunt
μεταλλαγαῖς ὑποθέσεων, οὐ σύγκειται, οὐδὲ ταράττεται· ei cura consonantes aut semivocales, neque qui
ἀλλ᾿ ὥσπερ ἄριστος κυβερνήτης περικλυζομένης αὐτῷ per eas fit concentus. Propterea hac quidem
τῆς νεὼς ἀτρέμας εἱστήκει τῷ οἴακι τεχνικώτατα χρώ- amandat tanquam supervacanea; nonnunquam
μενος. Εστι δ' οὗ τῶν λόγων καὶ γεωγραφεῖ τὰς τῶν tamen eis utitur, uc in tempore. Veritati autem
ἐπαινουμένων πατρίδας τῆς συμπάσης ἀποτεμνόμενος adharet, et a falso aliena narrationi. Dictionis
γῆς, καὶ ἀνάγων εἰς ἓν τῶν τμημάτων. Εἶτα δὲ καὶ περὶ autem sciebat multos modos: usus est autem eo
ποταμῶν τι φθέγγεται, καὶ φυσιολογεῖ αὐτῶν τὰς ἀρ- " qui sufficiebat ad auditionem simul et bonorum
χάς, καὶ περὶ εὐκαιρίας πόλεων, καὶ κράσεως ἀέρων, et malorum, et utrisque partibus simul satisfaκαὶ ὡρῶν ἁρμονίας, εἰ καὶ τὴν ἀκοὴν τῷ ὄντι δυσήκοοι ciens: nam dictionis quidem numero et pulchriτοῦ τῶν λεγομένων οὐκ ἐπαίουσιν. Απτεται δὲ καὶ που tudine eruditum sic attraxit auditorem, et satis
λυειδῶς τῶν τοῦ λόγου μερῶν· τὰ μὲν ἀγωνικώτερον, delinil gratiarum illecebris: eo autem, quod esτὰ δὲ πραότερον. Τῆς δὲ τῶν διηγήσεων χάριτος τίς ἂν set clara et luculenta oratio, effecit, ut aures imαὐτῷ τῶν πάντων ἀμφισβητήσεις; τῆς δὲ συνθήκης, τῆς peritorum ab ejus voce penderent. Ambos autem
δὲ τῶν ῥυθμῶν ἀναπαύσεως, τῆς δὲ πρὸς πάντα καταλ- induxit breviter et probabiliter. Ego autem ne
λήλου εὐαρμοστίας. Βούλομαι μὲν οὖν ὅτι μὴ στωμύλος nihil dicam, celans quod sit vero minus, scio
ὑπὲρ ἐκείνου διαγωνίσεσθαι. Εὑρίσκω δὲ τοὺς λόγους αὐ- quidem esse multa dicendi genera pulcherrimas;
τῷ μηδὲ ταύτης χάριτος ἀποδέοντας, ἀλλ' ὅπου μὲν καὶ perfectiorum, inquam, Oratorum, et quorum
τὸ περιττὸν ἔχοντας, ἐν δέ γε τοῖς πλείοσι τὸ σεμνὸν exemplar non est vulgo propositum ad imitanκαὶ τὸ κόσμιον. Δύο δὲ ταύτας ὁδοὺς αὐτῷ θέμενος μαρ- dum propter sonum et numerum orationis: prasτυρικὴν ἐνστασιν, καὶ ἀσκητικὴν καρτερίαν, τρέχει μὲν tantiorem autem dicendi formam iis scriptis
ἐπ᾽ ἀμφοῖν τοῖν σταδίοιν, οὐ ποδῶν ὠκύτητι, ἀλλὰ μετὰ quas componere statuerat, nescio an quisquam
λογισμῶν ὀξύτητος. Μάλιστα δὲ τὸν ἀσκητικόν διαθέων ex omnibus unquam adaptaverit: sed et si quis
δίαυλον εὐτονώτερος ἑαυτοῦ καὶ ἀγωνοστικώτερος γίνε- ex illis, qui et dictione excellunt et sententia,
ται. Πιαίνει γοῦν μοι τὴν ἀκοὴν ὁπηνίκα ὁ λόγος αὐτῷ ejusmodi argumenta suscepisset, accuratiorem
ἄνεισι μὲν ὄρη, ὕπεισι δὲ σπήλαια· ὑπό τε πίτυν, ἢ δρῦν quidem et elaboratiorem efecisset orationem, sed
τινα καθίζει τὸν ἀσκητὴν, καὶ σχεδιάζει αὐτῷ τροφὴν non itidem dico auditoribus congruentem et conτὴν ἐκ βοτανῶν, καὶ πόμα τὸ ἐκ πηγών. Περιανθίζει venientem. Nam et principium ejus orationum
γὰρ τὰς τοιαύτας διηγήσεις λέξεσί τισι τὸ καλὸν ἀνθού- statim attingit subjectum, et parum procedens
σαις, καὶ σχημάτων ποικίλλει ροδωνιαῖς, καὶ ὡς δρύς ostendit sui scripti scopum, et in nonnullis oraμενα δείκνυσι τὰ τότε καιροῦ πραττόμενα. Ζηλῶ μὲν οὖν tionibus cum totum argumentum recapitulet in
ἐγὼ τὸν ἄνδρα καὶ τῆς τοιαύτης εὐστομίας καὶ χάριτος, summam, id statim in partes dividit. Se autem
οὐδέν τε ἧττον τῆς εὐχρηστίας τῶν ὑποθέσεων. Εt ut de accommodat personis et temporibus: et est quihac parte dicam, et aliqua utar digressione, non dem omnibus idem color orationis, et una qualiignoro hujus viri opera non esse magno studio, tas dictionis; morum autem varia est mutatio.
᾿Αγαπητοὶ, ἐγένετο ἐν τοῖς ἔτεσιν ἡμῶν ἀνήρ τις ἐν τῇ ᾿Αλεξανδρέων μεγαλοπόλει. Αδριανού βασιλεύοντος ἔτος εἰκοστοῦ πρώτου, ἀναλύσαντός τε ἀπὸ τῆς ἀνατολῆς ἐπὶ τὴν Ῥώ μην. Αναβαίνοντες Παύλου εἰς Ικόνιον μετὰ τὴν φυσ γήν τήν γενομένην ἀπὸ ᾿Αντιοχείας. "Απερ τοῖς ὀφθαλμοῖς ἡμῶν ἐθεασάμεθα πάνε Αρχαγγέλου πανήγυρις, καὶ τῶν πιστῶν ἀπας εὐφροσύνης σύλλογος. Βασιλεύοντος Αὐρηλιανου ἦν ἀθροισμὸς μέγας τῶν Χριστιανῶν ἐν τῇ Νικομηδέων πόλει. Βασιλεύοντος τοῦ παρανόμου καὶ ἀσεβεστάτου Αυρηλιανοῦ ἐν τῇ πρεσβυτέρᾳ τῶν πόλεων Ρώμη. Βίον καλόν, ἀδελφοί μου, βούλομαι διηγήσασθαι καὶ ἐνάρετον τῇ ἡμων ὁμονοίᾳ. [] Βίον καὶ ἅγιον καὶ ἀμόλυντον καὶ ἐνάρετον ἀνδρὸς δι καίου βούλομαι διηγήσασθαι. Βούλομαι τοίνυν, ἀγαπητοί, ὑφήγησιν ἀγαθὴν καὶ ἐνάρετον διηγήσασθαι ταῖς τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαις. Διηγήσατό τις γέρων μέγας, εἴ τι Ξενοφών τις συγκλητικὸς ὑπὲρ πᾶσαν εὐπρέπειαν ὑπάρχων. Διηγήσατό τις ἀββᾶς Σεραπίων ὑπάρχων ἐν τῇ ἐσωτέρᾳ ἐρήμῳ, Διοκλητιανοῦ καὶ Μαξιμιανοῦ τὴν ἀτοκράτορα Ρω μαίοις διεπόντω αρχήν. Εγένετο κατὰ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον μετὰ ἑπταετούς χρόνου. Εγένετό τις ἀνὴρ ἐν τῇ ᾿Αλεξανδρέων μεγαλοπόλει ἀνὴρ ἔνδοξος. Εγένετο ἐν ταῖς ἡμέραις Διοκλητιανοῦ τοῦ βασιλέος Ανθιμος ὕπαρχος. Εγένετο μετὰ τὸ ἀναστῆναι τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν ἐκ νεκρῶν συνήθροισε τοὺς δώ δεκα. Εἰ οὐ τόπῳ ἢ χρόνῳ, γνώμῃ δὲ μᾶλλον στεῤῥᾷ καὶ προαιρέσει τά τε μέγιστα τῶν κατορθωμάτων. Εμαί γε λίαν ἡδὺ καὶ τὸ περὶ λόγους πονείν, οἷς οἱ ἀγῶνες τῶν ὑπὲρ τοῦ καλοῦ, καὶ τῆς ἀρετῆς σπουδασάντων.
"
τέρων ῥητόρων, καὶ οἱ μηδὲ πρὸς παράδειγμα τοῖς πολ- nec iis, qui lingua ornamento utuntur nimis rheλοῖς ἑστᾶσι, τῷ ὑπερηχοῦντι τοῦ ρυθμοῦ· ἀκριβεστέραν torice,nec iis qui suum studium posuerunt in disδὲ ἰδέαν, οἷς εἴλετο συνθέσθαι συγγράμμασιν, οὐκ οἶδα, ciplinis, sed nec iis, qui studuernnt natura conεἴ τις τῶν πάντων συνήρμοσεν. ᾿Αλλὰ καὶ εἴ τις ἂν τῶν templationi, quod nec iis dicendi generum mistio
περιττῶν ἐκείνων τήν τε φράσιν, καὶ τὴν ἐνθύμησιν προ- eluceret, nec figura dicendi sint aspersa, neque
είλετο τὴν τοιαύτην υπόθεσιν, περιεργότερον μὲν αὐτῇ ulla natura dubitatio ac solutio, neque linearum
τὸν λόγον εἰργάσατο· οὔ φημι δὲ σύμπασιν ἀκροαταῖς demonstrationes cum importunis nominibus, neκατάλληλόν τε καὶ ἀρμοδιώτερον. Τὰ [117] τε γὰρ que Philosophorum sententia quæ subjectum verπροοίμια τῶν λόγων αὐτοῦ ἀπτόμενα εὐθὺς τοῦ ὑποκει- bis in altum attollant. Volunt enim qui sunt saμένου, καὶ βραχύ τι προϊὼν τὸν τοῦ συγγράμματος ἀνα- pientiæ supra modum dediti,omnia scribi ad osφαινεὶ σκοπὸν· καὶ τὴν πᾶσαν ἐπ᾿ ἐνίοις τῶν λόγων tentationem, non ad morum correctionem. Ego
ὑπόθεσιν κεφαλαιωσάμενος, εὐθὺς κατὰ μέρη τέμνει, πρὸς autem dico hujus viri scripta nullo horum esse
τε τὰ πρόσωπα καὶ τοὺς καιροὺς μεθαρμόζεται, καὶ τὸ μὲν privata; sed quoniam non ad ostentationem comχρῶμα τοῦ λόγου τὸ αὐτὸ πᾶσι, καὶ ἡ ποιότης μία τῆς parabatur ejus scriplio, ideo non ponuntur freφράσεως, ἡ δέ γε τοῦ ἤθους μεταβολὴ ποικίλη, καὶ ὡς, quenter, neque statim a principio, neque ubique,
εἴπῃ τις, τεχνικὴ ἂν οὐ διὰ τὴν τέχνην τα πράγματα neque apud omnes [118], sed quando res dat ocμεταβάλλουσα, ἀλλὰ τῷ ἑκάστῳ τῶν παραπιπτόντων casionem, usus iis, quæ postulat oratio,redit staπραγμάτων τε καὶ προσώπων οἰκείων διερμηνεύουσα, tim ad scopum propositum. Eius enim oratio
Ως πρὸς ἀρχέτυπα δὲ τὰ ἀρχαιότερα τῶν πραγμάτων neque ad sophisticam intuetur jactantiam ac fo
ἐνατενίζων, ἐκείνων τε οὐκ ἀφίσταται, ἵνα μὴ δόξῃ ἄλλο rensem apparatum, neque ad artificiosam natuτι ποιῶν; καὶ παρὰ τὸ παράδειγμα, καὶ τὴν ὅλην ἰδέαν ralium rerum excogitationem, neque ad lineaμετατυποῖ, οὐκ ἐναλλάττων τὴν ὕλην, ἀλλὰ τὸ ἦμαρ- rum contemplationem, aut curiosiorem numeroτημένον τῶν εἰδῶν διορθούμενος, οὐδὲ καινοτομῶν ταῖς rum intelligentium. Sed neque est ei studio orbis
ἐννοίαις, ἀλλὰ τὸ τῆς λέξεως σχῆμα μετατιθείς. 'Ανω- motus, aut quemadmodum inerrans mundus
μαλίαις τε περιπίπτων διηγημάτων ὁ λόγος αὐτῷ, καὶ procedat circa stellas errantes: sed neque sunt
μεταλλαγαῖς ὑποθέσεων, οὐ σύγκειται, οὐδὲ ταράττεται· ei cura consonantes aut semivocales, neque qui
ἀλλ᾿ ὥσπερ ἄριστος κυβερνήτης περικλυζομένης αὐτῷ per eas fit concentus. Propterea hac quidem
τῆς νεὼς ἀτρέμας εἱστήκει τῷ οἴακι τεχνικώτατα χρώ- amandat tanquam supervacanea; nonnunquam
μενος. Εστι δ' οὗ τῶν λόγων καὶ γεωγραφεῖ τὰς τῶν tamen eis utitur, uc in tempore. Veritati autem
ἐπαινουμένων πατρίδας τῆς συμπάσης ἀποτεμνόμενος adharet, et a falso aliena narrationi. Dictionis
γῆς, καὶ ἀνάγων εἰς ἓν τῶν τμημάτων. Εἶτα δὲ καὶ περὶ autem sciebat multos modos: usus est autem eo
ποταμῶν τι φθέγγεται, καὶ φυσιολογεῖ αὐτῶν τὰς ἀρ- " qui sufficiebat ad auditionem simul et bonorum
χάς, καὶ περὶ εὐκαιρίας πόλεων, καὶ κράσεως ἀέρων, et malorum, et utrisque partibus simul satisfaκαὶ ὡρῶν ἁρμονίας, εἰ καὶ τὴν ἀκοὴν τῷ ὄντι δυσήκοοι ciens: nam dictionis quidem numero et pulchriτοῦ τῶν λεγομένων οὐκ ἐπαίουσιν. Απτεται δὲ καὶ που tudine eruditum sic attraxit auditorem, et satis
λυειδῶς τῶν τοῦ λόγου μερῶν· τὰ μὲν ἀγωνικώτερον, delinil gratiarum illecebris: eo autem, quod esτὰ δὲ πραότερον. Τῆς δὲ τῶν διηγήσεων χάριτος τίς ἂν set clara et luculenta oratio, effecit, ut aures imαὐτῷ τῶν πάντων ἀμφισβητήσεις; τῆς δὲ συνθήκης, τῆς peritorum ab ejus voce penderent. Ambos autem
δὲ τῶν ῥυθμῶν ἀναπαύσεως, τῆς δὲ πρὸς πάντα καταλ- induxit breviter et probabiliter. Ego autem ne
λήλου εὐαρμοστίας. Βούλομαι μὲν οὖν ὅτι μὴ στωμύλος nihil dicam, celans quod sit vero minus, scio
ὑπὲρ ἐκείνου διαγωνίσεσθαι. Εὑρίσκω δὲ τοὺς λόγους αὐ- quidem esse multa dicendi genera pulcherrimas;
τῷ μηδὲ ταύτης χάριτος ἀποδέοντας, ἀλλ' ὅπου μὲν καὶ perfectiorum, inquam, Oratorum, et quorum
τὸ περιττὸν ἔχοντας, ἐν δέ γε τοῖς πλείοσι τὸ σεμνὸν exemplar non est vulgo propositum ad imitanκαὶ τὸ κόσμιον. Δύο δὲ ταύτας ὁδοὺς αὐτῷ θέμενος μαρ- dum propter sonum et numerum orationis: prasτυρικὴν ἐνστασιν, καὶ ἀσκητικὴν καρτερίαν, τρέχει μὲν tantiorem autem dicendi formam iis scriptis
ἐπ᾽ ἀμφοῖν τοῖν σταδίοιν, οὐ ποδῶν ὠκύτητι, ἀλλὰ μετὰ quas componere statuerat, nescio an quisquam
λογισμῶν ὀξύτητος. Μάλιστα δὲ τὸν ἀσκητικόν διαθέων ex omnibus unquam adaptaverit: sed et si quis
δίαυλον εὐτονώτερος ἑαυτοῦ καὶ ἀγωνοστικώτερος γίνε- ex illis, qui et dictione excellunt et sententia,
ται. Πιαίνει γοῦν μοι τὴν ἀκοὴν ὁπηνίκα ὁ λόγος αὐτῷ ejusmodi argumenta suscepisset, accuratiorem
ἄνεισι μὲν ὄρη, ὕπεισι δὲ σπήλαια· ὑπό τε πίτυν, ἢ δρῦν quidem et elaboratiorem efecisset orationem, sed
τινα καθίζει τὸν ἀσκητὴν, καὶ σχεδιάζει αὐτῷ τροφὴν non itidem dico auditoribus congruentem et conτὴν ἐκ βοτανῶν, καὶ πόμα τὸ ἐκ πηγών. Περιανθίζει venientem. Nam et principium ejus orationum
γὰρ τὰς τοιαύτας διηγήσεις λέξεσί τισι τὸ καλὸν ἀνθού- statim attingit subjectum, et parum procedens
σαις, καὶ σχημάτων ποικίλλει ροδωνιαῖς, καὶ ὡς δρύς ostendit sui scripti scopum, et in nonnullis oraμενα δείκνυσι τὰ τότε καιροῦ πραττόμενα. Ζηλῶ μὲν οὖν tionibus cum totum argumentum recapitulet in
ἐγὼ τὸν ἄνδρα καὶ τῆς τοιαύτης εὐστομίας καὶ χάριτος, summam, id statim in partes dividit. Se autem
οὐδέν τε ἧττον τῆς εὐχρηστίας τῶν ὑποθέσεων. Εt ut de accommodat personis et temporibus: et est quihac parte dicam, et aliqua utar digressione, non dem omnibus idem color orationis, et una qualiignoro hujus viri opera non esse magno studio, tas dictionis; morum autem varia est mutatio.
col. 79–80page 26 of 35
PG 114:79Ἐν ταῖς ἡμέραις εκείναις βασιλεύοντος τοῦ εὐσεβεστάτου καὶ κεγάλου Θεοδοσίου. Ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις γενομένου διωγμού, καὶ πολλῶν ἀδελφῶν προαναιρεθέντων. Ἐν ταῖς ἡμέραις ἐν οἷς ὁ Θεὸς ὁ ἀγαθός. Ἐν ταῖς ἡμέραις εκείναις Ζήνωνος τοῦ βασιλέως καὶ Γρηγορίου ἐπάρχου ὄντων ἐν ᾿Αλεξανδρεια. Ἐν τῇ Χαλκηδονέων πόλει ἦν ἀθροισμὸς τῶν Χριστιανῶν. Πρισκὸς ὁ ἀνθύπατος. Ἐν τοῖς καιροῖς Σωνσταντίνου τοῦ βασιλέως ἀκαταστασία ἐγένετο ἐν τῇ Φρυγία. Ἐν τοῖς καιροῖς τοῦ εἰκοστοῦ πέμπτου ἔτους ἐν τῇ ἱ εὐκαταστασίᾳ τῶν εὐσεβῶν καιρῶν. Ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ βασιλεύοντος Δεκίου καὶ Βαλεριανού των αὐτοκρατόρων ἐν τῇ μεγαλῇ πόλει Ρώμη. Εν σῷ καιρῷ ἐκείνῳ ὅτε Σατανᾶς ὑπὸ τῶν ἀξίων οὐτοῦ εὐωχεῖτο. [] Ἐν τῷ καιρῷ τοῦ διαγμοῦ τοῦ κατὰ τῶν Χρι Εν στιανῶν ἦν τις Ἰάκωβος ονόματι. Εν τῷ καιρῷ των ανόμων ὑπερμάχων τῆς εἰδω λολατρείας. Ἐν τῷ τριακοστῷ ἐβδόμῳ ἔτει τοῦ διωγμοῦ ἡμῶν ἀνεκαινίσθη πάλιν τὰ τῶν συμφορῶν ἡμῶν. Επί βασιλείας Δεκίου τοῦ βασιλέως βασιλεύοντος τῆς Ρώμης, θεραπευτοῦ μὲν τῶν ἐπιμόνων Ἔτους δευτέρου τῆς βασιλείας Γαίου Γαλερίου Διοκλητιανού. Ἔτους διακοσιοστοῦ τοῦ Σωτῆρος Ἰησοῦ Χριστοῦ ζήτησις καὶ ἀνεύρεσις γέγονεν. Ἔτους ἑβδόμου τῆς βασιλείας Μαξιμιανού, ἡγεμονεύοντος Μαξίμου. Ἔτους πέμπτου τῆς βασιλείας Ιουστίνου τοῦ φιλο χρίστου βασιλεύοντος. εκεν ἡμῖν ἡ λαμπρὰ καὶ χαρμόσυνος καὶ ποθουμένη πανήγυρις. Πκον ἐπὶ τὰ κινητήρια τὰ κατὰ τοῦ διαβόλου καὶ οἱ ἅγιοι μάρτυρες Νίκανδρος, καὶ Μαρκιανός. Εν τίς ἀνὴρ μοναχὸς ὀνόματι Αμφιλόχιος. Οὗτος δίκαιος καὶ θεοσεβης ὑπῆρχεν. Ο Ἦν οὗτος ὁ Βασίλειος κατηχῶν πάντα ἄνθρωπον περί τῆς ἀληθείας τῆς εἰς Χριστόν. Ἦν τις γυνή φιλόχριστος ὀνόματι Ιουλία. Ἡ περὶ τῶν μακαρίων ἀνδρῶν βίων ἀναγραφή. Η σεπτὴ καὶ μεγαλόδωρος τῶν ἁγίων αὕτη σκηνή. Θαυμάτων διήγησιν προβάλλεσθαι σήμερον. Ἱεράρχην καὶ ἀσκητὴν ἄμα καὶ Χριστοῦ μάρτυρα μόνοις ἂν γένοιτο δυνατόν. Καὶ πάλαι μὲν τῶν κατὰ Θεὸν πολιτευταμένων ο βίος λυσιτελής καὶ ὠφέλιμος. Καλῶς οὖν, ἀγαπητοὶ, καὶ ὁ χορὸς ὁ ἐν Αἰγύπτῳ μαρτυρήσας Θεῷ. οἰκῶν ἐν Βηλαδή τη πόλει. Κατὰ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον ἦν ὁ μακάριος Ιάκωβος Κατὰ τὸν καιρὸν τῆς βασιλείας Θεοδοσίου τοῦ βα σιλέως καὶ ᾿Αρκαδίου καὶ Ονωρίου τῶν υἱῶν αὐτοῦ. Κατὰ τὸν καιρὸν τῆς βασιλείας Μαξίμου ἦν τις ἱερεὺς τῶν ῾Ελλήνων. [] Κατὰ τοὺς καιρους εκείνους ἐβασίλευε διοκλητιανὸς ὁ τύραννος. Κατὰ τοὺς καιρούς Γρατιανοῦ καὶ Οὐκλεντιανοῦ τῶν Αὐτοκρατόρων συνέκη συναθροισθῆναι. Κατὰ τοὺς καιρούς Διοκλητιανοῦ τοῦ βασιλέως καὶ τοῦ οὐτοῦ συγκαθεδρου Γαλεριανοῦ. Κατὰ τοὺς καιροὺς ἐκείνους βασιλεύοντος κατὰ συγχώρησιν του Χριστού. Κατὰ τοὺς καιροὺς ἐκείνους βασιλεύοντος Μαξιμιανοῦ τοῦ παρανόμου καὶ ἀσεβεστάτου, Κατὰ τοὺς καιροὺς ἐκείνους ἦν τις ανὴρ ἐν τῇ Παφλαγόνων χώρα. Κατὰ τοὺς καιροὺς ἐκείνους ἐπὶ αὐτοκράτορος Τραϊανοῦ ἦν πολλή μανία Κατὰ τοὺς καιρούς Λικινίου τοῦ βασιλέως ἦν διωγμός μέγας τῶν Χριστιανών. Κατά τους χρόνους Τραϊανοῦ τοῦ βασιλέως γέγονε τις κόρη. Κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ἦμεν πάντες οἱ ἀπόστολοι ἐν Ἱεροσολύμοις. Κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν Τραϊανοῦ τοῦ βασιλέως
Ἐν ταῖς ἡμέραις εκείναις βασιλεύοντος τοῦ εὐσεβεστάτου καὶ κεγάλου Θεοδοσίου. Vila sancti Patris
nostri Amphilochii.
Ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις γενομένου διωγμού,
καὶ πολλῶν ἀδελφῶν προαναιρεθέντων. Martyrium
sanctorum Alexandri et Antoninæ.
Ἐν ταῖς ἡμέραις ἐν οἷς ὁ Θεὸς ὁ ἀγαθός. Vila
sancti Arsenii anachoretæ.
Ἐν ταῖς ἡμέραις εκείναις Ζήνωνος τοῦ βασιλέως
καὶ Γρηγορίου ἐπάρχου ὄντων ἐν ᾿Αλεξανδρεια. Vita
et res gestæ sanctæ Theodore Alexandrinæ.
Ἐν τῇ Χαλκηδονέων πόλει ἦν ἀθροισμὸς τῶν
Χριστιανῶν. Πρισκὸς ὁ ἀνθύπατος. Martyrium sanctæ Euphemiæ.
Ἐν τοῖς καιροῖς Σωνσταντίνου τοῦ βασιλέως ἀκαταστασία ἐγένετο ἐν τῇ Φρυγία. Actio sancti Nicolai,
Ἐν τοῖς καιροῖς τοῦ εἰκοστοῦ πέμπτου ἔτους ἐν τῇ ἱ
εὐκαταστασίᾳ τῶν εὐσεβῶν καιρῶν. Vita sancti
Phocæ.
Ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ βασιλεύοντος Δεκίου καὶ
Βαλεριανού των αὐτοκρατόρων ἐν τῇ μεγαλῇ πόλει
Ρώμη. Martyrium sancti Mercurii Caesarea Cappadociæ.
Εν σῷ καιρῷ ἐκείνῳ ὅτε Σατανᾶς ὑπὸ τῶν ἀξίων
οὐτοῦ εὐωχεῖτο. Martyrium sancti Dulæ.
[121] Ἐν τῷ καιρῷ τοῦ διαγμοῦ τοῦ κατὰ τῶν ΧριΕν
στιανῶν ἦν τις Ἰάκωβος ονόματι. Martyrium S. Jacobi Perse.
Εν τῷ καιρῷ των ανόμων ὑπερμάχων τῆς εἰδωλολατρείας. Martyrium sanctorum Justini, Charitonis et sociorum.
Ἐν τῷ τριακοστῷ ἐβδόμῳ ἔτει τοῦ διωγμοῦ ἡμῶν
ἀνεκαινίσθη πάλιν τὰ τῶν συμφορῶν ἡμῶν. Martyrium sanctorum Acepsimæ episcopi, Joannis presbyteri et Aithelæ diaconi.
Επί βασιλείας Δεκίου τοῦ βασιλέως βασιλεύοντος τῆς Ρώμης, θεραπευτοῦ μὲν τῶν ἐπιμόνων· Martyrium sanctorum Papyli, Capi et Agathodis.
Ἔτους δευτέρου τῆς βασιλείας Γαίου Γαλερίου
Διοκλητιανού. Martyrium sancti Menæ Ægypti qui
martyrium subiit in urbe Cothyai.
Ἔτους διακοσιοστοῦ τοῦ Σωτῆρος Ἰησοῦ Χριστοῦ
ζήτησις καὶ ἀνεύρεσις γέγονεν. Inventio sancts
crucis.
Ἔτους ἑβδόμου τῆς βασιλείας Μαξιμιανού, ήγεμονεύοντος Μαξίμου. Martyrium sanctorum Eulampii et Eulampiæ.
Ἔτους πέμπτου τῆς βασιλείας Ιουστίνου τοῦ φιλοχρίστου βασιλεύοντος. Martyrium sancti Aretha et
sociorum.
εκεν ἡμῖν ἡ λαμπρὰ καὶ χαρμόσυνος καὶ ποθουμένη πανήγυρις. In transportationem reliquiarum
sancti Joannis Chrysostomi.
Πκον ἐπὶ τὰ κινητήρια τὰ κατὰ τοῦ διαβόλου καὶ
οἱ ἅγιοι μάρτυρες Νίκανδρος, καὶ Μαρκιανός. Martyrium sanctorum Nicandri et Marciani.
Εν τίς ἀνὴρ μοναχὸς ὀνόματι Αμφιλόχιος. Οὗτος
δίκαιος καὶ θεοσεβης ὑπῆρχεν. Vila sancti Amphilochii episcopi Iconiensis.
Ο
Ἦν οὗτος ὁ Βασίλειος κατηχῶν πάντα ἄνθρωπον
περί τῆς ἀληθείας τῆς εἰς Χριστόν. Martyrium sancti Basilii presbyteri.
Ἦν τις γυνή φιλόχριστος ὀνόματι Ιουλία. Vita
sancti Joannis monachi, qui sese in puteum injecerat.
Ἡ περὶ τῶν μακαρίων ἀνδρῶν βίων ἀναγραφή.
Vita sancti Xenophontis.
Η σεπτὴ καὶ μεγαλόδωρος τῶν ἁγίων αὕτη σκηνή.
Miracula sanctorum Cosmæ et Damiani.
Θαυμάτων διήγησιν προβάλλεσθαι σήμερον. Miracula
sancti Anastasii Persa. Memorantur in septima
synodo cecumenica.
Ἱεράρχην καὶ ἀσκητὴν ἄμα καὶ Χριστοῦ μάρτυρα
μόνοις ἂν γένοιτο δυνατόν. S. Methodii patriarcha
Constantinopolitani Vita et res gestæ.
Καὶ πάλαι μὲν τῶν κατὰ Θεὸν πολιτευταμένων
ο βίος λυσιτελής καὶ ὠφέλιμος. Maximi Homologetæ
Vila.
Καλῶς οὖν, ἀγαπητοὶ, καὶ ὁ χορὸς ὁ ἐν Αἰγύπτῳ
μαρτυρήσας Θεῷ. Martyrium sancti Martiani Ægyptii et sociorium.
οἰκῶν ἐν Βηλαδή τη πόλει. Martyrium sancti Jacobi,
Κατὰ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον ἦν ὁ μακάριος Ιάκωβος
quod ille subiit in Perside.
Κατὰ τὸν καιρὸν τῆς βασιλείας Θεοδοσίου τοῦ βασιλέως καὶ ᾿Αρκαδίου καὶ Ονωρίου τῶν υἱῶν αὐτοῦ.
Martyrium sancti Jacobi Pers.
Κατὰ τὸν καιρὸν τῆς βασιλείας Μαξίμου ἦν τις
ἱερεὺς τῶν ῾Ελλήνων. Martyrium S. Susanna.
[122] Κατὰ τοὺς καιρους εκείνους ἐβασίλευε διοκλητιανὸς ὁ τύραννος. Martyrium sancti Procopii.
Κατὰ τοὺς καιρούς Γρατιανοῦ καὶ Οὐκλεντιανοῦ
τῶν Αὐτοκρατόρων συνέκη συναθροισθῆναι. Vita sancli Patris nostri Martini.
Κατὰ τοὺς καιρούς Διοκλητιανοῦ τοῦ βασιλέως
καὶ τοῦ οὐτοῦ συγκαθεδρου Γαλεριανοῦ. Martyrium
sanctæ Anastasiæ.
Κατὰ τοὺς καιροὺς ἐκείνους βασιλεύοντος κατὰ
συγχώρησιν του Χριστού. Martyrium sanctorum
Acindyni, Pegasii et Anempodisti.
Κατὰ τοὺς καιροὺς ἐκείνους βασιλεύοντος Μαξιμιανοῦ τοῦ παρανόμου καὶ ἀσεβεστάτου, Martyrium
sancta Barbara.
Κατὰ τοὺς καιροὺς ἐκείνους ἦν τις ανὴρ ἐν τῇ
Παφλαγόνων χώρα. Martyrium sancti Mamantis.
Κατὰ τοὺς καιροὺς ἐκείνους ἐπὶ αὐτοκράτορος
Τραϊανοῦ ἦν πολλή μανία Martyrium sancti Zosimi.
Κατὰ τοὺς καιρούς Λικινίου τοῦ βασιλέως ἦν
διωγμός μέγας τῶν Χριστιανών. Martyrium sanctorum Quadraginta Martyrum.
Κατά τους χρόνους Τραϊανοῦ τοῦ βασιλέως γέγονε
τις κόρη. Vila et martyrium sanctæ Eudocia Samaritanæ.
Κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ἦμεν πάντες οἱ ἀπόστολοι
ἐν Ἱεροσολύμοις. Periodi sancti Thomæ apostoli.
Κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν Τραϊανοῦ τοῦ βασιλέως
περιειληφότος τὴν Ῥωμαίων ἀρχήν. θέλων τὴν σωτηρίαν αὐτῷ. Κωνσταντινὸς τὴν Ῥωμαϊκὴν ἀρχὴν, εἶτα τῆς ἀνατολῆς ἐνεχειρίζετο σκήπτρα. Μαξιμιανοῦ ἡγεμονεύοντος τῆς Κιλικίας, καὶ πολιτευομένης τῆς μικρᾶς θυσίας τῶν εἰδώλων. Μετόχιος ἀπόστολος καὶ μὴν εὐαγγελιστὴς ἦν ἐκ πόλεως Ἱερουσαλήμ. Μετὰ τὴν κατὰ σάρκα τοῦ Δεσπότου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐπὶ γῆν ἔλλαμψιν. Μιχαὴλ ἐπαινῶν, τὸν Γαβριὴλ ἐπαινέσομαι. Ταυτὸν γὰρ Μιχαήλ ή Γαβριὴλ ἐπαινεῖν, ὅτι ὅλος ἐν δλῳ. Νῦν καιρὸς εὔκαιρος μετὰ τοῦ πνευματοφόρου Δαυΐδ ψάλλοντος εἰπεῖν, Εγγύς Κύριος τους συν τετριμμένοις. Ὁ Θεὸς ὁ αἰώνιος ὁ μέγας και θαυμαστὸς, καὶ Πατὴρ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ὁ ἡμέτερος ἱστοριογράφος Ευσέβιος ἡνίκα τὴν ἐκκλησιαστικὴν ἔγραφεν ἱστορίαν. Οἱ ἅγιοι τοῦ Θεοῦ ἀπόστολοι καὶ εὐαγγελισταί καὶ μάρτυρες, οἱ τὸν Σωτῆρα καὶ Κύριον ἡμῶν Ἰης σοῦν Χριστόν. ας τοὺς ἀγαθοὺς καὶ σπουδαίους ἄνδρας έγχω μιαζοντες, πρέπει μὲν δήπου [] σφίσιν αὐτ τοῖς. Ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἡ πηγὴ τῆς σοφίας. Ὁ μακάριος οὗτος ᾿Αββάς Δωρόθεος τὸν μονηρή βίον τὺν Θεῷ ἀσπασάμενος, Ὅσοι τοῖς τοῦ Χριστοῦ μυστηρίοις προκόπτετε τοῖς ἐμοῖς δάκρυσιν ἐπιβλέψατε. Πάρεστιν ἡμῖν ἑορτὴ σήμερον ὥσπερ ἀστέρος ἐπισω τολὴ, καὶ τὸ ταύτης φέγγος. Πᾶσα δόσις ἀγαθὴ καὶ πᾶν δώρημα. Περὶ τῆς ἐν χρόνῳ μὲν γενομένης ἀκεραίας διαλύσεως, αἰωνίου δὲ εἰς οὐρανοὺς ἀναλήψεως. Πολλῶν ἀγαθῶν καὶ ψυχωφελῶν εὐεργεσιῶν τοῖς φιλοθέοις. Πρῶτον τίθημι τῷ λόγῳ τὸν ᾿Αβδᾶν Ιωάννην, Τέρπει μὲν καὶ λειμών πολυανθής, καὶ εὐώδης ὕδασι τε διειδέσι καταβόντος. Τῆς ᾿Αναστάσεως τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χρισ στοῦ, καὶ τῆς ἐνδόξον αὐτοῦ ἀναλήψεως. Τῆς εἰδωλικῆς ἀλύος κατὰ πάσης διασκεδασθείσης τῆς οἰκουμένης. Τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ οὐρανόθεν ἐνανθρωπήσεως καὶ τῆς ἐνδόξου αὐτοῦ ἐπι φανείας. Τῆς τῶν Ῥωμαίων καταυγασθείσης ὑπὸ ἡλίου τῆς δικαιοσύνης, Τιμᾶν ἐστιν ἄξιον τοὺς ἐφευρηκότας τὰ κάλλιστα, καὶ περικαλλέσι καὶ ποικίλοις στεφάνοις. [] τοῦ ἀναχωρητοῦ, καὶ πάντων ἀναχωρητῶν ἀρίστου Κυριακού. Τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ βασιλεύοντος πᾶσα πλάνη, και δαιμονική λατρεία ελύθη. Τοῦ μακαριωτάτου και φίλου Θεοῦ Ἱλαρίωνος. Τοῦ παρανόμου καὶ ἀσεβεστάτου Μαξεντίου τυραννοῦντος τὴν βασιλείαν. Όσοι τῷ τοῦ κορυφαίου τῶν ἀποστόλων θείῳ Τοὺς δοξάζοντας με δοξάσω, φησὶν ὁ Θεὸς ὑπου ἔρωτι γινόμενοι κάτοχοι. η φήτου γλώττη χρησάμενος. Οτε Μαξιμίνο; ὁ βασιλεὺς ἐν τῇ Θεσσαλονικέων διή γε πόλει. Ο τὸν μέγαν τῆς βροντῆς γόνον προτρεπόμενος ἐπαινεῖν, αὐτό μοι δοκεῖ τὸ μέγα τοῦ Θεοῦ Πνεῦμα παραινεῖν ἐπαινεῖν. Οὗτος ὁ Πατήρ ἡμῶν Ἰωάννης ὁρμᾶτο μὲν ἀπὸ τῆς Κωνσταντίνου. Οὗτος ὁ ὅσιος Πατήρ ἡμῶν Ἰωάννης ἐπίσκοπος ἦν Γοτθίας. Φιλάνθρωπος καὶ ἐλεήμων Θεὸς ὁ ἀεὶ προνοῶν καί
Ἐν ταῖς ἡμέραις εκείναις βασιλεύοντος τοῦ εὐσεβεστάτου καὶ κεγάλου Θεοδοσίου. Vila sancti Patris
nostri Amphilochii.
Ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις γενομένου διωγμού,
καὶ πολλῶν ἀδελφῶν προαναιρεθέντων. Martyrium
sanctorum Alexandri et Antoninæ.
Ἐν ταῖς ἡμέραις ἐν οἷς ὁ Θεὸς ὁ ἀγαθός. Vila
sancti Arsenii anachoretæ.
Ἐν ταῖς ἡμέραις εκείναις Ζήνωνος τοῦ βασιλέως
καὶ Γρηγορίου ἐπάρχου ὄντων ἐν ᾿Αλεξανδρεια. Vita
et res gestæ sanctæ Theodore Alexandrinæ.
Ἐν τῇ Χαλκηδονέων πόλει ἦν ἀθροισμὸς τῶν
Χριστιανῶν. Πρισκὸς ὁ ἀνθύπατος. Martyrium sanctæ Euphemiæ.
Ἐν τοῖς καιροῖς Σωνσταντίνου τοῦ βασιλέως ἀκαταστασία ἐγένετο ἐν τῇ Φρυγία. Actio sancti Nicolai,
Ἐν τοῖς καιροῖς τοῦ εἰκοστοῦ πέμπτου ἔτους ἐν τῇ ἱ
εὐκαταστασίᾳ τῶν εὐσεβῶν καιρῶν. Vita sancti
Phocæ.
Ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ βασιλεύοντος Δεκίου καὶ
Βαλεριανού των αὐτοκρατόρων ἐν τῇ μεγαλῇ πόλει
Ρώμη. Martyrium sancti Mercurii Caesarea Cappadociæ.
Εν σῷ καιρῷ ἐκείνῳ ὅτε Σατανᾶς ὑπὸ τῶν ἀξίων
οὐτοῦ εὐωχεῖτο. Martyrium sancti Dulæ.
[121] Ἐν τῷ καιρῷ τοῦ διαγμοῦ τοῦ κατὰ τῶν ΧριΕν
στιανῶν ἦν τις Ἰάκωβος ονόματι. Martyrium S. Jacobi Perse.
Εν τῷ καιρῷ των ανόμων ὑπερμάχων τῆς εἰδωλολατρείας. Martyrium sanctorum Justini, Charitonis et sociorum.
Ἐν τῷ τριακοστῷ ἐβδόμῳ ἔτει τοῦ διωγμοῦ ἡμῶν
ἀνεκαινίσθη πάλιν τὰ τῶν συμφορῶν ἡμῶν. Martyrium sanctorum Acepsimæ episcopi, Joannis presbyteri et Aithelæ diaconi.
Επί βασιλείας Δεκίου τοῦ βασιλέως βασιλεύοντος τῆς Ρώμης, θεραπευτοῦ μὲν τῶν ἐπιμόνων· Martyrium sanctorum Papyli, Capi et Agathodis.
Ἔτους δευτέρου τῆς βασιλείας Γαίου Γαλερίου
Διοκλητιανού. Martyrium sancti Menæ Ægypti qui
martyrium subiit in urbe Cothyai.
Ἔτους διακοσιοστοῦ τοῦ Σωτῆρος Ἰησοῦ Χριστοῦ
ζήτησις καὶ ἀνεύρεσις γέγονεν. Inventio sancts
crucis.
Ἔτους ἑβδόμου τῆς βασιλείας Μαξιμιανού, ήγεμονεύοντος Μαξίμου. Martyrium sanctorum Eulampii et Eulampiæ.
Ἔτους πέμπτου τῆς βασιλείας Ιουστίνου τοῦ φιλοχρίστου βασιλεύοντος. Martyrium sancti Aretha et
sociorum.
εκεν ἡμῖν ἡ λαμπρὰ καὶ χαρμόσυνος καὶ ποθουμένη πανήγυρις. In transportationem reliquiarum
sancti Joannis Chrysostomi.
Πκον ἐπὶ τὰ κινητήρια τὰ κατὰ τοῦ διαβόλου καὶ
οἱ ἅγιοι μάρτυρες Νίκανδρος, καὶ Μαρκιανός. Martyrium sanctorum Nicandri et Marciani.
Εν τίς ἀνὴρ μοναχὸς ὀνόματι Αμφιλόχιος. Οὗτος
δίκαιος καὶ θεοσεβης ὑπῆρχεν. Vila sancti Amphilochii episcopi Iconiensis.
Ο
Ἦν οὗτος ὁ Βασίλειος κατηχῶν πάντα ἄνθρωπον
περί τῆς ἀληθείας τῆς εἰς Χριστόν. Martyrium sancti Basilii presbyteri.
Ἦν τις γυνή φιλόχριστος ὀνόματι Ιουλία. Vita
sancti Joannis monachi, qui sese in puteum injecerat.
Ἡ περὶ τῶν μακαρίων ἀνδρῶν βίων ἀναγραφή.
Vita sancti Xenophontis.
Η σεπτὴ καὶ μεγαλόδωρος τῶν ἁγίων αὕτη σκηνή.
Miracula sanctorum Cosmæ et Damiani.
Θαυμάτων διήγησιν προβάλλεσθαι σήμερον. Miracula
sancti Anastasii Persa. Memorantur in septima
synodo cecumenica.
Ἱεράρχην καὶ ἀσκητὴν ἄμα καὶ Χριστοῦ μάρτυρα
μόνοις ἂν γένοιτο δυνατόν. S. Methodii patriarcha
Constantinopolitani Vita et res gestæ.
Καὶ πάλαι μὲν τῶν κατὰ Θεὸν πολιτευταμένων
ο βίος λυσιτελής καὶ ὠφέλιμος. Maximi Homologetæ
Vila.
Καλῶς οὖν, ἀγαπητοὶ, καὶ ὁ χορὸς ὁ ἐν Αἰγύπτῳ
μαρτυρήσας Θεῷ. Martyrium sancti Martiani Ægyptii et sociorium.
οἰκῶν ἐν Βηλαδή τη πόλει. Martyrium sancti Jacobi,
Κατὰ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον ἦν ὁ μακάριος Ιάκωβος
quod ille subiit in Perside.
Κατὰ τὸν καιρὸν τῆς βασιλείας Θεοδοσίου τοῦ βασιλέως καὶ ᾿Αρκαδίου καὶ Ονωρίου τῶν υἱῶν αὐτοῦ.
Martyrium sancti Jacobi Pers.
Κατὰ τὸν καιρὸν τῆς βασιλείας Μαξίμου ἦν τις
ἱερεὺς τῶν ῾Ελλήνων. Martyrium S. Susanna.
[122] Κατὰ τοὺς καιρους εκείνους ἐβασίλευε διοκλητιανὸς ὁ τύραννος. Martyrium sancti Procopii.
Κατὰ τοὺς καιρούς Γρατιανοῦ καὶ Οὐκλεντιανοῦ
τῶν Αὐτοκρατόρων συνέκη συναθροισθῆναι. Vita sancli Patris nostri Martini.
Κατὰ τοὺς καιρούς Διοκλητιανοῦ τοῦ βασιλέως
καὶ τοῦ οὐτοῦ συγκαθεδρου Γαλεριανοῦ. Martyrium
sanctæ Anastasiæ.
Κατὰ τοὺς καιροὺς ἐκείνους βασιλεύοντος κατὰ
συγχώρησιν του Χριστού. Martyrium sanctorum
Acindyni, Pegasii et Anempodisti.
Κατὰ τοὺς καιροὺς ἐκείνους βασιλεύοντος Μαξιμιανοῦ τοῦ παρανόμου καὶ ἀσεβεστάτου, Martyrium
sancta Barbara.
Κατὰ τοὺς καιροὺς ἐκείνους ἦν τις ανὴρ ἐν τῇ
Παφλαγόνων χώρα. Martyrium sancti Mamantis.
Κατὰ τοὺς καιροὺς ἐκείνους ἐπὶ αὐτοκράτορος
Τραϊανοῦ ἦν πολλή μανία Martyrium sancti Zosimi.
Κατὰ τοὺς καιρούς Λικινίου τοῦ βασιλέως ἦν
διωγμός μέγας τῶν Χριστιανών. Martyrium sanctorum Quadraginta Martyrum.
Κατά τους χρόνους Τραϊανοῦ τοῦ βασιλέως γέγονε
τις κόρη. Vila et martyrium sanctæ Eudocia Samaritanæ.
Κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ἦμεν πάντες οἱ ἀπόστολοι
ἐν Ἱεροσολύμοις. Periodi sancti Thomæ apostoli.
Κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν Τραϊανοῦ τοῦ βασιλέως
col. 81–82page 27 of 35
PG 114:81'Ρωμαίων ἀρχὴ τῆς βδελυρᾶς. Αἰγαὶ πόλις εἰ κόλπῳ μὲν τῷ ἰονά κειμένη. Αἰλίου 'Αδριανού Ῥωμαίων μὲν βασιλεύοντος, δα! μοσι δὲ καὶ εἰδώλοις ἐπιμελῶς δουλεύοντος, ᾿Αλλὰ πῶς ἄν τις ἡμᾶς ἀπαλλάξει αἰτίας καὶ μώ μων. Αλλος μὲν ἄλλο τι τῆς θρυλλουμένης διεξιέτω Κρήτης, ὁ μὲν τὸ κάλλος, ὁ δὲ τὸ μέγεθος. Αναστασία γυναικῶν ἡ καλλίστη, Ρώμης μὲν τῆς περιλόξου φυτόν, γένους δὲ περιφανεία. ᾿Ανδρῶν φιλαρέτων βίος, καὶ ἡ τῆς αὐτῶν πολι τείας διήγησις καὶ πᾶσι μὲν τοῖς εὐσεβῶς. ᾿Αρκαδίου τὰ ῾Ρωμαίων διέποντος σκήπτρα. Αρτι Μαξιμιανοῦ δεύτερον ἔτος ἄγοντος ἐν τῇ Ῥωμαίων ἀρχῇ, καὶ τοῦ τῆς ἀσεβείας χειμώνος, Αρτι μὲν ἡ τῆς ἀσεβείας ἀχλὺς ἅπασαν διεχείτο τὴν οἰκουμένην. Αρτι τῆς εὐσεβείας ἀνελλαμπούσης, καὶ τοῦ Εὐαγ γελικοῦ κηρύγματος τὸν πάντα κόσμον. "Αρτι Ναβουχοδονόσορ ὁ Βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων τὴν Ιερουσαλήμ πολέμῳ καταστησάμενος. "Αρτι τῆς θεογνοσίας εἰς πάντα τὸν κοσμόν δια τρεχούσης. Αρτι τὰ Ῥωμαίων σκήπτρα Θεοδοσίου τοῦ παι δὸς ᾿Αρκαδίου εὐσεβῶς διεθύνοντος. Αρτι τοῦ παιδὸς Ζαχαρίου. Αρτι τοῦ τῆς εἰδωλομανίας νέφους τὴν οἰκουμένην ὅλην διαλαβόντός. "Αρτι Τραϊανοῦ τὰ τῆς Ῥωμαίων βασιλείας σκῆπτρα παραλαβόντος, τῆς ᾿Αντιοχέων ἐκκλησίας ἐπίσ σκοπος. Βασιλεύοντος Διοκλητιανοῦ καὶ Μαξιμιανοῦ τῶν τοῦ ἀληθοῦς Βασιλέως πολεμίων. Βασιλεύοντος Διοκλητιανού και Μαξιμιανού, πᾶσα ἡ τῶν Ῥωμαίων ἀρχή. Βασιλεύοντος τοῦ ἀσεβεστάτου καὶ παρανόμου, Βασιλεύοντος τοῦ ἀσεβεστάτου Μαξεντίου ἡ τῶν Βλάσιος ὁ μάρτυς ἄξιον τοῦ τοιοῦδε τέλους τῆς μαρτυρίας. Γυναικείαν ἀρετὴν τῆς τῶν ἀνδρῶν οὐδὲν ἀπο λειφθεῖσαν πᾶσι διεξιέναι λυσιτελές. Δέκιος ἡνίκα καὶ Βαλεριανός. Διοκλητιανὸς ὁ Ρωμαίων αὐτοκράτωρ ἀναξίως τῶν σκήπτρων ἐπιλαβόμενος. Διοκλητιανὸς τὴν αὐτοκράτορα Ρωμαίοις διέπων αρχήν. Διοκλητιανοῦ καὶ Μαξιμιανοῦ τῶν δυσσεβῶν, καὶ ἀθέων τὴν τῶν Ῥωμαίων διεπόντων ἀρχήν. Διοκλητιανοῦ τὰ Ῥωμαίων σκῆπτρα διέποντος, Πρίσκου τε περὶ τὴν ᾿Ασίαν. Διττὰς ἡμῖν ᾿Αναστασίας εἶδε γνωρίζειν ἐπι φανεῖς μὲν ἄμφω τὸ κατὰ σάρκα γένος. Εγένετο μετὰ τὸ πατάξαι Κύριον. Εδει μὲν, ὦ ἱερωτάτη, καὶ θεοσύλλεκτος ἄθροισις τὸν νῦν σήμερον. Εἰ καὶ δικαίου μετ' ἐγκωμίων τελεῖσθαι. Εἰ καὶ πρῶτοι Πέρσαι Χριστὸν ἐκ Παρθένου γεν νώμενον προσεκύνησαν. [] Εικόνες καὶ πάλαι καὶ ἀδριάντες διὰ τοῦτο πάντως εἰς τὸν ἡμετέρον βίον εἰσήχθησαν. Εἶχε μὲν ἡ ἐπιφανής Νικομήδεια. Εἶχε μὲν τὰ 'Ρωμαίων σκήπτρα Λικίνιος, καὶ βασιλέων των πάλαι. Εἶχε μὲν τὰ Ῥωμαίων σκήπτρα Μαξιμιανὸς ὁ Ερκούλιος. τοὺς τὰ Χριστιανῶν φρονοῦντας ἐξέμησαν. Εκράτει ποτὲ τὰ τῆς ἀσεβείας, καὶ βασιλεῖς ἐπὶ Ελύττα κατά Χριστιανῶν Σαβώριος ὁ Περσῶν βασιλεύς. "Εννοιά μοι πολλάκις γέγονε, τί δήποτε μυρίοι ποιηταί, οἱ μὲν πολέμους καὶ ἔχθρας, καὶ τὰς ἀπ' αὐτῶν συνέθηκαν συμφοράς. Ἐν Παλαιστίνῃ πόλις ἐστὶν οὐκ ἔλαττον ἢ πέντε καὶ τεσσαράκοντα σταδίους ἀπέχουσα Γάζης. Ἐπεχωρίαζε μὲν καὶ πρότερον ἤδη τὸ τῶν ᾿Αρεια
£23
rinæ.
cunque, dummodo infans omnino non est, discer- 'Ρωμαίων ἀρχὴ τῆς βδελυρᾶς. Martyrium S. Catbanere liceat. Habes supra jam commemoratas, quæ
aut aliis Græce et Latine editæ sunt: necnon et
alias, quas scriptores alii, dum a Metaphraste sui
dicti testimonium petunt, nominatim laudant; et
habeto nunc tibi, et paucas hasce a me tanquam
Metaphrasta proprias stylo signatas.
Αἰγαὶ πόλις εἰ κόλπῳ μὲν τῷ ἰονά κειμένη. Martyrium SS. Zenobii et Zenobiæ illius sororis.
Αἰλίου 'Αδριανού Ῥωμαίων μὲν βασιλεύοντος, δα!-
μοσι δὲ καὶ εἰδώλοις ἐπιμελῶς δουλεύοντος, Martyrium sancti Eleutherii.
᾿Αλλὰ πῶς ἄν τις ἡμᾶς ἀπαλλάξει αἰτίας καὶ μώ
μων. Narratio de transportatione reliquiarum
Joannis Chrysostomi.
Αλλος μὲν ἄλλο τι τῆς θρυλλουμένης διεξιέτω
Κρήτης, ὁ μὲν τὸ κάλλος, ὁ δὲ τὸ μέγεθος. Martyrium sanctorum decem in Creta insula.
Αναστασία γυναικῶν ἡ καλλίστη, Ρώμης μὲν
τῆς περιλόξου φυτόν, γένους δὲ περιφανεία. Martyrium sanctæ Anastasiæ.
᾿Ανδρῶν φιλαρέτων βίος, καὶ ἡ τῆς αὐτῶν πολι
τείας διήγησις καὶ πᾶσι μὲν τοῖς εὐσεβῶς. Vita
et res gestæ S. Patris nostri Abramii.
᾿Αρκαδίου τὰ ῾Ρωμαίων διέποντος σκήπτρα. Martyrium sancti Jacobi Persæ.
Αρτι Μαξιμιανοῦ δεύτερον ἔτος ἄγοντος ἐν τῇ
Ῥωμαίων ἀρχῇ, καὶ τοῦ τῆς ἀσεβείας χειμώνος,
Martyrium sanctorum Indi, Domnæ et sociorum.
Αρτι μὲν ἡ τῆς ἀσεβείας ἀχλὺς ἅπασαν διεχείτο
τὴν οἰκουμένην. Martyrium sancti Epimachi.
Αρτι τῆς εὐσεβείας ἀνελλαμπούσης, καὶ τοῦ Εὐαγγελικοῦ κηρύγματος τὸν πάντα κόσμον. Vita et res
ges!m sanctorum Cosmæ et Damiani.
"Αρτι Ναβουχοδονόσορ ὁ Βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων τὴν
Ιερουσαλήμ πολέμῳ καταστησάμενος. Commentarius in Danielem prophetam et sanctos tres pueros
[125] Ananiam, Azariam et Mizaelem.
"Αρτι τῆς θεογνοσίας εἰς πάντα τὸν κοσμόν διατρεχούσης. Martyrium SS. Eulampii et Eulampiæ.
Αρτι τὰ Ῥωμαίων σκήπτρα Θεοδοσίου τοῦ παιδὸς ᾿Αρκαδίου εὐσεβῶς διεθύνοντος. Vila et res gest
S. Euphrosynæ Alexandrinæ.
Αρτι τοῦ παιδὸς Ζαχαρίου. Commentarius in
sanctum Andream apostolum.
Αρτι τοῦ τῆς εἰδωλομανίας νέφους τὴν οἰκουμένην ὅλην διαλαβόντός. Martyrium S. Georgii.
"Αρτι Τραϊανοῦ τὰ τῆς Ῥωμαίων βασιλείας σκηπτρα παραλαβόντος, τῆς ᾿Αντιοχέων ἐκκλησίας ἐπίσ
σκοπος. Martyrium S. Ignatii episcopi Antiocheni.
Βασιλεύοντος Διοκλητιανοῦ καὶ Μαξιμιανοῦ τῶν
τοῦ ἀληθοῦς Βασιλέως πολεμίων. Martyrium S.Meana
Ægyptii, qui in Cotyaio martyrium passus est.
Βασιλεύοντος Διοκλητιανού και Μαξιμιανού, πᾶσα
ἡ τῶν Ῥωμαίων ἀρχή. Vita sanctorum martyrum
Eustratii, Aurentii, Eugenii, Mardarii et Orestæ.
Βασιλεύοντος τοῦ ἀσεβεστάτου καὶ παρανόμου,
Martyrium S. Panteleemonis.
Βασιλεύοντος τοῦ ἀσεβεστάτου Μαξεντίου ἡ τῶν
Βλάσιος ὁ μάρτυς ἄξιον τοῦ τοιοῦδε τέλους τῆς
μαρτυρίας. Vila et martyrium sancti Blasii episcopi.
Γυναικείαν ἀρετὴν τῆς τῶν ἀνδρῶν οὐδὲν ἀπολειφθεῖσαν πᾶσι διεξιέναι λυσιτελές. Vila et res
gesta S. Pelagia Antiocheng.
Δέκιος ἡνίκα καὶ Βαλεριανός. Martyrium S. Mercurii.
Διοκλητιανὸς ὁ Ρωμαίων αὐτοκράτωρ ἀναξίως τῶν
σκήπτρων ἐπιλαβόμενος. Martyrium S. Georgii.
Διοκλητιανὸς τὴν αὐτοκράτορα Ρωμαίοις διέπων
αρχήν. Martyrium SS. Probi, Iaradi et Andronici.
Διοκλητιανοῦ καὶ Μαξιμιανοῦ τῶν δυσσεβῶν, καὶ
ἀθέων τὴν τῶν Ῥωμαίων διεπόντων ἀρχήν. Marty
rium sanctorum Anargyrorum, Cosmæ, Damiani
et sociorum martyrum.
Διοκλητιανοῦ τὰ Ῥωμαίων σκῆπτρα διέποντος,
Πρίσκου τε περὶ τὴν ᾿Ασίαν. Martyrium S. Euphe
mia.
Διττὰς ἡμῖν ᾿Αναστασίας εἶδε γνωρίζειν ἐπι
φανεῖς μὲν ἄμφω τὸ κατὰ σάρκα γένος. Vila el res
gestæ sanctæ Athanasiæ Romanæ.
Εγένετο μετὰ τὸ πατάξαι Κύριον. Martyrium
S. Basilei episcopi Amasis.
Εδει μὲν, ὦ ἱερωτάτη, καὶ θεοσύλλεκτος ἄθροισις τὸν νῦν σήμερον. Vila sancti Alexii.
Εἰ καὶ δικαίου μετ' ἐγκωμίων τελεῖσθαι. Commeularius in sanctum Lucam apostolum.
Εἰ καὶ πρῶτοι Πέρσαι Χριστὸν ἐκ Παρθένου γεν
νώμενον προσεκύνησαν. Certamen sanctorum Christi
martyrum Acindyni, Pelagii, Anempodisti, Aphthonii et Elpidiphori.
[126] Εικόνες καὶ πάλαι καὶ ἀδριάντες διὰ
τοῦτο πάντως εἰς τὸν ἡμετέρον βίον εἰσήχθησαν.
Vita et res gestæ S. Theoctista Lesbiæ.
Εἶχε μὲν ἡ ἐπιφανής Νικομήδεια. Martyrium
sancti Petri archiepiscopi Alexandrini.
Εἶχε μὲν τὰ 'Ρωμαίων σκήπτρα Λικίνιος, καὶ
βασιλέων των πάλαι. Martyrium SS. Quadraginta
martyrum.
Εἶχε μὲν τὰ Ῥωμαίων σκήπτρα Μαξιμιανὸς ὁ
Ερκούλιος. Martyrium sancti Demetrii.
τοὺς τὰ Χριστιανῶν φρονοῦντας ἐξέμησαν. MartyΕκράτει ποτὲ τὰ τῆς ἀσεβείας, καὶ βασιλεῖς ἐπὶ
rium S. Charitinæ.
Ελύττα κατά Χριστιανῶν Σαβώριος ὁ Περσῶν
βασιλεύς. Certamen sanctorum martyrum Acepsimæ, Josephi et Aichialæ.
"Εννοιά μοι πολλάκις γέγονε, τί δήποτε μυρίοι
ποιηταί, οἱ μὲν πολέμους καὶ ἔχθρας, καὶ τὰς
ἀπ' αὐτῶν συνέθηκαν συμφοράς. Vita sancti Marcelli
archimandritæ sancti monasterii Aemmitarum.
Ἐν Παλαιστίνῃ πόλις ἐστὶν οὐκ ἔλαττον ἢ πέντε
καὶ τεσσαράκοντα σταδίους ἀπέχουσα Γάζης. Vila et
res gestæ sancti Hilarionis.
Ἐπεχωρίαζε μὲν καὶ πρότερον ἤδη τὸ τῶν ᾿Αρεια
Εἰπὲ δή, φιλάνθρωπε, χαιρόμενος ἀπεκρίνατο, ἃ καὶ τῆς χρηστῆς ἄξια τῶν ἀνθρώπων δόξης. Σύγγνωθι τῶν ἁμαρτιῶν μου πρὸ τοῦ σε ἀπελθεῖν· τὴν Στεργοῦ πατρίδα· οὐ φαύλως ὑπὲρ σεαυτοῦ εἶ τῶν χρηστῶν ἄξιος· πρὸς δόξαν δὲ μηδόλως.
Οὕτω προήρπαγεν, ὑπ᾽ χαριέντων τοῦ βεβίωκεν. Μὴ τῶν ἀδίκων γλώσσῃ τοῦ ψεγόμενον δρόμος, θεῖναί μοι μόνον, ἀεσσαίτω, αὐτοῦ μὲν ἐκεῖθεν· Θρηνοῦ θρῆνα ὕλαξεν μοι· λύγγε δὲ δεδοίατο.
Σφᾷξ ἀγελῆεν, πρόσταγε ἀεχθεῖ ἀδίκαιτος, Ἐπί μὴ ἀφθίαις μηκίσσων τὰ ἑλεῖα ἱεροβίοις. Ψεύδ᾽ τοῦ τέλους μέριμνοι, καὶ τέλει καθεῖλεν· Μελοπτυέης τῆς μαγεύσεων, κεῖξον δὲ τέλος.
Ἀγκιστρεῖν ἀγαπήσας, ἔγ᾽ εἶπε τοῖς ἐχθροῖς. Ὅρα τε ἀγριωθέντι τροπαίους μέγ᾽ ἐχθράνεων, ἀπ᾽ ἀγριωθέντι τἀγαθηφόρα εἶ ὑπερκατελεῖν, ἀπ᾽ ἀγρίων δύ᾽ εἶναι, τάχος ἐν οὔποτε φθίνει. Ἀμφότεροι μεταπαίοι ταχύτητος νέμεσιν· ἤδ᾽ εἰ πανηγυρίζεσθε ἄχρηστον, εἰ ἐχθιδεύεις· Ἀλλ᾽ ἂν μεταπαίει ταχύτητε νέμεσιν·
Ἀγαθόν, εἶδος ὄντων ψυχῶν μνημεῖον, ἀρδευτῶν τεκμηρίους θησαυροὶ καὶ δεξιοτήτων. Δεῖ δὲ καλόν τε καὶ ὅλως ἁρμόζον αἴσθεσθαι δωρεᾶς, Θεῷ λατρεύων τε καὶ δεξιοτήτων ἐκπληρούντων τὴν διακονίαν τε καὶ ἐπιμέλειαν.
Χρηστιανός, ὅπερ ὁμολογεῖ φέρων ὁ εὐσεβής· Θεοῦ δ᾽ ἐπείγοντος ἐκ τοῦ βεβίωκεν ὡρμημένος, ἐρρέθη· ὃ δεῖ βεβαιούμενος ἀκμὴν γενέσθαι· ἵν᾽ εὐθαρσῶς ποτήριον πικρὸν ἀγαπήσωσιν, ἐν ᾧ δ᾽ ἐσβέσθη λύπη ἑνάδος ἀδελφοῦ φρατρὸς ὑμῶν μὴ συμβαίνειν γνωστοὶ σῴζεσθαι.
Τὸ κεφάλαιον πρᾳοτήτων.
Ὁμιλοῦσαν δάκρυσι καὶ ψυχῆς ἱκέτην μανία τῶν ἁμαρτωλῶν θησαυροῖς τε καὶ ἀγαθοεργίων. Χριστιανός, ὃ βεβαιοῖ εἶναι εὐσεβής· σπουδαίως ἐπαφήσεσθαι ὁδὸν σκεύη ἱκεσίου βούλεται· μηδαμῶς δ᾽ ἀποσεισάμενος πόντον ἱκέτης ἄγριον ἠγάπησεν· ὃ δ᾽ εἰσεδέξατο λαθὼν εἰρήκεσθαι. Φίλοις τε οἰκεῖν συνειθισμένης ὀλέθρου σφαγῆς, εὐχερῶς εἰ δύναιτ᾽ ἄλλοις ἐπαρκεῖ φθόνοις.
£23
rinæ.
cunque, dummodo infans omnino non est, discer- 'Ρωμαίων ἀρχὴ τῆς βδελυρᾶς. Martyrium S. Catbanere liceat. Habes supra jam commemoratas, quæ
aut aliis Græce et Latine editæ sunt: necnon et
alias, quas scriptores alii, dum a Metaphraste sui
dicti testimonium petunt, nominatim laudant; et
habeto nunc tibi, et paucas hasce a me tanquam
Metaphrasta proprias stylo signatas.
Αἰγαὶ πόλις εἰ κόλπῳ μὲν τῷ ἰονά κειμένη. Martyrium SS. Zenobii et Zenobiæ illius sororis.
Αἰλίου 'Αδριανού Ῥωμαίων μὲν βασιλεύοντος, δα!-
μοσι δὲ καὶ εἰδώλοις ἐπιμελῶς δουλεύοντος, Martyrium sancti Eleutherii.
᾿Αλλὰ πῶς ἄν τις ἡμᾶς ἀπαλλάξει αἰτίας καὶ μώ
μων. Narratio de transportatione reliquiarum
Joannis Chrysostomi.
Αλλος μὲν ἄλλο τι τῆς θρυλλουμένης διεξιέτω
Κρήτης, ὁ μὲν τὸ κάλλος, ὁ δὲ τὸ μέγεθος. Martyrium sanctorum decem in Creta insula.
Αναστασία γυναικῶν ἡ καλλίστη, Ρώμης μὲν
τῆς περιλόξου φυτόν, γένους δὲ περιφανεία. Martyrium sanctæ Anastasiæ.
᾿Ανδρῶν φιλαρέτων βίος, καὶ ἡ τῆς αὐτῶν πολι
τείας διήγησις καὶ πᾶσι μὲν τοῖς εὐσεβῶς. Vita
et res gestæ S. Patris nostri Abramii.
᾿Αρκαδίου τὰ ῾Ρωμαίων διέποντος σκήπτρα. Martyrium sancti Jacobi Persæ.
Αρτι Μαξιμιανοῦ δεύτερον ἔτος ἄγοντος ἐν τῇ
Ῥωμαίων ἀρχῇ, καὶ τοῦ τῆς ἀσεβείας χειμώνος,
Martyrium sanctorum Indi, Domnæ et sociorum.
Αρτι μὲν ἡ τῆς ἀσεβείας ἀχλὺς ἅπασαν διεχείτο
τὴν οἰκουμένην. Martyrium sancti Epimachi.
Αρτι τῆς εὐσεβείας ἀνελλαμπούσης, καὶ τοῦ Εὐαγγελικοῦ κηρύγματος τὸν πάντα κόσμον. Vita et res
ges!m sanctorum Cosmæ et Damiani.
"Αρτι Ναβουχοδονόσορ ὁ Βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων τὴν
Ιερουσαλήμ πολέμῳ καταστησάμενος. Commentarius in Danielem prophetam et sanctos tres pueros
[125] Ananiam, Azariam et Mizaelem.
"Αρτι τῆς θεογνοσίας εἰς πάντα τὸν κοσμόν διατρεχούσης. Martyrium SS. Eulampii et Eulampiæ.
Αρτι τὰ Ῥωμαίων σκήπτρα Θεοδοσίου τοῦ παιδὸς ᾿Αρκαδίου εὐσεβῶς διεθύνοντος. Vila et res gest
S. Euphrosynæ Alexandrinæ.
Αρτι τοῦ παιδὸς Ζαχαρίου. Commentarius in
sanctum Andream apostolum.
Αρτι τοῦ τῆς εἰδωλομανίας νέφους τὴν οἰκουμένην ὅλην διαλαβόντός. Martyrium S. Georgii.
"Αρτι Τραϊανοῦ τὰ τῆς Ῥωμαίων βασιλείας σκηπτρα παραλαβόντος, τῆς ᾿Αντιοχέων ἐκκλησίας ἐπίσ
σκοπος. Martyrium S. Ignatii episcopi Antiocheni.
Βασιλεύοντος Διοκλητιανοῦ καὶ Μαξιμιανοῦ τῶν
τοῦ ἀληθοῦς Βασιλέως πολεμίων. Martyrium S.Meana
Ægyptii, qui in Cotyaio martyrium passus est.
Βασιλεύοντος Διοκλητιανού και Μαξιμιανού, πᾶσα
ἡ τῶν Ῥωμαίων ἀρχή. Vita sanctorum martyrum
Eustratii, Aurentii, Eugenii, Mardarii et Orestæ.
Βασιλεύοντος τοῦ ἀσεβεστάτου καὶ παρανόμου,
Martyrium S. Panteleemonis.
Βασιλεύοντος τοῦ ἀσεβεστάτου Μαξεντίου ἡ τῶν
Βλάσιος ὁ μάρτυς ἄξιον τοῦ τοιοῦδε τέλους τῆς
μαρτυρίας. Vila et martyrium sancti Blasii episcopi.
Γυναικείαν ἀρετὴν τῆς τῶν ἀνδρῶν οὐδὲν ἀπολειφθεῖσαν πᾶσι διεξιέναι λυσιτελές. Vila et res
gesta S. Pelagia Antiocheng.
Δέκιος ἡνίκα καὶ Βαλεριανός. Martyrium S. Mercurii.
Διοκλητιανὸς ὁ Ρωμαίων αὐτοκράτωρ ἀναξίως τῶν
σκήπτρων ἐπιλαβόμενος. Martyrium S. Georgii.
Διοκλητιανὸς τὴν αὐτοκράτορα Ρωμαίοις διέπων
αρχήν. Martyrium SS. Probi, Iaradi et Andronici.
Διοκλητιανοῦ καὶ Μαξιμιανοῦ τῶν δυσσεβῶν, καὶ
ἀθέων τὴν τῶν Ῥωμαίων διεπόντων ἀρχήν. Marty
rium sanctorum Anargyrorum, Cosmæ, Damiani
et sociorum martyrum.
Διοκλητιανοῦ τὰ Ῥωμαίων σκῆπτρα διέποντος,
Πρίσκου τε περὶ τὴν ᾿Ασίαν. Martyrium S. Euphe
mia.
Διττὰς ἡμῖν ᾿Αναστασίας εἶδε γνωρίζειν ἐπι
φανεῖς μὲν ἄμφω τὸ κατὰ σάρκα γένος. Vila el res
gestæ sanctæ Athanasiæ Romanæ.
Εγένετο μετὰ τὸ πατάξαι Κύριον. Martyrium
S. Basilei episcopi Amasis.
Εδει μὲν, ὦ ἱερωτάτη, καὶ θεοσύλλεκτος ἄθροισις τὸν νῦν σήμερον. Vila sancti Alexii.
Εἰ καὶ δικαίου μετ' ἐγκωμίων τελεῖσθαι. Commeularius in sanctum Lucam apostolum.
Εἰ καὶ πρῶτοι Πέρσαι Χριστὸν ἐκ Παρθένου γεν
νώμενον προσεκύνησαν. Certamen sanctorum Christi
martyrum Acindyni, Pelagii, Anempodisti, Aphthonii et Elpidiphori.
[126] Εικόνες καὶ πάλαι καὶ ἀδριάντες διὰ
τοῦτο πάντως εἰς τὸν ἡμετέρον βίον εἰσήχθησαν.
Vita et res gestæ S. Theoctista Lesbiæ.
Εἶχε μὲν ἡ ἐπιφανής Νικομήδεια. Martyrium
sancti Petri archiepiscopi Alexandrini.
Εἶχε μὲν τὰ 'Ρωμαίων σκήπτρα Λικίνιος, καὶ
βασιλέων των πάλαι. Martyrium SS. Quadraginta
martyrum.
Εἶχε μὲν τὰ Ῥωμαίων σκήπτρα Μαξιμιανὸς ὁ
Ερκούλιος. Martyrium sancti Demetrii.
τοὺς τὰ Χριστιανῶν φρονοῦντας ἐξέμησαν. MartyΕκράτει ποτὲ τὰ τῆς ἀσεβείας, καὶ βασιλεῖς ἐπὶ
rium S. Charitinæ.
Ελύττα κατά Χριστιανῶν Σαβώριος ὁ Περσῶν
βασιλεύς. Certamen sanctorum martyrum Acepsimæ, Josephi et Aichialæ.
"Εννοιά μοι πολλάκις γέγονε, τί δήποτε μυρίοι
ποιηταί, οἱ μὲν πολέμους καὶ ἔχθρας, καὶ τὰς
ἀπ' αὐτῶν συνέθηκαν συμφοράς. Vita sancti Marcelli
archimandritæ sancti monasterii Aemmitarum.
Ἐν Παλαιστίνῃ πόλις ἐστὶν οὐκ ἔλαττον ἢ πέντε
καὶ τεσσαράκοντα σταδίους ἀπέχουσα Γάζης. Vila et
res gestæ sancti Hilarionis.
Ἐπεχωρίαζε μὲν καὶ πρότερον ἤδη τὸ τῶν ᾿Αρεια
col. 83–84page 28 of 35
PG 114:83τε καὶ μεγέθους. σης. Οὐ ξένα Γαλατῶν τὰ παρόντα, οὐδὲ ὁμολογητοῦ τῆς ἀληθείας ἀλλότρια. Οὐ πολλοὺς Αἴγυπτος ἐπᾶν δὲ τεκη. Τιμόθεον τὸν μέγαν ἤνεγκε μὲν ἡ λυκτόνων. Τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ κοινωνία σαρ Οὐχ οὕτως ἡδὺ τῷ φιλαρέτῳ. χὸς, ὁ φησι Παῦλος, ἐπὶ γῆς φιλανθρώπως. Πάλαι μὲν ἐν τύποις ἦν τὰ τῆς πίστεως καὶ αἰνίγμασιν, Πάλαι μὲν τὰς κατὰ γῆν διατριβὰς ἀνύοντες οἱ ἀπόστολοι. Πάλιν ἡμῖν ὁ θεῖος ἐφέστεκε πρόεδρος, καὶ πάλιν ὁ λόγος ήκει πανηγυρίσων. Τοὺς εὐλογοῦντάς, σε φησὶ πρὸς τὸν ᾿Αβραὰμ ὁ Θεὸς, εὐλογήσω. Τοὺς σώφρονας τὸν βίον και φιλαρέτους κατά δύναμιν ἐπαινεῖν ὅπιόν τε ὁμοῦ καὶ ὠφελιμώτατον. Τραϊανοῦ τὰ ῾Ρωμαίων σκῆπτρα διέποντος. Τυραννικόν τι χρήμα τεκόντων στοργή, καὶ δεσμὰ 5 φύσεως. Πολλὰ τῆς διδασκαλίας τῶν εὖ καὶ ὡς Θεῷ φίλον βεβιωκότων. Πολλὴ κατὰ τῶν τοῦ Χριστοῦ μαρτύρων τοῦ δια βύλου ἡ κακουργία. Πολλῶν κατὰ διαφόρους καιρούς κατὰ Χριστοῦ καὶ τῶν ἐκείνου μανέντων θεραπευτῶν Διοκλητιανός. Πρόβου τοῦ δυσσεβοῦς τὸ βασίλειο, σκῆπτρον, τῶν Ῥωμαίων διέποντος, Σαμόσατα πόλις τῆς Συρίας ἐστίν· Εὐφράτης τῇ πό λει παραῤῥεῖ. Σοφόν τι χρήμα ζωγράφου χείρ, καὶ δεινὴ μὲν μιμήσασθαι τὴν ἀλήθειαν. [] Τὰς τῶν ἀγαθῶν ἀνδρῶν ἀναγράπτους τίθεσθαι πρα ξεις, καὶ τὴν τούτων μνήμην. Τῇ θαυμαστῇ δυάδι τῶν σοφῶν ᾿Αναργύρων πα τρὶς μέν. Τὴν πρὸς ἀρετὴν ὁδὸν φέρουσαν τραχείαν εἶναι, καὶ ἀνάντη καὶ εὐχερή. Τὴν τοῦ Χριστοῦ ποίμνην ὁσημέραι πληθυνομένην ὁ δυσμενής καθορῶν. Τῆς ἴσης ἀτοπίας νομίζω τότε φθέγγεσθαι τὰ μὴ δέοντα. Τῆς μεγάλης πολεως Ιεροσολύμων ὑπὸ τοῦ Περ σῶν βασιλέως ἁλούσης. Τραϊανοῦ τοῦ δυσσεβούς βασιλέως πολλὴν μὲν πρόνοιαν καὶ σπουδήν. 26. Ὁ τοῦ Θεοῦ Θεός Λόγος ἀϊδίως συνὼν τῷ ματρὶ καὶ ἄχρονος ὢν εἴλετο. Τῶν ὑπὸ Χριστοῦ τὴν ἄθλησιν ἑλομένων, οἱ μὲν ὑπὲρ εὐσεβείας ἁπλῶς πρὸς Ἕλληνας ηγωνίσαν το. Ὥσπερ ἐπὶ τῶν ἁριστέων. "Ωσπερ λειμών εὐανθὴς ποικίλοις ἄνθεσι πυκαζό μενος ὡραίζει ταῖς όδματς. Ἔτος μὲν ἀπὸ τῆς ᾿Αλεξάνδρου τοῦ Μακεδόνος ἀρχῆς ἐξακοσιοστὸν ἦν. [] Νέρωνος αὖθις τὰ Ῥωμαίων σκήπτρα διέποντος & θαυμαστὸς Ναζάριος. Μάρκου Αντωνίου και Λουκίου Βήρου τὴν αὐτο κράτορα Ρωμαίοις διεπόντων ἀρχήν. οὐδὲ γυναξιν, οὐδὲ κόραις τὸ τῆς μαρτυρίας ἀπο κέκλεισθαι στάδιον. Αρτι τοῦ μεγάλου τῆς ἀληθείας εὐαγγελιστού τε καὶ κήρυχος. Πολλὰ καὶ μεγάλα με την ᾿Αντιόχου θαυμάζειν παρακαλοῦσιν. ὡς εἰ καὶ μηδὲν ἄλλο τῷ ἀνδρὶ διεσπούδαστο, μηδ' ἀποχρῶντα τὰ ἄλλα σύμπαντα, καὶ καθέκαστον πρὸς ἀφορμὴν εὐφημίας ἀρκοῦντα Τῆς τῶν Περσῶν ἀρχῆς εἰς Πέρσας διαλυθεί ἀλλὰ τό γε τοιοῦτον ελέσθαι σπουδασμα, καὶ οὕτως Τῆς πρὸς τῷ Λιβάνῳ ὄρει Φοινίκης πολλοὶ μὲν πόλεις ἕτεραι νοτιώτεραι, καὶ προσάρτιοι,
τε καὶ μεγέθους. Martyrium S. Anthimi episcopi σης. Martyrium S. Gregorii Magna Armeniæ et
Nicomediensis.
Οὐ ξένα Γαλατῶν τὰ παρόντα, οὐδὲ ὁμολογητοῦ
τῆς ἀληθείας ἀλλότρια. Martyrium sancti Platonis.
Οὐ πολλοὺς Αἴγυπτος ἐπᾶν δὲ τεκη. Vita sancti
Parapii.
sociorum.
Τιμόθεον τὸν μέγαν ἤνεγκε μὲν ἡ λυκτόνων.
Commentarius in sanctum Christi apostolum Timotheum.
Τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ κοινωνία σαρΟὐχ οὕτως ἡδὺ τῷ φιλαρέτῳ. Commentarius in χὸς, ὁ φησι Παῦλος, ἐπὶ γῆς φιλανθρώπως. Mar
sanctum Jacobum Adelphotheum.
Πάλαι μὲν ἐν τύποις ἦν τὰ τῆς πίστεως καὶ αἰνίγμασιν, Sancti Dionysii Areopagitæ martyrium.
Πάλαι μὲν τὰς κατὰ γῆν διατριβὰς ἀνύοντες οἱ
ἀπόστολοι. In sanctum apostolum Thomam commentarius.
Πάλιν ἡμῖν ὁ θεῖος ἐφέστεκε πρόεδρος, καὶ πάλιν
ὁ λόγος ήκει πανηγυρίσων. De tribus inventionibus
capitis sancti Joannis Baptista.
tyrium sanctorum Thyrsi, Leucii, Philemonis et
Αpollonii.
Τοὺς εὐλογοῦντάς, σε φησὶ πρὸς τὸν ᾿Αβραὰμ ὁ
Θεὸς, εὐλογήσω. Vila sancti Cyriaci Anachoret.
Τοὺς σώφρονας τὸν βίον και φιλαρέτους κατά
δύναμιν ἐπαινεῖν ὅπιόν τε ὁμοῦ καὶ ὠφελιμώτατον.
Vita et res gesta S. Matronæ.
Τραϊανοῦ τὰ ῾Ρωμαίων σκῆπτρα διέποντος. Vita
et martyrium sanctorum Eustathii, et ejus uxoris
Τυραννικόν τι χρήμα τεκόντων στοργή, καὶ δεσμὰ 5 Theopistes, et eorum Gliorum Agapii et Theoφύσεως. Vila Joannis prosper Christum pauperis.
Πολλὰ τῆς διδασκαλίας τῶν εὖ καὶ ὡς Θεῷ φίλον
βεβιωκότων. Vita sancti Charitonis Homologela.
Πολλὴ κατὰ τῶν τοῦ Χριστοῦ μαρτύρων τοῦ δια
βύλου ἡ κακουργία. Martyrium sancti Andreæ, qui
in Crisi est.
Πολλῶν κατὰ διαφόρους καιρούς κατὰ Χριστοῦ καὶ
τῶν ἐκείνου μανέντων θεραπευτῶν Διοκλητιανός. Mare
tyrium sanctorum Sebastiani et sociorum, Zoës,
Tranquillini, Nicostrai, Claudii Castoris, tiburtii,
Castalli, Marcellini et Marci.
Πρόβου τοῦ δυσσεβοῦς τὸ βασίλειο, σκῆπτρον, τῶν
Ῥωμαίων διέποντος, Martyrium SS. Trophimi,
Sabbatii et Dorymedontis.
Σαμόσατα πόλις τῆς Συρίας ἐστίν· Εὐφράτης τῇ πόλει παραῤῥεῖ. Vita et martyrium sancti Luciani.
Σοφόν τι χρήμα ζωγράφου χείρ, καὶ δεινὴ μὲν
μιμήσασθαι τὴν ἀλήθειαν. Vila et [129] res gesta
sancti Nicolai Myrensis episcopi.
Τὰς τῶν ἀγαθῶν ἀνδρῶν ἀναγράπτους τίθεσθαι πραξεις, καὶ τὴν τούτων μνήμην. Vila sancti Joannis
Eleemonis patriarchæ Alexandrini.
Τῇ θαυμαστῇ δυάδι τῶν σοφῶν ᾿Αναργύρων πα
τρὶς μέν. Vita sanctorum Anargyrorum Cosinæ et
Damiani.
Τὴν πρὸς ἀρετὴν ὁδὸν φέρουσαν τραχείαν εἶναι,
καὶ ἀνάντη καὶ εὐχερή. Vila et res gesta S. Patris
nostri Joannitii.
Τὴν τοῦ Χριστοῦ ποίμνην ὁσημέραι πληθυνομένην
ὁ δυσμενής καθορῶν. Martyrium sancti Callistrati
et sociorum.
Τῆς ἴσης ἀτοπίας νομίζω τότε φθέγγεσθαι τὰ μὴ
δέοντα. Martyrium S. Autonomi.
Τῆς μεγάλης πολεως Ιεροσολύμων ὑπὸ τοῦ Περσῶν βασιλέως ἁλούσης. Martyrium sancti Callistrati
Persæ.
pisti.
Τραϊανοῦ τοῦ δυσσεβούς βασιλέως πολλὴν μὲν
πρόνοιαν καὶ σπουδήν. Martyrium SS. Eudoxii,
Romuli, Zenonis et Macarii.
26. Ὁ τοῦ Θεοῦ Θεός Λόγος ἀϊδίως συνὼν τῷ
ματρὶ καὶ ἄχρονος ὢν εἴλετο. Commentarius in
sanctum apostolum Philippum.
Τῶν ὑπὸ Χριστοῦ τὴν ἄθλησιν ἑλομένων, οἱ μὲν
ὑπὲρ εὐσεβείας ἁπλῶς πρὸς Ἕλληνας ηγωνίσαν
το. Vila sancti Theodori Grapti et sancti Theophanis illius fratris.
Ὥσπερ ἐπὶ τῶν ἁριστέων. Vila sancti Danielis
Stylitæ.
"Ωσπερ λειμών εὐανθὴς ποικίλοις ἄνθεσι πυκαζό
μενος ὡραίζει ταῖς όδματς. Vita et laudatio sancti
Patris nostri Theophanis Siagreni.
Ἔτος μὲν ἀπὸ τῆς ᾿Αλεξάνδρου τοῦ Μακεδόνος ἀρχῆς
ἐξακοσιοστὸν ἦν. Martyrium sanctorum Guriæ, Samonæ et Abibi, et de eorum miraculo patrato in
puellam Euphemiam.
[130] Νέρωνος αὖθις τὰ Ῥωμαίων σκήπτρα
διέποντος & θαυμαστὸς Ναζάριος. Vita et certamen sanctorum Nazarii, Gervasii, Protasii et
Celsi.
Μάρκου Αντωνίου και Λουκίου Βήρου τὴν αὐτο
κράτορα Ρωμαίοις διεπόντων ἀρχήν. Vila et res
gesta S. Abercii Episcopi Hieropolitani.
οὐδὲ γυναξιν, οὐδὲ κόραις τὸ τῆς μαρτυρίας ἀποκέκλεισθαι στάδιον. Martyrium SS. Martyrum Metrodora, Nymphodoræ et Menodora.
Αρτι τοῦ μεγάλου τῆς ἀληθείας εὐαγγελιστού τε
καὶ κήρυχος. Martyrium S. Theclæ.
Πολλὰ καὶ μεγάλα με την ᾿Αντιόχου θαυμάζειν
παρακαλοῦσιν. Vila et res gestæ et martyrium
sanctorum Cypriani et Justina.
Et hæc quidem pro Vitis sanctorum satis sint. Verum Metaphrastem præter has sanctorum Vitas,
alia quoque scripsisse præter id quod innuit Psellus
in ejus laudatione. ὡς εἰ καὶ μηδὲν ἄλλο τῷ ἀνδρὶ
διεσπούδαστο, μηδ' ἀποχρῶντα τὰ ἄλλα σύμπαντα,
καὶ καθέκαστον πρὸς ἀφορμὴν εὐφημίας ἀρκοῦντα·
Τῆς τῶν Περσῶν ἀρχῆς εἰς Πέρσας διαλυθεί ἀλλὰ τό γε τοιοῦτον ελέσθαι σπουδασμα, καὶ οὕτως
Τῆς πρὸς τῷ Λιβάνῳ ὄρει Φοινίκης πολλοὶ μὲν
πόλεις ἕτεραι νοτιώτεραι, καὶ προσάρτιοι, Vila et
res gesta et martyrium sanctorum Galactionis et
Epistemes.
καταπράξασθαι τε καὶ ἀκριβώσασθαι, αὐταρχὲς ἀντὶ παν τὸς ἄλλου πρὸς ἐγκώμιον τῷ ἀνδρί. Εἰς τὸν θρῆνον τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου, ὅτε περιεπλάκη τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Τοῦτο ἐκεῖνα, γλυκύτατε Ἰησοῦ, τὸ τοὺς ἐκ Περσίδος ἀφιγμένους εἰς Βηθλεέμ. Περὶ τῆς ζωηφόρου τελευτῆς καὶ μεταστάσεως τῆς Θεοτόκου. Τὸν καιρὸν τῆς Πεντηκοστῆς οἱ ᾿Απόστολοι τῆς θείας. 3. Λόγος διαλαμβάνων τὰ ἀπὸ τῆς σεβασμίας γεννήσεως, καὶ ἀνατροφῆς τῆς Υπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου, τῆς θεοπρες πούς τε γεννήσεως Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, καὶ ὅσα μέχρι τῆς ζωηφόρου αὐτῆς συνέδραμε τελευτής, προσέτι λόγοι κα καὶ περὶ τῆς φανερώσεως τῆς τιμίας αὐτῆς ἐσθῆτος, καὶ ἐκλεχθέντες διὰ Συμεώνος τοῦ μαγίστρου καὶ λογοθέτου ὅπως ὁ μέγας οὗτος θησαυρὸς Χριστιανοῖς τεθησαύρισε ἐκ πασῶν τῶν πραγματειών τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν ται. Βασιλείου ἀρχιεπισκόπου Καισαρείας τῆς Καππαδοκίας. Συμεῶνος λογοθέτου τοῦ δρόμου, τοῦ καὶ Μέσ Εχρῆν ἀληθῶς τὴν Παρθένον, ὥσπερ αὐτὴ Θεοῦ ταφραστού. πρὸς ἀνθρώπους ἐπιφοιτᾷν μέλλοντος. Εὐχὴ πρὸ τῆς ἱερᾶς μετα λήψεως. Ο μόνος καθαρὸς καὶ ἀκήρατος, Κύριε, ὁ δι' οἶκτον φιλανθρωπίας. 2. Ετέρα εὐχὴ διὰ στίχων. Θεουργὸν αἷμα φρίξον, ἄνθρωπε, βλέπων. 3. Ετέρα διὰ στίχων. Αὖθις δὲ πρὸς μέθεξιν ἂν καιρὸς φέρει. 4. Στίχοι μετὰ τὴν ἁγίαν μετάληψιν. Ρ. Εἶδες, ἄνθρωπε, τῶν σπλάγχνων ἔνδον. Β. Εὐχαριστήριοι στίχοι εἰς τὸ αὐτό. Κύριε, ζωή, εὐχαριστῶ σοι τρέμων. 6. Ετέρα εἰς τὸ αὐτὸ διὰ στίχων. Ρ. Ο δοὺς τροφήν μοι σάρκα τὴν ἑκουσίως. 7. Εὐχὴ ἐξομολογητική, ἢν οφείλεις καθ᾿ ἡμέραν ἀμεταθέτως λέγειν πρὸς τὴν ὑπεραγίαν Θεοτόκον, ἐὰν ποθῇς ἐν τῇ ὥρᾳ τοῦ ψυχοῤῥαγήματος σου ἰδέσθαι αὐτὴν, καὶ βοηθείας πολλῆς καὶ παρηγορίας τυχεῖν ἐξ αὐτῆς. Ρ. Δέχου τοίνυν, εὐμενεστάτη Δέσποινα ἀγαθὴ, τὴν οἰκτράν μου δέησιν. Εξάρξατε χώραι παρθενικαὶ, 2. Ετερα Στιχηρὰ κατὰ ἀλφάβητον τοῦ μεγάλου Κανόνος. Κανὼν εἰς τὴν ὁσίαν Μαρίαν τὴν Αἰγυπτίαν. Ρ. Τῷ μακαρίῳ καὶ πρώτῳ. 4. Κανών παρακλητικός εἰς τὴν ὑπεραγίαν Θεοτόκον ψαλλόμενος τῇ μεγάλη Παρασκευῇ.Canon Ρ. θέλων σου τὸ πλάσμα, Χριστέ μου, ζωώσαι. Γνωμικά κεφάλαια ρα', Ο γὰρ στύφων ἐκ καιρῷ λόγος τοῦ ἀπαλωτέρου βελτίω κατὰ πολύ. Κεφάλαια τοῦ ὁσίου καί θεοφόρου Πατρός ἡμῶν Μακαρίου τοῦ Αἰγυπτιου ἐκ τῶν αὐτοῦ λόγων παραφρασθέντα. Υπὸ τοῦ λογοθέτου τοῦ Μεταφραστοῦ ν'.
τε καὶ μεγέθους. Martyrium S. Anthimi episcopi σης. Martyrium S. Gregorii Magna Armeniæ et
Nicomediensis.
Οὐ ξένα Γαλατῶν τὰ παρόντα, οὐδὲ ὁμολογητοῦ
τῆς ἀληθείας ἀλλότρια. Martyrium sancti Platonis.
Οὐ πολλοὺς Αἴγυπτος ἐπᾶν δὲ τεκη. Vita sancti
Parapii.
sociorum.
Τιμόθεον τὸν μέγαν ἤνεγκε μὲν ἡ λυκτόνων.
Commentarius in sanctum Christi apostolum Timotheum.
Τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ κοινωνία σαρΟὐχ οὕτως ἡδὺ τῷ φιλαρέτῳ. Commentarius in χὸς, ὁ φησι Παῦλος, ἐπὶ γῆς φιλανθρώπως. Mar
sanctum Jacobum Adelphotheum.
Πάλαι μὲν ἐν τύποις ἦν τὰ τῆς πίστεως καὶ αἰνίγμασιν, Sancti Dionysii Areopagitæ martyrium.
Πάλαι μὲν τὰς κατὰ γῆν διατριβὰς ἀνύοντες οἱ
ἀπόστολοι. In sanctum apostolum Thomam commentarius.
Πάλιν ἡμῖν ὁ θεῖος ἐφέστεκε πρόεδρος, καὶ πάλιν
ὁ λόγος ήκει πανηγυρίσων. De tribus inventionibus
capitis sancti Joannis Baptista.
tyrium sanctorum Thyrsi, Leucii, Philemonis et
Αpollonii.
Τοὺς εὐλογοῦντάς, σε φησὶ πρὸς τὸν ᾿Αβραὰμ ὁ
Θεὸς, εὐλογήσω. Vila sancti Cyriaci Anachoret.
Τοὺς σώφρονας τὸν βίον και φιλαρέτους κατά
δύναμιν ἐπαινεῖν ὅπιόν τε ὁμοῦ καὶ ὠφελιμώτατον.
Vita et res gesta S. Matronæ.
Τραϊανοῦ τὰ ῾Ρωμαίων σκῆπτρα διέποντος. Vita
et martyrium sanctorum Eustathii, et ejus uxoris
Τυραννικόν τι χρήμα τεκόντων στοργή, καὶ δεσμὰ 5 Theopistes, et eorum Gliorum Agapii et Theoφύσεως. Vila Joannis prosper Christum pauperis.
Πολλὰ τῆς διδασκαλίας τῶν εὖ καὶ ὡς Θεῷ φίλον
βεβιωκότων. Vita sancti Charitonis Homologela.
Πολλὴ κατὰ τῶν τοῦ Χριστοῦ μαρτύρων τοῦ δια
βύλου ἡ κακουργία. Martyrium sancti Andreæ, qui
in Crisi est.
Πολλῶν κατὰ διαφόρους καιρούς κατὰ Χριστοῦ καὶ
τῶν ἐκείνου μανέντων θεραπευτῶν Διοκλητιανός. Mare
tyrium sanctorum Sebastiani et sociorum, Zoës,
Tranquillini, Nicostrai, Claudii Castoris, tiburtii,
Castalli, Marcellini et Marci.
Πρόβου τοῦ δυσσεβοῦς τὸ βασίλειο, σκῆπτρον, τῶν
Ῥωμαίων διέποντος, Martyrium SS. Trophimi,
Sabbatii et Dorymedontis.
Σαμόσατα πόλις τῆς Συρίας ἐστίν· Εὐφράτης τῇ πόλει παραῤῥεῖ. Vita et martyrium sancti Luciani.
Σοφόν τι χρήμα ζωγράφου χείρ, καὶ δεινὴ μὲν
μιμήσασθαι τὴν ἀλήθειαν. Vila et [129] res gesta
sancti Nicolai Myrensis episcopi.
Τὰς τῶν ἀγαθῶν ἀνδρῶν ἀναγράπτους τίθεσθαι πραξεις, καὶ τὴν τούτων μνήμην. Vila sancti Joannis
Eleemonis patriarchæ Alexandrini.
Τῇ θαυμαστῇ δυάδι τῶν σοφῶν ᾿Αναργύρων πα
τρὶς μέν. Vita sanctorum Anargyrorum Cosinæ et
Damiani.
Τὴν πρὸς ἀρετὴν ὁδὸν φέρουσαν τραχείαν εἶναι,
καὶ ἀνάντη καὶ εὐχερή. Vila et res gesta S. Patris
nostri Joannitii.
Τὴν τοῦ Χριστοῦ ποίμνην ὁσημέραι πληθυνομένην
ὁ δυσμενής καθορῶν. Martyrium sancti Callistrati
et sociorum.
Τῆς ἴσης ἀτοπίας νομίζω τότε φθέγγεσθαι τὰ μὴ
δέοντα. Martyrium S. Autonomi.
Τῆς μεγάλης πολεως Ιεροσολύμων ὑπὸ τοῦ Περσῶν βασιλέως ἁλούσης. Martyrium sancti Callistrati
Persæ.
pisti.
Τραϊανοῦ τοῦ δυσσεβούς βασιλέως πολλὴν μὲν
πρόνοιαν καὶ σπουδήν. Martyrium SS. Eudoxii,
Romuli, Zenonis et Macarii.
26. Ὁ τοῦ Θεοῦ Θεός Λόγος ἀϊδίως συνὼν τῷ
ματρὶ καὶ ἄχρονος ὢν εἴλετο. Commentarius in
sanctum apostolum Philippum.
Τῶν ὑπὸ Χριστοῦ τὴν ἄθλησιν ἑλομένων, οἱ μὲν
ὑπὲρ εὐσεβείας ἁπλῶς πρὸς Ἕλληνας ηγωνίσαν
το. Vila sancti Theodori Grapti et sancti Theophanis illius fratris.
Ὥσπερ ἐπὶ τῶν ἁριστέων. Vila sancti Danielis
Stylitæ.
"Ωσπερ λειμών εὐανθὴς ποικίλοις ἄνθεσι πυκαζό
μενος ὡραίζει ταῖς όδματς. Vita et laudatio sancti
Patris nostri Theophanis Siagreni.
Ἔτος μὲν ἀπὸ τῆς ᾿Αλεξάνδρου τοῦ Μακεδόνος ἀρχῆς
ἐξακοσιοστὸν ἦν. Martyrium sanctorum Guriæ, Samonæ et Abibi, et de eorum miraculo patrato in
puellam Euphemiam.
[130] Νέρωνος αὖθις τὰ Ῥωμαίων σκήπτρα
διέποντος & θαυμαστὸς Ναζάριος. Vita et certamen sanctorum Nazarii, Gervasii, Protasii et
Celsi.
Μάρκου Αντωνίου και Λουκίου Βήρου τὴν αὐτο
κράτορα Ρωμαίοις διεπόντων ἀρχήν. Vila et res
gesta S. Abercii Episcopi Hieropolitani.
οὐδὲ γυναξιν, οὐδὲ κόραις τὸ τῆς μαρτυρίας ἀποκέκλεισθαι στάδιον. Martyrium SS. Martyrum Metrodora, Nymphodoræ et Menodora.
Αρτι τοῦ μεγάλου τῆς ἀληθείας εὐαγγελιστού τε
καὶ κήρυχος. Martyrium S. Theclæ.
Πολλὰ καὶ μεγάλα με την ᾿Αντιόχου θαυμάζειν
παρακαλοῦσιν. Vila et res gestæ et martyrium
sanctorum Cypriani et Justina.
Et hæc quidem pro Vitis sanctorum satis sint. Verum Metaphrastem præter has sanctorum Vitas,
alia quoque scripsisse præter id quod innuit Psellus
in ejus laudatione. ὡς εἰ καὶ μηδὲν ἄλλο τῷ ἀνδρὶ
διεσπούδαστο, μηδ' ἀποχρῶντα τὰ ἄλλα σύμπαντα,
καὶ καθέκαστον πρὸς ἀφορμὴν εὐφημίας ἀρκοῦντα·
Τῆς τῶν Περσῶν ἀρχῆς εἰς Πέρσας διαλυθεί ἀλλὰ τό γε τοιοῦτον ελέσθαι σπουδασμα, καὶ οὕτως
Τῆς πρὸς τῷ Λιβάνῳ ὄρει Φοινίκης πολλοὶ μὲν
πόλεις ἕτεραι νοτιώτεραι, καὶ προσάρτιοι, Vila et
res gesta et martyrium sanctorum Galactionis et
Epistemes.
col. 85–86page 29 of 35
PG 114:85Ρ. 'Ως εὐστόχως. Εæ Χάριτι μὲν καὶ δωρεᾷ τοῦ Πνεύματος θείᾳ ἕκαστος ἡμῶν τὴν σωτηρίαν πορίζεται, πίστει δὲ καὶ ἀγάπῃ, ἀγῶνι τε προαιρέσεως αὐτεξουσίου τοῦ τελείου μέτρου τῆς πνευματικῆς ἡλικίας Εφικέσθαι δύναται. Τοῦ αὐτοῦ ἁγίου Μακα ρίου κεφάλαια ἕτερα ὠφελείας πάσης πεπλησμένα με. Πᾶσα ἡ εὐαρέστησις τοῦ Θεοῦ, καὶ ἡ διακονία τῆς ψυχῆς ἐν τοῖς λογισμοῖς ἐστιν. Σπούδασον οὖν ἕωθεν. Οἰακιστικὴν ψυχῶν ὑποτύπωσιν, (α) Α΄. ᾿Αλφάβητον τοῦ κυροῦ Συμεὼν καὶ λογοθέτου τοῦ δρόμου. ᾿Απὸ βλεφάρων δάκρυα, ἀπὸ καρδίας πόνους, ᾿Απὸ ψυχῆς μετάνοιαν προσφέρω σοι τῷ Κτίστῃ. [] Κέλη μοι νῦν γεγόνασιν αἱ φιλήδονοι πράξεις Ηδοναί μετεστράφησαν εἰς χαλεπὰς δούνας. Γένος βροτῶν εὐόλισθον, οἶδα, πρὸς ἁμαρτίαν ᾿Αλλ᾽ ἐγώ, φεῦ! παρέδραμον καὶ τὴν ἄλογον φύσιν. Δεῦτε, ψυχαὶ φιλάνθρωποι, δεῦτε δακρύων ὄμβρος, ᾿Απὸ ψυχῶν κενώσατε, πολλῶν θρήνων ἄξιαι. Ερῶ τι καὶ θρασύτερον· Εἰ νικᾷ σοι χρηστότης, Χριστέ, κακίαν ἄμετρον, ἐπ' ἐμοὶ νῦν φανείτω. Ζήν οὕτως ἁμαρτάνοντι τὸ θανεῖν πόσον κρεῖττον! τὰ καὶ μᾶλλον συνέφερεν ὅλως μὴ γεννηθῆναι, Ηρα πρὸς σὲ τὰ ὄμματα, Δέσποτα, τῆς καρδίας" Κράζοντι πικρῶς ἔλεον, ἐξέλιπον ἐλπίδες. Θανάτου τὸ μνημόσυνον πικρόν τι τοῖς ἀνθρώποις Εμὲ τοῦ τέλους πλέον δὲ, τὰ μετὰ τέλος τήκει. Ἰδὼν ἴδε τὴν κάκωσιν τῆς ἐμῆς ψυχῆς, Λόγε, Καὶ συμπαθῶς ἐπίστηθι, καὶ μὴ ἀντιπαρέλθῃς. Κολάζειν, οἶδα, Δέσποτα, γνώμην οὐκ ἔχεις ὅλως, Χαίρεις δὲ μᾶλλον σώζων με. Τοῦτό με θάλπει μόνον. Λέων πικρὸς ἐπέστη μοι, λέων ὁ ψυχοφθόρος Άνοιξε στόμα. Πρόφθασον χεῖρα δός· ἤρπασέ με. Μόνος αὐτὸς οὐχ ἥμαρτες. ᾿Αλλὰ τοσαῦτα μόνος. Σὺ μόνος ἀναμάρτητος, καὶ Χριστὸς ὄντως μόνος. Νυκτὸς πράξεις ἠγάπησα, φωτὸς ἔργα μισήσας" "Οθεν καὶ περιμένει με σκότος τὸ ψυχοφθόρον. Ξένα σοι καὶ παράδοξα, πάντα νικῶντα λόγον Εμέ δὲ τὸν κατάκριτον εἰ σώσεις, πάντων μείζον. "Όταν ἀναλογίσωμαι τῶν κακῶν μου τὰ πλήθη, Ποιος τρόμος συνέχει με τῆς ἴσης τιμωρίας! Πολλαὶ μοναὶ τῆς δόξης σου, πολλαὶ καὶ τιμωρίαι, Τάξεις καὶ μέτρα, Δέσποτα. Φεῦ μοι! καὶ πῶς ὑποίσω;
Scripsit item Epistolas ad diversos, ex quibus
penes me sunt novem. Ρ. 'Ως εὐστόχως. Εæ sunt
satis compositæ et accurate, publicabunturque a
me, si Deus dederit, aliquando, una cum Nicolai
me, si Deus dederit, aliquando, una cum Nicolai
patriarchæ Constantinopolitani, Theodori Metropolite Nicæni, Photii Patriarchæ Constantinopoiitani, Demetrii Cydonii, Niceta Magistri, Manuelis Palæologi, et aliorum Epistolis.
pita sancti et Driferi Patris nostri Macarii Ægyp- cem animarum Hypotyposim, Capitibus cxx comtii,ex illius sermonibus paraphrasi exposita a Lo- prehensam.
gotheta Metaphraste. P. Χάριτι μὲν καὶ δωρεᾷ τοῦ
Πνεύματος θείᾳ ἕκαστος ἡμῶν τὴν σωτηρίαν πορίζεται,
πίστει δὲ καὶ ἀγάπῃ, ἀγῶνι τε προαιρέσεως αυτεξουσίου τοῦ τελείου μέτρου τῆς πνευματικῆς ἡλικίας
Εφικέσθαι δύναται. Horum capitum Macarii a Mel
taphraste metaphrasi exornatorum mentio fit in
eclogis testimoniorum Patrum adversus Barlaamum et Acindynum et eorum hæreses. Subnectebantur in eodem Codice: Τοῦ αὐτοῦ ἁγίου Μακαρίου κεφάλαια ἕτερα ὠφελείας πάσης πεπλησμένα με.
Ejusdem sancti Macarii alia capitu perquam
utilia quadraginta quinque. P. Πᾶσα ἡ εὐαρέστησις τοῦ Θεοῦ, καὶ ἡ διακονία τῆς ψυχῆς ἐν
τοῖς λογισμοῖς ἐστιν. Σπούδασον οὖν ἕωθεν. Αb eo-B
demne Metaphraste paraphrasi et ipsa explicata?
Ego puto alii certius determinent. Sic eodem
ipso tempore non alio scopo Leo imperator edidit, Οἰακιστικὴν ψυχῶν ὑποτύπωσιν, GubernatriI.
Alphabetum domini Symeonis et logothetœ
cursus (a).
Ab oculis Deo Creatori lacrymas,cordisque una
ærumnas, animæ autem pœnitentiam offero.
Quæ voluptatis gratia feci,nunc cor trausfodiunt,
siquidem carnis voluptates cruciatus animo pepererunt.
Proclive est, probe scio,genus humanum ad peccatum; ego autem, proh dolor! brutorum instinctum sum prætergressus.
Adeste, animæ benignæ,lacrymarum fontes vivos
effundite; nam gravia commissa sunt offendicula.
Sed audacius proloquar. Si penes to, Christe, sanctitas peccatorum sordes superat, jam mihi securrito.
Ut est melius mori quam sic peccatis obrutum
vivere! quanto melius erat non nasci!
Levavi ad te, Domine, oculos mentis, nequidquam, misericordiæ spe ipsa destitutus.
Mortis imago terret mortales; me quæ post
mortem erunt,majori etiam formidine percutiunt.
Respice, Verbum,animæ meæ pravitatem, auxiliator mihi sis propitius.
Reos punire tibi haud volupe; imo salvare me
magis gratum. His me consolor.
Leo crudelis me aggressus est,quærens animam
meam perdere. Ecce ore improbo ruit. Porrige
manum tuam salvatricem.
Tusolussine peccato es, Christe Patris unigenite.
Ego autem actiones tenebrosas patravi, lucis opera perosus: quare crassæ me obvolvunt tenebræ.
Tu quidem facta verbaque mea reprobas;si tamen
me reprobatum salvas, dicam te sospitem meum.
Quando peccatorum meorum multitudinem supputo, ob instantem pœnam metu excrucior!
Mullos per gradus gloria tua incedit,per multos castigatio etiam tua:quomodo supplicia isthæc portabo?
(α) Interpretationem Latinam addidimus. EDIT.
Carminibus quoque operain impendit, iambicis
et politicis potissimum, quibus mores hominumn
componebat, pietatemque adaugebat. Eorum specimen supra habes ex iis, quæ supra inter illius
preces signavimus. Nunc nonnulla apponemus,
tum ut hominis ingenium ferax, expertumque
agnoscas, tum ut ab imperitis similes antiquitatis
opes propter sui molem exiguam, interitui obnoxim per me conserventur posteritati.
Α΄.
᾿Αλφάβητον τοῦ κυροῦ Συμεὼν καὶ λογοθέτου τοῦ
δρόμου.
᾿Απὸ βλεφάρων δάκρυα, ἀπὸ καρδίας πόνους,
᾿Απὸ ψυχῆς μετάνοιαν προσφέρω σοι τῷ Κτίστῃ.
[133] Κέλη μοι νῦν γεγόνασιν αἱ φιλήδονοι πράξεις -
Ηδοναί μετεστράφησαν εἰς χαλεπὰς δούνας.
Γένος βροτῶν εὐόλισθον, οἶδα, πρὸς ἁμαρτίαν·
᾿Αλλ᾽ ἐγώ, φεῦ! παρέδραμον καὶ τὴν ἄλογον φύσιν.
Δεῦτε, ψυχαὶ φιλάνθρωποι, δεῦτε δακρύων ὄμβρος,
᾿Απὸ ψυχῶν κενώσατε, πολλῶν θρήνων ἄξιαι.
Ερῶ τι καὶ θρασύτερον· Εἰ νικᾷ σοι χρηστότης,
Χριστέ, κακίαν ἄμετρον, ἐπ' ἐμοὶ νῦν φανείτω.
Ζήν οὕτως ἁμαρτάνοντι τὸ θανεῖν πόσον κρεῖττον!
τὰ καὶ μᾶλλον συνέφερεν ὅλως μὴ γεννηθῆναι,
Ηρα πρὸς σὲ τὰ ὄμματα, Δέσποτα, τῆς καρδίας"
Κράζοντι πικρῶς ἔλεον, ἐξέλιπον ἐλπίδες.
Θανάτου τὸ μνημόσυνον πικρόν τι τοῖς ἀνθρώποις
Εμὲ τοῦ τέλους πλέον δὲ, τὰ μετὰ τέλος τήκει.
Ἰδὼν ἴδε τὴν κάκωσιν τῆς ἐμῆς ψυχῆς, Λόγε,
Καὶ συμπαθῶς ἐπίστηθι, καὶ μὴ ἀντιπαρέλθῃς.
Κολάζειν, οἶδα, Δέσποτα, γνώμην οὐκ ἔχεις ὅλως,
Χαίρεις δὲ μᾶλλον σώζων με. Τοῦτό με θάλπει μόνον.
Λέων πικρὸς ἐπέστη μοι, λέων ὁ ψυχοφθόρος
Άνοιξε στόμα. Πρόφθασον χεῖρα δός· ἤρπασέ με.
Μόνος αὐτὸς οὐχ ἥμαρτες. ᾿Αλλὰ τοσαῦτα μόνος.
Σὺ μόνος ἀναμάρτητος, καὶ Χριστὸς ὄντως μόνος.
Νυκτὸς πράξεις ἠγάπησα, φωτὸς ἔργα μισήσας"
"Οθεν καὶ περιμένει με σκότος τὸ ψυχοφθόρον.
Ξένα σοι καὶ παράδοξα, πάντα νικῶντα λόγον
Εμέ δὲ τὸν κατάκριτον εἰ σώσεις, πάντων μείζον.
"Όταν ἀναλογίσωμαι τῶν κακῶν μου τὰ πλήθη,
Ποιος τρόμος συνέχει με τῆς ἴσης τιμωρίας!
Πολλαὶ μοναὶ τῆς δόξης σου, πολλαὶ καὶ τιμωρίαι,
Τάξεις καὶ μέτρα, Δέσποτα. Φεῦ μοι! καὶ πῶς ὑποίσω;
Ρήξον ἐμοί, φιλάνθρωπε, χειρόγραφον πταισμάτων, Καὶ τῆς μερίδος ἄξιον τῶν σωζομένων δείξον, Σταγόνες τῶν δακρύων μου πρὸς τὴν σὴν εὐσπλαγχίαν, Ποταμοί γενηθήτωσαν εἰς κάθαρσιν κακῶν μου. Τί τῶν παρόντων ἄξιον πρὸς δόξαν τῶν μελλόντων; Τί Χριστοῦ ποθεινότερον; ὢ πλάνης! ω μανίας! Μὲ Θεοῦ προάναρχε, μή χωρισθώ σῆς ποίμνης, Μὴ τῶν ὀδόντων γένωμαι τοῦ ψυχοφθόρου βρώσις, Φεῖσαί μου μόνον, Δέσποτα, φείσαί μου καὶ δικάζων, Ημερον ὄμμα δετξόν μοι. Χεῖρα δός δεξιάν σου. Χορὸς ἀγγέλων, πρόστηθι ψυχῆς ἀθλιωτάτης, Καὶ μὴ ὀφθῆναι θνήσκοντι πρόσωπα τὰ ξοφώδη. Ψυχὴ τοῦ τέλους μέμνησο, καὶ πένθει καθεκάστην. Τὸ μετὰ τέλος πένθος γὰρ πένθος οὐδὲ ἀνύει. [] Ὦ χοὶ συναρμόσας με, φύσει, Λόγε, πιπτούση, Μνησθεὶς τίς μου ὑπόστασις, σώζων, ὡς οἶδας σῶσον, Ετερον ᾿Αλφάβητον. ᾿Αναλογίζου, ταπεινή ψυχή μου παναθλία. Βῆμα τὸ φρικωδέστατον κρίσεως τῆς μεγάλης. Γυμνή γὰρ μέλλεις ἵστασθαι καὶ τετραχηλισμένη Διδοναι λόγον ὑπὲρ ὧν ἐπράξαμεν ἐν βία, Εἶτ᾽ ἀγαθῶν, εἴτε κακῶν ἀδίκων ἡ δικαίων, Ζῶν μὲν οὖν, ἂν ἠλέησας τινα ἐλεηθήσῃ, Ἡ ἐξ ἀνάγκης ἔκωσας, ὡσαύτως καὶ σωθήσῃ. θεὸς ἀπροσωπόληπτος· τἀντάξια γὰρ νέμει. Μούσα ἂν ἐσκέπασάς τινα γυμνὸν ἐν βίῳ, Καὶ πενομένους ᾤκτειρας, νοτοῦντας δ' ἐπεσκέψω, Διμώττοντας δ᾽ ἐνέπλησας, ἐκόρεσας διψώντας, Μονήν τε παρεσκεύασας ἀστέγοις καὶ πλανήταις, Νεμετ σοι πολυπλάσιον καὶ ὁ κριτὴς τὴν χάριν. Ξένην ὡσαύτως δ᾽ ἀγαθῶν παντοίων σε ποιήσει, Ολως ἂν οὐχ ἡλέησάς τινα τῶν δεομένων. Πτωχὸν ἂν οὐκ ἐνέπλησας, πεινώντα καὶ διψώντα. Ρευστο, ἂν οὐκ ἀμφίασας ἐκ πλούτου ἀναμφίους. Σώζειν ἰσχύουσά τινα οὐκ ἔσωσας ἀνάγκης Τοῖς δὲ, ψυχή, προσέχουσα καὶ διανοουμένη, Υπάνοιξον τὰ πλάγχνα σου τοῖς ἐπιδεἡμένοις, Φθειρόμενα διάνειμε, μένοντα ὅπως κτήσῃ. Χρῆσον ἀγάπην καθαρὰν πρὸς τὸν Θεὸν καὶ πίστιν, Ψυχὴ, καὶ τὸν πλησίον σου ὡς ἑαυτὴν ἀγάπα. ὡς ἂν ἀξιωθείημεν τῆς ἄνω βασιλείας. Γ. Εἰς τὴν ἰδίαν ψυχήν. Ψυχή, στέναζε, καὶ σταλαγμοῖς δακρύων. Σπούδασε τῶν σῶν ἐλαλείφειν πταισμάτων Τὸ γραμματείον· ἀλλὰ μὴ πάλιν νέας Γράφειν ὀφειλάς, καὶ παροργίζειν θέλε. Ο Χριστός, οἶδα, χρηστός· ἀλλ᾽ εἴπερ φθάσει Τὸ κοινὸν ἁρπάσαι σε τοῦ βίου τέλος Οὕτω ῥυπώδη καὶ βεβορβορωμένην, Οι μοι! τί δράσεις; πῶς πιῇ ποτηρίου Τὸ πικρὸν, ὃ κίρνυσι θυμος Κυρίου; Εἰς τὸν κῦριν Στυλιανὸν τὸν πρωτασηκρῆτιν, Φίλου θανόντος πῶς τις οἴσει ῥᾳδίως; φίλου θανόντος καὶ συνῳχειωμένου. Ο
Scripsit item Epistolas ad diversos, ex quibus
penes me sunt novem. Ρ. 'Ως εὐστόχως. Εæ sunt
satis compositæ et accurate, publicabunturque a
me, si Deus dederit, aliquando, una cum Nicolai
me, si Deus dederit, aliquando, una cum Nicolai
patriarchæ Constantinopolitani, Theodori Metropolite Nicæni, Photii Patriarchæ Constantinopoiitani, Demetrii Cydonii, Niceta Magistri, Manuelis Palæologi, et aliorum Epistolis.
pita sancti et Driferi Patris nostri Macarii Ægyp- cem animarum Hypotyposim, Capitibus cxx comtii,ex illius sermonibus paraphrasi exposita a Lo- prehensam.
gotheta Metaphraste. P. Χάριτι μὲν καὶ δωρεᾷ τοῦ
Πνεύματος θείᾳ ἕκαστος ἡμῶν τὴν σωτηρίαν πορίζεται,
πίστει δὲ καὶ ἀγάπῃ, ἀγῶνι τε προαιρέσεως αυτεξουσίου τοῦ τελείου μέτρου τῆς πνευματικῆς ἡλικίας
Εφικέσθαι δύναται. Horum capitum Macarii a Mel
taphraste metaphrasi exornatorum mentio fit in
eclogis testimoniorum Patrum adversus Barlaamum et Acindynum et eorum hæreses. Subnectebantur in eodem Codice: Τοῦ αὐτοῦ ἁγίου Μακαρίου κεφάλαια ἕτερα ὠφελείας πάσης πεπλησμένα με.
Ejusdem sancti Macarii alia capitu perquam
utilia quadraginta quinque. P. Πᾶσα ἡ εὐαρέστησις τοῦ Θεοῦ, καὶ ἡ διακονία τῆς ψυχῆς ἐν
τοῖς λογισμοῖς ἐστιν. Σπούδασον οὖν ἕωθεν. Αb eo-B
demne Metaphraste paraphrasi et ipsa explicata?
Ego puto alii certius determinent. Sic eodem
ipso tempore non alio scopo Leo imperator edidit, Οἰακιστικὴν ψυχῶν ὑποτύπωσιν, GubernatriI.
Alphabetum domini Symeonis et logothetœ
cursus (a).
Ab oculis Deo Creatori lacrymas,cordisque una
ærumnas, animæ autem pœnitentiam offero.
Quæ voluptatis gratia feci,nunc cor trausfodiunt,
siquidem carnis voluptates cruciatus animo pepererunt.
Proclive est, probe scio,genus humanum ad peccatum; ego autem, proh dolor! brutorum instinctum sum prætergressus.
Adeste, animæ benignæ,lacrymarum fontes vivos
effundite; nam gravia commissa sunt offendicula.
Sed audacius proloquar. Si penes to, Christe, sanctitas peccatorum sordes superat, jam mihi securrito.
Ut est melius mori quam sic peccatis obrutum
vivere! quanto melius erat non nasci!
Levavi ad te, Domine, oculos mentis, nequidquam, misericordiæ spe ipsa destitutus.
Mortis imago terret mortales; me quæ post
mortem erunt,majori etiam formidine percutiunt.
Respice, Verbum,animæ meæ pravitatem, auxiliator mihi sis propitius.
Reos punire tibi haud volupe; imo salvare me
magis gratum. His me consolor.
Leo crudelis me aggressus est,quærens animam
meam perdere. Ecce ore improbo ruit. Porrige
manum tuam salvatricem.
Tusolussine peccato es, Christe Patris unigenite.
Ego autem actiones tenebrosas patravi, lucis opera perosus: quare crassæ me obvolvunt tenebræ.
Tu quidem facta verbaque mea reprobas;si tamen
me reprobatum salvas, dicam te sospitem meum.
Quando peccatorum meorum multitudinem supputo, ob instantem pœnam metu excrucior!
Mullos per gradus gloria tua incedit,per multos castigatio etiam tua:quomodo supplicia isthæc portabo?
(α) Interpretationem Latinam addidimus. EDIT.
Carminibus quoque operain impendit, iambicis
et politicis potissimum, quibus mores hominumn
componebat, pietatemque adaugebat. Eorum specimen supra habes ex iis, quæ supra inter illius
preces signavimus. Nunc nonnulla apponemus,
tum ut hominis ingenium ferax, expertumque
agnoscas, tum ut ab imperitis similes antiquitatis
opes propter sui molem exiguam, interitui obnoxim per me conserventur posteritati.
Α΄.
᾿Αλφάβητον τοῦ κυροῦ Συμεὼν καὶ λογοθέτου τοῦ
δρόμου.
᾿Απὸ βλεφάρων δάκρυα, ἀπὸ καρδίας πόνους,
᾿Απὸ ψυχῆς μετάνοιαν προσφέρω σοι τῷ Κτίστῃ.
[133] Κέλη μοι νῦν γεγόνασιν αἱ φιλήδονοι πράξεις -
Ηδοναί μετεστράφησαν εἰς χαλεπὰς δούνας.
Γένος βροτῶν εὐόλισθον, οἶδα, πρὸς ἁμαρτίαν·
᾿Αλλ᾽ ἐγώ, φεῦ! παρέδραμον καὶ τὴν ἄλογον φύσιν.
Δεῦτε, ψυχαὶ φιλάνθρωποι, δεῦτε δακρύων ὄμβρος,
᾿Απὸ ψυχῶν κενώσατε, πολλῶν θρήνων ἄξιαι.
Ερῶ τι καὶ θρασύτερον· Εἰ νικᾷ σοι χρηστότης,
Χριστέ, κακίαν ἄμετρον, ἐπ' ἐμοὶ νῦν φανείτω.
Ζήν οὕτως ἁμαρτάνοντι τὸ θανεῖν πόσον κρεῖττον!
τὰ καὶ μᾶλλον συνέφερεν ὅλως μὴ γεννηθῆναι,
Ηρα πρὸς σὲ τὰ ὄμματα, Δέσποτα, τῆς καρδίας"
Κράζοντι πικρῶς ἔλεον, ἐξέλιπον ἐλπίδες.
Θανάτου τὸ μνημόσυνον πικρόν τι τοῖς ἀνθρώποις
Εμὲ τοῦ τέλους πλέον δὲ, τὰ μετὰ τέλος τήκει.
Ἰδὼν ἴδε τὴν κάκωσιν τῆς ἐμῆς ψυχῆς, Λόγε,
Καὶ συμπαθῶς ἐπίστηθι, καὶ μὴ ἀντιπαρέλθῃς.
Κολάζειν, οἶδα, Δέσποτα, γνώμην οὐκ ἔχεις ὅλως,
Χαίρεις δὲ μᾶλλον σώζων με. Τοῦτό με θάλπει μόνον.
Λέων πικρὸς ἐπέστη μοι, λέων ὁ ψυχοφθόρος
Άνοιξε στόμα. Πρόφθασον χεῖρα δός· ἤρπασέ με.
Μόνος αὐτὸς οὐχ ἥμαρτες. ᾿Αλλὰ τοσαῦτα μόνος.
Σὺ μόνος ἀναμάρτητος, καὶ Χριστὸς ὄντως μόνος.
Νυκτὸς πράξεις ἠγάπησα, φωτὸς ἔργα μισήσας"
"Οθεν καὶ περιμένει με σκότος τὸ ψυχοφθόρον.
Ξένα σοι καὶ παράδοξα, πάντα νικῶντα λόγον
Εμέ δὲ τὸν κατάκριτον εἰ σώσεις, πάντων μείζον.
"Όταν ἀναλογίσωμαι τῶν κακῶν μου τὰ πλήθη,
Ποιος τρόμος συνέχει με τῆς ἴσης τιμωρίας!
Πολλαὶ μοναὶ τῆς δόξης σου, πολλαὶ καὶ τιμωρίαι,
Τάξεις καὶ μέτρα, Δέσποτα. Φεῦ μοι! καὶ πῶς ὑποίσω;
col. 87–88page 30 of 35
PG 114:87Α καὶ τρόπῳ ἱκανούντος ἡμῖν. Ὁρθολαδὼν δὲ πάντες ἄγοντες ὕστῆμεν. Ἀλλεὶ δὴ προσκαλέσαντες τῆς ἁγίου Φωκᾶς εἰς οὐρανοὺς ἄγοντο.
Ἀνὴρ ἀποστολικὸς κἀν καθ' ἡμᾶς τὸν χρόνον τῶν ἁγίων ἀληθῶς ἔσχε τὸν βαδίλειον τοῦ Χριστοῦ κατ' ἀλήθειαν.
Ἐπεὶ δὲ τρόφης καὶ θέας, καὶ μακαρίας ζωῆς ἀπέβλεψαν. Philothei patriarchæ Constantinopolitani, εἰς τὴν ὕμνησν τοῦ τιμίου Σταυροῦ.
Ἐπεὶ φαιδρά καὶ θεῖα πανήγυρις. Leonis imperatoris, λόγος εἰς τὴν Μετεμφόρωσιν τοῦ Σωτῆρος.
Ἐπεὶ χάριτι τοῦ Κυρίου ἡμῶν. Eusebii Alexandrini, εἰς τὴν Ἀνάληψιν τοῦ Κυρίου.
Ἐπεὶ χρεών ὅλοις Πεντεκοστὴν τοῦ Κυρίου. Eusebii Alexandrini, λόγος περὶ τοῦ Βαπτίσματος τοῦ Κυρίου.
Ἐπείπερ καὶ νῦν θεία ἐπίστη πανήγυρις. Leonis imperatoris, λόγος τῆς Κυριακῆς τῆς Πεντεκοστῆς.
Ἐπείπερ τῷ καλῷ σπέρματι εἰδὼν ἐπισπείρειν ὁ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως Ἐχθρὸς τὰ ζιζάνια. Theodori episcopi, εἰς τὸ μαρτύριον τῶν ἁγίων καλλινίκων μαρτύρων Κηρύκου καὶ Ἰουλίττης.
Ἔπεστι σήμερον ἡ πάντων χαρά λύσασα τὴν πρώτην ἀράν. Andreæ Creten-is, εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς Θεοτόκου.
Ἔπεστι τῶν ἱερῶν μυστηρίων ἡ πανήγυρις ἐλθοῦμε. Procli patriarchæ Constantinopolitani, λόγος εἰς τὴν ἁγίαν Παρθένην.
Ὑπῆρχεν καὶ ἄλλοτε τοῖς βασιλεῦς γλῶσσαν ἐπὶ πρώτως πανήγυρις. Leonis imperatoris, τῆ Κυριακῆ τοῦ θεσμῶν.
Ἐπὶ μὲν τῶν ἔξωθεν ἀγώνων ἄνδρε μόνοι καλούμενοι ἀγωνίζονται. Vita et res gestæ Mariæ junioris. Scripta est ab æquali. Οὕτω καὶ τὴν μακαρίαν Μαρίαν τὸ θύμα τῆς καθ' ἡμᾶς γενεῆς, ἢν ὁ λόγος ἡμῶν προσκτεῖται, καὶ τὸ τέλος αὐτῆς ἀξίως κηρύσσειν.
Εἶχε μὲν τὰ πάτερα τῆς Βασιλεύας, Βασίλειος, εἶχ' ὁ τῆς Πορφύρας βλαστός· ἀλλ' ὁ Μακεδὼν, ὁ ἀγαθὸς ἀνθύπατος, αὕτω ἐκπρεπεῖς λαμπρυνάμενος.
Ἐπὶ γ' ἔτι
et bos bovis societate privatus lacrymas fundit.
Equidem amico eoque nobilissimo defuncto
quid faciam? Lacrymis profecto offusis læc ad
te, Syliane, scribo, ad te qui mihi es dulce decus, in aerumnis consolator, in rerum adversitate
auxiliaris; qui mearum in te partem curarum
suscipis, philtrum qui es omnium dierum, insons
erga Insontem, cum libertate verba faciens, animi nequaquam ambigui; qui me nonnunquam
pusillanimem erigis, qui semper in rerum discrimine præsto est ad te, chari capitis desiderio
vulneratus, accurro, qui unicum solamen in gemitibus et lacrymis habeo.
Commentaria in Lucam scripsisse Metaphrastem, non nemo probare conabitur testimonio
Theophanis Ceramei Homilia in quintum Mam
tutinum Evangelicum; sic enim ille: Kai wc &
μὴ καὶ ἡμεῖς δόξωμεν ἀπεοικότα μαντευεσθαί, ἀξιόχρεων ἐνταῦθα παράγωμεν μάρτυρα Συμεώνην, τὸν τὰς
μεταφράσεις εὖ μάλα συνθέμενον· ἀπαρχή εὖν τῷ εἰς
τὸν ἱερὸν Λουκᾶν ὑπομνήματι τοῦτο ποιούμενος. Ac ne
nos etiam sine probabili causa divinare velle
videumur, fide dignum testem ad hanc rem
producimus Symeonem illum, qui Metaphrases
præclare composuit: satis igitur sit hic, qui in
sanctum Lucam Commentario ita existimavil.
Qui id affirmaret deceptus ipse primum pravo
verborum intellectu, alios postea, si ipsi fiderent,
deciperet. Verum siquiuem est, quemadmodum in
Prophetas, sanctosque alios veteris Testamenti Viros,necnon Novi, quorum in sacris Litteris mentio
exstat,Commentarios scripsit, ita et in Lucam scripsisse, quis id negabit?Ergo et in Evangelium Lucæ
Interpretationein. Ne minima quidem ex parte.
Sanctorum,quorum Vitas composuit Metaphrastes,
genus duplex invenio alterum cujus in Scriptura
memoria aliqua exstat; alterum cujus nulla. Cujus
nulla est, ipse, quæ ex aliorum scriptis babuerat,
narratione sua, temporis serie non turbata, digessit, et Vitas, resque gestas, sive Martyria nuncupavit: cujus exstabat, verba illa, in quibus [136]
continebantur, arripiens, et sua, vel aliorum anti-D
quorum interpretatione expoliens atque locupletans,res illius Sancti ita concinnabat, ut Commentarium potius scribere, quam res gestas illius narrare videretur: ideoque non alio titulo usus, quam
Commentarii. Hinc apud illum, 'rópunya el; tòv
ἅγιον Εὐαγγελιστὴν Ἰωάννην. Commentarius in sanclum Evangelistam Joannem. Tróµµz się o
Mézy popńcy Avi). Commentarius in sanctum Prcphetam Danielem. Υπόμνημα εἰς τὸν ἅγιον
ἀπόστολον καὶ Εὐαγγελιστὴν Ματθαῖον. Commentarius in sanctum apostolum et Evangelistam
Ιππος διαστάς δάκνεται τοῦ συννόμου,
Καὶ βοῆς στερηθεὶς τοῦ συνήθους δακρύει.
Εγώ τί δράσω ζημωθεὶς τὸν φίλον;
Þidwv tò cadλwnioµa, tǹv xopwvídz;
Σε, Στυλιανέ, ταῦτα δακρύων γράφω,
Πρόσφθεγμα τερπὸν, πῶν ἐμῶν πόνων λύτις,
Konwy Bones, ou polo
Κοινωνὲ πάντων, καὶ πλέων τῶν χειρόνων,
Φίλτρον βέβαιον οὐ πρὸς ἡμέραν βλεπον,
Φίλτρον φυλάξας, οὐδαμοῦ φέρον ψόγον,
'Elúpov opóru, dindon évv
une poux pixpoxlas
Ο καὶ πλέον μοι συνδεθεὶς δεσμοῖς πόθου,
Αλυτος ἦλθες πρὸς πνοὰς νὰς ἐσχάτας.
Καὶ νῦν ἐγώ σου τῷ πόθῳ τετρωμένος,
Καὶ μηδὲν εὑρὼν εἰς ἀναψυχὴν πλέον,
Μόνοις στενογμοῖς καὶ σταλαγμοῖς δακρύων,
Ψύχω τὸ πνεῦμα, σπένδομαι τὴν καρδίαν.
Matthaum. Υπόμνημα εἰς τὸν Προφήτην ᾿Αβδιού
Commentarius in Abdiam Prophetam. 'Trouvnuz
εἰς τὸν ἅγιον ἀπόστολον Φίλιππον. Commentarius in
sanctum apostolum Philippum. 'Yñóµvnuz el; töv
ἅγιον ἀπόστολον ᾿Ανδρέαν. Commentarius in sanctum apostolum Andream. Υπόμνημα εἰς τὸν ἅγιον
Ἰάκωβον τὸν ἀπόστολον. Commentarius in sanctum
Jacobum apostolum. Υπόμνημα εἰς τὸν ἅγιον ἀπόστο
lov toŬ Xpiorov Owµãy, Commentarius in sanctum
apostolum Christi Thomam. Parique ratione,
'Tróµvaµ¤ dle tòv äytov Ebayyediatv Aouxāv. Commentarius in sanctum Evangelistam Lucam, et
incipit: Εἰ καὶ δικαίου μνήμη μετ' ἐγκωμίων τελεῖσε
Ozt, quod Leo Centuripinus expressius dixit, in
sanctum Jacobum apostolum Zebedæi filium, àỏγον καθ᾽ ὑπόμνημα ἐν εἴδει πανηγυρικῷ. Oratio quas
vice Commentarii esse poterit in genere demonstrativo.
Antonius Verderius in Supplemento Bibliothecæ Gesnerianæ in Catalogo exhibito a Grammatico
recenset, Symeonis Metaphraste Dioptram. De
qua nihil ipse habeo. Potuit illam, quemadmodum et alia scribere Metaphrastes, et forte scripsit, et modo alicubi latet. Nos non omnia vidimus. Neque quia nobis ignotum, ideo etiam non
fuisse scriptum existimatur.
His prope diebus cum a me de ætate Symeonis
Metaphraste doctissimus ac eruditissimus Simon
Wagnereckius percontatus fuisset, respondi, ut
potui, misique eam Diatribæ partem,qua Symeonis
ætas asseritur et stabilitur. Legit ille mea, examinavit, tandemque in nonnullis non absque ratione dubitans rescripsit. Ea lubet hic apponere,
ut pene absolutam de Metaphrastæ rebus cognitionem habeamus, quibus addam et mea. Si dubitationibus illius satisfeci, bene est; sin minus,supplebit ille quæ deerunt.
Nobilissime e eruditissimo Viro D. Leoni Allatio
suo Simon WagnereckiusS.I.In Metaphrasta temporibus pervidendis miram mihi lucem attulerunt
col. 89–90page 31 of 35
PG 114:89Συμεώνην τὸν πάνυ, τὸ μέγα θαῦμα τῆς οἰκουμένης καὶ ὅσοι τῆς γῆς ἄλλο τι μέρος λαχεῖν ἔλαχον. Οἱ μὲν ὄψει τὰ ἐκείνου, οἱ δὲ ἀκοῇ παραλαβόντες,
simum, sæculum Christi nonum appellas (nempe tanda etiam non requisitus appellam animam.Fadecursum, ac jam plane completum), id omnino
temporis spatium Lansselius noster, sæculum
Christi decimum vocat, nempe inchoulum, et
adhuc currens millesimoque Christi anno perfecte complendum.
ctum Surii non probas, nec ego luudo:nec puto alii,
nisi de fœce homines laudabunt. Mutare stylum,
mulare rerum et personarum faciem, membra
etiam ipsa in meliorem statum, ut videtur componere,posteaque pro iisdem primis divendere ac puDe Parallage tonorum Joannis Lascaris in gra- blicare,astutia est,fallacia est, fraus est, auctoribus
tiam meam exscripta,oidz µèvooi xápivtymhelstny. piis sursum versum os offucia subliner e est, ut niVellem tamen, ut hic scriptor has ipsus nudas to- hil de sententia dicam, quam an mutato sty!o,firnorum differentias definitionibus suis explicasset. mam in omnibus ille tenuerit judicent alii.Ni forte
Amo mirum in modum incredibilem amoris erga apud nonnullos veniam sibi inveniet fraus ab ipso,
me tui abundantiam,cum res lam multas,mihique quieam comminiscitur,professa.Sed quis minimum
insigniter utiles,ac prope necessarias e manuscri- excusabit eam apertam fraudem non esse,cum Leptis codicibus[139]vestris perliberaliter communi- ctor Suriana abuuctoris geminis verbis dignoscere
care libuerit.Agum ego in parte secunda mea,quod non valeat? Poterat ille sua characterum alio.atque
in prima jam cœpi: atque germanitate summa, ut alio genere in ipsa editione ab aliis distinguere, ut
velpatria mea requirit,iterato fatebor,quam mul- ³ fecere in Interpretatione Thucydidis a Valla conta,mi Leo, ab excellenti er uditione tua didicerim. scripta Stephanus et Portus. Tum Surio gratias
Francisci Scorsi nostri Theophanem, nunquam ageremus, quod illius opera, et auctorem vetehactenus vidi: non dubito eruditum valde inter- rem [140] haberemus, et illius studio elegantiopretem esse: sed de ejus Ceramei ætate unaque de rem, et ictu oculi et Suriana, et Auctoris verba,
summa Rogerii qıdorıpılq in appetendo titulo Regis, sententiasque conſeremus. Mihi sane œque ac tibi
tecum plenissime sentiv ex pluribus causis:proin- simplex illud, minimeque fucatum dicendi gede illa de Rogerii nomine subtilitas,tanquam men- nus, quod tantopere admirata est Christiana andosa ávrì =ñe póyas posita fuerit, plus me delectat, tiquitas summopere perplacet, et veritas ab omni
quam movel.De Genebrardo quid dicam? Tantumne ornatu denudata animum acrioribus stimulis ad
virum in illis Suidæ verbis intelligendis, quæ pietatem excitat: non ita tamen ut res illæ elementionem de Symeone Logotheta faciunt, tam gantiori stylo expositæ, el amœnioribus colorum
turpiter labi? At ille Caminiata, quem in tua dia- flosculis interstincta rejiciantur.Complector sumtriba citas,quis est?nam et hunc nunquam editum me elegantes, et Latinas dicendi formulus cum
puto, ut et Cinnamum illum, cujus nunc tamen veritate conjunctas, quibus doctior factus una pieeditionem Possinus noster adornat. Ila nimirum tutem addisco. Sed mihi sermo est de mutato in
· ego,qui jamdiu Græcorum auctores omnes cogno- aliorum scriptis stylo,posteaque illis Auctoris pri-
-scere studeo,adhuc infinitos superesse cerno, quos mi nomine sine ulla mutationis nota divenditis. Vinesciam. Licebit hir videas, mi Leo, memor triti dendum est, An et Metaphrastes quid simile ſe-
- illius de Macedone propter Democriti mundos in- cerit. Videamus. Psellus, qui omnia Metaphrastœ
finitos irato; ut qui nondum vel unum probe su- studia in scribendis Vitis sanctorum accùratissime
begisset. Mitto nunc simul et semel totam par- prosecutus est, quamvis dixerut, male comptas, in-
-tem hanc primam; utque illam in pignus ami- urbaneque conscriptas elegantiore stylo enarrasse,
cities nostræ Dominatio Vestra acceptare digne- nunquam tamen dicit, in aliquibus stylum immutur, déopai tñs oňs pidavôpwnias tñs návo. Monachi tasse; in aliquibus ita ut erat reliquisse: postmo29 Mati 1648.
dum Vilam illam sub primi scriptoris nomine puHumanissimis his litteris mihi ob novas turbas blicasset. Quod et verum est; nam Symeon Vilas,
. in Bavaria exortas principio mensis Septembris quas sibi scribere proposuerat,ita in alium sermoredditis,statim ita respondi: Admodum Reverendo nem extulit, ut prope jam essent elocutione a priPatri, Doctissimoque Simoni Wagnerechio Leo mis illis diversa, ideoque suas Metzopás, MetaAllatius S. P. D. Mea de Symeone Metaphraste phrases, in aliam nempe linguam conversas vocadicta proburi abs te, triumpho et gaudeo: jam vit, et sub suo nomine, abolito vetere scriptore, edi
enim ad adversariorum telis, morsuque tutus curavit.Et licet in antiquis scriptoris fieret mentio,
vix ero a Doctissimo, et rerum harum callentissi- Metaphrastestamen illius supresso nomine,ne temmo probatus. Ut verum fatear,hærebam antea non pora confunderentur, reliqua sibi probata scripto
parum, pendebamque animi, mihique quodam- consignavit. Ubi vero scriptoris Antiquioris memomodo metuebam inscius,an quae ipse de Metaphra- riam facere voluit,id ita fecit, ut non videretur ilstæ ætate, et aliis disputaveram, tibi placitura lius Vitæ, quam commentabatur Symeon, auctor,
essent,neque potius ad correctionem, quam ad glo- sed alterius, quæ ante ipsum circumferebatur.
riam comparata. Quid enim sperure poteram in Vilam enim illam ante se conscripsisse fatebarebus occultissimis,et a viris tuæ Societatis appri- tur hunc, vel illum scriptorem. Id exemplo pame eruditis adeo solide pertractatis ingeniolimer tentius fiet. In Vita Symeonis Stylitæ in Mandra:
- tantillis viribus nisus? Dum interim laudor abs te Συμεώνην τὸν πάνυ, τὸ μέγα θαῦμα τῆς οἰκουμένης
placeoque, laboris jam suscepti nec modo punitet καὶ ὅσοι τῆς γῆς ἄλλο τι μέρος λαχεῖν ἔλαχον. Οἱ
nec panitebit imposterum: imo ad similia scru- μὲν ὄψει τὰ ἐκείνου, οἱ δὲ ἀκοῇ παραλαβόντες,
γλώττης τρυφὴν τὸν ἄνδρα πεποίηνται. Μέγας τοίνυν οὗτος ὤν, καὶ πολὺς τὴν φήμην γενόμενος, πολλῶν ἔτυχε καὶ τῶν συγγραφέων· ἀλλ᾽ οὐδεὶς οὐδέπω κατὰ μέρος τὰ κατ' αὐτὸν διεξῆλθεν, οὐδὲ εἰς ἅπαντα καθα ῆκεν ἑαυτόν, οὐδὲ ἀκριβῶς, ὅπως ἕκαστα εἶχον, ἀνέγραψεν. ᾿Αλλὰ τοὺς ἄνω χρόνους ἐν κεφαλαιώδε. σιν ἐπιτομαῖς εἰπόντες, ἔνιά τε τῶν ἐν μέσῳ παρ έδραμον, καὶ οὐδὲ πρὸς αὐτὸ τὸ τέλος τῶν τούτου πράξεων ἦλθον· ἡμῖν δὲ χρήσιμος ὁ περὶ αὐτοῦ ἔσται λόγος, ἄνωθέν τε ἀρχομένοις, καὶ ἐπὶ τὰ τελευταία τοῦ ἀνδρὸς καταβιβάζουσι τὴν διήγησιν. η Σήμερον ὁ ταπεινὸς Ιωάννης, εἶπεν, μισθόν, οὐδ᾽ ὑπό τινος οὐδένα διεκομίσατο, μηδ' ἔσχε μικρόν τι καὶ τὸ τυχὸν ἑξίλασμα ὑπὲρ τῶν μεγάλων αὐτοῦ καὶ [], πολλῶν σφαλμάτων προσενεγκεῖν τῷ Χριστῷ· ὥσπερ γοῦν οὐδὲ ἄλλοτέ ποτε. Ο τοίνυν ἱερὸς Σωφρόνιος εἰς ὁ τὸ ῥηθὲν αὐτῷ ἐβούλετο, χαίρειν, ἔφη, σήμερον ἔδει, καὶ εὐθυμείν, μακαριώτατε δέσποτα, ἀνθ' ὧν οὕτω τὴν πιστευθεῖσαν ποίμνην ζῆν ἐν εἰρήνῃ παρεσκεύασας. Ηδη μὲν οὖν καὶ ἕτεροι φθάσαντες πρὸ ἡμῶν κάλ λιστά τε καὶ ὑψηλότερα περὶ τούτου τοῦ ἀρχιερέως καὶ θαυμασίου ἀνδρὸς ἐφιλοσόφησαν, δυνατοὶ ὄντες ἔργῳ καὶ λόγῳ, λέγω δή, Ιωάννης καὶ Σωφρόνιος οἱ θεοσεβεῖς καὶ φιλάρετοι, καὶ τῆς εὐσεβείας ὄντες ὑπέρμαχοι. 'Αλλ' ὅμως καὶ τοιοῦτοι τυγχάνοντες τῆς ἀξίας, καὶ αὐτοὶ τῆς τοῦ ἀνδρὸς ἀρετῆς ἀπελε! φθησαν, καὶ ταυτὸν πεπόνθασιν, οιονεί τινες φιλό πονοι γεωργοί ἄμπελον εὐθαλῆ καὶ κατάκαρπον τριγώντες, ὅτι καταλείψουσι πάντως εκ τῆς τοῦ ᾿Απεκαλύφθη δὲ μετὰ φόβου καὶ τρόμου ἐν εἴδει καρποῦ εὐλογίας, καὶ μή βουλόμενοι τοῖς κατόπι ἀστέρος πυρὸς ἐμοὶ τῷ ἐλαχίστῳ ἀδελφῷ Μαρκέλλω σθεν αὐτῶν ἀκολουθοῦσι πτωχοῖς ἐπιρωγολογουμένοις, κατὰ τὰ ὑποτεταγμένα δράματα πίστιν ἔχον. τὴν ἄμπελον, ἐξ ὧν ἐσμεν καὶ ἡμεῖς ἐλάχιστοι. Εἰ γὰρ καὶ πάσῃ αὐτῶν δυνάμει εξ πανόσιοι οὗτοι τὴν ἔγκαρπον ταύτην ἐλαίαν ἀληθῶς διὰ τῶν ἐν αὐτῇ Κατηξίωσεν ἐμὲ πλουσίων ἐλαιῶν, τὴν ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Θεοῦ, ὥς φησιν τὸν ἑαυτοῦ δοῦλον Μάρκελλον θεατὴν γενέσθαι τῆς προ ὁ ὑμνῳδὸς Δαυὶδ πεφυτευμένην τρυγάν ζήλῳ Θεοῦ κειμένης ὁράσεως. Εἶδον γὰρ ἐν ἐράματι τῆς νυκτός. ἐπετήδευσαν· ἀλλ' ὅμως διέλαθεν αὐτοὺς ὁ πολὺς τῆς ἐλαίας καρπός, καὶ τὴν ἡμετέραν εὐτελῆ καὶ ψυχράν προθυμίαν προσδέξασθαι, ὡς τὰ δύο τῆς: Μάρκελλος τις τὸν βίον ἐπιφα χήρας λεπτά. Οὐ γὰρ ἐκείνους διαβάλλοντες, οὐδὲ νῆς, τὸν τρόπον θεοφιλής, ὃς καὶ μονῆς τῆς κατὰ τὸ ὡς δυνάμενοι τὴν αὐτῶν Θεοδώρητον σοφίαν μιμεῖο Σπήλαιον καθηγεῖτο, κατά τινα νύκτα τῆς μέσης σθαι, τὰ τοῦ δικαίου κατορθώματα συγγραφῇ παραἑβδομάδος τῶν νηστειῶν ὄναρ τοιοῦτον ὁρᾷ, ὃς καὶ δοῦναι ἐσπεύσαμεν. τὸ ὁραθὲν τοῖς ὑπ᾽ αὐτῷ διηγεῖτο, οὐτωσὶ πρὸς λέξιν διεξιών.
simum, sæculum Christi nonum appellas (nempe tanda etiam non requisitus appellam animam.Fadecursum, ac jam plane completum), id omnino
temporis spatium Lansselius noster, sæculum
Christi decimum vocat, nempe inchoulum, et
adhuc currens millesimoque Christi anno perfecte complendum.
ctum Surii non probas, nec ego luudo:nec puto alii,
nisi de fœce homines laudabunt. Mutare stylum,
mulare rerum et personarum faciem, membra
etiam ipsa in meliorem statum, ut videtur componere,posteaque pro iisdem primis divendere ac puDe Parallage tonorum Joannis Lascaris in gra- blicare,astutia est,fallacia est, fraus est, auctoribus
tiam meam exscripta,oidz µèvooi xápivtymhelstny. piis sursum versum os offucia subliner e est, ut niVellem tamen, ut hic scriptor has ipsus nudas to- hil de sententia dicam, quam an mutato sty!o,firnorum differentias definitionibus suis explicasset. mam in omnibus ille tenuerit judicent alii.Ni forte
Amo mirum in modum incredibilem amoris erga apud nonnullos veniam sibi inveniet fraus ab ipso,
me tui abundantiam,cum res lam multas,mihique quieam comminiscitur,professa.Sed quis minimum
insigniter utiles,ac prope necessarias e manuscri- excusabit eam apertam fraudem non esse,cum Leptis codicibus[139]vestris perliberaliter communi- ctor Suriana abuuctoris geminis verbis dignoscere
care libuerit.Agum ego in parte secunda mea,quod non valeat? Poterat ille sua characterum alio.atque
in prima jam cœpi: atque germanitate summa, ut alio genere in ipsa editione ab aliis distinguere, ut
velpatria mea requirit,iterato fatebor,quam mul- ³ fecere in Interpretatione Thucydidis a Valla conta,mi Leo, ab excellenti er uditione tua didicerim. scripta Stephanus et Portus. Tum Surio gratias
Francisci Scorsi nostri Theophanem, nunquam ageremus, quod illius opera, et auctorem vetehactenus vidi: non dubito eruditum valde inter- rem [140] haberemus, et illius studio elegantiopretem esse: sed de ejus Ceramei ætate unaque de rem, et ictu oculi et Suriana, et Auctoris verba,
summa Rogerii qıdorıpılq in appetendo titulo Regis, sententiasque conſeremus. Mihi sane œque ac tibi
tecum plenissime sentiv ex pluribus causis:proin- simplex illud, minimeque fucatum dicendi gede illa de Rogerii nomine subtilitas,tanquam men- nus, quod tantopere admirata est Christiana andosa ávrì =ñe póyas posita fuerit, plus me delectat, tiquitas summopere perplacet, et veritas ab omni
quam movel.De Genebrardo quid dicam? Tantumne ornatu denudata animum acrioribus stimulis ad
virum in illis Suidæ verbis intelligendis, quæ pietatem excitat: non ita tamen ut res illæ elementionem de Symeone Logotheta faciunt, tam gantiori stylo expositæ, el amœnioribus colorum
turpiter labi? At ille Caminiata, quem in tua dia- flosculis interstincta rejiciantur.Complector sumtriba citas,quis est?nam et hunc nunquam editum me elegantes, et Latinas dicendi formulus cum
puto, ut et Cinnamum illum, cujus nunc tamen veritate conjunctas, quibus doctior factus una pieeditionem Possinus noster adornat. Ila nimirum tutem addisco. Sed mihi sermo est de mutato in
· ego,qui jamdiu Græcorum auctores omnes cogno- aliorum scriptis stylo,posteaque illis Auctoris pri-
-scere studeo,adhuc infinitos superesse cerno, quos mi nomine sine ulla mutationis nota divenditis. Vinesciam. Licebit hir videas, mi Leo, memor triti dendum est, An et Metaphrastes quid simile ſe-
- illius de Macedone propter Democriti mundos in- cerit. Videamus. Psellus, qui omnia Metaphrastœ
finitos irato; ut qui nondum vel unum probe su- studia in scribendis Vitis sanctorum accùratissime
begisset. Mitto nunc simul et semel totam par- prosecutus est, quamvis dixerut, male comptas, in-
-tem hanc primam; utque illam in pignus ami- urbaneque conscriptas elegantiore stylo enarrasse,
cities nostræ Dominatio Vestra acceptare digne- nunquam tamen dicit, in aliquibus stylum immutur, déopai tñs oňs pidavôpwnias tñs návo. Monachi tasse; in aliquibus ita ut erat reliquisse: postmo29 Mati 1648.
dum Vilam illam sub primi scriptoris nomine puHumanissimis his litteris mihi ob novas turbas blicasset. Quod et verum est; nam Symeon Vilas,
. in Bavaria exortas principio mensis Septembris quas sibi scribere proposuerat,ita in alium sermoredditis,statim ita respondi: Admodum Reverendo nem extulit, ut prope jam essent elocutione a priPatri, Doctissimoque Simoni Wagnerechio Leo mis illis diversa, ideoque suas Metzopás, MetaAllatius S. P. D. Mea de Symeone Metaphraste phrases, in aliam nempe linguam conversas vocadicta proburi abs te, triumpho et gaudeo: jam vit, et sub suo nomine, abolito vetere scriptore, edi
enim ad adversariorum telis, morsuque tutus curavit.Et licet in antiquis scriptoris fieret mentio,
vix ero a Doctissimo, et rerum harum callentissi- Metaphrastestamen illius supresso nomine,ne temmo probatus. Ut verum fatear,hærebam antea non pora confunderentur, reliqua sibi probata scripto
parum, pendebamque animi, mihique quodam- consignavit. Ubi vero scriptoris Antiquioris memomodo metuebam inscius,an quae ipse de Metaphra- riam facere voluit,id ita fecit, ut non videretur ilstæ ætate, et aliis disputaveram, tibi placitura lius Vitæ, quam commentabatur Symeon, auctor,
essent,neque potius ad correctionem, quam ad glo- sed alterius, quæ ante ipsum circumferebatur.
riam comparata. Quid enim sperure poteram in Vilam enim illam ante se conscripsisse fatebarebus occultissimis,et a viris tuæ Societatis appri- tur hunc, vel illum scriptorem. Id exemplo pame eruditis adeo solide pertractatis ingeniolimer tentius fiet. In Vita Symeonis Stylitæ in Mandra:
- tantillis viribus nisus? Dum interim laudor abs te Συμεώνην τὸν πάνυ, τὸ μέγα θαῦμα τῆς οἰκουμένης
placeoque, laboris jam suscepti nec modo punitet καὶ ὅσοι τῆς γῆς ἄλλο τι μέρος λαχεῖν ἔλαχον. Οἱ
nec panitebit imposterum: imo ad similia scru- μὲν ὄψει τὰ ἐκείνου, οἱ δὲ ἀκοῇ παραλαβόντες,
col. 91–92page 32 of 35
PG 114:91Ἰσιδώρου, ἀδελφοῦ, ἐν τῷ Ἐλχγελῷ τοῦ Κυρίου ἡμῶν. Leontii Hierosolymitani, εἰς τὴν παράδοσιν τοῦ ὑμνητοῦ εἰς τοὺς ὑμητάς.
Ἤκουσα πάντας ὑμᾶς, ὦ φιλόχριστοι πανήγυρις, καὶ φιλέρημε ἄθροισμα. Cosma Vesitoris, εἰς τὴν ἀπόδοσιν τοῦ λαμβάνου τοῦ ἐν ἁγίοις Πέτρῳ ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου.
Ἴδοι τὴν ὑπέταγμα χάριν. Constantini episcopi Tii, εἰς τὴν εὕρεσιν τοῦ τιμίου λαδύρου τῆς ἁγίας Εὐφημίας.
[95]. Ἡμεῖς ὁ τοῦ Χριστοῦ λαός· ἡ ἁγία ψυχή. Gregorii Nysseni, εἰς τὸν ἅγιον μεγαλομάρτυρα Θεόδωρον Τήρωνα.
Ἡ μὲν ἑορτὴ λέγεται Καθαρσίων, ἣν ὅλε ἂν τε ἡμέρας. Hesychii presbyteri Hierosolymitani, λόγος εἰς τὴν Ὑπαπαντὴν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Ἡ μὲν πρόθεσις εἰς λόγον δεῖξαι, ὃ δὲ ἱμερόμενος πλήρωμα. Gregorii, sive Georgii Cyprii patriarchae Constantinopolitani, ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον Διονύσιον τὸν Ἀρεοπαγίτην.
Ἡ μὲν Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ προαίωνιος βασιλεία οὔτε ἀρχὴν ἔσχεν οὔτε ζήτω τέλος ἔχει. Martyrium sancti Georgii. Scriptum est fabula nimia et mendax, et illudes agitas… Ἐγὼ καταλαμβανόμενος ἐκ ἑκούσιμος γεγὼς δίκτυ ἀσέβειας, καὶ λύπης δ' τοῦ Χριστοῦ τίμιος, μεγαλώρης, Γεώργιός τις ὄνομά ὁ λαμπρῶς διαπίστευε. Tum illud veluti in nocte tenebrosa stella clara, ac placida Christi pretiosa margarita, Georgius nobilis nostri clemens dominus. Et in fine. Ἐγὼ ὁ Πατριάρχης δοῦλος Γεωργίου, ἀκολουθήσας τῷ ὁρμῇ λύπῃ, καί πᾶσι, τὰ ὑπομνήματα βεβαίως συνέδετο. Ego vero Pasierates famulus Georgii, secutus in omnibus meum dominum haec commenta in firmiter conscripsit.
Ἄφελε μοι τὴν προθύμους τῶν ἐκπλήρωτας ἐπεὶ δὲ καὶ σουρανῶν. Joannis Zonarae, λόγος εἰς τὴν Σταυροπροσκύνησιν.
Ἡ υἱὸς τῶν πᾶν ἀρρήτους λόγους ἀρκοῦντες ἀρωματίσαις. Josephi Bryennii, εἰς τό, Ἰσχύσωμεν ἐν Κυρίῳ τοῦ Ἰησοῦ, ἡ μήτηρ αὐτοῦ καὶ εἰς τὴν θεοτόκον.
Ἡ πρεπάσεστος καὶ ἀξιέπιστος οὐσία Theodori episcopi Petrarum, βίος καὶ πολιτεία τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Θεοδώρου τοῦ ἀρχιμανδρίτου ἀπὸ τῆς ἕρσπης, πῆς ὑπὸ τὴν ἁγίαν Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν κατέβη.
Πλέρτον ἡμῖν τοῦ ἀρίθμων τῶν ἀποστόλων Gregorii Nysseni, εἰς τὸν Μελέτιον Ἐπίσκοπον Ἀντιοχείας.
Πᾶσι πάντη πανήγυρις, ἄφρα πανεορτεία. Chrysippi presbyteri Hierosolymitani, ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον Θεόδωρον Τήρωνα.
Ἡ τῆς τῶν Θεοτόκου φιλαθλήματι πανηγυρικῆς χαρᾶς. Cosma Vesitoris, εἰς τοὺς ἅγιους Ἀνάργυρους καὶ Ἄνων τοὺς γνωτῆς τῆς Θεοτόκου.
Θαρρεῖν μὲν τὸν λόγον δεῖ ὅλγων κἂν ἦν Joannis
tam aliorum enarrant, pronuntiant, Metaphrastes num de Chrysopoeia pluribus videbis expressam.
non sibi,ac si ipse loqueretur, quod Surius fecerat, Josephus Methonensis episcopus adversus Marsed eorum personis, quando opus est,appingit; sæ- cum Ephesium Metaphrastem vocat juniorem Thepius etiam, nulla eorum facta mentione, rem ipse ologum,ex quo merito quis dixerit,Symeonem jumeram veluti alius enarrat.Conferri possunt Vitæ niorem theologum, cujus orationes tres et viginti,
sanctorum ante Metaphrastem ab auctoribus Syn- et alia Jacobus Pontanus Latine edidit, esse Sychronis scriptæ,quæ certe adhuc supersunt pluri- meonem Metaphrastem,qui denique factus sit momo,cum descriptis a Metaphraste. Nihil ibi com- nachus et præpositus monasterio sancti Mamantis.
mune invenies. Sua de se narral Metaphrastes, Et sane Græci Symeonem hunc quemadmodum soaliorum ut aliena et Scriptorum antiquorum pro- lo Logothetæ nomine exprimunt,quia nempe mapria,non facta,neque personas cum suis confun- gnus aliquando Logotheta fuit,cur non et similidens,ut aliena prosequitur.Quare cessat dubitatio ter, omisso Metaphraste nomine, tantum theolode illis Vitis, quae sub Metaphraste nomine ve- gum juniorem vocare alibi possint,ad distinctioniunt,ex ipsis tamen colligitur alios, non Meta- nem divi Nazianzeni, qui ante eum Theologi sibi
phrastem, fuisse illarum scriptores. Adde etiam, si nomen vindicaverat?Cum de hoc fusius in Diatriba
lubet, Vitam sancti Eustathii et sociorum ante Me- de Symeonibus egerim,paucis me hic expediam. Vetaphrastem scriptam, cujus illud est principium: rum est Symeonem Juniorem theologum monaПpóxeitai tots ȧvėpunoi xai ix qúoewe. Scriptor in chum fuisse. Verum est Metaphrastem sub LogotheProœmio refert,sua ætate tantum illuxisse virtu- tœ tantum nomine intelligi: male tamen juniorem
tem: Οὐδὲν οὖν ἧττον προεθέμην προσθεῖναι τοῖς ἐγγρά- theologum cum Metaphraste confundit Methonenφοις τῶν ἀρχαίων ἀνδρῶν ἀνδραγαθήμασιν, καὶ τὸ νῦν ἐν sis, aliquorum codicum manuscriptorum auctori
τοῖς καιροῖς ἡμῶν κατορθωθέντα πρὸς εὐεργεσίαν μὲν τῶν tate deceptus, qui tractatulos Symeonis propositi
ἀκουόντων, ἐπιστροφὴν δὲ τῶν φασκόντων μὴ δύνασθαι νῦν sancti Mamantis sub hoc titulo notant: Τοῦ Μετατοιαῦτα κατορθούσθαι,οἷα ἐν τοῖς παλαιοτέροις χρόνοις. φραστοῦ Κυρίου Συμεών, καὶ νέου Θεολόγου περί προσο
Non minus itaque mihi proposui aliis antiquorum x^,^mpooeys. Metaphrastæ Domini Symeonis et
præclare gestis, scriptoque mandatis addere, et Junioris Theologi de Attentione sive Oratione. Et,
quæ nunc hac nostra alate summa cum laude pa- Συμεὼν τοῦ Μεταφραστοῦ καὶ νέου Θεολόγου ἕτερα κεφά
trata sunt, tum ad utilitatem audientium, tum Axix Symeonis Metaphrastæ et junioris Theologi
eoram conversionem, qui dicunt non posse hocævo alia Capita. Ut reliqua præteream,unum eumdemtalia absolvi,qualia antiquitus facta sunt. Cum que fuisse Symeonem Metophrastem et Symeonem
suam ex eodem Metaphrastes conscriberet, nihil sancti Mamantis præpositum tempora ipsa non sisimile suis interseruit, sed alio proemio appicto, nunt.Metaphrastes vivebal sub Leone sapiente Bacætera narral de suo,ut frustra Scriptoris ætatem, silii filio, sancti Mamantis præpositus sub Alexio
in Metaphrastœis quæras.
Comneno, qui ejecto Botaniato imperium occupaveral,[148(sic)| Metaphrasta junior fere annos septem, et ducentos. Id firmatur ejusdem Symeonis
testimonio,qui Orat, 13 ait: Abròç de axioniklais,
καὶ ἐξακοσίοις, καὶ ἐπέκεινα τούτων ἔτεσι διαμείνας ἀεὶ
nodiµiostŵvávôpónwv, nempe diabolus.Sexies mille
sexcentis et amplius annis permansit hominum hostis. Supputat, Græcorum more,ab orbe condito:
quare erit hic annus Christi 1092. El tɛxxoslovę integris syllabis describitur in Palatino.Sed si cum
aliis legamus diaxoslois, ducentis, ut repræsentavit
Pontanus, adhuc isti Symeones ætate diversi sunt,
et Symeon Metaphrastes erit Theologo junior miDnimum annos 194,si Symeon Xerocerci anno mundi 62010.scribebat,qui respondet anno Christi 692,
sub Justiniuno Rhinotmeto ante Iconomachorum
hæresim annos circiter triginta.Quod si Stephani
junioris a Copronymo ob defensionem sacrarum
imaginum interfectianno Christi 767 meminit, et
sic etiam erit multo Metaphraste antiquior, anno
forte centum. Sed qut potuit anno Christi 602 vivens Stephani junioris meminisse, martyrium passi anno 767,annis 75 antiquior?Hinc in hoc secundo numero error manifeste colligitur,et consequenter primus numerus verosimilior est,quo hic Xerocerci præpositus Metaphrastæ posterior est. Quidquid tamen sit, omnino concluditur alium esse
[143] Scripseram in Diatriba mea alia quoque
Metaphraste scripta egisse, quæ tamen in Diatriba ante transmissa non habebantur. Ita est. Et
plane in Diatribu egi abunde de illis.Illa tamen
transmissa nou sunt, quod nec Diatriba ipsa integra,sed tantum ea pars,in qua de cetate Metaphrastæ,de qua per tuas percontatus fueras, agebatur.
Agitur in ea de aliis Symeonibus, quorum memoria est apud veteres, vel recentiores aliquid Græce
scripsisse.Inter eos non infimum sibi locum occupat Metaphrastes, cujus pleraque examinuntur;vitæ etiam pleraque ab eo scriptæ a supposititiis secernuntur:numeranturque alia scriptu præter Vitas et Canones,quos te vidisse in Menæis refers. Ea
sunt preces variæ, orationes, sive laudationes in
sanctos, orationes morales XXIV, ex divi Basilii
operibus,sententiosa capita de suo CXXXI,ex sancto
Macario Egyptio CL.Epistola, carmina variigeneris, Dioptra, quæ tamen in Pselliana Diatriba
perperam perquiruntur, ubi Pselliana tantum
scripta numerantur: etsi neque illa omnia, cum
posi vulgatam Diatribam allatus mihi fuerit codex Manuscriptus,tineis, madoreque confectus, in
quo multo plura ipsius Pselli reperiuntur. Lege,
quæso,me Diatribe paginas 45 et 88. Ibi inter
alias Pselli lucubrationes, epistolam ad Xiphili-
Συμεώνος Μεταφραστοῦ, εἰ μὲν Ξεροκρεᾶ ἐστι πρόκειται, εἷναι λεγόντων· ὁ δὲ Μεταφραστής, Ξεροκρεᾶ φησὶ μοναχόν, ἐργῳ δὲ Μεταφραστήν, ὡς ἂν λέγοιμεν αὐτὸν ἐπ' εἰπεῖν ἀντικείμενα ὅτε ἦν, ὡς πρὸ τοῦ Ξεροκρεᾶ μοναχοὺς ᾖ, ὡς καὶ αὐτός, ἐν ἀρχῇ φησὶν εἶναι. Σεδ Μεταφραστοῦ μοναχὸν νῦν φαμεν, καίτοι λέγων αὐτὸ, ὡς ὁ Ξεροκρεᾶ πρόκειται, εἰ ἀλίτα δηλοῖ τὸν δεδηλωμένον ἤδη πρότερον· ἐπιφέρεται γὰρ αὐτῷ μᾶλλον οὐχ ἁπλῶς εἰπεῖν. Αἱ μέντοι γε τῶν λοιπῶν τούτων οἴκων νυκτί τε αἷς ἂν διακεκριμέναις εἰκάζονται ὅλαις, εἰ δὲ ἐπικρατεῖ τὰ κατ' αὐτοὺς λαμβάνεσθαι πρακτέα ἑλόμενον. Ἡ γράφων αὐτοῦ πρόθεσις, οὕτω ταχέως πρὸ τοῦτο ἔλαβεν ὅλον εἶναι, ὡς τὸ μάτην ἐπίσκοπον εἶναι καὶ ἐπὶ τοῖς κατεργαζομένοις ἐπέρεισεν. Ἔτι εἶχεν αὐτὸν ἡ θεωρία κινεῖσθαι ἀπ' αὐτοῦ τότε, ὡς ἀρχῆς μὴ πρὸ τοῦτ' εἰπόντος νῦν ἅπαν αἴτιον ὑπάρχειν τοιοῦτον. Αἱ ἀρχαιόταται τοῦ ταχύτατα οὐκ ἐστάθμιζον, οὐδὲ πάλιν ἦσαν ἀεί τε ἐπαναγαγεῖν ἐκεῖνο θεοῦ ἐν ἐκείνοις ὁρᾶν, ὡς ἂν ταῦτα τοῦ εἰδότος ἡμῖν προσηγορίᾳ γένηται ἐν τῇ βίου καθηγουμένοις ἐκεῖ. Τὸ δ' ἦ κόσμον ἀπαρτίζεσθαι πάντα νέων, ἐπὶ δὲ τοῖς τῶν ἤδη λόγοις καὶ βίῳ γένοις τε ἐκπλήττειν φανερῶς ὁρᾶν τε ἑαυτοὺς ἐπὶ τοῖς οὖσιν· ὁρᾶν τε ἔτι ἡμᾶς καὶ πάντα. Τὸ λοιπὸν ἦν τοίνυν τοῦτο αὐτὸ ὅλον, ἀλλ' ὅτι πρόκειται λαμβάνειν ἐξ ὧν λεγόμεθα ἐν τοῖς ἐκεῖσε γεγονόσιν πολλάκις.
Ἰωάννης Καννινιάτης κληρικὸς καὶ Κουβουκλεισίου Θεσσαλονίκης, Λεόντιος Σοφιστὴς εἰπόντος τε Λεόντιος Κωνσταντινουπόλεως ἱεροφανοῦς γένους εὐγενοῦς ἄνθρωπος, τεμόμενοι τοῦ Τριπόλεως ἱεροὺς Χριστιανικοῦ τυγχάνοντος τιμηθέντος· μάλα κλέους ἀνθρώπους εἰ ἦν, εἰ δὲ τοῦ πάθους ἰδίους Καππαδοκῶν γένος εἰπόντος παντελῶς εἴ τε ἀνέκαθεν.
Ἰωάννης ἐκ παιδὸς, ξὺν αὐτῷ καὶ παντὶ γένει εἰσελθὼν εἰς εὐαρεστεῖν τοῖς Γρηγορίου λόγοις, παρεχόμενος φιλοπόνως λοιπόν· οἱ ἐν Μεσοποταμίᾳ δέ, παρεχόμενοί τε τοῦτο μὴ ἐκπλήττεσθαι ἐν τοῖς τοῦ Μάγνου, μοναστικῆς βίου ἁρπαγαῖς τε ἀρχῆθεν ἐπὶ τῶν ἐκεῖσε. Ἐβόων δέ τινες ἐν αὐτοῖς πρὸ τούτων ἐκεῖ, εἰπόντος τε τοῦ ἐπισκόπου ἐν αὐτοῖς ἀρχῆθεν τοῦ λόγου· εἰ δέ γε εἰπεῖν ἡμᾶς δεῖ τοιαῦτα λεγόντων, εἴτε ἐπὶ τούτοις κατεπιτίθεμεν. Ἐν ταύτῃ δὲ τοῖς ἡμετέροις τε λοιπὸν τέλος πάντα τοιαῦτα γενόμενα ὁρᾶν.
Βίος δ' αὐτοῦ κατὰ Κομνηνοῦ κατὰ δὴ τεταγμένος εἴρηται, πολλαχοῦ κατ' αὐτοῦ βίβλοις πλείστοις λεγόντων. Ἐκεῖ ταῦτα καθεξῆς τὰ εἰρημένα τε αὐτοῦ τοιαῦτα, εἴτε ὡς δηλοῦν ὑπόκειται, εἴτε ὡς ἐκεῖ τελευτᾶν, ἐπιτρέπει ταῦτα ἑαυτῷ. Ὁδεύεται μὲν ἐκεῖ, ἀλλ' οὐκ αὐτὸς ταῦτα μόνον εἰπεῖν ἀξιοῦντα, ὅτε λοιπὸν πᾶσαν ἐπ' αὐτοῖς τε καὶ τοῖς ἐκεῖσε τελειουμένοις ταχύτερον αὐτόν, ὡς ἂν εἶεν ἕτεροι. Τοῖς μέντοι ταύτης ἐκ Μακεδονίας γεννηθεῖσί τε οὐκ ἔλαθε χάριτος Ἑλλάδος ἐκεῖ βασιλείας χαρισθεῖσαν ἐφ' ᾗ πρότερον.
Κιννάμου, δρᾶν δὲ οὐ φαύλως, φθεγξαμένου ὅμοιον εἶναι Συμεὼν κατ' αὐτὸ τοιοῦτον ταύτης ἐκτεθειμένου τοῦ Καταλόγου, ὡς εἶδε κεφάλαια τινά· ἐνταῦθα κατ' αὐτὸν πρόκεινται νῦν ταῦτα, ἀποφάσει τε μόνῃ τοῦτο ἀφεῖναι προσῆκεν εἰσελθεῖν. Οὐ γὰρ ἐστι τότε νῦν κεφαλαιοῦν αὐτόν, ἀλλ' ἡ νέα ὅτε χορὸς ἀνελθεῖν ἀσκηθεῖσα ἔρρει, τοῦτο εἰπεῖν ἁλόντες αὐτοῦ λέγειν ἀφεῖλεν τοῖς φθάσασι. Τοῖς μέντοι τούτοις ἔτι αὐτοὺς φθάνειν τε ἄλλοτε παρεσχηκόσι πολλῶν εἰπεῖν εἰκότως δεῖ.
Βίος ἐκ Μαγίσσης Κομμηνοῦ, τοῦτ' ἐστὶ δηλονότι τελεῖν ὡς ἐπὶ πλεῖστα ταῦτα βίβλοις εἰς ἁπλοῦς λόγους ἀφεῖλεν. Καὶ εἰ οὐκ ἔστι τελεῖν ἐπ' αὐτοῖς, ἀλλ' ὁτιοῦν εἴπερ δεῖ κατ' αὐτοὺς ἀφεῖναι πρόκειται λαμβάνειν. Ἐν αὐτῷ δὲ τελεῖν, λοιπὸν εἶναι ταῦτα τοῖς ἐκεῖσε ἐπέρεισεν ἐπὶ τοῖς ἐκεῖ, καθεξῆς τοίνυν εἶπέ τε αὐτόν, ὑπὲρ ὧν ταῦτα ἐλέχθη κἀκεῖ.
tam aliorum enarrant, pronuntiant, Metaphrastes num de Chrysopoeia pluribus videbis expressam.
non sibi,ac si ipse loqueretur, quod Surius fecerat, Josephus Methonensis episcopus adversus Marsed eorum personis, quando opus est,appingit; sæ- cum Ephesium Metaphrastem vocat juniorem Thepius etiam, nulla eorum facta mentione, rem ipse ologum,ex quo merito quis dixerit,Symeonem jumeram veluti alius enarrat.Conferri possunt Vitæ niorem theologum, cujus orationes tres et viginti,
sanctorum ante Metaphrastem ab auctoribus Syn- et alia Jacobus Pontanus Latine edidit, esse Sychronis scriptæ,quæ certe adhuc supersunt pluri- meonem Metaphrastem,qui denique factus sit momo,cum descriptis a Metaphraste. Nihil ibi com- nachus et præpositus monasterio sancti Mamantis.
mune invenies. Sua de se narral Metaphrastes, Et sane Græci Symeonem hunc quemadmodum soaliorum ut aliena et Scriptorum antiquorum pro- lo Logothetæ nomine exprimunt,quia nempe mapria,non facta,neque personas cum suis confun- gnus aliquando Logotheta fuit,cur non et similidens,ut aliena prosequitur.Quare cessat dubitatio ter, omisso Metaphraste nomine, tantum theolode illis Vitis, quae sub Metaphraste nomine ve- gum juniorem vocare alibi possint,ad distinctioniunt,ex ipsis tamen colligitur alios, non Meta- nem divi Nazianzeni, qui ante eum Theologi sibi
phrastem, fuisse illarum scriptores. Adde etiam, si nomen vindicaverat?Cum de hoc fusius in Diatriba
lubet, Vitam sancti Eustathii et sociorum ante Me- de Symeonibus egerim,paucis me hic expediam. Vetaphrastem scriptam, cujus illud est principium: rum est Symeonem Juniorem theologum monaПpóxeitai tots ȧvėpunoi xai ix qúoewe. Scriptor in chum fuisse. Verum est Metaphrastem sub LogotheProœmio refert,sua ætate tantum illuxisse virtu- tœ tantum nomine intelligi: male tamen juniorem
tem: Οὐδὲν οὖν ἧττον προεθέμην προσθεῖναι τοῖς ἐγγρά- theologum cum Metaphraste confundit Methonenφοις τῶν ἀρχαίων ἀνδρῶν ἀνδραγαθήμασιν, καὶ τὸ νῦν ἐν sis, aliquorum codicum manuscriptorum auctori
τοῖς καιροῖς ἡμῶν κατορθωθέντα πρὸς εὐεργεσίαν μὲν τῶν tate deceptus, qui tractatulos Symeonis propositi
ἀκουόντων, ἐπιστροφὴν δὲ τῶν φασκόντων μὴ δύνασθαι νῦν sancti Mamantis sub hoc titulo notant: Τοῦ Μετατοιαῦτα κατορθούσθαι,οἷα ἐν τοῖς παλαιοτέροις χρόνοις. φραστοῦ Κυρίου Συμεών, καὶ νέου Θεολόγου περί προσο
Non minus itaque mihi proposui aliis antiquorum x^,^mpooeys. Metaphrastæ Domini Symeonis et
præclare gestis, scriptoque mandatis addere, et Junioris Theologi de Attentione sive Oratione. Et,
quæ nunc hac nostra alate summa cum laude pa- Συμεὼν τοῦ Μεταφραστοῦ καὶ νέου Θεολόγου ἕτερα κεφά
trata sunt, tum ad utilitatem audientium, tum Axix Symeonis Metaphrastæ et junioris Theologi
eoram conversionem, qui dicunt non posse hocævo alia Capita. Ut reliqua præteream,unum eumdemtalia absolvi,qualia antiquitus facta sunt. Cum que fuisse Symeonem Metophrastem et Symeonem
suam ex eodem Metaphrastes conscriberet, nihil sancti Mamantis præpositum tempora ipsa non sisimile suis interseruit, sed alio proemio appicto, nunt.Metaphrastes vivebal sub Leone sapiente Bacætera narral de suo,ut frustra Scriptoris ætatem, silii filio, sancti Mamantis præpositus sub Alexio
in Metaphrastœis quæras.
Comneno, qui ejecto Botaniato imperium occupaveral,[148(sic)| Metaphrasta junior fere annos septem, et ducentos. Id firmatur ejusdem Symeonis
testimonio,qui Orat, 13 ait: Abròç de axioniklais,
καὶ ἐξακοσίοις, καὶ ἐπέκεινα τούτων ἔτεσι διαμείνας ἀεὶ
nodiµiostŵvávôpónwv, nempe diabolus.Sexies mille
sexcentis et amplius annis permansit hominum hostis. Supputat, Græcorum more,ab orbe condito:
quare erit hic annus Christi 1092. El tɛxxoslovę integris syllabis describitur in Palatino.Sed si cum
aliis legamus diaxoslois, ducentis, ut repræsentavit
Pontanus, adhuc isti Symeones ætate diversi sunt,
et Symeon Metaphrastes erit Theologo junior miDnimum annos 194,si Symeon Xerocerci anno mundi 62010.scribebat,qui respondet anno Christi 692,
sub Justiniuno Rhinotmeto ante Iconomachorum
hæresim annos circiter triginta.Quod si Stephani
junioris a Copronymo ob defensionem sacrarum
imaginum interfectianno Christi 767 meminit, et
sic etiam erit multo Metaphraste antiquior, anno
forte centum. Sed qut potuit anno Christi 602 vivens Stephani junioris meminisse, martyrium passi anno 767,annis 75 antiquior?Hinc in hoc secundo numero error manifeste colligitur,et consequenter primus numerus verosimilior est,quo hic Xerocerci præpositus Metaphrastæ posterior est. Quidquid tamen sit, omnino concluditur alium esse
[143] Scripseram in Diatriba mea alia quoque
Metaphraste scripta egisse, quæ tamen in Diatriba ante transmissa non habebantur. Ita est. Et
plane in Diatribu egi abunde de illis.Illa tamen
transmissa nou sunt, quod nec Diatriba ipsa integra,sed tantum ea pars,in qua de cetate Metaphrastæ,de qua per tuas percontatus fueras, agebatur.
Agitur in ea de aliis Symeonibus, quorum memoria est apud veteres, vel recentiores aliquid Græce
scripsisse.Inter eos non infimum sibi locum occupat Metaphrastes, cujus pleraque examinuntur;vitæ etiam pleraque ab eo scriptæ a supposititiis secernuntur:numeranturque alia scriptu præter Vitas et Canones,quos te vidisse in Menæis refers. Ea
sunt preces variæ, orationes, sive laudationes in
sanctos, orationes morales XXIV, ex divi Basilii
operibus,sententiosa capita de suo CXXXI,ex sancto
Macario Egyptio CL.Epistola, carmina variigeneris, Dioptra, quæ tamen in Pselliana Diatriba
perperam perquiruntur, ubi Pselliana tantum
scripta numerantur: etsi neque illa omnia, cum
posi vulgatam Diatribam allatus mihi fuerit codex Manuscriptus,tineis, madoreque confectus, in
quo multo plura ipsius Pselli reperiuntur. Lege,
quæso,me Diatribe paginas 45 et 88. Ibi inter
alias Pselli lucubrationes, epistolam ad Xiphili-
col. 93–94page 33 of 35
PG 114:93Α Leonis imperatoris, λόγος εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς Νέας τοῦ ἔτους περιόδου. Ἰδοὺ καὶ πάλιν ἑτέρα ἑορτὴ καὶ πανήγυρις φιλάδελφος τῆς Μητρὸς τοῦ Κυρίου. Germani patriarchæ Constantinopolitani, εἰς τὴν Θεοτόκον, ὅτι ἀπέθθεν ἐν τῷ ναῷ τραφεῖσα. Πρόδρομε, τῶν πάλαι ὁ ἱερὸς τοῦ Χριστοῦ Ἰωάκειμ Πρόδρομε. Theodori Daphonatæ, εἰς τὴν ΙΕ' Αὐγουστιαίας ἀναπαύσεως τῆς τοῦ Θεοφόρου χειρός. Ἱερὸς μὲν καὶ θεσπέσιος ἅπας ὁ τῶν γενναίων μαρτύρων κατάλογος. Asterii episcopi Anaseæ, εἰς τοῦ ἁγίου μάρτυρα τοῦ Χριστοῦ Φωκᾶν. Ὁ τῶν γενναίων λόγος γίνεται γενναιότερος. Nicolai Pepagomeni, ἐγκώμιον εἰς τὸν ἔνδοξον μάρτυρα Ἰσίδωρον. Ἰστέον μὲν τὸ τοιοῦτόν σύγγραμμα, καὶ παλαιῶν ἔργων. Basilii Seleuciensis libri duo, εἰς τὰς πράξεις τῆς ἁγίας καὶ πρωτομάρτυρος Θεκλης. Ἰσχυρὸν τῶν ἀποστολικῶν ἀθλητῶν τὸ δίκαιον. Prochli patriarchæ Constantinopolitani, ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον ἀπόστολον Ἀνδρέαν. Ἰωάννη, τῇ φωνῇ τοῦ Λόγου τούτοις ἀνάθημα. Macarii Chrysocephali, εἰς τὴν γέννησιν τοῦ Προδρόμου. Καθάπερ τῇ ἱερᾷ τραπέζῃ, εἷς τύπος. Isidori Thessalonicensis archiepiscopi, λόγος εἰς τὰ Ἅγια τῶν ἁγίων. Καθὼς ἐτεχθῆτε διεσπάρησαν. Joannis Thessalonicensis, ὡς εὐλαβῆ διακονοῦν, ᾠδὴ εὐχαριστίους εἰς τὸν εὐαγγελιστὴν περὶ τῆς ἀπανθρωπίας αὐτοῦ. Καθήμενος τοὺς λόγους τούτους ἐθεολόγει πάγκαλα χρήσεις ποτὲ μέχρι μᾶκρον ἐκκλητίαν. Joannis diaconi Magno Ecclesiæ et rhetoris, εἰς τὸν ἅγιον τοῦ τῶν ἅγιον Πατρὸς ἡμῶν Ἰωσὴφ τοῦ Ὑμνογράφου. Καὶ καθημένης τῶν ἁγίων μὴν πρὸς ἄνεμον παρατατίζομεν. Nicephori Gregori, εἰς τὴν ἄχραν καὶ ἔνδοξον μεγαλομάρτυρα Μερκούριον. Καὶ νῦν ἆρα τῆς πρὸς ἡμᾶς τίποτε εὔρωμεν ἐλθόντος ἡμέρα. Leonis imperatoris, εἰς τὴν πανήγυρον τοῦ Προφήτου. Καὶ πάλιν τῷ θείῳ Δαυΐδ περὶ ἡμῶν πάντων κεφαλαίων τὸ Πνεῦμα. Georgii Apiolitæ, λόγος εἰς τοὺς ἀποστόλους. Καὶ δὴ εἰ ταύτῃ τῇ θείᾳ ὁρμῇ ἀπεκρίνατο. Καὶ περὶ ῥητῶν καὶ ἀρρήτων. Καὶ πρῶτα μὲν τῶν ὄντων εὐτυχῆ κεφάλαια. Nicolai Cabasilæ, εἰς τὴν Γέννησιν τῆς Θεοτόκου. Σωρὸς δὲ λοιπὸν καὶ νῦν κεφαλαιωτάτοτο τῆς ἡμετέρας τοῦ σωτῆρος τῶν παύσεων. Miraculum sancti martyris Demetrii de liberata ab obsidione Barbarorum Thessalonica. Μέγιστος οὗτος στρατὸς τῶν κατὰ τοὺς ἡμετέρας χρόνος ἀφθεὶς. Τοσοῦτο τάχει τῆς εἴσω διανοιγεὶς ἄχρηστοι, ὡς μὴ δυνηθέντες διαφυγεῖν τῶν ἀπ' αὐτῶν πλέον μιᾶς ἡμέρας εἶναι. Καὶ δὴ αἰσχρῶς κατέπεσον, καὶ ταῖς χερσὶ ἐψλάφησαν κατὰ τὸ ἀνατολικὸν τῆς πόλεως μέρος, ἐκ τε τοῦ πολέμιον γεγεννη-
INDICES IN DIATRIBAM.
illarum assequendæ quibus vero imparem, iis
invident. fidemque non habent. In pontifices
Romanos, cum sese tulerit occasio, semper, et
acriter intemperans est. Sed hæc æquius clii
examinabant.
tinopolis, terra marique obsessa, tormentis bel- nus se ipsum quisque parem arbitratur alicui
licis a Mahumetanis oppugnabatur, ut exscriptor in margine adnotaveral. Dei postmodum
justo judicio urbe hostibus tradita, exscriptio
quoque illa post aliquot paginas finem habuit,
vel expugnatione urbis, vel infortunio, utinam
non cæde, exscriptoris interturbata. Quidquid
tamen sit,actor elegans est,si quis alius; formulis dicendi peregrinis sæpius utitur, figuris ex
Sophistarum penu. Periodi illi concisæ,plenæ,
nisi cum compositionis novitate asperantur et
obscurantur.Totum se, ut verbo extricem, ad
Procopium componit. Et mirum est, inter tot
alios posterioris sæculi scriptores, tumultuarie
in dicendo, scribendoque delirantes, hunc tantum sapuisse. Nonnemo dixerit eum nimium
sibi indulsisse in enarrandis rebus Græcorum,
quas majores, quam erant, fecerit. His tamen
respondebit Thucydides: Meypt Tode & extol of
ἔπαινοί εἰσι περὶ ἑτέρων λεγόμενοι, ἐς ὅσον ἂν καὶ αὐτὸς
ἕκαστος οἴηται ἱκανὸς εἶναι ὁρᾶσοί τι, ὧν ἤκουσε. Τῷ δὲ
ὑπερβάλλοντι αὐτῶν φθονοῦντες ἤδη καὶ ἀπιστοῦσιν.
Eatenus tolerabiles sunt alienæ laudes, quateAccepi Marianæ pietatis Græcorum primum
partem integram. Gratias ago immortales,excitabo me ad illam lectione tam suavi et docta,
notisque eruditissimis velut lapillis gemmeis
utique inspersa Ne succumbas oneri, quæso,
in tanta temporum nostrorum calamitate.
Mariana ipsa pietas tuos in laboriosissimo
negotio maximi subsidiis conatus sufficiet.
Nuntiatur mihi jam finem habuisse syntagma meum de Concensione perpetua Ecclesiæ
occidentalis atque orientalis cum dissertationibus meis, altera de Dominicis et Hebdomadibus Græcorum; altera de Missa Præsanctifcatorum, Amstelodami, sive Coloniæ editum.
Romæ nondum visum est. Vale, vir prastantissime, et me tui obsequentissimum, ut facis,
ama. Romæ CIɔ ɔCXLVIII. Septembris xxv.
CERTI AUCTORES GROECI,
Allatiano primo Indiculo, alii a Metaphraste, qui Sanctorum Vitas ac Encomia scripsere.
Numeri ad eos te revocant quos in textu inter uncos posuimus.
Alexander monachus in S. Barnabam apostolum, 99. De
Inventione crucis, 110.
Ammonius monachus, de Monachis in Raithu et monte
Sina occisis, 86.
Amphilochius Iconiensis, Basilii Vitam et Miracula, 81.
In Magnum Sabbatum, 92. In Symeonem, 108. In quadriduanum Lazarum, 113. In leiparam et Annam et Symeonem, 107. Est Theodoti Ancyrani.
Anastasius Sinaita, in cos qui in Christo dormierunt,
111. In Transfigurationem, 116.
Anastasius Theopolitanus archiepiscopus, de Rebus in
Perside gestis, 83. In festum Occursus, 104. In Annuntiationem, 109. In eamdem, 111.
Anatolius episcopus Thessalonicensis, in Præcursoris
Decollationem, 92. In eamdem. 104. In eamdem, 115.
Andreas Cretensis, in Georgium martyrem, 87. In Annuntiationem, 91. In quatriduanum Lazarum, 98. In
Transfigurationem, 103. In humanam vitam et defunctos,
103. In Præcursoris Decollationem, 106. In vivificam
crucem, 98 et 109. In Ramos Palmarum, 114. Unus laudatus in S. Mariæ Dormitione, ejus laudator, 106.
Antipater Bostrensis, in Joannem Baptistam, etc., 89.
Antonius monachus, Symeonis Stylitæ, 101. Ejus discipulus, 8. Male Metaphrastes habitus. 9.
Archippus eremita ac Prosmonarius, de S Michaelis
Miraculo in Chonis, 94. De revelatione S. Michaelis, 113.
Arsenius Corcyrensis in Barbaram Virginem, 90. In
Andream primo vocatum, 94.
Asterius Amaseæ episcopus, in SS. martyres, 92. In
Phocam martyrem, 96.
Athanasius archiepiscopus Alexandrinus, S. Autonii,
ibid.
Athanasius scriba, Æcatharinæ martyris, 93.
Barsaphthas, Ananiæ martyrium, 82
Basilius archiepiscopus Cæsariensis. In Christi Nativitatem, 88. In Gordium martyrem, 100.
Basilius Seleuciæ, de Actis S. Theclæ protomartyris,
97. In S. Thomam, 102. In sanctam Pentecosten, 108.
Callistus patriarcha Constantinopolitanus, in Exaltatiotionem crucis, 101.
Chrysippus presbyter Hierosolymitanus, in Joann-m
Præcursorem, 95. In archangelum Michaelem, 100.
Constantinus Acropolita, in sanctam martyrem Theodosiam, 84. S. Neophytum, 105. Theodorum Teronem,
109. Joannem Damascenum, 112.
Constantinus Chartophylax Diaconus Magnæ Ecclesiæ,
in SS. omnes martyres, 81.
Constantinus Porphyrogenneta; de imagine Edessena,
103. De Joannis Chrysostomi corpore relato Constantinopolim, 111.
Constantinus episcopus Tii, de Inventione corporis S.
Euphemiæ, 94.
Cosmas, Vestitor, de Relatione corporis Joan. Chrysostomi Constantinopolim, 94. In Joachim et Annam, 95. In
Zachariam prophetam et pontificem, 100.
Cyrillus Alexandrinus, in Transfigurationem, 101. Josephi Genealogia ab Abrehamo ad Davidem, 106.
Cyrillus monachus et presbyter Scythopolytanus, sancti
Saba, 93. Sancti Theodosti, 96. Sancti Euthymii, 102,
Daniel monachus Raithenus, Jounnis Sinaitæ, 112.
Demetrius Chrysoloras in Demetrium Myroblytam, 85.
Demetrius Cydonius, in sanctam Pentecosten, sive de
sancto Spiritu, 101.
Diadochus episcopus Photices Epiri, in Assumptionem
Dominicam, 113.
Ephrem Chersonæ episcopus, de miraculis S. Clementis, 90. De miraculo erga puerum, 96.
Ephrem Syri, in quadraginta martyres, 89. In
Basilium funebrem, 88 In crucem, 106.
magnum
Epiphanius Cypri episcopus, in Dominici corporis sepulturam, 111. In Ramos, 114.
Epiphanius monachus, de sancto Andrea, 90. De vita
sanctæ Deiparæ, 106 Auctores in ea illi laudati, et sugillati, 106.
Evagrius monachus, sancti Pancratii, 86.
Evodius, Quadraginta duorum martyrum, 113.
Euripus, de Joannis Præcursoris Decollatione, 92.
Eusebius Alexandrinus, de Joannis in infernum adventu, 82 In Christi resurrectionem, ibid. la proditionem
Judæ, 84. In Dominicam Assumptionem, 91. De Christi
col. 95–96page 34 of 35
PG 114:95τñ
Thomas, Sanctæ Febroniæ, 86.
INDICES IN DIATRIBAM.
Timotheus episcopus Alexandrinus, de miraculis S.
Nena martyris, 86.
Timotheus presbyter Antiochenus, in crucem et transigurationem, 107.
Titus episcopus Bostrensis, in Ramos, 115.
Varus notarius et a Codicillis, S. Theodori præfecti
militum, 115.
VITOE SANCTORUM SEU ENCOMIA
Priore Allatiano Indiculo, certis auctoribus, aliis a Metaphraste.
Acyndini martyris, 98, 18.
Ecatharinæ, 93, 1.
Agathe, 104, 22.
Alexandri Bysantini episcopi, 89, 10.
Armonii monachi, 85, 15.
Ananiæ martyris, 82, 26.
Andreæ apostoli, 90, 43, 94, 17, 97, 5, 109, 4.
Andronici martyris, 90, 2.
Anempodisti martyris, 98, 18.
Angelorum congregationis, 47, 49.
Annæ parentis Del Genitricis, 95, 31, 103, 38.
Annæ prophetissæ, 100, 15, 104, 27, 107, 42. Vide
Occurs.
Antonii Cauleæ, 87, 22.
Anysiæ Thessal., 103, 36.
Apostolorum, 87, 15, 111, 18.
Archangelorum (SS), 112, 19.
Artemii martyris, 110, 9.
Autonɔmi martyris, 111, 2. Ejus corporis incorruptio, 42.
Auxentii, 83, 14.
Auxentii martyris, 83, 26.
Barbara, 90, 24, 27, 92, 32, 113, 7 113, 7.
Barnabæ, 99, 34.
Bartholomæi, 96, 29, 103, 12.
Basilisca martyris, 110, 11.
Basilii, 81, 30, 88, 20, 105, 7, 112, 32.
Blasii, 84, 24.
In cæcum a nativitate, 112, 7.
Cassiodore martyris. 89, 36.
Cerici martyris, 91, 34, 115, 18.
Christi secundus adventus, 99, 38.
Annuntiatio, 83, 16, 88, 23, 28, 44, 91, 38, 92, 26,
Baptisma, 82, 32, 90, 26, 91, 29, 100, 40, 114, 19.
Circumcisio, 112, 36.
Incarnatio. 98, 4, 107, 21, 112, 25.
Mors ac passio, 82, 5, 94, 20, 99, 22, 109, 10, 100,
Nativitas, 83, 13, 96, 20, 99, 1, 102, 47, 105, 22.
In Vigilia, 101, 6.
Occursus, 95, 4, 100, 14. 104, 27, 34, 105, 11, 107,
Receptio (In cœlos), seu Assumptio, 82, 2, 90, 23,
Resurrectio, 82, 29, 33, 90, 26, 96, 11, 97, 10, 99,
Sepultura, 82, 24, 26, 90, 26, 111, 28, 116,
Transfiguratio, 91, 20, 96, 16, 101, 14, 103, 8, 106,
Chrysanthi martyris, 110, 26.
Chrysostomi, 81, 29, 83, 1, 7, 87, 13, 88, 18, 94,
Clementis, 81, 41, 90, 23, 93, 14, 96, 7, 112, 33.
Codrati martyris, 88, 40
Cosma martyris, 83, 19, 110, 40, 11, 26.
Crucem (in), 106, 1, 109, 20.
Crucis adoratio media Quadragesima, 81, 32, 95, 19,
Exaltatio, 87, 37, 89, 1, 91, 19, 98, 34, 101, 4, 104,
Inventio, 100, 30.
Grilli martyris, 174, 30.
Cyri martyris, 89, 15.
Ꭰ
Damiani martyris, 83, 22, 110, 44, 114, 29.
Dariæ martyris, 110, 26.
Dedicatio templi, 86, 35, 101, 7.
Defunctos (in), 111, 28.
Demetrii martyris, 85, 1, 3, 94, 13, 96, 4, 97, 22,
Dionysii areopagitæ, 95, 7, 99, 40, 104, 14.
Dominatæ, 89, 27.
Dorothei Junioris, 104, 8.
Drestæ martyris, 84, 14.
Eliæ prophetæ, 97, 18.
Ephrem Syri, 98, 34
Epiphanii episcopi Cypri, 92, 25.
Epistemes martyris, 85, 8.
Eugenii martyris, 83, 25.
Euphemiæ Reliquiarum Inventio, 94, 39.
Eustathii et sociorum, 108, 4.
Euthymii abbatis, 102, 45, 107, 19.
Eutychii patriarchæ CP, 96, 25.
Febroniæ martyris, 86, 2.
F
G
Galactionis martyris, 85, 8.
Gabrielis archangeli, 81, 35, 74, 28, 112, 24.
Georgii martyris, 85, 31, 87, 16, 27, 95, 10, 101,
Gordii martyris, 100, 28.
Gregorii Acragantini, 109, 14, 113, 30.
Gregorii Thaumaturgi, 100, 1, 102, 38.
Gregorii Theologi, 88, 20, 103, 6, 105, 8, 109, 28,
Imago Christi Edessen, 103, 48, 105, 32.
Imaginum restitutio, Dominica τñ 'Opłodužine 111,
Iunocentum martyrum, 105, 10.
Ismaelis martyris, 98, 11.
J
Jacobi apostoli, 108, 40.
Jacobi Zebedæi filii, 113, 4.
Jejuniorum principium, 93, 13, 96, 37.
Joacim, 95, 31.
Joannicii, 110, 21.
Joannis Baptiste et Præcursoris, 81, 39, 82, 10, 27,
Joannis decollatio, 92, 38, 33, 104, 48, 105, 4, 106,
9, 111, 40, 115, 2'.
Capitis Inventie, 110, 11.
Joannis Chrysostomi. Vide Chrysostomi.
Joannis Damaszeni, 112, 4, 46.
Joannis E'eemosynarii, 102, 20).
Joannis martyris, 82, 15.
Joannis Sinaitæ, 112, 14.
Joannis theologi, 83, 3, 5, 93, 6, 101, 9, 106, 12, 119, 6.
Job, 81, 42, 93, 8, 99, 21, 115, 16.
Josephi hymnographi, 97, 11.
Juliani martyris, -110, 12
Julita martyris, 91, 35, 115, 18.
Lazari in Monte Galesino, 103, 5.
Lazarus quatriduanus, 84, 33,94, 28,98,48, 113,23,24.
Longini centurionis, 101, 24.
Luciliani hieromartyris, 104, 30.
Macarii Ægyptii, 100, 6.
Macrine, 112, 11. De ea Gregorius, frater, 46.
col. 97–98page 35 of 35
PG 114:97ανιστορησία,
DE AUCTORITATE METAPHRASTÆ.
De ejus ætate explosa sententia, 38. In Hippolytis The
beno et Portuensi confusis ανιστορησία, 37.
Goduvini de Metaphraste castigata censura, 47. De ejus
at te probata sententia, 72.
Gregorius Corinthius de Metaphraste, 36.
H
Hippolytus Thebanus Metaphrastis admirator, 34. Ipse
inepte cum Portuensi confusus, 37.
Bospinianus in Metaphraste ludimagistro explosus, 25.
De ejus ætate explosa sententia, 38.
Ignatius diaconus Vitæ S. Nicephori auctor, 56.
J
Jacobus Goarius laudatus in Codino, 33.
Joan. Bollandi de Metaphrastæ ætate discussa sententia, 49, 57.
Joannis Caleca patriarchæ Constantinopolitani sedes,
Gretserus in eo emendatus, 87.
Joanne Caminiata de excidio Thessalonicæ, 51, 119.
Joannes Morinus, de Symeone Thessalonicensi, 139.
Joannes pseudo-theologus, de S. Maria, 106.
Joseph Methonensis de Metaphraste, 36.
Lanselii de Metaphrastæ ætate explosa sententia, 71.
Leonis Allatii sententia conciliata, 138.
Leonis Centaripini de Metaphrase, 34.
Leonis imperatoris, gubernatrix animorum hypotyposis,
Logotheta, publicis rationibus præfectus, 28. Militibus
præfecti logothetæ Justiniano: Censitores. Logotheta
multiplex nomen ac muneris ratio, & revixòe, Tou Spóμou,
rerum domesticarum, militaris Catalogi, armentorum,
secretorum, 29, 30. Magnus logotheta, habitus, officium,
Macarius hieromonachus de Metaphraste, 35.
Magistri dignitas, 25, 26, 28.
Michael Glycas de Metaphraste, 36.
Molani in Metaphrastæ ætate, aberratio, 41.
Muzalonis magni logothetæ pileus, 30.
N
Nicephori Callisti de Metaphraste sententia, 36.
Nilus Doxapatrius, de quinque thronis patriarchalibus,
P
nihil illi cum Metaphraste, 59.
Paulinus magister, 28.
Psellus senior
R
Raphael Volaterranus malus auctor de Metaphrastæ
alate, 23.
Ribadeneyra in Metaphrastæ ætate aberratio, 40.
Rogerius, Siciliæ rex: sub eo Theophanes Cerameus,
63 et seq., ßzoided illi appellatus, Græca adulatione, 66.
S
Simonis Wagnerechii, de Metaphraste quæsita, 36.
Sugillata Surii, Vitis sanctorum stylo suo reddendis,
in auctorum ipsa persona, industria, 137, 139. Alla Metaphrastæ consilii ratio atque opera, 140.
Symeon Junior Theologus alius a Metaphraste, 72.
Ipse S. Mamantis Xerocerci abbas: ejus ætas variaque
ouscula, 143.
Symeon Mesopotamita, 24.
Symeon Metaphrastes laudatus, 24. Hæreticorum in eo
depulsæ calumniæ; magister, quæ dignitas in aula inaxima; ludimagister, et trivialis; nuge 25, 26. Ejus natales, studia, aliaque decora ex Michaele Psello, 26, 27.
Symeon idem fogetheta, 23. Ex logotheta cursus videri in magnum logothetam promotum, 32. Ejus viri in
Ecclesia Græca auctoritas: variorum de illo elogia, Pselli,
Hippolyti Thebani, Leonis Cantaripini, etc., 33, 34, etc.
Symeonis Metaphrastæ ætas: de illa vexate sententiæ,
38, et seq. 49, 136, et seq. Earum vitarum enarrator,
quæ probatis monumentis consignatæ haberentur, 46.
Ejus in eis opera, 45, 73. Vinlicata fides, 46, et seq.
Videri, qui Leone imperatore Thessalonicam pecunia
redemit, 51, et seq. Metaphrastes duplex explosus, 72.
Symeoni Metaphrasta abdicate SS. Vitæ duplici syntagmate seu indiculo, 80, 119. Quæ illius habeantur genuinæ, 124. Ejus alia scripta, orationes, troparia, preces, epistolæ, 130 et seq. Ex Basilii operibus collectæ
orationes, 131. Capita propria sententiosa; Macarii alia,
metaphrasi exornata, 132.
Metaphraste Commentarius in Lucam, nullus in Lucæ
Evangelium, 131 Dioptra Metaphraste ascripta, 136.
Ætatis ac Metaphraseon Simoni Wagnerechio S. I. vezala
quæstio, ibid. Allatiana responsa: Mataphrastem inter ac
Surium quantum referat, 139.
Symeon Metaphrastes ac Logotheta, non ipse S. Mamantis præpositus ac novus theologus. Methonensis in
oo emendatus. Viri monachatus explosus, 143, et seq.
T
Theoctista Vita, prima Metaphrastæ scripta, 49.
Theodorus Balsamon de Metaphraste, 35.
Theodorus Metochita, ex ærarii publici munere magnus Logotheta, 31.
Theodorus monachus logotheta, 29.
Theophanes Cerameus de Metaphraste, 35.
DE AUCTORITATE ET TESTIMONIO METAPHRASTÆ.
(Ex hbro Gallice scripto cui titulus: Réflexions sur les règles et sur l'usage de la critique, auctore R. P.
Honorato a Sancta Maria, Carmelita Distalceto. Parisiis 1713, 4°.)
§ I. Les savants regardent l'autorité de cet
auleur grec comme nulle, ou au moins comme
très-faible.
Métaphraste qui n'est pas moins connu par
son peu d'exactitude, que par le recueil qu'il a fait
On ne sait pas précisément en quel temps
Métaphraste a fleuri; l'opinion la plus commune
est, qu'il a commencé a paraître avec éclat sur la
fin du 1x siècle, et au commencement du suivant;
qu'il fut revêtu des premières charges de l'empire;
qu'il fut maire de tous les offices de la cour et de
la maison de l'empereur: et enfin logothète, c'est
à-dire chancelier. Vers l'an 912, à la sollicitation
de l'empereur Porphyrogennète, il commença à
travailler sur la Vie des Saints.
des Vies de plusieurs saints, est présentement si décrié parmi quelques savants, qu'il suffit d'appuyer
une histoire du témoignage de cet auteur grec,
pour la faire regarder comme fabuleuse.Il semble
même que cet écrivain porte dans son nom sa
M. Baillet, Discours sur la Vie des Saints,
pag. 58, dit qu'on a donné ce surnom à cet auteur,
à cause qu'il a changé le style et la méthode des
Actes des saints. Il ajoute, dans la note qu'il a faite
sur cet endroit: «Métaphrase, signifie quelque choe
de plus que Paraphrase et traduction. Ce mot comprend les deux autres. Ainsi Métaphraste veut dire
tout à la fois traducteur, glossateur et interpolateur.»
Cependant Merappzoic, selon sa signification, n'est
autre chose que, mulatio in aliud genus orationis,
Continue reading PG 114: Dissertatio de auctoritate et testimonio Metaphrastae →≣ entire volume