PG 116Symeon Metaphrastes
Collected Works
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Diplomatic text · vision-corrected (sonnet, OCR-anchored) · Migne scan — scholarios OCR + scan in the Page/Facsimile views — PG column chips mark the printed columns.

Part IPars Prima

col. 1399–1400page 1 of 15
PG 116:1399μάρτυς, ἡ ἀήττητος συμμαχία; πῶς τὴν σὴν πόλιν ὑπερείδες πορθουμένην; πῶς ὑπὸ σοί πολιούχῳ ἢ ἐχθροῖς ἄβατος ἀφ᾽ ὦ χρόνου ταύτην ἥλιος ἐθεάσατο τοσούτων κακῶν εἰς πεῖραν ἐγένετο; Πώς τῆς τῶν δυσσεβούντων οφρύος ήνέσχω κατάρχου μένης τῆς ἱερᾶς προστασίας; πῶς ὑπέμεινας ταῦτα
col. 1401–1402page 2 of 15

verante, teneri permiserit.Cedrenus in historiarum quo Bulgari, sancto Demetrio Thessalonicensibus Compendio, cum de rebus sub Michaele IV gestis tractat,sequentia prodit memoriæ: «Anno mundi sexies millesimo quingentesimo quadragesimo nono, indictione nona, mense Septembri, Alusianus pa tricius et Theodosiopolis præfectus, secundus Aa ronis (fuerat hic Samuelis Bulgarorum quondam regis frater) filius subito ex urbe (Constantinopoli nempe) profugus, ad Deleanum (erat is a Bulgaris, quos ad deficiendum a Græcis concitarat, in regem assumptus) se contulit. præire ac pro urbe decertare palam conspecto, ab obsidione Thessalonicensi pulsi atque in fugam, magna edita suorum strage, conjecti, a Cedreno narrantur,prodigium jam spectat, Zonaras, in An nalibus de Alusiano pariter Bulgarisque, qui,duce Deleano, Græcorum jugum, a Basilio tertio, Bul garoctoni cognomem propterea adepto,jain ab ali quo tempore sibi impositum, sub annum circiter 1040 excussere, in Michaele quarto sermonem in stituit nec tamen prodigii, quo Alusianus ab obsi dione Thessalonicensi, civitati suæ opem ferente sancto Demetrio, recedere fuerit compulsus, men tionem vel verbo facit. Verum cum is scriptor ne expeditionis quidem, ab Alusiano contra Thessa lonicam susceptæ, meminerit, factumque proinde, quo felici ista successu fuerit frustrata, miraculum commemorare opportune haud potuerit, non est, cur illius de hoc silentium mirum admodum cui quam accidat. At vero erit fortassis, qui saltem, idem miraculum silentio etiam a Joanne Stauracio, ut fieri in hujus penes nos exstante lucubratione comperio, præteriri, mirandum magis existimet.Id sane, cum hic scriptor, qui, quemadmodum in Commentario prævio num. 26 docui, sæculo tertio decimo floruit, patrata a sancto Demetrio ad illud usque tempus miracula omnia, aut salleın horum præcipua litteris commendare proposi:um sibi ha buerit, certeque ea inter, quod, supra e Cedreno relatum, anno ex dictis 1041 acciderit, miraculum chaud infimum locum obtineat, mihi ipsimet, ut ve rum fatear, mirum admodum obvenit. Ve um, quid si quidem, de quo hic disserimus, niraculum a Joanne Stauracio litteris fuerit commendatum et tamen in Leonis Allatii ms..quod nobiscum com municatum in codice nostro + ms. 193 exstat, ab amanuensibus sit omissum? 4. Cum enim injustitiæ accusatus esset, prius quam de causa cognosceratur, Joannes (imperatoris minister) ab eo exegerat auri libras L; ademeratque ei mulierem elegantissimam, quam in Charsiano habebat; cumque multis apud imperatorem preci bus non obtinuisset, ut sui haberetur ratio, despe ratis suis rebus, Armenio habitu sumpto, simulans que, se Basilii Theodorani famulum esse, atque Thessalonicam ad imperatorem ire, clam omnibus aufugit, Ostrobumque pervenit, ubi tum cum omni exercitu castra Deleɔnus habebat. Magna hunc cum lætitia accepit Deleanus, metuens, ne ad ipsum potius inclinarent Bulgari, ut regio sanguine natum, consortem, ut præ se ferebat, imperii ascivit, ac cum exercitu quadraginta millium ad oppugnandam Thessalonicam misit, cui tunc præerat Constantinus patricius, patruelis imperatoris. Eo profectus Alu sianus urbem vallo cingit ac machinis admotis summa industria oppugnat. Sed cum per sex dies frustra oppugnasset, undique repulsus, spe expu gnandæ abjecta, obsidione eam capere statuit. 5.▪Oppidani quadam die ad sepulcrum martyris Demetrii accesserunt, supplicationeque per totam noctem tracta usique unguento,quod ex eo sepulcro scaturit, uno impetu apertis portis in Bulgaros se emiserunt, habentes secum legionem Magnanimo ram,hostemque improvisa impressione perterritum in fugam conjecerunt, nemine subsistere aut se defeudere auso.Ductor Romanæ aciei fuit martyr iterque complanavit; quod Bulgari captivi jura mento confirmarunt, dicentes, vidisse se juvenem equitem, qui Romanæ phalangi præiret; ex quo ignis exsiliens adversos cremaret hostes. Cecidere amplius 15 millibus Bulgarorum, captique haud pauciores; reliqui turpissima fuga ad Deleanum evaserunt.» Prima hæc est bellica expeditio, in qua iterum post acceptam anno 904 ab Agarenis cladem mirabili plane modo a sancto Demetrio Thessalonicæ fuisse succursum narratur.Atque is quidem eventus,cum anno mundi sexies millesimo quingentesimo quadragesimo nono,uti e jam reci tatis Cedreni verbis intelligitur, locum habuerit, anno Christi 1041 debet innecti, uti ex annorum 5508, quorum ultimo labente Christum natum Græci statuunt, facta ab annis 6549,quorum ulti mo ex dictis memorata a Cedreno Bulgarorum cla des evenit, subductione manifestum evadit. 6. Quod autem ad rem ipsam seu potius insigne, 7. Quid si etiam Stauracius ea duntaxat, quæ scriptis mandata invenit, miracula in lucubrationem suam inferenda duxerit, nullumque forte fortuna scrip'um, quod relatum a Cedreno miraculum com plecteretur, ad manual habuerit? Utut sit, dicto equidem prodigio,quod et a Joanne Curopalate re fertur, utcunque suffragatur memoratum in Com mentario prævio num. 138 et binis seqq. Petri et Asanis fratrum, principum Bulgarorum, factum. "Hi enim, quo contribules suos, qui post proxime e Cedreno relatan Thessalonicensem anni 1041 cladem a Michaele quarto penitus subacti Græco rum imperio usque ad Isaacii Angeli, anno 1185 imperii habenis primum admo!i, tempus pacifice manserant annexi,ad defectionem i:eruin concita rent, sanctum Demetrium, Thessalonica a Græco runque tutela relicia, in Bulgariam, cui opem esset laturus, concessisse, subdole finxere, falsis etiam prodigiis huic suo cominento fidem conciliare co nati; id autem duo præfati principes maxime fe cisse videntur, vel quod, cum cladis prope Thes salonicam majoribus suis anno 1041 a sancto De

col. 1403–1404page 3 of 15
PG 116:1403Τότε δή, τότε ἀωρὶ τῶν νυκτῶν εἰς τέλος Θεὸς τὴν ἑαυτοῦ τῆς ἐκδικήσεως ῥομφαίαν ἐστίλβωσεν, καὶ ὑπέθιξεν ὡς ἐν θεμάτη τῷ ζήλῳ τοῦ μάρτυρος. Καὶ εἴφνης ὁ ἄγρυπνος τῷ ὄντι φύλαξ, καὶ πολιούχος ἡμῶν, μέγας του μεγάλου βασιλέως στρατιώτης Δημήτριος ἔριπτος ἐφ᾽ ἵππου λευκού τῷ Βουλγαρονάκι στ νεται, καὶ καιρίαν ἀκοντίζει παραχρήμα τὸν ἄθλιον, Ὁ δὲ μέγα παραυτίκα ανακραγών κατεβοντο το άρχιστρατήγου τῆς στρατιᾶς αὐτοῦ Μαγαστρα, ὡς + 193 δῆθεν τρωθεὶς ὑπ' αὐτοῦ· τούτον γὰρ ἐδόκει ὁρᾶν ίππαζόμενον, περ εὐγενεῖ καὶ λευκῷ ἵππων ἐππί ζετο τῆς σκηνῆς ἔνδον γενόμενον, καὶ λόγχην, τ περιέφερε, τῇ καρδίᾳ τούτου ἐμβάψαντα. Καὶ αἷ κατεβ. Στο τούτου, καὶ πολλάκις, ὡς καὶ αὐτὴν ταις κραυγαῖς θορυβηθέντα, καὶ ἀναπηδήσαντα τῆς στρωμνῆς, ἐν γειτόνων γὰρ ἦν αὐτῷ ἡ σκηνή, είσα ελθεῖν καὶ ἰδεῖν, καὶ φανῆναι, καὶ ἀκοῦσαι, ὡς Σύ με προ βραχέως ἔφιππος τῷ λευκῷ σου ἵππυ για νόμενος ἐνταῦθα κατέσφαξας δόρατι· καὶ τὸν 1651 γενέσθαι περιδεᾶ, καὶ εἰπεῖν· Μὴ σύγε, βασιλεύ, συμπάθησον, οἴκτειρον, οὐκ ἔστι τοῦτο, οὐκ ἔστι. Φάσμα σοι γέγονεν, οὐκ ἀλήθεια· ἐκεῖνος εἰς βάθος 13 δεξάμενος τὴν πληγὴν ἐστροβεῖτο δεινῶς, ἐκέκραγε, καὶ ἀνωλώλυξε. 11. Νύσσεται οὖν τὴν κοιλίαν εὐθὺς, και το ἱκανὸν ἀκραιφνεστάτου σώματος κάτωθεν ἀποράς, ὅπως ἂν βαφῇ ὁ ποῖς του, Δημήτριε, αἵματι τῶν ἐχθρῶν σου ὑπὲρ τῆς σῆς τῆ σε πόλεως. Καὶ ἄρχει ται ἤδη λειποψυχεῖν. Ταῦτα ἰδὼν ὁ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ ἀρχιστράτηγος Μαναστρᾶς, ἡ τάχος εἶχεν ὕπτιον τοῦτον ἐπιβίβασας προτροπάδην φεύγει, καὶ κλέπτων τὴν σωτηρίαν, μεθ᾽ ὅπου τάχους υποχωρεί, καὶ μετ' αὐτοῦ καὶ σὺν αὐτῷ ἅπαν ἐκεῖνο τὸ μ ριοπληθὲς στρατολογικόν, οὕτω ταχέως, ὡσεὶ καὶ βοράται τινες κατὰ τοὺς θρυλλουμένους τούτους ἐδίωκον, Φόβος γὰρ αὐτοῖς καὶ τρόμος ἐπῆλθε κατά τινα ξένην ἀντιπερίστασιν· ἀλλὰ γὰρ οὐκ εἰς με κράν τούτῳ τὸ ζῆν, ἀλλ᾿ αυθημερόν πρὸς ἡλίου δυσμάς κατὰ τὸ ἐν ταῖς ἱστορίαις ζώον μονήμερο
col. 1405–1406page 4 of 15
PG 116:1405θνήσκει βιαίως, οὕτως ὁ ἄθλιος τῆς οἰκείας κακίας καὶ ματαιότητος ἐρεψάμενος τοὺς καρπούς, μέχρις αὐτοῦ τρυγίου τὸ κενὸν τοῦ θυμοῦ ἐκπιών, καὶ τὸ τῆς ὀργῆς ἐξέχει δίκαιον τῶν ἐγκάτων αὐτοῦ πολλῶν αἱμάτων ἀδίκων ἀντίπονον, κληθείς ὕστερον, ὃν ἀνεῖλεν ὁ μέγας Δημήτριος προδήλως, κατὰ τῆς Θεσσαλονίκη: ἐπιστρατεύσαν τα, ὡς ἐν τοῖς ἐκείνου θαύμασιν ἀναγέγραπται,

Part IIPars II

col. 1407–1408page 5 of 15
PG 116:1407κρημνῶν ἀπειλητικῶς ἐκίνει κατατολιᾷς, καὶ εἰ μὴ ποσὶν οἰκείοις ὁ διώκων φθάσει το θήραμα κατὰ κεφαλῆς αὐτῷ παραῦτα ἡ πληγή, καὶ νεκρός ἀνὰ μέσον ἔκειτο τῶν ὁρῶν. Καὶ ὁ μὲν ἀπηνώς οὕτω καὶ ἀπανθρώπως ἐμάστιζεν· ὁ δὲ τὰς ταχὺς εἰς ἀντίληψιν, καὶ ὀξὺς εἰς ἐπικουρίαν μέγας Δημή & τριος, φθάνει τὸν κάκιστον ὅσον καὶ ἀστραπὴ, ἐπὶ μέσον ὁρῶν κυνηγετούντα καὶ ἱππαζόμενον, ἔρις πος, καὶ καιρίαν πλήττει τὸν δείλαιον τοῦ ἵππου μακρὰν ἀποσφαιρισάμενος. Εώρων τον μέγαν κ τοὐμφανὲς τῷ Ραδομιρῷ ἐφεπόμενοι, ὅπως αὐτὸν σφοδρᾷ τῇ ῥύμῃ καὶ ἐπέδη, καὶ τῇ λόγχῃ κατί σφαξε. Καὶ ὁ μάρτυς μὲν παραυτὰ ἀφανής· ὁ δὲ νεκροῦται παραχρῆμα, καὶ παρὰ τὸν ᾄδην τα στ διεσκόρπισται, καὶ ὁ καταπεπονημένος ἐκεῖνος ἅπας λαὸς ἑώρταζον τῷ μεγάλῷ ῥύσια. Τῷ χώρῳ τούτῳ τοίνυν χρονίζων ὁ ἀνθρωπόμορφος οὗτος θήρ, διεσπάραττε πάντας καὶ διεβόσκετο· θρῆνος αὐτοῖς, καὶ ὀδυρμός, καὶ οὐαὶ, καὶ φωνὴ αἱμάτων ἐκεῖθεν, ἃ καθ' ἡμέραν ἐξέχεεν, ἐπεβοᾶτο τῷ μάρτυρι, καὶ τὴν ἐκδίκησιν ἐζήτουν, καὶ ταχείαν του λυποῦντος τὴν ἀπολύτρωσιν Ὁ δὲ, καὶ δὴ πολλάκις ἐπικαλουμένους αὐτοὺς ἀκούων ὄνομα τοῦ μάρτυρος, κατεγέλα μὲν αὐτοῦ καὶ ἐξεμυκτήριζεν, ἐπέτεινε δὲ μᾶλλον αὐτοῖς τὰς πληγάς, ἴδω, λέγων, εἰ ἔρχεται Δημήτριος ἐκ τῶν χειρῶν μου σώτων α τούς. 17. Τί οὖν; Κάμπτεται ὁ συμπαθὴς καὶ μέγας Δημήτριος· ἀνίσταται ἕνεκεν τῆς τῶν πεπεδημένων φωνῆς, καὶ τοῦ τῶν πτωχῶν στεναγμοῦ, καὶ τῆς οἰκείας ποίμνης τῆσδε ἀπαναστὰς εἰς σωτηρίαν λπος ἐξελήλυθεν· ἐκεῖνου δὴ τὸ Κυριακὸν παραλλάξ ἐπειπών, καὶ ἄλλα πρόβατα ἔχω τῶν προαυλίων μου, Καὶ ταῦτά με δεῖ ἐπισκέψασθαι. Καὶ ὁ πεν τον συντετριμμένον ἐκεῖνον καὶ ἐκπεπιεσμένον λαὸν πρὸς κυνηγεσίαν ἠγάγετο καὶ πρὸς ὁρῶν ἐσχατιας καὶ νάπας, καὶ ἐπαναβάσεις βαίνειν πεζή, τὸν ταλγίπωρον ἐκεῖνον όχλον διεκελεύετο, και
col. 1409–1410page 6 of 15

maxime cum a Radomiri, aliis Gabrielis aut etiam Romani, ætate seu sæculi undecimi initio, quo principem hunc necari contigit, ducentorum cir citer annorum spatio, uti ex iis quæ de illo in Commentario prævio, num.26, in medium adduxi, palam est, remotus vixerit nullumque præterea scriptorem alium seu antiquiorem seu etiam dun taxat recentiorem sibi suffragantem habeat, uti quisque, qui rem examinarit, comperiet. Zonaras et Lupus protospatha; hi autem, princi- nemo prudens, quantum opinor, fidem habuerit, pem illum a Joanne cognato suo, qui et Vladistla bus dicebatur, occisum fuisse, unanimi consensu, nulla prorsus sancti Demetrii mentione facta, me moriæ produnt.Cedrenus in Historiarum Parisien sis anni 1647 editionis Compendio, dum res sub Basilio Macedone gestas commemorat, sequentia isthæc,quæ ad propositum nostrum spectant, verba snppeditat Successit ei (Samueli nempe Bulga riæ regi) filius Gabrielis, qui et Romanus diceba tur,patre robustior ille,sed prudentia longe infe rior, natus captiva quadam Larissæa. Iniit decima quinta Septembris,indictione decima tertia,cum que nondum integrum imperasset annum, venatum exiens interficitur a Joanne, qui et Vladisthlabus, filio Aaronis,quem ipse neci aliquando subtraxe rat.» Ac paulo post idem auctor ita iterum scribit «Quinta die Cheirotmetus Romanus (ad Basilium imperatorem Mosynopoli versantem) venit,famulos secum adducens Joannis Vladisthlabi, Aaronis filii, et litteras, quibus hic significabat, se Gabrieli vi tam eripuisse, nuncque ad se rediisse Bulgaricum imperium, promittebatque, se servum et subdi tum imperatori fore. › 21. Radomirum porro in medio montium, dum venationi operam daret, fuisse occisum,idem Stau racius in narratione sua, Græce simul et Latine supra exhibita, etiam affirmat; id autem minus quam rem a Sancto nostro fuisse patratam, a veri tate abhorret, licet interim Cedreno,qui illum Bul garorum regem, non cum mediis in montibus ver saretur venationique operam jam daret, sed tum, cum ad venationem exiret,seu jam, ut venationem aggrederetur, in procine staret, peremptu tum fuisse, supra huc transcriptis verbis tradiit, assen tiri malim; quod hic lectorem adhuc monuisse contentus, ad aliud modo, in quo patrem pariter Sanctus noster habuisse narratur, progredior. Christiani, susceptis sacris pro recuperanda Terra sancta expeditionibus, Antiochiam in potestatem suanı anno 1098 jam redegerant,cum haud ita du dum post ab innumero Saracenorum exercitu ia civitate illa fuere conclusi, arctissimaque obsidione ad summas angustias adacti. Verum cum tandem, quo hisce sese expedirent, ex urbe obsessa egressi inimicos essent adorti, albatorum exercitus, cui Demetrius aliique Sancti præire fuere conspecti,in ipsorum auxilium contra Saracenos e montibus prodire est visus. Ita in variorum scriptorum col lectione, quæ Cesta Dei per Francos inscribitur annoque 1611 Hanoviæ fuit excusa, testatum fa ciunt Robertus monachus, Baldricus Dolensis ar chiepiscopus, ac Guibertus abbas, qui omnes rei gestæ æquales exstitere. 20. Hæc omnia Cedrenus, quibus sane, Radoni rum seu Gabrielem,qui et Romanus dicebatur, non a sancto Demetrio, sed a Joanne, seu, uti aliter etiam vocabatur, Vladisthlabo interemptum fuisse, apertissime tradit. Nec minus id dilucide Zonaras memoriæ prodit. Audi, qui in Annalibus, a sese adornatis annoque 1687 Parisiis excusis, tom. II, pag. 226 loquatur. Ex cardiogmo, inquit de Sa muele Bulgarorum rege,interiit,principatu Bulga rorum in Gabrielem filium,qui et Romanus dice batur, translato: quem, nondum anno elapso, frater patruelis, Aaronis filius Vladisthlavus Joan nes (binominis enim et hic erat) occidit.» Ac, paucis interpositis, addit: «At Samuelis filius Ro manus Gabriel (necdum enim cæsus erat) per le gatos imperatori (Basilio Macedoni neipe) servitu- 22. Singulorum, quæ ad rem nostram potissi tem pollicebatur, et tempore aliquo interposito, mum faciunt, verba huc transfero. Robertus mo Joannis Vladisthlavi minister adest cædem Gabrie- nachus, pag.61, in adornata a sese Hierosolymi lis ab hero suo factam nuntians, aliique multi ex tana historia, lib. VII, ita scribit: «Dum sic (a illustribus Bulgaris ad imperatorem confluunt.» Christianis Antiochia egressis) certatur, et tam Et nunc etiam Lupi protospathæ qui et ipse apud longi certaminis prolixitas poterat tædiare; nec Muratorium,tom. V Rerum Italicarum scriptorum, ɔ numerus hostium videbatur decrescere, albatorum pag. 41, Radomiri mortem, non sancto Demetrio, militum innumerabilis exercitus visus est de mon sed Joanni seu Vladisthlabo, illius cognato, ad- tibus descendere, quorum signiferi et duces esse scribit, ad rem hanc facientia verba. Sic habent: dicuntur Georgius, Mauritius, Demetrius: quos ut Anno 1016 occisus est filius prædicti Samuelis primum vidit Podiensis episcopus, exclamavit voce ab ejus consobrino filio Aaroni et regnavit ipse.» magna dicens: 0 milites, ecce, venit auxilium, Cum ergo tres scriptores, supra in rem, quæ hic quod vobis promisit Deus. Et certe nostri valde conficienda erat,laudati, Gabrielem, non a sancto expavissent, nisi fuisset spes, quam in Domino Demetrio, sed a Joanne seu Vladisthlabo, nulla habebant. Tremor maximus irruit in hostes, et prorsus Sancti mentione facta, fuisse interfectum, versis vultibus, scutis terga cooperiunt, et fugam, luculentissime sane, uti e jam recitatis illorum quo unicuique locus dabat, arripiunt. Pars illa, verbis liquet, memoriæ prodant, Stauracio enim- quæ a parte pugnabat maris, ut vidit fugam suo vero, qui Sancto nostro necem illam ascribit, rum, ignem sparsit super gramen campi, quod ce

col. 1411–1412page 7 of 15

leriter arsit, quia illud siccaverat ardor æstatis. testantur,verum etiam apud Chesnium tom.IV Re Hæc ideo fecerunt, ut hoc signo illi qui in tentoriis rum Francicarum scriptorum rei occultatus testis erant,station fugerent, et secur ditiora spolia tol- Petrus Tudebodus, Siuracensis sacerdos,seu potius lerent. Illi vero, cognito signo, qui in montibus is qui prolixiores Tudebodi commentarios, Garra erant, protinus fugerunt cum omnibus spoliis, tionibus interim, quas hi continent, fideliter ex quæ portare valuerunt.»Hactenus laudatus mo- pressis, in compendium contraxit. nachus Robertus: ad Baldricum archiepiscopum jam venio. i 23.Hic præfatæ Collectionis, pag. 121, in con texta a se Hierosolymitana historia sequentia ist hæc prodit memoriæ: Ecce, Deo gratias, ab ipsis inontanis (dum scilicet contra Saracenos Christiani prope Anticchiam summo discrimine prælarentur) visus est exire exercitus innumerabilis, equis albis insidentes, et vexilla candida in manibus præfe rentes. Hoc multi viderunt Christianorum, et sicut putant, gentilium; et hæsitantes mirabantur quid nam esset. Tandem utrique cognoverunt duces ag minis sanctum Georgium et sanctum Demetrium et sanctum Mercurium, sua signa ferentes præce dere. Saracenis ergo visio hæc multum incussit timorem, Christianis autem spem auxit meliorem; istos animavit, illos exinanivit. Hoc, qui affuerunt, multi contigisse testati sunt; non tamen id omnes videre potuerunt, sed quibus Dominus voluit ar canum suum revelare; revelavit autem aliis ad confusionem, aliis ad instantis triumphi ostensio nem. Porro mendacii nemo nos redarguat, quia nihil ex corde nostro fingimus; sed quod audivi mus, id testainur, et testimonium nostrum ex ore eorum qui ad fuerunt, verum est.» 25.En adeo,cum id ita habeat, hujus etiam,quæ ad præsens institutum pertinent, scriptoris verba Coeperunt turma Turcorum ex utraque parte exira, nostrosque undique circumcingebant,jaculando et sagittando et vulnerando. Exierunt quoque de mon taneis innumerabiles exercitus,qui ducebantequos albos, quorum vexilla omnia alba erant. Videntes itaque nostri hunc exercitum ignorabant, qui es sent, donec cognoverunt, esse adjutorium Christi, sicut mandavit illis per Stephanum sacerdotem, quoram ductores fuerunt sanctus Georgius,et bea tus Theodorus et sanctus Demetrius.[Jæc verba cre denda sunt,quia plures ex nostris viderunt hoc.» Atque ita prodigiosum, de quo hic nobis sermo, factum, scriptorum synchronorum, quorum unus etiam ipsismet suis oculis rem fuerit intuitus, fir matum habemus; licet autem hi haud omnes in cœlestium ducum quorum auxilium Christianos aiunt expertos, assignando tertio conveniant, iis tamen unanimi consensu omnes sanctum Deme trium una cum sancto Georgio accensent. Nec tantum hi posteriores Sancti in supra memorato ad Antiochiam prælio, verum etiam in altero, quod huic præivit, anno 1097 paucorum dierum itinere a Nicæa commissa Christianis cruce signatis suc "currisse narrantur. 24. Ita Baldricus, quæ supra recitatis verbis Robertus monachus tradit, luculentissime confir- 26. In supra laudata,quæ Gestu Dei per Francos mat.Nec minus id luculenter facit Guibertus abbas inscribitur, scriptorum variorum Collectione au in Hierosolymitana pariter a se concinnata Historia ctor incertus, Francorum, Jerusalem expugnantium, collectionis præfatæ, cui et isthæc inserta exstat, gesta describens, relato, in quo a Christianis cru pag.523 ita scribens: «Et ecce, copiæ innumera- ce signatis infideles magna clade post captam Ni biles (dum Christiani scilicet contra Saracenos cæam fusi fuere, certamine, mox subjungit: Re prope Antiochiam decertant) cœperunt de montibus latum est ergo postea a quibusdam, quia duo equi emergere, quorum et equi et signa multo candore tes, in albis vestiti, super equos albos sedentes, nitebant; nostris autem maximus ad eorum contui- Turcos per triduum persequerentur, dicentes, tum stupor increvit, verentibus utique,ne contra- unum fuisse Georgium,alterum vero fuisse Deme riæ venirent adminiculum ferre parti, donec com- trium, martyres gloriosos.» Auctor quidem, qui, periunt, id fore etiam visibiliter sibi præstitum quod verbis bisce astruitur, perhibet, sìbique etiam adjutorium Christi. Quorum specialiter fuisse duces Petrum diaconum in Chronico Cassinensi, lib. IV, opinati sunt gloriosos post militiam martyres Geor- cap. 14, suffragentem habet, militum albatorum, gium, Mercurium atque Demetrium. Hæc a nostrum qui, sanctis Georgio ac Demetrio ducibus, in su plurimis visa, et cum aliis, quæ viderant, retulis- pra relato ad Antiochiam prælio Christianis cruce sent, plena, ut par erat, fide sunt credita. Et si signatis succurrerint, visionem mirandam silentio Machabæis olim pro circumcisione et carne porcina involvit, quod et Petrus diaconus proxime lauda:os puguantibus evidens apparuisse legitur cœleste facit; hinc autein visionem, quæ in prælio ad An suffragium, quanto amplius his debuit,qui pro re- tiochiam evenit, perperam ad prælium, paucorum purgio ecclesiis adhibendo et statu fidei propu- dierum itinere a Nicæa antea commissum,a duci gnando fusi sanguinis Christo detulere servitium.. bus illis scriptoribus referri,nou nemo forte con Nec hi tantum tres scriptores, supra laudate Col- tendet. Verum etsi etiam vel ex eo maxime, quod Jectioni inserti,quorum verba jam dedimus, alba- nulli prorsus scriptores alii visionis,quæ in pugna torum militum, quibus sanctus Demetrius aliique proxime post captain Nicæam Christianis pariter duo sancti præire fuerint conspecti, visionem Chri- fuerit oblata, mentionem faciant, scriptorum lau stianis in celeberrima ad Antiochiam pugna oblatam, datorum error hujusmodi non immerito queat ve

col. 1413–1414page 8 of 15

rosimilis videri, fieri tainen potest, ut Christianis & visiones duæ similes diversa, altera in prælio ad Antiochiam, altera in prælio anteriori, fuerint oblatæ, quarum priorem quidem, quod eam per spectam haud habuerint, ultimo a nobis memo rati duo auctores non narrarint, postericrem vero scriptores alii quod eam, utpote quam pauci dun taxat, uti ex ipsis proxime datis verbis videtur, spectassent, pro minus certa haberent, silentio præterierint. 27. Porro sanctorum Georgii, Demetrii et Mau gnoscas profiteri, inquire et hodie, et cras, et in die altera,an in tota regione hac eorum castra pos sint inveniri, quod si inveniantur, redarguti in conspectu tuo a mendacio, erubescemus. Et cum in tota regione nequiveris illos invenire, si nobis necesse erit, in crastinum videbis adesse. Unde igitur tam cito veniunt, nisi a supernis sedibus, in quibus morantur? Cui respondit Pyrrhus (sic enim erat nomen ejus): Et si de calo veniunt,ubi tot al bos equos, tot scuta, tot vexilla invenient? Cui Boa mundus Tu magna et super sensum meum re ritii, qui Christianis cruce signalis suppetias fer- quiris; propterea, si vis, accedat meus capellanus, rcnt, visionem subinde ipsismet Turcis, dum urbem qui tibi super his respondebit. Ad hæc capellanus Antiochenam anno 1098 obsiderent Christiani, rum spiritus mittere dispouit in terram, tunc assu Cum omnipotens Creator angelos suos sive justo oblatam fuisse, dixisse etiam narratur quidam eo- munt sibi aerea corpora, ut per ea nobis innote runden Turcorum dux,nomine Pyrrhus.Hic,dum scant. Ideo autem nunc armati apparent, ut indi tempore brevium induciarum, quæ, durante obsi dione, pactæ erant, cum principe Tarentino Boa- cent, quod in bello laboratoris auxilio veniunt. 29. At vero, inquiet nonnemo, visionis, quam mundo, cui postea, traditis ei, quas custodia suæ ipsismet Turcis oblatam fuisse, relatum verbis commendatas habebat, turribus, Antichiam prodi- hisce,quod Boamundum inter et Pyrrhum habitum dit, familiariter subinde colloqueretur, inter cæ fuerit, colloquium exigit, solus meminit laudatus tera, quemadmodum supra laudatus Robertus mo- Robertus monachus, nullumque hic omnino,qui de nachus Historic Hierosolymitana.lib.v, memoriæ sacris Christianorum in Palæstinam expeditionibus prodit, quodam die requisivit ab eo, ubinam tractarit, scriptorem alium sibi utcunque suffra castra posuerit ille candidatorum exercitus innu merabilis, quorum ausilio in omnibus bellis ful- gantem habet. Fateor, sic habet; imo vero cum sermones,quos idem scriptor Boamundo et Pyrrho ciebantur Christiani. Dicebat enim, quia adventum attribut, sint hujusmodi, ut uitro citroque ab hisce illorum nunquam poterant sustinere Turci, sed habitos illos omnes fuisse, etiam vel idcirco, quod statim ut videbant illos, incipiebant pavere: illi Pyrrhum veluti mys'oriorum fidei Christianæ plane vero ipsos ut ventus turbinis oprimebant, et isti ignarum repræsentent, hicque tamen olim Christia vulnerabantur;illi obruebant, et isti occidebantur. nus fuisset, parum verosimile appareat, nec ego Cui Boamundus ait: Putasne alium exercitum visionem, quam Pyrrhus in colloquio cum Boa esse, quam hunc, quem vides, nostrum? Cui ille: mundo habito apud Robertumn monachum comme Per Machomum meum præceptorem juro, quoniain morat, certo habuisse locum, asseverare ausim; si hic adssent, tota hæc planities eos non caperet verum quidquid sit seu de visione ista seu de aliis omnes habent equos albos miræ celeritatis,el ve supra e variis scriptoribus relatis, quas etiam de stimenta et scuta et vexilla ejusdem coloris. Sed, ceptæ in illis ipsis, qui eas sibi oblatas fuisse di per fidem, quam habes in Jesu!n, ubi castra eo xere, imaginationi nonnemo fortassis (rectene, ruin locata sunt? an secus, non definio) ascripserit, a tribus equi dem in Boamundi et Pyrrhi colloquio memoratis sanctis ac nominatim a sancto Demetrio, Chri stianis cruce signatis non tantum in pugna ad An tiochiam commissa verum etiam in sacris expedi tionibus alias ac nominatim in gravissimo, quod paucorum dierum itinere a Nicæa evenit, prælio fuisse succursum, mihi sat verosimile apparet, etsi interim rec id prorsus certum asseverare ausim. Ea sedet sententia, primo quidem, quod sanctum nostrum dictosque bines alios sanctos a Christianis tum frequenter invocatos fuisse appareat,directas que illi ad se preces irritas esse verosimiliter haud siverint; deinde vero, quod, cum Boamundus, dum ad relatam a Pyrrho visionem respondit, in bel'o rum periculis a sanctis Georgio, Demetrio et Mau ritio (adi num. proxime prægressum) succarri Christianis asseruerit, e in opinione liesce etiam passim tunc fuisse, argumento id sit, experientia que habeatur compertum, haud raro evenire, I 28. Boamundus itaque spiritu Dei illustratus illico sensit, hanc, quam viderat, Dei visionem esse;nec quod quærebat ex tentatione, sed ex bona voluntate procedere; et respondens inquit: Licet sis extraneus a lege nostra. quia te video bona erga nos voluntate bonoque spiritu animatum, ape riam tibi aliquod fidei nostræ sacramentum. Si tantum profundi intellectus haberes, gratias Crea tori omnium referre deberes, qui tibi ostendit exercitum candidatum: et scias, quia in terris non conversantur, sed in supernis mansionibus regni cœlorum. Hi sunt, qui pro fide Christi martyrium sustinuerunt, et in omni terra contra incredulos dimicaverunt, Horum præcipui sunt signiferi, Geor gius, Demetrius, Mauritius: qui in hac mortali vita militaria arma gestaverunt, et pro Christiana fide capite plexi sunt. Hi quoties nobis expedit, jubente Domino Jesu Christo, nobis suffragantur, et per hos inimici nostri præcipitantur. Et ut me verum co

col. 1415–1416page 9 of 15
PG 116:1415ἀφέμενοι θαυμάτων του μάρτυρος (τίς γὰρ ἂν καὶ εξαριθμήσαι ταῦτα καὶ διηγήσαιτο;) τοῖς προσφάτοις καὶ νεωτέροις καὶ ὧν πολλοὶ καὶ θεαταί καὶ μέρο τυρες εἰσέτι τῷ βίῳ περίεισιν, ἐνδιατρίψομεν.

Part IIIPars III

col. 1417–1418page 10 of 15
PG 116:1417Εδόκει καθ᾽ ὕπνους γενέσθαι τῇ Θεσσαλονικέων πόλει, καὶ τὸν ναὸν καταλαμβάνειν τοῦ μάρτυρος, ; εὑρεῖν τε τὸν νεωκόρον καὶ προσειπεῖν, καὶ ἀκοῦ ται· βούλει ιδέσθαι τὸν μάρτυρα καὶ ἀνθυπενεγκεῖν, τὸν Βιτάλιον, καὶ λίαν εἰς τοῦτο ἔχει διψητικῶς ὥστε καὶ ἰδεῖν καὶ προσπτύξασθαι. Καὶ οὕτως ὁ μὲν προηγεῖτο ὁ νεωκόρος, εἴπετο δὲ ὁ Βιτάλιος. δ 33. ὡς δὲ ἐγγὺς τῆς θείας κιβωτού του μάρτυρος 5 γένοιντο, εἰσελθέτην ἄμφω ἐκ τοῦ ἑλαίων, καὶ τὰς 05 ρας μετέθεντο, καὶ τὴν ἱερὰν μετέστησαν λάρνακα, καὶ μαρμάρους ἦραν ἐκεῖθεν ἐκ μέσου ἑπτά· καὶ πρὸς ορυγήν μὲν ἀμοιβαυτόν ἀμοιβαδόν τοῦ ἐκεῖσε χώματος· μετὰ δὲ χοὺς ἕτερος καθαρὸς ἀπηντλεῖτο έκεῖθεν εὐωδίας πλείστης Ανάπλεως. Ἐπεὶ δὲ ἡ 95 97, όρυγὴ φθάσοι πήχεων ἄχρι τριῶν, καὶ μικρόν τι πρός, λάρναξ ἐφάνη τούτοις περικεκαλυμμένη μαρμάρω Ο λευκῇ, ἣν καὶ ταύτην ἐκεῖθεν διάραντες, καὶ τὴν λάρνακα ανακαλυψάμενοι, εἶδον ἔνδον ταύτης ἀκτι νοβολοῦντα τὸν μάρτυρα κείμενον, ζώντα καθαρώς, & καὶ ἐοικότα ὑπνώττοντι, ὑπομειδιώντα και φαιδρα προσεγγίζονται κατά ταῖς μελίσσαις οπές, οποίες ἀνεπήγαζαν, σφοδρώ καθάπερ κάτωθεν μεναι πνεύματι καὶ μικροῦ δεῖν οἱ όπως τ
col. 1419–1420page 11 of 15
PG 116:1419μάσας, τὸ θεῖον ἐκεῖνο σώμα του μάρτυρος καὶ προσεκύνησε καὶ ἠσπάσατο, καὶ σκεῦός τι ὡς ἐδό κει φέρων χεροίν, ὁ δῆτα ἐγχωρίως καλεῖται κου τρίβιον, τοῦτο τῶν ἀναβλυζόντων ἐκεῖθεν μύρων πεπλήρωκεν· αὖθις οὖν τὴν μυροφόρον ἐκείνην ἐπιπωματίζουσι λάρνακα, καὶ ταύτῃ χοῦν τὸν εὐώδη περιτιθέασιν, καὶ οὕτω πάλιν τὸ ἐκ τῶν μύρων πηλῶδες ἐκεῖνο, τὰς μαρμάρους τε καὶ τὴν οχι νομένην πᾶσιν ἄνωθεν λάρνακα. 36 Εἶθ' οὕτω τὴν σεπτὴν καὶ πάλιν μαρτυρικήν κιβωτὸν θυρώσαντες ὡς τὸ πρότερον ἐξῆλθον καὶ τοῦ ναοῦ καὶ τῆς πόλεως· ὁ μὲν Βιτάλιος τραπείς παλιμπόρευτος πρὸς ὅθεν δῆτα, ὡς ἐδόκει, ἐλήλυθεν ὁ δὲ νεωκόρος ὡς τοῦτον μέχρι τινός τόπου διαπευσόμενος, ᾿Αλμυρὸς τῷ τόπῳ τὸ ὄνομα. Εκετ θεν οὖν αὐτῷ συνταξάμενος αὖθις ὑπέστρεψεν, αἰτησάμενος μὲν τὴν Βιτάλιον ἐκ τοῦ μύρου λα βέσθαι, ὅπερ τοῦ μαρτυρικοῦ ἀπήντλησε σώματος μὴ τυχων δὲ τοῦ ζητήματος, εἰ μὴ μόνον νοτίδας μικρὰς ἐκ τούτου τὸ μέτωπον σταυροειδῶς έγχρι σάμενος. Τί τὸ τὸ ἐπὶ τούτοις; 'Αφύπνιστο ὁ Βιτάλιος, καὶ ἰδοὺ τὸ μαρτυρικὸν μύρον ταῖς χερσὶ περιέφερε, καὶ ὅλος ἦν τοῖς μάροις διάβροχος· καὶ ὅλος ἦν τῆς εὐωδίας ἀνάπλεως, ἄπλεκτος ὅλος, ὅλοι ἐνθουσιών, τρόμῳ κεκραμένος καὶ καρμυνῇ, Μήποτε, λέγων, καὶ εἰσετι ὀνειροπολῶ, καὶ μύρα φαντάζομαι καθ' ὕπνους φέρειν τοῦ μάρτυρος; Αλλ' ὡς ἔοικεν οὐδὲ τὰ τῆς ὄψεώς μοι πρὸς ὄναρ, καὶ τοῦ φανταστικού ἀνατύπωσις· ἀλλὰ σωματικὴ ἐνδημία μοι ἄχρι τῆς μαρτυρικῆς τιμίας σοροῦ· αὐτοῦ μοι τοῦ μεγάλου (ὢ θείου τεραστίου τε καὶ ἀκούσματος!) τὰ πάντα οικονομήσαντος ὡς μὴ καὶ βλασφημίας κρημνούς περιπέσοιμι. (ο
col. 1421–1422page 12 of 15
PG 116:1421Τίς οὐκ οἶδε τὴν ἐκ τοῦ πανεντίμου Δημητριακοῦ σώματος ἀναβλύζουσαν τῶν μύρων πηγήν, ὅση τῷ πληθυσμῷ, ὡς ὑπερεκχεῖσθαι καὶ τῶν κύκλῳ τῆς θείας αὐτοῦ σοροῦ μυροδόχων δεξαμενῶν; Αὗται ἐκ πηγῆς τῶν μύρων τοῦ μάκαρος μέχρις αὐτῶν δεχόμεναι τὸν εὐώδη ῥοῦν διαχρονιζόμενον τοῖς βουλομένοις τῶν Χριστωνύμων κατὰ πᾶσαν ὥραν ἰατρεῖον πρόκεινται ἑτοιμότατον· καὶ γένος ἅπαν, καὶ ἡλικία πᾶσα ἐκεῖθεν πρυτανεῖον ἄφθονον τῶν μύρων πλουτοῦσι τοῦ μάρτυρος· ἄνδρες, γυναίκες καὶ νήπια ὅλαις χερσὶν ὅσα καὶ σίφωσι πρὸς ἑαυτοὺς τὸ μύρον ἐκεῖθεν ἐφέλκουσι· καὶ οἱ μὲν ὀφθαλμούς, οἱ δὲ στόμα καὶ ὦτα τούτῳ καθαγιάζουσιν· οἱ δὲ καὶ στέρνα καὶ πᾶσαν τοῦ σώματος ὁλομέλειαν τῷ μύρῳ προσεπιχρίουσι, καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν ἀκορέστως ἔχουσι τῆς ἐκ τούτου καταμυρίσεως. Τοίνυν καὶ ὄναρ φαίνεται ὁ μέγας αὐτῷ, καὶ κατονειδίζει τῆς πράξεως, καὶ ἵνα τί, φησί, τοῖς εὐσεβέσιν ἐφθόνησας τὸν ἐκ τῶν ἐμῶν αἱμάτων πρὸς Θεοῦ πλουσίως καθ' ἑκάστην δαψιλευόμενον ῥοῦν, καὶ τὰς μυροδόχους δεξαμενὰς τοῖς φιλοχρίστοις κατέφραξας; Καὶ αὐτὸς μὲν οὐκ ἐν μέτρῳ καὶ τὰ μύρα προτίθημι, σὺ δὲ περρεισμένως οὕτως ἔχεις καὶ φθονερῶς. Ἀλλὰ γὰρ ὡς μάθῃς μὴ ἀποκλείειν τοῖς φιλομάρτυσι τὸν ἁγιασμὸν μηδαμῶς, ἐνταῦθα θύραν τῶν ἐμῶν τοῖς εὐσεβέσι μύρων ἀνοίγνυμι. Εἶπε, καὶ τῇ χειρὶ κατέχων βακτηρίαν λεπτήν, ταύτῃ τὴν ὁδὸν τοῦ μύρου διέγραψεν ἐκ τῆς μυροφόρου κινήσας ταύτην σοροῦ, καὶ εἰς πρόσωπον τοῦ ἐδάφους κατ' εὐθεῖαν σχηματισάμενος τοῦ ναοῦ, καὶ παραυτίκα μύρων ὀχετὸς ἐκεῖθεν ἐξέῤῥει καὶ τῷ τοῦ ναοῦ ὁμαλῶς καὶ ἠπίως περιελιμνάζετο. Καὶ ποταμὸς, ἰδού, κατὰ Δαυὶδ ἐπεκρότει χερσὶ τὸ θαυμάσιον, ὡς ἐντεῦθεν ἐξαπορῆσαι τὸν ἐξυπηρετοῦντα τῇ τοῦ μάρτυρος λάρνακι, καὶ ταχέως αὖθις ἀνοῖξαι τὰς κλεισθείσας αὐτῷ πρώην μυροδόχους δεξαμενάς, καὶ συγγνώμην αἰτῆσαι τοῦ ἀγνοήματος, καὶ οὕτω μόλις στῆναι τὴν ἐν μέσῳ τοῦ ναοῦ χεόμενον μυρόχρουνον ποταμόν. Τί δὲ τοῦτό ἐστιν; Ἔκειτο μὲν ἐκείνου τὸ σῶμα τὸ ἅγιον σφαγὲν ἐῤῥιμμένον, ᾧ καὶ προσελθόντας
col. 1423–1424page 13 of 15
PG 116:1423φιλόθεοι φιλοθέως τὸ φιλόθεον νυκτὸς ἔθαψαν· μετὰ δὲ χρόνον ὑπὲρ τὸ σῶμα πηγὴ τις νέα γεννᾶται, μύρον, ὦ τοῦ θαύματος! ἀνθ᾽ ὕδατος ῥέουσα, ἐξ ἧς ποταμὸς φέρων εὐωδίας τὰ ρεύματα, ἀφ᾽ οὗ λίμναι πάσης ἐξοσμίας ἀνάπλεῳ, ἐξ οὗπερ ὠκεανὸς ἄλλος κύματα κεκτημένος τῶν μύρων, ἅπερ ὕδωρ οὐκ ἔστιν ἐπὶ τὸν χαρακτῆρα, φέρει παχύτερον, ἀλλ' οὐδέ τινι τῶν ἐν τῇ γῇ ἢ καὶ τῶν περὶ αὐτὴν ὑγροτέρων ἢ ξηροτέρων ἄλλῳ μετ' ἄλλων ὅμοιον, ἀλλ' οὐδὲ τῶν σκευαστῶν ἴσον ἑτέρων· σὰρξ δοκεῖ τὸ φαινόμενον καὶ οὐδὲ πάλιν αὐτὸ παντοίων ἐξόσμων, οὐ τῶν σκευαστῶν μόνον, ἀλλὰ καὶ τῶν ἐκ Θεοῦ φυσικῶς γινομένων καὶ γεγονότων θαυμασιώτερον, καὶ εἰκότως· ὁ γὰρ Θεὸς παντὶ μὲν εὐωδίαν ἐδωρεῖτο προῖκα κοινήν, τὸ δὲ παρὸν μύρον τὸ ὑπὲρ αὐτοῦ δῆθεν, ὡς προσῆκεν, ἠγωνισμένῳ χαρίζεται. Λαμβάνει δὲ τοῦτο κόποις ἰδίοις ὁ μάρτυς, οὐ χάριτι· καὶ τὸ μύρον ἐξιὸν εἰς ἀρχὰς ἀφορίζεται δύο, ἃς διαδέχονται καὶ σωλήνες, καὶ γενόμενον ἤδη μετέωρον εἰς ὕψος ἐξαίρουσιν ὥσπερ τινὸς κάτωθεν ὠθοῦντος αὐτό, καὶ παρὰ φύσιν εἰς τὸ ἄνω τὸ βαρὺ φέρεται καὶ γενόμενον ἰσόπεδον τῷ ναῷ κραταιῶς ἡσυχάζει καὶ ἠρεμεῖ τῶν σωλήνων ἑκάτερος ὥσπερ τηρεῖ παγέντα ἢ καὶ τὰ ὀπίσω σταλέντα καὶ χαλινωθέντα τὴν εἰς τὸ πρόσω φορὰν καθάπερ ἡνίαις ἀφανέσιν ἀναχαιτίζεται. 43. Πλήρεις ὄντες οἱ σωλήνες τῶν μύρων, ἀεὶ καὶ χαίρει μὲν ἀντλούμενος, ἀλλ᾽ οὐκ ἐλαττούμενος, ἀρυόμενος, ἀλλ' οὐ μειούμενος, μεταλαμβανόμενος καὶ σῶος δρώμενος· καὶ τὸ μὲν ἐξιὸν σχεδὸν ἄπειρον· δέδοται γὰρ λαμβάνειν εὐσεβῶν ἅπαντι ὅσον ἂν ἕκαστος βούλοιτο, μένει δὲ τὰ πηγῆς ἀκένωτα καὶ ἡ ἐλάττωσις οὐδαμόθεν, καὶ τὸ θέαμα ξένον οὐκ εὐσεβέσι μόνον, ἀλλὰ καὶ τῶν ἀσεβῶν ἅπαντι· κἂν γάρ τις αἱρετικὸς ἢ ἀντίθεος ἦν, βλασφημεῖν ὅλως ἀδυνατεῖ, τοσοῦτον ἔργον μύρου τοῦ παρόντος ἡ δόξα. Τὸ δὲ μείζον ὃ μηδὲ σύγκρισιν ἔχει πρὸς τὰ λεχθέντα, ὅτι σκεύη τινὰ πλήρη γενόμενα μύρων ἐκ τῶν σωλήνων καὶ φέρων ἕκαστος οἴκαδε τῶν εὐσεβῶν ἕκαστον ἀνατίθησιν ἱερῷ τινι τόπῳ, ἔχων αὐτὸ οὐ μόνον πρὸς θεραπείαν σωμάτων, ἀλλὰ καὶ τῶν ψυχῶν τῶν ἐν οἴκῳ καὶ τῶν γειτόνων αὐτῶν καὶ τῶν ἀλόγων πολλάκις ζώων, ἃ δὴ καὶ φυσικῶς ποτε κενωθέντα, εἰ καθαρὸς μόνον ἕκαστος αὐτῷ χρῷτο σκεύει ἐν τῇ μνήμῃ τοῦ μάρτυρος, ὢ τοῦ θαύματος! μύρου σκεῦος ἕκαστον εὐθὺς γέμει, ὥσπερ ἦν ἀπ᾿ ἀρχῆς. Τί τούτου μείζον ἢ ἴσον ἢ ἐγγὺς γένοιτ' ἄν ποτε; Παῖδες Ἑλλήνων ἄγουσι λίμνας καὶ πηγὰς ἅμα ἄλλην ἄλλως ἄλλο κεκτημένην τὸ θαῦμα. Εἴπερ οὖν οὐ μύθος τὰ λεγόμενα τότε, μείζον ἐκείνων πολὺ τὸ παρόν. Ἐπεὶ δὲ καὶ μύθος, ὡς ἔμοιγε, τοῦτο πρὸς σκιὰς ἐστιν ἀλήθεια φανερὰ καὶ πράγμα θαυμάσιον αὐτοῖς θεωμένοις καὶ τοῖς ἀκούουσι θέαμα καὶ οὐδὲ παραβάλλεσθαι δυνάμενον ἄλλῳ· καὶ τί λέγω τῶν περὶ τὴν γῆν ἐξαισίων, ὅπου γε καὶ τῶν ἐκ Θεοῦ πάλαι τερατουργηθέντων ἐστὶν οὐκ ἔλαττον; Μὴ πεμπέτωσαν ἐνταῦθα γλῶτταν αἱρετικοί, μηδὲ μιμείσθωσαν ὄχλον. Ὅμως ἀδυνατοῦσι πλασάμενοι τὰς ἀντιστρόφους αἰτίας ἀπατῆσαι τοὺς εὐσεβεῖς, ὡς καὶ πάλαι τὸν πρῶτον οἱ δαίμονες ἄνθρωπον· οὐκ οὖν σιγάτω κἂν ὁποῖος ἂν ᾖ. Ἀλλὰ ταῦτα μὲν περὶ τούτων ἡμῖν ἀρκεῖ, ἐπεὶ λέγειν εἰς πλάτος αὐτά γε βουλομένοις ὁ βίος οὐκ ἀρκετὸς ἔσται. 44. Βραχὺς γὰρ ἅπας ἐπὶ τοῖς μάρτυρος θαύμασιν· διόπερ, ὦ θαυμαστὲ καὶ καλὲ Δημήτριε, θαυμάσιε στρατιῶτα Χριστοῦ, σὺ πολλάκις τὴν παροῦσαν πόλιν ἐκ τῶν χειρῶν ἐῤῥύσω τῶν ἀλλοφύλων καὶ παντοίων, ἐγένου τῶν νοσημάτων ἰατρὸς ἄριστος, καὶ τὸ γένος ἡμῶν ἠλέησας· διὸ σοῦ δεόμεθα ὅτι καὶ νῦν, ἀνάστησον αὐτὸ κείμενον καὶ βοηθείας δεόμενον, ἐλευθέρωσον καὶ βοήθησον ἀσθενοῦσαν, χειμαζόμενον ἐν ἀκυμάντῳ λιμένι στήσον, πηγνύμενον ἔτι πυρὶ βαρβάρων διάλυσον, εὐκρασίᾳ τῶν θυμῶν καιόμενον αὐτῶν θερμὴν σοῦ πρόσωθεν θεράπευσον, καὶ πάντα ποίησον ἐν θεραπείᾳ ψυχῶν ἅμα καὶ σωμάτων πρεσβείαις τῆς παναγίας Μητρὸς τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ᾧ πρέπει δόξα, κράτος, τιμὴ καὶ προσκύνησις εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
col. 1425–1426page 14 of 15

ORRO RERUM QUÆ IN HOC TOMO CONTINENTUR. piis enim omuibus, ut quisque, quantum voluerit, & hæc de illis dixisse nobis sufficiat, quoniam si ea accipiat, est datum; fons autem manet inexhau stus,nec ulla ex parte imminutus apparet, estque non piis duntaxat, sed impiis etiam omnibus pere grinum spectaculum. Etsi enim quis hæreticus aut Dei inimicus ait, tale unguenti opus, cujus palam est gloria, blasphemare omnino non potest. Quod autem majus est, nec ad dicta comparationem ha bet, dum vasa quædam e tubis fuerint unguentis impleta, atque a piis quibuscunque domum delata, in loco quodan sacro quæque deponunt, ea non tantum ad corporum, rerum etiam animarum do mesticorum vicinorumque suorum, uti et sæpe ad animalium irrationalium, curationem adhibentes. Cum vero exinanita illa naturaliter fuerint, si modo impollutus quisquam vase illo in martyris commemorationem utatur, statim vas quodque (o prodigium!) unguento, uti ab initio fuerat, plenum exsistit. Quid hoc majus, vel æquale vel vicinum unquam exstiterit? Stagna simul et fontes, quorum alius aliud alia ratione prodigium fuerit complexus, ethnici celebrant. Quod si igitur, quæ abs illis ali quanto dicta fuerunt, fabula haud sunt, hisce il lud,de quo præsenti sermo, inulto est majus; quod si autem, ut mihi videtur, fabula sint, illud pro umbra manifesta est veritas, resquo,quæ ipsismet, spectaculum cernentibus audientibusque sit ad miranda, nec alteri comparari queat, ac, quid dico, iis quæ a terra sunt producta, insignibus, quandoquidem et iis, quæ a Deo olim fuere pa trata, prodigiis haud sit minus? 46. Linguam igitur hic haud moveant hære tici, nec dæmones imitentur. Causas oppositas, ut pios, quemadmodum primum hominem dæmones, decipiant, fingentes haud æque prævalebunt. Ne igitur qualiscunque etiam sit, conticescat. Verum in latum commemorare voluerimus, vita hand suf ticiens sit futura; omnis enim ad martyris cele branda miracula est brevis, quia tu, o`mirande ac eximie Demetri, stupende Christi miles, sæpe hanc civitatem ex alienigenarum manibus liberasti, optimusque morborum diversorum medicus exsti tisti, generisque nostri es misertus. Ideo te preca mur, et nunc adhuc illud, quod jacet, e: ige, ac, quod opem implorat, libera, laborantique fer sup petias. Tempestate jactatum statue in portu trah quillo, Barbarorum igne defixum tua adhuc beni gnitate solve, eorumdemque furoribus deflagrans rore tuo calescenti sana, omniaque in animarum simul ac corporum nostrorum curatione fac per preces immaculata Matris Dominis nostri Jesu Christi, cui convenit gloria, virtus, honor et ado ratio in sæcula sæculorum. Amen. Hactenus De metrius Chrysoloras laudatus, cui cum, ut supra docui, sæculo quinto decimo floruerit, hæcque, quæ verbis jam recitatis continentur, memoriæ prodat, tunc sane unguenti,maxima copia e sancti Demetrii corpore scaturientis, prodigium adhuc obtinuisse, indubitatum evadit. Nec hoc tantum e recitatis Chrysoloræ verbis discimus,verum etiam, uti hæc expendenti patescet, notatu satis digna de prodigioso sancti Demetrii unguento alia nonnulla, quorum interim fidem penes auctorem stare volo. Utrum porro, Thessalonicensi Sancti templo in fa num Turcicum,ut supra in Commentario prævio, num. 92 docui, jam converso, stupendum. admo dum, quali etiam alii Saucti nonnulli modo adhuc a Deo condecorari olimve certe condecorari no scuntur, stillantis seu scatur entis copia maxima e Demetrii corpore unguenti prodigium hodieque perseveret, compertum haud habeo. c VITÆ SANCTORUM (continuatio). Die 2. Martyrium SS. Acyndyni, Pegasii et sociorum. 9 Die 4. Vita S. Joannicii abbatis. Die 4. Vita S. Barbaræ. Die 6. Vita S. Nicolai Myrensis. Die 8. Vita S. Patapii. Die 0. Martyrium S. Menæ et so iorum. Die 5. Vita SS Galactionis et Epistemes. Die 12, Vita S. Spyridonis. Die 7. Martyrium S. Hieronis et sociorum. Die 13. Martyrium SS. Eustratii, Auxenti¡ et sociorum. Die 9. Martyrium S. Orestis. Die 15. Martyrium SS. Guriæ, Samonæ et Abibi. Die 14. Martyrium S. Thrysi sociornm. Die 22. S. Cæciliæ et sociorium. Die 21. Martyrium S. Thomæ apostoli. Die 23. Vita S. Clementis martyris. Die 23. Martyrium sanctorum decem martyrum Cre Die 23. Vita S. Gregorii Agrigentini. tensiun. Die 25. Vita S. Mercurii. Die 25. Vita S. Ecaterina. Die 25. Martyrium S. Anastasia Junioris et sociarum.

col. 1427–1428page 15 of 15

ORDO RERUM QUÆ IN HOC TOMO CONTINENTUR. Die 25. Martyrium S. Eugeniæ. Die 26 Vit S Theodori Grapti. Die 27, De S. Joanne evangelista. Die 29 Vita S Marcelli archimandritæ. 609 Caput I. Sanctus fidem prælicat, comprehenditur, 653 ad Maximianum adducitur, custodiri ab hoc jubetur, a 683 Nestore contra Lyæum pugnaturo, convenitur, illiqui 705 b nedicit. Caput II.-Maximianus, ob necem Lymo illatam iratus, 753 Nestorem primo ac dein etiam sanctum Demetrium jubet interfici, hicque postea mira ulis inclurescens, locis sa cris sibi exstructis bonoratur. Die 30. Mar yrium S. Anysiæ Thessalonicensis Die 31. Martyrium S. Melanæ Romanæ. Die 20. Vita S. Sebastiani et sociorum. Die 3. Certamen S. Blasii et sociorum. Die 12. Certamen SS. Acepsimæ, Joseph et Æithale. Die 4. Vita S. Ambrosii Mediolanensis. Die 7. Vita S. Pauli Cpolitani. PASSIO TERTIA, auctore Simeone Metaphirasto. 1185 Caput I. Sancti patria, genus, institutio, dignitas, Christi prædicatio, apprehensio atque in carcerem jectio. Caput II Lyæus a Nestore occiditur, Maximianus, hinc iratus, Nestorem et Demetrium jubet interfici, hicque et miraculis claret et tanquam sanctus honoratur. MIRACULA. Liber I, auctore Joanne, Thessaloni censi archiepiscopo. Caput I. De Mariano lyrici præfecto, gravissima Die 19. Vita et certamen SS. Nazarii, Gervasii, Protasii ægritudine affictato sanitatique per sanctum Demetriom et Celsi. Die 8. Vita S. Pelagiæ Antiochenæ. Die 8. Vita S. Matronæ, martyris Chiensis. Die 25 Vita S. Amphilo hii Iconiensis. restituto. Caput II. De militiæ præfecto, ab immedicabili 907 sanguinis fluxu per Sancturn sanato. Caput III. De gesta a Sancto prodigiosa pro Thes salonicensibus in peste cura. Caput IV. De energumenis sancti patrocinio sa 955 patis. Caput V. Qui Sancti reliquias postularit, easque tamen haud impetrarit imperator Mauritius. Caput VI. De argenteo quem Sanctis, ciborio suo exusto instituendo n·luit throno. Caput VII Die 11. Vita S. Danielis Stylitæ. Die 26. Martyrium SS. Indæ et Dounæ et sociorum numero viginti millium. CORNELI BYEI, S. J., COMMENTARIUS PRÆVIUS. Multiplicia, quæ de S. Demetrio reperiuntur, scripta, præcipue Græca, recensentur. §!I. Quænam e scriptis, § præcedenti recensitis, edenda sint, et qua file auctoritateve quæque valeant. Qui Onesiphorus templi custos in Sanc tum peccirit, ab eoque idcirco fuerit punitus. 1217 Caput VIII De magnâ, qua Thessalonicensibus fa mis tempore Sanctus prodigiose, succurrit, sollicitudine RC cura. Caput IX. Qui Sanctus alio adhuc tempore Thessa lonica famæ pressæ prodigiose succurrerit. Qui Sanctus in bello intestino populique Thessalonicæ etiain succurrer-t. Caput X. seditionibus De Illyrici praefect, qui Sanctum blas phemnavit atque ab co idcirco fuit punitus. Caput XII. Qui excitato ciborti incendio hostikus fuerit Thessalonica per Sancti providentiam liberata. Caput XIII. Qui Avaribus improviso Thessalonicam aggredientibus Sanctus restiterit, hæcque nihilominus deinde abs illis obsessa ad summas angustias fuerit redacta. Caput XI. Sancti imperterrita in prædicanda Christi fide fortitudo, et quid de iis quæ de ejus genere, patria con ditioneque narrantur, censendum. Quid de iis quæ a Metaphraste anonymoque qui huic præluxit Sancti biographo de Nestore traduntur sit censendum. § V. - Demetrius capitur, martyrioque afficitur. Quan dopam id factum, et quis Lupus, qui servus ejus fuisse dicitur, existiterit. Sancti memoria in Fastis sacris, cultus eccle siasticus, quo universim hodieque apnd Græcos gaudet, atque olim gavisus. Quam eximius Thessalonicæ cultus Sancto fuerit delatus, et quam quidem antiquus is sit. 1123 § VIII. Quandonam primum prodigiosum unguen tum e Sancti seu tumulo seu corpore stillare inceperit, et quid præterea de sacro hoc pignore sit credendum. § IX. Quam insignis Sancto cultus Constantinopoli ab ipsis etiam Orientis imperatoribus fuerit delatus, et quam quidem antiquus is sit. Caput XIV. Visio Eusebio archiepiscopo Thessalu nicensi oblata, argumen aque, quibus memoratam cap. præced. Thessalonica obsidionem, prodigiose patroci nante sancto Demetrio, solutam fuisse Jeannes con tendit. Caput XV. Visione coelesti vir dignitate et virtute præclarus cbsidionis Thessalonicensis tempore honora tur, eaque, pro Thessalonica stare sanctum Demetrium. edoctus, cives ad fortitudinein excitat. MIRACULORUM LIBER II, auctore anonymo. Caput I. Sclavi ab obsidione Thessalonicensi, appa rente sancto Demetrio, deturbantur, duxque illorum § X. Cultus ecclesiasticus Sancto etiam apud Lati- capitur, ac deinde etiam occiditur. dos aliasque nationes a longitissimo jam tempore delatus. Caput II Sclavi iterum Thessalonicam aggrediuntur, 1158 Deumque ac sanctum Demetrium sibi contrario experti, PASSIO PRIMA, ab auctore anonymo scripta atque ab re infecta, recedere coguntur. Anastasio Bibliothecario e lingua Græca in Latinam con Caput III. De terræ mot:bus divinitus immissis versa. Prologus. Caput unicum. Sanctus filem prædicat, Maximiano imperatori, ad gladiatorum spectaculum properanti cap tīvus sistitur, illiusque jussu custodiæ primum mani patur, ac deinde etiam occiditur. PASSIO ALTERA auctore anonymo. temp ique incendlo. Caput IV. Sclavi, uno e principibus suis in captivi tatein indigne abducto, irati Thessalonicam, iterum a se obsidione pressam, ad famis angustias adigunt, atque ab ca tamen iterum, suis succurrente saucto Dometrio, rece dere coguntur, pasque præterea illorum magna strage ab imperatoris exercitu post afficitur.

Page scan enlarged

Notebook

Full View