PG 114Symeon Metaphrastes
Leo Allatius's Dissertation on the Writings of Symeon the Metaphrast
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Diplomatic text · vision-corrected (sonnet, page-by-page) · Migne scan — scholarios OCR + scan in the Page/Facsimile views — PG column chips mark the printed columns.
col. 29–30page 1 of 35
PG 114:29μῶν, καὶ οἷον ἄν τις πρὸς παίδευσιν ἀποκνήσειεν. Οἱ γὰρ πλεῖστοι ἀφορμὴν τοῦ πλουτεῖν, ὥσπερ τὸν λόγον τιθέασιν, οὐχ ἵνα ἐπήβυλοι τῶν κρειττόνων γένοιντ' ἄν, ἀλλ᾽ ὅπως τοῖς ματαίοις ἐπεντρυφήσωσι, πα ρασκευαῖς ἐκεῖνος ταῖς παρὰ τῆς ἔξωθεν τύχης πρὸς φιλοσοφίαν ἐκέχρητο. Ει, ᾿Αλλ' ἐκεῖνος οὐχ οὕτως πολλοῦ γε καὶ δεῖ, ἀλλὰ μήτε τὴν ἐσθῆτα μεταλλάξας, μήτε του μεγαλοπρεπούς καθυφείς, μήτε τὸ γένος ἀτιμάσας ταῖς τοιαύταις καινοτομίαις, μήτε πλάσας, ἢ μεταπλάσας ὑποθέσεις πολιτικάς, μήτε τηνάλλως σοφιστευσάμενος τῇ μὲν ἀπὸ τοῦ γένους φιλοτιμία, ὕλῃ πρὸς τὸ εὖ ποιεῖν πολυαρκεστάτῃ ἐχρήσατο, τὴν δὲ ἀπὸ τῶν μαθημάτων ἀρετὴν ἀφορμὴν εὐθὺς ἔσχε μεγαλοπρεπείας τε καὶ λαμπρότητος. Βασιλεῦσι γὰρ ἐπέραστος γεγονώς, τὰ τιμιώτατα τῶν ὅλων πιο στεύεται, τὸ μὲ ἐγγὺς ἑστάναι τοῦ βήματος διὰ τὴν σύνεσιν, τὴν δὲ τῆς πολιτείας διοίκησιν, διὰ τε τὴν; τῆς φύσεως ἐπιτηδειότητα, καὶ τὴν τῶν πραγμάτων ἐπιμέλειαν· καὶ πρῶτα μὲν τοῖς μυστικωτέραις ἐφ εστήκει τῶν πράξεων, καὶ τοῖς ἀποῤῥήτοις βουλεύ μεσι κοινωνές παρειστήκει τους συμβουλεύουσι Ἐπεὶ δὲ ἡ τοῦ τρόπω πίστις ἐν τούτοις τοῦτον ἐκή ρυξε, μετὰ τῶν ἀδύτων καὶ τὰς κοσμικὰς φροντίδας συνείλετε, ὡς αὐτὸν γεγενῆσθαι εἰσαγγελέα τε τῷ κρατοῦντι τῶν ἔξωθεν, καὶ ἐξαγγελέα τῶν τοῦ κρα τοῦντος τοῖς ἔξωθεν. Καὶ ἦν ὡσανεί δεσμὸς τῆς διοι κήσεως ἀκριβής. Τοῦ μὲν οὖν ἡλιακοῦ κύκλου τὸ μὲν ἔστιν ἑτέρωθι, τὸ δὲ πρὸς ἡμᾶς, ἐκεῖνος δὲ ὁ αὐτὸς λος ἦν καὶ τῷ βασιλεῖ καὶ τοῖς πράγμασιν. "Ωσπερ γὰρ καὶ ἄνωθεν ὁ λόγος τοῦτον ἐγνώρισεν, παντοδαπῶς εἶχε τῆς φύσεως. Τὰ μὲν προβουλεύσασθαι, τὰ δὲ τῶν βουλευμάτων καὶ κατεργάσασθαι, βάρβαρος τε πόρρω της Ρωμαίων απώσασθαί γῆς, τους δὲ καὶ καταγωνίσασθαι, ἢ στρατεύμασιν, ή τεχνάς σμασιν, ἔθνη τε ὑποποιῆσαι καὶ στῆναι δεξιός προς τοὺς καιροὺς καὶ τὰ πράγματα, τῷ μεταβεβλήσθαι, ὅτε δέον, τῷ καινοτομῆσαν ὅτε συμφέρον, τῷ τὴν [] αὐτὴν τηρήσαι ἰδέαν, ὅτε [] τοῦτο καλὸν δόξειεν. Καὶ ἐπὶ τούτοις οὐδὲ χαρίτων άμοιρος ὁ άνηρ, ἀλλὰ κατήρητο αὐτῷ πρὸς πᾶσαν σπουδήν μετ᾿ ἐκμελούς παιδιᾶς, καὶ ἡ γλῶσσα καὶ ἡ διάνοια. Μεγαλοπρεπώς 3 δὲ ἔχων καὶ τῆς στολῆς καὶ τοῦ σχήματος ἅμα καὶ Ἐνδιαπρέψας ἐν ἀρχαῖς ταῖς τῆς κάτω συγκλήτου, τοῦ βαδίσματος, ἀντήλλατε τὸ ἦθος πρὸς τὸ φαινός ὡς ἀνὴρ βουληφόρος, τὸ πολίτευμα τὸν σὸν ἐκτήσω μενον, ἐπίχαρις τε ὢν καὶ εὖ πρόσιτος καὶ αὐτόθεν ἐν οὐρανοῖς, καὶ τὴν ἄνω σύγκλητον ἐκόσμησας. ἔλχων πάντας τῷ μειδιάματι. Εἶχε δὲ καὶ τῆς χειρὸς ἀφειδώς, δύο ταύτην ἐπεκτεινόντων, πλούτου καὶ προαιρέσεως. Καὶ προέκειτό γε αὐτῷ ὑπτιάζουσα, καὶ ἐξήντλει ταύτης, ὥσπερ ἐν ποταμοῦ δαψιλῶς ὁ βουλόμενος. Είχε μὲν οὖν οὕτω ταῦτα τῷ μεγάλῳ τούτῳ ἀνθρ!. Ὁ δὲ βασιλεὺς Θεοδόσιος Παυλίνον ὡς φίλον αὐτοῦ καὶ μεσάσαντα τῷ γέμῳ, καὶ συναριστούντα αὐτοῖς ἐποίησε διὰ πάσης ἀξίας ἐλθεῖν. Καὶ μετὰ ταῦτα προηγάγετο αὐτὸν μάγιστρον. Καὶ ηυξήθη ὡς ἔχων ; παρρησίαν πρὸς τὸν βασιλέα Θεοδόσιον, καὶ τὴν Αὐ γούσταν, ὡς παράνυμφος αὐτῶν γενόμενος. δ
col. 31–32page 2 of 35
PG 114:31τοῦ λογιθέτου τοῦ Γενικοῦ σκιάδιον λευκόν βλατίον μετὰ μαργελλίων. τὸ Καββάδιον ἐκ τῶν συνήθως πλιτευομένων βλατίων, Τὸ δὲ σκαρἄνικον χρυσόλευκον βλατινών, συρματεϊνον ἔχον ἔμπροσθέν τε καὶ ὄπισθεν τὴν τοῦ βασιλέως εἰκόνα διαγέλαστον ὥσπερ καὶ τοῦ Πριμμικηρίου, καὶ ἄνευ δικανικίου. ἂν δὲ ᾿Αλέξανδρός τις ἐν Κυζαντίῳ τοῖς δημοσίοις γινώσκεται ἐφεστώς λογισμοῖς, λογοθέτην ελληνίζοντες τὴν τιμὴν Λογοθέσιον δρόμου. Ο λογοθετῶν σύν αὐτῷ τοῖς τοῦ Γενικὸν λογοθέσιον. Τὸ τοῦ λογοθέτου του δρόμου Δημοσίων πόρων λογιστὴν [] σκιάδιον, οἷον τὸ τοῦ μεγάλου Χαρτουλαρίου, Φακεωνίδα Θεόδοτον δέ τινα μοναχὸν ἔγκλειδὲ φορεῖ οὗτος καὶ ὁπιλουρίκιον, οὐ μὴν σκαρίνικον. κλειστον τὸ πρότερον κατὰ τὰ Θρᾳκῶν τοῦ στενοῦ λεγο μένου πόρου γεγονότα, τῶν δημοσίων λογιστὴν, ὃν τὸ [] δημώδες λογοθέντην καλοῦσι, καθίστησιν. 5: Ο λογοθέτης του δρό μου εἶχε μὲν πάλαι καὶ οὗτος ὑπηρεσίαν ἡμῖν ἀνεπίσ εè Τούτοις ἡγεμόνα ἐφίστησιν Ιωάννης διάκονον τον Μεγάλης Εκκλησίας, καὶ τῶν δημοσίων Τοῦ δ᾽ ἦν ᾿Αντίοχος μὲν ὁ τῶν δημοσ φόρων λογιστὴν, ἣν λογοθέτην γενικὸν οἶδε καλεῖν σίων πραγμάτων τὰς ὑπομνήσεις αὐτῷ διακομίζων. Αυτ ἡ συνήθεια, ὑπάρχοντα ἔμφρονά τε καὶ ἔμπειρον γοθέτην δὲ τοῦ δρόμου τὴν ἀξίαν οἱ περὶ τὰ βασιλεια και σίων πραγμάτων τὰς ὑπομνήσεις διακοψίζοντα.
Τῆς δὲ δευτέρας μέγας δούς, μέγας δομεστικός τε Ο πρωτοστράτωρ πέφυκεν, ὁ Μέγας λογοθέτης Μέγας στρατοπεδάρχης, ὧν ἐρυθρὰ τὰ πτύλα, Διάχρυσον ἐμφαίνοντα τὸ μέρος ἄνω μόνον. Καὶ δὴ μετ᾿ αὐτὸν τὸν καλὸν Μετοχίτην Λογοθετών μέγιστον σοφίας λῆξιν, Φορούντα ἐρυθρὰν τὴν καλύπτραν ἂν δῶρον αὐτῷ συνανέχοντι κράτος λογοθέτης του δρόμου Ὁ λογοθέτης τῶν οἰκειακῶν. Ο τῶν οἰκειακῶν λογοθέτης ἀρ γέτω. Πραίτωρ του δήμου, οἰκειακῶν ὁμοῦ ὁ λογοθέτης. Τὸ τοῦ μετ γάλου λογοθέτου φόρεμα, ἤτοι τό τε σκιάδιον, τὸ καββάδιον, καὶ τὸ σκιράνικον, οἵα τὰ τοῦ πρωτ Τὰ τοῦ λογοθέτου τῶν οἰκειατοστράτορος, οὐδὲν δε φέρει δικαιονίκιον. κῶν φακεωλίς, καὶ ἐπιλορίκιον, οὐ μὴν δὲ σκαρά νιχον. νῶν οἰκειακῶν λογοθέτης οὐκ ἔχει ὑπηρεσίαν τινά. ὁ λογο. θέτης τοῦ στρατιωτικού. λογοθέτην δρα μοι κὰν στρατιώταις ο δὲ τοῦ στρατιωτικοῦ καταλόγου λογοθέτης Τὰ τοῦ λογοθέτου του στρα τιστικού φορέματα φακεωλὶς, καὶ ἐπιλορίκιον, οὐ μὴν καὶ σκαράνικον Ο λογοθέτης τοῦ στρατιωτικού ού δεμίαν ὑπηρεσίαν ἔχει. λογοθέτης τῶν ἀγε λών. Καὶ τῶν ἀγελῶν λογοθέτης εἰσίτω. λογοθέτης ἀγελῶν, ὅ τε δικαιοφύλαξ. Τὰ τοῦ λογοθέτου τῶν ἀγελῶν, φακεωλὶς καί ἐπιλορίκιον, ὡς τὰ τοῦ λογοθέτου του στρατιωτικού, οὐ μὴν καὶ σκαράνικον.Logotheta των Σέκρέτων, Ως ἡ Λατίνων βούλεται φωνή Καγγελ λάριον, ὡς δ' Ελληνες εἴποιεν λογοθέτην, Ως δὲ τῶν πυλῶν ἀλογιστήσαντες Γιβενατζίον τε αὐτὸ ὁμολογίς ἔσχεν, καὶ περὶ τῶν λοιπῶν προσιόντες ἐσκέπτοντο, κόμησί τε ἄλλοις, καὶ δὴ καὶ τῷ Γυλιέλμου καντηλαρίων συγγεγονώς, ὃν λογοθέτη, εἴποι ἄν τις ἑλληνίζων ἀνὴρ, ἐπὶ Τράνιν σὺν αὐτοῖς ἦλθεν, ὡς αὐτοβοεὶ τὴν πόλιν ἀναρπασόμενος. ᾿Αναξ ὁ λαμπρὸς παρέσχεν 'Ανδρόνικος, Δι᾽ ἃ δὲ καὶ τιμήν τινα ταύτην ἔσχεν ἐξαίρετον μόνον τῶν πάλαι τὸ ὅμοιον αὐτῷ προειληφότων ἀξίωμα καλύπτραν φορεῖν ἐπὶ κεφαλῆς χρυσοκοκκίνη [] κεκαλυμμένην ἐνδύματι, ὅσον τὸ ἄνω καὶ πρὸς τῇ πυραμίδα τῆς ἐπιφανείας χῦμα ἐν τούτῳ παραλλάτουσαν μόνῳ τοῦ παραπλησίαν εἶναι καθάπαξ τῇ τῶν τοῦ βασιλέως ἐγγόνων, ὅτι μὴ καὶ τὴν κάτω καὶ κοίλην ἐπιφάνειαν είχε κυκλίσκεις πεποικιλμένην χρυσοειδέσιν, ἀλλὰ λείαν τέλεως. fείει Ο μέγας λογοθέτης διατάττει τὰ παρὰ τοῦ βασιλέως ἀποστελλόμενα προστάγμαλα και Χρυσόβουλλα προς τε ῥήγας, σουλτάνους, καὶ τοπάρχας, καὶ τοῦτο μὲν ἴδιον τοῦ μεγάλου λογοθέτου υπηρέτημα.
col. 33–34page 3 of 35
PG 114:33δίκαιον λέγει τὸν Συμεῶνα Παῦλος, ὡς ἐν τῷ νόμῳ τελείως βεβιωκότα. Σεμνύνει δὲ αὐτὸν καὶ ἡ Χρυσόστομος γλῶττα τοῦτον εἰπεῖν ὁσίαν. Ἐν ἁπλότητι γὰρ καὶ εἰλικρινείᾳ καὶ φόβῳ Θεοῦ τὴν ζωὴν διήγαγε, τοῖς τοῦ νόμου θεσμοῖς κατακολουθῶν. Τὸν δὲ ναὸν μὴ λείπων μηδέ ποτε, καὶ ταῖς εἰς Θεὸν προσευχαῖς προσκαρτερῶν. Ὑπεσχέθη δὲ αὐτῷ ὁ Θεός, ὅτι οὐ μὴ ἴδῃ θάνατον πρὶν ἢ ἴδῃ τὸν Χριστὸν Κύριον. Εἵλκυσε δὴ οὖν αὐτὸν ἐν τῷ ναῷ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ὅτε εἰσήγαγον αὐτὸν οἱ γονεῖς τὸ παιδίον Ἰησοῦν τοῦ ποιῆσαι αὐτοὺς κατὰ τὸ εἰθισμένον τοῦ νόμου περὶ αὐτοῦ. Καὶ αὐτὸς ἐδέξατο αὐτὸ εἰς τὰς ἀγκάλας αὐτοῦ καὶ εὐλόγησε τὸν Θεόν, καὶ εἶπε· Νῦν ἀπολύεις τὸν δοῦλόν σου, Δέσποτα, κατὰ τὸ ῥῆμά σου, ἐν εἰρήνῃ· ὅτι εἶδον οἱ ὀφθαλμοί μου τὸ σωτήριόν σου, ὃ ἡτοίμασας κατὰ πρόσωπον πάντων τῶν λαῶν· φῶς εἰς ἀποκάλυψιν ἐθνῶν καὶ δόξαν λαοῦ σου Ἰσραήλ. Ταῦτα δὲ εἰπὼν ηὐλόγησε τοὺς γονεῖς αὐτοῦ, καὶ ἀπηλλάγη πρὸς Κύριον, τελευτήσας ἐν εἰρήνῃ. Οἱ δὲ τοῦ Συμεῶνος υἱοὶ καὶ θυγατέρες ἐκεῖθεν ἀνακομίσαντες τὸ σῶμα αὐτοῦ εἰς Γαλιλαίαν ἀπήγαγον, καὶ κατέθεντο ἐν τῷ τάφῳ τῶν πατέρων αὐτοῦ. Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ μνήμη τοῦ ἁγίου προφήτου Ἀνανίου. Οὗτος ἦν ἐκ τῆς φυλῆς Ἰούδα, καὶ ἐπροφήτευσεν ἐν τοῖς χρόνοις τοῦ βασιλέως Ὀζίου. Ὅτε γὰρ ὁ Ὀζίας ἐλεπρώθη διὰ τὸ τολμῆσαι θυμιᾶσαι ἐν τῷ ναῷ, τότε δὴ ὁ Ἀνανίας οὗτος ἐπροφήτευσεν ἅπερ ὕστερον ἐπληρώθη κατὰ τοὺς χρόνους τοῦ βασιλέως Ἐζεκίου. Τελευτᾷ δὲ ἐν εἰρήνῃ. Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ μνήμη τοῦ ὁσίου πατρὸς ἡμῶν Θεοδοσίου τοῦ κοινοβιάρχου. Οὗτος ἦν ἀπὸ τῆς Καππαδοκίας, ἐκ κώμης τινὸς Μωγαρίσσου· οὗ οἱ γονεῖς ἐνάρετοι ἦσαν καὶ τῷ Θεῷ ἀρεστοί. Νέος δὲ ὢν ἀπεδήμησε πρὸς τὴν Ἱερουσαλήμ, καὶ εὐλογηθεὶς ὑπὸ τοῦ ἁγίου Συμεῶνος τοῦ Στυλίτου κατέλυσεν εἰς τὴν Γεθσημανῆ. Εἶτα ὑπό τινος εὐλαβοῦς γέροντος ποδηγούμενος τῇ ἀρετῇ προσεκαρτέρησεν, ἕως οὗ τελευτήσαντος αὐτοῦ μοναστήριον ᾠκοδόμησε μέγα, ἐν ᾧ συνήθροισε μοναχοὺς ὑπὲρ τοὺς ἑκατόν. Ἐνταῦθα δὲ τοῖς μὲν Ἕλλησι τῇ Ἑλληνικῇ γλώσσῃ ψαλμῳδία ἐγίνετο, τοῖς δὲ Γεωργιανοῖς τῇ Γεωργιανῇ, τοῖς δὲ Ἀρμενίοις τῇ Ἀρμενίᾳ. Ἦν δὲ αὐτῷ καὶ τέσσαρες ἐκκλησίαι· μία μὲν τοῖς ὑγιαίνουσιν, ἑτέρα δὲ τοῖς ἀσθενοῦσι, καὶ ἄλλη τοῖς δαιμονιῶσι, καὶ τετάρτη τοῖς μετανοοῦσι. Κατέστη δὲ καὶ ξενοδόχος καὶ πτωχοτρόφος ἄριστος. Τελευτᾷ δὲ τῇ ἡλικίᾳ προβεβηκώς, ἐτῶν ἑκατὸν καὶ πέντε, ἐν τῷ ἔτει τῷ μετὰ τὴν πεντακοσιοστὴν τῆς τοῦ Χριστοῦ γεννήσεως πέμπτῃ καὶ δεκάτῃ.
χάρις τοίνυν τῷ μακαρίτη Μεταφραστῇ τῷ τὰ μαρτυρικά ὑπὲρ τῆς ἀληθείας σκάμματα πολλους πόνοις καὶ ἱδρῶσι κατακαλλύ ναντι, εἰς ὕμνον Θεοῦ καὶ δόξαν αἰωνίζουσαν τῶν ἁγίων μαρτύρων. ᾿Αριθμουμένων δὲ τῶν περιόδων ἐπληρώθη ή δεκατη περίοδος ἐν τῷ πεντακισχιλιοστῷ τριακοστῷ εἰκοστῷ ἔτει, ᾿Αρξαμένης δὲ τῆς ἐνδεκάτης περιόδου ρπζ' ἔτη 104: Πόσου τοίνυν ἄξιος ἂν εἴτι με παρῆλθον, καὶ ἐσαρκώθη ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστὸς καρισμοῦ ἡ θαυμάσιος Συμεών, ὁ τὸ καλεῖσθαι Με ὡς ἡ βίβλος τοῦ Νικομηδείας, καὶ τοῦ Μεταφραστοῦ ταφραστής διαφερόντως τῶν ἄλλων ἀπενεγκάμενος, περιέχει. Βὁ τῇ ἐπιπνοίᾳ τοῦ ἁγίου Πνεύματος τὰ τῶν ἁγίων 5320. μαρτύρων ὑπὲρ ἀληθείας σκάμματα πολλοῖς ἱδρῶσι 186 καὶ πόνοις συγγραψάμενος, καὶ δυνάμει λόγου, καὶ σοφία καλλύνας εἰς ὕμνον τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Ει, Χριστοῦ, καὶ δόξαν διαιωνίζουσαν τῶν ὑπὲρ αὐτοῦ Καὶ παθὼν διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν, τῇ κγ' τοῦ ἠγωνισμένων ἁγίων μαρτύρων· καὶ πᾶν δυσσεβῆ ἀπορ Μαρτίου μηνὸς ἐσταυρώθη, τῇ κδ' ἐτάφη, καὶ τῇ κεʹ ράψας στόμα, καὶ μηδ' ἡντινοῦν πρόφασιν ἀμφιβολίας ἀνέστη ἡμέρᾳ πρώτη, τουτέστι Κυριακῇ, ὡς ὁ Μετοῖς εὐσεβέσι καταλιπών. ταφραστής δήλος, καὶ ἡ βίβλος τοῦ Νικομηδεία;. Εγώ δὲ πείθομαι τοῖς λόγοις τοῦ κυρίου Συμεών. Τέθηκα γὰρ ὑποτοπάσες, πώς τοσοῦτοι λυκάβαντες σπαροχήκασι καὶ λογογράφοι, καὶ ἵστορες, μάλιστα δὲ ὁ μέγας τῶν Μεταφράσεων συγγραφεὺς ἀπνημό λεύτον οὕτω παραλελαιπότες τὴν ἐν ὑπερῴοις ἀϊδίοις τούνομα γεγραμμένον εἰ; ἀδιάλειπτον ἔχοντα μνήμην. Ο δὲ τῶν Μεταφράσεων γλυκύς συγγραφεύς, παῤῥησίας εἶπε τὸν λόγον εἶναι δηλωτικόν ᾿Αλλὰ περὶ τούτου ἄμεινον ἐμοῦ λέγει τῶν Μεταφράσεων ἡ γλυκὺς συγγραφεύς Καὶ ὡς ἂν μὴ καὶ ἡμεῖς δόξαιμεν ἀπεοικότα παντεύεσθαι, ἀξιόχρεων ένταυθα παραγωμεν μέρ τυλα Συμεώνην, τὸν τὰς Μεταφράσεις εὖ μάλα συνθέμενον. ᾿Απόχρη οὖν οὗτος ἐν τῷ εἰς τὸν ἱερὸν Λου κἂν ὑπομνήματι τοῦτο ποιούμενος. Ἦ» ἄριστα μετὰ τὸν πολὺν Θεοδώριτονὁμώνυγος αὐτοῦ Συμεὼν ὁ Μεταφραστὴς ἐπεξελθε, πᾶσι και νήν τινα καὶ ξένην πανδαισίαν τὰ ἐκείνου προθέμενος. Πολλὰ δὲ καὶ ἕτερα ἀριθμοῦ κρείττονα διεπράξατο, ἃ δὴ καὶ χρόνου πολλοῦ, καὶ γλώσσης κεκομψευμένης, καὶ πραγματείας ιδιαιτάτης, ἅπερ καὶ εἰς δεύ Γρο ταῖς ἀπάντων περιᾴδονται γλώσσαις, ὑπὸ Συν μεῶνι Μαγίστρῳ τῷ οὐ νῷ συγγραφέντα· εἰ καὶ μὴ τοῦ μεγέθους, καὶ τῶν ἔργων ἀξίως. Οἷς καὶ ἡμε ἐντυχεῖν ἐγένετο, τὸ περιόν του τε πλήθους, καὶ τῆς δυνάμεως τῶν εἰργασμένων ἐκπεπλημένες. []
col. 35–36page 4 of 35
PG 114:35Καὶ ταῦτα τὸν ἐν ἁγίοι; Συκεὼν ὅρα τὸν Μεταφραστήν το δόγμα τούτο συνιστῶντα πρὸ τῶν ἄλλων εὑρίσκοντες· ἐν γὰρ τῷ βίῳ τῆς μεγαλομάρτυρος ᾿Αναστασίας τάδε φησί. Συμεὼν δὲ ὁ νέος Θεολόγος, Μεταφραστής καλούμενος, τῇ τρίτῃ τοῦ Ὀκτωβρίου εἰς τὸν βίον τοῦ ἁγίου Διονυσίου τοῦ ᾿Αρεοπαγίτου, μάλα καλώς σώζονται, καὶ ᾄδονται μετὰ μελωδιών καθ' ἡμέραν καὶ Μηναῖα, καὶ Τριώδια, καὶ Λόγοι, καὶ Μεταφραστής, καὶ Πεντηκοστάρια, καὶ Στιχηρά, καὶ Τροπάρια, καὶ Ἰδιόμηλα, καὶ Κοντάρια, και Οἶκοι, καὶ Συναξάρια, καὶ Ἐξαποστειλάρια, καὶ ἵνα μὴ καθ᾿ ἕκαστον λέγω, πῆτα ἄπλῶς εἰπεῖν ἡ τῆς ᾿Εκκλησίας ἡμῶν συγγραφὴ ταύτην ἔχει τὴν δόξαν,
Δεύτερον δὲ διὰ τὸν καὶ τοὺς χρόνους οὕτω συντρέχειν τοὺς ἑξῆς, καὶ τοὺς πίπτοντας ὑπὸ τὴν ἡμετέραν ἱστο ρίαν, ὥστε τοὺς μὲν καθ᾿ ἡμᾶς εἶναι, τοὺς δὲ κατὰ τοὺς πατέρας ἡμῶν. Ἐξ οὗ συμβαίνει τοὺς μὲν αὐτοὺς 1200 ἡμᾶς παραγεγονέναι, τὰ δὲ παρὰ τῶν ἑωρακότων ἀκη 1073. κοέναι, Τὸ καὶ ἀνωτέρω προσλαμβάνειν τοῖς χρόνοις, ὡς ἀκοὴν ἐξ ἀκοῆς γράφειν, οὐκ ἐφαίνεθ᾽ ἦμῖν ἀσφα λῶς ἔχειν, οὔτε τὰς διαλήχεις, οὔτε τὰς ἀποφάσεις. Τῶν δὲ ὑφ᾽ ὑμῶν μελλόντων εἰς γνῶσιν τῶν ἐντυγχανόντων ἤκειν αἱρέσεων τε καὶ τῶν ἀνωτάτω, τὰ μὲν ἐκ φιλομαθείας ίσμεν, τὰ δὲ ἐξ ἀκοῆς κατειλέφαμεν, τοῖς δέ τισιν ἰδίοις ὡς καὶ ὀφθαλμοῖς παρεχομεν.
col. 37–38page 5 of 35
PG 114:37γίνεσθαι πανταχοῦ φαίνεται· ἐδ τῷ αὐτὸν ἐπιτηδεύειν διωκόμενον. Nullum in auctis e martyrio divit Iohannem nisi, Narrat in auctis e martyrio dixit Iohannem nisi quod ad eos qui pii erant Marcus Metaphrastes memoravit, gravissime, collatim illam in ipso in eis potuerit in segmentis reperisse: longissimis miro quodam ingenio Metaphrastae e traditis, qua in hac fera sic induratum vidisset, ubi eos his quasi in scriptione Eustace. Nusquam illum τότε, τοίνυν τοῖς ἄθλοις τοῖς τῆς ἐκεῖθεν ἁμαρτίαν, ἄλλα τοῖς φόβοις, κατὰ μαρτύριον τῶν ἱερῶν εἰκόνων τοῦτο, ἐφ' οἷς ἔνθεν μὲν ὅτε εἰκόνας ἐζητεῖτο, ζητοῦσιν ἰδεῖν, τὸν ἅγιον ἐκεῖθεν, εἶτα ἄνωθεν εἰκόνας. Inde de Sanctis: εἰ γὰρ μεγάλα καὶ ἀδύνατα δοκοῦντα τοῖς ἀνθρώποις Μεταφράστου πρὸς θεόν ἐστιν εὔκολα καὶ ῥᾴδια, εἰ δ' ἄρα καὶ Ἕλληνες θαυμάζειν εἰθισμένοι πάθη καὶ διηγεῖσθαι τοιαῦτα. Ἔτι γοῦν τοῦτο τῶν θαυμάτων ἐκεῖθεν φέρεται, Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, ὅτι καὶ αὐτὸς ἐν ἐκείνῃ τῇ νυκτί, ᾗ τὰ μαρτύρια παρελάμβανε, βλέπει κατ' ὄψιν Ἰωάννην τὸν Βαπτιστὴν ἐπιφανέντα αὐτῷ καὶ λέγοντα, Χαῖρε καὶ εὐφραίνου· ταχέως γὰρ πρὸς ἡμᾶς παραγίνῃ. Καὶ ταῦτα μὲν τοιαῦτα. Νῦν δέ μοι δοκεῖ περὶ αὐτοῦ τοῦ βίου, εἰπεῖν τι βραχύ, ὥσπερ ἀρχόμενοι τῆς διηγήσεως. Ὁ τοίνυν θεῖος οὗτος ἀνὴρ, ὃν εἰ χρὴ καὶ κατὰ τὸ εἰωθὸς τοῖς ἐγκωμίοις ἄρξασθαι, τῆς μὲν ἐπιγείου τε καὶ φθαρτῆς παιδείας εἶχε τὸ ἀκρότατον, τῆς δ' οὐρανίου τε καὶ θείας ὑπῆρχεν ἐραστής. Ἀντιόχεια δὲ αὐτῷ πατρὶς ἦν, πόλις τῶν ἐπισήμων· ἐν ᾗ τραφεὶς καὶ ἀναπαιδευθείς, ἤκμαζε μὲν τῇ σοφίᾳ, λαμπρὸς δ' ἦν τοῖς τρόποις. Τῆς δ' εὐγλωττίας χάριν, Χρυσόστομος κέκληται, ὅπερ ἑρμηνεύεται χρυσοῦν ἔχων τὸ στόμα. Γενόμενος δὲ πρεσβύτερος, ὥσπερ ἐν θαύματι τοῖς πᾶσιν ἦν τά τε ἄλλα, καὶ τὸ δικαιοσύνης ζῆλον. Εἶτα δὴ ἐπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως ἐχρημάτισεν· ἐφ' ᾧ καὶ τοσοῦτον ἐπεδόθη ταῖς ἀρεταῖς, ὅσον ὑπεραίρει τε λόγον καὶ τὴν ἀνθρωπίνην δύναμιν. Πολλαὶ δὲ καὶ ἐπιβουλαὶ κατ' αὐτοῦ συνέστησαν, ἐπειδήπερ οὐκ ἐπαύετο τοὺς ἀσεβεῖς ἐλέγχων καὶ τοῖς πονηροῖς ἀνθιστάμενος. Εἶτα συκοφαντηθεὶς ἐξορίαν κατεκρίθη. Φιλόθεος δὲ ἦν ὁ κατ' αὐτοῦ δικάσας, Θεόφιλος τυγχάνων τοὔνομα, ἐπίσκοπος δ' ὢν Ἀλεξανδρείας ὁ οὐκ ἐπ' ἀγαθῷ τοῦτο ποιήσας· ἀλλ' ὑπὸ τοῦ διαβόλου κεκινημένος εἰς τοῦτο ἦλθεν. Εἶτα δὴ πρῶτον μὲν εἰς Κουκουσὸν ἐξωρίσθη, εἶτα εἰς Πιτυοῦντα. Πολλὴν δ' ὑπομείνας ταλαιπωρίαν κατὰ τὴν ὁδόν, κατέστρεψεν ἐκεῖ τὸν βίον. Τοῦτο δ' ἦν αὐτῷ ἐπὶ τῆς βασιλείας Ἀρκαδίου. Θαυμαστὸν δὲ καὶ ἕτερον φέρεται περὶ αὐτοῦ, ὅτι ἐν αὐτῇ τῇ ὁδῷ τῆς ἐξορίας, ὄψει τινι πρὸς αὐτὸν ὁ ἀπόστολος Βασιλίσκος ἀφίκετο, ὃς ἐν Κομάνοις ἐμαρτύρησε, καὶ εἶπεν, Θάρρει ἀδελφέ· αὔριον γὰρ ὁμοῦ ἐσόμεθα. Καὶ τοῦτο εἰπὼν ἀπέστη. Τῇ δ' ἐπαύριον ἐν τοῖς Κομάνοις κατελύσατο, καὶ τελευτᾷ τῇ δεκάτῃ τοῦ Σεπτεμβρίου μηνός.
Ἐγὼ δὲ νικώντα τὸν ἀθλητὴν ὁρῶν τὴν φύσιν καὶ μετὰ θάνατον, πρὸς δοξολογίας Θεοῦ διανίσταμαι, ἐπιβαλών γάρ ποτε τὰς ὄψεις τῷ τάφῳ τοῦ μάρτυρος, τὸ ἱερὸν σκήνος ἐθεασάμην, καὶ αήττητον υπό γε τῆς ἰσχύος τοῦ θανάτου μεμενηκός κατενόησα. Ο γὰρ πᾶσαν τοῦ ζώον τὴν σύμπηξιν τριημέρῳ διαστήματι λύειν αὐχῶν, ἔτεσιν ἤδη διακοσίοις τρίχα του γενείου διαφθείραι οὐκ ἴσχυσεν, ἀλλ' ἥ τε κόμη τῆς κεφαλῆς δαψιλής και ἀλύμαντος, ὅτε τῆς μορφῆς χαρακτήρ συνεστηκώς τε καὶ ἀλώβητος τῇ τε δρᾶς εὐτονία, μηδὲ τὰς ὑπήνης τρίχας ἀποβαλών, ἀνέφγε δὲ αὐτῷ καὶ ὁ τῶν ὀμμάτων κύκλος, δι' ὧν ἐμοὶ δοκεῖ καὶ θεώμενος, αἰδο! τοῦ νό μου τῆς τελευτής, τὴν σιωπὴν προτιμᾷ», ἔστηκε δὲ καὶ ὁ πᾶς τοῦ σώματος τύπος τὴν ἰδίαν συντηρών άρ μονίαν καὶ οτε τῆς κεφαλῆς οὐδ᾽ ὅλως ἀποῤῥαγείς, οὔτε τῶν λοιπῶν μορίων τὴν διάστασιν ὑπομείνας. Οὕτω γὰρ Ο μεγαλόδωρος Κύριος δοξάζειν οἶδε τοὺς οἰκείοις αὐ η
col. 39–40page 6 of 35
PG 114:39μηδ' ἐκ παρέργου τοῦτον ἤφθαι τοῦ πράγματος, μηδὲ αὐτὸν προθέμενον εἰ μὴ ὅσον βούλεσθαι. Βασίλειον δὲ τοῦτον παρακλήσεις ἐπὶ τοῦτο προήνεγκαν, καὶ οἷς ἐφροντίζετο λόγος καὶ σύνεσις. Καὶ ἦν αὐτῷ ἡ παραστ κευὴ ἐξ ἑτοίμου, κύκλος τε οὐ βραχὺς τῶν τε πρώτως ἐνσημαινομένων τὴν λέξιν, καὶ τῶν μετὰ ταῦτα τεθέντων καὶ ἄλλος ἐπ' ἄλλῳ· ὁ μὲν τὰ πρῶτα ποιῶν, ὁ δὲ τὰ μενοι, ἵν᾿ ὅτι τοὺς ὑπογραφέας λάθοι, πρὸς τὴν ὑποκειμένην διορθώσονται ἔννοιαν. Οὐ γὰρ ἐνὴν αὐτῷ διὰ τὸ κλεῖν τε καὶ ἐφορᾷν. ᾿Αλλ' εἰ καὶ πολὺς ὁ ζῆλος ὀνόματος καὶ ἡ φροντὶς περιττοτέρα τοῦ δέοντος, ἢ μᾶλλον πρὸς τοῦτο δὲ ἀξιόχρεως· ἀλλ' ὅγε στάχυς ἐνενικήκει μακρῷ τὴν σπορᾶν, καὶ τὸ λήϊον οἷον οὐδέπω καὶ τήμε. ρον. Εἴτε καὶ μηδὲν ἄλλο τῷ ἀνδρὶ διεσπούδαστο, μηδ' ἀποχρῶντα τὰ νὰ ἄλλα σύμπαντα, καὶ καθ᾽ ἕκαστον πρὸς ? ἀφορμὴν εὐφημίας ἀρκοῦν, ἀλλὰ τόγε τοιοῦτον ἐλέσθαι σπούδασμα, καὶ οὕτω καταπράξασθαί τε καὶ ἀκριβώσας. θαι, αὔταρκες ἀντὶ παντὸς ἄλλου πρὸς ἐγκωμιον τῷ ἀν ἄρα δέον περὶ τὰς ἱστορίας τῶν πράξεων ἠμελημένους ἐῶν τοὺς λόγους, καὶ ἀκαλλεῖς; Οὐμενοῦν. Τοῖς γὰρ ἀγροικοτέροις συγγνώμη, ὡς ἔχουσι, σχεδιάζουσι λόγους οἷς ὁ λόγος τὸ σπουδαζόμενον γέγονεν, οὐ συγγνωστέον, βίους ἁγίων παρεωραμένοις, ἐσχεδιασμένοις, ὡς ἔτυχε, καὶ μᾶλλον ἀνδρῶν τοιούτων, οἷς πνοὴ καὶ ζωὴ τὸ λόγοις
θρωποι πρὸς τὴν οἰκείαν ἀφορῶντες ἀσθένειαν, τὰ παρά δοξα πολλάκις τῶν πραγμάτων,καὶ ὑπὸ τῆς θείας χάριτος εἰς τις τιμὴν τῶν αγίων τερατουργούμενα, ἀδύνατα οἴεσ θαι, καὶ μὴ ῥᾳδίως πιστεύειν ταῦτα ἢ παραδέχεσθαι. Για γνησίοις τῶν πνευματικών φίλων κατ' ἰδίαν διηγήσατο. μετὰ ταῦτα μύθος εἶναι δόξῃ τῆς ἀληθείας γεγυμνωμένος. Φιλοῦσι γὰρ ἄνθρωποι τῇ φύσει μετρεῖν τὰ γινό Οἱ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων πρὸς τὰ ἑαυτῶν μέτρα τὸ πιστὸν ἐν τοῖς λεγομένοις κρίνουσι. Τὸ δὲ ὑπερβαινον τὴν τοῦ ἀκούοντος δύναμιν, ὡς ἔξω τῆς ἀληθείας ταῖς τοῦ ψεύ τους ὑπονοίαις ὑβρίζουσι. Διὸ παρίημι τὴν ἄπιστον ἐκεί νην ἐν τῷ λιμῷ γεωργίαν, πῶς ἐκβαλλόμενος ὁ πρὸς τὴν χρείαν σίτος, οὐδεμίαν αἴσθησιν ἐποίει τῆς ὑφαιρέσεως ἐν τῷ ὁμοίῳ διαμένων ὄγκῳ, καὶ πρὶν διαδοθῇ ταῖς τῶν αἰτούντων χρείαις, καὶ μετὰ τοῦτο· καὶ ἄλλα τούτων παραδοξότερα, παθῶν ἰάσεις, καὶ δαιμονώντων καθάρσεις, καὶ ἀψευδεῖς προῤῥήσεις τῶν ἐκβησομένων. Απαντα τοῖς μὲν δι' ἀκριβείας ἐγνωκόσιν, ἀληθῆ εἶναι πιστεύεται, κἂν ὑπὲρ πίστιν ἦ. Ἐπὶ δὲ τῶν σαρκωδεστέρων, ἔξω τοῦ ἐνδεχομένου νομίζεται· οἳ οὐκ ἴσασιν, ὅτι κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς πίστεως, καὶ ἡ τῶν χαρισμάτων διανομή παραγίνεται· μικρά μεν Ελιγοπίστοις, μεγάλη δὲ τοῖς πολλὴν ἔχουσιν ἐν ἑαυτοῖς τὴν εὐρυχωρίαν τῆς πίσω
col. 41–42page 7 of 35
PG 114:41τα, καὶ οὕτω μαζὸν διδόντι ποτε, νηπίοις εὐαγγελίζεσθαι δύναται, καὶ αὐτοῖς παιδίοις δοτῇ λαλεῖσθαι πρᾶγμα ἅγιον, ὅπερ θεοῦ μόνης ἴδιον, εἰπεῖν δ' αὐτό τε Λεόντιον καὶ λέγεσθαι περὶ αὐτοῦ. Ἐπεὶ δὲ γενόμενος ἤδη σφοδρότερον ἐπεδίδου τῷ μαθήματι, τοιαύτη τις αὐτῷ συμβαίνει συμφορά· πάντα τὸν χαρτίον, ὃν εἶχεν ἐν χερσίν, ἀπώλεσεν. Ἐφ' ᾧ ἀλγήσας ὅλην ἐδάκρυσε τὴν νύκτα καὶ σύνεγγυς ὢν τῆς εἰς τὴν γῆν ἐκτύπωσεν αὐτὴν κεφαλήν. Λεόντιος δὲ ὁ πνευματικὸς αὐτοῦ πατὴρ εὐξάμενος πρὸς τὸν Θεόν, Ὁ χαρτίον, φησίν, ὃν ἀπεβάλου, εὑρήσεις εἰς τὸ δεῖνα τῆς ἐκκλησίας μέρος. Ὃ δὴ καὶ γέγονεν· εὑρέθη γὰρ ὃν ἐζήτει. Ἔτι νέος ὢν εἰς Ἱεροσόλυμα κατέβη, καὶ τὸν τῶν ἁγίων τόπων προσεκύνησε τύπον· ἐκεῖθεν δὲ εἰς Ἀντιόχειαν ἀνήλθεν, ὅπου κἀκεῖ πολλοὺς εὐεργετήσας ἐπανῆλθεν εἰς Κύπρον. Τελευτήσαντος δὲ τοῦ ἰδίου πατρός, ἤδη πεπαιδευμένος ὁ Σπυρίδων, ὅσα οὐδεὶς τῶν ἄλλων τῆς νήσου, ἑτέρῳ πατρὶ παρατίθεται, Τριφυλλίῳ τινὶ τοὔνομα, παρ' οὗ τὴν ἱερατικὴν ἐπιστήμην κατὰ βραχὺ ἐκπαιδεύεται. Τοσοῦτον δὲ αὐτῷ ἤρεσεν ὁ Συμεὼν Μεταφράστης, ὥστε εἰς αὐτὸν τὰ τῆς πίστεως ἀφωσίωτο, καὶ μόνον αὐτὸν τῶν διδασκάλων εἶχεν ἐν ψυχῇ. Οὐ πολλῷ δὲ ὕστερον εἰς τὴν τοῦ Χριστοῦ ποίμνην ἐνομοθετεῖτο· πρεσβύτερος τε χειροτονηθεὶς ἐν τῇ κώμῃ Τριμυθοῦντι τῆς Κύπρου, ἄγαλμα ἐγένετο ἀρετῆς τοῖς ἐκεῖσε χριστιανοῖς. Μήτε γὰρ νηστείας, μήτε ἀγρυπνίας, μήτε τῆς πρὸς τοὺς πτωχοὺς ἐλεημοσύνης ἐνέλιπεν, ἀλλ' ὁλόκληρος ἑαυτὸν τῷ Θεῷ ἐπεδίδου. Ὅτε δὲ ὁ τῆς ἐκκλησίας ἐπίσκοπος ἐκ τοῦ ζῆν μετέστη, τοῦτον οἱ χριστιανοὶ τῆς πόλεως ἄνω καθίσαντες, καὶ ψήφοις αἱρούμενοι, τὸν Σπυρίδωνα ἐψηφίσαντο ἐπίσκοπον. Ὁ δὲ οὐκ ἐβούλετο ταύτην δέχεσθαι τὴν δόξαν· ἦν γὰρ τῇ ψυχῇ ταπεινός, καὶ οὕτως ἀδιάφορος πρὸς ἀνθρωπίνην δόξαν ὡς ταπεινοτέρους ἑαυτὸν πάντων ἐνόμιζε. Πλὴν βιαζόμενος δέχεται τὴν ἐπισκοπὴν οὐκ ἄκων, ὥσπερ οἱ πολλοί, ἀλλ' ὡς τοῦ Θεοῦ κελεύοντος. Ἐν τούτῳ δὲ τῷ καιρῷ συνοδία τις χριστιανῶν ἐπὶ Νικαίαν συνῄει διὰ τὸν Ἄρειον. Καὶ ὁ ἐν ἁγίοις Σπυρίδων τοῖς τῆς συνόδου ἐπισκόποις συναπῆλθεν. Ἐκεῖ δὲ Ἄρειος ἐφ' ᾧ ἐπεπτύκει δόγματι πρὸ πολλοῦ κεκίνηκε τοὺς χριστιανοὺς κατ' αὐτοῦ. Ἔλεγε γὰρ μὴ εἶναι τὸν Χριστὸν ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐκπορευόμενον, ἀλλ' αὐτὸν εἶναι τὸν Χριστὸν κτίσμα, καὶ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος γεγενημένον. Ὁ μὲν οὖν τὴν συνοδίαν τῶν ἁγίων ἀγαγὼν ἐν τῇ πόλει κεκοίμητο· ὁ δὲ Σπυρίδων τοῦτο μαθών, καὶ πάνυ ὀδυνηθείς, ἦλθεν ἐπὶ τὸν τάφον καὶ ἰδὼν δὴ τὸν νεκρόν, πρὸς αὐτὸν εἶπεν· Ἀνάστα, ὦ ἀδελφέ, καὶ στήσας πρὸς τὸν τοῦ Ἀρείου δόγμα ἡμᾶς ἐπικάρπωσον. Ἔτι δὲ τοῦ Σπυρίδωνος λέγοντος ταῦτα ὁ νεκρὸς ἀνέστη, καὶ τὴν ἡμέραν ἐκείνην ἐποίησε μετ' αὐτῶν, λύων τε τοῦ Ἀρείου πᾶσαν τὴν ἀπάτην. Τῇ δ' ὑστεραίᾳ τοῦ Σπυρίδωνος αὐτῷ εἰπόντος, τοὺς ἀδελφοὺς χαίρειν ἀσπαζόμενος ἐκοιμήθη. Τί ἄν τις εἴποι πρὸς ταῦτα; Νεκρὸς ἐκ τάφου ἀνιστάμενος, καὶ πρὸς μίαν ἡμέραν ζῶν, ἵνα τοῦ ζῶντος Χριστοῦ κατισχύσῃ τοὺς πολεμίους. Ἐν αὐτῇ δὲ τῇ συνόδῳ λόγον δέδωκεν ὁ Σπυρίδων ὑπὲρ τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως, καὶ τὴν τοῦ Ἀρείου πλάνην ξίφει τοῦ λόγου κατέτεμεν. Ἦν δὲ καὶ κατὰ τοῦ διαβόλου ἐπιδεικνύμενος τὴν δύναμιν· ποτὲ γὰρ εἰσελθὼν εἰς τόπον ἐν ᾧ πολλοὶ δαίμονες κατῴκουν, κατέστρωσε πάντας, καὶ ἐκ τοῦ τόπου τοὺς ἐκεῖ κατοικοῦντας ἐλευθέρους ἐποίησε. Τοιαῦτα δὲ ἦν αὐτοῦ τὰ θαύματα, ὥσπερ εἰ τις εἴη ἰατρὸς μέγας ἀποτελέσας τὰ τοῦ ἰατροῦ ἔργα κατὰ τῶν ἀσθενῶν, ἀλλὰ μαλλον ἐν τούτοις ὁ θεῖος ἔρως αὐτῷ ηὔξανε. Τοιγαροῦν τὴν τοῦ Χριστοῦ πίστιν διαφυλάξας ἀρραγῆ, καὶ πολλοὺς εὐεργετήσας, καὶ χαρίσματα ἰαμάτων καὶ προφητείας τελέσας, ἐν εἰρήνῃ τὸν βίον ἐξεδήμησεν.
ισχυρόν γὰρ ἡ νεόρης ἐφ' ἑκάτερα βοπῇ, ὥσπερ οι που ταμοί ταῖς δοθείσαις οδῶν ἀφορμαῖς ἁπληστότερον έπε εὐτυχούς ὄντως βασιλέως, καὶ τὴν εὐτυχίαν Ρωμαίων Ἐν τῇ τοῦ μακαρίτου Λογοθέτου μεταφσει τῇ εἰς τό συλληφθεὶς εὐνοῦχος τοῦ βασιλέως, καὶ τῶν ἐξύχων εἰς Ροδοφύλλης οὕτω καλούμενος, ὃς ἔτυχε πρὸ μικροῦ τοῦ κινδύνου τὴν ἐπὶ δύσιν σταλείς· καί τινων χρειῶν ἕνεκεν πρὸς τῇ πόλει γενόμενος μεθ' ἡμῶν συγκλεισθῆναι, καὶ τῶν ῥηθέντων ανιαρών μετασχεῖν, "ος καὶ ἐκόμιζε μεθ᾿ ἑαυτοῦ πλῆθος χρυσίου, ὅπερ ἔλεγεν ἀπάγειν ἐπικουρίας τινός χάριν τοῦ κατὰ Σικελίαν στρατοῦ συμπλεκομένου τοῖς κατὰ τὴν Τοῦτο δὲ πρε- Αφρικήν Βαρβάροις ἀεὶ, καὶ πολλῆς δεομένου τῆς τευόμενος προσ τοῦ ρὴν Κρήτην ἔχοντας Αραβας. Εν τοῖς πράγμασι συνεργείας, Οὗτος οὐκ κατὰ τὴν
col. 43–44page 8 of 35
PG 114:43τῆρα δὲ ὁ Μετὰφράσης τὸν κάλαμον ἐφ' ἑαυτὸν στρέψας Γεωργίου Σκελεφαρίου τε γεννηθεὶς ἀνέ-γρα. 7. Ὁ Συμεὼν Μετὰφράσης μὲν οὖν οὕτω δοκεῖ τοῖς πλείστοις ἐπικαλεῖσθαι· ὅτι δὲ τὸ ἐπώνυμον τοῦτ' αὐτῷ, οἱ δὲ κἀκεῖνόν που λέγουσιν ἄρχοντα γεγονέναι καὶ κεκοσμηκέναι τὴν ἑαυτοῦ πατρίδα, μικρῷ νεώτερον εἶναι τοῦ Βασιλείου τοῦ Μακεδόνος· τινὲς δ' αὐτὸν καὶ ἕτεραι λεγόντων· ἐν τοῖς ὅτι τῆ βασιλεία Κωνσταντίνου τοῦ Πορφυρογεννήτου καὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Ῥωμανοῦ ἤκμαζε, καὶ ἐτελεύτησεν ἐπὶ τῆς δευτέρας αὐτοῦ νεότητος, ἤτοι καθ' ὃν καιρὸν ὁ Νικηφόρος ὁ Φωκᾶς ἐβασίλευε. Πλὴν ταῦτα μὲν εἰρήσθω κατὰ τοὺς ἄλλους· ὅτι δὲ ταῦτα μὲν ἀσαφῆ, ἡ δὲ ἱστορία καὶ τὸ αὐτῷ ἀποδιδόμενον σύγγραμμα σαφέστατον, περὶ τούτου λεκτέον ἐστὶν ἐν τοῖς ἀνωτέρω, συλλήβδην ἐρεῖ τις ὅτι ὁ τῶν ἁγίων βίων γραφεὺς καὶ λογιώτατος οὗτος ἀνήρ, ὃν ἡ ἱστορία φιλοτίμως ἐγνώρισε, καὶ ἐφ' οἷς ἤκμασε χρόνοις οὐχ ὑπεξαιρουμένων, ἄξιος ἀναγνωσθῆναι τοῖς βουλομένοις τήν τε ἀλήθειαν εἰδέναι καὶ τοῖς τῶν ἁγίων βίοις ἐντυγχάνειν. Ὡσαύτως δὲ καὶ τὰ ἐκ τοῦ τοιούτου ἀνδρὸς σπαραγμένα εἰς τὸν ἄδηλον τόπον μεταγεγενημένα, εἴτε ἄλλων, εἴτε αὐτοῦ ἐκείνου ταῦτα εἴη. Τοσαῦτα εἶπε περὶ ἐκείνου ὁ Ψελλός. Δῆλον οὖν ἐκ τούτων ὅτι ὁ Συμεὼν Μετὰφράσης κατὰ τὴν βασιλείαν Ῥωμανοῦ τοῦ υἱοῦ Κωνσταντίνου τοῦ Πορφυρογεννήτου τὸν βίον κατέλιπεν, ἐπεὶ κατ' αὐτὸν τοῦτον τὸν καιρὸν ὁ Μιχαὴλ Ψελλός, ἔτι νέος ὢν ἐν Κωνσταντινουπόλει, ἐκεῖνον ὁρᾶν ἠξιώθη. Ἀλλ' ὅμως ὁ Ψελλὸς οὐδὲν ἐδήλωσε περὶ τοῦ χρόνου ἐν ᾧ ἐτελεύτησεν ὁ Συμεὼν ὁ Μετα-φράσης. Τοσαύτη ἦν ἡ δύναμις καὶ ἡ μεγαλοπρέπεια τοῦ ἀνδρὸς ὥστε δέος τι ἐνέβαλλε τοῖς πλησίον αὐτῷ γενομένοις. Οὕτως οὖν ὁ Κωνσταντῖνος Πορφυρογέννητος τοῦτον τιμῶν καὶ θαυμάζων, καὶ τοῖς λόγοις ἱκανῶς κεκοσμημένον βλέπων, διάκονον αὐτὸν τῆς εἰς Πάπαν πρεσβείας κατέστησε, καὶ τοῦτο οὐκ ἐνταῦθα μόνον, ἀλλὰ καὶ ἑτέρωθι. Μετὰ ταῦτα εἶπε Ψελλός· «Οὐκ ἀγνοῶ δὲ ὅτι τοῦ Συμεὼν Μετὰφράση, νῦν ἐκεῖ ὄντος, ὁ μὲν καλαμᾶς καὶ ἡ φωνὴ σεσίγηκε, τὰ δ' αὐτοῦ συγγράμματα εἰσέτι ζῶσιν» Εἶτα ἐπιφέρει· «Ὁ τοίνυν βεβιωκὼς Συμεὼν, ὁ πᾶσι γνωστός, ἁπάσης ἀρετῆς κατάπλεως, ἀρχῆς καὶ ἀξιώματος ἀνεπίληπτος, πατέρων ἐνδόξων ἔγγονος, τοῖς τε εὐγενέσιν ἐκ προγόνων ὑπάρχων, καλλίστου τρόπου καὶ παιδείας ἄκρας μεμοιραμένος, ἐν τῷ λαμπρῷ ταύτῃ πόλει Κωνσταντίνου τεθραμμένος.» Ταύτῃ τῇ ῥήσει ὁ Ψελλὸς δηλοῖ ὅτι ἤδη ἦν τεθνηκὼς ὁ Μετὰφράσης πρὶν ἢ αὐτὸς τοῦτο τὸ ἐγκώμιον ἔγραψε· καθὸ καὶ Ἀλλάτιος ἐνταῦθα ἐξηγεῖ. Ὅτι δὲ ὁ Ψελλός, εἰ καὶ ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει ἐγεννήθη, ἀλλ' οὐκ ἐκεῖ ἀεὶ διέτριβε, λέγεται γὰρ ὅτι καὶ ἐν τῷ Ὀλύμπῳ τὴν μοναχικὴν βιοτὴν μετῆλθεν· ἐκεῖ μέντοι τοῦ Συμεὼν ἤκουσεν, ὡς εἰκός, ἢ ἐκ τῶν ἀκοῶν τι πεπαίδευτο. Τοιοῦτος μὲν ὁ Συμεὼν Μετὰφράσης ὁ τὸν ἅγιον βίον μεταγεγραφώς, ἀνὴρ λόγιος καὶ φιλόπονος, ὃν τὰ οἰκεῖα ἔργα ἐπαινοῦσιν. Ἡμεῖς δὲ τὸ ἐγκώμιον ἐπ' αὐτὸν ἐνταῦθα καταπαύομεν, μεταβαίνοντες ἐπὶ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Μηνολογίου αὐτοῦ ἣν ἐν τοῖς μετὰ ταῦτα παραδώσομεν.
ἐκ Θεοῦ μισθὸς πολεμίοις ἀνδράσιν ἐν καιρῷ νικῆς τὸν υίr, θάνατον συγχωρεῖν, ἦν αὐτοὶ μᾶλλον ἐτέκταινον καθ' ἡμῶν; 'Αλλ' ἐπειδὴ χρεία τις ἐπείγει, καθ᾽ ἦν ἐστιν ἐπάναγκες ζωωθῆναι τούτους, εἴπερ αἴτιου τύχοι τοῦ πέρατος, περὶ τούτου καθ᾿ ἑαυτοὺς ὑμεῖς σκέψασθε· ἐπεί γομαι γὰρ ἤδη τοῦ καιροῦ με καλοῦντος πρὸς τὴν ἰδίαν ἀποπλεῖν πατρίδα Δύνασθε οὖν ἀντιποιήθῆναι τούτων ὄντων διακοσίων τὸν ἀριθμὸν, δι᾿ ἐγγράφου ἐγγύης, ὡς λαβεῖν ἡμᾶς ἀντ᾿ αὐτῶν ἐν τῷ καιρῷ τῆς καταλλαγῆς ισαρίθμους Αγαρηνούς, πεῖσαί τε τὸν κρατοῦντα τῶν Ρωμαίων τὰ σκήπτρα, μηδεμίαν περὶ τούτου ἐμφιβολίαν ἔχειν, ἀλλὰ συνθεσθαι τοῖς ὑφ᾽ ὑμῶν πεπραγμένοις ἢ ἱελίττεσθε μὲν τὴν ἐγγύην, ὡς μὴ ἐν ὑμῖν κειμένην, ἄδηλον όν, ἢ παραδεχθήσεται ὑπ᾽ ἐκείνου, ἢ μή· ἐν οὐ δενὶ δὲ τίθεται τοσοῦτον κακὸν, μικρᾶς προμηθείας μέγα προξενούν τοῖς ὁμοφύλοις τὸν ὄλεθρον· εἴπατε οὖν ἀπο τέον τούτων στοιχεῖτε, ἵν ἐνί γε τὴν ψῆφον δῶμεν, ἢ του ζωώσαι, ἢ τοῦ ἀπαλλάξαι αὐτοὺς. Ὁ οὖν ῥηθείς Συ μεών, ἅτε δὴ τῶν ἄλλων προτέχων πρὸς αὐτὸν ἔφη Ἐγὼ ταύτην τὴν ἐγγύην μόνος κανεγγυώμαι, σαφώς εἰδὼς τὸ περὶ πάντα φιλάνθρωπον τοῦ καθ' ἡμᾶς αὐτο κράτορος, καὶ ὡς δίχα λόγου παντὸς παρέξεται τούτων ἕνεκεν, ἐξ ὧν ἔχει δεσμίων ᾿Αγαρηνῶν τοσούτους, ὅσοι καὶ οὗτοι τυγχάνουσιν ὄστες, οὓς καὶ αὐτὸς ἐγὼ τῇ Ταρσῷ διακομίσω, ἵν᾽ ἐπ' ἐμοὶ πάλιν τὰ περὶ τῆς ἐγγύης λυθῇ, καὶ μηδὲν ἔχῃς κατ᾿ ἐμοῦ προφέρειν, ἐπὰν τὴν ὀφειλὴν ἐκπληρώσω. Μόνον τύχωσι κἂν οὗτοί τινος σωτηρίας, ἵνα συλλέξαντες ταφῇ δῶσι τῶν ἀποιχομένων τὰ σώματα, ἃ διὰ πάσης τῆς πόλεως κείμενα, καὶ αὐτὸν τὸν ἀέρα πρὸς θρῆνον ἐφέλκεται. Ταῦτα ἀκούσας ὁ και κοήθης ἐκεῖνος, ἔγγραφόν τε πείσας τὸν αὐτὸν Συμεὼν καὶ ἐνώμητον παρασχεῖν τὸν περὶ συνθηκῶν τούτων λό γον, ἀπολυθῆναι πάντας ἐκείνους τοὺς ἐξ ἡμῶν περιτ. τεύσαντας ἄνδρας ἐπέτρεψεν. Ἐπειδὴ καὶ τὰ περὶ τού του καλῶς εἶχεν αὐτῷ, καὶ ἐν ἀσφαλείᾳ ἦν τὸ πανούργευμα, ἕτερον πάλιν οὐκ ἔλαττον τούτου τῇ δολιότητι τῶν φρενῶν ἐπενόησεν πυρπολυθῆναι γὰρ ἅπασαν τὴν πολιν προσέταττεν, ἵν᾽ ᾧ καὶ τοῦτο αὐτῷ οὐ τὸ τυχόν παρεμπόρευμα, ᾔδει γὰρ ὡς οἱ τοὺς αἰχμαλώτους ὠνού μενοι, οὐδὲ τοῦτο πράττειν αὐτὸν ἐξ ἀνάγκης ἀνάσχοιντο, αἱρούμενοι μᾶλλον αὐτοὺς ἐκείνους καταπρησθῆναι, ἢ τοιοῦτόν τι κἂν ἀκοῇ παραδέξασθαι· μήπω γὰρ τῶν Βαρβάρων διὰ μέσου τῆς πόλεως την φλόγα διασπειρέντων, ἀλλ' ἔτι πλησιαζούσας τῇ θαλάσσῃ πυρπολούντων οἰκίας, μόνον ὅτι πρὸς τὸ καταβάλλειν τὰς ὑπὲρ τῆς πόλεως τιμάς οι παρόντες πρὸς ἀλλήλους ἐκύρωσαν, καὶ πάλιν πρόσταγμα πανταχοῦ διεπέμπετο, πεύεσθαι τῆς οἰκείας συνεργείας τὸ πῦρ, ὡς εἰς χρησ τὸν αὐτῷ πύρας καὶ ταύτης προελθούσης τῆς ἐπινοίας. Οἱ γὰρ ἄνδρες ἐκεῖτοι σὺν τῷ ῥηθέντι Συμεών, μὴ ἔχοντες ἀλλοθέν ποθεν καταβαλέσθαι τὴν περὶ τούτου ποσόνητα, τὰ δύο ὑπέσχοντο τοῦ χρυσίου τάλαντα, ἅπερ ἦν ὁ θανὼν ἐκ τῶν ῥοπάλων εὐνοῦχος πρὸς τὸν Στρυμόνα ἐξαποστείλας, ἃ καὶ θάττον ἀγαγόντες διά τίνων ταχυδρόμων, ὅθεν ἐκρύπτοντο, καὶ τοῖς Βαρδά μας ἐναριθμήσαντες, οὕτως τὴν πόλιν τῆς πυρκαϊκᾶς μετώσαντο,
col. 45–46page 9 of 35
PG 114:45μέλανος τέχνην ποιούμενος· ᾑρέθη γὰρ ὑπογραφεὺς τοῖς τῶν κρατούντων μυστηρίοις ὑπηρετούμενος. Οὕτω γὰρ παρὰ τῇ Αυσονίδι διαλέκτῳ τὸ ἀσηκρήτις ὄνομα, δεπὶ μυστηρίων μεθερμηνεύεσθαι βούλεται. Χρόνος δίκαιον ἄνδρα δείκνυσι μόνος, Κακὸν δὲ κἂν ἐν ἡμέρᾳ γνοίης μια. Λόγων ἀπορίαν,δουλείας, γυναῖκα καὶ τέκνα, οἴκου φρον Σù φασίσῃ περὶ ὧν ἀξιοῦν ἐθέλω σου τὴν ἀγάπην, ἀπορίαν λόγων, ἢ δουλειῶν ἀφορμάς, ἢ γυναικὸς καὶ τέκνων, καὶ οἴκου φροντίδας, ἤ τινας ἄλλας αἰτίας διακρουόμενος ἡμῶν τὴν ἀξίωσιν. Ἐγὼ δε σοι καὶ εὐημερίαν, καὶ εὐπου ρίαν πάντων ἐπαγγέλλομαι, καὶ πολλὴν ἐκεχειρίαν εὐ ? συστρατευόμενος, καὶ προβιβαζόμενος εἰς πεῖραν στρα τηγικήν, οἷα πῦλος μητρὶ πρὸς τὰ γενναιότατα τῶν ταῖς μυστικωτέρας ἐφεστήκει τῶν πράξεων, καὶ στρατηγικήν, τοῖς ἀποῤῥήτοις βουλεύμασι κοινωνός παρειστήκει τὰ γενναιότατα τῶν στρατηγημάτων, τοῖς συμβουλεύουσιν. Ἐπεὶ δὲ ἡ τοῦ τρόπου πίστις ἐν τούτοις τοῦτον ἐκήρυξε, μετὰ τῶν ἀδύτων, καὶ πῶλον πρὸς τῇ μητρί. τὰς κυσμικὰς φροντίδας συνείληφεν, ὡς αὐτὸν γεγενῆσθαι εἰσαγγελέα τε τῷ κρατοῦντι τῶν ἔξωθεν, καὶ ἐξαγ
᾿Αλέξανδρος καὶ πάλαι βίον ἀβροδίαιτον ἔχων, καὶ δια κεχυμένον, καὶ πρός μόνα ἐπτοημένον τὰ κυνηγέσια, καὶ τὰς ἄλλας ἀκολάστους, καὶ ἐκδεδιητημένας τῶν πράξεων, καὶ μηδὲν ἔργον βασιλέως, καὶ τῶν ὅλων ἐγέ νετο ἐγκρατής, οὐδὲν ἄξιον λόγου, ἢ διενοήσατο, ἢ Ὁ γὰρ ᾿Αλέξανδρος τρυφαῖς ἠσχοληκὼς καὶ πότοις Καὶ μόνον τὸν γαργαλισμὸν τοῦ σώματος φροντίσας, "Αλλο δ' οὐδὲν κατάξιον τοῦ βασιλείου κράτους Οὐ δράσης, οὐ φθεγξάμενος, οὐ σχὼν κατὰ καρδίαν, Καὶ τάχιον ἐξέλιπε νόσοις τακείς φθινάτι.
col. 47–48page 10 of 35
PG 114:47ὁμόρους, ὁποίους ἐρῶμεν τοὺς ὁμόρους ἡμῖν Επευχόμενοι τὸ θεσφρούρητον κράτος τοῦ εὐσεβους βα σιλέως ἡμῶν τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ διαμένειν, ασάλευτον, καὶ Ὁ δὲ τῶν Μεταφράσεων κατευοδοῦσθαι ὑπὸ Θεοῦ τοῦ κοσμήσαντος τοῦτον σοφίᾳ, γλυκὺς συγγραφεύς, παρρησίας εἶπε λόγων είναι δηλωτικαὶ ἀνδρείᾳ βασιλική διαδήματι. Καὶ ὁ ᾿Αδιαλείπτως εὐχόμενοι ἐν πολλαῖς ἐτῶν περιόδοις ἂν μὴ καὶ ἡμεῖς δόξαμεν ἀπεοικόνα μαντεύεσθαι, ἀξιότὸ κράτος διαφυλάττεσθαι τοῦ εὐσεβοῦς βασιλέως χρεων ἐνταῦθα παράγωμεν μάρτυρα Συμεώνην, τὸν τὰς ἡμῶν, ὃς εὐσεβείᾳ τῆς ἀρχῆς ἰθύνων τοὺς οἴακας καὶ Μεταφράσεις εὖ μάλα συνθέμενον. ᾿Απόχρη οὖν οὗτος ἐν λόγοις κοσμῶν τὸ διάδημα, καὶ χρηστότητι τρόπων τῷ εἰς τὸν ἱερὸν Λουκᾶν ὑπομνήματι τοῦτο ποιούμενος. Αν κοσμούμενος ἐξ ἀρετῆς γνήσιον ἔχει τὸν ἔπαινον.
Ἐλέχθη δὲ ἐνώπιον τοῦ ῥηγός Ρογερίου,
col. 49–50page 11 of 35
PG 114:49ληφθεὶς δὲ ὑπὸ τῶν ἀσεβῶν, πρὸς τὸν ἡγεμόνα ἤχθη· ὃς πολλὰ μὲν αὐτῷ κολακείας ῥήματα προσφέρων, πολλὰ δὲ καὶ ἀπειλῶν, οὐδὲν ἤνυεν· εἰς δὲ δεσμωτήριον τοῦτον κατακλείσας, ἐπὶ τῆς αὐτῆς τοῦ ἀθλητοῦ γνώμης εὑρίσκετο μένοντα. Ὅθεν πάλιν αὐτὸν εἰς ἀγῶνα προάγει, καὶ σίδηρον ὀξὺν ἐν τοῖς ὑποδήμασιν αὐτοῦ ἐντιθέμενον κελεύει, εἶτα βαδίζειν. Ὁ δὲ θαρρῶν ἐπὶ τῷ Κυρίῳ, μεγάλοις βήμασι καὶ εὐθαρσέσι τοῦτο ποιεῖ, μηδεμίαν αἰσθόμενος βλάβην. Τότε δὴ δεσμεύσας αὐτὸν ὁ ἡγεμὼν καὶ ταῖς οὐραῖς ἀγρίων ἵππων ἐξάψας, κελεύει σύρεσθαι δι' ὅλης τῆς πόλεως. Οἱ δὲ τοῦ Θεοῦ ἄγγελοι τοὺς ἵππους κατέχοντες, ἀβλαβῆ τὸν ἀθλητὴν διετήρουν. Ὁ δὲ ὅλης νυκτὸς οὕτω συρόμενος, καὶ οἵαν ὁ Θεὸς αὐτῷ δεδώρηται χάριν ἐκδιηγούμενος, ἅμα τῷ τὴν ἡμέραν αὐγάζειν, εὑρέθη ὅλος ἀκέραιος καὶ σῶς. Ἐκεῖθεν εἰς ξύλον δεθεὶς, ξίφεσιν ὀξέσι καὶ ὀβελίσκοις πεπυρωμένοις ἐβάλλετο· ὁ δὲ Κύριος πάντα ταῦτα περιττὰ καὶ ἄκαρπα κατεσκεύαζεν. Ὕστερον δέ, εἰς κλίβανον ἐμβληθεὶς, ἀβλαβὴς ἐφυλάσσετο. Εἶτα εἰς θάλατταν ῥιφεὶς, δεσμὸν φέρων, χεῖρα αὐτῷ Κύριος ὠρέγετο, καὶ πρὸς τὴν γῆν ἀβλαβῆ κατεβίβαζεν. Ἐκ τούτου δὲ θεασάμενοί τινες τὴν τοῦ Θεοῦ δύναμιν, τῷ Χριστῷ προσέτρεχον. Οὓς δὴ τοὺς ἁγίους ἐκείνους τοῦ λοιποῦ τρόπον διαφόρῳ βασανίσαντες, τῇ τελευταίᾳ κατεδίκασαν τιμωρίᾳ. Αὐτὸν δὲ τὸν μακάριον Ἀδαύκτον, ἐπεὶ πάσης αἰκίας ὑπέρτερον ἑώρων, τελευταῖον τῇ τοῦ ξίφους ἀποτομῇ τὸν βίον ἀπέρρηξαν. Καὶ οὕτω τὸ καλὸν τοῦτο θύμα τῷ Θεῷ ἀνεδόθη. Τοῦ ἁγίου μάρτυρος Ἀμμωνίου. Οὗτος ἦν μὲν τὸ γένος Αἰγύπτιος, τεθραμμένος δὲ ἐν τῇ χριστιανικῇ πίστει. Ἐπεὶ δὲ τοῖς τῆς ἀσεβείας νόμοις οὐκ εἶκεν, εἰς κολαστήρια δεινὰ τοῖς δικαστηρίοις παρεδόθη· ὡς δὲ ἠπείλουν οἱ κριταὶ, ἀναίδειαν αὐτοῦ κατεγίγνωσκον. Ἐκεῖνος δὲ σεμνῶς ἅμα καὶ ἀνδρείως πρὸς αὐτοὺς ἀντέφερε λόγους. Ὅθεν ξέεσθαι κελευσθεὶς, τοῦτο γενναίως ὑπέμεινε. Καὶ εἰς πῦρ δὲ βληθεὶς, τὸ θαῦμα τοῦ δρόσου ἐκεῖνο τοῖς τρισὶ παισὶν ἀπεδόθη· θαρρούντως γὰρ ἐν μέσῳ τοῦ πυρὸς ἀβλαβῶς διεφυλάττετο. Τελευτῶν δὲ τῇ τοῦ ξίφους ἀποτομῇ ἐτελειώθη, καὶ τοῖς ἁγίοις μάρτυσι συνηριθμήθη.
Σύγ- Νῦν οὖν κατέχει ὁ θεοφρούρητο: θρόνος Κων γραμμα γενόμενον παρὰ Νείλου ἀρχιμανδρίτου τοῦ Δοσταντινουπόλεως ὃν ὁ πρωτόκλητος ᾿Ανδρέας ἐνίδρυσεν ξοπατρὶ κατὰ κέλευσιν τοῦ εὐγενεστάτου μεγάλου ῥηγός πρῶτος ἐπίσκοπον ἐν αὐτῷ καταστήσας της πόλεως ἔτι Ῥογερίου περὶ τῶν πέντε πατριαρχικών θρόνων, καὶ Βυζαντίου οὔσης, μέρος οὐκ ὀλίγων τῆς πόλεως καὶ τῆς τῶν ὑπ' αὐτοὺς ἀρχιεπισκοπῶν, καὶ μητροπόλεων, καὶ ᾿Ασίας, καθὼς ἑξῆς δηλώσομεν. τῶν ὑπὸ τὰς μητροπόλεις ἐπισκοπῶν, καὶ τῶν ἐνοριῶν ἑκάστου πατριαρχικού θρόνου, καὶ πῶς καὶ πότε συνέστη ἕκαστος πατριαρχικὸς θρόνος, καὶ περὶ τῆς τάξεως αὐ τῶν, καὶ τῶν ἰδικῶν ἐκάστου ὀνομάτων, καὶ τοῦ λόγον ἀπέχουσι. Ζυνεγράφη δὲ ἔτει 5 χνα', ινδικτιῶνος 5' Πανευγενέστατε αὐθέντα μου, περὶ ἧς μοι ἔγραψας ὑποθέσεως, μέμνημαι, ὅτι ἐν τῷ καστελλίω Πανόρμῳ ὧν ἔγραψα πρὸς τὴν σὴν ἀντίληψιν, πλην οὐχ οὕτω πλατύτερον, ὡς νῦν ἠρώτησας· νῦν δὲ πολλά εἰσι τὰ ἐρωτηθέντα, καὶ χρεία λεπτοτέρας γραφῆς, καὶ διηγήσεως. Διὰ τοῦτο καὶ παντὸς πόνου καταφρονήσας (τοῦτο γὰρ ἐκ χρέους ἐστὶν ἀπαραιτήτου οφειλόμενον, τὸ ὁλοψύχως ἐκπληροῦν τὸ παρὰ τῆς σῆς μεγαλυπερόχου υπεροχής ἐπιταττόμενόν μοι μετὰ καὶ προτροπῆς τοῦ ἁγίου μου Πατρός), πειράζομαι διὰ βραχέων ὅσον τὸ κατὰ δύνα μιν διὰ γραφῆς σαφούς παραστῆσαι πάντα τὰ ἐπιτεταγμένα μοι. βασιλέως, βασιλείς Δώρος γὰρ λαμπραῖς ὅτι μάλιστα τὸν ῥῆγα Φραγγίας Λοδότχον, καὶ Ἀγγιλβέρ ταν δὲ τὴν αὐτοῦ γαμετήν, ὑποποιούμενος βασιλεῖς τούτους ἀνευφημεῖν ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐπηγγέλλετο, εἴχε συνεργήσειεν αὐτῷ πρὸς τὴν ἄτοπον ταύ την καὶ ἄθεσμον, ἐπιθυμίαν, καὶ τὸν δίκαιον ἄνδρα τῆς κατ' αὐτὸν ᾿Εκκλησίας βιαίως ἐξωθήσειεν. βασιλεῖς,
col. 51–52page 12 of 35
PG 114:51γέριος δὲ ἐπειδὴ τοῦ κατὰ σκοπὸν ἔτυχε, πρέσβεις εἰς βασιλέα Ιωάννην, ἔτι περιόντα πέμψας, ᾐτεῖτο κήδους τοῦ ἐκ βασιλείων αἱμάτων ἐπὶ παιδὶ τεύξασθαι τῷ αὑ τοῦ. ᾿Αλλ᾽ οὔπω εἶχε τὰ τῆς πρεσβείας, καὶ ᾿Ιωάννης τὸν βίον κατέλυσε. Μετὰ δὲ τινα χρόνον Μανουὴλ ἤδη τὴν αὐτοκρατορίαν διέποντος, ταυτᾶ καὶ πάλιν πέμψας ἠξίου. "Οθεν καὶ βασίλειός τις ἐπώνυμον Ξηρὸς εἰς Σι κελίαν ἀφιχτο, Ρογερίῳ περὶ τούτου διαλεξόμενος, ᾿Αλλ' ἐκεῖνος χρυσίῳ κλαπείς παρ᾽ αὐτοῦ ἀλλόκοτά τινα ὡμολόγει, ὧν δὴ κεφάλαιον ἦν τὸ ἐν ἴσῳ μεγαλείου Βασιλεῖ τε τοῦ λοιποῦ καὶ Ῥογέριον ἐσεσθαι. Οθεν δή τὰς μεγάλας ἀναῤῥαγῆναι ξυμβέβηκε μάχας. Επειδή γὰρ ὁ μὲν Ξηρὸς εἰς Βυζάντιον ἐπανίὼν τὸν βίον κατέσ τρεψ:, δίκην οὔπω τῶν τετολμημένων τους, βασιλεὺς ὅσο καὶ ἀθύρμασι ταῖς ἐκείνου πρεσβείαις προσεσχηκώς,
ορᾷς, ὦ θειότατε βασιλεῦ, τὸν ἱερὸν τοῦτον καὶ φι λόσοφον σύλλογον; τῆς ἐμῆς γεωργίας γεννήματα σύμπαντες. Πάντες ἐκ τῶν ἐμῶν ναμάτων πεπώκασι, καὶ τῆς ἐμῆς πηγῆς ἀπηρύσαντο, καὶ νῦν ἠκόνηνται μὲν καὶ προς ῥητορείαν τὴν γλῶσσαν, οὐχ ὥστε μόνον διαιρεῖν ἐπιχειροῦν τε, καὶ περιεργάζεσθαι καὶ διαφόροις ἰδέαις τὸν λόγον κατακοσμεῖν, ἀλλ᾿ ὥστε καὶ πράττειν συστάσεις προβλημάτων· καὶ τὰ ἐξῆς. Καὶ τὴν μὲν φιλοσοφιαν σβεσθεῖσαν αὐτὸς ἀνῆψα. Δεῖ γὰρ ἐν καιρῷ καὶ παῤῥησιάσασθαι. Ὅσον ἐγὼ πὲν πρὸς τὴν τέχνην τῶν λόγων, καὶ τὴν φιλοσοφίαν ἀπένευσα, καὶ μαθημάτων ἡψάμην, οὐ παρ' άλλου λαβών· ἔσβεστο γὰρ αὐτοῖς ὁ πυρούς· ἀλλ' ἐγὼ αὖθις τοῦτον ἀνάψας, καὶ τοῖς ποθοῦσι διαπυριεύσας. Εντεῦθεν παραλαμβάνω μὲν ἐγὼ τὸν νοῦν εὐφημούμενος, καὶ πρῶτος προσπελάζω τους προπυλαίοις οὐκ ἀπονητί, οὐδ᾽ ἄνευ δοκιμασίας καὶ κρίσεως, ἀλλὰ πρῶ τον δοκιμασθείς, καὶ βασανισθεὶς ἐπὶ παντὶ λόγῳ, ἐπὶ πολλαῖς κρίσεσεν, ἐπὶ τοῖς αὐτοσχεδίοις συγγράμασιν, καὶ οὕτως συμπιεσθεὶς πρὸς τὴν εἴσοδον ὧν μόλις που τὸ πνεῦμα ἀνακαλέσασθαι. Εἰ γὰρ καμοὶ πολλὰ καὶ περὶ πολλῶν συγγράφεται· ἀλλ᾽ οὐκ ἂν ἔχοι τοιού τον ζῆλον και μίμησιν τὰ σπουδάσματα, ἀλλὰ λογίας μὲν ἴσως ἀνδράσι φανήσεται περισπουδαστα, καὶ ζηλώ σουσι ταύτα διὰ τὴν λέξιν, καὶ τὸν ποικίλιον σχηματισμὸν καταφρονήσουσι δὲ οἱ πολλοὶ, ὅτι μὴ μέλον αὐτοῖς ζητημάτων, καὶ ἐννοιῶν ἀποῤῥητ τέρων. Διούτσι γὰρ ὑποψίαν ὧν οὐχὶ τὸ ἑκάστου. Εδει ποτέ, θειότατε βασιλεῦ, τὴν πάντα κρίνουσαν φιλοσοφίαν. ο βασιλεύ ήλιε, καὶ τὶς ἂν με καταιτιάσαιτο ταύτην και προσφυώς την κλήσιν. ο βασιλεῦ προσθήκης ώπερ καὶ συναφῆς, καὶ μόνε τῶν ὅντων απαράμιλλε. Μὴ 0 μάτης, ὦ βασιλεῦ, εἰ πλείστων λογίων ἀκροασάμενος. Μέγιστε βασιλεῦ, τὸν ὁρατὸν τοῦτον κόσμοι, τὸ μέγα τοῦ Θεοῦ δημιούργημα. Ως ἐκ τοῦ βασιλέως τοῦ μονομάχου [] πρός τινα σοφόν κατηχούμενον. Ρ. ᾿Ανέγνων τὸ γράμμα σου, λογιώ καὶ σοφώτατε, καὶ τῷ ἀμυθήτω κάλλει.
col. 53–54page 13 of 35
PG 114:5338,: Τοῦ Μεταφραστοῦ κυροῦ Συμεὼν τοῦ νέου Θεολόγου περὶ προσοχής. Συμεὼν τοῦ Μεταφραστού ταφραστοῦ, ἢ νέου Θεολόγου περὶ ἀρχῆς βίου τοῖς ἀρο Καὶ Συμεὼν δὲ ὁ νέος Θεολόγος, ὁ καὶ Μεταφραστής και
αὐτῷ διὰ τὸ πλῆθος τῶν συγγραμμάτων, πολλάκις τὰ αὐτὰ ἀνακύκλεῖν τε καὶ ἐφορᾷν. ᾿Αλλ' εἰ καὶ πολὺς Μέλπω σε τὸν γράψαντα τὰς Μεταφράσεις. ὁ κάματος καὶ ἡ φροντὶς περιττοτέρα τοῦ δέοντος, ἢ 4: Γραφαις μᾶλλον πρὸς τοῦτόν δὴ ἀξιόχεως, ἀλλ᾽ ὅγε στάχις ένε ἐσχόλαζες θείας, ὅσιε, καὶ ἁγίων τοῦ βίου ιχνηλατών νικήκει μακρῷ τὴν σποράν, καὶ τὸ λήϊον, οἷον οὐδέπω τούτων τὰ παθήματα, καὶ τοὺς ἀγῶνας ἐξύμνεις ταῖς καὶ τήμερον. Εἴτε καὶ μηδὲν ἄλλο τῷ ἀνδρὶ διεσπούδαστο, σοφαίς σου Μεταφράσει». μηδὲ ἀποχρώντα τὰ ἄλλα σύμπαντα, καὶ καθέκαστον πρὸς ἀφορμὴν εὐφημίας ἀρκοῦν· ἀλλὰ τόγε τοιοῦτον ἑλέσθαι σπούδασμα, καὶ οὕτως καταπράξασθαί τε καὶ ἀκριβώς σασθαι, αὔταρχες ἀντὶ παντὸς ἄλλου πρὸς ἐγκώμιον τῷ ἀνδρί. sαβε Φασί γέ τοι μηδὲ ἐκ παρέργου τούτον ἤφθαι τοῦ πράγ ματος, μηδὲ αὐτὸν προθέμενον εἰ μὴ ὅσον βούλεσθαι. βασίλειοι δὲ τοῦτον παρακλήσεις ἐπὶ τοῦτο προσήνεγκαν, καὶ οἷς ἐφροντίζετο λόγος, καὶ σύνεσις. Καὶ ἦν αὐτῷ ἡ παρασκευὴ ἐξ ἑτοίμου, κύκλος τε οὐ βραχὺς τοῦ τε πρώ πως ενσημαινομένων τὴν λέξιν, καὶ τῶν μετὰ ταῦτα τιθέντων. Καὶ ἄλλος ἐπ' ἄλλῳ, ὁ μὲν τὰ πρῶτα ποιῶν, ὁ δὲ τὰ δεύτερα, καὶ ἐπὶ τούτοις οἱ τὰ συγγεγραμμένα ἐξακριβούμενοι· ἵν᾿ ὅτι τοὺς ὑπογραφέας λάθοι, προς τὴν ὑποκειμένην διορθώσωνται ἔννοιαν. Οὐ γὰρ ἐνὴν Οἱ δέ πρὸ τοῦ θαυκασίου τούδε ἀνδρὸς ἐνταῦθα τὰς ἐκείνων πράξεις ἀνα γραψάμενοι, οὔμενουν τῆς μεγαλοπρεπείας ἐκείνων ἀφίσ κοντο. ᾿Αλλὰ τὰ μὲν αὐτῶν κατεψεύσαντο, τὰ δὲ μὴ δυνη θέντες κατάλληλα θεῖναι, ἄκομψον ἐκείνοις τὸ ἀγαθὸν καὶ ἀφιλότιμον συγγεγράφασιν, οὔτε καλὴν ὑποθέμενοι ἔνω νοιαν, οὔτε μὴν εὐπρεπέσι κατακοσμήσαντες λέξεσιν, οὐδ᾽ ἀκριβῶς ὑπογράψαντες, οὔτε τὴν τῶν κολασάντων βαρύ τητα, οὔτε τὴν τῶν μαρτύρων πρὸς τὰς ἀπακρίσεις πυκε νότητα, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἀσκηταῖς τὴν ἄσκησιν ἐκιβδή λοσαν, ἀφελὼς αὐτοῖς, καὶ ὥσπερ ἐκ τοῦ παρατυχόντος τὰ ἐσπουδασμένα διεξιόντες. "Ενθεν τοι οἱ μὲν οὐδὲ ψι Ολὴν ἐκαρτέρουν τὴν τῶν ὑπομνηματισθέντων ἀνάγνωσιν, τοῖς δὲ καὶ γέλωτος ἀφορμὴ τὰ λεγόμενα ἐγνωρίζετο, καὶ τὸ τῆς συνθήκες δὲ ἀκαλές, καὶ τὸ τῆς ἐννοίας, καὶ τὸ τῆς λέξεως εὐτελὲς, ἀγλευκὴ τοῖς ἀκούουσιν ἦν, καὶ ἀπηχθάνοντο μᾶλλον, ἢ προσίεντο. Καὶ τὸ ἐπὶ τοῖς ἀναγραψαμένοις διεκωμῳδεῖτο ἡμῖν τὰ θαυμάσια τῶν τοῦ Χρι τοῦ θεραπόντων ἀγωνίσματά τε καὶ τροπαια. Καὶ ξύμω παντες μὲν διελοιδοροῦντο σαφῶς τοῖς συγγράμμασιν ἀντεισενεγκεῖν δὲ τούτων τὰ κρείττονα, οἱ μὲν δι᾽ ὄχνον ψυχῆς, οἱ δὲ ὡς τελειότατον σπούδασμα, καὶ ὡς μηδὲ βίος ἂν ὅλος ἀνδρὶς ἐξαρκέσειεν, οὔτε βουλομένοις δύναμις οις προσῆν, ούτε δυναμένοις βούλησις. Αλλ' οὐχὶ καὶ ὁ θαυμάσιος Συμεὼν ταυτὸν ἐπεωόνθει τούτοις· ἀλλὰ μέχρι
col. 55–56page 14 of 35
PG 114:55τοῦ μέμψασθαι τοῖς γεγραμμένοις συμπροϊών αὑτοῖς, ἔπειτα περαιτέρω προβέβηκεν, καὶ θαῤῥεῖ τι πράγμα νεα νικὸν, μᾶλλον δὲ εὐτυχὴ πράξιν, ἢν οὐδεὶς τῶν πάντων εὐτύχηκε. Δι' ἧς ἐκεῖνός τε περιφανέστερος τῶν ἁπανταχῇ ἐλλογίμων ἐγένετο, καὶ τῷ τε Θεῷ τὰ κάλλιστα τῶν ὄντων ἀφωσιώσετο, καὶ τοὺς τῶν μαρτύρων ἀγῶνας, καὶ δρόμους, τάς τε τῶν ἀσκητῶν ἐγκρατείας, καὶ καρτερίας ἐκάλλυνέ τε καὶ κατεκόσμησε, καὶ τὴν αὐτὴν ἐκείνοις []; προσενεγκών εὔτοιαν, τα παρὰ πάντων ἀντείλησε.
μ
col. 57–58page 15 of 35
PG 114:57Καὶ ὁ τὰς τῶν ἁγίων πολιτείας, καὶ τὰς αὐτῶν ἀθλήσεις ἀφηγησάμενος μεταφραστικῶς, εἰς τὸ τοῦ ᾿Αρεοπαγίτου μαρτύριον Διονυσίου φησί, τοῦ τῶν ἀποῤῥή των ἐκφάντορος, δεήσων εἰπεῖν περὶ τῆς οἰκονομίας Χρι στοῦ, πρὸς τὸ τέλος ἐπὶ λέξεως οὕτω; ἐφθέγξατο. Καὶ εἰς οὐρανοὺς ὁ ἐμὸς Χριστὸς ἀναφέρεται, καὶ τὰ ἑξῆς.
᾿Αγαθὴν ἔμιλλαν ἀνεστήσασθε. βίους του οσίου Πατρὸς 'Αντω του. λόγος εἰς τὸν Ἰὼβ τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ δεύτ τέρα. Αηδόνι τινὶ πολυφώνῳ. εἰς τὸ γενέσιον Ιωάννου τοῦ Προδρόμου. ᾿Αθλητικούς. ἀγῶνας εὐφημεῖν θέλων. εἰς τὸν ἅγιον Κλήμεντα. Αἱ μὲν Χριστοῦ πανηγύρεις, ὅσαι τὸ φῶς τῆς περὶ ἡμᾶς οἰκονομίας. ἐγκώμιον εἰς πάντας τοὺς [] ἁγίους μάρτυρας. Αἱ χάριτες μὲν ἐπὶ τῶν προτέρων χρόνων. λόγος εἰς τὴν ἀνάληψιν τοῦ Σωτῆρος. Ακουε, οὐρανέ, καὶ ὁ τῶν ἀγγέλων ἄπας κύκλος. εἰς τὰ σωτήρια πάθη τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ακούω Μωσέα τὸν μέγαν τὸ ξένον ἐκεῖνο θαῦμα τῆς βάτου. λόγος εἰς τὴν ὑπερ αγίαν Θεοτόκον διαλαμβάνων τήν τε γέννησιν, καὶ τὴν εἰς τὰ ἅγια τῶν ἁγίων εἴσοδον, καὶ ἀνατροφὴν αὐτῆς. ᾿Αγαθόν καὶ δίκαιον, καὶ πᾶσι τοῖς εὐσεβεῖν. περὶ τοῦ βίου καὶ μαρτυρίου τοῦ ἁγίου όσιο μάρτυρος Στεφάνου τοῦ νέου. Ο δε γὰρ ὥσπερ νεφέλη τὸν ἥλιον, οὕτω καὶ χρόνος κρύπτειν τὰ μὴ λαλούμενα, καίπερ τεσσαρακοστοῦ δευτέρου ἔτους παραδεδραμηκότες, ἀφ᾽ οὔπερ τὴν διὰ μαρτυρίου ἱερὰν τελευτὴν ὁ παμμάκαρ Πατὴρ ἡμῶν ὑπέστη Στέφανος μέχρι τῆς νυνί, Οἷς προτραπεὶς ἀνελεξαμην παρὰ ἀλη θενόντων ἀνδρῶν, καὶ τῶν αὐτοῦ φοιτητῶν ὧδε κἀκεῖσε περιθέων και περιαθρίζων λέξαι τὰ ἐξ ἁπαλῶν ὀνύχων αὐτοῦ καὶ μέχρι γήρως, τὰ τε τῆς γεννήσεως καὶ τοῦ θάνατου φάτερπνα καὶ θαυμαστὰ διηγήματα. Αλλοι μὲν ἄλλως τοὺς ἁγίους τιμείκωσαν. Ταῦτά μου τοῦ ἐλαχίστου ἐγκώμιον εἰς τοτε πονήματος τὰ ἐκλεχρέντα παρὰ τῶν τοῦ ὁσίου τοὺς ἁγίους Σύρον καὶ Ἰωάννην τοὺς μάρτυρας, ἀγχιστέων, γνωρίμων, συγγενών, συσσίτων, ὁμορόφων τῆς προθεωρίας ἡ ἀρχή, Οφθαλμῶν ἀῤῥωστίας καὶ φοιτητῶν οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ παρὰ τῶν τυράννου συμἔνεκα Κύρῳ καὶ Ἰωάννη. μυστῶν τῶν ἀκμὴν τῷδε τῷ βίῳ συζώντων ἀληθινά 4. ληγήματα. Ει ᾿Αγαπητοί. Αψευδής ὁ Θεὸς διὰ τοῦ προφήτου ἐμαγγειλάμενος. περὶ τοῦ βίου, καὶ τῆς ἐλορίας, καὶ τῶν θλίψεων Ιωάννου τοῦ Χρυσοστόμου. ᾿Αγαπητοί. Οὐκ ἦν ἀπεικὲς εὐγνώμονας. εἰς τὸν βίον καὶ τὰ θαύματα τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Βασιλείου ἐπισκόπου Καισα μίας. ᾿Αγαλλιάσεως καὶ εὐφροσύνης ἡμέρα. λόγοις εἰς τῶν προσκύνησιν τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ Σταυροῦ, ἐν Μεσονηστίμῳ. Αγγελικής πανηγύρεως ή προαφορισμένη κυρία παρούσα συναθροίζει. μείς, ἐγκώμιον τῶν θείων καὶ μεγάλων αρχιστρατ ἔγων Μιχαήλ, καὶ Γαβριήλ. Αγε δὴ καὶ σήμερον, φίλε, γνησιώτερον τοῦ γεν Υπωτάτου "Ιώβ. Αλλ' ἔμαιγε τοῖς σοῖς ἐπιβαλεῖν ἐγκωμίοις, ὦ Χριστοῦ βαπτιστά, πόῤῥωθεν πειρωμένῳ. ἐγκώμιον εἰς τὸν μέγαν τοῦ Χριστοῦ βαπτιστὴν καὶ πρόδρομον Ιωάννην, Αλλ᾽ οὐ πένθιμος ἡμῖν ὁ καιρός. Τούτου γέ τοι μαρτύριον σαφὲς ἡ νηστεία. εἰς τὴν μνήμην τοῦ ἁγίου μεγαλομάρτυρος Θεοδώρου, καὶ τὴν τοῦ πρωτοσαββάτου ἡμέραν ἐν Εὐχαῖτοις. ᾿Αλώμενος ἐγὼ κατὰ τὴν ἔφοδον τῶν Βαρβάρων. εἰς τὴν ἀναίρεσιν τῶν ἐν Σινᾶ καὶ Ῥαϊθοῦ ἁγίων Πατέρων. μὲν ἄν τις εἰκάσῃ τεκμήριον τὴν παροῦσαν ἔχων κατάστασιν. λόγος εἰς τὴν θεόσωμον ταφὴν τοῦ Κυρίου. Αναβαλλεται μὲν ὁ Ἰησοῦς, καὶ φῶς ὡς ἱμάτιον πηνίκα τοῖς μαθηταῖς ἀστράπτων ἐπὶ τοῦ ὄρους Θαβὼρ. λόγος σχεδιασθείς εἰς τὴν ταφὴν τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν. Αναγκαῖόν ἐστι πάλιν σήμερον τῷ πρωῒ τοῦ λό γου, περὶ τῆς παρουσίας Ἰωάν. νου εἰς τὸν ἄδην. ᾿Ανάστασις τοῦ ἐμοῦ καὶ Θεοῦ, καὶ τοῦ κρωθέντος. λόγος εἰς τὴν ἁγίαν ᾿Ανάστασιν. Ανδρες φιλόξενοι, καὶ φιλόχριστοι, καὶ φιλάδελφοι. λόγος εἰς τὰ ἅγια Θεο φάνεια, ἢ εἰς τὰ ἅγια Φώτα.
col. 59–60page 16 of 35
PG 114:59᾿Ανέτειλε μετὰ τὴν ἀνάληψιν του Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ πρὸς τὸν ἴδιον Πατέρα. μαρτύριον τοῦ ἁγίου ἀποστόλου Ανανίου. Ἐγὼ δὲ Βαρσαφθᾶς ἔγραψα τὰ ὑπομνήματα αὐτοῦ, καί ἔθηκα πρὸς τὸ λείψανον τοῦ γενναίου άθλη τοῦ ᾿Ανανίου, ἵνα γένηται εἰς ἐπιγραμμὸν, καὶ εἰς τύ πον ὠφελείας τοῖς ἐλπίζουσιν ἐπὶ τῆς ἐπαγγελίας τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. *Απας μὲν ἐγκωμίων λόγος. ἐγκώμιων εἰς τὸν [] ἅγιον Παύλον, συλλεγὲν ἀπὸ διαφόρων λόγων τοῦ Χρυσοστόμου, ᾿Αποστολικὴν ἐπιδημίαν εὐφημῆσαι προθέμενος νῦν ὁ λόγος. εἰς τὸν ἅγιον ἀπόστολον καὶ εὐαγ γελιστὴν Ἰωάννην, καὶ Θεολόγον. γ ᾿Ανέστη τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ὁ Κύριος. ^ νῶν ἀπὸ προγόνων ᾤκησα πόλιν. Ἐν τῇ κέλλη μου τοίνυν διάγων μετὰ πολλῶν καὶ ἄλλων μαρτυρολογίων εἰς τὴν ᾿Ανάστασιν τοῦ Κυρίου. εἶχον καὶ τὰ ὑπομνήματα τοῦ ἁγίου τούτου ἐν γλωσσοκόμῳ, καὶ διὰ τὸ μὴ εἶναι τὰ λείψανα τοῦ ἁγίου Εὐστρατίου τούτου ἐν τῇ πόλει ταύτῃ, μήτε ἀκηκοέ και με παρὰ τινος, ὅτι πεφανέρωνται ἐν τῇ ᾿Αραυ ρακτωὼν τὰ ἅγια λείψανα αὐτοῦ, οὔτε ἐγὼ αὐτὸς ἐδημοσίευσα τὰ ὑπομνήματα, οὔτε ἐξῄτησέ τις, ἵνα παράσχω. Εν δὲ τῷ χρόνῳ τούτῳ νεώτερός τις φιλάρες τος ὑπάρχων καθεκάστην συνετύγχανε τῇ ταπεινώσει μου, πάσας δὲ τὰς ὑπαρχούσας μοι βίβλους ἀνεγνωκώς, ἀνέγνω καὶ τὰ ὑπομνήματα ταῦτα, καὶ ἐπιστώσατό με ὅτι καί μαρτύριον αὐτοῦ ἐστιν εἰς τὴν ᾿Αραυρακτωῶν, καὶ δυνάμεις ιαμάτων γίνονται δι' αὐτοῦ. Τὰ δὲ ὑπομνήματα τῶν ἁγίων τουτῶν οὐδεὶς τῶν ἐκεῖσε ἔχει, ὡς ἐντεῦθεν ἀθυμεῖν πάντας τοὺς τῆς κώμης ἐκείνης, μάλιστα δὲ ἐν ταῖς μνείαις αὐτῶν. Ἐπὶ πολὺ οὖν παρακαλοῦντός με, ἐκδέδωκα αὐτῷ, καὶ ἀξιῶ πάντας τοὺς ἀναγινώσκοτας,καὶ τοὺς ἀκροωμένους εὔψεσθαι ὑπὲρ ἐμοῦ. Απόστολος ὁ τὴν φαιδράν ταύτην συγκροτήσας πανήγυριν. ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον ἀπόστολον καὶ εὐαγγελιστὴν Ἰωάννην. ᾿Αρετὴν ἀνδρὸς ἐπαινεῖν κελευόμενον. λόγος εἰς τὸν μέγαν Ἰωάννην τὸν Κρυσό. στομον. ᾿Αρίστη μὲν καὶ ἡ τῶν ὀρωμένων εὐπρέπεια. λόγος εἰς τὰ ἐννέα τάγματα των ξύλων δυνάμεων, καὶ εἰς τὸν πάμμεγαν ταξιάρχην Μιχαὴλ τὸν ἀρχιστράτηγον. Αῤῥητα τῆς τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίας ὑπὲρ ἡμῶν. λόγος εἰς τὴν σωτήριον κατὰ σάρκα καὶ θείαν γέννησιν τοῦ Χρι στοῦ. ᾿Αρχὴ μὲν ἡμῖν τῆς πρὸς τὸ ἀγαθὸν ἐκ τοῦ πα λαιοῦ πτώματος, βίος τοῦ ὀσίου Πατρὸς Αὐξεντίου, ᾿Αρχὴ μὲν τῶν ὄντων Θεὸς οὐχ ὡς συντεταγμένος τούτοις ὢν. λόγος εἰς τὸν εὐαγγελισμὸν. ᾿Αρχὴ τῷ κόσμῳ. εἰς τὸ γε νέσιον τοῦ Προδρόμου. Αστέρες μὲν αἰσθητοὶ τῷ στερεώματι προδεικνύ μενοι, πρὸς θέαμα κινοῦσι μέγα. εἰς τοὺς ἡγίους, καὶ ἐνδόξους, καὶ θαυματα ουργοὺς ἀναργύρους Κοσμᾶν καὶ Δαμιανόν. Αὕτη ἡμέρα Κυρίου. εἰς τὴν γέννησιν τῆς Θεοτόκου. Βασιλεύοντος ᾿Αρηνάτου τῆς Περσικῆς χώρας, γέγονε φιλονεικία. περὶ τῶν ἐν Περσίδι πραχθέντων. Βασιλεύοντος Διοκλητιανοῦ καὶ Μαξιμιανοῦ πᾶσα ἡ Ῥωμαίων ἀρχὴ τῆς ἀθέων τῶν εἰδώλων ἐπεπλήρωτο λατρείας. Εγὼ δὲ ὁ ἁμαρ τωλὸς Εὐσέβιος ἐκ παιδόθεν μονάζων τὴν Σεβαστης Βασιλεύοντος Διοκλητιανοῦ τοῦ βασιλέως ἐγένετο διωγμὸς μέγας τῶν Χριστιανῶν. 'Ακούσας δὲ ταῦτα ὁ ἡγεμὼν ἐκέλευσε τὸ λείψανον αὐτοῦ ῥιφῆ και ἐν Φίβῳ τῷ ποταμῷ ἄντικρυς τοῦ ὄρους. Ανθρωπον δέ τινα ἐθεασάμεθα, ὃς τὴν ἰδέαν εἶχε λαμπρὰν, ὡς ἥλιος, λαβόμενον τὸ λείψανον τοῦ ἁγίου μάρτυρος, ὅσε τις καὶ κατέθετο αὐτὸ ἐν τῷ παρακειμένῳ ὄρει τῇ πόλει Τυάνων. Βλάσιον τὸν μέγαν ἐν ἱεράρχαις καὶ μάρτυσι, πῶς ἂν ἄξίως θαυμάσωμεν. εἰς τὸν ἅγιον ἱερομάρτυρα Βλάσιον. Γυναῖκα μὲν ἀνδρείαν ποῦ τις ἂν, καὶ ὅπως εὕρῃ ὁ σοφὸς ἠτπόρισε Σολομών,
λόγος εἰς τὴν ἁγίαν ὁσιομάρ της Θεοδοσίαν. Δεδοξασμένα ἐλαλήθη περὶ σοῦ, ἡ πόλις τοῦ Θεοῦ, λόγος εἰς τὰ ἐγκαίνια τοῦ ναοῦ τῆς παναγίας Θεοτόκου τῶν Πρακοπρατείων, καὶ εἰς τήν κατάθεσιν τῆς ἁγίας Ζώης καὶ τῶν σεβασμίων σπαργάνων τοῦ Σωτῆρας ἡμῶν. Δεῖπνον ἡμῖν πολυτελὲς Λάζαρος αὖθις. εἰς τὸν τετραήμερον Λά ζαρον. Δεῦρο λοιπόν, υἱέ μου, καὶ περὶ τῆς προδοσίας. εἰς τὴν προδοσίαν Ιούδα. Δεύτε, φίλοι, καὶ τήμερον τῶν εὐαγγελικῶν ἀόκνως. εἰς τὴν ἁγίαν μεταμόρφωσιν τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν. Δημήτριος ἡμῖν τοῦ τε συλλόγου, καὶ τῶν λόγων ἀφορμὴ πρόκειται σήμερον. [] ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον Δημήτριον. Δημήτριος τὸ γλυκό πράγμα. λόγος εἰς μέγαν Δημήτριον τὸν Μυροβλύτην. Δίδου ἡμῖν, ἡ φωνὴ τοῦ Λόγου, φωνήν. ἐγκώμιον εἰς τὸν Αγιον Ἰωάννην τὸν Πρόδρομον. Διήγησιν ξένην καὶ παράδοξον ἀκούσατε σήμερον παρ' ἐμοῦ, ἀγαπητοί, ἥτις ἐστὶ χρήσιμος. Κἀγὼ γὰρ ὁ ταπεινὸς Εὐτόλος μιας, ὁ ταύτην ἡμῖν τὴν ψυχωφελῆ ἱστορίαν προθέμενος, εἰ καὶ αὐτόπτης γέγονα, καὶ ὑπηρέτης τῶν τοῦ ἐμοῦ Δεσπότου ἀγωνισμάτων καὶ ἀθλημάτων, ἀλλ᾽ οὐκ ἐξήλωσα τὸν τούτου ἀγγελικὸν βίον ἐμπαθῶς πολιτευ τάμενος, καὶ τὴν σάρκα μᾶλλον ποθήσας ὑπὲρ τὸ πνεῦ με. Εἰ, Παρακαλῶ οὖν, ἀγαπητοί, μήπως εἰς τὴν τοῦ λόγου μου βλέψητε βεβηλότητα. ᾿Αμαθής γάρ εἰμι, καὶ εἰκότως οὐκ ἰσχύσω τὴν διήγησιν ὑμῖν ἐν πείρᾳ ποιή σασθαι. 'Αλλ' οἶδα ὑμᾶς, ὅτι οὐ πρὸς τὸ ἀκριβὲς τοῦ λόγου βλέποντες ἀναβαλλεσθε τὴν διήγησιν, ἀλλὰ πρὸς τὸ τῆς πίστεως ταπεινὸν μου ἀποφθέγμα εὐπειθήσαντες τὸν παρ᾿ ἐμοῦ ἱστορεῖσθαι μέλλοντα τίμιον. Διοκλητιανὸς ὁ Ῥωμαίων αὐτοκράτωρ ἀναξίως τῶν σκήπτρων ἐπιλαθόμενος. Επινεύσαντος δὲ τοῦ δεσμοφύλακος εἰσῆλθεν ὁ οἰκέτης ἔξω τῆς φυλα τῆς παραμένων, ὅστις καὶ τὰ κατὰ τὸν ἅγιον ὑπο μνήματα σὺν ἀκριβείᾳ πάσῃ συνέταξε. Ἔγγιστα τῆς πόλεως Καισαρείας τῆς Παλαιστίνης. Εν τού τῳ τῷ ὄρει ἐστὶν ἔρημος παρακειμένη, ἐν ᾧ οἰκοῦσιν ἄνδρες πολλοὶ ἀσκητικὸν βίον διάγοντες, ἐν οἷς ἔγνων καὶ τὸν μακάριον καὶ ἐνάρετον Μαρτινιανὸν, οἰκοῦντα ἐν τῷ ὄρει τούτῳ. [] Εγένετο ἐν ταῖς ἡμέραις Διοκλητιανοῦ τοῦ βασιλέως "Ανθιμον τὸν ἔπαρχον ἁῤῥωστία. Εγὼ δὲ θεωμεὶς μετὰ τὴν κοίμησιν Βρυένης ἐδεξάμην αὐτῆς τὴν διακονίαν· καὶ πάντα ἐξ ἀρχῆς ἐπισταμένη τὰ συμβεβηκότα τῇ Φευρωνίᾳ· ἔπειτα δὲ καὶ τὰ λοιπὰ διδαχθεῖσα παρὰ τοῦ κυροῦ Λυσιμάχου, ἅπαντα τὸν βίον καὶ τὰ ὑπομνήματα αὐτῆς συνεγραψάμην εἰς ἔπαινον καὶ δόξαν τῆς ἀθλοφόρου καὶ μάρ τυρος Φευρωνίας, προθυμίᾳ δὲ τῶν ἀκουόντων, τοῦ διε γείρειν αὐτοὺς εἰς προσκύνησιν καὶ δόξαν τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ αγίου Πνεύματος. Εγένετο κατὰ τὴν τελευτὴν τοῦ ἀσεβεστάτου. διήγησις τῶν θαυ μάτων τοῦ ἁγίου μεγαλομάρτυρος τοῦ Χριστοῦ Μηνά. Εγένετο μετὰ τὸ ἀναληφθῆναι τὸν Κύριον. βίος καὶ πολιτεία τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Παγκρατίου. Εγένετο μετὰ τὸ εἰσκομισθῆναι τὸ λείψανον τοῦ ἁγίου πρωτομάρτυρος Στεφάνου. Εν αὐτῇ δὲ τῇ νυκτὶ ἤλθομεν νομὰς τρεῖς· τὴν δὲ ἡμέραν ησυχάσαντες, τῇ ἑσπέρᾳ ὁδευόντων ἡμῶν βαθεία νυκτὶ τὰ πνεύματα έκραζον. Εί, Εφθάσαμεν εἰς
col. 61–62page 17 of 35
PG 114:61ἄλλης, οἷς οὐκ ἀνταγωνίσασθαι ῥᾴδιον. Ἀπέλυσε δὲ αὐτοὺς Βαγδὰδ τὸ μαρτύριον, ὡς εἰπεῖν, φέρειν, οἳ δυνάμει τοῦ σωτηρίου Βαπτίσματος ἐτελειώθησαν. Συνήχθησαν δὲ μετ' αὐτῶν καὶ ἕτεροι πλείους ὅμοιοί τε τὴν πίστιν καὶ τὴν προθυμίαν, ὡς ἂν μᾶλλον ἐκκλαμπρυνθείη τὸ πρᾶγμα. Καὶ οὕτω πάντες πρὸς τὸ τῆς ἡγεμονίας δικαστήριον ἀπαχθέντες, τήν τε τοῦ Χριστοῦ πίστιν ὡμολόγησαν, καὶ ἀπεκεφαλίσθησαν. Τοιοῦτον καὶ τηλικοῦτον τὸ τέλος αὐτοῖς ἐπιτεθὲν τοῦ βίου, ὥσπερ ἀγαθὸν ἀθλοθέτην τὸν Χριστὸν ἔχοντες, εἰς τὴν αὐτοῦ δόξαν τε καὶ βασιλείαν ἐκπαιδεύεσθαι ἠξιώθησαν. Ἐν ταύτῃ τῇ ἡμέρᾳ μνήμη τοῦ ἁγίου ὁσιομάρτυρος Ῥωμανοῦ τοῦ νέου. Ῥωμανὸς ἦν τῶν ἀπὸ τῆς χώρας τῆς λεγομένης Καρπενησίου, ἐξ εὐσεβῶν γονέων ἀναδραμών, καὶ τὸν μοναχικὸν βίον ἀπὸ νέας ἡλικίας ἀσπασάμενος, ἐν τῷ ὄρει τοῦ Ἁγίου Ὄρους ἐν πολλοῖς μόνοις τὸν βίον ἐξήνυσεν. Ἐκεῖθεν δὲ πρὸς τοὺς ἐν Κωνσταντινουπόλει φοιτήσας, τοῖς ἐκεῖσε πατράσιν ἐντυχὼν τοῖς σοφοῖς, βουλὴν περὶ τοῦ μαρτυρίου εἰλήφει. Οἱ δὲ θαρρεῖν τε παρεκελεύοντο, καὶ τῇ τοῦ Θεοῦ δυνάμει πιστεύειν, ὅτι οὐ καταισχυνθήσεται. Ἐπανελθὼν δὲ εἰς Κωνσταντινούπολιν, ἑαυτὸν ἐνέφηνε τοῖς Τούρκοις καὶ τοῖς κατὰ πόλιν ἄρχουσι. Καὶ τί ὁ λόγος; ὡμολόγει τὴν τοῦ Χριστοῦ πίστιν ἐλευθέρᾳ φωνῇ, καταφρονῶν ὅσα οἱ ἐχθροὶ τοῦ Χριστοῦ κατεψεύδοντο αὐτοῦ, καὶ ὅσα ἐπεχείρουν ἐναντία τῆς ἀληθείας. Εἰ δ' ὑποσχέσεις ἐγίνοντο πλοῦτον τε καὶ δόξαν ὑπαγορεύουσαι, πάντων κατεφρόνει. Παραπεμφθεὶς δὲ ἐκεῖθεν εἰς ρ πρόεδρον, τοιαῦτα ἤκουσεν οἷα εἰκὸς παρὰ τῶν δυσσεβῶν, κολακείας φημὶ καὶ ἀπειλάς. Ἀλλ' οὐκ ἤρκεσε ταῦτα κάμψαι τὸν ἀδαμάντινον· ἀνδρεῖος γὰρ ἦν καὶ γενναῖος ἐν τῇ πίστει. Τελευταῖον δὲ ἀποκεφαλισθεὶς τῷ τοῦ Χριστοῦ χορῷ συνηρίθμηται, ὁ τρισόλβιος. Ἐν ταύτῃ τῇ ἡμέρᾳ ὁ ἅγιος Μαρτινιανὸς ἐν εἰρήνῃ τελειοῦται. Μαρτινιανὸς ἦν μὲν τὸ γένος ἐκ Καισαρείας τῆς Παλαιστίνης, ἐκ νεαρᾶς δὲ ἡλικίας πρὸς ἀσκητικὴν ἐτράπη ζωήν, καὶ ἀπελθὼν κατῴκησεν ἐν ὄρει τινὶ ἐρήμῳ πλησίον πόλεως τῆς καλουμένης Καισαρείας, φυλάττων ἑαυτὸν ἀπὸ πάσης τῆς βλάβης τοῦ κόσμου, καὶ τῷ Θεῷ νύκτα καὶ ἡμέραν λατρεύων. Γυνὴ δέ τις ἀνειμένη, Ζωὴ τοὔνομα, ἐλθοῦσα πρὸς αὐτὸν ὑπεκρίνατο μὲν τὴν εὐσέβειαν, ἔκρυπτε δὲ ὑπ' αὐτὴν πονηρὰν γνώμην. Οὐ γὰρ εὐσεβείᾳ ἐκεῖ ἀφίκετο, ἀλλ' ὅπως τὸν ὅσιον λυμήνηται. Καὶ δὴ ὑπεκρίνετο μὲν φόβον νυκτερινόν, ἐδεῖτο δ' αὐτοῦ δι' εὐσπλαγχνίαν ἄσυλον αὐτῇ παρασχεῖν· ὡς δὲ νὺξ κατῆλθεν, ἔπειθεν αὐτὸν ἀκολουθεῖν τῇ ἁμαρτίᾳ. Ὁ δὲ εἰς αἴσθησιν ἐλθὼν τῆς ἐπιβουλῆς, πῦρ ἀνάψας κατεπάτει αὐτοῦ τοὺς πόδας ἐπὶ πλεῖστον ὅσον χρόνον, ὥστε τρέψασθαι τὴν ἐπιθυμίαν. Τότε δὴ ἐκεῖθεν ἐξελθὼν ἀπῆλθεν εἰς νῆσόν τινα, ἵνα ὁ πόλεμος αὐτῷ μηκέτι παράσχῃ ἀφορμήν. Ἡ δὲ Ζωή, ἐκείνου τοῦ βίου ἐρασθεῖσα, μεταβεβλημένη εἰς ἀσκητικὸν βίον εἰσῆλθε. Μαρτινιανὸς δὲ εἰς τὴν νῆσον ἀπελθών, τηλικοῦτον ἐκεῖ πάλιν εἶδε κίνδυνον· ναυαγίου γὰρ γεγονότος πλησίον αὐτοῦ, γυνὴ ἐπὶ σανίδος σωθεῖσα πρὸς αὐτὸν ἀφίκετο. Ὁ δὲ πάλιν δείσας πρὸς τοῦτον τὸν πόλεμον, τῇ γυναικὶ τὴν νῆσον παρέδωκε, καὶ αὐτὸς εἰς τὴν θάλασσαν ῥίψας ἑαυτὸν δελφῖσιν ἐπέβη, καὶ οὕτως ἐπὶ τὴν ξηρὰν διεσώθη. Τοῦ λοιποῦ δὲ βίου τοῦτον δρόμον ἐδραμεν· ἀπὸ πόλεως εἰς πόλιν μεταβαίνων, οὐδαμοῦ τόπου τι ἐμόνιζεν, ὥστε μὴ γνωρίζεσθαι. Τελευτῶν δὲ ἐν Ἀθήναις ταῖς ἄνω τελευτᾷ, βίον ἀσκητικὸν ἐκτελέσας καλῶς.
τὴν τῶν Παλαιστίνων χώραν, συνόντα τε τῷ πρεσβυτές Εἴπερ άλλο τι τοῖς λόγου θεραπευταῖς, καὶ λόγοις ἐγκωμίων προσήκον. ἐγκώμιον εἰς τοὺς τρεῖς ἱεράρχας Βασίλειον τὸν μέγαν, Γρηγόριον τὸν Θεολόγον, καὶ Ἰωάννην τὸν Χρυσόστομον. Εἴ ποτε δεῖ χαίρειν ἄνθρωπον καὶ σκιρτάν. εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς Θεοτό καυ. Εἰς βάθος οἰκτιρμῶν ἐμπεσὼν τοῦ Θεοῦ, καὶ τινα Βυθὸν σωτηρίας τῆς αὐτοῦ φιλανθρωπίας θεώ μένος. λόγος εἰς τήν γένεσιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Εἰς δόξαν τῆς πανταιτίου Τριάδος, χθὲς εὐαγγελισμὸς. λόγος εἰς τὸν εὐαγγελισμὸν τῆς Θεοτόκου. Εἶτα πηγῆς μὲν ἡδὺ, καὶ ψυχρὸν πιεῖν προβαλλομένης τὸ ῥεῖθρον. λόγος διαλαμβάνων τὰ περὶ τῆς συστάσεως τοῦ σεβασμίου οἴκου τῆς ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου τῆς ἀειζώου πηγῆς. Ἔτι δὲ καὶ περὶ τῶν ἐν αὐτῇ τελεσθέντων ὑπερφυώς θαυμάτων κατὰ μέρος διήγησις, ἀφ᾽ οὗ συνέστη μέχρι τοῦ σήμερον. Ἐμοὶ δὲ καὶ οὐρανὸς εἶναι δοκεῖ τὸ τῆς ἐκκλησίας στερέωμα, ἰδεῖν τε κάλλιστος. ἐγκώμιον εἰς τὴν ἁγίαν τοῦ Χριστού μεγαλομάρτυρα Μαρίναν. Ἐμοὶ δὲ πολλῶν τὰ σὰ θαυμαζόντων, ἐγκώμιον εἰς τὴν ὁσίαν Θεοδώραν τὴν ἐν Θεσσαλονίκῃ. Ἐμοὶ δὲ τὴν τοῦ μεγάλου μάρτυρος Κοδράτου βίον διηγεῖσθαι προελομένῳ. μαρτύριον τοῦ ἁγίου Κοδράτου, τοῦ ἐν Κορίνθῳ τῆς Πελοποννήσου. Ἐμοὶ δὲ τῶν ζωγράφων ἐκείνοις πολλάκις ἐπῄει θαυμάσαι. λόγος εἰς τὸν εὐαγγελισμὸν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου. Ἐμοὶ μὲν τὸ χαριέστατον ἀπάντων. λόγος εἰς τὴν παγκόσμιον ὕψωσιν τοῦ τιμίου Σταυρού. Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος. εἰς τὸν βίον τοῦ ἅγιου Σπυρίδωνος. Ἐν γεννητοῖς γυναικῶν οὐδεὶς Ιωάννου μείζων & σωτήριος ἀπεφήνατο λόγος. εἰς τὸν ἅγιον Ιωάννην τὸν Βαπτιστὴν καὶ εἰς τὴν σιγὴν Ζαχαρίου, καὶ εἰς τὸν ἀσπασμὸν τῆς Θεοτόκου. Ἐν μιᾷ τῶν ἡμερῶν σπουδὴν ἐποιησάμην ἐγὼ ὁ Ελάχιστος Παφνούτιος. Εννεακαιδεκάτῳ ἔτει τῆς Διοκλητιανοῦ βασιλείας, τῆς δὲ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. ὃν καὶ ἔφησον ὄντα, ὡς ἔφην, ἐθεασάμην ἐνταῦθα ήκοντα κατὰ ρῷ τῶν βασιλέων Διοκλητιανῷ, ἡνίκα πρὸς τὴν Αἴγυπ τον κατὰ τὴν ᾿Αλεξάνδρου πόλιν ἐπεστρατεύοντο, πολέ μου καὶ μάχης αὐτόθι, καὶ ἐπαναστάσεως τυραννικῆς γενομένης. Εν πολλοῖς πολλάκις κίνησις. περὶ τοῦ βίου Παύλου τοῦ Θηβαίου. Ἐν ταῖς ἱστορίαις τῶν δώδεκα φυλῶν τοῦ Ἰσραὴλ ἦν τις ἀνήρ. λόγος ἱστορικὸς ἐξω ηγούμενος, ὅπως τὴν ἐξ ἐπαγγελίας γέννησιν εἶχεν ἡ Θεοτόκος. Εν τοῖς καιροῖς Αντωνίνου τοῦ βασιλέως ἦν διωγμὸς μέγας τῶν Χριστιανῶν. μαρτύριον τῶν ἁγίων Σηνάτωρος, Βιάτωρος, Κασσιοδώρας, καὶ τῆς μητρὸς αὐτῶν Δομινέτας. Ἐγὼ δὲ Φλωρέντιος, ὁ δοῦλος καὶ ὑπηρέτης τῶν ἁγίων μαρτύρων, μετὰ τὸ ὑποστρέψαι με ἐκ τῆς τῶν Σικελῶν νήσου ἐν τῇ Καλαβρίᾳ, ἔμεινα ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων μαρτύρων τοῦ Χριστοῦ ἐνιαυτοὺς δώδεκα. Μετὰ δὲ τὸ καταντῆσαι με εἰς γῆρας καὶ ἀδυναμίαν, μετῆρα ἑαυτῷ ἐν τῇ μεγίστῇ Ῥώμῃ, καὶ ἐνεδυσάμην τὸ ἅγιον σχήμα τοῦ μονήρους βίου. Τὸ δὲ μαρτύριον τῶν ἁγίων Σηνά τωρος, Βιάτωρος, Κασσιοδώρας, καὶ Δομινάτας τῆς μητρὸς αὐτῶν, ἐκ τῶν πολλῶν ὀλίγα, ὅσον μετὰ δύνα μιν ἴσχυσα, ἔγραψα, καὶ ἀπέστειλα εἰς πάντα Χριστιανὸν, ἵνα μετὰ φόβου καὶ χαρᾶς μεγάλης ἐκτελεῖν καὶ πανηγυρίζειν τὴν μαρτυρίαν αὐτῶν. [] Εν ὑπατείᾳ Διοκλητιανοῦ σεβαστοῦ τὸ πρῶτ τον, τῇ πρὸ ὀκτὼ Καλανδών ᾿Απριλλίων. Ὡς οὖν ἔδομεν τούτους ὑπὸ τῶν στρα τιωτῶν περιφερομένους, προσελθόντες ὀλίγον ἀνίη μεν ἐν τῷ πλησίῳ ὅρει μετὰ σπουδῆς, καὶ καθίσαντες καθ᾿ ἑαυτοὺς, εὐχαῖς καὶ δάκρυσι καὶ στεναγμοῖς μετὰ τῶν πετρῶν ἠσυχάζομεν, Ἐγὼ δὲ Μαρκίων καὶ Φήλιξ, καὶ Βαρνάβας περιεμείναμεν τῇ ἁγίᾳ ἀναλήψει αὐτῶν. Ηἱ δὲ λοιποὶ τὸν Θεὸν αἰνέσαντες ἐφ᾽ οἷς ἡμᾶς κατηξίωσεν, προπεμφθέντες ὑφ᾽ ἡμῶν πρὸς ὑμᾶς ὥρμησαν, οὓς προσδέξασθε μετὰ φόβου καὶ πολλῆς αἰδοὺς ὄνιας ἐργάτης τοῦ Χριστοῦ.
col. 63–64page 18 of 35
PG 114:63καὶ τρόμον ἐμποιοῦντες ἡμῖν. Ομοθυμαδόν δὲ πάντες ἀκόλουθα τῆς ἐπιστολῆς τῶν ἔνδεκα ἀδελφῶν περὶ τῆς τελειώσεως τῶν ἁγίων. Εξελθόντος Φιλίππου τοῦ ἀποστόλου τῆς Γαλι λαίας. περὶ τῶν θαυμάτων τοῦ ἁγίου Κλήμεντος. ἀχανεῖς ἔστημεν. Αὐτοὶ δὲ προσομιλήσαντες τῷ ἁγίῳ Φωκά, εἰς οὐρανοὺς ᾤχοντο. ᾿Ανὴρ ἀποστολικὸς τῶν καθ᾿ ἡμᾶς τὸν χορὸν τῶν ἁγίων ἀπειληφώς, καὶ τὸ βραβεῖον τοῦ Χριστοῦ κληρονομήσας. Επαινετὸς καὶ οὗτος τῆς Ἐκκλησίας ὁ νόμος. εἰς τὴν θεόσωμον ταφὴν τοῦ Κυρίου, καὶ εἰς τὸν Ἰωσήφ, καὶ εἰς τὴν τριήμερον ᾿Ανάστασιν. Επειδὴ ἡ τῆς μάρτυρος πανσεβάσμιος μνήμη ταῖς αἰγληφόριααῖς ἄνωθεν καταυγασθεῖσα ἐλλάμψεσιν. ἐγκώμιον τῆς ἁγίας τοῦ Χριστοῦ μεγαλομάρτυρος Βαρβάρας. Επειδή μάρτυρος σήμερον ἐπέστη πανήγυρις, καὶ τοσαύτη γέγονεν ἡ συνάθροισις. Επειδήπερ πολλάκις, καὶ ἀπὸ τῆς καθόδου τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ παρουσίας. ᾿Αμέλει καταπεσών ᾿Αφρικανὸς ἡμιθανὴς ἐπὶ τὸ ἔδα φος καὶ ἀχανὴς ἔκειτο, καὶ πᾶς ὁ περὶ αὐτὸν στρατὸς, ἐν οἷς ἔδομεν, οἷς ἠβουλήθη ὁ Κύριος δεῖξαι; ἐκλάμψαντος γὰρ φωτὸς μεγάλου δεκαπλάσιον ηλίου, οὐρα νόθεν προεφάνησαν ἄγγελοι τρεῖς ἔφιπποι πύρινοι, καὶ πολὺν φόβον καὶ τρόμον ἐμποιοῦντες ἡμῖν. ῾Ομοθυμαδὸν δὲ πάντες ἀχανεῖς ἔστημεν. Επειδήπερ πολλοὶ ἀνεγράψαντο βίους. περὶ τοῦ βίου καὶ πράξεων καὶ τέλους τοῦ ἡγίου ἀποστόλου Ανδρέου. Επειδήπερ χαίρει Θεὸς ταῖς τῶν οἰκείων θερα πόντων τιμαῖς. λόγος εἰς τὸν ἅγιον Νικόλαον. [] Ἐπειδὴ πολλάκις καὶ ἀπὸ τῆς καθόδου της τοῦ Σωτῆρος παρουσίας. ᾿Αμέλει καὶ πεσὼν Αφρικανὸς ἐπὶ τὸ ἔδαφος ἔκειτο ἀχανῆς, καὶ πᾶς ὁ περὶ αὐτὸν στρατὸς, ἐν οἷς ἴδαμεν, οἷς ἠβουλήθη ὁ Κύριος δείξαι. Εκλάμψαντος γάρ φωτός μεγάλου δεκαπλάσιον ἡλίου οὐρανόθεν ἐφάνησαν ἄγγελοι τρεῖς ἔφιπτοι πύρινοι, καὶ πολυ, φόβον Ἐπειδὴ τῆς πρώτης καὶ θείας, καὶ μακαρίας ζωῆς ἀπεῤῥάγημεν. εἰς τὴν ὕψωσιν τοῦ τιμίου Σταυρού. Ἐπειδὴ φαιδρὰ καὶ θεία πανήγυρις. λόγος εἰς τὴν Μεταμόρφωσιν τοῦ Σω τῆρος. Επειδὴ χάριτι τοῦ Κυρίου ἡμῶν. εἰς τὴν ᾿Ανάληψιν τοῦ Κυρίου. Επειδὴ χθὲς τῆς Γεννήσεως τοῦ Κυρίsu. λόγος περὶ τοῦ Βαπτίσματος τοῦ Κυρίου. Επείπερ καὶ νῦν θεία ἐπέστη πανήγυρις. λόγος τῇ Κυριακῇ τῆς Πεντηκοστῆς. Επείπερ τῷ καλῷ σπέρματι εἴωθεν ἐπισπείρειν ὁ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως ἐχθρὸς τὰ ζιζάνια, εἰς τὸ μαρτύριον τῶν ἁγίων καλλινίκων μαρτύρων Κηρύκου καὶ Ἰουλίττης. Επέστη σήμερον ἡ πάντων χαρὰ λύουσα τὴν πρώτην ἀράν. εἰς τὸν εὐαγγελισμὸν τῆς Θεοτόκου. Επέστη τῶν ἱερῶν μυστηρίων ἡ πανήγυρις ἐπι έλαμψεν. λόγος εἰς τὴν ἁγίαν Πέμπτην, Επήνεσε καὶ ἄλλοτέ ποτε βασιλέως γλώσσα τὴν παροῦσαν πανήγυριν. τῇ κυριακῷ τῶν Βαΐων. Ἐπὶ μὲν τῶν ἔξωθεν ἀγώνων ἄνδρες μόνοι καλούμεναι ἀγωνίζονται. Οὕτω καὶ τὴν μακαρίαν Μι ρίαν τὸ θαῦμα τῆς καθ' ἡμᾶς γενεάς, ἣν ὁ λόγος ἡμῖν ὑπόθεσιν ἐνεστήσατο, καὶ γυναῖκα οὖσαν· καὶ τὰ ἑξῆς Εἶχε μὲν τὰ σκήπτρα τῆς βασιλείας, Βα σίλειος, οὐχ ὁ τῆς Πορφύρας βλαστός· ἀλλ᾽ ὁ Μακεδών, ὁ ἐξ ἱπποκόμου βασιλεὺς καταστὰς ὁ τὸν Μιχαὴλ ἐκετ νον ἀπεκτονώς. Επεὶ δ᾽ ἐπὶ
κλίνης ἐτέθη τὸ ἱερὸν ἐκεῖνο σῶμα, παρὴν μὲν ὁ Λ ἀρχιερεὺς Εἰσύμιος· παρῆν δὲ ὁ Οἰκονομος Ανθιμος, καὶ μικροῦ δεῖν πᾶν τὸ πλῆθος τής πόλεως. Ει, Ῥωμανοῦ δὲ τῶν Ῥωμαϊκῶν σκήπτρων ἐπειλημμέ Ἐπὶ τὰ μαρτυρικὰ ἔπαθλα νῦν οἱ φιλομάρτυρες τὸ οἷς ἐπιτεινομέν. εἰς τοὺς ἁγίους καλλινίκους μάρτυρας Τεσσαράκοντα δύο. Επιτάφιον ἑορτὴν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἑορτάζομεν. λόγος τῷ μεγάλῳ Σαββάτῳ. Ἐπὶ τὴν μητέρα τοῦ Λόγου μετὰ τὸν Λόγον ἡ λόγος. εἰς τὴν ἁγίαν Κοίμησιν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου. Επιτιμᾶν δικαίως ἡμῖν οἶμαι τῶν ἁπάντων ούς δένα, εἰ καθάπερ τινές. ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον Εὐθύμιον ἐπίσκοπον Μαδύτων τὴν θαυματουργὸν. Ἐπὶ τῶν μειζόνων, κατὰ ἀνθρωπίνην δύναμιν, εἴτε βάρος ἀναθέσθαι δέοι. λόγος εἰς τὴν πρὸς τὰ Αγια τῶν ἁγίων εἴσοδον, καὶ τὸν ἐν αὐτῇ θεοειδῆ βίον τῆς πανυμεράγνου Δεσποίνης ἡμῶν θεοτόκου. Επιφάνιος γένος μὲν ἦν. μερὶ τοῦ βίου τοῦ ἁγίου Επιφx του ἐπισκόπου Κωνστοντίας Κύπρου. Επ᾿ ὄρος ὑψηλὸν ἀνάβηθι ὁ εὐαγγελιζόμενος Σιών εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς Παρθένου. Ἑορτὰς μὲν ἁπάσας καὶ ὑμνῳδίας. ἐγκώμιον εἰς τὸν εὐαγγελισμὸν τῆς παναγίας Θεοτόκου, Ἔστι μὲν τοῖς οὐκ ἀξίοις ἐπισφαλὲς τῶν ὑπὲρ ἀξίαν ἐφάπτεσθαι. ἐγκώμιον εἰς τὴν ἁγίαν μεγαλομάρτυρα Βαρβάραν. Ἔστιν, ὡς ἔοικε, καὶ παρὰ τῶν σφόδρα δυσμενῶν, καὶ ἀδιαλλάκτων ἐχθρῶν. ἐγκώμιον εἰς τοὺς ἁγίους μάρτυρας. Ἕτους τριακοστου πέμπτου βασιλεύοντος τοῦ ἀσε βοῦς καὶ παρανόμου βασιλέως Μαξεντίου [] μαρτύριον τῆς ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Αἰκατερίνης. Ταῦτα ἐγὼ ᾿Αθανασιος ταχυγράφος ἅμα δοῦλος ὑπάρχων τῆς κυρίας Αἰκατερίνης συνεγραψάμην τὰ ὑπομνήματα αυτ τῆς ἐν πάσῃ σοφία. Εὐαγγελιστὴ Θεολόγη προσήκει ἂν αἶνος. λόγος ἀγκωμιαστικὸς εἰς τὸν ἅγιον Ἰωνανὴν τὸν εὐαγγελιστήν. Εὔκαιρον ἐν τῷ παρόντι τὸν ἀήττητον Ἰώβ, τὸν του Θεοῦ στρατιώτην. λόγος εἰς τὸν Ἰὼβ τῇ μεγάλη Τε τράδι. Εὔκαιρον καὶ παναρμόνιον καὶ πρέπον τῷ παρ όντι καιρῷ. εἰς τὴν τοῦ Κυρίου ᾿Ανάστασιν. Εὐλογητὸς ὁ Θεός. λόγος εἰς τὴν ἀρχὴν τῶν Νηστειών. Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς ἐν τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ, εὔκαιρον μετὰ τοῦ προφήτου Δαυΐδ εἰπεῖν σήμερον. Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Βίος τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Θεολ ρου ἀρχιμανδρίτου Συκεών. Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ τοῦ Κυρίου ἡμῶν. προς Λεώργιον ἡγούμενον περὶ τοῦ βίου τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Σάβα, ἐκ κεφαλαίοις ἐννενήκοντα. Εὐλογητὸς ὁ Θεός, ὁ διεγείρας τὴν σὴν τιμίαν κεφα λήν, ἱερεῦ ὅτιε. Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς, ὁ διεγείρας τὴν σὴν τιμίαν κεφαλὴν, ἱερεῦ ὁσιε, ἐπιζητῆσαι λόγον τὴν ἐμὴν ταπείνωσιν περὶ τοῦ βίου τῆς ἁγίας καὶ σὺν ἀγγέ λοις τὴν κατοικίαν ἐχούσης Μητρὸς ἡμῶν Μελάνης τῆς Ρωμαίας, ὡς χρόνον με οὐκ ολίγον σὺν αὐτῇ διατρίψαντα, καὶ ἐπιστάμενον ἀμυδρῶς τὴν τε τοῦ συγκλητικοῦ γένους αὐτῆς διήγησιν, καὶ πῶς τοῦ ἀγγελικοῦ βίου Ετι μου τῇ μνήμῃ τὰ τοῦ Βαπτιστοῦ κρατεῖ, ἐνήρξατο πάντα τὸν τύφον τῆς κοσμικῆς δόξης πατή λόγος εἰς τὴν σασα. Εί, Ταύταις καὶ μετὰ τὴν κοίμησιν αὐτῆς ἐπιβο ἀποτομὴν τοῦ Προδρόμου. ῶμαι, ὅπως μεμνημένος τῶν ἁγίων αὐτῆς ἐντολῶν δ νηθῶ πάντα ὄχνον, καὶ λήθην, καὶ δισταγμόν, καὶ διψυ γίαν, καὶ ἀπιστίαν ἀπωσάμενος ἐκ μέρους ἐκφράσαι τὰ μέγιστα αὐτῆς κατορθώματα, ἅπερ αὐτὴ εὐαγγελικῶς κρύπτειν ἐσπούδαζεν. Εἰ, Ολίγα οὖν ἐκ πολλῶν, ὅσα τε αὐτὸς αὐτοπροσώπως ἑώρακα, καὶ ὅσα παρ' ἑτέρων ἀκρι έως μεμάθηκὰ γράψας, τὰ λοιπὰ τῇ σῇ φιλομαθία κατα λείψω έρευνᾷν. Εἰ, Ἐπεὶ δὲ σφόδρα ὠφέλιμον ἡφησάμεθα ὀλίγα περὶ τῆς συντυχία; αὐτῶν διηγήσασθαι, ἅπερ αὐτὴ διὰ τὴν οἰκοδομὴν ἡμῶν πλειστάκις ἀπήγγειλεν, ταῦτα κἀγὼ μετὰ πάσης ἀληθείας γράψω πρὸς τὴν τῶν ἐντυγχανόντων ὀφέλειαν. Εἰ, Λτινα μετὰ χαρᾶς δεξαμένη καλεῖ τὸν σὺν αὐτῇ πρεσβύτερον, ὃν ἐκ τοῦ κόσμου λα Στους τεσσαρακοστοῦ δευτέρου τῆς βασιλείας Αὐγούσ τω. Ταῦτα πάντα ἔγραψα ἐγὼ Εὔριππος, μα θητής Ιωάννου, ὁ δεύτερος τῶν μαθητῶν αὐτοῦ κατ᾿ ἀκρίβειαν, ἵνα πάντες οἱ ἀδελφοὶ ἐν Χριστῷ ἑορτάτωση τὴν μνήμην καὶ ἀνάπαυσιν τοῦ φιλοχρίστου Ιωάν νου τοῦ Προδρόμου καὶ Βαπτιστοῦ, μηνί Αὐγούστῳ
col. 65–66page 19 of 35
PG 114:65θυσίαν τῷ Θεῷ προσήνεγκεν (οὗτος δέ ἐστιν ἡ ἐμὴ ἐλεει νότης), καὶ φησι πρὸς αὐτόν. Εὐφραινέσθωσαν οἱ οὐρανοί, καὶ ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ. εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου. Εφη ὁ σωτηριος λόγος. λό γος εἰς τὸν ἅγιον μάρτυρα Δημήτριον. Ζωγράφοι μὲν καὶ λογογράφει τὴν ἴσην τοῖς ἐντυγχάνουσι προξενοῦσιν ὠφέλειαν. ἐγκώμιον εἰς τὸν ὕγιον Ανδρέαν τὸν Πρωτόκλητον. Ἡ ἀρχὴ τῶν ἰαμάτων καὶ χαρισμάτων καὶ χαρισμάτ των τῶν δοθέντων ἡμῖν ὑπὸ Θεοῦ. Η Βασίλισσα τῶν ἀγγέλων, ἡ Δέσμοινα τῶν ἀν θρώπων, ἡ Κυρία τοῦ κόσμου. λύ γος εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς Θεοτόκου. Η θεία μὲν ἡ τῆς παρούσης εὐφροσύνης προσηγου ρία. λόγος εἰς τὴν σύλληψιν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου. Ήδη μοι τῷ πρὸς τὰς οὐρανίας Δυνάμεις φίλτρων ιδίως εἰς τοὺς δύο ταξιάρχας και πρωτοστάτης τῶν ἀγγέλων Μιχαὴλ καὶ Γαβριήλ. Ηδη τῆς Δεσποτικῆς πανηγύρεως παρακύπτει τα χαρίσματα. εἰς τὰ προ φωτίσματα, εἰς τὰ Βαία, καὶ εἰς τὴν ἔγερσιν τοῦ Απ ζάρου. Εκει δὲ λοιπὸν πρὸς αὐτὴν τὴν ἀκμὴν τῶν ἄθλῶν ὁ λόγος, εἰς τὰ πάθη του Χρισ στοῦ, καὶ εἰς τὴν ἁγίαν Θεοτόκον. Ηκούσαμεν, ἀδελφοί, ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν. εἰς τὴν παραβολὴν τοῦ ἐμπεσόντος εἰς τοὺς λῃστάς. "Ηκουσται πάντως ἡμῖν, ὦ φιλόχριστος πανήγυρις, καὶ φιλάγιον ἄθροισμα. εἰς τὴν ἐπάνοδον τοῦ λειψάνου τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Ιωάννου τοῦ Κρυσοστόμου. Ἥκω τὸ ἔπίταγμα φέρων. εἰς τὴν εὔρεσιν τοῦ τιμίου λειψάνου τῆς ἀγίας Εὐφημίας. []. Ἡμεῖς ὁ τοῦ Χριστοῦ λαός· ἡ ἁγία ποίμνη εἰς τὸν ἅγιον μεγαλομάρτυρα Θεόδωρον τὸν Τήρωνα, Η μὲν ἑορτὴ λέγεται Καθαρσίων, ἣν οὐκ ἄν τις ἀμάρτοι. λό γος εἰς τὴν Υπαπαντὴν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Η μὲν πρόθεσις τῷ λόγῳ δικαία, ἡ δὲ ἐπιχείρησις τολμηρά. ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον Διονύ στον τὸν ᾿Αρεοπαγίτην. Η μὲν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ προαιώνιος βασιλεία οὔτε αρχὴν ἡμερῶν οὔτε ζωῆς τέλος ἔσχεν. Τὸ την καῦτα ἀνέλαμψεν ὡς ἐν σκοτομήνῃ νυκτὶ ἀστὴρ δικο φανῆς, καὶ λάμπων ὁ τοῦ Χριστοῦ τίμιος, μαργαρί της, Γεώργιος τις ονόματι ὁ ἐμὸς δεσπότης. Εγώ δὲ Πασικράτης δοῦλος Γεωργίου, ἀκολουθήσας τῷ ἐμῷ δεσπότῃ ἐπὶ πᾶσι, τὰ ὑπομνήματα βεβαίως συνέταλα. Ηρετό μέ τις πρόβλημα τῶν ἐκ πνεύματος· ἐπεὶ δὲ καὶ σωφρονῶν. λόγος εἰς τὴν Σταυροπροσκύνησιν. Ἡ τόδε τὸ πᾶν ἀῤῥήτοις λόγοις ἁρμονίας αρμο σαμένη. εἰς τὸν Ἐστήκειαν ἐν τῷ Σταυρῷ τοῦ Ἰησοῦ ἡ μήτηρ αὑτοῦ καὶ εἰς τὴν Θεοτόκον. Η τρισυπόστατος καὶ ἀδιαίρετος μία ουσία βίος καὶ πολιτεία τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Θεοδοσίου τοῦ ἀρχιμανδρίτου πάσης τῆς ἐρήμου, τῆς ὑπὸ τὴν ἁγίαν Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν πόλιν. Εὔξησεν ἡμῖν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀποστόλων εἰς τὸν ἅγιον Μελέτιον ἐπίσκοπον Αν τιοχείας. Ἦχος σάλπιγγος, λύρα πνευματική. ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον Ιωάννην τὸν Πρόδρομον. Ἡ χθὲς τῆς Θεοτόκου γενεθλιακή πανήγυρις τῆς κοσμικῆς χαρᾶς. εἰς τοὺς ἁγίους "Ιωακεὶμ καὶ 'Ανναν τοὺς γονεῖς τῆς Θεοτόκου. Θαῤῥεῖν μὲν τὸν λόγον ἐπ' ὀλίγον κἂν ἦν
Ἰδοὺ καὶ πάλιν ἑτέρα ἑορτὴ καὶ πανήγυρις φαιδρὰ τῆς Μητρὸς τοῦ Κυρίου, εἰς τὴν Θεοτόκον, ὅτι ἀπεδόθη ἐν τῷ ναῷ τριετίζουσα. Ἰδοὺ καὶ πάλιν ὁ ἱερὸς τοῦ Χριστοῦ ἐπεδήμησε Πρόδρομος. εἰς τὴν ἐξ ᾿Αντιοχείας ανακομιδὴν τῆς τοῦ Προδρόμου χειρός. ἐδόξιος, ἢ προπεμπτήριος εἰς τὴν Κοίμηλόγος εἰς τὴν ἀρχὴν τῶν Νήσ σιν τῆς ὑπερενδόξου καὶ Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου, στειῶν. συνείλεκται δὲ καὶ ἡμῖν οὐ μόνον ὅσα παρὰ τῶν εὐαγγελιστῶν τε καὶ προ φητῶν, ἀλλὰ καὶ ὅσα παρ' αὐτῶν τῶν ἀποκρύφων ἀνελεξάμεθα, σύμφωνα καὶ ταῦτα δηλαδὴ καὶ ἀκόλουθα τοῖς εὐαγγελισταῖς καὶ προφήταις, καὶ τοῖς μεγάλος καὶ θεολήπτοις Πατράσι καὶ διδασκάλοις. Εἴσεται δὲ πάντως ὅγε δίκαιος ἀκροατὴς καὶ κριτής. Ἱερὸς μὲν καὶ θεσπεσιος ἅπας ὅ τῶν γενναίων μαρτύρων κατάλογος. εἰς τὸν ἅγιον μάρτυρα τοῦ Χριστοῦ Φωκᾶν. Ἰσίδωρον τὸν γενναῖον λόγο; ἐγκωμιάσαι. ἐγκώμιον εἰς τὸν ἔνδοξον μάρτυρα Ισίδωρον. [] Ιστορία μὲν τὸ πονηθὲν τουτί σύγγραμμα, [] θαυμάσια τὰ ἔργα σου, Κύριε, ὁ μεγαλοφωνότατος προφήτης Δαυΐδ. καὶ παλαιῶν ἔργων. λόγος εἰς τὸ ἐν Χώναις θαῦμα τοῦ εἰς τὰς πράξεις τῆς ἁγίας καὶ πρωτομάρτυρος Θε ἀρχιστρατήγου Μιχαήλ. κλης. Θαυμαστὸς ὁ Θεὸς ἐν τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ. λόγος εἰς τὸν ἅγιον Δημήτριον. θαυμαστὸς ὁ Θεὸς ἐν τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ. Εὔκαιρον μετὰ τοῦ προφήτου. περὶ τοῦ θαύματος τοῦ εἰς παῖδα γενο μένου παρὰ τοῦ ἱερομάρτυρος καὶ ἀποστόλου Κλήμεντος. θαυμαστὸς ὁ Θεὸς ἐν τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ, φησὶν ὁ μέγας. εἰς τὸν ἔνδοξον μεγαλομάρτυρα Παντελεήμονα. θετά τινα καὶ μεγάλα μυστήρια Θεού φιλανθρωπίας γνωρίσματα. λόγος διαλαμβάνων καθ᾿ ὃν ἡ τῆς Θεομήτου ρος ἐσθῆς τῇ βασιλίδι τῶν πόλεων επεδήμησεν. Θεοδόσιος ὁ ἀξιομάριστος και περὶ τοῦ βίου τοῦ ἐν Ἁγίοις Θεοδοσίου. Θεός Κύριος ἐπ᾿ ὅρους λόγος εἰς τὴν ρος. ἐπέφανεν. Μεταμόρφωσιν τοῦ Σωτῆς θεὸς ὁ τὰ πάντα πρὶν γενέσεως αὐτῶν ἐπιστάμε λόγος εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς Θεοτόκου. Θεοῦ ἐν σαρκὶ δοξάζομεν γέννησιν. λογος εἰς τὴν Χριστοῦ Γέννησιν, Θεοῦ τοῦ παντοδυνάμου πλούσιον ἡμῖν λόγον χορη γοντος ἐν ἀνοίξει. λόγος ευχαρις στήριος εἰς τὴν Θεοτόκον. Θερμὸς ὁ ζῆλος εἰς τὴν παροῦσαν ὑπόθεσιν, ἀλλὰ νεθρὸς ὁ λόγος εἰς τὴν τοιαύτην ἐλήγησιν. εἰς τὸν βίον καὶ πολιτείαν τοῦ μεγάλου Εὐτυχίου πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως. Θερμὸς ὁ πόθος, ἀλλ' ἀδρανής ὁ νοῦς· ζέων δ' Έρως. εἰς τὸν ἅγιον καὶ καὶ πανεύφημον ἀπόστολον Βαρθολομαίον. Ισχυρόν της αποστολικῆς ἀλείας τὸ δίκτυον. ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον ἀπόστολον Ανδρέαν. Ιωάννῃ τῇ φωνῇ τοῦ Λόγου τούτους ἀνατίθημι. εἰς τὴν γέννησιν τοῦ προδρόμου. Καθάπερ τῇ ἱερᾷ τραπέζῃ, εἰς τότε. λόγος εἰς τὰ "Αγια τῶν ἁγίων. Καθὼς ἐτεχώρει διασαφήσαμεν. ὅτι οὐδεμία διαφωνία, οὐδὲ ἐναντίωσις ἐν τοῖς εὐαγγελισταῖς περὶ τῆς ἀναστάσεως. Καὶ ἅπας μὲν βίος τῶν ἐναρέτων τὴν ἐρῶσαν ψυ χὴν ἀρετῆς πρὸς μίμησιν ἐκκαλεῖται. εἰς τὸν βίος τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Ἰωσὴφ τοῦ Ὑμνογράφου. Καὶ κυβερνήτης μὲν πρὸς ἄνεμον παραταττόμενος βίον. εἰς τὸν ἅγιον καὶ ἔνδολον μεγαλομάρτυρα Μερκούριον. Καὶ νῦν ἄρα τῶν πρὸς ἡμᾶς ὑπόθεσιν ἔχουσα λό γων ἡμέρα. εἰς τὴν πανήγυριν Πλιοῦ τοῦ προφήτου. Καὶ πάλαι τῷ θείῳ Δαυίδ περὶ ἡμῶν πάντων κελι δῆσαν τὸ Πνεῦμα. λόγος εἰς τοὺς ἀσωμάτους. Καὶ διὰ τὰ ταῦτα τῇ θείᾳ Γραφή ἀποκέκρυπται. Καὶ περὶ ῥητῶν καὶ ἀῤῥήτων. Καὶ πρῶτα μὲν τὸν Θεὸν ἐνταῦθα καλῶμεν. εἰς την Γεννησιν τῆς Θεοτόκου. Σαιρός δὴ λοιπὸν καὶ τοῦ κεφαλαιωδεστάτω τῶν θαυμάτων ἅψασθαι τοῦ πανσέπτου. Μέγιστος οὗτος στρατὸς τῶν κατὰ τοὺς ἡμετέρους χρόνους ὤφθη, Τοσούτῳ τάχει τὴν ὁδὸν διανύ και προσετάχθησαν, ὡς μηδὲ γνῶναι ἡμᾶς τὴν ἔλευσιν αὐτῶν πλὴν πρὸ μιᾶς ἡμέρας, ἡ δὲ αὐτοψὶ κατεῖδον, καὶ ταῖς χερσὶν ἐψηλάφησα κατὰ τὸ ἀνατολικὸν Ἰδοὺ ἡμῖν ἡ καλὴ τοῦ χρόνου ἐπέστη περίοδος. τῆς πόλεως μέρος, ἐκ τε τών πολεμίον γεγενη θυμηδίας μὲν πᾶσα θειοτάτη πανήγυρις εκάστοτε τελουμένη. εἰς τὴν Εἴσοδον τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου.
col. 67–68page 20 of 35
PG 114:67αὐτοὺς τοίνυν τούτους ἱδρῦσαι καὶ μεγαλῦναί φησι, μεγίστην δίδωσι κατηγορίαν· τῆς γὰρ ἐν τοῖς ἀντιγράφοις αὐτοῦ ἀσαφείας εἴτε διαφορᾶς, μᾶλλον δὲ τῆς ἑρμηνείας τῆς κακίας, αὐτὸς αἴτιος καθίσταται. Ἀδριανοῦ δὲ τοῦ Παπαρρηγοπούλου τοῦ ἐν ἱεροῖς γράμμασιν ἐπιτηδείου, τὴν ἑρμηνείαν λαβόντες, δύο τομίδια ἐξεδώκαμεν. Ἔτι δέ ἐστι παρ' ἡμῖν λόγος αὐτοῦ ἄλλος, ὃν ἐπέγραψε «Βίος τοῦ ἁγίου Ἀντωνίου τοῦ νέου.» Πλὴν ἀλλ' ὅσα μὲν ἐν ταῖς τοῦ Μεταφραστοῦ βίβλοις εὑρέθη κατανεμηθέντα, κατὰ τὴν τῶν μηνῶν τάξιν προτεθήσεται· ὅσα δὲ ἐν ἐπιτομῇ τῶν ἐκείνου βιβλίων, εἴτε καὶ ἀπὸ ἄλλης ἀρχῆς ἑτέρως ἔχοντα, μετὰ τὴν τοῦ ἔτους συμπλήρωσιν ἐν τέλει τοῦ ἑνδεκάτου τόμου ἐκτεθήσεται. Εὑρήσει δ' ἄν τις, τοὺς Βίους τῶν Ἁγίων διαφόρως ἀπαριθμουμένους παρά τε τοῖς Γραικοῖς καὶ τοῖς Λατίνοις. Αἴτιον δέ, ὅτι τινὲς μὲν αὐτῶν ἐν ἑνὶ τόμῳ τοὺς δύο, ἢ καὶ τρεῖς λόγους τοῦ Μεταφραστοῦ συνάπτουσι· τινὲς δ' αὖ πάλιν ἕνα λόγον εἰς δύο ἢ τρεῖς τόμους διαιροῦσι. Λεόντιος δὲ ὁ Κυπρίων ἐπίσκοπος, ἄνδρας ἱστορεῖ τοὺς Βίους τῶν Ἁγίων ἐκδεδωκότας, Παλλάδιον, Κάσσιον, Ἡρακλείδην, Σεραπίωνα, Ἰωάννην, Σαββᾶν, Ἀναστάσιον, Κύριλλον, Θεόδωρον Πέτρου, Γεώργιον, Παῦλον. Καὶ τούτους ἀντιγράφοις πολλοῖς ἑαυτοῦ εἶναί φησι. Τὴν δὲ σύνοψιν τῶν βιβλίων τῶν ἐν τῷ Βατικανῷ, ἅ τε Ἑλληνικὰ καὶ Λατινικὰ τυγχάνει, ἐξέδωκε Λέων ὁ Ἀλλάτιος ἐν τῷ βιβλίῳ αὐτοῦ ὃ ἐπέγραψε «Περὶ τῆς συμφωνίας τῆς Ἀνατολικῆς τε καὶ Δυτικῆς Ἐκκλησίας.» Καὶ τῶν ἐν τοῖς κώδιξι τοῦ Βατικανοῦ εὑρισκομένων Βίων ἱστόρησε. Τῶν δ' αὐτῶν κωδίκων τοῦ Βατικανοῦ κατάλογον ἐξέδωκαν καὶ ἄλλοι. Ἡμεῖς δὲ βεβαιοτέρᾳ μαρτυρίᾳ κεχρήμεθα, τοῖς αὐτοῖς τοῦ Μεταφραστοῦ βιβλίοις.
διήγησις θαυμάτων τοῦ παμμεγίστου καὶ πανενδόξου Μιχαὴλ τοῦ ἀρχι στρατήγου, καὶ τῶν ἀγγελῶν Γαβριὴλ καὶ Ρα φαήλ. Μεγάλη μὲν ἡ παροῦσα ἡμέρα. λόγος εἰς τὴν τρίτην Κυριακὴν τῶν Νηστειῶν, ἐν ᾗ κατ' ἐξαίρετον ἡ τοῦ τιμίου Σταυροῦ τελεῖται προσκύνησις. Μεγάλη τῆς ἡμέρας ή δύναμις. λόγος εἰς τὴν ἁγίαν καὶ πανεύδοξον ᾿Ανάστασιν τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριο στού. Μεγίστην λόγων ὑπόθεσιν προέθετο τοῖς πτωχοτάτοις ἡμῖν, έγκώμιον εἰς τὸν ἀπόστολον Βαρνάβαν, Μετὰ τὴν ᾿Ανάληψιν τοῦ Κυρίου. εἰς τὴν δευτέραν παρουσίαν τοῦ Κυρίου. Μετὰ τὴν μακαρίαν καὶ ἐνδοξοτάτην ᾿Ανάστασιν του Κυρίου καὶ Θεοῦ ἡμῶν. μαρτύριον τοῦ ἁγίου Διονυσίου τοῦ ᾿Αρεοπα γίτου. Μὴ θαυμάσῃς ἡ ἐμὸς μουσηγέτης, εἰ τορόν τι καὶ λαμπρόν φθέγξομαι. [] προς τὸν πρωτοσύγγελλον περὶ τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ θαυματουργού. Μητρὸς Θεοῦ ἑορτὴν τιμῶμεν. λόγος εἰς τὴν Κοίμησιν τῆς Παρθένου. Μιχαὴλ ὁ τῶν ἀγγέλων ἀρχιστράτηγος τοῦ λόγου μοι τοῦ παρόντος ὑπόθεσις. εἰς τὸν ἅγιον ἀρχιστράτηγον Μιχαήλ. Μικρού Μακάριος διέφυγεν ὁ Αἰγύπτιος. ἐγκώμιον ἐκ μέρους εἰς τὸν ἅγιον ἀπὸ κητὴν Μακάριον τὸν Αἰγύπτιον. Μοναχοὶ δύο ἐκ τῆς ἑᾠας ὁρμώμενοι Σταυροῦ τὸν τόπον. περὶ τῆς εὑρέσεως τῆς τιμίας κεφαλῆς τοῦ Προδρόμου καὶ Βαπτιστοῦ. Μόνος ἐν ἀνθρώποις τέλειος ἄνθρωπος ὁ τῆς δια καιοσύνης. λό γος εἰς τὴν Ὑπαπαντὴν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χρισω τοῦ, καὶ εἰς τὴν Θεοτόκον, καὶ εἰς ᾿Ανναν, καὶ εἰς τὸν Συμεών. Μύστα τῶν ἀῤῥήτων ἱερουργημάτων Ζαχαρία. λόγος ἐγκωμιαστικὸς εἰς τὸν προφήτην καὶ ἀρχιερέα Ζαχαρίαν. Μυστήριον βασιλέως κρύπτειν καλόν. βίος καὶ πολιτεία τῆς Ασίας Μαρίας τῆς Αἰγυπτίας. Μωσῆς ἐκεῖνος, ᾧ θάλασσα μὲν ὑπεχώρει, γῆ δὲ παραδόξως ἐλειτούργει πηγάς. λόγος εἰς τὴν Γέννησιν τῆς Θεοτόκου. Νεόφυτος τις δοῦλος Θεοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐκ γένους Χριστιανῶν ὑπῆρχε. Η Ταῦτα δὲ μετεγράψαμεν παρατυχόντες τῷ κατ' ἐκείνου καιρῷ· πρότερον μὲν Έλληνες τυγχάνοντες, μετέπειτα δὲ πιστεύσαντες τῇ ἐκείνου προτροπῇ. Νικάτω καὶ λόγων εὕροιαν τῆς σωτηρίου πανηγύρεως τὸ θαῦμα. εἰς τὸ ἅγιον Πάσχα. Νόμος ἄνωθεν ἀθλητικός. λό γος εἰς τὸν ἅγιον πρωτομάρτυρα Στέφανον. Νόμος ἐστὶ φύσεως ταῖς μελίσσαις μὴ ἀπαίρειν τῶν σίμβλων. εἰς. Γόρδιον τὸν μάρτυρα. Νόμος οὗτος ἤνθησε πάλαι παρ' "Ελλησι, καὶ μέγα τῷ χρόνῳ τὸ κράτος εἰλήφει. βίος καὶ πολιτεία καὶ ἀθλησις τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Μιχαήλου τοῦ συγγέλλου. Νῦν ἡμέρα φωταυγής και σωτήριος. Νῦν ἡλιο λομπὴς ἡ παροῦσα πανήγυρις. λόγος εἰς τὴν ἑορτὴν τῶν Φώ των. [] Ξ Ξένων καὶ παράδοξον μυστήριον ἐγένετο ἐν ταῖς ἡμέραις ἡμῶν. βίος καὶ πολιτεία τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Συμεώνος τοῦ Στυλίτου. Ο Θεὸς καὶ Πατήρ του Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. λόγος εἰς τὴν ὕψωσιν τοῦ τιμίου Σταυροῦ. Ο Θεὸς τῶν Πατέρων ἐπιλάμψοι μοι τὸ πολυπό ζητον φως λόγος προεόρτιος εἰς τὴν Χριστοῦ γένναν, καὶ εἰς τοὺς ἁγίους Πατέρας. Οἶδα ὅτι ἀγαπητὸν ἡμῖν, ὦ λαὸς τοῦ Θεοῦ. λόγος εἰς τὴν ἱέρωσιν τοῦ ναοῦ. Οἱ μὲν ἄλλοι ἐὐαγγελισταί τὴν κατὰ σάρκα γε νεαλογίαν τοῦ Κυρίου. εἰς τὸ ἅγιον Πάσχα. Καὶ εἰς τὸ, ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος. Καὶ εἰς τὸν ἅγιον Ιωάννην τὴν Θεο λόγον. Οἱ μὲν εἴ εἰδότες ἀθλεῖν, τοῖς τῶν θεωμένων έφτ ήδονται κρότοις. λίγος εἰς τὴν Μεταμόρφωσιν τοῦ Σωτῆρος. Οἱ μὲν ὁπλῖται Ῥωμαίων μετὰ νόμον. ἐγκώμιον εἰς τοὺς ἁγίους Τεσσαράκοντα μάρτυρας. Οἱ μὲν σεπτοὶ καὶ θεόπται ἀπόστολοι. βίος τοῦ ἁγίου Σιλβέστρου. Οἱ μὴ τοὺς γενναίους ἀγωνιστὰς εἰσιόντες, ἂν μὴ πολὺ τοὺς φθάσαντας. εἰς τὴν ἁγίαν Πεντηκοστήν, ἕως εἰς τὸ ἅγιον Πνεῦμα. Οἱ σφόδρα τῶν ἐρωμένων αὐτοῖς ἐφιέμενοι, καὶ τῇ τούτων μνήμῃ συνεῖναι διηνεκώς ποθοῦντες. εἰς τὴν τῆς πορφύρας τοῖς ἱερεύσιν ἀπόδοσιν. Καὶ εἰς τὸ, Εμε γάλυνε Κύριος ὁ Θεὸς τὸ ὄνομά σου. Καὶ ἄλλα περὶ τῆς ᾿Αειπαρθένου Μαρίας. Οἱ τῆς ἀθλήσεως νικηταί, οὐράνιοι δὲ πολίται, τοῦ Χριστοῦ στρατιῶται.
col. 69–70page 21 of 35
PG 114:69εἴ γε ἀλήθειαν λέγεις, μάρτυς ἡμῖν Θεός· εἰ δὲ ψεύδῃ, τὴν δίκην δώσεις. Ὁ δὲ ἅγιος ἔφη· Δεῦρο πρὸς ἡμᾶς ὁ Θεὸς ἐν μέσῳ ἡμῶν, καὶ κρινεῖ ἀνὰ μέσον ἡμῶν. Ταῦτα δὲ λεγόμενα ὑπὸ τοῦ ἁγίου Στεφάνου, ἔτρεμε μὲν ἡ γῆ, ἐβρόντα δὲ ὁ οὐρανός, καὶ ἀστραπαὶ κατηστράπτοντο καὶ φόβος εἰσέπεσεν ἐπὶ πάντας τοὺς παρεστῶτας. Ὁ δὲ τύραννος ἐκεῖθεν ἀπελθὼν καὶ δικαστὴν ἄλλον συναγαγών, ἄρχοντα καὶ στρατηγὸν ὀνόματι Οὐλπιανόν, ἐκέλευσεν αὐτοὺς ἄγεσθαι πρὸς τὴν δικαστικὴν δοκιμασίαν. Ὁ δὲ δικαστὴς εἶπε πρὸς αὐτούς· Ὁρᾶτε, τέκνα, ἡ νεότης ὑμῶν πῶς ἐν τοιαύτῃ ἀπάτῃ ἀπόλλυται. Ἔτι γε μὴν ἡ ὥρα ἐστὶν ἐπιστρέψαι ὑμᾶς καὶ ζῆν. Ὁ δὲ ἅγιος Στέφανος ἀποκριθεὶς εἶπεν· Ἡμεῖς ζῶμεν καὶ ζήσομεν εἰς τοὺς αἰῶνας μετὰ τοῦ Χριστοῦ ἡμῶν· σὺ δὲ εἰ μὴ μεταστρέψῃς, ἀποθανῇ, οὐ μόνον τῇ σαρκί, ἀλλὰ καὶ τῇ ψυχῇ τὴν αἰώνιον κόλασιν κολασθήσῃ. Τότε ὁ δικαστὴς κελεύει αὐτοὺς τύπτεσθαι ἐπὶ πολύ. Εἶτα καὶ εἰς φυλακὴν ἐμβαλεῖν ἐκέλευσε· καὶ ἐν αὐτῇ ἐπιτεθεῖσι δεσμοῖς σιδηροῖς ἐν τοῖς ποσὶ πρεσβύτου καὶ ἀρρωστοῦντος τρόπον αὐτοὺς ἐτήρουν. Μετὰ δὲ ταῦτα πάλιν ἐξαχθέντας ἐπὶ τοῦ δικαστηρίου, ὁ δικαστὴς πάλιν ἐπεχείρει τοῦ πεῖσαι αὐτοὺς ἀπαρνήσασθαι τὸν Χριστόν. Τοῦ δὲ ἁγίου Στεφάνου λέγοντος ὅτι Ἐν οὐδενὶ λόγῳ τίθεμαι τὴν ζωήν μου, ἐκέλευσε τοὺς στρατιώτας κεφαλαῖς αὐτοὺς κατακόψαι ξίφεσιν. Ἦν δὲ τότε ἀριθμὸς τῶν ἁγίων, ω ξεπεσόν σφῶν ἐπὶ ξίφεσιν, χιλίων καὶ τριακοσίων. Οὓς ὑποδεξάμενος Θεὸς ἐν τόπῳ φωτεινῷ, αὐτὸς μὲν Στέφανος ὁ πρωταγωνιστὴς τοῦ ἀγῶνος ζῶν εἴθετο εἰς φυλακήν, ἵνα καθ' ἡμέραν τρύχηται· ἐπεὶ γὰρ ὁ δικαστὴς ἑώρα τοῦτον ἀτρεπτότατον τῇ γνώμῃ, τοῦτο ἐβουλεύσατο εἶναι αὐτοῦ τιμωρίαν. Ἐκεῖ δὴ κατεχόμενος ὁ ἅγιος πολλοῖς τε καὶ ποικίλοις ἐβασανίζετο βασάνοις. Ἐν τούτῳ δὲ ἤκουσεν ὁ Μάξιμος, ὅς τις ἦρχε τῆς Ἀφρικῆς ὡς στρατηγός, ὅτι τοιοῦτοί τινες εἰσὶ Χριστιανοί, ὅσοι καὶ πλήθη ἀνθρώπων ἑαυτοῖς ἐπισπῶνται, καὶ ἐν τῇ θρησκείᾳ ταύτῃ παραμένουσι. Γράφει τοίνυν πρὸς τὸν δικαστὴν τῆς Ἀπαμείας, ἀγαγεῖν τοὺς Χριστιανοὺς πρὸς αὐτόν. Ὁ δὲ δικαστὴς ἐκπέμψας πρεσβείαν πρὸς αὐτόν, ἐδήλωσεν ὅτι εἷς μόνος ἐστὶν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ πλήθους τούτου, ᾧπερ ὄνομα Στέφανος, ἄνθρωπος ἄγριος καὶ θεομάχος, δεθεὶς δὲ κεῖται ἐν φυλακῇ. Ὁ δὲ Μάξιμος γράφει αὐτὸν ἀχθῆναι πρὸς αὐτόν. Κομισθεὶς οὖν ὁ ἅγιος πρὸς αὐτόν, ἐκεῖ πάλιν διαλέξεις καὶ βασάνους ὑπέστη· ἀλλὰ πρὸς πάντα ἀνδρείως ἀντεῖχεν. Ἐξ ἧς δὲ τάξεως ἦν τε καὶ ἤσκητο ὁ Μάξιμος, ᾔδει τρόπους βασανίσαι τινά. Κελεύει τοίνυν ξύλα ξηρὰ πρὸς τοὺς βραχίονας αὐτοῦ δεθῆναι, καὶ τὴν κεφαλὴν ὑπόκατω καὶ τοὺς πόδας ἄνω γενέσθαι καὶ οὕτω κρεμασθῆναι· εἶτα πῦρ ὑποκαίεσθαι. Ἐν τούτῳ δὲ τῷ βασάνῳ ὁ ἅγιος ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας ἀσφαλῶς κρεμάμενος, ἁπλῶς οὐδὲν ἔπαθε βλάβης. Εἶτα ἀποδεθεὶς, πέτρᾳ μεγίστῃ τὸν τράχηλον ἔδησαν, καὶ εἰς τὴν θάλασσαν ἔρριψαν. Ὡς δὲ ἐμβλήθη εἰς τὸ ὕδωρ, εὐθὺς ἐπεφάνη ἄγγελος Κυρίου αὐτῷ, καὶ ἐξελόμενος αὐτὸν ἐκ τοῦ κινδύνου, ὑγιῆ πρὸς τὴν γῆν ἐξέθηκεν. Ἰδὼν δὲ τοῦτο ὁ στρατηγὸς τοῦ Μαξίμου ἐξεπλάγη, καὶ προσελθὼν τῷ ἁγίῳ εἶπε· Δίδαξόν με, ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ, τίς ἐστιν ὁ Θεός σου, ὅτι οὕτως σε διαφυλάττει. Ὁ δὲ ἅγιος ἔφη· Αὐτός ἐστιν ὁ Θεὸς ὁ ποιήσας τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς, ὃς ἡμᾶς ἐδημιούργησε καὶ ἀνέπλασεν, ᾧπερ οἱ ἄγγελοι ὑπουργοῦσι, καὶ ᾧ πᾶσα κτίσις λατρεύει. Ὁ δὲ στρατηγὸς εἶπε· Καὶ πῶς ἂν προσελθεῖν δυναίμην αὐτῷ; Ὁ δὲ ἅγιος ἀπεκρίθη· Πίστευσον ἐν ὅλῃ καρδίᾳ σου εἰς τὸν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, καὶ βαπτισθήσῃ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, καὶ σωθήσῃ σὺ καὶ ὁ οἶκός σου.
Π Ὁ τῶν παρθενικῶν λαγόνων ἀνατείλας Χριστὸς ὁ Θεός. λόγος εἰς τὸν Εὐαγο γελισμόν. Οὐ δ᾽ ἂν ἐν ᾗ που γένοιτο χεῖρον τὸ ὑπὸ τοῦ Θεοῦ πεπλασμένον. λόγος περὶ τῆς εἰς τὸ ἡμετέρον γένος οἰκονομίας, καὶ προνοίας τοῦ Σωτῆρος. Οὐδὲν ἀρετῆς τιμιώτερον, οὐδέν τι λυσιτελέστερον. Αὕτη γὰρ οὐ μόνον ἀλόγων, λόγος εἰς τὸν βίον καὶ τὸ μαρ τύριον τῆς ἁγίας ᾿Ανυσίας τῆς ἐν Θεσσαλονίκη. Οὐδὲν ἡδύτερον ἢ περιχαρέστεροντῆς παρούσης ἂν κριθείη. εἰς τὴν σύλληψιν τῆς ἁγίας Αννης. Οὐδεὶς ἀσθενεῖ Παύλου ἀθλοῦντος. ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον ἀπόστολον Παύλον. οὐδὲν οὕτω παρασκευάξει χαίρειν. λόγος εἰς τὸν ἅγιον Δημήτριον. Οὐδὲν ἀληθῶς τῶν ἐν ἀνθρώποις ἔχει τὸ στάσιμον. εἰς τὸν ἀνθρώπινον βίον καὶ εἰς τοὺς κοιμηθέντας. Οὐδὲν, ὡς ἔοινε, τῆς ἀγάπης ἐστὶν ἰσχυρότερον. λόγος εἰς τὸν τετραήμε του Λάζαρου. Οὐκ ἄρα μόνος αὐτὸς ἀκατάλπτος ήν διήγησις ἀπὸ ἀπφόρων άθροισθεῖσα ἱστοριῶν περὶ εἰς Αὔγαρον ἀπο σταλείσης εἰκόνος Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, καὶ ἐξ ᾿Εδέ της μετακομισθείσης πρὸς τὴν Κωνσταντινούπολιν. Ας ξένα τῆς παρούσης ἡμῖν πανηγύρεως, οὐδ' ἀλλότρια τῆς ἐπιγονοῦς ἐστι πόλεως. Εγκώμιον εἰς τὴν ὀσίαν Ματρώναν ἐν τῇ νήσῳ Χίῳ. Οὐ παλαιοῖς ἄρα μόνον, ἀλλὰ καὶ καινοῖς διηγής μασιν ἔδει κοσμηθῆναι τὸν Πόντον. βίος τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Δωροθέου τοῦ νέου, ἤτοι τοῦ ἐν τῷ Χιλιοκώμῳ. Οὐ πολινικὸν τοῦ πολλοῦ ζητήματος. λόγος ἐπὶ τῷ ἐν Βλαχέρναις γεγονότι θαύματι. Οὐ πολὺς ὁ ἐν μέσῳ χρόνος. Ἔκτος γὰρ οὗτος μήν. λόγος εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου. Οὐρανίαν ὄντως καὶ θείαν ἔδει παρεῖναι γλῶτταν. ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον Διονύσιον τὸν ᾿Αρεοπαγίτην. Οὐρανός, ἡ γῆ ταῖς τῆς χάριτος μαρμαρυγαίς ὑπεροαιδρύνεται σήμερον. λόγος εἰς τὴν συλληψιν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου Μαρίας. Οὐρανῶν ἡ γῆ ταῖς τῆς χάριτος μαρμαρυγαίς. λόγος εἰς τὴν σύλληψιν τῆς παναγίας Θεοτόκου. Οὐ τὰ σπουδαία μόνον αἱρεῖται. εἰς τὴν μεγάλην Κυριακὴν ἑορτὴν τῆς ἁγίας ἀγασθῇς, καὶ εἰς τὰς μαθητρίας αὐτῆς. Ο χρεωστών πάντοτε τὸν ἴδιον εὐεργέτην ἀνυμνεῖ, εἰς τὴν Κοίμησιν τῆς Παρθένο. εἰς τὸν ἀρχιστράτηγον Μιχαήλ. Πάλαι ἱκανῶς, ὡς οἷόν τε διὰ βραχέων τὰ περὶ παρθενίας ἐν τοῖς περὶ ἀγνείας. εἰς τὸν Συμεῶνα, καὶ εἰς τὴν ᾿Αννα, τῇ ἡμέρᾳ τῆς ᾿Απαντήσεως, καὶ εἰς τὴν ἁγίαν Θεοτόκον, Πάλαι μὲν ἐγκωμιάζειν τὰς τοῦ μεγίστου μάρ τυρος Λουκιλλιανοῦ ἀριστείας εφιέμενος. εἰς τὸν ἅγιον ἱερομάρτυρα Λουκιλο λιανὸν, καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ. Πάλαι μὲν οὖν ἡ τοῦ Μωσέως ῥάβδος του Ἰσραηλιτικοῦ. λόγος εἰς τὴν τρίτην Κυριακὴν τῶν Νηστείαν, καὶ εἰς τὴν Σταυροπροσκύ νησιν. Παλαι Συμεὼν ἐν ἀγκάλαις βαστάζει τὸν Δεσπότην λόγος εἰς Υπαπαντήν. Πάλιν ἀποστολικὴ καταστράπει πανήγυρις, καὶ πά λιν ἐγὼ τοῖς θιασώταις. ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον ἀπόστολον καὶ εὐαγγελιστὴν Μάρκον, Πάλιν ἑορτῆς μυστήριον, καὶ πάλιν ὁ ἐμὸς λαὸς χορ ρευτής μυστικός. λόγος εἰς τὴν Ὕψωσιν τοῦ τιμίου σταυρού. Πάλιν ἡμᾶς ἡ μεγαλόφωνος φωνή, εἰς τὴν ἀποτομὴν τοῦ Προ δρόμο. [] Πάλιν ἡμῖν δυὰς ἀδιάλυτος ἔλαμψεν, πάλιν ἡμῖν συζυγία ἀδιάζευκτος ήνθησε. ὁμιλία εἰς τοὺς ἁγιους Πέτρον καὶ Παῦλον. Πάλιν Ἰωάννης ὁ μέγας, ἡ προδρομος τοῦ Λόγου φωνή. εἰς τὴν ἀποτομὴν τῆς κεφαλῆς τοῦ Προδρόμου. Πάλιν Ιωάννης ὁ τὴν γλώτταν χρυσοῦς, καὶ πάλιν ἡμῖν ἀπιφανὴς ἑορτή. εἰς τοὺς ἁγίους τρεῖς ἱεράρχας Κάτ σίλεον Χρυσόστομον καὶ Γρηγόριον. Πάλιν ἡ τάβας ἐγὼ τὸν νοῦν ἐπὶ τὴν Βηθλεὲμ ἐκπετάσαι βούλομαι. λόγος εἰς τὰ ἅγια νήπια, τὰ ἐν Βηθλεὲμ ἀναιρεθέντα, καὶ εἰς τὴν Ῥαχήλ. Πάλιν τοῖς εὐσεβέσι πανήγυρις, καὶ πάλιν μυσ στήριον ἕτερον. ὑπόμνημα εἰς τὴν Ὑπαπαντὴν τοῦ Σωτῆρος. Πάλιν ὑψοῦται σταυρός, πάλιν ἡ κτίσις ἀγάλλε τα λόγος εἰς τὴν Ὕψωσιν τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ σταυροῦ. Πάλιν χαρᾶς εὐαγγέλια πάλιν ἐλευθερίας μηνύ ματα. λόγος εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς παναγίας Θεοτόκου. Πάντας ἀνθρώπους τῶν καλῶν μὴ ἀμυήτους ὑπάρχειν. περὶ τοῦ βίου τῆς ἁγίας Συγκλητικής. Πάντες οἱ παλαιοί ιστοριογράφοι τὰ μὲν ἐκ προγενεστέρων αὐτῶν. βίος καὶ πολιτεία, καὶ θαύματα τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Ἰωαννου τοῦ Χρυσοστόμου, Παντὸς ἔργου τέ καὶ λόγου, καὶ διανοίας ηγείσθιο
col. 71–72page 22 of 35
PG 114:71τὴν μάλαθρόν τε, ἀγγελικῶς, παρεκύψε· τοῦτο δ' ἐστὶ τὸ νῦν ἐγγύτατα, ὡς ἔλθε λέγεται, ἐν αὐτῷ τε αὐτίκα τρέψαι, ἀλλ' ἐν ὅλῳ τε τὸν κόσμον. ἐν ᾧ τὸ ὑπὸ Χριστοῦ τρυφᾶν, ἐν αὐτῷ δ' ἐκεῖ καλλὸν ὑπαρξαι. Ἡ δὲ πᾶσα τῶν ἁγίων πληρωθεῖσα τοῦ θείου Πνεύματος ἔβλεπεν ἀτενὲς τὸν οὐρανὸν ἀνοίγεσθαι καὶ τὸν Ἰησοῦν ἑστῶτα ἐκ δεξιῶν τοῦ Θεοῦ. Τότε δ' ἐκεῖθεν ἡ τῶν ἁγίων πρεσβεία καὶ τὴν ἄδικον κρίσιν ἐλέγχουσα εἰς πᾶσαν τῶν ἐχθρῶν ἐλεύθερον ἀρετήν. Ἡ δ' ἐπὶ τῇ τελείᾳ πληρωθεῖσα χάριτι, φωτὸς ἅμα καὶ πνεύματος ἁγίου τοῦ Πατρὸς ἀξιωθεῖσα· ἡ δὲ Χριστοῦ τοῦ μεγάλου βασιλέως ἡ τῶν καλῶν ἁπάντων πρόνοια ὑπήκοον εἶναι ἔδοξεν. Ἡ κατ' αἴτησιν τε πάντων τῶν ἁγίων ὅτι κατ' ἀρετὴν αὐτῶν ἡ ἀπολογία γίνεται· αὐτοί τε τὸν ἀδελφόν, αὐτοί τε τοῦ τῆς ζωῆς αἰτήσονται. ἡ δ' ἐν κόσμῳ ἡ τῶν ἁγίων πληρωθεῖσα ζωή. ἀ δελφῶν, πλῆθος ποτε παρεκύψε τὸ ἐν οὐρανοῖς ἀγαθόν, παρεκύψε δὲ τὸ ἑαυτῶν τῆς ἁγίας φύσεως κάλλος δεῖξαι. Ἀπολλιναρίων μάρτυς, Λουκᾶς μάρτυς, Θωμᾶς ὁ ἀπόστολος, ὁ ἀδελφός· Θωμᾶς ὁ Κύριος Ἀντιόχειαν πόλιν, Ἀναστάσιος Πέρσης, Ὀδ Λεόντιος κατηγορεῖ, Θεόδωρος ὁ Τήρων, Μαρτῖνος ἐπίσκοπος Μεδιολάνων, Θεόδωρος Ἡρακλείας. Μέγαν Φεβρουαρίου, Χαράλαμπος μάρτυς· Μαρτίου ψδ Θεόδωρος στρατηλάτης· ιδ Νικηφόρος μάρτυς· κε Εὐαγγελισμός· Ἀπριλίου γ Νικήτας· Νικέτας Γοθθίας· Ζ Καλλιόπης μάρτυς· Γεωργίου ἀθλητοῦ· Μαΐου ε Εἰρήνης μάρτυς· ιε Παχωμίου ὁσίου· κε Θεοδοσίου ὁσίου· Ἰουνίου ε Δωροθέου ἐπισκόπου Τύρου· θ Κυρίλλου Ἀλεξανδρείας· Ἰουλίου ζ Κυρίλλου καὶ Μεθοδίου· κε Μαγδαληνῆς· κζ Παντελεήμονος· Αὐγούστου Μαρτίνου ε· ιδ Μιχαίου τοῦ προφήτου· κζ Ποιμένος ὁσίου· Σεπτεμβρίου θ Ἰωακεὶμ καὶ Ἄννης· κθ Κυριακοῦ ἀναχωρητοῦ· Ὀκτωβρίου β Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης· ε Χαριτίνης· θ Ἀνδρονίκου καὶ Ἀθανασίας· ιβ Κοσμᾶ καὶ Δαμιανοῦ· κε Μαρκιανοῦ κτίτορος· Νοεμβρίου ε Γαλακτίωνος καὶ Ἐπιστήμης· ιδ Φιλίππου ἀποστόλου· κζ Ἰακώβου ἀδελφοῦ.
Πίστις προηγείσθω περὶ Εὐθυμίου. ο μονογενής Υἱὸς καὶ. Λόγος τοῦ Θεοῦ. περὶ τοῦ βίου τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Εὐθυμίου πρὸς ᾿Αβδαν Γεώργιον καὶ ἡγούμενον, ἐν κεφαλαίοις νθ'. Πολλαὶ καὶ διαφοροι πανηγύρεις τὴν ἀνθρώπινον φαιδρύνουσι βίον. εἰς τὴν ἐνανθρώπησιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστού. Πολλαὶ καὶ μεγάλαι τῆς ἀσωμάτου, καὶ μεγαλοπρεποῦς ᾿Αρχαγγελικῆς σου. διήγησις τῶν παμμεγίστων θαυμάτων τῶν Ἁγίων Αρχαγγέλων. Πολλοὶ μὲν ἤδη πολλάκις, ἀγαπητοί, ποικίλας ἡμῖν διδασκαλίας προτεθείκασιν. εἰς τὸν Βαπτιστὴν Ἰωάννην, Πολλοὶ μὲν τῶν ἁγίων κατά διαφόρους χώρας. περὶ τοῦ βίου Θεοδώρου ήγου μένου πονῆς τῶν Στουδίων, Πολλοί μει πολλάκις τῶν ἀρετῆ καὶ συνέσει διαφερόντων προσίησιν ἄλλοτε ἄλλοι παραινοῦντες. εἰς τὴν ἁγίαν Θεοφανώ τὴν Βασι λία. Πολλοί πολλάκις τὴν πεῖραν τῶν πολυτίμοις ἐνιμωμένων μαργαρίτας δοκιμασία τε πλείονι τὴν τοιαύτην. λόγος περὶ τῆς Εἰσόδου τοῦ ναοῦ τῆς ὑπερ Αγίας Θεοτόκου. Πολλοὶ τῶν μεγάλων ἀνθρώπων τὴν παρθενίαν θαυ μάζουσι. εἰς τὴν Θεοτόκον, καὶ εἰς τὴν ῎Ανναν, καὶ εἰς τὸν Συμεῶνα, καὶ εἰς τὴν Ὑπαπαντὴν τοῦ Κυρίου. Πολλοῖς καὶ διαφόροις όπλοις ὁ γεγυμνασμένος, εἰς τὸν Σταυρὸν καὶ εἰς τὴν Μεταμόρφωσιν τοῦ Ζωτῆρος. Πολλῶν ὄντων καὶ μεγάλων, οὐμενοῦν οὐδὲ συνιδεῖν βάδιον. λόγος εἰς τὸν ἅγιον μεγαλομάρτυρα Δημήτριον. Πρόκειται ἡμῖν μεγίστης ὠφελείας ὑπόθεσις, Επιτάφιος εἰς τὸν ὅσιον Πα τέρα καὶ ὁμολογητήν Νικήταν. [] Πρόκειται σήμερον ἡμῖν εἰς προσκύνησιν, καὶ πνευματικὴν ἑστίασιν. εἰς τὴν προσκύνησιν τῆς αγίας Θεοτόκου, καὶ εἰς τὰ ἐγκαίνια τῆς ἁγίας αὐτῆς Σοροῦ, τῆς ἐν Χαλκοπρατείοις. Πρόκειται μὲν τοῖς ἀνθρώποις καὶ ἐπὶ φύσεω;. Οὐδὲν οὖν ἧττον προεθέμην προσθῆναι ταῖς τῶν ἀρχαίων ἀνδρῶν ἐγγράφοις ἀνδραγαθίαις, καὶ τὰ νῦν ἐν τοῖς καιροῖς ἡμῶν κατορθωθέντα, πρὸς ευεργεσίαν μὲν τῶν ἀκουόντων, ἐπιστροφὴν δὲ τῶν φασκόντων μὴ δύνασθαι νῦν τοιαῦτα κατορθοῦσθαι, οἷα ἐν τοῖς παλαιοῖς χρόνοις· ἵνα γνῶσιν πάντες, πῶς οὔτε και τῶν δυσχέρειαι, οὐδὲ ἀναστροφὴ ἀπηγορευμένου βίου ἐμ πόδιον γίνεται προς κατόρθωσιν ἔργων. Προκοπίῳ τὴν θυσίαν ὁ Χριστὸς ἐστεφάνωσεν ταύρον αὐτὸν ἰδών. ἐγκώμιον, εἰς Προκόπιον τὸν μάρτυρα. Πρὸς ὕψηλοτάτην περιωτὴν ἡμῖν ὁ λόγος ἀναδρασ μών. εἰς τὸ Εἰστήκεισαν παρὰ τῷ Σταυρῷ τοῦ Ἰησοῦ ἡ μήτηρ αὐτοῦ·» καὶ εἰς τὴν θεόσωμον ταφὴν τοῦ Κυρίου. Πρότερον ἐν ἱερᾷ διαγόντων ἀνθρώπων ἀγαλλιάσει. λόγος, εἰς τὴν ἔχωσιν του Σταυρού. Πρότερον ἡ τοῦ Παναγίου Πνεύματος ἐπανηγυρίσ ζετο πρὸς ἀνθρώπους ἐπιδημία. λόγος τῇ Κυριακῇ τῶν ᾿Αγίων πάντων. Προτρέπουσι μου πρὸς εὐφημίαν τὴν γλώτταν, ἐγκώμιον Γεωργίου τοῦ μάρ τυρος. Προτυπῶν καὶ προδιαγράφων ὁ μακάριος Μωσής, λόγος εἰς τὴν τρίτην τῶν νηστειών Κυριακὴν ἢ τῆς Σταυ ροπροσκυνήσεως. Προφητικῶς ἡμᾶς καὶ τήμερον. εἰς τὸν Συμεῶνα. Πρώην μὲν ἐκ παρθενικῶν λαγόνων ἀνατείλαντος τοῦ ἡλίου τῆς δικαιοσύνης. λογος εἰς τὰ ἅγια Θεοφάνεια. Πρώην μὲν ἡμᾶς ἡ ζῶσα τῆς ἀληθινῆς θεολογίας πηγή. εἰς τὸν ἅγιον καὶ πανεύφημον ᾿Απόστολον Ἰάκωβον. Πυκνὰ μὲν ἡμῖν, ἀλλ' ἀπωφελῆ τῆς ᾿Εκκλησίας τὰ πνευματικά θέατρα. εἰς τὴν ἁγίαν Πεντηκοστήν, [] Ρ Ρήτορσι μὲν καὶ σοφισταῖς ἡ πᾶσα σπουδή. ἐπιτάφιος εἰς Πλάτωνα τὸν ἑαυτοῦ πνευματικὸν πατέρα. Σ Σάλπιγξ ἡμᾶς ἀποστολικὴ πρὸς πανήγυριν ἤθροισε, ἐγκώμιον, εἰς τὸν ἅγιον Ανδρέαν τὸν ἀπόστολον, Σαλπίσατε, φησὶν ἐν νεομνηνίᾳ σάλπιγγος, ἐν εὐσήμῳ ἡμέρᾳ ἑορτῆς. περίονος τοῦ ἁγίου ἀποστόλου καὶ Εὐαγγελιστοῦ Ιώαννου, Σήμερον ἡμῖν, ὦ ἄριστοι παῖδεις, λόγον ἐρῶ. λόγος, εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς παναχράντου Θεοτόκου,
col. 73–74page 23 of 35
PG 114:73Σήμερον ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἐν τῷ ριοι ὅσοι ἴδον καὶ ἐπίστευσαν μακαριωτεροὶ δὲ οἱ μὴ Σταυρῷ. λόγος εἰς τὰ ἅγια πάθη τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Σκοπὸς μὲν καὶ τέλος ἐναγομένοις ἡμῖν πρός. Μί εἰς τὰ θαύματα τοῦ ἀρχιστρατήγου Μιχαήλ. Σοφὸν καὶ ἀκατάληπτον χρῆμα, καὶ τῇ οἰκουμένῃ ὠφέλιμον. εἰς τὸν βίον, καὶ τὰ θαύματα τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Γρηγορίου τῆς ᾿Ακραγαντων * Εκκλησίας. Σπουδαιότερος, ὦ φίλοι καιρός. λόγος εἰς τὰ Βαία, Σταυροῦ ἑορτὴ πρόκειται σήμερον. λόγος εἰς τὸν τίμιον καὶ ζωοποιόν Σταυρόν, Σταυροῦ πανήρυριν ἄγομεν, καὶ τὸ τῆς ἐκκλησίας άπαν, λόγος εἰς τὴν ὕψωσιν τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ Σταυροῦ. Σταυροῦ πανήγυρις καὶ τίς οὐ σκιρτήσειεν. 50 έγκώμιον εἰς τὴν ὕψωσιν τοῦ τιμίου ταὶ ζωοποιοῦ Σταυροῦ, καὶ εἰς τὴν ἁγίαν ᾿Ανάστασιν. Κταυροῦ πρόκειται σήμερον ἑορτή. Συγκαλεῖ ἡμᾶς, ὦ ἄνδρες, Γρηγόριος ὁ πάνυ. ἐγκώμιον εἰς τὸν βίον τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Γρηγορίου του Ναζιανζηνοῦ. Λέγουσιν ὅτι τοιοῦτος συγγραφεύς Γρηγόριος μαθητής ἦν τον Θεολόγου. Συγκαλεί πάντας ἡμᾶς εἰς τὴν οἰκείαν ἐστίασιν ἡ πολυτελὴς τῆς χαρᾶς εὐωδία λόγος, εἰς τὸ γενέσιον τῆς ὑπεραγίας ἡμῶν Θεοτόκου, Σύμβολα τῆς δεσποτικῆς ᾿Αναστάσεως τῆ τε σωμα τικῇ εὐωχία. λόγος εἰς τὸ ἅγιον Πάσχα. Σὺ μὲν ὦ ἀγαθὲ τοῦ ὑπεργάθου δοῦλε Θεοῦ. νέου Μεταφραστοῦ, εἰς τὸν ἐν ἁγίοις Θεόδωρον τὸν Τήρωνα. [] Συμεώνην τὸν πάνυ, τὸ μέγα θαῦμα τῆς οἰκουμένης. βίος Συμεών τοῦ Στυλίτου. Συμφυής τῷ κόσμῳ καὶ σύγχρονος, καὶ τοῖς ἐν αὐτῷ κρείττοσιν ἄνωθεν. λόγος, κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἁγίας καὶ μέγαλης Παρα σκευῆς περὶ τῆς τοῦ Κυρίου Σταυρώσεως. Τὰ τοῦ μεγάλου καὶ ἐνδόξου μάρτυρος διηγεῖσθαι μέλλων ἀνδραγαθήματα. ὑπόμνης μα, ήγουν ἐξήγησις τοῦ ἁγίου καὶ ἐνδόξου μεγαλομάρτυρος Αρτεμίου, συλλεχθὲν ἀπὸ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας Φιλοστοργίου καὶ ἄλλων τινῶν. Ταῦτά ἐστι τὰ ωάθη τῶν μαρτύρων Ιουλιανού, Βασι λίσσης, καὶ τῶν λοιπῶν. Οἱ ὅσιοι μάρτυρες τὸ αἰώνιον, Μακά ἑωρακότες καὶ πιστεύσαντες. Ἡμεῖς δὲ ἐπεὶ ἵδομεν, τοῖς ἡμετέροις ὀφθαλμοῖς, τὰς τῶν μαρτύρων πράξεις γράφο μεν. Ὅθεν ἡμῖν μικρὸν μέρος μακαριότητος πιστεύομεν ἔσεσθαι. Τὰ ψυχοφελῆ καὶ θεάρεστα τῶν ἁγίων Πατέρων ἀνδραγαθήματα. εἰς τὸν βίον τοῦ ἁγίου Πατρὸς ἡμῶν Ἰωαννικίου. Τῇ θαυμαστῆ καὶ ὑπερενδόξῳ Παναγία. προοίμιον εἰς τὴν κοίμησ σιν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου. Τὴν ἱστορίαν τῆς ἀθλήσεως τῶν προγεγονότων πρὸς ἡμετέραν οἰκοδομὴν καὶ ὠφέλειαν. Ηκούσθη δὲ τοῦτο πᾶς σιν ἡμῖν καὶ ἐλαλεῖτο. Καὶ τις τῶν ἀκουσάντων λέγει τῷ πατρὶ αὐτοῦ. Τὴν κέλευσιν τῆς ἡμετέρας οσιότητος δεξάμενος. λόγος ἱστορικὸς περὶ τῆς εὐρές σεως τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ Σταυροῦ. Τῇ μὲν ἀναστάσει τὸ θνητὸν κατεπόθη. λόγος εἰς τὴν ᾿Ανάληψιν τοῦ Σωτῆρος. Τὴν μὲν οὐκ χθὲς ἐποίει πανήγυριν ἐπιδημῶν ὁ Παράκλητος. εἰς τὴν Κυριακὴν τῆς Πεντηκοστῆ:, Τὴν πρὸς τοὺς ἀγαθοὺς τῶν ὁμοδούλων τιμὴν μετ γάλου τινός. Εγκώμιον εἰς τὸν Θεοδόχον Συμεών. Τὴν σὴν, ὦ τῶν καλῶν ἐραστὰ, θαυμάζειν μετ' ἐμὲ περὶ τὴν εὐσέβειαν. Εγκώμιον εἰς τοὺς ἁγίους καὶ θαυματουργούς Κοσμᾶς καὶ Δαμιανόν. Τῇ προτέρα Κυριακῇ τὴν ὀρθόδοξον ταύτην Εκε κλησίαν. περὶ τῆς τελεώσεως τῆς ἁγίας ἐνδόξου Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας. [] Τῆς ἴσης ἀτοπίας εἶναι νομίζω τό τε φθέγω γεσθαι τὰ μή δέοντα. Τῆς μὲν ἐπιγραφῆς τῶν ἀποστολικών πράξεων. ἐγκώμιον ἀπὸ διαφόρων λόγων τοῦ Χρυσοστόμου, εἰς τὸν ἅγιον ἀπόστολον Παύλον. Τῆς παρούσης ἡμέρας τὰ εὐαγγέλια. εἰς τὰς ἁγίας μυροφόρους γυναίκας, καὶ Ιωσὲρ τὸν ἀπὸ ᾿Αριματθίας, καὶ περὶ τῆς τοῦ Κυρίου Αναστάσεως, καὶ τῆς δι' αὐτῆς ἐσομένης παγκοσμίου τῶν γηγενῶν ἐξαναστάσεως. Τί δπὶ ἡμεῖς ἐπὶ τῷ προκειμένῳ σιγήσομεν θαύα ματι. λόγος εἰς τήν προσκύνησιν τοῦ τιμίου Σταυροῦ. Τῇ Μεσο νηστίμῳ. Τί δὲ Τιμόθεος; Τοῦτο γὰρ μετὰ τοὺς ᾿Αποστε
λους. εἰς Τιμόθεον τὸν ἀπόστολον. Τί καλὴ Ἐκκλησίας ἡ τάξις; τί τερπνὴ τῶν ἐπ' αὐτῆς; εἰς τοὺς ἁγίους ἐνδόξους καὶ πανευφήμους δώδεκα αποστόλους. Τί λαμπρὰ καὶ διαυγής ἡ τῆς ἡμέρας χαρις; ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον μεγαλομάρτυρα Θεόδωρον. Τί πάλιν ἐπὶ γῆς ὁ μέγας βούλεται Γαβριήλ ἡμῖν; λόγος εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς πανυμνήτου Θεοτόκου. Τί τερπνότερον τοῦ νῦν ὁρωμένου θεάματος, ἢ τί λαμπρότερον τῆς παρούσης ἡμέρας; λόγος, ἡνίκα τὸ τοῦ Χρυσοστόμου ἱερὸν σκήνος ἐκ τῆς ὑπερορίας ἐν τῇ Βασιλίδι τῶν πόλεων ἀπετέθη. Τί τερπνότερον, ἢ τί ἡδύτερον τοῖς φιλοθέοις; λόγος εἰς τὸ μυστικὸν δεῖπνον, καὶ εἰς τὸν νιπτήρα τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλη Πέμπτη. Τί τοῦτο σήμερον, σιγή πολλὴ ἐν τῇ γῇ. λόγος εἰς τὴν θεόσωμον ταφὴν τοῦ Κυρίου, καὶ εἰς τὸν Ἰωσὴφ τὸν ἀπὸ ᾿Αριμαθίας. Τί τοῦτο σήμερον ἀγαπητοί; σπουδαίων ὁμοῦ τε καὶ οξέως λόγος εἰς τοὺς κοιμηθέντας ἐν Κυρίῳ. Τίς ἄν με πρὸς ὕψος τῶν Ἰησοῦ μυστηρίων ἀγά γοι; λόγος εἰς τὴν μεταμόρφωσιν τοῦ Σωτῆρος. Τίς αὕτη ἡ ἀνατέλλουσα ὡς κρίνον; λόγος εἰς τὰ Εἰσόδια τῆς Θεοτόκου. Τίς δώσει λαβίδι προφητική διεστομώσθαι; λόγος εἰς τὴν ἀποτομὴν τῆς τιμίας κει φαλῆς τοῦ Προδρόμου. Τίς ὁ ἦχος τῶν ἑορταζόντων; λόγος εἰς τὴν παγκόσμιον ἑορτὴν τῆς ᾿Ορθοδο ξίας. Τίς ὁ τερπνὸς οὗτος ἦχος; τίς τῶν ἑορταζόντων. εἰς τοὺς ἁγίους ἐνδόξους καὶ κορυ ραίους τῶν ἀποστόλων Πέτρου καὶ Παύλου. Τίς ὁ φαιδρὸς σύλλογος οὗτος. εἰς τὴν κατάθεσιν τῆς τιμίας Ζώνης τῆς Θεοτόκου. Τοῖς κατὰ πᾶσαν πόλιν καὶ χώραν ἁγιωτάτους καὶ θεοσεβεστάτοις ἐπισκόποις. [] ᾿Αποκάλυψις περὶ τοῦ λειψάνου του Στεφάνου πρωτομάρτυρος. Τοῖς τετήρηκόσι τὸ κατ᾿ εἰκόνα Θεοῦ ἀῤῥύπωτον, καὶ ἀδιαλώβητον, βίος τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ μασκηνοῦ. Τοῖς φιλοῦσι τὸν Κύριον ἑορτῆς οὐ λείπει καιρός, εἰς τὸν ἐκ γενετής τυφλὸν, καὶ εἰς τὸν Πέτρον. Τοῖς φιλοῦσι τὸν Κύριον ἑορτῆς οὐ λείπει καιρός. εἰς τὴν ἁγίαν Μεσοπεντηκοστήν. Λέοντος πρεσβυτέρου Κωνσταντίνου πόλεις. Τὸ μὲν εἶδος τοῦ βιβλίου. εἰς τὸν βίον τῆς Μακαρίας Μακρίνης τῆς ἑαυτοῦ ἀδελ φῆς. Τὸ μὲν ἐν τῇ πίστει στεῤῥόν τε καὶ βέβαιον. εις το σύμβολον τῶν ἁγίων ἐν Νικαίᾳ Πατέρων τῶν τιη. Τὸ μὲν τίς ἡ ἐνεγκαμένη τὸν γεννάδα. βίος Ιωάννου τοῦ ἡγουμένου τοῦ Σιναίου όρους. Τὸν μέγαν ἐν βίῳ καὶ λόγῳ Συμεὼν ἐπαινεῖν προ ελόμενος. λόγος έγκωμιαστικὸς εἰς Συμεῶνα τὸν Μεταφραστήν. Τὸν μὲν λόγον ἡ προθυμία κινεῖ. ἐγκώμιον εἰς τοὺς ἀρχαγγέλους καὶ πάσας τὰς οὐρανίους δυνάμεις. Τὸν τοῦ Σταυροῦ λόγον ὁ μὲν θεῖος ᾿Απόστολος τοῖς μὲν ἀπολλυμένοις. λόγος εἰς τὴν σταύρωσιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, Το στόμα μου ἤνοιξα, καὶ εἴλκυσα πνεῦμα, φησὶ Δαυϊδ. Κἀγὼ τήμερον μετ' αὐτοῦ. ἐγκώμιον εἰς τοὺς ταξιάρχας τῶν ἀγγέλων Μι χαὴλ καὶ Γαβριήλ. Του κατελθεῖν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν. λόγος εἰς τὴν ἐνανθρώπησιν τοῦ Κυρίου, καὶ τίνων ἕνεκεν ἐνηνθρώπησεν. Τοῦ μακαρίου Παύλου ὄντος ἐν τῇ Ῥώμῃ διὰ τὸν λόγον τοῦ Κυρίου. περὶ τοῦ βίου τῶν ἁγίων Ξανθίππης, Πολυξένης καὶ Ρεβέκκας. Τοὺς διδασκάλους ἡμῶν ἐπαινέσωμεν. τοὺς ἁγίους τρεῖς Πατέρας Βασίλειον τον μέγαν, Γρηγόριον τὸν θεολόγον, καὶ Ἰωάννην τὸν Χρυτόστομον. Τοὺς τῆς εὐσεβείας καθήκει μύστα; μὴ τὴν χάριν μόνον ἀσπάζεσθαι. λόγος εἰς τὰ Βαία, Τρείς με πρὸς τριώνυμον παροτρύνουσι κίνησιν. ἐγκώμιον, εἰς τοὺς τρεῖς ἁγίους ἱεράρχας Βασίλειον τὸν μέγαν, Γρηγόριον τὸν Θεολόγον, καὶ Ἰωάννην τὸν Χρυσόστομον. Τρίτος ἀπὸ Πέτρου τοῦ κορυφαίου τῶν ἀποστόλων τῆς Ῥωμαίων Εκκλησίας ἀριθμούμενος πρόεδρος. σύγχρονος. Τῷ Ἰωάννῃ τὸν λόγον τῷ ἐκ Δαμασκου τὰ ἐγκών μια. λόγος, εἰς τὸν ἅγιον Ιωάννην τὸν Δαμασκηνόν, Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἐπλήσθησαν αἱ ἡμέραι. εἰς τὴν Περιτομὴν τοῦ Κυρίου. [] Τῶν θαυμάτων καὶ δωρεῶν, καὶ χαρισμάτ των τῶν δοθέντων ἡμῖν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ. περὶ τῆς ᾿Αποκαλύψεως τοῦ ἀρχαγγέλου Μιχαήλ. Υλικὴ μὲν αἴσθεσις ἤδεται τοῖς ὧν ἀντιλαμβάνεσθαι πέφυκεν. λόγος, καθ᾽ ὑπο μνημα ἐν εἴδει πανηγυρικῷ εἰς τὸν μέγαν ἀπόστολον Ἰάκωβον τὸν τοῦ Ζεβεδαίου υἱὸν,
col. 75–76page 24 of 35
PG 114:75τὴν Ταύρων γῆν προσεχώρει Σρύρνης ὁ Γέτης, οὓς ἀκούετε· εἰ γαὶ ἐδύνασθε μανθάνειν παρακελεύεσθαι Μεταφράστου τὸ καλλίκαρπον Γεώργιόν τινα Νικομηδείας τοῖς πλησίον εἶναι, τὰς μαρτύρων πράξεις ἀναγράφοντα. Μιχαὴλ Κελλάριος, ὅ. Ζήσας ἀσκήσει κοινωνός, τελεσφόρου τοῦ τελευτᾶν. τελεσθεὶς εὑρεθεὶς, ἀνὰ τὴν Δύσεως ἀκρόπολιν [39]. Εἰ μὴ τοίνυν οἷόν τε ἦν περὶ τοῦ ἁγίου Μιχαήλ, Συμεὼν ὁ Μεταφράστης, ἢ Κελλάριος, ποίας ἐκεῖθεν Βίαν ἁρπάζοιτο. Ε. 33. ἔκτοτε νεωτεριζόντων, κτλ. Ἀλ. 33, 34. ΕΛ. 33. τύπος τοῖς ἁγίοις μαρτύροις πρεπόντως ἀποτεθεῖσθαι, καὶ τοῖς παρόντα χρόνον βιοῦσι διατάξαι πρὸς τοὺς ἐχθροὺς τοῦ ἀληθοῦς πίστεως, ἃ οὐδαμοῦ λόγοις μνημονεύεται. καὶ τοῖς ἱεροῖς ἀνδράσιν ἐγκεκυφόσι, Ε. 37. Κ' ἐκ Δυσμάς· κτλ. Ἀλ. 37. ΕΛ. 37. Ναυπλίου, Βλαχέρνας Τριφωνίου· Παρθένοι ἁπλῶς αἱ τοῦ ἁγίου Δημητρίου εὐτυχῆσαι ὁμιλοῦσι. Μεθ' ὧν ἡ Ἄννα Θεοτόκου. Ε. 39. Κ' ἐν Βουσαβάρων ἐν Ἀγρυπνίᾳ κτλ. Ἀλ. 39. ΕΛ. 39. Νεοφύτου, Ἄμαντος Τρικαλωτοῦ· Παρθένοι αἱ ἐν Μαγδαλὰ διαιτώμεναι τοῖς ἁγίοις. Ε. 40. Ἄ. 43. Κ' ἐκ τοῦ Ἀπριλίου μαρτυρίου αὐτοῦ Νεοφύτου· κτλ. Ἀλ. 40. ΕΛ. 40. τὴν Μεγ. Ἀρχὴν Γεωργίου μαρτύριον. Ἄτρωτ. Με-ρίδος τοῦ Γεωργίου τοῦ τοῦ νεωτάτου μάρτυρος· τοῖς δύο Γεωργίοις ταῖς ἐν τῇ αὐτοῦ μνήμῃ αὐτὸν μεταξὺ αἴρεσθαι λέγεσθαι τοῦτο· πλὴν τοῦ τοῦ πρεσβυτέρου γεωργίου ἐν ἑαυτοῖς ἐγκεκαλυμμένου. μάρτυς τοῦ Ἀπριλίου μαρτύριον Νεοφύτου. Ε. 43. Κ' ἐκ τῶν εἰς τοὺς Βαπτιστὴν κτλ. Ἀλ. 43. ΕΛ. 43. Ναυπλίου, Βλαχέρνας Τρυφωνίου· Τρυφαίνης καὶ Τρυφωνίου· Τρυφαίνης ἐν Δαφνουσίᾳ. Ε. 43. Κ' ἐκ Ναυπλίου κτλ. Ἀλ. 43. ΕΛ. 43. Ἐλευθερίου Βίαν ἁγίου ταύτης Νοεμβρίου ζήτει κτλ. Ε. 45. Κ' ἐν ἡμέρᾳ Νοεμβρίου κτλ. Ἀλ. 45. ΕΛ. 45. Βίαν ταύτης Νοεμβρίου ζήτει κτλ. Ε. 45. Κ' ἐν ἡμέρᾳ κτλ. Ἀλ. 45. ΕΛ. 45. Ἐλευθερίου, Ῥοδανῆς· Ἐλευθέριος τε καὶ Ῥοδανὴ ἡ τοῦ Ἐλευθερίου μήτηρ· τῷ αὐτοῦ Σεπτεμβρίου ζήτει. Ε. 45. πλαξ καὶ Ἀντίοχος. Βίοι αὐτῶν οὐ Νοεμβρίου ζήτει. κτλ. Ε. 47. Κ' ἐν τοῖς ἁγίοις κτλ. Ἀλ. 47. ΕΛ. 47. φθάνει ὁ Ἰωάννης Βαπτιστής. Ε. 47. Κ' ἐν εἰκοστῇ Αὐγούστου κτλ. Ἀλ. 47. ΕΛ. 47. Σωσάννης Βαπτιστοῦ. Κ' ἐν τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ κτλ. Ἀλ. 49. ΕΛ. 49. Βαπτιστοῦ Θεοδώρου Ε. 49. Βίαν κτλ. Κ' ἐν εἰκοστῇ κτλ. Ἀλ. 49. ΕΛ. 49. Βίαν ταύτης Νοεμβρίου ζήτει κτλ. Ε. 51. Κ' ἐν τοῖς εἰκοστοῖς κτλ. Ἀλ. 51. ΕΛ. 51.
Θεοδώρου του Τήρωνος. Καὶ περὶ νηστείας καὶ ἐλεηκἀγὼ τῷ πατριάρχῃ Ιακώβ. μοσύνης. εἰς τὴν ἁγίαν μεταμόρφωσιν τοῦ Σωτῆρος. Τα φρικτοῦ μυστηρίου πάσῃ τῇ κτίσει. λόγος, τῷ ἁγίῳ καὶ μεγάλῳ Σαββάτῳ. 'Ωσπερ ἡ ἀμέτρητος ἄβυσσος βρύει ἀφθόνως τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων. εἰς τὰ Βαία. *Ωσπερ κανόνος παρατεθέντος τὸ στρεβλὸν τῶν ξύλον ἐλέγχεται. εἰς τὴν προδοσίαν τοῦ Χριστοῦ τῇ ἁγίᾳ Πέμπτῃ. Ὥσπερ ὁ ἥλιος πανταχοῦ μὲν τῆς γῆς τὰς ἀκτῖνας τοῦ φωτὸς ἐπιπέμπει. λόγος, εἰς τὸν ἅγιον Στέφανον. Ώσπερ οἱ κατὰ γῆν βασιλεύοντες τοὺς ὑπὲρ αὐτῶν ἐν παρατάξεσιν ἀριστεύσαντας. εἰς τὸν μακάριον Ιώβ. "Ωσπερ οὐκ ἔστι συνεχόμενον τῷ Κυρίῳ Ἰουδαῖον. εἰς τοὺς ἁγίους καὶ καλλινίκους μεγαλομάρτυρας Κήρυκον καὶ Ἰουλίτταν. 'Ωσπερ οὐχ ὅμοιαι τῶν σωμάτων πάντων αἱ μορ εἰς τὸν ἅγιον καὶ πανεύφημον ἀπόστολον Μάρκον. "Ωσπερ τις ἀνὴρ φιλέρημος. λόγος, εἰς τὴν ἀποτομὴν τοῦ Προ δρόμου. Καὶ ἵνα τι περὶ τούτου τοῦ μέρους εἴπω καὶ παρεκβατικώτερον τῷ λόγῳ χρήσ σωμαι, οὐκ ἀγνοῶ ὅτι τοὺς πολλοῖς τῶν σοφιστικών τερον τῇ περιβολῇ τῆς γλώττης κεχρημένων, οὐδὲν δὲ ἧττον καὶ τοῖς περὶ τὰ μαθήματα εσπουδακόσιν, ἀλλὰ καὶ οἷς τὰ φυσικὰ μαθήματα περισπούδαστα, οὐ πάνυ τι σπουδάζεται τοῦ ἀνδρὸς τὰ σπουδάσματα ὅτι μήτε τὰ τῆς μίξεως τῶν ἰδεῶν εὐπρεπῆ παρ' αὐτοῖς, μήτε οἱ σχηματισμοί τῶν λόγων καταφα "Ωσπερ φαίνει ὁ ἥλιος τοῖς ὁρῶσιν, οὕτως ὁ περὶ νεῖς, μήτε τις απορία φύσεως καὶ ἐπίλυσις, μήτε τῶν μακάρων λόγος τοῖς ἀκούουσι. γραμμικαὶ ὑποδείξεις μετὰ τῶν φορτικῶν ὀνομάτων, μήτε φιλόσοφοι ἔννοιαν ὑψηλογοῦσαι τὸ ὑποκείμε Ἐγὼ δὲ παρήμην ὁ ταχυγράφος Οὔπρος Νονον. βούλονται γὰρ οἱ περιττοὶ τὴν σοφίαν πρὸς τάριος καὶ ἀποκοδικέλλων ὁρῶν τὰς κολάσεις· ἀκούων ἐπίδειξιν πάντα γεγράφθαι, οὐ πρὸς ὠφέλειαν, καὶ δὲ καὶ τὸν ἐγκρύφιον αὐτοῦ στεναγμόν, ῥίψας τοὺς κοι ἤθους κατόρθωσιν. Ἐγὼ δὲ οὐδέ τινος τούτων φημί ακέλλους ἐκαλινδούμην ὀδυρόμενος πρὸς τοῖς ποσὶν “τὰ τοῦ ἀνδρὸς ἀποστερεῖσθαι συγγράμματα· ἀλλ᾽ αὐτοῦ. Ὁ δὲ κύριος μου ὁ συνήγορος τοῦ Χριστοῦ Θεόἐπειδὴ μὴ ἐπιδεικτική τις αὐτῷ ἡ χρῆσις, οὐ πυκνὰ δ ωρος μικρὰν φωνὴν ἀποδούς μοι λέγει· Οὔαρε, μὴ ἐγὼ ταῦτα αὐτῷ τίθεται, οὐδὲ ἐκ προοιμίων εὐθὺς, οὐδὲ καταλίπης τὸ ἔργον σου, μηδὲ ἐκκόψῃς τὰς μελλούσας πανταχῆ, οὐδὲ πᾶσιν, ἀλλ᾽, ὅπη αὑτῷ ἀφορμὴν τὸ εἰς ἐμὲ διηγήσεις. Υπόμενον ἵνα καὶ τὴν ἄφιξιν μου πρᾶγμα δίδωσιν, ὁπόσα δέον τῷ λόγῳ χρησάμενος, συγγράψῃς, καὶ τοὺς ἀγῶνας καὶ τὴν ἡμέραν τῆς τες ἐπὶ τὸν προτεθειμένον σκοπὸν εὐθὺς ἐπάνεισιν. Ὁ λειώσεως μου. μὲν λόγος αὐτῷ οὔτε πρὸς σοφιστείαν ὁρᾷ, καὶ ἀγος ραίαν κομψότητα, οὔτε εἰς τεχνολογίαν, καὶ κατα νόησιν φύσεως, οὔτε μὴν εἰς γραμμικήν θεωρίαν, ἢ τὴν περιττοτέραν ἐν τοῖς ἀριθμοῖς σύνεσιν· ἀλλ᾽ οὐδὲ σπουδάζεται τούτῳ ἡ τοῦ οὐρανοῦ κίνησις, ἢ ὅπως ὁ άπλανος κόσμος πρὸς τοὺς πλάνητας ἀπαντᾶ· μέλλει δὲ αὐτῷ συμφώνων, ἢ ὁμοφώνων οὐδέν· ἀλλ᾿ οὐδὲ τῶν ἐπὶ τούτοις ἐμμελειῶν. Διὰ τοῦτο ταῦτα μὲν ὡς Καὶ λέγει πρὸς τὸν περιττὰ παραπέμπεται. Ἔστιν ὅπου καὶ κατὰ και Οὔπρον, Μὴ ἀμελήσῃς τοῦ συντάξαι μου τὴν ἡμέραν τῆς ρόν χρώμενος. Τῆς δὲ ἀληθείας ἁπανταχῆ ἔχεται, τελειώσεως. Τὸ δὲ λείψανον μου ἀπόθου ἐν Εὐχαίταις ἐν καὶ τῆς ἀψευδοῦς διηγήσεως. Φράσεως δὲ πολλοὺς τῷ προγονικῷ μου κτήματι. Ἐν δὲ τῇ τελειώσει σου,ενώ μὲν ἠπίστατο τρόπους. Κέχρηται δὲ τῷ ἀποχρῶντι νόμος μου κοιμήθητι. Ει πρός τήν τε τῶν σπουδαίων καὶ τῶν πολλῶν ἀκρόασιν, καὶ ἤρκεσέ γε κατὰ ταὐτὸ ἀμφοτέροις τοῖς μέρεσι, Τῷ μὲν γὰρ ῥυθμῷ, καὶ τῷ κάλλει τῆς λέξεως τὸν ελλόγιμον ἀκροπτὴν ἐφειλκύσατο, καὶ ἔθελξεν έκα νῶς τοῖς τῶν χαρίτων θηράτροις· τῷ δέ γε σαφετ καὶ ποτίμῳ, τὰς ἰδιώτιδας ἀκοὰς τῆς ἑαυτοῦ φωνῆς ἀνηρτήσατο. ᾿Αμφοτέρους τε αὖ ὑπηγάγετο τῷ συν τόμῳ καὶ πιθανῷ. Ἐγὼ γὰρ ἵνα μηδὲν ἐρῶ τοῦ ἀληθοῦς ἔλαττον ἐπικρυψάμενος, χαρακτήρων μὲν [] Ως φοβερὸς ὁ τόπος οὗτος, συνεξιστάμενος λόγων πολλοὺς οὐδὲ καλλίονας λέγω δὴ τῶν τελεων Ως εὐτυχὴς, καὶ πάντα μακάριος. εἰς τὴν ἡμέραν τῆς μνήμης του μεγάλου τροπαιοφόρου, καὶ τὴν νῦν γενομένην ἐπὶ τοῖς βαρβάροις θαυματουργίαν.
col. 77–78page 25 of 35
PG 114:77τέρων ῥητόρων, καὶ οἱ μηδὲ πρὸς παράδειγμα τοῖς πολ λοῖς ἑστᾶσι, τῷ ὑπερηχοῦντι τοῦ ρυθμοῦ· ἀκριβεστέραν δὲ ἰδέαν, οἷς εἴλετο συνθέσθαι συγγράμμασιν, οὐκ οἶδα, εἴ τις τῶν πάντων συνήρμοσεν. ᾿Αλλὰ καὶ εἴ τις ἂν τῶν περιττῶν ἐκείνων τήν τε φράσιν, καὶ τὴν ἐνθύμησιν προ είλετο τὴν τοιαύτην υπόθεσιν, περιεργότερον μὲν αὐτῇ τὸν λόγον εἰργάσατο· οὔ φημι δὲ σύμπασιν ἀκροαταῖς κατάλληλόν τε καὶ ἀρμοδιώτερον. Τὰ τε γὰρ προοίμια τῶν λόγων αὐτοῦ ἀπτόμενα εὐθὺς τοῦ ὑποκειμένου, καὶ βραχύ τι προϊὼν τὸν τοῦ συγγράμματος ἀνα φαινεὶ σκοπὸν· καὶ τὴν πᾶσαν ἐπ᾿ ἐνίοις τῶν λόγων ὑπόθεσιν κεφαλαιωσάμενος, εὐθὺς κατὰ μέρη τέμνει, πρὸς τε τὰ πρόσωπα καὶ τοὺς καιροὺς μεθαρμόζεται, καὶ τὸ μὲν; χρῶμα τοῦ λόγου τὸ αὐτὸ πᾶσι, καὶ ἡ ποιότης μία τῆς φράσεως, ἡ δέ γε τοῦ ἤθους μεταβολὴ ποικίλη, καὶ ὡς, εἴπῃ τις, τεχνικὴ ἂν οὐ διὰ τὴν τέχνην τα πράγματα [], μεταβάλλουσα, ἀλλὰ τῷ ἑκάστῳ τῶν παραπιπτόντων πραγμάτων τε καὶ προσώπων οἰκείων διερμηνεύουσα, Ως πρὸς ἀρχέτυπα δὲ τὰ ἀρχαιότερα τῶν πραγμάτων ἐνατενίζων, ἐκείνων τε οὐκ ἀφίσταται, ἵνα μὴ δόξῃ ἄλλο τι ποιῶν; καὶ παρὰ τὸ παράδειγμα, καὶ τὴν ὅλην ἰδέαν μετατυποῖ, οὐκ ἐναλλάττων τὴν ὕλην, ἀλλὰ τὸ ἦμαρ τημένον τῶν εἰδῶν διορθούμενος, οὐδὲ καινοτομῶν ταῖς ἐννοίαις, ἀλλὰ τὸ τῆς λέξεως σχῆμα μετατιθείς. 'ἀνωμαλίαις τε περιπίπτων διηγημάτων ὁ λόγος αὐτῷ, καὶ μεταλλαγαῖς ὑποθέσεων, οὐ σύγκειται, οὐδὲ ταράττεται ἀλλ᾿ ὥσπερ ἄριστος κυβερνήτης περικλυζομένης αὐτῷ τῆς νεὼς ἀτρέμας εἱστήκει τῷ οἴακι τεχνικώτατα χρώ-; μενος. Εστι δ' οὗ τῶν λόγων καὶ γεωγραφεῖ τὰς τῶν ἐπαινουμένων πατρίδας τῆς συμπάσης ἀποτεμνόμενος γῆς, καὶ ἀνάγων εἰς ἓν τῶν τμημάτων. Εἶτα δὲ καὶ περὶ ποταμῶν τι φθέγγεται, καὶ φυσιολογεῖ αὐτῶν τὰς ἀρ- " χάς, καὶ περὶ εὐκαιρίας πόλεων, καὶ κράσεως ἀέρων, καὶ ὡρῶν ἁρμονίας, εἰ καὶ τὴν ἀκοὴν τῷ ὄντι δυσήκοοι τοῦ τῶν λεγομένων οὐκ ἐπαίουσιν. Απτεται δὲ καὶ που λυειδῶς τῶν τοῦ λόγου μερῶν· τὰ μὲν ἀγωνικώτερον, τὰ δὲ πραότερον. Τῆς δὲ τῶν διηγήσεων χάριτος τίς ἂν αὐτῷ τῶν πάντων ἀμφισβητήσεις; τῆς δὲ συνθήκης, τῆς δὲ τῶν ῥυθμῶν ἀναπαύσεως, τῆς δὲ πρὸς πάντα καταλλήλου εὐαρμοστίας. Βούλομαι μὲν οὖν ὅτι μὴ στωμύλος ὑπὲρ ἐκείνου διαγωνίσεσθαι. Εὑρίσκω δὲ τοὺς λόγους αὐ τῷ μηδὲ ταύτης χάριτος ἀποδέοντας, ἀλλ' ὅπου μὲν καὶ τὸ περιττὸν ἔχοντας, ἐν δέ γε τοῖς πλείοσι τὸ σεμνὸν καὶ τὸ κόσμιον. Δύο δὲ ταύτας ὁδοὺς αὐτῷ θέμενος μαρτυρικὴν ἐνστασιν, καὶ ἀσκητικὴν καρτερίαν, τρέχει μὲν ἐπ᾽ ἀμφοῖν τοῖν σταδίοιν, οὐ ποδῶν ὠκύτητι, ἀλλὰ μετὰ λογισμῶν ὀξύτητος. Μάλιστα δὲ τὸν ἀσκητικόν διαθέων δίαυλον εὐτονώτερος ἑαυτοῦ καὶ ἀγωνοστικώτερος γίνε ται. Πιαίνει γοῦν μοι τὴν ἀκοὴν ὁπηνίκα ὁ λόγος αὐτῷ ἄνεισι μὲν ὄρη, ὕπεισι δὲ σπήλαια· ὑπό τε πίτυν, ἢ δρῦν τινα καθίζει τὸν ἀσκητὴν, καὶ σχεδιάζει αὐτῷ τροφὴν τὴν ἐκ βοτανῶν, καὶ πόμα τὸ ἐκ πηγών. Περιανθίζει γὰρ τὰς τοιαύτας διηγήσεις λέξεσί τισι τὸ καλὸν ἀνθού σαις, καὶ σχημάτων ποικίλλει ροδωνιαῖς, καὶ ὡς δρύς μενα δείκνυσι τὰ τότε καιροῦ πραττόμενα. Ζηλῶ μὲν οὖν ἐγὼ τὸν ἄνδρα καὶ τῆς τοιαύτης εὐστομίας καὶ χάριτος, οὐδέν τε ἧττον τῆς εὐχρηστίας τῶν ὑποθέσεων.
᾿Αγαπητοὶ, ἐγένετο ἐν τοῖς ἔτεσιν ἡμῶν ἀνήρ τις ἐν τῇ ᾿Αλεξανδρέων μεγαλοπόλει. Αδριανού βασιλεύοντος ἔτος εἰκοστοῦ πρώτου, ἀναλύσαντός τε ἀπὸ τῆς ἀνατολῆς ἐπὶ τὴν Ῥώ μην. Αναβαίνοντες Παύλου εἰς Ικόνιον μετὰ τὴν φυσ γήν τήν γενομένην ἀπὸ ᾿Αντιοχείας. "Απερ τοῖς ὀφθαλμοῖς ἡμῶν ἐθεασάμεθα πάνε Αρχαγγέλου πανήγυρις, καὶ τῶν πιστῶν ἀπας εὐφροσύνης σύλλογος. Βασιλεύοντος Αὐρηλιανου ἦν ἀθροισμὸς μέγας τῶν Χριστιανῶν ἐν τῇ Νικομηδέων πόλει. Βασιλεύοντος τοῦ παρανόμου καὶ ἀσεβεστάτου Αυρηλιανοῦ ἐν τῇ πρεσβυτέρᾳ τῶν πόλεων Ρώμη. Βίον καλόν, ἀδελφοί μου, βούλομαι διηγήσασθαι καὶ ἐνάρετον τῇ ἡμων ὁμονοίᾳ. [] Βίον καὶ ἅγιον καὶ ἀμόλυντον καὶ ἐνάρετον ἀνδρὸς δι καίου βούλομαι διηγήσασθαι. Βούλομαι τοίνυν, ἀγαπητοί, ὑφήγησιν ἀγαθὴν καὶ ἐνάρετον διηγήσασθαι ταῖς τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαις. Διηγήσατό τις γέρων μέγας, εἴ τι Ξενοφών τις συγκλητικὸς ὑπὲρ πᾶσαν εὐπρέπειαν ὑπάρχων. Διηγήσατό τις ἀββᾶς Σεραπίων ὑπάρχων ἐν τῇ ἐσωτέρᾳ ἐρήμῳ, Διοκλητιανοῦ καὶ Μαξιμιανοῦ τὴν ἀτοκράτορα Ρω μαίοις διεπόντω αρχήν. Εγένετο κατὰ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον μετὰ ἑπταετούς χρόνου. Εγένετό τις ἀνὴρ ἐν τῇ ᾿Αλεξανδρέων μεγαλοπόλει ἀνὴρ ἔνδοξος. Εγένετο ἐν ταῖς ἡμέραις Διοκλητιανοῦ τοῦ βασιλέος Ανθιμος ὕπαρχος. Εγένετο μετὰ τὸ ἀναστῆναι τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν ἐκ νεκρῶν συνήθροισε τοὺς δώ δεκα. Εἰ οὐ τόπῳ ἢ χρόνῳ, γνώμῃ δὲ μᾶλλον στεῤῥᾷ καὶ προαιρέσει τά τε μέγιστα τῶν κατορθωμάτων. Εμαί γε λίαν ἡδὺ καὶ τὸ περὶ λόγους πονείν, οἷς οἱ ἀγῶνες τῶν ὑπὲρ τοῦ καλοῦ, καὶ τῆς ἀρετῆς σπουδασάντων.
col. 79–80page 26 of 35
PG 114:79Ἐν ταῖς ἡμέραις εκείναις βασιλεύοντος τοῦ εὐσεβεστάτου καὶ κεγάλου Θεοδοσίου. Ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις γενομένου διωγμού, καὶ πολλῶν ἀδελφῶν προαναιρεθέντων. Ἐν ταῖς ἡμέραις ἐν οἷς ὁ Θεὸς ὁ ἀγαθός. Ἐν ταῖς ἡμέραις εκείναις Ζήνωνος τοῦ βασιλέως καὶ Γρηγορίου ἐπάρχου ὄντων ἐν ᾿Αλεξανδρεια. Ἐν τῇ Χαλκηδονέων πόλει ἦν ἀθροισμὸς τῶν Χριστιανῶν. Πρισκὸς ὁ ἀνθύπατος. Ἐν τοῖς καιροῖς Σωνσταντίνου τοῦ βασιλέως ἀκαταστασία ἐγένετο ἐν τῇ Φρυγία. Ἐν τοῖς καιροῖς τοῦ εἰκοστοῦ πέμπτου ἔτους ἐν τῇ ἱ εὐκαταστασίᾳ τῶν εὐσεβῶν καιρῶν. Ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ βασιλεύοντος Δεκίου καὶ Βαλεριανού των αὐτοκρατόρων ἐν τῇ μεγαλῇ πόλει Ρώμη. Εν σῷ καιρῷ ἐκείνῳ ὅτε Σατανᾶς ὑπὸ τῶν ἀξίων οὐτοῦ εὐωχεῖτο. [] Ἐν τῷ καιρῷ τοῦ διαγμοῦ τοῦ κατὰ τῶν Χρι Εν στιανῶν ἦν τις Ἰάκωβος ονόματι. Εν τῷ καιρῷ των ανόμων ὑπερμάχων τῆς εἰδω λολατρείας. Ἐν τῷ τριακοστῷ ἐβδόμῳ ἔτει τοῦ διωγμοῦ ἡμῶν ἀνεκαινίσθη πάλιν τὰ τῶν συμφορῶν ἡμῶν. Επί βασιλείας Δεκίου τοῦ βασιλέως βασιλεύοντος τῆς Ρώμης, θεραπευτοῦ μὲν τῶν ἐπιμόνων Ἔτους δευτέρου τῆς βασιλείας Γαίου Γαλερίου Διοκλητιανού. Ἔτους διακοσιοστοῦ τοῦ Σωτῆρος Ἰησοῦ Χριστοῦ ζήτησις καὶ ἀνεύρεσις γέγονεν. Ἔτους ἑβδόμου τῆς βασιλείας Μαξιμιανού, ἡγεμονεύοντος Μαξίμου. Ἔτους πέμπτου τῆς βασιλείας Ιουστίνου τοῦ φιλο χρίστου βασιλεύοντος. εκεν ἡμῖν ἡ λαμπρὰ καὶ χαρμόσυνος καὶ ποθουμένη πανήγυρις. Πκον ἐπὶ τὰ κινητήρια τὰ κατὰ τοῦ διαβόλου καὶ οἱ ἅγιοι μάρτυρες Νίκανδρος, καὶ Μαρκιανός. Εν τίς ἀνὴρ μοναχὸς ὀνόματι Αμφιλόχιος. Οὗτος δίκαιος καὶ θεοσεβης ὑπῆρχεν. Ο Ἦν οὗτος ὁ Βασίλειος κατηχῶν πάντα ἄνθρωπον περί τῆς ἀληθείας τῆς εἰς Χριστόν. Ἦν τις γυνή φιλόχριστος ὀνόματι Ιουλία. Ἡ περὶ τῶν μακαρίων ἀνδρῶν βίων ἀναγραφή. Η σεπτὴ καὶ μεγαλόδωρος τῶν ἁγίων αὕτη σκηνή. Θαυμάτων διήγησιν προβάλλεσθαι σήμερον. Ἱεράρχην καὶ ἀσκητὴν ἄμα καὶ Χριστοῦ μάρτυρα μόνοις ἂν γένοιτο δυνατόν. Καὶ πάλαι μὲν τῶν κατὰ Θεὸν πολιτευταμένων ο βίος λυσιτελής καὶ ὠφέλιμος. Καλῶς οὖν, ἀγαπητοὶ, καὶ ὁ χορὸς ὁ ἐν Αἰγύπτῳ μαρτυρήσας Θεῷ. οἰκῶν ἐν Βηλαδή τη πόλει. Κατὰ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον ἦν ὁ μακάριος Ιάκωβος Κατὰ τὸν καιρὸν τῆς βασιλείας Θεοδοσίου τοῦ βα σιλέως καὶ ᾿Αρκαδίου καὶ Ονωρίου τῶν υἱῶν αὐτοῦ. Κατὰ τὸν καιρὸν τῆς βασιλείας Μαξίμου ἦν τις ἱερεὺς τῶν ῾Ελλήνων. [] Κατὰ τοὺς καιρους εκείνους ἐβασίλευε διοκλητιανὸς ὁ τύραννος. Κατὰ τοὺς καιρούς Γρατιανοῦ καὶ Οὐκλεντιανοῦ τῶν Αὐτοκρατόρων συνέκη συναθροισθῆναι. Κατὰ τοὺς καιρούς Διοκλητιανοῦ τοῦ βασιλέως καὶ τοῦ οὐτοῦ συγκαθεδρου Γαλεριανοῦ. Κατὰ τοὺς καιροὺς ἐκείνους βασιλεύοντος κατὰ συγχώρησιν του Χριστού. Κατὰ τοὺς καιροὺς ἐκείνους βασιλεύοντος Μαξιμιανοῦ τοῦ παρανόμου καὶ ἀσεβεστάτου, Κατὰ τοὺς καιροὺς ἐκείνους ἦν τις ανὴρ ἐν τῇ Παφλαγόνων χώρα. Κατὰ τοὺς καιροὺς ἐκείνους ἐπὶ αὐτοκράτορος Τραϊανοῦ ἦν πολλή μανία Κατὰ τοὺς καιρούς Λικινίου τοῦ βασιλέως ἦν διωγμός μέγας τῶν Χριστιανών. Κατά τους χρόνους Τραϊανοῦ τοῦ βασιλέως γέγονε τις κόρη. Κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ἦμεν πάντες οἱ ἀπόστολοι ἐν Ἱεροσολύμοις. Κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν Τραϊανοῦ τοῦ βασιλέως
περιειληφότος τὴν Ῥωμαίων ἀρχήν. θέλων τὴν σωτηρίαν αὐτῷ. Κωνσταντινὸς τὴν Ῥωμαϊκὴν ἀρχὴν, εἶτα τῆς ἀνατολῆς ἐνεχειρίζετο σκήπτρα. Μαξιμιανοῦ ἡγεμονεύοντος τῆς Κιλικίας, καὶ πολιτευομένης τῆς μικρᾶς θυσίας τῶν εἰδώλων. Μετόχιος ἀπόστολος καὶ μὴν εὐαγγελιστὴς ἦν ἐκ πόλεως Ἱερουσαλήμ. Μετὰ τὴν κατὰ σάρκα τοῦ Δεσπότου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐπὶ γῆν ἔλλαμψιν. Μιχαὴλ ἐπαινῶν, τὸν Γαβριὴλ ἐπαινέσομαι. Ταυτὸν γὰρ Μιχαήλ ή Γαβριὴλ ἐπαινεῖν, ὅτι ὅλος ἐν δλῳ. Νῦν καιρὸς εὔκαιρος μετὰ τοῦ πνευματοφόρου Δαυΐδ ψάλλοντος εἰπεῖν, Εγγύς Κύριος τους συν τετριμμένοις. Ὁ Θεὸς ὁ αἰώνιος ὁ μέγας και θαυμαστὸς, καὶ Πατὴρ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ὁ ἡμέτερος ἱστοριογράφος Ευσέβιος ἡνίκα τὴν ἐκκλησιαστικὴν ἔγραφεν ἱστορίαν. Οἱ ἅγιοι τοῦ Θεοῦ ἀπόστολοι καὶ εὐαγγελισταί καὶ μάρτυρες, οἱ τὸν Σωτῆρα καὶ Κύριον ἡμῶν Ἰης σοῦν Χριστόν. ας τοὺς ἀγαθοὺς καὶ σπουδαίους ἄνδρας έγχω μιαζοντες, πρέπει μὲν δήπου [] σφίσιν αὐτ τοῖς. Ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἡ πηγὴ τῆς σοφίας. Ὁ μακάριος οὗτος ᾿Αββάς Δωρόθεος τὸν μονηρή βίον τὺν Θεῷ ἀσπασάμενος, Ὅσοι τοῖς τοῦ Χριστοῦ μυστηρίοις προκόπτετε τοῖς ἐμοῖς δάκρυσιν ἐπιβλέψατε. Πάρεστιν ἡμῖν ἑορτὴ σήμερον ὥσπερ ἀστέρος ἐπισω τολὴ, καὶ τὸ ταύτης φέγγος. Πᾶσα δόσις ἀγαθὴ καὶ πᾶν δώρημα. Περὶ τῆς ἐν χρόνῳ μὲν γενομένης ἀκεραίας διαλύσεως, αἰωνίου δὲ εἰς οὐρανοὺς ἀναλήψεως. Πολλῶν ἀγαθῶν καὶ ψυχωφελῶν εὐεργεσιῶν τοῖς φιλοθέοις. Πρῶτον τίθημι τῷ λόγῳ τὸν ᾿Αβδᾶν Ιωάννην, Τέρπει μὲν καὶ λειμών πολυανθής, καὶ εὐώδης ὕδασι τε διειδέσι καταβόντος. Τῆς ᾿Αναστάσεως τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χρισ στοῦ, καὶ τῆς ἐνδόξον αὐτοῦ ἀναλήψεως. Τῆς εἰδωλικῆς ἀλύος κατὰ πάσης διασκεδασθείσης τῆς οἰκουμένης. Τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ οὐρανόθεν ἐνανθρωπήσεως καὶ τῆς ἐνδόξου αὐτοῦ ἐπι φανείας. Τῆς τῶν Ῥωμαίων καταυγασθείσης ὑπὸ ἡλίου τῆς δικαιοσύνης, Τιμᾶν ἐστιν ἄξιον τοὺς ἐφευρηκότας τὰ κάλλιστα, καὶ περικαλλέσι καὶ ποικίλοις στεφάνοις. [] τοῦ ἀναχωρητοῦ, καὶ πάντων ἀναχωρητῶν ἀρίστου Κυριακού. Τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ βασιλεύοντος πᾶσα πλάνη, και δαιμονική λατρεία ελύθη. Τοῦ μακαριωτάτου και φίλου Θεοῦ Ἱλαρίωνος. Τοῦ παρανόμου καὶ ἀσεβεστάτου Μαξεντίου τυραννοῦντος τὴν βασιλείαν. Όσοι τῷ τοῦ κορυφαίου τῶν ἀποστόλων θείῳ Τοὺς δοξάζοντας με δοξάσω, φησὶν ὁ Θεὸς ὑπου ἔρωτι γινόμενοι κάτοχοι. η φήτου γλώττη χρησάμενος. Οτε Μαξιμίνο; ὁ βασιλεὺς ἐν τῇ Θεσσαλονικέων διή γε πόλει. Ο τὸν μέγαν τῆς βροντῆς γόνον προτρεπόμενος ἐπαινεῖν, αὐτό μοι δοκεῖ τὸ μέγα τοῦ Θεοῦ Πνεῦμα παραινεῖν ἐπαινεῖν. Οὗτος ὁ Πατήρ ἡμῶν Ἰωάννης ὁρμᾶτο μὲν ἀπὸ τῆς Κωνσταντίνου. Οὗτος ὁ ὅσιος Πατήρ ἡμῶν Ἰωάννης ἐπίσκοπος ἦν Γοτθίας. Φιλάνθρωπος καὶ ἐλεήμων Θεὸς ὁ ἀεὶ προνοῶν καί
col. 81–82page 27 of 35
PG 114:81'Ρωμαίων ἀρχὴ τῆς βδελυρᾶς. Αἰγαὶ πόλις εἰ κόλπῳ μὲν τῷ ἰονά κειμένη. Αἰλίου 'Αδριανού Ῥωμαίων μὲν βασιλεύοντος, δα! μοσι δὲ καὶ εἰδώλοις ἐπιμελῶς δουλεύοντος, ᾿Αλλὰ πῶς ἄν τις ἡμᾶς ἀπαλλάξει αἰτίας καὶ μώ μων. Αλλος μὲν ἄλλο τι τῆς θρυλλουμένης διεξιέτω Κρήτης, ὁ μὲν τὸ κάλλος, ὁ δὲ τὸ μέγεθος. Αναστασία γυναικῶν ἡ καλλίστη, Ρώμης μὲν τῆς περιλόξου φυτόν, γένους δὲ περιφανεία. ᾿Ανδρῶν φιλαρέτων βίος, καὶ ἡ τῆς αὐτῶν πολι τείας διήγησις καὶ πᾶσι μὲν τοῖς εὐσεβῶς. ᾿Αρκαδίου τὰ ῾Ρωμαίων διέποντος σκήπτρα. Αρτι Μαξιμιανοῦ δεύτερον ἔτος ἄγοντος ἐν τῇ Ῥωμαίων ἀρχῇ, καὶ τοῦ τῆς ἀσεβείας χειμώνος, Αρτι μὲν ἡ τῆς ἀσεβείας ἀχλὺς ἅπασαν διεχείτο τὴν οἰκουμένην. Αρτι τῆς εὐσεβείας ἀνελλαμπούσης, καὶ τοῦ Εὐαγ γελικοῦ κηρύγματος τὸν πάντα κόσμον. "Αρτι Ναβουχοδονόσορ ὁ Βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων τὴν Ιερουσαλήμ πολέμῳ καταστησάμενος. "Αρτι τῆς θεογνοσίας εἰς πάντα τὸν κοσμόν δια τρεχούσης. Αρτι τὰ Ῥωμαίων σκήπτρα Θεοδοσίου τοῦ παι δὸς ᾿Αρκαδίου εὐσεβῶς διεθύνοντος. Αρτι τοῦ παιδὸς Ζαχαρίου. Αρτι τοῦ τῆς εἰδωλομανίας νέφους τὴν οἰκουμένην ὅλην διαλαβόντός. "Αρτι Τραϊανοῦ τὰ τῆς Ῥωμαίων βασιλείας σκῆπτρα παραλαβόντος, τῆς ᾿Αντιοχέων ἐκκλησίας ἐπίσ σκοπος. Βασιλεύοντος Διοκλητιανοῦ καὶ Μαξιμιανοῦ τῶν τοῦ ἀληθοῦς Βασιλέως πολεμίων. Βασιλεύοντος Διοκλητιανού και Μαξιμιανού, πᾶσα ἡ τῶν Ῥωμαίων ἀρχή. Βασιλεύοντος τοῦ ἀσεβεστάτου καὶ παρανόμου, Βασιλεύοντος τοῦ ἀσεβεστάτου Μαξεντίου ἡ τῶν Βλάσιος ὁ μάρτυς ἄξιον τοῦ τοιοῦδε τέλους τῆς μαρτυρίας. Γυναικείαν ἀρετὴν τῆς τῶν ἀνδρῶν οὐδὲν ἀπο λειφθεῖσαν πᾶσι διεξιέναι λυσιτελές. Δέκιος ἡνίκα καὶ Βαλεριανός. Διοκλητιανὸς ὁ Ρωμαίων αὐτοκράτωρ ἀναξίως τῶν σκήπτρων ἐπιλαβόμενος. Διοκλητιανὸς τὴν αὐτοκράτορα Ρωμαίοις διέπων αρχήν. Διοκλητιανοῦ καὶ Μαξιμιανοῦ τῶν δυσσεβῶν, καὶ ἀθέων τὴν τῶν Ῥωμαίων διεπόντων ἀρχήν. Διοκλητιανοῦ τὰ Ῥωμαίων σκῆπτρα διέποντος, Πρίσκου τε περὶ τὴν ᾿Ασίαν. Διττὰς ἡμῖν ᾿Αναστασίας εἶδε γνωρίζειν ἐπι φανεῖς μὲν ἄμφω τὸ κατὰ σάρκα γένος. Εγένετο μετὰ τὸ πατάξαι Κύριον. Εδει μὲν, ὦ ἱερωτάτη, καὶ θεοσύλλεκτος ἄθροισις τὸν νῦν σήμερον. Εἰ καὶ δικαίου μετ' ἐγκωμίων τελεῖσθαι. Εἰ καὶ πρῶτοι Πέρσαι Χριστὸν ἐκ Παρθένου γεν νώμενον προσεκύνησαν. [] Εικόνες καὶ πάλαι καὶ ἀδριάντες διὰ τοῦτο πάντως εἰς τὸν ἡμετέρον βίον εἰσήχθησαν. Εἶχε μὲν ἡ ἐπιφανής Νικομήδεια. Εἶχε μὲν τὰ 'Ρωμαίων σκήπτρα Λικίνιος, καὶ βασιλέων των πάλαι. Εἶχε μὲν τὰ Ῥωμαίων σκήπτρα Μαξιμιανὸς ὁ Ερκούλιος. τοὺς τὰ Χριστιανῶν φρονοῦντας ἐξέμησαν. Εκράτει ποτὲ τὰ τῆς ἀσεβείας, καὶ βασιλεῖς ἐπὶ Ελύττα κατά Χριστιανῶν Σαβώριος ὁ Περσῶν βασιλεύς. "Εννοιά μοι πολλάκις γέγονε, τί δήποτε μυρίοι ποιηταί, οἱ μὲν πολέμους καὶ ἔχθρας, καὶ τὰς ἀπ' αὐτῶν συνέθηκαν συμφοράς. Ἐν Παλαιστίνῃ πόλις ἐστὶν οὐκ ἔλαττον ἢ πέντε καὶ τεσσαράκοντα σταδίους ἀπέχουσα Γάζης. Ἐπεχωρίαζε μὲν καὶ πρότερον ἤδη τὸ τῶν ᾿Αρεια
Εἰπὲ δή, φιλάνθρωπε, χαιρόμενος ἀπεκρίνατο, ἃ καὶ τῆς χρηστῆς ἄξια τῶν ἀνθρώπων δόξης. Σύγγνωθι τῶν ἁμαρτιῶν μου πρὸ τοῦ σε ἀπελθεῖν· τὴν Στεργοῦ πατρίδα· οὐ φαύλως ὑπὲρ σεαυτοῦ εἶ τῶν χρηστῶν ἄξιος· πρὸς δόξαν δὲ μηδόλως. Οὕτω προήρπαγεν, ὑπ᾽ χαριέντων τοῦ βεβίωκεν. Μὴ τῶν ἀδίκων γλώσσῃ τοῦ ψεγόμενον δρόμος, θεῖναί μοι μόνον, ἀεσσαίτω, αὐτοῦ μὲν ἐκεῖθεν· Θρηνοῦ θρῆνα ὕλαξεν μοι· λύγγε δὲ δεδοίατο. Σφᾷξ ἀγελῆεν, πρόσταγε ἀεχθεῖ ἀδίκαιτος, Ἐπί μὴ ἀφθίαις μηκίσσων τὰ ἑλεῖα ἱεροβίοις. Ψεύδ᾽ τοῦ τέλους μέριμνοι, καὶ τέλει καθεῖλεν· Μελοπτυέης τῆς μαγεύσεων, κεῖξον δὲ τέλος. Ἀγκιστρεῖν ἀγαπήσας, ἔγ᾽ εἶπε τοῖς ἐχθροῖς. Ὅρα τε ἀγριωθέντι τροπαίους μέγ᾽ ἐχθράνεων, ἀπ᾽ ἀγριωθέντι τἀγαθηφόρα εἶ ὑπερκατελεῖν, ἀπ᾽ ἀγρίων δύ᾽ εἶναι, τάχος ἐν οὔποτε φθίνει. Ἀμφότεροι μεταπαίοι ταχύτητος νέμεσιν· ἤδ᾽ εἰ πανηγυρίζεσθε ἄχρηστον, εἰ ἐχθιδεύεις· Ἀλλ᾽ ἂν μεταπαίει ταχύτητε νέμεσιν· Ἀγαθόν, εἶδος ὄντων ψυχῶν μνημεῖον, ἀρδευτῶν τεκμηρίους θησαυροὶ καὶ δεξιοτήτων. Δεῖ δὲ καλόν τε καὶ ὅλως ἁρμόζον αἴσθεσθαι δωρεᾶς, Θεῷ λατρεύων τε καὶ δεξιοτήτων ἐκπληρούντων τὴν διακονίαν τε καὶ ἐπιμέλειαν. Χρηστιανός, ὅπερ ὁμολογεῖ φέρων ὁ εὐσεβής· Θεοῦ δ᾽ ἐπείγοντος ἐκ τοῦ βεβίωκεν ὡρμημένος, ἐρρέθη· ὃ δεῖ βεβαιούμενος ἀκμὴν γενέσθαι· ἵν᾽ εὐθαρσῶς ποτήριον πικρὸν ἀγαπήσωσιν, ἐν ᾧ δ᾽ ἐσβέσθη λύπη ἑνάδος ἀδελφοῦ φρατρὸς ὑμῶν μὴ συμβαίνειν γνωστοὶ σῴζεσθαι. Τὸ κεφάλαιον πρᾳοτήτων. Ὁμιλοῦσαν δάκρυσι καὶ ψυχῆς ἱκέτην μανία τῶν ἁμαρτωλῶν θησαυροῖς τε καὶ ἀγαθοεργίων. Χριστιανός, ὃ βεβαιοῖ εἶναι εὐσεβής· σπουδαίως ἐπαφήσεσθαι ὁδὸν σκεύη ἱκεσίου βούλεται· μηδαμῶς δ᾽ ἀποσεισάμενος πόντον ἱκέτης ἄγριον ἠγάπησεν· ὃ δ᾽ εἰσεδέξατο λαθὼν εἰρήκεσθαι. Φίλοις τε οἰκεῖν συνειθισμένης ὀλέθρου σφαγῆς, εὐχερῶς εἰ δύναιτ᾽ ἄλλοις ἐπαρκεῖ φθόνοις.
col. 83–84page 28 of 35
PG 114:83τε καὶ μεγέθους. σης. Οὐ ξένα Γαλατῶν τὰ παρόντα, οὐδὲ ὁμολογητοῦ τῆς ἀληθείας ἀλλότρια. Οὐ πολλοὺς Αἴγυπτος ἐπᾶν δὲ τεκη. Τιμόθεον τὸν μέγαν ἤνεγκε μὲν ἡ λυκτόνων. Τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ κοινωνία σαρ Οὐχ οὕτως ἡδὺ τῷ φιλαρέτῳ. χὸς, ὁ φησι Παῦλος, ἐπὶ γῆς φιλανθρώπως. Πάλαι μὲν ἐν τύποις ἦν τὰ τῆς πίστεως καὶ αἰνίγμασιν, Πάλαι μὲν τὰς κατὰ γῆν διατριβὰς ἀνύοντες οἱ ἀπόστολοι. Πάλιν ἡμῖν ὁ θεῖος ἐφέστεκε πρόεδρος, καὶ πάλιν ὁ λόγος ήκει πανηγυρίσων. Τοὺς εὐλογοῦντάς, σε φησὶ πρὸς τὸν ᾿Αβραὰμ ὁ Θεὸς, εὐλογήσω. Τοὺς σώφρονας τὸν βίον και φιλαρέτους κατά δύναμιν ἐπαινεῖν ὅπιόν τε ὁμοῦ καὶ ὠφελιμώτατον. Τραϊανοῦ τὰ ῾Ρωμαίων σκῆπτρα διέποντος. Τυραννικόν τι χρήμα τεκόντων στοργή, καὶ δεσμὰ 5 φύσεως. Πολλὰ τῆς διδασκαλίας τῶν εὖ καὶ ὡς Θεῷ φίλον βεβιωκότων. Πολλὴ κατὰ τῶν τοῦ Χριστοῦ μαρτύρων τοῦ δια βύλου ἡ κακουργία. Πολλῶν κατὰ διαφόρους καιρούς κατὰ Χριστοῦ καὶ τῶν ἐκείνου μανέντων θεραπευτῶν Διοκλητιανός. Πρόβου τοῦ δυσσεβοῦς τὸ βασίλειο, σκῆπτρον, τῶν Ῥωμαίων διέποντος, Σαμόσατα πόλις τῆς Συρίας ἐστίν· Εὐφράτης τῇ πό λει παραῤῥεῖ. Σοφόν τι χρήμα ζωγράφου χείρ, καὶ δεινὴ μὲν μιμήσασθαι τὴν ἀλήθειαν. [] Τὰς τῶν ἀγαθῶν ἀνδρῶν ἀναγράπτους τίθεσθαι πρα ξεις, καὶ τὴν τούτων μνήμην. Τῇ θαυμαστῇ δυάδι τῶν σοφῶν ᾿Αναργύρων πα τρὶς μέν. Τὴν πρὸς ἀρετὴν ὁδὸν φέρουσαν τραχείαν εἶναι, καὶ ἀνάντη καὶ εὐχερή. Τὴν τοῦ Χριστοῦ ποίμνην ὁσημέραι πληθυνομένην ὁ δυσμενής καθορῶν. Τῆς ἴσης ἀτοπίας νομίζω τότε φθέγγεσθαι τὰ μὴ δέοντα. Τῆς μεγάλης πολεως Ιεροσολύμων ὑπὸ τοῦ Περ σῶν βασιλέως ἁλούσης. Τραϊανοῦ τοῦ δυσσεβούς βασιλέως πολλὴν μὲν πρόνοιαν καὶ σπουδήν. 26. Ὁ τοῦ Θεοῦ Θεός Λόγος ἀϊδίως συνὼν τῷ ματρὶ καὶ ἄχρονος ὢν εἴλετο. Τῶν ὑπὸ Χριστοῦ τὴν ἄθλησιν ἑλομένων, οἱ μὲν ὑπὲρ εὐσεβείας ἁπλῶς πρὸς Ἕλληνας ηγωνίσαν το. Ὥσπερ ἐπὶ τῶν ἁριστέων. "Ωσπερ λειμών εὐανθὴς ποικίλοις ἄνθεσι πυκαζό μενος ὡραίζει ταῖς όδματς. Ἔτος μὲν ἀπὸ τῆς ᾿Αλεξάνδρου τοῦ Μακεδόνος ἀρχῆς ἐξακοσιοστὸν ἦν. [] Νέρωνος αὖθις τὰ Ῥωμαίων σκήπτρα διέποντος & θαυμαστὸς Ναζάριος. Μάρκου Αντωνίου και Λουκίου Βήρου τὴν αὐτο κράτορα Ρωμαίοις διεπόντων ἀρχήν. οὐδὲ γυναξιν, οὐδὲ κόραις τὸ τῆς μαρτυρίας ἀπο κέκλεισθαι στάδιον. Αρτι τοῦ μεγάλου τῆς ἀληθείας εὐαγγελιστού τε καὶ κήρυχος. Πολλὰ καὶ μεγάλα με την ᾿Αντιόχου θαυμάζειν παρακαλοῦσιν. ὡς εἰ καὶ μηδὲν ἄλλο τῷ ἀνδρὶ διεσπούδαστο, μηδ' ἀποχρῶντα τὰ ἄλλα σύμπαντα, καὶ καθέκαστον πρὸς ἀφορμὴν εὐφημίας ἀρκοῦντα Τῆς τῶν Περσῶν ἀρχῆς εἰς Πέρσας διαλυθεί ἀλλὰ τό γε τοιοῦτον ελέσθαι σπουδασμα, καὶ οὕτως Τῆς πρὸς τῷ Λιβάνῳ ὄρει Φοινίκης πολλοὶ μὲν πόλεις ἕτεραι νοτιώτεραι, καὶ προσάρτιοι,
καταπράξασθαι τε καὶ ἀκριβώσασθαι, αὐταρχὲς ἀντὶ παν τὸς ἄλλου πρὸς ἐγκώμιον τῷ ἀνδρί. Εἰς τὸν θρῆνον τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου, ὅτε περιεπλάκη τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Τοῦτο ἐκεῖνα, γλυκύτατε Ἰησοῦ, τὸ τοὺς ἐκ Περσίδος ἀφιγμένους εἰς Βηθλεέμ. Περὶ τῆς ζωηφόρου τελευτῆς καὶ μεταστάσεως τῆς Θεοτόκου. Τὸν καιρὸν τῆς Πεντηκοστῆς οἱ ᾿Απόστολοι τῆς θείας. 3. Λόγος διαλαμβάνων τὰ ἀπὸ τῆς σεβασμίας γεννήσεως, καὶ ἀνατροφῆς τῆς Υπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου, τῆς θεοπρες πούς τε γεννήσεως Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, καὶ ὅσα μέχρι τῆς ζωηφόρου αὐτῆς συνέδραμε τελευτής, προσέτι λόγοι κα καὶ περὶ τῆς φανερώσεως τῆς τιμίας αὐτῆς ἐσθῆτος, καὶ ἐκλεχθέντες διὰ Συμεώνος τοῦ μαγίστρου καὶ λογοθέτου ὅπως ὁ μέγας οὗτος θησαυρὸς Χριστιανοῖς τεθησαύρισε ἐκ πασῶν τῶν πραγματειών τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν ται. Βασιλείου ἀρχιεπισκόπου Καισαρείας τῆς Καππαδοκίας. Συμεῶνος λογοθέτου τοῦ δρόμου, τοῦ καὶ Μέσ Εχρῆν ἀληθῶς τὴν Παρθένον, ὥσπερ αὐτὴ Θεοῦ ταφραστού. πρὸς ἀνθρώπους ἐπιφοιτᾷν μέλλοντος. Εὐχὴ πρὸ τῆς ἱερᾶς μετα λήψεως. Ο μόνος καθαρὸς καὶ ἀκήρατος, Κύριε, ὁ δι' οἶκτον φιλανθρωπίας. 2. Ετέρα εὐχὴ διὰ στίχων. Θεουργὸν αἷμα φρίξον, ἄνθρωπε, βλέπων. 3. Ετέρα διὰ στίχων. Αὖθις δὲ πρὸς μέθεξιν ἂν καιρὸς φέρει. 4. Στίχοι μετὰ τὴν ἁγίαν μετάληψιν. Ρ. Εἶδες, ἄνθρωπε, τῶν σπλάγχνων ἔνδον. Β. Εὐχαριστήριοι στίχοι εἰς τὸ αὐτό. Κύριε, ζωή, εὐχαριστῶ σοι τρέμων. 6. Ετέρα εἰς τὸ αὐτὸ διὰ στίχων. Ρ. Ο δοὺς τροφήν μοι σάρκα τὴν ἑκουσίως. 7. Εὐχὴ ἐξομολογητική, ἢν οφείλεις καθ᾿ ἡμέραν ἀμεταθέτως λέγειν πρὸς τὴν ὑπεραγίαν Θεοτόκον, ἐὰν ποθῇς ἐν τῇ ὥρᾳ τοῦ ψυχοῤῥαγήματος σου ἰδέσθαι αὐτὴν, καὶ βοηθείας πολλῆς καὶ παρηγορίας τυχεῖν ἐξ αὐτῆς. Ρ. Δέχου τοίνυν, εὐμενεστάτη Δέσποινα ἀγαθὴ, τὴν οἰκτράν μου δέησιν. Εξάρξατε χώραι παρθενικαὶ, 2. Ετερα Στιχηρὰ κατὰ ἀλφάβητον τοῦ μεγάλου Κανόνος. Κανὼν εἰς τὴν ὁσίαν Μαρίαν τὴν Αἰγυπτίαν. Ρ. Τῷ μακαρίῳ καὶ πρώτῳ. 4. Κανών παρακλητικός εἰς τὴν ὑπεραγίαν Θεοτόκον ψαλλόμενος τῇ μεγάλη Παρασκευῇ.Canon Ρ. θέλων σου τὸ πλάσμα, Χριστέ μου, ζωώσαι. Γνωμικά κεφάλαια ρα', Ο γὰρ στύφων ἐκ καιρῷ λόγος τοῦ ἀπαλωτέρου βελτίω κατὰ πολύ. Κεφάλαια τοῦ ὁσίου καί θεοφόρου Πατρός ἡμῶν Μακαρίου τοῦ Αἰγυπτιου ἐκ τῶν αὐτοῦ λόγων παραφρασθέντα. Υπὸ τοῦ λογοθέτου τοῦ Μεταφραστοῦ ν'.
col. 85–86page 29 of 35
PG 114:85Ρ. 'Ως εὐστόχως. Εæ Χάριτι μὲν καὶ δωρεᾷ τοῦ Πνεύματος θείᾳ ἕκαστος ἡμῶν τὴν σωτηρίαν πορίζεται, πίστει δὲ καὶ ἀγάπῃ, ἀγῶνι τε προαιρέσεως αὐτεξουσίου τοῦ τελείου μέτρου τῆς πνευματικῆς ἡλικίας Εφικέσθαι δύναται. Τοῦ αὐτοῦ ἁγίου Μακα ρίου κεφάλαια ἕτερα ὠφελείας πάσης πεπλησμένα με. Πᾶσα ἡ εὐαρέστησις τοῦ Θεοῦ, καὶ ἡ διακονία τῆς ψυχῆς ἐν τοῖς λογισμοῖς ἐστιν. Σπούδασον οὖν ἕωθεν. Οἰακιστικὴν ψυχῶν ὑποτύπωσιν, (α) Α΄. ᾿Αλφάβητον τοῦ κυροῦ Συμεὼν καὶ λογοθέτου τοῦ δρόμου. ᾿Απὸ βλεφάρων δάκρυα, ἀπὸ καρδίας πόνους, ᾿Απὸ ψυχῆς μετάνοιαν προσφέρω σοι τῷ Κτίστῃ. [] Κέλη μοι νῦν γεγόνασιν αἱ φιλήδονοι πράξεις Ηδοναί μετεστράφησαν εἰς χαλεπὰς δούνας. Γένος βροτῶν εὐόλισθον, οἶδα, πρὸς ἁμαρτίαν ᾿Αλλ᾽ ἐγώ, φεῦ! παρέδραμον καὶ τὴν ἄλογον φύσιν. Δεῦτε, ψυχαὶ φιλάνθρωποι, δεῦτε δακρύων ὄμβρος, ᾿Απὸ ψυχῶν κενώσατε, πολλῶν θρήνων ἄξιαι. Ερῶ τι καὶ θρασύτερον· Εἰ νικᾷ σοι χρηστότης, Χριστέ, κακίαν ἄμετρον, ἐπ' ἐμοὶ νῦν φανείτω. Ζήν οὕτως ἁμαρτάνοντι τὸ θανεῖν πόσον κρεῖττον! τὰ καὶ μᾶλλον συνέφερεν ὅλως μὴ γεννηθῆναι, Ηρα πρὸς σὲ τὰ ὄμματα, Δέσποτα, τῆς καρδίας" Κράζοντι πικρῶς ἔλεον, ἐξέλιπον ἐλπίδες. Θανάτου τὸ μνημόσυνον πικρόν τι τοῖς ἀνθρώποις Εμὲ τοῦ τέλους πλέον δὲ, τὰ μετὰ τέλος τήκει. Ἰδὼν ἴδε τὴν κάκωσιν τῆς ἐμῆς ψυχῆς, Λόγε, Καὶ συμπαθῶς ἐπίστηθι, καὶ μὴ ἀντιπαρέλθῃς. Κολάζειν, οἶδα, Δέσποτα, γνώμην οὐκ ἔχεις ὅλως, Χαίρεις δὲ μᾶλλον σώζων με. Τοῦτό με θάλπει μόνον. Λέων πικρὸς ἐπέστη μοι, λέων ὁ ψυχοφθόρος Άνοιξε στόμα. Πρόφθασον χεῖρα δός· ἤρπασέ με. Μόνος αὐτὸς οὐχ ἥμαρτες. ᾿Αλλὰ τοσαῦτα μόνος. Σὺ μόνος ἀναμάρτητος, καὶ Χριστὸς ὄντως μόνος. Νυκτὸς πράξεις ἠγάπησα, φωτὸς ἔργα μισήσας" "Οθεν καὶ περιμένει με σκότος τὸ ψυχοφθόρον. Ξένα σοι καὶ παράδοξα, πάντα νικῶντα λόγον Εμέ δὲ τὸν κατάκριτον εἰ σώσεις, πάντων μείζον. "Όταν ἀναλογίσωμαι τῶν κακῶν μου τὰ πλήθη, Ποιος τρόμος συνέχει με τῆς ἴσης τιμωρίας! Πολλαὶ μοναὶ τῆς δόξης σου, πολλαὶ καὶ τιμωρίαι, Τάξεις καὶ μέτρα, Δέσποτα. Φεῦ μοι! καὶ πῶς ὑποίσω;
Ρήξον ἐμοί, φιλάνθρωπε, χειρόγραφον πταισμάτων, Καὶ τῆς μερίδος ἄξιον τῶν σωζομένων δείξον, Σταγόνες τῶν δακρύων μου πρὸς τὴν σὴν εὐσπλαγχίαν, Ποταμοί γενηθήτωσαν εἰς κάθαρσιν κακῶν μου. Τί τῶν παρόντων ἄξιον πρὸς δόξαν τῶν μελλόντων; Τί Χριστοῦ ποθεινότερον; ὢ πλάνης! ω μανίας! Μὲ Θεοῦ προάναρχε, μή χωρισθώ σῆς ποίμνης, Μὴ τῶν ὀδόντων γένωμαι τοῦ ψυχοφθόρου βρώσις, Φεῖσαί μου μόνον, Δέσποτα, φείσαί μου καὶ δικάζων, Ημερον ὄμμα δετξόν μοι. Χεῖρα δός δεξιάν σου. Χορὸς ἀγγέλων, πρόστηθι ψυχῆς ἀθλιωτάτης, Καὶ μὴ ὀφθῆναι θνήσκοντι πρόσωπα τὰ ξοφώδη. Ψυχὴ τοῦ τέλους μέμνησο, καὶ πένθει καθεκάστην. Τὸ μετὰ τέλος πένθος γὰρ πένθος οὐδὲ ἀνύει. [] Ὦ χοὶ συναρμόσας με, φύσει, Λόγε, πιπτούση, Μνησθεὶς τίς μου ὑπόστασις, σώζων, ὡς οἶδας σῶσον, Ετερον ᾿Αλφάβητον. ᾿Αναλογίζου, ταπεινή ψυχή μου παναθλία. Βῆμα τὸ φρικωδέστατον κρίσεως τῆς μεγάλης. Γυμνή γὰρ μέλλεις ἵστασθαι καὶ τετραχηλισμένη Διδοναι λόγον ὑπὲρ ὧν ἐπράξαμεν ἐν βία, Εἶτ᾽ ἀγαθῶν, εἴτε κακῶν ἀδίκων ἡ δικαίων, Ζῶν μὲν οὖν, ἂν ἠλέησας τινα ἐλεηθήσῃ, Ἡ ἐξ ἀνάγκης ἔκωσας, ὡσαύτως καὶ σωθήσῃ. θεὸς ἀπροσωπόληπτος· τἀντάξια γὰρ νέμει. Μούσα ἂν ἐσκέπασάς τινα γυμνὸν ἐν βίῳ, Καὶ πενομένους ᾤκτειρας, νοτοῦντας δ' ἐπεσκέψω, Διμώττοντας δ᾽ ἐνέπλησας, ἐκόρεσας διψώντας, Μονήν τε παρεσκεύασας ἀστέγοις καὶ πλανήταις, Νεμετ σοι πολυπλάσιον καὶ ὁ κριτὴς τὴν χάριν. Ξένην ὡσαύτως δ᾽ ἀγαθῶν παντοίων σε ποιήσει, Ολως ἂν οὐχ ἡλέησάς τινα τῶν δεομένων. Πτωχὸν ἂν οὐκ ἐνέπλησας, πεινώντα καὶ διψώντα. Ρευστο, ἂν οὐκ ἀμφίασας ἐκ πλούτου ἀναμφίους. Σώζειν ἰσχύουσά τινα οὐκ ἔσωσας ἀνάγκης Τοῖς δὲ, ψυχή, προσέχουσα καὶ διανοουμένη, Υπάνοιξον τὰ πλάγχνα σου τοῖς ἐπιδεἡμένοις, Φθειρόμενα διάνειμε, μένοντα ὅπως κτήσῃ. Χρῆσον ἀγάπην καθαρὰν πρὸς τὸν Θεὸν καὶ πίστιν, Ψυχὴ, καὶ τὸν πλησίον σου ὡς ἑαυτὴν ἀγάπα. ὡς ἂν ἀξιωθείημεν τῆς ἄνω βασιλείας. Γ. Εἰς τὴν ἰδίαν ψυχήν. Ψυχή, στέναζε, καὶ σταλαγμοῖς δακρύων. Σπούδασε τῶν σῶν ἐλαλείφειν πταισμάτων Τὸ γραμματείον· ἀλλὰ μὴ πάλιν νέας Γράφειν ὀφειλάς, καὶ παροργίζειν θέλε. Ο Χριστός, οἶδα, χρηστός· ἀλλ᾽ εἴπερ φθάσει Τὸ κοινὸν ἁρπάσαι σε τοῦ βίου τέλος Οὕτω ῥυπώδη καὶ βεβορβορωμένην, Οι μοι! τί δράσεις; πῶς πιῇ ποτηρίου Τὸ πικρὸν, ὃ κίρνυσι θυμος Κυρίου; Εἰς τὸν κῦριν Στυλιανὸν τὸν πρωτασηκρῆτιν, Φίλου θανόντος πῶς τις οἴσει ῥᾳδίως; φίλου θανόντος καὶ συνῳχειωμένου. Ο
col. 87–88page 30 of 35
PG 114:87Α καὶ τρόπῳ ἱκανούντος ἡμῖν. Ὁρθολαδὼν δὲ πάντες ἄγοντες ὕστῆμεν. Ἀλλεὶ δὴ προσκαλέσαντες τῆς ἁγίου Φωκᾶς εἰς οὐρανοὺς ἄγοντο. Ἀνὴρ ἀποστολικὸς κἀν καθ' ἡμᾶς τὸν χρόνον τῶν ἁγίων ἀληθῶς ἔσχε τὸν βαδίλειον τοῦ Χριστοῦ κατ' ἀλήθειαν. Ἐπεὶ δὲ τρόφης καὶ θέας, καὶ μακαρίας ζωῆς ἀπέβλεψαν. Philothei patriarchæ Constantinopolitani, εἰς τὴν ὕμνησν τοῦ τιμίου Σταυροῦ. Ἐπεὶ φαιδρά καὶ θεῖα πανήγυρις. Leonis imperatoris, λόγος εἰς τὴν Μετεμφόρωσιν τοῦ Σωτῆρος. Ἐπεὶ χάριτι τοῦ Κυρίου ἡμῶν. Eusebii Alexandrini, εἰς τὴν Ἀνάληψιν τοῦ Κυρίου. Ἐπεὶ χρεών ὅλοις Πεντεκοστὴν τοῦ Κυρίου. Eusebii Alexandrini, λόγος περὶ τοῦ Βαπτίσματος τοῦ Κυρίου. Ἐπείπερ καὶ νῦν θεία ἐπίστη πανήγυρις. Leonis imperatoris, λόγος τῆς Κυριακῆς τῆς Πεντεκοστῆς. Ἐπείπερ τῷ καλῷ σπέρματι εἰδὼν ἐπισπείρειν ὁ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως Ἐχθρὸς τὰ ζιζάνια. Theodori episcopi, εἰς τὸ μαρτύριον τῶν ἁγίων καλλινίκων μαρτύρων Κηρύκου καὶ Ἰουλίττης. Ἔπεστι σήμερον ἡ πάντων χαρά λύσασα τὴν πρώτην ἀράν. Andreæ Creten-is, εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς Θεοτόκου. Ἔπεστι τῶν ἱερῶν μυστηρίων ἡ πανήγυρις ἐλθοῦμε. Procli patriarchæ Constantinopolitani, λόγος εἰς τὴν ἁγίαν Παρθένην. Ὑπῆρχεν καὶ ἄλλοτε τοῖς βασιλεῦς γλῶσσαν ἐπὶ πρώτως πανήγυρις. Leonis imperatoris, τῆ Κυριακῆ τοῦ θεσμῶν. Ἐπὶ μὲν τῶν ἔξωθεν ἀγώνων ἄνδρε μόνοι καλούμενοι ἀγωνίζονται. Vita et res gestæ Mariæ junioris. Scripta est ab æquali. Οὕτω καὶ τὴν μακαρίαν Μαρίαν τὸ θύμα τῆς καθ' ἡμᾶς γενεῆς, ἢν ὁ λόγος ἡμῶν προσκτεῖται, καὶ τὸ τέλος αὐτῆς ἀξίως κηρύσσειν. Εἶχε μὲν τὰ πάτερα τῆς Βασιλεύας, Βασίλειος, εἶχ' ὁ τῆς Πορφύρας βλαστός· ἀλλ' ὁ Μακεδὼν, ὁ ἀγαθὸς ἀνθύπατος, αὕτω ἐκπρεπεῖς λαμπρυνάμενος. Ἐπὶ γ' ἔτι
col. 89–90page 31 of 35
PG 114:89Συμεώνην τὸν πάνυ, τὸ μέγα θαῦμα τῆς οἰκουμένης καὶ ὅσοι τῆς γῆς ἄλλο τι μέρος λαχεῖν ἔλαχον. Οἱ μὲν ὄψει τὰ ἐκείνου, οἱ δὲ ἀκοῇ παραλαβόντες,
γλώττης τρυφὴν τὸν ἄνδρα πεποίηνται. Μέγας τοίνυν οὗτος ὤν, καὶ πολὺς τὴν φήμην γενόμενος, πολλῶν ἔτυχε καὶ τῶν συγγραφέων· ἀλλ᾽ οὐδεὶς οὐδέπω κατὰ μέρος τὰ κατ' αὐτὸν διεξῆλθεν, οὐδὲ εἰς ἅπαντα καθα ῆκεν ἑαυτόν, οὐδὲ ἀκριβῶς, ὅπως ἕκαστα εἶχον, ἀνέγραψεν. ᾿Αλλὰ τοὺς ἄνω χρόνους ἐν κεφαλαιώδε. σιν ἐπιτομαῖς εἰπόντες, ἔνιά τε τῶν ἐν μέσῳ παρ έδραμον, καὶ οὐδὲ πρὸς αὐτὸ τὸ τέλος τῶν τούτου πράξεων ἦλθον· ἡμῖν δὲ χρήσιμος ὁ περὶ αὐτοῦ ἔσται λόγος, ἄνωθέν τε ἀρχομένοις, καὶ ἐπὶ τὰ τελευταία τοῦ ἀνδρὸς καταβιβάζουσι τὴν διήγησιν. η Σήμερον ὁ ταπεινὸς Ιωάννης, εἶπεν, μισθόν, οὐδ᾽ ὑπό τινος οὐδένα διεκομίσατο, μηδ' ἔσχε μικρόν τι καὶ τὸ τυχὸν ἑξίλασμα ὑπὲρ τῶν μεγάλων αὐτοῦ καὶ [], πολλῶν σφαλμάτων προσενεγκεῖν τῷ Χριστῷ· ὥσπερ γοῦν οὐδὲ ἄλλοτέ ποτε. Ο τοίνυν ἱερὸς Σωφρόνιος εἰς ὁ τὸ ῥηθὲν αὐτῷ ἐβούλετο, χαίρειν, ἔφη, σήμερον ἔδει, καὶ εὐθυμείν, μακαριώτατε δέσποτα, ἀνθ' ὧν οὕτω τὴν πιστευθεῖσαν ποίμνην ζῆν ἐν εἰρήνῃ παρεσκεύασας. Ηδη μὲν οὖν καὶ ἕτεροι φθάσαντες πρὸ ἡμῶν κάλ λιστά τε καὶ ὑψηλότερα περὶ τούτου τοῦ ἀρχιερέως καὶ θαυμασίου ἀνδρὸς ἐφιλοσόφησαν, δυνατοὶ ὄντες ἔργῳ καὶ λόγῳ, λέγω δή, Ιωάννης καὶ Σωφρόνιος οἱ θεοσεβεῖς καὶ φιλάρετοι, καὶ τῆς εὐσεβείας ὄντες ὑπέρμαχοι. 'Αλλ' ὅμως καὶ τοιοῦτοι τυγχάνοντες τῆς ἀξίας, καὶ αὐτοὶ τῆς τοῦ ἀνδρὸς ἀρετῆς ἀπελε! φθησαν, καὶ ταυτὸν πεπόνθασιν, οιονεί τινες φιλό πονοι γεωργοί ἄμπελον εὐθαλῆ καὶ κατάκαρπον τριγώντες, ὅτι καταλείψουσι πάντως εκ τῆς τοῦ ᾿Απεκαλύφθη δὲ μετὰ φόβου καὶ τρόμου ἐν εἴδει καρποῦ εὐλογίας, καὶ μή βουλόμενοι τοῖς κατόπι ἀστέρος πυρὸς ἐμοὶ τῷ ἐλαχίστῳ ἀδελφῷ Μαρκέλλω σθεν αὐτῶν ἀκολουθοῦσι πτωχοῖς ἐπιρωγολογουμένοις, κατὰ τὰ ὑποτεταγμένα δράματα πίστιν ἔχον. τὴν ἄμπελον, ἐξ ὧν ἐσμεν καὶ ἡμεῖς ἐλάχιστοι. Εἰ γὰρ καὶ πάσῃ αὐτῶν δυνάμει εξ πανόσιοι οὗτοι τὴν ἔγκαρπον ταύτην ἐλαίαν ἀληθῶς διὰ τῶν ἐν αὐτῇ Κατηξίωσεν ἐμὲ πλουσίων ἐλαιῶν, τὴν ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Θεοῦ, ὥς φησιν τὸν ἑαυτοῦ δοῦλον Μάρκελλον θεατὴν γενέσθαι τῆς προ ὁ ὑμνῳδὸς Δαυὶδ πεφυτευμένην τρυγάν ζήλῳ Θεοῦ κειμένης ὁράσεως. Εἶδον γὰρ ἐν ἐράματι τῆς νυκτός. ἐπετήδευσαν· ἀλλ' ὅμως διέλαθεν αὐτοὺς ὁ πολὺς τῆς ἐλαίας καρπός, καὶ τὴν ἡμετέραν εὐτελῆ καὶ ψυχράν προθυμίαν προσδέξασθαι, ὡς τὰ δύο τῆς: Μάρκελλος τις τὸν βίον ἐπιφα χήρας λεπτά. Οὐ γὰρ ἐκείνους διαβάλλοντες, οὐδὲ νῆς, τὸν τρόπον θεοφιλής, ὃς καὶ μονῆς τῆς κατὰ τὸ ὡς δυνάμενοι τὴν αὐτῶν Θεοδώρητον σοφίαν μιμεῖο Σπήλαιον καθηγεῖτο, κατά τινα νύκτα τῆς μέσης σθαι, τὰ τοῦ δικαίου κατορθώματα συγγραφῇ παραἑβδομάδος τῶν νηστειῶν ὄναρ τοιοῦτον ὁρᾷ, ὃς καὶ δοῦναι ἐσπεύσαμεν. τὸ ὁραθὲν τοῖς ὑπ᾽ αὐτῷ διηγεῖτο, οὐτωσὶ πρὸς λέξιν διεξιών.
col. 91–92page 32 of 35
PG 114:91Ἰσιδώρου, ἀδελφοῦ, ἐν τῷ Ἐλχγελῷ τοῦ Κυρίου ἡμῶν. Leontii Hierosolymitani, εἰς τὴν παράδοσιν τοῦ ὑμνητοῦ εἰς τοὺς ὑμητάς. Ἤκουσα πάντας ὑμᾶς, ὦ φιλόχριστοι πανήγυρις, καὶ φιλέρημε ἄθροισμα. Cosma Vesitoris, εἰς τὴν ἀπόδοσιν τοῦ λαμβάνου τοῦ ἐν ἁγίοις Πέτρῳ ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου. Ἴδοι τὴν ὑπέταγμα χάριν. Constantini episcopi Tii, εἰς τὴν εὕρεσιν τοῦ τιμίου λαδύρου τῆς ἁγίας Εὐφημίας. [95]. Ἡμεῖς ὁ τοῦ Χριστοῦ λαός· ἡ ἁγία ψυχή. Gregorii Nysseni, εἰς τὸν ἅγιον μεγαλομάρτυρα Θεόδωρον Τήρωνα. Ἡ μὲν ἑορτὴ λέγεται Καθαρσίων, ἣν ὅλε ἂν τε ἡμέρας. Hesychii presbyteri Hierosolymitani, λόγος εἰς τὴν Ὑπαπαντὴν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἡ μὲν πρόθεσις εἰς λόγον δεῖξαι, ὃ δὲ ἱμερόμενος πλήρωμα. Gregorii, sive Georgii Cyprii patriarchae Constantinopolitani, ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον Διονύσιον τὸν Ἀρεοπαγίτην. Ἡ μὲν Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ προαίωνιος βασιλεία οὔτε ἀρχὴν ἔσχεν οὔτε ζήτω τέλος ἔχει. Martyrium sancti Georgii. Scriptum est fabula nimia et mendax, et illudes agitas… Ἐγὼ καταλαμβανόμενος ἐκ ἑκούσιμος γεγὼς δίκτυ ἀσέβειας, καὶ λύπης δ' τοῦ Χριστοῦ τίμιος, μεγαλώρης, Γεώργιός τις ὄνομά ὁ λαμπρῶς διαπίστευε. Tum illud veluti in nocte tenebrosa stella clara, ac placida Christi pretiosa margarita, Georgius nobilis nostri clemens dominus. Et in fine. Ἐγὼ ὁ Πατριάρχης δοῦλος Γεωργίου, ἀκολουθήσας τῷ ὁρμῇ λύπῃ, καί πᾶσι, τὰ ὑπομνήματα βεβαίως συνέδετο. Ego vero Pasierates famulus Georgii, secutus in omnibus meum dominum haec commenta in firmiter conscripsit. Ἄφελε μοι τὴν προθύμους τῶν ἐκπλήρωτας ἐπεὶ δὲ καὶ σουρανῶν. Joannis Zonarae, λόγος εἰς τὴν Σταυροπροσκύνησιν. Ἡ υἱὸς τῶν πᾶν ἀρρήτους λόγους ἀρκοῦντες ἀρωματίσαις. Josephi Bryennii, εἰς τό, Ἰσχύσωμεν ἐν Κυρίῳ τοῦ Ἰησοῦ, ἡ μήτηρ αὐτοῦ καὶ εἰς τὴν θεοτόκον. Ἡ πρεπάσεστος καὶ ἀξιέπιστος οὐσία Theodori episcopi Petrarum, βίος καὶ πολιτεία τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Θεοδώρου τοῦ ἀρχιμανδρίτου ἀπὸ τῆς ἕρσπης, πῆς ὑπὸ τὴν ἁγίαν Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν κατέβη. Πλέρτον ἡμῖν τοῦ ἀρίθμων τῶν ἀποστόλων Gregorii Nysseni, εἰς τὸν Μελέτιον Ἐπίσκοπον Ἀντιοχείας. Πᾶσι πάντη πανήγυρις, ἄφρα πανεορτεία. Chrysippi presbyteri Hierosolymitani, ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον Θεόδωρον Τήρωνα. Ἡ τῆς τῶν Θεοτόκου φιλαθλήματι πανηγυρικῆς χαρᾶς. Cosma Vesitoris, εἰς τοὺς ἅγιους Ἀνάργυρους καὶ Ἄνων τοὺς γνωτῆς τῆς Θεοτόκου. Θαρρεῖν μὲν τὸν λόγον δεῖ ὅλγων κἂν ἦν Joannis
Συμεώνος Μεταφραστοῦ, εἰ μὲν Ξεροκρεᾶ ἐστι πρόκειται, εἷναι λεγόντων· ὁ δὲ Μεταφραστής, Ξεροκρεᾶ φησὶ μοναχόν, ἐργῳ δὲ Μεταφραστήν, ὡς ἂν λέγοιμεν αὐτὸν ἐπ' εἰπεῖν ἀντικείμενα ὅτε ἦν, ὡς πρὸ τοῦ Ξεροκρεᾶ μοναχοὺς ᾖ, ὡς καὶ αὐτός, ἐν ἀρχῇ φησὶν εἶναι. Σεδ Μεταφραστοῦ μοναχὸν νῦν φαμεν, καίτοι λέγων αὐτὸ, ὡς ὁ Ξεροκρεᾶ πρόκειται, εἰ ἀλίτα δηλοῖ τὸν δεδηλωμένον ἤδη πρότερον· ἐπιφέρεται γὰρ αὐτῷ μᾶλλον οὐχ ἁπλῶς εἰπεῖν. Αἱ μέντοι γε τῶν λοιπῶν τούτων οἴκων νυκτί τε αἷς ἂν διακεκριμέναις εἰκάζονται ὅλαις, εἰ δὲ ἐπικρατεῖ τὰ κατ' αὐτοὺς λαμβάνεσθαι πρακτέα ἑλόμενον. Ἡ γράφων αὐτοῦ πρόθεσις, οὕτω ταχέως πρὸ τοῦτο ἔλαβεν ὅλον εἶναι, ὡς τὸ μάτην ἐπίσκοπον εἶναι καὶ ἐπὶ τοῖς κατεργαζομένοις ἐπέρεισεν. Ἔτι εἶχεν αὐτὸν ἡ θεωρία κινεῖσθαι ἀπ' αὐτοῦ τότε, ὡς ἀρχῆς μὴ πρὸ τοῦτ' εἰπόντος νῦν ἅπαν αἴτιον ὑπάρχειν τοιοῦτον. Αἱ ἀρχαιόταται τοῦ ταχύτατα οὐκ ἐστάθμιζον, οὐδὲ πάλιν ἦσαν ἀεί τε ἐπαναγαγεῖν ἐκεῖνο θεοῦ ἐν ἐκείνοις ὁρᾶν, ὡς ἂν ταῦτα τοῦ εἰδότος ἡμῖν προσηγορίᾳ γένηται ἐν τῇ βίου καθηγουμένοις ἐκεῖ. Τὸ δ' ἦ κόσμον ἀπαρτίζεσθαι πάντα νέων, ἐπὶ δὲ τοῖς τῶν ἤδη λόγοις καὶ βίῳ γένοις τε ἐκπλήττειν φανερῶς ὁρᾶν τε ἑαυτοὺς ἐπὶ τοῖς οὖσιν· ὁρᾶν τε ἔτι ἡμᾶς καὶ πάντα. Τὸ λοιπὸν ἦν τοίνυν τοῦτο αὐτὸ ὅλον, ἀλλ' ὅτι πρόκειται λαμβάνειν ἐξ ὧν λεγόμεθα ἐν τοῖς ἐκεῖσε γεγονόσιν πολλάκις. Ἰωάννης Καννινιάτης κληρικὸς καὶ Κουβουκλεισίου Θεσσαλονίκης, Λεόντιος Σοφιστὴς εἰπόντος τε Λεόντιος Κωνσταντινουπόλεως ἱεροφανοῦς γένους εὐγενοῦς ἄνθρωπος, τεμόμενοι τοῦ Τριπόλεως ἱεροὺς Χριστιανικοῦ τυγχάνοντος τιμηθέντος· μάλα κλέους ἀνθρώπους εἰ ἦν, εἰ δὲ τοῦ πάθους ἰδίους Καππαδοκῶν γένος εἰπόντος παντελῶς εἴ τε ἀνέκαθεν. Ἰωάννης ἐκ παιδὸς, ξὺν αὐτῷ καὶ παντὶ γένει εἰσελθὼν εἰς εὐαρεστεῖν τοῖς Γρηγορίου λόγοις, παρεχόμενος φιλοπόνως λοιπόν· οἱ ἐν Μεσοποταμίᾳ δέ, παρεχόμενοί τε τοῦτο μὴ ἐκπλήττεσθαι ἐν τοῖς τοῦ Μάγνου, μοναστικῆς βίου ἁρπαγαῖς τε ἀρχῆθεν ἐπὶ τῶν ἐκεῖσε. Ἐβόων δέ τινες ἐν αὐτοῖς πρὸ τούτων ἐκεῖ, εἰπόντος τε τοῦ ἐπισκόπου ἐν αὐτοῖς ἀρχῆθεν τοῦ λόγου· εἰ δέ γε εἰπεῖν ἡμᾶς δεῖ τοιαῦτα λεγόντων, εἴτε ἐπὶ τούτοις κατεπιτίθεμεν. Ἐν ταύτῃ δὲ τοῖς ἡμετέροις τε λοιπὸν τέλος πάντα τοιαῦτα γενόμενα ὁρᾶν. Βίος δ' αὐτοῦ κατὰ Κομνηνοῦ κατὰ δὴ τεταγμένος εἴρηται, πολλαχοῦ κατ' αὐτοῦ βίβλοις πλείστοις λεγόντων. Ἐκεῖ ταῦτα καθεξῆς τὰ εἰρημένα τε αὐτοῦ τοιαῦτα, εἴτε ὡς δηλοῦν ὑπόκειται, εἴτε ὡς ἐκεῖ τελευτᾶν, ἐπιτρέπει ταῦτα ἑαυτῷ. Ὁδεύεται μὲν ἐκεῖ, ἀλλ' οὐκ αὐτὸς ταῦτα μόνον εἰπεῖν ἀξιοῦντα, ὅτε λοιπὸν πᾶσαν ἐπ' αὐτοῖς τε καὶ τοῖς ἐκεῖσε τελειουμένοις ταχύτερον αὐτόν, ὡς ἂν εἶεν ἕτεροι. Τοῖς μέντοι ταύτης ἐκ Μακεδονίας γεννηθεῖσί τε οὐκ ἔλαθε χάριτος Ἑλλάδος ἐκεῖ βασιλείας χαρισθεῖσαν ἐφ' ᾗ πρότερον. Κιννάμου, δρᾶν δὲ οὐ φαύλως, φθεγξαμένου ὅμοιον εἶναι Συμεὼν κατ' αὐτὸ τοιοῦτον ταύτης ἐκτεθειμένου τοῦ Καταλόγου, ὡς εἶδε κεφάλαια τινά· ἐνταῦθα κατ' αὐτὸν πρόκεινται νῦν ταῦτα, ἀποφάσει τε μόνῃ τοῦτο ἀφεῖναι προσῆκεν εἰσελθεῖν. Οὐ γὰρ ἐστι τότε νῦν κεφαλαιοῦν αὐτόν, ἀλλ' ἡ νέα ὅτε χορὸς ἀνελθεῖν ἀσκηθεῖσα ἔρρει, τοῦτο εἰπεῖν ἁλόντες αὐτοῦ λέγειν ἀφεῖλεν τοῖς φθάσασι. Τοῖς μέντοι τούτοις ἔτι αὐτοὺς φθάνειν τε ἄλλοτε παρεσχηκόσι πολλῶν εἰπεῖν εἰκότως δεῖ. Βίος ἐκ Μαγίσσης Κομμηνοῦ, τοῦτ' ἐστὶ δηλονότι τελεῖν ὡς ἐπὶ πλεῖστα ταῦτα βίβλοις εἰς ἁπλοῦς λόγους ἀφεῖλεν. Καὶ εἰ οὐκ ἔστι τελεῖν ἐπ' αὐτοῖς, ἀλλ' ὁτιοῦν εἴπερ δεῖ κατ' αὐτοὺς ἀφεῖναι πρόκειται λαμβάνειν. Ἐν αὐτῷ δὲ τελεῖν, λοιπὸν εἶναι ταῦτα τοῖς ἐκεῖσε ἐπέρεισεν ἐπὶ τοῖς ἐκεῖ, καθεξῆς τοίνυν εἶπέ τε αὐτόν, ὑπὲρ ὧν ταῦτα ἐλέχθη κἀκεῖ.
col. 93–94page 33 of 35
PG 114:93Α Leonis imperatoris, λόγος εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς Νέας τοῦ ἔτους περιόδου. Ἰδοὺ καὶ πάλιν ἑτέρα ἑορτὴ καὶ πανήγυρις φιλάδελφος τῆς Μητρὸς τοῦ Κυρίου. Germani patriarchæ Constantinopolitani, εἰς τὴν Θεοτόκον, ὅτι ἀπέθθεν ἐν τῷ ναῷ τραφεῖσα. Πρόδρομε, τῶν πάλαι ὁ ἱερὸς τοῦ Χριστοῦ Ἰωάκειμ Πρόδρομε. Theodori Daphonatæ, εἰς τὴν ΙΕ' Αὐγουστιαίας ἀναπαύσεως τῆς τοῦ Θεοφόρου χειρός. Ἱερὸς μὲν καὶ θεσπέσιος ἅπας ὁ τῶν γενναίων μαρτύρων κατάλογος. Asterii episcopi Anaseæ, εἰς τοῦ ἁγίου μάρτυρα τοῦ Χριστοῦ Φωκᾶν. Ὁ τῶν γενναίων λόγος γίνεται γενναιότερος. Nicolai Pepagomeni, ἐγκώμιον εἰς τὸν ἔνδοξον μάρτυρα Ἰσίδωρον. Ἰστέον μὲν τὸ τοιοῦτόν σύγγραμμα, καὶ παλαιῶν ἔργων. Basilii Seleuciensis libri duo, εἰς τὰς πράξεις τῆς ἁγίας καὶ πρωτομάρτυρος Θεκλης. Ἰσχυρὸν τῶν ἀποστολικῶν ἀθλητῶν τὸ δίκαιον. Prochli patriarchæ Constantinopolitani, ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον ἀπόστολον Ἀνδρέαν. Ἰωάννη, τῇ φωνῇ τοῦ Λόγου τούτοις ἀνάθημα. Macarii Chrysocephali, εἰς τὴν γέννησιν τοῦ Προδρόμου. Καθάπερ τῇ ἱερᾷ τραπέζῃ, εἷς τύπος. Isidori Thessalonicensis archiepiscopi, λόγος εἰς τὰ Ἅγια τῶν ἁγίων. Καθὼς ἐτεχθῆτε διεσπάρησαν. Joannis Thessalonicensis, ὡς εὐλαβῆ διακονοῦν, ᾠδὴ εὐχαριστίους εἰς τὸν εὐαγγελιστὴν περὶ τῆς ἀπανθρωπίας αὐτοῦ. Καθήμενος τοὺς λόγους τούτους ἐθεολόγει πάγκαλα χρήσεις ποτὲ μέχρι μᾶκρον ἐκκλητίαν. Joannis diaconi Magno Ecclesiæ et rhetoris, εἰς τὸν ἅγιον τοῦ τῶν ἅγιον Πατρὸς ἡμῶν Ἰωσὴφ τοῦ Ὑμνογράφου. Καὶ καθημένης τῶν ἁγίων μὴν πρὸς ἄνεμον παρατατίζομεν. Nicephori Gregori, εἰς τὴν ἄχραν καὶ ἔνδοξον μεγαλομάρτυρα Μερκούριον. Καὶ νῦν ἆρα τῆς πρὸς ἡμᾶς τίποτε εὔρωμεν ἐλθόντος ἡμέρα. Leonis imperatoris, εἰς τὴν πανήγυρον τοῦ Προφήτου. Καὶ πάλιν τῷ θείῳ Δαυΐδ περὶ ἡμῶν πάντων κεφαλαίων τὸ Πνεῦμα. Georgii Apiolitæ, λόγος εἰς τοὺς ἀποστόλους. Καὶ δὴ εἰ ταύτῃ τῇ θείᾳ ὁρμῇ ἀπεκρίνατο. Καὶ περὶ ῥητῶν καὶ ἀρρήτων. Καὶ πρῶτα μὲν τῶν ὄντων εὐτυχῆ κεφάλαια. Nicolai Cabasilæ, εἰς τὴν Γέννησιν τῆς Θεοτόκου. Σωρὸς δὲ λοιπὸν καὶ νῦν κεφαλαιωτάτοτο τῆς ἡμετέρας τοῦ σωτῆρος τῶν παύσεων. Miraculum sancti martyris Demetrii de liberata ab obsidione Barbarorum Thessalonica. Μέγιστος οὗτος στρατὸς τῶν κατὰ τοὺς ἡμετέρας χρόνος ἀφθεὶς. Τοσοῦτο τάχει τῆς εἴσω διανοιγεὶς ἄχρηστοι, ὡς μὴ δυνηθέντες διαφυγεῖν τῶν ἀπ' αὐτῶν πλέον μιᾶς ἡμέρας εἶναι. Καὶ δὴ αἰσχρῶς κατέπεσον, καὶ ταῖς χερσὶ ἐψλάφησαν κατὰ τὸ ἀνατολικὸν τῆς πόλεως μέρος, ἐκ τε τοῦ πολέμιον γεγεννη-
col. 95–96page 34 of 35
PG 114:95τñ
col. 97–98page 35 of 35
PG 114:97ανιστορησία,
Page scan enlarged

Notebook

Full View