τὰ τῷ θυμῷ μελετώμενα. Αποτυχία γάρ, quæ animo melitatus erat, ad finem haud perduιμύνης λύπην γεννα. 2ς δὲ καὶ ἀμφοτέρους τους βρόχους τούτους τῇ πραύτητι καὶ τῇ φιλανθρωπίᾳ διὰ τοῦ ν τὴν ταυτότητα τοῦ καθ᾿ ἑαυτὸν, καὶ τοῦ ηκόων φυράματος, τῷ τῆς ἀκηδίας λοιπὸν ἰς κακίας βλαστήματι καθεστῶτι τοῦτον δ συνέτριβειν Σατανᾶς, καὶ ὑπέβαλεν ὡς οὐαι τῶν κόπων τούτων μισθός, ὑποσπείρων στίαν τῶν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἐπαγγελιών ἡ τῆς τῶν ἐπομένων ἀμηρύτου δόξης επιχων ερ καὶ θάπτων τὸν νοῦν· ἅμα δὲ καὶ ὑπετί ς λογισμοῖς τοῦ ἀρίστου ἐκείνου ἀνδρός, ν ἀρετῶν κάματος πολὺς, καὶ ἱδρὼς ψυχῆς ος, καὶ τοῦτον· μόνον μισθὸν καὶ ἀνάπαυλαν, ἀνθρώπων εὐφημίαν· ἐντεῦθεν ἕλκων αὐτὸν σαλπίζειν τὰς ἀρετὰς αὐτοῦ, καὶ φανῇ τι ἂν ι τοῖς ὑπηκόοις εὐδοξίᾳ, καὶ τῷ ἑβδόμῳ τῶν αίμονι, λέγω δὴ τῷ τῆς κενοδοξίας, εὐάλων μηχανωμενος καθιστᾶν. cerentur. Spei enim frustratio, dicebat, ultionis dolorem generat. 3.Ut autem etiam duos hosce laqueos mansuetudine, ortaque ex eo, quod et sui ipsius et eorum qui ei suberant,idem esse figmentum nosset, humanitate disciderat, tandem illum acedia, sexto malitia germine, scelestus afflixit, nullamque laborum illorum futuram mercedem suggessit, promissionum Servatoris nostri difidentiam occulte seminans, mentemque perpetum futurorum gloriæ oblivione obruens ac velut sepeliens.Simul autem et viri illius optimi cogitationibus subjiciebat, multum requiri ad virtutes animæ laborem sudoremque haud modicum, atque hunc 80lum hominumque ex fima quietem esse mercedem; hinc sese ad ejus decantandas virtutes convertens bonæ illum apud eos qui ei parebant, nom minis existimationi septimoque affectuum dæmoni, dico autem, vanae gloriæ, facile expugnatu efficere est molitus. soἐπεὶ δὲ τοῦ Χριστοῦ βοηθείᾳ ἐκεῖνος οὐ 4. Cum auten ille Christi auxilio, non tam iis κόων τοσοῦτον, ὅσον ἑαυτοῦ κρατῶν ἀπεδεί- qui ei suberant, quam sibi ipsi, imperare videreεπί των απηγγελμένων ἀγαθῶν παρὰ τοῦ tur, promissorumque a Deo iis qui in hoc mundo ς ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ κακουχουμένοις ἐκου- aerumnas patienter fuerunt,bonorum assidue meπαντὸς μεμνημένος, καὶ τῶν ἠπειλημένων mor, nec non sternorum, quæ desidiosam vitam βασάνων τοῖς ῥᾳθύμως ἐν τῷ παρόντι βίμ hic ducentibus Deus minatur, suppliciorum meένοις ἀδιαλείπτως ὥσπερ ποιούμενος τὴν dilationem absque intermissione quodammodo τὴν μὲν ἀκηδίαν τῇ ὑπομονῇ διὰ τῆς στα faciens, acediam quidem tolerantia per fdem Grίστεως ἀπεσόβει, τὴν δὲ κενοδοξίαν τῷ φόβῳ mam abegit, vanam autem gloriam gehenna Liνης μαραίνων εἰς ταπεινοφροσύνην μετέτρε- G more subigens eam in humilitatem convertit, ita λοιπὸν αὐτοῦ τοὺς ἑπτὰ της κακίας ύπερ- ut tandem, septem malitiæ illius superatis sugλογισμούς, καὶ τὰς τούτων πάγας, ἀχυρμιᾶς gestionibus, harumque decipulis,palearum acervi | Χριστοῦ βοηθείᾳ καταπατήσαντος, τρίζειν in modum, Christi ope conculcatis, dentibus τοῦ τοὺς ὁδόντας τὸν ἀντικείμενον, καὶ δὴ contra ipsum inimicus strideret, suamque a venομφαλού γαστρός, τὸ δὴ λεγόμενον, πανό- tris umbilico, ut aiunt, armaturam, animis expuὑτοῦ κινεῖ, τὴν ἐλέπολιν τῶν λογισμῶν, τὸ gnandis validissimum tormentum, malitiæ priτον τῆς κακίας βλάστημα, ᾧ καὶ αὐτὸς ὁ mogenitum germen, quo et ipse malorum ante ας ὄφις πρὸ πάντων ἑαυτὸν τῇ τῶν λογισμῶν omnes auctor serpens seipsum pravarum cogitaῇ περιέπειρεν· διὸ καὶ τῶν οὐρανῶν κατέπεσεν tionum distortione transfixit, propter quod et com ιφείς. lis excidit, in terram conjectus. δὲ τοῦτό ἐστιν; Η δὲ ὑπερηφανείας, ἀγχο Αυσίατος σηπεδών, ή κορυφὴ καὶ κορωνίς τῆς ἡ πρώτη τῆς λογικῆς οὐσίας, καὶ ἐσχάτη τρώτη μὲν διὰ τὸ ταύτῃ πρῶτον, ὡς εἴρηται, καὶ τὸν Σατανᾶν έκοντί· ἐσχάτη δὲ διὰ τὸ άθος ὑπερνικήσαι ταύτην τῷ κακῷ· ταύτην τοῖς λογισμοῖς τοῦ ἀνδρὸς τελευταίαν συμκαὶ δυσκαταγώνιστον ὁ τῆς κοινῆς φύσεως ρώπων ἐχθρὸς ὑποσπείρων αὐτῷ τοιάσδε ονοίας • Ιδού, φησί, κατηγωνίσω τῇ ἐγκρακαὶ τῇ συνέσει τὰ πάθη τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ τῷ λογιστικῶ αὐτῆς μέρει σοφῶς καὶ νουν · τοῦ θυμοῦ καὶ τῆς ἐπιθυμίας αὐτῆς ἡνιογρυάγματα, καὶ τὰς τῶν ἁπάντων δαιμόνων εἰς ἀέρα διέλυσας· παρὰ σοῦ ἡ γαστριμαρβλωται, τὸ τῆς σαρκὸς ἀκρατὲς τῆς φιληδοδος πεπέδητα, ἡ φιλαργυρία πεπάτηται, ὁ πὸ τῆς πραότητος κατεπόθη, ἡ λύπη τῶν ' 5.Quid autern id est? Superbia,dilecti, incurabilis putredo, caput et corona malitis, primus rationalis substantia et supremus morbus: primus quidem, quia primum eo,ut aiunt, Satanas volunlarie fuit confxos; supremus vero, quia nulla eum passio malitia vincit; postremam hanc dificilemque pugnam suggestionibus suis adversus virum excital communis hominum natura hostis, hujusmodi ei cogitationes occulte inferens: Ecce, ait, continentia tua prudentiaque animæ omnes corporisque affectus superasti, rationali illius parte scite ac prudenter animi, ipsiusquemet libidinis æstus refrenasti, omniumque dæmonum astus in aera abire fecisti; a te ingluvies in servitutem redacta est,carnis incontinentia,amoris voluptatum passio subacta est, avaritia conculcata est, iracundia mansuetudine absorpta est, tristitia de rebus mundanis spe incorruptibilitatis confracta est,

SUPPLEMENTUM. virtutum neglectus per fdem, hujusque facultatem, patientiam dico, superatus est, vana gloria, sed, ut, quod res ipsa est, dicam, gloriæ placendique hominibus cupiditas virtutum occullatione jacet devicta. 6. Hisce igitur omnibus, beatissime atque apud Deum et homines gloriosissimefpræfecte,superior factus, quomodo sanctis, ipsiusmet animnæ tuæ virtute,non coelesti auxilio (neque enim, si alieno fieret subsidio, corona tibi impenderet) magnus effectus, vicinus haud sis? Hæc scelestus consiliarius memorati beatissimi Mariani præfecti cogitationibus suggerens ad fastum excitabat virum, virtutesque quas diximus, ipsum ex se,non autem ex Dei auxilio habere, suadere el conabatur, ut si ipsum consilio ejus assentiri eveniret, ad iram Deus, utpote gratiarum actione debita haud accepta provocatus, auxilio suo illum orbaret, solumque nactus scelestissimus suum omne,secundum quod scriptum est, desiderium in eo exsequeretur. 7. Ut autem et in hoc a Christo devictus fuit Belial, beatissimo Mariano divinum auxilium implorante dicenteque, Quia tu es Deus, qui doces hominem scientiam, animæ conditor corporisque creator, unionisque eorumdem compactor,ac disjunctionis, secundum quod convenit, dispensator, rursumque in mortuorum resurrectione refictionis, temperationisque haud confusæ ac æternæ in incorruptibilitate vitæ provisor, miraculorumque factor, aliisque pluribus similibus seipsum homiliante, Deoque omnem gloriam ac gratiarum c actionem altribuente, invidus dæmon, cum decipulam adversus ejus animam haud inveniret, sese tandem ad corpus ejus oppugnandum couvertit, atque ipsum, non secus atque Job (neque enim nisi Deus concedat, vel contra porcos,uti Evangelium ostendit, nedum contra hominem eumque pium, potestatem habet) examinans, percussit virum paralysis corporea plaga, ita ut omnia ejus membra in lecto jacerent præclusa, nec omnino ulli e corporis partibus moveri a seipsa daretur, sed et ori ejus cibus alienis manibus admoveri deberet. κοσμικῶν τῆ τῆς ἀφθαρσίας ἐλπίδι ἐῤῥάγη, ή έν τῶν ἀρετῶν διὰ τῆς πίστεως, καὶ τῆς θεωρίας της λέγω δὲ τῆς ὑπομονῆς, ἐνευρώθη ή κανονής τ τὸν δὲ εἰπεῖν, φιλοδοξία, καὶ ἀνθρωπερένιες κρυφίῳ τῶν ἀρετῶν ἐξαπόλωλεν. 5. Τούτων οὖν ἁπάντων ὑπέρτερος γεροντο καριώτατε υπαρχε, καὶ ἐνδοξότατε περὶ θε ἀνθρώποις, πῶς οὐκ ἐγγὺς εἴ τῶν ἁγίων, τη τῆς ἑαυτοῦ ψυχῆς μεγαλυνθείς (οὐ γὰρ δὴ τ νόθεν βοηθεία); Εἰ γὰρ ἐξ ἄλλου ἦν ἡ ἀντίτυ στέφανός σοι ἀπέκειτο. Ταῦτα ὁ μικρός τιμής τοῖς λογισμοῖς ὑποβάλλων τοῦ μνημονευθέντα χαριωτάτου Μπριάνου τοῦ ἐπάρχον, εἰς ἐπει προσκαλεῖτο τὸν ἀνδρα καὶ πείθειν ἐπειρᾶτο αὐτὸν κτήσασθαι τὰς ἀρετὰς, ἂς προείπομεν, ε τῇ τοῦ Θεοῦ βοηθείᾳ, ἵνα, εἰ συνέβη τούτον επι ταθέσθαι τῇ βουλῇ, λυπηθεὶς ὁ Θεὸς ὡς έχει θείς, στερήσῃ αὐτὸν τῆς ἑαυτοῦ βοηθείας, κ. μον αὐτὸν λαβόμενος ὁ παμπόνηρος κατεργάσηται αὐτῷ κατὰ τὸ γεγραμμένον πᾶσαν ἐπιθυμίαν, ζ'. ὡς δὲ καὶ ἐν τούτῳ κατηγωνίσθη τα π ὁ Βελίαρ, τοῦ μακαριωτάτου Μαριανοῦ τὴν ἐκ κ βοήθειαν ἐπικαλουμένου, καὶ λέγοντος, ὅτι Σὺ εἶ: σκων ἄνθρωπον γνῶσιν, τῆς ψυχῆς ποιητὴς καὶ τὰς ματος πλάστης, καὶ τῆς ἁρμονίας αὐτῶν της κτωρ, καὶ τῆς διαζεύξεως αὐτῶν πρὸς τὸ τρα οίκονόμος, καὶ πάλιν τῆς ἀναπλάσεως της τῇ ἀναστάσει καὶ τῆς ἀσυγχύτου συγκράσεως και καὶ τῆς ἐν ἀφθαρσία ζωῆς αἰωνίου προνοητή θαυματουργὸς, καὶ ἄλλοις πλείοσι τοιούτοις τα τος ἑαυτὸν, καὶ τῷ Θεῷ τὴν ἅπασαν δόξαν κ χαριστίαν ἀπονέμοντος, καὶ εὑρίσκων ὁ θέση δαίμων παγίδα τινὰ κατὰ τῆς ψυχῆς αὐτοῦ, ἐπε λοιπὸν τῷ σώματι αὐτοῦ πολεμεῖν. Καὶ ἐξεται νος αὐτὸν ὥσπερ τὸν Ἰὼβ (οὐδὲ γὰρ κατά ἔχει ἐξουσίαν, πλὴν εἰ μὴ Θεός συγχωρείτε, κ Εὐαγγέλιον δείκνυσιν, μήτι γε κατὰ ἀνθρώποι, ταῦτα θεοσεβούς), ἔπληξε τὸν ἄνδρα πληγή παρ σωματικῆς, ὡς παντα αὐτοῦ τὰ μέλη συλλεί κεῖσθαι ἐπὶ κλίνης, καὶ μηδ' ὅλως κινεῖσθε ἑαυτοῦ μηδενὶ τῶν τοῦ σώματος μερών, αλλά τὴν τροφὴν δι' ἀλλοτρίων χειρῶν τῷ στόματι τ προσάγεσθαι. 8. Adhæc medicis, non civitatis tantum, sed η'. Εἶτα τῶν ἰατρῶν οὐ τῆς πόλεως μόνον, et regionis totius propter persona nobilitatem καὶ τῆς χώρας ἁπάσης διὰ τὸ τοῦ προσώπου ἐ convocatis, totius artis medicæ specimen diversum συγκληθέντων, όλης εἰς αὐτὸν τῆς ἰατρικῆς πο in ipso est factum, exterius pharmacorum omnigena misturæ artificia, duritiem externam corporis emollientia, potionum e multis commistis per os donationes diversa, interius constitutionem male affectam ac collabascentem conflictu contrario resuscitantes atque confortantes; inferius autem immittebantur mista remissu facilia, scitissime inventa, intestinorum flatus, exitum haud in venientes, facile solventia, illamque late sparsam atque ad ipsum cerebrum delatam atram materiem per partes inferiores abigentia. Atque hæc aliaque similia, cum circa virum facta fuissent, morbum corporis augebant, desperationemque animo injiδιάφορος ἐπίδειξις γέγονεν, ἀλειμμάτων παμμιγεῖς εὐτεχνιαι, τὸ σκληρὸν τῆς ἐπιφ του σώματος ἀοχλήτως καταμαλάττουσαι, συγκεκραμένων παμποίκιλοι διὰ στόματος δήσει κακόχυμον τῆς ἔνδον διαθέσεως καὶ νεκροπο ἀντιδότῳ συμπλοκῇ ἀναζωπυροῦσαί τε καὶ ῥων σαι· καὶ κάτωθεν δὲ ἀναπόμπιμα παρεπέμ κράματα πανσόφως τετεχνημένα, τὸν τῶν ἐν ἀδιεξόδευτον διευλυτοῦντα βορβορυγμόν, ἀναδοτικὴν ἐκείνην δυσθυμίαν, καὶ μέχρις διακομιζομένην τοῦ ἐγκεφάλου ἐπὶ τὰ κάτω τ ποντα, καὶ πάντα δὴ ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα γιν περὶ τὸν ἄνδρα τὴν νόσον τοῦ σώματος ηύξανον καὶ

πισμὸν ὑπέβαλλον τῇ ψυχῇ, ὡς ἐκ τῆς ἀθυελασίως τρέφεσθαι τὸ κακὸν, οὔτε δὲ πάσης ἰς βοηθείας ἀπεῖπεν ὁ ἀνὴρ, καὶ λοιπὸν τὰ θάνατον τούτου η τρέπιζον οἱ προσήκοντε τις τῶν εὐνουστέρων αὐτῷ δοκούντων πρὸς τὸ οὖς ἡμέρα ἔφησε προσελθών, ἀνὴρ, ὃς εἴρηκέ μοι δύνασθαί σε, ὦ δέσποκαθιστάν, εἰ θελήσεις τὴν ἐγγεγραμμένην ', ἢν δίδωσί σοι, ἀφάψαι κατὰ τοῦ σοῦ , καὶ φορεῖν. Ὁ δὲ μακάριος Μαριανός ο· Καὶ τί ἐστιν, ὅ φησιν ἐγγεγράφθαι τῇ ; Εἶπε δὲ ὁ παῖς· Ερωτήσαντός μου μιπεριεργότερον διὰ τὴν ἄφατόν μου περὶ σὲ, *, φροντίδα, οὐδὲ τοῦτο μὲ ἀπεκρύψατο, τινές γραμμὰς ἐκεῖσε διαγράφειν, καὶ ως, καὶ ἡμικύκλια, καί τινα ἕτερα σχήίμμασιν Εβραϊκοῖς, καὶ ὀνόμασιν ἁγνώ- ; πολλοῖς, ἔσωθεν τε καὶ ἔξωθεν περιγεΤί γὰρ χρεία καὶ τοῦ μαθεῖν τῶν ἐγγεν τὴν δύναμιν καὶ τὰ σχήματα, Εἰς ἡμῖν οις σου πᾶσιν σκοπός, τό σε τῆς ὑγείας αἱ μὴ πάντας ἡμᾶς, τάχα δὲ καὶ τὴν ὅλην τῆς σῆς στερήσεως ζώντας εἰς ᾄδου χω ciebant, adeo ut ex animi dejectione duplo majus fieret maluin, nec ullam in omni humano suxilio spem vir haberet, iique, qui ei familiares erant, ad mortem ipsius spectantia parerent. 9.Tunc aliquis eorum qui majori in eum affectu ferre videbantur,accedens tacite ad aurem dixit: Est vir aliquis, qui dixit mihi, sanum te, o here, Geri posse, si scriptam membranam,quam tibi do, e collo ferre volueris. Beatus autem Marianos respondit, dixitque: Quid est,quod ait,membrana esse inscriptum? Dixit autem famulus: Curiosius me, ex mea erga te cura inquirentem, neque id latere voluit, sed dixit, litteras quasdam sese in ea scripsisse, atque asteriscos ac semicirculos, atque alias quasdam figuras Hebraicis litteris, multisque ignotorum nominibus interius atque exterius circumscriptas. Quid enim necesse est, inscriptorum discere virtutem figurasque? Unus nobis omnibus servis tuis scopus est, ut sanitatem consequaris, et ne nos omnes tolaque forte civitas ex obitu luo vivi ad tumulum usque contristemur. ε οὖν, ὦ δέσποτα, τὸ βραχὺ τοῦτο δέρμα 10.Hanc igitur, here, parvam membranam acον, καὶ ὑγιάσθητι αὐτὸς, καὶ τοὺς παρὰ cipe et fer, atque ipse sanare, tuosque omnes ας τῆς φθοροποιοῦ λύπης, καὶ τῆς περὶ σὲ noxio dolore conceptaque de te mæstitia libera. άλλαξον. Εἶπε δὲ πρὸς αὐτὸν ὁ πιστὸς ὄν Vere autem fidelis ac apud Deum gloriosissimus κατὰ Θεὸν ἐνδοξότατος ὕπαρχος ἀτενὲς ἐν- præfectus lorvo vultu dixit ei: Primum quidem, ὦτον μὲν, ὦ σαθρότατε συμβουλε καὶ ψυχο- futilissime animæque perniciosissime consiliari, όθεν μοι δῆλον ὡς φεύξομαι τὴν νόσον φο- unde mihi constat fore ut membranam ferens more μεμβράναν, μᾶλλον δὲ πῶς οὐ πρόδηλον bum aligam, imo vero, scriptorum in ea vim non θὰν ἐν αὐτῇ διαγεγράφθαι, τοῦ γεγραφότος volente, qui ea scripsit, declarare, quomodo non μένου τὴν τῶν γεγραμμένων δύναμιν φα- manifestum sit, nihil in illa boni esse conscriptum? Πᾶν γὰρ τὸ φανερούμενον κατὰ τὸν ᾿Από Lumen enim secundum Apostolum sese manifestat. ὡς ἐστιν. Εἰ δὲ καὶ ὑποτίθης μοι πάντως Etsi autem omnino me, superstitiosas illas litteμετὰ τῆς περιεργείας ἐκείνης φορέσαντα ras gestantem,consecuturum sanitatem asseveres, οὐ βούλομαι τὸ σῶμα ῥωσθῆναι, τὴν δὲ corpus recte valere,animam autem, neque si munο ζημιωθῆναι, οὐδὲ εἰ τὸν κόσμον ὅλον χερ- dum universum lucrari mihi esset propositum, προκειτο. Απαγε οὖν, καὶ τοιούτους ἐμοὶ damnum pati haud volo. Apage igitur, nec similia ηκέτι προσάξης. Λέγει δὲ ὁ παῖς· Εκρινας amplius verba mihi proferas. Dixit autem servus: όφιμε, σαυτὸν ἀπαλλάξαι τοῦ ζῆν, ἵνα καὶ Delegisti ergo,domine, te ipsum vita orbare,ut et σοῦ θανατώσῃς; nos ante te occidas? ' 'D ἔπαρχος ἀπεκρίνατο· Ὑμᾶς οὐ θανάτῳ, ἐμαυτὸν, εἰ καὶ τοῦ σώματος χωρισθώ, τήν διὰ τὴν εἰς Χριστὸν πίστιν, καὶ τὸ μὴ τεμε περιεργεία δαιμονικῆς χλεύης ενερεἰμὶ καὶ δίκην τίσω, εὐεργεσία, ὅλως τὴν τῆς ἀλλοτρίας δυνάμεως παραΠῶς γὰρ εὐεργετήσουσιν ποτε οἱ τῆς ἁληοίας ἑαυτοὺς χωρίσαντες διὰ κακίας ὑπερὡς γὰρ τὸ εὖ εἶναι μὴ πρόσεσαι, πῶς ἑτέ- » παρέξουσιν; 'Απάτη οὖν ἡ ἐπαγγελία αὶ οὐδὲν ἕτερον ἢ φενακισμὸς προφανής. ποπεμψάμενος τὸν παῖὸς τοῖς ῥήμασιν, 11. Prefectus respondit: Vos haud occido,nec etiam meipsum. Etiamsi a corpore discessurus sim,animam tamem per fidem in Christum mihique diabolicæ fraudis superstitione beneficium conferri haud volendo servabo beneficium a virtute peregrina paratum omnino aversans. Quomodo enim,qui per malitiæ exsuperantiam vera semetipsos benefaciendi voluntate exuunt, beneficium aliquando possint conferre? Quibus enim bene esse non suppetit, quomodo id aliis largiantur? Illusio igitur est illorum promissio,nec aliud quidquam quam impostura manifesta. Verbis hisce quid hic in textu Græco vel redundat vel deest; sensus tamen aut hanc aut certę non mulnilem interpretationem requirere videtur.

εἰς τὸν οἶκον τὸν ἐμὸν, καὶ ἀνακλήθητι, κἀκεῖσε & implora,atque ibi Doi gloriam, tibi per me maniὄψει τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ δι᾿ ἐμοῦ σοι φανερουμένην. Ὁ δὲ μακάριος Μαριανὸς διυπνισθείς, καὶ διηγησάμενος τοῖς πλησίον τὰ ὀραθέντα αὐτῷ καθ᾿ ὕπνους, ἔλεγεν ὀδυρόμενος· Καὶ ποὺ εὔροιμί σε νῦν, ἢ τὸν σὸν οἶκον, ὦ κύριέ μου, καὶ γνησιώτατε Δημήτριε, σοῦ μὲν κατὰ τὴν βασιλεύουσαν πόλιν διάγοντος, ἐμοῦ δὲ κατὰ Θεσσαλονίκης κειμένου; οἴμοι τῷ ἀθλίῳ! Πόση χαρά με ὁ ὄνειρος κατεφαίδρυνε, καὶ πηλίκῃ θλίψει τὸ ὕπαρ κατέχωσεν. Τότε εἷς τῶν παρεστώτων νυγεὶς ὑπὸ Θεοῦ ἀπεκρίνατο • Εγώ σοι, δέσποτα, μηνύσω τὸν προστάτην σου καὶ γνήσιον φίλον, καὶ μετὰ Θεὸν δεσπότην Δημήτριον, τὸν καὶ ἐν τῇ βασιλευούσῃ πόλει νῦν ὄντα, καὶ ἐνθάδε κατοικοῦντα, κἀκεῖσε τῷ βασιλεῖ τῶν ὅλων παριστάμενον, καὶ τὸν ἐνταῦθα μὴ ἀπολειπόμενον. ιε'. Τοῦτο δὲ τῶν σάρκα καὶ αἷμα φορούντων ούτ δενὶ δυνατόν, τῷ δὲ παναγίῳ καὶ ἐξόχῳ μάρτυρι τοῦ Χριστοῦ Δημητρίῳ, καὶ μάλα ῥᾴδιον. Τῇ γὰρ ἀνλῷ αὐτοῦ ψυχῇ καὶ τῇ ἀθολώτῳ πίστει καὶ τὴν ἄνω βασιλίδα πόλιν Ἱερουσαλήμ κατοικεῖ, καὶ τῆς θρεψαμένης αὐτὸν Θεσσαλονίκης οὐκ ἀπολιμπάνεται, Εχει οὖν ἐν ἀμφοτέραις ταῖς πόλεσιν οἴκους· προςτρέψατο δέ σε τὸν ἐμὸν δεσπότην εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ γενόμενον τῆς ὑγείας τυχεῖν. Σκεψώμεθα οὖν, εἰ δυνατόν σε ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ τῷ εἰς τὴν ἄνω Ἱερουσαλὴμ παραγενέσθαι σώμα φοροῦντα· τοῦτο γὰρ καὶ τῆς νόσου ἀπαλλάξαι ὑπέσχετο. ᾿Αλλὰ μὴν οὐ φυσικὸν ἡμᾶς νῦν μετὰ γεώδους σκήνους τὰ ἐκεῖσε καταλαβεῖν· λείπεται τοίνυν περὶ τοῦ ἐν ταύτῃ c τῇ θεοφυλάκτῳ τῶν Θεσσαλονικέων μητροπόλει σε βασμίου οἴκου αὐτοῦ τὸν ἐν τῷ ὕπνῳ λαλήσαντά σοι σημάνασθαι. 5. Τί οὖν μέλλομεν, ὦ δέσποτα, καὶ οὐκ ἄπιμεν, καὶ τὴν παρ' αὐτοῦ τρυγῶμεν ἐπισκοπὴν; Καὶ ταῦτα φήσας ὁ παῖς, ἤγειρε τῆς κλίνης τὸν ἑαυτοῦ δεσπότην, καὶ μεθ᾿ ἑτέρων συνδούλων αὐτοῦ βαστάσας ταῖς χερσί, συμπλέγδην ἐκατέρωθεν αυτοφυή καθέδραν αὐτῷ μηχανησάμενοι (οὐδὲ γὰρ ἵππῳ εὐφόρως ἐποχεῖσθαι ἐδύνατο), ἤνεγκαν ἐν τῷ πανσέπτῷ ναῷ τοῦ πανενδόξου μάρτυρος Δημητρίου. Ὁ δὲ εἰσελθὼν, καὶ ἰδὼν τὴν εὐπρέπειαν τοῦ οἴκου, και τὴν ἐν αὐτῷ πνευματικὴν εὐωδίαν, τὴν τρέφουσαν τὰς ψυχὰς τῶν πιστῶν, ὡς ὁ παράδεισος τοῦ Θεοῦ, εἶπε τοῖς βαστάζουσιν αὐτὸν οἰκέταις, ρίψατέ με πλωτὸν εἰς τὸ ἔδαφος. Οἱ δὲ οὐκ ἐβούλοντο μὲν διὰ τὸ παντὶ μέρει τοῦ σώματος ἀκίνητον αὐτὸν ὑπαρχειν· ὅμως ἐγχελευομένῳ σφοδρότερον ὑπήκουσαν ἄκοντες. Ὁ δὲ ῥιφεὶς ἐπὶ τὴν μάρμαρον, καὶ τοῖς ὀφθαλμοῖς ἀναβλέψας μένον, οὐδὲ γαρ τὴν κεφαλὴν σαλεῦσαι ἐδύνατο, τῶν τενόντων πάντη διαλυομένων, ηὔξατο οὕτως ιζ'. "Αγιε καὶ πανάγιε ἀθλοφόρε, καὶ γνήσιε δοῦλε Χριστοῦ, ὁ τὴν ψυχὴν σου δοὺς ὑπὲρ αὐτοῦ, καὶ ψυχας πολλῶν κερδήσας, καὶ προσενέγκας αὐτῷ· δ τὸ σῶμά σου ταῖς λόγχαις τιτρωσκόμενον θεωρήσας ὑπὲρ αὐτοῦ, καὶ μεγαλυνθείς, καὶ σώματα πολλῶν ἐκ τῶν μυλῶν τοῦ λέοντος ἐξαιρούμενος μέχρι festatam, videbis. Cum autem beatus Marianus esset expergefactus,et quæ sibi in somno visa essent,astantibus narrasset, lamentans dicebat: Et ubi nunc te vel domum tuam, mi domine ac sincerissime Demetri, inveniam, te quidem in civitate penes quam imperium est, commorante, me vero Thessalonica decumbente! Hei mihi misero! Quanto me gaudio, quod in somno vidi exhilaravit, tanta,quod vigilans comperi,tristitia me depressit, Tunc unus astantium, a Deo motus, respondit: Ego tibi, Domine, ostendam patronum tuum germanumque amicum, ac post Deum dominum Demetrium, qui et in imperante civitate nunc commorans, bicque habitans, rerum omnium imperatori ibidem astat, nec illum, qui hic est, derelinquit. 15. Id autem carnem et sanguinem gestantium nulli possibile,sanctissimo autem ac praeminenti Christi martyri Demetrio valde etiam facile. Sua enim immateriali anima fideque parat regiam,quæ sursum est, civitatem Jerusalem inhabitat, Thessalonicamque, quæ ipsum enutriit, haud relinquit. Habet itaque in ambabus civitatibus domos. Mom nuit autem te,dominum meum, ut ad domum ejus accedens sanitatem consequaris. Dispiciamus igitur, num te, corpus gestantem, domum ejus, quæ in superna Jerusalem est,adire sit possibile.Id enim etiam te morbo liberaturum promisit. Verum naturale haud est, nos modo cum terreno corpore, quæ ibidem sunt,tenere. Restat ergo, ut, qui tibi in somno locutus est, de veneranda domo sua,quæ in hac custodita a Deo Thessalonicensium metropoli est, fecerit sermonem. 16. Quid igitur cunctamur, here, nec alimus, faciendamque ab eo visitationem moramur? Alque, his dictis, dominum suum servus e lecto levavit, sublatumque curn aliis conservis suis,sede ei, cujus latera utrimque erant in se conjuncta, exstructa, manibus suis nempe enim equo facile vehi poterat in venerandum gloriosissimi martyris templum portarunt. Cum autem esset ingressus, disque ornatum ac spiritualem illius, qui fidelium animas, velut Dei paradisus, alit, odorem comperisset, iis qui illum ferebant, domesticis dixit: In nudo pavimento me deponite. Illi autem, quod omni corporis parte immobilis is esset, non volebant quidem, districtius tamen jubenti inviti paruerunt. Ille autem in marmoreum solum conjectus, oculisque duntaxat (neque enim, nervis omnino dissolutis, caput movere poterat) sublatis, hunc in modum oravit: 17.Sancte ac beatissime certaminum victor,genuineque Christi serve, qui, anima tua pro ipso data, animas etiam multorum lucratus es, atque ad eum adduxisti; qui corpus tuum lanceis pro ipso vulneratum conspicatus magnificatosque multorum eliam corpora e leonis dentibus usque nunc eripis,

SUPPLEMENTUM. Deoque honesta vivendi ratione consecras ac of- vöv, xa? ¿pavky nadirelą szpvý zá fers. Etsi enim nunc nobiscum sensibiliter haud eup. El yàp nai zobnanç suv of rowsĘ verseris,tua tamen doctrina benevolentiaque om- &X® & diôzonzàlz sos xxi ħ zápis xxx, nem regionem pervadens, cordaque, velut vox pizodossa sñe xúpze, xxi zion exp viva, movens, ea et emollit, et sanat et convertit, fdeque repleta ac recta vivendi radione ornata ad Deum adducit, imo etiam tuam visitationem morbos multos abegisse, et audivi et credidi.Cum igitur.mi domine, post Deum supra me etiam sis, dalam tibi ab illo sanationum gratiam supra me novum paralyticum, qui ad viscerum tuorum piscinam confugio, effunde. pipzkármi, xz pále ἐπιστρέφει, καὶ πίστεως πλήρεις, καὶ τὰ σεμνυνομένες προσάγει Θεῷ, ἀλλὰ καὶ vorous 5x+2oz, xai nezísteuna tỶy siv iza kopiszszy. 'Exel & uv, diszone prz καὶ ἐπ᾿ ἐμὲ, καὶ τὴν δεξαρτημένην τη για αὐτοῦ τῶν ἰσμάτων ἔκχεον εἰς ἐμὲ τὸν και λυτον, τὸν ἐν τῇ κολυμβήθρα των σπλάγχνα καταφυγόντα, τη'. Εἰ γὰρ καὶ τριάκοντα καὶ ὀκτὼ ἐπὶ καὶ ἐν τῇ ἀσθενείᾳ, ἀλλὰ τριακοντάκις εκ τη μs pб Exov. Atà si dé; Dàn: xaltats quapianę pró εἰς πριον καὶ τὸ ἀγαθὸν, καὶ τὸ διδακτικών μον V OɛÓ, 003 Xplotów, KÝÀ¨sov zúzóv za sme σπλαγχνον, καὶ φιλάνθρωπον, καὶ ξηλώσεις έχει ἐπ᾿ ἐμὲ τὴν ἑλεημοσύνην σου, καὶ τα εστια σου ἰάματα. Εάν γὰρ τὸ θέλειν του με, και σε 18. Etsi enim triginta et orto annos in infirmiLale non habeam, tricesies tamen et oedies dolori-, bus ipsum sum supergressus. Ut quid autem? Omnino quia et peccatis eum superavi. Ut igitur lenitate et bonitate et doctrinæ exercitio Christum, Deum tuum,imitatus es, ipsum et in misericordia et in humanitate æmulare,æmulansque super me misericordiam tuam commiserantesque luas sanationes effunde.Quod si enim voluntatem toam non impediant peccata mea, efficere et posse, qui te o to vepysty xxi coronavit, tibi est largitus. Uti igitur ille, statim σοι ὁ στεφανώσας σε, ώσπερ οὖν ἐκεῖνε και atque Deus dixit: surge et tolle grabbatum tuum ein so "Eysips, xai àpov sú páñó et ambula ³,» respondentem verbo potentiam est xxi Repine, stun nactus, ita et tu, velut Dei domesticus gratiaque vipyɛtzy, oɔ̃ow xzi où; olx 1, x ejus ab eo tempore.quo pro ipso certamen,victoria pivo, àş' oüneş niş coronatum,inivisti, indutus, in me etiam fieri velis. Atque ego potentiam tuam, effectu probatam, præ- tusi, xżyw npzxtixw: tinyŕsouzi soy sin la dicabo. Suscitabor, atque, ut servus claudus, ap- ciyɛphiropai xzi žūpu ú; Üzṣo; & quàm prehendar,tollamque non modo lectum meum, uti saw o povo shy aàívny μos, ŵ; i se antiquus ille paralyticus, sed etiam,quæ in gratia, rum actionem domui tua offeram, dona. tov μου, ο προσέξω τῷ οἴκῳ σου. pipa ιθ'. οὕτω γὰρ διὰ σοῦ, φιλανθρωπότητα με up, xì ra:ς των Πατρί και αγίω Πνεύματι παρά το ¿pwvwv s vôpwmwv, xzi ɛi; Sstepo; ušynų pov, xz! napi tăv žva čuvźµewv się mů; im zuvz; tov zivov. 'Apty. Ezizz 19. Ita enim per te, misericordissime Domini martyr.gloria et honor et adoratio ipsi et Patri et Spiritui sancto dabitur ab iis qui me modo vident meique deinceps recordabuntur, hominibus, supernisque potestatibus in sæcula sæculorum. Amen. Atque cum hæc cum lacrymis,cunctis audientibus, dixisset, famulis injunxit,ut eum tollerent, humi- xxpówv, mávtwv ixoudvzwv, mpositije mokę que in parato ibidem strato ponerent. Ac positus άρτι καὶ θεῖναι αὐτὸν ἐπὶ τῷ χαμα πριν statim præ corporis defatigatione animæque moixetse, axi sebi im stitia somno correptus est; et ecce, iterum illum,s; iz zapatos owµz:o;, xzi zovou kuyin quem et antea vidit, omni virtute ornatum glorio- do má ópğ xz0° 5xvox; tòv zavápistov iz sissimumque virum Demetrium in somno conspica- Džvôpa xzì àvôožótzo tus est sibi dicentem: Recte obtemperans, recte que, quæ tibi a me dicta sunt considerans, recte venisti: atque ideo cum Deo, quæ tibi promissa sunt, implebo. Verum sanitati corpus tuum restituere,haul magnum quidem mihi est, sed animam tuam post corporis sanationem in eo, in quo nunc est, in bonum propenso statu manere, hoc difficile. 20.Solent enim quodammodo animæ,adversitazi pi de, àiyovez xüeo • [zàã³ç žìðsç, xzášę im σας, καὶ καλῶς νοήσας τὰ παρ᾿ ἐμοῦ το: λεχθ to żywσj» Beq³ ÀÉS] Të üzrɣstiviz 'AAA to prompé son of pizzy' i τὸ δὲ τὴν ψυχήν σου διαμείναι μετὰ τὴν βάσιν σώματος ἐν τῇ νῦν αὐτῆς εὐκατενύα την προθέσει: koÀY. κ'. Ειώθασι γάρ πως με ψυχαί πιεζόμενε tibus quidem pressæ,e malorum dolorumque sexo you an bàþew; xzxwv, xz candam quod scriptum est, tribulatione domina-paloyɛte si desmot, 3 Marc. 11, 9.

βείαις τε καὶ ἱκετηρίαις, κατὰ τὸ ψαλμι - tum confiteri, seque ipsas precibus ac supplicatio- ', • Οτ᾽ ἂν ἀπέκτεινεν αὐτούς, τότε nibus submittere secundum quod in Psalmis caniαὐτὸν, καὶ ἐπέστρεφον, καὶ ὤρθμιζον πρὸς tur: «Cum interfceret illos, tunc quærebant eum, ἀνέσεως δὲ ἀξιούμεναι, καὶ εὐημερίας, seque convertebant ac vigilabant ad Deum; quieτο ζωῆς ἀλαζονεύεσθαι, καὶ ἐπαίρεσθαι, tem autem nactæ, et prosperitate vilaque,marore τὰ ἀνθρώπων μόνον, ἀλλὰ λαὶ κατὰ Θεοῦ vacua, et gloriari et efferri, ut non tantum contra καν,» Πάλιν γέγραπται. «Καὶ ἔφυγεν homines, sed et contia Deum injustitias loquanἱ ἐνεπλήσθη, καὶ ἀπελάκτισεν ὁ ἠγαπη- tur 4. Rursus scriptum est: «Et manducavit Jaπάνθη, καὶ ἐγκατέλιπε Θεὸν τὸν ποιη cob et saturatus est. Et recalcitravit dilectus, ν, καὶ ἀπέστη ἀπὸ Θεοῦ σωτῆρος αὐτοῦ.» pinguis factus est, dilatatus est, et Deum,qui eum φαλίζῃ με διὰ ἀψευδοῦς καὶ εἰλικρινούς condidit, reliquit, et a Deo, servatore suo, reces5, ὡς ὑγιαίνων σωματικῶς, φυλάσσει sil 5. Quod si igitur me per certam ac sinceram αν νῦν οὖσαν τῆς ψυχῆς ὑγείαν, λέγω δή promissionem securum reddas, fore ut corpore ωσιν, καὶ τὴν περὶ Θεὸν καὶ τὸν πλησίον sanatus animæ tuæ, quam nunc habes, sanitatem τοιμος ἡ τοῦ Χριστοῦ δι᾿ ἐμοῦ σοι βοή- (humilitatem autem dico atque erga Deum et proδὲ εἰρηκότος, ὅτι Σὺ γινώσκεις τὸν γνή- ximum charitatem) integram serves, paratum tibi Μαριανόν, μηδέποτε χαίροντα τῇ ὑπερη - per me est Christi auxilium. Cum autem, quoniam τεκρίθη, ὁ πανάριστος εἰκεῖνος δῆθεν ὁ tu, sincerum tuum Marianum superbia nunquam fuisse elatum, nosti, dixisset, respondit virtutum omnium cultura ornatus, ille scilicet Demetrius: 21.Nullum,dilectissime,malum habes,ne animo despondeas,dextraque manu caput ejus demulcens ac cervicem erigens, humerosque cum pectore constringens ac totum corpus tangens hunc locutus est in modum: Christus Deus noster te sanat, qui erigit elisos; ac statim præfectus, voce adhuc ipsi velut insonante, expergefactus est, suaviterque pra laetitia lacrymans servis suis, quæ ei visa erant, narrare volebat. Ac ea quidem,quæ usque ad monitionem adhortationemque, ac factam a se cum lacrymis sponsionem acciderant, narrabat, sola lingua movebatur,corpore reliquo manente immoto; quando autem, qui viro dicente ei, Qula Christus Deus noster te sanat, qui erigit elisos, statim sermone nondum impleto, a semetipso erectus in strato humi lecto, in quo jacebat,sedisset, narrare incipiebat, nec factum (præ latitia enim veluti extra se raptus erat) intelligeret, petebat,ut surgere, ac in publicum prodire posset. Illi autem magis, quam hic ipsemet, miraculum mirantes, nihilque respondere valentes, vix ad se reversi, atque ad eos qui in vicinia habitabant, quod praefectorum prætorium longe abesset,currentes, et tunicam et zonam et paludamentum et calceamenta accepe- " δὲν κακὸν ἔχεις, ω φίλτατε, μὴ ἀθύμει, ταψήχων τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ τῇ δεξιᾷ καὶ ι ὑπορθῶν, καὶ τοὺς ὤμους σὺν τῷ στήάγγων, καὶ ὅλον τὸ σῶμα ταῖς χερσὶν οὕτως ἔλεγεν Χριστός σε ρώννυσιν ὁ ', ὁ ἀνορθῶν τοὺς κατεῤῥαγμένους· και πνίσθη ὁ ὕπαρχος, ἔτι τῆς φωνῆς ὥσπερ αὐτῷ, καὶ γλυκὺ δακρύας τῇ χαρᾷ, ιηγήσασθαι τοῖς παισὶ τὰ ἐραθέντα αὐτῷ. μὲν τὰ κατὰ τὴν νουθεσίαν καὶ παραγγεπτο, καὶ τὴν αὐτοῦ ὁμολογίαν μετὰ γλῶττα μόνον ἐκινεῖτο, τοῦ ἄλλου παντὸς ιένοντος σώματος· ὅτε δὲ ἤρξατο λέγειν πρὸς αὐτῷ εἰρηκότος ὅτι Χριστός σε ρών ὸς ἡμῶν ὁ ἀνορθῶν τοὺς κατερραγμένους, τοῦ λόγου μὴ πληρωθέντος, ὀρθωθείς ἐκάθισεν ἐπὶ τῶς χαμαιστρώτου εὐνης, έκειτο, μὴ συνεὶς τὸ γεγενημένον ήν ἐξεστηκώς τῇ χαρᾷ), ᾔτει φορέσει και Οἱ δὲ αὐτοῦ πλέον ἐκείνου καταπλαγέντες καὶ μηδὲ ἀποκριθῆναι δυνάμενοι, μόλις γενόμενοι, καὶ πρὸς τοὺς ἐγγὺς οἰκοῦνμύντες, διὰ τὸ μακρὰν ἀφεστηκέναι τὸ τῶν ὑπάρχων, ἐχρήσαντο στιχάριον καὶ χλαίναν, καὶ ὑποδήματα. ἐν γὰρ τούτων ἔτυχον μεθ᾿ ἑαυτῶν ἐκεῖσε ς, διὰ τὸ μηδὲ ἐλπίζειν αὐτοὺς εἰς χρείαν των καταστῆναί ποτε τὸν αὐτῶν δεσπότην αθεστώτα. Ὁ δὲ φορέσας, καὶ μηδὲ παρά στηριζόμενος, άπεισιν εἰς τὸ λεγόμενον τὸ ἀργυροῦν τοῦ ἁγίου καὶ πανενδόξου Δημητρίου, ἔνθα φασίν τινες κεῖσθαι ὑπὸ ανάγιον αὐτοῦ λείψανον. Ἐκεῖσε τοίνυν κς ὁ ἔπαρχος οἰκείοις ποσί, καὶ ἀπερεί όσωπον εἰς τὸ ὂν αὐτόθι, ὡς ἂν εἰ κραβά. γύρου ἔνθα καὶ ἐντετύπωται τὸ θεοειδές τοῦ αὐτοῦ πανσέπτου αθλοφόρου, ἔλεγε LXXVII, 54 seqq. 5 Psal. xxix, 30. runt mutua. 22. Herum enim nihil, quod fore, ut talia domino suo, immoto exsistenti necessario aliquando essout, haud putassent, illuc attulerant. Ille autem progrediens nec ab aliquo suffultus ad appellatum sancti ac gloriosissimi martyris Demetrii ciborium argenteum, ubi sub terra sacrosanctus ejus reliquiss jacere quidam aiunt, sese contulit. Cum eo igitur praefectus propriis pedibus pervenisset, faciemque ad eum, qui illic est,argenteum quodammodo lectulum,ubi et ejusdem venerandi certaminum vlcloris vultus, divini vultus speciem præferens, depictus est, cunvertens cum clamore et lacrymis

SUPPLEMENTUM. dixit: Ecce sanctissime Christi martyr Demetri, μετὰ κραυγῆς καὶ δακρύων. Ιδού, πανάγιο Χριστ ipse quidem, quæ circa corpus meum promiseras, implevisti; quæ autem ego (animi in cogitationibus demissionem dico) servare proposui, tuum rursus est per tuam apud Deum intercessionem concedere. Nosti enim, hominem et corpore et anima esse mulabilem, semperque divini auxilii multum indignum. 23. Ego porro, quæ ad tuum cultum spectant, eaque, quæ promisi, opere adimplere festino; ac statim e divino illo templo egressus, nec equo, prout princibibus mos est, insidere volens, propriis pedibus ad prælorium suum se contulit, iisque, quibus indigebat, captis, ad venerandam item rum martyris ædem reversus est, cumque ibidem aureaque et argentea dona pretiosa et multa, au- η reisque in slateribus quantitatem haud modicam deposuisset, æde paulisper exivit, sedensque in throno per civitatem denuntiari jussit, ut omnes indigentes et quibuscunque necessatibus pressi ad eum accederent, cumque plurimi, ita ut numerum excederent, essent congregati, omnes Dei et gloriosissimi martyris Demetrii donorum per hujus servum Marianum praefectum facti sunt participes. Si quis autem falsum me dicere suspicetur, scripturam in opere musivo hic extra templum ad murum exteriorem prope civitatis stadium propositam evolvat, testimonioque convictus dictus fdem adhibebit. Deo nostro sit gloria et honor et virtus in secula sæculorum. Amen μάρτυς Δημήτριο, ἃ μὲν αὐτὸς ἐπηγγείλω περὶ ἐμὸν σῶμα πεπλήρωκας 2 δὲ ἐγὼ τυλάττειν ώμ λόγησα, λέγω δὴ τὴν περὶ λογισμούς ταπεινοφροσ σην, σόν ἐστι χαρίσασθαι πάλιν διὰ πρεσβείες τ πρός Θεόν· οἶδας γὰρ ὅτι τρεπτὸς ὁ ἄνθρωπος κ σώματι και ψυχῇ, καὶ πολλῆς τῆς ἐκ Θεοῦ πάνω δεόμενος βοηθείας. κγ'. Ἐγὼ δὲ τὰ πρὸς τὴν σὴν θεραπείαν, κ ἅπερ ὑπεσχόκην, δραμοῦμαι πράξων· καὶ εὐλά ἐξελθὼν τοῦ θεοφόρου ἐκείνου ναοῦ, καὶ μηδὲ και κατὰ τὸ τοῖς ἄρχουσιν συνηθες ἐπικαθίσαι θελήσει αὐτοπόδως κάτεισιν εἰς τὸ πραιτόριον αὐτοῦ, κ ἄρας ὧν ἔχρηζεν, ἄνεισι πάλιν εὐθὺς ἐπὶ τὸν σεδί σμιον οἶκον τοῦ μάρτυρος, καὶ προσκομίσας εντυ χρύσεά τε καὶ ἀργύρια εἴδη πολύτιμα καὶ πολλά καὶ ἐν χρυσέοις στατῆρσιν οὐκ ὀλίγον ποσόν, ἔξει μικρὸν νοῦ οἴκου, καὶ καθεσθεὶς ἐπὶ θρόνου, τὴ τας τοὺς δεομένους, καὶ ἐν ὅσοις ἕξεταζομένους ἐπὶ λευσε κηρύττειν διὰ τῆς πόλεως ἔρχεσθαι πρὸς τὸ τόν· καὶ ἀθροισθέντων πλείστων ὡς ἀριθμὸν ὑπερ βαίνειν, ἀπέλαβον πάντες τῶν τοῦ Θεού δωρεών και του πανενδόξου μάρτυρες Δημητρίου διὲ τπἱ δούλου αὐτοῦ Μοριανοῦ τοῦ ἐπάρχου. Εἰ δέ τις μετ με λέγειν ὑπονοπάζοι, ἱστορείνω τὴν ἐκ μουσείω τεθειμένην ἐκεῖσε γραφὴν ἔξω τοῦ ναοῦ πρὸς τὸν ἀγορώντα τοῖχον ἐπὶ τὸ τῆς πόλεως στάδιον, πληροφορηθεὶς πιστεύσει τοῖς προειρημένας. Τη Θεῷ ἡμῶν ἡ δόλα καὶ ἡ τιμὴ, καὶ τὸ κράτος ε Ο τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων, ᾿Αμήν. CAPUT II. De militia praefecto, ab immedicabili sanguinis fuau per Sencium sanato 24. Vir quidam genere illustris, fide autem illustrior κδ'. Ανήρ τις τῶν ἐν γένει λαμπρός, τη δ spectabile eorum qui sub præfecti Illyrici principatu erant, agmen gubernans intolerabilem ex ventre sanguinis fluxum patiebatur. Cum autem viro, quod et omnibus esset affabilis moribusque suavis, universa pene civitas condoleret, omnisque in eum ars scientiaque medica esset exhausta,effeclusque expers, quod nihil omnino remitteret sanguinis fluxus, maneret, ita ut viribus morbi veheHoc miraculum apud Mabillonium tom. ID Analectorum, pag. 71 et seqq. compenilio duntaxat traditur, nec hic, quod fastidiosa prolixitate laboret, integram dedissem, nisi, ut id facerem, me impulisset tum auctoris, qui, ut dictum, Joannes Thessalonicensis est, auctoritas, tum receptus apud nos monumenta antiqua, dum commode fieri id potest, ipsis auctorum verbis, qualiacumque etiam hæc sint, exhibendi mos. Caput hoc, seu potius, quod in eo narratur, miraculum sequentem hunc in codice ms. olim Mazarinæo, nunc Regio Parisiensi, in quo a fol. 35 usque ad fol. 39 excurril, præfert titulum: spi τοῦ τὴν αἱμόρροιαν ἔχοντας ἐπάρχου, id est, De præfecto, sanguinis fluctum passo. Porro quod miraculum illud non è laudato olim Mazarineo, sed e bibliothecæ Vaticana codice ms. 824 decerptum babeamus, idcirco id hic editur e posteriori isthoc litteratorio monumento, in quo licet Joannis Thessalonicensis nomine non signetur, illus:ri tamen πίσνει λαμπρότερος, τὴν ἔντιμον στρατιάν των ὑπὸ τὴν τοῦ Ἰλλυρικοῦ ἐπάρχον ἀρχὴν διαυτών, ῥύσιν αἵματος διὰ γαστρὸς ἔπασχει αφόρητης εἶτα δὲ πάσης σχεδόν τῆς πόλεως υπερελγούσες τοῦ ἀνδρὸς διὰ τὸ πᾶσιν εἶναι εὐπροσήγορη, καὶ καταθύπιον τοῖς τρόποις, καὶ πάσης με χανῆς καὶ ἐπιστήμης ἰατρικῆς εἰς αὐτὸν ἔγγου μνασθείσης, καὶ ἀπράκτου μεινάσης διὰ τὸ μη huic scriptori a nobis attribuitur ob rationes, in adnotatis supra col. 1903 in not. 1, adduxi. Fuerit ergo præfectus, de quo hic agitur, litum, ut apparet, per Illyricum magister; qual autem id fuerit officium, apud Pancirotum in ca cinnato in Imperii Orientalis Notitiam Commen rio, cap. 30 et 54 expositam invenies, colligesqu etiam ex iis quæ horum capp. priori is scrip affert, præfectum seu magistrum militum, de hic, profecto prætorii lllyri non paruisse, cons ac non nemo forte existimet, quod spectabile co qui sub præfecti Illyrici principatu erant, agmi gubernasse, hic dicatur, Nec propterea tamen pe tandum est,cum Pancirolo Joannem Thessalonice sem hic pugnare; ita enin posterior hic script potest intelligi ut milites, quorum agmini pra ctum a se memoratum præfuisse ait, sub præfe prætorii Illyrici principatu, non parendo sed morando duntaxat, fuisse, significatum voluerit.

οῦναι τὴν πορὰν τοῦ αἵματος, ὡς λοιπὸν ευταίαις κεῖσθαι τὸν ἄνδρα πνοεῖς τῆς σφοδρότητος καταχαλασάσης τὴν δύναοὺς ὀφθαλμοὺς διάρας ἡρέμα λέγει τοῖς τάσαντες ἀπαγάγετέ με εἰς τὸν οἶκον τοῦ τῆς πόλεως ἡμῶν. Οἱ δὲ μετὰ φόβου λέγουσιν αὐτῷ· Εἰς ποίου προστάτου εἰς ἡμῖν ἀπαγαγεῖν σε; Λέγει αὐτοῖς, · οἱ δὲ φασὶν, Πρώτου τίνος; Εἰπὲ ομα, δέσποτα. Ο δὲ ἐμβλέψας αὐτοῖ; τω ἐγὼ διὰ τὴν νόσον ἔλαττον φρονῶ, ιεῖς ὑγιαίνοντες ἀφρονεῖτε; Οὐκ ἴστε, μὲν ἔχει προστάτας ἡ πόλις παρὰ θεῷ; πρῶτον αὐτῶν διὰ Χριστοῦ ἐκληρώσατο, όμως καὶ θερμώς ὑπερμαχοῦντα αὐτῆς ὃς τεῖχος ἀκαταμάχητον οὐ μόνον ἡ πόλις, τᾶσα χώρα κεκλήρωται; αγάγετέ με τοιγαροῦν εἰς τὸν οἶκον αὐτ ρ ἐπισκεψάμενος ἐλεεῖ με, ἢ καὶ τελευἐκεῖσε ἀποδέξεται μου την πρόθεσιν, μελλούσῃ παραστάσει τοῦ φοβεροῦ βήμαιστοῦ πρεσβεύσας ἐξελεῖται με τῆς αἰωως. Οἱ δὲ ταῦτα ἀκούσαντες, συνῆκαν οῦ ἡγιοδώρου ναοῦ λέγει τοῦ πανενδόξου Δημητρίου, καὶ τὴν ταχίστην ἄραντες αὐτὸν ἐκεῖσε. Ποία τοίνυν γλώσσα, φιλόλφοὶ, ἐξισχύει τὸ μέγεθος διασαφῆσαι ὃς; Ποῖος δὲ νοῦς ὅλως συνεπαρθῆναι ἐννοίαις δυνήσεται τῇ πολυσπλάγχνω μετου μάρτυρος; "Ον γὰρ οὐ πλοῦτος, οὐ βοηθημάτων οὐκ ἰατρικῆς ἐπιστήμης ἐπίνοιαι, οὐχὶ τῶν λεγομένων περιαμ - θὺς ὠφελῆσαι κἄν τι βραχύτατον ἴσχυὶρ τούτων ἐφείσαντο πᾶσαν πεῖραν προὑτῷ οἱ πρὸς γένος διὰ τὴν ἀπορίαν, καὶ τοῦ νοσήματος, καίτοι γινώσκοντες ὡς ἐνῳ πράγματι ἐγχειροῦσιν, τοῦτον ὁ μια οἰκείου δεσπότου, ὁ σωζοπολίτης ὄντως δοξος ἀθλοφόρος Χριστοῦ ἐν ἐλιγίστῳ Ο διαστήματι ὑγιῆ καὶ ἀσινῆ, καὶ ἐῤῥω στησεν, οὐ μόνον σωματικῶς, ἀλλὰ καὶ mentia extenuatis, in extremis tandem vir jaceret, inexpectabo sublatis paulatim oculis, servis suis dixit: Ad domum civitatis nostra protectoris sublatum me ferte.Illi autem cum timore respondentes dicunt ei: Ad cujus protectoris domum jubes nos te ferre? Dicit eis, Primi; aiunt illi, Cujusnam primi? Dic nobis nomen, here. Hic vero eos intuitus dicit: Esto: ego ob morbum minus sapiam, quomodo et vos, recte valentes, desipitis? Nescitisne, multos apud Deum protectores civitatem habere,unum autem per Christum obtinuisse eorum primum qui animose semper atque alacriter pro ea pugnam; quem ut murum inexpugnabilem non solum civitas, sed et omnis regio sortita est? 25.Me igitur ad domum ejus deferto. Vel enim visitans miserebitur mei, vel certe cum ibidem obiero, animam meam suscipiet et in futura horrendi tribunalis Christi præsentia intercedens æterne me eripiet supplicio. Illi, hisce auditis, de gloriosissimi martyris Demetrii templo, in quo dona a sancto solebant conferri, loqui eum intellexerunt, celerrimeque sublatum eo detulerunt. Qualis modo lingua, Christi amantes fratres, miraculi magnitudinem explicare poterit? Quee vero mens, vel cogitando etiam, multum miseri cordem martyris virtutem dignis laudibus poterit efferre? Quem enin non divitiæ, non genus, non medicamentum, non artis medicæ, quæ sanitatem Gafferre solent, adjumenta, non, ut vocari solent, amuletorum (neque enim consanguinei,qui omnia in eo experiebantur, hisce eliam, utut rem prohibitam sese facere noscentes, ob sanandi morbi difficultatem desperationemque pepercere multitudo vel minimum etiam juvare potuit, hunc Domini sui imitator, civitatis vere servator, Chri stique certaminum victor brevissimo temporis spatio, non solum secundum corpus, sed etiam secundum animam sanum ac salvam, viribusque restitutum reddidit. ὕτω καὶ συνέσεως πλησθεὶς ὁ ἀνὴρ διὰ τῆς κς χάριτος, πάντων ἐκπεπληγμένων, καὶ ἐξεστηκότων ἐπὶ τῇ ἀπροσδοκήτῳ αὐτοῦ ῷ τάχει αὐτῆς, εἶπε πρὸς τοὺς παρεστών ἰς τὸ στόμα εὐσταθῶς ἐξομολογούμενος ων Δεσπότῃ θεῷ· Τίς λαλήσει τὰς δυναΚυρίου, φιλόθεοι καὶ ἀγαπητοὶ ἀδελφοί; στὰς ποιήσει πάσας τὰς αἰνέσεις αὐτοῦ; ; Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν ὁ ἐν ὑψηλοῖς κατα · τὰ ταπεινὰ ἐφορῶν ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐν νδοξαζόμενος ἐν βουλῇ ἁγίων μέγας καὶ τιν; ὄντως ἐν βουλῇ εὐθέων καὶ συναὅλα τὰ ἔργα Κυρίου· ἔππισε, καὶ αἱ χετcollige, jam inde a Joannis Thessaloniate seu sæculo septimo verosimileque eanto prius, ac proin jam inde saltem a Kto pro primario civitatis Thessalonicen26. Ita quippe intellectu per martyris gratiam vir repletus, omnibus perculsis et quodammodo præ inexpectata sanatione hujusque celeritate extra se raplis, ore aperto laudem Deo, rerum omnium Domino, alacriter attribuens dixit astantibus: Domini virtutes, Dei amantes ac dilecti fratres,quis loquetur? Vel quis omnes ejus laudes faciet auditas. Quis enim sicut Dominus Deus noster, in excelsis habitans humilia et in cœlis et in terra respicit, qui honorificatus in concilio sanctorum magnus et terribilis est? Vere in consilio et congregatione justorum magna opera Domini: percussit et manus ejus sanaverunt. Sexies te ex angusis patrono habitum fuisse sanctum Demetrium, qui proinde etiam jam tum cultu ecclesiastico plano insigni fuerit indubie ibidem gavisus.

SUPPLEMENTUM. stiis eripiel dicebat quidam Job me au- Αρες αὐτοῦ ἰάπαντα. Εξάκις ἐξ ἀνεται τ tem saepissime in angustias ærumnasque inevitabiles peccatis prolapsum per ineffabiles suas incredibilesque miserationes liberavit. In sep tiano autem, dicit: «Non te tanget malum» hoc est, in capite seu emendationis spiritualis complemento. Sepe homo, qui in vitæ fluctibus navigat, ærumnis etiam atque angustiis ab inimico circumdari in sui conversionem atque utilitatem a divina providentia permittitur. 27. Nihil enim eorum quæ a Deo fiunt aut conceduntur, irritum esse consuevit. Enimvero infirmitatem nostram noscente eadem divina providentia, hominemque juvante ac erigente, atque, ut ante dictum est, ex angustiis eripiente, sapiens & anina, delicta sua perpendens, naturali quodammodo congruentia cogetur et Dei misericordiæ abundantiam in emendationen vertere,et conditorem recta vivendi ratione colere; quod est, ut supra dictum est, quia malumn te in septimo non tanget. Tandem enim homo, ad agnitionem adductus, atque ex ineffabili Dei benignitate sapere, quæ conversionis sunt, edoctus, ac recte vivens, e Christi charitate sensibiliter etiam fere, ut ita dicam,Spiritus sancti gratia, seu hujus obumbralione induitur, quando et accedens sancta Trinitas, Pater et Filius et Spiritus sanctus, mansionem apud eum facit, ne deinceps illum, a Deo convenienter custoditum, malum tangat. α 28. Ego igitur miser, qui non sexies numero, sed et multo sæpius per peccata in angustias incidi, postea, Dei infinita misericordia peccata mea excedente cooperienteque, liberatus sum; quæ vero circa me facla nunc est, certaminumn victoris visitatio incertum haud relinquit, majorem, quæ hanc præivit, angustiam antea haud evenisse, existimoque nec eventuram. Quæ enim major sit angustia, quam corpore et anima, peccatis dico atque immedicabili morbo, in inferorum profundum me descendere, ita ut, cum inexspectato ascenderem, palain illa sancti David ad Deum clamarem, • Quia animam meam e profundissimo inferno liberasti» et rursus cum rege Ezechia, «Quia animam meam, ne periret, η rapuisti, omniaque peccata mea post tergum meum abjecisti» Jobi cap. v, v. 19 Græcis hisce, Εξάκις ἐξ ἀναγκών σε ἐξελεῖται, lexlus sacri verbis, quæ ego hic, verbum verbo reddens, interpretatus sum, «sexies ex angustiis te eripiet, sequentia isthæc in Vulgata respondent: In sex tribulationibus liberabit te.» Eliphaz nempe. Græcis verbis, mox ad not. 9 recitatis, proxime hæc loco ibidem citato in textu sacro subduntur: Εν δὲ τῷ ἑβδόμῳ οὐ μὴ ἄψηταί σου κακόν, lis autam in Vulgata isthæc respondent: «Et in septima non tanget te malum; et sane cum ad feminini generis substantivum præcedens tribulatio adjectivum numerale septimus referendum videatur, σε, εἶπέ τις τῷ Ιώβ. Εμὲ δὲ μυρίες και μελημάτων εἰς ἀφύκτους ἀνάγκες έμπας περιστάσεις διὰ τοὺς ἀφάτους αὐτοῦ καὶ πό τους οἰκτειρμούς εξείλετο. Ἐν δὲ τῇ πα σιν, οὐ μὴ ἅψηταί σου κακόν, τουτέστιν ἐν φαλκίῳ, ἤγουν τῷ πληρώματι της φοράς σεως. Πολλὰ τῇ περιφορά του ότι θα ἄνθρωπος καὶ συγχωρούμενος ὑπὸ τῆς και νοίας περιβάλλεσθαι διὰ τοῦ ἐχθροῦ π ἀνάγκαις εἰς ἐπιστροφὴν αὐτοῦ καὶ ὠφέλειαν, κζ'. Οὐδὲν γὰρ τῶν ὑπὸ θεοῦ γινόμενα, χωρουμένων γίνεσθαι πέφυκεν ἀνωμενες. Επ ἀσθένεια, ἡμῶν γινωσκούσης αὐτῆς θείας της νοίας καὶ ἀντιλαμβανομένης, καὶ κουράζετα εξαιρουμένης τὸν ἄνθρωπον ἐκ τῶν ἀν προείρηται, φυσική, πως ἀκολουθία α σεται ἡ νήφωσα ψυχὴ τὰ ἑαυτῆς π ζομένη, καὶ τὸ πλημμυρὸν τῆς φιλαήντα Θεοῦ εἰς διόρθωσιν ῥέψαι, καὶ τὸν κτίστη, κα τείας σώφρονος ἀποθεραπεῦσαι, ὅπερ ἐστὶν, καὶ τέρω λέλεκται, ὅτι ἐν τῷ ἑβδόμῳ οὐ μὴ εἶναι κακόν· λοιπὸν γὰρ ὁ ἀνθρωπος εἰς ἐπίσης πόμενος καὶ ἐπιστροφὴν ἐκ τῆς ἀράτω τον τοῦ Θεοῦ σωφρονισθείς, καὶ πολιτευόμενη α καὶ φιλοχρίστως ἐνδύεται σχεδόν εἶπε τὸ χάρισμα τοῦ ἁγίου Πνεύματος, ήγουν το ἐπισκίασιν, ὅτε καὶ ἡ ἁγία Τριάς ἐπιφοιτήσει σε καὶ Υἱός, καὶ ἅγιον Πνεύμα, μονήν το ποιῆται, ὡς μηκέτι ἅπτεσθαι. αὐτοῦ και ρουμένου θεοπρεπώς. και. Ἐγὼ οὖν ὁ τέλας οὐχ ἐξάκις της ἀλλὰ καὶ πολλὰ πλεονάκις πέπτωκα δι' απ ἀνάγκαις, εἶτα ἐῤῥύσθην τοῦ ἀμετρήτου είναι Θεοῦ ὑπερβήσαντος καὶ κατακλύσαντες και ἁμαρτίας· ἡ νῦν περὶ ἐμὲ γεγενημένη δια το φόρου ἐπίσκεψις οὐχ ὑπελείπετο περίσταση με προγενομένην, οἶμαι δὲ οὔτε μέλλουσαν ἐστι γὰρ μείζων ἀνάγκη τοῦ εἰς πυθμένα με τ Ost» καὶ ψυχῇ καὶ σώματι, λόγω τὴ καὶ 11 καὶ ἀνιάτῳ νοσήματι, ὡς ἀνελθόντα με άπο τως κράζειν ἐμφανῶς τὰ τοῦ ἁγίου Δαυίδ τι • Ὅτι ἐῤῥύσω τὴν ψυχὴν μου ἐξ του κατωτ καὶ πάλιν μετὰ τοῦ βασιλέως Εζεκίου, εἴλω μου τὴν ψυχήν, ἵνα μὴ ἀπόληται, καὶ ἐπ ὀπίσω μου πάσας τὰς ἁμαρτίας μου. Vulgata omnino hic standum apparet. Vert pariter feminini generis in textu Græco stantivum, ad quod adjectivum numerale referendum videtur, hoc tamen in Græco Scripturæ textu,quod propterea et a me hic masculino genere effertur, itaque acceptum sui, quem Joannes bic subit, materiem rel travit. Hæc ipsa Latine a me hic reddita. Thessalonicensis verba ἐῤῥύσω etc. in Grec Scripturæ textu Psalmo Lxxx, v. 13, ha iisque in Vulgata respondent hæc: «Erui mam ex inferno inferiori. › Ita fere Isaiæ XXXVIII, v. 17.

り εύω γὰρ τῷ θαυματουργήσαντι Θεῷ διὰ οι αὐτοῦ εἰς ἐμὲ, ὅτι ὡς τὴν ἀπηλπιτου σώματος ἐφυγάδευσεν, οὕτω καὶ τα τραύματα θεραπεύσει, καὶ οὐ μόνον ἀλλὰ καὶ φυλάξει τῆς εἰς τὸ πάλιν τού- · φιλυπόστρατα γὰρ τὰ τοιαῦτα νοσήμὴ διὰ προσευχῆς καὶ πολιτείας ἁγνῆς Ο κρείττονος φυλακήν κεκτημένοις. Καὶ , εὐξάμενος καθ᾽ αὐτὸν ἐπὶ πολὺ μετά ἦλθεν σὺν τοῖς αὐτοῦ χαίρων καὶ εύχαριεῷ, καὶ τῷ μεσίτῃ τῆς χάριτος αὐτοῦ αἱ πανενδόξῳ μάρτυρι Δημητρίῳ· ὅτι πᾶσα δόξα, τιμή, καὶ προσκύνησις νῦ, καὶ οὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. ' 29. Credo enim, Deum, uti per miraculum, quod in me per suum certaminum victorem operatus est, morbum corporis desperatum fugavit, ita etiam animæ vulnera curaturum, nec tantum curaturum, sed eorum etiam reditum impeditarum. lis enim, qui per orationem rectumque vitæ institutum a Deo haud proteguntur, redire solent morbi hujusmodi Atque cum hæc, cum lacrymis intra se ferventissime orans, dixisset, cum suis exivit gaudens,graliasque agens Deo, benediciique sibi collati conciliatori, sancto et gloriosissimo martyri Demetrio; quia illum decet omnis gloria, honor et adoratio nunc et semper, et in sacula seculorum. Amen. CAPUT III. De gesla a Sancto prodigiosa pro Thessalonicensibus in peste cura ἀδελφοὶ ἀγαπητοί, καθέστηκεν ἄμμον 30. Marium arenam, dilecti fratres, pluviæque, ὶ σταγόνας ὑετοῦ κατὰ τὸ γεγραμμένον, secundum quod scriptum est, guttas numerare, της θαυματουργίας ἐν σωματικαῖς νό- aut facta in corporum morbis a victoriis decorato ἡμένας ἐκτίθεσθαι τοῦ καλλινίκου και gloriosissimoque martyre Demetrio miracula expo μάρτυρος Δημητρίου· καὶ οὐ δήπου nere, perinde est: nec de iis loquor,quæ antiquis άλαι ἢ πρόπαλαι κατὰ καιροὺς ἐμφανι- aut etiam antiquissimis temporibus manifestata Ο οὐδὲ τὰς ἐφ' ἡμῶν αὐτῶν, καίτοι άμαρ- sunt, sed nec de iis quæ sub nobis ipsis, utut pec- », ἐπιτελεσθείσας διὰ τὴν ἄρατον αὐ- catoribus,per ineffabilem ipsius patriumque erga τρικὴν πρὸς τοὺς πολίτας φιλοστοργίαν. cives amorem sunt gesta. Ad alia sermonem conτοῦ ἔναγχος γεγενημένου θαυματουργής vertam,cum memoraro miraculum nuper gestum, ησθεὶς ἐφ᾽ ἕτερα τρέψω τὸν λόγον, ὅπερ quod audientes omnes fere, recte novi, agnosceεὖ οἶδα, ὅτι σχεδὸν οἱ πάντες ἐπιγνώ- tis, testimoniumque simul veritati præbebitis. συμμαρτυρήσετε τῇ ἀληθείᾳ. Πρὸ γὰρ Ante annos enim paucissimos evenit, nec ullius τῶν ἐτῶν γεγένηται, καὶ οὐδενὸς τῶν ex omnibus, opinor, auditum fugit; multi autem αι τὴν ἀκοὴν διαπέφευγεν, οἱ δὲ πολλοί etiam experientia martyris in visitando miseriτὴν ἐπισκεπτικὴν τοῦ μάρτυρος φιλαν- cordiam cognovere, vel ipsimet beneficium experti, γνωσαν, ἢ αὐτοὶ τῆς εὐεργεσίας αἰσθό- vel domesticos habentes, qui inexspectato morκείους ἔχοντες τοὺς ἐξ ἀπροσδοκήτου δια- tem evasere. Quid vero moror, nec narratione, ἐν θάνατον. Τί δὲ μέλλω, καὶ οὐ ποιῶ quod dico, manifestum facio, maxime cum verba καταφανὲς τὸ λεγόμενον, μάλιστα καὶ ad eos qui rem noscunt faciens, fore confidam,ut ἔχων ὡς οὐκ ἀπιστήσομαι, πρὸς εἰδότας fides mihi haud denegetur? : δήπου, ἀγαπητοί, τὴν πρό τινος όλι νου θεήλατον ἐπελθοῦσαν τῇ πόλει ὀργήν, δὲ μόνον, ἀλλὰ καὶ τῇ χώρᾳ πάσῃ, λέγω ιὸν ἐκεῖνον τον παμφάγον καὶ παντοφθόν πέρμετρον, τὸν ὑπερβάντα μὲν μεγέθει ἐκ Θεοῦ παιδείας τοῖς πώποτε καταπεμ- :τηθέντα δὲ μόνοις τοῖς τῶν ἡμετέρων εξοργισμούς... ᾿Απὸ γὰρ τῶν βραχυτέ-D ixam hanc orationem a præfecto, de quo anitati fuisset prodigiose restitutus, prose, verisimile haud apparet. Quare vix n est, quin huic illam Joannes,oratorum ens, pro arbitrio afluxerit. Apud Mabilud quem tom. I Analect. vet. miracurap. relatum, pag. 73 et seq. ab Anastanec. etiam refertur, nihil simile occurrit. : miraculum, aut, si mavis, caput præid continetur, unum est ex iis quorum (adi Commentarium prævium num. 19) aliquot e codice olim Mazarinæo Græce habemus; hæc adeo saltem, ut fidem in rio pravio loco mox cit. dalam liberePATROL. GR. CXVI. 31.Nostis certe,dilecti, illam,quæ brevissimum quoddam ante tempus civitati non solum autem civitati, sed et regioni universæ obvenit, immissam a Deo pcnam, omnivoram autem illam omniaque corrumpentem ac modum excedentem pestem dico, quæ mali quidem magnitudine omnibus unquam a Deo immissis castigationibus fuit superior, solum autem actionum nostrarum indimus, Græce simul et Letine hic damus, narrationem reliquam,quæ locis, punctorum interpositione hic distinctis, in codice Mazarinæo Grace reperitur, in Adnotata, cap. huic subjecta, compendio Latino, prout apud nos exstat, rejicientes, aut certo, quid illa contineatur, ibidem indicantes. Porro idem caput seu narratio, hoc contenta, in codice Mazarinæo a fol. 39 verso usque ad fol. 51 versum extenditur, sequentemque hunc præfert titulum: Περὶ τοῦ λοιμού, id est, De peste. Cum auctor ad Thessalonicenses, uti ex orationis contextu satis liquet. sermonem dirigat, civitatem certe non aliam,quam Thessalonicenser, bic designat.

SUPPLEMENTUM. ἐπαναβας, ὡς εἶδεν ἡμῶν τὰ τραύματα τῆς ψυχῆς σκληρώσαντα καὶ ἀπεσκληκότα, καὶ μηδὲ καταδ σμοις ἢ μαλάγμασιν εἴκοντα, κατα τὸν Ησαίαν, ἀναγκαίως ὡς ἄριστος τῶν ἀπηλπισμένων ἰατρὸς καὶ τῶν ἀθεάτων γνώστης ἀκριβῆς, ἐπὶ τάς ἄκρας ὥρμησεν ἐπαγωγάς. Πρῶτον μὲν γὰρ χειραγωγία θεοπρεπεῖ παιδεύων ἡμᾶς ὡς πατὴρ, οὐχ ἡμῖν, ἀλλά τοῖς ἐκ γῆς καρποῖς, εἶτα καὶ τοῖς κτήνεσιν ἡμῶν ἐπελθεῖν ἀφίησι τὴν φθοράν. gnitate fuit inferior (17..... minoribus enim Αρων μαστίγων ἀρξάμενος, εἶτε καὶ εἰς τὰς μέσας poenis exorsus, ac deinde ad medias progressus, ut animae nostrae vulnera callum obducere atque indurescere vidit, nec alligaturis ullis pharmacisque cedere, secundum Isaiam, necessitate compulsus, uti optimus eorum, de quorum sanatione desperatur, medicus,eorumque quæ non violentur, exquisitus inspector, ad supremos castigationis gradus prorupit. Primum quidem castigatione, quæ Deum decet, nos erudiens, velut pater, non nobis,sed terra fructibus, ac deinde etiam animalibus nostris corruptelam supervenire permisit. 32. Ut vero nos nihilo meliores factos vidit, λβ'. Ως δὲ μηδὲν κρεῖττον ἡμᾶς γεγενημένους pueris adhuc lactantibus, iisque qui valde adhuc ἑώρα, τοῖς ὑπομασθίοις καὶ τοῖς κομιδή πασὶν ἐπω juvenes erant, plagam indidit. Ut autem nec huic ανεβίβασε την πληγήν. ὡς δὲ καὶ ταύτῃ τῇ τομή incisioni cedere animarum nostrarum tumorem μὴ ὑπεῖχον διέγνω τὸ τῶν ψυχῶν ἡμῶν οἴδημα, τότε cognovit,tunc magnum et acrem et intolerabilem τὸν μέγαν καὶ δριμὺν καὶ ἀνύποιστον τοῦ λοιμού pestis cauterem per angelos vere malos supra καυτῆρα δι᾿ ἀγγέλων οὕτως πονηρῶν ἐπαχθῆναι τῇ tolam civitatem induci permisit (18)..... Omnes πάσῃ συνεχώρησε πόλει.... Πάντες ἄρδην ἀπὸ νησ prorsus, incipiendo ab iis qui pueri adhuc erant, πίου μέχρις ἀνδρῶν ἀνηρπάζοντο, μόνων τῶν ἐν usque ad eos, qui virilis ælatis erant, rapiebantur, γήρα βαθεῖ πεπεδημένων. Ἵνα γὰρ μή τις εἴπα, solis, qui senectutis provecta facti jam erant, re- φυσικήν τινα γενομένην τοῦ ἀέρος δυσκρασίαν τὴν manentibus. Ne enim quis diceret, naturalem φθορὰν τοῖς ζῶσιν ἐπενεγκεῖν, καὶ ὡς οὐχὶ Κύριος quampiam, quæ obvenisset, aeris intemperiem vi- ἐποίησε ταῦτα πάντα, τούτου χάριν τὸ νέον καὶ ἀνα ventibus luem attulisse, nec Dominum hæc omnia θοῦν τῆς ἡλικίας ἐφθείρετο, τὸ δὲ παλαιὸν καὶ ἐγγὺς fecisse, ideo, qui in ætatis juventute ac fore φανισμοῦ διετηρεῖτο... erant, peribant, qui vero senes mortique vicini erant, servabantur... 33.Postquam igitur his atque hujusmodi morbis λγ'. Επεὶ οὖν τούτων καὶ τῶν τοιούτων ἔνοχο constricti ad venerandi quam maxime, ut dictum νοσημάτων εἰς τὸν ἁγιόδωρον ναὸν τοῦ πανσέπτο est,martyris templum, sanationes donare solitum, κατέφυγον, ὡς εἴρηται, μάρτυρος, τότε καὶ τῆς τοῦ confugerunt, tunc et Dei misericordi magnitudi- Θεοῦ φιλανθρωπίας τὸ μέγεθος καί τῆς ἐνεργούς nem et efficacis certaminum victoris potentiæ τοῦ ἀθλοφόρου δυνάμεως τὸ κηδεμονικὸν ἐπιδείκνη. curam sunt experti. Quouscunque enim ipse, ut το. Οσους γὰρ αὐτὸς ἐφ' ἑκάστης νυκτός, ὡς φιλόfiliorum amans pater, noctibus singulis visitabat, παις πατὴρ, ἐπεσκέπτετο, εὐθὺς ἕωθεν οὗτοι καὶ ii ipsi statim mane et cibum capiebant, et propriis τροφῆς μετελάμβανον, καὶ ποσὶν οἰκείοις εἰς τοῦτο præterea pedibus incedebant: qui prius nutrimenta κατέσπευδον. Οι πρὶν βρωμάτων ἀνόρεκτοι, καὶ fastidientes, pessimeque affecti ac penitus præ πάντων δυσάρεστοι, καὶ πάντη ἀκίνητοι τῷ μεγέθες morborum magnitudine immoti apparuerant, pau- τῶν νοσημάτων ορώμενοι, καί ὀλιγοστῶν ἐντὸς ἡμε cissimos etiam intra dies sani mentique restituti ρῶν ὑγιεῖς καὶ ἀρτίφρονες ἀτεχνῶς τοὺς ἑαυτῶν οἷο domos suas absque metu facile repetebant, se- κους ἀπέτρεχον ἄφοβοι, εχέγγυον ἀσφάλειαν ἔχοντες curitatem, quod a martyre liberali essent, fide τοῦ μὴ τοῖς αὐτοῖς ἀλῶναι παθήμασι το παρὰ τοῦ dignam habentes, fore ut iisdem morbis non cor- πανενδόξου μάρτυρος τούτους ἀπολελύσθαι. Όσους riperentur. Quoscunque vero,cum noctu visitaret, δὲ κατὰ τὰς νύκτας επισκεπτόμενος ὑπερέβαινε, præteribat, illos statim vel mors rapiebat, vel mali τούτους ή παραχρῆμα ὁ θάνατος ὑπεδέχετο, ἢ με diuturnitate laborantes vix tandem per tempus, χρονοσίᾳ κάμνοντας μόλις ὀψὲ ποτὲ διὰ χρόνου ἡ ἀπο imo ne per tempus quidem, nisi martyr, miseri- αλλαγὴ τοῦ νοσήματος ἔφθανε, μᾶλλον δὲ οὐδὲ διὰ Hic modo Joannes verbis Græcis in codice olim Mazarinæo de prava Thessalonicensium vita, gravissimaque,quæ ob hanc tandem illis obvenerit, meritisque tamen minor fuerit, divini Numinis vindicta nonnulla disserit, ac deinde, ut in illis puniendis Dei misericordiam mirandam simul aclaudandam ostendat, ea statim, quæ hic Græce punctorum interpositionem mox excipiunt, subjungit. Joannes hoc loco, punctis distincto, quam multas strages Thessalonica pestis miserandum in modum inflixerit, quam innumera funera attulerit, fuse simul ac graphice exponit; ut autem plagam illam, non e causa naturali, sed e divina vindicta p Thessalonicensibus obvenisse ostendat, verbis prolixis, quibus illud facit, ea etiam, quæ punctis interpositis mox hie subduntur, interserit. Qui non morbis tantum, sed spectris etiam territi Thessalonicenses ad sanctorum templa, ac præcipue ad ædem sancto Demetrio sacram, domibus suis fugerint, Joannes modo, nonnullis adhuc, quibus pestis gravitatem describere pergi, præmissis, hic explanat, ac deinde, qui illis undem a Sancto fuerit succursum, per verba, qua punctorum interpositionem mox hic excipiunt, enarrat.

κ ή σπλαγχνισθεὶς ὁ μαρτις εὐμενως ἐπ- cordia metus, agrotatem benigne respiceret, morbi remissio occupabat. ίνοντα. ὀλιγοστοί μὲν ἦσαν οἱ αὐτόθι ὡς ἀνα λευτήταντες, ὀλίγῳ δὲ πλείους τούτων οἱ ντας τοῖς παθήμασιν. Εἶτα ἐπισκεφθένον, οἱ δὲ ταχὺ τῆς ὑγείας τυγχάνοντες νέβαινον. ᾿Αλλὰ μή τις αδυναμίας ή ἢ προσωποληψίας ἀσεβῶς τοῦ ἐπισκεαψηφίζηται μάρτυρος, τῶν δὲ τηνικαύτα πὶ τῷ τούτου ναῷ προσφερόντων τὰς ρήσας τῷ νῷ, καὶ τὰ προσήκοντα καὶ γνησίῳ Θεοῦ φιλευσεβώς λογισάμεπάντως ἐπωφελῶς καὶ ὡς προνοία καὶ τοὺς εὐθὺς ἐλευθερωθέντας τῶν αγιασθῆναι, καὶ τοὺς παρασυρέντας ἐν ομικῶς παιδευθῆναι, καὶ τοὺς τάχιστα λιπόντας συμφερόντως τοῦτο παθεῖν, ὡς φαίνεσθαι τῆς ἐνεργείας τοῦ μάρτυρος αἱ προνοητικὸν καὶ φιλάνθρωπον. Πόθεν, πείθεὶς ἡμᾶς τὸν ὑπερένδοξον πεπρατριον; Ὅτι μὲν γὰρ μέγας παρὰ Θεῷ καὶ φιλόπολις, ὁμολογοῦμεν καὶ αὐτοί, ν δὲ μηδένα τηνικαῦτα τῶν ἐκεῖσε κειτικώς αὐτὸν ἐπισκέψασθαι, διὰ τὸ μὴ ντικρυς εἶναι τὸ κατὰ τὴν πόλιν γινότῷ μὴ προσκρούσαι τῷ ταύτην ἐκπεπομν ἡμετέρων πράξεων τιμωρόν. πῶς, ὦ ἀγαθοὶ καὶ ἀγαπητοί, τῆς ὑγείας ως τῶν ἀνακειμένων ἀπροσδοκήτως ἐγέδὲ βραχεῖς τῷ ἀριθμῷ παρεσύρησαν τοῖς τολλῷ δὲ τούτων ἥττους οἱ τὴν ψυχήν ; ἐκ τοῦ παρατυχόντος, καὶ ὡς ἂν ἐνσκῆψαν πάθος ἢ κατακρατῆναι τῆ κάμνοντος; ᾿Αλλὰ πρῶτον μὲν τὸ ἐκ όντος λέγειν τι γίνεσθαι τῶν καλῶν οὐδὲ ἐστιν, ἀλλὰ τῶν ἀθέων καὶ τὴν διοικημόνου Θεοῦ πρόνοιαν ἀρνουμένων, και καὶ ὡς ἔτυχε, τὰ πάντα διεξοδεύεσθαι Εἶτα δὲ πῶς, εἴπατέ μοι, οἱ μὲν ἔξω τοῦ κατὰ τοὺς ἰδίους οἴκους νοσήσαντες, χεδόν διεφθάρησαν πλὴν ὀλίγων, ὡς καὶ εἴρηται, μεῖναι τοὺς πολλοὺς, οἱ δὲ τῷ τεμένει τοῦ μάρτυρος προσφυγόντες εδόν διεσώθησαν, πλὴν ὀλίγων τῶν ἐν αιδεία ὑποβληθέντων; Εδει γὰρ κάνε ͵ οὐκ αὐτὸ ἐβοήθει καταλλήλως τῇ πόλει, ἐπισκήψαντα τοὺς πλείους ἀπαλλάξαι, δὲ καταλιπεῖν. δὲ κατὰ μὲν τας ἀγορὰς καὶ τοὺς οἴκους σθαι, μόνοις δὲ τοῖς ἐν τῷ παναγίω τεμάρτυρος μὴ τοῦτο συμβῆναι, ἀλλὰ καὶ ἐναργῆς ἀπόδειξις, τοῦτον δεσπότην του αὐτοῦ φιλάνθρωπον ἐνέργειαν ἐπιδείξαδὲ καὶ νῦν πιστεύωμεν ἅπαντες, ὡς προτὰ πάντα διαπίπτει, καὶ οὐδὲν τῶν καλῶν του γίνεται, ώς τινες ληρωδοῦσι, τὰς ῦ πονηροῦ ἐννοίας ἐκ πρέμνων αὐτῶν τῆς ίας ὁ Θεὸς ἐκκόψαι βουλόμενος ήνοιξεν 34. Verum paucissimi illic, velut haud visitati, mortui sunt, multo autem panciores, qui morborum diuturnitate conficiati fuere. Qui porro visitali sanitatem postea statim obtinebant, numerum excessere. Verum ne quis impotentia vel immisericordiæ vel personarum acceptionis martyrem visitantem impie damnet, eorum qui tunc passi sunt atque ad illius templum confugere, actiones mente expendens, eaque, quæ germano Dei servo conveniunt ac congruunt, pie recogitans, inveniet omnino, recte, atque ut Dei providentiam decet, et illos, qui morbis statim liberati fuerunt, sanatos fuisse, et eos, qui morbo diu protracto passi sunt, convenienter in hisce punitos fuisse, οι eos, qui celerrime vitam amisere, fuisse id, quemadmodum decebat, passos, ut martyris potentis efficacia et providentia et misericordia ubique innotesceret. Unde, siunt, nobis persuades, hac fecisse gloriosissimum Demetrium? Eum enim magnum quidem et potentem apud Deum et civitatis amantem esse fatemur et nos ipsi; nominem autem tunc ibidem decumbentium, sanitate tribula, eum visitasse suspicamur, quod id, quod in civitate gestum, Dei in hanc vindicta, cum ei, si isthanc immisisset, actionum nostrarum defensor adversaturus haud fuisset, minime exstiterit. 35. Et qui, o boni atque dilecti, sanitatem intus decumbentium plure inexspectato sint consecuti, pauciores autem numero cum morbis conflictati diu fuerint,longeque etiam pauciores animam casu posuerint, factumque etiam sit,ut immissus morbus vel aegrotantis virtute vinceretur?Verum primo quidem casu dicere fortuito honorum quidquam factum esse, nun Christianorum est,sed alheurum, qui administratricem unius Dei providentiam uegant, omniasque absque alieno impulsu, atque ut casus fert, evenire opinantur. Deinde vero mihi dicite, quomodo illi, qui extra sanctum templum in propriis domibus ægrolarunt, omnes fere,paucis exceptis, mortui sint, ita ut, quemadmodum dictum est, multi manerent insepulti; illi vero, qui ad venerandum martyris templum fugere,omnes fere, exceptis, qui poenæ a Providentia fuere subjecti, paucis, fuerint servati? oportebat enim et hic, nisi congruam ille attulisset opem,savientem in civitatem pestem plurimos absumere paucissimosque facere residuos. 36. Id autem illis, qui in foris et domibus suis erant, factum esse, solis vero illis, qui in sanctissimo martyris templo erant, non illud, sed etiam contrarium, obvenisse, argumentum est luculentum,illum domus dominum misericordis potentis sua specimen dedisse. Ut porro nunc omnes etiam credamus, universa evenire Dei providentia, nec honorum quidquam, uti aliqui nugantur, sponte sua progigni, Deus, hujusmodi malevoli suggestio ues ex ipsis cordis nostri stirpibus volens exscin

SUPPLEMENTUM. dere, unius ex ibidem tunc decumbentibus mentis ἑνὸς τῶν ἐκεῖσε τηνικαῦτα κειμένων τοὺς ὑφθαλ oculos aperuit, noctisque tempore velut in exstasi hic factus Sanctum chlamyde indutum, roseamque ac venustam faciem præferentem vidit, ut in populum, non secus ac consul quidam, accepta ab imperatoribus potestate, beneficia distribueret, advenientem,omnesque quidem, qui periclitabantur, respicientem, quibusdam vero manum imponentem, crucemque imprimere satagentem; quosdam autem subtristi etiam vultu duntaxat intuentem, paucissimos vero multo dolore ac mcstitia prætereuntem, ita ut illos præ magno de iisdem mœrore intueri haud vellet. μοὺς τοῦ νοῦ, καὶ κατὰ νύκτα ὡς ἐν ἐκστάσει γινό μενος ἑώρα τὸν ἅγιον χλαμύδα ἠμφιεσμένον καὶ εἴ ροδον καὶ χάριεν τὸ πρόσωπον ἔχοντα, ὡς τινα ὕπατον παρὰ βασιλέως ἐξουσίαν λαβόντα, διανείμαι τῷ δήμῳ τὰς χάριτας ἐρχόμενον καὶ πάντας μὲν ἐπιβλέποντα τοὺς κινδυνεύοντας, τισὶ δὲ τὴν χεῖρα ἐπιτιθέντα, καὶ τὸν σταυρὸν κατασημαίνειν πειρώ μενον. Τινὰς δὲ στυγνῷ προσώπῳ καὶ μόνον προςβλέποντα, ὀλίγους δὲ πάνυ μετὰ πολλῆς κατηφείας καὶ σκυθρωπότητος ὑπερβαίνοντα, ὡς μηδὲ ἐνορν κυνοὺς ἐθέλει, διὰ τὸ πολὺ τῆς πρὸς αὐτοὺς λύο πης. 37. Hi igitur mane quidem aut brevi post om- λη'. Οὗτοι μὲν οὖν ἕωθεν ἢ μετὰ βραχύ πέντη nino ac certo moriebantur, illi vero, qui subtristi τε καὶ πάντως ἀπέθνησκον, οἱ δὲ καὶ στυγνή προσώ quamvis vultu, salvifco tamen martyris intuitu πῳ, ὅμως δὲ καταξιωθέντες τῆς τοῦ μάρτυρος στ fuerant honorati, non interibant quidem, morbo τηριώδους εἰσβλέψεως, οὐ διεφθείροντο μὲν, ἐν δὲ tamen diu cruciabantur; verum cum sese visita- τῷ πάθει ἐχρόνιζον, ἀλλ᾽ εὐέλπιδες ἦσαν ἀκούσαν tione, utut cum morore,conventos omnino fuisse, τες παρὰ τοῦ ἑωρακότος, ὅτι ὅλως κἂν μετὰ λύπης ex illo,qui visionem habuerat, intellexissent, spem ἐπισκοπῆς ἠξιώθησαν. Επίστευον δὲ τῷ λέγοντι bonam concepere. Fidem autem hæc dicenti adhi- ταῦτα ἐκ τοῦ τοὺς λεγομένους μη ἐπισκεφθήνει πιο buerunt ex eo, quod quos visitatos haud fuisse ραχρῆμα τελευαν, καὶ πάλιν τοὺς ὑποδεικνυμένους assereret, illico morarentur,rursumque quod quos ἐν ἱλαρότητι κατασφραγισθῆναι, ἕωθεν εὐθὺ τὰ τῆς in hilaritate signatos fuisse moneret, statim mane υγιείας ἐπιφέρεσθαι σήμαντρα, ὡς μηδὲ τοὺς ἰαsanationis signa præferrent, ita ut ad tales acce- τοὺς τολμῶν τοὺς τοιούτους λοιπόν προσεγγίζειν dere deinceps medici non auderent,timentes post δεδιότας μετὰ τὴν σφραγίδα τοῦ μάρτυρος ἀνθρωπί impressum a martyre signum artis humanæ me- νης τέχνης προσαγαγεῖν βοηθήματα. delam adhibere. 38. Ille autem, qui videre ista dignus habitus λη. Αὐτὸς δὲ, ὁ ταῦτα καταξιωθεὶς ἰδεῖν, εἰς ἦν fuerat, eorum qui morbo diu cruciabantur, unus τῶν χρονισάντων ἐν τῷ νοσήματι, καὶ της εκάστου erat, atque uniuscujusque e prædictis rebus τῶν εἰρημένων πραγμάτων ἐκβάσεις ἑώρα. Τοῖς τε eventus videbat. Is enim statim, qui sanitati inex- γὰρ εὐθὺς ἀπροσδοκήτως φωννυμένοις συνέχεια, " spectato restituebantur, congaudebat, eosque, qui τούς τε παρ᾽ εὐθὺ τὸν βίον ἀπολιμπάνοντας, εἰ καὶ extemplo vita excedebant, etsi pauci quidam per ολίγοι τινὲς οἱ τοιοῦτοι ὦσαν διὰ τὸ τοῦ μάρτυρος martyris benignitatem essent hujusmodi, naturæ εὐμενὲς, ὅμως κατὰ τὸ πρέπον τῇ φύσει ἐδάκρυσε, tamen ut congruum erat, deplorabat, atque illos, τούς τε σὺν αὐτῷ τοῖς πάθεσιν ἐγχρονίζοντας τοῖς qui secum morbi diuturnitate premebantur, ser- λόγοις παρεμυθεῖτο, τὴν ὑπομονὴν ἐντιθεὶς καὶ ἔμα monibus consolabatur,patientiam suadens,cumque σὺν αὐτοῖς κατακείμενος ἀξιοπιστότατος εφαίνετο una cum illis decumberet, fide dignus videbatur, σύμβουλος, τοῦ δεῖν μετ᾿ εὐχαριστίας τὰ ἐπαγόμενα dum cum gratiarum actione ferenda esse immissa φέρειν. Ἔλεγε γὰρ τοῖς συγκατακειμένοις αὐτῷ· suadebat. Iis enim, qui secum decumbebant, di- Θαῤῥεῖτε, ἀδελφοί· πιστεύω γὰρ τῷ Θεῷ, ὅτι καὶ cebat: Confdite, fratres; credo enim fore ut τῶν ἁμαρτιῶν ἡμᾶς ἐλευθεροῦ διὰ τοῦ χρονισμοῦ τῶν Deus per morbi diuturnitatem peccatis nos liberet, νοσημάτων, καὶ ἐλέπων ὡς εὐχαρίστως μετὰ προθε vidensque, quod cum gratiarum actione animique μίας τὴν παιδείαν αὐτοῦ δεχόμεθα καὶ ἀγογγυστί, alacritate ac sine murmuratione castigationem οὐ βραδύνει τοῦ ἀναλαβεῖν τὰς ἀσθενείας ἡμῶν, καὶ ejus accipiamus,infirmitates nostras sistere, mor- βαστάσαι τὰς νόσους ἡμῶν. Διατί οὖν, ἔχεις εἰπεῖν, bosque auferre non tardabit. Ut quid igitur, repo- " δ τοιοῦτος ἀνὴρ ἐνεχρόνισε τῇ νόσῳ καὶ μέχρι πολλού Βὁ nes, vir hujusmodi, qui talis visionis dignus ap- διέμεινε κατακείμενος ἐν τῷ πανσέπτῳ ναῷ, ὁ τοιχύν paruerat, donumque, ut ita dicam, prophetiæ της θεοπτίας ἄξιος φανείς, καὶ προφητείας σχεδόν acceperat, morbo diu fuit excruciatus, atque ad εἰπεῖν δεξάμενος χάρισμα· οὐδὲ γὰρ, εἰ ἀμαρτία; longum tempus (neque enim, si peccatis fuisset οὗτος ἐπεφόρτιστο, τοῦ πανενδόξου μάρτυρος ἐγίνετο onustus, gloriosissimum martyrem vidisset in θεωρός; templo maxime venerando mansit decumbens? 39. Dictorumne, dilecte, meministi, nihil scilicet eorum quæ sunt, a seipsis esse, sed Dei providentia omnia gubernari? Ne igitur, ut supra diximus, quisquam existimet facta esse, ut fors tulit, quæ supra exposuimus, illos, dico, qui mortui sunt, celerius discessisse, illosque, qui λθ', Οὐ μέμνῃ τῶν εἰρημένων, ἀγαπητέ, ὡς οὐδεν τῶν δεόντων ἐξ αὐτομάτου καθίσταται, ἀλλὰ προνοί Θεοῦ διοκεῖται τὸ πᾶν; Ἴνα οὖν, ὡς ἔγημεν εἰπόν τες, μὴ νομίσειέ τις, ὡς ἔνυχε, γεγενῆσθαι τὰ προειρημένα, λέγω δὴ τοὺς σε διαφθαρέντος θάττον θα· νεῖν, καὶ τοὺς ἰαθέντας εὐθὺς ἀναστῆναι, καὶ τοὺς

ἐγχρονίσαντας ταῖς νόσοις βασανισθῆναι τῷ διαστή- sanati sunt, statim surrexisse, et qui morbis imματι, καὶ μὴ διὰ τῆς τοῦ μάρτυρος εν διακρίσει morabantur, per intervallum discruciatos fuisse, ἐπισκοπῆς θεαρέσεῳ οἰκονομηθῆναι τηνικαῦτα τὰ nec per martyris discretam e Dei voluntate visi ἐκεῖσε γενόμενα, τούτου χάριν ὁ λεχθεὶς ἀνὴρ ἐφυ. tationem,quæ ibidem tunc evenere,ordinata fuisse; λάχθη τῇ νόσῳ, ἵνα τῇ παραμονῇ τὸ πᾶν θεωρήσας ideo vir prædictus morbo servatus fuit superstes, ἐξηγήσηται τοῖς μετ' ἔπειτα. Τοῦτο γὰρ καὶ αὐτὸς ut omnia conspicatus posteris ea in vivis manens ἐγχρονίζων τῇ νόσῳ ἐθαύμαζε, πῶς τοῦτο πάσχει και superstes narraret. Etenim etiam ipsemet, qui τοι σφραγιζόμενος ὑπὸ τῆς παναγίας ἐκείνης χει» morbo diu immorabatur, stupebat, qui id, utut a ρός· μετὰ καὶ ἄλλων πολλῶν κἀκείνων αὐθωρὸν sanctissima illa manu signatus,pateretur, ipseque Αγιαινόντων, αὐτὸς ἔτι τῷ πάθει συνείχετο. Οὐδὲ adhuc, multis etiam illorum aliis illico sanatis, γὰρ ἰάτεω; ἔτυχεν, εἰ μὴ πάντων εἶδε τὸ τέλος morbo detineretur. Sanitatem enim consecutus non τῶν τε ρωννυμένων, τῶν τε παραπεμπομένων εἰς est, nisi cum omnium et sanitati restitulorum θάνατον. Τίνα οὖν αἶνον δῶμεν τῷ κηδεμόνι μετὰ et morte sublatorum finem vidisset. Quam igitur Θεὸν τῶν ψυχῶν ἡμῶν τῷ ἐν οὐρανοῖς καὶ ἐπὶ γῆς laudem demus animarum nostrarum post Deum δεδοξασμένῳ μάρτυρι Δημητρίῳ, τῷ πᾶσιν, ὡς εἰς curatori, in cœlis et in terra glorificato martyri πεῖν, τοῖς περιλειφθεῖσιν ἐν τῇ πόλει καὶ διαφυγούσι Demetrio, qui omnibus, ut ita dicam,qui in civiτὴν θεήλατον ἐκείνην ὀργὴν αἰτίῳ τῆς σωτηρίας γε tate manserunt superstites, illamque a Deo imγενημένῳ; missam castigationem vitarunt, salutis causa exstitit? μ'. Οὐδὲ γὰρ τόπῳ ἢ χρόνῳ τὴν οἰκείαν ἐπίσκε ψιν περιώρισε ποτε, ἀλλὰ καὶ κατ' οἴκους τῶν παρ σχόντων ἐπιφοιτῶν, τοὺς χρείαν ἔχοντας ἰᾶται, διαπαντὸς καὶ τοὺς ἐν τῷ πανσέπτῳ αὐτοῦ ναῷ μετὰ πίστεως παραγινομένους χαίροντας καὶ ῥωννυμένους τῇ πίστει μᾶλλον ὑπὲρ τὰ σώματα τῆς οἰκείοις ἀποδίδωσι. Τὸ γὰρ πιστευθὲν αὐτῷ παρὰ Θεοῦ τῆς διδασκαλίας τάλαντον, ὡς εὐγνώμων και διά πυρος δοῦλος, μέχρι νῦν καλῶς ἐργαζόμενος τῶν ψυχῶν τὴν ὠφέλειαν διὰ τῆς τῶν σωμάτων ἰάσεως πραγματεύεται. ᾿Αναζωπυρῶν γὰρ τὸ σῶμα τὴν ψυχὴν αἰσθάνεσθαι ποιεῖ τῆς εὐεργεσίας, κἀντεῦθεν ἐκζητεῖν ἀνενδότως τρέπεσθαι, τίς ἡ δύναμις ἡ ἐνεργὸς, καὶ πείρα μαθοῦσα, ὡς ὁ μόνος Θεὸς ἐπί σταται ὁ τὰς τοῦ μάρτυρος αὐτοῦ πρεσβείας ἔργῳ περατών, φυσικῶς ἕλκεσθαι λοιπὸν πρὸς τὸν Θεοῦ γνωσίας λογισμόν παρασκευάζει, ὅπερ ἐστὶν ἵαμα ψυχῶν ἐκ τῶν πτερύγων τῆς δικαιοσύνης ἡλίου, κατὰ τὸ γεγραμμένον, ἀκτινοβολούμενον θεοπρεπώς, ὅτι αὐτοῦ ἐστιν ἡ δόξα, κ. τ. λ. 40. Neque enim loco vel tempore visitationem suam unquam circumscripsit, sed eorum etiam, qui patiuntur, domos adiens, sanitati illos, quibus il convenit, semper restituit, eosque, qui ad suum maxime venerandum templum cum fiducia acce dunt, lælantes fideque adhuc magis quam corpore roboratos domesticis restituit. Sibi enim creditum a Deo doctrinæ talentum recte usque nunc, velut prudens ac fidelis servus administrans,corporum sanatione animarum studet utilitati.Corpus enim anans facit, ut benefcium anima sentiat, hincque moveatur, ut haud perfuuctorie inquiral, quæ sit beneficium conlerens potentia, experientiaque, solum Deum opere complere sui intercessiones martyris, edoctam parat, ut naturaliter ad Dei cognitionis confessionem tandem trahatur; quod est animarum sanatio, ex justitiæ illius solis, secundum quod scriptum est, alis emissa a Deo, quia ejus est gloria, etc. CAPUT IV. De energumenis Sancti patrocinio sanalis μα΄. Οὐ σωμάτων δὲ μόνον ἰάμασιν ὁ καλλίνικος οὔτ τος ἐναβρύνεται μάρτυς, ἀλλὰ καὶ δαίμοσι κτωμένας ψυχάς, καὶ φρενῶν ἀλλοτρίας εἰς τὸ κατὰ φύσιν τῇ τοῦ ἁγίου Πνεύματος δωρεᾷ καὶ πολλὰς καὶ πολλά κις ἀνεκαλέσατο, οὕτως ὡς μηδὲ τολμῶν ῥῆξαι φως νὴν τὰ δαιμόνια τοσαύτην σφοδρότητά κατ' αὐτῶν ἐξελαστικὴν ἡ τοῦ ἀθλοφόρου χάρις ἀποστίλβει. Ut Thessalonicensibus non paucis, peste correptis, sanitatem fuisse, sancto Demetrio pro iis apud Deum intercedente, prodigiose restitutam, , ostendat, multum enimvero toto fere hoc capite huc usque laborat Joannes Thessalonicensis. Verum an sat felici successu? Erit sane, cur ita appareat, maxime si, quod sanationibus prodigiosis, ab illustri hoc scriptore assertis, fundamentum præcipuum præbet, quodque ego tanquam certo falsum rejicere non ausim, locum habuerit, nec vana,quod absit ut asseverem, illusio exstiterit, narrata ab 41.Non solum hic pulchris victoriis condecoratus martyr corporum sanationibus effulsit, sed animas eliam, a dæmonibus obsessas atque a mente alienas et multas et saepe ad naturalem statum Spiritus sancti gratia revocavit, ita ut nec verbum mutire dlæmonia auderent; tantam expultricem adversus eos vim çertaminum victoris gratia emittebat. Uti illo nocturna apparitio, qua visitare ægros, prospero sanationis eventu visitationem proxime excipiente, viro cuidam probo Demetrius fuerit conspectus. Caput hoc e ms., e quo et bic id damus, codice olim Mazarinæo, nunc regio Parisiensi, integrum pescriptum habemus; in hoc autem a pag. 52 usque ad pag. 55 extenditur, sequentemque hunc præfert titulum: Περὶ τῶν δαιμονώντων, id, est, De dæmoniacis seu possessis a dæmone.

SUPPLEMENTUM. enim etiam gladius fulgens acuteque ad scinden- Καὶ γὰρ ὥσπερ ξίφος ἐξαστράπτον καὶ τομῶς ἤκου dum redditus damnatum, qui feriendus est, præ νημένον τῇ σφοδρότητα του φόβου περισκοπούσαν metus vehementia calligine occupans,neque ut so- τὸν κατάκριτον μέλλοντα κρούεσθαι, οὐδὲ τὰς εἰωlitas in angustiis supplicationes faciat permittit, θυίας ἱκετερίας τῶν ἐν ἀνάγκαις ἐνδίδωσιν αὐτῷ ila etiam ccelitus accepta martyris gratia spiritua· ἀναπέμψασθαι, οὕτως ἡ τοῦ μάρτυρος οὐρανόφοιτος liter effulgens solarium,qui lucem afferunt,radio- χάρις υπερλάμπουσα πνευματικῶς καὶ τῶν σελαςrum adinstar luminis quasdam speciem præferen- φέρων ἡλιακών ακτίνων τὰς ζοφώδεις τοῦ διαβόλου tes diaboli potentias, veluti tenebras ex instituto δυνάμεις ἐτύφλωσεν, ὡς προαιρέσει τὴν σκότωσιν diligentes, longiusque a divino lumine remotas, ἐκλεξαμένας, καὶ τοῦ θεϊκοῦ φωτὸς ἀποικισθείσας caligine involvit. μακρότερον. 42.Sed cum personæ,quibus mens, a dæmonum μβ'. ᾿Αλλ' ἐπειδὴ πολλὰ καὶ, σχεδόν εἰπεῖν, ἐνpossessione per invisibilem beatissimi divinique αρίθμητα τῶν ἰαθέντων τὰ πρόσωπα, οἷς ὁ νοῦς martyris curam liberala, rediit, multa sint atque ἐσωφρόνησεν, ἐλευθερωθεὶς τῆς τῶν δαιμόνων και fere, ut ita dicam, innumera,eas,ne serino fasti- τακρατήσεως ὑπὸ τῆς τοῦ παμμαχαρίστου καὶ θεοdium creet, prætereamus, ad aliam, quæ animos φόρου μάρτυρος ἀοράτου Επιστασίας, διὰ τὸ προστ magis movere nata sit, narrationem properantes. χορὲς τοῦ λόγου ταύτα παρέλθωμεν, ἐφ' ἑτέραν Ne tamen prodigiorum hujusmodi omnino fiamus κατανυκτικωτέραν διήγησιν σπεύδοντες, ἵνα δὲ μὴ immemores, age, quod recens factum est,in me. πάντη τῆς τοιαύτης θαυματουργίας καταστώμεν dium, tanquam in superiori veste universum, ἀμνήμονες, φέρε, τῷ νεωστὶ γεγονὸς εἰς μέσον ἀγές quod intra latet, certaminum victricis potentiæ ar- γωμεν, ὡς ἐξ ἄκρου τῆς ὤας τὴν ὅλην της κρικῆς gumentum exhibentes, adducamus. Milites qui- ὑπόστασιν τῆς ἀθλοφορικής παριστώντες δυνάμεως, dam, numero plures, generosique ac fortes, ο Πλείους τινὲς στρατιῶται γενναῖοί τε καὶ ἀνάρετοι legione sua quempiam apprehensum, bini qui- ἕνα τινὰ τῆς αὐτῆς λεγεώνος κατέχοντες ἀνὰ δύο μὲν dem ambas patientis manus constringentes, bini ἑκάστην χεῖρα τοῦ πάσχοντος ἐγκρατῶς περισφίγ autem, capite ejus correpto, tantum, quantum γοντες, δύο δὲ τῆς αὐτοῦ κεφαλῆς ἀντειλημμένοι τὸ poterant, ne eos morderet impedientes, alii vero, δάκνειν αὐτοὺς καθ᾽ ὅσον οἷοί τε ἦσαν ἀπείργοντες, medium tenaciter tenentes trudentesque, ad glo- ἄλλοι δὲ τῶν μέσων ἀπρὶξ λαβόντες καὶ συνωθούν riosissimi martyris templum ire compulerunt, τες βαδίζειν ἠνάγκαζον, τὴν ἐπὶ τὸν ναὸν τοῦ πανετducentes eum, qui nec, quo ferretur, sciebat, δόξου μάρτυρος ἄγοντες οὐκ εἰδότα που φέροιτο, nec trudentes, utut sibi quam maxime familiares, οὐδὲ τοὺς ὠθοῦντας γνωρίζοντα, καίτοι λίαν αν noscebat, nec quidquam omnino sans mentis ha- κείους τυγχάνοντας, οὐδ᾽ ὅλως τῶν φρενῶν ἔχοντά τι ὑγιές. bebat. 43. Ita enim malevolorum spirituum inhabitatio ratione destitutum effecerat miserum,ut animalia irrationalia, profectis a sentiendi facultate motibus rationalem ipsius sese circumagendi rationem vincentia, tantum illum superarent, quantum viri, mentis compotes,inordinatam animalium irrationalium vivendi rationem rationali gubernatione exsuperant. Cum autem vix nec nisi magna trudentium vi ad templum miser ductus fuisset, id ei ingredi non dabatur, dæmonibus insania sua ita invalescentibus, ut ab eo milites omnes percussi ante portam una cum eo proni in terram ca lerent. Cum autem factum esset murmur, sacrique templi famuli cum aliis pluribus accurrissent, multa vi sublalum intro ferunt, atque in humi stratum, qui paratus ei erat, lectum conjiciunt, a pluribus ilerum, quam ab octo, constrictum. 44.Quid igitur hinc mirabor,aut quid martyris laudabo? An hospitalitatem? an simpliciter humanitatem? an promptam in exaudiendis, a quibus cum fide invocatur, facilitatem, seu potius neque eliam invocatam erga eos qui in angustiis sunt, misericordiam?Hinc enim ipse de quo nunc sermo, neque, si voluisset, opem implorare poterat,quod lingua a morbo esset ligata, seu potius quod præter rationem etiam ipsum velle a malevolis spiritibus ei erat sublatum. Verum ut Deus, Moyse etiam, μγ'. Οὕτω γὰρ ἡ τῶν πονηρῶν πνευμάτων ἐνοί κησις τὸν δείλαιον ἔστησε φροῦδον τοῦ λογισμού, ὡς τοσοῦτον ὑπερφέρειν αὐτοῦ τὰ ζῶα τὰ ἄλογα ται; αἰσθητικαῖς ὁρμαῖς τὴν λογικὴν ἐκείνων νικώντα περιφοράν, ὅσον οἱ σώφρονες ἄνδρες τῇ λογικῇ βερνήσει τὰς τῶν ἀλόγων ζώων ἀσυγκρίτω διαίτης ὑπερβαλλούσῃ καλλονῇ. ᾿Αχθεὶς δὲ μόλις καὶ ἀνάγο κ πολλῇ τῶν ὠθούντων ὁ δείλαιος ὅτι τὸν ναὸν οὐ συνεχωρεῖτο εἰσέρχεσθαι, τῶν δαιμονίων ἐνισχυτάνα των οὕτως αὐτῶν τῇ μανία, ὡς ἅπαντας τοὺς ἐμπεπληγμένους αὐτῷ στρατιώτας πρενεῖς πρὸ τοῦ πυ λῶνος σὺν ἑαυτῷ καταστρέψασθαι. Θορύβου δὲ γενομένου καὶ τῶν ὑπηρετῶν τοῦ ἁγίου τεμένους τὸν ἄλλοις πλείοσι συνδεδραμηκότων, βία πολλῇ δια βαστάσαντες εἴσω φέρουσι, καὶ ῥίπτουσιν ἐπὶ τῆς ἑτοιμασθείσης αὐτῷ χαμαιστρώτου εὐνῆς, πλείους ἡ ὀκτὼ πάλιν αὐτὸν περισφίγγοντες. μδ. Τί τοίνυν ἀπεντεῦθεν θαυμάσω, τί δὲ δοξάσω τοῦ μάρτυρος; Τὸ φιλόξενον; ᾿Αλλὰ τὸ ἁπλῶς φιλάνθρωπον, ἀλλὰ τὸ ταχυήκοον πρὸς τοὺς ἐπικαλού μένους ἐν πίστει; Η μᾶλλον τὸ μηδὲ καλούμενον ἐλεεῖν τοὺς ἐν ἀνάγκαις; Οὗτος γὰρ δὴ, οὗτος ὁ νῦν προκείμενος τῷ λόγῳ οὐδὲ βουλόμενος ἐπικαλεῖσθαι ἐδύνατο διὰ τὸ δεδέσθαι τὴν γλῶτταν ὑπὸ τοῦ πάθος, μᾶλλον δὲ πρὸ τοῦ λόγου καὶ αὐτὸ τὸ βούλεσθαι ὑπὸ τῶν πονηρῶν πνευμάτων ἀφῃρημένος· ἀλλ᾿ ὥσπερ ὁ Θεὸς καὶ σιωπώντος τοῦ Μωϋσέως, ὅτι τὸν Ἰσραὴλ

ἡ τε θάλασσα καὶ ἡ στρατὸς τῶν Αἰγυπτίων εἰς μέσον dum Israel et mare et Ægytiorum exercitus in συνέκλειον, ὅμως ἀπεκρίθη λέγων πρὸς αὐτὸν. «Τί βοᾷς πρός με;» με'. Εβλεπε γὰρ τῇ καρδιογνωστικῇ αὐτοῦ δυ νάμει τὴν τοῦ προφήτου ψυχὴν εἰς οὐρανοὺς ἀνιπταμένην καὶ προσπίπτουσαν αὐτῷ νοερώς διὰ τὴν ἐκ τῆς θαλάσσης καὶ τῶν πολεμίων ἀπόγνωσιν. Οὕτως ἡ τὴν ἐν Θεοῦ γνωστικὴν χάριν τῷ οἰκείῳ τῆς μαρτυρίας αἵματι δικαίως ἐμπορευσάμενος καὶ σιωπών των ἀκούει, καὶ ἀκούων οὐ καταμελεῖ. Υπέρ γάρ τῆς ἐκείνων ἀδυναμίας ἢ ἀναισθησίας ή φιλανθρωπία τὴν ἔαυτοῦ καθικέτευε ψυχήν, δ δὴ καὶ ἐπὶ τούτῳ τῷ νέῳ τοῦ λεγεῶνος ἐργαστηρίω γεγένηται• μηδὲν γὰρ τοῦ δαιμονιῶντος πρεσβευτικόν φθέγξαμένου (μετὰ γὰρ τοῦ δύνασθαι, ὡς εἴρηται, ἀφῄρητο καὶ τὸ βούλεσθαι διὰ τὸ μὴ σώαν εἶναι τὴν ἔννοιαν), αὐτὸς ὁ ἅγιος εἴσω βροχυτάτου λίαν καιροῦ σῶον τὸν στρατιώτην τοῖς ἰδίοις ἀπέδωκεν. μϛ΄. Οὕτως, ὡς εἴρηται, τῶν δαιμόνων ἀπελαθέντων αὐτοῦ, ὡς μηδὲ ψόφον ἐν τῷ ἐξιέναι, μηδέ κραυγήν τινα πεποιηκέναι, καθάπερ ἄλλοις εἰώθει σαν, τοῦτο τῆς ὑπερβαλλούσης δυνάμεως τοῦ ἀθλο φόρον ἔμποιησάσης, ὥσπερ αὐτὰ τῷ ἀμέτρῳ φόβῳ, πρωὶ καὶ πάλιν ἐπέπιπτον κατὰ τὸ εἰωθὸς οἱ οἰκεῖοι τῷ πάσχοντι, χεῖρας αὐτοῦ καὶ ὤμους καὶ κεφαλὴν καὶ τὰ γόνατα περισφίγγοντας. Ὁ δὲ πρὸς αὐτοὺς εἰσβλέψας οὐχ αἱματώδει, καθὼς ἔμπροσθεν καὶ τεταραγμένῳ τῷ βλέμματι, ἀλλ᾽ εὐσταθεῖ λίαν τὴν τῆς ψυχῆς γαλήνην ἐμφαίνοντι, ἔκπληξιν αὐτοῖς ἐνεποίει χαρμονῇ μεμιγμένην· ὡς δὲ ἐπιπολύ καθηδυνόμενοι τῇ θέᾳ τῇ πρὸς αὐτὸν τοῦ φθέξασθαί τι πυσματικὸν ἐπελάθοντο, αὐτάρκως τὰς ἑαυτῶν ψυχας διὰ τῆς ὀράσεως καὶ μόνης εὐφραίς νοντες, ἔφθασεν αὐτός τῇ Ῥωμαϊκή γλώττῃ ἐρωτῶν αὐτοὺς ἀπροσδοκήτως. μζ'. Τί, φησὶ ἐμπίπτειν ἐπιχειρεῖτέ μοι καὶ κατέχειν, ὥσπερ τοὺς ἐν χύχει σφοδρῷ σφενδονου» μένους ὑπὲρ τὴν κλίνην, ἢ τοὺς ἐν πνεύματι δαιμονίῳ στρεβλουμένους τὰ σώματα; οἱ δὲ καὶ τὴν ἐρώτησιν καταπλαγέντες ὡς σώφρονα καὶ τὴν τοῦ πράγματος ἀλήθειαν εἰπεῖν αἰσχυνόμενοι ἀπακρίθησαν οὕτως· Κατέχομέν σε ὅπως ἀναστὰς ἐνδύσῃ, καὶ ἀπέλθωμεν εἰς τὸν οἶκόν σου. Ὁ δὲ πρὸς αὐτούς· Τίνος γάρ χάριν ἐνταῦθα παρεγενόμεθα, μήτε έορα τῆς οὔσης, μήτε ἄλλου τινὸς κατεπείγοντος; οὕτω γὰρ, ὡς εἴρηται, ἠλλοιωμένος ἐτύγχανε τας φρένας τὸ πρότερον, ὡς μηδὲ διάλειμμα ἔχοντα διαγνωναι κἂν ὅτι νοσεῖ. Οἱ δὲ περὶ αὐτὸν ἐκπλαγέντες τὴν σφοδρότητα του πάθους καὶ ὑπερθαυμάσαντες την Θεοφόρον ενέργειαν τοῦ μάρτυρος φιλάνθρωπον εἶπον πρὸς αὐτόν. Διά τί μὲν ἦλθες ἐνταῦθα, οὐ χρή σε νῦν μαθεῖν· εὐχαρίστει δὲ τῷ Θεῷ, καὶ δόξαζε τὸν ἅγιον αὐτοῦ μάρτυρα, ὅτι σὲ μὴ γνόντα διότι ήλθες ἐνταῦθα, νῦν ἀποστέλλει γινώσκοντα τὴν εἰς τὸν οἶκον ἐπάνοδον. Τῷ δὲ Θεῷ ἡμῶν ἡ δόξα, κ. τ. λ. 6 Exod. XIV, Cum miraculum, hic relatum, haud dudum tube, cum hæc scriberet, accidisse, Joannes Thessalonicensis supra num. 42 indicet, non est sane medio tenebant inclusum, silente, respondit ta - men dicens ad eum: • Quid clamas ad me 6? 45. Sua enim, quæ corda novit, potentia conspexit prophetæ animam cœlos versus volantem atque ante ipsum præorta ex mari et inimicis desperatione in spiritu concidentem.Ita,ille, qui com gnoscendi, quæ ad Deum spectant, gratiam proprio martyrii sui sanguine juste emit, silentes etiam audit, nec audiens spernit. Pro eorum enim impotentia sensuumve defectu animæ ipsiusmet supplicat misericordia, quod et in nova illa legionis officina est factum. Nihil enim, quod deprecationem sonet, energumeno (cum posse enim, ut dictum est, etiam velle, quod mens ei sana non esset, amiserat) loquente, ipse Sanctus intra breve admodum tempus suis sanum militem restituit. 46. Damonibus sic, ut dictum est, ex eo ejectis, ita ut nec, quemadmodum ab aliis fieri soluerat, in exeundo strepitum, nec clamorem ullum eximia certaminum victoris virtute id impediente, osque quodammodo iis præ immenso limore occludente, ediderint mane iterum de more in patientem familiares, manus ejus et humeros et caput et genua constringentes, irrue bant. Hic autem illos non cruento, ut ante, turbaloque vultu, sed tranquillo admodum, animæque pacem manifestante intuitus,stuporem gaudio mistum iis injecit, adeo ut, cum maxima ex sibi in illo oblato spectaculo voluptate accepta, quidquam, quod eum interrogarent, proferre, solo etiam visu animos sufficienter oblectantes obleclantes obliviscerentur, ipse prius illos Romana lingua inexspectato interrogarit. 47. Quid, inquit, me invadere, nec aliter,quam qui præ algoris vehementia in lecto contorti jacent corporibusve in damoniaco spiritu distor quentur, continere conamini? Illi vero interrogalione, utpote quæ sanæ esset mentis, obstupefacti, reique veritatem dicere erubescentes, hunc responderunt in modum: Detinemus te,ut surgens vestiaris atque abeamus in domum tuam.lllic autem illis reponit: Ut quid vero, cum nec dies festus sit, nec aliud quidquam urgeat,huc nos(ita enim prius, ut dictum est,a mente alienatus erat, ut neque,quo sese agrotare cognosceret, interstitium haberet) advenimus? Illi autem,qui prope illum erant,morbi vehementia obstupefacti, misericordemque, quæ divinum quid præferret, martyris virtutem supra nodum admirantes dixerunt ad eum: Quam quidem ob causam huc veneris, non oportet te scire modo gratias autem age Deo, sanctumque ejus martyrem lauda, quod te, cur huc veneris non noscentem, domum modo redire noscentem, dimittat. Deo nostro gloria, ect. cur id revocetur in dubium, nec etiam ambigendum videtur, quin sancti Demetrii virtute, uti quidam scriptor asseverat, fuerit patratum.

SUPPLEMENTUM. CAPUT V. Qui Sancti reliquias postularit, easque tamen haud imperari imperator Mauritius Dilecti,ad magni etiam, si placet, deiferique mar-A ᾿Αγαπητοί, ἔλθωμεν, εἰ δοκεῖ, τὰ πολλὰ παρτέρια tyris, prætermissis iis quæ vulgaria sunt, appari- μόντες, καὶ εἰς ὀπτασίας του μεγάλου καὶ θεοφόρου tiones, eximiam etiam per eas magnifica illius μάρτυρος, δεικνύντες καὶ δι᾿ αὐτῶν τὴν ὑπερμεγέθη ineffabilisque potentiæ gloriam ostendentes, venia- δόξαν τῆς μεγαλοπρεπείας αὐτοῦ καὶ τῆς ἀνεκφρά mus. Quoniam enim semper quidem,maxime au- στου δυνάμεως. Επειδὴ γὰρ φιλομάρτυρες ἀκριβεῖς tem idololatriæ tempore, qui civitatem hanc Deo τε καὶ ἀσφαλέστατοι ἀεὶ μὲν, μάλιστα δὲ οἱ κατά dilectam incoluerunt, Christiani accurali constan- τὸν τῆς εἰδωλομανίας καιρὸν τὴν θεοφιλή ταύτην tissimique martyrum amatores fuerunt, præ metu, Θεσσαλονίκην οικοῦντες Χριστιανοί καθειστήκεσαν ne sanctorum inartyrio coronatorum corpora ido- καὶ δέει τοῦ μὴ τὰ τίμια σώματα τῶν μαρτυρούν lolatrarum furori committerentur, tacite illa ac των ἁγίων τοῖς τῶν εἰδωλολατρῶν προδούναι θα mysteriose in terra absconderunt, adeo ut usque μοῖς, ἐχεμύθως ταῦτα καὶ μυστηριωδῶς ἐν τῇ in praesens tempus ex iis qui martyrium in hac κατετίθεσας, ὡς μηδὲ μέχρι νῦν τηλαυγώς μηsubierunt, nullius prorsus, præterquam celeber- δενὸς τῶν ἐν αὐτῇ μαρτυρησάντων ἀγιοδόχως θεσ rima ac sanctissimæ virginis Matrona sa- και γνωσθῆναι, ὅποι τυγχάνοιεν ἀποκείμεναι, πλὴν crum conditorium, quo depositi fuerunt, certo της σεμνοτάτης καὶ παναγίας παρθένου Μητρώο noscatur. 46. Cum hæc piæ memoriæ Mauritius imperator didicisset ac partim quidem, verane esset, quæ celebrabatur, civium erga martyres sollicitudo, experiri vellet, partim autem divino gloriosissimi martyris Demetrii, qnod multa de eo scripta esse audivisset, amore esset correptus, ad eum, qui tunc civitatis Thessalonicensis populum pastor moderabatur, sacris usus apicibus, tanquam pius imperator petiit, ut e Christiferi martyris Demetrii reliquiis aliquid sibi, auxilium idde per fdem in bello obtinere desideranti, mitteretur. Ad quem, qui archiepiscopalem cathedram feliciter occupabat, Eusebius ipse enim prædictam imperatoris petitionem acceperat hujusmodi usus est litteris: 49. Non ita, imperator, quemadmodum certe in aliis regionibus usuvenit, Deo dilecta Thessalonicæ alumni sanctorum, qui martyrium subierunt, corpora palam, ut eorum aspectu et tactu insensibiliter ac continuo ad pietatem animas excitent, solent exponere; sed contra fidem in cordibus suis intellectualiter servantes, rerumque hujusmodi aspectum præ pietate eximia metuentes, eis, ut Deo placeant, fidei sinceritas sufficere existimata est. Martyrum autem lipsana ita sene abscondere debere putarunt, ut nulli omnino præterquam iis ipsis, qui Quod hoc capite narratur, aut, si mavis, hoc ipsum caput e ms. pariter codice olim Mazarinæo, nunc regio Parisiensi, in quo a pag. 55, seu potius (bis enim hæc per errorem in illo notantur) a pag. 56 usque ad pag. 58 extenditur, integrum penes nos exstat exscriptum sequenti in capite, quem et in dicto codice præfert, titulo insignitum: Περὶ τῆς αἰτήσεως τῶν λειψάνων τοῦ μάρτυρος, De postulatione reliquiarum martyris. De hac sancta martyre ad dier 15 Martii, quo exstat Martyrologio Romano inscripta, actum adud non jam est, ibidemque, virginem eam non fuisse, a Bollando in historica, quam de eadem contexuit, Sylloge tanquam probabilius num. 8 fuit propositum. Quod nescio an ab eo Operis nostri conditore factum fuisset, si luculentissimum, quod pro sanctæ illius martyris virginitate hic occurrit, Joannis, Thessalonicensis fæculo septimo archieνης. Ο μ'. Ταῦτα μαθὼν ὁ τῆς εὐσεβοῦς λέξεως Με ρίκιος ὁ βασιλεὺς, καὶ τοῦτο μὲν τὴν τῶν πολιτῶν περὶ τοὺς μύρτυρας βοωμένην ἀκρίβειαν πειράσε βουλόμενος, εἰ πέφυκεν ἀληθῆς, τοῦτο δὲ καὶ θείῳ ἔρωτι ληφθείς τοῦ πανενδόξου μάρτυρος Δημητρίου διὰ τὸ ἀκούειν καταγεγράφθαι πολλὰ περὶ αὐτοῦ, ὡς φιλευσεβής βασιλεύς ᾐτήσατο θείαις χρησάμενος κεραίαις πρὸς τὸν τηνικαῦτα τὸν Χριστιανὸν λαὸν τῆς Θεσσαλονικέων ποιμαίνοντα πόλεως, ὥστε πεμφθῆναι αὐτῷ λείψανον τι τοῦ Χριστοφόρου μάρτυρας Δημητρίου πίστει τὴν ἐξ αὐτοῦ συμμαχίαν βουλομέ ν καρπώσασθαι. Πρὸς ἐν ὁ μακάγιος ἀρχιερατεύ σας Εὐσέβιος (αὐτὸς γὰρ ἦν ὁ τὴν προλεθεῖσιν τοῦ βασιλέως δεξάμενος αἴτησιν) τοιοῖσδέ τισιν ἐχρήσατο γράμμασιν. μθ'. Οὐχ οὕτως, ὦ βασιλεῦ, τῆς θεοφιλούς Θεσσα λονίκης τα θρέμματα, καθάπερ ἀμέλει καν ταῖς ὅλο λαις χώραις ειώθασι τῶν μαρτυρούντων ἁγίων ἀναφανδόν τιθέναι τα σώματα, ὡς ἀναισθήτως καὶ συνεχῶς τῇ θέᾷ τούτων καὶ τῇ ἀφῇ πρὸς εὐσέβειαν τὰς ψυχὰς διεγείρωσεν· ἐκ δὲ τοὐναντίον τὴν πίστιν νοερῶς ἐν ταῖς ἑαυτῶν καρδίαις ἱδρύσαντες, καὶ τὴν αἰσθητὴν τῶν τοιούτων θέαν, δι' ὑπερβάλλουσαν επο λάβειαν δῤῥωδεῦντες, ἀρκεῖν μὲν αὐτοῖς εἰς θεαρέσκειαν τὸ εἰλικρινὲς ἐνομίσθη τῆς πίστεως. Τὰ δὲ τῶν μαρτύρων λείψανα κατακρύψαι δεῖν ᾠήθησαν piscopi, testimonium habuisset perspectum. Hic ab anno 582 ad annum usque 602, uti inter eruditos modo convenit, imperii hebenas moderatus est; ut, quod hic mox de postulatis per euin sancti Demetrii reliquiis narratur, nec citius quam anno 582, nec serius quam anno 602 accidisse necesse sit. Nibil uspiam, quod aditæ ab hor Thessalonicensis cathedræ annum determinem, invenire hactenus licuit; hanc tamen illum, Mauritio imperante seu eo tempore, quod ab anno 582 ad annum usque 602 excurrit, reipsa, uti bic Joannis narratio exigit, tenuisse, vel ex eo liquet, quod scripta ad illum, jam Thessalonicensein archiepiscopum, Gregorii Magni (adi Labbeum tom. V Concil. col. 1293) exstet epistola, indictione i notata, quæ, ut calculos ineunti patebit, annum 598 designat.

οὕτως, ὡς μηδενὶ τῶν πάντων τὸν τόπον γινώσκε- sacra sepultura participes fuissent, locus,quo esσθαι, πλὴν ἐκείνων αὐτῶν τῶν τῆς ἁγίας κοινωνησαν. sent recondita, esset cognitus. των ταφής. ν'. ᾿Αμέλει, βασιλεῦ, καὶ ὁ τῆς θείας λήξεως αὐτ τοκράτωρ ἡμῶν γεγονώς Ἰουστινιανός ταῖς ὁμοίαις ἐχρήσατο συλλαβαῖς πρὸς τοὺς τηνικαῦτα τὸν τῆς ἀρχιερωσύνης θρόνον ἐνταῦθα διέποντας, αἷς καὶ νῶν πρὸς ἡμᾶς τὸ ὑμέτερον κράτος. Εφαμίλλως γὰρ ὑλιν κἀκεῖνος πρὸς τὸν ὑπερένδοξον ἀθλοφόρον θείῳ κομιδῆ καὶ διαπύρῳ κατείχετο ἔρωτι. Οἱ καὶ βουληθέντες τὴν βασιλικὴν καὶ θεάρεστον ἀποθεραπεῦσαι ἱκετηρίαν ἔν τινι τοῦ πανσέπτου αὐτοῦ ναοῦ διορύο ξαντες τόπῷ, ἐν ᾧ καὶ τὸ πανάγιον ευρίσκειν φοντο λείψανον, ὕμνοις χρώμενοι καὶ λαμπάσι καὶ θυμιάμασι κατήεσαν συμπαραλαβόντες καὶ ἄλλους ἱερεῖς ο ἀξιοθέους. ὡς δὲ μέρος οἱ τοῦ διορύγματος ἤνυσαν, - καὶ προθυμότερον ἐπεχείρουν εἰσέρχεσθαι, ἄφνω πῦρ ἐκ τῶν ἔμπροσθεν ὁρῶσιν ἐξιὸν, καὶ ἐρχόμενον ἐπ' αὐτούς· ἤκουσαν δὲ απὶ φωνῆς· Παύσασθε περαιτέρω πειράζοντες. 50.Sane, imperator, beatæ recordalionis Justinianus (27),qui et ipse imperator noster fuit, tales etiam,quales modo ad nos potentia vestra, litteras misit ad eos qui summi sacerdotii thronum tune moderabantur. Ille enim etiam,æque ac vos,divino valde atque incenso erga gloriosissimum certaminum victorem amore ferebatur. Atque illi, cum imperatoriam Deoque placentem supplicationem revereri vellent, in quodam, in quo et sacras sese inventuros reliquias existimabant, venerandi templi loco fodientes,in terram, hymnis et canticis et lampadibus et thymiamatibus utentes, descendebant, secum etiam aliis sacerdotibus Deo gratis assumptis. Cum autem illi fossæ partem absolvissent, alacriusque ingredi conarentur,ignem subito e locis anterioribus exeuntem ac contra se venientem vident. Audiverunt et vocem: Desistite ulterius tentare να'. Οἱ δὲ φόβῳ καὶ τρόμῳ ληφθέντες ὑπέστρε 51. Illi vero, metu ac tremore correpti, statim ψαν ἐν τάχει· πιστεως δὲ ὑπερβολῇ τοῦ παραστῆσαι retrocessere, præ fidei autem præstantia, atque, ut τῷ βασιλεῖ τὴν τε οἰκείαν ὑπακοὴν καὶ τοῦ πράγμα- imperatori suam obedientiam reique periculum τος τὸ ἐπικίνδυνον, κύψαντες, τὸν ἐν γῇ χοῦν πρὸ probarent sese inclinantes,in terra,antequam ignis τοῦ φθάσαι τὸ πῦρ, ὅσον οἷόν τε γεγόνασιν, ἀνεδέ- adveniret,quantum potuerunt, accepere pulverem, ξαντο τοῦ πυρὸς τὴν ὀσμὴν μετ᾿ εὐωδίας ἀφάτοῦ qui ignis nidorem una cum fragrantia ineffabili συνεφελκόμενον, ὃν καὶ ἐν τῷ ἁγίῳ σκευοφυλακίῳ contraxerat; quem et in Magnæ nostræ ecclesia τῆς Μεγάλης ἡμῶν ἐκκλησίας δεόντως ἀπέθεντο, loco, sacris vasis custodiendis destinato,decenter μέρος ἐξ αὐτοῦ στείλαντες τῷ εὐσεβῶς αιτησαμένῳ, deposuerunt, partem ejusdem ad illum, qui pie καὶ τὰ συμβεβηκότα μηνύσαντες, ὅπερ πάσης ἀπέ- postularat, mittentes, eaque quæ acciderant, signiλαβε χαρᾶς, ὡς αὐτὸ τοῦ μάρτυρος νὸ σῶμα δεξά- fcantes: quam is,non secus atque si ipsum marμενος. Καὶ ἡμεῖς οὖν οἱ βραχεῖς τοῖς κατὰ τὴν βασι- tyris accepisset corpus,cum omni lætilia suscepit. λείαν ἴσοις, κατὰ δὲ τὴν εὐσέβειαν ὑπερβάλλουσι Et nos igitur exigui vobis, secundum imperium τοὺς προγόνους ἐστείλαμεν ὑμῖν ἐκ τῆς αὐτῆς τοῦ æqualibus,secundum pietatem autem majores suἁγίου χοὺς εὐλογίας· πειράσαι γάρ τι πλέον καὶ perantibus, ex eodem benedicto sancti pulveris μετὰ τὴν τοιαύτην, ὡς προσέλεκται, θεοσημείαν οὐ munere partem misimus. Amplius enim quid post μόνον ἄβουλον, ἀλλὰ καὶ κινδυνώδες ἐγνώκαμεν. Τῷ δὲ tale etiam, ut prædictum est, divinitus editum sim Θεῷ ἡμῶν ἡ δόξα. gnum tentare, non solum inconsultum, sed et periculosum esse cognovimus. Deo autem nostro gloria. CAPUT VI. De argenteo quem Sanctus, ciborio suo exusto instituendo destrui noluil throno νβ'. Τοῦ φιλαλήθους τούτου ἀρχιερέως ἀκηκόαμεν καὶ τοῦτο διεγουμένου διὰ μεγίστην τοῦ ἀθλοφόρου Cum hic, uti ex contextu liquet, de Justiniano, qui ante Mauritium imperavit, sermo sit, Justinianus, hujus nominis primus, indubio designatur; quare, cum hic ab anno 527 ad annum usque 565 imperio Romano prafuerit, consectarium est, ut, quod hic de postulatis pariter per illum sanct Demetrii reliquiis, prodigioque, quod ne has consequeretur, obstitit, mox subjungitur, certo inter annum 526 et annum 566 acciderit. 52.Illumn veritatis amantem archiepiscopum etiam hoc certamina certaminum victoris providende re quid censendum sit, in Commentario prævio § 8 invenies. Refert pariter in ms., supra in Comment. pravio sæpius laudato, qui penes nos exstat, codice tms. 193 idem isthoc prodigium Joannes Stauracius, Thessalonicensis chartophylax; verum id scriptor iste auget adjunctis, e quibus consequitur, ut jam tum, cum illud accideret, e Thessalonicensi Sancti nostri tumulo unguentum seu oleum, morbis sanandis prodigiose salutare, stillarit; qua Quæ hoc capite continentur, bicque e solo bibliothecæ Vaticana codice 821,quod e codice ms., olim Mazarinæo, descripta penes nos non exstent, traduntur, a folio 58 usque ad fol. 63 in litterario isthoc monumento occurrunt, sequenti isthoc, Περι τοῦ ἀργυρέου θρόνου, De throno argenteo, titulo eis præfixo; hunc porro ego in alium, hic positum, qui, quid in subjecta narratione memoris prodatur, nonnihil distinctius exponat, mutavi, quod et ante pleraque alia, quæ conscriptos de Sancti miraculis libros constituunt, capita faciendum eodem ex fine duxi. Cum ex antecedentibus omnibus capp., e0dein, quo in codice olim Mazarinæo, ordine hic a nobis exhibitis, unicum proxime præcedens archie-`

SUPPLEMENTUN. tia civitatisque curatione, quam, Deo volente, in subsequentibus exponere conabimur narrantem audivimus. Contigit, inquit, ut, quod in sanclissimo ipsius templo erat, ciborium, totum ex argento splendidum exsistens, noctu incenderetur, ita ut omne dissolveretur argentumn,ac pars quædam ejusdem corrumperetur. Cum ergo prædictus sanctissimus archiepiscopus de novo exstruere præfatum sacrum ciborium valde cuperet, nec argenti fusi pondus, operi toti perficiendo respondens, inveniret, thronum argenteum, qui in eodem teinplo maxime venerando est, solvere, dictique ciborii structuram, utpote, quod id et sacratum martyris monumentum complecti dicatur, et maximum alioquin totius domus ornamentum vere sit, necessarium magis, perficere volebat. πρόνοιαν, και κηδεμονίαν τῆς πόλεως, ἣν Θεοῦ βου λήσει ἐν τοῖς κατόπιν ἡμεῖς διασαφηνίσαι σπουδάσου μεν. Συνέβη, φησὶν, τὸ ἐν τῷ παναγίῳ αὐτοῦ τεμέν νει κιβώριον όλον ὑπάρχον ἐξ ἀργύρων λελαμπροσο μένον, ἐμπρησθῆναι νυκτός, ὡς διαλυθήναι πάντα τὸν ἄργυρον, καί τι μέρος αὐτοῦ μιανθῆναι. Ὁ γοῦν εἰρημένος ἀρχιεπίσκοπος ὁσιώτατος σπεύδων ἐκ καινῆς κατασκευάσαι τὸ προλεχθέν ἅγιον ειδώ ριον, καὶ μὴ εὑρίσκων ἀναλογούσαν τὴν ὀλκὴν τοῦ χωνευθέντος ἀργύρου πρὸς τὴν τοῦ παντός έργου συμπλήρωσιν, ἐβουλεύετο τὸν ἐν τῷ αὐτῷ πανσέπτη ναῷ ἀργύρεον θρόνον λῦσαι, καὶ ἀποτελέσει ὡς ἀναγκαιοτέραν τὴν τοῦ λεχθέντος κιβωρίου κατασκευήν, διότι καὶ τὸ ἡγιασμένον μνημεῖον τοῦ μάρτυ ρος λέγεται περιέχειν, ἄλλως δὲ καὶ τοῦ παντὸς οἴκου ἐτύγχανεν ὡς ἀληθῶς μεγίστη εὐπρέπεια. 53. Cum vero id apud se, nemine alio (neque νγ'. Καὶ δὲ ταύτην αὐτοῦ στήσαντος παρ' ἑαυτῷ, enim alterius,unde argenti reliquum suppleretur, μηδενὸς ἄλλου εἰδότος, την βουλήν (οὐδὲ γὰρ ἄλλη materia veniebat in mentem) consilium noscente, πρόφασις ὑπῆν, ὅθεν τὸ λοιπὸν τοῦ ἀργύρου την statuisset, viro cuidam, vita probissimo presbyle- αναπλήρωσιν δέξηται) φαίνεται κατ᾿ ὄναρ ὁ πάντων rique dignitate digno habito,cui Demetrio nomnen ἡμῶν ἀρωγὸς, ὁ μέγας τοῦ Χριστοῦ μάρτυς Δημή erat, nostrum omnium auxiliator, magnus Christi τριος ἀνδρί τινι καλλίστῳ τὸν βίον, καὶ τῆς τοῦ martyr Demetrius,in somno apparet dicens: Abi, πρεσβυτέρου καταξιωμένῳ τιμῆς, τούνομα Δημητ dic civitatis episcopo: Ne doinus meæ thronum τρίψ, λέγων· ῎Απελθε, λάλησον τῷ ἐπισκόπῳ τῆς solvere audeas. Atque id faciente presbytero, pri- πόλεως· Μὴ τολμήσῃς λύσαι τὸν θρόνον τοῦ οἴκου mum quidem archiepiscopus, quod cogitatio sua μου. Καὶ δὴ τούτο πράξαντος τοῦ πρεσβυτέρου, manifesta (neque enim, ut dicebat, de quo apud πρῶτον μὲν ὁ ἀρχιερεὺς κατεπλάγη, διὰ τὸ εἶν semetipsum occulte deliberasset, ullus altius no- ρωθῆναι αὐτοῦ τὴν ἐνθύμησιν· οὐδεὶς γάρ, ὡς εἶπεν, rat) facta esset, obstupuit; deinde vero presbyte- c ἄλλος ἐπίστατο τὸ κρυπτῶς αὐτῷ βεβουλευμένων rum (predicti enim venerandi templi adminis- εἶτα δὲ, δόξας κατά τινα ὑπόνοιαν ταύτα τὸν πρεσβό trator erat) e suspicione quapiam ista finxisse ra- τερον πλάσασθαι ἐτύγχανε γὰρ καὶ διοικητὴς τοῦ tus, statim ipsum dimisit, verbis etiam quodam- εἰρημένου πανσέπτου ναοῦ), ἀπέλυσεν αὐτὸν μικρές, modo iratis dicens: Quid enim ex me audivisti, πῶς καὶ λελυπημένοις ῥήμασι φήσας, Τί γὰρ ἤκου frater? σας ένδος μοι, άδελφέ; νδ'. Πάλιν δὲ μεθ᾿ ἡμέρας τινὰς πολλὰς ἐρευνήσ σας, καὶ μηδεμίαν εὑρὼν, ἐξ ἧς τὸ λοιπὸν τοῦ ἔργου γενήσεται, τῇ αὐτῇ συνεσχέθη βουλῇ τῇ περὶ τοῦ θρόνου, καὶ ὡς ἐκέλευσε αληθῆναι τὸν ἀργυρουργόν ἐπὶ τὸ ἐντείλασθαι αὐτῷ λαβεῖν τὸν θρόνον, αὐθωρὸν ἐμήνυσε τις λέγων: Δημήτριος ὁ πρεσβύτερος εἰσε ελθεῖν ἀξιοῖ πρὸς τὴν ἁγιωσύνην σου, ὡς εἰσελθὼν εἶπεν αὐτῷ. Ὁ σκέπων ἡμᾶς ἀθλοφόρος ὤφθη μα πάλιν τῷ ἁμαρτωλῳ ἐν ὕπνω τρόπον τινὰ καὶ σκυ "θρωπῷ τῷ προσώπῳ, καὶ προσέταξεν ἀναγγείλαι τῇ μακαριότητί σοῦ αὐταῖς λέξεσι ταῦτα· Διὰ τὴν ἀγέπην μὴ λυπήσης με τῇ ἀφαιρέσει τοῦ θρόνου. Ὁ δὲ atque in fastigiatam formam educta, sub quibus et sanctorum corpora (adi Cangium in Glossario meda et infimæ Latinitatis ad vocabulum ciborium) recondi solerent, communiter quidem olim ciboria fuerunt, verum quale, quod in Thessalonicensi Sancti nostri templo erat exstructum, ciborium exstiterit, infra a Joanne cap. 10 graphice exponitur. 54. Rursus autem post aliquot dies, cum multa esset scrutatus consilia, nec ullum, quo reliquum operis conficeretur, invenisset, in eodem,quod de throno habuerat, consilio est confirmatus, cumque fabrum argentarium, quo ei, ut thronum tolleret, in mandatis daret, advocari jussisset, ea ipsa hora aliquis renuntiavit dicens: Demetrius presbyter ad sanctitatem tuam ingredi desiderat. Qui ingressus dixit ei: Gertaminum victor, qui nos tuetur, rursus mihi peccatori in somniis vuita quodammodo tristi visus est,præcepitque, ut beatitudini tuæ isthæc nuntiarem verbis hisce: Propter charitatem ne piscopi cujuspiam meminerit, in eoque non de alio, quam de Eusebio, cathedram Thessalonicen. sem, Mauritio imperante, seu ante enpum 602, quo hic obiit, moderato, sermo instituatur,consectarium sit, ut per archiepiscopum illum, e quo, quæ hic narrat, sese audivisse Joannes ait, non alium, quam eumdem Eusebium, Thessalonicensem archiepiscopum, intelligat, licet interim id e nostro, in quo e dicto bibliothecæ Vaticanæ codice caput præsens descriptum tantummodo habemus, codice † ms. 193 palam esse haud possit, quod hic nec omnia, quæ codex Mazarinæus, suppeditat, nec cum hoc convenit in ordine, quo, quæ suppeditat, proponit. Altarium tegmina, quatuor columnis innixa Eusebius nempe, Mauritio imperante, Thessalonicensis archiepiscopus; neque enim de allo archiepiscopo antea locutus fuit Joannes. Per hoc vocabulum verosimillime hic intelligitur sedes seu cathedra, quam Thessalonicenses archiepiscopi, cum ædem, sancto Demetrio Thess lonica sacram, adirent, occupare in hac solerent.

ἀκούσας, ἠχθέσθη μὲν πρὸς τὸν πρεσβύτερον (ἐδόκει throni ademptione me contristes. Ille audiens γὰρ αὐτὸν πλάττεσθαι), ἀπέλυσε δὲ αὐτὸν αὐστηρό. τερον, φανερώσας λοιπὸν, καὶ τὸν σκοπὸν αὐτοῦ εἰπῶν, Καὶ πόθεν κελεύεις δοθῆναι τὸ ἐλλεῖπον τῇ ὑλκῇ τοῦ ἀργύρου; Οἶδας ὅτι ὕπεστιν ἄλλος τρόπος; Εἰπέ· εἰ δὲ οὐ λέγεις, μή κατάκρινε προπετώς, φιλοσοφῶν εἰς τὰς ἀλλοτρίας θλίψεις. νε΄. Ὁ δὲ ἀνὴρ συγκεχυμένος ἐξῆλθεν· οὔπω γὰρ ἦν αὐτῷ λαλήσας ὁ ἅγιος τὸ δεῖ γενέσθαι, ἀλλὰ μόνον τὸ λυθῆναι τὸν θρόνον ἀπέτρεπεν κάνω τεῦθεν δ πρεσβύτερος αναξιόπιστος ἐνδοκιμάζετο σύμβουλος. Τὸ μὲν γὰρ μὴ ἀρθῆναι τὸν θρόνον ἐκ τοῦ τόπου ἔλεγε κελεύειν τὸν ἄλιον· πόθεν δὲ ἡ τοῦ κιβωρίου συμπλήρωσις γένηται, οὐκ εἶχε λέγειν. ὡς δὲ περί που μηνῶν δέκα καὶ ὀκτὼ ὑπέρθεσις ἐν τῷ πράγματι γέγονε, και τρόπος άλλος οὐκ ἀνεφαίω νετο ἀναπγηρῶν τὸ ἐλλεῖπον, ἔστησε λοιπὸν ὁ ἀρχιερές παρ' ἑαυτῷ πάντως τὸ βεβουλευμένον ποιῆσαι, καὶ μὴ παραβλέπει, οὕτω ἄσχημον ὅλον τὸν ναὸν, διὰ τὸ σβέσαι τὸ τῆς αὐτοῦ εὐκοσμίας απλήρωτον. Τότε δὴ λοιπὸν εὐδοκία Θεοῦ καὶ ὁ πανένδοξος ἀθλοφόρος ἤνοιξε τὴν χεῖρα τὴν ἄφθονον, καὶ ὀπτά. νεται τὸ τρίτον τῷ πρεσβυτέρω λέγων ᾿Απελθών λάλησον τῷ ἐπισκόπῷ. Μὴ ὀλιγώρει, πλέον σου μέλει μοι περὶ τοῦ οἴκου μου καὶ τῆς πόλεως, μηδὲν μεριμνέσης. presbytero quidem (eum enim fingere existimabat) succensuit; ipsum autem austerius dimisit, tandem etiam, intentione sna declarata, dicens: Et unde, quod ponderi argenti deest, dari facias? Aliumne modum subesse nosti? Dic: si autem non subesse reponas, ne temere, in alienas tribulationes philosophatus, judicium feras. 55. Vir autem confusus exivit: necdum enim, quid feri oporteret, Sanctus ei dixerat, sed tantum thronum destrui prohibuerat, atque hinc presbyter suasor censebatur fde indignus. Sanctum enim, ne thronus e loco tolleretur, imperare dicebat, unde autem ciborium perfceretur, dicere non habebat. Cum autem mensium circiter decem et octo dilatio in re facta fuisset, nec modus alius, qui suppleret,quod deerat, appareret, archiepiscopus apud se tandem id,de quo deliberarat,omnino exsequi, nec totum templum ex eo quod, quæ ad illius ornatum spectarent, perfectionis defectus obscuraret, ita indecorum cernere, constituit. Tunc aulem Dei benevolentia gloriosissimus etiam certaminum victor manum abundantem aperuit, tertioque presbytero apparuit, dicens: Abiens dic episcopo: Ne animum desponderas, magis mihi, quam tibi, domus mea et civitas curæ est, nulla de re sis sollicitus. να'. Ταῦτα ὁ πρεσβύτερος ἀκούσας, δρόμῳ ταχεί 56. Hæc cum præsbyter audivisset, celeri simul σὺν πολλῆ χαρᾷ μηνυθεὶς τῷ ἀρχιεπισκόπῳ, ἀνήγ- cursu et multa latitia, cum archiepiscopo renunγειλεν αὐτῷ, καὶ εὐηγγελίσατο ἀμέριμνον αὐτὸν tiatus fuisset, ei exposit, edixitque, ut absque διαμένειν. Δακρύσας οὖν ὁ ἀρχιεπίσκοπος, καὶ πα- cura maneret. Lacrymans igitur archiepiscopus ταπλαγείς την τηλικαύτην τοῦ ἀθλοφόρου συγκατά-ac talem certaminum victoris demissionem et βασίν τε καὶ πρόνοιαν, καὶ πιστεύσας ἐξ ὕλης καρ- curam admirans, totoque ex corde promissioni δίας τῇ ὑποσχέσει αὐτοῦ, ἢν πρότερον οὐκ ἐφανές ejus, quam prius, ut majori, puto, animæ nostra ρου, διὰ τὸ μείζονι, οἶμαι, ἀγωνίᾳ τὰς ψυχὰς ἡμῶν anxietate probarentur, palam haud fecerat, fidem δοκιμάζεσθαι· βραχύ τι του πρεσβυτέρου ὑπεξελθόν- adhibens, præsbytero paulum egresso brevique τος, από μικρᾶς ὥρας περιπλευσάσης, λέγει τοῖς tempore elapso, praesentibus, qui verba, a presbyπλησίον ἀκούσασιν τῶν τηνικαῦτα ῥηθέντων παρὰ tero tunc dicta, audiverant, dixit: Exspectemus τοῦ πρεσβυτέρου ῥημάτων Μείνωμεν ὀλίγον, ἀδελ- paulisper, fratres; vera enim est certaminum viφυί· ἀψευδῆς γὰρ ἡ τοῦ ἀθλοφόρου ὑπόσχεσις. Οὔπω cloris promissio. Nerdum autem fere sermonem δὲ σχεδὸν τὸ ῥῆμα πεπληρώκει, καί τις τῶν αὐτοῦ absolverat, atque aliquis e domesticis ejus ait: φησιν, Ο κύριος Μηνᾶς ἵσταται κάτω, καὶ τὰ ὑπέ- Dominus Mennas infra slat, vestraque vestigia τερα ἴχνη κατασπάσασθαι βούλεται, φάσκων ἰδίᾳ vult amplecti, affirmans sese vobis sua quædam θέλειν προσανοῖσαι ὑμῖν τινα· διὰ τοῦτο γὰρ καὶ velle offerre; ideo enim præsenti tempore (erat τῷ παρόντι καιρῷ ἐληλυθέναι· ἦν δὲ ὥρα πέμπτη autem dici hora quinta) sese venisse. τῆς ἡμερας. τζ'. ὡς ἀνελθὼν λέγει τῷ ἀρχιεπισκόπῳ· Ἐπει-D δὲ πολλὰ χρεωστῷ τῷ πανενδόξῳ μάρτυρι Δημητρίψ, πολλάκις με ἐκ κινδύνων καὶ αὐτοῦ τοῦ θανάτου ῥυσαμένῳ, πλεονάκις ὥρμησα ἐκ τῆς ὑπὸ Θεοῦ δωρηθείσης μοι περιουσίας μέτριόν τι προσαγαγεῖν τῷ πανσέπτῳ αὐτοῦ ναῷ, καὶ ἠσθανόμην κατά ψυχὴν ὥσπερ τινὰ συλλαλοῦντα μοι, ὅτι 'Ανάμεινον, οὐκ ἔστι καιρός. Σήμερον δὲ, παμμακάριστε Πάτερ, ἀπὸ πρωί μέχρι ταύτης τῆς ὥρας οἱ λογισμοί με συνωθοῦσι λέγοντες, ότι προσάγαγε 2 πολλάκις ἐπηγγείλω τῷ ἀθλοφόρῳ, ὅτι νῦν καιρὸς εὐπρόσδεκτος, καὶ τὸ δῶρον ἐν ἀργύρῳ ἥτω, καὶ μὴ ἐν χρυσῷ. Δέομαι οὖν τῆς ἁγιωσύνης σου, μὴ ἀπο57. Qui cum ascendisset, dixit archiepiscopo: Cnm gloriosissimo martyri Demetris, qui me sape ex periculis atque ipsa morte eripuit, multa debeam,modicum quid e datis mihi a Deo facultatibus templo ejus quam maxime venerando offerre saepe desideravi,atque aliquem velut ad animnam, Exspecla quoniam tempus opportunum non est, mihi dicentem sensi. Hodie vero, beatissime pater, a mane usque ad hanc horam cogitationes ine impellunt dicentes: Quæ sæpe certaminum victori promisisti,quia nunc tempus acceptabile est, fer, dom numque tuum in argento, nec in auro sit. Oro igitur sanctitatem tuam, ne avertas servum tuum,

SUPPLEMENTUM. sed ut duos viduæ obolos, quod a me allatum est, 4 accipe, nostræque post Deum civitatis Domini ciborio applica; id enim martyri 'placere omnino persuasum habeo. Atque, advocato famulo, septuaginta quinque argenti libras detulit, dicens: Sit tibi adversus Deum res, nisi ea illic impendas. 58. Ille vero Dei providentiam diligentissimamque certaminum victoris curam cognoscens respondit dicens: Dominus, fli, tibi benedical, ita faciam, ut petiisti, eumque dimisit. Cum autem brevi quodam tempore exspectasset parumque, ut abiret, esset progressus, quendam, qui alloquium pelebat, Joannem antiquorum illustris Thessalonicæ causidicorum unum, similibus iis quibus dominus Mennas usus erat, verbis utentem ac pro eadem sacrati ciborii causa quadraginta argenti libras offerentem excipit. Atque alii,quorum Deus spiritum excitavit, clam, nec nisi archiepiscopo noti obtulerunt, ex quibus statim pulcherrimum illud, quod hodieque cernitur, opus fuit exstructum ita ut tandem per omnem civitatem divulgaretur diversa certaminum victoris cura providentiaque. Den accepta in Christo Jesu Domino nostro. Quia eidem convenit gloria, honor et adoratio cum Patre immortali et sanctissimo vivificanteque Spiritu nunc et semper, et in sserula seculorum. Amen. στρέψῃς τὸν παῖδά σου, ἀλλ' ὡς τὸ διώβολον τῆς χήρας πρόσδεξαι τὸ κομισθὲν παρ' ἐμοῦ, καὶ εἰς τὸ κιβώριον τοῦ μετὰ Θεὸν δεσπότου τῆς πόλεως ἡμῶν πρόσμιξον τοῦτο γὰρ ἀκριβῶς πέπεισμαι θερα πεύειν τὸν μάρτυρα. Καὶ φωνήσας τὸν παῖδα προς ήγαγεν ἑβδομήκοντα πέντε λίτρας αργύρου φή σας, Ἔστω σοι προς τὸν Θεὸν, ἐὰν μὴ ἐκεῖ αὐτὲ δαπανήσῃς. νη'. Ο δὲ γνοὺς τὴν οἰκονομίαν τοῦ Θεοῦ, καὶ τὴν τοῦ ἀθλοφόρου ταχίστην πρόνοιαν, ἀπεκρίνατο λέγων. Ὁ Κύριος, τέκνον, εὐλογήσαι σε, οὕτω ποιήσω καθώς ᾐτήσω· καὶ ἀπέλυσεν αὐτόν. Βραχύ δέ τι μεταλαβὼν τῆς ὥρας ἐχούσης, καὶ μικρὸν διπ στήσας πρὸ τοῦ ἐλθεῖν, δέχεται μηνύοντας τις Ιωάννην, ἕνα τῶν παλαιῶν δικολόγων τῆς περιφε νοῦς Θεσσαλονίκης τυγχάνοντα, παραπλησίοις τῷ κυρίῳ Μηνά ῥήμασι κεχρημένον, καὶ προσάγοντα ὑπέρ τῆς αὐτῆς τοῦ ἡγιασμένου κιβωρίου αἰτίας ἀργύρου λίτρας τεσσαράκοντα. Καὶ ἄλλοι δὲ ὧν ὁ Θεὸς ἤγειρε τὸ πνεῦμα λεληθότως προσήγαγον, μηδε γνωσθέντος πλὴν τοῦ ἀρχιερέως, ἐξ ὧν παραχρήμα κατεσκευάσθη τὸ περικαλλὲς τοῦτο καὶ νῦν φαινόμε νον ἔργον, ὡς διαφημισθῆναι λοιπόν κατὰ πάσης τῆς πόλεως τὴν ποικίλην τοῦ ἀθλοφόρου κηδεμονίαν, καὶ την θεάρεστον πρόνοιαν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρί ἡμῶν. Ὅτι αὐτῷ πρέπει δόξα, τιμὴ καὶ προσκύνη σις σὺν τῷ ἄθανάτῳ Πατρί, καὶ τῷ παναγίῳ καὶ ζωοποιῷ Πνεύματι νῦν καὶ ἀεὶ, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. CAPUT VII. Qui Onesiphorus templi custos in Sanctum peccarit, ab eoque idcirco fuerit punitus 59. Sed nec illud, quod a prædicto beatissimo ar νθ'. ᾿Αλλ' οὐδ᾽ ἐκεῖνο παραλείψαι χρεὼν ὑπὸ του chiepiscopo in ipsa veritate narratum est, præteriri oportet Audientium enim cum intellectu Deique timore animas incitat, ut ea quæ sursum sunt, et non quæ supra terrar, sapiant. Cum vero etiam ineffabilem gloriosissimi certaminum victoris curam commonstret, varie eorum, qui eidem serviunt, salutem, summa in opera animadversione proposita,certe modo operatur, ne minimum quidem eos offendere permittens. Onesiphorus quidam templi Demetrii martyris, pulchris victoriis decorati, erat custos. Hic pietatis suæ et illud habuerat signum, quod germanus prædicti beatissimi archiepiscopi, tunc autem lectoris esset amicus. προμνημονευθέντος ὁσιωτάτου ἀρχιερέως ἐπ' αὐτῆς ἀληθείας ἀφηγηθέν. Ενάγει γὰρ τὰς ψυχὰς τῶν μετὰ συνέσεως καὶ φόβου Θεου κατακουόντων εἰς τὰ ἔνα φρονεῖν, καὶ μὴ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, ἀλλ᾿ ὥστε καὶ τὴν άφατον τοῦ πανενδόξου ἀθλοφόρου κηδεμονίαν περ ίστησιν, πῶς ποικίλως ἐργάζεται τὴν τῶν αὐτῷ δου λεότων σωτηρίαν δι᾿ ἄκρας τῶν ἔργων παρά φυλακῆς, μηδὲ τουλάχιστον προσκόπτειν αὐτοὺς συγχωρῶν. Ονησιφόρος ετύγχανε παραμονάριος τοῦ ναοῦ τοῦ καλλινίκου μάρτυρος Δημητρίου. Οὗτος δείγμα τῆς εὐλαβείας αὐτοῦ καὶ τοῦτο ἐκέ κτητο, τὸ φίλον είναι γνήσιον τοῦ προλεχθέντος ὁσεωτάτου ἀρχιεπισκόπου, τηνικαῦτα δὲ ἀναγνώστου τυγχάνοντος. Ο ξ'. Μια γοῦν τῶν ἡμερῶν πορευθεὶς εἰς τὸν παν codice 821 a nobis exhibetur ob rationem in Adnolatis, cap. præcedenti ad litt. a subnexis adductans. 60. Una igitur dierum, cum in sanctissimam p Quidquid hucusque cap. præsenti Joannes narrat, totum id apud Mabillonium tom. I Veterum Analectorum, pag. 74 et binis seqq paulo contractius expositum invenies. Ut porro et de tempore, quo id evenerit, aliquid dicam, sub Eusebio, qui Thessalonicensem cathedram, Mauritio imperante, moderatus est, evenisse, ex iis quæ mox ad litt. b et d adnotavi, manifestum est, ut proinde sæculo sexto senescente verosimillime evenerit. Caput hoc in codice olim Mazarinæo a fol. 63 usque ad fol. versum 66 suppeditatur sub brevi hoc titulo: Περί Ονησιφόρου τοῦ παραμοναρίου, De Onesiphoro, templi custode: bic suisin titulo paulo prolixiori insignitum e bibliothecæ Vaticanæ Non alium hic, qui, cum præsenti cap. narrata evenere lector duntaxat esset, archiepiscopum, quam Eusebium, in Adnotatis cap. præcedend subnexis memoratum, designari, facile ex ibidem dictis colliges, uti et ex narrationis serie bic subjecta, utpote in qua is ab Onesiphoro diserto appellatur Eusebius. Jain vero, cum res ita babeet, hicque certe anle sæculi sexti Anem ad sedem Thessalonicensem fuerit evectus, ante ejusdem pariter sæculi Anem, quod hic de Onesiphoro refer tur, evenisse necesse est.

ἅγιον οἶκον τοῦ πανσέπτου αθλοφόρου, εὗρε τὸν εἰρημένου ἔμπροσθεν τῶν ἀργυρέων θυρῶν τοῦ ἐκεῖσε λεγομένου κιθωρίου, ἀχανῆ καὶ σχεδὸν ἄπνουν, καὶ τῶν νεκρωθέντων οὐδὲν διαφέροντα. ὡς δὲ τεθος ρύθητο περὶ τοῦ φίλου ὁ ἀνὴρ συμπάσχων καὶ πενθῶν ἐπὶ τῷ συμβάντι μάλα, μόλις μετὰ πλείονας ὥρας εἰς ἑαυτὸν ἐλθὼν ὁ Ονησιφόρος, και γνωρί. σας τὸν ἀναγνώστην ὡς φίλον γνήσιον πενθοῦντα, καὶ πεφυρμένον τοῖς δάκρυσι λέγει πρὸς αὐτὸν, Διὰ τὸ συμβάν μοι, κύριέ μου Εὐσέβιε, δακρύεις; Τοῦ δὲ κατανεύσαντος, οὐδὲ γὰρ λαλῆσαι διὰ τὴν λύπην ἐξίσχυσεν, λέγει αὐτῷ. Οὐκ ὀφείλεις δακρύειν, ἀλλ' εἰ ἀγαπᾶς με, ὄρυξον μνημεῖον, καὶ ζῶντα με κατάχωσιν. ξα΄. Τοῦ δὲ διαταραχθέντος ἐπὶ τῷ παραδόξῳ τοῦ λόγου, καὶ σκυθρωπῶς εἰρηκότος, Τίνος χάριν, ἀδελφέ; ἐκεῖνος ἀπεκρίνατο, ὅτι Περιέπεσα σφάλματι, οἵῳ μηδὲ μειρακίω δὴ νῦν περιπεπτωκέναι ποτὲ πιστεύεις ἂν, ὑφ' οὗ καὶ μεγάλως τὸν ἀθλοφόρον παρώξυνα, ὡς μηδὲ πρόσωπόν με τοῦ λοιποῦ ἔχειν τὰ πρόπυλα τοῦ ναοῦ αὐτοῦ θεωρῆσαι, μήτι γε τῷ ἁγίῳ αὐτοῦ καὶ ἡγιασμένῳ κιβωρίῳ προσψαῦσαι. Τοῦ δὲ ἀναγνώστου τηνικαῦτα καταστεί λαντος τὴν πολλὴν αὐτοῦ ἀθυμίαν καὶ σύγχυσιν διὰ τῶν πραέων καὶ παραινετικῶν αὐτοῦ ῥημάτων, καὶ πείσας ἀφηγήσασθαι τὸ συμβάν, οὕτως ἤρξατο λέγειν· οἶσθα, προσφιλέστατε, τὴν συνήθειαν, ότιπερ δεῖ πάντως κηροῖς καταλάμπεσθαι τὸ ἔνδον τοῦ ἡγιασμένου τούτου κιβωρίου; certaminum victoris maxime venerandi domum hic esset ingressus, prædictum invenit ante argenteas ibidem exsistentis, ut vocatur,ciborii januas mutum ac fere exanimem nililque a mortuis diffe rentem. Cum autem vir,amici commiserescens, deque re, quæ acciderat, dolens, esset turbatus, aegre admodum post plures horas Onisephorus ad se reversus. lectoremque, ut genuinum amicum lamentantem lacrymisque foedatum conspicatus dixit ad eum: Ob idne, quod mihi accidit, mi domine Eusebi, lacrymaris? Eidem autem capite (neque enim præ dolore loqui poterat) annuenti dixit: Lacrymari haud debes, sed, si me amas, sepulcrum fode, vivumque me sepeli. 61. Illo vero per mirum sermonem turbato trisBtique vultu dicente: Cujusnam rei gratia, frater 9 is respondit: Quia in delictum, quali mentem nec juveni aliquando fuisse conspurcalam credas, prolapsus sum, quo etiam certaminum viclorem magnopere irritavi, adeo ut frontem, quo templi ejus vestibulum aspiciam, nedum sanctum ejusdem ac sacralum ciborium attingam, de catero haud habeam. Cum autem lector, magna ejus dejectione animi conturbationeque mitibus suis adhortatoriisque verbis tunc repressa, ei etiam, ut quod acciderat narrasset, suasisset, ita dicere incepit: Consuetudinemne, amantissime, qua sacratum illud ciborium cereis intro illumi nari oportet, nosti? ξβ'. οίδα, φησίν. Καὶ τοῦτο δὲ οὐκ ἀγνοεῖς, ὁ 62. Novi, ait. Nec illud, dixit Onesiphorus, ignoΟνησιφόρος ἔφη, ὡς ἕκαστος καθ᾽ ὅ ἂν ἔχῃ προθέ- ras, ut quisque, secundum quod habuerit propoσεως, μικροὺς ἢ μεγάλους αὐτόθι προσφέρει κήρους; situm, parvos vel magnos cereos isthic offerat? Καὶ ὁ ἀναγνώστης, Αληθὲς καὶ τοῦτο. Ἐγὼ οὖν, Ac lector: El illud verum est. Ego igitur, inquit, φησίν, ὡς παραμονάριος νομίσας χρηματικωτέρον ut templi custos, utilius quid et Sancto et mihi περιποιεῖν τι καὶ τῷ ἁγίῳ καὶ ἐμαυτῷ, τὰ ἀληθῆ (vera enim, cum et Deo cuncta sint nota, prædiγὰρ ἐρῶ, ἐπὶ καὶ ἅπαντα γνωστὰ τῷ Θεῷ, τοὺς cabo) comparaturum me ratus, majores quidem μὲν μεγάλους τῶν προσφερομένων κηφῶν παρα- cereorum oblatorum statim exstinxi,eorum autem χρῆμα ἐσβέννυον, λεπτοὺς δὲ ἀντ᾿ αὐτῶν καὶ μια loco tenues et parvos comburendos defxi. Mihi κροὺς ἐπήγνυον καίεσθαι. Ωφθη μοι οὖν ἐν ὕπνοις igitur peccatori Sanctus in somnis est visus, duiὁ ἅγιος τῷ ἁμαρτωλῷ, καί φησι τῇ γλυκεία φωνῇ cique immensa ejus demissionis voce dixit, Oneτῆς ἀμέτρου αὐτοῦ συγκαταβάσεως, Αδελφέ νη- siphore frater, non placet mihi, quod operaris: σιφόρε, οὐκ ἀρέσκει μοι 5 ἐργάζῃ· οὐδὲ γὰρ μυρίαις neque enim, ut unius animæ salus, inlnita auri λίτραις χρυσοῦ θεραπεύομαι, ὡς μιᾶς ψυχῆς σωτη- pondera mihi placent; nescisne rem, quæ offere ρία, ἢ οὐκ οἶδας ὅτι τὸ προσφερόμενον πρᾶγμα, ὅσον tur, quantum ministerio suo fungens visuique ob - Επιμένει λειτουργῶν καὶ φαινόμενον, τοσοῦτον παρο- Djecta manet, tantum sanctus, ut pro eo, qui illam ρμᾷ τοὺς ἁγίους πρεσβεύειν ὑπὲρ τοῦ προσενέγκαντος obtulit, intercedant, movere? ξγ'. Εα οὖν τὰ προσφερόμενα τῶν κηρίων καί σθαι ἄχρις ἂν ἄλλος προσαγάγοι. Ἐγὼ δὲ ὁ τάλας διυπνισθείς, καὶ λογισάμενος τὰς ἐμαυτοῦ ἁμαρνίας, ἐνόμισα φαντασίαν έωρακέναι· ἁμαρτωλῷ γάρ, φα- In magnis Græcorum Menæis, in quibus,quæ bic de Onesiphoro etiam narrantur, loco huic respondentia, quæ una cum adornata a me versione Latina huc transfero, sequentia ad 26 Octobris leguntur: 'Επὶ πολὺ καὶ τῶν λαμπάδων ἡμμένων, ἐπὶ πλέον ἱλεοῦται καὶ τὸ θεῖον τῷ προσάγοντι, Θάττον δὲ ἀφαιρουμένων, ὑποτέμνεται.... ἐκείνου τὸ ἔλαιον τὸ πρᾶγμα. Multis lampadibus accensis. Deus copiosius illi, qui eas offert, fit propitius; celerius autem ablatis, illius misericordiæ 63. Cereos igitur, qui offeruntur, ardere sinas, donec illius accedat. Ego autem miser expergefactus moxque peccata recogitans, vanam me vidisse imaginem existimabam. Sanctus enim,aiunt, peccaopus succiditur.» Rederus autem in adornata a sese, quæ penes nos ms. exstat Latina Menæorum versione ita in hunc illorum locum, nec immerito, in margine observat: «Non videtur hoc ex fide dictum. Deus enim acceptat oblata,prout ab offerentibus fent, quibus aliena malitia nihil potest nocere, etiamsi dona furto subducantur. Hine, quid de Joannis textu, cujus occasione hæc observo, statuendum sit, facile colliges.

SUPPLEMENTUM. tori haud apparet. Postquam autem bis ac ler σίν, ὁ ἅγιος οὐ κατοπτάνεται. Ἐπεὶ δὲ καὶ δὲς καὶ similem deauntiationem in somnno accepi, observare eam studui, quod et faciens usque in hodiernum diem mansi. Nocte autem illa quispiam advenit maximos etiam offerens cereos; cum autem orasset, discessitque vir, cereis, ut Achar Dei donario inhiavi, cumque, ut eos tollerem ac exstinguerem minoresque eorumdem loco accenderem, gressum moverem, ipsemet Sanctus e sacro conditorio vocem quam maximam emisit, ita clamans ad me: Ilerumne eadem? 64. Ego autem miser vocis timore ita de terra ex agitatione sum levatus, ut extra fores fuerim conjectus, ubi et veniens me exanimemn et mulum nullamque vitæ indicium habentem invenisti. Hæc quidem sese et vidisse et audivisse beatus noster et Pater et archiepiscopus narravit nos autem attendere debemus, quia iis quæ Dei voluntate a sanctis ejus præcipiuntur, morem genere nos oporlet; si autem id non facimus, eos in propriam jacturam contristamus. Videtis enim,ad qualem sensum res Sanctum commoverit, ut etiam voce sensibili ad offendentem,cum præsens astaret,manifeste clamarit. Nobis autem propitia erit ejus bonitas, obedientes nos omni ex parte faciens benignis ejus voluntalibus in Christo Jesu Domino, quia cum decet gloria, honor et virtus in secula sæculorum. Amen. τρὶς τὴν τοιαύτην παραγγελίαν καθ᾽ ὕπνους ἐδεξέ. μην, ἔσπευσα ταύτην παραφυλάξασθαι, ὃ καὶ ποιῶν μεμένηκα μέχρι τῆς σήμερον. Τῇ δὲ νυκτί ταύτη ἧκέ τις, καὶ μεγίστους λίαν προσάγων κηρούς μετὰ δὲ τὸ εὔξασθαι, καὶ ἀναχωρῆσαι τὸν ἄνδρε ἐνεθυμήθην τῶν κηρῶν, ὡς ὁ ᾿Αχαρ τοῦ ἀναθήματος, καὶ δὴ ὁρμήσαντός μου τοῦ ἐπᾶραι καὶ σβέσαι του τούς, καὶ ἀντ᾿ αὐτῶν ἄψαι μικροτέρους, αὐτὸς ὁ ἅγιος ἐκ τοῦ ἁγίου σκίμποδος φωνὴν ἀφῆκε πάνυ μεγίστην, οὕτω βοήσας πρός με με· Πάλιν αὐτά; ξδ'. Ἐγὼ δὲ ὁ ἄθλιος φόβῳ τῆς φωνῆς οὕτως ὑψώς θην ἐκ τῆς γῆς τῷ παλμῷ, ὡς ἔξω τῶν θυρῶν ἐχε ριφῆναι με, ἔνθα καὶ ἐλθὼν εὗρές με έπνουν καὶ ἀχανῆ, καὶ μηδεμιᾶς ζωῆς ἔμφασιν ἔχοντα. Ταύτα μὲν ἐξηγήσατο ἰδεῖν τε καὶ ἀκηκοέναι ὁ μακάριος ἡμῶν Πατήρ τε καὶ ἀρχιεπίσκοπος· ἡμεῖς δὲ προσο έχειν ὀφείλομεν, ὅτι δεῖ πειθαρχεῖν τοῖς εὐδοκία Θεοῦ παρὰ τῶν ἁγίων αὐτοῦ προσταττομένοις· εἰ δὲ μή γε, λυποῦμεν αὐτοὺς ἐπὶ τῷ ἑαυτῶν ὀλέθρῳ. Ορᾶτε γὰρ εἰς οἴαν ἔξαψιν ἐκίνησε το πραγμα τὸν ἅγιον, ὡς καὶ ἀναφανδόν κράξαι φωνῇ αἰσθητῇ περι ισταμένῳ τῷ παροργήσαντι.. Ημῖν δὲ ἴλεως ἔστει ἡ ἀγαθότης αὐτοῦ, ὑπηκόους καθιστώσα πάντοτε τοῖς αὐτοῦ φιλανθρώποις θελήμασιν, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ, ὅτι αὐτῷ πρέπει δόξα, τιμὴ καὶ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. CAPUT VIII. De magna, qua Thessalonicensibus famis tempore Sanctus prodigiose succurrit, sollicitudine ac cura 65.Non solum enimvero privatim multis, sed et ξε'. Οτι δὲ οὐ μόνον ἰδίᾳ πολλοῖς, ἀλλὰ καὶ omni in commune suæ simul et civilali et regioni diversis temporibus suum ex charitate patrocinium p. ovidentiamque gloriosissimum certaminum Christi victorem supra modum exhibuisse, illud, quod hic iterum (neque enim ejus aliquando erga nos, uti nec erga peccatores poenitentes Dei misericordia, cessat benignitas) narrandum occurrit,specimen præbet. Cum multos alhuc veritatis testes æquales habeam, paucis rem declarabo.Postquam in hanc custoditam a Deo Thessalonicensium civiLatem impetum aliquando, qua de re, dante Deo, in subsequentibus suo tempore dicere instituemus, gens barbara multitudine infinita fecisset Achar seu, ui communius scribitur, Acham e spoliis Jerichuntinis (adi libri Josue caput VII) contra Dei præceptum, qui et Jericho et quæcunque in ea fuerant, anathemate devovenda jusserai, nonnulla subripuit, hincque gravissime, mandante Deo, fuit punitus. Quidquid ad hunc usque cap. præsentis locum narratur, apud Mabillonium tom. l Veterum Analectorum, pag. 77 et binis seqq. narratione nonnihil contractiori etiam suppeditatur. Ceterum, cum ob cereos, qui in sancti Demetrii honorem accensi fuissent, exstinctos atque ablatos punitus fuisse Onesiphorus hic narretur, idque certe, uti ex mox ad litt. b notatis liquet, ante sæculi sexti dinem acciderit, consectarium et ex hoc de Sancti κοινῇ περὶ πᾶσαν ὁμοῦ τὴν αὐτοῦ πόλιν τε καὶ χώ ραν ἐν διαφόροις καιροῖς ἄμετρον ἐκ φιλοστοργίας τὴν προστασίαν αὐτοῦ καὶ πρόνοιαν ὁ πανένδοξος άθλοφορος Χριστοῦ ἐπεδείξατο, τὸ καὶ πάλιν ἐνδείο κνυται· οὐδὲ γὰρ λήγει ποτὲ ἡ πρὸς ἡμᾶς αὐτοῦ εὐα σπλαγχνία, ὡς οὐδὲ ὁ πρὸς τοὺς μετανοοῦντες ἁμαρτωλοὺς ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Διὰ βραχέων σαφηνίσω τῆς ἀληθείας ἔχων ἔτι μάρτυρας συνήλικας πολλούς. Βαρβαρικοῦ γὰρ ἔθνους ἀφάτου ποτε τῷ πλήθει τῇ Θεοφυλάκτῳ ταύτῃ τῶν Θεσσαλονικέων ἐπιβρίσαντος πόλει, περὶ οὗ σὺν Θεῷ φάναι ευκαίρως ἐν τοῖς κατόπιν διαληψόμεθα. Κἀντεῦθεν μετὰ τὴν ἐκείνων ἀναχώρησιν ἀθρώου λιμοῦ τὴν πόλιν ἅμα καὶ τὴν miraculis capite est, ut magno is in honore apud Thessalonicenses jam inde ab eodem sæculo sexto exstiterit. Eadem, quæ hic, in codice olim Mazarinae, supra sæpissime laudato, a fol. verso 66 usque ad lol. 69 narrantur, brevemque hunc sequentem, cui paulo auctiorem ob rationes,in Adnotatis,qum duobus proxime prægressis capp. subtexui, adductas, hic substitui, titulum habent sibi præfixum: lụi τῆς ἐν λιμῷ προνοίας του μεγαλομάρτυρος, magni martyris in fame providentia.» Dubitandum non apparet, quin hic JoeEDES de Avarum contra Thessalonicenses expeditione,de qua infra cap. 13 ex instituto tractat, sermonem faciat; quare, cum hæc, Maurido imperanto sou

ὅλην χώραν συνέχοντος διὰ τὸ πρῶτον μὲν τὴν ἰσόψαμμον ἐκείνην τῶν βαρβάρων πληθὺν ἅπαντα τὰ ἐκτὸς τῆς πόλεως καταδεδηχέναι, ὡς καὶ τῶν χοῦν ἐκπλήξαι τῆς γῆς κατὰ τὸ γεγραμμένον· ἔπειτα δὲ καὶ φημισθέντος ἀπανταχοῦ, ὡς ἡ πόλις ἐάλω, μηδένα τῶν ἐν πλοίοις ἐμπορευμένων ἐνταῦθα κατᾶραι, κίνδυνος ισοπαλὴς τῷ πολέμῳ μετὰ τὴν ἐκεῖθεν διά σωσιν αὖθις ἐπήρτητο, πάντων ὁμοῦ τῷ λιμῷ σχεδόν φθειρομένων οἴκοι τε καὶ δημοσίᾳ. hincque post eorum discessum fames valida civitatem simul ac tolam regionem premeret, primum quidem quod illa barbarorum multitudo, arena similis,quæ extra civitatem erant, omnia ita ut nec terræ pulverem, secundum quod scriptum est, intactum reliquerit, devastasset, deinde vero,quod, cum ubique civitatem captain esse esset divulgatum,nemo eoruin qui navigiis mercaturam faciunt, huc respiceret, periculum bello æquale post ob tentam ex hoc incolumitatem, omnibus simul fame et domi et publice fere pareuntibus, rursus impendebat. ξε. ᾿Αλλ' ὁ φιλόπολις καὶ φιλάνθρωπος καὶ πάν 66. Verum, qui civitatis amans et misericors et σης ἔμπλεως ἀγαθότητος, ὁ ὑπερένδοξος ἀθλοφόρος, omni bonitate plenus est,gloriosissimus certamiοὐκ ἐνύσταξεν ἐπὶ τῇ συμφορά, οὐδὲ κατημέλησε Dum victor calamitali haud indormivit, nec nos τῶν οἰκετῶν αὐτοῦ, καίτοι ἀναξίων ὄντων ἡμῶν διὰ servos suos, utut ob multitudinem eorum quæ a τὸ πλῆθος τῶν πεπλημμελημένων ἡμῖν φειδοῦς καὶ nobis erant peccata,venia et commiseratione indiσυμπαθείας, καὶ δὴ Στεφάνῳ τινὶ ναυκλήρῳ, φόρ· gnos, neglexit, ac Stephano cuidam nauclero, qui τον ἐπιφερομένῳ σίτου καὶ λίαν πολὺν, καὶ ἐπὶ τὴν maximum frumenti onus vehebat, civitatumque βασιλίδα τῶν πόλεων πλέοντι ὀπτάνεται κατὰ τὸ reginam versus navigabat, ad insula Chii μέρος Χίου τῆς νήσου ἐν ἡμέρᾳ τηλαυγῶς, ἐν ᾧ plagam habitu, quo in imaginibus pingitur, καὶ γράφεται σχήματι ἐν ταῖς εἰκόσι, μέλλοντι τὴν assumpto, clare in die apparet, cum is dextrum δεξιὰν τῆς νηὸς ὀθόνην ἀνέλκειν καὶ ἐπὶ τὸ Βυζάν- navis velum levaturus, Byzantiumque versus, τιον, ὡς εἴρηται, ποντοπορεῖν. Παραστὰς οὖν ἐν τῷ dictum est, navigaturus esset. Astans igitur in πλοίῳ φησὶ τῷ Στεφάνῳ· "Ακουσον μου καὶ τὸ ἀρι- navi dicit Stephano: Audi me, et sinistrum leva στερὸν ὕψοσον ἄρμενον, καὶ πλεῦσον εἰς Θεσσαλονίκην velum, tranquilleque et velociter Thessalonicam ἀχειμάστως καὶ διὰ τάχους. naviga. ξζ'. Χρήζει γὰρ τοῦ εἴδους, καὶ καλῶς ἔχεις πρᾶξαι, ἅμα καμου προλαμβάνοντος σε ἐκεῖ. Του δὲ ὡς ἐν ἐκστάσει γεγονότος διὰ τὸ παράδοξον τῆς θέας τοῦ μάρτυρος, καὶ μόλις πρὸς αὐτὸν φθεγέαμένου, ότι ακούσαμεν, δέσποτα, τὴν πόλιν ἐκείνην ὑπὸ βαρβάρων κατασχεθῆναι, καὶ πῶς ἐκεῖ με κελεύεις γενέσθαι; ὁ ἀθλοφόρος ἀπεκρίνατο· 'Αληθῶς παρὰ ἀνθρώποις ἐλήφθη, ἀλλ᾽ οὐ παρὰ Θεῷ. Πάντα γὰρ δυνατὰ τῷ Θεῷ. Ἐκεῖ οὖν πλεῦσον, καὶ ταῖς ὁλκάσι ταῖς ὑπαντώσαις σε μήνυσον, ὅτι τοῖς οἶκτιρμοῖς τοῦ Θεοῦ Θεσσαλονίκη σέσωσται. Καὶ ταῦτα εἰπὼν κατῆλθεν ἐκ τοῦ πλοίου εἰς τὴν θάλασσαν, περιπατῶν ἐπὶ τοῦ ὕδατος, λέγων τῷ Στεφάνῳ Ἰδοὺ ταύτην πλεῦσον, ὡς ὁρᾷς με προπορευόμενον σου. ξη'. Καὶ δὲ παραχρῆμα & Στέφανος διαναστὰς τὴν ἄλλην οθόνην του πλοίου ἀνείλκυσε, καὶ ἔπλευσεν ἐπὶ Θεσσαλονίκην, μέχρι πολλοῦ θεώμενος τὸν πανένδοξον μάρτυρα κατὰ τοῦ πελάγους οδεύοντα, ᾿Αλλὰ καὶ ἄλλους πλείστους αναπλέοντας ὁ Στέφανος θεασάμενος έκραζεν αὐτοῖς κατὰ τὴν παραγγελίαν τοῦ ἀθλοφόρου, ὡς ἡ πόλις συμμαχία Θεοῦ διασέσωσται, καὶ ἔπεισε μεταστρέψαντα: εἰς αὐτὴν κατο ἄραι. Αὐτὸς πρὸ πάντων ἐλθὼν ταῦτα πολλοῖς τῶν inter annum 58% et annum 603, uti in Adnotatis cap. isti subdendis docebo, evenerit, quo tempore circiter, quæ hic mox narrantur dictamque expeditionem proxime excepere, acciderint, quisque haud dificulter statuet. Per civitatem reginam apud scriptores Græcos Constantinopolis non raro intelligitur, idque hic Bominatim apud Joannem fieri, ex iis quæ mox subduntur, manifestum est. ut 67. Frumento enim indiget, facileque id facere potes, eo me simul præcedente te. Cum autem is mira martyris visione veluti extra se raptus esset, ægreque illi dixisset: Audivimus, domine, civitalem illam a barbaris captam esse, et qui eo ire me jubes? Certaminum victor respondit: Vere apud homines capta est, at non apud Deum. Omnia enim Deo sunt possibilis. Illuc ergo naviga navibusque tibi occurrentibus nuntia, Thessalonicam Dei misericordia salvatam esse. Atque, his dictis, e navi in mare descendit, supra aquam dum ambulat, Stephano dicens: Ecce eadem,qua me praeuntem vides, via naviga. 68. Atque Stephanus statim surgens aliud navis velut levavit Thessalonicamque navigavit, gloriosissimum martyrem diu supra mare euntem cernens. Sed et alios præternavigantes cum Stephanus vidisset, Thessalonicam Dei auxilio esse salvatam iis secundum certaminum victoris præceptum clamavit, utque ad illam,converso cursu,appellerent suasit. Hæc ille, cum ante omnes advenisset, multis civitatis narravit, juramento ipsisque operiInsula hæc in mari Ægæo, hodie Archipelago, haud procul ab lonia sinuque Smyrnæo sita est, ita ut, qui inde Constantinopolim cogitat, dextram versus, qui vero Thessalonicam navigat, siDistram versus cursum debeat dirigere, quemadmodum e geographicis insularum Archipelagi tabulis inspectis patescet. Hæc ad eorum, quæ mox hic subduatur, intelligentiam

SUPPLEMENTUM. bus narrationi fidem faciens Statim enim τῆς πόλεως ἐξηγήσατο, ὅρκῳ καὶ αὐτοῖς ἔργοις πιο gloriosissimus martyr benignissima sua cura ci- στωσάμενος τὸ διήγημα. Εὐθὺς γὰρ ὁ πανένδοξος vitatis luctum in gaudium convertit, multis intra μάρτυς τῇ φιλανθρωποτάτῃ αὐτοῦ κηδεμονία έστρεψε paucos dies mercatoribus adnavigantibus, qui τὸν κοπετὸν τῆς πόλεως εἰς χαράν, ἐντὸς ὀλίγων diversos afferebant cibos, legatorumque civitatis, ἡμερῶν πολλῶν προσπλευσάντων ἐμπόρων, φερ qui ob famis calamitatem ad imperatorem ive- των εἴδη διάφορα, καὶ προφθασάντων τὴν ἐπάνο rant, reditum præveniebant. Unde et in vobis id δον τῶν πρὸς βασιλέα τῆς πόλεως πρεσβευτών περὶ recogitantes discite, quanta fuerit vehementia τῆς ἀνάγκης τοῦ λιμοῦ φοιτησάντων. Οθεν καὶ mali, ob quod etiam imperatoris aures per le- συμβαλόντες ἐν ἑαυτοῖς καταμάθετε, πόση ἡ στ gationem civitas tunc turbarit. Deo nostro glo- δρότης ἐτύγχανε τοῦ κακοῦ, ὅτι καὶ βασιλέως ἀκοὰς ria, etc. ἡ πόλις τότε διὰ πρεσβείας ενώχλησε. Τῷ δὲ Θεῷ ἡ δόξα, κ. τ. 2. CAPUT IX. Qui Sanctus alio adhuc tempore Thessalonicas fame presse prodigiose succurrerit 69. Quot alia similia martyris beneficia enumeranda habemus! Quantum vero, ut hujusmodi munera litteris consignentur, tempus sufficiat? Solum igitur, nuper modo factum, quod per se, ο ut sans mentis hominibus jugem deiferi martyris curam manifesto commonstret, sufficiens est, narrabo. Nostis omnes frumenti penuriam,quæ brevissimum ante tempus non solum in hac custodita a Deo civitate, sed et ubique fere fuit adeo ut et ad ipsam civitatam reginam malum sit progressum, utque omnes prae gravi animi dejectione contabescerent, aliis simul omnibus cibis veluti penuriæ in frumento similitudinem consectantibus; quod et sagaciores famem proprie appellant. Quando enim, gravem animosque tabefacientem frumenti penuriam cibis aliis, ut par est, supplentibus, necessaria emere in foris possibile est, famem proprie tunc non esse cordati judicarunt. Quod si autem in promptu haud fuerit, unde frumenti angustiæ methodo quadam in populis occurri videatur, tunc ipsum illud nihil esse in promptu, quo id fiat, et opere et nomine proprie famem facit. 70. Cum malo hujusmodi magno premeretur Thessalonicensium civitas, exspectatumque, quod præsenti tunc fame majus malum erat, tumultum omnes timerent, communis regionis totius apud Deum intercessor, civitatis amans peccatorumque nostrorum immemor,qui ineffabiles misericordissimi Dei ac Servatoris nostri Jesu Christi misericordias commiseratione exprimit, intellectualeque misericordiæ suæ pectus dilucide omnibus ostendit, gloriosissimus martyr Demetrius nulu divino e pluEt hæc, quæ hucusque cap. præsenti narrantur, apud Mabillonium tom. I Analectorum veterum, pag. 79 et binis seqq. compendio ab Anasta sio Bibliothecario exposita invenies. Caput hoc in codice olim Mazarinæo, e quo hic editur, pag. 69 et quinque seqq. recensetur, contractiori isthoc titulo insignitum: Ἕτερον περὶ τῆς ἐν λιμῷ προνοίας τοῦ μάρτυρος: Aliud, (miraculum nimirum) de martyris in fame cura. Apud Mabillonium porro tom. I Velerum Analectorum, pag. 81 et seqq. exhibetur etiam compendio, per Anastasium Bibliothecarium concinnato. Licet ordinem, quo quæque gesta sunt, Joξθ'. Αλλας πόσας ἔψομεν ἀπαριθμεῖν τοῦ μάρ τυρος ὁμοιοτρόπους εὐεργεσίας! Πόσος δὲ χρόνος ἀρκέσει τοῦ συγγράφειν τὰ τοιαῦτα δωρήματα; Οὐκοῦν μόνον τὸ πρὸ βραχέος ἄρτι γενόμενον δι γήσομαι, αὔταρκες ὑπάρχον ἐναργώς παραστῆσαι τοῖς νήφουσι τῆς θεοφόρου προνοίας του μάρτυρος τὸ ἀένναον. "Απαντες ἴστε τὴν πρὸ βραχέος λίαν καιροῦ γενομένην τοῦ σίτου σπάνιν, οὐ κατὰ ταῦτην μόνον τὴν θεοφρούρητον πόλιν, ἀλλὰ καὶ παν ταχού σχεδόν, ὡς καὶ εἰς αὐτὴν φθάσαι τὸ κακὸν τὴν βασιλίδα τῶν πόλεων, ὅπως τε πάντε; ἐν ἀθυ μία δεινῇ κατετή κοντο, πάντων ἅμα καὶ τῶν ἄλλων εἰδῶν συνακολουθησάντων ὥσπερ τῷ ὁμοιώματι τῆς τοῦ σίτου στενώσεως· ὅπερ καὶ κυρίως λιμὸν οἱ ἀκριβέστεροι ὀνομάζουσιν. "Οτ' ἂν γὰρ τὸ βαρύ και τηκόψυχον τῆς τοῦ σίτου σπάνεως ἑτέρων εἰδῶν, ὡς εἰκός, ὑπόντων, δυνατὸν εἴη κατὰ τὰς ἀγορὰς με 2δεύεσθαι, οὐκ εἶναι λιμὸν τὸν τοιοῦτον τεθεσπία2 Coἱ ἐχέφρονες· εἰ δὲ μὴ εὔπορον ἔσαιτο, ὅθεν ἡ περὶ τὴν σίτον ἀνία μεθόδῳ τινὶ δόξει διοικον μεῖσθαι κατὰ τοὺς δήμους, τότε τὸ ἀμήχανον τοῦ μηδὲν ὑπεῖναι ἔργῳ καὶ ὀνόματι κυρίως τὸν λιμέν ἀπεργάζεται. " ο'. Τοιαύτη κακία τότε τῆς Θεσσαλονικέων πιεζομένης μεγαλοπόλεως, καὶ μείζον κακὸν τοῦ παρόν τος τότε λιμοῦ τὴν προσδοκωμένην ταραχὴν κατορ ῥωδούντων ἁπάντων, ὁ κοινὸς τῆς χώρας ἀπάτης παρὰ Θεῷ πρεσβευτής, ὁ φιλόπολις καὶ τῶν ἀμερ τιῶν ἡμῶν ἀμνήμων, ὁ τοὺς ἀφάτους οἰκτιρμούς τοῦ πολυευσπλάγχνου Θεοῦ καὶ Σωτῆρος Ἰησοῦ Χριστοῦ νοητῶς ἐκμαξάμενος καὶ στήθη νοερὰ τῆς αὐτοῦ φιλανθρωπίας ἐναργῶς δεικνύμενος πᾶσιν, ὁ παν ένδοξος μάρτυς Δημήτριος νεύματι θείῳ ἐκ πλείannes Thessalonicensis in narrando non accurate ubique observet, serius tamen, quæ hoc, quam quæ præcedenti cap. refert, accidisse reor, quod illa, at non item hæc, brevi admodum tempore, antequam ab eo litteris consignarentur, evenisse tradat. Cum tam verbum Δεύσθαι quam Δεῖσθαι egere seu necessariis carere significet, verbum μεταδεύε of, quod frustra in Lexicis quæsivi, idem hic, quod necessaria emere, seu comparare, verosimillime significare, modove certe haud multum absimili exponendum, spectato sensu, existimo.

στων καὶ διαφόρων χωρῶν ὁλκάδας ὑπερφερῶς μεμεστωμένας τῇ θρεψαμένῃ ἀπέστειλε ποικίλιων καρπῶν ὑγρῶν τε καὶ ξηρῶν καὶ πάσης πρὸς ἀνθρωπί. την δίαιταν ἀγαθωσύνης, ὡς εὐθὺ τὴν ἐλπίδα μὲν τῶν ὅσον οὔπω προσδοκωμένων θλιβερών διαρραγή καίτοι χειμερίου καιροῦ πλησιάζοντος· εἰς ὕμνους δὲ Θεοῦ τραπῆναι τὴν πόλιν, ὡς οὐκ ἄνθρωπίνῃ προνοία διασωθεῖσαν, μόνῃ δὲ κηδεμονίᾳ καὶ χάριτι πλείστῃ τοῦ μάρτυρος. οπ'. ᾿Αλλὰ καὶ φῆς τὸ πρᾶγμα γεγενῆσθαι; Φαν μέν· οὐ γὰρ ἅπερ ὀφθαλμοῖς εἴδομεν, δυνάμεθα μή ὁμολογεῖν. Πῶς δὲ πεισθῶμεν προνοίᾳ τοῦ ἀθλοφόρου ταῦτα γεγενησθαι, μηδενὸς τῶν τηνικαῦτα προσπλευσάντων ἐμπόρων οπτασίαν τινὰ παρὰ τοῦ κάρτυρος αὐτοις γεγενημένην ὁμολογήσαντος ἐπί τῷ τὰ ἐνθάδε καταλαβεῖν ἡ ᾿Αλλ᾽ εἰ καὶ μὴ τοῖς προςπλεύσασιν, ὡς ἔφης, ἐμπόροις τηλαυγῶς ὁ μάρτυς ἑαυτὸν ἐνεφάνισεν, ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν νοητώς συλλαλήσας θειοτέρᾳ ἐπισκιάσει πρὸς ἡμᾶς ἔπεισε στείλασθαι, καὶ τοῦτο πληροφορήσει τὴν πιστὴν ακοὴν τὸ γεγονὸς τότε σὺν ἀληθείᾳ πάσῃ. ᾿Ανήρ γὰρ πιστὸς τῷ κατὰ τὴν ᾿Αβυδον μεγαλοπρεπεῖ ἐξυπημετούμενος κόμητι, καὶ τὴν Χίων νήσον αὐτοῦ κελεύσει καταλαβὼν, ἐπὶ τῇ τῶν πλοίων προτροπῇ τε ἅμα καὶ κατεπείξει ἀσχάλλων καὶ λίαν ἀθυμῶν ἐπὶ τῇ σπάνῃ τῶν ἀναπλεόντων, ὁρᾷ καθ᾽ ὕπνους, ἔπειτα καὶ ἐγρηγορῶς φωνὴν ἀκούει παραπλησίαν τοῖς ὀνείρασι, τοιάδε πρὸς αὐτὸν φθεγγομένην. οβ'. Τί, φής, ἀθυμεῖς καὶ ὀδύρῃ; ᾿Ακριβώς ἴσθι, ὡς ὁ Δημήτριος κάθηται προαρραβωνιζόμενος τὰς νῆας ἀπάσας καὶ πέμπων εἰς Θεσσαλονίκην. Ὁ δὲ διαναστὰς καὶ πορευθεὶς ἐπὶ τὸ μαρτύριον τοῦ καλλινίκου μάρτυρος Ἰσιδώρου, ὀφείλων ἀκριβέστερον καταμαθεῖν ἀπὸ τῶν ἐγχωρίων τί; 5 Δημήτριος οὔ τος ἅμα δὲ καὶ τῷ ἀρτίως λεχθέντι ἁγίῳ μαρτυρι μετὰ δακρύων εὐξαμενος φανερωθῆναι αὐτῷ τοῦ πράγματος τὴν ἀκρίβειαν, ἵνα μὴ ἀδόκιμος παρὰ τῷ στείλαντι αὐτὸν δοκιμασθῇ καὶ ἀπόβλητος, ἀκούει πάλιν παρὰ τῶν ἐκεῖσε πασχόντων ὑπὸ τῆς κρείτο τονος δυνάμεως διαλεγομένων τῶν ἐν αὐτοῖς δαιμονίων, καὶ ἀκουσίως φανερούνιων αὐτῷ την αλήθειαν" ἐκραύγαζον γάρ, ὅτι ὁ Δημήτριος ἐκεῖνος ωνείδιζον δὲ αὐτῷ καὶ τὸν διὰ λόγχης βίαιον θάνατον, ὥσπερ καὶ ποτε τῷ ἁγίῳ προδρόμῳ καὶ Βαπτιστῇ τοῦ Χριστοῦ Ἰωάννῃ τὴν ἀποκοπὴν τῆς κεφαλῆς Cum sanctus, uti in Commentario pravio 3 III docui, Thessalonica educatus fuerit, Græcumque verbum pépev idem, quod Latinum educare sou alere, significet, ideo hic deductum ab hoc verbo aoristi primi participium medium θρεψαμένη, in dativo positum, quod ei præterea vocem nós subintellectam putem, Civilati altrici interpretatus sum. Hoc nomine olim fuit distincta, quæ hodie Aveo, Turcis Aidos, dicitur, urbs Tracis, in ora Bosphori Thracii sita, arceque valida, quæ una ex Dardanellis est, munita. Adi ad vocabulam Abydus Baudrandum in Dictionario geographico. Pro hujus insulæ qualicumque notitia videsis Adnotata, cap. præcedenti in not. 43 subnexa. le sancto Isidoro, martyre in insula Chio, ad 23 Mail diem, quod in Martyrologio Romano PATROL. GR. CXVI. rimis ac variis regionibus naves, diversis fructibus, et humidis et siccis, reque omni, quæ ad victum humanum conducit, præsenter repletas, civitati altrici submisit, adeo ut Lantum non exspectatis afflictionibus spes quidem major, ulul tempore hiemali instante, efficeretur statim, ad Dei autem laudes civilas, veluti non humana providentia, sola autem martyris cura maximaque charitate servata, converteretur. 71. Itane vero, ais, res facta fuerit? Ita affirmamus: non enimn,quæ oculis vilimus, possumus non confteri. Quomodo autem certaminum victoris providentia, cum mercatorum, qui tunc adnavigarunt.nemo,dum huc appulit, visionem sibi a martyre fuisse oblatam, agnovit, facta esse illa, inducamus in animum? Verum,elsi quidem, ut dixisti, mercatoribus adnavigantibus dilucide sese martyr spectandum haud dederit,in cordibus eorum intellectualiter loquens diviniori obumbratione, ut ad nos navigarent,suasit,reique, quod tunc omni cum veritate factum est, fidelem auditum convincet. Vir fidelis, qui magno Abydi inserviebat comiti, Chiumque insulam hujus jussu moderandam acceperat, de navium digressione moraque dolens, ac animum ob navigantium raritatem des pondens, in somno visionem habuit ac deinde etiam vigilans audivit vocem, quæ visioni respondebat, hac ad illumn dicentem: 72. Dic, quid animum despondes, doloreque consumeris? Certo scito, Demetrium naves omnes, dalis arrhis, præripere Thessalonicamque mittere, Ille autem surgens, seque ad Isidori martyris pulchris victoriis dedorati, mdem conferens, cum ab indigenis. quis iste esset Demetrius, exactius discere vellet, simul autem et diclo sancto martyri cum lacrymis supplicaret, ut sibi, ne ab eo, qui illum misisset, reprobus ac vilis estimaretur accuratam rei veritatem aperiret, audivit id rursus ex iis qui ibidem a polentia majori patiebantur, loquentibus per eos damonibus,jinviteque veritatem ei manifestantibus. Exclamabant enim,Demetrium illum (exprobrabant autem ei violentam, quam hasta subierat, necem,uti etiam olim sancto præcursori ac Baptista Christi Joanni capitis abscisDsionem objiciebant, cum magno ac fideli imperaannuntiatur, actum apud nos est; is autem, uti ex ibidem in medium adductis liquet, ecclesiam nomini suo sacram in insula Chio habuit, ut certe hic ipse sanctus Isidorus martyr apud Joannem Thessalonicensum hoc loco memoretur. Verum num ecclesia mox dicta alterave in insula Chio pariter exsistens, ei simul et sancto Victori martyri fuit sacrata? Est sane, cur ita ex Anastasii Bibliothecarii apud Mabillonium loco proxi.ne citato existimes; ibi enim Anastasius, quæ Græcis hisce, Ο καὶ διαναστὰς καὶ πορευθεὶς ἐπὶ τὸ μαρτύριον του καλλινίκου μάρτυρος Ισιδώρου, Joannis verbis respondent, sequentia Latina suppeditat: Qul surgens perrext ad ecclesiam Sanctorum Victoris et Isidori;. verum prava interpretatione usus hic est Anastasius. Adi Commentarium prævium rum. 79.

SUPPLEMENTUM. tore Theodosio, contra Eugenium tyrannum επετώθαζον, ἐπεὶ βοηθὸς ἐγεγόνει τῷ μεγάλῳ καὶ bellum gerenti, auxiliator fuisset) illum πιστῷ βασιλεῖ Θεοδοσίῳ κατ᾿ Εὐγενίου σοῦ τυράννου igitur, ut dictum est, exclamabant, lancea con- στρατευσαμένῳ πρὸς πόλεμον) κάνταύθα τοίνυν fossum vique occisum, prolato etiam sancto ἐβόων, ὡς εἴρηται, ὅτι ὁ λογχόπληκτος καὶ βιζι martyris nomine, naves omnes in Thessalonicam θάνατος ἐκεῖνος, προσθέντες καὶ τὸ ἅγιον τοῦ μέρο abduxisse. τυρος ὄνομα, ἐκεῖνος φασὶν, ἅπαντα τὰ πλοῖα εἰς Θεσσαλονίκην ἀπέστρεψεν. 73. Cum autem vir hæc una cum eis qui ei ade- Ογ'. Ὁ δὲ ἀνὴρ τούτων ἀκούσας μετὰ καὶ τῶν rant, audivisset, firmius quidem, somnium suum συνόντων αὐτῷ ἐπεσφράγισε μὲν ὡς ἀληθῆ τὸν ὄνει vocemque, quam audierat, vera esse existimabal; ρον αὐτοῦ, καὶ ὴν ἤκουσε φωνὴν, μὴ διακρίνας δὲ τὰ veritatem aulem non discernens, sed Illyrici præ- ἀληθὲς, ἀλλ᾽ ὑποτοπάσας τοὺς ὑπάρχους τοῦ ᾿Ιλλυ fectos hominem suum, Demetrium, ut verosimile ρικοῦ ἄνθρωπον ἴδιον στείλαι Δημήτριον ὡς εἶχες erat, nominatum, qui mercatores omnes occuren- όνομαζόμενον, τοὺς προστυγχάνοντας ἐμπόρους πε:- tes suasione sua,vel etiam necessitale Thessaloni- for ἢ καὶ ἀνάγκῃ τὴν ἐπὶ Θεσσαλονίκην στέλλεσθαι cam proficisci cogeret, misisse suspicatus, statim βιοζόμενον, γράμμασι παραχρήμα κέχρηται προς ad illum qui tunc erat præfecti munere Illyrici p τὸν τηνικαῦτα τὴν ἔπαρχον έγκεχειρισμένον ἀρχὴ principatum administrans, litteris dedit, injustitiam του Ιλλυρικού καταβοῶν τὴν ἀδικίαν, προσθεὶς καὶ inclamans,nomenque illius, Demetrii nimirum,qui τὸ ὄνομα τοῦ πεμφθέντος δῆθεν παρ' αὐτοῦ Δημη ab eo, ut naves cogeret, missus erat, adjiciens. τρίου ἐπὶ τῇ τῶν πλοίων αναγκαστική προστροπή Nec hic quievit, sed et ad illum, qui eum in Chium Οὐκ ἠμέλησε δὲ, ἀλλὰ καὶ τῷ στείλαντι αὐτὸν ἐν miserat, Abydique principatum obtinebat, litteras, Χίῳ, καὶ τῆς ᾿Αβύδου προκαθημένῳ γεγράφηκε απ quibus Thessalonicæ præsides criminabatur, scri- βάλλων τοὺς ἐπάρχους Θεσσαλονίκης, γνωρίσας αὐτῷ psit, ei etiam, quæ ad actum et nomen missi τὰ κατὰ νεπτὸν καὶ τὸ ὄνομα τοῦ πεμφθέντος ΔημηDemetrii spectarent, nota faciens, quo is, ira τρίου, ὡς ἐκεῖνον κινηθέντα θυμῷ βασιλεῖ ταύτα commotus, imperatori ista significaret, rursusque προσανοίξαι, καὶ βασιλέα πάλιν τὸν φιλόχριστιν imperator Christi amans increpatoria de iis ἐπιπληκτικαῖς πρὸς τοὺς ἐπάρχους κελεύσεσι χρήσ mandata præsidibus daret. σασθαι περὶ τούτων. 74. Tantum autem e Dei ordinatione hac in re fuit turbatum, ut Deo placens gloriosissimi certaminum victoris providentia misericorsque cura in fnibus vulgaretur, universaque terra nosceret,neque parentem, Gliorum amantem, ita aliquando genuinos flios curasse, ut multum misericors Deumque imitans martyris clementia nobis peccatoribus ejusque servis post Deum prospexit, periculoque hujusmodi nec cogitantes evulsit. Hæc ipsi nobis multisque aliis narrarunt, gloriosissimi præfecti, juramento asseverantes, nobis quidem coram, viro aulem in insula Chio constituto per litteras,ipsique porro imperatori convenienti jurataque, ut dictum est, relatione, a nullo ad istud quemquam, præterquam in solam Siciliam, qui nec adhuc, dicebant, reversus esset, sed nec omnino hominem, sibi ministrantem, qui Demetrius appellatus esset, haberet, e mandato imperatorio missum fuisse. 75. Ast ipsum civitatis Thessalonicensis post Deum dominum,gloriosissimum Christi martyrem Demetrium, cum civitatem suam fame alllictam vidisset, illius fuisse misertum, curaque sua, ne omnes penitus morerentur, effecisse Verum quid ad majora properantes minimis hisce inbæremus?Esse enimvero et illa magna et mira, manifeAd 24 Junii diem, quo sancti Joannis Baptista nativitias in Martyrologio Romano celebratur, actum apud nos de hoc sancto Præcursore Domini jam est; ex iis autem quæ ibidem in concinnato de eo Commentario historico num. 106 et binis seqq. e Sozomeno in medium adducta sunt, confirmantur, quæ hic apud Joannem narrantur de jactis a dæmone in Joannem Baptistam convictis, " οδ'. Ταῦτα δὲ ἐξ ὁμολογίας Θεοῦ ταραχὴν τοιαύ την ἐδέξατο, ἵνα τι θεάρεστος πρόνοια καὶ φιλάνθηκα πος κηδεμονία τοῦ πανενδόξου αθλοφόρου κηρυχθή ἐν τοῖς πέρασι, καὶ γνῷ πᾶσα ἡ οἰκουμένη, ὅτι τὰς τοκεὺς φιλόπαις τῶν γνησίων υἱῶν ἐπεμελήσατε οὅτω ποτὲ, ὡς οὐ πολύσπλάγχνος, καὶ χριστομίμη τος τοῦ μάρτυρος φιλανθρωπία τῶν ἁμαρτωλῶν ἡμῶν καὶ δούλων αὐτοῦ μετὰ Θεὸν προενόησε καὶ τηλικούτου κινδύνου, μηδὲν ἡμῶν μεριμνήσαντων ἀπέστανσε. Αὐτοὶ ἡμῖν ταῦτα καὶ ἑτέροις πολλο οἱ ἐνδοξότοι ὕπαρχοι διηγήσαντο, πείσαντες μετ' ὅρκων, ἡμᾶς μὲν αὐτοψεὶ, τὸν δὲ ἐν Χίῳ ἄνδρα τι γραμμάτων, καὶ αὐτὸν δὲ βασιλέα δι' ἀναφοράς πρεπούσης, ὡς εἴρηται, καὶ ἐνωμότου, ὡς οὐδείς πέπομφέ τινα ἐπὶ τούτῳ, πλὴν ἐν μόνῳ Σικελία κατά κέλευσιν βασιλικήν· ὃς οὐδὲ ὑπέστρεψεν ἔτι, ἔξιο σαν, ἀλλ' οὐδὲ ὅλως ἔχει ἄνθρωπον αὐτῷ ἐξυπηρε τούμενον Δημήτριον προσονομαζόμενον. σε΄. 'Αλλ' ὅτι ὁ δεσπότης μετὰ Θεὸν τῆς μίλεις Θεσσαλονίκης, ὁ μάρτυς τοῦ Χριστοῦ Δημήτριος ὁ πανένδοξος, αὐτὸς λαηλατουμένην λιμῷ τὴν αὐτ πόλιν θεασάμενος κατηλέησε, καὶ τὴν την πρόνοι τοῦ κὴ πάντας ἄρδην ἀποθανεῖν ἐποιήσατο. Αλλά τί περὶ τὰ μειζόνα σπεύδοντες τοῖς ἐλαχίστης τούτοις ἐνδιατρίβομεν; Ὅτι μὲν γὰρ καὶ ταῦτα με quod hic Theodosio imperatori, adversus Eugenica tyrannum, quod anno 394 evenit, bellum gerendi, esset auxilio. Multum enimvero Joannes Thessalonicensis, ut prodigiose a Sancto Thessalonibus fame pressis iterum fnisse succursum, ostendat, hoc pariter capite ad hunc usque locum laborat, nec, ut ap paret, infelici prorsus successu.

γάλα, καὶ θαυμαστά, προφανές • πῶς γὰρ οὐ με- slumn est.Quomodo enim, periculis ipsaque morte γάλα τὸ κινδύνων καὶ θανάτων αὐτῶν ἀπροσδοκήτως οὐχ άπαξ, οὐδὲ δῖς, ἀλλὰ καὶ πάλιν, καὶ πολλάκις ῥυσθῆναι πόλιν τε καὶ χώραν ἔθνους σὺν Θεῷ φάναι τοσούτου; ἀλλὰ πρὸς τὰ μέλλοντα λέγεσθαι συγκρινόμενα ταῦτα, λίαν ἐξευτελίζειν τὴν ὑπερφυᾷ δόξαν τοῦ μάρτυρος νομισθήσονται· ὅθεν δύο τινῶν κεφαλαίων ἐφίδρομάδην μνησθεὶς ἐπὶ τὰ ἐπηγγελμένα τρέψω τὸν λόγον ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ὅτι αὐτῷ πρέπει δόξα, τιμή, κ. τ. λ. inexspectato non semel, neque bis, sed et iteratis vicibus et sape civitatemque et tam numeros gentis regionem fuisse, Deo dante, liberatam,magna haud dicamus? Verum si ad ea quæ dicenda sunt, comparentur, nimnium attenuare eximiam martyris gloriam videbuntur: quare, cum duo adhuc quæpiam capita cursim memorabo, ad ea quæ promisi convertam sermonem in Christo Jesu Domino nostro, quia ipsi convenit gloria et honor, etc. CAPUT X Qui Sanctus in bello intestino populique seditionibus Thessalonicæ etiam sucurrerit οϚ΄. Οὐ γὰρ μόνον ἐν λοιμοῖς καὶ λιμοῖς μυριά- 76. Non selum in peste et fame sæpissime amans κις ο φιλόπολις ούτος καὶ ὑπερένδοξος ἀθλοφόρος ἐκ ille civitatis gloriosissimusque certaminum victor παλαιοῦ καὶ μέχρι τοῦ νῦν τὸ περὶ τὴν χώραν εὔ- a tempore antiquo in hodiernam etiam usque diem σπλαγχνον πρακτικῶς ἐπεδείξατο, ἀλλὰ καὶ ἐμφυ- misericordiam erga regionem efficaciter exhibuit, λίων πολέμων, καὶ δημώδους ζάλης ἀναρίθμητα κύ- sed et intestinorum bellorum, popularisque temματα κατά διαφόρους καιροὺς ἐν αὐτῇ διασκέδασε pestatis fluctus diversis temporibus in ea dissipaτῇ πρὸς Θεὸν παρρησίᾳ τὰς μαινομένων θυμῶν vil, commotorum animorum æstus fiducia in φλυκτίδας ἐπιδροσίζων. Εκάστοτε ἑνὸς δὲ κἀπὶ τού- Deum irrorans. Unum autem duntaxat et de his των καὶ μόνου μνησθήσομαι διηγήματος ἀναζωπυ- singilatim memorabo, corda vestra ad Dei laudem ρῶν τὰς καρδίας ὑμῶν πρὸς ὕμνον Θεοῦ, καὶ δόξαν martyrisque gloriam accendens; recta enim maτου μάρτυρος· τῷ γὰρ εὐπεριγράπτῳ καὶ ταχυ- gnalium ejus descriptione promptaque commeφράστῳ τῶν μαγαλείων αὐτοῦ τὴν πνευματικὴν moratione spiritualem vestram sitim excitare non ὑμῶν ἀναφλέγων δίψαν οὐ παύσομαι. desinam. οζ'. Ἐπὶ τῆς μετὰ Μαυρίκιον τὸν τῆς εὐσεβοῦς λήξεως βασιλείας ἴστε σχεδὸν ἅπαντες, οἴους κατά πόλιν ἤγειρε κονιορτοὺς ὁ διάβολος, ψύξης τὴν ἀγά-C πην, καὶ μισαλληλίαν σπείρας κατὰ τὴν ᾿Ανατολὴν πᾶσαν, καὶ Κιλικίαν, καὶ ᾿Ασίαν, καὶ Παλαιστίνην, καὶ πάσας τὰς ἀμφὶ τὰ ἐκεῖσε μέρη πατρίδας ἕως καὶ αὐτῆς τῆς βασιλίδος τῶν πόλεων, οὕτως ὡς με μόνον ἐξαρχεῖν τοῖς δήμοις τὸ κατ᾿ ἀγορὰν πιμασιν ἐμφυλίοις μεθύσκεσθαι, ἀλλ᾽ ἤδη καὶ πρὸς τὰς ἀλλήλων οἰκίας ἐπεισπηδᾷν, καὶ τοὺς αὐτόθι, μὲν ἀποσφάττειν ἐλεεινῶς, ἢ καὶ διὰ τῶν ὑψηλοτέρων δωμάτων ἔτι ζῶντας ἀκοντίζειν ἐπὶ τὸ ἔδαφος γύναιά τε, καὶ παῖδας, καὶ γέροντας, καὶ νέους ὡς εἰκὸς ἀσθενεῖς, ὅσοι διὰ ἀδρανίαν σωμάτων ἐκφυSuppeditatus hoc loco a Joanne textus Græcus paulo videtur obscurior; ei tamen, quam hic vides, interpretationem adaptandam, e sensus contextu existimavi; si quis interim meliorem attulerit, eam ego libenter amplectar. Sese in subséquentibus de bello, a gente barbara, multitudine infinita, adversus Thessalonicam gesto, acturum. Joannes supra cap. 8. sub initium, promisit, reque ipsa infra, duobus adhuc, quibus res alia graciantur, praemissis capitibus, eo agit; ut adeo, dum, duobus memoratis capitibus, sermonem ad promissa sese conversurum hic dicit, de illo loqui existimandus sit. Caput hoc, quod e Liblio:heca Vaticanæ codice 821 descriptum hic damus, in codice olim Mazarinæo a fol. verso 55 usque ad fol. versum 58 excurrit, tituloque sequenti allicitur: Περὶ τῆς Κυριακῆς εὐταξίας De recta rerum per Deum or dinatione; ego autem, quod is, quæ capite subjecto continentur, non satis exponat, altum iterum,quem hic vides, substitui. Ita substantivum Græcum φλυκτίς, quod in 77.Sub imperio,quod piæ recordationis MauriLius excepit, omnes prope scitis, quontos in civitale tumultus diabolus excitaril charitatem refrigerans,mutuumque per Orientem universum, et Ciliciam et Asiam et Palaestinam et omnes, quæ circa partes illas sita sunt, regiones ad ipsam usque urbium reginam odium disseminans,adeo ut populis contribulium sanguine in foro inebriari non solum non sufficeret, sed jam eliam in ædes mutuas irruerent, atque eos quidem, qui ibidem erant, miserabiliter occiderent, vel in altioribus domum tabulalis viventes adhuc mulieresque et pueros et senes et juvenes,uli conjicere licet, indirmos, qui præ corporum imbecillitate cadem Bullis prorsus Lexicis invenire licuit, interpretatus hic sum, tum quod id exigere sensus videatur, tum quod illud hic adhiberi videatur pro substantivo φλύκταινα, quod cum a verbo Græco φλύειν, idem etiam significante, quod Latine fervere seu bullire, deductum videri queat, non omnino ut apparet, inepte ad significandum idem,apud Latinos asius adhiberi potest. Orientale imperium, cum id, occiso imperatore Mauritio, Phocas anno 60% invasisset, miser rime internis etiam bellis seditionibusque, uti e Nicephoro Callisto, Cedreno aliisque Græcorum historicis, passim obviis, videre licet, ad annum usque Gio, quo et ipse dictus Phocas interiit, fuit all cum; Joannes autem, uti ex ipsis ejus verbis hic occurrentibus satis liquet, et hoc loco et in subsequentibus de misero illo imperii statu loquutur; quod cum ita sit, statuque rerum,de qu sermonem facit, durante, visionem, cujus inka meminit, vito cuidam fuisse oblatam, haud obscure tradat, oportet sane, ut hæc non serius quaR no 610 evenerit.

SUPPLEMENTUM. ascendentium effugere non potuerant, in pavimen- γεῖν τὰς τῶν ἀνελθόντων μιαιφονίας οὐκ ἴσχυσιν, tum dejicerent,Barbarorum autem in morem con- λεηλατεῖν δὲ βαρβάρων δίκην τοὺς ὁμοδιαίτως, και tubernales suos et notos, et, ut credere fas est, γνωρίμους, καὶ ὡς εἰκὸς συγγενεῖς καὶ καθ᾽ ἅπαν cognatos exspoliarent,præterque hæc omnia ipsas τα ταῦτα καὶ τὰς οἰκίας αὐτὰς πυρπολεῖν, domos incenderent, ut, quemadmodum conjicere μηδὲ οἱ τριβέντες ὡς εἰκὸς, καὶ ἐν πτωχείᾳ τὴν ζωήν licet, neque illi qui altrili fuissent, victum eliam ποριζόμενοι διαλάθωσιν. mendicando quærentes, laterent. 78. Erant igitur, ut dictum est, omnia in trac- στ'. Ἦσαν μὲν οὖν, ὡς εἴρηται, πάντες οἱ κατ' tibus illis loca dæmoniacis illis cædibus direp- ἐκεῖνα τὰ κλίματα χώροι τῆς δαιμονικῆς ταύτης ἀνLioribusque plena, et secundum quod scriptum δροκτασίας καὶ λεηλασίας ἀνάπλεοι, καὶ κατὰ τὴ για est, spelunca latronum. Uti autem loco quopiam γραμμένον σπήλαια λῃστῶν, ὥσπερ δὲ τινος παρ incenso flammaque adversus eos qui aqua ei ποληθέντος τόπου, καὶ τῆς φλογὸς κατακρατούσης resistunt, prævalente, ipsæ etiam domus circum- τῶν ἀπομαχομένων τῷ ὕδατι αἱ πέριξ οἰκίαι τῇ στο jectæ, fumi vehementia calefacta, tilionis ad δρότητι θερμαινόμενοι τοῦ καπνοῦ, αὐταί τε μελεί instar nigrescunt, atque ut parva etiam quapiam νονται δηλοῦ δίκην, καὶ πρὸς ἄναψιν ἑτοιμόταται για causa eaque haud inexspectata acta accendan νονται, μιᾶς τινος και βραχείας προφάσεως, καὶ tur, paratissima evadunt, ita etiam omnes in ll- ταύτης προσδοκησίμου δρασσόμεναι· οὕτω καὶ τὰς lyrico civitates pervadens malorum Orientalium περὶ τὸ Ιλλυρικὸν ἁπάσας πόλεις ἡ τῶν ἀνατολικών fama aliquas quidem avaritim cupiditatibus obte- φήμη διανεμηθείσα κακῶν, τινὰς μὲν κατεζόφωσε nebravit, intestinasque in ipsis tribuum virgullis τοῖς τῆς φιλαργυρίας θυμοῖς, καὶ τὰς ἐμφυλίως flammas accendit, deinde vero et custoditam a φλόγας ἐν αὐταῖς τοῖς φυλικοῖς φρυγάνοις ἀνῆψεν· martyribus Thessalonicensium metropolim Gni- ἤδη δὲ καὶ τὴν μαρτυροφύλακτον τῶν Θεσσαλον timorum facinora rumorum aurie circumdabant, κέων μητρόπολιν ἀνεκύκλουν ταῖς αὔραις τὰ τῶν charitatisque fulgor, quem Apostolus in Epistolis πλησιοχώρων δραματουργήματα, καὶ τὸ τῆς ἀγάbeatum vocavit, invidis ingressu repressus ni- πης αὐτῶν τηλαυγές, δ καὶ ὁ ᾿Απόστολος δι' ἐπιστο grescebat. λῶν ἐμακάρισε, τῇ τοῦ φθόνου παρεισδύσει κατακρι τηθὲν ἐμελαίνετο. 79. Miserandum in modum videre erat concordiæ metropolim dissensionis mare tunc factam. Nemo in posterum amico vultu (o malum inexspectatum!) proximum intuebatur; morbum autem, qui irruerat, lux congenita sanare haud “ poterat. Verum quemadmodum abscondita in palearum acervo flamma solo præpedita fumo iners manet, parvaque palearum incumbentium,ut omnivora vis ejus excitata omnia adjacentia comburat atque in cinerem redigat, motione indiget, ita civitas, sub dæmone abdita, mutuum interitum sic parturiebat, ut etiam ad palearum exemplum parva, quo cades mutuas suscitaret, ensemque, qui interitum utrimque afferret, adversus omnes emitteret, causa indigeret. 80. At vero, civitate ita male affecta,quod speratum haud fuerat, feri gloriosissimus certaminum Christi victor concessit, itaque dum mala molirentur populi,iræ exstincta sunt. Cum itaque inexspectatæ irarum sedationis celerem adventum iis qui mentis forent compotes, comparare esset sufficiens, non secus ac divina quædam providentia ineffabilisque sanctorum obumbratio,id fecit. Qui enim solus corda creavit, ea, ut aquam, quo voluerit, inflectit. Ne vero eorum qui de hisce consilia conferunt, dubius hæreat animus, audite quod factum est; audite, quæso, nec solum ad admirandum, sed et ad laudandum usque martyrem cogitationem excitate; quin imo quid gratum et acceptum certaminum victori sit,diligenter examinantes, id ipsum et vos ex tota anima virtuοθ'. Εν τε βλέπειν ἐλεεινώς τηνικαῦτα τὴν τῆς ομοφροσύνης μητρόπολιν θάλασσαν διχονοίας γεγε νημένην· Οὐδεὶς λοιπὸν ὑγιῶς τῷ πλησίον προσέδω πεν, ὦ τοῦ ἀπροσδοκήτου κακού! οὐδὲ συγγενείς θεσμὸς τὴν ἐπισκήψασαν νότον ἰατρεύειν ἐξισχύει, 'Αλλ᾿ ὥσπερ ἐν ἀχύρων σωρεία φλόξ κεκρυμμένη μόνῳ διασμύχεται τῷ καπνῷ τυφομένη, καὶ μικρές ἐπιθυμεῖ διασκαλεύσεως τῶν ἐπικειμένων ἀχύρων, εἰς τὸ τὴν αὐτῆς παμφάγον ὁρμὴν διεγερθείσαν πάντα διακαῦσαι, καὶ κατατεφρώσει τὰ περιχεία μετα· οὕτως ἡ πόλις ὑπὸ τοῦ δαίμονος ὕπουλος τ τως ώδινε την κατ᾿ ἀλλήλων διαφθοράν, καὶ μια κρᾶς ὡς ἐπὶ τοῦ παραδείγματος τῶν ἀχύρων ἐδεῖται προφάσεως εἰς τὸ ἀναῤῥιπίσαι, καὶ κατὰ πάντων ἀστράψαι τὴν ἀλληλοφθόρον μάχαιραν. τ'. 'Αλλ᾽ οὖν οὕτω κακοῦ διακειμένης τῆς πόλεως, οὐδὲν τῶν ἐλπιζομένων γενέσθαι ὁ πανένδοξος άλλο φόρος τοῦ Χριστοῦ συνεχώρησεν, ἀλλ᾽ οὕτως ἐν τῷ η βουλεύεσθαι τὰ κακὰ τοὺς δήμους συνεσβέσθησαν θυμοί. ἱκανὸς μὲν οὖν καὶ τὸ ἀθρόον τῆς ἀπροσδο κήτος τῶν ὀργῶν καταπαύσεως τοῖς νοῦν ἔχουσι το ραστῆσαι, ὡς θεία τις πρόνοις, καὶ ἁγίων ἀβδη της ἐπισκίασις τό τοιοῦτον κατώρθωσεν. Ὁ γὰρ κλάσεις καταμόνας τας καρδίας, τρέπει ταύτας ὡς ὕδωρ ὅπου καὶ βούλεται. Ἴνα δὲ μὴ διαμφοβίζῃ τῶν τ ταῦτα βουλευομένων ὁ νοῦς, ἀκούσατε τὸ γενόμενος ἀκούσατε, παρακαλῶ, καὶ μὴ μόνον ἕως τοῦ θαυμά σαι, καὶ δοξολογῆσαι τὸν μάρτυρα, τὴν διάνοιαν διαγείρητε· ἀλλὰ τὸ αἱρετὸν καὶ φίλον τῷ ἀθλοφόρη κατασκοπήσαντες ἀκριβῶς, αὐτὸ καὶ ὑμεῖς ἐξ ὅλης ψυχῆς καὶ δυνάμεως κατὰ τὴν ἔννοιαν περισφίγξει

τες, ὑπήκοοι ἀκριβεῖς, καὶ διὰ τοῦτο γνήσιοι φίλοι teque amplectentes, adamussim obedientes gerτῆς ἀγαθωσύνης αὐτοῦ ἀναδειχθῆτε. παο Ἵνα γὰρ μὴ ἀμφοδίζῃ, ὡς εἴρηται, τῶν περὶ ταῦτα βουλευομένων ὁ νοῦς, πότερον αὐτομάτως ἡ τῶν τηλικούτων κακῶν φορά, ὅσον οὔπω προσδόνων μένη, κατεκοιμίσθη, ἢ τίνος προνοίᾳ τοῦτο γεγένης ται· καὶ πάλιν, ἵνα μὴ διαμφιβάλληται τῇ τίνος πρεσβείᾳ ἡ πόλις ἐκ τῶν πυλῶν τοῦ θανάτου τῶν πυλῶν τοῦ θανάτου ἀνεσπάσθη, ώφθη τινὶ καθ᾽ ὕπνους νεωστὶ ἐκ τῆς Ελλάδος τῇ Θεσσαλονίκῃ ἐπιδημήσαντι, ἀνδρὶ κοσμίῳ, καὶ τῶν τηνικαῦτα τοῦ Ἰλλυρικοῦ ἐπάρχων συγγενεῖ, πρώτως τῇ πόλει προσπλύσαντι, καὶ μηδὲ τὰ κινούμενα ἐν αὐτῇ καὶ λαλούμενα ἀπογινώσκοντι, τοιαύτη τις ὄψις ὀνείρων. Εἶδεν ἑαυτὸν ἀναβαίνοντα ἐπὶ τὴν πηγὴν τῶν ἰαμάτων, κέγω δὴ τὸ τοῦ ἀθλοφόρου πάνσεπτον τέμενος, ἐθάδι νόμῷ τῶν προσπλεόντων τῇ πόλει, ἅτε δὴ καὶ αὐτὸς πρώτως εἰσβαλὼν αὐτῇ. manique per id bonitatis ejus amici appareatis. 81. Ne enim, ut dictum est, eorum qui de iis deliberant, dubius hæreat animus, malorumno hujusmodi cursus, qui tantum non expectatus obvenit, sponte sua, an cujuspiam providentia acobvenit,sponte ciderit; ac denuo ne dubitet, cujusnam intercessione e mortis portis civitas fuerit educta, cuidam in somno, qui Thessalonicam e Græcia recens advenerat, viro modesto eorumque, qui tunc Illyrici præfecti erant,cognato, cum primum ad civitatem appulisset, nec quæ in ea turbata essent ac dicta, perspecta haberet, hujusmodi somniorum visio apparuit. Seipsum in curationum fontem, dico autem in venerandum maxime certaminum victoris templum, ex more eorum qui civitati adnavigant, ingrediente (erat enim et ipse primum in hanc veniens) conspexit. πβ'. Εἶτα εἰσελθὼν δῆθεν ἐν τῷ ναῷ, καὶ προσ82. Deinde vero cum in templum esset ingresευξάμενος, δρᾷ τὸ ἱερόσκευον ἐκεῖνο, καὶ περικαλλὲς sus, orassetque, vidit sacrum illud pulcherri δημιούργημα κατά μέσον τοῦ ναοῦ πρὸς τοῖς λαιοῖς mumque opus, in medio templi ad sinistram πλευροῖς ἐφιδρυμένον ἐξαγώνῳ σχήματι, κίοσιν ἓξ Agura sexangulari erectum, columnis sex toliκαὶ τοίχοις ἰσαρίθμοις, ἐξ ἀργύρου δοκίμου καὶ δια- demque lateribus e probato sculptoque argento γεγλυμμένου μεμορφωμένον, καὶ τὴν ὀροφὴν ὡσαύ- formatum, similiterque et fastigium, sexangulaτως, ἀπὸ τῶν ἐξαγώνων πλευρῶν κυκλορικῶς ἀν- ribus in circuitu lateribus suffultum, et quasi a ίσχουσαν καὶ εἰς μίαν στρογγύλην ὡς ἐκ ποδός basi in rotundam colligaturam destinens, argenἀπολήγουσαν σύνδεσιν, σφαῖράν τε άργυρίαν μεγά- teamque magnitudinis haud parva sphæram suθους οὐ μικροῦ φέρουσαν ἄνωθεν, ὑφ᾽ ἣν ὡς κρίνου perius ferens, sub qua mira, velut cucurbitæ, βλαστοί θαυμάσιοι περιέχονται, ὧν πάντων ἐπάνω germina continentur, supra quæ omnia defixum τὸ κατὰ τοῦ θανάτου πεπηγὸς τρόπαιον ἀκτινοβολεί, adversus mortem tropæum, vivifca, dico, ac τῷ μὲν ἀργυρέῳ δημιουργήματι τὰς τοῦ σώματος veneranda Dei et Servatoris nostri crus, radios ὄψεις παρασκευάζον ἐκπλήττεσθαι, τῇ δὲ τοῦ Χρι- ejaculatur, argentea quidem structura corporis στοῦ νοήσει τοὺς τῆς διανοίας ὀφθαλμοὺς τοῖς οὐρα- oculos percelli faciens, Christi autem consideνίας καταυγάζον χαρίσμασιν, ὁ ζωποιός, φημί, ratione coelestibus gratiis mentis oculos illumiκαι τίμιος τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν σταυ ρός. πγ'. Τοῦτο δὴ τὸ Θεοδώρητον τέχνασμα κατὰ τοὺς ὅπνους ὁ ἀνὴρ ἐν τῷ ναῷ θεασάμενος τὸ παρ' ἡμῖν καλούμενον ἁγιασμένον κιβώριον, ἐπηρώτα δῆθεν τοὺς πλησίον, Τί τοῦτο, ἀδελφοί, τὸ καινοθαύμαστον · ποίημα, κατὰ τὸ μῆκος τοῦ ναοῦ μέσον ἐφίδρυται; οὐ γὰρ ἂν ταύτην ειλήφει τὴν νώραν, εἰ με μεγά- - λης τινὸς ἠξίωτο τῆς προφάσεως. Τῶν δὲ φησάντων, «ὡς Ἐκεῖσε παρὰ τῶν πατέρων ἠκούσαμεν κεῖσθαι - θεοπρεπώς υπερένδοξον ἀθλοφόρον Δημήτριον, Επκ. εθύμουν, ἔφη ὁ ἀνὴρ, τῆς κατὰ τὸ ἔνδον δράσεως. · Οἱ δὲ ὑπεδείκνυον αὐτῷ τὸν πρὸ; ταῖς ἀργυρέαις θύραις ἱστάμενον ὑπηρέτην μὴ ἄνευ τούτου φασκοντες οἷόν τε εἶναί τινα τῶν ἔδον τυχεῖν· ᾧ καὶ προσἐλθὼν ὁ ἀνὴρ ἠξίου ἀνοιγῆναι αὐτοῦ, προσκυνῆσαι βουλομένῳ καὶ ἁγιασθῆναι τὴ θεοπαρόχῳ τοῦ μνήματος χάριτι. + πδ'. Τοῦ δὲ διανοίξαντος τὰς θύρας, μήπω εἰσελ θὼν ὁ ἀνὴρ, εἶδεν μὲν τὸ καὶ ἡμῖν δρώμενον ἀργύπ ρεον κατὰ τὸ μέσον ἱδρυμένον ὥσπερ σκιμπόδιον, τοῦ κατὰ τὸ πρὸς κεφαλῆς μέρος θρόνον τινὰ λαμπρὸν ἐκ χρυσίου καὶ λίθων πολυτελών κατεσκευασμένον, καὶ τὸν πανένδοξον ἀθλοφόρον τοῦ Χριστοῦ Δημήτριον ἐφεζόμενον, οὕτως οποίῳ σχήματι κατὰ nans. 85. Hoc autem divinitus datum artis opus, quod sacrum apud nos ciborium vocatur, vir in templo cum vidisset, eos qui prope erant, rogabat, Quid illud, fratres, novum mirandum opus ad mediam templi (neque enim, nisi magna causa subessel, locum illum accepisset longitudinem est exstruclum? Illis autem dicentibus: Quia ibidem gloriosissimum certaminum victorem Demetrium, ut Sanctum decet, jacere, e majoribus audivimus; desiderem, dixit vir, quæ intra sunt, videre. Illi autem famulum, qui ante argenteas januas stabat, ei ostenderunt, quemquam ea quæ intra sunt, obtinere absque illo posse negantes; ad quem etiam vir accedens, sibi, adorare prestitaque & Deo monumenti gratia sanctificari volenti, aperiri petebat. 84. Cum autem is januas aperuisset, vir nondum ingressus vidit quidem, qui et a nobis visus fuit, quasi lectulum argenteum in medio exstructum, hujus ad eam quæ ad caput est, partem thronum quempiam,auro aplendidum, prætiosisque e lapidibus paratum,ac gloriosissimum certaminum Christi victorem Demetrium tali, quali in imaginibus

SUPPLEMENTUM. depingitur, habitu sedentem; ad eam autem,quæ τὰς εἰκόνας ἐγγράφεται, κατὰ δὲ τὸ πρὸς τοῖς πο ad lectuli pedes est, partem thronum alterum, του κραβάτου μέρος ἕτερον θρόνον λαμπρὸν μὲν καὶ splendidum quidem et illum, totum aulem ex ar- αὐτόν, ἐξ ἀργύρου δὲ πάντα συγκείμενον, ἐπ' gento solidum, in quod nulierem quampiam de- κατεζομένης ὁρᾷ γυναῖκά τινα εὐπρεπεστάτην και centissimam, visuque pulchram, splendide nec κυσμίαν ιδέσθα, σεμνοφανῶς καὶ ἀπερίττως ήμο superflue vestitam, sedenten videbat Gxisque σμένην, καὶ ἀτενὲς πρὸς τὸν μάρτυρα βλέπουσα, oculis in martyrem intuentem. Vir hæc conspi- Ταῦτα ἰδὼν ὁ ἀνὴρ ηὐλαβήθη ὥσπερ εἰσελθεῖν ὑπο calus ingredi quodammodo timuit, martyrem τοπήσας τὸν μάρτυρα μετά τινος δῆθεν θεοσεβώς nimirum cum pia quadam nobilique femina soli- καὶ λαμπρᾶς γυναικὸν ἰδιάζειν. tarium ibidem degere suspicatus. 85. Cum autem ille, in animi consternatione extra stans, maneret, mulieris martyrisque decore obstupefactus, loco surgens mulier exire e ciborio conabatur, impetu autem maximo surgens et nartyr manu illam retinuit retractamque in throno suo rursus locavit, dicens: Per Dominum ne hinc exeas relinquasque civitatem; ei enim semper quidem, maxime autem presenti tempore necessaria es. Cum autem hac vir audivisset, mulierem. que in throno suo rursus sedentem, similiterque gloriosissimum certaminum Victorem in throno aureo vidisset, exire vel quid prologui ausus non est, sed, foris reverentia exhibita, abivit, hoc solum ab adstante nimirum famulo sciscitatus: Dei nilil per Deum quænam illa mulier sola cum Sancto sedens? Ille autem respondit: Tune solus eam ignoras? Omnis civilas eam novit, semperque eliam eamdem cum martyre versari. Ille autem respondit: Verum ego, peregrinus cum sim, id ignoro. Propter charitatem ne invideas, sed et nomen mihi edissere. β πε'. ὡς δὲ μεμένηκεν ἐν ἐκπλήξει ἐκεῖνος ἔξω ἱστάμενος, τῇ εὐπρεπείᾳ τῆς γυναικὸς καὶ τοῦ μέρο τυρος εκθαμβούμενος, ἀναστᾶσα δήθεν ἡ γυνή ἐπειρᾶτο ἐξιέναι τοῦ κιβωρίου. Ορμῇ δὲ μεγίστη διαναστὰς καὶ ὁ μάρτυς κατέσχεν αὐτὴν τῆς χειρὸς, καὶ ἑλκύσας παλιν ἐπὶ τὸν θρόνον αὐτῆς καθέζει το τὴν εἰπὼν, Διὰ τὸν Κύριον μὴ ἐξέλθῃς ἔνθεν, μη ἀφῇς τὴν πόλιν χρεία γάρ σου ἐστιν ἀεὶ μὲν, μέσ λιστα δὲ ἐν τῷ παρόντι καιρῷ. Ὁ δὲ ἀνὴρ ταύτα ἀκούσας καὶ θεασάμενος καθεσθεῖσαν πάλιν τὴν για ναῖκα ἐπὶ τοῦ θρόνου αὐτῆς, καὶ τὸν πανένδοξον ἀθλοφόρον ὁμοίως ἐν τῷ χρυσέῳ, θρόνῳ, οὐκ ἐτόλμή σεν ἐξελθεῖν, ἢ φθέγξασθαί τι, ἀλλ᾽ ἔξωθεν προσευ νήσας ἀνεχώρει, τοῦτο μόνον ἐρωτήσας τον ἐφιστέ μενον δῆθεν ὑπηρέτην· Εἰπέ μοι πρὸς τοῦ Θεοῦ, τις ἡ γυνή ή μετὰ τοῦ ἁγίου μόνη καθεζομένη; Ὁ δὲ ἀπεκρίθη· Σὺ μόνος ἀγνοεῖς αὐτήν; Πᾶσα ἡ πόλις αὐτὴν ἐπίσταται, καὶ ὅτι ἀεὶ τῷ μάρτυρι συνδιάγει. Ὁ δὲ φησιν· Αλλ᾽ ἐγὼ ξένος ὑπάρχων ἀγνοῶ. Δε τὴν ἀγάπην οὖν μή φθονήσης, ἀλλὰ ἂν τὸ ὄνομα Ο φράσον μου. 86. Famulus autem respondit: Hæc est recla πϚ'. Ὁ δὲ ὑπηρέτης ἀπεκρίθη, Αὕτη ἐστὶ ἡ κα rerum per Dominum ordinatio quam Deus a ρία εὐταξία, ἣν ὁ Θεὸς πρὸ πολλοῦ τῷ άθλοφόρο multo tempore certaminum victori commisit. Hic παρακατέθετο. Αὐτὸς δὲ ταύτην διατηρεί μὴ τῶν autem illam custodit, rullo modo eam hinc exire αὐτὴν ἔνθεν ἐξελθεῖν τὸ σύνολον, ὥσπερ καὶ τὸ sinens, quemadmodum et tu vidisti. Hæc famulo ἐθεάσω. Ταῦτα τοῦ ὑπηρέτου δῆθεν λαλήσαντος, ὁ nimirum loquente, expergefactus est vir; eorum νὴρ ἔξυπνος γέγονεν· οὐδὲν δὲ συνεὶς τῶν ὀρθένο autem, quæ sibi visa fuerant, quod quæ in civitate των αὐτῷ, διὰ τὸ μηδὲ τὰ ἐν τῇ πόλει τηνικαυτα και mota solent, utpote peregrinus exsistens, non nos- νούμενα γινώσκειν, ἅτε ξένος τυγχάνων, διηγήσετα set, nihil intelligens, præfecto, qui sanguine ei, ut ταῦτα τῷ ἐπαρχῷ συγγενεῖ αὐτοῦ καθεστηκότι ὡς dictum est, conjunctus erat, narravit. Cum autem εἴρηται. Ὁ δὲ μηδὲ αὐτὸς ἀκριβῶς κατανοήσας το nes hic,quod visum fuerat, recte perciperet, ipsum δραθὲν, λαβὼν αὐτὸν τὸν ἄνδρα τὸ θεασάμενον, ότ met qui id viderat, virum assumptum ad pium εσιν εἰς τινὰ μοναχὸν εὐλαβῇ συνήθη αὐτῷ τυγχά quemdam, qui familiaris ei erat, monachum ad- νοντα, καὶ διηγεῖται αὐτῷ τὰ τῷ ἀνδρὶ ἀποχε ducit,huicque, quæ viro revelata fuissent, exponit, λυφθέντα, καὶ πρὸς μείζονα τῆς ἀληθείας πίστιν atque ad majorem veritatis fidem, ut ipsemet, qui αὐτὸν τὸν ἰδόντα ἑνωμόνως ὁμολογοῦντα παρεστη visionem habuerat, jurejurando lanc confiteretur, σεν. Λέγει αὐτοῖς ὁ μοναχός· Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς, καὶ efecit. Dicit eis monachus: Benedictus sit Deus, ὁ δωρηθεὶς ἡμῖν παρ' αὐτοῦ πρεσβευτὴς καὶ κηλ datusque ab eo nobis intercessor ac curator san- μὼν ὁ πανάγιο; μάρτυς Δημήτριος. ctissimus martyr Demetrius. 87. Etenim, ut civilas, certaminum victore reclam Dei ordinationem, ut nec templo suo exeat nec civitatem relinquat, apud se retinente, intestinæ illud, quod impendit formidatumque fuit, seditionis periculum haud amplius timeal,futurum esse, ipsi veraci Deo, Domino nostro Jesu Christo Ευταξία Græce idem est,quod Latine rectus ordo; quare ego duos hasce voces Græcas Kopizz Ευταξία, periphrasi etiam quapiam claritatis ergo πζ'. Πιστεύω γὰρ αὐτῷ τῷ ἀληθινῷ Θεῷ τῷ Εν ρίῳ ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστῷ, ὅτι οὐκ ἔτι φοβηθήσεται ἡ πόλις τὸν ἐπηρτημένον τοῦτον καὶ προσδοκώμενον τῆς ἐμφυλίου στάσεως κίνδυνον τοῦ ἀθλοφόρου την κυρίαν ευταξίαν παρ' ἑαυτῷ κατασχόντας τὸν ναὸν αὐτοῦ ἐξελθεῖν, μηδὲ τὴν πόλιν καταλιπεῖν. usus, Latine interpretatus suin, Recla rerum pr Dominum ordinatio.

Ταῦτα ἀκούσας ὁ ἔπαρχος, καὶ οἱ σὺν αὐτῷ συνῆκαν credo. Præfectus, cum hæc audiret, iique qui καλῶς διακριθέντα τὸν ὄνειρον, καὶ διεφήμισαν τὸ πρᾶγμα ἐν τῇ πόλει, καὶ τῇ χάριτι τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ, καί τοῦ πανενδόξου μάρτυρος Δημητρίου ἀπείραστος ἡ πόλις τοῦ τοιούτου κινδύνου μεμένηκε, καίτοι ἐπὶ ἑτέρους δύο ἐνιαυτούς μυρίας ὅσας προφάσεις ἀνασκαλεύσαντος τοῦ ἐχθροῦ ἐπὶ τῷ τὴν εὐταξίαν διακόψαι τῆς πόλεως, ἥτις διέμεινεν ἐῤῥιζωμένη διὰ Χριστοῦ, ὡς ὑπὸ τῆς τοῦ μάρτυρος δεξιᾶς φυλαττομένῃ τῇ πόλει. Τῷ δὲ Θεῷ ἡμῶν ἢ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. cum eo erant, recte esse expositum somnium, intellexerunt, remque in civitate divulgarunt, Christique et Dei gloriosissimi martyris Demetrii charitate civitas periculo hujusmodi, utut duobus annis aliis infinitas prope, quo rectam Dei ordinationem, quæ civilali, veluti per martyris dextram custoditæ, irradicata per Christum inbæsit, civitate expelleret, occasiones inimico suscitante, intentata permansit Deo nostro sit gloria et virtus in sæcula sæculorum. Amen. CAPUT XI. De Illyrici prafecto, qui Sanctum blasphematit atque ab eo idcirco fuit punitus πη'. Επειδὴ δὲ Πέτρος καὶ Παῦλος, οἱ τῶν ἀπο- 88. Cum sane Petrus et Paulus, apostolorum στόλων ἀκρόταται οὐκ εὐεργετοῦντες μόνον καὶ ἰώ- principes, non solum benefaciendo sanandoque, μενοι τὴν ἐν αὐτοῖς ἐνεφάνιζον χάριν τοῦ Πνεύμα- sed et castigatione dignos numenque spernentes, τος, ἀλλὰ καὶ τιμωρούμενοι τοὺς ἀξίους κολάσεως, ut Ananiam quidem et Saphiram et Simnonem Pes καὶ καταφρονητικῶς περὶ τὸ θεῖον διαγινομένους, trus Elyinam autem maguin aliosque plures ὡς Πέτρος μὲν ᾿Ανανίαν καὶ Σάπειραν καὶ Σίμωνα, Paulus puniendo, Spiritus, quæ eis inerat, Ελύμαν δὲ Παύλος τὸν μάγον καὶ πλείονας ἄλλους, gratiam manifestarent, age, num et a maxime φέρε, κἀπὶ τοῦ τῶν ἀποστόλων γνησιωτάτου θρέμ- genuino apostolorum alumno, gloriosissimo, inματος, τοῦ πανενδόξου, λέγω, μάρτυρος ἴδωμεν, εἰ quam, martyre, simile quid gestum sit, videaγεγένηταί τι τοιοῦτον. Διὰ γὰρ τὴν ἄφατον αὐτοῦ mus. Etenim propter ineffabilem suam malorum ἀνεξικακίαν καὶ τὴν θεομίμητον ἀγαθότητα δυσχε- tolerantiam, atque qua Deum imitatur, bonitatem ρὲς ἡμῖν γέγονεν ὁμοιότροπόν τι ζητήσασι περὶ simile quid de eo reperire nobis quærentibus fuit αὐτὸν ἐξευρεῖν, πᾶσιν αὐτοῦ συγχωροῦντος, ὡς ὁ difficile, cum multa omnibus, ut Deus mundo, Θεὸς τῷ κόσμῳ, τὰ πολλὰ παραπτώματα. delicta condonet. πθ'. ᾿Αλλ᾽ ἐπεὶ ἕκαστος πρὸς τὴν ἐμπιστευθεῖσαν αὐτῷ τῶν τῆς διανοίας ταλάντων ποσότητα, καὶ τὴν εργασίαν παραιτεῖται παρὰ Θεοῦ, καὶ τοῖς μὲν ἀκερπιοτέρως συγγνώμη πλείστη παρέχεται, τοῖς δὲ πανουργοτέροις ἐπ' αὐτοφώρῳ τῆς πλημμελείας ὡς τὰ πολλὰ καὶ ἡ ἐπεξέλευσις γίνεται, εἰκότως ἐπ' ἀνδρὶ μεγίστην ἔχειν τῶν φρενῶν νομιζομένῳ τὴν δύναμιν, παραπλησίως δὲ νηπίοις σφαλέντι, μίαν καὶ ταύτην μόλις πάρὰ τοῦ ἀθλοφόρου γενομένην ἐκδίκησιν δυνηθέντες καταμαθεῖν, ταῖς εὐλαβέσιν ὑμῶν ἀκοπῆς παραθήσομεν, προτρέποντες ἅμα και παρεγγυώντες, μὴ τῇ ἀγαθότητι τῶν ἁγίων βουλομένους κατορχείσθαί τῆς αὐτῶν θεομική του μακροθυμίας, ἀλλὰ πάσῃ φυλακῇ τηρεῖν κατὰ τὸ γεγραμμένον πρῶτον μὲν τὰς ἑαυτῶν καρδίας· εἰ δὲ μὴ κἂν γοῦν τὸ διὰ γλώσσης ἐξενεγκεῖν τι ῥῆμα βλασφημίας ἢ ἀφροσύνης ἐχόμενον. 4. Ακούσατε γὰρ εἰς ὅτην ὑπερβολὴν θυμοῦ τὸν ὑπερένδοξον μάρτυρα λόγος παραφροσύνης εκίνησεν, ὡς καὶ τῆς ἐμφύτου ἡμερότητος ὥσπερ ἐκλαθόμετον παραχρῆμα τὴν ἐκδίκησιν τῷ ἡμαρτηκότι προσHæc omnia Joannes, ut Thessalonicam intestinis etiam motibus Sancti patrocinio evasisse liberam, suadeat; verum cum omnia, quæ hunc in Boem affert, ubi fere innitantur visioni, viro cui dam oblatæ, fierique queat, ut hæc, non vera apparitio, sed illusio duntaxat, fuerit, studiosus lector, quidquid etiam hac in parie statuerit, haud facile non refragantem h. b. bit. Caput hoc, quod hic, prout apud nos e codice olim Mazarinæo descriptum exstat, lectoris 89. Verum cum quisque pro tolentorum animi quantitate sibi credita et operationem a Deo rogetur, ac simplicioribus quidem venia ut plurimum concedatur, astutioribus autem in criminis deprehensione etiam vindicta quam saepissime obveniat, merito in virum, qui maximam mentis vim habere existimabatur, puerorum autem more peccabat, vindicta unica, hacque ægre, a certaminum victore fuisse animnadversum, perdiscere valentes, piis vestris id auribus proponemus,hortantes simul atque admonentes, ne sanctorum benignitate lactati, eorumdem, quæ Deum imitatur, longanimitatem contumelia afficiamus; sed omni, secundum quod scriptum est, custodia ser vemus, primum quidem corda nostra; sin minus, ne ore saltem blasphemum quod insipiensve verbum proferamus. 90. Audite enim, ad quantam iræ magnitudinem gloriosissimum martyrem dementiæ verbum commoverit, ut statim ingenitæ velut clementis oblitus, ei qui peccarat, vindictam infixerit. Vir quioculis subjicimus, a fol. 82 usque ad fol. versum 85 in monumento isto litterario recensetur, sequenti isthoc paulo breviori, quam hic noster sit, titulo affectam: Περὶ τοῦ βλασφημήσαντος ἐπάρχου, De præfecto, qui blasphemavit; exstat porro et apud Mabillonium tom. I Velerum Analect. pag. 82 et seqq., per Anastasium Bibliothecarium Compendio relatum. Adi Actus apostolorum, cap. v et vul. Vide eosdem Actus, cap. XII.

SUPPLEMENTUM. dam (quid enim quod nomen ei,in æterno oppro- τρίψασθαι τὴν γὰρ τῶν ὑπάρχων τοῦ Ἰλλυριών brio manenti, fuerit, dicere oportcat?) præfectorum ἔθνους ἀρχὴν διά χειρὸς ἔχων ἀνήρ τις τί γὰρ καὶ gentis Illyrica principatum tenens, nihilominus τοὔνομα λέγειν ἐπ' ὀνειδισμῷ αἰωνίζοντι;) πλην αλλά quidem maxima sese pollere intelligentia glorians, γοῦν φρόνησιν μεγίστην ἔχειν καυχώμενος, καὶ τῶν supraque propinquos, veluti supra superfaturæ πέλας ὥσπερ ἐπικνωδάλων κατεπαιρόμενος (τούτο portus, sese (id enim,cum et tentationes ut pluri- γὰρ οἶμαι αὐτῷ, καὶ τῆς ἀφροσύνης ἐν γλώττῃ τὴν mum per superbiam nostram induci didicerimus, βλασφεμίαν ἀπέτεκεν, ἐπεὶ καὶ τοὺς πειρασμώς ei, opinor, et dementem in ore blasphemiam po- ὡς τὰ πολλὰ διὰ τὴν ὑπερηφανίαν ἡμῶν ἐπάγεσθαι suit) efferens, quibusdam ex iis qui celebris civi- μεμαθήκαμεν), τινὰς τῶν τῆς πόλεως ῥητῆς πραγ tatis administrationi præerant, accessitis, postu- ματείας προϊσταμένων μεταστειλάμενος ἀπῄτει τινὲ lavit, ut quædam ab iis ordinatio fieret. παρ' αὐτῶν γενέσθαι διοίκησιν. 91.Illis autem de præcepti gravitate dolentibus, seque id facere non posse cum lacrymis ad genua contestantibus, nullo modo is cessit,impossibilitatem ipsos, re facili, si vellent,exsistente, fingere asseverans.Illis autem dicentibus, certe modus 5 alius, ut magnificentiæ tuæ, nobis volentibus potentiam non suppetere,suadeamus, haud superest, nisi per terribilem incomparabilemque glorionissimi martyris Demetrii potentiam præclarum thronum vestrum veritatis convincamus, in:nicus per illum (neque enim ipse enormem blasphemiam, verbis expressam, proferre velim vocem emisit: illis enim, veluti in verenda rei per juramentumn probatione, certaminum victoris timorem in medium adducentibus, ita præfectus respondit (verum, misericordissime Christi mnartyr, propitius mihisis; blasphemiæ enim magnitudinem,non dico labiis,sed nec litteris exprimi fero; aliter aulem qui circumloquens cogitationem aperiam?) Fraudem enim quamdam esse, dixit, gloriosissimum c martyrem civibus suis, per eum certam rei occurrentis fidem facere volentibus, adminiculari. Illi vero,blasphemis magnitudinem non ferentes,obturalis auribus, exierunt. 92. Post duos vero dies, forte aulem nec duos plenos, totum viri corpus ab humeris ad pedum usque extremitatem morbo gravissimo est correplum,ita ut nec ab artis medicæ peritis morbus cognosceretur; cumque menses circiter octo iu predicto morbo omnivoro perdurasset, tandem, adhibitis quibuscumque medelis, meliusque ipso quodammodo habente,desiit in id pena, ut media totius corporis parte esset debilitatus, ita ut specie quidem omnia membra,effectu autem manum unam et humerum unum, pectorisque et ventris dimidium, similiter et femur unum et genu et pedem duntaxat haberet; cum porro quatuor menses alios, quo ei impleretur annus, ita mansisset, non prius certaminum victoris, utut misericordissimi, visitatione dignus est habitus,quam multis lacrymis in venerando quam maxime illius templo mente tota esset confessus, sese percasse eique spondere, fore ut illius quidem non contemnendam potentiam agnosceret, insanum autem verbum hujusmodi deinceps, nec ore etiam, proferre auderet. Deo, etc. 4α'. Τῶν δὲ τὸ φορτικὸν τοῦ ἐπιτάγματος ἀπολ ρομένων, καὶ μὴ οἷόν τε εἶναι τοῦτο πράττειν μετέ δακρύων γονυπετούντων, οὐδοτιοῦν ἐκεῖνος ἐνεξίθον φάσκων πλάττεσθαι αὐτοὺς το ἀδύνατον, ευχερούς τοῦ πράγματος καθεστηκότος, εἴπερ ἐθέλοιεν. Τῶν δὲ φησάντων, — ὡς οὐκ ἔστιν ἑτέρως πεισθῆναι ὑμῶν τὴν ἐνδοξότητα, ὅτιπερ οὐ θέλουσιν ἡμῖν τὸ δύνα σθαι πρόσεστιν, εἰ μὴ πληροφορούντων ἡμῶν τὸν υπέρλαμπρον ὑμῶν θρόνον ἐπὶ τῆς φρικτῆς καὶ ἀπαραβλήτου δυνάμεως τοῦ πανενδόξου μάρτυρος Δημητρίου, — ὁ ἐχθρὸς δι' αὐτοῦ φωνὴν ἀφήκεν. Ο γὰρ ἔχω λέγειν αὐτὸς ἄμετρον τὴν βλασφημίαν ήμφιεσμένην· ἐκείνων γὰρ, ὡς ἐν ὑπερβαλλούση, όρκου πληροφορία, τὸ φοβερὸν τοῦ ἀθλοφόρου που ραγαγόντων εἰς μέσον, οὕτως ὁ ἔπαρχος ἀπειρία vατο· (ἀλλ᾽ ἴλεώς μοι γενού, φιλανθρωπότατε μέρο της Χριστοῦ. Οὐ φέρω γάρ, οὐ λέγω τοῖς χείλεσιν, ἀλλ᾽ οὐδὲ γράμμασιν ἐγχαράξαι τῆς βλασφημίας το μέγεθος· ἑτέρως δὲ πῶς περιφράσας δηλώσω την ἔννοιαν;) ἔλεγε γὰρ συμπαιγνίαν τινὰ τοῖς πολίταις αὐτοῦ συνεργεῖν τὸν ὑπερένδοξον μαρτυρά, κατ' αὐτοῦ πληροφορείν βουλομένοις τοῦ προστυγχάνου τος. Οἱ δὲ, τὸ ἄκρον τῆς βλασφημίας οὐχ ὑποιεί ναντες, βύσαντες τὰ ὦτα ἐξῄεσαν. {β'. Μετὰ δὲ ἡμέρας δύο, τάχα δὲ οὐδὲ πλήρεις δύο, τὸ πᾶν σῶμα τοῦ ἀνδρὸς ἀπἄνωθεν ὤμων ἕως ἄκρων ποδῶν νόσῳ δεινοτάτῃ κατεσχέθη οὕτως, ὡς μηδὲ διαγνωσθῆναι τὸ σῶμα παρὰ τῶν τῆς ἱατρικής ἐμπείρων, καὶ μῆνας περί που ὀκτὼ ἐν τῷ προλε χθέντι παμφάγω διατελέσας νοσήματι, τέλος πολ λῶν ὅσων γενομένων, καὶ ῥᾷον ὥσπερ ἐσχηκότες αὐτοῦ, εἰς τοῦτο κατέληξε τὰ τῆς ὀργῆς, ὡς τὸ ἦμι· συ μέρος κοῦ ὅλου σώματος παρεθῆναι, ὡς ἔχειν μὲν αὐτὸν τῇ θέᾳ πάντα τὰ μέλη, τῇ δὲ ἐνεργεία μίαν χεῖρα, καὶ ώμον ἕνα, καὶ στήθους καὶ κοιλίες τὸ ἡμίου, καὶ μηρὸν ὡσαύτως ἔνα, καὶ γόνο από πόδα. Καὶ διαμεμενηκώς οὕτως ἐπὶ μῆνας ἑτέρους τέσσαρας, ὡς πληρωθῆναι αὐτῷ τὸν ἐνιαυτὸν, οἱ πρότερον ἐπισκέψεως τοῦ ἀθλοφόρου κατηξιώθη, καίτοι φιλανθρωποτάτου ὑπάρχοντος, πριν ή μετά δακρύων πολλῶν ἐν τῷ αὐτοῦ πανσέπτῳ ναῷ πάση δυνάμει ἐξωμολογήσατο ἐπταικέναι καὶ συνθήκες θεῖναι πρὸς αὐτόν· ἐπεγνωκέναι μὲν τὴν αὐτου ἀκαταφρόνητον δύναμιν, μη τολμῆσαι δὲ τὸ λοιπὸν ἀφροσύνης ῥήμα τοιοῦτον μηδὲ κἂν διὰ γλώττης ἐξενεγκεῖν. Τῷ δὲ Θεῷ, κ. τ. λ.

CAPUT XII. Qui excitato ciborii incendio hostibus fuerit Thessalonica per Sancti providentiam liberata Αγ'. ᾿Αλλ' ὁ πᾶς ἡμῖν χρόνος τὰ τοῦ μάρτυρος οὐκ 93. Enimvero nobis,Sancti mirabilia narrantibus, επαρκέσει διηγουμένοις θαύματα, καὶ δέδοικα μή τὸν φιλομάρτυρα πόθον ὑμῶν σπεύδων ἀνάπτειν τοῖς διηγήμασι, τῷ πλήθει τῆς γραφῆς τὸν κόρον Επάζωμαι, καὶ παραδώσω τὴν πρόθυμον ἀκοὴν ἀκυβερνήτῳ ναυτιασμῷ. Πάντα γὰρ, ὡς λόγος, ὑποἴσει ἀνθρώπου φύσις, κόρον δὲ οὐδαμῶς. Εἰ καὶ ὅτι κόρος τῶν θείων διηγημάτων οὐδεὶς τοῖς ἐχέφροσι διὰ τὸ μᾶλλον τὴν δίψαν τοῦ ἡγεμονικοῦ διακαίεσθαι, τῶν χανδῶν δι' ἀκοῆς τὰ τοιαῦτα ἐκπεπωκότων, πλὴν καὶ μή τινων τὴν ἀπιστίαν ἐξαμαρτάνειν, φειδόμενοι δείξωμεν τῶν ἀμέτρων θαυματουργημάτων τοῦ μάρτυρος, κἀπὶ τὸν κολοφῶνα τούτων ἑαυτοὺς ἀνατείναντες, τὰς ἐν πολέμοις αὐτοῦ προνοίας, καὶ βοηθείας συγγράψωμεν. 48. ᾿Αλλὰ κανταῦθα πάλιν, ὧν ἔγνωμεν καὶ ἠκού σαμεν, μνημονεύσαι προθώμεθα, μῆκος ἄφατον τῇ γραφῇ περιθήσομεν. Ἐν ᾧ γὰρ τὰ παρελθόντα συντάττομεν, καταλαμβάνουσιν ἐφ' ἑκάστης ἀνδραγα. θήματα, καὶ μᾶλλον οὐ λήξουσι ποτε προσγινόμενα, εἰ καὶ διὰ βίου παντὸς ὑμεῖς τε καὶ οἱ μεθ᾿ ἡμᾶς συγγράφειν ἐλοίμεθα. Οὐκοῦν δύο καὶ μόνα κεφάλαια πολεμικῆς ἐπικουρίας προθέντες σιγήσομεν, Τῇ διηγήσει γὰρ ἐπιμένοντες περατῶσαι τὸν σκοπὸν οὐκ ἰσχύσομεν. Χαίρω δὲ, ἀγαπητοί, παρ' ὑμῖν τὰ τοῦ πανενδόξου ἀθλοφόρου προτιθεὶς κατορθώματα, τοὺς αὐτοὺς ἀκροατὰς τῶν γενομένων, καὶ μάρτυρας κεκτημένος, ὡς μὴ κόπου μοι δεῖν περὶ τὴν πειθὼ τῶν ἀκουόντων ὑμῶν (θεατα! γὰρ τούτων οἱ πλεῖστοι γεγόνατε), εἰ καὶ τὸ μέγεθος τῶν ῥηθησομένων ἐκπλήξει πάντως καὶ τὴν ἀκοὴν καὶ τὴν ἔννοιαν. 4ε'. Τοῦ καλλινίκου τούτου καὶ φιλοπόλιδος μάρτυρος Δημητρίου Αγορτὴν ἡ χώρα πᾶτα, καθώς εξώθει, τῇ τοῦ Οκτωβρίου μηνὸς εἰκάδι ἕκτῃ ἡμέρᾳ· καὶ δὴ πάντων εὐφραινομένων πνευματικῶς, ὡς πληρώσαντος τοῦ Κυρίου τὴν εὐχὴν τῶν δούλων αὐτοῦ, καὶ ἀξιώσαντος αὐτοὺς τῆς χαρᾶς τοῦ μάρτυρος ἐν εἰρήνῃ πλατείᾳ, καὶ βαρβαρικῆς ὀμφης μηδόλως μηδαμοῦ τηνικαῦτα κατηχουμένης, τῇ δευτέρᾳ ἡμέρᾳ τῆς ἑορτῆς ἄφνω μέσης νυκτὸς κατ' οἰκονομίαν του 'Αθλοφόρου (οὕτω γάρ με λέγειν το Caput hoc, quod hic, prout in codice nostro +ms. 493 e bibliothecæ Vaticanæ codice ms. 821 descriptum exstat, lectori proponimus, in codice olim Mazarinæo a fol. verso 85 usque ad fol. 90 exhibetur, sequentemque, cui ego hic ob rationem supra plus semel jam memoratam,alium substitui, titulum hunc in capite præfert: Περὶ τοῦ ἐν τῷ κιθωρίῳ γενομένου ἐμπρησμού, De facto in ciborio incendio. Potuisset sabe Joannas, prout jam mox indicavit, plura quem duo a se hic memorata, quorum alterum præsenti, alterum seq.cap.seu potius, u'i ex adnotatis, cap. huic posteriori subjungendis intelligas, duobus seqq. suppiditat, spectantia ad bellum capita, auxilioque, Thessalonicensibus a nec omne tempus sufficiet, timeoque, ne vestrum erga martyrem affectum narrando accendere studens scripturæ multitudine satietatem inducam auditumque alacrem nauseæ immoderatæ tradam. Omnia enim, ut aiunt, natura humana sufferet, salietatem autem nequaquam. Etsi vero iis qui sans mentis sunt, earumque de rebus sacris sunt, narrationum,quod animi sitim potius, avide talia,qui capaces sunt, per auditum imbibentibus, accendant, satietas nulla sit, tamen,ne etiam quorum - dam incredulitatem peccare faciamus, martyris absque numero iniracula parte commenoremus, nosque ad horum fnem extendentes, ejusdem in bellis curas, præstitaque auxilia conscribamus. 94. Verum si hæc rursus, quæ novimus atque audivimus, memorare institerimus. prolixitatem immodicam scriptioni tribuemus.Dum enim præterita ordine exponimus,gesta diebus singulis facinora occurrunt, seu potius, quæ gesta aliquando fuerunt, occurrere non desinent, etiamsi per vitam omnem nosque et qui post nos venturi sunt, scribere aggrediamur. Duobus igitur, iisque solis auxilii in bello lati, capitibus propositis, silebimus Narrationi enim inhærentes propositum terminare haud possemus. Gaudeo autem,dilecti, quod grandia vobis gloriosissimi certaminum victoris facla proponens, ipsos eorum quæ gesta sunt auditores testesque (spectatores enim illorum plurimi fuistis) nactus sim, ita ut, eliamsi eorum quæ dicentur, magnitudo omnino et auditum et mentem perculsura sit, laborare mihi, quo vobis audientibus fidem faciam, opus futurum non sit. 95.Decoratiillius pulchris victoriis civitatemque amantis martyris Demetrii festivitatem vicesima sexta Octobris die, ut consuevit, regio tota cele brabat, cumque omnes, utpote Domino servorum suorum desiderium implente gaudioque martyris ampla in pace illos dignante, nec ullo tune insonante in loco voce barbarica spiritualiter lælarentur, secunda festivitatis die subito nocte media e certaminum Victoris (ita enim me loqui rei exitus suasit dispensationes crum illius argenteum cibosancto Demetrio prodigiose allato, illustrata, commemorare, Res ex iis. quæ infra in adnotatis, libri Dhujus, a Joanne de Sancti miraculis conscripti, cap. 15 et ultimo subdendis, in medium adducam, patescet. Liquet ex hoc loco. Sancti festivitatem, eum ciborii Damtriani cap. præssati memoratum incendium accidit, sau, quemadmodum ex iis quæ ad lit. seq. notabo, palescet, saculo sexto senescente sequinuisva initio fuisse quotannis Thessalonice non per unum duntaxat diem celebratam; ut Sanctum proinde jam tum in hac sua urbe natali insigni plane cultu gaudere contigerit. Adi Commentarium prævium, § 8.

SUPPLEMENTUM. rium, cujus superius sapo meminibus 67, igne πέρας του πράγματος έπεισεν) ἀνήφθη πυρὶ τὸ Ἅγιον incensum est. Hoc autem brevi per totam civitatem audito, omnis præcipue metale juvenes, somao expedite per vigorem exeusso, congregali sunt, adeo ut numero tam multi fuerint, ut templum maxime venerandum obstrueretur. Argestum omne, igne liquefactum, in pavimento, ut aqua, jacebat; dominis autem in modum id circumluebat amphorarum multitudo, quibus et Dei providentis flamma periculum superatam est. 26. Non enim animi dejectione in consilii inopiam cibori incendiam tantum immerfebat,quantom metus, ne famma ad templi lacunar progrederetur, spectantiam coria torquebat. Quod cum etiam timor enim.qnem:imuerant, super eos, ut scriptum est, irruit. ex en quod appens e cibarii vertice calena ferrea, e qua quidam multum lucens argenteusque crater Line dependebat, guis per hare smilacis in modum difusus lacunar alugisset, redigereque in cinerem caia hos ita dictos incepisser, factum fuisse, continuo tune quidam per aera rasis pluribus aquiferis bene no ruchi in trabes currentes ignem, Deo cooperante, superarunt. Post hac grtur cum turbarum maiutado non exiret, sed intra maneret. iique qui eam abigebant aut etiam per noctem intempestam discedere jubebant. suadere id populo un possent, quosdam templi maxime vederandi curaures, ne cliqui, quori et populi frequentia et mus alesset, baut not argentum non tantum. quod igne combustum erat sei et omne. quod ob festivitatis decurem erat appensum, surripere studerent, timor subiit. 57 Ac vir quidem aiiquis memorari dignus.spectabilique, την Dacico. ut vocatur. perillustrium Diyrici praefecturam scrinio przerat, munere funfeas αὐτοῦ κιβώριον τὸ ἀργύρεον, περὶ οὗ πολλάκις άνωτέρω ἐμνημονεύσαμεν. Τούτου δὲ κατὰ πάσης τῆς πόλεως ἐν βραχεῖ καιρῷ διακουσθέντος, συνήχθη πᾶν τὸ νέον ὡς μάλιστα τῆς ἡλικίας, τὸ καὶ τὸν ύπνον εὐχερῶς δι᾿ εὐσθένειαν ἀποβάλλον. ὡς δὲ το σκέτοι γεγόνασιν, ὡς ἀποβασθῆναι τῷ πλήθει το πανάγιον τέμενος, ὁ μὲν ἄργυρος χαυθεὶς τῷ πυρὶ ἦν ἔπας ἐπὶ ἐδάφους ὡς ὕδωρ· τὸ δὲ πλῆθος τῶν ἀμφο ρέων περιέκλυζε τοῦτον ποταμηδόν, ὑφ' ὧν καὶ προνοίη Θεοῦ νενίκητο τὸ τῆς φλογὸς ἐπικίνδυνον. δ 45. Οὐ τοσοῦτον γὰρ τῇ ἀθυμίᾳ πάντας εἰς ἐμηχαναν ἐβάπτισεν ἡ τοῦ κιθωρίου πυρπόλησις, ὅσον ἡ προσδοκία τοῦ φθάνειν τὴν φλόγα περὶ τὴν ὁρατὴν του ναού της καρδίας τῶν θεομένων ἐξέτηκεν· οὔπερ και γενομένου (ρόδος γὰρ, ὃν ἐδεδοίκεσαν, ἐπῆλθεν Στοῖς, καθώς γέγραπται) ἐκ τῆς διὰ τῆς κορυφής του κιβωτίου κρεμαμένης ἀλύσεως σιδήρας, ἐξ ἧς πολύφωτός τις ἀπηωρεῖτο καὶ ἀργύρεος τηνικαύτα κρατής, δι' ου δίκην σμίλακος τὸ πῦρ ἀνανεμηθέν Aisz: thy opophy, xzỉ toù; xzhouµévos; xxhábou; iσθαι περιποροῦν· καὶ δὴ τότε τινὲς, Ιερο μέσαντες εἰσκύλτως κατὰ τῶν δοκῶν σὺν ἀγγείοις πλεύσιν κατηφόροις, Θεοῦ συνεργεία περιεγένοντο του ελεγμού. Μετά γοῦν ταῦτα, τοῦ πλήθους τῶν χων οι διεκχωρούντος, ἀλλ᾽ ἐπιμένοντος εναν καὶ τῶν ἀποσοβούντων, ἢ καὶ ὑποχωρεῖν διὰ τὸ Ζωτον τῆς νυκτὸς κελευόντων, οὖν ισχυόντων πείσει την πληθύν, δέος ὑπεισῆλθε τινὰς τῶν κηδεμόνων του πανσέπτου ναού, μή τινες ἀγνῶτες δια τε τ πλήθος τοῦ ὄχλου, διά τε τὸ νύκτα τυγχάνειν, ἐπχειρήσαιεν εἰς ἀρπαγὴν τοῦ ἀργύρου, οὐ τοῦ κατ ελεχθέντος μόνου τῷ πυρί, ἀλλὰ καὶ παντὸς τοῦ κρεμασμένου προς ευκοσμίαν τῆς ἑορτῆς. 15. Και ότι βουλευσάμενός τις ἀξιομνημόνευτος ἀνήρ, καὶ τὴν ἔντιμον στρατιὰν τοῦ Δακικού καλ μένω σκιρνίου τῶν ὑπερλάμπρων ὑπάρχων τοῦ Ἰλα cum modum.quo absque animi agritu- λυρικού στρατευόμενος, ὡς οὐκ ἔσται τρόπος ὁ δ ine mulescayne, nisi quis subitaneam Barbaro- νόμενος ἀλύπως, καὶ εὐπροφασίστως ἐξωθῆσαι τὸν ΓΕΩΝ ΣΕ prziereret, ekapio expelli turbs ὄχλον ἐκ τοῦ ναοῦ, εἰ μὴ προφασίσοιτό τις αρνιδίαν passet, nor suppetere consideraret, voc ferari cer- 15άρων επιδρομήν, τοῦ ἀθλοφόρου τὴν ἐκείνου taninam victore car ej s ad hoc incitante fi', καρδίαν εις τοῦτο κινήσαντος, ήρξατο βουν, Βέροι incepit: Barbari ad menus, o viri cives, iters- ροι περὶ τὸ τεῖχος, ὦ ἄνδρες πολίται, ἀπροσδοκήτως tate apparuerunt, sed omnes cum artis pro patria ἐξένησαν, ἀλλὰ σὺν ὅπλοις ἅπαντες ὑπὲρ τῆς πι erumpite. Atque hac quidem fingens ille. uantum - Ο τρίτος ὁρμήσατε. Καὶ ταῦτα μὲν ἐκεῖνος δῆθεν ἐδόπ que e templo turbas exigere, portasque, quo fusi πληττόμενος, καὶ μόνον γινόμενος τοῦ ἐξαγαγεῖν argenti quiete tieret collectio, firmiter occludere τους όχλους ἐκ τοῦ ναοῦ, καὶ κατασφαλίσει τοὺς intenlens, clamabat; id autem, re noctiam errore πολεώνες, ὡς ἂν μεθ᾽ ἡσυχίας ἡ συλλογή του χα civitas periclitaretur,gloriosissimi martyris pruri- νευθέντος αργύρου προσγένηται· τὸ δὲ προμηθεία Nimirum esp. 7, 10 ac præsertim 6., quo etiam, ut dubitandum non apparet, de ciborii bujus codem, de que die incondio sermo fit; quare, cum hoc, uti in' adnotatis, capiti isti subj-etis, docut, sæculo sexto senescente verosimillime, certeque sub Busebio, qui Thessaloniconsim cathedram forte otłam að sæcul usque sequentis initium moduratus mel, evenerit, incendi, quod præsenti cap. memorat Joannes, eporda habetur sat prope comUnquo viɩm, de quo hic, apud Illyrici præ fectos ¡uncium fuisso vilicio, intelligas, adi Pancirolum in suis in Imperii Orientalis Notitiam Commentariis, cap. 76 et aliquot seqq., uti etiam, ac præcipue quidem, cap. 23 et 93. Cum vir, qui Barbaros, quo populum ad excundum e templo induceret, ad civitatis muros inexspectato, uti mox subditur, advenisse, finxit, facere id absque mendacio haud potuerit,in fictione illa pariem habuisse sanctus Demetrius non potest; ut hic benigna interpretatione Joannes Thessalonicensis indigeat, potiusque e populi, qui, Sancto agento, rem facuam, crediderit, quem e sus opinione locutus esse existimandus sit.

καθειστήκει τοῦ πανενδόξου μάρτυρος εἰς τὸ μὴ denti erat. Omnis enim populus, cum vocem νυκτῶν ὑπ' ἀγνοίας κινδυνεύσαι τὸν πόλιν· ὁ γὰρ banc inexspectatam audivisset, ad ædes suas cuδῆμος ἅπας, τῆς ἀπροσδοκήτου ταύτης βοής κατα- currit, assumptisque armis, muros conscendit. κούσατ:ες, ἔδραμον εἰς οἴκους, καὶ ὁπλισθέντε; ἐπὶ τὰ τείχη ἀνήεσαν. 4η'. Εἶτα καθορῶσιν ἐπὶ τὸ πεδίον τοῦ σεβασμίου ναοῦ τοῦ χριστοφορου μάρτυρος Ματρώνης πληθὺν βαρβαρικὴν οὐκ ἔγαν μὲν πολλὴν (ἄχρι γὰρ πέντε χιλιάδων παρ' ἡμῖν ἐλογίσθησαν) σφοδρὰν δὲ τῇ ἰσχύϊ διὰ τὸ ἐπιλέκτους τε ἅπαντας, καὶ ἐμπειροπολέμους καθεστηκέναι. Οὐ γὰρ ἂν οὕτως ἀθμός πόλει τηλικαύτη προσέβαλλον, εἰ μὴ ῥώμῃ καὶ θάρω σει τῶν πώποτε κατ᾿ αὐτοὺς στρατευσαμένων διενηνοχότες ἐτύγχανον. ὡς δὲ ἀνέκραξεν ἀπὸ τοῦ τείχου: ἡ πόλις αὐτοὶ τοὺς ἀντιπάλους εἰσβλέψασα (ὄρθρος γὰρ λοιπὸν ἦν, καὶ τὰ τῆς ἡμέρας ἐπέρω. σκεν), οἱ πλεῖστοι κατελθόντες, καὶ τὰς πύλας ἀνοίξαντες, ἔξω τὴν συμπλοκὴν πρὸς ἐκείνους, τοῦ Χριστοῦ καὶ τοῦ ἀθλοφόρου αὐτοὺς ἐνισχύσαντος, ἐποιήσαντο ἤδη λοιπόν φθάσαντας τῇ μανίᾳ τῆς θηριωδίας αὐτῶν καὶ μέχρι τοῦ σεβασμίου τεμένους τῶν τριῶν ἁγίων μαρτύρων Χιόνης, Εἰρήνης, καὶ ᾿Αγάπης, ὅπερ, ὡς ἴστε, βραχυτάτῳ διαστήματι τοῦ τῆς πόλεως τείχους ἀφέστηκεν. 98. Tum in Christiferæ martyris Matronæ venerandi templi area Barbarorum videt multitudinem, non admodum quidem (quinque enim millium duntaxat apud nos existimati sunt) numerosam; robore autem, quod omnes essent et selecti et bellica (neque enim, nisi robore animique audacia omnibus qui cum eis unquam bellarant, præ stitissent, civitatem tantam ita confestim invasissent) artis periti, vehementem. Ut porro, e muris sese suismet oculis (aurora enim tandem advenerat diesque illucescebat) inimicos conspicatam,civitas succlamavit, plurimi descendentes portasque aperientes foris adversus eos,jam tandem feritatis suæ furore usque ad venerandum etiam, quod,quemadmodum nostis, brevissimo intervallo a civitatis muro distat,trium sauclarum martyrum Chiones, Irenes et Agapes templum progressos (71),conficlum, Christo ac certaminum Victore illos corroborante, commisere. 40. Καὶ δὴ μέχρι πολλοῦ τῆς ἡμέρας συῤῥήγνυ 99. Cum vero et per magnam diei partem conμένων ἀμφοτέρων ἀλλήλοις, καὶ τὰς διώξεις καὶ τὰς fictu mutuo sese ambo attrivissent, iique qui cerἀφέσεις ἐπικινδυνότερον οἱ τοῦ ἀθλοφόρου στρατος taminum Victoris erant, majori cum periculo,quod ποιησάμενοι διὰ τὸ παντὸς τοῦ τῶν Σκλαβίνων qui adversus eos pugnabant, totius Sclavinorum ἔθνους τὸ ἐπίλεκτον ἄνθος, ὡς εἴρηται, τοὺς ἀντι- gentis selectus, ut dictum est, los esset, et in παρατασσομένους καθεστηκέναι, τέλος αὐτῆς τοῦ c inimicos irruerent,et eorum impetum exciperent, μάρτυρος τῆς ἐπιστασίας Επιφανείσης, ἀπεδιώχθη tandem ipsa martyris sese manifestante cura, Bar τὸ βάρβαρον αὐτῆς ἡμέρας, τῶν τῇδε μερῶν οὐ παρ' barorum exercitus, non paucis ea ipsa, qua irruὀλίγους ὑποχωρήσαν, ᾗπερ εἰσέβαλεν. Καὶ τὰ μὲν perant, parte retrocedentibus, eadem die fuit fuτῆς τότε γεγενημένης ἀπροσδοκήτου καὶ θηριώδους gatus. Atque ita quidem tunc inexspectata feraque, ἐπιδρομῆς οὕτω συνετελέσθη· ἐπανέλθωμεν δὲ τῷ λό- quæ evenit, terminata fuit incursio; serinone auγῳ πρὸς τὸν καιρὸν τῆς νυκτός, ὅτε τὸ πλῆθος ἅπαν tem ad noclis tempus,quando omnis civitatis mulτῆς πόλεως, τὸ ἅγιον τέμενος τοῦ πανενδόξου μάρ- titudo, sacrum gloriosissimi martyris templum τορος χαταλιπών ώρμησεν ἐπὶ τὰ τείχη, τῷ κρά- linquens, ad mania, fide ei qui Barbaros adveξαντι πιστεύσαντες, ὡς οἱ βάρβαροι παραγένοντο, nisse clamabal, adhibita, cucurrit, revertamur. Η γὰρ ἀκολουθία τοῦ διηγήματος, καὶ τὴν τοῦ Narrationis enin ordo et manifesto certaminum ἀθλοφόρου περὶ ἡμᾶς τοὺς ἁμαρτωλούς κηδεμονίαν Victoris de nobis peccatoribus curam ostendere, ἀποδείξειεν αναντίρρητον, καὶ τὰς ἡμετέρας ψυχάς et paterni veluti subsidii memoriam frequenter εἰς τὸν αὐτοῦ πόθον ἀναφλέξειε τῆς πατρικῆς ὥσπερ reducens animas nostras ipsius amore incendere ἀντιλήψεως ἀναμιμνησκομένην ἑκάστοτε, potest. ρ'. Ο γὰρ λαμπρὸς καὶ φιλομαρτυς ἐκεῖνος ἀνὴρ ὁ βοήσας ἐν τῷ ναῷ, καὶ τὴν τῶν βαρβάρων δῆθεν πλασάμενος ἄφιδιν, ὡς εἶδεν ἅπαντας ἐξορμήσανDe hac sancta martyre videsis, quæ in ad notatis, cap. 5 subnexis, ad not. 23 observavi. De tribus hisce sanctis martyribus ad tertiam Aprilis diem cum Martyrologio Romano jam egit Henschonius noster; templi tamen, hic memorati, quod Sanctæ istæ nomini suo sacratum prope Thesalonicam habuerunt, non meminit; quod in dubie nihilominus fuisset facturus, si sacri illius ædificii in Joannis Thessalonicensis, quam modo edimus, lucubratione feri mentionem, habuisset perspectum. Barbari ergo supra memorati, qui, cum incendium, de quo cap. præsenti tractatur, evenit, Thessalonicam inexspectato assultu occupare sunt 100.Praeclarus enim martyrisque amans vir ille qui Barbarorum nempe adventum simulans, in templo clamarat, cum omnes egressos, certamnimeditati, Sclavi fuerunt. Hæ autem natio certe non serius, quam sæculo sexto, uti vel ex iis quæ Procopius, lib. ut De bello Gothico, cap. 40 memoriæ prodit, manifestum fit, in Romani imperii ditiones, trajecto Istro, irrupit; variis autem deinceps cladibus longissia o annorum spatio imperium, subinde etiam ad muros longos, qui Byzantio, duntaxat diei itinere paulo amplius distabant, armis prolatis, attrivit, a depopulandis regionibus nondum etiam tunc omnino abstinens, cum in imperii terris, ut temporis lapsu factum, sedes ab imperatoribus obunuissent. Res ex iis quæ tum, ad duo capp proxime sequentia, tum ad secundi miraculorum libri cap. 3 adnotanda erunt, elucescet.

SUPPLENENTUM. numque Victoris templum, solis iis qui e minis- τας, καὶ τὸν ναὸν τοῦ ἀθλοφόρου καθησυχάσαντα, terio ejus erant, paucisque etiam quibusdam μόνων τῶν τῆς ὑπηρεσίας αὐτοῦ ἔνδον ἀπομεινάν prædicti viri, quos ultro hic retinuerat, genuinis amicis intra remanentibus, quietum videret, iis qui in templo supererant, utpote rem quæ acciderat perspectam habens, dixit: Ecce, Christo ac Deo juvante gloriosissimoque martyre cooperante, et ignis exstinctus est, et nihil eorum quæ ad locum hunc spectant, interiit. Templi igitur portas claudentes quiete argentum, quod fusum est, colligile. Iterum enim, recte novi, loci bujus decor per sanctum martyrem excitabitur; cum autem illi, obseratis portis, et argentum colligerent, et ab exustione purgarent, Barbarorum phalangis, civitatisque exercitus tumultuarie congredientium clamor gravis et qui procul audiretur, excitatus est. των, καὶ τινων ὀλίγων καὶ γνησίων φίλων τοῦ προλεχθέντος ἀνδρὸς, οὓς αὐτὸς ἑκοντὶ παρακατέσχεν, ὡς εἰδὼς τὸ γενόμενον, εἶπε τοῖς ἐν τῷ ναῷ παρεμέν νουσιν· Ἰδοὺ τοῦ Χριστοῦ καὶ τοῦ Θεοῦ βοηθήσαν τος, καὶ τοῦ πανενδόξου μάρτυρος συνεργήσαντος καὶ τὸ πῦρ ἐσβέσθη, καὶ οὐδὲν τῶν ἐντεῦθεν ἀπολε, Κλείσαντες οὖν τοῦ ναοῦ τὰς θύρας, μεθ' ησυχίας τὸν χωνευθέντα συλλέξατε ἄργυρον· πάλιν γὰρ εἴ οἶδα ὅτι ἡ εὐπρέπεια τοῦ τόπου τούτου διὰ τοῦ ἁγίου μάρτυρος ἀναστήσεται· τῶν δὲ ἀσφαλισαμένων της θύρας, καὶ συλλεγόντων τὸν ἄργυρον, καὶ τὰ τῆς πυρκαϊας διακαθαιρόντων, ἐγείρεται δεινὴ βοὴ καὶ μακράκουστος τῆς τῶν βαρβάρων φάλαγγος καὶ τοῦ στρατοῦ τῆς πόλεως ἐξ αὐτοσχεδίου συλλόγου μένων. 101. Cum vero qui in templo erant, clamore ρα'. ὡς δὲ κατεθορυβήθησαν οἱ ἐν τῷ ναῷ τῷ βου essent turbali, eaque quæ præ manibus habebant, καὶ τῶν ἐν χερσὶ κατημέλησε, λέγει αὐτοῖς ὁ θα negligerent, mirabilis vir ille dixit eis: Vos, μάσιος ἐκεῖνος ἀνήρ· Υμεῖς, ἀδελφοί, τὸ ἔργον fratres, cpus vestrum facile, nullumque de Bar- ὑμῶν ποιεῖτε, καὶ μηδένα λόγον ἔχετε περὶ βαρβά baris sermonem habete. Ex eo enim, quod ego ρων· ἐκ γὰρ τοῦ ἐμὲ τοῦτο διαβοῆσαι τεταραγμέν illud divulgarim, turbatum auditum habetis, edi- νην ἔχετε τὴν ἀκοὴν, καὶ τὴν νῦν βοὴν οὐκ οἴδατ' tumque modo clamorem, qui unde factus sit,nes- ὅθεν γεγενημένην εἰκότως διὰ τὴν πρόληψιν βαρδέ citis, Barbarorum similiter esse, e præconcepta ρων εἶναι νομίζετε. Οὐκ ἔστι δὲ οὕτως, οὐκ ἔστιν· opinione existimatis. Non ita autem, non ita est. ἐγὼ γὰρ, τοῦ ἁγίου μάρτυρος ὑποβαλόντος, τὴν τῶν Ego enim, suggerente martyre, Barbarorum fa- βαρβάρων φήμην ἀνεπλασάμην, ὡς ἂν διασκεδάσω mam, ut hinc turham abigerem, vosque, quæ ad τὸν ὄχλον ἐντεῦθεν, καὶ μεθ᾿ ἡσυχίας ὑμεῖς τὰ περὶ templi cultum securitatemque spectarent, tran- τήν κόσμησιν καὶ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ ναοῦ μεριμ quille curaretis, confinxi. Sacra autem ædis mi- νήσητε. Οἱ δὲ τοῦ ἁγίου οἴκου λειτουργοί, καὶ ο nistri, virique, qui hæc dixerat, amici uno veluti φίλοι τοῦ ταῦτα εἰρηκότος ἀνδρὸς ὡς ἐξ ἑνὸς στό ore dixerunt: Deus sancti gloriosissimique mar- ματος εἶπον· Ὁ Θεὸς τοῦ ἁγίου καὶ πανένδοξου Lyris Demetrii benedicat et in bonis producat vi- μάρτυρος Δημητρίου εὐλογήσει καὶ πληθύνει την tam tuam, primum quidem quod sacra vasa tem- ζωήν σου ἐν ἀγαθοῖς· πρῶτον μὲν ὅτι τῶν ἱερῶν plique securitatem ut genuinus Christianus sedulo σκευῶν καὶ τῆς ἀσφαλείας τοῦ ναοῦ ὡς τέλειος curaris, deinde vero quod animas nostras, fictio- Χριστιανὸς μεγάλως ἐφρόντισας εἶτα δὲ ὅτι καὶ ne tua ex vero manifestata, veluti ex inferno ad τὰς ἡμετέρας νῦν ψυχὰς ὡς ἐξ ᾄδων εἰς φῶς lumen reduxeris. ἀνεζώγρησας, μηνύσας κατ' ἀληθὲς τῆς σῆς προσ ποιήσεως. 102. Cum enim vera te de Barbaris clamare, ρβα Νομίσαντες γὰρ ἀψευδώς σε περὶ τῶν βάρο existimaremus, oculis (testis sit veritas) neque ea βάρων διαβοῆσαι, μάρτυς ἡ ἀλήθεια, οὐδὲ τὰ ἐν quæ præ manibus erant, tota mente, quæ ad bel- χερσὶν ἐωρῶμεν τοῖς ὀφθαλμοῖς, ὅλῳ τῷ νοὶ τὰ περὶ lum existimatum spectabant, videbamus: nunc τὸν πόλεμον φανταζόμενον· καὶ νῦν δὲ μετὰ προautem omnes uis quibus studemus, manum ala- θυμίας ἅπαντες τῶν ἐσπουδασμένων ἀντιληψόμεθα· criter admovebimus. Dum vero cuum templi mi- ὡς δὲ σὺν τοῖς ὑπηρέταις τοῦ ναοῦ καὶ οἱ μετ᾿ nistris et hi qui cum eo erant, juvenes fida alacri - ἐκείνου νεώτεροι πιστῇ προθυμία περὶ τὴν κάθαρ tate ad ea quæ adusta erant, purganda eaque quæ σιν τῶν κεκαυμένων, καὶ τὴν ἐκβολὴν τῶν ἀπην in carbones redacta erant efferenda operam suam θρακωμένων ἐπεβοήθουν, μειζόνως ᾐσθάνοντο τῆς conferret, belli clamorem apertius percepere βοῆς τοῦ πολέμου, καὶ τινὰ τῆς βαρβαρικής κρεμ quædamque per assuetum auditum barbaricæ voci γῆς σημεῖα διὰ τῆς ἐθάδος ἀκοῆς ἐπεγίνωσκον. Ὁ ferationis signa cognovere Ille autem, cum δὲ καὶ πάλιν αὐτοὺς θορυβουμένους ἰδὼν, Τί, φησίν, hos rursus turbatos videret: Quid, ait, amentes ἵστασθε τοῦ ἔργου καταμελήσαντες ενεοί; Εἶπον statis, operis nullam curam habentes? Dixi vobis, ὑμῖν, τοῦ ναοῦ φροντίσατε, καὶ περὶ τοῦ πολέμου templum curate nullumque de bello sermonem μηδένα λόγον ἔχετε. Ἐγὼ τοῦτον, ὡς προείρηκε, habete. Illud ego, ut ante dixi, fictione ultro, ut διευφήμησε, πλασάμενος ἑκοντὶ διὰ τὸ ἡρεμήσει Tum scilicet, cum incendium hoc cap. memoratum evenit, seu sæculo sexto senescente sequentisve initio Thessalonicam usque Sclavi non raro jam excurrerant. editisque pro more, apud Barbaros illos recepto, clamore celeberrimo illius civitatis incolas terruerant,

§. DEMETRII MARTYRIS ACTA. τοῦ ὄχλου τὸν οἰκον· νῦν οὖν ἀμεριμνούντες τῶν ἡ mdem a populo deseri facerem, adhibita, divul ἐν χερσὶν ὡς δοῦλοι τοῦ ἀθλοφόρου φροντίσατε. βγ'. ὡς δὲ ἤρξαντο παλιν ἀναθαρσήσαντες τού τοις τοῖς ῥήμασιν τὰ περὶ τὸν ναὸν συλλέγειν, καὶ καθαίρειν καὶ διαβαστάζειν, καὶ τὴν μεθ᾽ ὕδατος γῆν διασαροῦν, ἧκόν τινες ἀναγγέλλοντες, ὡς χάριτι Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἐδιώχθησαν οἱ πολέμιοι, τῶν πυλῶν καταθρασυνθέντες ἐπιδραμεῖν· ἡ δὲ συμμαχία τοῦ ἀθλοφόρου καὶ μόνη τὸ πᾶν τοῦ πολέμου κατόρθωσε, πρῶτον μὲν ὡς τὸν ναὸν αὐτοῦ συνάξασα τοὺς τῆς πόλεως, προβαλλομένη τὸν ἐμπρησμόν (οὐ γὰρ ἂν ἄλλως μετὰ σποδῆς ἀωρί νυ κτὸς ἐκ τῶν κλινῶν διηγείροντο, εἰ μὴ τὸ περὶ τὸν ναὸν σέβας μετ᾿ ἐκπλήξεως αὐτοὺς διατοστησεν)· εἶτά τε ὥσπερ εἰς παράταξιν τούτους ἀθροίσασά τε, καὶ συσκεάσοτα, ἐμπγήσασα θάρσους διὰ μιᾶς ἀνθρώπου φωνῆς ἔξω πυλῶν ὁρμῆσαι καινοπρεπώς παρεσκεύασε, καὶ μέχρι τοῦ νῦν ἀφ' ἑωσφόρου δί; καὶ τρὶς καὶ πλεονάκις συγκρούσαντας νικητὰς διὰ τῆς μνήμης αὐτοῦ τῆς νῦν παρ᾽ ἡτμν ἐπιτελουμένης τοὺς ἰδίους δούλους ἀνέδειξεν. ρδ'. ὡς δὲ ταῦτα οἱ ἐξηγούμενοι αὐτοψὶ θεάσασθαι διεμαρτύρουν τότε, και διώμνυντο (τὸν γὰρ ἐκοντί ψευσάμενον ἄλλως οὐκ ἔπειθον), ὁ θαύμασιος ἐκεῖνος ἀνὴρ, οὗ ἡ καρδία ἐψεύδετο, καὶ τὸ στόμα τὴν ἀλήθειαν ἀπεφθέγγετο, δι' οὗ ὁ Θεός, ἐκείνου ἄλλα προθυμουμένου, ἕτερα τῇ πόλει σωτήρια εχαρίζετο, ὁ νέος ᾽Αβραὰμ ὁ ψευσάμενος τῇ πόλει τοὺς βαρβά. ρους, τὴν δὲ σωτηρίαν άκων αὐτῇ προξενήσων διὰ τοῦ μάρτυρος ὡς ἐκεῖνος τοὺς παῖδας ἐψεύδετο μετά τοῦ Ἰσαὰκ ὑποστράφειν εὐθὺς ὑποσχόμενος, τῇ δὲ γλώττῃ αὐτοῦ ψωρίς συνδήσεως τὸ γενησόμενον προεφήτευεν, οὗτος δὴ ὁ ἀνὴρ ἀκούσας τὰ συμβάντα τῇ πόλει ὕμνησε τῷ Θεῷ καὶ τῷ ἀθλοφόρω σὺν τοῖς παροῦσιν αὐτόθι λέγων Κύριε ὁ Θεὸς ὁ προαιώνιος, ὁ παντοκράτωρ, ὁ τῶν κρυφίων γνώστης, καὶ τῶν ἀδήλων ἐπιστήμων, ὁ ἀνεξιχνίαστος ἐν εὐεργεσίαις, ἀκατάληπτος ἐν φιλανθρωπία, οὗ ἡ βουλὴ ἔργον, καὶ τὸ νεῦμα πράγματος ἀποτέλεσμα, σὺ καλεῖς, καὶ πάντα ὑπακούουσί σοι τρόμῳ, διατί; ὅτι τὰ σύμπαντα δοῦλα σὰ, ὁ καταμόνας πλάσας τας καρδίας ἡμῶν, καὶ ποικίλλων αὐτὰς πρὸς δ χρὴ τοῦ προκειμένου χάριν. ρε'. Εἰ γὰρ καὶ τὸ αὐτεξούσιον ἐχαρίσω αὐτοῖς, ἀλλ᾽ ἐν ταῖς οἰκονομίαις τῶν εὐεργεσιών σου πηδαλιουχεῖς αὐτὰς πρὸς τὸ συμφέρον, ὁποῖον καὶ νῦν ἐπ' ἐμοὶ τῷ νέῳ Βαλαάμ, Δέσποτα μου, ειργάσω ἁμαρτωλῷ καὶ ἀπεριμερίμνῳ κατ' ἐκεῖνον ὑπάρχον. τι, διὰ τὴν μνήμην τοῦ πανἐνδόξου μάρτυρος οίκτειρήσας την ταπείνωσιν ἡμῶν, καὶ τὴν ὅλην διασώσας πόλιν ἐξ ἀπροσδοκήτου καὶ ἀγνοουμένης αιχμαλω σίας· ὥσπερ γὰρ ἐκεῖνον ἄλλα προφέρειν διὰ γλώτα της βουλόμενον ἕτερα προσεύχεσθαι καὶ εὐλογεῖν τὸν λαόν σου διὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος παρεσκεύασας, οὕτω κἀμὲ, τὸν ἀνάξιον δοῦλόν σου, ἀλλὰ βουλευσάμενον διὰ τῆς φήμης τῶν ἀλλογενών διαπράξασθαι. Adl librum Genesis, cap. xxii. gavi; nunc igitur nihil solliciti, quæ præ manibus sunt, veluti certaminum Victoris servi, curate. 103. Cum porro ilerum verbis illis animum recipientes,quæ ad templum spectarent, colligere et purgare et comportare, aquaque pavimentum mundare coepissent, venerunt quidam gralia Christi Dei nostri inimicos, qui in portas irrumpere ausi fuerant, esse fugalos annuntiantes; certaminum autem Victoris auxilium idque solum ad felicem exitum bellum perduxisse, primum quidem quod ad templum suum civitatis incolas, excitalo incendio (non enim, nisi eos veneratio erga templum cum consternatione conjucla, excitassel, importuno noctis tempore festinanter e lectis surrexissent) congerit; deinde vero, quod, cum eos veluti ad confictum congregasset parassetque, audacia impletos per unam hominis vocem more insolito e portis egredi fecerit, servosque suos, ab aurora nunc usque bis terque ac sæpe cum hoste congressos, victores in sua quæ apud nos nunc agitur, commemoratione effecerit. 104. Cum autem, qui ea narrabant, suismet oculis isthæc sese vidisse, tunc testarentur, atque eliam (neque enim illum, qui studio fuerat mentitu, aliter convincebant) jurarent, mirabilis vir ille cujus cor mentiebatur osque veritatem proferebat, quem Deus, alia illo meditante, alia civitali salutaria largiebatur, novus Abraham civitati Barbaros mentitus, ei autem per martyrem salutem nec cogitans conciliaturus, uti ille,sese statim cum Isaac reversurum promittens, servos suos decipiebat, lingua autem, quod futurum erat, nec sciens prophetabat ille itaque vir, cum quæ civitati acciderant, audivisset, una cum iis qui ibidem aderant, Deum certaminumque Victorem laudabat dicens: Domine Deus, ο æterne, o omnipotens, ο absconditorum conditor occultorumque inspector, o in benefciis investigabilis. o in misericordia incomprehensibilis, cujus voluntas opus, natusque rei effectus, tu vocas, omniaque tibi cum tremore obediunt, propterea quod tibi, qui solus creasti corda nostra eaque, prout fini proposito convenit, immutas, omnia sint subjecta. 103. Etsi enim et liberum arbitriuin iis sis largilus, in tuorum tamen benefciorum dispensatione eos, prout expedit, moderaris, sicuti et nunc, mi Domine, in me novo Balaam, peccatore nec res ad ejus exemplar considerante, humilitatis nostra propter gloriosissimi martyris memoriam misertus, civitatemque totam ex inexspectata incognitaque captivitale liberans, fecisti. Uui enim illum,alia profere lingua volentem,alia precari populumque tuum per Spiritum sanctum benedicere coegisti ito et me indignum servum tuum, alia per alienigenarum denuntiationem facere me dilantem, beneficium supra modus majus civitati Videsis librum Nomer., cap. XXIII et seqq.

13'; 747 71ing SUPPLEMENTIA. > ale done 398 Pe site wa'am fluate a ευεργεσίαν τῇ πόλει muralis, szersz;. Doŭ yàp isov äpppar καὶ πόλιν τηλικαύτην ἐκ ↓ Οι 100 0 133 *nteressin aaThe Jomine şima 38 2017 bakal ana! 96 25 42 (7.5%) İzuzen, bushi,vzı; a 31.2m KAIMOS AS 'atem διαιτα So. semahal una seg! repa je stalo effectisa je in the !! ས,. opópou ou x27; του και, ἀγαθότητος! Ο ναός μου Ett xzi † yañssä pou sip th -- psp =05 Adyou, zzi:z; ne da dayanı; †, sh pidaviponia §:- Τον εγνωστος ἐμοῦ, τὴν πολιν gsmotz 5. Dzię, xzi 23! 36! καὶ ἀποροῦμεν. Αλλ' πιστεύεις. καὶ οὐδὲν δεχτ, ὡς καρδίας = ' " ក Halmis resin. Nadinimas at 3. F. - minum ( $ castris mia - == → ፡፡ arala imen Sagzoenensiti -pro TALIS L Tul --: .. مدا “IR. Tal42 + 1 non i ་་ e n MITT KII dat Ex και τον ηρωπομόσεων θηρίων των τον ἀπὸ τῶν νη των πολεμίων ial Sochopivov 2/uz/w:- ... xa: 19h45 2.2. xxi 365 isti 35 731Fir quato; się sou; zimmaę, kodęsę za obja na kumzvavę 二 to szabity, you azi elę zob; kub:.- mura; the corum, "Aury, Messi, mam wyt kuendas. Samius restiterit, hæcque a.hilominus deinde abs ilus Main justias temi redacta 177. +31 ind salonę du Zoumby, azi ****** Ayasha: al suomiKale animais, kaw 61, 160 vath the peristo, sàn jun ke at Ink M.- magia natrak……. motopia, impose i Rasuszki, xai syeööv einety ek verplov ävistie =>7:5. Tobes yap to Okupaszby, zal àmıstoșavis, . ripua opzssias: Tru, psy byquaz quantum ad alia omnia jam data ac porro danda 1:. 1.1. 1:8 2 = bajus a Joanne Thessalonicensi concinnalæ lucu1 seram quia de SO, FEA ISAK VOuts genschatum, inp. græS IN SURVE X-23 tea are. Saaduste si a uulum EVUL:48 bascents capita haud dubie fecissem, seduto cún2. tail, eoque compert in lectionibus invicem non rara diversos. Harum notatu magis dignas vel in Adnotatis hic sequentibus, si longiores sint, vel, št breviusculæ tantum, in paginarum margine obocaJos peno. Atque id ita p:æso, ut, si codicis ohm Mazaricæi lectiones, quod et plerumque fit, mellores sint,lis etiam versionem Launam accommodem, Græco interim, qui huic respondet, rodicis nostri + ms. 193 textu, utul etiam subinde n.endoso, integre tracto. Præsens porro caput in codice olim Maza.ræs, o que, ut jam dixi, exstat, sequelsen hun brevem admodum præfert titulum: Uspi sha A.;; Zw, De civitatis obsidione; verbum is, quid cap, subjecto memoriæ prodatur, haud satis, "u: consideratti patebit, exponit, hincqua el olum, quem hic ceruis, substituere est visuni. ...! sạc. u codice 10 usque ad fol. versum 104. es quiera quos, il ratio, in Com- -22. 28 megala, obstitisset, G

καὶ μηδὲν ἄλλο προελέλεκτο, τοῦ ἀθλοφόρου τὴν etiamsi nihil aliud esset præmissum, eximiam ἀνυπέρβλητον δύναμιν, καὶ τὸ τῆς φιλανθρωπίας certaminum Victoris potentiam et illius, qua Deum αὐτοῦ θεομίμητον, καὶ τὸ περὶ τὴν πολιν κηδεμο- imitatur,misericordiam curaunque pro civitate luculenter ostendet. νικόν. ρη'. Τοῦ δὲ γὰρ χάριν καὶ τελευταίον της συγ γραφῆς αὐτὸ συντέταχα, ὡς ἂν ἀπερισπάστω τῆς ἀκοῆς ὑμῶν διαφυλαχθείσης, καὶ τῇ μελέτῃ τῶν εἰρημένων τῆς μνήμης ταῖς διανοίαις ὑμῶν περισωθείσης, παρασκευάσω τὰς καρδίας πάντων ἀνεξαλείπτους τὰς τῆς εὐχαριστίας ὁμολογίας οὐ μόνον ἐν σαρχὶ, ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν ἔξοδον πρὸς τὸν ἀλεξί. κακον καὶ σωσίπατριν· ἀθλοφόρον διαφυλάττειν, οὕτω τε καρπωσασθαι ὑμᾶς, μὴ τὴν ἐν τῷ βίῳ τούτῷ προστασίαν μόνον τοῦ μάρτυρος, ἀλλὰ καὶ τὰς ἐν τῷ φοβερῷ βήματι τοῦ Χριστοῦ πρεσβείας ὑπὲρ ἡμῶν παρ' αὐτοῦ πρὸς τὸν ἀπαραλόγιστον γενησομένας κριτὴν τὸν φιλοῦντα παρὰ τῶν ἁγίων αὐτοῦ αἰτεῖσθαι, καὶ τὰς αὐτῶν ἀξιώσεις θεοπρεπώς χαριζόμενον. ρθʹ. Λέγεται περί τινος πράγματος ἠξιωκέναι τῶν τηνικαῦτα τῶν ᾿Αβάρων ἡγούμενον στείλαντα πρέσβεις πρὸς τὸν τῆς εὐσεβοῦς λήξεως, καὶ τὰ σκήπτρα τῆς Ῥωμαίων ἀρχῆς κατέχοντα τότε Μαυρίκιον. Ως δὲ ἠστόχητο τῆς αἰτήσεως, ὀργῇ ἀxaτασχέτῳ φλεχθεὶς καὶ τῷ παρακούσαντι μηδὲν ποιήσαι δυνάμενος, τρόπον ἐπινοεῖ, δι᾿ οὗ μάλιστα αὐτῷ ὁδυνῆσαι τὰ μέγιστα ὑπετόπαζεν, ὅπερ ἦν καὶ πανάληθες. Σκοπήσας γὰρ ὡς ἁπάσης πόλεως κατά τε Θρᾴκην, καὶ πᾶν τὸ Ἰλλυρικόν, ἡ θεοφύλακτος τῶν Θεσσαλονικέων μητρόπολις ὑπερβαλόντως υπερέχει πλούτῳ τε ποικίλῳ, καὶ ἀνθρώποις εὐθεάτοις καὶ συνετοίς, καὶ Χριστιανικωτάτοις, καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν γνοὺς ὡς ἐν καρδίᾳ βασιλέως κεῖται ἡ προλεχθεῖσα μητρόπολις διὰ τὸ λάμπειν ἀπανταχόθεν τοῖς προτερήμασι, καὶ ὅτι ταύτης τῶν ἀπροσδοκήτων παθούσης, οὐχ ἧττον της τῶν τέκνων σφαγῆς ὀδυνήσῃ τὸν τὸ ρωμαϊκὸν κράτος ἀνεστεμμένον, καλεί πρὸς ἑαυτὸν τὴν ἅπασαν τῶν Σκλαβινιῶν θρησκείαν, καὶ θηριώδη φυλήν ὑπέκειτο γὰρ αὐτῷ τὸ ἔθνος ἅπαν), καὶ προσμίξας αὐτοῖς καὶ ἀλλογενεῖς τινας βαρβάρους στρατεῦσαι πάντας κατὰ τῆς θεοφρουρήτου Θεσσαλονίκης παρεκελεύσατο. Codex olim Mazarinæus hoc loco legit Kal τὸ τῆς περὶ τὴν πόλιν κηδεμονίας ἀσύγκριτον, adeo ui, cum verba hæc Latine sonent,. Atque incomparabilem de civitate curam,. Græco codicis nostri + ms. 193 textui solummodo superaddat adjectivum ἀσύγκριτος, incomparabilis, constructione Græcis admodum familiari substantive acceptum, substantivo κηδεμονία, curu, quod abs eo afficiter, genitivi casu expresso. Cum Mauritius ab anno 582 ad annum usque 602, tl inter eruditos modo convenit, imperio præfuerit, consectarium hinc simul et ex hoc capitis præsentis loco fit, ut Avarum, de qua hoc cap., contra Thessalonicam expeditio, certo non serius quam anno 602, nec citius, quam anno 582 acciderit. Verum eventus illius epocham infra ad not. 84 multo proprius determinabimus. Etsi quidem Theophanes, Simocatta, Zonaras aliique Græcorum historici passim obvii ea in Mauritio suppeditent, ex quibus tunc Avarum duci seu regi, qui Chagani nomine, omnibus prorsus 108. Hunc autem in finem et hoc tandem scriplionis composui, ut auditu vestro non distracto, dictorumque meinoria cogitationibus vestris per meditationem impressa, corda omnium,quo assi duas grati animni confessiones non solum in carne, sed et post obitum erga clementem patrimque servantem certaminum Victorem conservetis, parata eficiam, itaque vos, non solum in hac vila martyris patrocinium, sed et faciendas ab eo apud judicem, decipi non valentem, a sanctis suis interpellari amantem, precibusque eorum, ut Deum decet, annuentem, in terribili Christi tribunali pro nobis intercessiones obtineatis. 109. Avarum tunc temporis dux legatos, ut rem quampiam peteret, ad piæ memoriæ, qui et tunc Romanorum imperii sceptra tenebat, Mauritium misisse narratur Cum autem a postulato suo aberrasset, ira efreni incensus, eique, qui cum exaudire noluerat, nihil facere valens,modum excogitavit, quo præcipue, ut maximo eum dolore afficeret, futurum suspicabatur; quod et erat verissimum. Cum enim, omnibus et in Thracia et in Illyrico civitatibus custoditam a Deo Thessalonicensium metropolim et divitiis diversis et solertibus perspicacibusque ac Christianissimis hominibus supra modum eminere, atque, ut verbo dicam, prædictam metropolim, quod prærogativis suis quaversum splenderet, imperatori cordi esse, ipsaque inexspectatum quid patiente, non minus quam de filiorum cæde, qui Romana potentia redimitus erat, esse cruciandum, observasset, Sclavinorum sectam omnem immanemque gentem (natio enin tola ei suberal ad se arcessit,illisque aliarum etiam gentiumn Barbaros immiscens, omnes adversus custoditam a Deo Thessalonicam arma arripere jubebat supremis gentis illius ducibus communi, distinguebatur, federatum fuisse, aut etiam ex parte subjectam Sclavorum nationem, non immerito colligas; hanc tamen totam ab Avarum ducis imperio dependisse seu subditam ei tunc fuisse, nuspiam edicunt; ut auxesi verosimillimo hic usus sit Joannes, Thessalonicensis archiepiscopus. Ab Avarum duce seu Chagano arma in Thessalonicam, Mauritio, imperii habenas moderante, mota fuisse, nec apud Theophanem nec apud Zonaram aliosve u'los historicos memoria proditum invenio; verum cum sub Mauritio Avares ac Sclavi frequentissime, uti apud eosdem historicos videre licet, in imperii turras irruperint, nec, quin plurima quæ ab illis tunc gesta fuere, silentio ab historicis omnibus sint præterita, dubi andum sit, narrata hoc capite Avarum adversus Thessalonicam expeditio pro dubia commentitiave idcirco, quod a scriptoribus aliis haud commemoratur, haberi non debet, maxime cum dies septem, teste infra ipṣomet Joanne, duntaxat tenuerit, possitque adeo

SUPPLEMENTUM. 410. Hic, dilecti,eorum qui nostris temporibus exstitere maximus fuit exercitus; bi enim in illos supra armatorum virorum centum millia,illi vero, paulo pauciores,alii etiam (veritate enim ob multiwdinem son deprehensa.eorum qui viderunt, opiniones sunt divisa) molto etiam plures exstitisse, existimabant. lllum, velut novam Xerxis Ethiopumve aut Libyorum, qui adversus Judzos antea pugnavit, exercitum, conspeximus. Nam el Aluvios, et torrentes, ad quos castremalus consedit, defecisse audivimus, regionemque omnem, per quam transiit, velut solitudinem deserti secundum Prophetam fecit. 111. Ac tanta multitudo tanta celeritate iter absolvere jussa erat, ut non nisi uno die ante eorum nos adventum noverimus. Illis enim vicesima secunda,quæ Dominica erat, mensis Septembris die (84' annuntiatis,civitatisque, num vel post quatuor aut eliam quinque dies huc adventuri essent, dubitantibus incolis, hincque in illa custodienda negligentius versantibus,ipsa nocte Sabbatorum secunda incipiente sine strepitu ad muros accesserunt, ac gloriosissimi guidem martyris Demetrii in illis obcæcandis nocte ista, ac prope pulchris victoriis decoratæ martyris Matrona castrum, id civitatem esse existimantibus, horas sufficientes detinendis, prima sollicitudo fuit versala; ut autem tandem aurora illuxit, civitalemque prope esse, cognoverunt, unanimiter in eam, ut leo rapiens et rugiens, moverunt. Deinde vero cum et scalas (la enim paralæ ab illis ferebantur) ad murum (armigeri enim eorumn ascendere meditabantur) erexissent, memorabile illico magnumque sancti certaminum Victoris factum est miraculum. μι'. Μέγιστος οὗτος στρατὸς τῶν κατὰ τοὺς ἡμε τέρους χρόνους ὤφθη, ἀγαπητοί. Οἱ μὲν γὰρ αὐτοὺς ὑπὲρ τὰς ἑκατὸν χιλιάδας ὁπλίτας Ανδρες ἐδόξαζον· οἱ δὲ ὀλίγον ἧττους, ἄλλοι δὲ πολλῷ πλείους. Τῆς γέρ ἀληθείας διὰ τὸ πλῆθος μὴ καταληφθείσης, αἱ δείξει των θεωμένων ἐσχίζοντο. Νέον Ξέρξου στρατὸν ἡ τῶν Αἰθιόπων καὶ Λιβύων κατὰ Ἰσλαίων τὸ πριν ὁπλισάμενον, εἴδομεν τοῦτον. Καὶ ποταμος γέρ και πηγὰς ἐκλείψει ἠκούσαμεν, οἷς ἂν στρατοπε δεύσαντες παρεκάθισαν, καὶ τὴν ὅλην γῆν, δι' ἧς παράδευσαν ὡς πεδίον ἀφανισμού κατὰ τὸν προφήτην κατέστησαν. ριζ'. Καὶ ἡ τοσαύτη πληθὺς τοσούτω τάχει την δδόν διανύσαι προσετάχθησαν, ὡς μηδὲ γνώναι ἡμᾶς τὴν ἔλεύσιν αὐτῶν πλὴν πρὸ μιᾶς ἡμέρες. Κυριακῇ γὰρ ἡμέρᾳ μηνυθέντων τούτων, τῇ εἰκάδι δευτέρα τοῦ Σεπτεμβρίου μηνός, καὶ τῶν τῆς πό λεως ἀμφιβόλως ἐχόντων, ὡς μετὰ τέσσαρας, ἢ καὶ πρὸς πέντε ἡμέρας μόλις τὰ ἐνθάδε καταλαμβάνουπ, κἀντεῦθεν ἀμελέστερον περὶ τὴν αὐτῆς φυλακὴν διαμεινάντων αὐτῇ τῇ νυκτὶ δευτέρα Σαββάτων επιφωσκούσῃ ἐπὶ τὰ τείχη τῆς πόλεως έφθασαν άψοτητ', καὶ πρώτη εὐθὺς ἐπισκίασις τοῦ πανενδ του μάρτυρος Δημητρίου γεγένηται ἐν τῷ άμπρα θῆναι ἐκείνους τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ, καὶ περὶ τὸ φρού ριον τῆς καλλινίκου μάρτυρος Ματρώνης ώρες Εκαναῖς ἐνασχοληθῆναι, νομίσαντες ἐκεῖνο τῇ πόλη καθεστηκέναι· ὡς δὲ λοιπὸν ἑωσφόρος διηύγασε, καὶ πλησίον οὖσαν τὴν πόλιν ἐγνώρισαν, ὥρμησεν ἐπ' αὐτὴν ὁμοθυμαδόν, ὡς λέων ἁρπάζων, καὶ ὠρυνόμε voς. Εἶτα καὶ τῷ τείχει τὰς κλίμακας ἀνορθώσει τες (αὗται γὰρ αὐτοῖς προκατεσκευασμένοι δεδε στάζοντο· ὁπλοφόροι γὰρ αὐτῶν ἀνιέναι παρεβο λεύσαντο), τότε δή, τότε τὸ ἐξάκουστον καὶ μέγα θαῦμα τοῦ ἁγίου ἀθλοφόρου γεγένηται. ριβ'. Οὐκ ἔτι γὰρ νοητῇ ἐπισκιάσει, ἀλλ' όρο θαλμοφανεῖ ἐνεργείᾳ ἐν ὁπλίτου σχήματι κατὰ τ τεῖχος ὤφθη. Τὸν πρῶτον ἀνιόντα διὰ τῆς κλίμακος, ἤδη τὸν πόδα ἐπιβαλόντα τῷ τείχη τὸν δεξιόν, λόγχη πλήξας κατὰ τὸ μέσον τῶν δύο ἐπάλξεων ώθησε citari existimo, quam quod prophetiæ suæ cap. 1 v. 3, habest Post eum solitudo deserti;» Hisce enim verbis in Græco sacræ Scripturæ textu sequentia isthæc respondent: Καὶ τὰ ὀπίσω αὐτοῦ ὡσεὶ πεδία ἀφανισμοῦ. 112. Non amplius enim spirituali obumbratione, sed cadente sub aspectum actione militis armati habitu in muro apparuit. Primum per scalas ascendentem,qui in murum pedem dextrum jam intulerat, hasta e duarum pinnarum medio percutiens, haud immerito accenseri momentaneis illis, ut vocantur, hostium incursionibus, quas apud historicos, majoris duntaxat momenti res litteris commendare ut plurimum solitos,silentio invenias haud raro suppressas. Atque hinc etiam jam concludas, uec pro dubia commentitiave habendam esse quæ Relatum cap. præsenti Avarum, aut, si macap. præcedenti a solo etiam Joanne, silentibus re-vis, horum ducis seu chagani expeditionem anno liquis scriptoribus omnibus, narratur, factam a Sclavis, cum sancti Demetrii ciborium incendi accidit, subitaneam atque inexspectatam in loca Thessalonicæ adjacentia irruptionem. Utut sit, quo tum hac, tum Avarum, de qua hic potissimum, expeditio indubitata existimetur, sola mihi Joannis Thessalonicensis auctoris certo gravis, narratisque a se rebus, quemadmodum ex infra notandis ipsemet loco non uno indicat, præterea synchroni, sufficit auctoritas. Fuit igitur Joannes Avarum, quain hoc cap. refert, expeditioni æqualis; verum id ex iis qua cap. seq. litteris mandat, multo luculentius patescet. In codice olim Mazarinæo propheta hic vocatur Joel; non alia autem de causa ipsum hic 597 esse illigandam, ex hoc Joannis loco liquet, Hæc enim, uti ex mox ad not. 79 Annotatis palam est, certo inter annum 581 et annum 603 evenit; ex annis autem, qui hunc inter et illum intercessere, solo dicto anno 579 vicesima secunda Septembris dies fuit Dominica, uti cuique calculos ineunti manifestum evadet. Id est, Dirum bebdomadæ nocte secunda incipiente;» quod enim Joannes mox hic subjungit. accidisse nocte, quæ Dominicam proxime excepit, e narrationis contextul quet; hebdomadæ autem et a nocte quæ Dominicam præcedit, inchoari queunt, et singulari illarum dies sabbati nomine distingui, ati liquet vel e solo sancti Marci cap. XVI, v. 2, ubi habetur:. Εt valde mane una Sabbatorum veniunt ad monumentum, orto jam sole.»

σεν· νεκρὸν ἐπὶ τὸ ἐκτὸς, ὃς διὰ τῆς κλίμακος κολινδού- versus partem exteriorem deturbavit mortuum μενος τοὺς μετ᾿ αὐτῶν συγκατέσπασεν αὐτὸς μὲν εἰς γῆν καταπεσὼν νεκρός, ἀμφὶ τὰς ἐπάλξεις καταλιπών, ἵνα δὴ φανοῖτο, ὅποι τε ἀνῆλθε καὶ ὅθεν ἐξέπεὅτι δὲ τοῦ ἀθλοφόρου γέγονε τὸ κατόρθωμα δῆλον ἐκ τοῦ μηδένα μέχρι τοῦ νῦν τολμῆσαι τῆς ἀληθείας κατεξαναστῆναι, καὶ κἂν ἐρίσασθαι φιλοδοξίῳ τινὶ πλάσασθαι τῆς τοῦ τολμηρού βαρβάρου σφαγῆς, καίτοι τῶν τηνικαῦτα κρατούντων τῆς πόλεως πολλὰ ζητησάντων, καὶ τιμῆσαι προθεμένων τὸν ἀνελόντα τὸν βάρβαρον. qui per scalas volutatus illos simul,quiin eis erant, detraxit, ipse quidem mortuus in terram cadens, sui autem sanguinis gultas inter spinas relinquens, ut appareret, et quo descendisset et unde excidisset. Fuisse autem id certaminum Victoris facinus, manifestum est ex eo quod nemo ad hoc usque tempus verilali contraire sit ausus, sibique, fingendi licet e vanæ gloriæ cupiditate studiosus, illata barbaro andaci necis facinus, utut iis qui tunc civitatem sub potestate sua tenebant, multum quærentibus, eumque, qui barbarum occiderat,honoraturos sese promittentibus, ascripserit ριγ'. Μηδεὶς τοίνυν ἀπιστείτω μόνου τοῦ ἀθλοφό 113. Nemo igitur solius certaminum Victoris tam ρου τὸ τοιοῦτον γεγονέναι κατόρθωμα, πρῶτον μὲν magnum facinus fuisse, credere formidet,primum ἐκ τοῦ καὶ πάντας τοὺς ἐκεῖσε παρατυχόντας βαρβά- quidern ex eo quod et omnes qui ibidem sufficienti ρους, πλῆθος ὄντας ἱκανὸν, παραχρῆμα δειλία ληφθέν- multitudine affuerunt, Barbari, immodico Limnore της ἀμέτρῳ ἀποχωρῆσαι τοῦ τείχους μακράν· εἶτα illico correpti procul a muro recesserint; deinde δὲ καὶ ὅτι οὐδὲ τῶν ἀνδρῶν τῆς πόλεως ἦσαν vero quod nec aliquot nocte illa in muro fuerint τινες ἐπὶ τοῦ τείχους πλὴν λίαν ὀλίγων, οἱ καὶ αὐ- civitatis viri, paucis exceptis,qui et ipsi citissime τοί ταχύτερον κατελθόντες κατὰ τὸν ὄρθρον οἴκοι abeuntes,ad matutinum usque tempus, quod, ut διανεπαύοντο, διὰ τὸ μετά τινας ἡμέρας, ὡς εἴρηται, dictumn est, post aliquot duntaxat dies Barbarorum τὴν πληθὺν οἴεσθαι τὸν βαρβάρων ἐπίστασθαι. Τὸ δὲ multitudinem adfuturam putarent,domi quie verunt. καὶ ταραχὴν ἀθρόων μεγίστην κατὰ τὴν πόλιν γενέ- Adhæc maximum confertæ multitudinis tumultum, σθαι, ὡς ἅπαντας άρδην ὁπλίτας ἐπὶ τὸ τεῖχος ita ut omnnes fere armati ad murum concurrerint,in ἀναδραμεῖν, τις ἂν ἀμφιβάλοι τῆς θείας εἶναι ροπῆς civitate factum fuisse, a divino esse nutu sanctoκαὶ ἁγίων ἐπισκιάσεως τὴν ἑνέργειαν; ὡς δὲ ἡμέρα rumque obumbrationis cmcacia,quis ambigat 9 Cum λοιπὸν ἐγεγόνει, οἱ θῆρες ἐκεῖνοι τὸ τεῖχος ἅπαν porro dies tandem factus esset, feræ illa omnem κύκλῳ περιείλιξαν ἀσφαλῶς, ὡς μηδὲ ὄρνεον, τὸ δὴ in circuitu murum, ita ut neque, quemadmodum λεγόμενον, συγχωρῆσαι τῶν πυλῶν ἐξελθεῖν ἡ ἔξωθεν dicitur,avern portis exire vel foris in civitatem inεἰσελάσαι τῇ πόλει, gredi permitterent, tuta custodia circumdedere. ριδ'. Τότε δὴ τότε ὤφθη τηλαυγώς τὸ ἀναρίθμητον πλῆθος· ἀπὸ γὰρ τῆς ἄκρας τοῦ πρὸς θάλασσαν τείχους τοῦ πρὸς ἀνατολὰς μέχρι τοῦ πέρατος τοῦ δυτικοῦ πρὸς θάλασσαν τείχους, ὥσπερ στεφάνη θανατηφόρος περιέσχον τὴν πόλιν, οὐδενὸς τόπου θεωρουμένου τῆς γῆς, ὃν ὁ βάρβαρος οὐκ ἐπάτει, ἀλλ᾽ ἦν ἰδεῖν ἀντὶ γῆς, ἡ δένδρων, ἥ χλόης τὰς κε φαλὰς τῶν ἀντιπάλων, ἀλλεπαλλήλων ὅτι καὶ στενοχωρουμένων, καὶ τὸν εἰς τὴν αὔριον ἡμῖν ἐπισειόν των ἄφυκτον θάνατον. Καὶ τὸ δὴ θαυμαστὸν ὅτι τῆς ἡμέρας ἐκείνης οὐ μόνον περὶ τὸ τεῖχος ἐκύκλουν ὡσεὶ ἄμμος τὴν θάλασσαν, ἀλλὰ καὶ πλεῖστοι λίαν ἐξ αὐτῶν τὰ περὶ τὴν πόλιν φρούριά τε καὶ προάστεια κατελάμβανον, ληϊζόμενοι πάντα, καὶ κατεσθίοντες, καὶ λεπτύνοντες, καὶ τὰ ὑπόλοιπα τοῖς ποσὶ καταπατοῦντες. Οὐκ ἔχρηζον τότε χάρακα βαλεῖν περὶ τὴν πόλιν, ἢ πρόσχωμα· χάραξ γὰρ αὐτοῖς ἡ τῶν En insigne enimvero patratum in Thessalonicensium gratiam a sancto Demetrio prodigium; sitne autem ei fides certa atque indubitata adhibenda, statuat studiosus lector ex iis, quæ mox Joannes subdit. Sequentia isthæc, quæ Latinis hisce verbis, < sui autem sanguinis guttas inter spinas relinquens, respondent, Græca verba, Ρανίδας καὶ τοῦ οἰκείου αἵματος ἀμφὶ τὰς ἐπάλξεις καταλιπών, in codice olim Mazarineo leguntur, atque id quidem opportune admodum, cum codex noster + ms. 193 hoc loco sit mutilus sensumque duntaxat imperfePATROL. GR. CXVI. 111. Continuo tunc innumera multitudo dilucide fuit conspecta. Etenim a muri, ad mare Orientalem versus plagam siti,extremitate usque ad muri, ad mare Occidentalem versus plagam siti, terminum, non secus ac corona lethifera civitatem circumdabat. Nullus terræ locus, quem Barbarus non obambularet, aspiciebatur; quin terra vel arborum vel herbæ loco inimicorum, et quidem sese invicem adhuc prementium nobisque necem inevitabilem, brevi inferendam, minantium,capita erat videre. Atque hoc jam etiam mirandum, eos die illa mænia non tantum,ut arena mare,circumdedisse, verum eliam quamplurimos ex iis quæ circum civitatem sita erant, et castella et suburbia, prædantes absumentesque ac comminuentes omnia, eaque quæ residua erant, pedibus conculcantes,occupasse. Vallum tunc aut aggerem circum civitactum offerat, uti cuique linguæ Græcæ perito, rem consideranti, facile patescet. Post textus Graci, qui ultimæ huic periodo Latine in codice nostro + ms. 193 respondet, verbum πλάσασθαι sequentia isthæc, Καὶ τὴν ἀνδρα. γαθίαν ἑαυτῷ περιθῆναι, in codice olim Mazarinæo ponuntur, idque iterum quam maxime opportune, cum dictus codex noster, a quo ea absunt, non magis fere hic, quam loco in not. præced. mes morato, sensum perfectum suppeditet, uti iterum linguæ Græcæ perito, rem consideranti, perspi cuum facillime evadet.

SUPPLEMENTUM. tem exstruere opus non habebant; clypeorum. ἀσπίδων, ἀλλεπαλλήλων, καὶ ἀδιεξόδευτος συμπλοκή - enim invicem innexorum mutua inextricabil.sque πρόσχωμα δὲ τὸ ὑπόκοινῶν τῶν σωμάτων μιμούμεν conjunctio valli loco erat, aggeris autem densitatem retium imitans corporum frequentia. δίκτυα. 115. Qui sermo vobis, quæ tunc nos, non casu, ριε'. Τίς λόγος ὑμῖν ἀγαγεῖν ὑπ' ὄψιν δυνήσεται sed vere peccatis nostris reipsa invasit,adversi'a- τὴν ἔργοις καταλαβοῦσαν ἡμᾶς τότε περίστασιν, εἰκ tem ob oculos ponere poterit? Veritatem enim, ἐξ αὐτομάτου, ἀλλ᾽ ἐξ ἡμετέρων ὄντως ἁμαρτιῶν fratres, fateri pulchrum est. Fortassis et nunc co- καλὸν γὰρ, ἀδελφοί, τὸ ὁμολογεῖν τὴν ἀλήθειαν. Ίσως ram Domino placebit nostrum commiseratio. Quod πετεῖται καὶ νῦν ὁ ἔλεος ἡμῶν ἐνώπιον τοῦ Κυρίου si enim,ait, peccata nostra confiteamur, fidelis est ἐὰν γὰρ ὁμολογώμεν, φησὶ, τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν, πο et justus ut peccata nostra dimittat. Ineffabilem στός ἐστι καὶ δίκαιος, ἵνα ἀφήσῃ ἡμῶν τὰς ἀμερ porro civitati metum tunc etiam incussit, quod pri- τίας. Τὸν δὲ ἄρατον φόβον τῇ πόλει τότε περιεποίησε mum (nondum enim civitatem aliquantum circum- καὶ τὸ πρώτως ἰδεῖν φάλαγγα βαρβαρικήν ουδέπω sidentes inimici tam prope erant conspecti, nec γὰρ οὕτω πλησίον ὤφθησαν ποτε περικαθίσαντες ο ipse etiam horum aspectus civium vulgo,si eos,qui g πολέμιο: τῶν πολιτῶν καὶ τῆς θέας αὐτῶν πλην των militaribus catalogis erant allecti, exceperis, obtiἐν στρατιωτικοῖς τεταγμένων καταλόγοις. Ἦν οπ gerat barbaricam phalangem intueretur.Erat igitur tunc et fortiorum et timidiorum cor factum unum.Horum enim præ salutis desperatione discrimen haud agnoscebatur, omnibus autem lacrymæ fluminis in modum efluebant, omnesque gravis mcror vultusque mutatio deformarat, ut tunc implerctor Prophetæ eloquium dicens: • Omnes vultus quasi ad ardorem olle 6.» 116. rebus enim quæ evenire haud queunt, civitatem posse servari universi existimabant, desperata apud homines hac omnino tunc apparente, primo quidem quod eam tunc pc siis horrenda usque ad mensem Julium aflixisset,aliquan!ulaque dierum circiter quinquaginta remissione e Dei misericordia potilam illorum statim Barbarorum,ita uι in civitate numero pauci,iique ex præfato sepulto - rum merore viribus efeli invenirentur immissus a Deo furor vicesima secunda,ut dictum est, mensis Septembris die invaserit: secundo autem,quod, qui civitatem obsidebant multitudine arenarum remero (neque enim.si quis non tantum Macedones omnes, sed et Thessalos Achaiosque confertim tunc Thessalonicæ congregatos fuisse astruxerit. vel minima hi eorum qui civitatem extrinsecus cingebant, pars fuissent) æquales exstiterint; tertio aulem,quod et omnium maxime consilii inopiam nobis attulit illud erat. quod civium militumque, qui e peste supererant, pars longe minima, forte - que etiam deterior in civilale tunc esset,multitudine interim, quod messis tempus esset, inimicique confertim ac i exspecta' mania custodia Grma circumsedissent, furis in agris exclusa, civitatemque ingredi haud valente. 117. Facilius enimvero qui foras fugerent, quam qui civitatem repetere vellent, salvi eradebant Pluribus autem et ex ipsis adolescentibus selectis, qui et ex online militari,et ex numero illo 6 Joel u, 6. Tribus istis, quibus hæc Latina, «Dei misericordia, hic respondent, Græcanicis codicis nostri + ms. 193 sequentibus verbis, Ἐκ φιλανθρωτίας Θεοῦ. is hac preterea. Αντίθετα ως ημερών έχει πεντήκοντα εἶδος της είναι: δευτέρα, ὡς εἴρηται, του Σεπτεμβρίου μηνός, in codice olim ἡ καρδία τότε καὶ τῶν ἀνδρειοτέρων καὶ τῶν δειλά, τέρων μία γεγενημένη· τῷ γὰρ ἀνελπίστῳ τῆς σωτηρίας ἡ διαφορὰ τούτων [οὐκ] εγνωρίζετο, πάντων δὲ τὰ δάκρυα ποταμηδὸν ἔῤῥει, κατήσειά τε δεινή καὶ ἀλλοίωσις τοὺς πάντας ήμαύρωσεν, ὡς πληρ ρούσθαι τότε το προφητικὸν λόγιον τὸ φάσκων • Πᾶν πρόσωπον ὡς πρὸς ταῦμα χύτρας.» ριζ'. Τῶν οὐκ ἐνδεχομένων γὰρ εἶναι πάντες ἑνο. μίζων τὸ δύνασθαι διασωθῆναι τὴν πόλιν, πάσης παρὰ ἀνθρώποις ἀνελπιστίας περὶ αὐτὴν τότε θεω ρουμένης, πρῶτον μὲν διὰ τὸν λοιμὸν φοβερόν και σχεῖν αὐτὴν, καὶ ἀνοχῆς τινος ἐκ φιλανθρωπίας θεοῦ εὐθὺς καταφθάσαι τῶν βαρβάρων ἐκείνων τὴν τὴν τὴν θεήλατον, καὶ εὑρεθῆναι τοὺς ἐν τῇ καλη και βραχεῖς τῷ ἀριθμῷ καὶ νενεκρωμένους τη προσω λύπῃ τῶν τεθαμμένων· δεύτερον δὲ τὸ ἰσόψιμο ἐν ἀριθμῷ τῶν πολιορκούντων· εἰ γὰρ μὴ μήνα τους Μακεδόνας ἅπαντας, ἀλλὰ καὶ Θετταλούς, καὶ Ἀχαιοὺς ὑποθεῖτε τις σωρηδὸν ἐν Θεσσαλονίκη της νικαύτα συνηθροισμένους, οὐδὲ τὸ πολλοστὴν μέν, τῶν ἔξωθεν περιστοιχησάντων τὴν πόλιν ἐτύγχανα τρίτον δὲ, δ καὶ πλέον ἁπάντων τὴν ἀμηχανίαν ἡμῖν ἐποίησεν, ἐκεῖνο ἦν, ὅτι καὶ αὐτοῦ τοῦ περιλειφθέν τῆς ἐκ τοῦ λοιμοῦ παγανητικού τε καὶ στρατιωτικό ολιγοστών πάνω μέρος τάχα καὶ ἄχρηστον ἐν τῇ πόλει τηνικαῦτα ἐτύγχανεν, τῶν πολλῶν μὲν ἔξω ἐν Diγροῖς ἀποκλεισθέντων καὶ μὴ δυνηθέντων εἰτα. λεῖν τῇ πόλει διὰ τὸ τρύγης εἶναι καιρόν, καὶ ἀθρώ καὶ ἀπροσδοκήτως τους πολεμίους ἐχέκολλα τῷ τείχε περικαθίσει. ριζ'. ᾿Αμέλει μᾶλλον οἱ πρὸς τὰ ἔξω μέρη διπο γόντες ἐσώζοντο, ἤπερ οἱ εἰς τὴν πόλιν καταφυγείν βουληθέντες. Πλειόνων δὲ καὶ αὐτῶν τῶν ἐπιλέκτων νετνιῶν τοῦ τε στρατιωτικού, απὶ τῶν ἐν τῷ μεγίσου Mazarinæo, adduntur, iisque, quod auctoris sensui significatione sua magis congruere videantur, versionem Latinam accommodavi, licet interim dictus noster codex etiam absque i:lis sensum hoc loro gereret omnino perfectum

στρατευομένων πραιτωρίῳ ἅμα τῷ τηνικαῦτα τὴν rum qui in prætorio maximo mililabant, erant, una ἐπάρχων μετὰ χεῖρας ἔχοντι ἀρχὴν κατὰ Ελλή των χώραν δημοσίων ἕνεκα χρειῶν ἀποδεδημηκότων, καὶ αὐτῶν δὲ τῶν ἀπομεινάντων τὸ πλῆθος, ὅσοι και πλούτῳ καὶ φρονήσει, καὶ δούλοις ἀκμάζουσι καὶ ἔμπειριπολέμοις ἐκαλλωπίζοντο, καὶ ἐν τοῖς σκρινίοις τῶν ὑπάρχων τοῦ Ἰλλυρίκου πρῶτο: ἐτύγχανον, κατὰ τὴν βασιλίδα τῶν πόλεων ἀπάραντες ἦσαν σὺν φίλοις πολλῷ πλείοσι καὶ τῇ θεραπεία πάσῃ, προσέλευσιν βασιλεῖ κατὰ τοῦ τηνικάδε τὴν ἀρχὴν δεέποντος ποιησόμενοι. В ριη'. Οὕτω γοῦν ἐκ ποικίλων τρόπων ολιγανθρωθείσης τῆς πόλεως, ἡ ἀμηχανία πᾶσαν ἐλπίδα σωτηρίας ἀπέκοπτεν. Και με μή τις μωμητηται μεγαλύνοντα τοῦ κινδύνου τὸ μέγεθος, μηδὲ λόγοις οἴεσθω με πλέον του δέοντος τὴν ἀνάγκην ὑψοῦ ἐπαίρειν· Η ποῖος γὰρ λόγος οὕτως ἱκανὸς εὐρεθήσεται ὡς δοκιμασθῆναι αὐτὸν τοῦ τῶν γεγενημένων μεγέθους; ἐγὼ μὲν οὖν καὶ γραφὴν προπετείας εὔκαιρον δέδοικα ὡς ἀδυναμία λόγου κατασκρύνων τὸ τῆς περιστάσεως ἄμετρον. Εἴθε γὰρ ἦν μοι δύναμις ῥημάτων τοιαύτη, καὶ πλείονες γλῶσσαι, ὡς τοῖς τότε γεγενημένοις συνεξισωθήναι διαλεγόμενον· οὕτω γὰρ παραστήσαντός μου τῆς ἀνάγκης τὸ μέγεθος, συναπεδείκνυτο καὶ τὸ ὑπερβάλλον, πλοῦτος τῆς χρηστότητος τοῦ Θεοῦ. ᾿Αλλ᾽ εἰ καὶ παρ' ἡμῖν ὁ λόγος ἀτονεῖ, παρ᾽ ὑμῖν ἡ εὐχαριστία μεγαλυνθήτω, καὶ ὅσον ἡμεῖς οὐ δυνάμεθα τῶν κινδύνων ἐκείνων έκφράσαι τὸ μέγεθος, τοσοῦτον ὑμεῖς τὸ παντοδύναμον τοῦ Κυρίου πιστεύσατε, καὶ τὸν κοινόν πρεσβευτήν α τῆς ἡμῶν πατρίδος δοξάσατε. cum eo qui præsidum præfecturam in manibus tunc labebat, in Græciam publicorum negotiorum causa profectis, ipsorummet autem etiam reliquorum multitudo,qui et divitiis et prudentia et servis forebant, virisque belli peritis præslabant, præfectorumque Illyrici scriniis præerant versus civilatum reginam cum amicis multo pluribus omnique famulitio, quo acturi adversus eum qui regiones hujus principatum tunc tenebat, imperatorem accederent, sese contulerant. 118 Ita igitur modis diversis civitate ad viros paucos redacta, omnem salutis spem consilii inopia præciderat. Ac ne quis me periculi magnitudinem extollentem carpat, magisque etiam quam conveniat, rerum difficultatem (quis enim ita sufficiens, ut factorum magnitudini prædicandæ par censeatur,sermo invenietur?) in alium sermonibus efferre arbitretur, certe ego,ne sermonibus impotentia casus adversi acerbitatem extenuem,tempestivam etiam, quæ præceps sit, scriptionem formido. Utinam vero mihi ea esset verborum vis, linguæque plures forent, ut iis quæ tunc gesta sunt dicendis coæquaret! Ita enim,calamitatis magnitudinem exhibente me,eximiæ etiam Dei misericordiæ divitia ostenderentur. Verum, etsi apud nos sermo defciat, gratiarum aclio apud nos invalescal, ac quanto minus periculorum illorum magnitudinem eloqui nos possumus, tanto magis Domini omnipolentiam vos credite, communemque patria nostræ intercessorem laudate CAPUT XIV. Visio Eusebio archiepiscopo Thessalonicensi oblata, argumentaque, quibus memoralam cap. præced. Thessalonicæ obsidionem, prodigiose patrocinante sancto Demetrio, solutam fuisse, Joannes confendit ριθ'. Οτι γὰρ μεφέλη ἡ συμφορά, καὶ ἀνύποιστος, καὶ τραγῳδία κακῶν τὸ τηνικαῦτα τὴν πόλιν περιεστοίχισεν, ἀκούσατε εαν ὀπτασίαν καθ᾽ ὕπνους Adi Pancirolum in suis in Imperii Orientalis Notitiam Commentariis, cap. 23. ibique invenies, præfectum prætorii Illyrici in officio suo varios scriniaros habuisse; ut inde, quid hic per eos qui inter scriniarios primi essent seu præfectorum Illyrtci scriniis præessent, Joannes significatum velit, probum sit eruere. Adi etiam Annotata, supra col. 1275, not. 68. Cum præsens caput De civitatis obsidione, ut jam supra docui, in codice olim Mazarinæo inscribatur, potuisset illo, quæcunque gesta in hac sunt, et quem finem taudem acceperit, opportune Joannes narrare; verum id hic scriptor verosimillime non fecit, quod ea cap. seq., ino Thessalonicæ per Avares obsidionem, sancto Demetrio prodigiose patrocinante, solutam fuisse probare contendit, potissimum exponat, eademque bis lectori proponere, supervacaneum esse uti reipsa etiam fuisset, estimarit. Codex noster signatus ms. 193, e quo caput hoc lectori hic exhibemus e bibliotheræ Vaticanæ cofice 797 tum id, tum quæcunque cap. proxime præinisso, alioque infra proxime dando, si modo quantum ad postremum hoc caput pauca, quæ nec in dicta bibliot. Vatic. codice reperta fuere, exce119. Quam fuerit enimvero, quæ civitatem tunc circumdedit, et magna et intolerabilis calamitas malorumque tragoedia, audite, qualem in somnis viperis. occurruur, uno eodemque tenore, seu nulla prorsus divisione interposita, suppeditat. Εt vero, cum omnia, quæ tribus istis capr. continntur, ad unum idemque argumentum seu civitatis Thessalonicensis per Avares obsidionem prodigiosamque Dhujus solutionem spectent, rationeve certe aliqua referantur haud inepte sane serie continua capitumque partitione haud interrupta recitantur, hincque etiam est, cur, an non ita primitus a Joanne Thessalonicensi litteris fuerint mandata,non immerito dubites, Ego interim ea omnia, tribus capp. diversis distincta, edenda existimavi, tum quod caput unicum, in quod alias laudati bibliotheca Va ticanæ codicis 797 exemplo conjicienda fuissent, prolixitate Dimis, lectori semper ingrata, laborasset, tum quod capitum parutionem, quo Joannis Thessalonicensis lucubratio in codice olim Mazarinæo afficitur, sequi maluerim. Sequentem porro in hoc titulum caput prasens præfert: Περὶ τοῦ τραγῳδου, De tragœdo, brevis hic, ut vides, studiose lector est admodum, ne, quid cap subjecto tractetur, sufficienter uti hoc evolventi patescel, exponit, bincque iterum ei alium, quem hic cernis, substitui.

SUPPLEMENTUM. sionem Eusebius, tunc archiepiscopus, viderit, δ τότε ἀρχιερεὺς Εὐσέβιος ἐθεάσατο, ἀκούσατε, πιaudite, admoneo, atque ad pietatem moveamini ρακαλῶ, καὶ κατανύχθηκε πρὸς εὐλάβειαν, καὶ τὸν Deumque,omnium regem, ob providentiam diver- παμβασιλέα Θεὸν τῆς ποικίλης προνοίας υπεραι sam admiramini. Neque enim alia de causa visio- πάσατε· οὐδὲ γὰρ ἄλλου του χάριν τὰς ἄψεις εκείνες nes illas archiepiscopo tunc apparuisse reor, quam οἶμαι τῷ ἀρχιεπισκόπου τότε καταφανῆναι, ἢ τοῦ ut futurorum malorum magnitudinem pranoscens προγνόντα τὸ μέγεθος τῶν ἐσομένων δεινῶν ἀλιper certaminum Victorem precibus continuis λείπτοις προσευχαῖς τὸν Θεὸν διὰ τοῦ ἀθληφόρου Deum placaret; quod et fecit, ab eo tempore, ἐξιλεώσασθαι· ὅσπερ καὶ πεποίηκε, κλαίων καὶ κλι quo visionem viderat, usque ad illud, quo nostri ρόμενος ἀφ᾽ οὗ τὸν ὄνειρον ἑωράκει, ἕως οὗ οἰκτεία misertus est Deus, nec in inimicorum manus ρησεν ἡμᾶς ὁ Θεὸς, καὶ οὐ παρέδωκεν εἰς χεῖρα; tradidit, ejulans atque lamentans. ἐχθρῶν, 120. Octo enim aut decem diebus, antequam adversus nos barbarici nimbi streperent,archiepiscopus in somno seipsum, in civitatis theatro, magna hujus multitudine prasente, sedentem vi:lit, η ac,cum cujus rei gratia in loco, dignitati suæ adeo inconvenienti, sederet, dubius esset, surgensque abire meditaretur, vidit tragœdum in theatri, ut vocatur, logion ingredientem, sibique dicentem: Exspecta, quia te et filiam tuam lamentari debeo. Huic autem dixit ille: Ne labores; ego enim nec filiam habeo, nec in me quidquam, quod lamenris,habes.Ille autem respondit: Vere filiam habes, eamque multorum Gliorum matrem, ac te eliam propter illam lamentari oportet. Tunc archiepiscopus civitatem ab eo filiam suam dici intellexit. Cum autem ille lamentari incepturus esset, surgens e throno suo archiepiscopus voce elata ad eum clamavit: Per rerum sublimium Deum, neque me lamenteris, neque, quam vocas, filiam meam Cum autem ille, quod nimirum, ne inciperet impediretur, esset turbatus, dixit ipsi: α 121. Nonne, ut et te et filiam tuam lamenter, convenit? Cumque iterum sese incipere simularet, archiepiscopus elatiori voce exclamavit, dicens ipsi: Per Deum, qui ex intemerata Dei para propter nostram salutem secundum carnem natus est, neque me, neque filiam meam lamenteris; itaque multis horis reponit, illo instante, seque lamentari habere asserente: cumque eum archiepiscopus, ne id faceret, adjuraret, subito e logio avulsus est, disparuitque tragœdus, propler juramenta lamentari non valens civitatem archiepiscopumque, qui cum expergefactus esset, magnarumque calamitatum præsagia fuisse la-p menta dijudicaret, nocte et Die Deo, ut coelestem, " quæ civitati impendebat, ponam misericorditer averteret, cum lacrymis supplicabat; ac post paucos, ut dixi, dies, immanis illa numerumque excedens natio custoditam a Deo Thessalonicam circumdedit, statimque luctum hunc præsagiisse tragœdum cognovit 122. Qua ratione non calamitatem immodicam, Dei vero omnipotentiam infinitam pronuntiem? • Virtus enim mea, inquit, in infirmiVisio Eusebio, Thessalonicensi archiepiscopo, oblata, quam hic oratione paulo fusiore Joannes refert, exstat etiam apud Mabillonium, ρκ. Πρὸ γὰρ ὀκτὼ ἢ δέκα ἡμερῶν τοῦ βραχένει ἡμῖν τὰς βαρβαρικὰς νιφάδας, ὁρᾷ ἑαυτὸν κατ᾿ ὄναρ ὁ ἀρχιεπίσκοπος ἐν τῷ θεάτρῳ τῆς πόλεως καθες μενον, όχλου συνόντος αὐτῷ πολλοῦ, καὶ δὴ διηπόρει τίνος χαριν ἐν οὕτως ἀναρμοδίῳ τόπῳ τῆς ἀξίας αὑτοῦ καθέζεται, καὶ βουλεύεται ἀναστὰς ὑπὸ χωρεῖν, ὁρᾷ τραγῳδὸν εἰσερχόμενον ἐπὶ τὸ καλοί μενον τοῦ θεάτρου λογιον καὶ λέγοντα αὐτῷ· Μεῖνον, ὅτι σὲ καὶ τὴν θυγατέρα σου ἔχω τραγοῆται. Ο δὲ λέγει αὐτῷ· Μὴ κοπωθῇς· ἐγὼ γὰρ οὔτε θυγατέρα ἔχω, οὔτε δὲ εἰς ἐμὲ ἔχεις τι τραγῳδησαι. Αποκρί νεται δὲ ἐκεῖνος· ᾿Αληθῶς θυγατέρα ἔχεις, καὶ ποο λύτεκνον, καὶ δεῖ μετ' αὐτὴν καὶ σὲ τραγουδήσει Τότε συνῆκεν ὁ ἀρχιεπίσκοπος, ὅτι τὴν πόλιν λέγει αὐτοῦ θυγατέρα· ὡς δὲ ἔμελλεν ἐκεῖνος ἄρχεσθαι τοῦ τραγῳδεῖν, ἀναστὰς ἐκ τοῦ θρόνου αυτου ὁ ἀρχι επίσκοπος κράζει αὐτῷ φωνῇ· Τὸν Θεὸν τῶν ὑψωμέν των, μήτε ἐμὲ τραγῳδήσῃς, μήτε ἣν λέγεις ευγε. τέρα μου. Ὁ δὲ διαπονηθείς, ὡς ἐμποδισθεὶς τῆθεν τοῦ ἄρξασθαι, λέγει αὐτῷ. ρκα. Οὐκ ἐνδέχεται μὴ τραγῳδῆσαί με καὶ τὸ καὶ τὴν θυγατέρα σου; Καὶ ὡς πάλιν ὑποκρίνεται ἄρχεσθαι, ὁ ἀρχιεπίσκοπος γεγωνοτέρᾳ τῇ φωνῇ το έκραξεν λέγων αὐτῷ· Τὸν Θεὸν τὸν τεχθέντα ἐκ τῆς ἀχράντου Θεοτόκου σαρκὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτη ρίαν, μήτε ἐμὲ τραγῳδήσῃς, μήτε τὴν θυγατέρα μου, καὶ οὕτως ἐπὶ πολλάς φησι τὰς ὥρας, ἐκείνο ενισταμένου απὶ λέγοντος ὅτι Τραγμόῆσαι ἔχω· καὶ τοῦ ἀρχιεπισκόπου κατορκίζοντος αὐτὸν μὴ τούτ ποιῆσαι, ἄφνω ἀνάσπαστος ἐκ τοῦ λογίου γίνεται ὁ τραγωδός καὶ ἀφανής, μὴ ἰσχύσας διὰ τοὺς ἄκος τραγῳδῆσαι τὴν πόλιν, καὶ τὸν ἀρχιεπίσκοπον, ὡς ἐξυπνισθεὶς καὶ διακρίνας ὡς συμφορῶν μεγάλων μηνύματα οι τραγῳδοί καθεστήκασιν, ἡμέρας καὶ νυκτὸς τὸν Θεὸν σὺν δάκρυσιν ἐλιτάνευεν, παρενε γεῖν φιλανθρώπως τὴν ἐπερχομένην τῇ πόλει θετι τον μάστιγα· καὶ δὴ μετ' ὀλίγας, ὡς ἔφην, ἡμέρες τὸ θηριῶδες ἐκεῖνο φύλλον καὶ ἀριθμὸν ὑπέρβεταν ty θεοφρούρητον Θεσσαλονίκην περιεκύκλωσαν, καὶ εὐθὺς ἔγνω τοῦτον τὸν θρῆνον μηνῦσαι τὸν τρι γῳδόν. ρκβ' Πῶς οὐχ ὑπέρμετρον κἀντεῦθεν εἴποιμι την συμφοράν, πῶς δὲ οὐκ ἀπειροπλάσιον τὸ πεντο δύναμον τοῦ Θεοῦ; «Η γὰρ δύναμίς μου,» φησίν, tom. 1 Veterum Analectorum, pag. 83 et seq., in compendium ab Anastasio Bibliothecario contracts.

«ἐν ἀσθενείᾳ τελειοῦται.» Ωσπερ γὰρ ἐπὶ τοῦ Γε- late perficitur. Uli quippe Deus sub Gedeon conδεών μόνους τριακοσίους ἐνεκελεύσατο ὁ Θεὸς εἰς tra numerosissimum instructorum ex adverso ad τὴν παράταξιν ἐκβαλεῖν πρὸς μυριοπλάσιον λαόν pugnam populum solos trecentos, ut Domini esse τῶν ἀντιτεταγμένων, ἵνα τοῦ Κυρίου δειχθῇ περι- victoriam luculenter appareret, ac ne, Manus nostra φανῶς ἡ νίκη, καὶ μὴ εἴπωσιν, Ἡ χεὶρ ἡμῶν ὑψηλὴ, excelsa est, hacque omnia Dominus haud fecit, καὶ οὐχὶ Κύριος ἐποίησε ταῦτα πάντα· οὕτω καὶ dicerent, ad prælium procedere jussit ita et ἐπὶ του πολέμου τούτου συνέβη κατ' οἰκονομίαν in loc bello civitatem paucorum duntaxat viroἐκ τῶν προβληθεισῶν αἰτῶν ὀλιγάνθρωπον καταλει rum præsidio fuisse relictam,e Dei dispensatione φθῆναι τὴν πόλιν, ἵνα μὴ διαμριβάλλοι τις ὡς οὐχί ob causas prædictas evenit, ne quis istam illius πρεσβείαις τοῦ μετὰ Θεὸν δεσπότου αὐτῆς, λέγω δὴ qui ei post Deum dominus est, gloriosissimi auτοῦ πανενδόξου μάρτυρος Δημητρίου, μόνος ὁ Χρι- tem dico martyris Demetrii intercessionibus a στὸς καὶ Πεὸς ἡμῶν ἐῤῥύσατο αὐτὴν ἐξ ἔδου κατω- slo Christo ac Deo nostro e profundissimo inferτάτου· οὔτε γὰρ ὅπλα, οὔτε χρήματα ὑπῆρχον αὐτῇ n. liberatam fuisse, revocaret in dubium. Neque ἀλλὰ παντα αὐτῆ ἡ δεξιὰ τοῦ Ὑψίστου έγενετο. enim arm³, neque divitiæ illi erant, sed omnium ei loco fuit dextra Altissimi. ρκγ'. Εὐθὺς γάρ, τὸ μεμερισμένον τῶν ἀνδρῶν τῆς πόλεως τυγχανόντων, ὁρᾷν ἡμας τὸ τεῖχος μεμεστωμένον ἀγνώτων ἀνδρῶν, καὶ οἷς οὐδεὶς πώς ποτε τῶν τῆς πόλεως ἐθεάσατο, πῶς οὐ θεϊκῆς ἐπιστασίας εἴποι τις ἂν καὶ ἀντιλήψεως τὸ κατόρθωμα; Αρα δὲ ἡμεῖς μόνοι ἐφανταζόμεθα τοῦτο βλέπειν, ἢ οὐχὶ καὶ τοῖς βαρβάροις τὸ αὐτὸ κατεφαίνετο; Πολλοὶ γὰρ αὐτῶν περὶ τὰς ὕστερον ἡμέρας ἀπελπίσαντες νικήν, προσρυέντες τοῖς ἄρχουσιν τῆς πόλεως, ὡμολόγουν λέγοντες διεῤῥιμμένως, ὅτιπερ ᾿Απὸ πλειόνων ἀκριβώσας ὁ τῶν ᾿Αβάρων ἡγούμενος λίαν ὁλίγους τὴν πόλιν ἔχειν τοὺς μαχητάς, διὰ τὸ καὶ λοιμόν ἐνταῦθα προ βραχέως γεγενῆσθαι κτιριῦ, πέπομφεν ἡμᾶς, φήσας αὐθήμερον τὴν πόλιν ἐκπορθεῖν· ἡμεῖς δὲ τοσούτους ἐν τῷ τείχει καὶ τοιούτους, ἀφ᾽ οὗ ἐληλύθαμεν, ἑωρῶμεν σος μαχητάς, ὡς καὶ πλήθει καὶ ἀνδρείᾳ πολὺ τὴν καθ᾿ ἡμᾶς στρατείαν ὑπερβαίνειν, κάντεύθεν ἀπελπίσαντες ἡμεῖς τὴν ὑμῶν πόρθησιν, μᾶλλον παρ' ὑμῖν γεγενῆσθαι ἡμῖν τὴν σωτηρίαν οὐκ ἀσκόπως ἐβουλευσάμεθα. ρκδ. Καὶ ταῦτα μὲν γενέσθαι συνέβη εἰς ὕστερον· τότε δὲ αὐτῆς ἡμέρας ἐλθόντων ἡμῶν περὶ τὰ ἔξω ἀπησχολήθησαν, συνάγοντες βρώματα, καὶ αἰχμαλώτους, καὶ χρήματα, καὶ παμπόλλου σίτου καὶ ἄλλων καρπῶν ὑπ᾽ αὐτῶν ληφθέντων· ἅπαντα γὰρ τότε τὰ γεωργηθέντα καὶ ποτέρων ἐτῶν ἀπόθετα ἕζω ἐτύγχανον, καὶ μόλις αὐτοῖς τὴν ἡμέραν ἐκείνην ἐπήρκεσαν· μετὰ δὲ ταῦτα τοὺς καρποὺς τῶν δένδρων καὶ τοὺς ὅρπηκας, καὶ τὰς ῥίζας αὐτῶν, καὶ τῶν λαχάνων ἁπάντων· εἶτα τὴν ἤμερον χλόην, καὶ τὰς ἀγριοβλάστους βοτάνας, καὶ τοὺς καλουμένους χλωρούς ἀκάνας, καὶ τὸν χοῦν λοιπὸν τῆς γῆς κατέλειξαν, καὶ ἔτι ἐλίμωττον, οὐχ ὑπομενούσης τῆς γῆς τὸ βάρος αὐτῶν· αὐτῇ δὲ τῇ ἑσπέρᾳ τῆς πρώτης αὐτῶν ἡμέρας κατεφρυγανήσαντο, καὶ ἦψαν περὶ τὴν πόλιν πυράς, ὡς μιμεῖσθαι τὸν ἐν τῷ Δανιὴλ πυρός ποταμόν, περὶ οὗ ὁ ᾿Αμβακούμ ἔλεγεν· «Ποταμῷ ῥαγήσεται γῆ ο εἶτα σὺν τῇ πυρῷ ἐκείνῃ τῇ φοβερα Ita lib. Judicum cap. vn. Cum obsidio Thessalonicensis, de qua hic Joannes, anno 597, uti ex adnotatis. cap. proxime prægresso ad not. 84 subnexis, liquet, evenerit, postisque, qæ paulo ante illam Thessalonicenses affixerit, mentio hic instituatur, dirissimæ illius, de qua idem auctor supra cap. 3, luis epocha sat " ο 123. Statim enim civitatis viris in varias partes distractis, mmnia viris iguotis,et quas civitatis nullus unquam vidisset repleta nos vidisse, qui haud divinæ esse curæ opitulationisque facinus quis dicat? Anne id visum a nobis, soli nos imaginati sumus vel an non idem et barbaris apparuit? Horum certe multi, cum de referenda victoria postremis diebus desperarent, ad civitatis principes transfugientes, confessi sunt diserte dientes: Avarum dux, cum e pluribus, paucissimos civitatem, quod et pestis in ea parvum ante temporis fuisset (95, propugnatores habere didicisset, misit nos dicens, fore ut illico civitatem expugnaremus; nos a tempore, quo advenimus, tot ac tales in minibus propugnatores vidimus, ut et numero et fortitudine nostrum exercitum longe exsuperarent: atque hinc de restra expugnatione desperantes, salutem apud vos quærere satius esse, hand inconsiderate existimavimus. 124. Atque hæc quidem postremo fieri contigit; ipsa autem die, qua advenimus, tum in iis quæ extra civitatem sunt, laborarunt, commeatum, captivos, frumentique quam plurimi atque aliorum, quos rapuerant, fructuum copiam colligentes.Onnia enim, quæ ex agricultura comparata anteriorumque annorum erant seposita, foris tunc exsistehant, vixque ipsis in diem sufficiebant. Post hæc autem arborum fructus, earumque ac omnium olerum radices, herbam deinde cicurem sylvestriaque gramiua, atque, ut vocantur, acanas virentes, ac terræ tandem arenam abrumpserunt,atque adhuc, gravitatem ipsorum terra non ferente,esurierunt. Ipsa autem diei primæ, qua hæc acciderunt, vespera ex aridis lignis rogum circumcivitatem exstruxerunt atque accenderunt, ita ut memoratum in Daniele ignis fluvium imitaretur, de quo Abacuc dixit: Fluvio conspergetur terra Adhæc cum prope habetur comperta, nisi forte, quod tamen uon puto, alia hic, alia ibidem lues memoretur. Habicuc, cap. m, v. 10 habetur: Fluvios scindes terræ; hisce autem in Græco sacræ Scripturæ textu sequentia isthæc respondent: Ο ποταμός σχίζεται τῇ γῇ; quæ quidem,si verbo verbum reddere volueris, Latine hoc modo, Fluvius scinditur

SUPPLEMENTUM. terribili rugo illo unanimiter emisere vocem, rogo ἀφῆκαν φωνὴν ὁμοθυμαδόν φοβερωτέραν τοῦ πυρ terribiliorem,qua (experientia clare edocti loqui- περί ἧς, πειραθέντες ἐναργώς λέγομεν, ὅτι ἡ γῆ mur) terra mota est cœlique stillarunt. ἐσείσθη, καὶ γὰρ οἱ οὐρανοὶ ἔσταξαν. 125. Adhæc per noctem totam fragores in circuitu audivimus,cumque ii postridie obsidionales machinas arietesque ferreos ac petrobolos 97, permagnos,atque, ut vocantur,testudines,quas juxta ac petrobolos siccis pellibus cum contexissent, mutatoque rursus, ne ab igne vel a pice ardente injuriam paterentur,consilio cruentalas boum camelorumque recens occisorum pelles, quas instrumentis illis clavorum ope affixerunt, præpara-sent, hæcque ita proxime ad murum egissent, a die tertia ac citius lapides, potius autem magnitudine existentes tumulos, sagittasque tandem hiemalium nimborum in modum, ita ut nemo eorum qui in muro erant, absque periculo proeminere, vel quidquam eorum quæ foris gererentur, speculari posset sagittarii eorum ejuculati sunt; quin et testudinibus muro exteriori admotis fundamenta ejus vectibus ac dolabris maxime concusserunt. 126. Cum hæc autem fierent, quis sermo ex - sistentium in civitate ante oculos metum,desperationem,mortem,vel certe,quod tamen in malorum comparatione consolationem quamdam habebat, servitutem, captivitatem, eamque apud immisericordes sanguinariosque ac,quod maximum malum erat, Deum non cognoscentes dominos continuo ante oculos habentium corda possit describere? Verum humilibus parceus, percutiens atque item rum sanans, cognoscens hominum affectus, Dominus Jesus Christus per sui certaminum Victoris genuique servi intercessionem ad corda invocantium eum respexit, vidensque ea ad cœlam conversa, pedesque ipsius velut Domini complectentia,atque impotentiam consiliique inopiam, illiusque, quod impendebat, inevitabilitatem ei commonstrantia, voceque, quæ a solo Deo auditur, clamantia: vestigiis tuis, misericordissime, donec nostri mi serearis, non surgemus. 127. In te enim, qui nos ab inferno liberasti atque ab interitu secundum mirabilia tua nos eripuisti, oculi omnium sperant, quia si nos salves, ο miraculorum tuorum, ab æterno memoratorum, terra; conversione autem facta, isto queant exponi: Fluvio scinditur terra; aut, ut alii interpretantur, in fluvios scinditur terra. Hunc itaque dicti prophetæ locum pro hisce verbis suis, Ποταμῷ ῥαγήσεται γῆ, fluvio confringetur terra, Joannem Thes salonicensem hic launare existimo; neque enim alius, qui laudati pro iis utcunque queat, apud eumdem prophetam locus occurrit. Vox Græca πετροβόλος, si secundum genuinam significationem suam accipiatur, proprie significat jactor lapidum; verum hic pro machina bellica, qua lapides emittebantur, a Joanne, uti ex contextu liquet, adhibetur. Eam porro Latine, assumpta e uomine Græco nomenclatione, imo hoc fore integro retento, interpretatus sum Petrobolus, ρκε'. Εἶτα καὶ ψόφους κυκλόθεν ηκούομεν κ' όλης νυκτός· καὶ τῇ ἐπαύριον κατασκευαζόντων τη έλεπολεις καὶ κριούς σιδηροῦς, καὶ πετροβόλους υπερμεγέθεις καὶ τὰς καλουμένας χελώνας, ἔστινας τον τοῖς πετροβόλοις δέῤῥεσιν επισκεπάσαντες ξηρας, μεταβουλευσάμενοι πάλιν διὰ τὸ μὴ ὑπὸ πρὸς πίσσης καχλαζούσης ἀδικεῖσθαι, δέξεις νεοσφαγών βοῶν καὶ καμήλων ᾑμαγμένας ἐν τοῖς ὀργάνοις ἐκεί νοις ἐνήλωσαν, καὶ οὕτω ταῦτα πλησίον τοῦ τείχου προσαγαγόντες ἀπὸ τρίτης ἡμέρας καὶ ἐπέκεινα ἔι· λον λίθοις, μᾶλλον δὲ βουνοῖς τῷ μεγέθει τυγχά ναυτι, καὶ βέλεσι λοιπὸν οἱ τοξόται αὐτῶν νιφάδες μιμούμενοι χειμερινάς, ὡς μή τινα τῶν ἐν τῷ τείχε δύνασθαι προκύψαι ἀκινδύνως, και τι τῶν ἔξωθεν θεάσασθαι, ἀλλὰ καὶ τὰς χελώνας τῷ ἔξω τείχει προσφύσαντες, μόχλοις καὶ ἀξίναις ἀμέτρως περιέτρων αὐτοῦ τὰ θεμέλια. ρας'. Τούτων δὲ γινομένων, τίς λόγος τὰς κα δίας τῶν ἐν τῇ πόλει διαγράψει δυνήσεται, τὸν το βον, τὸν ἀπελπισμὸν, τὸν κατ᾿ ὀφθαλμοὺς δρώμε και θάνατον, ἢ τὸ γε κἂν βραχείαν ἔχον παραμυθίαν ἐν συγκρίσει κακών, δουλείαν πάντως, αἰχμαλωσίαν, καὶ ταύτην ἀνημέρων δεσποτῶν, καὶ ὠμοβόρων, καὶ, τὸ μέγιστον δεινόν, μὴ εἰδότων τὸν Θεόν; ᾿Αλλ' ὁ ἐλεῶν τοὺς ταπεινούς, ὁ παιδεύων καὶ πάλιν ιώ νoς, ὁ γινώσκων τοὺς διαλογισμοὺς τῶν ἀνθρώπων! δ Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς διὰ τῆς πρεσβείας τοῦ φόρου αὐτοῦ καὶ γνησίου θεράποντος ἐπέβλεψεν εἰς τὰς καρδίας τῶν ἐπικαλουμένων αὐτὸν, καὶ εἶν αὐτὰς ἀλλομένας εἰς οὐρανὸν, καὶ κατεχούσας νοη τῶς τους πόδας αὐτοῦ ὡς Δεσπότου, καὶ τὴν ἀδυνα μίαν καὶ ἀμηχανίαν ἐμφανιζούσας αὐτῷ, καὶ τὰ ἄφυκτον τοῦ ἐπηρτημένου, καὶ βοώσας φωνῇ τῇ θεῷ μόνῃ ἀκουομένῃ· Οὐκ ἀνιστάμεθα τῶν ἰχνών των, φιλάνθρωπε, ἕως οὗ οἰκτειρήσεις ἡμᾶς. ρκζ'. Οἱ ὀφθαλμοὶ γὰρ πάντων εις σὲ ἐλπίζου σιν, ὃς ἐλυτρώσω ἡμᾶς ἐξ ᾅδου καὶ φθορᾶς ἐξείλου ἡμᾶς κατὰ τὰ θαυμάσιά σου, ὅτι, ἐὰν σώσῃς ἡμᾶς, οὐδενὸς ἐν δευτέρω στήσεται τὸ παρὸν θαῦμα τῶν ἐξ quod illud apud dictum auctorem generice ad quascunque machinas petrarias seu lapidibus jaiendis aptas significandas usurpetur, nulla autem νος, quæ similem significationem habeat, apud Latinos in usu sit; balistæ enim, catapul:z et scor piones, quæ tria vocabula a purioris etiam Latinilatis studiosis adhibita inveni s, diversas duntaxat petrariarum machinarum species significant. Ut qualis, quæ hic ac supra, infraque adhuc plus semel a Jonne memoratur, mach na bellica exstiterit, compertum habeas. adi vel Robertum S eph-num in linguæ Latina Thesauro ad vocabuium testudo, vel Henricum Stephanum in linge Græcæ Thesauro, tom. IV, col. 267.

αιωνός σου εἰ γὰρ καὶ ἄξιοι ἡμεῖς τῆς τιμωρίας διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν, ἀλλὰ πολὺ πλέον ἄξιος σὺ τῆς φιλανθρωπίας διὰ τὴν εὐσπλαγχνίαν σου· διὸ μὴ ὑπερίδης ἡμᾶς, ἀγαθὲ, ὅτι καὶ πρὸς σὲ τὸν μόνον τὰς ἐλπίδας ὑψώσαμεν. Κύριε, οἴδαμεν ἀναξίους ἡμᾶς ὄντας τῆς πρεσβείας τυχεῖν, ἀλλὰ τοῦτο δεόμεθα τὰς ὑπὲρ ἡμῶν ἱκεσίας τοῦ ἀθλοφόρου σου μὴ γενέσθαι ἀπράκτους διὰ τὸ πλῆθος τῶν ἡμετέρων παροξυσμών (οἴδαμεν γὰρ αὐτὸν ὡς εὔσπλαγχνον κηδεμόνα τὰς ὑπὲρ ἡμῶν δεήσεις σοι ἀνατείνοντα)· ἀλλὰ μὴ ἀκούσῃ παρὰ σου, ὁ Θεός, ὅπερ τῷ Ἱερεμία τότε ἀπεκρίθης, ὅτι «Μὴ προσεύχου περὶ τοῦ λαοῦ τούτου, οὐ γὰρ εισακούσομαί σου,» μή, βασιλεῦ ἐπουράνιε, ὅτι εἰ καὶ πᾶσι τοῖς ἄλλοις κακοῖς ἔνοχοι καθεστήκαμεν, ὅμως ἐκτὸς σου Θεὸν ἄλλον οὐκ οἴδαμεν, ἀλλὰ τὸ όνομά σου ὀνομάζομεν ἀεὶ, ὃ καὶ ἐπικέκληται ἐφ' ἡμᾶς, μὴ νικήσωσιν αἱ ἀνομίαι ἡμῶν τὴν εἰς τὸν μάρτυρα σου εὔνοιαν. μνημονευομένων θαυματουργημάτων • nulli miraculum praesens habebitur secundum.Etsi enim ob peccata nostra digni pena nos simus, multo magis tamen te ob clementiam tuam iniseri cordlia decet. Quapropter ne nos, bone, despicias, quia ad te solum spes nostras ereximus. Domine, indignos non esse, qui intercessionem obtineamus, agnoscimus; verum id rogamus,ne pro nobis certaminum Victoris (eum enim, utpote patronum clementem,dirigere ad te pro nobis preces novimnus) supplicationes propter iniquitatum nostrarum multitudinem absque effectu sint, sed ne id quod Jeremiæ tum respondisti, «Ne pro populo isthor: ores, non enim exaudiam te 7.8,» a te, Deus, audiat, ne, coelestis Imperator, quia etsi aliorum omniumn peccatorum rei simus, Deum tamen alium extra te haud noviinus,sed nomen tuum, quod et invocatum est super nos, assidue appellamus. Ne iniquitates nostra tuam erga martyrem benevolentiam exsuperent. ακη'. Μὴ λυπήσῃς τὸν ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος σου λόγχαις σφαγέντα διὰ τὸ πλῆθος τῶν ἡμετέρων και κῶν, ὅτι τὰ κατὰ μέτρων, ἡ δὲ πηγὴ τῆς φιλανθρωπίας σου ἄπειρος, καὶ μείζον ταύτης χάριν καὶ θαυ μαστὴν οὐκ ἔχεις δοῦναι τῷ ἀθλοφόρῳ σου, ἢ δωρούμενος αὐτῷ πόλιν καὶ ἔθνος Χριστιανῶν ἐπταικότων σοι. Τότε χάρις τοῖς φίλοις μεγάλη παρέχεται, οὐχ ὅταν ὑπὲρ ἀξίων τοῦ ἐλεηθῆναι ποιῆται τὴν δέησιν, ἀλλ᾽ ὅτε ὁ κριτὴς αὐτὸς τοὺς ἤδη κατακεκριμένους ελευθερώσας χαρίσηται. Διὰ τοῦτο χάρισαι ἡμᾶς αὐτῷ, Δέσποτα Χριστέ, καὶ τὸ ἅπαξ τοῦτο, ἵνα τής θεουργικῆς παρὰ ἀνθρώποις ἀδυνάτου " σωτηρίας τυχόντες ὁμοθυμαδὸν συστάντες ἐν τῷ ναῷ αὐτοῦ, φωνὴν αἰνέσεως καὶ ἐξομολογήσεως θύσωμεν την παρορώντι ἀνομίας καὶ ὑπερβαίνοντι ἀδικίας, καὶ θαυμαστὰ ποιοῦντι καὶ ἀνεξιχνίαστα, ένδοξα τε καὶ ἐξαίσια, ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθμός. 128. Ne eum qui pro nomine tuo lanceis fuit occisus, ob peccatorum nostrorum multitudinem contristes, quia peccata Ginila, misericordia tuæ fons infinitus, hacque majorem, quæ et admiranda sit, gratiam tuo certaminum Victori, quam civitate ei, Christianorumque,qui in te peccarunt, gente donata,dare non potes. Tunc magna amicis gratia conceditur, non quando eorum qui misericordia digni sunt, miseretur, sed quando ipse judex jam condemnatos absolvit. Propterea, Christe Domnine, nos ipsi da,idque duntaxat semel, ut salute, quæ apud homines impossibilis est, divinitus obtenta,in templo ejus stantes laudis confessionisque vocem ei qui iniquitates nostras præterit atqne injustitias condonat, mirabiliaque et investigabilia,gloriosaque et immensa,quorum non est num rus, facit, unanimiter offeramus. ραθ᾽. Ταῦτα τῷ ἐνδιαθέτῳ λόγῳ πάντες ἔκραζον· 129. Hæc omnes voce interna clamabant; ore τὸ γὰρ προφορικὸν ἡ ἀνάγκη τῆς ἀμηχανίας ἀπὸ enim proferre rerum angustia impediebat.Qui auἐβυσεν. Ὁ δὲ ἐρευνῶν τὰς καρδίας ἐπήκουσε τοῦ tem cordla: crutatur, compeditorum gemitum exauστεναγμοῦ τῶν πεπεδημένων, καὶ τὰς ἱκεσίας τοῦ divit, certaminumque Victoris preces suspiciens ἀθλοφόρου δεξάμενος ἐπώμβρισε τῇ πόλει ὑετὸν ἁγα- benignitatis pluvia civitatem irrigavit. At forsan θότητος. 'Αλλ' ίσως ἐρεῖς, Πόθεν δῆλον; Τίς εἶδε dices, Unde id manifestum? Quis Deum vidit, vel Θεόν, ἢ τίς ἤκουσεν αὐτοῦ τὴν σωτηρίαν ὑποσχομέ- quis eum,ut civitati pluisse asseveres,salutem polναι, ὅτι διαβεβαιοῦσαι τῇ πόλει ὑετισθήναι; "Ακου- licente:n audivit? Audi,dilecte; Deum nullus unσον, ἀγαπητέ· Θεὸν οὐδεὶς ἐώρακε πώποτε, ἄλλ' quam vidit, sed neque vocem Dei secundum subοὐδὲ φωνὴν Θεοῦ κατ᾿ οὐσίαν ἀκήκοςν· ἐκ δὲ τῶν slantiam audivit; ex operibus autem ipsius et quæ ἔργων αὐτοῦ τῶν τε κατὰ διάνοιαν ἡμῶν συνισταμέ- mente cognoscimus, et quæ sensibus percipimus, νων, καὶ τῶν αἰσθητῶν δείκνυται τοῖς φιλομαθέσι studiosis discendi intelligentibusque innotescit et καὶ συνετοῖς ἤ τε λεγομένη ὀργὴ τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ Dei, quæ dicta est, vindicta,et secundum naturam κατὰ φύσιν ἀγαθότης. Παραστήσατε δή μοι τὰς benignitas. Mihi proinde, moneo,aures vestras preἀκοὰς ὑμῶν, παρακαλώ, κἀγὼ διεγγυώμαι τοῖς πιο bele,atque ego promitto, fidelibus auditoribus osστοῖς ἀκροαταῖς ἐνεργῶς ἀποδείξαι και μονονουχί tensurum me esse, res etiam propemodum claβοῶντα τὰ πράγματα ὡς ἀθρόως τὸν ἔλεον ὁ Θεὸς mare, supra civitatem confestim misericordia ἐπὶ τὴν πόλιν ἀνώμβρισεν. pluviam Deuin effudisse. ρλ'. Εὐθὺς γὰρ τοὺς νενεκρωμένους ὄντας καὶ ψυχῇ καὶ σώματι, ἅπαντας ἐκ τῶν δρωμένων δεινών, καὶ προσδοκωμένων χειρόνων, ἀπροσδοκήτως ἀναθαρτῆσαι περὶ τὴν τρίτην ἡμέραν τῆς πολιορκίας, 7-8 Jerem. VII, 16. 130. Statim enim illos omnes, qui præ malis, quæ viderant, pejoribusque, quæ formidabant, et anima el corpore einortui erant, sub tertiam cbsidionis diem ac citius animos,ut et riderent et irri -

SUPPLEMENTUM. derent inimicos, horumque etiam multis ad civila- καὶ ἐπέκεινα ὡς καὶ γελάν, καὶ καταγελῶν τῶν tem accessum, ita ut balnea publica, quæ usui haud erant,iis essent,qui a barbarica multitudine transfugiebant, impleta, maximaque hinc iis qui civitatis erant,laetitia ac audacia accederet, monitisque et promissionibus persuaserint,inexspectato recepisse, quisquamne, num divinæ hæc virtutis compeditos solventis confractosque erigentis,contra autem superbis resistentis gentiumque consilia disturbantis facinora exsistant,in dubium revocet? Ego enimvero, etiamsi aliud, quod afferrem, subsidii,quod civitati a Deo tunc obvenerit, indicium haud suppeteret, hoc iis qui sans mentis sunt,surficere existimarem,ut iis judicarent ostensum,non aliunde, quam per auxilium a Deo in bello latum, civitatem tunc fuisse servatam. 431. Quis enim, nisi solus Deus,mortuos resuscitat? Quid vero a mortuis cives tunc differebant? Non tantum enim duobus primis diebus bellum ex adverso movere non poterant, sed nec quidquam omnino in contrarium eloqui metus algore frigidi valebant. Tales igitur ad fortitudinem transferre, cujusnam, nisi Dei? Et vide, dilecte, ordinationem, illiusque misericordem providentiam adora Quod si enim,statim atque venisset barbarus,fortitudine eos, qui civitatis erant, induisset, et Deo salutem suam haud ascripsissent, ac ingratorum præterea superborumque condemnationi obnoxii fuissent; idcirco igitur primis diebus naturæ suæ ipsos Providentia reliquit, tuncque subsidium exhibuit, ut et infirmitatem suam agnoscerent, incumbentisque necessitatis excessum viderent, dignitatis. que Altissimi, quæ ipsos obumbrabat, præsentiam intelligerent. 132. Ast cum multorum animus et aliorum quorumdam factorum,quæ, Dei manu certaminumque Victoris precibus civitatem tunc fuisse servatam, ostendent, narrationem præmitti velit, ut desiderio vestro faciamnus satis, haud laboramus; verum quæ in septentrionalibus occidentalibusque civitatis partibus, iisque, quibus ibidem vehementes multasque machinas ab inimicis, quos e Barbaris fortiores atque ad pugnandum ferociores exstitisse probe novimus, fuisse admotas, aiunt, gesta sint, uti et quando ligneam latamque struem, quo hac in civitatis portumn irrumpere valerent, mari imponere sunt moliti, quique ea tracta in mare per machinam,quam solus Deus,et non homo exstruxisset, fuerit divulsa, sigillatim edicere,longi sermonis multaque et quæ præsentem conatum exce: dal, narrationis exstiti rit; quæ autem meisnet oculis vidi manibusque tetigi in orientali civiThessalonicensi, de qua hic agit, obsidioni sese interfuisse, auctor hoc loco luculentissime prodit. At vero, hinc forte inquies, cum illa, ut in Adnotatis cap. præcedenti ad not.84 subjunctis, decui, anno 597 illiganda sit, hicque scu Joannes, Thessalonicensis archiepiscopus, Constantinopoliteno anni 681 generali concilio, uti in communὑπεναντίων, καὶ πολλοὺς αὐτῶν προτροπεις τι κα ὑποσχέσεσιν πείθειν τῇ πόλει προσχωρεῖν, ὡς μεμε στῶσθαι τὰ μὴ χρηματίζοντα δημόσια βαλανεία των ἐκ τῆς βαρβαρικής πληθύος μεταχωρούντων, καὶ ἐντεῦθεν πλείστην τοῖς τῆς πόλεως χαρμονήν και θάρσος ἐγγίνεσθαι, ἄρα τίς ἀμφιβάλλοι μη θεϊκής ἐνεργείας εἶναι ταῦτα κατορθώματα της λυκώστ τοὺς πεπεδημένους, καὶ ἀνορθούσης τους κατεβ μένους, ἀντιτασσομένης δ' αὖ πάλιν τοῖς ὑπερημε νοις, καὶ διασκεδαζούσης βουλὰς ἐθνῶν; Ἐγὼ μὲν οὖν, εἰ καὶ μηδὲν ἄλλο παρείη προφέρειν ἐνδειγμα τῆς ἐκ Θεοῦ τότε γεγενημένης τῇ πόλει ῥοπῆς, ἀρκεῖν ἡγοῦμαι τοῖς εὐγνώμοσιν, ὡς κρίνουσιν ταύτα δει κνύναι, μὴ ἄλλοθεν ἢ Θεοῦ συμμαχία τὴν πόλιν τότε διασεσώσθαι. δ ρλα'. Τίς γὰρ νεκροὺς ἐγείρει; οὐχὶ μόνος ὁ Θεὸς; Τί δὲ νεκρῶν οἱ πολίται τοτε διέφερον; οὐδὲ γὰρ ἐπ τιπολεμῆσαι μόνον τὰς πρώτας δύο ἡμέρας οὐκ ἐ ναντο, ἀλλ᾽ οὐδὲ ἀντιφθέγγεσθαι ὅλως τῷ πάγῳ τοῦ φόβου καταψυχθέντες ἐξίσχυον. Τοὺς οὖν τοιύτως μεταβαλεῖν εἰς ἀνδρείαν, τίνος, εἰ μὴ Θεού; Καὶ ὅρα τὴν οἰκονομίαν, ἀγαπητέ, καὶ προσκύνει αὐτοῦ τὴν φιλάνθρωπον προνοον· εἰ γὰρ εὐθὺς τοῦ παραγιν σθαι τὸν βάρβαρον τὴν ἀνδρείαν ἐνέδυσε τοὺς τῆς πό λεως, οὔτε τῷ Θεῷ τὴν αὐτῶν σωτηρίαν ἐπέγραφον, ἀλλὰ καὶ ἀχαρίστων καὶ ὑπερηφάνων κατεδικάζονται κρίματι· διὰ τοῦτο γοῦν τὰς πρώτας ἡμέρας ἀφή χεν αὐτοὺς εἰς τὸ κατὰ φύσιν ἡ Πρόνοια, καὶ είτε τὴν ἀντίληψιν ἐπεδείξατο, ἵνα καὶ τὴν αὐτῶν ἐπένειαν αἴσθωνται, καὶ τὸ ἄμετρον τῆς ἐπικειμένης ἀνάγκης θεάσωνται, καὶ τῆς ἀξίας τοῦ Ὑψίστου τὴν ἐπισκιάσασαν αὐτοὺς ὁμολογίαν συνήσουσιν. ρλβ'. ᾿Αλλ' ἐπειδὴ τῶν πολλῶν ὁ νοῦς, καὶ ἄλλων τινῶν γεγενημένων προτεθῆναι διήγησιν βούλετα τῶν συστησόντων, ὡς χειρὶ Θεοῦ, καὶ ταῖς τοῦ ἀθλου φόρου πρεσβείαις τηνικαῦτα τὴν πόλιν σεσώσθαι, ούτ ἀποροῦμεν ὑμῶν τὴν ἐπιθυμίαν πληρῶσαι, ἀλλὰ τὰ καθ' ἕκαστον λέγειν τὰ ἐν τοῖς ἀρκτῴοις καὶ τοῖς δυτικοῖς γεγενημένα τῆς πόλεως μέρεσιν, καὶ τοῖς ἐκεῖσε τα σφοδρὰ καὶ πολλὰ μηχανήματα παρὰ τῶν ἀντιπάλων προσαχθῆναι φασιν, οὓς καὶ τοὺς ἐν δρειοτέρους καὶ θηριωδεστάτους των βαρβάρων στρατοπεδεῦται ηκριβωσάμεθα, ὅτε καὶ τῇ θαλάσση τὴν ξύλινον γῆν καὶ πλατεῖαν ἐπιτιθέναι κατεμη χανήσαντο, ὡς ἂν δι᾽ αὐτῆς ἐπὶ τὸν λιμένα δυνηθούν σιν εἰσοῦναι τῆς πόλεως, ὅπως τε αὐτὴ διεσπάσθη συρεῖσα διὰ μηχανῆς ἐπὶ τὸ πέλαγος, ἣν μόνος θεός ἐμηχανήσατο, καὶ οὐκ ἄνθρωπος, μακροῦ ἂν εἴη λόγου καὶ πολλοῦ διηγήματος, καὶ τὴν παροῦσαν όρο μὴν ὑπερβαίνοντος· ἃ δὲ αὐτοψὶ κατείδον, καὶ ταῖς tario prævio num. 32 docui, interfuerit, consectarium sit, ut is tunc, etsi etiam, durante præfata obsidione, dudennis duntaxat fuisse austraatur, nonagenario m jor exstiterit. Fateor, sic habet. Verum quid tum? Non paucos invenire est, qui ad ætatem magis etiam decrepitam pervenere; ut hinc argui non possit, Joannem Thessalonicensem,con-

χερσιν ἐψηλάφησε κατὰ τὸ ἀνατολικὸν τῆς πόλεως μέρος, ἔκ τε τῶν πολεμίων γεγενημένα, καὶ ὑπὸ μόν τοῦ θεοῦ διασκεδασθέντα, καὶ ταῦτα μερικώς διηγήσομαι τῷ μὴ ἀποκνῆσαι τῷ μήκει τοῦ λόγου τὴν προθυμίαν τῶν ἀκροατών προμηθούμενος. ρλγ'. Σκοπός γάρ μοι μόνον παραστῆσαι τῇ φιλοθέῳ ἀκοῇ ὡς ἐκ Θεοῦ, καὶ οὐκ ἄλλοθεν ἡ σωτηρίᾳ τῇ πόλει τότε γεγένηται, καὶ διεγείραι τὰς διανοίας ἁπάντων πρὸς θείαν κατάνυξιν, καὶ θεάρεστον έξιμολόγησιν, καὶ εὐχαριστίαν τοῦ ἀθλοφόρου διενερῆ. Εἴπομεν ὡς τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ τῆς πολιορκίας καὶ τῇ δευτέρα τάς τροφάς τε αὐτοὶ συνήγαγον οἱ πολές μιοι, καὶ κατὰ τῆς πόλεως πολλὰ καὶ φοβερά, καὶ διάφορα ηὐτρέπισαν όργανα· τῇ δὲ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ, καὶ μέχρι τῶν ἑπτὰ (πέρα γὰρ τούτων πολιορκείν αὐτοὺς τὴν πόλιν ὁ πανένδοξος μάρτυς οὐ συνεχώς ρησεν, προσήγον ἄρδην τοῖς τείχεσι ἅπαντα, τὰς ἑλεπόλεις καὶ τοὺς κριούς, καὶ τοὺς πετροβίλους, καὶ τῶν χελωνῶν τὰ χαμερπὴ ῥαὅδουργήματα· καὶ πρῶτον μὲν κατὰ τῆς λεγομένης κασανδρεωτικῆς πύλης προευτρεπίσαντες ὡς εἶδον ἐπ' αὐτῆς ὑπὸ τῶν τῆς πόλεως ἀναρτηθέντων ἄρπαγή τινα σιδήρεον μὲν, βραχὺ δὲ καὶ οἱονεὶ μορμολύκειον νηπίων κρεμάμενον, δειλία συσχεθέντες τοῦ τηλικούτου μηχανήματος, λέγω δὴ τοῦ κριοῦ, καταπτήξαντες, ἄπρακτοι ἀνεχώρησαν ἐπὶ τὰς σκηνάς, καὶ αὐτὸν καὶ τοὺς ὁμοίους αὐτῷ κακακαύσαντες, tatis parte et ab hostibus ges'a et a sola Deo dissipala, hac sigillatim, ne sermonis prolixitate auditorum desiderium tædio afficiam sollicitus, enarrabo, 133. Mihi enim duntaxat est propositum, auditui Deum amanti, salutem ex Deo, nec aliunde, civitati tunc obvenisse, manifestum eficere,mentesque omnium ad divinam compunctionem Deoque placentem confessionem ac continuam gratiarum actionem, certaminum Victori faciendam, excitare. Primna ac secundla obsilionis die ipsos inimicos et victum collegisse et adversus civitatem mulla ac terribilia diversæque speciei instrumenta præpar asse diximus; tertia autem. die,et ad seplem usque (post hos enim civitatem illos obsidere gloriosissimus martyr haud concessit) dies tempore labente, muris omnino omnia,et obsidionales nachinas et arietes et petrobolos humique serpentes testudinum falces applicuerunt; ac primo quidem cum adversus portam,quæ Casandreolica dicitur, vim suam direxissent, ut ex ea a civitatis propugnatoribus harpagonem quemdam ferreum quidem, modicum auten ac velut puerorum terriculamentum suspensum viderunt,machinæ hujusmodi, dico autem arietis, timore correpti pedem retro, nulla re præstita,ad tabernacula sua tulere, et hunc et ei similes igni dantes ρλδ'. Αρα τοῦτο τῆς πόλεως ἡ δύναμις ἀπειρα 134. Civitatisne id, an Dei omnino, quæ auγάσατο, ἢ πάντως ἡ τοῦ Θεοῦ, ἡ ταταπτήσσειν δυ- daces, non secus ac infantes, terrore percutere ναμένη καὶ τοὺς θρασεῖς ὡς τὰ νήπια; Εἶτα ταῖς – valet, potentia id efecit? Deinde vero testudines σβυρσοφόροις χελώνας ὑποδύντες ὡς ὄφις τὸ προτεί- serpentum in morem subeuntes dolabris, corio obχισμα ἀξίναις, ὡς εἴρηται, καὶ μοχλοῖς ἐκ βάθρων tectis. vectibusque propugnaculum,ut dictum est, ἀνασκευάζειν ἐπεχείρουν· ἡ δὴ καὶ εἰς ἔργον αὐτοῖς a fundamentis subveri ere conabantur; quod ulique, ἠνύετο, δήπου τὸ σπουδαζόμενον, εἰ μὴ πάλιν ἡ οὐ ab ipsis studiose tentatumn,exsecutioni etiam manράνιος τοῖς πολίταις ἐπιλάμψασα πρόνοια ἀνδρείᾳ τε datum fuisset, nisi rursus Providentia cœlestis, τὰς καρδίας αὐτῶν ἐθωράκισε, καὶ ὑπέθετο κατὰ τὸ civibus illucens, et fortitudine corda eorum, ut προτείχισμα ἐξελθεῖν, καὶ καταπτεῆσαι τοὺς δια τῶν lorica, induisset, indidissetque, ut propugnaculo χελωνών, μικροῦ δὴ ἅπαν αὐτὸ κατασκάψαντας exirent, eosque qui in testudinibus erant, illudque οὐδὲ γὰρ ἦν ἐκ τοῦ τείχους ῥῖχαί τι κατ' αὐτῶν ἔνδον fere totum (neque enim contra ipsos introeuntes, εἰσδύντων, καὶ ὑπὸ τοῦ προτειχίσματος σκεπωμένων, atque a propugnaculo contectos nec ab iis qui sur καὶ μηδὲ δρωμένων τοῖς ἄνωθεν. sum erant, conspectos, projici e muro quidquam polerat) suffoderant, terrore afficerent. ρλες. Ανδρες οὖν ὁπλοφόροι βραχεῖς ἀριθμῷ, ὧν ὁ Θεὸς ἀνῆψε τὴν προθυμίαν, ἐξῆλθον διὰ τῆς πύλης, ἐφ᾽ ἧς καὶ ὁ λεγόμενος καταράκτης κεχάλαστο μέν, ἀνεσπάσθη δὲ τότε, καὶ μόνον ἀναβάντες ἐπὶ τοῦ tra ac in Commentario prævio statuimus infraque adhuc in Adnotatis, cap. sequenti subdendis, confirmabimus, diversum esse ab hujus de sancti Demetrii miraculis lucubrationis auctore, qui, quemadmodum jam monui, obsidioni Thessalonicensi, anno 597 facta, sese interfuisse, manifestissime hoc loco indicat. Vocabulum ῥαβδούργημα in nullis prorsus lexicis invenire licuit; attamen, cum testudines Bellica falcibus, quibus, nunc suspensis, nunc 10ductis, civitatum obsessarum (adi in linguæ Latina Thesauro ad vocabuluma testudo Robertum Stephanum) mari feriebantur, essent armatæ, Græca hæc verba, Καὶ τῶν χελωνῶν τὰ χαμερπή ῥαιδουργήη 135. Viri igitur armati, pauci numero, quorum Deus alacritatem accendit, e porta, ad quam cataracla ut vocatur, erat, demitti quidem solita, tunc autem levata, exierunt,cumque duntaxat pzzz, Latine interpretatus sum humique serpentes testudinum fulces. Aliquid hic deesse sensui, a Joanne intento, certum apparet; verum quidnam id sit, haud æque est certum, nec ego divinare velim. Cataractæ, uti in suo linguæ Lutica Thesauro ad vocabulum cataracta Robertus Stephanus docet, fores pendula ex ligno ferrove,quæ dimitti ac tolli pro voluntate custodum possunt, dicuntur. Tales autem fores, civitatis Thessaloniensis ortam Casandrenticam, e qua Thessalonicenses, inimicos invasuri,egressi hic narran ur, a Joanne designari, ex iis quæ ab eo infra num. 137 memoria prodita invenies, sat certum apparet.

SUPPLEMENTUM smerissent propugnaculo, trepidationem inimicis & προτειχίσματος θάμβος ἐνεποίησαν τοῖς ὑπεναντίας, atinlernut, ita ut timore ineffabili correpti omnia ώς του συσχεθέντες ἀῤῥήτο καταλείπειν άπαντε quæ ab si³ ad propugnaculi soffo-sionem facta apie Spoy, asto!; yɛyɛvŋµévæ To Repotely erant. 'nstrumenta reliquerint aufugerintque,etiam si viris, qui contra illis exierant nihil in manibus præter hastas et spicula habentibus, testudinibus, el quidem, ut scitis, bonm camelorumque recens oʻcisurumcar o ohtertis,neque lapidum ejectorum propter munimen. neque ignis picisque ardentis affusin per cariorum humiditatem nocere quid. quam posset, nedum viri pauci numero solisque hastis vel arcubus, ut verosimile est, arma'i. susto; dyzzzzi modpāvai, valtoi twv kɛdndo θέτων ἐπ᾽ ἑαυτοῖς ἀνδρῶν μηδὲν ἐν χερσὶν ἐχόντων pata, zzi isæïña; TX?ç yeÀwvxic, we lɔa, và τα τα δεκετι νεοσφαγών βοῶν καὶ καμήλων και aȚITLĖNIS, οτε κιόνων ἐπιρῥιφέντων διὰ τὴν up alone xx ppm; à thu te xáłypo, foúvato po xzi šípan μονοις, ή τόξοις, ὡς εἰκός, ὠπλισμένο:. 136. Judicet igitur equus auditor. cum ii τα κράτη τον ἡ εὐγνώμων ακροατής· ἔν qui enn) hasta arcuique duntaxat in propugnaculo 2012 λόγχης καὶ τόξων μόνον φανέντες ἐπὶ sese ostendere quiquam necendo is qui sub tiện n tò: brò zà; yɛkwvz; studinibus erant, rectionsque terram movebant. paylate; AropószOVTX;; MÓĐEV X2Ì ti; fuerat nebil, or tenam et anys vēdis dioru mesoša Στις τῆς τε των στῆς; Δηλονότι ὁ τὸ θάατος τους exstiterit; is nimirım, qui au faciam Maceionibus Masks, Lákyp on Ozoj návow; zi indicit. Ibi enim Dei untu und mut subsidijazi z inimicis >rat, tenuiaum but, 'anome»iam im- του δεξις, γενομένη, ἐνέργεια δέδειχε τὴν πόλιν pensa tiæboti ns. tīrīna amedenta notatem sapvalam iusse.ostemit Seitis enim, qui * 1 Eran » lob» sanc'os omnes, rim timno uxio igni janiti inssent, smatistus lle naam 'mjetant et ɔenewis #rbuiatiemons, in nga sig'*17aus.armımsetertitur + une ¨um + facts miraculis, em cantes forumssimi marty-iscessiones tivne merren sus then “futisse 3. Sanarat, kena manitare === σεις ή γενετίας και οθονερός δαίμων τὴν ἀ Fluris OʻUNSsme en.com. muæ a tas-si; im; so za Szpóźpwy żyyinşimu vaimim i Paris run so *!!: 109gerit CS Verere n ue:um as monitus. Benn vorinunate soil or gria us 3 bre-heam rritan. me of an am! IF. " Αίσι, και τον ώς και τους αγίους πάντες όπο νας τῆς θείας ἐπικουρίας ἀξιωθέντες, κατεστημέ mm muiža² vvo; zi allezΣτις ημίμετε περιέβαλεν. Τοιγαρούν και τύπ ἐπὶ κατέκτησε γιὰ τῶν γενομένων θαυμάτων, ὡς ἐ Α. του νενίξου μάρτυρας ἐκλάμψεται τον ryzniyzn. presipičzı się mimo;. ype: Επειτα της πύλης καταμέτην ὄντα μέγιστον, καὶ το ύψος καὶ πλάτος ἐν ἑαυτῷ φέροντα, Hambak, to this åvÊÌ‚XUTÔŤ, VZ! RETO!TX", ὡς μετὰ τὰ εἰσελθεῖν τῶν ἐξελθόντας, χαλασθέντες jersin la cun zeminterstar, treperea quod alµíz. màu latus 17712 an tsset affixem, ĐɛÀ7,72. των ἀπεικίσαι μετά πολλῆς συνδρομής, με και ài την δεξιαν αὐτοῦ ὡμίαν τῷ ἑτέρου πάλιν ορθοστάτη, xxx po hauši česova tank u filtromqque espcursu sarsum alt Bere lean rules execi a Penino ratione,quod istaria dexter. r ej slanos alteri orthostatæ esset annexam facere ii possent-3.Atque illa ade: nee sursu levata, nec infra depressa, die tota magna-pc to IN que stam accus sequentas parte porta mansit syși roddoš tā; izlojan; wusti; aper'a 6. Verum Deus, per suam misericordiam diri '; 2:01TEĽNÝSI aromaq ở Suce lun, ssierre là thuat ho là T TESTAXI, xả tỈ EXETON TÓ sas, most risectus, artin e quodam e divira ins-xxx:z; piratione. Christus nobiscum, inclama te,catarac-'0 papan, 11. Vocabulum hee architecton cum est.idemque, quod arrectasia, seu arrectaria tigna significare, nedBuilt sutumaa; verum horum opinionem HenTichs Serbilt, us non probat, potiusque cum Viru- " sitecum vocabulum retinendum pronuntiat. Hune aika vŭvið em, quem h∙e sequi visum_e, in sue ingue Grahæ Thesauro tom. I, col. 17.36, cousule. b. minvero loboravi, ut, quæ hie de cataracta, Que Te Topells, bee sursum tolli poruerit, traJuliu, a linguam latinam sp.e convertetem. Si "kaisuo votium verdo ubique reddidi, auctoris salrem s‑nsum, utut forte haud sat felici successu,exprimere sum conatus. In texta Græco alterutrum e vocabulis már, portu et = a; civitas, videtur hic omissum; hinc ego primum interpretationi Latinæ adj-ci. Aliis porro etiam cap. præsentis locis vocem unam alteramve sub nde” esse omissam, vel ex eo suspicor, quod descriptum id sit ex eodem dieto bibliotheca Valiranæ codice 796, e que caput proxime præce dens. quod, quemadmodum ex Adnotatis ei subj‘- clis liquet loco non uno vocum omissione est corruptum.

εἰλκύσθη τὴν ἄνω, καὶ ἰσωθεὶς ἐχαλάσθη, καὶ λοιπὸν tam superne movit, æqualaque demissa est, dubiτσάχασαν οἱ καρδίαι τῶν δισταζόντων. tantiumque tandem corda quieverunt. φλης. Ενθεν γὰρ αὐτοῖς καὶ τὸ τῶν δακρύων πλῆθος κεκίνητο, τοῦ ἐχθροῦ ὑποβάλλοντος ἐννοίας πονηράς ὡς ὅτι ὁ Θεὸς ἀλῶναι τὴν πόλιν βεβούληται, καὶ διὰ τοῦτο ἡ πύλη οὐ κλείεται. Καὶ ὅπερ αὐτὸς τῇ και κουργις ἐμηχανήσατο, τοῦτο καὶ τῷ Θεῷ προσάπτειν ταῖς διανοίαις ὑπέβαλλεν. ᾿Αλλὰ δόξα τῷ ἁγίῳ Θεῷ εἰς τέλος γὰρ αὐτοῦ ἡ δολιότης οὐκ ἴσχυσεν. Βούλεσθε καὶ ἄλλας τοῦ Χριστοῦ θαυματουργίας γεγενημένας τότε; Προθήσομαι οὐκ ἔλαττον τῶν ἄλλων θαυματουργίῶν· ἐπειδὴ γὰρ τῇ θείᾳ ροπῇ τάς χελώνας, καὶ τοὺς μοχλούς, καὶ τὰς δικέλλας καταλείψαντες, ἔφυγον, μηδενὸς διώκοντος, οἱ πολέμιοι λοιπὸν ἐπὶ τῇ ἑξῆς τοῖς πετροβόλοις ἐχρήσαντο. 438, Hinc enim et illis lacrymarum copia fuit commota, quod cogitationes pravas, quasi Deus civitatem capi vellet, ideoque porta clausa haud esset, inimicus suggereret. Et quidem quod ipse malitia sua modiebatur, cogitationibus, ut id Deo ascriberent, subjiciebat. Verum Deo sancto sit gloria: ad finum enim fraus ejus haud prævaluit. Vultisne et alia Christi miracula tunc facta? Proponam, quod aliis prodigiis haud est minus. Cum enim Dei nutu, testudinibus et vectibus el ligonibus relictis, inimici, nullo insequente, fugissent, tandem die sequenti petrobolis usi sunt. 139. Hi autem quadrangulares erant, a latioribus basibus in angustioria fastigia desinentes, supra quæ erant cylindri episei admodum, ferro ad extremitates armati lignaque clavis hisce affixa magua domus trabium adinstar balistas complectentia,quæ sursum levalæ lapides magnoset continuos emittebant,ita ut eorum impetus nec terra, nedum humana habitatio ferre posset; verum tria dunlaxat quadrangularium illorum petrobolorum lateras, ne qui intus morabantur, sagittis, e muro emissis, læderentur, talibus replerunt,ac postquam unus ex eis cum tabulis telo igniſero in carbones fuisset redactus, instrumentis sublatis, abierunt, dieque sequenti eosdem rursus petrobolos, ελθ'. Ησαν δὲ οὗτοι τετράγωνοι ἐκ πλατυτέρων βάσεων εἰς στενωτέρας κορυφάς καταλήγοντες, ἐφ' ὧν ἦσαν κυλινδροι παχείς λίαν σεσιδηρωμένοι τὰ πέρατα, καὶ π' αὐτῶν καθηλωμένα ξύλα ὡς δοκοί πεγάλης οἰκίας ἔχοντα τὰς σφενδόνας, αἵτινες ὑψούμεναι πέτρας ἀπέπεμπον καὶ μεγάλας και συχνάς, ὡς μηδὲ τὴν γῆν δύνασθαι φέρειν τὰς αὐτῶν ἐῤῥίψεις, μήτι γε οἰκοδομὴν ἀνθρωπίνην, ἀλλὰ καὶ σα νίσι τὰς τρεῖς μόνον πλευρὰς τῶν τετραγώνων εκε! νων πετροκόλων διέφραξαν, ὡς μὴ τοὺς ἔνδον καθεύδοντας ὑπὸ τῶν ἐκ τοῦ τείχους τιτρώσκεσθαι βέλε σιν. Καὶ ἐπειδὴ πυρφόρῳ βελεί εἷς ἐξ αὐτῶν σὺν ταῖς σανίσιν ἀπη θρακώθη, διαβαστάξαντες τὰ ὄργανα ὑπεχώρησαν, καὶ τῇ ἑξῆς ἤγαγον αὐτοὺς πάλιν τοὺς πετροβόλους βύρσαις νεοδάρτοις, ὡς προείπο-cpellibus nuper detractis, ut dictum est, una cum μεν, σὺν ταῖς συνίσιν ἠμφιεσμένους, καὶ πλησιέστερον στήσαντες τοῦ τείχους, ἔβαλον ὄρτι καὶ βουνούς καθ᾿ ἡμῶν ἀκοντίζοντες· τί γὰρ ἂν ἄλλο τις καλέσῃ τοὺς ἀμειρομεγέθεις ἐκείνους λίθους; ρμ'. Είτα τί πρὸς ταῦτα οἱ τῆς πόλεως; Τίς Ἐγώ φημι. Οὐ κατεδειλίασαν ἐπινοῆσαί τινα τῶν ἐπιφεροπένων ἀποφυγεῖν· εἶχον γάρ, ὡς προείρηται, θάρσος τι ἐνσπαρὲν αὐτοῖς ἐκ θείας ῥοπῆς. Ἐπεὶ ποία στεῤῥότης ἀνθρωπίνη οὐ κατέπτεχε, καὶ κατενεκροῦτο τῇ θέα της πετροβόλου χαλάζης ἐκείνης καὶ τῷ ἀστέκτῳ ῥοίζῳ τῆς χειροποιήτου βροντῆς; ᾿Αλλ' ὅμως ὑπὸ Θεοῦ ῥωσθέντες ἐδουλεύσαντο πρὸ τῶν ἐπάλξεων ἀρτίσαι ἐκ ῥάβδων λεπτῶν ὥσπερ τινὰ καθυφασμένα καταπετάσματα, καὶ τὰς ἐν τοῖς δειπι-τηρίοις ὑπὸ τοὺς δαιτυμόνας τιθεμένας ἐκ παπύρων καὶ σάκκων στρωμνάς, ἵνα τοῦ πέτρου προσαράσσοντος διαμαλαχθῇ ὥσπερ ή τάσις τοῦ κρούσματος, ἢ τῷ διασπωμένῳ, ἢ τῷ ἁπαλῷ τῆς ἀντιτυπίας μεθοδευθείσα. ρμαʹ. ᾿Αλλὰ ταῦτα μὲν ὡς ἄνθρωποι οἱ τῆς πό λεως ἐβουλεύσαντο, ὁ δὲ Θεὸς ὡς παντοδύναμος εβοήθησε, καὶ παρέστησεν ἡμῖν ὡς οὐχὶ ἀνθρωπίνη, βοήθεία, ἀλλ᾽ ἡ δεξιὰ αὐτοῦ μόνη ἔσωσε κατὰ τὸ γεγραμμένων τὴν πόλιν, καὶ ἡ βραχίων ὁ ἅγιος αὐτοῦ, Τί γὰρ καὶ γέγονε; Απὸ τοῦ αὔγους ἕως ὥρας 160 μης καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν ἀκοντιζόντων τῶν ἐχθρῶν τοὺς ἀπειρομεγέθεις ἐκείνους λίθους, οὐδεὶς αὐτῶν σχεδόν τῷ τείχει προσέπαυσεν, ἀλλ᾽ ἢ ἔξω τοῦ τείχους, ἢ ἐνδότερον κατεφέροντα· οὗ δὲ κατεφέροντο, tabulis vestitos adduxerunt, muroque iis propius admotis montes ac colles quidnam enim aliud quis vocet lapides illos supra modum magnos?) in nos intortus ejaculati sunt. 140. Ast quid deinde, qui civilalis erant, ad hæc? Quid? Ego dican. De fuga præ metu quorumda: ex iis, quibus civitas premebatur, arripienda non cogitarunt. Habebant enim, ut dictumn est, e Dei voluntate insitam sibi audaciam. Etiamsi talia Lunana virtus laud sufferret, lapidiferæque grandinis illius aspectu ac intolerabili tonitrui manu facti fragore examinaretur, roborati tamen a Deo ante pinnas parare viininibus e tenuibus veluti contextas quasdam cortinas, eosque qui in cœnaculis sub convivis ponuntur, e papyro linoque lectos sunt moliti, quod allidentis lapidis meque ac soni intensio vel teneritate epercussionis lemperata emolliretur. 141. Ast hæc quidem cives ut homines moliebantur; verum Deus, ut omnipotens, suppetias tulit nobisque adfuit ut, quemadmodum scriptum est, non humanum auxilium, sed sola ipsius dextera sanctumque ejus brachium civitatem servaret. Quid enim praeterea est factum?luimicis ab aurora usque ad horam septimam lapides illos supra modum magnus quotidie ejaculantibus, eorum fere nullus in murum impegit, sed vel extra murum vel interius leferebantur; quo vero deferebantur, scro-

SUPPLEMENTUM. bem efficiebant, utut multis e lapidibus, qui e βόθυνον ἀπετέλουν, καίτοι πολλῶν τῶν ἐκ τῆς πόλ civitate erant emissi, per petrobolorum, qui ad λεως ἀκοντισθέντων λίθων διὰ τοῦ στενωπού της barbaros spectabant, verticis aperturam angustam κορυφῆς τῶν βαρβάρων πετροβόλων, ὡς ἐξ ἐπιτε· veluti ex mandato delabentibus, eosque, qui intro γῆς κατελθόντων καὶ τοὺς ἔνδον ἀποκτεινόντων, erant, occidentibus. Verum ne quis forte, non 'Αλλ' ἵνα μὴ τις ἐκ τοῦ συμβάντος, υπολάβοι, ό Deum, sed Barbarorum imperitiam, ut lapides vel οὐχὶ Θεός, ἀλλ᾽ ἡ τῶν εξαρβάρων ἀπειρία τὰς πέτρας intra, vel extra murum delaberentur effecisse ἐνδοτέρω, ἢ ἐξωτέρω τοῦ τείχους πεποίηκεν έκον arbitretur, hujus rei causa totam eam ad suppe- τίζεσθαι, τούτου χάριν μια πληγή πᾶσαν αὐτὴν κατα daneum usque ictu unico prostravit έστρεψεν ἕως τοῦ περιπάτου. 142. Sane misericors Deus, cum eos qui in muro erant, ineffabili formidine iterum correptos vidisset, lapidem haud amplius in eum impingere permisit, utut dictis petrobolis, qui contra solam orientalem civitatis plagam erant intorti, amplius quinquaginta exsistentibus. Cum igitur, qui jaculabantur, defatigarentur nihilque proficerent, eadem β etiam die in castra, cum per inauditam Christi protectionem incassum laborassent, sunt reversi. Ad tantam autem audaciam eos qui timore erant mortui, Dominus denuo revocavit, ut post hæc per portam, quæ ad mare ducit etiam excurrerent, atque e barbaris aliquos, qui in mari sese lavabant, occiderent, ac antequam, quid factum esset, exercitus nosset, nulla facta mora, quod non tantum adversus hunc exire, sed et parvum porta vectem adaperire, periculosum esset, sint reversi. 143. Quis hæc divinæ voluntatis facinora haud esse affirmet? Quid ejus misericordiam supra civitatem tunc fuisse adductam, haud confiteantur 9 Verum quidni ad id quod præcipuum est, venio, certaminumque Victoris, quod se manifestavit, au- " xilium,in bello suppeditatum, quod et maxime incredulos ad rei assentiendum et ad martyrem laudandum inducere potest, utut narrationibus infinitis aliis, quæ inauditumn ac cœleste auxilium nobis ostendunt,non deficientibus, haud propono? Illud enim contra inimicos miraculum per ipsummet martyrem operatus est Dominus. Sancta erat dies Dominico obsidionis nostræ septina ac ultima, atque hanc veluti ob dierum præteritorum laborem quiete inimici transigentes, sequenti ut die certame adversus civitatem omnes omnino, monia in circuitu invadentes,per vitam et necem committerent, circumspiciebant, ut vel timore percutiens irruptionis vehementes custodes, qui sursum erant, amoveret, vel, si id ex volo non succede. ret, experientia saltem, sese deinceps pugnando nihil proficere posse, addiscerent. 144. Atque hæc cum illi, uti e transfugis discere potuimus, meditarentur, nosque ob futurum die sequenti tentamnen timore essemus omnes correpti, subito sub horam diei ejusdem oclavam om. nes circum, qui ad Barbarorum exercitum specta. bant,clamore simul edito,ad uontium summitatus, tentoriis una cum eorundem apparatu relictus,fu. gerunt, talisque erat quæ ipsus a mente abalienaAliquid hic iterum in textu Graco videtur omissum; nullum enim is substantivum, ad quod Ο ρμβ΄. Αμελει ὁ φιλάνθρωπος Θεός ἀφάτῳ δειλία ληφθέντας πάλιν τοὺς ἐν τῷ τείχει θεασάμενος, εκε ότι προσκρούσαι λίθων ἐν αὐτῷ συνεχώρησε, κείται τῶν εἰρημένων πετροβόλων ἐν τῷ ἀνατολικῷ καὶ μονομερεῖ τῆς πόλεως πλείω τῶν πεντήκοντα ευγ χανόντων. Ὡς οὖν ἀπέκαμον ἀκοντίζοντες, καὶ μηδὲν ἀνύοντες, καὶ ταύτην τὴν ἡμέρα, ἀπειχώρησαν εἰς τὴν στρατοπεδείαν, διὰ τῆς ἀοράτου σκέπης τοῦ Χριστοῦ ματαιοπονήσαντες. Εἰς τοσοῦτον δὲ θέρεος ὁ Κύριος τους νενεκρωμένους τῷ φόβῳ διανεζώγρη σεν, ὡς μετὰ ταῦτα καὶ ἐπεκδραμεῖν διὰ τῆς πρὸς θάλασσαν πύλης, καί τινας τῶν ἐν τῇ θαλάσσῃ λαο μένων εναποσφάξαι βαρβάρων, καὶ σύντομον ἐργίο σασθαι τὴν ἀποστροφὴν πρὸ τοῦ γνώναι τὰ πλήθη τὸ γεγονὸς, ὅτι φοβερὸν ἦν οὐ μόνον τὸ κατ᾽ ετών ἐξελθεῖν, ἀλλὰ καὶ τὸ μοχλίον πύλης παρανοία μικρόν, ρμγ'. Ταῦτα τίς αὐχὶ τῆς θείας ῥοπῆς εἶναι φέ σοιτο κατορθώματα; Τίς οὐχὶ τὴν εὐσπλαγχνίαν αὐτοῦ ὁμολογήσῃ τότε καταχθεῖσαν τῇ πόλει; αλλά τί μὴ περὶ τὸ καίριον ἔρχομαι, καὶ τὴν αὐτοφανή, του άθλον ήρου συμμαχίαν γεγενημένην ἐντίθημι, την καὶ τοὺς λίαν ἀπίστου; εἰς τὴν τοῦ πράγματος συγ καθαθεσιν, καὶ δοξολογίαν τοῦ μάρτυρος συνελήσει οφείλουσαν καίτοι καὶ ἄλλων μυρίων διηγημάτων σε απορύντων ἡμῶν, τῶν τὴν ἀόρατον ἡμῖν, καὶ σχέσ νιον σαφηνιζόντων βοήθειαν; Τοῦτο γὰρ τὸ θαῦμα κατὰ τῶν πολεμίων ὁ Κύριος διὰ τοῦ μάρτυρος αὐτοῦ απειργάσατο. ᾿Αγία ἐτύγχανειν Κυριακή ή ενδομη καὶ τελευταία τῆς πολιορκίας ἡμῶν, καὶ δὴ ταύτην ὡς ἐκ καμάτου τῶν προλαβουσῶν ἡμερῶν καθησυχές σαντες οἱ πολέμοι ἐσκέπτοντο μέχρι ζωή; καὶ θανά του συμπλοκὴν τῇ ἑξῆς κατὰ τῆς πόλεως ἀπεργε σασθαι, πάντων ἄρδην συνεπιθεμένων κύκλῳ τῷ τε χει, ἵνα ἢ σφοδρὸν τῶς ἐμβολῆς καταπλῆξαν ἀπό σηται κάτω τοὺς ἐν ταῖς ἐπάλξεσι φύλακας, ἡ μὲ τούτου κατὰ σκοπὸν ἀποβαίνοντος, την χουν από πειραν λάβοιεν, τοῦ μηδὲν λοιπὸν μαχομένους ὡρ λεῖν ἀνήνυτα. ομδ'. Καὶ δὴ τούτων αὐτοῖς βεδουλευμένων, ὡς ἐκ τῶν προσφυέντων μαθεῖν ἡδυνήθημεν, καὶ πάντων ἡμῶν ἐν τόδῳ συσχεθένων περὶ τῆς μελλούσης τη ἑξῆς γίνεσθαι ἐξετάσεως, ἄφνω περὶ ὥραν τῆς εὐτῆς ἡμέρας ὀγδόην ἅπαντες, αθρόον κύκλῳ τὸν ξέρο βαρον ἀνακράξαντες, ἐπὶ τὰς ακρωρείας αυγόντες ἀπώχοντο καταλείψαντες τὰς σκηνές σὺν τοῖς αὐτῶν εξαρτίαις, καὶ τοσαύτη ἦν ἐκδειματώσασα τούτου nomina πᾶσαν αὐτὴν, totam eam, referri queant, complectitur.

κατάπληξις, ὥς τινας αὐτῶν ἀόπλους φυγεῖν· εἶτα bat consternatio ut aliqui etiam absque armis suis περί του τριων ὡρῶν ἐπὶ τὰς κορυφὰς τῶν ἐγγὺς fugerent. Deinde cum horis circitur tribus in viciὀρέων διαμείναντες, ἰδόντες ἃ εἶδον, ὡς ὕστερον norum montium summitatibus permansissent, iis ἔγνωμεν, δύνοντος τοῦ ἡλίου, αὖθις κατῆλθον ἐπὶ τὰς quæ viderunt, ut postea cognovimus, conspectis, σκηνὰς ἑαυτῶν, ἀλλήλους ἐκ προμυθίας τοῦ ἀθλοφό- rursus, sole occidente, ad tentoria sua sese inviρου σκυλεύσαντες, ὡς καὶ τραυματίας τοὺς πλείστους cem, ita ut plurimi vulnerarentur, e certaminum γενεσθαι. Εἶτα τῆς νυκτὸς ἐκείνης διανυσθείσης ἐν victoris providentia trudentes sunt reversi. Deinde ἠσοχίᾳ πολλῇ, καὶ οὐχ ὡς αἱ πρότερον, τοῦ αὔγους cum noctem illam quiete,contra ac præcedentibus φανέντος, ἱκανοὶ τῶν ἐχθρῶν περὶ τὰς πύλες προσ- noctibus factum fuisset, transegissent, die illuceρυόμενοι ἐφάνησαν, τῶν δὲ τῆς ἀμέτρου πληθύος scente, inimicorum sat multi, qui ad portas conἐκείνης εφαίνετο οὐδείς. fluxerant, fuere conspecti; illorum autem qui ex innumera illa multitudine fuerant, nullus apparuit. ρμε΄. Εἶτα διευλαβηθέντες ἡ πόλις δόλον τινὰ καθεστηκέναι καὶ ἐνέδραν, οὔτε τὰς πύλας ἀνέφξαν, p οὔτε τοὺς προσχωρήσαντες τότε τῶν ἐναντίων ἐδέξαντο· ἐκείνων δὲ πλεῖστα βοώντων καὶ διομνυμέ· νων, ὡς ἔφυγον τῇ νυκτὶ πάντες ἀψοφητί οἱ πολέμιοι, μόλις περί πέμπτην ὥραν τῆς ἡμέρας τούτοις ἀνοίξαντες εἰσεδέξαντο. ὡς δὲ ἠρώτων ἀπαγγέλλειν ἀψευδῶς τὰ βεβουλευμένα τοῖς ἐχθροῖς, καὶ τίνος χάριν αὐτοῖς προσεχώρησαν, ἔφησαν· Ἡμεῖς μὲν πρὸς ὑμᾶς κατεφύγομεν, ἵνα μὴ διαφθαρῶμεν ὑπὸ τοῦ λοιμοῦ, ἄλλως τε γνόντες, ὅτι καὶ τὸν πόλεμον νενικήκατε· καὶ γὰρ ἠκριβωθημεν ὅτι τὸν στρατὸν ὑμῶν μέχρι τοῦ νῦν ἐν μέσῳ τῆς πόλεως κατεκρύψατε, καὶ μόνον τῇ χθὲς ἡμέρᾳ ὥρᾳ ὀγδόῃ ἀθρώον τοῦτον διά πασῶν τῶν πυλῶν ἐφ' ἡμᾶς ἐξωπλίσατε, ὅτε καὶ φεύγοντας ἡμᾶς ἐωρᾶτε πάντως ἐπὶ τὰ ὄρη. ρμς'. Κατελθόντες οὖν ἑσπέρας, ὅτε διὰ τῶν ποτ λῶν αὖθις εἰσιὸν τὸ αὐτὸ στράτευμα κατεμάθομεν, εἰς ἀλλήλους χωρήσαντες, συμβουλευσάμενοι ἔφυγον ἐκεῖνοι δι᾽ ὅλης νυκτός· εἶπον γὰρ ὡς πρὸ τοῦ αὔγους ἐπ᾿ αὐτοὺς καὶ αὖθις ἐξορμήσειν τὸ στράτευμα. Εκείνων οὖν φυγόντων, ἡμεῖς ἀπεμείναμεν. Συνένω τες δὲ οἱ τῆς πόλεως ἀγγελικήν συμμαχίαν θεόθεν αὐτοῖς ἐξαποσταλείσαν, ἐφιλοσόφησαν μὲν τῇ σιωπῆ, ὕμνους ἐκ καρδίας τῷ Θεῷ καὶ εὐχαριστίας ἐκπέμψαντες, ἐκείνοις δὲ εἶπον· Ναὶ ἀκριβῶς ἄχρι τῆς χθὲς οὐκ ἐξηγάγομεν ἐφ᾽ ὑμᾶς τὸν στρατόν· ἵνα δὲ γνῶμεν ὡς ἀληθεύετε, εἴπατε τίνα ἑωράκατε αὐτοῦ καθηγούμενον. Καὶ εἰς ἐξ αὐτῶν ἀπεκρίθη· Ανδρα πυῤῥάκην καὶ λαμπρὴν ἵππῳ λευκῷ ἐφεζόμενον, καὶ ἱμάτιον φοροῦντα λευκόν· ἰδοὺ τοιοῦτον· καὶ ἐπεδείκνυς κρατήσας ἑνὸς τῶν παρεστώντων ὑπατιανων χλαμύδα. ρμζ'. Τότε πάντες ὁμοθυμαδὸν ἔγνωσαν αὐτὸν εἶναι τὸν ἡγησάμενον τοῦ ἀοράτου στρατοῦ, καὶ ἀνύμνησαν, καὶ ἦν ἰδεῖν δάκρυα μετὰ χαρᾶς ἐκχεόμενα, καὶ ἀγαλλιῶντας ἅπαντας λέγειν, Σοι δόξα πρέπει, Κύριε, σοὶ ἡ προσκύνησις, βασιλεῦ ἐπουρά νια. Ο σὸς γὰρ ἔλεος διὰ μέσον τοῦ ἀθλοφόρου τῇ πόλει ἔθυσεν, εξεχύθη μὲν χάρις, ὡς ὁ Ψαλμῳδός φησιν, ἐν χείλεσί σου, ἐπὶ δὲ τὰς κεφαλὰς ἡμῶν 9 Psal. XLIV, 3. 145. Deinde cum civitas, ne dolus aliquis atque insidiæ subessent, metueret, nec portas aperuit,nec ex inimicis illos, qui accesserant, recepit. Cum vero plurimum illi clamarent, inimicosque omnes nocte illa absque strepitu fugisse jurarent, gre sub quintam diei horam, portis apertis, eos receperunt. Cum porro, ut quæ inimici fuissent moliti, cujusque rei gratia ad ipsos accessissent, absque mendacio renuntiarent sciscitati fuissent, dixerunt: Nos quidem ad vos fugimus, ne peste pereamus, aliterque, bello vos esse superiores faclos, perspectum habentes. Vos enim exercitum vestrum in civitatis meditullio usque modo abscondisse atque heri duntaxat hora octava, quando et nos ad montes omnino fugientes vidistis, illum simul universum per portas omnes in nos emisisse apprime novimus. 146. Postquam itaque, quando exercitum illum per portas rursum esse ingressum didicimus, vesperi essent reversi,collatis consiliis,tota nocte, aliis post alios loco cedentibus, fugerunt. Futurum enim dicebant, ut ante lucem etiam adversus se iterum exercitus ille moveret. Iis igitur fugientibus, nos permansimus. Illi aulem, qui civitatis erant, lisce intellectis,auxilium angelicum divinitus sibi submissum fuisse, Deum ex corde laudantes gratiasque ei agentes tacite judicarunt quidem, illis autem dixerunt: Enimvero exercitum omnino adversus vos hesternam usque in diem haud eduximus; ut autem,an vera prædicelis, noscamus, dicite, qui ei præeuntem videritis. Ac unus ex eis respondit: Virum igneum ac lucidum,equo albo vectum vesteque alba indulum; ecce talem, unoque ex astantibus apprehenso, chlamydem consularem ostendit. 147. Tunc illum, qui invisibilem exercitum duxisset, unanimiter omnes agnoverunt ac laudarunt,eratque lacrymas præ laetitia effusas videre, omnesque exsultantes dicere: Te, Domine,decet gloria,te adoratio,rex coelestis. Etenim misericor dia tua per certaminum Victoris patrocinium civitali affulsil, gratia quidem, ut Psalmista ait 9, in labiis tuis est diffusa, nostra autom super capita

SUPPLEMENTUM. miserationes tuas effudisti. Per inflictas Ægyp-Arobę diazisuob; swɔ zztázczę. 'Ezi 257 Alyumban tiis plagas nomen luum in terra universa di- ανηγγέλη δια των πληγών τὸ ὄνομά του ἐν πάση τη vulgatum fuit; ob nos autem cœli prædicant misericordiam tuam. Benedictus es, qui nos ex ore draconis, ossa nostra dentibus suis jam comminuentis, eripuisti; vere Dominus leonum maxil-o las confregit, ac laqueus contritus est, et nos liberati sumus. • ini ĉì quòv ci oùpami digyoüyzzL SI ESTÀY a εὐλογητὸς εἶ, ὁ ἐκεπάσας ἡμᾶς ἐκ τή. µzo; páxov; WLivo) ti ÚstĀ ὄντως τὰς μύλες τη λεόντων συνέθλασεν ὁ Κύριος, καὶ πηγές συνετρίβη, azi tuet; 16315ŪT LEV. '. Met 148. Post hæc autem ii,qui civitatis eran:, equi- tibus emissis, vere inimicos fugisse, atque per noc-innet, fywrzy w; [pûy à4700; of molípios, xxi tem, timore ac animi perturbatione, ita ut impediu duszy z mati; disque, pớp 12 menta sua et an imalia et mancipia per viam relin-1, TEST, querent, fugam capessentes, multum spatii absol-zzi visse didicerunt. At vero, o optimi, dixero, pri- ' â, pā mam quidem et eos ipsos, qui, cum!yperboreas μὲν καὶ τοὺς ὑπερβορέους των Κιμμερίων οι κα hiemis tempestates cernunt, perpetuo,quod solem βλέποντες τυφλώττουσι διὰ παντὸς οὐχ ὁρῶντας τὴν non videant, cæcutiunt, Barbarorum visio, quæ *, TOUTO; RELJEV â” TTÀZDYw; † to 31ņipaludamento indutum exercitui in equo præeun- pov big, by tompopoòvia ip' Tamov Ocasquin tem vidit, hunc esse ipsummet sanctum ac glorioeivɩ by žņa sissimum martyrem Demetrium, luculenter videre zi páptopa Aquŕspiou. 'AÀÀ' Iva µi fecerit Attamen ne quis forsan existimet,San- τις ἴσως δαμφιβάλλοι ἅγιον μὲν εἶναι τῶν τοιούτων ctum quidem quempiam rerum hujusmodi causam τινά, οὐ πάντως δὲ τὸν πανένδοξον Δημήτριον, φέρε exstitisse, nulla tamen ratione gloriosissimum De- τὴν ἀοίδιμον ἐκείνην καὶ πολυθρύλλητον οπτασία, metrium, age,celebri illa atque omnibus nota vi- Els pés, ȧyzóv♥ Qu̟òv sì, ààsione in medium adductam mentem vestram ex- νοιαν, καὶ τὸν πόθον τὸν εἰς τὸν ἀθλοφόρον ἐξένω citemus affectumque erga certaminum Victorem μsv. μεν. accendamus CAPUT XV. Visione cœlesti vir dignitate et virtute præclarus obsidionis Thessalonicensis tempore honoratur, caque, pro Thessalonica slare sanctum Demetrium, edoctus, cives ad fortitudinem excitat 149. Cum enim belli prædicti dies tertia, pub'. 'Empsons yap the splene pi εμή. Επιφωσκούσης γὰρ τρίτης qua et civitati audaciam divinitus additam fuisse, του προβληθέντος πολέμου, ἐν ᾧ καὶ τὸ θάρσος δε, - In visione, divinitus oblata, qua barbari seu Avares Sclavique, timore perculsi, fugam subito, obsidione Thessalonicensi relicta, arripuere, Joannes Thessalonicensis, quo hanc sancti Demetrii patrocinio prodigiose fuisse solutam probet, vim sane, uti ex iis quæ tum hic, tum supra affert, magnam ponit; argumentum tainen ab illa petitum omnino id evincere, ne quidem ipsemet existimavit, uti ea quæ mox subjungit, satis ostendunt, Utut sit, ea equidem, quæ Joannes tum hic, tum cap. proxime prægresso in medium adducit, non humana, sed divina, ac proin verosimilliu e sancti Demetrii ope Thessalonicam liberatam fuisse, ostendunt, uti jam ante me Combefisius (adi ejus verb in Comm-ntario prævio num. 20, recitata) existimavit. Ita in codice olim Mazarinæo terminatur hoc caput; verum an ei serie continua caput proxime sequens primitus a Joanne absque interruptione non fuerit subjectum, dubitari, ut jam supra monui. non immerito potest. Res ex Adnotatis, cap. sequenti subdendis, amplius adhuc patescet. Caput hoc in codice nostro + ms. 193 vicibus duabus, altera nampe e bibliothecæ Vaticanæ codice 821, altera ex ejusdem bibliothecæ codice 707 exstat descrip:um; eo autem modo,quo e duorum istorum codice priori excerpturn penes nos est, lectori hic exhibetur. Porro et a fol. verso 127 usque ad fol. 132 in codice olim Mazarinæe recensetur; in boc autem, e quo illud haud exscribere atque adeo nec edere ob rationem,in Commentario prævio, num. 19 allegatam, licuit, in capite quidem fitulum sequentem præfert: Περὶ τῆς τῶν ἀγγέλων i, de angelorum visione; in titulorum vero qui operi præmittitur, elencho inscribitur: fi the Onesize hous, De visione viri illustris. Neuter istorum titulorum,quid capite subjecto traetetur, sat explicate, ut consideranti patebit, exponit, hincque iterum ei alium, quem hic cernis, substituere est visum; verum etsi res ita hab-al, tam unus, quam alter e duobus istis allatis titulis argumento suo utcunque quadrat, prior quidem, quod viri duo, quos sanctum Demetrium adeuntes vir illustris in visione sibi oblata, spectarit, angeli exstitisse e narrationis contextu videantur; postsrior vero, quod visio, de qua tractatur,viri illustris visio, utpote cui vere fuerit oblata, reipsa exstite rit. Cæterum, ut et quid per '1λostptos Latine virum illustrem, hic modo intelligatur, perspectum habeas, adi in mediæ et infimæ vel Græcitatis rel Latinitatis glossariis ad vocabula '1λossiping et illustris Cangium, posteriorique loco invenies, tres passim apud auctores adnotari honoratorum gradus, illustrium videlicet, clarissimorum et spectabilium, hosque interim, qui illustrium titulo, præfectis urbi, quæstoribus, magistris militum tribui solito, condecorabantur, primum locum obtinuisse. Id est, ab Avaribus et Sclavis, de quo binis capp. proxime prægressis, adversua Thessalonicam mou. Porro vel ex eo, quod hic sub ipsum capitis hujus initium particula yip, Latine enim, diversas orationis partes connectere ex officio solita, adhibeatur, primitus fuisse ab auctore, quæ cap. tum præsenti, tum proxime antecedent occurruDI, scrie continua narrata, vix non indubitatum apparet,

θεν ἐγγενέσθαι τῇ πόλει προϊστορήσαμεν, ἀνήρ τις ante narravimus,illuxisset, vir quidam nobilis,vitæεὐγενὴς καὶ ἐπίδοξος κατὰ τὸν βίον, τῇ δὲ ἀπλάστῳ que conditione clarus, corde autem simplici clarior, καρδίᾳ τυγχάνων ἐπιδοξότερος καὶ τῇ τῶν καλουμέ- illustrium eliam,ut vocantur,dignitate condecoraνων ιλλουστρίων ἀξίᾳ τετιμημένος, περὶ οὗ τάχα tus,de quo forte etiam scriptum est: «Iunocentes καὶ γέγραπται·. Ακακοι καὶ εὐθεῖς ἐκολλώντή et recti adhaeserunt mihi 10, > seipsum, ut dixit, μοι,» εἶδεν ἑαυτὸν, ὡς ἔφη, καθ᾽ ὕπνους, ὡς δὲ in somno,quemadmodum autem ab iis qui accuraἀκριβέστερον τοῖς γνησιωτέροις ἔλεχθη, ἐν εκστάσει lius loquuntur, melius est dictum, in exstasi faγενόμενος, ἑστῶτα πρὸ τοῦ τριβήλου τοῦ ἁγίου ναοῦ ctus ante sancti templi,quod gloriosissimo martyri τοῦ πανενδόξου μάρτυρος Δημητρίου. Καὶ ἰδού, Demetrio sacrum est, fores stanlem vidit. Et φησί, δύο τινὲς εὐειδεῖς καί εὐμεγέθεις ὤφθησαν ecce,duo quidam,ait, pulchri aspectu corporeque μοι, εἰσελθόντες ἔξωθεν ἐν αὐτῷ τῷ τριβήλη οὓς permagni visi mihi sunt qui foris ingredi καὶ ἐδόκουν βασιλέως εἶναι σωματοφύλακας, καὶ ὁ ipsum tribelon corporisque imperatoris cuεἰς αὐτῶν ἐβόησε φωνῇ, Ποῦ ἐστιν ὁ κύριος τῶν stodes esse videbantur. Ac unus illorum vociferaὧδε; Ωφθη δὲ ἐν τῇ βασιλικῇ τοῦ ναοῦ εἰς τῶν tus est: Ubi est horum locorum dominus? Aderat ὑπηρετῶν αὐτοῦ, καὶ ἀπεκρίθη λέγων· Τί αὐτοῦ autem in principe templi loco ministrorum ejusdem χρείαν ἔχετε; Bunus,ac respondebat dicens: Quid illo indigetis? ρν΄. Οἱ δὲ εἶπαν· Ο Δεσπότης ἡμᾶς πέπομφε μηνῦσαι αὐτῷ ἀπόκρισιν. Ο δὲ ὑπεδείκνυεν αὐτοῖς τὸ ἅγιον κιβώριον λέγων· Ἐνταῦθα ἐστιν. Οἱ ἄνδρες, ῶν ἡ ὅρασις ἦν ὡς ἀγγέλων Θεοῦ, πλησιάσαντες τῷ τόπῳ εἶπαν τῷ ὑπηρέτῃ· Κροῦσον καὶ μήνυσον ἡμᾶς αὐτῷ. Ἐγὼ δὲ θάμβει περιβληθείς συνηκολούθησα αὐτοῖς ἀπὸ τοῦ τριβήλου, καὶ ἔστην πρὸ ἑνὸς μεσοστύλου τοῦ ἁγίου κιβωτίου, προσδοκῶν μαθεῖν τί ἀναγγελοῦσι παρὰ τοῦ βασιλέως πρὸς τὸν ἅγιον. Ὁ δὲ ὑπηρέτης ἔκρουσεν εἰς τὰς θύρας του κιβωρίου, καὶ παραχρῆμα ἤνοιξεν ἔνδοθεν ὁ πανάγιος καὶ ἔνδοξος μάρτυς τοῦ Χριστοῦ, καὶ ἔστη πλησίον τῶν θυρῶν, ὡς καὶ ἐμοὶ τῷ ἀναξίῳ φαίνεσθαι αὐτόν. Ἐγὼ δὲ πίπτω ἐπ᾽ ὄψιν, μὴ φέρων δρᾶν τὸ ἀγγελοειδὲς αὐτοῦ πρόσωπον· ἦν γὰρ τῇ ἰδέᾳ κατὰ τὴν γραφὴν τὴν ἐν τῆς ἀρχαιοτέραις αὐτοῦ εἰκόσιν ἐγγεγραμμένην· ὁ δὲ χρώς τοῦ προσώπου αὐτοῦ λαμπηδόνας ὡς ἡλιακῶν ἀκτίνων ἀπέπεμπεν, ὡς καὶ ἐπ᾿ ὄψιν κειμένου καταλάμπεσθαι τὸ πρόσωπόν μου τῇ ἀντιτυπίᾳ τοῦ ἐδάφους, τῆς αὐγῆς με περιαστραπτούσης. Καὶ κείμενος δὲ πρηνῆς ἐπιμελῶς τοῖς ὡτὶ προσεῖχον, τί ἂν λαλήσαιεν πρὸς ἀλλήλους, καὶ ἀκούω ὅτιπερ ἠσπάσαντο cἱ ἄvm δρες φιλοφρόνως τὸν ἅγιον, ρνα'. Ο δὲ λέγει πρὸς αὐτούς· Ἡ χάρις μεθ' 10 Psal. Σχιν, 21. Angeli hi fuisse e narrationis contextu, uti in Adnotaris (not. 8) jam monui, videntur. Certe, quin ab auctore pro angelis habiti fuerint, vix dubitandum apparet. Ita vocabulum Græcum τρίβηλων, Latine reddidi; verum in magnis Græcorum Menæis excusis, in quibus eadem, quæ hic, visio ad 26 Octobris diem narratur, Τριβολόν exaratur; ulra autem præstet lectio, non definio, Ut interim, quid vox illa sign fcet, lectorem edoceam, in Menæis loco cil. ita habetur: ᾿Αρχὴ δὲ τοῦτο τῆς πρὸς τὸν ναὸν εἰσόδον, καὶ μεθόριον τῶν πρὸς ἑσπέραν αὐτοῦ Θετταλών μεγάλων δύο κιόνων. • Est autem illud (tribo!on videlicet seu tribelon, de quo proxime ple sermo ibidem fuit) aditus ad templum initium, duabusque magnis ejusdem columnis Thessalicis Occidentalem plagam versus vicinum. Tribolon ergo seu tribelon idem fortassis; quo Latine tem pli vestibulum, sign feat. Verum Cangius tu med: et infimæ Græcitatis Glossario ad vocabulum - 150. Illi autem reposuerunt: Dominus, ut illi responsum feramus,nos misit. Iste autem sacrum illis ciborium ostendit, dicens: Ibi est. Viri,quoruin aspectus angelorum Dei aspectui erat similis, loco appropinquantes, famulo dixerunt: Pulsa ac nos ipsi renuntia. Ego autem tremore circumnseplus secutus ipsos a tribelo sum, ac anle unum sacri ciborii intercolumnium steti quid, ex imperatoris parte sancto annuntiarent, discere desiderans. Famulus autem ciborii januas pulsavit, statimque sanctissimus ac gloriosus Christi martyr intrinsecus aperuit, januisque,ita ut mihi indigno etiam appareret, præsens astitit. Ego autem, vultum ejus, qui angeli speciem præ se ferebat, videre haud sustinens, in faciem cado. Specie enim picturam, in antiquioribus ejus imaginibus expressam, referebat; color autem vultus ejus fulgorem, radiis solaribus similem, emittebat, ita ut, cum in faciem jacerem, vultus meus, lumine me perstringente, pavimenti repercussione splenderet. Ac pronus quidem procumbens, quid invicem dicerent, auribus percipere studui, benigneque salutem Sancto impertiri viros audio. 151. Ipse autem dicit eis: Gratia sit vobiscum: βολον, sit ne pro hoc legendum, quod quadriporticum esu atrium apud medii ævi scriptores significat, περίβολον, subdubitat, meritoque id eum facere, propense existimarem, nisi hic Joannis Thessalo nicensis locus, in quem is hæc observo, Menæorum lectioni, quæ præterea e Metaphraste desumpta est, omnino faceret. Expendat interim etiam studiosus lector, quæ idem Cangius in laudato suo mediæ et infimæ Græcitatis Glossario ad vocabulum περίβολον observat. Apud Mabillonium, apud quem tom.I Analeoblata, quæ cap. prasenti a Joanne narratur, ab clorum, pag. 86 et binis seqq. visio, viro illustri Anastasio Bibliothecario pariter recensuiur, de sancti Demetrii, vero illustri apparentis, specie ila habetur: a Erat enim species ejus non juxta speciem, quæ in antiquioribus ejus imaginibus est depicta;» ut hic, spectato modo, quo apud nos hoc loco Joannes loquitur, auctorem hunc inter et Anastasium Bibliothecarium haud conveniat,

SUPPLEMENTUM. cujus autem rei causa venistis ad me? Dicunt viri: Nos Dominus ad sanctitatem tuam misit, hæc tibi significans: Ocius exiens veni ad me; civitas enim inimicis tradetur. Ego vero cum id audivissem, turbatus, reique dictæ dolore, confusus in manus meas surrexi,sursumque paulisper suspiciens misericordem illum ac commiserantem martyris, vere clementis civitatemque amanlis, vultum mcstitia turbatum ac tristem esse aspicio,inclinatumque in terram, cumque multum temporis transiisset, silentiumque ineffabile factum esset, lacrymas ejus per genas illas, quæ divinitatis quamdam speciem praeferunt, cadentes vidi, ita ut famulus viris diceret: Ut quid dominum meum dolore obruistis? Vere, si intentionem vestram præcivissem, vos, ipsi haud denuntiassem. Tunc sanctus os suum, " de Den loqui solitum, aperiens, famulo dixit: Dimitte illos, conservi mei sunt, ac, quæ imperala sunt, ea et nuntiarunt. ὐμῶν, τίνος δὲ ἕνεκεν ἐσχύλητε ἐληλύθατε?] πρός με Λέγουσιν οἱ ἄνδρες· Ο Δεσπότης ἀπέστειλεν ἡμᾶς πρὸς τὴν ἁγιωσύνην σου, ταῦτα τοι δηλώσας, Ταχέως ἐξελθὼν δεῦρο πρός με· ἡ πόλις γὰρ τοῖς ἐχθροῖς παραδίδου ται. Ἐγὼ δὲ ἀκούσας ταραχθείς, και συγχυθείς τη οδύνῃ τοῦ λόγου, ἀνέστην ἐπὶ τὰς χεῖρας μου, τε ἀνακύψας ὀλίγον, ὁρῶ τὸ φιλάνθρωπον και συμπα θὲς ἐκεῖνο πρόσωπον τοῦ ὄντως οἰκτίρμονος καὶ φιλοπέλιδος μάρτυρος συγκεχυμένον τῇ λύπη κα κατάστυγνον, καὶ εἰς γῆν νενικὸς, καὶ πολλῆς περ ψχηκυίας τῆς ὥρας, καὶ ἀράτου γενομένης σιγής, εἶδον αὐτοῦ τὰ δάκρυα διὰ τῶν θεοειδῶν ἐκείνον παρειῶν καταβαίνοντα, ὡς τὸν ὑπηρέτην εἰπεῖν πρὸ; τοὺς ἀνδρας, Τί τὸν κύριον μου τη θλίψει κατεβ πείσατε; ᾿Αληθῶς εἰ προεγνώκειν τὸν σκοπὸν ὑμῶν, οὐκ ἐμήνυον ὑμᾶς αὐτῷ. Τότε τὸ θεολόγον αὐτοῦ ἀνοίξας στόμα ὁ ἅγιος, εἶπε τῷ ὑπηρέτῃ. "Αφες είν τούς - σύνδουλοί μου εἰσι, καὶ ἃ ἐκελεύσθησαν, ταῦτα καὶ ἀπήγγειλαν. 152. Dixit autem eis: Verene læc mihi signi- ρνβ'. Λέγει δὲ πρὸς ἐκείνους· ᾿Αληθώς ταύτα μα Acavit Dominus? llane potentia ejus, ut talis cim δεδήλωκεν ὁ Δεσπότης; Οὕτω παρέστη τῷ κράτει vitas, tanto tempore ejus sudoribus venerandique αὐτοῦ, ἵνα τηλικαύτη πόλις, τοσαύταις γενεαίς τους lateris sanguine in fide ædificata, ab immitibus ἱδρῶσιν αὐτοῦ, καὶ τῷ αἵματι τῆς τιμίας εὐνοῦ illis feris dilaceretur, est placitum? Haecne mi- πλευρᾶς οἰκοδομηθεῖσα τῇ πίστει, νῦν ὑπὸ τῶν ἀνη. sericordia ejus arrident? Responderunt viri: Ni- μέρων θηρίων τούτων διασπασθῇ; Ταῦτα τῇ φιλε si hac ei essent placita, nos ad venerandam stre- θρωπίᾳ αὐτοῦ ἤρεσεν; Απεκρίθησαν οἱ ἄνδρες, nuitatem tuam haud misisset. Tunc Sanctus, μὴ ταῦτα παρέστη αὐτῇ, οὐκ ἂν ἀπέστειλεν ἡμές vultum magis præ dolore demittens, caputque πρὸς τὸ θεοτίμητον τῆς ψυχῆς σου. Τότε πλέον τη quietum, ac si deliberaret,longo tempore tenens, κατηφεία σκυθρωπάσας ὁ ἅγιος, καὶ ἦν πολλῇ ὥρ hoc magna cum anxietate dedit responsumn; ge- κινῶν τὴν κεφαλὴν ὥσπερ ἦν βουλευόμενος, σύνθε mebunda enim ejus loquela, remissaque linguæ ψει πολλῇ ταύτην ἔδωκε τὴν ἀπόκρισιν· ἡ γὰρ το vox ejus erga patriam commiserationem, quæ λυστένακτος αὐτοῦ λαλιά, καὶ ἡ κατισχνωμένη της immodicam ei tristitiam ciebat, manifestam fa- γλώττης φωνὴ ἐδήλου τὴν περὶ τῆς πατρίδος ετώ ciebat. Viris igitur respondit: Abeuntes, fratres, συμπάθειαν, ἄμετρον αὐτῷ τὴν λύπην γεννήσασαν dicite misericordi Domino: Hæc dilectus tuus ge- ἀπεκρίθη οὖν τοῖς ἀνδρασιν· Πορευθέντες, ἀδελφή, nuinusque servus Demetrius dicit: εἴπατε τῷ ἀγαθῷ Δεσπότῃ· Ταῦτα λέγει ὁ οἰκετός του καὶ γνήσιος δοῦλος Δημήτριος - 153. Tu, Domine, et meus et civitatis et mundi universi es dominus,ac tanquam dominatum obtinens, mihi, ut hic cum servis tuis habitarem, injunxisti: qui igitur eos in tali necessitate relinquere ac abire possim, vel quo vultu patriæ meæ interim aspiciam? Qualis autem mihi, civibus meis pereuntibus, vita est futura? Enimvero, uti iis gaudentibus spiritualiter aderan, ita nec eosdem periclitantes relinquam, imo vel iis servatis, servabor incolumis, vel pereuntibus commoriar. Etenim et tu ipsemet, ut ut Dominus exsistens, animam tuam pro ovibus, ut pastor, posuisti; peccatis autem nostris, quia misericordia tua supra nos magna, iraque justa conversionem nostram, non mortem, vult, misericordiam tuam haud superari probe novi. Cum igitur, optime Domine, res omnes in potestate tua habeas, nobis,quod vis, facias; ego enim, ut ante dixi, vel iis servatis, servabor incolumis, vel pereuntibus iisdem commorior. 154. Hæc benigno dicente martyre,anima mea ρνγ'. Σὺ, Δέσποτα, κύριος εἴ κἀμοῦ καὶ τῆς πό λεως, καὶ παντὸς τοῦ κόσμου, καὶ ὡς ἔχων ἐξουσίαν ἐκέλευσας μοι οἰκεῖν ἐνταῦθα μετὰ τῶν δούλων σου πῶς οὖν δύναμαι καταλιπεῖν αὐτοὺς ἐν τηλικαύτη ἀνάγκῃ, καὶ ἀναχωρήσαι, ἢ ποίῳ προσώπῳ θεάσω μαι τὴν ἀνάλωσιν τῆς πατρίδος μου; Ποία δὲ μα ζωὴν τῶν πολιτῶν μὲν ἀπολλυμένων; ᾿Αλλὰ μᾶλλον ώσπερ, εὐωχουμένων αὐτῶν, πνευματικῶς συνήμην αὐτοῖς, οὕτω καὶ κινδυνευόντων αὐτῶν οὐκ ἀπόλεις φθήσομαι αὐτῶν· ἀλλ᾽ ἢ σωζομένων αὐτῶν, συστώ ζομαι, ἢ φθειρομένων αὐτῶν, συναποθνήσκων αὐτοῖς· καὶ σὺ γὰρ αὐτὸς, καίτοι Δεσπότης υπάρχων, τὴν ψυχήν σου τέθεικας ὡς ποιμὴν ὑπὲρ τῶν προβάτων ἐπίσταμαι δὲ ἀκριβῶς ὅτι οὐ νικήσουσιν αἱ ἁμαρτία ἡμῶν τὴν εὐσπλαγχνίαν σου, ὅτι τὸ ἔλεός σου μέγα ἐφ' ἡμᾶς, καὶ ὁ θυμός σου ὁ δίκαιος τῆς ἐπιστροφῆς ἠμῶν χρήζει, οὐδὲ τῆς φθορᾶς· ἔχων οὔ, τὴν ἔξον σίαν ἁπάντων, ἀγαθὲ Δέσποτα, ὃ κελεύεις ποίησον εἰς ἡμᾶς· ἐγὼ γὰρ, ὡς προείπον, ἢ σωζομένων αὐτῶν, σώζομαι, ἢ διαφθειρομένων αὐτῶν, συνεποθνήσεων αὐτοῖς. ρνδ'. Ταῦτα τοῦ εὐσπλάγχνου λαλήσαντος μέρο

} = τυρος, ενέσφηλε μικρὸν ἡ ταλαίπωρος μου ψυχὴ τῆς περιεχούσης αὐτὴν ὁδύνης. ᾿Αποκριθέντες δὲ δῆθεν οἱ ἄνδρες, λέγουσι τῷ ἁγίῳ· Ταῦτα κελεύεις εἰπεῖν ἡμᾶς τῷ Δεσπότῃ; Λέγει ὁ ἅγιος, Ναί, παρακαλώ. Ερώτησαν ἐκεῖνοι, Τί οὖν οὐκ ἔρχῃ μεθ᾿ ἡμῶν; Σκόπησον μὴ λυπηθῇ ὁ ἀποστείλας ἡμᾶς ὡς παρακουσθείς. 'Απεκρίθη ὁ ἅγιος· Ἐγὼ οἶδα ὅτι ἀεὶ τὴν ὀργὴν αὐτοῦ προλαμβάνει φιλανθρωπία, καὶ τὴν ἀγαθότητα αὐτοῦ ἡκριβωμένος ἁρμόδιον αὐτῇ δέδωκα τὴν ἀπόκρισιν. Καὶ ταῦτα εἰπὼν ἠσπάσατο τοὺς ἄδρας, καὶ τὰς ἀργυρίας θύρας ἀποκλείσας, ἐν αἷς καὶ ἑστήκει, ἔνδον ἔμεινε, μὴ ἀναχωρήσας ἡμῶν χάριτι Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ. Καὶ εὐθέως ἐγώ, ὁ ἁμαρτωλός, ἦλθον εἰς ἐμαυτόν· οὐδὲ γὰρ τέλεον ἐκοιμώμην. Ταῦτα τεθέατο ὁ κάλλιστος ἐκεῖνος ἀνὴρ καὶ φιλόΘεος· παραχρῆμά τε διὰ τοῦ τείχους παντός διαδραμών, παρεθάρρυνε τους πολίτας, τούτο μόνον λέγων αὐτοῖς, θαρρεῖτε, ἀδελφοί, ὁ ἀθλοφόρος μεθ' ὑμῶν ἐστιν· ἐλπίζωμεν δὲ εἰς Χριστὸν, οὐχ άψεται ἡμῶν κακόν. Εκτοτε, ὡς προγέγραπται, καὶ τόλμαν ἀνδρίας οἱ τῆς πόλεως ἠμφιέσαντο, καὶ τῶν ἐχθρῶν κατεπειρῶντο οἱ μὴ τὴν φωνὴν πρῶτον ἀφιέναι δυνάμενοι τῷ μεγέθει τοῦ φόβου. ρνεʹ. Εἰς ὕστερον δὲ τοῖς συνοικοτέροις ἰδίαν πᾶσαν τὴν ῥηθεῖσαν ὀπτασία, τηλαυγῶς ἐξηγήσατο· καὶ τοῦτο ἀναγκασθεὶς, καὶ θλιβείς παρ᾽ ἡμῶν εἰπεῖν τὴν αἰτίαν, δι᾿ ἣν κατὰ τοῦ τείχους βαδίζων διεδε βαιοῦτο πᾶσι τὴν σωτηρίαν τῆς πόλεως. Ταῦτα ἐνδειξαμένου περὶ ἡμᾶς τοῦ πανενδόξου μάρτυρος Δημητρίου, καὶ ἀληθῆ τὴν ὀπτασίαν τοῦ πέρατος ἀποδείξαντος, είνα αίνον ἢ δοξολογίαν περὶ αὐτοῦ τῷ Θεῷ ἀντιδώσωμεν, ποίαν δὲ τιμὴν, ἡ εὔνοιαν τῷ μάρτυρι προσαγάγωμεν, ἰσόῤῥοπον τῆς αὐτοῦ που λυευσπλάγχνου προθέσεως, ὅς διὰ τοὺς ἀπείρους αὐτοῦ περὶ ἡμᾶς οἰκτιρμούς τον Κύριον ἡμῶν καὶ Θεὸν ᾿Ιησοῦν Χριστὸν ἐμιμήσατο, καὶ τὴν ψυχὴν τές θεικεν ὑπὲρ ἡμῶν τῶν ἀναδίων καὶ ἁμαρτωλῶν, καὶ οὐ μόνον τὴν Δεσποτικὴν κέλευσιν εἰς τὴν θεϊκὴν ἀφορῶν φιλανθρωπίαν διανεβάλετο, ἀλλὰ καὶ σὺν αὐτῷ θνήσκειν ἡμῖν ὁ πολυεύσπλαγχνος ἀπεκρίνατο; Η ψυχῆς ἁγίας, καὶ φιλοπόλιδος, καὶ οἰκτίρμονος! * συνέσεως θεοπαρέσχου (?), καὶ βουλῆς θεαρέστου, καὶ οἰκονομίας ἁγιοπρεπούς! ρνς'. Επειδὴ γὰρ ἐπίστατο τὸν τῶν ὅλων Δεσπό την Θεὸν μὴ συναπολλύντα τὸν δίκαιον μετὰ ἀσεβῶν, μηδὲ ἑῶντα τὴν ῥάβδον τῶν ἁμαρτωλῶν ἐπὶ τῷ κλήρῳ τῶν δικαίων· ἑώρα δὲ καὶ τὰς ἡμετέρας ἁμαρτίας, πᾶσιν ὑπερβαινούσας πρεσβείας δύναμιν, καὶ εὐλαβηθείς, ὡς οἶμαι, μὴ περὶ ἡμῶν ἱκετεύσας, παρακουσθῇ τὴν θεόδοτον ταύτην γνώμην, ἐβουλεύσατο τε καὶ διεπράξατο, μείνας ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ καὶ μὴ ἀναχωρήσας τῆς πόλεως, ἵνα μὴ αὐτὸς πάθῃ τι τῶν ἀτόπων, μηδὲ ἡ πόλις πειραθῇ τῶν ἐπηρτημένων κακῶν· ἀλλ᾿ ὥσπερ στέφανον ἐκ χρυσίου νεο νοθευμένου γενόμενον, ἔχοντα λίθον τίμιον, ἵνα καὶ Hic praesens caput, pront apud nos e bio bliotheca Vaticana codice 797 descriptum exstat, terminatur; verum, prout ex altero Vaticanæ itidem bibliothecæ codice 821, e quo hic editur, dePATROL. GR. CXVI. misera a dolore, qui eam detinebat, paulo convaluit. Respondentes autem, viri nempe,Sancto dizerunt: Hæcne Domino dicere nos jubes? Respondit Sanctus: Ila, obsecro. Rogarunt illi: Ut quid igitur haud venis nobiscum? Vide, ne qui nes misit, ad iram velut contemptus provocetur. Respondit Sanctus: Iram ejus semper a miseri - cordia præoccupari novi, benignitatemque ejus perspeciam habens, responsum huic accommodatumn dedi. Ac cum hæc dixisset, viros salutavit, argenteisque, in quibus et steterat, portis clausis. intro inansit, a nobis Christi Dei gratia haud recedens Atque ego peccator, statim ad me (neque enim omnino dormiebam redii. Hæc vidit ornatissimus Deumque amans vir ille, statimque per domos omnes discurrens civibus fiduciam addebat, eis duntaxat dicens: Confdite, fratres, certaminum Victor vobiscum est; speremus autem in Christum,nec tanget nos malum. Ex tunc, ut supra scriptum est, qui civitatis erant, et for titudinis audaciam induerunt, et,cum vocem primum præ timoris magnitudine edere haud potuisent, inimicos invadebant. 155.Tandem autem familiarioribus suam omnem visionem prædictam luculenter exposuit, idque, cum nobis, ut causam, ob quam incenia adiens civitatis salutem omnibus affirmasset, edicere coactus atque impulsus fuisset. Cum hæc nobis gloriosissimus martyr Demetrius exhibuerit, veramque fuisse visionem finis ostenderit, quam ea de re laudem gloriamve Deo retribuamus? Quem vero honorem affectumve ob misericordis voluntatis ejus magnitudinem deferamus martyri, qui per infinitas suas erga nos miserationes Dominum nostrum ac Deum Jesum Christum imitatus est, animamque pro nobis indignis ac peccatoribus posuit, nec tantum Dominico decreto ad divinam misericordiam respiciens moras injecit, verum eliam una cum hoc nobiscum se moriturum multum misericors respondit! Ο sancta civitatemque amans ac misericors anima! o intellectus Deo gralus, voluntasque Deo placens, ac, quæ Sanctum decet, providentia! 156.Cum enim,rerum omnium Dominum Deum una cum injustis justum non perdere,nec in justoDrum sorte relinquere peccatorum virgam,perspeclum haberet; esse autem et peccata nostra omnnem intercessionis vim excedentia videret, atque, ut opinor, ne pro nobis intercedens non audiretur, veritus,datum illud divinitus in domo sua manendi civitateque non excedendi,ne quid ipse insolitum pateretur,civitasque quidquam malorum impendentium experiretur,consilium et inivit et exsecutioni mandavit. Verum, quemadmodum coronam, quæ lapidem pretiosum unum ac solum in parte antescriptum pariter apud nos exstat, ea præterea, quæ hic sequuntur, complectitur, uti etiam prout in codice olim Muzarinæo exhibetur.

SUPPLEMENTUM. riori habet, ex auro adulterino factam, igne id a μόνον κατὰ τὸ ἔμπροσθεν, θέλοντος τοῦ διοικητού expurgare procuratore domus volente, domus τῆς οἰκίας πυρὶ τοῦτον καταχωνεύσαι προς κάθε dominus ad auri adulterini expurgationem, ne σιν τοῦ κεκιβδηλευμένου χρυσοῦ, ὁ οἰκοδεσπότης ο ignis, aurum purgans, margaritæ simul splendori συνεχώρησεν, ἵνα μὴ τὸν χρυσὸν καθαῖρον τὸ πῦρ officiat, haud tradiderit, ita et tunc, cum infinitis τῇ λαμπρότητι τοῦ λίθου διαλυμαίνοιτο· οὕτω καὶ nos mortibus propter multa scelera nostra digni τότε, μυρίων θανάτων ἀξίων ὄντων ἡμῶν διὰ τα essemus, civitatem Dominus haud perdidit, ne πολλὰ ἡμῶν πλημμελήματα, οὐ κατέφθειρε την πό quid indigni cohabitanti nobis certaminum Vic- λιν ὁ Κύριος, ἵνα μή τι τῶν ἀναξίων συνοικούν. tori accideret. ἡμῖν τῷ ἀθλοφόρῷ προσγένηται. 457. At vero, dilecti, impense omnes oremus, ριζ'. ᾿Αλλ' ἐκτενῶς ἅπαντες δεηθώμεν, ἀγαπητ viasque nostras secundum Dei voluntatem ambule- καὶ τὰς πορείας ἡμῶν εἰς θεαρεσκείαν ὁδηγήσωμεν, mus, quo ad finem usque precibus atque operibus ὡς ἂν μέχρι τέλους εὐχαῖς καὶ ἔργοις τὸν ἀθλοφόρον certaminum Victorem cohabitatoren relineamus. περικρατήσωμεν σύνοικον. Τούτου γὰρ ἡμῖν κατω; Nos enim, hoc facto, et divinam assidue, quæ nos θωμένου, καὶ τὴν θείαν ἀνενδοιάστως εὐμένειαν ξηρα servet, contraque inimicos primum quidem spiri- μεν σώζουσαν ἡμᾶς, καὶ τειχίζουσαν κατὰ τῶν νοητων tuales, deinde vero etiam sensibiles muniat, ac πρῶτον πολεμίων, ἔπειτα καὶ τῶν αἰσθητῶν, καὶ ἑνομέν pœna æterna eripiat regnoque coelesti donet, bene- νην ἡμᾶς τῆς αἰωνίου κολάσεως καὶ προξενοῦσαν τήν volentiam habebimus. Obsecro autem, fratres, ut βασιλείαν ἡμῖν τὴν οὐράνιον. Παρακαλῶ δὲ ὑμῶν, catus rester,a Deo congregatus,ad misericordem ἀδελφοὶ, τὴν θεοσύλλεκτον ἐκκλησίαν ἐκ πάσης τ Deum et pro civitate nostra, a Deo custodita, et χῆς καὶ δυνάμεως ἐκβοῆτα: πρὸς Θεὸν τὸν οἰκτίρμονα pro universa pia Christianorum republica e tota περί τε τῆς θεοφυλάκιου ἡμῶν πόλεως, καὶ περὶ τοῦ anima ac virtute clamet,utque etiam, veluti abor- παντὸς τῶν Χριστιανῶν εὐσεβούς πολιτεύματος, και tivi, humilitatis meæ recordemini,maximam mihi ὡς περὶ τοῦ ἐκτρώματος μνήσθητε καὶ τῆς ἐμῆς του hanc gratiam retribuentes, quod civis nostri et πεινώσεως, ταύτην μοι μεγίστην ἀντιδόντες τὴν χάσ patroni ac post Deum Domini, gloriosissimi dico ριν, ἀνθ' ὧν τοῦ πολίτου καὶ προστάτου καὶ μετὰ martyris Demetrii, misericordes perenniterque Θεὸν δεσπότου ἡμῶν, τοῦ πανενδόξου, λέγω, μάρτυρος memcrandas miraculorum patrationes, etsi ex Δημητρίου, τὰς φιλανθρώπους καὶ ἀειμνήστως θα parte tantum, veritate tamen, prout fas fuit, ser- ματουργίας, κἂν ἐν μέρει, πλὴν φιλαληθῶς ὡς ἐν vala, a me conscriptas, auribus vestris, Deum έστη, συγγραψάμενος, τοῖς φιλοθέοις ὑμῶν παραβ martyresque amantibus, proposuerim, in Christo μην καὶ φιλομάρτυσιν ἀκοπῖς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ το Jesu Domino nostro, cum quo regi Deo el Patri Κυρίῳ ἡμῶν, μεθ' οὗ τῷ βασιλεῖ θεῷ καὶ Πατρί, τ cum ipsius vivificante et sancto Spiritu gloria et G τῳ ζωοποιῷ αὐτοῦ καὶ ἀγίῳ Πνεύματι ἡ δόξα, καὶ ἡ honor et adoratio ab omni creatura tribuitur ab τιμή, καὶ ἡ προσκύνησις ὑπὸ πάσης κτίσεως ἀνα initio et nunc et semper et in sæcula sæculorum πέμπεται ἀπ' ἀρχῆς, καὶ νῦν, καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς Amen. αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Ita Joannes Thessalonicensis lucubrationem suam terminat, binis duntaxat, quæ ad bellum speclant sanctumque Demetrium illustrant, argumentis expositis, quorum alterum quidem cap. 12, alterum vero cap. præsenti, hocque proxime prægressis duobus aliis absolvit. Atque ea quidem,quæ ibidem tractat, Joanne nondum episcopo, gesta fuere; plura autem, cum jam episcopus esset. in Thessalonicensium, ab inimicis pressorum, gratiam a sancto Demetrio patrata fuere prodigia quæ taman auctor ille in litteras haud misit. Ita ipsemet supra cap. 12 non obscure declarat. Audi etiam, qui auctor, qui Joannis Thessalonicensis lucubrationem continuavit, in codice olim Mazarinæo, pag. 135, statim post verba, quibus hanc terminatam hic vides, loquatur: Διανύσας, inquit, παμμακάριστος Πατήρ, ὁ ὁμώνυμος καὶ τρόποις καὶ ἔργοις καὶ ζηλωτής τοῦ παρθένου καὶ ἠγαπημένου Ιωάννου μετὰ τὰς πλείστας αὐτοῦ διδασκαλίας, τὰς Θεοδότους καὶ πάντα ὑπερβαινούσας λόγον θαυματουργίας τοῦ ὡς ἀληθῶς σωσιπόλιδος καὶ ἀθλοφόρου τοῦ Χριστοῦ Δημητρίου, ὡς ἐν αὐτῇ αὐτοῦ ἐμφέρεται θέσει, ἐν μέρει συνεγράψατο, ως οἶμαι, μή φθάσας καὶ τὰς ἐπὶ τῶν χρόνων αὐτοῦ γεγεννημένας τῇ καθ᾿ ἡμᾶς μεγαλοπόλει τῶν βαρβάρων ἀφάτους πολιορκίας συντάξαι, ἢ διὰ τὸ πλησίον τῆς αὐτοῦ ἀφ᾿ ἡμῶν πρὸς Θεὸν ἀποδημίας ταύτας γεγενῆσθαι, ἢ μᾶλλον καὶ ταύτας παρ' αὐτοῦ συγγραφείσας τοὺς μετ᾿ αὐτὸν ἱερέας ἀποκρύψαι, «Beatissimus Pater noster, qui nominis ejusdem est, moribusque et operibus virginem dilectumque Joannem secundum ejus dogmata, numero plurima, æmulatur, datas a Deo sermonemque omnem superantes civitatis vere Servatoris Christique certaminum victoris Demetrii miraculorum patrationes terminaos, ers duntaxat, uti ex ipsa ejus depositione intelligitur, ex parte conscripsit, ad ineffabiles etiam, ut opinor,quæ temporibus ejus magnæ civitati nostra obvenere, Barbarorum obsidiones conscribendas non veniens, vel quod prope ejus a nobis ad Deum migrationem gestæ sint, vel potius quod illas, ab eo conscriptas, archiepiscopi, qui eum excepere, absconderint.» Joannes ergo obsidiones Thessalonicenses temporibus suis factas, miraculisque sancti Demetrii illustratas, in litteras haud misit, uui ex hisce jam recitatis scriptoris anonymi, qui eum continuavit, verbis liquet: cum autem, per tempora Joannis, non ca, quæ integram ejus ætatem, sed quemadmodum ex iis quæ infra lucubrationis sum, proxime hic subjectæ, initio scribit, colligere fa συριακxat intelligat, apertissime sane indicat, civiest, episcopatus ejus durationem fuerint complexa, talis Thessalonicensis obsidiones,cum Joannes jam esset Thessalonicensis archiepiscopus, evenisse, easque tamen ab eo omnes litteris haud esse com mendatas. Caterum Joannem Thessalonicensem lacubrationis, quam ejus nomine jam dedimus, vere esse auctorem, etiam collige e verbis proxime recitatis scriptoris anonymi, qui ea præfationis in sluts, huc non transcribendis, quibus sese Joannis modum lucubrationi suæ præmittit una cum aliquot Thessalonicensis lucubrationem jam datam contiDuaturum edicit.

MIRACULORUM LIBER II AUCTORE ANONYMO. CAPUT PRIMUM. Sclavi ab obsidione Thessalonicensi, apparente sancto Demetrio, deturbantur, duxque illorum capitur, ac deinde etiam occiditur ρνη. Εγένετο, τοίνυν, ὡς εἴρηται, ἐπὶ τῆς τοῦ ἐν ὁσίᾳ τῇ μνήμῃ ἐπισκοπῆς Ἰωάννου τὸ τῶν ΣλαΟίνων ἐπαρθῆναι ἔθνος πλῆθος ἄπειρον συναχθὲν ἀπὸ τε τῶν Δρογουζιτών, Σαγουλατῶν, Βελεγεζητῶν, Βαιουνητών, Βερζητων, καὶ λοιπών ἐθνῶν, πρώτως ἐφευρόντων ἐξ ἑνὸς ξύλου γλυπτὰς νέας κατασκευάτοι κατὰ θάλασσαν οπλισαμένους, καὶ πᾶσαν τὴν Θετταλίαν καὶ τὰς περὶ αὐτὴν νήσους καὶ τῆς Ελλάδος, ἔτι μὴν καὶ τὰς Κυκλάδες νήσους καὶ τὴν ᾿Αραίαν πᾶσαν, τήν τε Ἤπειρον καὶ τὸ πλεῖστον τοῦ Ἰλλυρικοῦ καὶ μέρας τῆς ᾿Ασίας ἐκπορθῆσαι, καὶ ἀοικήτους..... πλείστας πόλεις καὶ ἐπαρχίας ποιῆσαι, βουλεύσασθαί τε ὁμεθυμαδὸν καὶ κατὰ τῆς εἰρημένης, ἡμῶν φιλοχρίστου ταύτης πόλεως παρατάξασθαι, καὶ ταὐτήν, ὡς τὰς λοιπᾶς, ἐκπορθῆσαι· 8 xxÌ ÈÌ TÚT µµ ɛɛvor, ἄσπερ κατεσκεύασαν ἐν μονοδένδρων γλυπτὰς νῆας, ἀπείρους τὸν ἀριθμον ὑπαρχούσας, κατὰ τὸ πρὸς θάλατταν κατεστρατοπέδευσαν μέρος· τὸ δὲ λοιπὸν ἀναρίθμητον πλῆθος διὰ τε ἀνατολῆς, ἄρκτου καὶ δύσεως, δι᾿ ὅλων τῶν μερῶν τὴν θεοφρούρηνον ταύτην περιστοιχῆσαι πόλιν μεθ' ἑαυτῶν ἐπιξύνους ἔχοντες τὰς ἑαυτῶν γενεὰς μετὰ καὶ τῆς αὐτῶν ἀποσκευῆς, ὀφοίλοντας ἐ τῇ πόλει μετὰ τὴν ἅλωσιν τούτους εγκαταστῆσαι. εἶτα Ut quo tempore anonymus libri hujus auctor floruit, exploratum utcunque habeas, adi Commentarium prævium num. 24. Caput præsens, a quo lucubrationem suam inchoat, in codice olim Mazarinæo, e quo hic lectori id exhibetur, a fol. 136 usque ad fol. versum 144 extenditur, sequentemque hunc, Depì ñ xaεTS TWY Spayouβιτῶν, Σαγουδατών, Βελεγιζιτῶν, καὶ τῶν λοιπῶν, De Dragobitarum, Sagodatarum, Bolegizitarum reliquorumque navium apparatu, præfert in capite titulum; ego autem, quem argumento aptius congruere existimavi, alium ei substitui. Auctor certe non de alio Joanne, Thessalonicensi archiepiscopo, quam de quo verbis, ad not. 16, col. 1323, insertis, unaque cum aliquot aliis lucubrationi suæ præfationis in modum præmissis, fuit locutus, sermonem hic instituit; quare cum jam dati de sancti Demetrii miraculis libri Joannes ille (adi mox dictum Adnotatum) auctor sit, hicque certe, uti apud Lequienum tom. II Orientis sacri, col. 40 et binis seqq., videre licet, non citus, quam anno-650 ad cathedram Thessalonicensem fuerit promotus, verosimillimeque ante annum 700 obierit, consectarium ex hoc loco fit, ut, quæ præsenti capite narrantur, sæculo septimo, media sui parte jam elapso, evenerint, Et vero vel sub Constantino Pogona:o vel Justiniano, hujus nominis secundo, qui tunc Romani imperii habepas moderati sunt, isthæc collocanda esse, vel ex 158. Sub beatæ igitur memoriæ Joannis episcopatu est factum ut, quemadmodum dic:um est, Sclvorum gens, numero infinito et ex Drogobitis, Sagodalis, Belegeretis, Bæonitis, Berzitis, reliquisque quæ primum uno ex ligno naves preparare didicerant na'ionibus congregata insolesceret, adeo ut per mare pugnans Thessaliamque omnem ac sitas prope illam et Græcia insulas, quin adhuc et Cycladas insulas omnemque Achaiam atque Epirum totumque fere lllyricum atque..... civitates ac provincias habitaloribus vacuas efficeret simulque universa et præfatam hanc nostram Christi amantem civitatem oppugnare, eamque, ut reliquas, deprædari medilaretur. Deinde vero, cum et in hisce ejusdem essent opinionis facti, naves, numero exsistentes infinitas, quarum singulas uno ex ligno pararant, juxta plagam, quæ al mare sila est, locarunt, reliqua vero multitudo innumera et ab oriente, seulentrione et occidente custoditam hanc a Deo civitatem omni ex parte circumdare cepit, familias suas promiscuas una cum earumdem supellectile, in civitate post expugnationem sedem fixuras secum habens. eo verosimillimum evadit, quod duo bi principes contra nationes barbaras, imperio Romano in Europa infestas, bellum gesserint, uti ex Theophane, Cedreno, Zonara, aliisque Græcorum historicis passim obviis intelligetur. Hæc diversarum Sclavicæ gentis nationum seu tribuum nomina, nec apud historiæ Byzantinæ seu imperit Orientalis scriptores, nec alibl uspiam expressa invenire quivi. Nec est tamen, cur propterea auctoris anonymi, qui ea hic commemorat, fid's suspecta habeatur, maxime cum dubitandum non sit, quin amplissima lateque extensa Sclavorum gens varias in nationes seu tribus distributa fuerit, nec ullus inveniatur auctor, qui ea recensere aut ex instituto debuerit, aut etiam qualicunque ex causa propositum sibi habuerit. Quam veritati consona exsistant, quæ hic scriptor noster memoriæ prodit, haud difficulter quisque deprehendet, qui res, sub Constantio tertio, Constantino Pogonato et Justiniano secundo, Orientis imperatoribus, gestas atque a Simocatia aliisque scriptoribus ad posteritatem transmissas, Devolverit, pauloque accuratius expenderit. Et hoc, quod hic auctor noster anonymus memoriæ prodit, a veritate historica neutiquam abhoriet, cum nationes Sclavicas iis in locis, quæ seu armis seu aliter occupassent, non raro etiam, inquillinis pulsis, sedes fixisse, e supra laudatis aliisque historicis habeatur compertum.

SUPPLEMENTUM. 159. Lacryma tunc erant fluminis in modum ρυθ', Καὶ ἦν τότε δάκρυα ποταμόῤῥειθρα ἐκχεί effusa, ejulatusque omnis civitatis populi, quod μενα καὶ οἰμωγαὶ τοῦ παντὸς τῆς πόλεως λαοῦ, ἐκ ineffabiles civitatum devastationes cædesque ac τῆς ἀκοῆς μόνης νεκρωθέντος, διὰ τὸ ἀκηκοέναι captivitates infinitas factas, de suo etiam interitu αὐτοὺς τὰς ἀφάτους τῶν πόλεων εκπορθήσεις καὶ omni prorsus ex parte inaudiens, intellexisset, solo τὰς γεγενημένας ἀπείρους κατασφαγας καὶ αἰχμα· auditu emortui, præsertim quidem quod neque λωσίας, καὶ ὅτι περ παντὶ πανταχοῦ ἐπὶ τῇ ἑαυτῶν indigenarum navigia, vel ad ea ex locis quæ vicina ἀπωλείᾳ εὐδοκιμήσαντας· ἄλλως τε δὲ μὴ ὑπολει erant, servanda, vel ad portus, hic exsistentis, φθῆναι πλοῖα τῶν ἐγχωρίων, ἢ ἐκ τῶν γεγενημένων ostium custodiendum relicta essent residua; timor πλησίον χώρων σεσώσθαι, ἢ ὑπάρχειν πρὸς παραφι vero civibus a Christianis iis qui, cum in crudelis λακὴν τοῦ στομίου τοῦ ἐνταῦθα λιμένος· δειλίαν δὲ illius confictus experimento captivi facti fuissent, πλείω θέσθαι τοῖς πολίταις ἐκ τῶν ἀποφύγων Χρισ aufugerant magis incuteretur. Ac tunc et timido- στιανῶν τῶν ἐν πείρᾳ τῆς αὐτῆς ἀνηλεούς παρατά rum et fortium unus erat animus, præque oculis ξεως γεγενημένων αἰχμαλώτων· καὶ ἦν τότε καί quisque vel captivitatis acerbitatem vel mortem ha- τῶν δειλῶν καὶ τῶν ἀνδρείων ἡ ψυχὴ μία, καὶ ἔκε· bebat, aliter secundum divinum Eloquium: «Si quis στις πρὸ ὀφθαλμῶν τὸ πικρὸν τῆς αἰχμαλωσίας vos persequatur, e civilate illa fugite in aliam 11,» ἑώρα ἢ θάνατον, οὐκ ἐχόντων ἑτέρως τοῦ φυγεῖ quo fugeret non habens, quod omnis Sclavorum κατὰ τὸ θεῖον λόγιον τὸ φάσκον· «Εάν τις ὑμᾶς gens barbara civitatem non secus ac corona morti- διώκῃ, ἐκ τῆς πόλεως ταύτης φεύγετε εἰς τὴν ἑτέραν, ο fera cinxisset. Verum qui nostrum peccatorum διότι καθάπερ στεφάνη θανατηφόρος τη βάρβαρον mortem non vult, sed conversionem et vitam,ne- ἅπαν Σκλαβίνων τὴν πόλιν περιετείχει. ᾿Αλλ' ὁ μὴ que hac in re servi sui vere genuini nostrum in- βουλόμενος ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν τὸν θάνατον, ἀλλὰ dignorum curatoris, memorandi perpetuo martyris τὴν ἐπιστροφὴν καὶ τὴν ζωὴν, οὐδὲ ἐν τούτῳ ὡς Demetrii preces despexit, sed et in tali obsidione ἀληθῶς γνησίου αὐτοῦ δούλου, του κηδεμόνος ἡμῶν miracula ante patrata iteravit. τῶν ἀναξίων, τοῦ ἀειμνήστου μάρτυρος Δημητρίου τῶν πρεσβειῶν παρήκουσεν, ἀλλὰ πρώτην καὶ τοιαύτῇ πολιορκίᾳ ἐπίσκεψιν τῶς θαυμάτων ἐποιήσ σατο. 160. Cum enim Sclavorum gens, ut simul uni- ρξ'. Σύνταξιν γὰρ τοῦ παντὸς τοῦ Σκλαβίνων versa ac improviso in murum irrumperet, omnia ἔθνους ποιησαμένων, ἱμοθυμαδον καὶ αἴφνης π composuisset, Sclavi, qui in navibus erant, desuper βαλεῖν τῷ τείχει, οἱ ἐν ταῖς ναυσὶν ὄντες Σκλιάνει hasce quo cum in murum essent motura, remiges σκέψιν ταύτην ἐποιήσαντο ἐφ᾽ ᾧ ταύτας ἐπέκαθεν illæsos ab iis qui e manibus lapides telave adver- σανίσι τε καὶ ταῖς λεγομέναις βύρσαις σκεπάσει, sus eos jacularentur, servarent, tabulisque, et ut c ὅπως τῷ τείχει μελλούσας προσορμῆσαι, ἄπληγε vocantur, pellibus cooperiendi consilium cepere. τοὺς ἐλάτας ἐκ τῶν ἀπὸ τῶν τειχέων λίθους ἢ δέλα Atque hæc prima ipsis..... e superiori nulu per ἀκοντιζόντων κατ᾿ αὐτῶν φυλάξειν· καὶ αύτη.... Martyrem injecta fuit stupiditas, ut haud recto πρώτη ἐκ τῆς ἄνο cursu ad civitatem, sed ad sinuosum quemdam πῆς δέδεται αὐτοῖς διὰ τοῦ μάρτυρος ή δειλία, stationis Cellarion antiquitus vocatum locum ac- εἰς τὸ μὴ εὐθυδρόμως προσπελάσαι τῇ πόλει, αλλ cesserint, eo appellentes, ut quod melati erant, εἰς τύπον κολπώδη ὁρμίσεως τινος ὑπαρχούσης τὸ fallaciæ opus exseculioni mandarent, cumque hoc ἐπικληθὲν ἐξ αρχαίων Κελλάριον, ἐκεῖσε παραγενόibidem Barbari detinentur, accidit ut qui civitatis μενοι ἐφ᾽ ᾧ τὸ μελετηθὲν αὐτοῖς ἐκπληρῶται την erant, paulum audaciæ, utpote remissione qua- τέχνης ἔργον, κἀκεῖσε ἐπὶ τοῦτο τῶν βαρβάρων piam ipsis facta, receperint, quosdamque in ἐνασχοληθέντων μικρὸν θάρσους τοὺς τῆς πόλεως portu, quibus et calenam apposuerunt, e lignis ἀναλαβεῖν, ὡς βραχείας ἐνδόσεως αὐτοῖς γεγενημέν gradus exstruxerint; cumque similiter et femora της, καὶ κατασκευάσαι τινὰς ἐκ ξύλων βάσεις ἐν τῷ sua, aculas quasdam virgas, quarum aliæ e lignis λιμένι, ἐν αἷς τὴν ἀπόθεσιν τῆς ἀλύσεως ἐποιήσαντο, spathæ in modum acuminata erant, manu fe- καὶ μηροὺς δὲ ὡσαύτως ἐξ ἀναλύτων σιδήρων ἐπι rentes, resoluto, nec fulgorem emittente ferro p τοὺς ἀμπέχοντας σκιοειδών τινὰς οξείας φέροντας vestiissent, interius autem ligneas ad transfre- ῥάβδους, ἑτέρας δὲ ἡλωτὰς σπαθοειδεῖς ἐκ ξύλων tandum naves, quas cubaias vocabant, catenis Εξεστώσας, ἐνδότερον δὲ τούτοις τὰς ἐπὶ παρακο contentas ad portus ostium defixissent, aditum μιλῇ ξυλᾶς [ξυλίνας] τυχούσας νῆας, ἄσπερ κυβείας ad futurum conflictum aperuerunt. ἐλαλοῦν, ἀνάψαντες δι᾿ ἀγκύρων συνεχομένας κατά τὸ στόμιον τοῦ λιμένος προσηλωθείσας, δίοδον προς τὴν μέλλουσαν παράταξιν ἐποιήσαντο, 161.Vallem autem prope memorabile admodum incontaminate Deipara templum, cum locus ille, uti omnes norunt, muro munitus haud esset, ex11 Matth. X, ρξα'. Τάφρον δὲ τότε πρὸς τῷ πανυμνήτῳ τεμένει τῆς ἀχράντου Θεοτόκου τοῦ ὄντος πρὸς τῷ αὐτῷ λιμένι ἐποιήσαντο, ἀτείχίστου τοῦ τοιούτου καθεστώ

τος τόπου, ὡς ἅπαντες ἐπίστανται, καὶ ἡ τῶν πουλπίτων διὰ γωνατίων ἡλωτῶν μηχανή κατεσκεύαστο ἐν τῇ γῇ κρυφηλὸν ἀποτεθέντων, ἐξ ὀλίγης ὕλης τις νὸς σκευασθέντων, ὅπως τῇ τῶν τοιούτων ὀργάνων ἀορασίᾳ οἱ τὴν ὁρμὴν τῆς ἐπιβάσεως ποιεῖσθαι μέλλοντες πολέμιοι ἐν αὐτοῖς ἐμπαρῶσι, καὶ ἐν τῷ ἐκεῖσε δὲ μόλῳ καὶ αὐτῷ ἀτειχίστῳ τότε διὰ σανίδων και ξύλων τινῶν, ὡς μέχρι στήθους τειχίσαι, καὶ τὰ λοιπὰ δὲ τῶν ἄλλων μαγγάνων ἀμυντήρια τὰ πρὸς παρά - ταξιν ἤτοι όργανα κατεσκευάσθησαν· καὶ λοιπὸν τὴν ἐλπίδα πᾶσαν εἰς Θεόν καὶ εἰς τὸν ὑπερασπιστὴν τῆς πόλεως Δημήτριον ἀναθέμενοι, τῆς ἑαυτῶν προθυμίας τὴ σπουδαῖον ἐπεδείκνυντο παραθαῤῥύνοντες τοὺς ἀσθενεστέρους τὸν λογισμὸν ἐπὶ τῇ ἐλπιζομένῃ τοῦ πολέμου παρατάξει. ρίβ'. Καὶ τριῶν οὗτο διαδραμουσῶν ἡμερῶν καὶ τῶν Σκλαδικῶν νηῶν, ὡς ἀπὸ μιλίων δύο τοῦ τείχους παραπλεουσῶν, καὶ τόπους εὐαλώτους ἐφ᾽ ἑκάστης ἡμέρας κατασκοπούντων, τῇ τετάρτῃ ἡμέρᾳ σὺν τῇ τοῦ ἑωφόρου ἀναβάσει ἅπαν τὸ βάρβαρον φύλον ὁμοθυμαδὸν ἀνακράξαν ἐκπάντοθεν τῷ τείχει τῆς πόλεως προσέβαλον, οἱ μὲν διὰ πετροβόλων κατα εσκετασμένων λίθους ἀκοντίζοντες, ἄλλοι προσάγοντες κλίμακας πρὸς τῷ τείχει ἐκπορθεῖν ἐπειρῶντο, ἄλλοι ἐν ταῖς πύλαις πῦρ ἀποκομίζοντες, ἕτεροι βέλη καθάπερ νιφάδας χειμερινὰς τοῖς τείχεσιν ἀπέπεμπον· καὶ ἦν θεωρεῖν τὸ παράδοξον ἐκεῖνο τῶν ὅπλων νέφος, καθάπερ χαλαζοτόκος πληθὺς τὰς τοῦ ἡλίου ἀκτῖνας συσκιάζει, οὕτω τὸν ἀέρα τοῖς τοξεύω μασι καὶ ταῖς βολαῖς τῶν λίθων καλύψαν. ρξγ'. Τῆς οὖν τοιαύτης καὶ τηλικαύτης προσβο τῆς γενομένης, οἱ τῷ πλωΐμῳ τῶν βαρβάρων εντολ. μοι καὶ πρὸς παράταξιν ἀνδρειότεροι δρύμῳ σὺν ταῖς ναυσὶ πρὸς τοὺς παρ᾽ αὐτῶν συνοραθέντας προσήγγισαν τόπους, οἱ μὲν εἰς τὸν πρὸς δύσιν τῆς ἐκκλησιαστικῆς σκάλας πύργον ἔνθα καὶ παραπύλιον ὑπάρχει, οἱ δὲ πρὸς τὸ ἀτείχιστον μέρος, ἔνθα ἡ σούδα καὶ ἡ τῶν κρυπτῶν τῶν τείλων λεγομένων ἠλωτῶν ἐτύγχανεν μηχανή, οἱ μὲν ἐλπίδα προσδοκίας τεθεικότες, ὡς ἀγνώστων αὐτοῖς τῶν τοιούτων ἀργάνων, ἐκεῖθεν εἰσέρχεσθαι, οἱ δὲ ὡς εὐτελέστε ρον τὸ λεχθὲν ὑπαρχον παραπούλιον τοῦτο κατεάξαι καὶ δι᾿ αὐτοῦ τὴν τῆς πόλεως ἄλωσιν ποιήσασθαι. Τότε δὴ τότε ἅπασα ἡ πόλις ἀντὶ πετρῶν καὶ βελῶν τὰ δάκρυα ὡς ὁμβροτόκους νεφέλας πρὸς τὸν παντων Δεσπότην καὶ Θεὸν ἐξέχεον, λέγοντες· Καὶ τὰ νῦν ἐξελοῦ ἡμᾶς, ὁ Θεὸς, ἐκ τῆς παγίδος τῶν θηSignificationem,quæ vocabulis πούλπιτον et γωνάτιον lioc in sensu conveniat, nuspiam hisce adaptatam inveni; ex orationis tamen contextu visum et postremum vocabulum Latine interpretari murer; cujus vocis signifcationem ut apprime explanatam invenias, adi Lipsium Poliorceuticon lib. v, dialog. 3, inveniesque etiam ex iis quæ ibide.n is scriptor in medium adduxit, primum e dictis vocabulis idem fortassis, quod Latine vallum cacem, signalcare. Ita indubie locus quispiam, qui vel intra vel extra Thessalonicam situs erat, appeliatus tuerit. Thessalonicenses eo loco, quo destituta struxerunt, pulpitorumque e clavatis muricibus(22), lateuter in terra reconditis, exigua quadam e materia factis, machina, ut in eos inimici, cum agressionis impetum facturi essent, ferramenta hujusmodi haud videntes, impingerent, præparata fuit, atque in eo qui ibidem est, portu et ipso muris tunc haud munito, e tabulis lignisque quibusdam, ita ut et pectus tutarentur, instrumenta propulsatoria reliqua seu ad conflictum instrumenta fuere confecta, ac tandem, spe omni in Deum civitatisque defensorum Demetrium reposita, animo imbecillioribus sperato bello successu fiduciam addentes alacritatis suæ studium manifestum fecere. 162. Ac cum dies tres ita essent elapsi, Sclavicæque naves duorum circiter milliarum spatio a manibus navigarent, liebusque singulis loca expugnatu faciliora, unde eorum, quæ sperabant,deprædationem facerent, specularentur, die quarta, statim atque aurora illuxit, universa simul Barbarorum gens, clamore undique sublato, in civitatis murum irrupit, hi quidem e paratis petrobolis lapides ejaculantes, illi scalas adducentes,murum superare conabantur, alii portis ignem admovebant, alii lela, non secus ac hiemales nives, confertim cadentia in mania, emittebant, eratque videre mirandum illum telcrum nimbum, quemadmodum grandinis multitudo solis radios offuscal, ita aeren sagittis lapidumque ejectionibus obtegere. 163. Cum itaque talis ac tantus impetus factus esset, illi qui e Barbaris navigatione audaciores atque ad pugnandum fortiores erant, navibus ad luca quæ ab ipsis conspecta erant, cursim acces serunt, alii quidem ad ecclesiastica scala ubi et portella exsistit, turrin, occidentem versus sitam; alii vero ubi et suda(24),et quæ oculta erant, teilorum ut vocantur,clavalorum machina exsistebat, ad plagam muris destitutam, hi quidem, utpote instrumentis hujusmodi eos latentibes, exspectationis spe concepta, fore ut illac ingrede rentur; illi vero, quod prædictam illam portellam perrumpere facile esset, fore ut per illam civilalis expugnationem perficerent. Tum illico civilas tota lapidum ac telorum laco lacrymas velut imbriferas nebulas ad rerum omnium Dominum ac Deum ef fudit dicens: Et nunc, o Deus,e venantium laqueo muro Thessalonica erat, contra Sclavorum vim exstruxisse vallum, num. 171 auctor retulit; vallum sutem tribus constabat, fossa nempe aggere, et sudeto seu facto e sudibus acutis sepimento; quare cum hic auctor loquatur de souda, eo loco, quo muris destituta erat Thessalonica, exsisten e, vocabuluni illud idem significare autumo, quod sudetum; licet autem nec hoc in Lexicis occurrat, apud scriptores tamen id in usu esse, liquet ex iis, quæ laudatus Lipsius loco cit, profert. Idem fere hic per vocem τετλον, quod supra per vocem γωνάτιον, significari existimo. Adi interim Lipsium Poliorceuticon loco proxime cit, et lib. ut, dialog. 2,

SUPPLEMENTUM. nos eripe, ne inimici nostri dicant, Ubi est Deus ρευόντων, μὴ εἴπωσιν οἱ ἐχθροὶ ἡμῶν, Ποῦ ἐστιν ἡ eorum, in quem speraverunt? Clamabimus et nos Θεὸς αὐτῶν, ἐφ᾿ ὃν ἤλπισαν; Καί κραξόμεθα καὶ δν eliam per luum certaminum victorem, Domine: ἡμεῖς διὰ τοῦ ἀθλοφόρου σου, Κύριε «Η ψυχή «Anima nostra, ut passer ex insidiantium laqueo ἡμῶν, ὡς στρουθίον, ἐῤῥύσθη ἐκ τῆς παγίδος των liberata est; laqueus contritus est, et nos liberali θηρευόντων ἡ παγὶς συνετρίβη, καὶ ἡμεῖς ἐξου sumus. In nomine Domini, qui cœlum et terram σθημεν, ἡ βοήθεια ἡμῶν ἐν ὀνόματι Κυρίου, του facit, auxilium nostrum 12.» ποιήσαντος τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν, το 164. Tunc autem a plurimis propugnator ille ρξδ'. Τότε δὲ προφανῶς παρὰ πλείστων τεθές patriæque vere amator, gloriosissimus martyr De- ται ὁ ὑπέρμαχος οὗτος καὶ φιλόπατρις ὄντως Δημή metrius,chlamydem albam ferens, ac primum qui- τριος, ὁ πανένδοξος μάρτυς, χλαμύδα λευκήν φόρων, dem murum percurrons, deinde vero supra mare, καὶ πρῶτον μὲν τὸ τεῖχος διατρέχων, εἶτα δὲ καὶ veluti supra solum, cursim ambulans dilucide fuit ἐπὶ τῆς θαλάττης ὡς ἐπὶ ἐδάφους, δρομαίως περιconspectus. Atque hæc quidemn non solum plurimi, πατῶν. Καὶ ταῦτα μὲν οὐ μόνον οἱ τῶν τοῦ ἁγίου sacro baptismale initiati, tanquam digni viderunt, βαπτίσματος μεμυημένοι, ὡς ἀξιοι, πλεῖστοι ἐθεςverum etiam et genuini Hebræorum filii in Guttu- σαντο, ἀλλὰ γὰρ καὶ παῖδες Εβραίων ἄφθοροι κατέ rum, ut loquuntur, plaga fuere conspicati. Cum vὸ τῶν λεγομένων Βρόχθων μέρος ἐθεάσαντο κεί enim inordinatus navium prædictarum jactus, si- ὁμοιοτόκου φορᾶς τῶν λεχθεισῶν νηῶν ἀκανονίστου mili ex causa natus, per martyrem supervenisset, διὰ νοῦ μάρτυρος ἐπελθούσης καὶ εἰς ἑαυτὰς πριν atque in seipsas hæ incurrerent, aliquas ex iisdem πιπτουσῶν, τινὰς ἐξ αὐτῶν ἀνακυλῆσαι συνέβη καὶ sursum volvi, exsistentesque in illis Sclavos dejici τοὺς ἐν αὐταῖς ἀποβαλέσθαι Σκλάβους. ᾿Αλλ' ὁ πλο contigit. Qui vero nalando alio in navigio ser- λυμβῶν βουλόμενος ἐν ἑτέρῳ σώζεσθαι, τοῦτο κατ vari volebat, illud a se apprehensum subvertit, έχων ἔστρεφε, καὶ τοὺς ἐν αὐτῷ ἐν τῇ θαλάσση eosque, qui in eodem erant in inare conjecit. Ac ἀπέρριπτεν· καὶ λοιπὸν οἱ τῶν ἑτέρων ναυκλήρων jam ex aliis nucleris fuere, qui confugientium ad τῶν πρὸς αὐτοὺς προϊεμένων τὰς χεῖρας μετὰ ξιφών eos manus ensibus amputabant;alter alteri in caput ἀπέτεμνον· ἄλλος ἄλλῳ κατὰ τῆς κεφαλῆς τὸ ξίφος gladium adigebat, alius autem alium hasta vul- ἀπέπεμπεν· ἕτερος δὲ τὸν ἕτερον λόγχῃ ἐτίτρωσης, nerabat, ac quisque suiipsius saluti studens alte- καὶ ἕκαστος τὴν ἑαυτοῦ σωτηρίαν πραγματευόμενος rius inimicus fiebat, ac his quidem, qui in Tribo- τοῦ ἑτέρου ἐχθρὸς ἐγίνετο, καὶ τῶν μὲν προς τους los occultatos inciderant ibidem detentis, κρυπτοῖς παντήλοις εἰσβαλόντων ἐκεῖσε καταπεμένο illis vero magna e navium agitatione extra mare των, τῶν δὲ νῆῶν ἐκ μεγάλης κλάσεως ἔξω πρός in littore hærentibus, easque retrahere haud va-C τῷ αἰγιαλῷ ἀποστομωσάντων, καὶ μὴ δυνηθέντων lentibus, alii e civibus, qui viribus valebant, de- ταύτας ἀνακαλέσασθαι, οἱ σθεναροὶ τῶν πολιτῶν silientes, alii vero portellam, per quam inimici καταπηδήσαντες, ἕτεροι δε δι' οὗ ἤλπιζον οἱ πολέ sese civitatem expugnaturos sperarant, confrin- μιοι παραπυλίου πορθεῖν τὴν πόλιν τοῦτο οι πολ gentes, victoriam per eamdem, certaminum Vic- ται κατεάξαντες, δι᾿ αὐτοῦ τὸ νίκος συμπολεμήσει tore commilitante, obtinuere. τος τοῦ ἀθλοφόρου ἐκληρώσαντο. 165. At tunc videre erat mare totum Barbarorum e sanguine rubro colore linctum, Pharaonisque cum Ægyptiis in mari submersionem referens. Ea ipsa enim hora Dei misericordia scaturiit. Cum enim venli (erat enim ad summam hora diei secunda) tempus nondum esset,statim ventus peregrinus amavit, ut jam quæ permanserant, Barbarerum naves movere ad revertendum haud possent. Verum alii quidem vix ad Orientalem, alii vero ad Occidentalem plagam exierunt. Plurima porro Barbarorum occisorum corpora prope murum ac littus mare ejecit. Tandem, qui prope mare habitabant, omnes armati egressi abscissa infestissimorum capita supra portam terrestrem Barbaris ostendere; naulæ vero, qui incolumes supererant, divinitus 12 Psal. CXXIII, 7, 8. Cum nomina ἕτερος et οὗτος in neutro genere hic ponantur, generisque feminini substantivum ναῦς, navis, ad quod referuntur, præcedat, necesse est, ut aut dicta nomina in neutro genere perperam ponantur, aut ut post primum ex his omissum sit generis neutrius substantivum πλοίον, quod idem, quod ναῦς, significat. ρξε. Καὶ ἦν τότε θεωρεῖν τὴν θάλατταν πέσε τῷ τῶν βαρβάρων αἵματι ἐροθρωθείσαν, καὶ τὴν τοῦ Φαραὼ ἐπὶ τῶν Αἰγυπτίων καταπόντισιν άνα καλύψασαν αὐθωρὸν γὰρ τὸ Θεοῦ ἀνέβλυσε ἔλεος· οὔπω γὰρ τῆς ὥρας τοῦ ἀνέμου ὑπαρχούσης (ήν γάρ λοιπός ὥρα δευτέρα) εὐθέως ἄνεμος ἀξωτι κός κατέπνει, ὡς λοιπὸν μηδὲ τὰς εναπομεινάσε; τῶν βαρβάρων ναυκέλλας δύνασθαι πρὸς ὑποστο φὴν ἐλάσαι· ἀλλ᾽ οἱ μὲν πόλις πρὸς τῷ ἀνατολική μέρει, οἱ δέ πρὸς τῷ δυτικῷ ἐξῄεσαν· τὰ δὲ τῶν τεθνεώτων βαρβάρων πάμπολλα σώματα προς την τείχει καὶ τῷ αἰγιαλῷ ἡ θάλαττα ἀπεκρούετο 10 πὸν οἱ τοῦ παραλίου παντὸς ὁπλῖται ἐξελθόντες, τας τῶν δυσμενεστάτων κεφαλὰς ἀποτέμνοντες, δια του χερσαίου τείχους τοῖς βαρβάροις ὑπεδείκνυον· ε τ Vocabulum πάντηλον seu πάντηλος idem bir, ni fallar, quod murex seu tribolus, significat; ita scilicet murex, cum clavis undique sit confixus, vocari Græce haud inepte posse videtur, formalu scilicet nomine e voce πάντη, undique, et voce ήλος, clavus.

διασωθέντες πλωτῆρες τὸν θεόθεν αὐτοῖς γενόμενον sibi per certaminum Victorem cladem fuisse illaὄλεθρον διὰ τοῦ ἀθλοφόρου ἀφηγήσαντο, καὶ ἄπρα- tam, narrarunt, reque infecta, majorem instrum κτοι μετὰ πένθους μεγίστου τὰ πλεῖστα τῶν μαγγά- mentorum spoliorumque partem maximo cum νων καὶ τῶν σκύλων καταλιπόντες μετ' αἰσχύνης luctu relinquentes cum dedecore abierunt. ᾤχοντο. ρξς'. Οἱ δὲ τῆς θεοσώτου ταύτης τῆς καθ' ἡμᾶς τῶν Θεσσαλονικίων πόλεως δρόμῳ τὸ πανάγιον τέμενος τοῦ αὐτῶν προστάτου καὶ ὑπερμάχου καὶ ὑπερενδόξου καταλαβόντες μάρτυρος Δημητρίου τῷ Θεῷ εὐχαριστηρίους ύμνους ἀνέπεμπον λέγοντες· Εὐχαριστοῦμέν σοι, Δέσποτα οὐρανοῦ καὶ γῆς, ὅτι ἀναξίων ὄντων ἡμῶν τῆς παρὰ σου σωτηρίας διὰ τὰς ἐνούσας ἡμῖν ἁμαρτίας οὐκ ἔδωκας ἡμᾶς εἰς θήραν ὁδοῦσι τῶν ἐχθρῶν ἡμῶν· ἀλλ᾽ ἔσωσας ἡμᾶς προσω δεξάμενος τὰς αἰτήσεις του γνησίου θεράποντος Δημητρίου. Καὶ τοῦτο δὲ τεράστιον μέγιστον καὶ μνήμης ὄντως δεῖξαι ἄξιον, ὅτι ὁ τῶν αὐτῶν Σκλαβίνων ἔξαρχος, τοὔνομα Χάτζων, κατὰ τὸ αὐτῷ ειθισμένον διὰ μαντείας ᾑτήσατο μαθεῖν, εἰ εἰσελ θεῖν ἔχοι ἐν τῇ θεοφυλάκτῳ ἡμῶν πόλει, καὶ ἐῤῥήθη αὐτῷ, ὅτι εἰσελθεῖν ἔχει· τὸ δὲ πῶς οὐκ ὑπεδείχθη αὐτῷ, καὶ λοιπὸν ὡς ἀπὸ τῆς δοθείσης αὐτῷ μαντείας, χρηστὰς ἔχων τῷ δοκεῖν τὰς ἐλπίδας, θάρσει τὸ δράμα παρώξυνε». ρές'. 'Αλλ' ὁ ἀλλοιῶν καιροὺς καὶ χρόνους, καὶ διασκεδάζων βουλὰς ἐχθρῶν, τοῦτον ζῶντα αἰχμάλωτον τοῖς πολίταις διὰ τοῦ προσημανθέντος παραπυλίου παρέδωκεν· τινὲς δὲ τῶν τὰ πρώτα φερόντων τῆς καθ' ἡμᾶς πόλεως οἴκοι τοῦτον κατέκρυπτον κέρδους τινὸς καὶ τρόπων οὐκ εὐλόγων χάριν· ἀλλ' οὐδὲ ἐν τούτῳ ἤργησεν ή χριστόβουλος τοῦ ἀθλοφόρου προμήθεια· ἀλλὰ γύναια πρὸς ἀνδρείαν ἀναστήσας τόλμαν τοῦτον ἐκ τοῦ οἴκου, ἔνθα κατεκρύπτετο, ἐξήγαγον, καὶ σύρασαι διὰ τῆς πόλεως ἐλιθοβός λησαν· καὶ οὕτως ἀξίως τῆς αὐτοῦ δυσμενεστάτης γνώμης ἐπάξιον ἀπηνέγκατο θάνατον. Μηδείς οὖν τῶν φιλομαρτύρων ὑμῶν ἀπιστοῖτο τοῖς ἀγροίκως ἐν βραχέσι περὶ τούτων ἱστορηθεῖσιν· εἰ γὰρ καί τις ὡς ψευδή με ταῦτα συγγράψαι λογίζεται, σκοπείτω, ὡς ἐν γραφῇ τυγχάνουσι πρὸ τοῦ παναγίου τεμένους τοῦ ἀειμνήστου μάρτυρος Δημητρίου τοῦ πρὸς τῷ μέρει τοῦ καλουμένου ξύλου, δηλοῦντα τὴν ἅπασαν του πολέμου παράταξιν, καὶ τὴν εἰς ἡμᾶς διὰ τοῦ ἀθλοφόρου σωτηρίαν, δι᾿ οὗ ἀναπέμπεται δόξα, τιμή καὶ προσκύνησις τῷ Πατρὶ καὶ τῷ Γἱῳ. 166. Qui vero hujus a Deo servata ThessaIonicensis nostræ civitatis erant,sanctissimum patroni sui ac propugnatoris martyrisque gloriosissimni Demetrii templum festinato adeuntes,laudes Deo cum gratiarum actione conjunctas dederunt, dicentes: Tibi, Domine coli et terra, gratias aginius, quod nos propter adherentia nobis peccala salute a te obtinenda indignos inimicorum nostrorum dentibus in prædam haud tradideris, sed genuini servi Demetrii preces suscipiens servaris. Hoc porro etiam maximum,memoriaque,ut id exhibeamus, vero dignum fuit miraculum, eorumdem Sclavorum principem qui Chatzon vocabatur pro more suo, furetne in custoditam a Deo civitatem nostram ingressurus, oraculi petitione discere studuisse, eique fore ut ingrederetur, responsum fuisse; quo autem modo ei ostensum haud erat, tanden etiam, utpote e dalo sibi rati cinio bonam,ut apparebat, spem habens,rem audacter fuit aggressus. 167. Verum qui occasiones ac tempora mutat, inimicorumque consilia dissipat, vivum illum civibus per præfalam portellam captivum tradidit; quidam autem civitatis nostræ primores domi suæ illum lucri alicujus studiorumque, rationi haud consentaneorum,causa absconderunt: verum neque hac in re Christi consiliis sapiens certaminum Victoris providentia otiata est; verum mulieres ad fortem audaciam ab eo excitata,e domo, ubi latebat, illum eduxerunt, tractumque per civitalem lapidibus oppresserunt; atque ita merito mortem voluntate sua infestissima dignam subiil Nemo igitur vestrum, qui martyrem amatis, iis quæ de illis rustico sermone narrata paucis sunt, fidein deneget Quod si enim quis hæc, ut falsa, scripsisse me autumet, videat qui ante sanctissimum semper memorandi martyris Demetrii templum ad ligni, ut vocatur, locum in scriplis ostendant omnem belli ordinem, salutemque nobis collatam per certaminum Victorem, per quem tribuitur gloria, honor et adoratio Patri et Filio, etc. CAPUT II. Sclavi iterum Thessalonicam aggrediuntur, Deumque ac sanctum Demetrium sibi contrarios experti, re infecta, recedere coguntur εξη'. Καὶ θαυμάτων θαύματα τυγχάνει ἀνώτερα, καὶ πραγμάτων πράγματα υπάρχει ὑπέρτερα, και Nec hoc ducis Sclavorum nomen uspiam alibi invenio. In nece Chatzoni tam indigne illata partem quampiam, uti hić auctor indicat, habuisse sanctum Demetrium, multum dubito. Quæ hactenus cap. praesenti de Sclavorum contra Thesalonicam expeditione, hujusque infclici successu auctor retulit, facile quidem,quantum 168. Et miracula miraculis majora sunt et res rebus praestantiores,et bella a bellis differunt,et scripta opinor, apud omnes fidem invenient; verum qui miraculo id factum, visionemque supra relatam, qua sese sanctus Demetrius plurimis spectandum tum dederit, haud facile admittant, non defuturos existimo. Caput hoc in codice olim Mazarinæo, e quo bic typis primum excuditur, a fol. verso 144 usque ad fol. 155 excurrit; ac sequentem quidem hunc

SUPPLEMENTUM. scriptorum discrimen ostendunt, et studia studiis πολέμων πολέμοι διαφέρουσι, καὶ συγγραφεί στο utiliora exsistunt, et magistri magistris docendi γραμμάτων δεικνύουσι τὸ διάφορον, καὶ τόνοι τόνων peritia præcellunt; quodlibet autem, quæ pro- εἰσὶν εὐχρηστότεροι, καὶ διδάσκαλοι διδασκάλων εἰσὶ prio suo statui conveniunt, vires sibi ex ipsa διδακτικώτερο:· ἕκαστον δὲ τῇ οἰκείᾳ ἐπακόλουθον recta habitudine consequitur. Ut præsens igitur ἁρμονίᾳ τὴν ἀπ' αὐτῆς τεύξεται ἀκολούθου ευεξίας argumentum tractemus, occasio causaque est a τὴν ἀρετήν. Αφορμὴ τοίνυν καὶ ταύτῃ (sic) τοῖς πα nobis nominatus habitusque pater noster Joan- ροῦσι καὶ αἴτιος γεγένηται ὁ πρόσθεν ἡμῖν λεχθεὶς καὶ nes, qui post suam hinc ad Deum migrationem, γενόμενος ἡμῶν πατὴρ Ιωάννης, ὃς καὶ μετὰ τὴν una cum populari suo genuinoque amico, Dei, ἐντεῦθεν πρὸς Θεὸν ἄφιξιν, ὡς παρὼν ἡμῖν διαλέγε inquam, martyre, maxime venerando Demetrio, ται, συνικετεύων τῷ συμπατριώτῃ καὶ γνησίῳ αὐτοῦ supplices ad Deum misericordem preces pro no- φίλῳ, τῷ πανσέπτῷ, λέγω δὴ μάρτυρι τοῦ Θεοῦ bis dirigeas, nobiscum non secus ac praesens lo- Δημητρίῳ, τὰς ὑπὲρ ἡμῶν ἀναπέμπων τῷ εὐσπλέγ quitur, dum Christo accepta animæque salutares χνῳ Θεῷ ἱκεσίας, οὔπερ διὰ μνήμης διηνεκούς έξιον illius ad nos admonitiones recordatione continua, ἐστι λέγειν τὰς πρὸς ἡμᾶς χριστοτερπεῖς αὐτοῦ καὶ prout par est, legimus. Ut nos igitur illius assidue ψυχοσώστους παραινέσεις. Δίκαιον οὖν ἐστιν ἡμᾶς reminiscamur, est æquum. Divinitus enim ei pro- μεμνῆσθαι αὐτοῦ διηνεκώς· θεόθεν γὰρ κατασφάλι missa confirmataque fuit assidua patriæ salus; στο, καὶ ἐν βεβαίῳ εἶχε τῆς οἰκείας πατρίδος τὴν ex quo autem civitati a Servatore Christo in cjus διηνεκή σωτηρίαν· ἀφ᾿ ἧς γὰρ ἠκρίβωτο κεχαρίσει curatorem datum esse Demetrium, cognovit,con- τῇ πόλει τὸν αὐτῆς προμηθέα Δημήτριον περὶ Σω tinuam hanc a nobis, dum civitas nostra immota τῆρος Χριστοῦ, ταύτην παρ' ἡμῶν ἀντιμισθίαν διηνε atque inconcussa per Deum semper staret, retri- κἢ ᾐτήσατο, ὡς ἀτρόπου καὶ ἀσαλεύτου διαπαντός butionem postulavit; hincque opinor, non scrip- τῆς καθ᾿ ἡμᾶς πόλεως ὑπὸ Θεοῦ ὑπαρχούσης· διὸ sisse illum tandem, uti alio loco diximus, alias δή, ὡς οἶμαι, μὴ συγγράψασθαι λοιπὸν τὰς ἑτέρας, obsidiones ὡς προείπομεν ἐν ἑτέρῳ, πολιορκίας. ρέθ'. Μετὰ γὰρ τὴν ἤδη ἀφηγηθεῖσαν τῶν Σκλαβίνων, ἤτοι τοῦ Χάτζωνος, παμπληθον ὁρμὴν, καὶ τὴν ἐπ' αὐτοῖς γεγενημένην διὰ τοῦ ἀθλοφόρου εὐάλωτον δικαίαν κατασφαγὴν, καὶ λοιπὸν ὡς ἐπο ονείδιστον αὐτοῖς τὸν καθ᾿ ἡμᾶς γενέσθαι πόλεμον, βλάβην τε οὐ μικρὰν αὐτοὺς ὑπομένειν, ἐκ τοῦ τοὺς c ὑπ᾽ αὑτῶν αἰχμαλωτισθέντας εἰς τὴν καθ᾿ ἡμᾶς νεοφεύγοντας θεόσωστον πόλιν ἐλευθεροῦσθαι διὰ τοῦ ὁδηγοῦ καὶ λυτρωτοῦ αὐτῶν καὶ ἡμῶν κηδεμένος Δημητρίου. Ενθεν οὖν πικρίας αὐτοῖς ὑπέστημε τοῦτο γίνεται, ὅτιπερ πρὸς οἷς τῶν ἀνδραπόδων στεν ροῦνται, ἀλλὰ καὶ τινα τῶν σκύλων τῆς ἐξ αὐτῶν πορθήσεως λαμβάνοντες πρὸς τοὺς ἐνταῦθα ἀπολο δράσκουσιν. Σκέψις οὖν τούτοις ἐκ πόνου μεγίστου γεγένηται, καὶ δώρα πάμπολλα συναθροίσαντες τῷ τῶν ᾿Αβάρων χαγάνῳ δι᾿ ἀποκρισιαρίων ἔστειλεν ὑπόσχεσιν πλείστης ολκῆς χρημάτων μετὰ καὶ τῶν μελλόντων πορθήσάι, ὡς αὐτοὶ διεβεβαιούντο, ἐκ τῆς καθ᾿ ἡμᾶς πόλεως παρέχειν ἐπαγγειλάμενοι, εἴ με τὴν αὐτοῦ ἐπὶ τοῦτο παράσχοιεν αὐτοῖς συμμαχίαν· ὡς εὐαλώτου τῆς πόλεως παρ᾽ αὐτῷ καθομολογηθεί σης, ταύτης φασκόντων παρ᾽ αὐτοῖς ληφθησομένης, eodem nostro auctore anonymo, quæ huc usque cap. præsenti occurrunt, præfationis seu exordii in modum iis quæ sequuntur, recte præmitti. 169. Post jam narratain ergo Sclavorum seu Chalzonis numeroso cum exercitu aggressionem, factamque in iis per certaminum Victorem facili negotio justam cadem,ut bellum adversus nos motum ipsismet jam probrosum esset, damnumque haud modicum ex eo quod capti ab eis, fugientes ad civitatem nostram,a Deo servatam, per istorum via ducem sospitatoremque nostrum ac curatorem Demetrium liberali essent, sufferrent,evenit. Hinc igitur id illis amaritudinis fomes est factum, quod præterquam quod mancipiis orbarentur,aliis etiam quibusdam,quæ illi prædati fuerant, surreptis, ad eos qui hic sunt, aufugerent. dolore itaque mazimo consilium iniere,plurimaque congregatadlona per apocrisiarios ad Avarum chaganum miserunt, sese praeterea plurimi pecuniarum ponderis una cum iis quæ,ut ipsi dicebant, e civitate nostra prædaturi essent,promissionem adjungere annuntiantes,si ipsis ad hoc socia arma vellet præbere: cum civitas apud ipsummet facilis expugnatuagno. sceretur, fore ut ea per illos caperetur,dicebant, nec η solam et medio eorum relinquendam quod titulumn: Περὶ τοῦ πολέμου του Χαγάνου, De bello Chagani, ibidem in capiie præfert; licet autem in titulorum elencho, qui in laudato codice toti operi seu capitum lucubrationumve fere omnium, in Fo contentarum, collectioni a fol. verso 10 usque ad fol. verso xi præfigitur, Χάτζωνος legatur, Χαγάνου tamen retinendum esse, apparet e capite subjecto, ad quod prædictus titulus spectat. Huic interim alium, quem hic cernis, ob rationem supra plus semel memoratam, substitui. Qui hinc, quemadmodum auctor noster anonymus mox hic indicat, Joannes Thessalonicensis obsidiones, ætate sua seu, ipso jam episcopo, factas, atque ab ea, quam lib præcedenti verbis ejus dedimus, distinctas, silentio præteriret, moveri potuerit, haud satis intelligo. Nec video etiam, ab Id est, nuntios seu legatos: vocem autem Græcarn ἀποκρισιάριος, quæ ad nuntium seu legatum signif abdum a Theophane, Cedreno, Niceta, aliisque plus semel adhibetur, Latine hic interpretatus sum apocrisiarius, quod vox hæc in eadem, in qua apud dictos scriptores Græcos vox αποκρια σιάριος, significatione apud mediæ et infimæ latinitatis (adi ad vocabulum istud in Glossario Cangium) scriptores adhibita inveniatur, itaque quodammodo textui Græco versio Latina reddatur conformior. Quæ huc usque a vocibus ὡς εὐαλώτω in textu Græco occurrunt, sensum magis, quam verbe

καὶ μὴ μόνον εἰς μέσον αὐτῶν καθεστάναι, διότι τὰς ὑπ' αὐτὴν πάσας πόλεις καὶ ἐπαρχίας ἐξ αὐτῶν ἀοικήτους γενέσθαι, ταύτην δὲ μόνην, καθὼς εἴρηται, ἐν μέσῳ αὐτῶν ὑπύρχειν, καὶ αὐτὴν ὑποδέχεσθαι πάντας τοὺς αποφύγους τῶν ἐκ τοῦ Δανουβίου μερών, Πανονίας τε καὶ Δακίας καὶ Δαρδανίας, καὶ τῶν λοιπῶν ἐπαρχιῶν τε καὶ πόλεων καὶ ἐν αὐτῇ ἐπε ερείδεσθαί. ρο. Προθύμως οὖν ὁ λεχθεὶς τῶν ᾿Αβάρων χάγα. νος τὸ αἰτηθὲν παρ' αὐτῶν ἐκπληρῶσαι σπουδάζων, τὰ ἐνδότερον αὐτοῦ πάντα βάρβαρα φύλα συναθροί» σας, ἅμα τε τῶν πάντων Σκλαβίνων καὶ Βουλγάρων καὶ ἀπείρων ἐθνῶν ἀναριθμήτω λαῷ, παρετάξατο μετὰ διετή χρόνον τῇ μαρτυροφυλάκτῳ ταύτῃ ἡμῶν πόλει, καὶ ἱππέας ἐπιλέκτους ἐγκαθοπλίσας δρόμῳ ταχύτατῳ προέπεμψεν ἀγνώστως ἐπιβῆναι ἀθρόον τῇ πόλει, καὶ τὸν αὐτῆς λαὸν ἔξω λαβόντας ἢ καὶ κατασφάξαντας, τότε μετὰ ἀναμονῆς τὸν λεχθέντα χάγανον καταλαμβάνειν μετὰ καὶ τοῦ παρ᾽ αὐτοῦ κατασυναχθέντος λαοῦ τοῦ ἐπιφερομένου διαφόρους κατασκευές μαγγάνων πολεμιστηρίων πρὸς πόρθη σιν τῆς καθ' ἡμᾶς πατρίδος. Καὶ ταύτῃ τῇ βουλῇ καὶ τῷ τρόπῳ τὸ ἅπαν βάρβαρον ὁπλισθέν ὥρμησαν, ὥραν πέμπτην ἐξαίφνης οἱ ἱππεῖς ἐκπάντοθεν σιδηρένδυτοι ἐπιῤῥίψαντες, διὰ τὸ τοὺς τῆς πόλεως μὴ προεγνωκότας τοὺς ἐν ἀμητῷ πάντας, τοὺς μὲν κατἔσφαξαν, ἑτέρους δὲ αἰχμαλώτους ἔλαβον, μεθ' ὧν περ εὗρον ἀγελαίων πλείστων ζώων, καὶ λοιπῶν τῶν ἐπὶ ἐργασίᾳ τοῦ ἀμητοῦ σκευῶν. ροα΄. Ως λοιπὸν ἐγνωκέναι τοὺς τῆς πόλεως τὴν ἠπειλημένην αὐτοῖς τῶν βαρβάρων ἀπροσδόκητον ἐπὶ πολιορκίᾳ ἐπέλευσιν, καὶ ἐν ἀθυμίᾳ πολλῇ γενέσθαι, διόπερ καὶ τῶν πρὸς παράταξιν ἀπορούντων, ἄλλος ἄλλῳ πρὸς εὐθυμίαν έχαρίζετο λόγος, ἕτεροι δὲ τῶν ἀπὸ Ναϊσσοῦ καὶ Σαρδικής υπαρχόντων, ὡς πεῖραν τῆς αὐτῶν τειχομαχίας εἰληφότες μετά θρήνων ἔλεγον, ὅτι Ἐκεῖθεν φυγόντες ἐνταῦθα ἥκομεν μεθ᾽ ὑμῶν ἀπολέσθαι, μία γὰρ τούτων λίθου βολὴ τὸ τεῖχος κατεάξει. Ὁ δὲ τὴν ἐπισκοπὴν μετὰ χειρας ἔχων ὁ προονομασθεὶς Πατὴρ ἡμῶν Ἰωάννης μὴ ῥαθυμεῖν παρήνει, ἀλλὰ προθύμως τῶν δεόντων ἀνθοπλίζεσθαι, διαβεβτιούμενος διαβεβτιούμενος μηδὲν λυπηρὸν ἢ δκνηρεν φέρειν, τῷ Θεῷ δὲ μᾶλλον καὶ τῷ μάρτυρι τὰς ἐλπίδας ἐπιῤῥίπτειν. Τούτοις δὲ καὶ τοῖς τοιούτοις τὸ θάρσος διὰ τῆς παραινέσεώς τε καὶ βεβαιώσεως ὁ ὅσιος Πατὴρ τοῖς πόλεως παρέχων και sequendo Latine hic interpretatus sum, quod, ut Verbum verbo reddatur, boc loco, haud sufferat Græca constructio, aut etiam, ut sensum omnino perfectum gignat, aliquid ex amanuensium vitio deesse videtur. omnes circa illam civitates ac provinci habitatoribus vacuæ essent effecta, hæc autem sola, ut dictum est, superesset, omnesque a Danubii partibus, Pammoniaque et Dacia et Dardania, reliquisque et provinciis et urbibus, transfugas reciperel atque in sinu suo foveret. 170. Alacriter igitur præfatus Avarum chaganus,quod postulatum per illos erat, adimplere studens, interiores omnes ditionis suæ nationes barbaras una cum Sclavorum omnium et Bulgarorum gentiumque numero infinitorum populo congregatas post duorum annorum spatium in hanc nostram a martyribus custoditam civitatem instruxit cumque equites selectos armasset, eos ut subito contra civitatem procederent, forisque hujus populo apprehenso occisove,suo deinde coinmododietum chaganum una cum congregato ab eo populo, qui diversum machinarum bellicarum apparatum ad patriam nostram expugnandam ducebat, accederent, celeri cursu præmnisit. Atque hoc consilio modoque omnis Barbarorum kens armata movit, hora quinta ex improviso equites, ferro undequaque instructi, irrumpentes, propterea quod, qui civitatis erant, id non prænoscentes in messe essent, alios quidem occiderunt, alios vero captivos abduxerunt, quibuscum et plurima jumenta reliquaque messis operi subservientia ustensilia invenere. 171. Cum tandem, qui civitatis erant, inexspectatuis, qui ipsos minabatur, Barbarorum ad obsidionem accessum cognovissent, magnaque, quod et iis quæ ad confictum necessaria erant, destituerentur, in animi dejectione essent, aller alleri ad alacritatem sermo jungebatur,alii autem ex iis, qui ex Naisso et Sardica erant, veluti illorum muros oppugrandi artis experienliam nacti cum lamentis dixerunt: Inde fugientes, vobiscum ut pereamus huc venimus, unus enim illorum lapidis jactus murum confringel. Verum supra nominatus, qui tunc episcopatum in mani bus habebat, Pater noster Joannes, ne animos desponderent, sed ul alacriter, que necessaria erant, ex opposito ad bellum pararentur, monebat, rem sese acerbe gravateque haud ferre, in Deum vero et martyrem spem conjicere præ se ferens. Hac spatio post priorem illam accidisse innuitur, consectarium fit. Uibs hac quæ fralis modo Nissa, Gallis Nicée dicitur, in Mysia superiori sita est, habeturque e Servæ præcipuis. Adi ad vocabulum Naissus in lexico Geographico Baudrandum. In laudato ad not. praced. Lexico Geographico duæ nominis hujus civitates, alters nempe in Dacia ad Istrum fluvium, altera in Thracia, Naissum inter et Philippopolim sita, assignantur: utra autem ab auctore nostro anonymo hic memoretur, pro certo asseverare non ausim, licet interim magis propendeam, ut de post, riori sermonem Cum suscepta a Selavis, de qua cap. præced., contra Thessalonicam expeditio sub Constante tertio aut altero e binis ejus successoribus (adi Adnotata supra col. 1326, Dot. 18 et 20 ovenerit, pariter sub aliquo e tribus istis imperatoribus expeditionem, cap. præsenti narratam, verosimillime evenisse, ex hoc hujus loco, utpote quo, spectatis simul antecedentibus, duorum duntaxat annorum ei esse existimem,

SUPPLEMENTUM. ἀντιμαχίαν εὐτρεπιζόντων μετ᾿ ὀλίγας ἡμέρας καὶ αὐτὸς ὁ τῶν βαρβάρων χάγχνος μετά τοῦ ἑτέρου πλήθους τῶν τε Βουλγάρων καὶ τῶν προλελεγμένων πάντων ἐθνῶν, καθάπερ λαῖλαψ χειμερινή, τῇ ἁγιο φυλάκτῳ ταύτῃ πόλει διὰ πάσης τῆς χερσαίας προς ῆψε τῷ τείχει, καὶ περιστοιχίσας ἅπασαν τὴν πόλιν, ὡς μίαν ὁρᾶσθαι ἐκπάντοθεν τὴν πάντων κεφαλήν, καὶ μηδὲ τὴν γῆν ὑποφέρειν τῆς αὐτῶν ἐπιβάσεως τὴν πληθύν, μηδὲ αὐταρκεῖν τῶν ἀγωγών, ἢ τῶ φρεάτων τὰ ὕδατα πρὸς τὴν τούτων καὶ τῶν ἀλόγων ζώων αὐτῶν δαπάνην. autem ac similia monendo affirmandoque beatus a τῷ τείχει μετ᾿ αὐτῶν ἐνδιατρίβων, καὶ τῶν πρὸς Pater audaciam eis qui civitatis erant, subjiciebat, atque cum iis in mmnibus manebat, cumque paucos post dies omnis ad resistendum essent parata, ipse etiam Barbarorum chaganus cum alia et Bulgarorum et omnium prædictarum nationum multitudine custoditæ huic a Sancto civitati, velut procella hiberna, ex universa continentis plaga ad mania applicuit, universam etiam civitatein circumdans, ita ut unum duntaxat undequaque caput cerneretur, nec terra invasionis eorum multitudinem ferret,nec cibaria, vel eorum qui in circuitu sunt, fluviorum aut puteorum aquæ usibus sufficerent. eorum atque eorumdem animalium irrationalium 172. Tunc, qui civitatis erant, Barbarorum om-Β ροβ'. Τότε δὴ ἑωρακότες οἱ τῆς πόλεως τὸ ἀνείnem multitudinem incomparabilem, ferro muni - καστον τῶν βαρβάρων πλῆθος ἅπαν σεσιδηρωμένον, tam, petrobolorumque ad colum usque undequa- καὶ τὴν νῶν, πετροβόλων ἐκπάντοθεν ουρανομήκη que sublimem, ita ut altitudo interiorum muro- παράστασιν, ὡς ὑπερβαίνειν τῷ ὕψει τὰς τῶν ἔσω rum pinnas superaret, apparitum viderunt; alios τειχῶν ἐπάλξεις, ἄλλους δὲ τὰς καλουμένας ἐκ πλοquidem qui, ut vocantur, e cralibus coriisque le- κῶν καὶ βυρσῶν χελώνες, ἄλλους πρὸς τοῖς πύλαις studines, alios qui contra portas e lignis maximis κριοὺς ἐκ ξύλων μεγίστων, καὶ τροχῶν εὐπερικυλί. rouisque facile versatilibus arietes, alios vero qui στων, ἑτέρους δὲ πύργους ὑπερμεγέθεις ξυλοκατα ligneas muri altitudinem excedentes,ætaleque lu - σκευάστους, ὑπερβαίνοντας τὸ ὕψος τοῦ τείχους xurianti juvenibus armatis sursum instructas tur- κατασκευάσαντας, ἔχοντας κατεπάνω νεανίας σφρι res præparabant, alios rursus, qui ut vocantur, γῶντας καθωπλισμένους, ἑτέρους δὲ τοὺς καλουμέ jacula missilia alios qui scalas rolis subjectis νους ὅρπηκας έμπεπηγότες, άλλους υποτρόχως κλί mobiles adducebant, alios qui machinas candentes μοκὰς ἐπιφερομένους, ἑτέρους διαπύρους μαγγανείες moliebantur, adeo ut ex iis quæ cernebantur, im- ἐπινοοῦντας, ὡς ἐκ τῶν δρωμένων ἐν ἀμέτρῳ βλέψει modico marore civitas detenta diceret, quia τὴν πόλιν συσχεθε σαν λέγειν, ὅτι Εἰ καὶ ἐκ τῶν Tametsi prioribus obsidionibus civitatem liberarit προτέρων πολιορκιῶν τὴν πόλιν ἐλυτρώσατο ὁ Θεός, Dominus, ex hac tamen (nunquam enim tantam ἀλλ᾽ ἐκ ταύτης οὐκ οιόμεθα σώζεσθαι· οὐδέποτε γὰρ Barbarorum multitudinem, civitati imminentem, τοσαύτην πληθὺν βαρβάρων τις τῇ πόλει προσβαλεῖν quisquis viderat servandos nos esse incolumes, τεθέαται. Καὶ ταῦτα καὶ πλεῖστα οἱ μάλιστα ἀπειρο haud putamus. Αtque hæc et plurima ii maxime, πόλεμοι. qui bellum haud erant experti. 173. Predictus aulem Pater ac episcopus, ne languido quid animo ferrent, sed ut cerlaninum Victorem, quo et nunc pro illis decertaret, deprecarentur, monebat. Tunc autem beatissimus ille Pater virum quemdam fulgidum in somno vidit, dicentem sibique quodammodo, ut lato esset animo, imperantem: Ne tristitia dejiciaris, te moneo, dicebat,quia si universa simul civitas, Domnine, miserere, exclamarit, hac etiam obsidione liberabitur. Cum hinc porro deinceps maxima cura reique visa anxietate afficeretur, modosque diversos animo revolveret, ac quomodo (populo omni per civitatis mania disperso Barbarisque alias aliorsum tumultuantibus) fieri id posset, diceret, solum tunc lacrymis rigabat, Deum multum misericordem orans ac dicens: (38; Cum sub tribus imperatoribus proxime memoratis Bulgandi haud raro. uli apud Theophanem, Cedrenum et Zonarum videre licet, in imperit Romani terras excurrerint, aliquos saltem ex iis Avarum Chagano, expedition. m adversus Thessalonicam tunc suscipienti, sibi adjungere, difficile sabe baud exstiterit. ρογ'. Ὁ δὲ προῤῥηθείς Πατήρ καὶ ἐπίσκοπος παρήνει μηδὲν ῥάθυμον φέρειν, ἀλλὰ τὸν αθλοφόρον αἰτεῖσθαι καὶ τὰ νῦν συμμαχεῖν. Τότε δὲ κατ᾽ ἐνα ὁρᾷ ὁ παμμακάριστος ἐκεῖνος Πατήρ τινα λαμπρὸν ἄνδρα λέγοντα καὶ ὡς εὐθυμοῦντα αὐτόν· Μὴ ἀθ μεῖν σε παραινώ, φήσας, διότι, ἐὰν ἅπασιν ἡ πόλις ομοθυμαδόν ανακράξῃ τὸ Κύριε, ἐλεησον, καὶ ἐκ ταύτης τῆς πολιορκίας διασωθήσεσθε. Οθεν λοιπόν τότε ἐν πλείστῃ φροντίδι καὶ ἀδημονίᾳ τοῦ ὀραθέντος γενόμενος, καὶ διαφόρους τρόπους ἐν βουλαῖς ἐνα ιχνεύων καὶ λέγων· Πῶς δυνήσεται τοῦτο γενέσθαι; τοῦ γαρ παντὸς λαοῦ διὰ τοῦ τείχους τῆς πόλεως σποράδην υπάρχοντος, καὶ των βαρβάρων ἄλλας ἀλλαχόσε θορυβούντων, κατέβει τοῖς δάκρυσι το ἔδαγος, δυσωπών τον πολυέλεον θεὸν καὶ λέγων. Ita hic duo vocabat Græca ὅρπηκας ἐμπεπηγότας interpretatus sum, quod, cuin vocabulum όρπηξ præter alias ei altributas significatione idem cuam, quod Latine jaculum, significt, perspiciam, quanam illis queat potior hoc signifi tio quadrare,

ρολ. Σύ, Δέσποτα τῶν ἁπάντων, φιλάνθρωπος 174. Tu, rerum omnium Domine, misericors ὤν, το δόκησας δι' ἡμᾶς ἐνανθρωπήσαι, καὶ σταυρὸν cum sis, propter nos naturam humanam assuκαὶ θάνατον ὑπὲρ τοῦ γένους ἡμῶν ὑπομεῖναι, σύ mere, crucemque ac mortem pro genere nostro προσήγαγες ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν θυσίαν καθαρὰν τῷ sufferre voluisti, tu leipsum pro nobis obtulisti σῷ Πατρὶ, σὺ ἐξηγόρασας ἡμᾶς σεαυτῷ τῷ οἰκείῳ Patri tuo sacrificium mundum,tu nos tibi proprio αἴματι, ἐκλεξάμενος ἡμᾶς λαόν σου περιούσιον, ἔθνος sanguine emisti,eligens nos populum tuum pecuἅγιον, μὴ εἰσέλθωσιν ἔθνη εἰς τὴν κληρονομίαν σου, liarem, gentem sanctam: non inirent gentes in μὴ μιαίνωσι τοὺς ἁγίους, οὓς οὐτὸς ηὐδόκησας ἐν hæreditatem tuam, ne commaculent sancta temαὐτοῖς ἐνοικῆσαι, κὴ ἐπαιρέσθωσαν καθ᾿ ἡμῶν, ὡς pla tua, quæ ipse inter eam inhabitare voluisti, πάλαι ἐπὶ τοῦ Δαυΐδ ή μεγαλοῤῥήμων Γολιαθ, ἀλλὰ ne adversus nos, uti quondam arrogans Goliath δὸς ἡμῖν τοῖς ταπεινοῖς καὶ ἀναξίοις δούλοις σου, ὡς adversus David, exaldentur; sed nobis humilibus τῷ σῷ παιδὶ Δαυὶδ λίθον σωτήριον, τὴν σὴν ἀόρατον alque indignis servis tuis, ut famulo tuo David, da συμμαχίαν, όπως δι' αὐτῆς σφενδονίσαντες τὰς lapidem salutarem,tuam invisibilem in bello opem, κατοτέχνους καθ' ἡμῶν τῶν βαρβάρων ἀποκρουσώ ut per eam funda utentes dolo adversus nos insμεθα φάλαγγες, μὴ ἀπράκτους τὰς ὑπὲρ ἡμῶν διὰ tructas Barbarorum phalanges repellanus, ne fuτοῦ ἀθλοφόρου σου προσαγομένας δεήσεις ποιήσῃς, sas a tuo certaminum Victore pro nobis preces μὴ ἰσχύσῃ καθ᾿ ἡμῶν τὸ εἰδωλόπηκτον καὶ ἀθεμιτό- irritas facias, ne adversus nos, ne, Domine,idolis γαμον καὶ παράνομον ἔθνος, μή, Δέσποτα· δείξον addicta ac incesla impiaque natio prævaleat, exἡμᾶς καὶ νῦν νέον σου λαὸν Ἰσραήλ, ὡς ἐκ τῶν Αἱ- hihe nos etiam nunc novum tuum ab Ægyptiis γυπτίων διασωθέντα, quodammodo servatum, populum Israel. ρος. Καὶ ταῦτα καὶ πλεῖστα εὐχόμενος τοὺς που λίτας παρεθάρρυνεν ἀξίους παριστῶν ἑαυτοὺς τῷ Θεῷ καὶ ὑπὲρ πατρίδος καὶ ναῶν παναγίων καὶ πίστεως διανίστασθαι, καὶ τῶν βαρβάρων ἐναντίον ἀντιπαρατάσσεσθαι. Τῆς οὖν πολιορκίας γινομένης, καὶ τῶν πετροβόλων πάντοθεν ἀκοντιζόντων οὐχὶ πέτρας, ἀλλ᾽ ὅρη καὶ βουνούς, εἷς ἐν τῇ ἔνδον τῶν πολιτῶν πετραρέα ὑπάρχων θεόθεν ἐμπνευσθείς μικρῷ κάχληκι ἐπιγράψας τὸ ὄνομα τοῦ ἁγίου Δημητρίου ἠκόντισε κράξας, Ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Δημητρίου· καὶ ἀπολυθέντος τοῦ λίθου, ὁμοίως καὶ ἔξωθεν ἐκ τῶν βαρβάρων ὑπὲρ αὐτὴν τριπλοῦ καὶ ἐπέκεινα καθεστῶτος, ὑπαντῆσαι τοῦτον καὶ ἀνθυποστρέψαι εἰς τὴν χώραν τῆς βαρβαρικής πετροβόλου, ἀμφοτέρους κατελθόντας καὶ τοὺς ἐκεῖσε ἀποκτεῖναι μετὰ τοῦ ἐν αὐτῇ ὄντος μαγγαναρίου, καὶ μετὰ τοιοῦτον θαῦμα, μέσης ἤδη τῆς ἡμέρας γενομένης, ἄφνω σεισμὸς μέγας ἐγένετο, ὥστε πάντα τὸν λαὸν τῆς πόλεως ἀνακράξαι τὸ Κύριε, ἐλέησον. ρος. Τοῦ δὲ βαρβαρικού πλήθους ἑωρακότος τὸ τεῖχος καταπεπτωκὸς ἔπαν, συνεφορμῆσαι πρὸς τὸ τὴν πόλιν ἑλεῖν, καὶ πλησιασάντων αὐτῶν ὁρᾶν τὸ τεῖχος καθάπερ τὸ πρῶτον ἑστὼς, ἔνθεν τε ἐπεγνωκέναι τὸν τὴν τοιαύτην έωρακότα ἐπαγγελίαν ἀρχιερέα, ὅτι ἐπέσκεπται τὴν πόλιν ὁ Κύριος διὰ τοῦ ἀθλοφόρου αὐτοῦ. Εὕρηνται γὰρ, ὡς καὶ πλεῖστα τεθέανται, ἐκ τῶν παρὰ τῶν βαρβάρων ῥιφέντων, ὡς νιφάδων, βελῶν, τινὰ ἐξ αὐτῶν τὸ ἑπτερωμένον μέρος τῷ τείχει κολληθέντα, τὸν δὲ σίδηρον πρὸς τοὺς ὑπεναντίους τρέπειν. Ἔκτοτε οὖν τοῦ προέδρου τὴν γεγενημένην τῇ πόλει παρὰ Θεοῦ ἐπισκοπὴν διὰ τῆς τοῦ σεισμοῦ ταραχής σαφηνίσαντος, καὶ τῶν βαρβάρων ἔξωθεν καταπλαγέντων, ἐπιπλείω οἱ τῆς πόλεως ἀνδρίαν κατὰ τῶν ἐναντίων ἠμφιέσαντο· τινὲς Talia sane sunt, quæ hic ab auctore nostro narrantur, u:, si modo locum obtinuerint, dubitare Don sinant,quin tum Thessalonicensibus prodigiose a sancto Demetrio fuerit succursum. Interim, quam a Joanne Thessalonicensi ad Deum 175. Atque hæc et plurima orans civibus fiduciam addebat, quo seipsos dignos Deo exhibe rent, ut et pro patria et templis sanctissimis et Gide insurgerent,acieque contra Barbaros decertarent. Obsidione igitur incepta, petrobolisque uodequaque, non lapides, sed montes et colles, ejaculantibus, unus in civitate e civibus lapidum jactor, divinitus inspiratus, cum parvo lapillo sancti Demetrii uomen inscripsisset, cum emisit clamans: In Dei et sancti Demetrii nomine, cumque lapis, similiterque extrinsecus a Barbaris aller, qui triplo et amplius major erat,fuisset emissus, accidit ut hic illi occurreret, atque ad locum quo barbarorum erat petrobolus reverteretur,uique ambo descendentes eos etiam qui ibidem erant, una cum artifice, qui in eo erat, occiderent. Ac post tale miraculum, cum media jam dies esset, subito terre motus factus est magnus, ita ut omnis simul civitatis populus clamaret, Domine, miserere. 176. Cum autein barbarica multitudo murum omnem collabi vidisset, ut civitatem caperet, simul universa movit, cumque appropinquasset, murum ut ante slantem vidit, hincque, qui promissionem bujusmodi in visione acceperat, archiepiscopus,civitatein per suum certaminum Victorem visitasse Dominum cognovit. sagittis præterea,nivis conDominum,cognovit. fertim cadentis in modum per Barbaros amnissis, nonnulla, allata sui parte muro affixa, ferrata autem versus hostes versa, inventa fuerunt atque etiam ut plurimum conspectæ Ab eo ergo tempore e terra motus tumultu visitationem a Deo civitati factam archiepiscopo declarante, Barbarisque foris consternatis, fortitudine adversus inimicos maximam partem, qui civitatis erant, fusam supra is refort, lapilli emissi miraculo post secuto esse accommodatam, mirari subit, eamque Joanni a laudato auctore pro arbitrio esse afflictam vehementissimo suspicor.

SUPPLEMENTUM. fuerit induti: timidiorum autem quidam duntaxat ἡ δὲ τῶν δειλοτέρων τῇ ῥᾳθυμία τῆς ἀσυμπαθούς πανob unilam, quæ undequaque illis imminebat, vim ταχόθεν πρὸς αὐτοὺς συμμαχίας κατείχοντο. immitem animi dejectione detinebantur. 177. Tunc afflictorum Servator, tempestate- ροζ'. Τότε ὁ τῶν θλιβομένων Σωτήρ καὶ τῶν que jactatorum portus, virtute invisibili naves χειμαζομένων λιμὴν ἐξ ἀοράτων σιτοφόρους δεκάδες plurimas frumento aliisque etiam diversi generis μετὰ καὶ ἑτέρων διαφόρων εἰδῶν πλείστες μέχρις cibariis onustas, quotidie absque intermissione, ἂν ἡ τοιαύτη τῶν βαρβάρων ἐτύγχανε παράταξις, quandiu talis Barbarorum contentio obtinuit, ad- ἑκάστης ἡμέρας ἀνενδότως εἰσέρχεσθαι ἐθαυματούρο venire, mirabiliter fecit, ita ut portus tolus pars- γησεν, ὡς πάντα τὸν λιμένα γεμισθῆναι καὶ τὴν que omnis mari adjacens a tanta navium multitu- παράλιον ὅλην ἐκ τῶν τοσούτων πλοίων· τοὺς δὲ dine impleretur, navales autem illarum copia τούτων ναυτικούς, ὡς ἐμπειρομαγγάνους, ταῖς πο utpote machinarum bellicarum perita, petrobolis, τραχέαις καὶ τῶν λοιπῶν ἐξυπηρετεῖν κατεσκευα reliquisque quæ parata erant,instrumentis bellicis σμένων ὅπλων, τοὺς δὲ βαρβάρους λέγειν, ὅτι τὴν ministrarent; Barbari vero dicerent,tempore no- νύκτα τοὺς τῆς πόλεως ἀποστέλλειν τὰ πλοῖα, καὶ ctnrno,qui civitatis erant, naves emittere,diurno-_ τὴν ἡμέραν τῷ δοκεῖν ταῦτα εἰσέρχεσθαι· φάσκειν δὲ que illas, ut videbatur, reverti; dicerent porro " τους ναυκλήρους καὶ δημηγορεῖν τὸ θεῖον θαῦμα, ὡς naucleri ac vulgarent divinum miraculum, sese, ἀπὸ τινος ἀγνώστου καγκελλαρίου ἐνταῦθα προτρο velut ab ignoto quodam cancellario (41),eo invi- πῆναι, τοῦτον δὲ τυγχάνειν τὸν σωσίπατριν Δημήτ tari; hunc autem,quoniam et ipsis secunda e ven- τριον, διότιπερ καὶ τῶν ἀνέμων αὐτοῖς ἐπιτήδειας tis navigatio fuisset, patriæ servatorem esse De- γεγένηται εὐπλοία. Τὴν οὖν τοιαύτην τῶν βαρβά metrium. Talem ergo barbarorum subitaneam ρων ἐπέλευσιν τῇ πόλει πάντας ἀγνοεῖν, ἀλλὰ μηδε adversus civitatem expeditionem omnes ignora- τὸν κύριον τῶν σκήπτρων κρατεῖν λαχόντα έφτασα bant, eamque etiam dominus, cui sceptra obti- κέναι. nere sors dederat, haud sciebat. 178. Verum eo præfectum misit, nomine Cha riam qui neque, cum civitatis hujus, a Deo fervata, portum ingrederetur, faciam, ut perhibent, inimicorum irroptionem sciebat; qui cum id,quod evenerat, ineffabilemque etiam e factis armalorum adversus invicem incursionibus tumultum e fragore percepisset, fusis in civitatis Serva-C toris Demetrii templo precibus, et ipse cum multis murum, armis assumptis, conscendit: tum vero, quæ ab inimicis parata erant, instrumenta oppugnatoria ludibrio tandem habita inutiliaque per vires oppositas ac per certaminum Victoris auxilium inepta reddita fuerunt, uti omnibus manifesto apparuit. ροη'. 'Αλλ' ἔστειλεν ὕπαρχον ἐνταῦθα, τούνομε Σαρίαν, ὅστις οὐδὲ αὐτὸς μέχρις ὅτου τῷ λιμένι της θεοσώστου ταύτης εἰσέβαλεν, εγνώκει τὴν ὑπάρχουν σαν, ὡς εἴρηται, τῶν ἐχθρῶν παράστασιν· ὅστις μαθὼν τὸ ὑπάρχον, καὶ τὸ ἄφατον τῆς ταραχῆς ἐκ τῶν προσβολῶν καὶ ὁπλιτῶν εἰς ἀλλήλους γινομένων ἐκ τῶν ψόφων, προσκυνήσας ἐν τῷ ναῷ τοῦ σωστ πόλιδος Δημητρίου, πρὸς τῷ τείχει καὶ αὐτὸς μετά πάντων όπλισάμενος ἄνεισιν· εἶτα δὲ τῶν ἐκ τῶν ἀντιβίων κατασκευασθέντων μαγγανικών όπλων λα πὸν καταπτυσθέντων καὶ ἀπράκτων διὰ τῶν αὐτῶν ἀντιπαρατάξεων, καὶ ἀνεπιτηδείων διὰ τῆς τοῦ ἀθλοφόρου συνεργεία; ἀποδειχθέντων, ὡς πᾶσιν δεδήλωται. 179. Cum enim exstructam ab eis turrim li- ρολο. Καὶ γὰρ τοῦ παρ' αὐτῶν ξυλοπύργου, ὄντινε gneam, quam omnibus terribiliorem,idoneamque εδόκουν ὑπὲρ πάντα φοβερώτερον καὶ ἐπιτήδειον existimabant, et armassent et muro admovere co- εἶναι, καθοπλίσαντές τε καὶ προσορμῆσαι τῷ τείχει narentur, divina providentia instrumentorum, ex- πειρώμενοι, θεία προνοίᾳ αὐτομάτως ἐν τῇ αὐτοῦ sistentium in ea, sponte sua, dum eadem movere- κινήσει ῥαγέντος τοῦ ἐν αὐτῷ τὰ ὄργανα ἰθύνοντος, tur, gubernaculo disrupto, armatos, qui in illa καὶ τοὺς ἐν αὐτῷ ὁπλίτας ἀποθανεῖν, ἄλλους δὲ ἐν erant, viros interire, alios vero, qui in testudini- ταῖς χελώναις προσάπτοντας τῷ τείχει ἐν τῶν ἐπάνω bus attingebant murum,e superiori murorum parte τῶν τειχών διὰ ξύλων ἐχόντων ξίφος ὑποειδὲς ἐκ per ligna, quæ mucrone, vomeris speciem refe- τῶν ὕπερθεν χαλώντων καὶ πηγνύντων ταύτης ἐνrente, erant instructa, e sublimi delabentia,illas- εγείρεσθαι, ὡς λοιπὸν τοὺς ἔνδοθεν γυμνοὺς μὲν que configentia turbari evenit, adeo ut qui intus ταῖς ἐκ τῶν ὁπλιτῶν τοῦ τείχους τιτρώσκεσθαι βου erant, jam nudi emissis per viros armatos, qui in λαῖς, ὅθεν οἱ τὸ πρὶν ἔκφοβοι γενόμενοι πολίται εἰς muro erant, jaculis vulnerarentur; unde cives, τέρψιν εἶχον καὶ γέλωτα τῶν ὑπεναντίων ἀμυντή qui prius pavidi exstiterant, delectationi ac risui ptz. habuerunt inimicorum instrumenta. Vocabulum καγκελλάριος, quod Latine Cancellarius interpretatus sum, idem hic, quod •voJuntatis imperatoriæ exsecutor significare videtur. Nec haec, quam ei hic convenire puto, signifcatio abhorret ab iis, quæ de vocabulo isto in mediæ et infimæ Latinitatis Glossario Cangius e variis auctoribus observat Nominis hujus praefectum, qui sub Constante tertio alterove e binis hujus successoribus, seu Joanne, Thessalonicensi archiepiscopo, in vivis agente, floruerit, incassum apud scriptores alios quæsivi.

ρπ΄. ὡς δὲ λοιπὸν ἑώρα τὸ βάρβαρον ἀνίσχυρον εἶναι τὴν παρ' αὐτῶν πρὸς τὴν πόλιν ὁρμὴν, ήτουν δώροις τούτους ἀποπεμφθῆναι· οἱ δὲ ταύτην αὐτῶν μὴ προσηκάμενοι τὴν πεῦσιν, τῶν συνήθων λοιπὸν εἴχοντο ὁπλισμάτων, ὡς ἐξ ἄκρας τότε υπερβολῆς ὁ τῶν πολεμίων ἔξαρχος χαγάνος, ὡς παντελῶς ὑπὸ νῶν τῆς πόλεως καταπτυσθεὶς ἀκατασχέτῳ πικρίᾳ ἐκκανθείς, προσέταξε πάντας τοὺς ἔξω σεβασμίους ναοὺς πυρὶ παραδοθῆναι, ὁμοίως δὲ καῦσαι καὶ πάσας τὰς τῶν προαστείων οἰκήσεις, ἐπαπειλών μή ἀναχωρεῖν ἐκ τῶν ἐνταῦθα, ἀλλὰ καὶ ἕτερα πλεῖστα ἐπὶ τῇ ἑαυτοῦ ἀπωλεία πρὸς συμμαχίαν ἔθνη κατὰ τῆς καθ' ἡμᾶς πόλεως ἐπισπάσασθαι. ρπ᾽· Ἐπὶ τούτοις οὖν παρελθουσῶν ἐπὶ τῇ τοι αὐτῇ ἀνενδότῳ πολιορκίᾳ ἡμερῶν τριάκοντα τριῶν, καὶ πρὸς τὸ ἐξαιτήσεως τῶν αὐτῶν βαρβάρων ἔθνος βουλῆς ἅπαντες οἱ τῆς πόλεως γεγονότες παρέσχοντο τινα τὰ πρὸς εἰρήνην προχωροῦντα, ὅπως τῆς κατ' αὐτοὺς ἀπαλλαγῶσιν ἀναιδοὺς προθέσεως, καὶ οὕτω τῆς εἰρήνης στοιχησάντων εἰς τὰς αὐτῶν τοποθεσίας ἀπίκσιν. Μετὰ γὰρ τὴν στοίχησιν τῆς εἰρήνης τότε ἀδεῶς πρὸς τῷ τείχει ἐρχόμενοι τοὺς παρ' αὐτῶν γενομένους αἰχμαλώτους εἰς ὀλίγην πραγματείαν πιπράσκοντες ἀπέδοντο, καὶ εἴδη προς συναλλαγὴν διάφορα, δημοσιεύοντες, τὴν θεόθεν τῇ πόλει σωτης ρίαν καὶ τὴν τῶν τειχῶν ἐπὶ τοῦ σεισμοῦ γενομένην Θαυματουργίαν, καὶ ὅτι κατ᾽ ὀπτασίαν ἡ τῶν ὅπλων καὶ μαγγάνων ἄεργος καὶ ἀδόκιμος γεγένηται παράταξις, διότιπερ πρότερον ταῦτα παρ' αὐτῶν διαφός ρως γυμνασθέντα, ἐπιτήδεια, καὶ ἀναγκαῖς αὐτοῖς καταφαίνεσθαι, καὶ πρὸς τὴν τῆς πόλεως παράταξιν " ἀπρόσφορα καὶ ἀνεπιτήδεια ἐκ τῆς τῶν ὁραθέντων αὐτοῖς ἁγίων ἐπιστασίας γέγονε. Καὶ ταῦτα δὲ πάνω τως ἀναγκαῖον ἱστορῆσαι, ὡς ἠκριβωμένους ἡμᾶς ἐκ τῶν ἔπιμόνων πρεσβειῶν τοῦ μετὰ Θεὸν προμηθέως ἡμῶν καὶ συμμάχου καὶ ὁπλίτου καὶ λυτρωτοῦ ἡμῶν Δημητρίου ἡ πόλις ἔκ πάντων τῶν κινδύνων καὶ τῶν βαρβάρων διαζώσεται, δοξάζουσα ἀπαύστως Πατέρα καὶ Υἱὸν κ. τ. λ. 180. Cum autem tandem Barbari, adhibitam a se contra civitatem vim esse invalidam, viderunt, ut donis saltem dimitterentur, postulabant; illi vero, horum petitione haud admissa, consuetas post egerunt custodias, quandio jam e supremo excessu inimicorum princeps chaganus, veluti ab iis qui civitatis erant, omnino spretus, amaritadiue animni, coerceri haud valente, incensus, veneranda omnia, quæ foris erant, templa igni tradi, similiter autem et omnes suburbiorum domos comburi jussit, hisce sese ex partibus non abiturum, sed plurimas gentes alias contra civitatem nostram in auxilium advocaturum, ob cladem suam minatus. 181. Ob hæc igitur, cum in obstinata hujusmodi obsidione dies triginta tres præteriissent, universi, qui civitatis erant, consilio etiam, quo ipsorum Barbarorum gentem placarent, inilo,quædam quæ ad pacem conducerent, obtulere, ut probrosum, quod statutum apud illos erat, consi lium mutarent; atque ita iis quæ pacis erat compositis, ad loca sibi assignata abeunt. Cum porro pax fuisset stabilita, absque timnore ad murum tunc accedentes pretio exiguo variisquein commulationem cibariis acceptis venditos, qui facti abs illis erant, captivos reddidere, salutem quæ civitati divinitus obtigerat murorumque in terra motu factum prodigium, armorumque suorum ac instrumentorum inanem ac invalidam vim factam esse, divulgantes, itaque per visionem sibi oblatam, quod illa quæ cum primum ab iis diversimode probata fuissent, idonea necessariaque visa fuerant, abs illo tempore quo sanctorum illis præsentia apparuit, ad civitatis expugnationem et inutilia et inepta evaserint. Atque hac narrare necessa rium omnino fuit, ut apprime haberemus perspectum, per assiduas nostri post Deum curatoris et commilitonis et militis et servatoris Demetrii preces a periculis omnibus Brabarisque esse servatam civitatem, indesinenter laudantem Patrem et Filium etc. CAPUT III. De terra, notibus divinitus immissis templique incendio ρπβ'.... Τὸν ἀγαθὸν καὶ φιλάνθρωπον ᾐτεῖτο 182. Clementem ac misericordem Deum Rursus enimvero, quæ et hic et tribus præcedentibus numeris narrantur, sunt hujusmodi, οι Thessalonicam, prodigiose ei succurrente saucto Demetrio, a Barbarorum hoc cap. relats obsidione fuisse liberam, non nemini persuadere sint nata. Ego interim rem totam prudenti lectoris judicio relinquo. Caput hoc unum est ex iis quæ per temporis brevitatem, quo codex olim Mazarinæus ad manum fuit, integra describi baud potuere. Ea interim, quæ descripta ex litterario illo monumer to habemus, lectori hic exhibeo, quid reliqua, quæ locis, punctorum appositione hic distinctis, in dicto codice occurrit, narratione contineatur, in Adnotatis subjectis compendio edocens. Præfatum porro hoc caput in eodem codice, in quo a fol. 155 usque ad fol. vers. 162 excurit, scquentem hunc a me etiam hic retentum titulum iu capite præfert: Περὶ τῶν γενομένων θεηλάτων σεισμῶν καὶ ἐμπρησμοῦ τοῦ ναοῦ. Auctor capitis initio, cujus loco puncta hic ponuntur, in codice olim Mazarinæo miraculorum omnigenorum, quæ sanctus Demetrius patrarit, et magnitudinem et multitudinem primum deprædicat, moxque ad miraculum seu potius miracula, quæ post supra _ se jam relata evenere, gradum faciens, Joanni, Thessalonicenst a se jam sæpius Dominato archiepiscopo, cum jam Thessalonica a binis supra narratis Sclavorum obsidionibus liberata fuisset, visionem coelestem, qua terræ motibus Thessalonicam gravissime concutiendam intellexerit, divinitus fuisse oblataro, asseveral, ac tum, quæ hic modo sequuntur, subjungit.

SUPPLEMENTUM. rogabat ne pœna iila nobis sub sese cò inì xúto µ czúr fµ? yevéo0zɩ tŷv kxeveniret. Factum autem est, ut et parvo lempore ante, id est, uno forte mense circiter ad Deum sanctus ille Pater noster migrarel, ac deinde oraditam illam a Deo civitatem nostram cœlitus immissa, ut dictum est, ineffabilium illorum terra motuum pena ita corriperet ut examina civitatis pars etc... 183. Ineffabilium ergo celebratorumque a Barbaris miraculorum meinoriam in latitia modo, cum tranquillitate conjuncta, Deo martyreque ob salutem suamn civitas quotannis renovans in animabus salutari Curatoris sui templo cum hymnis conveniebant; post brevissimum vero tempus jam iterum civitati ineffabilis e peccatis nostris afflictio obvenit, ex eo quod venerandum corpo - rumque ac animarum salutem afferens sape memorali nostri post Deum domini, sancti martyris Demetrii, templum modo invisibili fuerit combustum (51).... εξέλευσιν. Ο δὲ καὶ γεγένηται, καὶ πρὸ τινός βρε γέος καιροῦ, τοῦτ᾽ ἔστι, τάχα που μηνός ενός προς Θεὸν κὸν αὐτὸν ἀποδημῆσαι ὅσιον ἡμῶν Πατέρα, καὶ εἶθ᾽ οὕτω καταλαβεῖν τὴν θεοπαίδευτον ταύτην ἡμῶν πόλιν νὴν τῶν ἀνερμηνεύτων ἐκείνων σεισμών, ὡς εἴρηται θεήλατον ὀργὴν, ὥστε καὶ τὸ πλεῖστον τῆς πόλεως, κ. τ. λ. ρπγ'. Τῶν οὖν ἀνεκλαλήτων τούτων θαυμάτων καὶ ἐκ τῶν βαρβάρων κηρυττομένων ἐν εὐφροσύνη λοιπὸν μεθ᾿ ἡσυχίας ἡ πόλις τῷ Θεῷ καὶ τῷ μέρο τυρι ὑπὲρ τῆς ἑαυτῶν σωτηρίας κατ᾽ ἔτος ἀνανεού μενοι μεθ᾽ ὕμνων συνηθροίζοντο ἐς τῷ ψυχοστού στην τεμένει τοῦ αὐτῶν κηδεμόνος· μετ' ὀλιγοστὸν οὖν τοῦτον ἤδη χρόνον ἐπῆλθε πάλιν τῇ πόλει ἐξ ἡμετέ Βρων ἁμαρτημάτων ἄφατος Ολίψις ἐκ τοῦ τον πανάγιον καὶ ἰαματοφόρων καὶ ψυχοῤῥύστην ναὸν τοῦ πολλάκις λεχθέντος μετὰ Θεὸν δεσπότου ἡμῶν, τοῦ ἁγίου μάρτυρος Δημητριου, πυρίκαυστον ἐξ ἀοράτιο τρόπου γενέσθαι. pro'. Toto to by the axiñ tòv Beσελεήλ φωτίσαν τὸν Θεὸν καταπέμψαι εἰς ἄσπερ αὐτὸς ἐπεῖδε ψυχὰς, ἵνα πάλιν τὸν αὐτοῦ οἶκον τοῖς οἰκείοις πολίταις φαιδρὸν ἐγκαταστήσῃ ὅπερ καὶ γεγένηται, καὶ διὰ τῆς τοῦ ἀθλοφόρου σπουδής τ καὶ συνάρσεως, ὡς ὁρᾶτε καὶ νῦν, ὁ ὑπερκαλλής οὗτος καὶ ἰαματοφόρος οἶκος ἀνιερώθη, ξένων καὶ πολιτών σωτήριος καὶ τῆς προτέρας ἠξιωμένος πο μῆς, εὐφροσύνη τε τοῖς πασι γενόμενος, πᾶσι περ έχει τὰς αἰτήσεις προσφόρως, ἐν ᾧ καὶ πανηγυρί & 184. Deum, ut Spiritum, qui Beseleel in tabernaculi structura illaminavit (3?), in animas, quas ipse respexit, immiteret, rogavit quo rursus domum suam propriis civibus splendide excitaret. Quod et factum est, perque certaminum Victoris et curam et auxilium pulcherrima illa sanitatemque afferens,nti et nunc cernitis, erecta fuit aedes sacra, quæ peregrinis juxta ac civibus salularis, pristino etiam honori restituta, lælitiaque omnibus facta, convenienter quæ postulata sunt cunJoannes scilicet, Thessalonicensi archiepi-bincque, ut illam occuparent, inermes accissent, Scopus. Terræ motuum nimirum; neque enim de alia pœna auctor ante fuit locutus. Cum Joannem Thessalonicensem nec festis sacris ascriptum, nec cultu ecclesiastico condecoratum uspiam inveniam, existimo, eum ab auctore nostri sancti titulo duntaxat hic affici ex more olim recepto, quo episeopi tum defuncti, tum in vivis adhuc superstites, honoris causa seu per tituli honorarii modum Sancti appellari solebant. Cum Joannes Thessalonicensis sæculo vII senescente obierit, unoque duntaxat mense circiter ab obitu illius elapso, uti auctor noster hic docet, terræ motus pœna, de qua»git, evenerit, utcunque compertum habetur tempus, quo ista Thessalonicam affigi contigerit. Pagina hic, quæ alioquin fuisset 157, e codice olim Mazarinao est excisa; illa autem tota, ut apparet, descriptus fuerit terribilis ille terræ molus, quem per dies plures durasse, adeoque exstitisse gravem, ut plerique domos relinquere fuerint compulsi, auctor postea seu pag. 158 subjungit. Addit porro, et hic eluxisse prodigiosam sancti Demetrii de Thessalonicensibus curam; eum enim a pluribus, terræ motu durante, et civitatem obequitantem, et bujus una cum aliis, ut perhibent, Sancti custodiam agentem, fuisse conspectum, neminemque e civibus ædificiorum, quæ magno numero condere, ruina fuisse oppressum, sed ombes,Cessante terræ motu, incolumes domum esse reversos. Adhæc Sclavos, qui tum haud procul a Civitate Thessalonicensi aberant, hanc tamen non Occupasse, idque ex eo factum, quod cum ex eminentioribus locis civitatem penitus collabi vidissent, civesque sub ejus ruina sepultos existimarent. pristino in statu muros, uti multi ex iis ipsis postea fassi sunt, invenerint, armatisque in iis præsidiarii plurimi, licet interim nulli fere in urbe cives forent, sese spectandos exhibuerint. Paucis porro, quibus Thessalonicenses, miraculis hujusmodi, per ipsos Barbaros agnitis, recreatos. ad sancti Demetrii templum, repetita quotannis solemnitate, convenisse narrat, verbis interpositis, nova mox eos adversitate, dicti scilicet templi incendio fuisse afflictos, pag. 159 refert. Verba, quibus id ibidem facit, ea ipsa sunt, quæ hic, aliquot aliis aucta, modo sequuntur. Modo hic in codice o'im Mazarinæo addit auctor templi sancti Demetrii incendium nulla ratione, unde id a manu invisibili excitatum fuisse vult, extingui potuisse, etiamsi nec homines, Dec instrumenta ad rem exsequendam deessent; atque ita quidem sacrum illud ædificium flammis fuisse combustum, ut ne minima quidem ex eo pers manserit superstes; cum vero plurimi de infortunio illo magnopere dolerent, nec viro, hos inter illusui qui templum priori, nec elegantia nec ulla prærogativa inferius, brevi ædificandum, sese e revelatione sibi facta didicisse asserebat, fidem adhiberent, Demetrium illorum misertum, fecisse, qua hic mux verbis sequentibus memoriæ produntur. Hunc Dominus incredibili metalla elaborandi et quælibet in mechanicis inveniendi scientia instruxit, eidemque Moyses constructionem tabernaculi foederis commisit. Adi lib. Exodi cap. 1944, Sanctus scilicet Demetrius; neque enim alia, de qua queant isthæc intelligi, persona hie occurrit.

ζομεν τρυφῶντες τῶν θείων μυστηρίων, καὶ τὴν ἐστήσιον αὐτοῦ ἑορτάζομεν μνήμην, τρυφῶντες ἀπαύστως τὰς θεοδότους αὐτοῦ χάριτας ἀνενδότως διὰ τῶν αὐτοῦ ἐπιστασιῶν, δοξολογοῦντες Πατέρα καὶ ἅγιον Πνεῦμα, κ. τ. λ. cedit; in qua etiam, cum divinis mysteriis communicamus, laudes divinas celebramus,annuamque illius memoriam agimus, gratiis illius divinitus datis indesinenter fruentes, atque per curas ejus absque intermissione laudantes Patrem et Spiritum sanctum etc. CAPUT IV. Sclavi, uno e principibus suis in captivitatem indigne abducto, irati Thessalonicam, iterum a se obsidione pressam, ad famis angustias adigunt, atque ab ea tamen iterum, suis succurrente sancto Demetrio, recedere coguntur, parsque præterea illorum magnu strage ab imperatoris exercitu post afficitur ρπε'. Τὴν ἤδη προτεθεῖσαν μερικῶς τῶν θαυμά. 185. Cum celebris nostri et propugnatoris et των πληθὺν τοῦ ἀοιδίμου καὶ συμμάχου καὶ κηδε- curatoris Demetrii, incomprehensibilis omniumμόνος ἡμῶν Δημητρίου, τοῦ γνησίου θεράποντος τοῦ que con litoris Dei servi genuini, miraculorumque e ἀκαταλήπτου καὶ δημιουργοῦ τῶν ἁπάντων Θεοῦ ἐν plurimis multitudinem,quam ex parte proponere staβραχεῖ λόγῳ ἐκ τῶν πλείστων διεξελθών, μετελεύ- tueram,brevi sermone modo percurrerim,ad eam quæ tv x20 µão).000 map' - nobis ab eo qui pro nobis animam posuit,martyre DeTOU TOU STEP μ the fox poïеμvou pápropos metrio ætate nostra obvenit, curam transibo, Δημητρίου προμήθειαν, ὁπόσους κινδύνους καὶ ἱδρῶ- quanta pericula ac sudores pro indignis servis subτης ὑπὲρ ἀναξίων δούλων προείλατο, καὶ ὡς τὴν ierit, et qui civitatem præter spem periculis ineπόλιν παρ' ἐλπίδας ἐξ ἀφεύκτων κινδύνων ἐῤῥύσατο. vitabilibus liberarit, exponens. Cum igitur sæpius Τῶν γὰρ πολλάκις λελεγμένων τῶν προσπαρακειμέ- dicti, qui custoditæ huic a Deo civitati adjacebant, νων τῇ θεοσώστῳ ταύτῃ πόλει Σκλαβίνων, τῷ δοκεῖν Sclavi ea quæ pacis erant, quemadmodum τὰ τῆς εἰρήνης κρατούντων, ὁ τότε τῆς τῶν ἐνταῦθα apparebat, servarent, is qui tunc horum locorum ἐπαρχότητος κρατεῖν κελευσθεὶς, ποίῳ τρόπῳ ἢ τίνος gerere præfecturam jussus erat, certo modo,quaχάριν τὰς Θεοσόφους τοῦ ὑπὸ Θεοῦ λαχόντος βασι- damnque ex causa rerum divinarum peritus illius λεύειν ἡμῖν, διὰ ἀναφορῶν ἐνήχησεν ἀκοὰς κατὰ τοῦ qui tunc nobis imperare a Deo erat sortitus,aures τῶν Ρυγχίνων ῥηγές, τοὔνομα Περβούνδου, ὡς δια- adversus Runchinorum regem, nomine Perθέσει δολίᾳ καὶ γνώμῃ πονηρᾷ κατὰ τῆς καθ' ἡμᾶς bundum (59),veluti qui effectu animoque frauduπόλεως βουλευσαμένου, lento mala adversus civitatem nostram meditaretur, per criminum delationes feriit. ρπς'. στις θεοστεφής βασιλεὺς θείαν αὐτοῦ κεραίαν πρὸς τὴν ὑπάρχον ἐξουσίαν κατέπεμψε, κε λεύσας τὸν αὐτὸν ῥήγα, δι' οὗ νομίσει τρόπου δέ-c σμιον πρὸς αὐτὸν ἀποστεῖλαι· καὶ τῶν τοιούτων εὐσεβῶν κερκιῶν τοῖς ἐξόχοις τῶν πρώτων ἰδίᾳ ἐμφανισθεισῶν, τοῦτον αὐθωρὸν ἐν τῇ πόλει διάγοντα κρατήσαντες ἔστειλαν σιδηροδέσμιον, σιδηροδέσμιον, καθὼς τὰ Ita terminatur præsens anonymi nostri caput; sintne autem omnia prorsus, quæ isthoc suppeditat, ac maxime, qua, in compendium utcunque contracta, in Adnotatis hic modo exhibui, veritati apprime consona, pro certo asseverare non ausin, remque proinde totam prudenti lectoris judicio permitto. Est et hoc caput ex iis quæ haud integra e codice olim Mazarinæo, in quo a fol. versu 162 usque ad fol. 187 extenditur, descripta habemus. Ea proinde, quæ in Adnotatis, cap. præcedenti ad not. 44 subnexis, de hujus edendi methodo lectorem monui, pro hic repetitis quantum ad caput præsens babenda sunt. Hoc porro in laudato Mazarinæo codice sequentem hunc præfert titulum: Hepi te κατὰ τὸν Περβοῦνδον λιμοῦ καὶ ἀνενδότου πολιορxlz, De fume sub Perbundo obsidioneque obslinata. Hic auctor noster anonymus iis quæ præsenti cap. narrat, sese æqualem luculentissime prodit; quandonam autem ista evenerint, studiosus lector intelliget ex iis quæ infra tum ad caput præsens, tum ad aliud proxime subsequens notabo. Sclavi ergo haud procul a Thessalonica cum civitatem bane obsidione, cap. præsenti me186. Qui coronatus a Deo imperator divinos suos apices ad præfecti potestatem misit, injungens ut regem illum,quo ei videretur modo, vinctumn ad sese transmitteret; cum piæ hujusmodi litteræ iis qui inter primores eminebant,exhibita clam fuissent, statim illum in civilale versaniem, comprehendentes, ferro vinctum, ut imperatoriæ morata, presserunt, sedes habebant. Nec est cur id mirum cuiquam appareat, cum obsidio ista sæculo octavo senescente, uti infra docebo, verosimiliter acciderit, hocque eodem sæculo, imo etiam citius, gens Sclavica, uti infra pariter docebo, in Romani imperii terris sedes habuerit. Unius hoc est e diversis, quibus Sclavica gens constabat, nationibus nomen, ei fortassis inditum, quod haud procul a Rusio, Thraciæ urbe, sedes haberet. Equidem eam aut in Macedonia aut in hujus regionis vicinia ac proin haud procul admodum a dieta civitate habitasse, e subdendis apparet. Hujus Sclavorum seu regis, uti hic vocatur, seu principis nomen nuspiam apud historicos sive Græcos sive Latinos invenire quivi. Utinam auctor noster imperatoris, a se hic memorati, nomen alicubi prodidisset | Ita de rerum, ab eo narratarum, epocha certius aliquid statui potuisset. Ego interim, quæ hic refert, Constantini septimi, qui sæculo octavo ad finem ververosimile autumo; rectene, an secus, ex iis quæ gente imperii habenas tenuit, ætati innectenda, infra notabo, studiosus lector statuet.

SUPPLEMENTUM. littera continebant, ad prælictum rerum admini- Aosta περιείχον γράμματα, πρὸς τὸν λεχθέντον πενstratione admodum occupatum imperatorem miserunt (61)... 187. Atque ita prædictis Barbaris post faclum murorum circuitum die prima quiescentibus,serrator ac propugnator noster, laboriosusque Christi martyr in locis, ad plagæ, muro unico circumdala, cognominatam Arion, ubi parva portella exsistit, sitis, non in somnio, sed in veritale apparet pedibus cursim incedens, chlamyde ab humeris dependente indutus, virgamque in manibus ferens,ac veluti Sclavos,qui ibidem in civitatem irrumpebant,e dicta portella exigeret virga. que feriret, dicens: Hos Deus male adduxit, deinceps ego quid hic faciam? pov Basilša. ρπζ'. Καὶ οὕτω τῶν λεχθέντων βαρβάρων τὴν πρώτην ἡμέραν μετὰ τὴν περίοδον τῶν τειχών και ταπαυσάντων, ὁ λυτρωτής καὶ ὑπέρμαχος ἡμῶν καὶ πολύμοχθος τοῦ Θεοῦ μάρτυς φαίνεται οὐ κατ' ὄναρ, ἀλλὰ καθ᾽ ὕπαρ, ἐν τοῖς πρὸς τῇ λεγομένη "Aptop to povo!you, xxxzmúɩov zápa μικρόν, πεζοδρόμος, την χλαμύδα άνω διαναβαλλό - μενος καὶ ῥάβδον τῇ χειρὶ ἐπιφερόμενος, καὶ ὡς ἐκεῖσε δὴ ἐκ τοῦ λεχθέντος περιπολίου τοὺς Σκλά βου; τῇ πόλει εἰσβαλόντα; τούτους ἐκδιώκειν καὶ τῇ ῥάδυ μαστίζειν, λέγων· Κακῶς ὁ Θεὸς ἤγαγεν εύτοὺς, λοιπὸν ἐγὼ τί ποιῶ ὧδε; ρπη. Καὶ οὕτως αὐτοὺς ἔξω διὰ τοῦ λεχθέντος παραπολίου ἐκ τῆς πόλεως ἐξώσασθαι. Τούτο θαύμα τῆς θεωρίας αὐτίκα ἐξηγηθεν θάρσος κἂν μικρόν instructa, mittere civitatis primoribus ac civibus est visum. Cum vero illa e portu Thessalonice:si solvissent, Dragobitarum principes id edocti, contemptuique, qui in civitate duntaxat relicti erant, viros minus robustos ac numeros pauciores habentes, Thessalonicam, quam hactenus duntaxat fere tenuerant inclusam, totis viribus aggredi, impressionemque in muros, quo eam expugnarent, facere decreverunt. Hunc igitur in finem paratis bellicis omnis generis instrumentis, Runchini et Sagodatæ, nationes Sclavica, quas sìbi tum Dragobita adjunctas habebant, adversus civitatem universi simul, Sagodatæ quidem una cum Dragobitis terra, Runchini vero mari per navigia moverunt. Ac primo quidem die muros undique circumdedere, circamcursantesque, qua possent in parte facilius expognari, speculati sunt, nec aliud tum fecere; illis autem, postquam id fecissent, quiescentibus, Deus qui jam Sclavos Strymoneos, ne cum cæteris, uti ex inito enm his pacto debuissent, Thessalonicam aggrederentur, prodigiose averterat, Thessalonicenses, qui, hostium accessu perterriti, auxilium ab eo supplicibus votis postularant, ad fortitudinem, sancti Demetri visione ipsis oblata, excitat. Qui postremum hoc factum sit, cap. præsenti modo exponitur descriptis e codice Mazarinæo verbis Græcis, quæ punciorum interpositionem hic proxime excipiunt. 188. Atque ita illos per dictam portellam e civitate expulisse est visus. Hoc visionis prodigium, cum statim narratum fuisset,civibus audaHis quæ huc usque cap. præsenti recitata sunt, præmissis, auctor noster mox narrat, qui, Perbundi regis captivitate audita, binæ nationes Sclavica, Runchini scilicet ac Slyrmonii, eum non interfici, sed sibi remitti, ab imperatore, contra Agarenos belligerante, per nuntios postularint, ac qui, responso, quo post bellum Agarenicum libertati restituendum Perbundum imperator promittebat, accepto, ab ira, qua ante fl grabant fuerint revocata. Addit porro, Perbundum. suadente ac juvante Cæsareorum interpretum uno, fuga evasisse, iterumque nihilominus in loco, haud procul a Sclavis aliis sito, ad quem fugerat, captum fuisse; atque id, cum ad illos Sclavos alios, ut facere nullo negotio potuisset, haud fugerit, singulari Dei providentia sanctique Demetrii intercessione fa-C étum,contendit, maxime cum Perbundus si ad suos redire potuisset, bello crudeli ac pertinaci in imperii terras sævire meditaretur, idque a fuga feliciter retractus, necique imperatoris jussu datus exsecutioni mandare haud potuerit Attamen nec sic Thessalonicensibus a belli infortunio quietis esse licuit; a necis enim, Perbundo illatæ. tempore diversæ, ut auctor noster exstantibus in codice Mazarinæo verbis narrare pergit,gentes Sclavicæ, ac præ cæteris Strymonii, Runchini et Sagodatæ bello Thessalonicam sunt aggressi. Ac primum quidem vicina omnia civitati loca, incolis etiam in captivitatem abductis, biennio integro deprædati quoți- Licet auctor, quam hic narrat, visionem non die sunt. Hinc, cum simul cives, obsidione arctis- in somnio, sed in rei veritate fuisse oblatam assesima conclusi,nec terra nec mari quidpiam annoræ veret, absit tamen, ut re etiam vera Sanctus, quæ sibi comparare possent, aut qui id tentarent ab hic ei affinguntur, dixisse credatur. Non raro est inimicis occiderentur, fames tam valida civitatem factum, ut, qui visionibus afficerentur, multa sese invasit, ut multis licet ob hanc fuga dilapsis, reli- videre ac audire existimarent, quæ ut locum unqui tamen qui in civitate superant non tantum quam reipsa habuerint, aut etiam habere potuerint, asinorum ac equorum carnes, sod et alios cibos multum àbest. Hæc etiam visionibus nonnullis sumulto magis ingratos edere cogerentur. Imperator pra relatis applica. interim, cum exercitum, quod alio bello distineretur, mittere non posset, navigia bellica (Grace xapz6ol vocantur) minora decem, diversi generis cibariis onusta, Thessalonicensibus in auxilium submittit. Verum cum cibariis illis paulo quidem ad tempus imminuta, minime tamen sublata esset fames, Immo hanc etiam qui navigiis ab imperatore submissis advecti erant. deinde augerent, ad Thebarum ac Demetriadis partes, quo a Belegegitis, qui quamvis et ipsi natio essent Sclavonica, pacem tamen, ut apparet, cum Thessalonicensibus tune colebant, alia cibaria emerent, præfata, quæ imperator miserat, navigia decem, simulque quæ sibi adhuc restabant, aliquot alia minora, robustioribus civitatis viris omnique juventutis flore Apparitionum seu visionum hic relatarum fama, late mox serpens, Thessalonicensibus, ut auctor noster verbis Græcis, codice Mazarinæo apud nos non descriptis, narrat, animos utcunqua reddidit, noctem tamen dux‹ runt insomnes; die autem illucescente, Sclavi undique et mari et terra omni armorum genere muros sunt aggressi, atque in rapeñúhov, seu portam minorem portellamve in mox relata visione memoratam, quo bac s:bi viam in civitatem aperirent, ignem conjecere; verum quam ipsis improspere et hoc et tentata civitatis expugnatio cesserit, auctor noster verbis in codice olim Mazarinæo fol. 179 recto et verso exstantibus hicque punctorum interpositionem proxime excipientibus exponit.

σθενάρους καὶ τῇ θέᾳ ὑπερλάμπρους ἀσπιδιώκτας cium utut haud magnam indidit. Rursus autem alii τοῖς πολίταις ἐνέθηκεν. Ετεροι δὲ πάλιν ἐωράκεισαν τὸν εὐσθενῆ τοῦτον μάρτυρα καὶ σωσίπατριν διατρέχοντα ἔξεῆρον τῷ τείχει καὶ ξένους τινὰς εὐτόλμους ἀξιοῦντα, καὶ εἰς τόπους τινὰς τῶν τει χέων ἐστάναι, παρατάσσεσθαί τε καὶ παραφυλάτKai toútov rap' aútŵv yɩvoμεvou, καὶ τῆς ἔνδον ξυλείας πάσης καυθείσης, μηδ' όλως τὴν τῶν σιδήρων σύνθεσιν πρός τι χαυνῶσαι, ἀλλ᾽ ὡς ἐγκεχωνιασμένα, ἢ ἐν ἑτέρῳ προσπεπηγότα εἶδει. τειν.. ρπθ'. Οὕτω τὸ αὐτὸ παρατύλιον καὶ καὶν σῶον διέμεινεν, ὡς τοὺς βαρβάρους ἐκπλαγέντας τοῦ τοιούτου ἀποστῆναι τόπου, πληγάς τε οὐκ ὀλίγας καὶ τραύματα καὶ φόνους ἐν τοῖς αὐτοῖς βαρβάροις ἀοράτως γεγενῆσθαι, οὐ μόνον ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ, ἀλλὰ καὶ δι᾽ ὅλης τῆς χερσαίας καὶ κατὰ θάλατταν. Επεὶ οὖν τρεῖς ἡμέρας οὕτως... ταῖς πύλαις καὶ πρὸς τοῖς παρ' αὐτῶν συνοραθεῖσιν εὐαλώτοις καὶ εὐμαχιμωτάτοις τόποις κατὰ τὸν ὅμοιον πολεμήσαντες τρόπον τήν τε δυστυχίαν μετὰ θρήνον καὶ ὀλολυγμοῦ μεθ᾿ ἑαυτῶν λαβόντες, καὶ τοὺς θεόθεν αὐτοῖς σφαγέντας ἄρχοντας διὰ τοῦ ἀθλοφόρου, καὶ τοὺς αὐτοῦ πληγέντας, μετ᾿ ἀλλήλων μαχόμενος εἰς τοὺς ἰδίους τόπους ἀπῆλθον.. ρι'. Οἱ δὲ βάρβαροι πρὸς ἀλλήλους μαχόμενοι ἔλεγον τοῖς διεγείρασιν αὐτούς· Οὐκ ἐλέγετε ἡμῖν, μηδένα ἐν τῇ πόλει ὑπεῖναι, εἰ μή τινας γέροντας καὶ ὀλίγα γυναικαρια; Καὶ πόθεν ἡ τοσαύτη πληθὺς τοῦ ἐν τῇ πόλει λαοῦ ἡ ἀντιπαραταξαμένη ἡμῖν; Τοῦτο δὲ πᾶσι δῆλον καθεστηκέν, ὡς ἡ τῶν ἁγίων διὰ τοῦ ὀθλοφόρου γενομένη τῇ πόλει ὑπὲρ ἡμῶν ovµµayla.... Kal aűen d½ nádiv ôià tŵy toυ piVoces aliquot in codice olim Mazarinæo bic exesæ sunt; ut autem e reliquis sensus perfectus formetur, esse puto supplendum pòs, Latinamque idcirco interpretationem sensui ita suppleto accommodavi. Atque ita, ut verbis jam præmissis ab auctore nostro narratur, per sanctum Demetrium seu potius per angelos, illo sancto nostro a Deo id impetrante, Sclavorum obsidione, cap. præsenti memorata, liberata fuit Thessalonicensis civitas; ut autem id vere per prodigium factum fuisse, auctor luculentius ostendat, mox etiam, postquam Thessalonicenses de felici isto successu summas Deo ac sospitatori sancto Demetrio egisse gratias, retulit, in cod. olim Mazarinao fol. 180 subjungit, quæ punctorum interpositioni proxime hic subduntur. " Hic modo in cod. olim Mazarinæo non pauca, a nobis iterum ob temporis brevitatem, quo is ad manum fuit, non descripta, auctor subjungit; ac primo quidem paucis post diebus etiam illos qui ad annonam a Bellegezitis emendam fuerant cum navibus emissi,incolumes, patrocinante suis sancto Demetrio, una cum haud parva, quam advehebant, frumenti copia esse reversos, cum jam Thessalonica obsidionem deserere compulsos fuisse Sclavos, apud Bellegizitas didicissent; deinde vero addit, liberatam quidem modo a se exposito Thessalonicam Sclavorum obsidione fuisse, haud tamen propterea cessasse quotidianas fere horum in loca Thessalonica vicina excursiones, factasque ex inPATROL. GR. CXVI. viderunt benignum illum martyrem patrisque servatorem extra murum currentem, quosdamque peregrinos robustos, ac apectu præfulgidos, scutiferos audaces,ut quibusdam etiam murorum locis starent, resisterent atque excubias agerent, adducentem... Ac cum illud factum ab iis fuisset, omnisque interior lignea materia esset combusta, nullo modo ferrorum commissuram laxari, sed ea velut in unum confari seu alium in statum concrescere evenit. 189. Ita eadem portella, utut combusta, salva pernansit, ita ut Barbari perculsi a loco hujusmodi recederent, plagæque haud pauca vulne raque ac cædes in ipsis Barbaris modo invisibili fierent, non modo in eodem loco, verum etiam per omnem terræ plagam atque in mari. Postquam igitur ita per dies tres (64)... prope portas, locaque quæ ab eis captu facilia laboreque nullo expugnabilia fuerant existimata, simili modo fortunaque adversa pugnassent, cum planctu ejulatu et principibus, qui divinitus eis a certaminum Victore fuerant occisi, et iis qui ab eo isti fuerant, secum acceptis, ad loca propria pugnantes adversus invicem abierunt (65)... 190. Barbari autem, cum invicem pugnabant, iis qui illos exstimularant, dicebant: Nonne nobis, neminem in civitate, nisi senes quosdam, paucasque mulierculas, superesse dixistis? Unde tanta quæ nobis restitit in civitate populi multitudo? Sanctorum id fuisse militare auxilium, civitati pro nobis per certaminum Victorem allatum, manifestum omnibus fuit (66)... Atque hoc rursus per sidiis, quibus hæc ipsa civitas aliquando Impete retur, in loca alia civitatis ejusdem muris quam proxime adjacentia, irruptiones, quibus fiebat, ut et captivi abducerentur quam plurimi, et alia non pauca Thessalonicensibus inferrentur damna. Est porro, quemadmodum auctor prosequitur, præterea factum, ut, cum continuo de Thessalonica occupanda Barbari cogitarent, variique hunc in finem varia instrumenta bellica effingere niterentur, quispiam ex iis, instrumentorum hujusmodi, utut natione Sclavus, construendorum peritior, miri artificii turrim ligneam, qua Thessalonicam certo expugnandam asserebat, excogitarit. Verum cum, turris illius delineatione Sclaviræ gentis principibus proposita ac approbata,sibique per illos, qui jam civitati, quo adversus hanc machinæ exStruendæ periculum facerent, copias inexspectato admoverant, necessariis ad constructionem subministratis, manum operi, multis ei opem ferentibus, admoturus jamjam esset, subito ei spectandum sese obtulit sanctus Demetrius, alapaque in facile percussum mentis impotem reddidit, adeo ut fugam celerrime arripuerit, atque in montes desertos, frustra insequentibus aliis, opusque ut exordiretur, inclamantibus, ex hominum conspectu, non secus ac fera hunc vitans, secesserit. lbi porro, donec Sclavi, machina bellica, qua Thessalonicam expugnatum iri sperarant, infecta ob architecti fugam manente, susceptæ in Thessalonicenses expeditioni nuntium remisere, commoratus est; tunc autem mentem sanam, quam

SUPPLEMENTUM. illius qui civitatem amat, preces, allatum fuit mili- λοπόλιδος πρεσβειῶν γεγένηται ἡ συμμαχία των tare subsidium. Sclavis enim omnibus ii, qui a yàp ȧázwy z inò τοῦ Στρυμώνος Strymone et Runcino sunt, reliquis, qui xal Puyout agente Sancto, amiserat, recepit, eique iterum Demetrius apparuit ac mandavit, ut, locis solitariis relictis, Thessalonicam ingrederetur: quod cum ille fecisset effigiemque sancti Demetrii in civitate isthac fuisset conspicatus, a viro, per illam repræsentato, sese fuisse percussum, ac ne delinca tam a sese turrim ligneam exstrueret, impeditum, omnibus edixit, fidemque Christianam amplexus, sacris Baptismatis undis fuit ablutus. Ita tum de suscepta a Sclavis contra Thessalonicam, quo civitatem hanc per bellicam novi artificii nachinam expugnarent, expeditione, tum etiam prodigiis, quibus, ut hæc felici successu careret, est factum, loco supra cit., multo fusius codex olim Mazaripæus; isthæc autem omnia in codice nostro ms. Græcoms. 193 etiam narrantur, in compendium a Joanne Stauracio contracta. Verum cum hic scriptor auctori nostro anonymo, a quo illa in itteras missa fuere, antiquitatis palmam (adi Commentarium prævium, num. 25 et seq.) verosimillime cedat, nullum prorsus, aut certe admodum exiguum pondus anonymi nostri dictis potest adjungere; hæc vero sunt hujusmodi, ut verosimile apud omnes fidem facile inventura haud sint. Utut sit, verba Græca reliqua, quibus iste in ccdice Mazarinæo a pag. 148 usque ad pag. 187 caput præsens absolvit punctorum interpositioni modo subjungo. Expla quæ Theophanes, Cedrenus et Zonaras de Justiniano Rhinotmeto, imperii habenas tunc moderato, memoria produnt, intelligitur. Primi trium horum scriptorum verba, quæ huc faciunt, describo. Sie habent; Hoc anno (689 nempe) Justinianus in Bulgariam et Thraciam eduxit exercitum, Bulgarosque sibi obviam cum armis factos tum primum repulit; et excursionibus subinde Thessalonicam usque habitis, immensum Sclavorum numerum qua belli virtute domitum, qua sponte ad se trans-untem et deditum e patria educens, ad Opsicii partes, trajecto Abydi freto, habitare decrevit., Nee est, quod reponas Justiniano Rhinotmeto Selsvos, quos haud admodum procul a Thessalonica habitasse, ex hisce recitatis Theophanis verbis intelligitur, ex ea patria sua, uti etiam is auctor verbis iisdem docet, in Opsicium Thema, in Asia e Constantini Porphyrogeniti De Thematibus libro situm fuisse deportatos, ac proin Sclavos sæculo octavo seu tunc, cum Thessalonicensis cap. præsenti memorata obsidio accidit, sedes in locis, Thessalonica haud procul remotis, non habuisse, contra ac auctor noster anonymus loco non eno cap. præsenti indicat. Etsi enim immensum Sclavorum numerum a Justiniano Rhinotmeto in Opsicum Thema fuisse abductum, Theophanes, rai etiam Zonaras, Cedrenus aliique scriptores suffragantur, verbis jam datis diserte tradat, eamIn Macedonia (adi ad vocabulum Strymon in dem tamen sortem Sclavis omnibus a ThessaLexico Geographico Baudrandum) situs est fluvius, lonica haud procul h..bitantibus obvenisse, nusStrymon nominatus atque e monte Orbelo ortus; piam affirmat. Et vero Sclavos adhuc imperante fluvio isti thema seu provincia, a Constantino Por- Irene seu sæculo octavo senescente, sedes brad phyrogenito lib. II De Thematibus seu minoribus procul a Thessalonica habuisse, ex iis quæ de rebus provinciis, in quas imperium Orientale, cum jam sub imperatrice illa gestis, idem Theophanes me multis sui partibus temporum infortunio mutilaturn moriæ prodit, fas est colligere. Audi, qui ad fuisset, erai divisum, loco tertio recensita, verosi- annum 782 loquatur: «Hoc anno Irene, pace cam millime, no dicam indubie adjacuerit, nec dubito Arabibus confecta, a bellorum cura vacans, Stanetiam, quin Sclavi Strymonii, de quibus hic auctor racium patricium et celeris cursus logothetam cum noster anonymus ad fluvium illum, seu in mox numeroso exercitu adversus Sclavinorum nationes dicta, quæ ad eum sita fuerit, imperii provincia, misit: qui cum Thessalonicain et Græciam adiissedes habuerint, cum ea, quæ cap. præsenti par- set, regionem omnem imperio subjecit, et tributum rantur, evenere. Ea sedet sententia, quod tunc, pendere coegit. Quin etiain Peloponesum penetrans imo etiam citius, loca non pauca, a civitate Thes- captivorum ingentem turbam et spolia in Romanam salonicensi haud procul admodum remota, Sclavi ditionem retulit. Adi etiam Constantinum Poroccuparint; quod hunc in modum ostendo. Con- phyrogenitum, plus semel jam laudatum, De admistantinus Porphyrogenitus laudatus, De administr. nistrando imperio, cap. 49 et seq., discesque ex iis imp. cap. 32, de Servis, qui gens Sclavico erant, quæ ibidem scribit, sub Nicephoro et Theophil sic scribit: Principatu autem Serviæ a patre ad imperatoribus, quorum prior anno 811, posterior duos fratres devoluto, alter sumpta populi parte anno 842 obiit, in Pelopeso, regione a Thessalo dimidia, ad Romanorum imperatorem Heraclium nico haud procul admodum remota, sedes adhe confugit: cui et excepto locum ad inhabitandum Sclavos habuisse. Mitto hic Joannem Cameniatam, dedit in Thessalonica themate (Macedonia nimi- qui de Thessalonice excidio, seu, civitatis hujus rum, quæ ad Thessalonica th ma spectabat) qui per Saracenos anno 904 expugnatione litteris a ex eo tempore Servia nuncupatur. Jam inde ergo commendat, ex quibus etiam tunc haud procul a ab ætate Heraclii, qui sæculo septimo ad mediam Thessalonica habitasse Selavos, manifestum fit. sui partem nondum provecto imperii habenas mo- Sclavos itaque sæculo octavo senescente seu tunc, deratus est, Servi ac proin ex dictis Sclavi sedes, cum obsidione cap. præsenti memorata Thessalo a Thessalonica haud procul remotas, habuerunt. nicam presserunt, in locis a Thessalonica haud Sclavi quidem illl, aut certe præcipuo eorumdem multum remotis, reipsa etiam, ut auctor noster pars, non diu admodum post, sedibus illis, quas anonymus plus semel indicat, habuisse sedes, ab Heraclio obtinuerant, relictis. regionem aliam indubitatum ex omnibus jam dictis apparet, ac quæ modo deducta abs illis nomenclatione Servia prom etiam tunc illos, qui Sclavi Strymonii secunvocatur, inhabitandam acceperunt; verum aut dum auctorem nostrum anonymum exstitere, ad aliquos saltem ex iis qui semel sibi concessas ab fluvium Strymonem seu in themate Strymonio a Heraclio sedes haud reliquerant, aut certe Sclavos Thessalonica haud procul dissito, habitasse. Cate alios sæculo septimo jam senescente loca, a Thes- rum tum Sclavos hosce, tum etiam alios in imperii salonica haud procul remota, occupasse, ex iis regionibes Abi supra not. 61, dictisque ibidem ex iis quæ ad not. præced. observavi, adjunge, Sclavos Runchinos Strymoniis finitimos verosimillime ex· stitisse.

παυσάντων καὶ διαζεύκτων ὅπλων, τους θαλαττίους harum partium sunt partim quiescentibus armisπλωτῆρας τοὺς ἐπὶ παρακομιδῇ καρπῶν ἐν τῇ βα- que disjunctis, nautas marinos plurimos, qui a deσιλευούσῃ ἀνιόντας πόλει παμπόλλους ἐκπορθήσαν- vehendis ad civitatem imperantem fructibus reverτες, ἀπὸ τε τῶν νήσων καὶ τῆς στενῆς θαλάττης, tebantur, diripientes, eosque qui in insulis marisque καὶ τῶν ἐπὶ τὸ Πάριον καὶ Προκόνησον τόπους και angustia ac locis iis quæ Parium ac Proconissum αὐτοὺς τοὺς εἰς τὸ τελωνείον ἅμα τῶν πλοίμων versus sita sunt, habitabant, atque ipsosmet αἰχμαλωτίσαντες μετὰ πλείστων νηῶν οἴκοι ἐπὶ θυ- eliam qui a vectigalibus erant, una cum iis quæ ad λάκους ἀπίασιν. navigationem spectabant, capientes, cum navibus plurimis ad casas suas revertebantur. ρία. Τότε δὲ ὁ τῶν πραγμάτων κύριος, ὁ χριστοστεφὴς ἡμῶν βασιλεὺς, τὴν ἐπιμονὴν καὶ ἀλαζονείαν τῶν ἐχθρῶν ὁρῶν οὐ μόνον τὴν πρὸς τὴν καθ᾿ ἡμᾶς πόλιν, ἔτι δὲ καὶ πρὸς αὐτοὺς τολμῶν ἀντιπαρατάξασθαι τοὺς κρατοῦντας, ἠξίωσε τοὺς ἐκ τοῦ αὐτοῦ φιλοχριστοῦ στρατοῦ διὰ Θράκης καὶ τῶν ἀντίων κατὰ τῶν τοῦ Στρυμώνος καταστρατοπεδεύσαι, οὐ αρπηδόν ἤτοι λαθραίως, ἀλλὰ καὶ προμηνύσας αυτοῖς τὴν πρὸς αὐτοὺς ἐξέλευσιν· οἵτινες προεγνωκότες, τὰς κλεισούρας καὶ τοὺς ὀχυροτέρους τόπους καταλαβόντες ποὺς ἀντίστασιν τῶν Ῥωμαϊκῶν ἐκστρατευμάτων ἀνθωπλίζοντο, πᾶσαν τὴν βάρβαρον ἐκ διαφύρων ῥηγών βοήθειαν εἰς συμμαχίαν προτρεψάμενοι. ρίβ'. ᾿Αλλὰ καὶ ἐν τούτῳ τοῦ εὐσθενοῦς, ὡς λέω λεκται, μάρτυρος μετὰ τῶν λοιπῶν ἁγίων καθοπλισαμένου, νίκαις τὸ Ῥωμαϊκὸν κατὰ τῶν Σκλαβίνων Ενέδειξε στρατόπεδον καὶ εἰς ἃς αὐτοὶ πεποιήκασιν ἀνέδρας τοὺς αὐτῶν σθεναροὺς καὶ ἐξόχους καὶ ὁπλία τας κατέσφαξαν, καὶ ἔφυγεν πᾶσα ἡ βάρβαρος φυλή, ὥστε τινὰς εἰσδραμόντας τῇ καθ᾿ ἡμᾶς θεοφυλάκτῳ πόλει κρυφηδὸν διήγειραν, ἐφ᾽ ᾧ ἐξελθεῖν εἰς τὰς αὐτῶν κάσας τὰς πλησίον, καὶ καρποὺς τοὺς αὐτῶν λαβεῖν διὰ τοῦ ἀφάτου φόβου, καὶ τῆς γενομένης ἐν αὐτοῖς κατασφαγῆς τὰς αὐτῶν φαμιλίας πάντα και ταλιπόντας τοῖς μέρεσι προσπελάσαι, καὶ ἦν θεωρῆσαι τοὺς νικηθέντας καὶ φυγάδες πολίτας, ἅμα γυναιξὶ καὶ τέκνοις εἰς τὰς κάσας τῶν περὶ πόλιν καὶ λοιπῶν πλησιαζόντων τόπων ἀπιόντας καὶ φέρειν σίτον, όσπρια, καὶ ἄλλας ἀποσκευὰς καὶ τὰ λοιπὰ τὰ πρὸς ἀποτροπὴν ἐπ᾽ ὤμων ἀποκομίζοντας, αύπλους καὶ ὡς ἔνεστι διὰ τὴν ὁδὸν καὶ τὸν καύσωνα ἠμιχίτονας, καὶ ὕπερ αὐτοὶ κατὰ τῆς πόλεως ἡμῶν ἐβουλεύσαντο, τοῦτο διὰ τοῦ μάρτυρος ἡ ἄνω πάντως πρόνοια εἰς αὐτοὺς ἐπανήγαγε. ρέγ'. Τοῦ γὰρ στρατοῦ ἐκεῖσε ἐκ τοῦ δικαίως καὶ εὐσεβῶς βασιλεύειν ἡμῖν λαχόντος σταλέντος ἐπὶ παω ρατάξει τῶν Σκλαβίνων, σιτοφόρα σκάφη καὶ πρὸ τῆς ἡμῶν αἰτήσεως ἐνταῦθα ἀπέστειλε. Τῶν κρατούντων καὶ ἐν τούτῳ ἀργησάντων διὰ τὸν φόβον, ούπερ ἐποίησαν ἐκ τῶν ἐνταῦθα ἐκφορίου μήπως γνωσθέντες ἀγανακτήσει καὶ ὑποβληθῶσι, καὶ εἰ μὴ ἄχρι regionibus, haud procul etiam, ut dictum, a Thessalonica remotis, ab ipsismet imperatoribus sedes subinde obtinuisse, et tamen haud raro contra hosce arma postea adhuc movisse, excursionibusProconessus insula est Asia Minoris in Proponude, quæ aliis olim Proconnessus aut etiam Præconnesus appellata, Marmara modo nuncuVidesis ad vocabulum Proconnesus in Lexico Geographico Baudrandum. Πάριον, Mysiæ 191. Tunc autem rerum dominus,coronatus noster a Christo imperator, inimicorum obstinationem atque arrogantiam,non solum civitatem nostram,sed præterea etiam eos qui principatum obtinebant, aggredi audere conspiciens,contra eos qui ad exercitum suum Christi ainantem spectabant, contra eos qui ad Strymonem sedes habebant non occulte aut furtim, sed et quæ adversus eos in procinctu erat,expeditione ante denuntiata,per Thraciam locaque vicina movere jussit. Qui rem prænoscentes,angustiis locisque firmioribus occupatis ut Romanis exercitibus resisterent,arma ex adverso, universis variorum regum barbaricis auxiliaribus copiis ad belli societatem vocatis, pararunt. 192. Verum et hac in re, potens, ut dictum est, martyr, reliquis cum sanctis arma subministrans, Romanum exercitum contra Sclavos victorem effecit, perque insidias, quas ipsimet struxe rant, fortes eorum præstantioresque ac armatos occidit; atque omnis gens barbara fugam arripuit, adeo ut quosdam qui ad nostram custoditam a Deo civitatem confugerant,clanculum monuerit ut ad casus suas prope eam sitas exirent, fructusque earumdem colligerent,quo ob ineffabilem titnorem tantamque in se cadem familias suas omnino relinquentes,ad partes illas accederent; popularesque, qui devicti erant ac fugiebant, cum uxoribus ac liberis ad sitorum prope illam reliquorumque vicinorum locorum casas abeuntes frumentumque ac olera ferentes, erat videre, uti etiam qui impedi menta reliquaque fugae congrua humeris portabant, alios inermes, atque ut per viam ac ardorem licebat,semivestitos; ac quod ipsi contra civitatem nostram meditati erant, id per martyrem superna providentia supra eos omnino induxit. 193. Is porro, qui juste ac pie nobis imperare est sortitus, misso ad Sclavos oppugnandos exercitu, navigia etiam, frumento onusta,ad petitionem nostram huc misit. Cum et hac in re, qui rempublicam administrabant,ob timorem, ne qui terræ proventus distrahebant,rem noscentes contra se indignarentur, nihil omnino facerent diceque damna illis haud modica intulisse, facile agnoscent, qui vel Constantini Porphyrogeniti de The matibus administran doque imperio libros evalverint. Minoris in Asia ad Proponditis oram civitas dif Ita hic vocabulum θυλάκους, quod ejusdem proprie cum vocabulo Latino saccus signide est, interpretandum e sensu duxi,

SUPPLEMENTUM. rentque, nec nisi ad quinquaginta usque frumenti πέντε χιλιάδων σίτου φῆσαι ἀρκεῖν τῇ πόλει, ὁ millia civitati sufficere, prædictus Dominus nos- λεχθεὶς ἡμῶν δεσπότης θεόθαν εμπνευσθεὶς ἐξήχοντε tor, divinitus inspiratus, sexaginta frumenti mil- χιλιάδας σίτου σταλῆναι ἡμῖν ἐκέλευσεν. Τότε hia mitti nobis jussit. Cum autem, dum et fru- μετὰ τὴν τοῦ σίτου ἐκπομπὴν καὶ τῶν λοιπῶν εἰδῶν mentum et cibaria reliqua adveherentur, carabi καὶ καράβων, ἐπὶ τούτων παραφυλακῇ καταπλευσάν etiam ad ea custodienda appellerent, Bar- των, τὰ τῆς ἐσχάτης ἀπενεγκάμενοι οἱ βάρβαροι εἰς bari extrema passi de pace tandem sunt loculi. εἰρήνην λοιπὸν προσελάλησαν. Τίντ οὖν εἶνον, ἀγε Quam igitur gloriam, dilecti, aut quam laudem πητοί, ἢ τίνα ὕμνον ἀναπέμψομεν τῷ μόνῳ ἀγαθῷ ob ineffabilia hujusmodi civitati nostra facta mi- Θεῷ ἀντὶ τῶν τοιούτων γεγενημένων τῇ καθ᾿ ἡμᾶς rabilia daturi simus Deo, qui dedit nobis lumen πόλει ἀνεκλαλήτων θαυμάτων, τῷ δεδωκότι ἡμε hujusmodi, patronum ac commilitonem, qui ani- τοιοῦτον φωστηρα, προστάτην και σύμμαχον, ὃς τὴν mam suam assidue pro nobis rerum omnium Deo ψυχὴν αὐτοῦ διηνεκῶς ὑπὲρ ἡμῶν τῷ Δεσπότῃ τῶν offerens, non desiit nec desinet pro nobis, servis ἁπάντων Θεῷ προτέμενος οὐ διελειψεν, οὐδὲ διπλείsuis indignis, preces Servatori nostro ac Deo abs. ψει τὰς ὑπὲρ ἡμῶν τῶν ἀναξίων αὐτοῦ δούλων que intermissione oferre (72)!... Si quis, quæ εκεσίας ἀδιαλείπτως τῷ Σωτῆρι καὶ Θεῷ ἡμῶν προςcivitati tunc a principibus peregrinisque et indi- άγων; Τάς... τότε ποιησαμένων ἀρχόντων ξένων genis obvenere, et angustias et tristitias et can- τε καὶ ἐγχωρίων τὰς τῇ πόλει γενομένας ἀμελείας sarum plurimarum modos ac consilia, quæ solus τε καὶ λύπας καὶ παμπόλλων αἰτιῶν τρόπως κα certaminum Victor superavit, exponi paucis velit, βουλάς, ἂς μόνος ὁ ἀθλοφόρος ἐνίκησεν, εἰ βουληθείη aliquos, ut ipsis solitum est, nugaturos, existimo, τις ἐν βραχεῖ ἐκθέσθαι, οἶμαι τινας ληρωθεῖν, ὡς falsaque singula celebris martyris miracula e pro- αὐτοῖς εἴθισται, καὶ ψευδεῖς διὰ τὰς οἰκείας γνώμας priis suis opinionibus pro solemni suo more pro- τὰς τοῦ ἀοιδίμου μάρτυρος μερικὰς θαυματουργίας, nuntiabunt Dei porro voluntate per exitus ὡς εἴθισται αὐτοῖς, ἀποκαλέσωσιν· ψήφω γάρ θεία universos manet, quibus omnium Princeps ac τοῖς πᾶσιν ἰσοῤῥοπος ἡ ἔκβασις γίνεται, οὓς ἀμείψε Dominus Christus, verus Deus noster, par pari ται ὁ πάντων Δεσπότης καὶ Κύριος Χριστὸς ὁ ἐλη secundum quum judicium suum referet; quia θινὸς ἡμῶν Θεὸς κατὰ τὴν αὐτοῦ δικαίαν κρίσιν· ὅτι ipse est vivorum ac mortuorum judex. Ipsi gloria αὐτὸς ἐστιν ζώντων καὶ τεθνεώτων κριτής. Αὐτῷ ἡ in secula, etc. δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας, κ. τ. λ. CAPUT V. Sanctus, ne Thessalonica a tectis inimicis dolo malo occupetur, damnumque patiatur, mirabili mode obsistit 194.Εt verborum facultas et figurarum poetica - c ρε δ' Καὶ λόγων εὐπορία καὶ τρόπων ποιητικῶν ἐπ rum solertia et omnis speculationum philosophicarum τοια, καὶ πᾶσα πεῦσις σοφῶν σκεμμάτων καὶ τὰ inventio,quæ etiam certaminum Victoris laudes vel deliberare meditantibus sufficiat, capacitatem et mentis et sermonis et auditus et artis in omnibus excedere dignoscitur.Mens enim quæ supra intelleVox hæc apud auctorem nostrum anonymum, uti ex antecedentibus et consequentibus apparet, navigtum bellicum minus significat; reperitur autem et apud alios, si non in eadem prorsus, in significatione saltem haud penitus absimili, usurpata. Consule ad vocabulum illud in mediæ et infimæ Græcitatis Glossario Cangium. Aliquot hic verba in codice olim Mazarinæo exesa sunt; reliquis autem sensum, quem verosimiliorem existimavi, in versione Latina attribui. Haud æqualem verosimillime omnia, quæ cap. præsenti prodigiosa occurrunt, fidem apud omnes æquos etiam rerum æstimatores invenient, etsi interim auctor noster anonymus eos hic qui, quæ narravit, credituri non sunt, paulum etiam acerbius perstringat. Utut sit, gesta equidem bellica, qua memoriæ prodit, vere habuisse locum, in animum induce. Et vero ex adjunctis, quibus ea vestit, sub Constantino septimo, Irenes filio, seu sæculo octavo senencente evenisse, verosimilo apparet. Sclavi enim, quemadmodum refert, Thessalonicam tunc, cum bello alio (adi supra not. 67) imperator distineretur, arctissima cap. præcedenti relata obsidione presserunt, nec prius ille con. tra Sclavos movit, quam hi bienn: amplius πρῶτα ὑμνῆσαι τοῦ αθλοφόρου βουλευσάμενων, δεύτ τερα ἐν πᾶσιν γνωρίζεται καὶ τῷ νῷ καὶ τῷ λόγῳ καὶ ἀκοῇ καὶ τέχνη.· ὁ μὲν γὰρ νοῦς τὰ ὑπὲρ ἔννοιαν μὴ φθάνων, ὁ δὲ λόγος τῷ ἀπόρῳ στενοχωρούμενος, spatio imperii terras ac maxime Thessalonicam armis infestis vexassent; Sclavi autem (r.de quæ supra ad not. 67 recitavi, Theophanis verba) sub Constantini septimi imperio, dum is bello adversus Agarenos distineretur, arma inle sta per varios imperii tractus circumtulisse videntur, ac tum demum, cum bello Agarenico finem pax imposuisset, misso in illos exercitu,sese continere, imo etiam imperatoris voluntati submittere fuers compulsi. Irenes quidem imperatricis, non autem imperatoris, sub quo isthæc acciderint, Theophanes laudatus meminit; verum Irene una cum alio sto Constantino septimo summa potestate imperio tune præerat,fierique facili negotio potest, ut, quæ Theophanes matri, quod filius minorennis tum adhuc exstiterit, attribuenda judicavit, huic nihilominus illa auctor noster anonymus ascripserit. Caput hoc in codice olim Mazarinæo, e quɔ integrum, prout apud nos descriptum exstat,lectori hic exhibetur, a fol. 187 usque ad fol. 199 extenditur, sequenti isthoc in fronte titulo affectum: Περὶ τοῦ μελετηθέντος κρυπτώς ἐμφυλίου πολέμου κατὰ τῆς πόλεως παρὰ τοῦ Μαύρου καὶ Κούβερ τῶν Βουλγάρων, De bello intestino quod contra ciriatem Maurus et Cuber Bulgari occulte fuerunt molili.

ἡ δὲ ἀκοὴ πρὸς παράληψιν ἀτονοῦσα, ἡ δὲ τέχνη ctum sunt, haud assequitur, sermo autem præ reτῆς σαφηνείας τῷ μέτρῳ μὴ οὐταρκοῦσα· ὅσα γὰρ πρὸς Θεὸν οἰκειοῦται, ταῦτα παρὰ ἀνθρώποις ἀκατάληπτα· καὶ γὰρ καὶ τὰ τοῦ μάρτυρος τοῦ Χριστοῦ Δημητρίου θαύματα θεοπάροχα τυγχάνοντα τὰς τῶν ποιητῶν καὶ συγγραφέων ὑπερβάλλουσι τέχνας, ἀλλὰ τὰς ἐκ τῶν εἰρημένων λογογράφων και φιλοσόφων εὐθέτους ὡσα εὶ ἐκθέσεις παραδραμόντες, πρὸς ὅπερ ἐσμὲν βραχεῖς, τὰ μεγάλα ἐν μικροῖς λέξομεν· ἐχρῆν γὰρ ὄντως, εἰ καὶ τὰ πλεῖστα τῶν αὐτοῦ συμμαχιῶν καὶ βάσεων ἐν λήθη δεδώκασιν, ἀλλὰ καὶ ταύτην τοῦ ὑπερβαίνοντος πάντα νοῦν καὶ ἔννοιαν θαυματουργίαν τοῦ ὄντως φιλοικτίρμονος καὶ σωσιπόλιδος Δημητρίου καὶ ἐν μικροῖς λέξομεν μεγάλην ὑπάρχουσαν. cordis ac civitatis servatoris Demetri, quod et mus p4s as lots, ghoy piator, Ev tote mporépots τὴν τῶν Σκλαβίνων, ἤγουν τοῦ κληθέντος Χάτζονος καὶ τῶν ᾿Αβάρων καὶ ἐν μέρει ἔκθεσιν ἐποιησάμεθα, καὶ ὅτιπερ τὸ ᾿Ιλλυρικὸν σχηδὸν ἅπαν, ἤγουν τὰς αὐτοῦ ἐπαρχίας, λέγω δη Παννονίας δύο, Δακίας ὠσαύsue búa, Aapdavize, Musize, Tpibáhews, Pobunns, καὶ πασῶν ἐπαρχιῶν, ἔτι μὴν καὶ Θράκης, καὶ τοῦ πρὸς Βυζαντίου μακροῦ τείχους καὶ λοιπὰς πόλεις τε καὶ πολιτείας ἐκπορθήσαντες, ἅπαντα τὸν αὐτὸν λαὸν εἰς τὸ ἐκεῖθεν πρὸς Παννονίαν μέρος τὸ πρὸς τῷ Δανουβίῳ ποταμῶ, ἐστινος ἐπαρχίας πάλαι μητρόπολις ὑπῆρχεν τὸ λεχθὲν Σερμεῖον. Εκεῖσε οὖν, ὡς εἴρηται, τὸν ἅπαντα λαὸν τῆς αἰχμαλωσίας κατQuæ toto fere hoc numero ac præsertim ejus initio auctor noster, non raro, etiam alibi, uti bic datam a nobis lucubrationem ejus evolventi pate-C scet, intellectu admodum difficilis, modo suppeditat, adeo obscura atque implexa sunt, ut apposite ea in linguam Latinam convertere sit omnino difficile, nec ulla etiam ratione fieri forsan id a me potuisset, nisi sensus, quem abs illo intendi e contextu apparet, lucem attulisset. Duobus videlicet primis præsentis lucubratlonis capp., ac præsertim horum priori. Locorum omnium ac singulorum, quæ ab auctore nostro hic nominantur, notitia in Baudrandi aliorumque Lexicis Geographicis passim est ebvia, illamque adeo lectori hic exhibere, operæ pretium non reor. Verum quod jam pertinet ad assertum, quo auctor, eorumdem omnium locorum incolas captivos a Sclavis fuisse abductos memoriæ a se supra proditum hic ait, id omnino accuralum est, cum supra, videlicet num. 158, eadem loca per Sclavos habitatoribus vacua reddita fuisse duntaxat scripserit, idque etiam aliter, quam abductis ad plagam, Pannoniam versus silam, in captivitatem incolis, fieri certo potuerit, ut nemo non videt. Et vero regionum, quas Sclavi aliique Barbari depopulati sunt, incolas omnes in captivitatem non fuisse abductos, sed alios etiam ex his Decisos, alios foga fuisse delapsos, e Theophane, Zonara aliisque, qui de rebus llis tractant.quisque haud difficulter comperiet; ut auxesi præterea auetor noster verosimillime, ne dicam indubie, usus hic fuerit. Vere olim, idque ante auctoris nostri ælatem, uti is hic indicat, Pannoniæ metropolis Sirmium exstiterat. Etenim ante sæculum quintum, rum copia, quid primum dicat, est anxius; auditus vero acceptioni est impar; ars porro aptæ explanationi per sese haud sufficit. Quæ enim apud Deum facilia sunt, ea apud homines incomprehensibilia exsistunt: miracula autem Christi martyris Demetrii,quæe Deo dante fuere palrata, oratorum philosophorumque artes exsuperant. Verum quo breves simus, quas dicti oratores philosophique concinnarunt, appositas utcunque expositiones praetereuntes, maxima verbis paucis prosequemur. Id enim, etsi præstilorum ab eo auxiliorum curationumque faclarum partem maximam oblivione obruant, omnino convenit,illudque adeo intellectum omnem ac cogitationem superantis, vere miseriipsum magnum est miraculum paucis expedie195. Supra, quemadmodum, Christi amantes, habetis perspectum, Sclavorum ducis, nomine Chatzonis, Avarumque etiam notitiam ex parte dedimus eosque omne propemodum Illyricum, illius videlicet provincias, dico autem, Pannonias ambas, Dacias similiter ambas, Dardanias, Mysias, Trebalis, Rhodopes,omniumque etiam Thraciæ adhuc ad murum usque Byzantium longum principatuum reliquas et urbes et respublicas llevaslantes ipsummet omnem populum ad eam, quæ hinc Pannoniam versus dissita est,abduxisse plagam, Danubio adjectam cujus provincia,quod vocatur Sirmium, metropolis olim fuit Ibidem quo celeberrima isthæc civitas ab Attila fult eversa, Illyrici universi, non tantum caput, sed et illius qui amplissimæ huic regioni præfecti prætorii munere præerat, sedes aliquandiu exstitit, uti apud Farlatum Illyrici sacri iom. I, pag. 70 et quinque seqq. videre licet; Illyricum autem Pannoniam complectebatur, quemadmodum vel e solis Sexto Rufo et Jornande liquet. Prior enim in Breviario sic habet: Provincias habet Illyricus septem et decem; Noricorum duas, Pannoniarum duas, Valeriam, Saviam, Dalmatiam, Moesiam, Daciarum duas; et in dioecesi Macedonia sunt septem Macedonia. Thessalia, Achaia, Epiri duæ, Prævalis et Crea; posterior vero De success. reg. ad temp. lib. 1, ita scribit: Illyricus aut in cuncta per partes quidem et membra devincta ad unum tamen corpus aptata est; quæ habet intra se provincias decem et octo; hæ sunt: Norici duæ, duæ Pannoniæ, due Valeriæ, Savia, Dalmatia, Masia superior, Dardania, Dacie daa, Macedonia, Thessalia, Achaia, Epirus, Prævalis, Creta. Licet porro Sextus Rufus, contra ac Jornandes facit, provinciis Illyrici Dardaniam, quod hæc forte illius ætate provinciæ nomen nondum obtinuisset, haud accenseat, ambo tamen Pannoniam, aut, si mavis, am-. bas Pannonias, inferiorem nempe ac superiorem, Illyrico adseribunt. Cæterum cum inter Illyrici provincias etiam recenseant Prævalim, supra hic errore, ex amanuensium incuria profecto, Tptбáλews scriptum, puto, vocabuloque huic Dpzioakewe aut certe Dpeбáλew; substituendum.Prævalis enim, uti e recitatis Sexti Rufi et Jornandis verbis liquet, nota est Illyrici provincia seu etiam, quæ pars Dalmatiæ aliquandiu funit, regio; Trebalis autem non item.

SUPPLEMENTUM. igitur, ut dictum est, captivum omnem populum, έστησεν ὁ λεχθείς χαγάνος, ὡς αὐτῷ λοιπὸν ὑπου velut sibi deinceps subditum, prædictus Avarum Chaganus constituit Ab eo ergo tempore cum Bulgaris et Avaribus reliquisque gentilibus fuit commistus,cumque sese inter liberos procrearent atque in populum infinitum maximumque excrescerent; filii autem singuli a patribusindolem generisque studium, moribus Romanis congruum, accepissent quemadmodum sub Pharaone in Ægypto Hebræorum auctum est genus, ita et in illis modo haud absimili per fidem orthodoxam sacrumque ac vivificantem baptismum Christiano· rum aucta est tribus, aliique aliis de majorum guorum solo natali narrantes invicem de cordibus fugæ desiderium accenderunt. 496. Cum enim ab eo tempore, quo in illorum progenitores a Barbaris patrata fueral deva-" statio, sexaginta circiter ac amplius anni essent elapsi aliusque jam ibidem novus populus exsurrexisset, maximam autem illius partem temporis lapsu liberam ac jam velut gentem peculiarem esse, Avarum chaganus concessisset, ut nationi mos est, principem, nomine Cuber (82),iis præfeNon Chatzonem, paulo an'e hic memoratum, qui Sclavorum duntaxat, non autem etiam Avarum, dux fuisse videtur, sed eum ipsum Avarum Chaganum, qui a Sclavis, cum a Thes alonica sub Chatzopis ductu a sese obsessa recedere fuissent compulsi, pollicitationibus ac donis (adi cap. 2) in auxilium fuit vocatus, ab auctore nostro hie designari existimo; licet autem hic, quod supra num. 158 a Sclavis factum scribit, Avaribus hoc loco eorumque chagano ascribat, sibimetipsi propterea contrarius estimari haud debet; Selavis enlm, dum, quod num. 158 narratur, in Illyrico gesserunt. Avares etiam, quibus fœdere illi conjuncti partimque etiam paruisse videntur, numero non paucos fu sse admistos, eorumdemve saltem seu imperio seu impulsu Sclavos illud gessis e,verosimillimum fit ex lis quæ de ambabus illis nationibus apud scriptores proxime laudatos aliosque memoriæ prodita inveniuntur. In hæc auctoris nostri Græca verba, as δὲ παρὰ πατρὸς ἕκαστος τὰς ἐνεγκαμένας παρειλη· φύτων καὶ τὴν ὁρμὴν τοῦ γένους κατὰ τῶν ἠθών των 'Pwuxias, errorem irrepsisse ex amanuensium oscitantia, in animum induco; lis interim Launam, quam sensus maxime exigere videbatur, interpretationem attribui; quod si quis meliorem at tulerit, eam lubentissime amplectar. Devastatio ab auctore nostro et hic et supra cap.1 memorata,qua innumera hominum multitudo ex imperii terris, uti hic mox is retulit in captivitatem fuit abducta, verosimillime, uti in Anneatis, cap. isti subnexis, jam docui, sub Constante tertio, aut altero e binis ejus successoribus Constantino Pogonato et Justiniano Rhinotmelo seu secundo evenit. Imo vero, quo etiam aliquanto propius eventus illius epocham utcumque modo determineni, Jounes. Thesalonicensis archiepiscopus, indubie ad annum usque 681,uti ex iis quæ in Commentario prævio num. 23 in medium ad duxi, liquet, vitam protraxit, eamque verosimillime. quemadmodum jam supra docui, ante annum 700, imo etiam,ne alioquin præsulilla (adnotata lucubra tionis ejus cap.14 [supra col.1303] subnexa.consule) ad ætatem nimis provectam pervenisse sit dicendus, ante annum 690 terminarit ex iis autem, o κειμένους· ἐξ ἐκείνου οὖν ἐπιμιγέντες μετὰ Βουλγά ρων καὶ ᾿Αβάρων καὶ τῶν λοιπῶν ἐθνικῶν καὶ παδοποιησάντων ἀπ᾿ ἀλλήλων καὶ λαοῦ ἀπείρου καὶ παμπόλλου γεγονότος, παῖς δὲ παρὰ πατρὸς ἕκαστος τὰς ἐνεγκαμένας παρειληφότων καὶ τὴν ὁρμὴν τοῦ γένους κατὰ τῶν ἠθῶν τῶν Ῥωμαίων, καὶ καθέ περ ἐν τῇ Αἰγύπτῳ ἐπὶ τοῦ Φαραώ αυξάνετα to twv 'E6pzlwv yśvos, οὕτω καὶ ἐν τούτοι; κατὰ τὸν ὅμοιον τρόπον διὰ τῆς ὀρθοδόξου πίσ στεως καὶ ἁγίου καὶ ζωοποιοῦ βαπτίσματος ηύξετο τὸ τῶν Χριστιανῶν φύλον, καὶ θάτερος θατέρῳ περὶ τῶν πατρίων τοποθεσιῶν ἀφηγούμενος, ἀλλήλοις πῦρ ἐν ταῖς καρδίαις τῆς ἀποδράσεως ὑφῆπτον. ριζ'. χρόνων γὰρ ἐξήκοντα ἤδη που καὶ πρὸς διαδραμόντων, ἀφ᾿ ἧς εἰς τοὺς αὐτῶν γεννήτορας ἡ παρὰ τῶν βαρβάρων γεγένηται πόρθησις, καὶ λοι τὸν ἄλλος νέος ἐκεῖσε λαὸς ἀνεφαίνετο, ἐλευθέρους δὲ τοὺς πλείστους αὐτῶν ἐκ τοῦ χρόνου γεγονέναι καὶ λοιπὸν ὡς ἴδιον ἔθνος προσέχων δ Αβάρων γε γάνος, καθὼς τῷ γένει ἔθνος ὑπῆρχεν, ἄρχοντα τού τοις ἐπάνω κατέστησε, Κούβερ ὄνομα αὐτῷ, ὅστις quæ auctor noster auonymus tum præfationis in mo dum (adi quæ lucubrationis Joannis Thessaloni censis cap. ultimo [col. 1323] adnota:ur) luce. brationi suæ præmittit, tum hujus cap. ter:io refert, præfata devastatio tunc primum, cum dictus Thes salonicensis archiepiscopus ab obitu suo haud moltum esset remotus, accidisse videtur ac proin inter annum circiter 680 et annum 690. Jam vero, cum hæc ita habeant, eaque, quæ cap. præsenti auctor noster deinceps narrat, annis amplius post eamdem devastationem sexaginta, prout hoc loco ait, evenerint, conjectarium fit, ut ante annum circiter 740 horum epocha figenda haud sit. Imo vero nec ante sæculi octavi finem circiter sou tempus, quo Constantinus septimus, Irenes filius, imperii habe nas tenuit, statuenda isthæc videtur. Ita a utumo, quod ab ordine. quo quæque gesta sunt, auſtor noster in narrando recedere nullo ex capite videatur, ea autem, quæ cap. præcedenti memoriæ prodit, sub Constantino, Irenes filio, seu sæculo octavo ad finem jam inclinante evenerint, uti docui in Adnotatis cap. isti (not. 73) subnexis. Principis hujus, qui, quemadmodum e capitis præsentis titulo (supra in nota) 74 recitato, intelligitur, Bulgarus exstitit, mentionem nuspiam apud scriptoris alios invenio; Cubrau quidem, genere Bulgari, qui sub Heraclio su sæ culo septimo, ad mediam sui partem nondum provecto, contra Avarum chaganum rebellavit, ac cum populo, quem ab eo acceperat, sedibus patriis relictis, ad Romanos seu Herachium St Cessil, sanctus Nicephorus, patriarcha Constantinopolitanus,in Breviario historico, Parisiis anno 1648 edito. pag. 16 mentionem facit. Verum etsi ita non pauca sane Cubrato, quæ mox infra auctor noster anonymus Cubero, Nicephorus ascribat, satque præterea Cubrati et Cuberi nomina affinia sint; quo minus tamen hic cum illo unus idemque dicatur. ætatis, qua ambo floruerunt, diversitas impedit. Cubratus enim, uti ex jam dictis liquet, sæculo septin:o floruit; Cuberus aut m sæculo octavo et quidem verosimillime multum jam provecto, nisi forte quis velit, quæ mox de Cubero auctor noster anonymus subjungit, perperam abs hoc iis sci notis chronicis, ex quibus, ut sæculo octavo mul-

τινων τῶν ἀναγκαιοτέρων προσοικειουμένων cit; qui,cum e quibusdam, qui cum eo familiarius αὐτῷ μαθὼν τὴν τοῦ τοιούτου λαοῦ τῶν πατρῴων conversabantur, populi hujusmodi civitatum pa πόλεων ἐπιθυμίαν, ἐν σκέψει γίνεται καὶ ἀνάστατον triarium desiderium didicisset, quid agat,circumλαμβάνει τὴν πάντα Ρωμαίων λαὸν μετὰ καὶ ἑτέ- spicit, omnemque populum Romanum extorrem, ρων ἐθνικῶν καθὰ ἐν τῇ Μωσαϊκῇ τῆς Εξόδου τῶν aliosque gentiles, id est, secundum quod in MoyἸουδαίων ἐμφέρεται βίβλῳ, τουτέστιν προσηλύτους saico Judaeorum Exodi libro continetur, proselytos μετὰ καὶ τῆς αὐτῶν ἀποσκευῆς καὶ ὅπλων, καὶ ἀνά- una cum eorumdem supellectile atque armis ad στατοι καὶ ἀντάτραι καταλέλεκται [κατὰ λέλεκθαι?] sese assumit hique discedunt ac rebelles chagano τοῦ χαγάνου γίνονται, ὥστε ἐγνωκότα τον χαρά- Giunt ita ut idem chaganus,cum id cognovisνον διώξαι ὄπισθεν αὐτῶν, καὶ συμβαλλόντων αὐτῶν set, a tergo ipsos insequeretur; cum vero mianus καὶ ἐπὶ πέντε ἢ ἓξ πολέμους καὶ ἐπ᾽ ἀμφοτέροις παρ' conseruissent, ac post quinque aut sex prælia deαὐτῶν ἡττηθέντος αὐτοῦ λαοῦ φυγῇ χρησάμενος ἐν victus etiam in duobus abs illis is fuisset, fugam τοῖς ἐνδοτέροις πρὸς ἄρκτον ἄπεισι τόπους, ὡς λοιπὸν cum relicto sibi populo arripiens ad partes interioμετὰ νίκης περάσαντα τὸν αὐτὸν Κούβερ μετὰ τοῦ res Septentrionem versus sitas sese confert, adeo εἰρημένου σὺν αὐτῷ παντὸς λαοῦ τὸν προαφηγη-, ut tandem idem Cuber, cum, relata victoria, pras θέντα Δάνουσιν ποταμὸν καὶ ἐλθεῖν εἰς τὰ πρὸς fatum Danubium luvium cum omni prædicto poἡμᾶς μέρη, καὶ κρατῆσαι τὸν Κεραμήσιον κάμπον, pulo suo trajecisset, ad nostras etiam partes veneκἀκεῖσε οὐτῶν ἐγκαθεσθέντων, τὰς πατρίους ἡτοῦν- rit, campumque Ceramesium occuparit, cumτο πόλεις, ὡς μάλιστα οἱ τῆς ὀρθοδόξου καθεστῶτες que ibidem consedissent, maxime qui fidei orthoπίστεως, οἱ μὲν τὴν καθ᾿ ἡμᾶς μαρτυροφύλακτον doxa erant,ad civitates patrias anhelabant, hi quiτὴν Θεσσαλονικέων πόλιν, ἄλλοι τὴν πανευδαίμονα dem ad custodiam nostram a martyribus Thessaκαὶ βασιλίδα τῶν πόλεων, ἕτεροι δὲ τὰς ἀπομεινάσας lonicensium urbem, alii ad fortunatissimam etiam τῆς Θράκης πόλεις. urbium reginam alii autem ad Thraciæ civitates reliquas. " ρίζ'. Ταῦτα δὲ τοῦ λαοῦ βουλευομένου, συμβουλευταὶ δολερᾶς γνώμης, ταύτης βουλῆς κακούργως γίνονται, ὥστε μή τινας ἐξ αὐτῶν τοῦ ποθουμένου τόπου ἀξιωθῆναι, ἀλλ᾿ αὐτόν Κούβερ πάντας ὡς συμμίκτως ἐξελθόντας ἐπικρατῆσαι καὶ τούτων ἄρχοντα καὶ χαγάνου γένεσθαι· εἰ γὰρ πρὸς τὸν ὑπὸ Θεοῦ βασιλεύειν ἡμῖν λαχόντα ἀπελθεῖν πειραθείη, " τὸν λαὸν ἅπαντα παρ' αὐτου ληψόμενος καὶ διασκορ— πίσας τοῦτον τῆς ἀρχῆς ἀλλοτριον καθίστησι, καὶ τότε, τὸ δοκεῖν, ἔστειλε πρὸς τὸν κύριον τῶν σκήπτρων, πρεσβεύσων αὐτῷ, ἐφ᾽ ᾧ μεῖναι μετὰ τοῦ σὺν αὐτῷ ὑπάρχοντος λαοῦ ἐκεῖσε, αἰτῶν κελευσθῆκαι τὰ παρακείμενα ἡμῖν τῶν Δραγουβιτών ἔθνη δαπάνας κατὰ τὸ ἱκανὸν αὐτοῖς ἐπιχορηγῆσαι, ὃ δὴ καὶ γεγένηται· καὶ τῷ τρόπῳ τούτῳ ἐπὶ σιτισμού εἰσελθόντων πλείστων εἰς τὰς τῶν Σκλάβων σκηνάς καὶ διερωτησάντων περὶ τῆς καθ' ἡμᾶς πόλεως καὶ ἀκριβωθέντες, ὡς ἐκ μήκους μὴ ὑπάρχειν ταύτας, ἤρξαντο πλείστοι λοιπὸν οἱ ἐκ τῶν Ῥωμαίων ὄντες μετὰ γυναικῶν καὶ τέκνων ἐν τῇ θεοσώστῳ ταύτῃ ἡμῶν εἰσιέναι πόλει, οντινα; αὐτίκα οι τὴν ἔπαρχον tum jam promoto evenerint, consectarium fit, quemadmodum in Adoo:atis ad not. præced. jam docui. κται Græca hac verba, καὶ ἀντάρται καταλέλε τοῦ χαγάνου γίνονται, Latine interpretatus sum, ac rebelles chagano fiunt, Dulla haba, ratione vocabuli καταλέλε ναι, quod quid hic significare queat, haud perspicio. Numinis hujus campum seu planitiem, quæ haud procul a Thessalonica sita fuerit, nuspiam invenio. Verum non est, cur id Lairum cuiquam accidt, cum nec planities omnes seu campos commeinorare soleant geographi, nec singulos suis nominibus distinctos tabulæ geographicæ, utut eliam accurate, exhibere. Ita etiam scriptores Græci alii Constantino197. Cum vero hæc populus vellet, dolosæ mentis consiliari id fraudulenter cepere consilii,ne qui ex iis desideratum locum adirent, sed idem Cuber omnibus, veluti qui commistim essent egressi, imperaret, eorumque princeps ac chaganus fieret; quod si enim ad illum, qui nobis imperare sortitus a Deo erat,abire niteretur, fore ut populum omnem abs illo abstraheret,dissipatumque eumdem abimperio alienum efficeret: tuncque ad sceptrorum dominum, quo ei, ut hic cum omni populo secum exsistente, manero posset, in specie supplicaret, legavit, postulans eliam ut quæ nobis adjacent, Dragobitarum nationes sufficientia eis cibaria subministrare juberentur; quod et factum est. Atque ita cum plurimi Sclavorum tentoria, ut cibaria eis subministrarent, essent ingressi, hique illos de civitate nostra interrogantes, esse illa ab hoc haud procul remota, diligenter didicissent, plurimi jam, qui e Romanis ducebant originem, cum uxoribus et liberis nostram a Deo servatam civitatem ingredi coeperunt; quos statim,qui præpolim per tituli honorarii modum subinde appellant. Dragobita ergo, si vera hic memoret auctor poster anonymus, jam ante illud tempus, quo cu berus cum suis in Campos Ceramesio consedit, haud procul a Thessalonica sedes habuerint. Illi porro Dragobilæ seu, ut supra etiam ab auctore nostro boc nomen exaratur, Dragobitæ sclavia etiam, ut supra loco non uno tradit, natio fuerant, ortique verosimillime ex iis quos Russis tribut rios fuisse, Constantinus Porphyrogenitus lib. De administrando imperio, cap. 9, scribit, gubitarumque nomine distinguit, nullam rim Dragobitarum seu Drogobitarum, qui millime, at jam dixi, e Sclavis hisce arti mentionem vel ibidem vel alibi usplamı

SUPPLEMENTUM. fecturam administrabant, ad civitatem imperau- ἔχοντες φροντίδα ἐν τῇ βασιλευούση διὰ τῶν πλοία tem navibus miserunt. μων ἀπέπεμπον πόλει. 198. Cum vero id a prædicto principe illorum Cubero cognitum fuisset, isque lalentem in corde fraudem celare non posset, cum consiliariis suis in proprium suum interitum ac judicium consilia contulit, hocque clanculum cepit, ut e principibus suis quempiam,qui præ cateris vafer ac callidus esset, linguamque nostram et Romanorum, Sclavorum et Bulgarorum calleret, atque ut uno verbo dicam, qui in omnibus astutus omnigenaque diabolica arte esset instructus, extorris fieret, atque ad civitatem nostram a Deo custodiam, ut reliqui, in speciem aufugeret, ac seipsum fidi imperatoris servum fingeret, plurimumque ad nos, ut eadem quæ ille, velle deberemus,populum secum, adduceret, hincque ac illis artibus, bello civili excitato, civitatem caperet, hic scilicet post hujus expugnationem prædicto Cubero cum familia sua cæterisque principibus sedem figere, hincque, auctis viribus, adversus populos circumjectos arma movere omnibusque dominari,ac bello insulas(88) et Asiam, adhuc autem et eum qui in perii habenas moderabatur, aggredi volente. ρξη. Τούτου τε γνωσθέντος παρὰ τοῦ εἰρημένου πρώτου αὐτῶν Κούβερ, καὶ μὴ δυναμένου τὸν ἄγο κείμενον ἐν τῇ καρδίᾳ ἀποκαλύψαι δόλον, ἐσκέψατο μετὰ τῶν αὐτοῦ συμβούλων ἐπὶ οἰκείᾳ ἀπωλείᾳ καὶ γνώμῃ, καὶ ταύτην κρυφηδὸν βουλὴν ἱστᾷ, ὥστε τινά τῶν αὐτοῦ ἀρχόντων ἔξοχον ὄνται καὶ πανούργον ἐν πᾶσι, καὶ τὴν καθ᾿ ἡμᾶς ἐπιστάμενον γλώσσαν καὶ τὴν Ῥωμαίων, Σκλάβων καὶ Βουλγάρων, καὶ ἁπλῶς ἐν πᾶσιν ἠκονημένον καὶ γέμοντα πάσης δαιμονικής μηψανῆς ἀνάστατον γενέσθαι καὶ τῇ καθ᾿ ἡμᾶς καὶ αὐτὸν τὸ δοκεῖν ὡς τοὺς λοιποὺς προσπελάσαι θεο φυλάκτῳ πόλει, καὶ δοῦλον ἑαυτὸν προσποιήσεσθαι τοῦ πιστοῦ βασιλέως, καὶ λαὸν μετ᾿ αὐτοῦ πλείστον εἰσβαλεῖν πρὸς ἡμᾶς, τὰ αὐτοῦ δεῖν φρονοῦντας, καὶ ἔθεν καὶ ἐκ τῶν τρόπων τούτων τὴν πόλιν δι' ἐμφ λίου πολέμου ἑλεῖν· ἐνταῦθα δηλονότι μετὰ τὴν εὐτῆς πόρθησιν ὀφείλοντος ἐγκαταστῆναι τοῦ λεχθέν τος Κούβερ μετὰ τῆς αὐτοῦ ἀποσκευῆς καὶ τῶν λοιπῶν ἀρχόντων, καὶ ἔνθεν ὠχυρωμένον ἀντιπαρα τάσσεσθαι τῶν πέριξ ἐθνῶν, καὶ τούτων δεσπόζειν. καὶ πολεμεῖν τὰς νήσους καὶ τὴν ᾿Ασίαν, ἔτι δὲ καὶ τὸν τὸ κράτος ἔχοντα τῆς βασιλίας. 199. Cum hujus igitur consilii voluntatisque ρέθ'. Ταύτης οὖν τῆς σκέψεως καὶ γνώμης γενοfacti essent, juramentoque se quod statuerunt μένης καὶ ὅρκῳ τὸ παρ' αὐτῶν βουλευθὲν πιστο facturos fidem fecissent, unus ex eis, nomine Mau- ποιησάντων τὸ δοκεῖν τις ἐξ αὐτῶν Μαῦρος τούνομα, rus, ad civitatem nostram profugus, ut apparebat, πρόσφυξ ἐν τῇ καθ' ἡμᾶς γίνεται πόλει, καὶ πρῶτον advenit, ac primum suavibus ac dolosis verbis una πείθει τοὺς τὴν ἀρχὴν διέποντας χρηστοῖς καὶ cum juramentis eos qui principatum obtinebant, ἀπατηλοῖς μεθ᾽ ὅρκων ῥήμασι, καλλιστα καὶ ἀποδο induxit, ut optima approbationeque digna ad piissi- χῆς ἄξια πρὸς τὸν εὐσεβέστατον βασιλέα περὶ αὐτῶ mum imperatorem de eo referrent; qui, in omnes c αναγάγαι, ὅστις ὁ πάντων εὐεργέτης τοῖς παρ' εν benefcus, iis que per illos relata erant, impulsus, τῶν ἀνενεγμένοις πεισθεὶς αὐτίκα λόγον έγγραφο eisdem voluntatem suam, scripto honoris causa στέλλει τούτοις πρὸς τιμὴν, πέμψας ὡρατίωνα ὑπέ expressam,consulari ornatu vexilloque eidem τοῦ νῷ αὐτῷ Μαύρῳ, καὶ βάντον φιλοτιμίας χάριν, Mauro, quo illum cohonestaret, misso, statim si- κελεύσας πάντας τοὺς ἐκ τῶν του λεχθέντος Κανδερ gnificavit, præcipiens ut Cermesiani omnes, Κερμησιάνους ἀποφύγους ὑπ᾽ αὐτὸν τὸν Μαύρον το qui a praedicto Cubero aufugerent, eidem Mauro νέσθαι, καὶ τῆς τοιαύτης κελεύσεως ἐμφανούς γενο subessent: cumque hujusmodi mandatum publicum μένης, καὶ ματρικίῳ ἐνορδίνῳ ἐγγράφῳ συσταθείσης, factum, atque in scriptam ordinariam matriculam ἐξ ἐκείνου ἅπας ἐδόθη ὁ ἐνταῦθα προσφυείς λαὸς τῷ relatum fuisset, exin omnis, qui huc confu- αὐτῷ Μαύρῳ καὶ αὐτὸς τούτων ὁ στρατηγὸς ὑπῆς xerat, populus eidem Mauro fuit commissus, ipse - χεν, τινὲς δὲ τῶν ἐκ τοῦ Ῥωμαίων φύλου τὰ περὶ que eorum dux exstitit; cum vero quidam, qui e τὸν Μαῦρον ἐπιστάμενοι, ὡς οὐδέποτε ἐφύλαξεν Romanorum gente erant, qualis Maurus esset, qui πίστιν τινὰ, ἀλλὰ ἀεὶ ἀπὸ φαυλότητος καὶ ἐπιορκιών fdem nemini unquam servasset, seul semper præ καὶ δόλου κάκιστος ὢν τοῖς τρόποις, πολλούς τόπους Id est, Constantinopolim, ut supra adhuc mihi præ voce Insignia vocabulum Ornatus placuit quod ab actore nostro, non δρατίωνα, uti a Metaphraste fit, sed ὡρατίωνα efferatur, hocque vocabulum deductum videri queat ab objectivo ώρατος, quod idem quod Latine pulcher aut decorus, signimonui. Auctor nostr verosimillime non alias hic intelligit insulas, quam quæ in mari Agro, quod modo Archipelagus vocatur, magno numero silæ sunt. lta hic vocabula Græca ὡρατίων ὑπάτου καὶ βάντον interpretatus sumn; postremum enim e binis illis vocabulis idem, quod βάνδον, apud scriptores haud paucos, uti ad hanc vocem in mediæ et infimæ Græcitatis Glossario apud Cangium videre licet, Nexillum signifcans, hoc loco significare e sensus contextu est visum, quod autem ad primum pertinet, Lipomanus quidem in Metaphrasti a Sancti nostri Passione, quam supra loco terlio dedimus, duo hæc vocabula ὑπατικὸν ὁρατίωνα Latine interpretatur Consularia insignia, verum ficat. Ita scilicet seu Sclavi seu Bulgari seu etiam alii quicunque, qui Cubero parebant, idcirco indubie hic vocantur, quod in campo Ceramesio, Thessalonica haud procul dissito,in quo, ut auctor noster supra docet, consederant, sedes baberent. Ut, cur bina Græca vocabula Ματρίκιον voivos Latine hic interpretatus sim ordinaris matricula, perspectum habeas, adi ad primum e bonis illis vocabulis et ad vocabulum όρδινον in media et infirmæ Græcitatis Glossario Cangium.

καὶ ἔθνη ἐξεπόρθησεν, καὶ μὴ ὀφέλειν τούτῳ κατα- 4 perversitate, perjuriis et dolo moribus exsistens πιστεύειν· ἐγνωκὼς δὲ οὗτος ἐκ διαβολῆς τῶν αὐτῷ pessimnis loca mulla ac gentes prædatus esset, ac πλησιασόντων, διὰ τρόπων καὶ σκευῆς τοὺς κατάδη- illi fdendum non esse, perspectum haberent; ipse λον ἐν τῷ κρυπτῷ ποιουμένους τὴν αὐτὴν δεινὴν ἐν- autem ex eorum qui ad illum veniebant, delatione έδραν ἀπεκεφάλισεν, καὶ τὰ αὐτῶν γυναικότεκνα ὡς id intellexisset, illos, qui graves illas insidias, quæ ἠθέλησεν, καὶ ὅπου ἐβούλετο, ἔπρασεν. latebant, e moribus habituque manifestabant, capite truncavit, ac uxores eorum, ut voluit, et ubi volebat, vendidit. σ'. Ὅθεν οἱ λοιποὶ τῶν Χριστιανῶν μὴ τολμῶντες ἐξειπεῖν ἥνπερ ἔγνωσαν κατὰ τῆς πόλεως ἐνέδραν, ἐθρήνουν καὶ ἑαυτοὺς καὶ τὴν πόλιν, μηδενὸς τολμῶντος πρὸς ἀντίστασιν τούτου, ἀλλὰ μᾶλλον καὶ δεδιέναι αὐτὸν, τοὺς τότε τὸ δοκεῖν κρατοῦντας· κατέστησε γὰρ ὁ αὐτὸς Μαῦρος πεντάρχους καὶ πεντηκοντάρχους καὶ δεκάρχους οὔσπερ είχε σύμπνους τῆς αὐτοῦ δολίας γνώμης, καὶ ὁπλῖται τοῦτον ἔνθα ὡσεὶ ἄνδρες εὔτοιμοι νύκτωρ καὶ καθ' ἡμέραν ἐφύλαττον τὰς σιτίσεις κομιζόμενοι ἐκ τῶν τοῦ δημοσίου. Σκέψις δὲ αὕτη καὶ βουλὴ ἐτύγχανεν, ὥστε τῇ νυκτὶ τῆς μεγάλης ἑορτῆς τοῦ ἁγίου Σαββάτου, ὅτε τὰς τῆς σωτηριώδους Χριστοῦ ἀναστάσεως ευωχίας ἤμελλεν μετὰ πάντων ἐκτελεῖν ἡ πόλις, τότε ἅμα τῶν μετ' αὐτοὺς ἐμπειροπολέμων, ἐμφύλιον βάλλειν πόλεμον καὶ πῦρ εἴς τινας ἐπισήμους τόπους καὶ οὕτως ἐγκρατεῖς τῆς πόλεως γίνεσθαι. " 200. Cum hinc Christianorum reliqui structas, quas sciebant, contra civitatem insidias revelare non auderent, et seipsos et civitatem deplorabant; quod nemo ad resistendum ei animos haberet,sed potius etiam ii qui tunc in speciem aliis præerant, eumdem timerent; ipse enim Maurus centuriones et pentecontarchas et decarchas, quos fraudulento consilio suo conspirantes nactus erat,constituebat, eumque hic viri armati, ut plurimum audaces, qui e publico annonam accipiebant, nocte ac die custodiebant. Id porro etiam consilii ceperant, ut nocte magni festi Sabbati sancti, quando salutaris Christi resurrectionis convivium in communi sumplura esset civitas, tunc cum eo qui belli erant periti, bellum intestinum concitarent,ignemque in loca præcipua conjicerent, atque ita civitate polirentur. σα΄. Ο δὲ τὸ κράτος θεόθεν δεδεγμένος ἀοράτῳ 201. Qui autem impertum divinitus acceperat, Εμπνεύσει καὶ νεύματι κατὰ τὸ γεγραμμένον, ὅτι invisibili, quia secundum quod scriptum est, cor καρδία βασιλέως ἐν χειρὶ Θεοῦ, καὶ ὅπου βούλεται regis in manu Dei et, quocunque voluerit, ut καθάπερ ὕδωρ, ἐκκλίνει ταύτην, οὕτω τὸ μελετηθὲν aquam, infectit illud, inspiratione ac nutu, cum ἐν δόλῳ κατὰ τῆς πόλεως ἐπιστάμενος κελεύσαι κατ- nondum, quod dolo contra civitatem meditati ηξίωσεν Σισιννίῳ στρατηγῷ τότε τῶν καράβων ὑπάρ- η erant, exploratum haberet, Sisinnio, caraborum χοντι, ἀπδρὶ συνετῷ καὶ τοῖς λόγοις καὶ τοῖς τρόποις tunc duci, viro sclerti et verbis et moribus et καὶ τῷ Θεῷ ἐν ἅπασιν ἀνατεθειμένῳ, ὅπως μετὰ in omnibus Deo acceptum sese reddenti præτῶν ὑπ' αὐτὸν ὄντων καραβισιάνων στρατιωτῶν τῇ cipere dignatus est, ut cum caraborum militibus, ἀθλοφοροφυλάκτῷ ταύτῃ εἰσβαλεῖν πόλει ἐπὶ παρα- qui ei parebant, civitatem hanc,a certaminum Viφυλακῇ τοῦ λεχθέντος Μαύρου, καὶ τῶν σὺν αὐτῷ ctore custoditam, ad præfatum Maurum eosque, προσφυέντων, ὅπως τοῦ τοιούτου στρατοῦ ἐνθάδε qui cum eo convenerant, observandum ingredereτυγχάνοντος, προθυμοτέρως τοὺς ἀπὸ τοῦ λεχθέντος tur, quo hujusmodi hic exsistente exercitu, eos Κούβερ ἐνθάδε καταφεύγειν γένηται· ὅστις εὐκλεές qui a dicto Cubro stabant, alacrius illuc aufugere στατος στρατηγός Σισίννιος τὸ κελευσθεν εἰς πέρας eveniret: qui gloriosissimus dux Sisinnius, quod ἀγαγεῖν βουλόμενος ἔξεισιν ἀπὸ τῶν τῆς Ελλάδος mandatum erat,ad finem perducere volens at Hel μερῶν, καὶ καταλαμβάνει τὴν Σκιαθίαν νῆσον ἡμέρᾳ ladis partibus solvit atque ad insulam Sciathum Κυριακῇ τῇ πρὸ μιᾶς τῆς ἁγίας Πασχαλίας, ἥτις ἐν die Dominica, sanctum Pascha præcedente, ταῖς τῶν ὀρθοδόξων πόλεσιν παρὰ πάντων ἑορτάζει quæ ab omnibus in orthodoxorum civitatibus ceται καὶ λέγεται ἡ τῶν Βαΐων· προσορμήσας οὖν ἐν lebratur, Dominicaque Palmarum appellatur, acτῇ λεχθείσῃ νήσω, ἀοικήτῳ οὔσῃ ἐκ πλείστων τῶν cessit; cum igitur in dictam insulam, quæ a multis χρόνων, καὶ εὑρηκὼς ἕνα τῶν γενομένων έκεῖσε annis habitata haud erat, appulisset, atque e sanπαναγίων ναῶν ἀλσώδη καὶ ἔνυλον καθεστῶτα, τῷ ctissimis templis,quæ ibidem fuerant, unum sylva εὐηκάῳ στρατῷ ἐπέτρεψεν ἓν μέρος αὐτοῦ καθαί- oblectum ac frondosum invenisset,exercitui,quem ρειν, κἀκεῖσε τὴν θείαν λειτουργίαν ἐκτελεῖν, ὁ δὴ καὶ sibi obsequentem habebat, ut unam illius partem γεγένηται. expurgaret, divinumque ibidem officium, quod et factum est, perageret, præcepit. Vocem hanc iterum in significatione, quam in Adnotatis, cap. præcedenti (Dot. 71) subnexis, memoravi, ab auctore nostro hic usurpari, e sensus contextu liquet. Nec ducem Sisinnium, nec Maurum, cui, quæ ab auctore nostro cap. præsenti narrantur, conveniant, apud ullos scriptores alios invenire quivi. Sita hæc est in mari Egeo, seu, ut modo vocatur, Archipelago, ad oram Thessalia. Videsis ad vocabulum Sciathus in Lexico geographico Baudrandum, ibidemque invenies, insulam illam, quam tum, cum ea, quæ cap. praesenti narrantur, evenere, incolis destitutam fuisse, auctor noster post pauca memoriæ hic prodit, modo etiam arce esse munitam,

SUPPLEMENTUM. CCII. Sequenti igitur die,quæ sancta erat leb-A σβ'. Τῇ οὖν ἐπιούσῃ, ἥτις ἦν ἁγία δευτέρα τῆς domada Passionis Dominica secunda, cum et venti, ut versus nos navigarel, essent contrarii, præstantissimus vir ille totum suum convocatum exercitum hortatus est, ne quis deses esset, reliquam autem omnem lenipli partem expurgaret, et, quod in eo fuerat, baptisterium sacrum, om. nesque, qui sancta Christi recordatione digni essent (93),... præparentur, ut secundum consuetudinem festum peragerent; cumque hujusmodi ad illos facta oratio omnibus innotuisset, alacriter templi et sacri baptisterii expurgationi certatim operam dabant,ac alius cum alio tabernacula apte confciebat,alius cum aliis,quæ ad festum spectarent, instruebat, alius autem rursus ad piscium pecorumve capturam invitabat,atque ut verbo dicam, universi, prout singulis videbatur, quæ ad festum deinde celebrandum spectarent, præparare sese existimabant,dum omnes quæ prædictus Cuberus et Maurus, iique, qui cum hisce conspirabant, in animo habebant, ignorarent. Postquam vero divinum sanctæ diei secundæ officium fuisset peractum, ac omnes coenati essent gratiasque Deo de more egissent, celeberrimus vir ille, quæ ad stationes et excubias reliquaque omnia, ad custodiam conducentia spectant, diligenter curans, reliquum omnem exercitum jussit quiescere. 203.Cum vero is statim obdormisceret,pulchris victoriis decoratus Dei martyr Demetrius, qui pro nobis servis indignis ac patria undequaque laboral ac sollicitus est, salutique nostræ imprimis studet, non in somno,sed in veritate apparet,itaque illi ait: Expergiscere, quid dormis? Vela facias, secundus est ventus. Ipse autem illico, quasi id quod apparuerat, re eliam vera obtineret locum, eum qui carabo praeerat, qualis ventus esset, rogabat. Hic autem dicebat: Contrarius est, sed et vento hesterno multo vehementior. Cum autem reversus obdormiturus esset, mox etiam idem, prefatum ducem excitans, rursus ustal, lalereque percusso, dicit: Expergiscere, dixi tibi, vela facias, secundus est ventus. Surgens igitur,eos ilerum qui juxta eum dormiebant, eosque qui excubias agebant, rogalat, quis esset qui eum allocutus esset atque ad navigandum excitasset; cum autem omnes, sese quemquam vidisse aut ex aliquo id audivisse, negarent, iterum rogavit, an ventus, Ρ secundum quod ei dictum erat, secundus esset; omnes auten, contrarium esse, asseruerunt. De re igitur dicta visaque quid esset,cum dubius hæreret, ilerumque præ maxina exercitatione ad breve tempus dormiturus foret, eumdem ducem idem martyr tertio excitat, haud parvo studio ac contentione ei dicens: In codice olim Mazarinæo voces aliquot hoc loco adeo exesæ sunt, ut nulla plane ratione legi potuerint; reliquis autem, quem contextui conformiorem existimavi, sensum in versione Latina attribui. ἑβδομάδος του Κυριακού πάθους, καὶ τῶν ἀνέμων έναντίων ὑπαρχόντων πρὸς τὸν καθ' ἡμᾶς πλεν, ἐκκλησιάσας τὸν αὐτοῦ ἅπαντα στρατὸν προδιελέχθη ὁ πανάριστος οὗτος ἀνὴρ, ῥάθυμον μηδένα εἶναι, τὸ δὲ λοιπὸν τοῦ ναοῦ καθαίρειν ἔπαν, καὶ τὸ ἐν αὐτῷ γενόμενον ἅγιον βάπτισμα καὶ πάντας ἑτοιμασθῆναι ἀξίους τῆς ἁγίας Χριστοῦ ἀναμνήσεως, ὡς τὰ κατά συνήθη τῆς ἑορτῆς ἐκπληρώσαι, καὶ τῆς τοιαύτης αὐτοῖς διαλαλιᾶς πᾶσιν καταδήλου γενομένης, πολ θύμως τῆς καθάρσεως τοῦ ναοῦ καὶ τοῦ ἁγίῳ βαπτίσματος ἠγωνίζοντο, καὶ ἄλλος μετ' ἔλλου σκηνο ποιῶν εὐθέτως, ἄλλος εὐτρεπίζων μετὰ τῶν ἑτέρων τὰ τῆς ἑορτῆς, ἕτερος δὲ πάλιν πρὸς ἄγραν ἰχθύων ἢ καὶ κτηνῶν προσεκαλεῖτο, καὶ ἁπλῶς πάντες κατά τὸ ἑκάστῳ δοκοῦν, εἰς τὰ ἑξῆς τὰ τῆς ἑορτῆς εὐτρε πίζειν ἤλπιζον, ἐν ἀγνοίς πάντων όντων τοῦ κατὰ τὴν γνώμην του λελεγμένου Κούβερ καὶ τοῦ Μαύρο καὶ τῶν κατ᾿ αὐτοὺς συμπνευστῶν, καὶ δὴ μετὰ τὴν θείαν λειτουργίαν τῆς αὐτῆς ἁγίας δευτέρας, καὶ τὸ δειπνήσει πάντας, καὶ τὴν πρὸς συνήθει τῷ θεῷ αναπέμψαι εὐχαριστίαν, ὁ πανεύφημος ἐκεῖνος ἐντρ τὰ τῶν βιγλῶν καὶ σκούλκων καὶ λοιπῶν πάντων τῶν πρὸς παραφυλακὴν ἐπιτηδείων φροντίσας ἠρεμεῖν τὸν λοιπὸν ἅπαντα στρατὸν προσέταττεν. σγ'. Καὶ δὴ αὐτίκα ἀφυπνώσαντος αὐτοῦ, φαίνεται οὐ κατ᾿ ὄναρ, ἀλλὰ καθ᾽ ὕπὰρ ὁ πάντοτε μοχθών καὶ μεριμνῶν ὑπὲρ ἀναξίων δούλων καὶ πατρίς καὶ τὰ τῆς σωτηρίας ἡμῶν καλῶς πραγματευόμενος, ὁ καλλίνικος μάρτος τοῦ Θεοῦ Δημήτριος, καὶ οὕτως αὑτῷ ἔφη· Ἔγειρε, τί καθεύδεις; ᾿Αρμένισον, ὁ ἄνεμος ἐπιτήδειος ἐστιν. Ὁ δὲ αὐτίκα τὸ θεαθὲν ὡς ἐνεργὸν ὑπάρχον τὸν προεστῶτα τοῦ καράβου πρώτα, ποτός ἐστιν ἡ ἄνεμος. Ο δὲ ἔφη. Εναντίος ἐστίν· ἀλλὰ καὶ τοῦ χθὲς ἐπὶ πλεῖον σφοδρότερος. Πάλιν δὲ ὡς ἔμελλεν ἀρυπνοῦν καὶ ἐν βραχεῖ, ὁ αὐτὸς αύθις ἐφίσταται, διεγείρων τὴν λεχθέντα στρατηγὸν, καὶ τὴν πλευρὰν νύξας ἔφη· Εγειρε, εἶπόν σοι, ἀρμέν νισον, ὁ ἄνεμος ἐπιτήδειος ἐστιν. Διαναστάς ον πάλιν ἐπηρώτα τοὺς παρακοιμωμένους καὶ τοὺς τῆς βίγλας, τις ἦν ὁ λέξας, καὶ ἐξυπνίσας διὰ τὸν πλοῦν πάντων δὲ ἀρνουμένων, μηδένα ἑωρακέναι, ή παρά τινος ἀκηκοέναι περὶ τούτου, πάλιν ἠρώτα, εἰ ὁ ἄνε μος ἐπιτήδειος ἐστιν κατὰ τὸ λεχθὲν αὐτῷ· εἰπεῖν δὲ τοὺς πάντας ἐναντίον τυγχάνειν· ἐν ἀπορίᾳ οὖν τοῦ λεχθέντος τε καὶ ὁραθέντος γεγενημένου καὶ μέλλοντος πάλιν ἐκ πλείστης αδολεσχίας πρὸς ὀλίγον ἀφυπνοῦν, τὸν αὐτὸν στρατηγὸν αὐτὸς ὁ μάρτυς ἐκ τρίτης περίσσεται, οὐ μικρά σπουδῇ καὶ ταραχή αὐτῷ εἰπὼν· In codice olim Mazarinæo voces iterum aliquot exesæ bic sunt, idque ita, ut non magis,quam de quibus ad not. præcedent. legi queant,eo tamen discrimine, quod, quæ hoc loco exisæ sunt,sensui, ut apparet, haud oficiant.

στ'. Σὺ μὴ ἀμελήσῃς, ἔγειρον, ἀρμένισον, ἡ ἄνεμος ἐπιτήδειος ἐστιν. Ἰδοὺ σὺ καθεύδεις, καὶ ἄλλοι ἀρμενίζουσιν. Τότε λοιπόν διεγερθεὶς καὶ συνεὶς ὁ θαυμαστὸς καὶ ἀξιοθέατος ἐκεῖνος, καὶ ὄντως γνή σιος φίλος τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ μάρτυρος ὡς θείᾳ ἀποκαλύψει καὶ οὐ κατὰ φαντασίαν τὴν τοιαύτην προτροπὴν τοῦ πλούς, αὐτίκα διαναστάς, καὶ οὐκ ἔτι τινὰ περὶ τούτου διερωτήσας ἤρξατο τους καράβους διατρέχειν, καὶ προσέταξεν ἑξορμεῖν τὰ πρὸς ἡμᾶς. Τινῶν δὲ φασκόντων, τῶν ἀνέμων ἐναντίων ὄντων, καὶ αὐτῶν τὰ τῆς ἑορτῆς ἐκεῖσε εὐτρεπίζειν σπουδαζόντων, ποῦ βούλεσθαι ἔφη ἐν ἑτέρῳ τόπῳ ἐρημο τέρῳ ἀποφέρειν αὐτούς. Εἶνα δὲ ἐκείνου ἐκ τῆς ἐκ τρίτου ἐπιστασίας τοῦ μάρτυρος ἠκριβωμένου υπάρχοντος, ἐκ τῆς ἐπιμήνου αὐτοῦ ὀχλήσεως τε καὶ θεωρίας τοῦ ὑπερασπιστοῦ τῆς πόλεως ἡμῶν Δημητρίου, τὸν πλοῦν αὐτῷ ἐπιτήδειον ἔσεσθαι, κωπη λατεῖν πρὸς τὴν ὁρμὴν τοῦ πλοὸς προσέταττεν, καὶ δὴ ὁρᾷ κάραβον, ὡς ἀπὸ τῶν μερῶν Χαλκίδος εἰς τὰ πρὸς αὐτοὺς ἁρμενίζοντα εὐθέως, καὶ ἐμνήσθη τοῦ ἐν ἀποκαλύψει λεχθέντος αὐτῷ. σε. Αὐτίκα γοῦν τῇ ἐλησίᾳ τῶν καράβων ἐξιόντων, καὶ τοῦ ἀνέμου, ὡς ἔφημεν, κατὰ πρόσωπον ὄντος, ἄφνω νεύματι θείῳ διὰ τῶν πρεσβειῶν τοῦ ἀθλοφόρου ἐκ τῶν ὄπισθεν τούτοις οὐριοδρόμος ἄνεμος κατέπνει, καὶ πλεύσαντες ἁρμοδίως καὶ ἀρμενίσαντες εὐθέτως, τῇ ἁγίᾳ τετράδι τὴν τῆς ἁγίας ἑβδμάδος ὥραν ἑβδόμην τὴν θεόριστον ταύτην κατέλα6ον πόλιν διὰ τοῦ ὑπερασπιστοῦ αὐτῆς Δημητρίου. Οθεν τοῦ δεινῶς μελετηθέντος τε καὶ στοιχηθέντος δράματος τοῦ ἐμφυλίου πολέμου λοιπὸν ἀργήσαντος παρὰ τοῦ Μαύρου καὶ τῶν μετ᾿ αὐτοῦ, αὐτίκα φόβῳ καὶ ἀθυμίᾳ συσχεθεὶς ὁ αὐτὸς Μαῦρος, πυρετῷ χαλεποτάτῳ ἐκ τῆς ἀθυμίας περιπεσών κατέθεικεν ἐπὶ κλίνης ἐπὶ πλείστας ἡμέρας· ἔνθεν καὶ τῶν ἐντεῦθεν μετέστη, εἰ μὴ ὁ πορβηθεὶς ἀνὴρ ὁ πανεύφημος στρατηγός, ἀγνοῶν τὸ μελετηθὲν, τοῦτον ἐν λόγοις καὶ ὅρκοις κατησφάλιστο· τὰ δὲ τοῦ ὀραθέντος αὐτῷ, ήγουν διατυπωθέντα παρὰ τοῦ μάρτυρος περὶ τοῦ πλούς, πλείστοις ἀφηγούμενος ἐδημηγόρει τὴν σπουδὴν καὶ τὴν πρόνοιαν τοῦ μάρτυρος, ήνπερ ἐποιήσατο περὶ τῆς πόλεως. Καὶ τότε λοιπὸν τὸν αὐτὸν Μαῦρον μετὰ τῶν ἰδίων αὐτοῦ στρατοῦ τοῦ ἐκ τῶν καράβων ἔξω τῆς πόλεως ἐν τοῖς δυτικοῖς μέρεσιν παραφοσσεύειν διετύπωσεν, πρὸς τὸ τοὺς μέλλοντας ἐκ τῶν Σκλάβων προσφεύγειν Κερμησιάνους ἀδεῶς καὶ ἀνεμποδίστως προσέρχεσθαι, καὶ οὕτως διέμειναν ἡμέρας πλείους. στ'. Μετὰ δὲ ταῦτα κελεύσεως βασιλικῆς φοιτη Chalcis, quemadmodum Baudrandus in Lexico Geographico docet, urbs est Eubos insulæ, in Archipelago sitæ, primaria; hæc autem insula ab iis qui Sciatho Thessalonicam navigant, a tergo relinquitur. Quia nimirum, ut sibi in visione dictum fue rat, ventum esse Thessalonicam navigantibus secun jum, e navi, quæ celeri cursu ad ipsos e Chal 204. Tu ne absque cura s's, expergiscere, vela facias, secundus cst ventus. Ecce, tu dormis, ac alii navigant. Tunc, cum tandem mirabilis ille ac visione honoratus Deique et martyris amicus vere genuinus esset expergefactus,ac talem ad navigandum invitationem a divina revelatione, non ab ima ginatione esse, intelligeret, statim surgens, nec quemquam amplius de re illa interrogans carabos percurrere capit, atque ut versus partes nostras solverent, præcepit. Cum autem quidam ventos es90 contrarios, seque ut ad festum spectantia ibidem præpararent, operam dare, assererent, velle se, dicebat, aliquo ad locum præsidio magis destitatum eos abducere. Deinde vero eum is ex tertia martyris apparitione, sese per assidui illius civitatis nostra propugnatoris Demetrii interpellationem ac commendationem prospera navigatione usurum probe nosset, remigari, ut cum impetu ac celeritate navigatio procederet, jussit, carabumque, veluti e Chalcidis partibus cursum ad ipsos celeriter dirigentem, vidit, illiusque, quod sibi in revelatione dictum fuerat, est recordatus 205. Cum igitur initio caraborum exeuntium cursui ventus etiam, ut diximus,contrarius esset, derepente nutu divino per certaminum Victoris preces a tergo eis ventus secundus aflavit, cumque convenienter navigassent, opportuneque vela fecissent, hebdomadæ sanctæ die quarta, hora septima ad servatam hanc a Deo civitatem per hujus propugnatorem Demetrium appulere. Unde tandem, quod a Mauro iisque qui ei adhaerebant, indigne paratum formidatumque erat, belli intestini facinore torpescente, timore subito ac consternatione ipse Maurus correptas,cum præ anini dejectione in febrim gravissimam incidisset, in lecto per dies plurimos decubuit. Atque hinc etiam ex hoc mundo abiisset, nisi prædictus vir, dux omni laude dignus, qui quod meditatum fuerat, ignorabat, eum et verbis et juramentis reddidisset securum. Quæ porro ad illum qui ei in visione apparuerat, pertinebant, videlicet quæ a martyre de navigatione ostensa erant, plurimis narrans, studium ac curam, quam pro civitate martyr gessisset, manifestam faciebat, tuncque tandem, ut ipse Maurus cum omnibus suis,qui a Cubero ejusqua exercitu stabant, e civitate, quo Cermesiani, qui e Sclavis fuga evasuri essent, secure alque absque impedimento advenirent, ad partes Oecidentales secederet qui carabis præerat,constituit. Atque hoc in statu per dies plures res manserunt. 206. Post lac autem cum prædicto Deum cide seu Euboea properabat, certissime intelligebat, uti cuique ex iis quæ de insula Euboea ad not. præce 1. notavi, manifestum esse debet. Ita hic verbum παραφοσσεύειν, quod in nullis prorsus lexicis invenire licuit, interpretatus sum, significationem, quam sensus exigere videbatur, illi attribuens.

SUPPLEMENTUM. ananti duci, ut præfatis carabis navigiisque ad id & σάσης τῷ λεχθέντι φιλοθέῳ στρατηγῷ μετὰ τῶν missis sape memoratos Germesianos alio deporta- εἰρημένων καράδων καὶ τῶν ἐπὶ τοῦτο σταλέντων ret, mandatum imperatorium allatum fuisset, ipse πλοίων ἐπὶ τῇ ἀποκομίσει τῶν πολλάκις εἰρημένων Maurus una cum iis qui ei adhærebant,ad impe- Κερμησιάνων, ὁ αὐτὸς Μαῦρος σὺν τῶν μετ᾿ αὐτοῦ ratoris, a Deo coronati, vestigia accessit, ut illic αποφύγων τὰ τοῦ θεοστέπτου βασιλέως κατέλαβεν acciperetur princepsque crearetur. Verum nec hac ΐχνη, ἐκεῖσε δεχθεὶς καὶ ἄρχων χρηματίσας. Αλλ' in re otiata est divinis consiliis instructa certami- οὐδὲ ἐν τούτῳ ἔργησεν ἡ θεόβουλος τοῦ ἀθλοφόρου num Victoris cura; sed per ipsum Mauri filium, προμήθεια, ἀλλὰ διὰ τοῦ αὐτοῦ υἱοῦ τοῦ Μπύρου το quod contra civitatem nostram et ab illo et a Cu- μελετηθὲν κατὰ σῆς ἡμῶν πόλεως ἐξ αὐτοῦ καὶ τοῦ bero meditatum erat, in pias aures demisit, frau- Κούβερ εἰς τὰς εὐσεβεῖς ἐμήνυσεν ἀκοὰς φανερώτες dem ipsi et perversum sape memorati Mauri pro- αὐτῷ τὴν δολιότητα καὶ φαῦλον πρόθεσιν τοῦ πολλέ positum, eumque præterea in Thracis partibus τις μνημονευθέντος Μαύρου, καὶ ὅτιπερ καὶ ἐν τοῖς proditionem contra suam ipsius met animam medi- Θρακῴοις μέρεσιν προδοσίαν κατὰ τῆς ἑαυτοῦ ψυχῆς tari, declarans,cumque hac,quod, quæ inter illos έβουλεύσατο πρᾶξαι· καὶ τούτων οὕτως ἀληθώς και statuta erant, observans sape nominatus Cuberus, ταφανέντων διότι τὰ εἰς μέσον αὐτῶν βεβουλευμένα nihil prorsus ex ejusdem Mauri hominibus aut re- φυλάττων ὁ πολλάκις ὀνομασθεὶς Κούβερ, οὐδενὸς bus attigisset, quin potius et ipsius uxores eodem, τῶν αὐτοῦ Μαύρου ἀνθρώπων ἢ πραγμάτων ἐφή quem ante habuerant, imo et majori honore pro- ψατο, μᾶλλον δὲ τὰς αὐτοῦ γυναῖκας ἐν τῇ αὐτῇ, sequeretur, vere ita esse, appareret, prædictus ήνπερ εἶχον, τιμῇ καὶ πλείω ἠξίωσεν· ὁ δὲ λεχθεὶς piissimus imperator,semper ipsi qui et imperium εὐσεβέστατος βασιλεὺς, ὁ ἀεὶ τῷ τὸ κράτος αὐτῷ est largitus, Deo, ea quæ ad regnum suum specta- παρεσχηκότι Θεῷ τὰ τῆς αὐτοῦ βασιλείας ἀνατιθέ bant,committens, eique eumdem Maurum offerens, μενος, καὶ αὐτῷ τὸν αὐτὸν Μαῦρον καταλείψας, θα neci quidem illum non dedit, sed dignitate orba- νάτῳ μὲν τοῦτον οὐ δέδωκεν, τῆς δὲ ἀξίας ἀποστή tum in suburbium, securitatis fde accepta, rele σας, ἐν προαστείῳ μετὰ τῶν ἀσφαλῶν περιώρισε gavit, atque a praefectura ac militia, quam habe- καὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῆς στρατιᾶς, ἧσπερ εἶχεν, ἐπε bat, amovit. έστησε, 207. Quis, dilecti ac Christum amantes fratres, perpetuo memorandi et protectoris et civitatis nostra servatoris Demetrii affectum, et curam et lalam in bello opem non miretur? Quia, cum nos curis vacui propriique excidii haud gnari essemus, imperatori nostro, ut carabos in civitatis auxilium ac salutem huc mitteret, per Deum suggessit, cumque quod meditati erant, civilis belli, inexspectateque ac inevitabilis necis nostræ præstitutum tempus instaret, ducem ad navigandum excitavit, ventisque contrariis exsistentibus, secunda navigatione deduxit, consiliaque ac spes eorum qui civitatis hujus, ei servire gestientis,excidium moliti erant dissipavit Vere hoc et masimum et incomparabile et ineffabile miraculum cum latitia et lacrymis et hymnis plurimis, cum gratiarum actione conjunctis, et animo et corpore celebrari meretur. Verum venite, dilecti, clementem ac multum misericordem benignumque Deum ex toto corde oremus, ut huic, quæ eum colit, civitati in salutem nostram continuam gloriosissimum ac maxime mirandum certaminum Victorem concedat, ut per ipsum assidue servati tribuamus laudem et gloriam et adorationem Patri et Filio et Spiritui sancto nunc et semper, etc. Æqui iterum lectoris judicio permitto, quæ cunque cap. præsenti prodigiosa occurrunt Observari tamen velim, potiorem et ea, et quæ cap. proxime antecedenti occurrunt, fidem mereri, quam quæ tribus primis capp. narrantur: illis σζ'. Τίς μὴ θαυμάσει, ἀγαπητοὶ καὶ φιλόχριστα ἀδελφοὶ, τὸν πόθον καὶ τὴν κηδεμονίαν καὶ συμμε χίαν τοῦ ἀειμνήστου καὶ προστάτου καὶ λυτρωτού τῆς πόλεως ἡμῶν Δημητρίου, ὅτι ἡμῶν ἐμερίμνων καὶ ἀγνώστων περὶ τῆς οἰκείας ἁλώσεως καθεστώ των καὶ τὸν βασιλέα ἡμῶν διὰ τοῦ Θεοῦ τοὺς κερά βους πρὸς συμμαχίαν καὶ σωτηρίαν τῆς πόλεως ἐνδ καρδίωσεν στείλαι ἐνταῦθα καὶ τῆς προθεσμίας τοῦ μελετηθέντος ἐμφυλίου πολέμου καὶ ἀπροσδοκήτου καὶ ἀφύκτου θανάτου ἡμῶν ἐγγὺς ὄντος, τὸν στις τηγὸν πρὸς τὸν πλοῦν διήγειρεν, καὶ τῶν ἀνέμων ἐναντίων ὑπαρχόντων εἰς ἐπιτήδειον εὐπλοίαν ήγει γεν καὶ τὰς βουλὰς ἔλυσεν καὶ ἐλπίδα; τῶν τὴν άλωσιν σκεψαμένων ποιήσασθαι τῆς δουλικής αὐτοῦ ταύτης πόλεως· ὄντως χαρᾶς καὶ δακρύων καὶ ὕμνων παμπόλλων μετ᾿ εὐχαριστίας υπάρχει και ψυχαν καὶ σωμάτων ἑόρτιον καὶ τὸ μέγιστων καὶ ἀσύγκρι τον καὶ ἀνέκφραστον καὶ τοῦτο τὸ θαῦμα. ᾿Αλλά δεῦτε, ἀγαπητοί, τὸν εὔσπλαγχνον καὶ πολυέλεον καὶ φιλοικτίρμονα ἐξ ὅλης τῆς καρδίας καθικετεύ σωμεν θεόν, ὅπως διηνεκή ἡμῶν σωτηρίαν τῇ όσο λικῇ αὐτοῦ ταύτῃ πόλει τὸν ὑπερένδοξον καὶ ὑπερ θαύμαστον ἀθλοφόρον δωρήσηται, ἵνα δι' αυτού διηνεκώς σωζόμενοι ἀναπέμπωμεν δόξαν καὶ τιμὴν και προσκύνησιν τῷ Πατρὶ καὶ τῷ Υἱῷ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι νῦν καὶ ἀεὶ, κ. τ. λ. enim, at non item hisce, auctor æqualis exsuitit, uti partim ex ipsis hujus verbis, num. 185 occurrentibus, partim ex mtate, qua quæque secur dum supra adnotata evenere, fas et colligere. Adi etiam Commentarium pravium, num. 24.

CAPUT VI. Cyprianus episcopus, a Sclavis captus, mirabili modo a sancto Demetrio in libertatem asseritur ση'. Γέγονε τις ἐξ ᾿Αφρικής ανήρ, ὡς μεν συνετός, ὡς δὲ τὰ θεῖα θεοσεβής, καὶ πολὺς μὲν τὴν ἀρετὴν, ἀρχιερατικῷ δὲ κοσμούμενος ἀξιώματι· όνομα τούτῳ Κυπριανός· οὗτος τὴν πρὸς βασιλίδα τότε διὰ τινας χρείας στελλόμενος περί που τοὺς της Ελλάδος τόπους ἀπροσδόκητα τῷ τῶν Σλαβίνων ἔθνει ἐνήδρευται. ᾿Απάγεται τοίνυν τῇ σφῶν χώρᾳ ἀνδράποδον ὁ κατ᾽ ἄμφω σεμνὸς καὶ πολιός ἐκεῦνος ἀρχιερεύς. Εντεύθεν αὐτῷ δουλεία βαρβαρικὴ, καὶ δοῦλος βαρβάρου δεσπότου καὶ ἀκαθάρτου καὶ ἄντικρυς μιαιφόνου θηρὸς ὁ θύτης καὶ οἰκονόμος τῆς καθαρᾶς καὶ ἀναιμάκτου θυσίας, καὶ τῶν λογιτῶν τοῦ Χριστοῦ θρεμμάτων ποιμὴν καὶ διδάσκαλος· κόφινος ἐπὶ τῶν ὤμων αὐτῷ καθ᾿ ἑκαστην, καί κόπρου της βαρβαρικῆς ἱπποστασίας ἐκφόρησις. Πληγαὶ κατὰ νώτων, πληγαὶ κατὰ κόβρης, κατὰ σιαγόνος ῥαπίσματα ὁπότε δῆτα ἐξαποκναίη τῷ χρόνῳ τε καὶ πολλῷ τοῦ τῆς δουλείας βάρους (ὦ βάθους τῷ, σῶν κριμάτων, Λήγε Θεοῦ ἀνεξίκακε!) ἡ πρεσβυτικὴ ἐκείνη καὶ ἱερὰ πολιὰ, καὶ ἦν τῷ βαρβάρῳ ὡς ὁ λαὸς ὁ ἀρχιερεὺς τρόπον ἕτερον. σθ'. Ποῦ γὰρ διαστέλλειν οἶδεν ἡ βάρβαρος ἐκείνη ψυχὴ ἀνὰ μέσον ἱεροῦ καὶ βεβήλου ὡς μὴ ἄπτεσθαι τοῦ Χριστοῦ Κυρίου, καὶ ἀπῆνέστατα πονηρεύεσθαι; Τί τὸ μετὰ ταῦτο; Αἴρει πρὸς οὐρανὸν τὸ ὄμμα ὁ μαστιγίας ἐκεῖνος ἀρχιερεὺς, μετακαλεῖται τὴν ὕψωθεν βοήθειαν καὶ ταχὺ αὐτῷ ἀνατέταλκε τὰ ἰάματα, καὶ ὁ ῥύστης ἐξ ὑψωμάτων δόξης ἀποστέλλεται ταχινώτατος. Νυξ καί κατὰ γῆν κατέδαρθεν ὁ ἀρχιερεύς. Καὶ τοίνυν ὄνὰρ αὐτῷ θαυμάσιον ὁ μάρ 208. Vir quidam fuit ex Africa tum perspicas, tum rerum divinarum cultor,ac multæ quidem virtutis,archiepiscopi autem dignitate ornatus. Nomen ei erat Cyprianus(3). Hic tunc ad civitatum reginam negotiorum quorumdam causa missus circa Helladis loca inexspectato a Sclavorum gente insidiis caplus est Ad eorum igitur terram, manibus ambabus vinctis in mancipium adducitur venerabilis ille ac canus archiepiscopus. Exin barbarica ipsi servitus fuit cumque heri barbari ac impuri servus esset,atque apud sanguinariam feram puræ ac incruentæ hostiæ sacerdos ac dispensator, spiritualiumque Christi alumnorum pastor ac magister detineretur, quotidie ipsi in humeris cophinus,stercorisque ex equino barbari stabulo expor latio incumbebat. Plagæ in dorso, plagæ in capite, atque in maxilla alapæ, dum tandem servitutis et diuturnitate et gravitatis excessu (o judiciorum tuorum, clemens Dei Verbum, profunditas!) defceret senilis illa ac veneranda casaries, eratque barbaro archiepiscopus nova rerun conversione veluti e plebe unus. 209. Ubi enim barbara illa anima inter sacrum et profanum possit distinguere,ut christum Domini non tangat, inclementissimeque tractet? Quid vero post hæc? Archiepiscopus ille, ad mancipii conditionem redactus, oculis ad cœlum leval, auxilium supernum imploral: ac statim ei curatio affulsit, liberatorque e gloriæ altitudine cellerrime demittitur, Nox erat atque humi archiepiscopus dormiebat. Somnium igitur mirabile ei Sanctus iinmittit. Vidocebo, narratum cap. presenti miraculorum Cypriano in Africa archiepiscopo, obvenit, in Africa saltem episcopos archiepiscoposque exstitisse fas est concludere vel ex iis, quæ Pagius in Criticis ad annum 893, num. 1, in medium adducit. Caput hoc titulo simul et initio in codice olim Mazarinæo est mutilum, quod ex hoc post pag. 199 folium unum alternmve sit ex isum, licet interim paginarum series, quod hæc non prius, quam factum hcc fuisset, numeris fuerint distinctæ, interrupta haud sit; quæ autem huc spe- Auctor noster, uti ex iis, quæ in Commenclantia in praefato codice restant, a fol, 200 usque tario pravio num. 24 in medium adduxi, pronum ad fol. vers. 202 excurrunt. Porro dictum caput est eruere, certo ante annum 882, et quidem,quemo codice nostro Græco + Ms. 193, in quo a fol. admodum ex Annotatis, quæ duobus capp. proxime verso 81 usque ad fol. vers. 83 e Leonis Allatif prægressis subnexui, apparet, verosimiliter aut ms. descriptum exstat, lectori hic exhibetur; licet sæculo octavo senescente aut nono ineunte floruit; autem illud narrationis prolixioris, quod Joannes quapropter cum in narratione sua, prout apud Stauracius adornavit, compendium duntaxat sit, Mabillonium loco supra cit. in compendium ab non autem ipsa prolixior auctoris nostri anonymi Anastasio bibliothecario contracta exstat, narranarratio, a nobis tamen, cum hanc integram haud tum a sese cap. præsenti miraculum ætate sua evehabeamus, præfati nostri anonymi nomine illud nisse, diserte sub initium affirmet, consectarium hic editur, quod ab eo equidem, quæ complectitur, ft, ut id verosimiliter vel sæculo bono ineunte, primum litteris commendata fuisse videantur, certe- vel etiam paulo citius seu octavo senescente accique a primæva ejusdem narratione in substantia p derit; ambobus autem hisce sæculis Slavi, qui in haud diffærat, uti argumento esse potes: occurrens Dalmatia habitabant, hancque regionem jam inde apud Mabillonium tom. I Veterum Analect. pag. 89 ab Heraclii imperatoris ætate occuparant, continuo et sex seqq. narratio qua ab Anastasio Bibliothe- piraticam exercuere, uti quisque facile intelliget cario, qui ipse anonymi nostri narrationem in vel ex iis quæ de natione illa Andreas Dandulus compendium contraxit, quantum ad substantiam in Chronico suo, loco non uno, memoriæ prodit, eadem omnino, quæ cap. præsenti, Joannes Stau- Jam vero, cum hæc ita habeant, facile fieri potuit, rarii verbis expresso, narrantur, litteris commen- ut Cyprianus archiepiscopus, cui dictum miracu data exsistunt. lum obvenit, in manus Sclavorum, dum ex Africa Constantinopolim navigaret, inciderit, quod re etiam vera factum, auctor noster hic tradit. Nihil plane occurrit, ut cujusnam hic sedis in Africa fuerit archiepiscopus, utcunque determinem. Verum sæculo octavo senescente nonoque ineunte, quo tempore, uti ad not. proxime seq. Alicubi, verosimile in Dalmatis, uti ex nota præcedenti statuendum videtur.

SUPPLEMENTUM. sione enim afficiebatur, et ecce vir, armatura mi- τυς ἐφίσταται· ἑώρα γάρ, καὶ ἰδοῦ, ἀνὴρ ἐνδεδυμέν lilari indutus,equo insidens, ense instructus,juve- νος πανοπλίαν στρατηγικήν, ἔφιππος, ξιμηφόρος, nis simul ac facie lætissimus, atque dicebat, Si captivitale et vinculis liberari vis,sequere me. Declarat ei suum et nomen et patriam et dignitatem, seque adeo Demetrium vocari, Thessalonicamque ei patriam esse,militemque existere dignitate etiam illustrem. Liberatur illico vinculis archiepiscopus, et quam posset celerrime eum, qui ei apparebat, sequebatur. νέος ἄμα καὶ χαριέστατος· καὶ, Εἰ τῆς αἰχμαλωσίας ἀπαλλαγῆναι βούλει καὶ τῶν δεσμών, φησίν, ἀκου λούθει μοι. Γνωρίζει τούτῳ καὶ ὄνομα καὶ πατρίδα καὶ ἀξίωμα, ὅτι το Δημήτριος καλεῖται, καὶ Θεσσα λονίκη τούτῳ πατρίς, καὶ στρατιώτης τυγχάνει, λαμπρὸν καὶ τὸ ἀξίωμα περικείμενος. Λύεται παραχρῆμα τῶν δεσμῶν ἡ ἀρχιερεὺς, καὶ ᾗ ποδῶν εἶχε τάχους, τῷ φανέντι ἀκολουθεῖ. 210. Dies prima transiit, secunda aderat ac σι'. Ημέρα παρῆλθεν ἡ πρώτη, ἡ δευτέρα παρῆν, post hanc tertia et sic deinceps usque ad octavam, καὶ μετ᾿ αὐτὴν ἡ τρίτη, καὶ καθεξῆς ἄρχι καὶ τῆς ducem itineris se præbente martyre,jamque prope ὀγδόης, ποδηγετοῦντος τοῦ μάρτυρος· καὶ κατὰ Θεσ Thessalonicam erat archiepiscopus, et ecce eva-σαλονίκην ὁ ἀρχιθύτης, ἰδοὺ καὶ ὁ ὁδηγὸς ἀφανής· nescit viæ dux; civitatem ingreditur, quis in ea εἰσῄει τὴν πόλιν, πυνθάνεται τίς ὁ ἐν αὐτῇ στρατιώ sit miles, rogat, narrans qui eum a captivitate, της, διηγούμενος όπως αὐτὸν τῆς αἰχμαλωσίας λυliberasset; adhuc enim e Providentia ordinatione " τρώσοιτο· εἰσέτι γὰρ τρόποις οἰκονομίας κεκάλυπτο miraculi a martyre patrati mysterium ipsum latebat, ut adhuc magis divulgaretur prodigium martyrique ad gloriam cederet miraculum.Simulatque igitur audientes in cognitionem rei, per factum a martyre miraculum patratæ, venerunt, ad ipsam illum sacram martyris basilicam deducunt; slalim autem atque esset ingressus, ac in icone martyrem vidisset, simulque et ense instructum et equo insidentem conspiceret esse illum qui sibi apparuiset, asseverabat. Continuo ei, quæ ad miraculum spectarent, manifestata sunt, cadensque in faciem Deo et martyri gratias agebat. 211. Et nunc, exclamabant, martyrem suum misisse Dominum, neque e manu affligentium me ac de luto fecis liberasse, pedesque meos direxisse, cognosco. Anima mea pertransivit vinculorum ferrum,ipsæ manus meæ in cophino servierunt; sed, ecce, nunc illas cum laetitia elevo, unde mihi auxilium venit. Ac Deum quidem ore magnificabat, oculis autem subjectum templi solum madefaciebat; ei enim præ laetitia simul et compunctione lacryinæ, scatebræ in modum manantes, effluebant. Hinc novam civilas tola tanti prodigii festivitatem celebrabat martyri, miraculumque extollebat. 212. Ille autem archiepiscopus Cyprianus caplivus, vinctus,liber in martyre, Constantinopolim post hac properans, que ei ante captivitatem fue - rant proposita, curavit, miraculum eliam ibidem, quod ei a sancto Demetrio obtigerat, enarrans libereque divulgans. Postquam porro rursus ad ovile suum venisset,templum ingens, veluti de redemptione sua Magno gratias agens, divino illi nomini excitat, illudque et ornat et illustrat. Verum cum et marmora, ut per ea martyri templum ornaret splendidius, opus ei essent. socium in labore illum invenit. Ei enim apparet, seque appulsam in portu navim,quæ necessaria futura contineret,jam nunc οἱ τὸ τῆς μαρτυρικῆς θαυματουργίας μυστήριον, ὡς ἔτι μᾶλλον δημοσιεύοιτο τὸ τεράστιον, καὶ μεγαλύ νοιτο τῷ μάρτυρι τὸ θαυμάσιον. Ὡς γοῦν πρὸς γνῶσιν οἱ ἀκούοντες γένοιντο, ὡς τὰ τοῦ πράγματος θαυματουργία μαρτυρική, εἰς αὐτὰ τοῦτον ἄγουσι του μάρτυρος τὰ θεῖα ἀνάτορα· ὁ δὲ ἅμα τε εἰσήει καὶ τῇ εἰκόνι τὸν μάρτυρα ἴδοι καὶ ξιφηφόρον ὁμοῦ καὶ ἱπποτην θεάσοιτο, αὐτὸν ἐκεῖνον τὸν φανέντα οἱ παρευθ᾽ ἀναγνωρισάμενος· τότε δή τότε ἀποκαλύ πτεται αὐτῷ τὰ τοῦ θαύματος, καὶ πεσών εἰς πρός. ωπον ἠνθωμολογεῖτο τα χαριστήρια Θεῷ καὶ τῷ μάρτυρι. σια. Καὶ νῦν ἔγνων, ἐβόα, ὅτι ἀπέστειλε Κύριος τὸν μάρτυρα αὐτοῦ, καὶ ἐῤῥύσατο με ἐκ χειρὸς τῶν θλιβόντων με, καὶ ἀπὸ πηλού Ιλύος· καὶ ἔστησεν ἐν εὐρυχώρῳ κοὺς πόδας μου, καὶ τὰ διαβήματά μου κατεύθυνε. Σίδηρον διῆλθεν ἡ ψυχή μου τὸν τῶν δεσμῶν· αἱ χειρές μου αὗται ἐν τῷ κοφίνῳ ἐνδούλευ σαν ἀλλὰ νῦν, ἰδοὺ, αἴρω ταύτας μετ᾿ εὐφροσύνης ὅθεν ἡ βοήθειά μου ἐλέλυθεν· καὶ στόματι μὲν Θεὸν ἐμεγάλυνεν, ἐξ ὀμμάτων δὲ τὸ ὑποκείμενον τοῦ νεο κατέβρεχεν ἔδαφος· κρουνηδὸν γὰρ αὐτῷ κατέβει τὸ τῆς χαρᾶς ὁμου καὶ κατανύξεως δάκρυον. Εντεί θεν ἡ πόλις πᾶσα ἑορτὴν ἄλλην τῆς τηλίκης θαυμα τουργίας ἐκρότου, τῷ μάρτυρι, καὶ τὸ τεράστιον ἐμεθάλυνον. σιβ'. Ὁ δὲ ἀρχιερεὺς ἐκεῖνος Κυπριανός, ὁ αἰχμές λωτος, ὁ δέσμιος, ὁ ἐλεύθερος ἐν τῷ μάρτυρι, την Κωνσταντίνου μετὰ ταῦτα καταλαβών, ᾗ τὰ τῆς προσ θέσεως τούτῳ τὰ τῆς αἰχμαλωσίας κατήπειγε, κάνει τὸ ἐπ᾿ αὐτῷ τοῦ Δημητρίου θαυμάσιον διηγησάμενος, και παῤῥησιασάμενος. Ἐπεὶ καὶ αὖθις τῷ σφετέρη ποιμνίῳ γένοιτο, τὸν μέγαν ὡσπερεί δεξιούμενος τῆς ἀπολυτρώσεως ναὸν ἐγείρει ἐπὶ τῷ θείῳ τούτῳ ἀνόματι, καλλύνει, λαμπρύνει τούτον τοῦτον ἀλλὰ γὰρ καὶ μαρμάρων ἀπεὶ εἰς χρεία καθίσταται ὡς δι' αὐτῶν φαιδρότερον κατακαλλύνει τῷ μάρτυρι τὸν ναόν, εὐν ρίσκει τοῦτον σένέριθον φαίνεται γὰρ αὐτῷ, καὶ τὸ ἐν τῷ λιμένει πλοῖον προσκεῖλαν ἄρτι φάσκει έωραIla bic sanctus Demetrius, qui μεγαλομάρ - ccndecoratur, antonomastico quodammodo seu per τυρος, magni martyris, titulo a Græcis passim excellentiam nominatur.

μένος. Τῶν ἐν χρείᾳ ἔσῃ ἐπιτυχής· πρόσεισι τῷ vidisse, nuntiat, nauclerum,ut in marmora inquiναυκλήρῳ τὴν ζήτησιν τῶν μαρμάρων ποιούμενος. ral, accedit. σιγ΄. Εθελοψευδής ὁ ναύκληρος γίνεται, καὶ τὸ ζητούμενον μὴ ἔχειν διισχυρίζεται· παύεται ὁ ἀρχιερεὺς τῆς ζητήσεως· αὖθις ὁ μάρτυς καὶ τόπον δείκνυσι τοῦ πλοίου αὐτῷ, ὅποι αἱ μάρμαροι, ὁπόσαι, καὶ ὁποῖαι, καὶ τόπον τούτων, καὶ ἀριθμὸν, καὶ ὄνομά οι προσημηνάμενος, καὶ ὅτι τὰς, ἂς ὁ ναύ κληρος φορτηγείται τῷ πλούν μαρμάρους ονόματι τοῦ ἀδελφοῦ καὶ συμμάρτυρος Βίκτορος ταύτας ὠνήσατο, καὶ ὃς ἑτέρας εὑρὼν ταύτας αὐτῷ ἐδωρήσατο. Πάλιν ὁ ἀρχιερεὺς τῷ ναυκλήρῳ, καὶ ὄνομα σημαίνει καὶ τόπον, καὶ μέτρον, καὶ εἶδος, αἳ καὶ ὅσαι καὶ ὁποῖαι αἱ μάρμαροι, καὶ ὡς δωρηθεῖεν αύται Δημητρίῳ τῷ μεγάλῳ πρὸς Βίκτορος τοῦ συμμάρτυρος. Ως γοῦν οὕτως ἀκούσοι ὁ ναύαρχος, συνῆκεν ὡς οὕτω βούλεται ἡ προβλεπτικὴ χάρις τοῦ μάρτυρος, καὶ παραυτὰ τὰς μαρμάρους δίδωσι τῷ ἀρχιερεῖ. σιδ'. Καὶ τὸ ἔργον οὕτω τῆς τοῦ ναοῦ περικοσμή σεως εὐθὺς συμπεραίνεται. Τίς δὲ ἐξαριθμήσεις νούς, ποῖος δὲ λόγος ἐκδιηγήσεται τὰς τῶν αἰχμαλώτων ἀναῤῥήσεις ἐκ πάσης χώρας βαρβαρικής, ἂς ὁ μέγας καθ᾿ ἑκάστην ἐπιτελοίη σχεῖν, τοὺς μὲν ἐλευθερῶν ἐξ αὐτῶν δεσμών παραυτὰ, καὶ πρὸς τὸ οἰκείοις φεύγειν ποσὶν ἀφιείς, τοὺς δὲ ἐπόχους τῷ σφετέρῳ ἵππῳ ἀνελαφριζόμενος, φαινόμενος ἔφιπNon alius indubie nominis hujus martyr hic designatur, quam celeberrimue ille, de quo apud DoS actum jam est die xx1 Julii, quo martyrologio Romano aliisque fastis sacris quam plurimis exstat inscriptus, cultumque plane insignem Massiliæ obtinet. 213. Mox audacter mentitur nauclerus, seque, quod quærebatur,non habere, affirmat. Ab inquisitione desistit archiepiscopus. Iterum martyr et locum navis, quo marmora serventur, ei ostendit, quanta ac qualia sint, situmque illorum et numerum et nomen eidem exponens, ac illa quæ nauclerus navi veheret, marmora fratris ipsius ac commartyris Victoris, qui et illa, inventis aliis, ei dabat, nomini esse mercatum. Rursus archiepiscopus nauclero et nomen et locum et mensuram et figuram et quot ac qualia sint marmora, et qui magno Demetrio a Victore commartyre dala sint, edicit. Cum ista igitur nauclerus audiVisset, quid ita futura prospiciens martyris gratia vellet, intellexit, statimque marmora archiepiscopo largitur. 214. Alque ita ornandi templi opus brevi perficitur Quæ aulem mens enumeret, qualisve sermo exponal captivorum ex omni barbarica regione liberationes, quas quotidie fere operatus sit Magnus? Alios quidem ex ipsis vinculis statim liberans atque, ut propriis peditus aufugerent, dimittens; alios vero cum vehi indigerent, equo suo impositos sub equitis habitu, carcerum quidem aliis ἐλαίου τῆς κανδήλας περιχρίεται εἰς τὸ πληγὲν μέσ λος καὶ τῆς ὀδύνης θάττον ἀπαλλάττεται, «Cum templum (Cyprianus episcopus nempe) pulchre ornasset, Deum per orationem ac preces, ut martyris gratia obumbraret nec obscurum absque miraculis ædificatum ejus nomini templum maneret, rogabat, Auctoris nostri anonymi narratio, a Joanne votique factus est compos. Voluntatem enim illoStauracio in compendium contracta, hic modo (quæ rum qui eum timent, Deus adimplet, precesque enim sequuntur, a posteriore hoc scriptore addita eorumdem exaudit. Ecce enim, accessu ad martyduntaxat sunt) terminatur; verum de templo, quod rem morborum diversorum curationes perficiuntur, Cyprianus episcopus eo loco, quo in Africa sedem atque a dæmonibus liberi evadunt, qui oleo lampahabebat exstruxisse in sancti Demetrii honorem dis ejus unguntur. Omnes autem qui civitatem insupra hic narratur, nonnulla, a Joanne Stauracio colunt, a serpentum morsibus haud periclitantur; haud commemorata, ejusdem cap. præsentis parte, iisdem vero ipsa, cum prius, ut fama refert, duoquæ duntaxat ex dictis in codice olim Mazarinæo bus anni mensibus, Julioque et Augusto. humi adhuc restat, auctor noster suppeditat. Cum notatu procumbere ac dormire præ serpentum vexantium satis digna sint atque ad gloriam Sancti nostri multitudine non possent, sed scaphas ingredefaciant, ea buc, addita interpretatione Latina, lubet rentur, ibidemque somni necessitati satisfacerent, transcribere. Sic habent: Διακοσμήσας εἰς κάλλος aflicta fuisse asseveralur; statim autem ab eo die, τὸν ναὸν ἐζήτει τὸν Θεὸν διὰ προσευχῆς καὶ δεήσεως quo gloriosissimi martyris domus fuit consecrata, τὴν χάριν ἐπισκιάσει του μάρτυρος, καὶ μὴ ἀμαυ- etsi etiam a serpentibus morderi quempiam accidat, ρόν γενέσθαι θαυμάτων τὸν εἰς ὄνομα αὐτοῦ οἶκο oleo lampadis ejus ad membrum læsum perungiδομηθέντα ναὸν, καὶ δὴ τυγχάνει τῆς αἰτήσεως, η tur, statimque dolore liberatur.» Hæc eadem, quæ ptur, Ποιεῖ γὰρ τὸ θέλημα τῶν φοβουμένων αὐτὸν ὁ Θεὸς ista auctoris nostri anonymi narratio, prout in coκαὶ τῆς δεήσεως αὐτῶν εἰσακούει. Ἰδοὺ γὰρ τῇ ἐπι- dice olim Mazarinæo exstat, paulo prolixius exponit, paucis hisce verbs: • Per orationem ejus φοιτήσει τοῦ μάρτυρος ἰάσεις ἐπιτελοῦνται νοσημάς (sabeli Demetrii) si quis inirmus in eodem templo των ποικίλων καὶ πνευμάτων ἀπαλλάττονται τῷ exstructo nempe a Cypriano archiepiscopo devotus ἐλαίῳ τῆς αὐτοῦ κανδήλας χριόμενοι. Δήγμασι δὲ advenerit si perunctus fuerit de oleo lampadis ejus, σκορπίων ἀνεπιβουλεύτοι γίνονται πάντες οἱ τὴν πό- illico sanabitur,» etiam involvit narrationis ejusλιν οἰκοῦντες· θῆναι δὲ αὕτη προσαγορεύεται, τὸ dem apud Mabillonium loco supra cit.compendium, πρότερον, ὡς πολὺς ὁ λόγος, ἐν δύο μησὶ τοῦ ἔτους ab Anastasio Bibliothecario contextum. Hoc porro, Ιουλίῳ τε καὶ Αὐγούστῳ μὴ δυναμένων εἰς γῆν quanquam ex dicis cum Joannis Stauracilcom κατακλιθῆναι καὶ καθεύδειν διὰ τὸ πλῆθος τῶν pendio in substantia conveniens, plura tamen adhuc alia adjuncta, eaque satis notatu digna, quæ πληττόντων σκορπίων, ἀλλ᾽ εἰς καράβους εἰσιόντων, ab hoc absunt, complectitur, uti comperiet, qui κἀκεῖσε τὴν χρείαν ἐκπληρούντων τοῦ ὕπνου αὐτ unum cum altero contulerit.Cæterum quod ad narἀπὸ δὲ τοῦ παρόντος ἀφ᾿ ἧς ἡμέρας ἐγκεκεί. ratorum hoc cap. Adem spectat, quo de hac utcunνισται ὁ οἶκος του πανενδόξου μάρτυρος, κἂν εἰ que statui queat,debent etiam,quæ supra ad not.1, συνέβη δεχθῆναι τινα ἐκ τῶν σκορπίων, ἐκ τοῦ dicta sunt, expendi. των

SUPPLEMENTUM. invisibiliter apertis, aliis autem etiam quantum πος, τῶν φρουρῶν τὰς μὲν ἀνοίγων ἀοράτως, τὰς δὲ ad vecles et seram,cum vinctis eos vacuarel, servalis intactis, ad usque etiam propriam civitatem suam Thessalonicam veluti per aera vectos, præstans incolumes, adeo ut carceris custos, cum, vinctorum, qui custodiæ mancipati erant, computo inito, quosdam,quos Magnus e vinculis eripuerat, amisisset, nescius, quid ageret, aliquando etiam dixerit: 215. Quid hoc? Num iterum ergo e Bulgaris fur carcerern fuit ingressus vinctosque abripuit? Noverat enim, qui sape a martyre, multis e custodia eductis,damnum pateretur; nam et a Barbaris Magnus fuit conspectus,cum equo vectus, quibus novit, modis captivum, vectura indigun, deferens et rapientis seu furantis, et persequentis simul ac p fugientis speciem referret. Verum quid tibi magno " Christi militi, quid tibi commiserantissimo ac patris amanti nos populus tuus ob tuam erga nos curam, ob magnam tuam erga nos benignitatem retribuemus? καὶ ἀσαλεύτους κλείθρα καὶ σφραγῖδα διατηρῶν τῶν δεσμίων ἀποκενῶν, καὶ πόλεως τῆς οἰκείας ἔχρι Θεσσαλονίκης ἀερίου: ὥσπερ τούτους ἀνασωζόμενος, ὡς ἐντεῦθεν καί ποτε τὸν δεσμοφύλακα τοὺς δεσμίους μετρούντα κεκλεισμένους εἴσω φρουρᾶς, ἐπεὶ τινές ἀπολέσει, οἷς ὁ μέγας ἐξήρπασε τῶν δεσμών, δεπορούμενος εἰπεῖν· σιε'. Τί τοῦτο; Μήπότε καὶ αὖθις ὁ ἐκ Βουλγά ρων κλέπτης τῇ φυλακῇ ἐπεδήμησε, καὶ δεσμίους εξήρπασεν; Ηδη γὰρ ὡς πολλάκις τῷ μάρτυρι πολλοὺς δεσμίους ἐκ τῆς φρουρᾶς ἐζημίωτό· ἑωρᾶτο γὰρ καὶ τοῖς βαρβάροις ἱππαζόμενος ὁ μέγας οἷς οἶδε λόγοις, φέρων αἰχμάλωτον ἔποχον, καὶ τὸν ἄρο πάζοντα, ἢ κλέπτοντα, καὶ διωκόμενον ἅμα καὶ φεύγοντα, θαυμασίως ἐσχηματίζετο. Αλλά τί σοι τῷ μεγάλῳ τοῦ Χριστοῦ στρατιώτῃ; τί σοι τῷ συμπαθεστάτῳ καὶ φιλοπάτριδι ἀντιδοίημεν, ὁ λαός του, τής εἰς ἡμᾶς σου κηδεμονίας, τῆς εἰς ἡμᾶς πολλῆς σου χρηστότητος; MIRACULORUM LIBER III. AUCTORE ANONYMO ALTERO CAPUT I. De viro, qui sancti Demetrii patrocinio amissum e morbo oculorum unum recuperavit 216.Vir quidam olim civitatis hujus, Byzantium σις'. 'Ανήρ τις πάλαι τῆς πόλεώς ταύτης προς negotii cujuspiam causa profectus,gravem in mor- Βυζαντίδα κατά τινα χρείαν ἀφορμηθείς, νόσῳ περ bum incidit: ex hoc autem et oculis vehemens fu- ριπέπτωκε δεινῇ· ἐκ δὲ τῆς καὶ ῥεῦμα τοῖς ὀρθεί xio obvenit, corporeaque luminaria exstinxit. Ac, μοῖς ἐμπίπτει δριμύ, καὶ τοὺς σωματικούς φωστῆρες morbo quidem pulso, convaluit, præ cæcitate au- ήμαύρωσε. Καὶ τῆς μὲν νόσου ἀπαλλαγείς, ῥέων tem omnino miser nihilque facere valens,ibat qui- ἦν, τῆς δὲ τυφλώσεως τὸ παράπαν ἄθλιος καὶ ἀν dem, sed in lapides impingens. Pedes erant offen- ενέργητος, περιῄει δὲ λίθοις προσπαίων· πόδας τοῖς diculis attriti, nec illi uspian medela occurrebat. προσκρούσμασι συντριβόμενος, καὶ θεραπεία τούτῳ Animo concipit magnum Demetrium curationem- ἦν οὐδαμοῦ. Εἰς νοῦν λαμβάνει τὸν μέγαν Δημή que quærebat, nec repetere cessabal: O utinamn τριον, καὶ τὴν ἰατρείαν ἐζήτει, καὶ ἀντιβολῶν οὐκ Thessalonicæ in patria mea versarer! El ma- ἐπαύετο· καὶ, Εἶθε τῇ ἐμῇ πατρίοι Θεσσαλονίας gnum ibidem pugilem, exclamabat, instanter in- παρῆν, καὶ τὸν μέγαν εἶχον ἐκεῖσε προσλιπαρεῖν vocare possem, et voto haud frustrarer. Verum ἀθλητὴν, ἐβόα, καὶ τῆς ἐφέσεως ἂν οὐκ ἀπέτυχον. et ibidem, quem quærebat, medicus ei apparet, ᾿Αλλὰ φθάνει κἀκεῖ ὁ ζητούμενος αὐτῷ ἰατρός, καὶ bonusque pastor ac curator, ut ovilis sui ovem ὁ καλὸς ποιμὴν καὶ προστάτης ταχύνει τὸ τῆς αadjuvet, festinat, diligens Thessalonicæ pater- κείας μάνδρας ἐπισκέψασθαι πρόβατον, καὶ ὁ καλός familias, ut drachmam perditam inveniat, accur- τῆς Θεσσαλονίκης οἰκοδεσπότης τὴν ἀπολωλυταν rit. εὑρέσθαι τρέχειν δραχμήν. Ut quo in pretio scriptoris hujus, qui qua determinata æ'ate floruerit, ignoratur, lucubratio subjecta haberi debeat, perspectum uicunque ha beas, adi Commentarium prævium num. 23. Isthæc porro, quæ in codice olim Mazarinæo a pag. 208 usque ad peg. 226 extenditur, haud proxime in hoc excipit jam datam scriptoris pariter anonymi lucubrationem, sed hanc inter et illam Homilia, his verbis 'Εφη ὁ σωτήριος λόγος,inchoata atque in Commentario prævio plus semel memorata, aliaque nonnulla a pag. 205 usque ad pag. 208 interjecta habentur. Miraculum, quod cap. subjecto e codice nostro signato + ms. 193 lectori exhibetur, in codice olim Mazarinæo a fol. 209 usque ad fol. 215 etiam narratur, nonnullis fol. 208 verso et seqq. recto præfationis in modum præmissis hoc initio: "Alλοι μὲν ἄλλα.

217. Ac quamobrem, ait, o homo, modicæ fidei es, ac solum me in patria invocatum apparere existinas? Verum ne et procul et quovis recurras si ad castissimæ Dei Matris oratorium (Econumium est loco nonen) accesseris, interius me invenies, tibique apparebo, ac statim lumen videbis. Homo statim expergefactus surgit, currit,divinam illain Castissimæ domum quærit, invenit, in templum ingreditur, rogat, ubi sit magnus Demetrius, audit: Ecce, divina martyris effigies: erat autem e lapillis artificiosissime composita ac optima. Procidit ante effigiein cæcus, lacrymis quam plurimis perfusus. Ad sanctos pedes tuos, ait, procumbere non desistam, donec magnus et martyr et medicus oculos meos sanus, ita ut divig nan luam formam ac speciem videam. σιζ'. Καὶ Για τί, φησὶν, ολιγόπιστος, ὦ ἄνθρωπε, εἶ, καὶ μόνον ἐν τῇ πατρίδι οἴει με φθάνειν καλούμενον; ᾿Αλλὰ μὴ καὶ πόῤῥω καὶ πανταχοῦ ἀνάστα καὶ τῷ εὐκτηρίῳ οἴκῳ γενόμενος τῆς πανάγκου καὶ Θεομήτορος, Οικονομεῖον τῷ τόπῳ τὸ ὄνομα, ἔνδον εὑρήσεις με, καὶ ὀφθήσομαί σοι, καὶ ἔσῃ παραχρήμα βλέπων τὸ φῶς. Εξυπνος ὁ ἄνθρωπος παραυτίκα γενόμενος ἀνίσταται, τρέχει, τὸν θεῖον οἶκον ἐκεῖνον τῆς Πανάγνου ἐρευνᾶ, εὑρίσκει, εἴσεισι τῷ ναῷ, ἐρωτᾷ, ποῦ ὁ μέγας Δημήτριος, ἀκούει· Ἰδοὺ εἰκὼν ἡ θεία τοῦ μάρτυρος· ἦν δὲ ἐκ ψηφίδων συγκειμένη φιλοτέχνως εν μάλα καὶ ἄριστα. Πίπτει τῆς εἰκόνος ἔμπροσθεν ὁ τυφλός, δάκρυσιν ὅτι πλείστοις περιῤδεόμενος· Οὐ παύσομαι προσκυλινδεῖσθαι τῶν σῶν ἁγίων ἰχνῶν ἕως ὅτου ὁ μέγας καὶ μάρτυς καὶ ἰατρὸς τοὺς ὀφθαλμοὺς θεραπεύσεις μου, ὡς ἴδω σου την θείαν μορφὴν καὶ εὐπρέπειαν. σιη'. Νυξ ἤδη παρῆν, καὶ ἰδοὺ τῷ πάσχοντι ὁ μάρτυς καὶ ἰατρὸς καὶ τοῖς δακτύλοις τοὺς νενοσηκό της ἅπατο ὀφθαλμούς, καὶ ἡρέμα πως διανοίγει, καὶ λήμην ὡς ἐδόκει ἐκεῖθεν περιαιρεῖ· εἶθ᾽ οὕτω πιέζει σφοδρότερον, ὡς ὁδυνηθῆναι καὶ ἀφυπνισθῆναι τὸν πάσχοντα, καὶ ἀκοῦσαι παρὰ τοῦ μάρτυρος· Οὐδὲ νῦν εἰσέτι ὁρᾷς με; Οὐχ ὁρᾷς με τὸν ἰατρόν; Οὐγ ὁρᾷς με τὸν θεραπευτήν; Ὁ δὲ καὶ ἀνεπήδησε τάχιον, καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐπάρας τῇ εἰκόνι του μάρτυρος, Ὁρῶ σε, ἔφη, τὸν μέγαν μου ἰατρόν· ὁρῶ σε τὸν μάρτυρα τοῦ Χριστοῦ, ὁρῶ τὴν σεβαστὴν καὶ θείαν εἰκόνα σου, καὶ πολλὴν τὴν εὐχαριστίαν προσάγω σοι, ὅτι ἔστησάς μοι ἐν εὐρυχώρῳ τοὺς πόδας μου καὶ τὰ διαβήματά μου κατεύθυνας· ὅτι ἐῤῥύσω τοὺς ὀφθαλμούς μου ἀπὸ δακρύων, καὶ τοὺς πόδας μου ἀπὸ ὀλισθήματος. 218. Nox jam aderat, et ecce, martyr et medicus digitis etiamn oculos, infirmitate affectos, patienti tangit, ac mire paulatim aperit, cæcilatenique omnem, ut apparebat, inde aufert. Deinde ita eos vehementius premit, ut dolore afficeretur excitareturque paliens atque a martyre audiret: Nondumne adhuc me vides? Nonne me medicum vides? Nonne me curatorem vides? Ille autem celeriter exsiliit, oculisque in martyris effigiem sublatis: Video te, dixit, magnum meum medicum, video te Christi martyrem, video venerandam ac divinam tuam effigiem, magnamque tibi gratiam habeo, quod in loco patenti pedes meos collocaris, gressusque meos direxeris; quod oculos meos a lacrymis, pedesque meos a lapsu liberaris. CAPUT II. Cœcus pro medela ad sanctum Demetrium recurrit, sibique eum modo duplici propitium experitur σιθ'. ᾿Ανήρ τις ἕτερος πόλεως τῆς ᾿Αδριανοῦ ἐξυρ μώμενος, καὶ οὗτος πηροῦται τοὺς ὀφθαλμούς, καὶ προδραμεῖν ἐπὶ θεραπείᾳ τῷ μεγάλῳ διανενόηται, Καὶ δὴ ὁ μὲν πρὸς ὁδοιπορίαν ἦν εὐτρεπής· οἷς δὲ οἰκεῖος πρὸς γένος ἦν ἀνὴρ τὴν ὁδοιπορίαν ὡς μακράν, ὡς δυσχερῆ καὶ ταῦτα πεζῷ καὶ τυφλώττοντι ἀπηγόρευον. Ὁ δὲ, ᾿Αλλ' εἰ καὶ εἰς δύο ὅλους ἐνιχν. τοὺς παρατεθῇ τὰ τῆς ὁδοιπορίας μοι, οὐ παύσομαι ἕως ευρήσω μοι τὸν ζητούμενον ἰατρὸν, τὸν μέγαν Δημήτριον, ἅπτεται τῆς ὁδοῦ, διανύει δρόμον εἰς ὅλας ἡμέρας δύο, τυφλῷ ποδί ἀθλίως περιπλανώμεν νος, βιαζόμενος, προσκρούων τοῖς λίθοις, πυκνά διολισθαίνων, καὶ πολὺν ὅτι φέρων τὸν κάματον. Βλέπει τοῦτον ὁ μέγας μακρόθεν, κάμπτεται τῇ συμφορᾷ τοῦ ἀνδρὸς ὁ συμπαθής τὰ πάντα Δημήτριος, τῆς πίστεως ἀποδέχεται, καὶ καθ᾽ ὁδὸν ἔφιππος τῷ πεπηρωμένῳ τούτῳ ἀνδρί. Caput hoc, quod iterum e codice nostro t ms. 193 lectori hic proponitur, in codice olin Mazarinæo a fol. 215 usque ad fol. vers 218 narratur. Ita et hic et infra iterum sanctus Demetrius designatur; quod qua ratione flat, ex Adnotatis, PATROL. GR. CXVI. 219. Vir quidam alius, Andrianopoli oriundus, oculis et ipse mutilatus erat,atque ad Magnum pro medela recurrere meditabatur. Ac is quidem ad iter paralus jan erat; quibus vero generis necessitudine vir erat conjunctus, iter ut longum,ut dif ficile, idque incedenti pedibus cæcucientique confciendum, dissuadebant. Ille autem dicebat: Verum, etsi mihi duorum integrorum annorum iter esset propositum, non cessabo, donec quæsitum me medicum, magnum Demetrium, invenero.Iter arripit, cursum duobus circiter diebus integris promovet,cæco pede miserum in modum errabundis circumiens, in lapides impingere coactus, frequenter in terram cadens,magnumque vere laborem sufferens. Respicit illum a longe Magnus, calamitate viri multum commiserans Demetrius flectitur, fidem suscipit, equoque insidens mutilate viro isti in via apparel libri præced. cap. 6 (col. 1379) subnexis intel In textu Græco post has voces, τούτη νος φαίνεται desiderari ad complementum metus videtur, huicque proinde, per illam supplea terpretationem Latinam accommodavi.

SUPPLEMENTUM. 220. Rogat, non tamen ignorans, quo vadat σκο. Ερωτᾷ καὶ μὴ ἀγνοῦν ὅπε πορεύεται οὕτω ita solus,ita caligans,omnique ex parte miserabilis; μόνος, οὕτω σκοτεινὸς καὶ πάσης ἐλεεινότητα, aulit: ad divum magni Demetrii monumentum, ακούει, πρὸς τὸν τοῦ μεγάλου Δημητρίου θεῖον τα ut visum recuperem. Sed, ait, longus tibi diftici- φον, ὡς ἀναβλέψειν· ᾿Αλλὰ πολύς σου, φησὶν, ὁ δ lisque itineris propositi est cursus. Rursus id, quod μος τῆς προκειμένης ὁδοιπορίας καὶ δυσχερής. Λύθις primo dixerat, Sed etsi ita, ait, ad duos annos in- τὸ καὶ πρώην ῥηθέν· Αλλ' εἰ καὶ εἰς δύο ὅλους ἐνιαυ tegros laborare oportuerit,non desistam,doner ibi τους, φησίν, οὔτων ταλαιπωρήσαιμι, οὐ στήσομαι fuero. At vero, ait Magnus, paulisper le lor in μέχρις ὅτου ἐκεῖσε γένωμαι, ᾿Αλλὰ γε δή, φησιν ὁ equo requiescere faciam. Eum in equum accipit, μέγας, καὶ μικρόν μέγας, καὶ μικρόν σε τῷ ἵππῳ τῷδε διαναπαύσιμα. eodemque die in medio divino illo templo cæcum Λαμβάνει τοῦτον ἐπὶ τοῦ ἵππου, καὶ αὐθημερόν μέσ constituit Hic autem haud noscens prodigium σον τοῦ θείου τομένους τούτου ἐντίθησιν τὸν τυφλόν, ac ubi esset, a multis hominibus, qui magni te:n- Ο δὲ μὴ γνοὺς τὸ θαυμάσιον, καὶ ὅπη παρῆν, τους plum (dies enim, qua martyris celebramus marty- ἐν τῷ ναῷ τοῦ μεγάλου εἰοιοῦσι, καὶ ἐξιοῦσι δήμος rium, tunc erat ingrediebantur et egrediebantur, πολλοῖς συνωθούμενος (ἦν γὰρ ἡμέρα τότε, καθ' contrusus, sese per equitem illum, qui iter cum eo ἢν πανηγυρίζομεν τῷ μάρτυρι τὸ μαρτύριον), εν fecerat,a via fuisse abductum, iterumque in civila-B κει ὡς ἐξαπατηθείη πρὸς τοῦ συνοδοιπορήσαντας tis Adrianopolitanæ forum conjectum,existimabal, τούτῳ ἱππότου, καὶ αύθις ἐναπερρίφθαι τῇ τῆς alque hanc ob rem vociferabatur, talem seducto - Ανδριανούπολεως ἀγορᾷ, καὶ τὰ περὶ τούτου ἐνοι rem recusans, causamque hujusmodi populi con- μεμφόμενος οἷον τὸν ἀπατήσαντα, καὶ τὴν αἰτίαν cursus rogabat. ἠρώτα τῆς τοσαύτης τοῦ λαοῦ συνδρομής. 221. Alque aliqui, cum id audivissent, aiunt: Insanisne, homo? Thessalonicæ in magni Demetrii templo cum stes, Adrianopolim,equitemque,qui a via aberrare fecerit, imaginaris. Mox sat diu erat allonitus ac silens, ac tum demum ita ad seipsum quodammodo reversus, miraculum vulgabat,lacrymisque simul et lælitia nedelam quærebat; jam enim e præconcepta opinione oculorumusum indubilanter recuperatum habebat. Ei igitur noctu in somno martyr apparet ac dicit: Non modo manuum contactu meum hoc templum considera, sed et ipsis oculis id intuere. Ac statiin palpebras explicans oinnern templi situmque ac decorem conspicatus est, Deum magnificans ac martyrem ejus Demetrium. σκε'. Καί τινες κατήκοοι τούτου γενόμενοι, τ σίν· "Ανθρωτε, μέμηνες; Τῷ ἐν Θεσσαλονίκῃ τὴν του μεγάλου Δημητρίου ἑστὼς ᾿Ανδριανούπολιν ε τάζῃ καὶ ἱππότην πλανήσαντα. Καὶ δὴ ἔκπληκτος ἦν ώραις ἐφ' ἱκαναῖς, καὶ σιγών· εἶθ' οὕτως εἰς ἑαυτὸν ὥσπερ γενόμενος, ἐδημοσίευε τὸ τεράστιον, καὶ μετὰ δακρύων ἅμα καὶ χαρμονῆς τὴν θερα πείαν ἐζήτει· ἤδη γὰρ ἀναμφίβολον ἐκ τοῦ προλα δόντος εἶχε τὴν τῶν ὀμμάτων ἀνάβλεψιν. Φαίνεται γοῦν κατ᾿ ὄναρ ὁ μέρος αὐτῷ νυκτός, κ ί φησιν. Μή μόνον χερσὶν ἐπαφώμενος τὸν ἐμὸν τὸνες τον καταμάνθανε, ἀλλὰ βλέπε τοῦτον καὶ αὐτοτε καλοί μοῖς. Καὶ αὐτίκα ἀναπετάσας τὰ βλέφαρα, ὁρᾷ πάσιν τοῦ ναοῦ τὴν θέσιν τε καὶ εὐπρέπειαν Θεόν μεγαλύνων, καὶ τὸν μάρτυρα τούτου Δημήτριον, CAPUT III. Ne viri, loca sacra visitantes, in Saracenorum manus incidant, prodigiose impedit sanctus Demetrius 222.Aliud,auditores,e magni martyr is prodigiis narrare aggredior,iis forte,quæ narrata sunt, haud minus.Enimvero qui multos ante annos, Leone sceptra moderante, Thessalonica per judicia arcana, quæ tu, Domine,talia lespiciens itaque ob peccata nostra evenire disponens solus ipse nosti,ab Agaris ancillae filiis capla gladioque fuerit excisa alia En, insigne enimvero miraculum! Verum quid de co censendum? Etsi quidem omnia, quæ supra naturæ vires a sanctis patrata narrantur, solo hoc ex capite, quod prodigia sint, haberi pro cum mentis fabulisque haud debeant, quo tamen prodigiosa magis credituque adeo difficiliora exsistunt, eo etiam, ut credantur, majoris et fidei et auctoritatis seu testes seu scriptores, a quibus memoriæ sint prodita, solent requiri. Cum autem id ita habeat, anne auctor noster, ut tali, quale hic refert, prodigio fidem indubitatam conciliet, auctoritatis sufcicntis sit, statues ex iis, quæ de illo in Comn. mentario pravio, num. 25, in medium adduxi. Εἰ interim suffragatur Joannes Stauracius, qui plura id genus miracula a sancto Demetrio fuisse patrata supra cum. 214 et seqq. afirmat. Caput præsens, aut, si mavis, prodigium σκβ'. Ετερον, ὦ παρόντες, τῶν τοῦ μεγαλομάρτυ ρος τεραστίων λόγων ἔρχομαι, τῶν εἰρημένων τάχι οὐκ ἔλαττον· ὅπως μὲν ἡ Θεσσαλονικη χρόνοις πολλοῖς πρότερον ὑπὸ τῶν τῆς δούλης ἑάλω τέκνων τῆς "Αγαρ, καὶ μαχαίρα; ἔργον ἐγένετο, Λέοντος τα σκήπτρα διέποντος, κρίμασιν οἷς αὐτὸς μόνος ἀπο ῥήτοις ἐπίσταται, Κύριε, παριδών τὰ τοιαῦτα, καὶ pisthuc contentum e codice olim Vaz rinæo, in q:10 a fol. verso 218 usque ad fol. versum 221 cxcurrit, Græce simul et Latine in Historia Byzantinæ post Theophanum scriptoribus, pag. 314 et binis segg ante me jam vulgavit Combefisius. Alque hoc quidem, cum hinc Græ a scriptoris nostri anonymi narratio describenda e d:cto Mazarineo codice haud fuerit, mihi accidit percommodum; verum, etsi id ita sit, hancque, prou: loco cit. a Combefisio valgata exstat, duntaxat hic recudam. Latinæ tamen, qua ab hoc scriptore exponitur, interpretationi novam substituendam existimavi, quod ado: naꞌa ab to auctoris duntaxa: sensum, non autem etiam verba subinde reddat; quod nostiæ Græca interpretandi methodo haud satis congruit. Saraceni, aiiis Agareni hicque suctori ne stro Agaris ancillæ alii, quod ob hac Sara, Abrake

οὕτω διὰ τὰς ἡμετέρας αμαρτίας γενέσθαι διοικο- A.omnino scripla ostendunt, et memoria diffluens, νομησάμενος, ἄλλοι τε πάντως δηλοῦσι γραφαί, καὶ ἡ μνήμη διαῤῥέουσα ἔτι καὶ νῦν τὰ ἐπισυμβάντα τηνικαῦτα ἐπιτραγῳδει. Κατ' αὐτὸν οὖν τὸν καιρὸν τῆς ἁλώσεως ἄνθρωποί τινες Ιταλιώται τῆς ἑαυτῶν ἐξορμήσαντες εὐχῆς ἕνεκεν, καὶ ἱστορία; τῶν ἑκασταχόθι ναῶν, καὶ δὴ πρὸς αὐτὸ τὸ ζωηφόρον τείνοντες μνήμα, τὴν εὐθὺ τέως τοῦ μαρτυρίου ἀνσκγ'. Καὶ ἐπείπερ αὐτὰ δὴ τένε τὰ Τέμπη διεξ ιέναι τούτοις ἔτυχε τὰ τὰ Θετταλικά, ἀνήρ τις, ἄγνωστος αὐτοῖς πρότερον καὶ οὔπω τεθεαμένος, καθεωρᾶτο συνοδοιπορῶν, πολιὸς τὴν τρίχα, την ὄψιν ιλαρός, τὴν περιβολὴν σεμνός· καὶ τῇ θέᾳ μόνῃ πολὺ τὸ σεβάσμιον ὑποφαίνων καὶ πρᾶον. Εἶτα ἕτερός τις ἐφαίνεται πρὸς αὐτῶς ἐκ τοῦ πρόσω η ἐπιών, Ιππότης ὡραῖος μὲν ὅσα θεάσασθαι, καὶ πολὺ τὸ ἐκ φύσεως ἐπιτερπές ἔχων καὶ χαρίεν" κατηφὴς δὲ καὶ μεραινόμενον τὸ τῆς φαιδρότητος ὑποδηλῶν χαροπὸν, καὶ ὥσπερ τινὶ πένθει ἀπαρακλήτε καταβεβλημένον καὶ ἐπιστυγναζόμενον· ὃς ὁμοίαν τῇ ὄψει καὶ φωνὴν ἀφεὶς, προσηγόρευσε τε πρότερον τὸν πρεσβύτην, 'Αχίλλειον τοῦτον κατατομάτας, καὶ Ποῦ πορεύῃ, ἐπήρετο· ἐγὼ δὲ τὴν πρὸς σέ, ὡς ὁρᾷς, διεξίω. Καὶ ὁ πρεσβύτης περιχαρῶς ἀντασπασάμενος, Δημήτριον τούτον καλέσας, καὶ μέγαν τοῦ ἀθλοθέτου ἀγωνιστήν προσειπών, σὺν σπουδῇ καὶ αὐτὸς ἀνηρώτα, ὅ τι εἴη τὸ αἴτιον τοῦ σκυθρωπισμοῦ καὶ τῆς τοσαύτης κατηφείας καὶ λύπης. quæ tum contigerunt, modo adhuc lamentabiliter deflet Ipso igitur tempore, quo capta fuit, viri quidam Itali, e patria sua voli causa alque ut, quæ ubique gentium exstant, templa lustrarent, profecti, cum idcirco et ad ipsum vivifcum monumentum tenderent, via, quæ ad martyris ædem recta ducit, aliquandiu incesserant. 225. Cum vero et ipsa Thessalica Tempe transire illis jam accidisset, vir quidam, prius illis ignotus ac nondum conspectus, crinibus canus, volta hilaris, habitu modestus, ac qui solo aspectu multum majestatis lenitatisque præferret, una iter facere est visus. Deinde alius quidam apparebat a fronte illis occurrens, eques quidem aspectu pulcher, multumque jucunditatis ac venustatis ex natura habens, subtristis autem, demissumque, qui laetitiam obtegeret,ac veluti luctu quodam inconsolabili depelleret atque obrueret, vultum exhibens; qui et vocem,aspectui similem, emittens,ante omnia senem, Achilleum illum vocans, coin pellavitque ac, Quo vadis, rogavit; ego vero ad te, ut vides, transeo Tun seues, gaudio ingenti salute vicissim dicta, Demetrium eum vocans, magne illius, qui certantibus præmia proponit, athleta titulo condecoraus, latini et ipse rogat, quæ tristis supercilii ac ita demissi vultus mcstitisque causa sit. σκδ΄. Καὶ ἡ μάρτυς, οἶχεται μοι, ἔφησεν, ἡ 224. Ac martyr, Periit mihi, dixit, patria, jamπατρὶς καὶ παρὰ τῷ Δικαστῇ τῶν ὅλων ἤδη κατέ-que ab universorum Judice reprobata est. Manus γνωνται. Χειρες ἀνδροφόνοι καὶ βάρβαροι τους cruentæ ac barbara contribules mneos in captiφυλέτας ἀνδραποδίσαντο· αἵμασιν ὁμοφύλοις πε vitatem abduxere; templum meum eorum qui ejusμιῤῥεῖται μοι νῦν ὁ σηκός· βεβήλοις καὶ ἀνάγνοις dem meum gentis sunt, sanguine modo circumluiποσὶ πατεῖται τὰ ἱερὰ καὶ ἐξουδένωται. Κἀγὼ μὲν tur; profanis impurisque pedibus Sancta calcantur τὸ θεῖον ἐξελιπάρουν συνήθως, εἰς ἔλεον τῶν ἦταν ac pro nihilo habentur. Ac ego quidem de more, γηκονων ἐκκαλούμενος, καὶ οἴκτον αὖθις λαβεῖν ad miserorum misericordiam provocans, Deum imπαρῃτούμην, ἀλλὰ μὴ ἢν οἰκείῳ αἵματι περιεποιή- pense orabam, atque, ut rursus miseratione duceσαντο ᾿Εκκλησίαν, βαρβάρων ἰσχύϊ μόνον πεποι- retur, ac, quam suo sanguine acquisivisset, Eccleθότων, ἀλλ᾽ οὐ Θεῷ, παριδείν διασπασθῆναι χερσίν. iam Barbarorum manibus, qui in sua tantum virὉ δὲ, καὶ γὰρ τὰ ἑαυτοῦ ἀνεξερεύνητα κρίματα, tute non in Deo, confidunt, divelli haud sineret, εἴασε τὴν τούτου κληρονομίαν βαρβαρικῆς ἁπαν- ellagitabam. Ipse autem (inscrutabilia enim illius θρωπίας πεῖραν λαβεῖν. Ταῦτα μὲν ὁ μάρτυς ἐκ· sunt judicia) hæreditatem suam Barbarorum saviδιηγούμενος, καὶ τὴν ἱεράρχην ἔσχεν Αχίλλειον tien experiri permisit. Hæc autem affatus martyr indub:e hic loquitur auctor noster anonymus;quare cum eodem, quo id accidit, tempore etiam eveDisse, quod cap. præsenti narrat, iniraculum, mox subjungat, hujus apprime determitatam epocham habemus. uxoris, ſamula originem per filium Ismaelem ducereque enim aliud, a Saracenis patratur, noscitur) credantur, etiam nuncupati, anno ab orbe cond: to secundum Græcorum compulum sexies millesimo quadringentesimo duodecimo ac proin a Christo nato 904 Thessalonicam expugnarunt, murisque defectis incolis majorem partem aut occisis aut in captivitatem ad agros Tripolitanos misere, abrepils, incenderunt. Ita præter criptores alios docet nos auctor omni exceptione major Joannes Camenista, clericus et cubuclesius Thessalonirensis, qui, quam oculis suis spectarat, universam patriæ tunc excise Historiam in libello, ea de re conscripto, atque a Bertholdo Nihusio primum ac deinde iterum a Combefisio inter Historia Bizantina post Theophanern scriptores vulgato, graphice depingit; de hoc autem Thessalonica excilio (nem lioc nomine, quod indeclinabile simul plaralisque est numeri, distinguuntur Thessaliæ loca seu, quæ isthæc complectitur, regiuncula, in valle amoenissima, quam Peneus fluvius bifarium secal. Larissam inter et oram n'aritinam sita. As ad vocabulum Tempe vel in linguæ Latina TheŲ Stephanum, vel in Geographia Baudrandam, vēl etiam in Antiquitatum Lexico Hoſmanum, qui præterea, cur regiuncula ista ita appellata merit exponit.

SUPPLEMENTUM. Achilleum etiam, sacrorum antistitem, ad com- συνεπικλώμενόν τε τους πάθεσι καὶ, Μεγάλη σας, miserationis affectum movit ac, Magna tua, Κύριε, ἐπεβίων ὁμοῦ, τὰ θαυμάσια, καὶ οὐδεὶς Domine, clamabant simul, mirabilia, nec ullus ἱκανὸς εἰς ἔννοιαν ἀφικέσθαι τῆς οἰκονομίας σου. est, qui, quæ ad providentiam tuam spectant, menle assequi sufficiat. 335. Hæc autem Italis stupore, cum mentis abalienatione conjuncto, spectantibus, unus aliquis. linguæ Græcæ non omnino ignarus, submissa voce, Sed nunc, age, inquit, o miles, dic mihi, de quali hæc a vobis dicantur civitate, ac quænam illa sit, quæ Barbaris sit tradita. Tom magnus Demetrius, Mea ipsius, dixit, infortunatissima patria Thessalonica Barbaris tradita est. Ac statim quidem senex et magnus Demetrius a simul iter facientibus haud amplius fuero conspecti; illi autem, quoniam Itali essent seorsum alterum sciscitabantur, quid tandem ex illis audivisset, ac quinam illi essent, qui itineris socii exstitissent. Hic autem cum admiratione et stupore referebat singula,perhibebatque magni martyris apparitionem, qui et patris mala exposuisset, atque, ut sua in tuto ponerent,admonuisset. 226. Ne igitur et ipsi inimicorum præda fierent, procul sese & Thessalonica recipientes haud multo post ex iis qui aufugerant, et singula quæ acciderant, audivere, et dilucide magnum illum Demetrium exstitisse,qui, patria relicta,ob ea,quæ evene. rant, vultu præ tristitia demisso dejectoque fuisset, viri intellexere.In ipsam autem civitatem imperan· tem reversi, et ea quæ suis oculis viderant, narravere, et martyris patriæ commiserantis affectum, illiusque in hanc et suos amorem exposuere a quo et nunc adhuc custoditur ac fovetur, atque ad pristinam felicitatem sub illo altero cive suo ac curatore rediit. Is namque, velut immotum quod dam firmumque vallum, hodieque adhuc sceleraSenem Achilleuni, hic et supra ab auctore nostro memoratum, exstitisse episcopum, Lequienus, in Oriente sacro, tom. II, col. 28 recte ex hoc loco concludit; verum num recte pariter ibidem Thessalonicensem archiepiscopum eum facit? Id cquidem mihi haud apparet. Demetrius enim, qui, quemadmodum infra num. 226 dicitur, Thessalon:cam patriam suam, ab Agarenis captam reliquerat, seni Achilleo, una cum peregrinis Latinis, Thessalonicam ad Sancti nostri tumulum properantibus, Tempeque Thessalica, Larissa ex Adnotatis in not. præced. haud procul dissita,jam prætergressis, iter instituenti, recta in fronte occurrisse, eique, sese ad illum festinare, dixisse ab auctore nostro supra narratur; quod cum ita sit, sanctusque Larissensis, sæculo IV episcopus ac metropolita, nomine Achillius, seu Achilleus, de quo in Opero nostro ad 15 Maii diem jam actum, e sacris Græcorum Fastis ac nominatim e Basiliano Menologio notus sit, hunc ego, non autem sanctum honomymum, qui Thessalonicensis fuerit archi piscopus, ab auctore nostro, qui sanctum Demetrium, Thessalonica, quæ ab Agarenis capta erat, relicta, Larissam ad sanctum Achilleum concessisse,s.cundum jam dicta insinuat, designari existimo; in hac autem opinione maxime etiam confirmor, quod Thessalonicensis archiepiscopus,qui Achilleus fuerit σκεʹ. Τῶν δὲ Ἰταλιωτῶν ταῦτα σὺν ἐκπλήξει ἀμηχάνῳ καταθεωρουμένων, εἰς τις ηρέμα πως "Elanvixi builla oix &ddorpios, 'Add', aye φησίν, ὦ στρατιώτα, εἰπέ μοι, περί πίας ταύτα ὑμῖν λέγεται πόλεως, καὶ τίς ἡ τοῖς βερβέροι; παραδοθεῖσα. Καὶ ὁ μέγα; Δημήτριος, Ἡ ἐμή, ἔφησε, δυστυχεστάτη πατρὶς ὁ Θεσσαλονική, τους βαρβάροις ἐγένετο ἔκδοτος. Καὶ αὐτίκα αἱ μὲν, δ π πρέσβυς καὶ ὁ μέγας Δημήτριος, οὐκέτι τοῖς συν οδοιπόροις κατεθεωροῦντο· αὐτοὶ δὲ αυτά μόνες, n επείπερ οἱ Ἰταλιῶται ἐγένοντο, τοῦ ἑτέρου επα Advoto, Ti TOTE ǎpa xpò; ¿xelvwy &√xouse, uzi οἵτινες οἱ συνωδοιπορηκότες εἶεν. Ὁ δὲ σὺν θαύ ματι καὶ ἐκπλήξει ἕκαστα διηγεῖτο, καὶ τὴν τῶ ધ TE μεγαλομάρτυρος εδήλου ἐπιφάνειαν, πατρίδος δεινὰ διασαφήσαντος, καὶ τὰ κατ᾿ αὐτοὺς ἐν ἀσφαλεῖ θέσθαι διατηρήσαντος. Ꮳ ט πας'. Ὡς οὖν δὲ μὴ λάφυρον καὶ αὐτοὶ τῶν ἐχθρῶν γένωνται, πόῤῥω ἑαυτοὺς Θεσσαλονίκης ἀπαγαγόντες οι μετά μικρόν παρὰ τῶν διατρέ Twy ExoT TE των ἔκαστά τε τῶν γεγενημένων κατήκουον, καὶ Guvrxav of ǎvbpwños kyzpyw; de ó péyze ¿xs?vo; Δημήτριος ἐτύγχανεν ὤν, τῆς πατρίδος ἐπαναστάς, ἐπὶ τοῖς συμβατι σκυθρωπάζων καὶ ἀνεώμενος. Εἰς αὐτὴν δὲ τὴν βασιλεύουσαν ἀναχθέντες, ὅτι τ 20:25 elów oferi repinynávio, xxì tùy tơi µápτυρος ἐπὶ τῇ πατρία συμπάθειαν· καὶ τὸ τούτου φιλόπατρι καὶ φιλοίκειον ἐπεδείκνυντο, ὑφ᾽ ε καὶ νῦν ἔτι περιφρουρείται τε και περιθάλπεται, καὶ ἐπὶ τῆς προτέρας εὐδαιμονίας ὑπ' ἐκείνη δεν τέρῳ πολίτῃ καὶ κηδεμόνι ἀνέδραμεν, Οὗτος καὶ vocatus, aliunde no us haud sit. Cæterum laudatus Lequienus suppeditatam ab auctore nostro cap, præsenti narrationem perperam etiam loco cit. intellexit, dum ea tradit affirmat, Achilleum senem, qui una cum sancto Demetrio peregrinis Italis apparuisse narratur, quique cb jam dicta e Thessalo nicensium archiepiscoporum catalogo_expungendu videtur, pro civitate The: salonicensi Deum, ut immin ntem ei Saracenorum impressionem averters, frustra interpellasso; neque enim illa vel verbum, quo hoc astruatur, complectitur, ut facile deprohendet, qui totum caput præsens evolvarit. Narrata ab auctore nostro sancti Demetril et Achillei cap. præsenti apparitio, quam angelorum ministeris peractam, Combefisius supra laudatus in scriptorum editione, sola peregrinorum, uti omnia ad bunc usque locum, quo, quæ ad visionom illam spectant, terminantur, occurrentia manifestant, fide innititur; sitne autem hæc, ut dicta apparitio indubitanter credatur, fundamentum saltciens, prudentis lectoris judicio relinquo,ita tamen, ut hunc præ cæteris, quæ de hoc argumento possent disseri, meminisse velim, peregrinorum pas. sim, ac maxime eorum qui aliunde, uti hic fit, sed haud sunt, relationes omnes quæ prodigiosu quid ac raro evenire solitum conument, suspecial haberi.

γάρι από τις ἀκλινής περίβολος καὶ στεῤῥὸς, τὰς torum Scytharum (20, inhibet impetum, inexpuτῶν ἀλητηρίων Σκύθων ἔτι καὶ νῦν ἐπέχει ὁρμᾶς, gnabilem eis dextram in murum objiciens, irτὴν ἄμαχον αὐτοῖς ἐπιτειχίζων δεξιὰν, καὶ ἀνω. ruptionibusque eorum patriam suam servans suτέραν τὴν ἑαυτοῦ τῆς ἐκείνων διασώζων ἐπι- periorem. δρομή. CAPUT IV. Vir vuletudinis, persime affecta, in æde, sancto Demetrio prope Thessalonicam sacra, ad quam sese conferre ab hoc in somnio jussus fuerat, sanitatem recuperal σκή. Μικρόν τι τοῦ ἄστεος ἀπωτέρω, τῆς Θεσ σαλονίκης φημί, πηγή τις δι' ἡδέος καὶ καθαροῦ πρόεισι, ψυχροῦ μὲν ὅτον ψαῦται καὶ διαφανούς νάματος, ἄλλως δὲ ἠδίστου καὶ ἀγαθοῦ πόματος· πέρας γὰρ ὑπερεκχεῖται τὸ ῥεῖθρον ἀποτόμου φυτική τινι διερρηγμένης τομῇ, καὶ σφοδρὸν ὁμοῦ τι καὶ ἄφθονον τοῦτο ἀποβλυζούσης. Ταῦτά τοι καὶ τὸ χωρίον τινὲς τῶν ἄνω του χρόνου πλούτη κα μώντων τῆς εὐκαιρίας ἀγάμενοι, ἀγαθῶν ἀνδρῶν τοῦτο καὶ θείων ἀπέφηναν οἰκητήριον· ναὸν μὲν ἐκεῖσε κατὰ τὸ ἐγχωροῦν ἐπὶ τῷ ὀνόματι τοῦ μεγάλου Δημητρίου· δειμάμενοι, πηγὴν δὲ ὡς ἀληθῶς θευμάτων καὶ ἰάσεων ἄβυσσον τὸν χῶρον ἀποδειξάμενοι. ᾿Ανδρὶ οὖν τινι τούτων δὴ τῶν της βασιλικαῖς ἐξυπηρετουμένων διακονίαις συνέβη ποτὲ νότῳ περιπεσεῖν, τὴν Θεσσαλονίκην παριόντι καὶ πάσας αὐτῷ τὰς χρηστοτέρας προσδοκίας περιαιρεθῆναι, ἅτε δὴ τοῦ κακοῦ μήτε ἰατρῶν τέχναις εἴκοντος, καὶ τῷ χρόνῳ μᾶλλον ἐπιδιδόντος πρὸς τὸ χαλεπώτερον. 227. Parvo quodam spatio a civitate, Thessalonica dico, fons quidam suaviter ac pure manal, aquæ quidem quantum ad tactum frigidæ ac lim - pida, ad bibendum autem alioquin suavissimnæ ac optima. Fluentum enim e prærupta,quæ naturali quadam sectione scissa est, mnodoque quodam vehementi simul ac copioso id emittit, petra effunditur. Quidam igitur superiorum temporum, qui divitiis abundabant, locum etiam ob opportunitatem admirantes, proberum eum sacrorumque virorum domicilium fecerunt, templum quiden ibidem, prout licebat, magni Demetrii nomi ni adificantes, fontem autem, ut vero esset miraculorum ac curationum abyssi sedes, destinantes. Accidit igitur, ut vir quidam ex iis qui imperatoriis officiis funguntur, in morbum aliquando incideret, utque Thessalonicam progresso emendationis etiam quæque exspectatio ei præcideretur, utpote malo medicorum arti non cedente, sed tempore potius in pejas crescente. σκη'. Παρεῖτο μὲν γὰρ αὐτῷ ἅπαν τὸ σῶμα, 228. Labefactatum enim ipsi erat totum corἐλέλυντο δὲ ἁρμονίαι καὶ διεῤῥυήκεσαν, καὶ εἴ τι pus; dissoluta autem erat ac diffluebat membreτῶν σαρκῶν μὴ τῇ νήσῳ προδεδαπάνητο, διώδει rum compactio, et si quid carnium morbo ante abτοῦτο καὶ ἐξώγκωτο, ὡς μηδὲ ἀφὴν οἷον τε εἶναι τῶν sumptum haud erat,id intumescebat ac inflabatur, θεραπευόντων τροσίεσθαι. Εκειτο οὖν τὰ καθ᾽ ἐχυ- adco ut neque curantium tactum posset admittere. τὸν ἀπογνοὺς καὶ τοῖς τῶν ἀλγεινῶν ἀφορήτοις συν- Jacebat igitur eorum quæ de se fiebant, ignarus, εχώς κατατιτρωσκόμενος βέλεσι, ἤδη που τὰ τε- continuoque intolerabilibus dolorum ictibus conλευταία πνέων καὶ ὅσον οὔπω τὴν ψυχὴν ἐξαρεῖναι vulsus. Ubi jam extremum spirare animamque fere ταῖς ἀλγηδόσι καραδοκών. Οναρ οὖν θεῖον ὁ θεῖος præ doloribus exhalare putabatur, per somnium ἐπέστη Δημήτριος, καὶ, Εἰ τῆς ἰάσεως, ὦ οὗτος, divinum divinus astitit Demetrius, et, Si saniἱμείρῃ τυχεῖν, πρὸς τὸ ἔξω τοῦ ἄστεως, εἶπεν, latem, o tu, consequi vis, ad meum, dixit, situm ἐμὸν ἄπιθι τέμενος, ὃ Πηγὴν ὀνομάζουσι, μελλήσας extra civitatem templum, quod Fontem appelμηδὲ βραχύ μετράς τε γὰρ τοῦ ὕδατος καὶ πόλις lant, abito; nec mora, cum manus nimirum ac νιψάμενος καὶ αὐτήθι περιῤῥαντίσας τὸ πρόσωπον, pedes ablueris, faciemque ibidem unxeris,sanitaτῆς ὑγιείας οὐκ ἀμοιρήσεις. Εἰμὶ δὲ ὁ ταῦτά σοι tem consequere; sum autem, qui hæc tibi præπροστάσσων Δημήτριος, τῶν δὲ τῆς πόλεως κηδεμών cipio, Demetrius civitatis curator infirmorumque καὶ τῶν ἐν ἀσθενείαις ἄριστος ιατρός. absque mercede medicus. σκθ'. Ἡ μὲν οὖν ὄψις ταῦτα προσέταττε. Πῶς δὲ, ἔφη ὁ κείμενος, πορευθήσομαι, πάντων μοι διαλελυμένων τῶν μελῶν, καὶ μὴ μόνον αὐτὸς πρὸς Antiqui Græcorum scriptores, ut Strabo Geographia lib. xi. pag. 507 aliisque locis docel, universas septentrionales gentes Scytharum et Celto-Scytharum nomine afficere erant soliti; ex Mllorum. adeo more Hungaros, qui, ο Septentrione Meridiem versus delati, sæculo nono senescente sedes primum in Pannonia, ab illis deinde Huugaria idcirco nuncupata, fixerunt, annoque 934, iterumque deinde anno 943 in imperii Orientalis diliones irruperunt,ab auctore nostro per Scythas hic intelligi, existimo; qui cum præiores, male sua postremum hoc factum, indicare hic videatur, id 229. Hæc igitur visio injunxit. Qui autem, dixit decumbens,membris omnibus mihi dissolutis, iter instituam, cum non tantum, memetipsum ut eum, qui fortassis (adi Commentarium prævium num. 25) jam inde eiiam a saculo nono floruit, saeculo decimo saltem lucubra ionem suam adornasse argumento etiam qualicunque est. Hæc adeo iis quæ in Commentario prævio num. 25, dicta sunt, adjunge. Caput hoc, prout e codice olim Mazarinæo, in qno a fol. 221 usque ad fol. vers. 224 extenditur, integrum apud nos descriptum exstat, lectori hic exhibetur; exstat autem et fol. 70 vers. ac seq. recto in codice nostro signato † ms. 193, a Joanne Stauracio aliis verbis expositum.

SUPPLEMENTUM. βουληθείη, δριμυτέραις οδύναις βαλλόμενος τούτη ἐμοὶ καὶ λίαν ἐστὶν ἄπορον, πανταχή όθεν παρειμένῳ καὶ ἐξησθενηκότι. ᾿Αλλ' ὁ φανεὶς ἐκεῖνος αὐτόνειρος, ὁ θεῖος Δημήτριος, Απιθι ούν, ἄνθρωπε, τἄλλα παρὰ φαῦλον θέμενος, ἔλεγε, καὶ τῆς ἰάσεως τεύξῃ. Ηγετο οὖν φοράδην, οὐ γὰρ ἦν ἀπειθεῖν, καὶ τῷ τεμένει προσέῤῥιπτο, ἐλαίῳ τε αγίω προς τῶν νοσοκομούντων περιχρισθεὶς καὶ τῷ θείῳ ἐκεῖνν, ὡς ἐκέλευσεν ὡς ἐκέλευσεν ὁ φανείς, περιαντλησάμενο; ὕδατι. Τῆς αὐτῆς οὖν ἧκε νυκτὸς ὁ ἄγρυπνος ιατρός πρὸς τὸν κάμνοντα, καὶ αὖθις εἰ ὑγιαίνοι επήρετο ὁ δὲ, Καὶ λίαν, ἔφη, ἀνιάτως ἔχω, μήπω καὶ νῦν τῶν χρηστοτέρων παρόντων. moveam, sin ineptus, verum etiam, si quispiam κίνησιν ἐξηπορημένος, ἀλλὰ καν ψαύσαί τίς μου contrectare me velit,doloribus gravioribus feriar? Id mihi sane, omni ex parte debilitato viribusque effeto, oppido est difficile. Verum ille, qui ipsemet apparebat, divinus Demetrius, Abi modo, homo, dixit, cælerumque malo factus superior sanitatem consequere. Gestatus igitur (neque enim, ut fidem abnueret,comparatus erat) ducebatur, cumque ab iis,qui agros curabant, et sacro oleo perunctus,et divina illa, quemadmodum is, qui apparuerat, in mandatis dederat, aqua ablutus fuisset,in templo est depositus. Ipsa igitur nocte vigil ille melicus ad agrotantem accessit, rursusque, an recte valeret, rogavit; ille autem, Imo vero, dixit, morbo immedicabili, emendationis spe nondum etiam modo affulgente, laboro. 230. Cum igitur hujus manum prehendisset, σλ'. Τῆς χειρὸς οὖν τούτου δεξάμενος και στο vehementiusque commovisset, is quidem, qui ad - δρότερον διακινήσας, ὁ μὲν διυπνισθεὶς ὁ νοσών versa valetudine laborabat,expergefactus perspicue τορόν τι καὶ διωλύγιον ἀνεβόησε καὶ συνεχῶς ἀπώ ac vehementer clamavit, continuoque lamentatus μωζεν· τὸ δὲ τῶν θεραπόντων καὶ ὅσον ὑπὸ φιλαν est; famulorum autem, et quantacunque præ mi- θρωπίας παρῆν πλῆθος, συνδεδραμηκός και ὡς sericordia aderat, multitudo simul accurrit, cun- τελευταία πνέοντος ἤδη συναποθρηνούντων ἀπάν que universi una, veluti extremum spirantem, των, ὁ μὲν ἀμυδρᾷ τῇ φωνῇ ὁ νοσῶν διεξήει τύλι; deplorarent, æger quidemn, quæ sibi rursus visa τὰ ὁραθέντα. Οἱ δὲ ἐπεβοῶντο τὸν μάρτυρα ἐκεῖνον fuerant, subobscura voce narravit; illi autem, τοῦτον ὑπάρχειν, καὶ ἀριδήλως αὐτῷ ἐπιφανήναι martyrem ipsum esse,exclamabant, eique manife- ἔλεγον, καὶ πρὸς τὸ εὐθυμότερον τὸν κείμενον stissime apparuisse dicebant,atque decumbentem, ἐπανῆγον. Ὁ δὲ πρῶτα μὲν τὴν χεῖρα ἠρέμα κινή ut meliori alacriorique esset animo, excitabant. σας, πρὸς δὲ καὶ τοὺς πόδας ἠπλωμένος τέως ἐκ Hic igitur, cum primum quidem manum sensim πρώτης ἔτι ἔτι καταβολής περιστείλας, καὶ τ movisset, deinde vero ad pedes, e dissolutione an- ἐκτείνας ὕδωρ τε ἐξαιτησάμενος τῆς ἀλεξικάνω tecedenti tunc adhuc expansos,tulisset, rursusque c ἐκείνης πηγῆς, καὶ ἀπονίψας αὐτὸν, ὁ μηδὲ πρὸς retraxisset, ac aquam ex illo morbos propellenti βραχύ πρότερον ἑαυτὸν μετάγων ἢ ὅλως μετανική fonte postulasset, seque ipsum abluisset, qui prius ὕμνει τε τὸν τοσούτων θαυματουργὸν καὶ παντείαnec modicum sese circumagebat, nec omnino mo- ποῖς ἐξετίμα εὐχαριστηρίοις ᾠδαῖς, καὶ τῆς κλίνης vebat, prodigiorum hujusmodi effectorem et lauda- ἤδη που ὑπεξαναστάς, ἐβάδιζέ τε ἀρτίως που, bal et variis, quibus gratias ageret, canticis con- καὶ τὸ τερατουργηθὲν ἀσιγήτοις ἐξηγεῖτο 3ο2, decorabal; cumque,e lecto nempe, surrexisset,et ὡς ἐντεῦθεν ἐκχυθῆναι μὲν πάντας τοὺς ἄστει; sanis incedebat pedibus, et quod patratum fuerat, πρὸς τὸ τοῦ μάρτυρος ἀποδραμείν οικητήριον miraculum clamoribus,contineri haud valentibus, ἡμερῶν δὲ οὐκ ὀλίγων παννυχίσι καὶ ἠμερινός narrabat ita ut hinc omnes quidern e civitate ὕμνοις τὸ θεῖον γεραίρειν, τό τε τοῦ μάρτυρας effunderentur atque ad sacram martyris ædem con- τέμενος παρὰ τῶν ἰδιωτῶν καὶ βαναύσων της currerent; diebus autem non paucis per noc- έπωνυμίαν ἀλλάξασθαι, καὶ ἀντὶ Δημητρίου Αρ tem ac diem hymnis Deum honorarent, martyris- η μογένην τὸ ἀπὸ τοῦδε καλεῖσθαι, τὴν τῶν άρμο que templum a vulgo infimæque plebis hominibus νιῶν πάρεσιν καὶ διάλυσιν συνδήσαντος ἀρρήτου τω nominis mulationem acciperet,ac exinde, membro- καὶ θαυμαστῇ χειρουργία, καὶ αὖθις συναρμοσμένο rum laxalionem dissolutionemque modo ineffabili του μάρτυρος. colligante, rursusque etiam chirurgia admirabili apte componente martyre, Harmogenes Demetrii loco vocaretur. CAPUT V. Qui Sanctus, ut sacrum siti in Cappadocia templum, quod collapsum erat, instauraretur, effecerit 231. In quodam Cappadociæ pago (DracontiaCum auctor noster nuspiam edical, longone an brevi duntaxat temporis spatio miracul jam exposito remɔtus vixerit, vel idcirco, quam hoc fidem mereatur, definire haud possum. Videsis etiam quæ de loco illo sacro frequentique olim ad eumdem populi concursu in Commentario prævio num. 93 dicta sunt. Nomenclatione nimirum ab ἀρμός, articulus σλα'. Εν τινι τῆς Καππαδοκίας χωρία, Δρα seu membrum, et γεννάω, progigno seu genern deducta. Sanctoque ac ejus templo, quod n membra quodammodo, dum, quæ dissoluta intave paralysi essent, sanitati restitueret, progigueië viceretur, attributa, uti hic auctor noster memoria prodit. Εt hoc caput, prout e codice olim,Maz neo, in quo & fol. 226 v.rso usque ad fyl. 236 ntl.

κοντίχνα τῷ χωρίῳ τὸ ὄνομα, ναὸς τῷ μεγαλομάρ- na loco nomen est) magno martyri Demetrio τυρί Δημητρίῳ ἐξγκοδόμηται διὰ τῆς ἀνωτάτω τιμῆς τε καὶ αἰδους ἔτι τοῖς ἐγχωρίοις ἀγόμενος, καὶ ἡ αἰτία τῆς οἰκοδομὴς, εἰπεῖν οὐ χεῖρον ταύτην, ἐστίν· 'Ανήρ τις αυτουργεῖν εἰωθὼς καὶ ἀπο χειρούν πεπορισμένος τὸν βίον περὶ τὸ ἑαυτοῦ πονούμενος ήλιον, λίθων τινὰ ἐξεφύγει σωρόν, προκειτο δὲ ἄρα τῷ ἀνδρὶ εἰς άλωνα μετασκευάτὴν χώρον εκκαθαρθέντα· καὶ ὁ μὲν ἔργου εἴχετο καὶ σπουδαιότατα τότε ὡς δοκοῦν ἄχρηστον διεκάθησε. JX! σλβ'. Νεανίας δέ τις αὐτῷ περὶ ταῦτα ποιοῦντι τὴν ὕψιν ἐκπρεπής, τὴν ὥραν διαφανής, στρατιω. τικῶς ἐσταλμένος ἱππότης ἐφίσταται, καὶ τὰ οὗτος, ἔφη, εἰς ἔλωνα τὸν ἐμόν σοι διὰ σπουδῆς μετα σκευνάται σηκόν; Οι χαιρήσεις τῷ ἐπινοήματι, ούτε άριστα αυτῷ ἔτη βι3ωλευμένος εἰμὶ δὲ ὁ Θεσσαλονικεύς, ἔφη, Δημήτριος, καὶ ἐνταῦθα τι μώμενος. Καὶ ὁ μὲν τοσαύτα εἰπὼν ᾤχετο· ἄφωνος δὲ ὁ γηπόνος κατελέλειπτο, καὶ οἷον τας φρένας παρακοπείς, τῶν μὲν ἐν χερσὶ πάντων ἐκλελησμένος, ὑπὸ δὲ τῆς θείας ἐκείνης μαρμαρυγής τὰς αἰσθήσεις ἀφαιρεθείς. σλγ'. Ἐπεὶ οὖν οἱ προσήκοντες καὶ ἄλλως συνήθεις τὴν αἰτίαν τῆς ἀρασίας διεπυνθάνοντο, τρεμούσῃ ἐνταῦθα ὁ ἄνθρωπος καὶ ὥσπερ παραφαινομένῃ τῇ γλώττῇ ἕκαστα τῶν ὀραθέντων περιηγεῖται, καὶ τὸν ἐπιφανέντα Δημήτριον εἶναι ἔλεγε. Σπουδή οὖν οἱ ἀκούσαντες τηνικαῦτα, μάλλον τὸν ἐπικείμενον ἐκφορήσαντες συρφετόν καὶ διακαθηράμενοι, θεμελίοις τε παλαιᾶς τινος περιετύγχανον οικοδομῆς, καὶ τοῦτο ἐκεῖνο δηλοῦν τὸν φανέντα, οἷς περιέτυχον εἰκότως τεκμηριωσάμενοι, τοῦτον δὲ τὴν νῦν δρώμενον πολυτίμητό, τε καὶ θαυμαστὸν σηκὸν ἀνῳκοδομήσαντο, σταυρών τε ἐπὶ τῷ ἐκείνου, ὡς τοῖς ἀγρόταις ἔθος, ἐξ ἀργύρου τῷ τεμένει ἐνιδρυσάμενοι ὀνόματι θαυμάτων καὶ τεραστίων ἔμπλεων τὴν περίοικον ἀπειργάσαντο μεγάλα καὶ ἀκούσαι φρικτά, ἀεὶ τοῦ φιλανθρώπου ἐπιτελοῦντος ἐνταῦθα Θεοῦ διὰ τῆς τοῦ μάρτυρος Δημητρίου συνεχούς τῷ χωρίῳ παρουσίας καὶ ἐπιφοιτήσεως, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος νῦν καὶ ἀεὶ, κ. τ. λ. excurrit, integrum apud pos descriptum exstat, hic poponitur: pariter autem aliis verbis a Joanne Stauracio explanatum exstat in codice nostro + ms. 193, in quo miraculum,cap. præcedenti datum, proxime excipit. Nec urbem nec pagum hujus nominis, qui in Cappadocia situs sit, in Geographicis seu tabulis sou lexicis invenio, ut adeo pro ignobili duntaxat loco Dracontiana d beat haberi, licet interim et #le sancto Demetrio sacra, et miraculis, per hunc patratis, effulsisse ab auctore nostro eam, præsenti templum, quod in maximo adhuc honore ac veneratione ab incolis habetur,ædificatum exstat, causaque, qua:n exposuisse abs re haud fuerit,ædificationis est: Vir quidam, per sese laborare manumque opere victum comparare solitus,cum in agello suo laboraret, lapidum quemdam acervum extulit, viro autem forte erat propositum, locum,cum expurgatus esset, in areaın commutare, ac opere quidem detinebatur, accuratissimeque, quod, ut videbatur, inutile erat, repurgabat. 232. Ei vero hisce operam danti, juvenis quidam, facie decorus, specie pellucidus, militari equitis habitu indutus, repente astat, et, Heus tu inquit, meumne tu templum in aream tibi pro· pere commutes? Re, quam meditaris, haud lælaberis, neque optime libimetipsi consuleris; sum autem, dixit, Demetrius, Thessalonicæ natus ubique honoratus. Atque hic quidem, cum talia dixisset, abibat; agricola aulem voce manebat destitutus,ac velut mente perculsus, omnium quidem quæ præ manibus habebat, erat oblitus, præ divino autem illo fulgore sensibus orbatus. 233. Cum igitur necessarii aliterque familiares stuporis causam rogarunt, tremente ac velut deficiente voce singula eorum quæ visa erant, homo hic exponit, eumque, qui apparuerat, Demetrium esse edixit. Tum igitur, qui id audierant, magis alacriter superjacentes sordes efferentes, locumque expurgantes, et in antiqui cujusdam adificii fundamenta incidebant, et hanc ipsam rem, qui apparueral, ostendere, ex iis in quæ inciderunt, merito conjicientes, hanc quæ hodieque cernitur ædem sacram et pretiosam et mirandum instaurarunt, ac crucem argenteam,ut rusticis mos est, nomini illius in luco collocantes miraculis et prodigiis plenam, magna audituque stupenda misericordi Deo semper per assiduam martyris Demetrii in loco præsentiam ac visitationem ibidem perficiente, vicinam effecere in Christo Jesu Domino nostro, cui gloria et virtus nunc et semper, etc. tradatur. D. Cum omnia, cup. præsenti, quo auctor noster lucubrarionem suam terminal, narrata, in Cappadorin gesta dicuntur, isqu non regione illa, sod vel Thessalonicæ v·l in loco,haud procul admodum ab hac civitate, longissimeque adeo a Cappadocia reuot», foruisse videatur, potest sane vel hins, rum integram is in omnibus, quæ hic memoriæ prodit, filem mereatur, non immerito revocari in dubium.

CAPUT ! '* Exod, ww, 1. ᾿ς αἰ, Μαριανός τις ἀνὴρ τῶν ἐν γένει καὶ πλούτῳ λαμπρῶν, καὶ εἷς τῶν τῆς συγκλήτου βουλῆς παρὰ βασιλεῦσιν ὑπάρχων, ἐκελεύσθη παρ' σὐτῶν καὶ τοὺς τῶν ὑπάρχων θρόνους κατὰ τὸ Ἰλλυριῶν ἔθνος διέ- πεῖν" χαὶ δὴ φθάσας τὴν θεοφρούρητον τῶν Θεσσα- λονικέων μητρόπολιν, καὶ ἁγνῶς καὶ εὐτεδῶς κυ- δερνῶν τὰς τῆς δίκης ἡνίας, καὶ εὐαρεστῶν τῷ Θεῷ, καὶ παρὰ τῶν δήμων εὐχαριστούμενος, ἐφθονήθη παρὰ τοῦ πᾶσιν ἀγαθοῖς βασκαίνοντος διαόλου. Καὶ πρῶτον μὲν ὑπεδάλλοντο αὑτῷ παρ᾽ ἐκείνου γα- στριμαργίας λογισμοὶ, καὶ φιλοσωμάτων παθῶν ἔρω- πε; ἀπρεπεῖς, ἔνδον σμύχοντες αὐτοῦ τὸ γαληνὸν καὶ σῶφρον τοῦ νοῦ " κἀντεῦθεν ὡς φλὸξ ἐξανήπτετο πάλιν ἡ ῥίζα τῶν κακῶν, ὡς ὁ ᾿Απόστολος ἔφησεν, ἢ φιλαργυρία, ἧς οἱ κλάδοι τῶν παθῶν ὁ ἐσμὸς, χαὶ χαρπὸς ὁ δεύτερος θάνατος ὁ τῶν εἰς τὴν λίμνην τοῦ αδέστου πυρὸς βαλλομένων. 3΄. Ἐπεὶ οὖν ὁ μέγας ἐχεῖνος ἀνὴρ τῶν ἀρετῶν φίλος ὧν, καὶ τὴν ἀξέαν μᾶλλον κοσμῶν ἢ ταύτῃ κο- σμούμενος, τῇ μὲν ὀλιγοδεῖᾳ τὴν σάρχα χαλιναγω- γῶν, τὰς ἡδονὰς αὐτῆς τέλεον ἐξηφάνιζεν. Ἐντεῦθεν ὃὲ πλουτῶν καὶ περιττεύων τῶν ἐπιτηδείων, τοὺς τῆς φιλαργυρίας βρόχους ὥς τι μίασμα χαὶ Ψψυχοφθόρον ἄγγος ἀπεσείετο. Κατανοήσας ὁ παμπόνηρος δαίμων πὰ τοιαῦτα τοῦ ἀνδρὸς προτερήματα, καὶ εἰδὼς τὸν Παροιμιαστὴν εἰρηκότα, ὅτι οἱ δυνάσται θυμώδεις εἰσὶν εἰς ὀργὰς καὶ παροξυσμοὺς, καὶ παρυρμᾷν αὖ- τὸν ἐπειρᾶτο κατὰ τῶν ὑπηχόων, εἰ πῶς ἐντεῦθεν αὐτὸν ἀπαρέσκοντα δείξειε τῷ Θεῷ, προσεπιδάλλων , αὐτῷ καὶ λύπην ἐκ τοῦ μὴ προδαίνειν δῆθεν εἰς ᾿γων γλωτσῶν ἐπὶ τοὺς ἀποστόλους, Κεφάλαιον δὲ ἔστι τῶν εὐαγγελιστῶν ὁ Θεολόγο;, καὶ λευχὺς Ἴπ: πος ὀνομάζεται, καὶ ΥἹὸς βροντῆς. collocatus, cum tonilru e& sono venememi samn- ctum Spiritum in specie linguarum ignearum mi- serit super apostolos : eaput autem evangelistarum Filius tonitrui appellatur. 168. Fulgura deinde ünde promieent, el quie illorum substantia, cum quereret Epiphanius, ita respondit B. Andreas : Siphones attrahunt tum marinam , tum fluviatilem , tüm palustrem aquam ; repletique ascendunt ad capacissima receptacula, se ipsos illic evacuaturi : posteaquam vero imple- veruni omnia, discedunt alio, ibique constanter permanent. Postea fulgur, quod receptaculis istis quodammodo praestet securitatem praestat, com- pleetens in se omnem aquam, consumit quidquid illi forte ex mari salsuginis sordiumve permistum est. Tum augelus Domini descendens, sacrosancta crucis ostendit lignum, et dulcedinem in aquas illas inducit, Denique fulgur, quod dixi, preoedens ionitrua , desinit in conflictum nubium, illasque expurgat et preparat, et sicubi forte rariores reperit, in statum suum illas componit : creber- riue vero etiam egreditur in aera, terrasque umine suo ac splendore illustrat : non raro etiam, ubi accesserit vehemenüor impetus, fulmen ip- sum ad terram 'perüngit, et quidquid obviam nactum fuerit, violentia ignis sui adustum , pe- nitus consumit : vis enim illius comburendi multo acrior est quam ignis nostratis, fortassis et inex- süinguibilis inferni. Nunc vero quod Deus istius- ( modi fulmen, cum aqua penuria laboratur, inducit, non ex meo cerebro promapat, fili mi, sed ex Pro- pletze sensu dicentis : « Fulgura in pluviam fecit Deus ?*, y et alterius, qui ait : « Fulminibus aquas dirigit, et tonitribus pluvias nubibusque imbres -spargit ?'. » Caeterum substantia fulminis ex igne c«lesti constat : queraadmodum enim. radios suos sol babet, quibus splendescit, ia fulgur. ignis eterni, qui super firmamentum exsistit, splendor est. Denique velim cogites. ignem illam ecelestem, quem Elias: precibus suis super ligua parata, super holocaustum , super sacerdotes confusiónis , et delatores Jezabel cwlitus accersit : istiusmodi enim ignis fulgor, materialis et vere exsistens, fulmen esse consuevit. [ 169, Factà mentione Elie : Num., inquit Epi- phanius , vera narrant, qui Eliam iu nubibus dicunt eurru suo tonitrua et fulmina excilare, et prosequi draconem? Nequaquam, fili mi, repouit Andreas, quin imo extrema dementis est istius- modi narratiuneulis aures pracbere; homines nain- «que mente capli lalia cerebri sui deliria conscri- pserunt. Quale etillud, quod fabulantur nonnulli, Christum Dominum , inspectante Jud:eorum turba, € luto finxisse aviculas, easque, postquam vita inspirata esset , in aerem projectas avolusse ; at- que istud , nivem pro farina habitam fuisse. Qucm- Auctore Joanne, Thessalonicensi archiepiscopo (1). (3) Quandonam hic przsul floruerit, et quam fi- dem in iis, que de sancto Demetrio narrat, merca- tnr, in Commentario, tribus jam datis Saneti. Pas- sionis praemisso, $ 2 exposui. Licet porro aliqnot Sancti nostri miracula, quie primum buue miracu- lorum, ab eo patratorum, librum constituunt, atque e Vaticanz bibliothecze codice ms. 821 desumpia sunt, antistitis illins nomine in lioe non signentur, hic tamen a nobis tanquam zb eo eonsceripta edun- tur, quod in codice antiquissimo olim. Mazarineo, vun Regio Parisiensi 1517, de quo videsis Com- nentarii prsevii & 4, eidem illustri seriptori attri- buaniur. (84) lermn ms, Vatic., ixelvor ἠπίστησαν, ἐποίησε σημεῖχ xol τέρατα ἔμπροτθεν αὐτῶν᾽ ἐχεῖνοι ὑπέλαδον ix μαγείας αὑτὸν ταῦτα πεποτηκέναι. v

᾿ς Καὶ οὐχ ἐπέδιεψεν εἰς ματαιότητας. Καὶ ὁ πυιοῦτος οὐχ ἐσπούδασεν εἰς τὰ μάταια, δηλαδὴ εἰς τὰ ξοχοῦντα τοῖς πολλοῖς ἀγαθά. Καὶ μανίας ψευδεῖς, "Ἀπὸ κοινοῦ πάλιν τὸ, Οὐκ ἐπέθλεψε " μανίαι δὲ ψευδεῖς, αἱ μαντεῖαι " οἱ γὰρ μάντεις βακχεύοντες ἐξίσταντο μὲν τοῦ καθεστηκό- τος, καὶ παρεφέροντο δίκην μαινομένων ἐψεύδοντο δὲ, περὶ ὧν ἔλεγον. ᾿Απὸ δὲ τῆς μαντείας ὅλην τὴν εἰδωλολατρείαν ἠνίξατο, ὡς ἀπὸ μέρους τὸ πᾶν, πολλὰ ἐποίησας σὺ, Κύριε ὁ θεός μου, τὰ θαυ μάσιά σου, Ἐκπλαγεὶς ὁ μέγας Δαδὶδ τὸ τῆς ἐν- ανθρωπήσεως τοῦ Χριστοῦ παράδοξον μυστήριον, γαὶ μὴ δυνηθεὶς ἄξιον λόγον εὑρεῖν» τοῦτον μόνον ὁ ἐπεφώνησεν, ὅτι Πολλὰ τὰ θαυμάσιά σου ἐποίη- σας, Κύριε ὁ Θεός μον" ὅ καὶ ὃ ᾿Απόστολος πέπονθε Παῦλος " ὑπερθαυμάτας γὰρ, ἀνεδύησεν " Ὦ βάθοι: πλούτου, καὶ σοφίας, καὶ γνώσεως Θεοῦ ! ὡς ἀν- εξερεύνητα τὰ κρίμωτα αὑτοῦ καὶ ἀνεξιχνίαστοι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ ! θαυμάσια δὲ λέγει, οὔ μόνον τὰ ἐπὶ Μωσέως, καὶ Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ, χαὶ Σαμουὴλ, καὶ τὰ πούτων παλαιότερα τερατουργήματα, ἀλλ᾽ ἔτι: μάλ- λὼν τὰ κατὰ τὴν ἐνανθρώπησιν τοῦ Σωτῆρος, ἃ. προϊδὼν ἐν πνεύματι, θεσπεσίως βοᾷ τὸ ῥηθέν. Καὶ τοῖς διαλογισμοῖς σου, οὐκ ἔστι τίς ὁμοίων θήσετωί σοι. Οὐκ ἔστιν ὅστις ὁμοιωθήσεταί σοι ἐν . ποῖς διαλογισμοῖς σον, λέγω δὲ, τοῖς περὶ τῆς πρὸ- νοίας καὶ σωτηρίας. Ἰδοὺ γὰρ οἷον πρᾶγμα διελον χίσω, γενέσθαι ἄνθρωπος διὰ τὸν ἄνθρωπον. ᾿Ἀπήγγειλα καὶ ἐλάλησα, ἐπληθόγθησαν ὑκὲρ ἀριθμόν. "ἀπήγγελα, φησὶ, καὶ ἐδίδαξα περὶ πολ- λῶν θαυμασίων σον ἐν πολλοῖς ψαλμοῖς " ἀλλ' ἔπλη- θύνθησαν ἕτι, καὶ ἐφάνησαν ἀναρίθμητα, μὴ δυνά- μενα ὑποπεσεῖν ἀριθμῷ" ἃ γὰρ νῦν ἔγνων, ἀπερί- ληπτά εἶσι, διὰ τὸ μεγαλεῖον τῆς φύσεως αὐτοῦ. Ἢ καὶ ἄλλως " Μηδὲν ἕτερον εἰπεῖν δυνάμενος, ἀπ- ἤγγειλα καὶ ἐλάλησα νῦν ἐοῦτο μόνον περὶ αὐτῶν, ὅτι ἐπληθύνθησαν ὑπὲρ ἀσιθμόν. ᾿ ) θυσίαν καὶ. προσφορὰν οὐκ ἠθέλησας " σωμὲὶ δὰ κατηρτίσω μοι. Τὰ ἐντεῦθεν ἔχ προσώπου τοῦ Χριστοῦ ῥηθῆναι Παῦλος ὁ ἀπόστολος ἐδίδαξεν ἐν τῇ πρὸς Ἑδραίους Ἐπιοτολῇ " φησὶ γὰρ ὁ ΥἹὴς καὶ Ὁοὸς πρὸς τὸν Πατέρα μετὰ τὴν ἐνανθρώπησιν, ὅτι Τοῦ λοιποῦ ἀπέεδυχίμασας τὴν νομικὴν θυσίαν, καὶ τὴν ἐχεῖθεν προσφοράν" σῶμα δὲ κατεσχεύασάς μοι παρθενικῶν ἐξ αἱμάτων, εἰς τὸ θυσιασϑῆναν τοῦτο περὶ σωτηρίας τῶν ἀνθρώπων. - "Ολοκαυτώματα, καὶ περὶ ἁμαρτίας οὐκ ἐζή- τησας. Ἐν τῇ βίδλῳ τοῦ Λευϊτικοῦ καὶ τοῦ Δευτε- ρονομίου σαφῶς εὑρήσεις, τίνα μὲν τὰ ὀλοκαυτώ- ? Nahum i, 12.