NICETE NICÆNI 2. Sub Theodosio magno imperatore, cum sc- Λ des Constantinopolitana honore aucta fuisset a centam quinquaginta episcopis in secunda synodo, cui ne legati quidem Romani intererant, discidium et perturbatio conflata est. 3. Sub Marciano cum Leo papa commonefactus fuisset, episcopum Constantinopolitanum paulatim ad se trahere alienas sedes, suoque præsulatui adjungere; qua super re litteras quoque Papa scripsit ad Anatolium, quæ nihil profuerunt; ex illo cnim tempore Constantinopolitani præsules rapinas hujusznodi multiplicare non desiverunt; schisma obortum est. 4. Sub Zenone, Felix Romæ pontifex separavit se propter Acacium hæreticum Constantinopoleus patriarcham, quem etiam anathemate perculit: et paria Constantinopolitani fecerunt, communionem scilicet cum Roma, et nomen abolentes. 5. Sub Anastasio imperatore, hæretico Acacio mortuo, promoto autem Euphemio, seu Euthymio, qui Acacii nomen e sacris diptychis non delevit, sejunxit se papa Anastasius, qui post Felicem et Gelasium pontifex processit, 6. Sub eodem imperatore Anastasio, perdurante schisinate, Theodoricus qui Romæ imperabat, vir Barbarus et Arianus, ad imperatorem misít virum senatorium Romanum, nomine Festum. Huic ergo Festo supplex fuit Constantinopoleos episcopus Macedonius, ut pro unione Ecclesiarum intercederet. 7. Adhuc sub eodem imperatore Anastasio, Sil vanus Orientalis diaconus, qui multum pro rectis dogmatibus allaboraverat, Romam accessit unionis hujus procurandæ causa, atque ut papa Symmachus unioni consentiret. Verumtamen minime aðmissus, re infecta retrocessit. 8. Sub eodem imperatore Anastasio zelo com - motus Vitalianus, consurrexit pro Ecclesiis adversus Anastasiun. Cedente autem Anastasio uɩ synodus fieret, Heracleam tunc convenerunt etiamı Romani; cumque ducentorum omnino episcoporum cœtus fuisset, attamen re infecta discesserunt. Erat tune papa Hormisdas. 9. Sub codem imperatore Anastasio, quadra-D giula ex Illyrico atque Græcia episcopi separati, Timotheo Romano pontifici semet adjunxerunt. 10. Post Justini imperatoris obitum, Romana Ecclesia concordiam nobiscum coluisse videtur: in provinciali quippe synodo contra Severum et Antlimum celebrata, adfuerunt etiam ex ltalia episcopi cum papa Agapeto in urbe Constantinopoli. μ'. Ἐπὶ Θεοδοσίου βασιλέως τοῦ μεγάλου, τιμηθέν τος τοῦ θρόνου τῆς Κωνσταντινουπόλεως παρὰ τῶν ρν ἐπισκόπων ἐν τῇ δευτέρᾳ συνόδῳ, ἐν ᾗ οὐδὲ τοποτηρηταὶ τῆς Ρώμης παρῆσαν, διάστασις κα ταραχή γέγονεν. γ'. Ἐπὶ Μαρκιανοῦ, ὑπομνησθέντος τοῦ πάτα Λέοντος, ὅτι περ ὁ Κωνσταντινουπόλεως κατ' ὀλίγον εφαρπάζει ἀλλοτρίους θρόνους καὶ τῇ ἰδίᾳ συνάπτει ἀρχῇ· ἐφ᾽ ᾧ καὶ γράμματα ἐγχαράττει ὁ πάπας τῷ ᾿Ανατολίῳ, κἂν οὐδὲν ὠφέλησαν· ἔκτοτε γὰρ οἱ διέλειπον οἱ Κωνσταντινουπόλεως άρχιε εἰς αύξειν τὴν τοιαύτην ἐφαρπαγήν, σχίσμα γέγονε. δ'. Ἐπὶ Ζήνωνος, Φήλιξ ὁ Ρώμης ἐσχίσθη δ' Ακάκιον τὸν αἱρετικὸν τὸν πατριάρχην τῆς Κων σταντινουπόλεως, ἐν δὴ καὶ ἀνεθεμάτισε· τὸ αὐτὸ καὶ οἱ τῆς Κωνσταντινουπόλεως πεποιήκασι, την κοινωνίαν τοῦ Ῥώμης καὶ τὸ ὄνομα ἀπαλείψαντε;. ε'. Ἐπὶ ᾿Αναστασίου τοῦ βασιλέως, τελευτήσαντος τοῦ ᾿Ακακίου τοῦ αἱρετικοῦ, καὶ προβληθέντος τοῦ Εὐφημίου, ἡ Εὐθυμίου, καὶ μὴ ἀπαλείψαντος τὸ τοῦ ᾿Ακακίου ὄνομα ἐκ τῶν ἱερῶν διπτύχων, ισχί σθη ὁ πάπας ᾿Αναστάσιος, ὁ μετὰ Φήλικα καὶ Γε· λάσιον. ς. Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ βασιλέω; ᾿Αναστασίου, τοῦ σχίσματος ὄντος, Θεοδέριχος ὃς ἦρχε τότε τῆς Ρώ μης, ἀνὴρ βάρβαρος καὶ ᾿Αρειανός, ἀπέστειλεν πρός βασιλέα συγκλητικὸν ἄνδρα Ῥωμαῖον, Φῆστον ένα ματι· τοῦτον οὖν Φῆστον ᾔτει Μακεδόνιος ὁ Κωνσταντινουπόλεως μεσάσαι τὴν ἔνωσιν * τῶν Ἐκκλη· σιῶν. ζ'. Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ βασιλέως ᾿Αναστασίου, Σιλουανὸς διάκονος ἀνατολικὸς πολλὰ κεκμηκὼς ὑπὲρ δογμάτων ὀρθῶν, τῇ Ῥώμῃ ἐπεφοίτησε, τῆς τοιαύ της ενώσεως ένεκεν, καὶ τοῦ πάπα Συμμάχου κατανεῦσαι τὴν ἔνωσιν· ἀλλὰ μὴ δεχθεὶς ἄπρακτος ἀνθυπέστρεψεν η'. Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ βασιλέως ᾿Αναστασίου ζηλώσας ὁ Βιταλιανός, ἀνταρσίαν ὑπὲρ τῶν Ἐκκλησιῶν κατὰ Αναστασίου ἐμελέτησε· καὶ ἐνδόντος Αναστασίου τοῦ γενέσθαι σύνοδον ἐν Ηρακλεία συνήχθησαν τότε καὶ οἱ Ρωμαῖοι, καὶ συνελθόντες οι πάντες διο κόσιοι ἐπίσκοποι, διέστησαν άπρακτοι, Ορμίσκου τότε πάπα τυγχάνοντος. θ'. Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ βασιλέως 'Αναστασίου τεσσα - ράκοντα ἐπίσκοποι ἀπὸ Ἰλλυρικοῦ σχισθέντες • καὶ τῆς Ἑλλάδος, Τιμοθέῳ ' τῷ Ρώμης προσετέ θησαν. ι'. Μετὰ τὴν τελευτὴν βασιλέως Ιουστίνου φαίν ται ἡ Ρωμαίων Εκκλησία ενωθεῖσα· ἐν γὰρ τῇ τοπικῇ συνόδῳ τῇ κατὰ Σεβήρου καὶ ᾿Ανθίμου γενι μένῃ, παρῆσαν καὶ οἱ ἀπὸ Ἰταλία; συνελθόντες τῷ πάπα Αγαπητῷ ἐν Κωνσταντινουπόλει· καὶ τῇ Variæ lectiones. Αl. cod, τῇ ἡνώσει. • Codices συμμαχίαν fuit papa Timotheus. Scribatur ergo Θεοδώρ. Quærendum de hac lleracleensi synodo. • Al. coll. καθυπο • Al. cod. σχισθέντος. * Nellus Notæ.

DE SCHISMATE GRÆCORUM. πέμπτῃ δὲ καὶ οἰκουμενική συνόδῳ συνήνεσε Βι- Quinta insuper ecumenica synodo consensit Viγάλιο;. gilius. ια'. Ἐπὶ Κωνσταντίνου τοῦ Παγωνάτου ἦσαν οἱ Ρωμαίοι ὑποτεταγμένοι· ἀναγαγὼν γὰρ τὸν πάπαν οὗτος Μαρτίνον, ἐξώρισεν εἰς Χερσῶνα. Ἐπὶ δὲ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ γενομένης τῆς ς' συνόδου, ὁ ᾿Αγάθων συνήνεσε διὰ τοποτηρητῶν· καὶ τότε· μὲν κανόνες οὐκ ἐξετέθησαν· ἀπόντων δὲ τῶν Ῥωμαίων, οἱ λεγόμενοι κανόνες τῆ; ς' συνέδου εγράφησαν μετ' οὐ πολὺ ἐπὶ τοῦ Ῥινοτμήτου· ἐξ ἐκείνου • ἤρξαντο καὶ τὰ Ῥωμαίων αιτιάματα διελέγχεσθαι, ἅπερ παρ:στα " δ ιγ', ό λς, ὁ να' 10, τῆς αὐτῆς συνόδου κανών· οἵτινες κανόνες οὐδὲ φαίνονται δεχθῆναι μετά ταῦτα παρὰ 'Ρωμαίων ή τρακταίσθῆναι. ιβ'. Ἐπὶ Λέοντος τοῦ εἰκονομάχου, πάλιν ἐσχίσθη σαν οἱ Ρωμαῖοι καὶ τῆς βασιλείας τῆς Κωνσταντινουπολιτῶν καὶ τῆς Ἐκκλησία;, ἐκτειναξάμενα τὴν ὑποταγὴν καὶ ἔνωσιν, καὶ σπονδὰς πρὸς τοὺς Φράγο γους ποιησάμενοι σὺν πάσῃ τῇ Ἰταλίᾳ ἐκώλυσαν καὶ τοὺς φόρους, καὶ τὸν ψευδοπατριάρχην ει 'Αναστάσιον ἀνεθεμάτισεν ὁ ἅγιος Γρηγόριος. ιγ. Πάλιν ἐπὶ Κωνσταντίνου καὶ Εἰρήνης τῆς ζ συνόδου συγκροτηθείσης, ο πάπας 'Αδριανός συνῇνεσεν. ιδ'. Ἐπὶ Φωτίου τοῦ Κωνσταντινουπόλεως μέγα εν σχίσμα, καὶ πολλὰ τὰ αἰτιάματα τῶν Ρωμαίων, ὡς ἡ ἐγκύκλιος αὐτοῦ ἐπιστολὴ παριστῇ· γενομέτης δὲ ἑνώσεως τῶν Ἐκκλησιῶν, καθὼς ἡ παρὰ τοῦ αὐτοῦ Φωτίου συστατη σύνοδος δηλοί, καὶ ἐνωθέντο; Ιωάννου τοῦ Ῥώμης, καὶ λαβόντος κανονικῶς τὰ ἀρχαιότατα προνόμια, τὰ Ῥωμαϊκὰ αἰτιήματα ἅπερ καὶ ἔκτη σύνοδος, ὡς εἴρηται, καὶ αὐτὸς ὁ Φώτιος καταμέμφεται, εξάσθησαν παντελῶς ἀνεξέταστα. Ἀπὸ γοῦν τῆ; ς' συνόδου μέχρι τῆς ζ' παρέδραμον Στη ρη' ε1· καὶ ἦσαν αἱ Ἐκκλησία: ηνωμέναι, καὶ οὐδεὶς λόγο; περὶ τῶν σφαλμάτων τῶν Ῥωμαίων γέγονεν, εἰ μὴ συνέβη ή εικονομαχική αίρεσις, δι' ἦν καὶ αὖθις ἐσχίσθησαν· ἀπὸ δὲ τῆς ζ' καὶ ἐπὶ τὰ ἔμπροσθεν μέχρι καὶ Φωτίου οὐδὲ οὕτως λόγος τις ἐκινήθη περὶ τῶν Ρωμαϊκών σφαλμάτων, ὧν καὶ ὁ Φώτιος καὶ ἡ δ' ἐμνήσθη σύνοδος· τοῦ δὲ Φωτίου μετὰ πολλὴν καταβοὴν καὶ ταραχήν ἀπολυπραγμα νως πάλιν ἐνωθέντος τοῖς Ῥωμαίοις, τῶν τε Ἐχε κλησιῶν ὑπῆρχεν ὁμοίως ένωσις. κ'. Καὶ ἐπὶ Σεργίου, τοῦ ἐπὶ τοῦ Βουλγαροκτό νου, πατριαρχεύσαντος, λέγεται πάλιν σχίσμα για νέσθαι· κατὰ ποίαν δὲ αἰτίαν, ἀγνοῶ δοκεῖ γὰρ διὰ τοὺς θρόνους· ἀλλ᾽ εἰ μὲν ἄγνοια ἦν τῶν Ῥω μαϊκῶν σφαλμάτων, τὴν κοινωνίαν ἴσως οὐδεὶς κατεμέμφετο· ἐπεὶ δὲ ἀπὸ τῆς ς' συνόδου ή διάγνω- @ 11. Regnante Constantino Pogonato, Romani subacti erant; is enim Martinum papam abductum ' Chersonem relegavit. Exiu sub illius filio celebratæ sexta synodo Agatho per suos legatos subscripsit. Et tunc quidem nulli canones conditi fuerunt; verum paulo post, absentibus jam Romanis, canones illi qui sextæ synodi dicuntur, scripti fuere, regnante Rhinotmeto. Atque ab eo tempore cœperunt criminationes illæ fieri Romanis, quas canones 13, 36, 55, repræsentant; qui cæteroqui canones non videntur postea a Romanis recepti, neque ad trutinam revocati, 12. Sub Leone Iconomacho, rursus sciderunt se Romani, et ab imperlo Constantinopolitano et ab ejus Ecclesia, abjecta subjectione atque unione, foedusque inierunt cum Francis, defciente simul universa Italia. Tributa quoque dari prohibuerunt. Denique pseudopatriarcham Anastasium anathemati subjecit Gregorius. 13. Denuo sub Copstantino et Irene septimæ synodo congregate consensit Adrianus. 44. Sub Photio Constantinopoleos patriarcha magnum erat schisma, multæque Romanis criminationes iudicta fuerunt, ut in encyclica prædicti epistola videre est. Facta deinue Ecclesiarum unione, prout synodus a Photio celebrata demnonstrat; copulato nobiscum Joanne Romæ pontifice, et antiquissimis vi canonica privilegiis ab eo recuperatis; criminationes contra Romanos, quas sexta ut diximus synodus et ipse Photius intorserant, sine ullo prorsus examine omissæ fuerunt. Jam vero a sexta synodo ad septimam anni centum et octo elapsi sunt; erantque Ecclesiæ inviceni unitz, nullusque de Romanorum erroribus sermu fuit; nisi quod Iconomachorum supervenit hæresis, cujus causa iterum schisma fecerunt. Post septimam synodum, imo et ulterius usque ad Photium, nullus æque commotus sermo fuit de Romanorum erroribus, illis videlicet quos Photius et sexta synodus memoraverant. Porro Photio, post clamorem .antum ac perturbationem, facili negotio rursus Romanis reconciliato, Ecclesiarum pariter unio constitit. 15. Verumtamen Sergio, qui sub Bulgaroctono (Basilio l!) patriarcha fuit, denuo dicuur factum schisma, cujus causam ignoro, sed tamen de sedibus contentio fulsse videtur. Jam vero si Romanorum errores incogniti fuissent, nemo fortasse communionem illam vituperaret; nunc quia in Varia lectiones. * Δl. cod. ἀφ' ού. * Αl. cod. Ελέγχει 10 Cod. ιγ' νβ' νε' ξε' νel 55. " Δl. cod. φρατριάρχην. 18 Cod. μη 48. Notæ. Sergius hic Photianus erat. Tum de hoc et de subsequente Cerulario, utiliter legetur Cuperua in tractatu de patriarchis Constantinopolitanis.