CEDRENI HISTORIARUM CONTINUATIO. [Ρ. 609] Τοῦτον μεν τὸν τρόπον, ὃν εἴπομεν, αποθανόντος Αλεξάνδρου εἰς Κωςταντῖνον τὸν υἱὸν Λέοντος, ἑβδομον τῆς ἡλικίας ἄγοντα ἔτος, τὸ Βαςίλειον περιελήλυθε κράτος, ὑπὸ ἐπιτρόπους τελοῦντα τοὺς ἄνωθεν ἠριθμημένους. Λαβόμενος οὖν τῆς ἐξουσίας Νικόλαος ὁ πατριάρχης ὡς καὶ αὐτὸς ἐπίσ τροπος ὤν, συνάμα τοῖς ἄλλοις, ἐπηδαλιούχες τὰ τοῦ κοινοῦ. Τῶν δὲ πραγμάτων οὕτως ἐχόντων, καὶ τῆς βασιλείας, ὡς εἴπομεν, παρὰ τῶν ἐπιτρόπων Ιθυνομένης, Κωνστατῖνος ὁ τοῦ Δουκὸς ᾿Ανδρονί και υἱός, δομέστικος τῶν σχολῶν τυγχάνων καὶ δυναστείαν περιβεβλημένος μεγίστην, γράμμασι τῶν ἐν τῇ βασιλίδι φίλων καὶ συγγενῶν αὐτοῦ παρακινηθείς, γεγραφότων ακέφαλον εἶναι τὴν βασι λείαν καὶ κακῶς διεξάγεσθαι καὶ μικρὸν ὅσον κιν δυνεύειν ὀλεθρίῳ κινδύνῳ ὑποπεσεῖν, αὐτὸν τε ἀνακαλουμένων ὡς ἐχέφρονα καὶ ἀνδρεῖον καὶ μόνον δυνάμενον ἐπαξίως κυβερνῆσαι τὴν περιβόητον τῶν Ρωμαίων ἀρχὴν, προσθεμένων δ᾽ ὅτι καὶ ἡ σύγκλητος αὐτὸν ἀσπάζεται καὶ ὁ πολιτικὸς ὄχλος, καὶ ἐπισπευδόντων ὡς τάχος καταλαβεῖν, συνειδότος, ὡς φασι, καὶ τοῦ πατριάρχου Νικολάου καὶ τοῖς γραφεῖσι συνευδοκοῦντος διὰ τὸ μήπω τὰς διαθήκας Αλεξάνδρου ἀναγνωσθῆναι μηδὲ γνωσθῆναι αὐτῷ ὡς ἐπίτροπος γέγραπται καὶ αὐτὸς τοῦ παιδὸς, Αρταβάσου πρὸς τοῦτο διακονήσαντος καὶ παρὰ τοῦτο πρώτου τῶν ἱερέων τῆς Μεγάλης Εκκλησίας μετέπειτα γενομένου. Πατὴρ δ᾽ ὁ ᾿Αρτάβασδος ἦν ᾿Ανδρέου τοῦ ἐπὶ ζωγραφικῇ τέχνῃ λάμψαντος. Ὁ Κωνσταντῖνος δὲ καὶ πρότερον ὀνειροπολῶν τὴν βατελείαν καὶ διὰ παντὸς αὐτῆς ἐφιέμενος, καὶ μηδέτοτε ἄλλοσέ πη, ἀλλ᾽ ἢ πρὸς τὴν τοιαύτην όρεξιν τετραμμένον ἔχων τὸν νοῦν, δεξάμενος τὰ γράμ μετα ταχύ τε ἐπείσθη καὶ ταχὺ τὴν βασιλίδα κατέλαβεν, ἑπομένους ἔχων τοὺς των στρατευμά των ἐκκρίτους. Καὶ τῶν νυκτῶν ἀωρὶ διὰ πυλίδος εἰσελθὼν τοῦ πρωτοβεστιαρίου Μιχαὴλ, πλησίον οὕ της τῆς ἀκροπόλεως, ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ μαγίστρου Γρηγορᾶ τοῦ Ἰβηρίτζη (πενθερὸς δὲ ὁ Γρηγορᾶς τοῦ Κωνσταντίνου) παρεγένετο, ἐν ή διανυκτερεύουν μετὰ τῶν σὺν αὐτῷ διετέλει. Νικήτας δὲ ἀσηκρή τις τὴν ἔλετσιν αἰσθόμενος τοῦ Κωνσταντίνου τῷ πατρικίῳ Κωνσταντίνῳ τῷ Βλαδικῷ τυγχάνοντι μονικῷ θάττον ἐμήνυσε, καὶ παρειληφὼς αὐτὸν XYLANDRI ET Πρωτοϊερεύς, qui et πρωτοπαπᾶς, sive τῶν ἱερέων ὁ πρῶτος archipresbyter est, et in Magna Ecclesia ad sanctum altaris tribunal (non ita ubiPATROL. GR. CXXII. 1-278 Annum agens ætatis septimum Constantinus Leonis filius imperium iniit, sub iis quos re. censui tutoribus et Nicolaus maxime patriarcha, utpote unus tutorum, clavum reipublicæ tenuit. Initio hujus imperii, Constantinus Ducas Andronics filius, domesticus scholarum, et maxima præditupolentia, amicorum ac cognatorum in urbe degeni tium litteris ad invadendum imperium instigatur. Scribebant enim, capite carere imperium, ac male geri, et in summo versari discrimine: ipsumque ut hominem cordatum atque fortem, et solum nobili Romanorum imperio administrando aptum, accersebant addebantque, probari eum senatui et civili multitudini: et hortabantur, ut urbem quamprimum occuparet. Ferunt, conscium horum quæ scribebantur approbatoremque fuisse Nicolaum patriarcham (quippe nondum recitato Alexandri testamento, se inter tutores ascriptum esse etiamnum ignorantem usumque hac in re ministerio Artabasdi, qui pater fuit Andreæ nobilis pictoris, et ideo 279 primus sacerdotum Magni Templi factus est. At Constantinus, qui jam ante imperium somnniaret summoque id studio affectaret, neque animum ab ea cura unquam alio deflecteret, litteris acceptis statim assentit, et Cpolin contendit, etipatus militum delectis; atque intempesta nocte per portam Michaeli protovestiarii ingressus, quæ vicina erat arci, in domum magistri Gregoræ Iberitzæ, Buceri sui, se confert, ibiqne pernoctat. Nicetas porro secretarius Ducæ adventu cognito, patricio Constantino Eladico monacho statim indicat, eumque eo hac ipsa nocte ad Ducam venit. Hi priusquam dies illucesceret, cum facibus et magna turba portam Circi occupant, et Constantinum imperatorem faustis acclamationibus salutant. Cum autem qui intus erant, portam non reserarent fortiterque resisterent, Constantini protostrator, audax homo, dum inconsideratius portam aperire molitur, per commissuram forium lancea a quodam ictus occumbit. Constantinus inde pulsus, tamen imperii cupi_ ditate ebrius, neque sanæ rationis compos, inde ad Circum pergit, nihil a sententia dimotus malo omine interfecti protostratoris. Inde 280 faustis acclamationibus prosequentibus Chalcen occupat; perque GOARI NOTÆ. que) secundas a patriarcha obtinet. Codinns. Euchologium. Goan. 1

11 GEORGII CEDRENI 12 eam ingressus usque ad excubitorum stationem, κατὰ τὴν αὐτὴν νύκτα πεφοιτήκασι πρὸς τὸν Δοῦκα. profciscitur. Interim Joannes Eladas magister, unus curatorum, delectis quantum occasio patiebatur remigibus ac sodalitatibus, iisque ut arma cuique fors offerebat instructis, hos Ducæ occurrere jubet. Ii cum Ducæ militibus manum conseruerunt, et magna utrinque cædes facta est. Occubuit etiam Gregoras Ducæ filius, et Michaelus cognatus ejus, et Curticius Armenius. Quo casu non leviter perturbatus Ducas, suos uti confirmaret, concitato equo ad primos contendit: sed equo in tabulis lapideis, quibus ille locus erat constratus, collapso excussum quidam in terra jacentem et a suis, qui fuga omnes dissipati erant, desertum cernens, caput ei gladio amputat, idque celeri cursu ad imperatorem Constantinum affert. Huno Duce futurum exitum etiam alias intellexerant tutores. Nicolaus " enim quidam publicanus vectigalis Chaldiensis,cum vectigal acceptum decoxisset neque haberet unde publico satisfaceret ærario, in Syriam profugerat, et nostra ejurata religione astrologia se dederat. Is in nigro linteo litteras ad Thomam logothetam scriptas miserat, quæ linteo aqua 281 eluto apparuerunt, hanc continentes sententiam: «Nolite vobis metuere a rufa ave Duca: stulte enim res novas molietur, et statim peribit.» Βουλὴν δὲ ποιησάμενοι, μήπω τῆς ἡμέρας καταλαμπούσης, μετὰ λαμπάδων καὶ λαοῦ πολλοῦ καὶ ὄχλου τὴν τοῦ ἱπποδρόμου πύλην καταλαμβάνοντες Κωνσταντῖνον ἀνευφήμουν αὐτοκράτορα. Τῶν δὲ ἔνδον εὐσθενῶς ἀντεχομένων καὶ μὴ ἀνοιγνύντων τὰς πύλας, ὁ τοῦ Κωνσταντίνου πρωτοστράτωρ, ἐπ' ἀνδρίᾳ μέγα φρονων και βιαιότερον ἢ μᾶλλον εἰπεῖν ἀτακτότερον τῇ ἀνοίξει ἐπιχειρῶν τῶν πο λῶν, λογχεύεται παρά τινος τῶν εἴσω διὰ τῆς ἀρμογῆς τῶν θυρῶν. Καὶ θνήσκει μὲν οὗτος εύθυς, ὁ Κωνσταντῖνος δὲ ἀποκρουσθεὶς ἐκεῖθεν καὶ τῷ τῆς βασιλείας ἔρωτι οἷα τινι μεθῇ κάτοχος ὢν καὶ μὴ καθεστῶτας ἔχων τοὺς λογισμούς, ἄρας ἐκεῖθεν εἰς τὸ ἱπποδρόμιον παραγίνεται (44)ς κακὸν οἰωνὸν τὴν τοῦ πρωτοστράτορος ἔχων σφαγὴν, ὅμως δὲ τῶν δεδογμένων οὐκ ἀφιστάμενος. [Ρ 610] Ἐκεῖθεν οὖν εὐφημούμενος κατέλαβε τὴν λεγομένην Χαλκῆν, καὶ δι' αὐτῆς εἰσελθὼν ἔφθασεν ἄχρι τῶν ἐξκουβίτων. Ὁ δὲ μάγιστρος Ἰωάννης ὁ Ἐλαδάς, εἷς υπάρχων τῶν ἐπιτρόπων, ἐκλογὴν ὡς ὁ καιρὸς ἐδίδου τῶν ἐλατῶν καὶ τῶν ἑταιρειῶν ποιησάμενος, καὶ καθοπλίσας όπως ποτὲ ἕκαστος ἅρματος ηύτ πόρει, ἀπέστειλε κατὰ τοῦ Δούκα· οἵτινες φθάσαν τες τοὺς περὶ αὐτὸν συμπλέκονται, καὶ γίνεται φόνος πολὺς ἑκατέρωθεν. Επεσε δὲ καὶ Γρηγορᾶς ὁ τοῦ Δουκὸς υἱὸς, καὶ Μιχαὴλ ὁ ἀνεψιὸς αὐτοῦ, καὶ Κουρτίκιος ὁ ᾿Αρμένιος. Ταῦτα ταραχῆς οὐ μικρᾶς τὸν Κωνσταντῖνον ἐμπίμπλησι. Σπεύδων οὖν ἐπιῤῥῶσαι τὸ ἑαυτοῦ μέρος, τὸν ἵππον ἐλάσας ἠπείγετο συμμίξαι τοῖς ἔμπροσθεν. Ὁ δ᾽ ἵππος ταῖς ἐκεῖσε ἐπεστρωμέναις κατολισθήσας πλαξὶν εἰς γῆν τόν ἐπιβάτην κατέβπλε, καὶ τις αὐτὸν κατὰ γῆς ἐῤῥιμμένον καὶ μεμονωμένον καταλαβὼν (οἱ γὰρ ἄλλοι διεσκεδάσθησαν ἅπαντες) ξίφει τὴν τούτου ἀπέτεμε κεφαλὴν καὶ δρομαίως τῷ βασιλεῖ ἀπήνεγκε Κωνσταντίνῳ. Τὸ δὲ τοιαύτην αὐτὸν καταλήψεσθαι τύχην προεσνωσμένον ἦν τοῖς ἐπιτρόποις καὶ ἐξ ἑτέρας αἰτίας. Νικόλαος τις δημοσιώνης τῶν ἐν Χαλδία εἰσπράξεων, τὰς συντελείας κατασπα θήσας καὶ μὴ ἔχων ὅθεν ἀποδῷ τὸ δημόσιον ἔφλημα, φυγὰς εἰς Συρίαν ᾤχετο, ἐξομοσάμενος τὴν καθ' ἡμᾶς εὐσεβῆ θρησκείαν, καὶ ἀστρολογίας ἀντεποιεῖτο. Οὗτος ἐν ὀθόνη μελαίνῃ γράμματα γράψας ἀπεστάλκει τῷ λογοθέτῃ Θωμά, καὶ τῆς ὀθόνης ῥυφθείσης δι' ύδατος φανερὰ τὰ γράμματα γέγονεν. Ἂν δὲ ὁ νοῦς τῶν γεγραμμένων τοιοῦτος «Μὴ φοβηθῆτε ἀπὸ τοῦ πυῤῥοῦ πετεινοῦ τοῦ Δουκός· νεωτερισθήσεται γὰρ ἀφρόνως, καὶ εὐθέως ὀλοθρευθήσεται.» Conatu Ducæ hunc exitum nacto, statim Gregoras magister, Duca socer, et cum eo patricius Leo Charosphacta ad Sophiæ templum profugerunt. Qui a tutoribus inde abrepti, rasi et monachi in Studii monasterium conclusi sunt. Constantinum Eladicum patricium iidem nervis bovillis prolixe cæsum et in triumpho per mediam urbem ductum monasterio Dalmatico inclusere. Leonem patricium Catacalitzam et Abessalomum patricium Arotræ filium excæcatos relegarunt. Constantinum Eulampii Alium, et cum eo alios, Philotheus urbis profectus in Circi funda capite truncavit. Nioetas secretarius XYLANDRI ET Atqui erat circo exclusus, nisi alia fortassis porta intrarit, aut de alio, quod arbitror, circo loquatur. XYL. - Πλωΐμους babet Zonaras, quod idem est, socios navales. XYL. Remiges non plebeios aut tumultuario lectos intelligi non opinor: ut enim ἑταιρεῖαι, de quibus loquitur, confæderatorum erant selectæ turmæ, ita et remigum dromonem imperatoris agere consuetorum; de quibus Constant. in Τοιοῦτον δὲ τέλος λαβούσης τῆς ἀποστάσεως, παραυνίκα μὲν ὁ μάγιστρος Γγήγορᾶς καὶ πενθερός τοῦ Δουκὸς μετὰ Λέοντος πατρικίου τοῦ Χοιροσφά κτου τῷ θείῳ τεμένει τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας προσ ἔδραμον· οὕς ἐκεῖθεν ἀποσπάσαντες οἱ ἐπίτροποι ἀπέκειραν μοναχοὺς ἐν τῇ των Στουδίου μονῇ. Κων. σταντῖνον δὲ τὸν πατρίκιον τὸν Ἐλαδικὸν βουνεύροις τύψαντες ἀφειδῶς διὰ μέσης τῆς πόλεως ἐθριάμβευσαν καὶ ἐν τῇ μονῇ τῶν Δαλμάτου ἀπέκλεισαν. Λέοντα δὲ πατρίκιον τὸν Κατακαλίτζην και Αβεσσαλώμ πατρίκιον τὸν τοῦ ᾿Αροτρᾶ ἐκτυφλώσαντες ἐν ἐξορίᾳ παρέπεμψαν. Κωσταντῖνον δὲ τὸν τοῦ ΕὐGOARI NOTÆ. Admin. Imp. o. 51. Auctor infra p. 615: Εἰ ἔχει ἄνδρας εὐειδεῖς, καὶ γενναίους καὶ τὴν βασιλικὴν ἐρέττειν ἐπιτηδείους τριήρη. GoAR. "Αρματος arma verti: neque enim curribus usi sunt; et hanc vocem, quo modo multas, Græcam fecit, ut supra quoque monui. XYL. - Vox obscura et, ut puto, falsa. XYL. menim portio est Χαλδία versus Syriam. Goan. Ar-

13 HISTORIARUM COMPENDIUM. 14 λαμπίου καὶ ἕτερους σὺν αὐτῷ Φιλόθεος ὁ ἔπαρ- et Constantinus Africus dia ac multum quæsiti χος ἐν τῇ ἱππικῇ σφενδόνῃ ἀπέτεμε. Νικήτας δὲ ὁ ἀσηκρῆτις καὶ Κωνσταντῖνος ὁ Λὶψ, καίπερ ἀναζητηθέντες πολλὰ, οὐχ εὑρέθησαν. Τὸν δὲ πα τρίκιον Αἰγίδην τὸν ἐπ' ἀνδρίᾳ περιβόητον, και τινας τὸν αὐτῷ στρατηγοὺς οὐκ ἀσήμους, ἀπὸ τῆς ἐν Χρυσοπόλει δαμάλεως και μέχρι τοῦ τόπου τοῦ λεγομένου Λευκακτίου ανεσκολόπισαν. Πολλοὶ δὲ καὶ άλλοι ἀπωλώλεισαν τῶν συγκλητικῶν παρὰ τῶν λενομένων ἐπιτρόπων ἀνηλεώς τε καὶ ἀναιτίως, Ρ. 611] εἰ μή τινες παῤῥησιασάμενοι τῶν δικατῶν τῆς ἀδίκου ὁρμῆς ἀνεχαίτισαν, φάμενοι, ὡς παιδὸς ὄντος τοῦ βασιλέως καὶ μὴ νοοῦντος τὰ περ πραγμένα πῶς ἄνευ τῆς αὐτοῦ κελεύσεως τολμᾶτε τὰ τοιαῦτα διαπράττεσθαι; Οἱ δὲ ἐπίτροποι καὶ τὴν τοῦ Δοῦκα ἀποκείραντες γυναῖκα εἰς τὸν ἐν τῇ Πασλαγονίᾳ τον ταύτης υἱόν. inventi non sunt. Patricium Ægidam, nobilitatæ fortitudinis virum, et alios cum eo duces haud obscuros, a Damali (buculam vox notat) Chrysopolitana usque ad locum cui Leucactio (quod album littus diceres) nomen est, palis suffixerunt. Quin et alios multos senatorii ordinis viros tutores isti innocuos crudeliter erant interempturi, nisi quidam ex judicibus libertate dicendi sumpta eos ab injusto conatu retraxissent, quærentes quomodo injussu imperatoris, 282 qui puer adhuc quid gereretur non intelligeret, tanta auderent facere. Ii tutores uxorem quoque Duce raserunt et domum suam, quam in Paphlagonia habebat, dimiserunt, filiumque ejus Stephanum castraverunt. οἶκον αὐτῆς ἐξαπέστειλαν. Εξέτεμον δὲ καὶ Στέφανον Dum hæo in urbe geruntur, interim Simeo Bulgarorum princeps gravi cum exercitu in Romanorum ditionem invadit, et ad Cpolin venit, atque a Blachernis usque ad Auream portam castra ponit, magnamque spem conceperat urbis potiunde: sed ut certior factus est de murorum firmitate, multitudine propugnatorum saxa jactantium, machinarum et balistarum abundantia, repudiata ea spe ad Hebdomum recedit pacificationemque poscit. Id fuit multo gratissimum tutoribus; missusque est a Simeone magister ipsius Theodorus, et de pace habitum colloquium. Multis ultro citroque commutatis verbis, patriarcha cum reliquis tutoribus deducunt imperatorem in Blachernense palatium: datisque idoneis obsidibus eodem ad convivium imperatoris Simeonem recipiunt. Ubi quidem caput patriarchs Bulgarus princeps submisit, et ab eo comprecationem obtinuit, capiti, ut fertur, Simeonis imponente suum epirrhiptarium. Post convivium pacis conditionibus compositis, Simeon ejusque liberi donati domum abierunt. ᾿Αλλὰ τούτων κατὰ τὴν πόλιν πραττομένων, Συμεὼν ὁ Βουλγαρίας ἄρχων μετὰ βαρείας δυνάμεως εἰσβολὴν κατὰ Ῥωμαίων ἐποιήσατο, καὶ τὴν βασι είδα φθάσας χάρακα περιέβαλεν ἀπό τε Βλαχερνῶν καὶ μέχρι τῆς λεγομένης Χρυσῆς πόρτης, καὶ με τέωρος ἦν ταῖς ἐλπίσι ῥᾳδίως ταύτην ἐλεῖν Κατα μαθὼν δὲ τὴν ὀχυρότητα τῶν τειχῶν καὶ τὸ πλῆθος τῶν τειχοφυλακούντων καὶ τὴν τῶν πετροβόλων καὶ τοξοβόλων ὀργάνων δαψίλειαν, ἀφέμενος τῶν ἐλπί των ἐν τῷ Ἑβδόμῳ ὑπέστρεψεν, εἰρηνικὰς σπονδὰς ἐξαιτούμενος. Τῶν δ' ἐπιτρόπων ἀσμενέστατα δεξα μένων τὸν λόγον, ἀποστέλλει ὁ Συμεὼν τὸν ἐαυτοῦ μέγιστρον Θεόδωρον ὁμιλῆσαι περὶ εἰρήνης· οὗ παραγενομένου και λίγων κινηθέντων πολλῶν, ὁ πατριάρχης ἅμα τοῖς λοιποῖς ἐπιτρόποις ἀναλα βόντες τὸν βασιλέα ἐν τῷ παλατίῳ ἦλθον τῶν Βλαχερνῶν, καὶ ὁμήρους δόντες ἀξιολόγους εισήγαγον " τὴν Συμεὼν ἐν τῷ παλατίῳ, καὶ συνειστιάθη τῷ βασιλεῖ, τοῦ Συμεὼν ὑποκλίναντος τῷ πατριάρχῃ τὴν πριλὴν καὶ εὐχὴν δεξαμένου παρ' αὐτοῦ, ἐπιθέντος, ὡς φασι, τῇ τοῦ Βαρβάρου κεφαλῇ ἀντὶ στεφάνου τὸ Στον ἐπιῤῥιπτάριον Μετὰ δὲ τὴν ἑστίασιν, ἀσυμβάτων γενομένων περὶ τῆς εἰρήνης δώροις 8 τε Συμεὼν καὶ οἱ τούτου παῖδες φιλοφρονηθέντες εἰς τὴν ἰδίαν ἀπηλλαγησαν χώραν. Καὶ ταῦτα μὲν ἐπραττετο τῇδε. Τοῦ δὲ βασιλέως Κωνσταντίνου διὰ παντὸς ὁδυσυμένου καὶ τὴν ἑαυτοῦ ἀνακαλουμένου μητέρα τὴν γὰρ αὐτὴν κατήγαγε τοῦ παλατίου 'Αλέξανδρος), 1,16.βάζουσι καὶ ἄκοντες πάλιν αὐτήν. ᾿Ανελθοῦσα εῖν καὶ ἐγκρατής γενομένη τῆς βασιλείας προσλαμβάνεται τὸν παρακοιμώμενον Κωνσταντίνον, καὶ Ἀναστάσιον, καὶ Κωνσταντῖνον, τοὺς ἀδελφοὺς τοὺς τὴν ἐπωνυμίαν Γογγυλίους. Συμβουλεύσαντος δὲ καὶ XYLANDRI ET Vindicandis criminibus vacavit ultimis temporibus, unde et in prætorio reorum ergastulo docum ex officio deputatam habuit. Auctor plerisque orig. GOAR. Locus ita dictus κατὰ τὴν ἀντιπέραν ἐν τῷ καν: ἱσταμένην λιθίνην δάμαλιν, trans Bosporum Thracia, Chrysopoli. Auctor paulo infra p. 617. GOAR. Græcam vocem interpretando retinui, quæ cucullam aut aliud quod capiti injiceretur tegmen 283 Porro Zoen imperatoris matrem, quam dudum aula eduxerat Alexander, flio eam identidem deplorante ac requirente, tutores vel inviti in palatium revocant. Reversa hæc et rerum gubernationem nacta adsciscit Constantinum cubicularium intimum, Anastasium et Constantinum Gongylios, cognominatos germanos fratres, ac Joannem Eladam. Horum consilio aula ejiciuntur Alexandri GOARI NOTÆ. - videtur significare, παρὰ τὸ ἐπιβρίπτειν. Χτι. Mandyas, Latinorum pallium, cunctis vestibus ἐπιρριπτέον, a Xylandri cuculla diversum, ut patet ex Codino c. 6, n. 2. GOAR. Apud Zonaram contrarium hujus loci legitur, dissiluisse nimirum hanc pacificationem; quod probabilius et verius puto. Mox enim rursum sine violatæ pacis et mentione refert Simeonem in Thraciam grassatum. XYL. !

15 GEORGII CEDRENI 18 assecla, Joannes rector, Gabrielopulus, Basililzes Ἰωάννου τοῦ Ελαδα καταβιβάζουσι τοὺς οἰκείους Αλεκάνδρου, Ιωάννην τὸν φαίκτωρα, τον Γαβριηλόπουλον, τὸν Βασιλίτζην καὶ τοὺς λοιπούς. Προβάλλεται δὲ καὶ Ζωὴ Αὐγοῦστα Δομίνικον ἐταιρειάρχη διαστήριον δοκοῦντα καὶ τοῖς αὐτῆς προσκείμενον προστάγμασιν, οὗ τῇ συμβουλῇ καταβιβάζεται δ πατριάρχης τοῦ παλατίου. Καὶ ὁ μάγιστρος δὲ Ἰωάννης ὁ Ἐλαβᾶς κατῆλθεν ἑκουσίως, νόσῳ ληφθεὶς, δ' ἧς καὶ ἀπεβίω. Κωνσταντῖνος δὲ ὁ παρακοιμώμενος ἀφ' ἑαυτὸν ἀγαγεῖν τὴν ἅπασαν τῆς βασιλείας ἡνίαν βουλόμενος καὶ μηδένα ἔχειν τὸν ἐμποδίζοντα. [Ρ. 612] διαβάλλει τὸν ἑταιρειάρχην εἰς τὴν Αὐγοῦσταν ὡς σφετεριζόμενον τὴν βασιλείαν εἰς τὸν ἑαυτοῦ ἀδελφόν· οὗ τοῖς λόγοις πεισθεῖσα πα ac reliqui. Dominicum etiam sodalitatis præfectum Zoe Augusta provehit, hominem strenuum habitum suisque parentem mandatis. Ejus consilio patriarcha palatio pellitur. Magister Joannes Eladas ultro inde discedit ob morbum, quo et periit. At Constantinus oubicularius uti solus omnia imperii gubernare posset neque a quoquam impediretur, sodalitatis præfectum apud Augustam criminatur, quasi is fratri suo imperium vindicare conaretur. Quod ea ita esse credens, patricium eum creat: ac de more precatum descendentem domi manere jubet. Sodalitati præficit Joannem Garidam ac Damianum eunuchum drungarium vigilia facit. τρίκιον αὐτὸν τιμῷ, καὶ κατελθόντα, ὡς ἔθος, λαβεῖν εὐχὴν οἴκοι μένειν προσέταξε. Προχειρίζεται δὲ ἀντ᾽ αὐτοῦ Ἰωάννην τὸν Γαριδᾶν ἑταιρειάρχην, καὶ Δαμιανὸν εὐνοῦχον ἀρτιφανῆ τῆς βίγλας δρουγγάριον Ceterum Simeone Thraciam populante, Augusta cum proceribus consulat quo pacto ejus impressiones compesceret. Ibi Joannes Bogas 284 promittit, si patricio honore insigniretur, se Patzinacas contra eum adducturum; impetratoque quod petebat, acceptis donis ad eos se confert, pactum icit, acceptisque obsidibus Cpolin redit, pollicitis Patzinacis se Istro trajecto Bulgaris bellum facturos. Transfugit eo tempore et Asotos, vir celebris, principis principum filius. Is ferebatur virgam ferream manibus extrema tenens confringere ac flectere posse, duritie ferri manuum robori cedente. Eum Zoe comiter acceptum domum remisit. Adrianopolin autem Simeoni per complures dies frustra oppugnanti Pancratucas quidam Armenius, cui inter alios urbis ejus custodia fuerat commissa, auro corruptus prodit. Paulo post missi ab Augusta Basilius patricius canicleo præfectus et Nicetas Eladicus eam auro ac pecunia recuperarunt. δελεασθεὶς προὔδωκεν αὐτὴν τῷ Συμεών. Μετ' ὀλίγον δὲ ὁ ἐπὶ τοῦ κανικλείου καὶ Νικήτας Ελαδικὸς, καὶ χρυσίῳ Hoc ipso anno Tyri ameras Damianus hostili cum classe et magnis copiis in Romanos impetum dedit, adortusque Strobelum acriter oppugnavit; et cepisset utique, nisi e morbo decessisset vita. Morte ejus factum est ut Saraceni re infecta domum redirent. Zoe porro continentes Simeonis incursiones non ferens, eumque reprimere cupiens, re cum senatu deliberata statuit pacem cum Saracenis componere orientalesque 285 deinde omnes exercitus in Occidentem transportare, bisque cum occidentalibus copiis conjunctis bellum in Bulgaros movere eosque exscindere. Proinde in Syriam missi Joannes Radenus patricius et Michaelus Toxaras pactum Αγοντος δὲ καὶ φέροντος τοῦ Συμεὼν τὰ Θρακία μέρη, καὶ τῆς Αὐγούστης φροντίζούσης μετὰ τῶν ἐν τέλει ὅπως αὐτοῦ παύσωσι τὰς ἐπιδρομάς, Ιωάννης ὁ Βογᾶς ὑπέσχετο πατρίκιος τιμηθείς ἀγαγεῖν κατ᾿ αὐτοῦ Πατζινάκους, καὶ τυχὼν τῆς αἰτήσεως, δῶρα λαβὼν ἔπεισιν εἰς Πατζινακίαν. Καὶ σπεισά μενος καὶ ὀμήρους εἰληφὼς ἐπάνεισιν ἐν τῇ πόλει, συνθεμένων τῶν Πατζινάκων τὸν Ίστρον περαιώσασθαι καὶ Βουλγάροις πολεμεῖν. Ηὐτομόλησε δὲ τότε καὶ ᾿Ασώτης ἀνὴρ ὁνομαστός, υἱὸς ὢν τοῦ ἄρχοντος τῶν ἀρχόντων. Ελέγετο δὲ οὗτος ῥάβδον σιδηρᾶν ἀμφοτέραις χερσὶ τῶν ἄκρῶν λαμβάνων περικλαν τῇ τῶν χειρῶν βίᾳ καὶ κάμπτειν, τῆς ἀντιτύπου τοῦ σιδήρου βίας ὑπεκούσης τῇ τῶν χειρῶν ἰσχύν· ὅν φιλοφρόνως ἡ δέσποινα δεξαμένη οἴκαδε πάλιν ὑπονοστῆσαι πεποίηκε. Πολιορκοῦντος δὲ τοῦ Συμεών τὴν Ἀδριανούπολιν ἐφ' ἡμέρας ἱκανὰς καὶ μηδὲν ἀνύοντος, Παγκρατούκας τις γένος ὢν Αρμένιος καὶ εἷς τῶν φυλάττειν τεταγμένων τὴν πόλιν, χρυσίῳ ἀπεστάλη παρὰ τῆς Αὐγούστης ὁ πατρίκιος βασίλειος καὶ χρήμασι πλείστοις πάλιν αὐτὴν ἀνεκτήσαντο. Τούτῳ τῷ ἔτει καὶ Δαμιανὸς ὁ τῆς Τύρου ἀμηρᾶς μετὰ πολεμικῶν πλοίων καὶ δυνάμεως πολλῆς εἰσβολὴν ἐποιήσατο κατὰ Ῥωμαίων, καὶ τὴν Στρόβηλον καταλαβών ἐνεργῶς αὐτὴν ἐπολιόρκει. Καὶ ἐξεπόρ θησεν ἄν, εἰ μὴ νοσήσας απεβίω, διὰ κενῆς τῶν Σαρακηνῶν ὑποστρεψάντων. Μὴ φέρουσα δὲ Ζωὴ ἡ βασιλὶς τὰς τοῦ Συμεὼν συνεχεῖς ἐπιδρομάς, καὶ βουλομένη ταύτας ἀνακόψαι, δέον ἐγνώκει μετὰ τῆς συγκλήτου είναι σπείσασθαι τοῖς Σαρακηνοῖς, καὶ πάντα τὸν ἐν τῇ Ἑψα στρατὸν διαπερᾶσαι πρὸς τὴν Εσπέραν, καὶ ἐνωθέντων τῶν τε ἔῴων καὶ τῶν δυτικῶν στρατευμάτων πόλεμον συστήσασθαι κατὰ τῶν Βουλγάρων, καὶ τελέως ἀφανίσαι αὐτούς. Εδοξε τοῦτο, XYLANDRI ET GOARI NOTÆ. Officia ministeriaque publica non sine cœlestibus auspiciis et Ecclesiæ votis suscipiebant Græci. Unde patricius ab imperatrice renuntiatus Constantius confestim, de more, precationem ad consecrationis instar suscepturus in ecclesiam pergit. Reperitur in Eucholegio recens cuso in patricii ac curopalata promotione. GoAR. Repetii ἀπὸ κοινοῦ verbum προχειρίζεται, utpote non existimans officium unius εταιρειάρχου duobus commissum fuisse, quod verba ambigue posita præ se ferre videntur. XYL. Forte sic fuit vertendum, Bogas patricius pro - mittit, etc., ut non hoc opera præmium retulerit, sed jam ante patricius in se receperit rem; est enim ambiguus locus. Quis autem sit ille princeps principum, ἄρχων ἀρχόντων, nondum didici. XYL.

17 HISTORIARUM COMPENDIUM. 18 exersecura militibus rogas (sic vocatur pecuniæ distributio) dari, Leonemque Phocam magistrum ac scholarum domesticum exercitus in Bulgaros ducere jubet. Omnibus in unum conductis exercitibus ao cohortibus ad Diabasin (locus id nomen a transitu habet, estque planities ampla et recipiendo eΧΟΙoitui sufficiens) palatii primarius sacerdos (ipsi protopapam vocant) missus cum venerandis lignis omnes in genua prooumbere jussit, et jurare se usque ad mortem una perseveraturos. Dicto sacramento in Bulgaros exercitus omnes moverunt. Cohortem excubitorum ducebat Joannes Grapson, vir bellicosus probatæque multis præliis virtutis, cohortem Hicanatorum dictam Olbianus Marula, vir insignis: Romanus et Leo Argyri filii ao Bardas Phocas aliis præerant cohortibus. Aderat iis et Melias magister cum Armeniis, plurimique alii provincialium duces. Comitabatur etiam Constantinus Africanus patricius, veluti consiliarius Leonis domestici soholarum. Sexto Augusti die 286 pugna inter Romanos et Bulgaros commissa est ad castellum Acheloum, pulsique et magna cæde prostrati sunt Bulgari. Ibi cum domesticus plurimo sudore madens animoque deficiens ad quemdam fontem ex equo descendisset, ut sudorem elueret ac se recrearet, equus forte abrupto vinculo se proripit, ac sessoris vacuus per exercitum discurrit. Quem ut agnovere milites, occubuisse domesticum rati, metu animis consternatis, ab insecutione hostium destiterunt: quidam etiam retro sese averterunt. Quod ex sublimi cernens Simeon (neque enim effuse et ordinibus dissipatis fugam faciebat) suos Romanis immisit. Romani jam ante animos dejecti et paventes, hostem subito irruere videntes, statim terga dederunt. Fuga ea periculosissima fuit, aliis sere invicem conculcantibus, aliis ab hoste cæsis. Leo domesticus fuga in Mesembria evasit. Non multitudo tantum militaris tunc periit, sed et duces innumeri atque ordinum ductores. Occisus est etiam Constantinus Africus, et excubitorum dux Joannes Grapson. Missus fuerat Romanus Lacapenus patricius rei navalis drungarius, cum tota classe, jussus littus legere et auxilio esse Leoni et a Boga adductos ad opem Romanis ferendam Patzinacas 287 trajicere. Ei cum Boga incidit contentio; quam animadvertentes Patzinacm domum redierunt, ad irri tumque eorum reciderunt suppetiæ. καὶ πεμφθεὶς εἰς Συρίαν Ἰωάννης πατρίκιος ὁ Ραδη- cum Saracenis icerunt. Augusta Saracenorum jam κνὸς καὶ Μιχαὴλ ὁ Τοξαρᾶς ἐσπείσαντο τοῖς Σαρακη νοῖς. Καὶ δὴ τῆς ἀπ' αὐτῶν ἀπαλλαγεῖσα φροντίδος ἡ βασιλίς, τὴν συνήθη διανομὴν τῆς ῥύγας κελεύσασα γενέσθαι τῶν στρατευμάτων, Λέοντ! το μαγίστρῳ τῷ Φωκᾷ ταῦτα παραδοῦσα, δομεστίκῳ τῶν σχολῶν τυγχάνοντι, ἀπαραι κατὰ Βουλγάρων ἐπέτρεψεν. ᾿Αθροισθέντων δὲ πάντων τῶν θεμάτων καὶ τῶν ταγμάτων κατὰ τὴν Διάβασιν (πεδίον δὲ ἡ Διάβασις μέγα καὶ πρὸς ὑποδοχὴν στρατοῦ ἐπιτήδειον), ἀποσταλεῖς ὁ πρωτοπαπᾶς τοῦ παλατίου μετὰ τῶν τιμίων ξύλων (Ρ. 613] παρεστ κεύασε προσκυνήσαντας πάντας ἐπομόσασθαι κυν αποθνήσκειν ἀλλήλοις. Καὶ τοῦ ὄρκου τελεσθέντος πανστρατὶ κατὰ Βουλγάρων ἐξώρμησαν. Ἔρχον δὲ τοῦ μὲν τάγματος ἐξκουβίτων Ἰωάννης ὁ Γράψων, η ἀνὴρ πολεμικὸς καὶ πολλάκις ἐν μάχαις ἀνδραγαθήσας, τοῦ δὲ ἱκανάτου Ολβιανὸς ὁ Μαρούλης, ἀνὴρ δεδοκιμασμένος. Καὶ Ῥωμανὸς καὶ Λέων οἱ τοῦ ᾿Αργυροῦ παῖδες, καὶ Βάρδας ὁ Φωκᾶς ἑτέρων ταγμάτων ἐξῆρχον· Συνῆ δὲ τούτοις καὶ Μελίας ὁ μάτ γιστρος μετά των ᾿Αρμενίων καὶ ἄλλοι πλεῖστοι στρατηγοί τῶν θεμάτων. Παρείπετο δὲ καὶ Κωνσταντῖνος πατρίκιος ὁ Λὶψ ὡς τάχα σύμβουλος Λέοντος τοῦ δο μεστίκου τῶν σχολῶν. Κατὰ δὲ τὴν ς' τοῦ Αὐγούσ που μηνός, τῆς πέμπτης ινδικτιώνος, πολέμου συρ αγέντος Ρωμαίοις τε καὶ Βουλγάροις πρὸς τῷ Αχελῴῳ φρουρίῳ, τρέπονται κατὰ κράτος οἱ Βούλα γαροι, καὶ φόνος αὐτῶν ἐγένετο πολύς. Ιδρῶτι δὲ τοῦ δομεστίκου περιῤῥανθέντος πολλῷ καὶ λειποθυμήσαντος καὶ τοῦ ἵππου ἀποβάντος ἐπί τινι πηγῇ καὶ τὸν ἱδρῶτα ἀποπλύνοντος καὶ ἑαυτὸν ἀποψύχοντος, τὸν δεσμὸν ἀποῤῥήξας ὁ ἵππος τυχαίως ἔθει διὰ τοῦ στρατοπέδου κενὸς ἐπιβάτου· ἄν οἱ στρατιῶται θεώμενοι γνώριμον ὄντα, καὶ τὸν δομέστικον πεσεῖν ὑποτοπάσαντες, εἰς φόβον ἐνέπεσον καὶ κατεκλήθησαν τὰς ψυχὰς καὶ τῆς διώξεως ἔστησαν, ἔνιοι δὲ καὶ παλίντροποι γεγόνασιν. Εξ ὑπερδεξίων δὲ ταῦτα θεώμενος ὁ Συμεὼν (οὐ γὰρ ἔτυχεν ἀσύνο τακτον τὴν φυγὴν ποιησάμενος) ἐπαφῆκε τοὺς Βουλ γέρους κατὰ Ῥωμαίων. Οἱ δὲ καὶ πρότερον, ὡς εἴ. πομεν, τὰς γνώμας θλασθέντες καὶ τεθηπότες, ὡς καὶ αἰφνίδιον ἐπιόντας ἐθεάσαντο τοὺς Βουλγάρους, τρέπονται πανστρατι, καὶ γέγονε φυγή φρικωδε στάτη, τῶν μὲν ὑπ᾿ ἀλλήλων συμπατουμένων, τῶν δὲ ὑπὸ τῶν ἐναντίων ἀναιρουμένων. Λέων δὲ ὁ δομέστικος ἐν Μεσημβρία διεσώθη φυγών. Έπεσε δὲ λαὸς οὐ τῶν κοινῶν στρατιωτῶν, ἀλλὰ καὶ στρατο ηγοὶ καὶ ταγματάρχαι ἀριθμοῦ κρείττους. Ἐσφάγη δὲ καὶ Κωνσταντῖνος ὁ Αἰψ καὶ ὁ τῶν ἐξκουβίτων ἔξαρχος Ιωάννης μάγιστρος ὁ Γράψων. ἂν δὲ ἀποσταλεὶς ὁ πατρίκιος Ῥωμανὸς ὁ Λακαπηνὸς δρουγγάριος τηνικαῦτα τῶν πλωΐμῶν ὤν, μετὰ παντὸς τοῦ στόλου παραπλεῖν τοῖς αἰγιαλοῖς προστα χθεὶς καὶ εἰς βοήθειαν τυγχάνειν τῷ Λέοντι, διαπερᾶσαι δὲ καὶ τοὺς παρὰ τοῦ Βογᾶ ἀχθέντας Ματζινάκους εἰς συμμαχίαν Ρωμαίων. Διενέξεως δὲ γενομένης μέσον τοῦ Ῥωμανοῦ καὶ τοῦ Βογᾶ, ἰδόντες αὐτοὺς οἱ Πατζινάκαι στασιάζοντας πρὸς ἀλλήλους ὑπέστρεψαν εἰς τὰ ἴδια, καὶ γέγονεν ἡ ἐξ αὐτῶν βοήθεια Σπρακτος καὶ ἀνόνητος. XYLANDRI ET GOARI NOTÆ. Habebat imperator clerum proprium in palatio, in quo varis erant ecclesis, ut S. Stephani, ducum cœlestium, Elisæi et aliorum; cleri illius profectus erat πρωτοπαπᾶς τοῦ παλατίου. GOAR. Agminis ita dioti. Auctor infra: Τοῦ τάγματος ἄρχων τῶν ἱκανάτων. GoAR.

19 GEORGI CEDRENI 20 Sunt qui aliam Romanis fuge cladisque causam ᾿Αλλοὶ δὲ οὐχ οὕτω φασί γενέσθαι τὴν τροπὴν fuisse dicant. Etenim cum Simeonem Phocas pulsum persequeretur, subito ad eum fuisse allatum nuntium, drungarium rei navalis cum universa classe abire animo occupandi imperii. Quo nuntio attonitum eum ut qui summam rerum sibi deposceret, omissa insectatione hostium in castra vori discendi causa rediisse: diditum ex eo rumorem fugisse domesticum, ideoque milites fortitudinis oblitos fugam fecisse. Simeonem, qui opportuno loco stans exitum certaminis opperiebatur, hoc animadverso effuse in Romanos irruisse, itaque victoriam iis pulsis cæsisque reparasse. Sive hoc sive illo modo res gesta sit, Romani certe ea quam retulimus affecti sunt clade. Ρωμαίων, τρόπον δὲ ἕτερον. Τρεψαμένου γὰρ τοῦ Φωκᾶ τὸν Συμεὼν καὶ διώκοντος, φήμη τις ἐξαίφνης ἔφθασε πρὸς αὐτὸν ἐπαγγέλλουσα ὡς ὁ δρουγ γάριος τῶν πλωΐμων ἄπεισι μετὰ τοῦ στόλου παντός, παραληψόμενος τὴν βασιλείαν. Ὁ δὲ τῇ ἀκοῆ και ταβροντηθεὶς ἐσφετερίζετο γὰρ εἰς ἑαυτὸν τὸ τῆς βασιλείας κράτος), καταλιπὼν τὸ διώκειν ὑπέστρε ψεν εἰς τὴν παρεμβολὴν ὡς τάχα τὸ ὂν μαθησό μενος. Διαδοθέντος δὲ λόγου πρὸς τὸν στρατὸν ὡς ὁ δομέστικος πέφευγεν, [Ρ. 614] ἀλκῆς ἐπιλησθέντες οἱ λοιποὶ ἐποίουν ὁμοίως. Οὓς ἰδὼν ὁ Συμεών φεύγοντας (ίστατο γὰρ, ὡς εἴρηται, ἐν εὐκαίρῳ τόπῳ τὸ τέλος ἀφορῶν τοῦ ἀγῶνος ἐξεχύθη πανστρατὶ καὶ παλίντροπον τὴν φυγὴν ἐποιήσατο. Οὗτος μὲν δὴ καὶ ὁ δεύτερος λόγος· εἶτε δὲ οὕτως, εἴτε ἐκείνως ἡ ἀλήθεια ἔχει, ὅμως ἐτράπησαν οἱ Ρωμαῖοι καὶ τὰ λεχθέντα ἄνωθεν διεπράχθη. Cumque superstites ei in urbem rediissent, Romani et Bogæ agitata est controversia, eoque periouli deductus drungarius, ut judices ei oculos effodiendos esse pronuntiaverint, quod ob incuriam, aut potius malitia ductus, Patzinacas non trajecisset, quodque ex fuga reversos 288 non ad se collegisset. Erutique fuissent ei oculi, nisi Stephanus magister, unus tutorum imperatoris, et Constantinus Gongyles patricius, qui apud Augustam largiter poterant, eum eripuissent. Simeon autem victoria elatus ac ferociens ad urbem omni cum suo exercitu properavit. Rursum igitur Leo Phocas scholarum domesticus et Joannes sodalitatis dux ao Nicolaus Constantini Ducæ filius milites, quos tum in promptu habebant, adversus eum educunt; et apud Catasyrtas (loci hoc est nomen) in cohortem quamdam Bulgarorum incidentes prædatum egressam, oam adoriuntur nulloque negotio profligant; mox recentem alium ingruentem fortiter subsistentes, pugnam acrem ac diu durantem obeunt, Bulgarosque fundunt. Cecidit ea in pugna Nicolaus Ducæ filius heroice pugnans, qui et causam vincendi Romanis præbuit. Hic tum rerum bellicarum status erat. Μετὰ τὴν τροπὴν δὲ τῶν σωθέντων ἐκ τοῦ πολε μου παραγενομένων, τὰ κατὰ τὸν Ῥωμανὸν καὶ τὸν Βογᾶν ἐκινήθη, Καὶ εἰς τοσοῦτον κινδύνου περιέστη τῷ δρουγγαρίῳ τὰ πράγματα, ὡς ψῆφον κατ' αὐτοῦ ἐξενεχθῆναι παρὰ τῶν δικαστῶν καταδικάζουσαν αὐτὸν ἐκκοπῆναι τὰς ὄψεις, ὡς ἄμελείᾳ ἢ μᾶλλον κοκουργία μὴ διαπεράσαντα τοὺς Πατζινάκας, πάλιν δὲ μηδὲ τοὺς ἀπὸ τῆς τροπῆς δεχόμενον ὑποστρέψαντας. Τοῦτο δ' ἂν ἐπεπόνθει, εἰ μὴ Στέ φανος μάγιστρος ὁ τῶν ἐπιτρόπων εἷς, καὶ Κωνσταν τῖνος πατρίκιος ὁ Γογγύλης, πολλὰ δυνάμενοι παρὰ τῇ δεσποίνῃ, αὐτὸν ἐξεῤῥύσαντο. Συμεὼν δὲ ἐπαρθεὶς τῇ νίκῃ καὶ γαυριῶν, ἄρας ἅπαν αὐτοῦ τὸ στράτευμα, κατὰ τῆς βασιλίδος ηπείγετο. Ἐξῆλθεν οὖν πάλιν ὁ δομέστικος Λέων ὁ Φωκᾶς καὶ ὁ ἑται ρειάρχης Ιωάννης και Νικόλαος ὁ Κωνσταντίνου τοῦ Δοῦκα υἱὸς, μετά τινων στρατιωτῶν παρευρεθέντων, εἰς συνάντησιν αὐτοῦ. Καὶ κατὰ τόπον τὸν λεγόμε νον Κατασύρτας ἀπομοίρᾳ τινὶ Βουλγάρων εἰς προνομὴν πεμφθείσῃ συνήντηκότες προσρήγνυνται του ·τοις καὶ τρέπονται εὐπετῶς. ᾿Ακραιφνοῦς δὲ πάλιν ἑτέρας ἐπεισπεσούσης, ὑφίστανται καὶ ταύτην βα δίως τε καὶ ἀνδρικώτερον, καὶ γίνεται μάχη καρτερά καὶ ἐπὶ πολὺν διαρκέσασα χρόνον, καὶ τρέπονται μὲν οἱ Βούλγαροι, ἐσφάγη δὲ Νικόλαος ὁ τοῦ Δοῦκα υἱὸς, ἡρωϊκῶς ἀγωνισάμενος καὶ αἴτιος τῆς νίκης Ῥωμαίοις γενόμενος. Καὶ τὰ μὲν κατὰ τὸν πόλεμον συνηνέχθη γενέσθαὶ οὕτως. At res civiles pessimo erant loco, multis iisque summis viris insano imperii amore ardentibus. Horum facile princeps erat Leo Phocas, qui quod uxorem habebat Constantini cubicularii intimi sororem, et ea tempestate magna erat eunuchorum in aula potentia, in eo plurimum ponens fiducia, non magno negotio se potiturum imperio putabat, ideoque in 289 ea re multus erat, neque occulte sed palam imperium affectabat, idque veluti rem a majoribus suis ad se pertinentem, quamprimum ad se ut legitimum hæredem devolutum iri somniabat. Cujus vehementiorem quam impediri ut posset conatum timens Theodorus imperatoris pedagogus, metuensque ne suo domino ea res exitio foret, huic consulit uti Romanum patricium drungarium classis occulte sibi adsciscat custodem, ao si res Τὰ δὲ κατὰ πόλιν ἐνόσει δεινῶς, πολλῶν καὶ με γίστων ἐπιμαινομένων τῇ βασιλείᾳ καὶ τῷ ταύτης ἔρωτι φλεγομένων, ὧν κορυφαῖος ἦν ὁ Φωκᾶς. Ὑπάρχων γὰρ οὗτος ἐπ' ἀδελφῇ γαμβρὸς τοῦ πα ρακοιμωμένου Κωνσταντίνου, μεγάλα τότε τῶν ἐν τοῖς βασιλείοις δυναμένου εὐνούχων,καὶ ἐπ' αὐτῷ πλεῖσται θαῤῥῶν ῥᾳδίως ᾤετο τὸ τῆς βασιλείας καθέξειν κράτος. Διὸ καὶ πολὺς ἐφέρετο, καὶ οὐ κρύβδην ἀλλὰ φανερῶς ταύτης ἀντεποιεῖτο ώσπερεί πατρῴου πράγματος καὶ προγονόθεν αὐτῷ ἀνήκοντος, καὶ ὅσον οὔπω ήξειν εἰς αὐτὸν ὡς εἰς νόμιμον διαδοχὴν ἐφαντάζετο. Οὐ τὴν ὁρμὴν ἀκατάσχετον οὖσαν φοβηθεὶς ὁ τοῦ βασιλέως Κωνσταντίνου παιδαγωγός Θεόδωρος, καὶ μή τι πάθῃ δείσας ὁ βασιλεὺς, ὑπέθετο τῷ βασιλεῖ Κωνσταντίνῳ λαθραίως προσλαβέσθαι τὸν πατρίκιον Ῥωμανὸν καὶ δρουγγάριον τῶν πλωίμων, πατρικὸν

21 HISTORIARUM COMPENDIUM. ὄντα δοῦλον καὶ τὰ αὐτοῦ φρονοῦντα διὰ παντὸς, ὥστε ila postulat, defensorem: eum quippe paternum συνεῖναι καὶ διαφυλάττειν αὐτὸν, [Ρ. 615] καὶ εἰ esse ipsius ministrum, constanterque ipsi benevoδεήσει, σύμμαχον ἔχειν καὶ βοηθόν. Εντυχίας οὖν lum. Primum ac de re compellatus Romanus reπρῶτον περὶ τούτου γενομένης ὁ Ῥωμανὸς ἀπείπατο, nuit; et ilerum ac sæpius Theodoro animum ejus καὶ πάλιν καὶ πολλάκις πειρασθέντων τῶν ἀμφὶ τὸν tentante recusavit. Tandem cum litteras manu im- 、 Θεόδωρον ἀπείπατο. Ἐπεὶ δὲ γραμμάτιον αὐτόχει peratoris scriptas ab ipsoque puniceis subsignatas ρον χαράξας ὁ βασιλεὺς καὶ φοινικοῖς ὑποσημάνας litteris ad se missas accepisset, concessit; polliciγράμμασιν ἀπέστειλεν αὐτὸ, εἶξέ τε ἐπὶ χεῖρας τοῦτο tusque est se, quantum ejus fieri posset, Constan - λαβών, καὶ καθυπέσχετο τὴν τοῦ παρακοιμωμένου tini oubicularii ejusque cognatorum molitiones Κωνσταντίνου καὶ τῶν συγγενῶν αὐτοῦ ἐπίθεσιν τῶν συγγενῶν αὐτοῦ ἐπίθεσιν impediturum. Hoc modo res composita, ac de ea in κωλῦσαι κατὰ τὸ ἐγχωροῦν. Τὰ μὲν οὖν λαληθέντα foro compitis ac angiportis susurrabatur. Constanκαὶ στοιχηθέντα οὕτω προέβη, καὶ διὰ τῆς ἀγορᾶς tinus autem cubicularius, quanquam ei quæ contra καὶ τῶν λεωφόρων καὶ τῶν στενωπῶν ὑπεψιθυρίζετο ipsum struerentur non erant inaudita, illa tamen ὁ δὲ παρακοιμώμενος, καίπερ οὐκ ἀνήκοος ὢν τῶν contemnebat, neminem unquam adversus se aliκατ' αὐτοῦ μελετωμένων, κατεφρόνει, μὴ ἄν ποτε quid ausurum opinans. Sed cum ad classem egreοἰηθεὶς τολμῆσαί τινα ἐπιχείρησιν κατ᾿ αὐτοῦ ποιή- deretur, rogas de more distributurus, Romanoque σασθαι Εξελθὼν οὖν καὶ τὴν συνήθη διανομὴν mandaturus ut quamprimum navigaret, incidit in τῆς ῥόγας ποιησάμενος τῶν πλωίμων, καὶ τὸν 'Ρω- 290 insidias. Etenim servili forma ei occurrens μανὸν ἐπισπεύδων τάχιον ἐκπλεῦσαι, περιπίπτει Romanus, et mandata se studiose exsecuturum τῷ λόγῳ. Δουλικῷ γὰρ ἐν σχήματι προσυπαντήσας promittens, paulatim in casses pertrahit, nibil ὁ Ρωμανὸς αὐτῷ, καὶ προθύμως ποιήσειν τὸ κε prorsus eorum quæ parabantur conjicere valentem, λευσθὲν ἐπαγγελλόμενος, ἠρέμα καὶ κατὰ μικρὸν sed similiter et absque ulla suspicione colloquenἦγεν αὐτὸν εἰς τὴν ἐνέδραν. Μηδὲν δὲ ἐπαισθέσθαι tem, propiusque subinde accedentem, ac rogantem τῶν μελετωμένων τοῦ παρακοιμωμένου δυνηθέντος, virosne haberet pulchros ac fortes, aptos ad impeἀλλ᾽ ἀκάκως καὶ χωρὶς ὑπονοίας διαλεγομένου, καὶ ratoriam triremem agendam. Respondet Romanus μᾶλλον ἔγγιστα προσιόντος αὐτοῦ, καὶ πυθομένου ε? eos præsto esse, et formosiorum quibusdam innuit ἔχει ἄνδρας εὐειδεῖς καὶ γενναίους καὶ τὴν βασιλι- ut accedant. Quos contemplatus el probans Conκὴν ἐρέττειν ἐπιτηδείους τριήρη, τοῦ δὲ καὶ ἔχειν stantinus, cum solvi naves juberet, Romanus juxta καὶ ἐγγὺς παρεῖναι τούτους εἰρηκότος, καὶ τῇ κα obambulans, ut proxime prætoriam navim ventur φαλῇ νεύσαντος ἥκειν τινὰς πλησίον τῶν εὐειδεστέ est, id modo fatus, «Abripite huno» subsistit. Qujρων, ὁ Κωνσταντίνος θεασάμενος τούτους καὶ τάχα bus vero negotium datum erat, ii Constantinum ἀποδεξάμενος ἀπαίρειν ἠπείγετο. Ὁ δὲ Ῥωμανός Ο statim in navim prætoriam abducunt, ibique in ἔγγιστα τούτου περιπατῶν, ὡς πλησίον ἐγένοντο τῇ custodia asservant, nemine comitum eum defendere στρατηγίδι τριήρει, κατασχὼν τὸν Κωνσταντίνον, auso, sed omnibus extemplo dilapsis. Hujus faciκαὶ μηδὲν πλέον εἰπὼν ἀλλ᾽ ἢ μόνον. «"Αρατε τού noris fama in urbem allata animos hominum conτον,» αὐτὸς μὲν ἔστη, οἱ δὲ πρὸς τὸ ἔργον ὄντες turbavit, tyrannidem ab aliquo invadi putantium, εὐτρεπισμένοι εἰσήγαγον εἰς τὴν ναυαρχίδα καὶ ἐν cumque ad Zoen usque pervenisset, proceribus ἀσφαλεία κατείχον, μηδενὸς ἐπαμῦναι τοῦτον τολquoque magnam sollicitudinem injecit. Zoe Nicoμήσαντος τῶν συνεπομένων αὐτῷ, ἀλλὰ πάντων laum patriarcham et senatores delectos ad se voπαραυτίκα διασπαρέντων. Τῆς φήμης οὖν ἐξαρθεί cat, reque cum iis deliberata ad Romanum mittit, σης ταραγὴ κατέσχε πᾶσαν τὴν πόλιν, τυραννίδος, qui causam facti exquirant. Eos, cum ad navium ὡς εἰκὸς, ἐπίθεσιν λογισαμένην. Φθάσαντος οὖν τοῦ stationem venissent et de 291 comprehenso cubiλόγου καὶ μέχρι τῆς βασιλίδος Ζωῆς, εἰς ἀμηχανίαν culario inquirere intenderent, sociorum nāvalium καὶ οἱ ἐν τέλει ἐνέπιπτον. Προσκαλεῖται γοῦν petulans multitudo concitata saxis repulit. Postriἡ βασιλὶς τὸν πατριάρχης Νικόλαον καὶ τοὺς τῆς die Zoe prima luce ad Bucoleonem egressa, evocato συγκλήτου λογάδας· κοινολογισαμένη δὲ μετ' etiam filio et ejus familia, interrogat quænam huαὐτῶν ἐκπέμπει πρὸς Ῥωμανὸν, τὴν Ῥωμανὸν, τὴν αἰτίαν jus sedilionis causa esset. Ibi cum nemo respondeτου γεγονότος μαθεῖν ἐθέλουσα. Τῶν δὲ πεμ- ret, Theodorus imperatoris pædagogus ideo ait, φθέντων γενομένων ἔνθα προσώρμουν αἱ τριτο hunc molum, exstitisse, quod Leo Phocas legiones, ήρεις, καὶ μελλόντων ζήτησιν ποιεῖσθαι τῆς τοῦ παν Constantinus cubicularius palatium perdidissent. ρακοιμωμένου κατασχέσεως, ὁ τῶν πλωΐμων δια Cæterum imperator imperium a matre in se transνιπτὰς ἀκόλαστος ὄχλος λίθοις αὐτοὺς ἐξήλασαν. ferens, patriarcham Nicolaum et magistrum SteΕωθεν οὖν ἡ βασιλὶς ἐξελθοῦσα περὶ τὸν Βουκο phanum in aulam revocat; ac postridie misso λέοντα, καὶ τὸν υἱὸν μεταστειλαμένη καὶ τοὺς περὶ Joanne Tubace Augustam palatio abduoi jubet. Ea αὐτὸν, ἐπηρώτα πῶς γέγονεν ἡ ἀνταρσία αὕτη. Μη flens atque ejulans, filium amplexa, miserationem XYLANDRI ET GOARI NOTÆ. Alludit ad Euripidie locum, qui est in Hecuba. Joannis Leonis successor est Garidas, quod cognomen hic addidit etiam Zonaras. XYL.

23 GEORGII CEDRENI 24 matris movit; adeoque iis qui eam ducebant Con- δενὸς δὲ ἀποκριναμένου, [P. 616] ὁ παιδαγωγὸς τοῦ stantinus mandavit ut suam secum relinquerent βασιλέως Θεόδωρος ἔφη· «Διὰ τὸ ἀπολέσαι, ὦ δέmatrem, estque illico ab iis dimissa. Idem Leonem σποινα, Λέοντα μὲν τὸν Φωκἂν τὰ στρατόπεδα, Phocam, metuens ne is aliquando imperium inva- Κωνσταντῖνον δὲ τὸν παρακοιμώμενον τὸ παλάτιον, deret, loco movit, domesticumque scholarum fecit ἡ τοιαύτη γέγονε κίνησις.» Ὁ βασιλεὺς δὲ εἰς Joannem Garidam magistrum. Precibus tamen im- ἑαυτὸν τὴν ἐξουσίαν ἀπὸ τῆς μητρὸς ἐφελκόμενος petravit Phocas ut Simeon filius suus et uxoris τὸν πατριάρχὴν Νικόλαον σὺν τῷ μαγίστρῳ Στεφάνῳ frater Theodorus Zuphinezer sodalitatum principes ἀνήγαγεν ἐν τῷ παλατίῳ, καὶ τῇ ἐπαύριον στέλ crearentur, juramentisque ab imperatore obstrictus λουσιν Ἰωάννην τὸν Τουβάκην τὴν Αὐγοῦσταν τοῦ domum suam abiit. Confestim porro cognati ejus παλατίου καταβιβάσαι. Ἡ δὲ μετ' ολολυγῆς καὶ δαex aula dimissi sunt. Quod ubi cognovit Leo, metu κρύων τῷ ἑαυτῆς προσπλακεῖσα υἱῷ πρὸς σαμπά292 perterritus statim eques ad Romanum drun- θειαν αὐτὸν μητρικὴν καὶ οἶκτον ἐκίνησε. Διό καί garium se contulit, eique exposuit quibus contu- φησι πρὸς τοὺς ἄγοντας· «Ἐάσατε εἶναι μετ᾿ ἐμοῦ meliis affectus utque ciocumscriptus esset. Ibi τὴν μητέρα μου.» Οἱ δὲ ἅμα τῷ λόγῳ ταύτην κατο communicata re inter eos societas inita ac juramen- έλιπον. Προεβάλετο δ' ὁ βασιλεὺς δομέστικον τῶν tis confirmata, nuptiis quoque inter liberos suos σχολῶν, διαδεξάμενος τὸν Φωκᾶν, τὸν μάγιστρον contractis, institutumque occulte habitum. Secun- Ιωάννην τὸν Γαριδᾶν, τὴν ἐκ τοῦ Λέοντος δεδοικώς dum hæc Romanus sui purgandi causa in aulam ἐπανάστασιν. Τῇ αἰτήσει τε τούτου προεβλήθησαν mittit, jurejurandoque interposito confirmat non Συμεὼν ὁ υἱὸς αὐτοῦ καὶ Θεόδωρος ὁ γυναικάδελφος rebellionis aut seditionis quidquam suo facto sub- αὐτοῦ, ὁ Ζουφινέζερ, εταιρειάρχαι. Ορκοις τε οὖν esse, sed se mutuentem ne Phoc conatus aliquid καταληφθεὶς ὑπὸ τοῦ βασιλέως κατῆλθεν εἰς τὸν mali imperatori afferrent, in palatium ejus impe- οἶκον αὐτοῦ, καὶ παραχρῆμα οι συγγενεῖς αὐτοῦ ratorisque præsidio muniendi causa voluisse re- ἀπελύθησαν τῶν βασιλείων· ὅπερ μαθὼν ἐκεῖνος verti. Patriarcha fdem derogante neque accipiente ἀγωνίᾳ καὶ φόβῳ ἐλήφθη. Εὐθὺς οὖν ἐξιππασάμενος purgationem,Theodorus Romanum instigat ut cum ἀπῆλθε πρὸς τὴν Ῥωμανὸν τὸν δρουγγάριον, τὴν universa classe ad navale,quod in Bucoleonte situm ὕβριν ἣν ὑπέστη καὶ τὸν προπηλακισμόν διηγούμε palatio imminet, accedat. Romanus cum aliquandiu νος. Κοινοπραγήσαντες οὖν καὶ ὅρκοις ἀλλήλους id detrectasset ac cunctatus esset, tandem urgenti κατασφαλισάμενοι, καὶ κῆδος εἰς τοὺς ἑαυτῶν bus iis quorum instinctu occulta ista concilia sus- ποιησάμενοι παῖδας, ἐν τῷ κρυπτῷ κατεῖχον τὸ ceperat, vel invitus assentit. Ergo ipso die Annun- σπουδαζόμενον. Ὁ δὲ Ῥωμανός, πέμψας εἰς τὸ πα tiationi festo classe instructa hostiliter ad Buco- λάτιον περὶ τοῦ γεγονότος ἀπελογεῖτο, μὴ ἀνταρσίαν leontem accedit. Statim Stephanus magister aula είναι μηδὲ ἀπόστασιν ὀμνύμενος τὰ πραχθέντα· τὴν exit, et Nicetas patricius Romani necessarius in τοῦ Φωκᾶ δὲ ἐπίθεσιν ὑφορώμενος, φησὶ, καὶ δεδιὼς palatium it, indeque patriarcham abducit. Impera- περὶ τοῦ βασιλέως μή τι καὶ πάθῃ φλαῦρον, ἐν τῷ tor autem missis venerandis ac vivificis crucis li- παλατίῳ ἠβουλήθη ἀνελθεῖν καὶ φυλακὴν τούτου gois, a Romano adhibitis dirissimis exsecrationibus ποιήσασθαι καὶ τοῦ βασιλέως. Μὴ πιστεύοντος δὲ et jurejurandis gravissimis, stipulatur 293 nihil τοῦ πατριάρχου μηδὲ τὰ λεγόμενα δεχομένου, ἐπι unquam eum doli adversus imperatorem cogitatu- σπέρχει Θεόδωρος ὁ παιδαγωγὸς τὸν Ῥωμανόν, rum; pauloque post facultatem redeundi in pala- ἄραντα πάντα τὸν στόλον, ἀφικέσθαι πρὸς τὸ τοῦ tium permittit. Et redeuntem excipiens precandi παλατίου νεώριον ἐν τῷ Βουκολέοντι, Μέλλοντος δὲ causa in templum quod est in Pharo deducit, data- τούτου καὶ ἀναδυομένου, οἱ πρὸς τὴν λεληθυῖαν que ibi et accepta fide magnum sodalitatum præfe- πράξιν τοῦτον ἐνάγοντες ἀνέπεισαν καὶ ἄκοντα ctum creat. Statim et ad Leonem Phocam litteræ ποιῆσαι τὸ κελευόμενον. Αμέλει καὶ κατ' αὐτὴν mittuntur, quibus bono esse animo neque vel ab- τὴν ἡμέραν τῆς ἑορτῆς τοῦ Εὐαγγελισμοῦ ἐξαρτύσας jicere spem neque iniquum quidquam moliri jube- τὸν στόλον πολεμικῶς ἀφικνεῖται πρὸς τὸν Βουκοtur, sed quiete domi suæ exitum præstolari: nam λέοντα. Καὶ Στέφανος μὲν εὐθὺς ὁ μάγιστρος κάτω ipsius mox habitum iri rationem. Constantinus εισι τῶν βασιλείων, ἄνεισι δὲ ὁ πατρίκιος Νικήτας, quoque cubicularius ad eum in eamdem sententiam κηδεστής ῶν Ῥωμανοῦ, καὶ κατάγει τὸν πατριάρχην. scribere cogitur. Phocas litteris istis acceptis domi Οἱ δὲ περὶ τὸν βασιλέα τὰ τίμια καὶ ζωοποιὰ ξύλα suæ, quam in Cappadocia habebat, quiete se con- πέμψαντες πρὸς τὸν Ῥωμανὸν καὶ ὅρκοις αὐτὸν tinuit. κατασφαλισάμενοι φοβερωτάτοις καὶ ἀρχῆς παλαμναιοταταις μηδέποτε δόλιον κατὰ τοῦ βασιλέως ἐννοήσασθαι, συγχωροῦσι μετ' ὀλίγων αὐτὸν ἀνελο θεῖν ἐν τῷ παλατίῳ. [Ρ. 617] Ονπερ δεξάμενος ὁ βασιλεὺς ἀνελθόντα καὶ προσκυνήσαντα εἰσάγει κατὰ τὸν ἐν τῷ Φάρῳ ναὸν, καὶ πίστεις αὐτῷ δοὺς καὶ λαβὼν προχειρίζεται τοῦτον μέγαν εταιρειάρχην. Γράμματα οὖν εὐθὺς ἐφοίτα πρός Λέοντα τὸν Φωκᾶν μὴ ὀλιγωρῆσαι μηδ' ἀπογνῶναι μηδὲ σκαιόν τι βουλεύσασθαι, ἀλλὰ προσμεῖναι μικρὸν ἡσύχως ἐν τῷ οἰκείῳ οἴκῳ διοριζόμενα ὡς μελλούσης γενέσθαι διὰ βραχέος τῆς αὐτοῦ προνοίας. Τὰ παραπλήσια δὲ γράψαι πρὸς αὐτὸν καὶ τὸν παρακοιμώμενον κατηνάγκασαν Κωνσταντῖνον. Απερ δεξάμενος ὁ Φωκᾶς ἡσυχίαν ήγεν ἐν τῷ κατὰ τὴν Καππαδοκίαν οἴκῳ αὐτοῦ.

! 25 HISTORIARUM COMPENDIUM. Τῇ δὲ εἰ ἑβδομάσι τῶν ἁγίων Νηστειῶν δέδοται παρά Κωνσταντίνου τοῦ βασιλέως ἀῤῥαβῶν γαμικοῦ συναλλάγματος Ἑλένῃ τῇ θυγατρὶ Ῥωμανοῦ, καὶ τῇ τρίτῃ τῇ λεγομένῃ τῆς Γαλιλαίας στεφανοῦται μετ᾿ αὐτῆς παρὰ Νικολάου τοῦ πατριάρχου δ βασιλεὺς, τὸν Ῥωμανὸν βασιλεοπάτορα προβαλόμενος, καὶ ἀντ᾽ αὐτοῦ εταιρειάρχης Χριστοφόρον τὸν τούτου υἱόν. Καὶ μετὰ μικρόν Λέων ὁ Φωκᾶς ἀναπεισθεὶς ὑπὸ τῶν ἑαυτοῦ συγγενῶν καὶ εαγμάτων πρὸς ἀποστασίαν ἀπεῖδε, καὶ ἀποστείλας προσελάβετο μετ' αὐτοῦ τὸν παρακοιμώμενον, Κωνσταντίνον καὶ ᾿Αναστάσιον τοὺς Γογγυλίους καὶ αὐταδέλφους, καὶ Κωνσταντῖνον τὸν τῆς Μαλελίας, πληροφορών ἅπαντας ὑπερ τοῦ βασιλέως τὰ ὅπλα Κωνσταντίνου αἴρειν. Ῥωμανὸς δὲ χρυσόβουλλον ἐκθέμενος ἀνατροπὴν ἔχοντα τῆς τοῦ Φωκᾶ προφάσεως, καὶ τῇ χειρὶ τοῦ βασιλέως καὶ τῇ σφραγῖδι ταῦτ᾽ ἐμπεδώσας μετά τινος γυναικὸς ἑταιρίδος, ἢν διὰ τὴν τοιαύτην ὑπηρεσίαν καὶ Βασιλικὴν ὕστερον προσηγόρευσαν, ἐν τῷ τοῦ Λέοντος στρατοπέδῳ ἐξέπεμψε, καὶ ἔτερα δὲ μετά τινος κληρικοῦ Μιχαὴλ ὑποσχέσεσι τιμῶν καὶ δωρεῶν διαφθείροντα τοὺς τῶν ταγμάτων ἐξάρχους καὶ τὸν λαόν. 'Αλλ᾿ οὗτος μὲν ὁ Μιχαὴλ φωραθεὶς ὑπὸ τοῦ Φωκᾶ καὶ τυφθεὶς ἀνηλεῶς ἀπετμήθη τὰ ὦτα· ἔλαβε δ᾽ ἡ γυνὴ ἐν τῷ στρατῷ διασπείρασα ἃ ἐπήγετο. Πρῶτον οὖν ὁ τοῦ Βαρέος Μιχαήλ υἱὸς Κωσταντίνος, τοῦ τάγματος ἄρχων τῶν ἱκανάτων, καταλιπὼν τὸν Λέοντα τῷ Ρωμανῷ προσεχώρησεν· τινι καὶ ὁ Βαλάντιος καὶ ἡ λεγόμενος Ατζμωρος, τουρμάρχαι καὶ ἄμφω ὄντες, ἐπηκολούθησαν. Λέων δὲ ὅμως ὁ Φωκᾶς τὴν Χρυσόπολιν καταλαβὼν, καὶ τὸν λαὸν παρατάξας κατὰ τὴν ἀντιπέραν ἐν τῷ κίονι ἱσταμένην λιθίνην δάμαλιν, ἐξεφόβει τοὺς ἐν τῇ πόλει. Ρωμανός δέ μετὰ δρόμωνος τὸν ἐπὶ τοῦ κανικλείου Συμεὼν ἐκπέμψας πρὸς τὸν τοῦ ἀποστάτου λαὸν καὶ χρυσόβουλλον ἐνσεσημασμένον παρὰ τοῦ βασιλέως ἐνεχεί ρισεν αὐτῷ, καὶ παρηγγύησε πάντα τρόπον σπου ται τῷ λαῷ τοῦτο ἔπαναγνῶναι. Ὁ δὲ τοῦ χρυσοβούλλου νοῦς εἶχεν οὕτως· «Η βασιλεία μου φύλακα αὐτῆς ἐγρηγορώτατον καὶ πιστότατον οὐδένα τῶν ὑπὸ χεῖρα ἡ Ῥωμανὸν εὑροῦσα, [318] τούτῳ μετὰ θεὸν τὴν ἑαυτῆς φυλακὴν κατεπίστευσε, καὶ ἀντὶ πατρὸς αὐτὸν κρίνει, σπλάγχνα πατρικὰ πρὸς αὐτὴν ἐνδεικνύμενον. Λέοντα δὲ τὸν Φωκᾶν ἀεὶ ταύτῃ προσο πολεμοῦντα καὶ ἐπιβουλεύοντα, καὶ νῦν τὴν κρυ XYLANDRI ET 26 Quinta saori Jejunii septimana imperator Helenam Romani filiam arrha data sibi conjugio copulat, ac tertia Galilææ cum ea coronatur a Nicolao patriarcha; et Romanum imperatori patrem designat, priorem dignitatem in filium ejus Christophorum transferens. Paulo post Leo Phocas suorum propinquorum suasu et exercituum hortatu res novas molitur; accitoque Constantino cubiculario, Constantino et Anastasio Gongyliis fratribus et Constantino Maleliano, persuadere nititur omnibus se pro imperatore Constantino arma ferre. Romanus vero diploma, quo Leonis institutum refutabatur, scriptum, manuque et sigillo imperatoris 294 munitum, meretricis cujusdam opera, quam ab hoc ministerio imperatoriam postea nominarunt, in castra Leonis mittit, aliasque litteras per Michaelum quemdam clericum: iis animos ducum ac militum promissionibus munerum et honorum ad defectionem sollicitabat. Sed Michaelo huic a Phoca deprehenso et atrociter verberato aures sunt amputatæ: meretrix per castra dispersit quæ jussa erat. Primum ergo Constantinus legionis Hicanatorum dux, Michaeli Gravis filius, a Leone ad Romanum transit, deinde Balantius et Atzmorus turmarchæ eum subsequuntur. Leo tamen ad Chrysopolin accessit: exercituque ad bucalam saxeam, quæ in columna stat e regione urbis, constituto oppidanos terruit. At Romanus Simeonem canicleo præfectum celoce mittit ad Leonis exercitus, cum litteris manu imperatoris obsignatis, quas quacunque posset ratione omnino iis auscultantibus recitaret. Diplomatis hæc erat sententia: Cum nullum alium mei imperii vigilantiorem atque fideliorem custodem inter omnes meos ministros invenirem Romano, huic secundum Deum ejus tutelam commisi, ipsumque patris loco habeo, qui paternam animi erga me affectionem re ostendit. Leonem autem Phocam, qui nunquam non insidiatus est et adversatus nostro imperio, nunc malitiam suam diu occultatam detegit, neque domesticum esse volo neque 295 pro subdito habeo, sed desertorem ac tyrannum pronuntio; qui injussu meo hanc rebellionem molitus est, ut in se imperium transferret. Id cum intelligatis, subditi mei, quod æquum est statuite; et tyrannide odiosa repudiata, ad dominum a majoribus suis imperium hæreditario consecutum revertimini.» Cum ad GOARI NOTÆ. presso Leone, sub se habuit et generum et impeΕὐαγγελισμόν vocari festum diem quo memoria recoli solet lætus de Christo incarnando rium XYL. nuntius a Gabrielo D. Mariæ Virgini oblatus, apparet. Quid autem hoc Galilææ sit, nescio, ac videtur mendosum: pro eo Zonaras Pascha habet. XYL. - Ipsius Paschalis hebdomadis feria tertia. Leo Grammaticus: Τῇ τρίτῃ τοῦ Πάσχα τῇ λεγομένη της Γαλιλαίας. Pari modo Κυριακὴν τοῦ Θωμᾶ, τοῦ ἀσώτου, τῆς Σαμαρείτιδος, etc., vocant Dominicam qua Thome, Prodigi, Samaritanæ, etc.. evangelicas lectiones percurrunt. Goan. Quod Romanus Leoni opprimendo adeo studuit, cum quo paulo ante fwdus fecisse dicitur, id nimirum nove necessitates pristinis prælatæ efficiunt. Da liebers kam, war leiders aus. Nam opΧρυσόβουλλον, diploma regium regiæ littera, sacræ, puniceo colore scriptæ, quibus cum aureo sigillo, βούλλα, Cæsarem imaginis fieret impressio Διὰ σφραγίδος χρυσῆς ἀσφαλίσασθαι dixit auctor supra p. 178 et 615 A. GOAR. Quί τουρμάρχης, is et μεράρχης, ταγματάρ χης, et, ut scribit Leo Constitut. 5, ποτὲ καὶ στρατο ηλάτης: ac ut Constantinus Themnat. 1: Οἱ δὲ 'λεγομενοι τουρμάρχαι εἰς ὑπουργίαν τῶν στρατηγών ετάχθησαν. Σημαίνει δὲ τὸ τοιοῦτον ἀξίωμα τὸν ἔχοντα ὑφ᾽ ἑαυτὸν στρατιώτας τοξφόρους πεντα κοσίους καὶ πελταστὰς τριακοσίους καὶ δεξιολάβους ἐκατόν. GoAR.

GEORGII CEDRENI 28 castra pervenisset Simeon, et diploma exercitui πτομένην αὐτοῦ πονηρίαν φανερώσαντα, οὔτε δομέmissum recitatum ejusque cognita esset sententia, στιχον εἶναι βουλεται, οὔθ᾽ ἕνα κρίνει τῶν ὑπηκόων, cœperunt omnes a Leone ad Romanum imperatoris ἀλλ' ἀποστάτην καὶ τύραννον, καὶ χωρὶς ἐμῆς βουλῆς patrem desciscere. Leo principio frustra conatus τὴν τοιαύτην ἀνταρσίαν συστήσαντα, ἵν᾿ εἰς ἑαυτὴν diplomatis lectionem impedire, mox paulatim se a τὸ τῆς βασιλείας ἐπισπάσηται κράτος. Τοῦτο οὖν suis deseri videns, desperatis rebus, fuga salutem εἰδὼς, ὁ ἐμὸς λαὸς, τὸ δέον συνιέναι θέλησον, καὶ τὸν quæsivit. Et comitatus paucis quibusdam suorum προγονικὸν ἐπιγνούς δεσπότην τῆς πικρᾶς τυραννία fidissimis aḍ castellum pervenit cui nomen Ateus. δος ἀπόστηθι.» Τοῦ δὲ Συμεὼν γενομένου κατὰ τὴν Inde repulsus castellum obtinuit oui nomen Goe- παρεμβολὴν καὶ τὸ χρυσοβούλλιον φανερῶς ἐκπέμleontos, quasi ejulationem Leonis, malo nimirum ψαντος τῷ λαῷ, ὡς τοῦτο ἀνάγνωσαν καὶ τὸν αὐτοῦ omine. Ibi a Michaelo Gravi et multis aliis agmine νοῦν κατενόησαν, ἤρξαντο πάντες ἀναχωρεῖν καὶ τῷ facto capitur. Mittuntur ergo qui eum Cpolin ab- βασιλεοπάτορι προσρύεσθαι Ρωμανῷ. Ὁ δὲ Φωκᾶς ducant, Joannes Tubaces et Leo Pastelas; iique ei πρῶτον μὲν πειραθεὶς τὴν ἀνάγνωσιν κωλῦσαι του oculos eruunt, sive occulto, ut quidam dicunt, Ro- χρυσοβουλλίου καὶ μὴ δυνηθείς, εἶτα καὶ ὑποβῥέου mani jussu, sive, quod Romanus asseverabat, qui σαν κατὰ μικρὸν τὴν αὐτοῦ βλέπων δύναμιν, τοῖς et inique hoc ut nolente se factum ferre videba- ὅλοις ἀπειρηκώς φυγῇ τὴν σωτηρίαν ἐπραγματεύετο, tur, sua sponte. Hic finis fuit rebellionis Phocæ καὶ μετά τινων ὀλίγων τῶν πιστοτάτων τὸ φρούριον Leonis. κατέλαβεν 'Ατεούς. ᾿Αποκρουσθεὶς δ᾽ ἐκεῖθεν ἔν τινι - χωρίῳ κατήντησεν ὁ κατωνομάζετο Γοηλήοντος, ὁ καὶ φανερῶς ἐδήλου ὡὴ Δέοντι· κἀκεῖσε παρὰ Μι χαὴλ τοῦ Βαρέος καί τινων ἄλλων πλείστων ἐπ' αὐτὸν συστάντων συλλαμβάνεται. Στέλλεται τοίνυν Ἰωάννης ὁ Τουβάκης καὶ Λέων ὁ Παστηλᾶς εἰσαγαγεῖν αὐτὸν εἰς τὴν βασιλεύουσαν. Οἱ δὲ τοῦτον κρατ τήσαντες ἀπετύφλωσαν, ὡς μὲν ἔνιοι λέγουσιν ἐντολὴν λαθραίαν λαβόντες ἐκ Ῥωμανοῦ, ὡς δ' οἱ περὶ τὸν Ῥωμανὸν διανίσταντο, αὐθαιρέτῳ γνώμη και προαιρέσει· καὶ γὰρ δὴ καὶ ἐδόκει ἀγανακτεῖν ὁ Ρωμανὸς ὡς παρὰ τὴν αὐτοῦ θέλησιν γεγονότος τοῦ ἔργου. Ἡ μὲν οὖν τοῦ Λέοντος ἀποστασία τοιοῦτον ἔσχε τὸ τέλος. 297 Aliæ porro insidia Romano sunt structæ a Constantino quodam Ctemateno, Davido Cumiliano, et Michaelo curatore manganorum. Ii adolescentibus quibusdam armatis negotium dederunt Romani, cum is venatum exiret, interficiundi. Quibus cognitis et comprehensis, auctoribus insidiarum oculi sunt effossi, et ludibrii causa per medium forum circumducti, interque eos Leo Phocas mulæ insidens. Accusata est etiam Zoe imperatrix quasi necem Romano esset machinata, et palatio submota ac rasa in monasterium S. Euphemiæ detrusa. Ejectus etiam est urbe Theophylactus patricius, ac Theodorus imperatoris pædagogus, ejusque germanus Simeon, quod in Romanum aliquid moliti essent, jussique in Opsicio degere. Ad hos deportandos operam contulit Joannes Curcuas drungarius vigiliæ, qui eos subito arreptos navibus in oppositam continentem trajecit. Septembris mensis die 24 Romano Cesaris dignitas delata est, et mense Decembri imperatorio est redimitus diademate, a patriarcha Nicolao, permissu imperatoris. Coronatus autem die sacrorum luminum uxorem quoque suam Theodoram coronat, et mense Maio,die Pentecoste 297 sacro, filium etiam suum Christiferum, Constantino palam quidem XYLANDRI ET - Curatore manganorum, id est, balistarum et aliorum id genus tormentorum, ut alibi. XYL. Ut palatii et illius ærarii curam gereret, sicut regiæ præcipuæ curopalates. Circa machinas et balistas Augatur bio scholiastes. GoAR. * Συνέστη δὲ καὶ ἑτέρα ἐπιβουλὴ κατὰ Ῥωμανοῦ, παρά τινος Κωσταντίνου Κτηματηνοῦ, Δαβίδ τοῦ Κουμουλιανοῦ καὶ Μιχαήλ κουράτωρος τῶν μαγ γάνων οὗτοι γὰρ νεανίας τινὰς καθοπλίσαντες κατὰ τὸ κυνήγιον ἐξελθόντα τὸν Ῥωμανὸν ἐπετρέψαντο διαχειρίσασθαι. Ων γνωσθέντων, καὶ συλληφθέντες οἱ τῆς ἐπιβουλῆς πρωτουργοὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐπηρώθησαν καὶ διὰ μέσης τῆς ἀγορᾶς περιήχθησαν. Συνῆν δὲ ταύτῃ τῇ ἀτίμῳ περιαγωγῇ καὶ Λέων ὁ Φωκᾶς, ἡμιόνῳ ἐφεζόμενος. Κατηγορήθη δὲ καὶ Σωὴ ἡ βασιλὶς τῇ ζωῇ ἐπιβουλεύουσα τοῦ Ῥωμανοῦ, καὶ τοῦ παλασίου κατάγεται, κἂν τῇ τῆς ᾿Αγίας Εὐφημίας μονῇ ἀποκείρεται. Ἐξεβλήθη δὲ τῆς πόλεως καὶ Θεοφύλακτος πατρίκιος, καὶ Θεόδωρος ὁ παιδαγωγὸς τοῦ βασιλέως, καὶ ὁ τούτου ὁμαίμων Συμεών, [Ρ. 619] καὶ ἐν τῷ ὀψικίῳ διάγειν ἐτάχθησαν, ὡς τάχα κατὰ Ῥωμανοῦ μελετῶντες. Ὑπούργησε δὲ πρὸς τὸν ἐξοτρακισμὸν τῶν τοιούτων ὁ δρουγγάριος τῆς βίγλας Ιωαννης ὁ Κουρκούας, αιφνίδιον συναρπάσας αὐτοὺς καὶ πλοίοις εἰς τὴν περαίαν διαβιβάσας. Τῇ δὲ κδ' νοῦ Σεπτεμβρίου μηνὸς ἀνάγεται Ῥω μανὸς εἰς τὴν τοῦ Καίσαρος ἀξίαν, καὶ Δεκεμβρίῳ μηνὶ τῷ τῆς βασιλείας διαδήματι στέφεται, ἐπιτροπῇ τοῦ βασιλέως Κωνσταντίνου, τοῦ πατριάρχου Νικολάου αὐτὸν ἀναδήσαντος· 'Ρωμανὸς δὲ ταινιωθεὶς τῷ βασιλικῷ διαδήματι στέφει κατ' αὐτὴν τὴν ἡμέραν τῶν ἁγίων Φώτων καὶ τὴν ἑαυτοῦ σύζυγον ΘεοGOARI NOTÆ. Fortassis, cum apud Cynegium (loci nomen, forte ubi in urbe venationes edebantur) prodiret. XYL. Puto esse quem alias Purificationis Marin vocant, Lichtmess. XYL. Cæcutit Xylander in lumine, et quo purget oculos collyrio opus est illi, -

29 HISTORIARUM COMPENDIUM. 30 rante secum calamitatem. Ac soli duo isti ea in pompa processerunt.Julio mense,indictione octava, ad concordiam redierunt metropolitæ et clerici, Nicolai et Euthymii patriarcharum causa hactenus disjuncti.Cæterum Romanus imperator Stephanum magistrum in Antigoni insulam relegat, imperii affectati suspectum, et monachum facit, et cum eo Theophanem Taichiotam et Paulum Orphanotrophum,ejus intimos.Cum procensus feret in tribupalio,insidiis delatis imperatores subito in palatium abiverunt.Earum capti auctores Arsenius patricius et Paulus manglabita: oculi iis effossi et relegati sunt,bona eorum publicata. Eodem anno Romanus fliam suam Agatham in matrimonium collocat Leoni Argyri Alio, viro generoso ac corporis pulchritudine et prudentia præstanti. δώρων Μαΐῳ δὲ μηνὶ κατὰ τὴν τῆς ἁγίας Πεντηκο- concedente et probante, quia nihil contra vim poστῆς ἡμέραν στέφει καὶ τὸν ἑαυτοῦ υἱὸν Χριστοφόρον terat, occulte autem ægre ferente et suam deploδιὰ Κωνσταντίνου τάχα, κατὰ μὲν τὸ φαινόμενον ἐθέλοντος καὶ καταδεχομένου διὰ τὴν βίαν, ἐν δὲ τῷ ἀφανεῖ ἀλύοντος καὶ τὴν συμφορὰν ἀποκλαιομένου εἰς ἑαυτόν. Καὶ μόνοι οἱ δύο κατὰ τὴν τοιαύτην προῆλθον προέλευσιν. Ἰουλίῳ δὲ μηνί, η' ἐνδικτιῶνος, ἡ τῆς Ἐκκλησίας γέγονεν ἔνωσις, ἐνωθέντων τῶν διαφερομένων μητροπολιτῶν τε καὶ κληρικῶν τῶν ἀπὸ Νικολάου πατριάρχου καὶ Εὐθυμίου διεσχισμένων. Ὁ δὲ βασιλεὺς Ῥωμανὸς ἐξορίζει τὸν μάγιστρον Στέφανον εἰς τὴν ᾿Αντιγόνου νῆσον ὡς τῆς βασιλείας τάχα ὀριγνώμενον, καὶ μοναχὸν ἀποκείρει, σὺν αὐτῷ δὲ καὶ Θεοφάνην τὸν Τειχιώτην, καὶ Παῦ λον τὸν ὀρφανοτρόφον, τοὺς οἰκειοτάτους αὐτῷ. Πρόκένσου δὲ γενομένου ἐν τῷ τριβουναλίῳ, αἰφνίδιον οἱ βασιλεῖς εἰς τὸ παλάτιον ὑποστρέφουσιν ἐπιβουλῆς μηνυθείσης αὐτοῖς· κατασχεθέντες δὲ οἱ ἔξαρχοι, δ τε πατρίκιος Αρσένιος καὶ ὁ μαγκλαβίτης Παῦλος, τυφλωθέντες καὶ δημευθέντες ἐξωρίσθησαν. Εγάς γετο δὲ τούτῳ τῷ ἔτει καὶ γαμβρὸν ἐπὶ τῇ αὐτοῦ θυγατρί Αγάθη Ῥωμανός ὁ βασιλεὺς Λέοντα τὸν τοῦ ᾿Αργυρού, ἄνδρα γενναῖον καὶ κάλλει σώματος καὶ ἰδέα ὑπερφέροντα, συνέσει τε καὶ φρονήσει κοστ μούμενον. β Subidem tempus Rentacius nationeGræcus,suum patrem interficere cum conaretur, pater filii intemperiem metuens conscenso navigio Bysantium versus navigavit,ab imperatore petiturus ut filii libidinem 298 compesceret; estque a Cretensibus Saracenis captus. Filius paternarum opum compos factus cum iis se Cpolin contulit ad Sophiæ templum: ibique desidens paterna bona prodegit. Romanus re comperta templo eum educere et castigare intendit. Quod Rentacius cum subodorarelur, litteris ab imperatore ad Simeonem confctis ad Bulgaros transfugere instituit, convictusque Εγένετο δὲ ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ καὶ τὰ κατὰ τὸν Ρεντάκιον. Οὗτος ἐξ Ελλάδος ώρμημένος τὸν ἑαυ τοῦ γεννήτορα ἐπεχείρησεν ἀνελεῖν. Δεδιώς δ' ἐκεῖ νος τὴν τοῦ υἱοῦ ἀταξίαν, πλοίου ἐπιβὰς ἔπλει πρὸς τὸ Βυζάντιον ὡς τάχα τοῦ βασιλέως δεησόμενος ἀνακοπὴν γενέσθαι τῆς τοῦ υἱοῦ ἀπαιδευσίας. Ανιών δὲ κατεσχέθη παρὰ τῶν Σαρακηνῶν τῶν ἐν τῇ Κρήτῃ. Ὁ δὲ τούτου υἱὸς ὑποχείριον ἔχων τὸν πατρῷον πλοῦτον, ἀνελθὼν μετ᾽ αὑτοῦ εἰς τὴν μεγαλόπολιν, τῷ θείῳ τεμένει τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας προσέδραμε. καν τούτῳ προσκαθήμενος τὴν πατρικὴν κατεσπάθα οὐσίαν. Οὐκ ἔλαβε τοῦτο τὸν Ῥωμανόν, ἀλλὰ γνούς ἐβουλεύσατο ἐξαγαγεῖν τοῦτον τῆς ἐκκλησίας καὶ criminis oculis est et bonis spoliatus. παιδεῦσαι· Ὁ δὲ πληροφορίαν σγών, βασιλικά πλασάμενος γράμματα ὡς δῆθεν ἐκπεμφθέντα πρὸς τὸν Συμεών, αὐτομολήσειν ἐβουλεύσατο πρὸς τοὺς βουλγάρους. Καὶ ἐλεγχθεὶς τῆς τε οὐσίας καὶ τῶν ὀφθαλμῶν περεῖται. [Ρ. 620] Αδραλέστου δὲ τοῦ δομεστίκου τῶν σχο λῶν ἀποθανόντος, προεβλήθη Πόθος ὁ ᾿Αργυρός. Καὶ τῶν Βουλγάρων ἄχρι τῶν Κατασυρτῶν ἐξελασάντων ἔξεισι καὶ αὐτὸς μετὰ τῶν ταγμάτων, καὶ κατασκηνοῦ κατὰ τὴν λεγομένην θερμόπολιν. Ἐκεῖ θεν δὲ Μιχαήλ ταγματάρχην τὸν τοῦ πατρικίου Μωρολέοντος υἱὸν ἐπὶ κατασκοπὴν τῶν Βουλγάρων ἐκπέμπει. Ὁ δὲ ἀπροόπτως ταῖς βαρβαρικαῖς ἐμπεσὼν ἐνέδραις, ἐπείπερ ἄφυκτα ἦν, τρέπεται πρὸς ἀλκὴν, καὶ πολλοὺς τῶν Βουλγάρων ἀνελὼν καὶ τρεψάμενος, καιρίαν δὲ τυπεὶς καὶ αὐτὸς, ἐπανῆκεν εἰς τὴν βασιλίδα καὶ μετὰ μικρὸν ἐνελεύτησε. Τότε δὲ καὶ τῷ βασιλεῖ Ῥωμανῷ ἐπιβουλή μηνύεται κατ' αὐτοῦ, προστάτην ἔχουσα τὸν σακελλάριον ΑναMortuo Adralesto scholarum domestico Pothus Argyrus sufficitur.ls, Bulgaris grassando usque ad Catasyrta progressis, copias contra eos educit; castrisque ad Thermopolin positis Michaelum cohortis praefectum, patricii Moroleonis flium, specu latum emittit. Qui, improviso in barbaricas de lapsus insidias, cum fugæ locus non esset, vim parat; multisque Bulgaris dejectis ac pulsis, accepto lethali vulnere, Cpolin redit pauloque post moritur. Tunc et Romano detecta sunt insidiæ quas ipsi sacellarius Anastasius struxerat,nimirum pro Constantino propugnans. Harum auctores ac conscios suo quemque arbitratu Romanus puniit, Anastasio monacho facto. Constantinumque exinde XYLANDRI ET GOARI NOTÆ. ubi Purificationis diem interpretatur, qui, ceu notissimus, Theophaniorum esse dignoscitur. GoAR. Obscurus locus. Forts Constantino domi relicto et spreto Romanus cum filio, utpote imperatores, sacram pompam duxerunt. De procensu alibi. Tribunalium locus tribunalis videtur. XYL. Quem thesauri præfectum et custodem sub logothete dispositione positum existimo. Pancirollus in Notit. Imper. Or, c. 47. Lexicon anonymum bibliotheca Regie: Σακέλλιον βαλάντιον. GoAR,

31 GEORGII CEDRENI 32 detrusum secundo loco,se priore imperatorem dici στάσιον, ὑπὲρ τοῦ βασιλέως δῆθεν ἀγωνιζόμενον· jussit, prætendens hanc unam 299 esse insidiarum avertendarum rationem. Ita ob res fluxas et imperium caducum Romanus perjurii se obligavit et a Deo abalienavit. Hic erat rerum urbanarum status. καὶ τῶν αἰτίων συσχεθέντων ἕκαστος κατὰ τὸ δόξαν ἐτιμωρήθη τῷ βασιλεῖ Ρωμανῷ τοῦ Ἀναστασίου ἀποκαρέντος μοναχοῦ. Ἐξ ἧς αἰτίας καὶ ὁ Κωνσταν τῖνος ὑποβιβάζεται, καὶ δεύτερος ἀνηγορεύετο βασιλεὺς, πρῶτος δὲ ὁ Ῥωμανός, προφασισάμενος οὕτως μόνως δυνατὸν εἶναι κατευνασθῆναι τὰς ἐπιβουλάς, διά τε πράγματα πρόσκαιρα καὶ βασιλείαν φθαρτὴν καὶ ἐπίκηρον ἐπιορκίᾳ περιπεσὼν καὶ τοῦ Θεοῦ γενόμενος μήκοθεν. Καὶ τὰ μὲν κατὰ τὴν πόλιν ἐφέρετο τῇδε. At Simeon iterum magnum contra Romanos emittit exercitum, duce Chagano, uno suorum procerum, et Minico equisonum principe; mandatque ut recta ad urbem contendant.Romanus, de eorum adventu certior factus,metuensque ne ii pulcherrima urbi propinquorum locorum palatia et ædificia incendio vastarent, Joannem rectorem cum Leone et Potho Argyris obviam ire jubet, exercitum ducentes validum ex imperatoriis sodalitatibus et cohortibus aliis contractum. Adfuit iis etiam Alexius patricius et drungarius rei navalis, et Moseles cum suis. Quinta Jejuniorum septimana, exercituin planitie Pegarum instructo substiterunt. Ibi Bulgaris se subito prodentibus et obscura cum vociferatione ac magno impetu irruentibus rector Joannes fugam facit; ac patricius Photinus Latipedis filius pro eo pugnans aliique haud pauci obtruncantur. Rector ægre servatus in celocem evasit. Idem facere volens Alexius drungarius, cum ascendere nequiret, de scalis celocis in mare decidit 200 cum suo protomandatore, et suffocatus est. Leo et Pothus Argyri in castellum fuga se receperunt. Reliqua multitudo partim hostium manus dum effugere volunt, in mari pereunt, alii ferro necantur, quidam capiuntur. Bulgari, nemine prohibente, Pegense palatium totumque Stenum incendio vastant. Ὁ δὲ Συμεὼν πάλιν δύναμιν βαρείαν ἐκπέμπει κατὰ Ῥωμαίων, ἔξαρχον ἔχουσαν Χαγάνον, ἕνα τῶν παρ' αὐτῷ μέγα δυναμένων, καὶ Μινικὸν τῶν ἱπποκόμων τὸν πρῶτον, οἷς ἐπέσκηψεν κατ' αὐτῆς ὡς τάχιστα τῆς πόλεως ἐκστρατεῦσαι. Ων τὴν ἔφοδον ἀναμαθὼν ὁ βασιλεὺς Ρωμανός, καὶ λογισάμενος μή πως ἐπελθόντες τὰ κάλλιστα τῶν πλησιαζόντων τῇ πόλει παλατίων καὶ οἰκημάτων πυρπολήσωσι τὸν ῥαίκτωρα Ἰωάννην ἅμα Λέοντι καὶ Πόθῳ τοῖς Αργυροῖς ἐκπέμπει μετά πλήθους ἱκανοῦ ἔκ τε τῆς βασιλικῆς ἑταιρείας καὶ τῶν ταγματικών οἷς συνῆν καὶ ὁ πατρίκιος Αλέξιος καὶ δρουγγάριος τῶν πλω!μῶν ὁ Μωσηλὲ μετὰ τῶν ὑπ' αὐτόν. Κατὰ δὲ τὴν εἰ ἑβδομάδα τῶν Νηστειῶν διατάξαντες τὸν λαὸν ἐν τοῖς πεδινοῖς τῶν Πηγῶν τόποις προσέμενον. Ἐκεῖθεν δὲ τῶν Βουλγάρων αναφανέντων καὶ βοῇ χρησαμένων ἀσήμῳ καὶ σφοδρῶς ἐπελασάντων κατ' αὐτῶν, φεύγει μὲν ὁ ῥαίκτωρ Ιωάννης, σφάττεται δὲ ὑπὲρ αὐτοῦ ἀγωνιζόμενος Φωτεινὸς πατρίκιος ὁ τοῦ Πλατύποδος υἱὸς καὶ ἄλλοι οὐκ ὀλίγοι. Μόλις οὖν ὁ ῥαίκτωρ διασωθεὶς εἰσῆλθεν εἰς τὸν δρόμωνα Τοῦτο καὶ ᾿Αλέξιος ὁ δρουγγάριος ποιῆσαι βουληθεὶς, καὶ μὴ δυνηθεὶς ἀνελθεῖν, ἐν τῇ τοῦ δρόμωνος ὑποβάθρα πεσὼν ἐν τῇ θαλάσσῃ σὺν τῷ αὐτοῦ πρωτ το μανδάτωρι ἀπεπνίγη. Λέων δὲ καὶ Πόθος οἱ ᾿Αρ γυροὶ ἐν τῷ καστελλίῳ διαφυγόντες ἐσώθησαν. Τοῦ δὲ λοιποῦ πλήθους οἱ μὲν τὰς τῶν πολεμίων χεῖρας • φεύγοντες ἀπεπνίγησαν, οἱ δὲ σιδήρου γεγόνασι παρανάλωμα, οἱ δὲ χερσὶ βαρβαρικαῖς συνελήφθησαν. [Ρ. 621] Οἱ δὲ Βούλγαροι κατὰ πολλὴν τοῦ κωλύσοντος ἐρημίαν τά τε τῶν Πηγῶν ἐνέπρησαν παλάτια καὶ ἅπαν τὸ Στενὸν ἐπυρπόλησαν. Vicesima Februarii die, indictione decima, uxor Romani Theodora moritur et in Myrelmo sepelitur. Augustæ nomen deinde gessit uxor Christiferi Sophia. Tunc etiam ex Iberia venit Iber curopalates, splendideque ornatus per medium forum transiit, Εἰκοστῇ δὲ Φεβρουαρίου μηνός, ινδικτιῶνος ιʹ, θνήσκει Θεοδώρα ἡ σύμβιος Ῥωμανοῦ, καὶ θάπτεται ἐν τῷ Μυρελαίῳ ἀνηγορεύθη δὲ Αὐγοῦστα ἡ τοῦ βασιλέως Χριστοφόρου γυνὴ ἡ Σοφίᾳ. Παρεγέ νετο δὲ καὶ ἐξ Ἰβηρίας ὁ κουροπαλάτης ὁ 16ης, ac magna cum gloria et honore exceptus est. Eum καὶ διὰ μέσης τῆς ἀγορᾶς διελθὼν κεκοσμημένης imperator in ædem Sophiæ misit, ut ejus molem ao pulchritudinem videret. Qua is contemplatus magna cum admiratione, fatusque hanc ædem vere esse Dei receptaculum, domum rediit. Rursum deinde Bulgari impressione facta usque ad palatium Theodore Augustæ pervenerunt, idque nemine defendente cremaverunt. Romanus convivio sumptuose instructo ad id duces militarium ordinum vocavit, interque hos Sacticium cohortis excubitorum profectum. Procedente 201 convivio illatus est de Bulgaris sermo; et imperatore multa ad caλαμπρῶς μετὰ δόξης πολλῆς καὶ τιμῆς ὑπεδέχθη δν καὶ ἐν τῇ Ἁγίᾳ τοῦ Θεοῦ Σοφίᾳ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς, τὸ κάλλος αὐτῆς θεάσασθαι καὶ τὸ μέγε θος. ᾿Απελθὼν οὖν καὶ τοῦ ναοῦ τὴν καλλονὴν καταπλαγεὶς καὶ τὸν πολυτελῆ κόσμον ὑπερθαυμάσας, καὶ ἀληθῶς Θεοῦ καταγώγιον τὸν ἱερὸν τουτονὶ χῶρον εἰπὼν, ὑπέστρεψεν εἰς τὰ ἴδια. Τῶν δὲ Βουλγάρων πά λιν εἰσβολὴν ποιησαμένων κατὰ τῆς Ῥωμαίων χώρας, καὶ τοῖς παλατίοις τῆς βασιλίδος ἐγγισάντων Θεοδώρας ὡς οὐδὲν ἦν τὸ προσιστάμενον, πυρὶ ταῦτα παρέδοσαν. Ὁ δὲ βασιλεὺς Ῥωμανὸς ἄριστον ποιησάμενος που XYLANDRI ET GOARI NOTÆ. Ex confœderatorum et subditorum ordinibus. Goar.

33 HISTORIARUM COMPENDIUM. 34 idonea locuto, cohortatoque eos ut fortiter in hostem irent ac pro sua propugnarent patria, universi alaorem suam operam in defendendis Christianis promiserunt. Postridie prima luce armatus Sactioius Bulgaros a tergo subsecutus est; ingressusque eorum castra, plerisque prædatum per agros vagantibus,omnes qui in castris erant occidit. Ex iis qui effugerant Bulgari re cognita in castra redeunt: commissaque pugna ipsi integri viribus defatigatos antegresso prœlio Romanos fundunt, Sacticio cum paucis aliis eorum impetum fortiter subsistentibus. Atque is cum aliquandiu preclare pugnasset multosque hostium dejecisset, cum premeretur, equo habenas laxat ac fugæ se dat. In cujusdam autem amnis transitu equus in cœno cum hæsisset, Bulgari eum assequuntur, vulnusque in anum et femur mortiferum accipit. Equo tamen e cœno evulso industria famulorum, atque iis modo fugientibus modo ad ingruentium Bulgarorum depulsionem se vertentibus, usque ad Blachernas evadit; positusque in 802 templo Sancti Sepulcri proxima nocte vitam cum morte commutat, magno luctu non imperatori modo, sed et universo exercitui ac populo Romano relicto. λυτελὲς τοὺς τῶν ταγμάτων ἄρχοντας συνεκάλεσε. lefaciendos animos adque virtutem concitandos συνῆν δὲ τούτοις καὶ ὁ τὴν ἐπωνυμίαν Σακτίκιος, τοῦ τάγματος ἄρχων τῶν ἐξκουβίτων. Ἐπίδοσιν δὲ λαμβανούσης τῆς εὐωχίας λόγος ἐκινήθη περὶ τῶν Βουλγάρων. Καὶ τοῦ βασιλέως ἐπαγωγὰ πολλὰ εἰρη κότος, πρὸς ὁρμὴν ἐπανιστῶντα ἐνθουσιώδη καὶ παρ ρακαλοῦντα εὐψύχως ἐξελθεῖν κατὰ τῶν ἐναντίων καὶ τῆς σφῶν ὑπεραγωνίσασθαι πατρίδος, πάντες συνέθεντο ἑτοίμως ἐξελθεῖν καὶ τῶν Χριστιανῶν ὑπεραγωνίσασθαι. Ἕωθεν οὖν καθοπλισθεὶς ὁ Σα κτίκιος, ὄπισθεν τῶν Βουλγάρων γενόμενος καὶ εἰς τὸ στρατόπεδον αὐτῶν εἰσελθὼν τῶν πλειόνων ἐπὶ διαρπαγὴν σκύλων σκεδασθέντων κατὰ τὴν χώραν, πάντας τοὺς ἐν τῇ πρεμβολῇ εὐρεθέντας κατέσφαξε. Μαθὸν οὖν τὸ πλῆθος τῶν Βουλγάρων ὑπὸ τῶν διαδράντων τὸ γεγονὸς ὑποστρέφουσιν ἐν τῷ στρατοπέδῳ. Καὶ συμπλοκῆς γενομένης, ἀκμῆτες οι Βούλγαροι πρὸς κεκμηκότας μαχόμενοι καὶ ἀκραιφνεῖς πρὸς ἤδη τῷ προηγησαμένῳ πολέμῳ κεκακωμένους ἄνδρας τρέπουσι τὸν Σακτίκιον σὺν ὀλίγοις τὴν προσβολὴν τῶν ἐναντίων δεξάμενον. Γενναίως οὖν ἀγωνισάμενος καὶ πολλοὺς ἀνελὼν τῶν πολεμίων, ἐπειδὴ κατισχύετο, μεθίησι τοῦ ἵππου τὸν χαλινὸν, καὶ νῶτα δοὺς ἔφυγεν. Ἔν τινι δὲ ποταμῷ γενόμενος καὶ τοῦτον διαπερῶν, καὶ τῇ ἰλύϊ τοῦ ἵππου ἐμπαγέντος, καταλαμβάνεται παρὰ τῶν Βουλγάρων καὶ δέχεται πληγὴν καιρίαν κατὰ τῆς ἔδρας καὶ τοῦ μηροῦ. Καὶ τοῦ ἵππου δὲ ἀνασπασθέντος ἐκ τῆς ἰλύος σπουδῇ καὶ συνεργίᾳ τῶν αὐτοῦ θεραπόντων, νῦν μὲν φεύγων, νῦν δ᾽ ὑποστρέφων μετὰ τῶν ὑπ᾽ αὐτὸν καὶ τοὺς ἐπιόντας ἀνακόπτων Βουλγάρους, διασώζεται μέχρι τῶν Βλαχερνῶν, καὶ ἐν τῷ ναῷ τῆς Ἁγίας Σοροῦ τεθεὶς τῇ ἐπιούσῃ νυκτὶ ἐτελεύτησε, μέγα πένθος οὐ τῷ βασιλεῖ μόνον, ἀλλὰ καὶ τῷ στρατῷ καὶ παντὶ τῷ πλήθει Ῥωμαίων ἀπολιπών: Alia deinde ab imperatore facta defectio in Chaldia instinctu patricii Bardæ, cognomento Boilæ, qui ei præsidebat. Principes novarum rerum moliendarum fuerunt Adrianus quidam Chaldæus et Tatzates Armenius, homines prædivites. Ii occupato castello Paipertis contra imperatorem arma sumebant. Sed Joannes Curcuas, scholarum domesticus, qui tum forte Cæsareæ erat, celeriter supervenit et coitionem eam dissipavit. Deprehensorumque primariis oculos eruit, et bona eorum publicavit, obseuros ac pauperes impune quo liberet discedere jussit. Unus Tatzales, castello quodam occupato, quod in sublimi erat situm colle, fide impunitatis a domestico scholarum accepta, Cpolin venit, ibique manglabitæ honore præditus [Ρ. 622] Εγένετο δὲ καὶ ἑτέρα τις ἀποστασία κατὰ τοῦ βασιλέως ἐν Χαλδία ὑποθήκῃ τοῦ στρατο ηγοῦντος αὐτῆς Βάρδα πατρικίου τοῦ Βοΐλα. Εξῆρχον δὲ τοῦ νεωτερισμοῦ ᾿Αδριανός τις Χαλδαῖος καὶ Τατζάτης ὁ ᾿Αρμένιος, πλούσιοι σφόδρα. Κατασχόντες οὖν οὗτοι φρούριον τὸ λεγόμενον Παίπερτε κατὰ τοῦ βασιλέως ὡπλίζοντο. Αλλ᾽ ὀξὺς ἐπιφα νεὶς ἔτυχε γὰρ ἐνδημῶν ἐν Καισαρεία) ὁ τῶν σχο λῶν ἐξηγούμενος Ἰωάννης ὁ Κουρκούας τὴν σύστασιν διεσκέδασε, τοὺς ἐμφανεστέρους τῶν κατασχεθέντων ἀποτυφλώσας καὶ τὰς οὐσίας αὐτῶν δημεύσας, τοὺς δὲ πενιχροὺς καὶ ἀσήμους ἀθώους κελεύσας ὅπη βούλονται ἀπιέναι. Μόνος δὲ ὁ Τατζάτης φρούριον ἐπί τινος ὑψηλοῦ λόφου κατεσκευασμένον κατεσχηχώς, καὶ λόγον τοῦ μή τι κακὸν παθεῖν δεξάμενος ἀπὸ τοῦ δομεστίκου τῶν σχολῶν καὶ λαβὼν, εἰσῆλθεν ἐν in domo manganorum custoditus est; cumque τῇ βασιλίδι, καὶ τῇ τοῦ μαγκλαβίτου ἀξίᾳ " fugam moliretur, deprehenso oculi sunt effossi. GOARI NOTÆ. - XYLANDRI ET Dubito de hoc loco. Σορός tumulum signifcat et sepulcrum. Forte fuit ædes in Blachernis, sepulcri in quo Christus depositus fuit similitudinem referens, quale Spiræ Nemetum suburbanum, et alia alibi visuntur, zum heiligen Grab, et fit mentio paulo post. XYL. Templum est illud, in cujus sacratiore loculo sanctissimæ Deiparæ veslis et zona in Blachernis asservabantur. ĠOAR. Chaldia regio est, ut apparet, Syriæ, hoc quidem loco; nam in Nicephori Phocæ imperio diserte Calabria ascribitur. Ex Basilio Romani F. ubi Phoca contra Durum res gestæ describuntur, Iberia vicinam fuisse Chaldiam videri potest. XYL. Τῇ Quod sit manglabitæ, vel ut supra scriptum est, manclabita officium, nescio. Talia videntur etiam mysticus et stypeiota et quem alias palκτωρα, paulo post ipse παραδυναστεύοντα videlur dicere, quasi vicarium imperatoris. XYL. τοῦ μαγγλαβίτου ἀξίᾳ τιμηθείς. An non μαγγά 6ta merebatur Xylander experiri, qui tain dure Cedrenum ἐμαγγλάβισεν? Αt nescivit, inquit. 18 itaque cornicularius et clavicularius dicitur apud Pancirollum in Not. Imp. c. 11, et est unius cohortis principem stipantis præpositus, et ad ejus nutum, ceu sententiis reorum exsequendis præfectus, sontes quosque ab eo damnatos, eodem

• 35 GEORGII CEDRENI 36 Bardas Boilas, quod ei imperator bene volebat, τιμηθεὶς ἐν τῷ οἴκῳ τῶν μαγγάνων τηρεῖτο. Δρα nullam aliam pœnam dedit quam quod rasus et monachus est factus. Interim Simeon Bulgarorum princeps Adrianopolim vallo fossaque cingit ei obsidet ac magno studio oppugnat. Præerat ei urbi Leo patricius, 303 quem ob præproperum in hostes impetum vocabant Moroleonem quasi stultum leonem. Is oppugnationem fortiter sustinebat, et modo Bulgaros irruentes de muro profligabat, modo portis apertis in eos acerrimum impetum dabat facileque pellebat. Sed oppidani cibo defciente ac lame graviter premente, cum alimentorum aliunde parandorum spes nulla affulgeret, penuria moti, urbem, se ducemque Bulgaris tradiderunt. Simeon Leonem nactus, et recordatus quanta is mala Bulgaris intulisset, innumeris suppliciorum formis excruciatum tandem acerba morte necavit, Bulgaricoque in urbe relicto præsidio discessit. Hoc præsidium audito contra se venire Romanum exercitum urbe relicta fugit; atque sic Adrianopolis a Romanis est recepta. τινες Ρωμαϊκὸν στρατόπεδον ἀκηκοότες ἥκειν κατ᾿ Αδριανούπολις ὑπὸ Ῥωμαίους ἐγένετο. σμὸν δὲ βουλευσάμενος ἁλίσκεται καὶ τῶν ἀφθαλμῶν στερεῖται. Βάρδας δὲ ὁ Βοΐλας φιλίως πρὸς αὐτὸν διακειμένου τοῦ βασιλέως ἀπεκάρη μοναχός, μηδὲν ἄλλο πεπονθὼς ἀνιαρόν. Συμεὼν δὲ ὁ τῶν Βουλγάρων ἄρχων, τὴν Ἀδριανούπολιν καταλαβὼν καὶ ταύτην χάραξι καὶ τάφροις περιστοιχίσας, ἐπιμελῶς ἐπολιόρκει. Εστρατήγει δὲ τῆς πόλεως ὁ πατρίκιος Λέων, ὃν διὰ τὴν ὀξύῤῥοπον πρὸς τοὺς πολέμους ὁρμὴν Μωρολέοντα ἐκάλουν. Οὗτος εὐψύχως τὴν πολιορκίαν ἐδέξατο, καὶ γενναιοτάτως ποτὲ μὲν ἀπὸ τοῦ τείχους τοὺς προσιόντας τῶν Βουλγάρων ἠμύνετο, ποτὲ δὲ τὰς πυλίδας ἀναπεταννὺς ἐπετίθετο σὺν ῥύμῃ ἀνυποστάτῳ καὶ ῥᾳδίως ἐτρέπετο. Ἐπεὶ δὲ ὁ σῖτος τοὺς ἐν τῇ πόλει ἐπιλελοίπει καὶ λιμὸς ἐπίεζε τοὺς ἔνδοθεν κραταιός, μηδαμόθεν ἐλπίδα ἔχοντες ἐπισιτισμοῦ, τῇ ἐνδείᾳ πεισθέντες προδεδώκασι τὴν πόλιν καὶ ἑαυτοὺς καὶ τὸν στρατηγὸν τοῖς Βουλγάροις· ὃν χειρωσάμενος ὁ Συμεών, καὶ ὧν εἰς τοὺς Βουλγάρους ἐνεδείξατο μεμνημένος κακῶν, μυρίαις αικίαις τιμωρησάμενος τελευταῖον ἀπέκτεινε θανάτῳ πικρῷ. Βουλγάρους οὖν ἐπιστήσας φύλακας τῇ πόλει ὑπεχώρησεν ο αὐτῶν καταλιπόντες τὴν πόλιν ἔφυγον, καὶ πάλιν ἡ Eo tempore Leo etiam Tripolita cum magna classe Romanos invasit. Quem in Lemno naves in statione habentem subito adortus Joannes Radenus patricius, rei navalis drungarius, facile vicit, Agarenis fere omnibus exstinctis, soloque Tripolita fuga elapso. Mense Septembri, indictione secunda, Simon, Bulgarorum princeps, cum omnibus copiis expeditiodem contra Cpolin suscipit; populatusque Macedoniam et in Thraoiam incendiis grassatus, obviis quibusque vastatis,proxime Blachernas 304 castra ponit. Inde postulat ut ad se mittantur Nicolaus patriarcha aliique procerum,de componenda pace collocuturi. Datis mutuo obsidibus, ut ab insidiis omaia tuta essent, ao patriarcha juramentis fidente, quæsitum est qui senatores cum eo exire deberent. Delecti patricius Michaelus Stypeiota et Joannes mysticus ac tum gubernandarum rerum socius: nam Joannes rector apud imperatorem delatus criminis jam tum palatio discesserat, inque suo monasterio monachus factus erat. Cum legati ad Simeonem venissent ac de pace essent collocuXYLANDRI ET spectante, castigat. Eam Bardariotarum fuisse suo tempore Codinus refert, de quibus: Κρέμανται δὲ ἐπὶ ζώνης ἑκάστου τούτων λώροι, οὓς καλοῦσι μαγ γλάβια (sic ille scribit), ήγουν βακτηρίας ἢ βάβδους. μαστίζειν τοὺς ἀξίους μαστίζεσθαι. Leo Grammaticus: ᾿Αποστέλλει μαγλαβίτην (ita legit ille) τὸν Μαυροθεόδωρον ξίφει ἀνελεῖν τὸν μοναχόν. Turco Græcis plura mutuati ad conspectum imperatoris præcursorem habent μαγγλαβίτην (bujurdi sua lingua vocant), ad ejus nutum reum quemque suppliciis extremis subjicere paratum. Ao princeps ipse, regia deposita plebeiaque assumpta veste, vicos circumit nonnunquam et anfractus viarum, si cuncta in pace ordine quiete composita sint exploraturus: sin tumultuantes rixantes incompositos ac imperii jussa spernentes cives aut militiæ ascriΤότε δὲ καὶ Λέων ὁ Τριπολίτης μετὰ δυνάμεως πολλῆς καὶ πλοίων πολεμικῶν ἐξῆλθε κατὰ Ῥω μαίων· ὃν ἐν τῇ νήσῳ Λήμνω ναυλογοῦντα Ιωάννης πατρίκιος καὶ δρουγγάριος τῶν πλωίμων ὁ Ῥαδηνὰς αἰφνίδιον ἐπιφανείς ραδίως ἐτρέψατο, τῶν ᾿Αγαρηνῶν σχεδόν πάντων ἀνῃρημένων, τοῦ δὲ Τριπολί του μόνου φυγῇ τὴν σωτηρίαν πορισαμένου. Σεπτεμ βρίῳ δὲ μηνὶ, ἰνδικτιῶνος β', [Ρ. 623] ὁ ἄρχων Βουλγαρίας Συμεών πανστρατὶ κατὰ τῆς Κωνσταντι νουπόλεως ἐκστρατεύει, καὶ ληίζεται μὲν Μακεδονίαν, ἐμπιπρᾷ δὲ τὰ ἐπὶ Θρᾴκης χωρία, καὶ πάντα καταστρέφει τὰ ἐν ποσί. Εγγιστα δὲ Βλαχερνῶν στρατόπεδον πήξας ἐπεζήτησεν ἀποσταλῆναι αὐτῷ τὸν πατριάρχην Νικόλαον και τινας τῶν ἐν τέλει ὥστε περὶ εἰρήνης διαλεχθῆναι. Λαβόντες οὖν ὁμής ρους παρ' ἀλλήλων ὡς οὐδεμία τις ἐπακολουθήσει ἐπιβουλὴ, καὶ τοῦ πατριάρχου τοῖς ὅρκοις ἀναθαρρήσαντος, γέγονε λόγος ὁποίους δεῖ τῶν συγκλητικῶν τούτῳ συνεξελθεῖν. Προεκρίθη γοῦν ὁ πατρίκιος Μι χαὴλ ὁ Στυπειώτης καὶ Ἰωάννης ὁ μυστικὸς καὶ παραδυναστεύων ἤδη γὰρ Ιωάννης ὁ ῥαίκτωρ GOARI NOTÆ. ptos comperiat, a manglabitis viæ comitibus ac suppliciorum instrumentis jam prius instructis extemplo corripi jubet, simulque pœnis vel neci tradi,omissis judiciorum tardis ambagibus, imperat. GOAR. Imperatoris amicus, qui nimirum consiliis et monitis imperatori in administranda re publica fideliter assistit: quem nunc imperii subadjuvam et publici status administrum vocitare solemus. Is quoque in palatio morabatur. Jamjam enim κατα ιβάζεσθαι τοῦ παλατίου, ex eo deturbari, simul tamen συγχωρεῖσθαι εἰσέρχεσθαι προσκυνεῖν τὸν βασιλέα, ut ad imperatorem veneraturus ac salutaturus accederet, potestatem accipere conspicietur. GoAR.

! 37 HISTORIARUM COMPENDIUM. 38 διαβληθεὶς πρὸς τὸν βασιλέα, κατελθὼν τοῦ παλα- turi, ita eos Bulgarus dimisit ut ostenderet se ip τίου, ἐν τῇ αὐτοῦ μονῇ τὴν κοσμικὴν ἀπεχείρατο τρίχα. Αφικομένους οὖν αὐτοὺς πρὸς τὸν Συμεών καὶ μέλλοντας κινεῖν λόγους περὶ εἰρήνης, τούτους μὲν ἀπεπέμψατο, αὐτὸν δὲ τὸν βασιλέα Ῥωμανὸν ἐπεζήτει θεάσασθαι· πεπληροφόρητο γὰρ ἄνδρα συνετὸν αὐτὸν εἶναι καὶ ἀληθῆ, Ασπασίως δὲ ὁ Ῥωμα νὸς ἐδέξατο τοῦτο. ᾿Αποστείλας οὖν ἐν τῷ τοῦ Κοσμιδίου αἰγιαλῷ κατεσκεύασεν ἐν τῇ θαλάσσῃ ὀχυρωτάτην ἀπόβασιν, ὥστε τὴν βασιλικὴν τριήρη διακο πλέουσαν ἐν αὐτῇ προσορμίζεσθαι, περιφράξας αὐτὴν πάντοθεν διατειχίσμασι, Μέσον δὲ θριγκίον γενέσθαι προσέταξεν, ἔνθα ἀλλήλοις ἔμελλον ὁμι λεῖν. Ὁ δὲ Συμεὼν ἀποστείλας ἐνέπρησε τὸν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου ναὸν τὸν ἐν τῇ Πηγῇ, ἂν ὁ βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς ἐδομήσατο, ἐπυρπόλησε δὲ καὶ τὰ κύκλῳ σύμπαντα, καὶ δῆλος ἦν ἐκ τούτου μὴ εἰρήνην ζητῶν. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἐν τῷ ναῷ γενόμε νος τῶν Βλαχερνῶν ἅμα τῷ πατριάρχῃ, καὶ ἐν τῇ Αγία Σορῷ εἰσελθὼν καὶ ἱκετηρίας ᾠδὰς ἀποδοὺς τῷ θεῷ, τὸ ὠμοφόριον τῆς Θεοτόκου λαβὼν ἐξῄει τοῦ ναοῦ, ὅπλοις ἀσφαλέσι φραξάμενος. Τὸν σὺν αὐτῷ οὖν στόλον κοσμήσας ἀριπρεπῶς τὸν ὡρισμένον κατείληφε τόπον, Ἐννάτη τοῦ Νοεμβρίου μηνός ἦν ὅτε ταῦτα ἐγίνετο. Παρεγένετο δὲ καὶ ὁ Συμεών, πλῆθος ἐπαγόμενος εἰς πολλὰς διῃρημένον τὰς πα ρατάξεις καὶ τὰς ἰδέας· οἱ μὲν γὰρ ἦσαν χρυσάσπιδες καὶ χουτᾶ δόρατα ἔχοντες, οἱ δὲ ἀργυράσπιδες, οἱ δὲ χαλκάσπιδες, οἱ δὲ ἄλλῃ χροιᾷ ὡς πη ἑκάστῳ ἐξέχει, ἐκεκόσμηντο. Οἵτινες μέσον αὐτὸν εἰληφότες τὸν Συμεὼν ὡς βασιλέα εὐφήμουν Ῥωμαϊκῇ τῇ φωνῇ. Πάντες δὲ οἱ ἐν τέλει καὶ ὁ ἀστικὸς δῆμος ἐκ τῶν τειχῶν ἐθεῶντο τὰ δρώμενα. Πρῶτος οὖν δ βασιλεὺς Ρωμα ὡς τὴν εἰρημένην αποβάθραν καταλαβὼν τὸν Συμεὼν ἐξεδέχετο. Ὅμηρα δὲ δόντες ἀλλήλοις, καὶ τὴν ἀποβάθραν οι Βούλγαροι διερευνήσαντες ἀκριβῶς, μή πού τις δόλος ἢ ἐνέδρα κρύπτηται, τότε κατελθεῖν τὸν Συμεὼν τοῦ ἵππου προετρέψαντο καὶ εἰσελ θεῖν πρὸς τὸν βασιλέα. Ησπάσαντο γοῦν ἀλλήλους, καὶ περὶ εἰρήνης ἤρξαντο διαλέγεσθαι. [Ρ. 624] 1 Φασὶ δ᾽ οὖν εἰπεῖν τὸν Ῥωμανὸν πρὸς τὸν Συμεών Ακήκοα σε Χριστιανὸν ἄνθρωπον καὶ θεοσεβή, βλέπω δὲ τὰ ἔργα μηδαμῶς τοῖς λόγοις συμβαί νοντα. Εἰ μὲν γὰρ ἀληθῶς Χριστιανὸς ὑπάρχεις, πῆσον ποτε τὰς ἀδίκους σφαγὰς καὶ τὰς χύσεις τῶν ἀνοσίων αἱμάτων, καὶ σπεῖσαι μεθ᾿ ἡμῶν τῶν Χρι στιανῶν, Χριστιανὸς καὶ αὐτὸς ὢν καὶ ὀνομαζόμενος, καὶ μὴ θέλε μολύνεσθαι Χριστιανῶν δεξιὰς αἵμασιν ὁμοπίστων Χριστιανῶν. Ἄνθρωπος εἰ καὶ αὐτὸς, θάνατον προσδοκῶν καὶ ἀναστασιν, καὶ κρίσιν, καὶ ἀνταπόδοσιν τῶν βεβιωμένων. Σήμερον ὑπάρχεις, καὶ αύριον εἰς κόνιν διαλυθήσῃ. Εἰ πλούτου ἐρῶν ταῦτα ποιεῖς, ἐγώ σε τούτου ἐμπλήσω εἰς κόρον. Μόνον ἄσπασαι τὴν εἰρήνην καὶ ἀγάπησον τὴν ὁμόνοιαν, ἵνα καὶ αὑτὸς βίον ζήσης εἰρηνικὸν καὶ ἀναίμακτον, καὶ οἱ Χριστιανοί παύσωνταί ποτε κατ' 1 Π sius imperatoris congressum expetere, quem precerto habebat virum esse prudentem atque veracem. Pergratum id fuit Romano, misitque illico qui in littore Cosmidii in mari tutissimum egressui e nave locum pararent, ut eo imperatoria triremis appellere posset. Eum undique munitionibus circumdedit; ac in medio jussit tabulatum attolli, in quo erant collocuturi. Interim Simeon missis suis templum Deiparæ ad Fontem incendit, ab Justiniano conditum. Sed et vicina circum omnia igne vastabat; satisque apparebat pacem ei cordi non esse. Romanus cum patriarcha fanum Blachernense et Sacrum sepulcrum ingressus, Deum comprecatus, accepto beatæ Virginis 305 humerali, templo β exiit. Cumque et se diligenter armasset et comitatum suum decenter ornasset, ad definitum locum se contulit. Acta hæc nona die Decembris. Eodem venit et Simeon, multitudinem adducens variis ordinibus ac formis distinotam: alii namque erant aureis scutis ornati et aureis hastis, alii argenteis clypeis, alii æreis, alii aliorum colorum, prout cuique visum fuerat. Ii in medium sui Simeonem recipiebant,ao Romana voce regem consalutabant. Omnes proceres et civium multitudo,quæ gererentur, de muris spectabant. Prior Romanus locum exscensionis dictum occupavit, et Simeonem exspectavit. Datis ultro citroque obsidibus, Bulgari cum locum diligenter pervestigassent, ne quis dolus aut insidiæ laterent, Simeonem equo descendere jusserunt et ad imperatorem intrare. Ibi cum se mutuo consalutassent, de pace colloqui ceperunt. Ac ferunt Romanum hæc verba ad Bulgarum fecisse: «Hominem te esse Christianum et pium audivi, sed facta tua famæ minime respondent. Si enim re vera es Christianus, finem tandem fac cœdium et fundendi sanguinis insontis,pacemque cum nobis Christianis Christianus et ipse compone, neque fac ut dextræ Christianorum poliuatur sanguine eumdem Christum colentium. Homo et ipse es, mortem opperiens et resurrectionem et judicium ac dignam vita acta 206 mercedem. Hodie vivis, et cras in pulverem dissolveris. Si divitiarum cupiditas te ad hæc agenda impellit, ego ad satietatem usque te iis opplebo: tantum pacem amplectere et concordiam dilige, ut ipse quoque vitam pacatam degas ac incruentam,et tandem Christiani desinant contra se invicem arma ferre.» His verbis hacque submissione imperatoris ad verecundiam ductus Simeon promisit se pacem facturum; et peracta salutatione discessum est, cum quidem magnificentissima dona Simeoni imperator dedisset. Dignum est relatu prodigium quod tunc accidit.Nam ferunt colloquentibus principibus duas aquilas supra eos volitasse, et cum clangore se conjunxisse, moxque divulsas fuisse, ita ut altera ad urbem altera in XYLANDRI ET GOARI NOTÆ. Ωμοφορίου, vestem B. Virginis ibi repositam. GoAR.

1 , 39 GEORGII CEDRENI 40 Thraciam avolaret. Id, qui augurio aliquid tribue- ἀλλήλων όπλα κινοῦντες.» Καὶ ταῦτα μὲν εἶπεν ὁ bant, signum inauspicatum interpretati sunt, et infecta pace discessum iri judicarunt. Simeon ad suos reversus proceribus moderationem imperatoris et liberalitatem narravit. βασιλεὺς, αἰδεσθεὶς δὲ ὁ Συμεὼν τὴν τούτου ταπεί νωσιν ὑπέσχετο τὴν εἴρηνην ποιήσασθαι. Καὶ ἀσπα σάμενοι ἀλλήλους διεχωρίσθησαν, τοῦ βασιλέως δώροις μεγαλοπρεπέσι δεδιωσαμένου τὸν Συμεών. Συμβέβηκε δὲ τι τεράστιον τότε, ὡς ἄξιον εἶναι καὶ διηγήσασθαι. Δύο φασὶν ἀετοὺς τῶν βασιλέων όμι λούντων ἄνωθεν αὐτῶν ὑπερπτῆναι, κλάγξαι τε καὶ ἀλλήλοις συμμίξαι καὶ παραυτίκα διαζευχθῆναι, καὶ τὸν μὲν ἐπὶ τὴν πόλιν ἐλθεῖν, τὸν δὲ ἐπέ τὴν Θρᾴκην ἀποπτῆναι. Τοῦτο δὲ οἱ περὶ τὰς ὀρνιθοσκοπίας ἐπτοημένοι οὐκ αἴσιον ἔκριναν οιωνόν· ἀσυμβάτους γὰρ διαλυθήσεσθαι ἐπὶ τῇ εἰρήνῃ ἀμφοτέρους ἔφησαν. Ὁ δὲ Συμεὼν ἀποστρέψας τοῖς οἰκείοις ἄρχουσι τὴν τοῦ βασιλέως ἐξηγεῖτο μετριότητα καὶ τὸ πρὸς τὰ χρήματα προετικόν τε καὶ ἐλευθέριον. Festo Christi natalitio, indictione secunda, Romanus duos suos filios Stephanum et Constantinum coronat in Magno Templo: reliquum Theophylactum patriarcha radit ac clericum facit, et subdiaconum ac syncellum designat, cum prius in sanctuaΚατὰ δὲ τὴν ἑορτὴν τῶν Χριστουγέννων ινδικτιῶνος β', Ῥωμανὸς ὁ βασιλεὺς στέφει τοὺς δύο υἱοὺς αὐτοῦ, Στέφανον καὶ Κωνσταντῖνον, ἐν τῇ Μεγάλη Εκκλησίᾳ· τὸν δὲ λοιπὸν υἱὸν αὐτοῦ Θεοφύλακτον δ πατριάρχης ἀπέκειρε κληρικόν, χειροτονήσας αὐτὸν rium intrasset officium subdiaconi gerens.Joannem ὑποδιάκονον, προχειρισάμενος καὶ σύγκελλον, πρόporro mysticum et gubernandarum rerum socium patricia 307 ao proconsulari dignitate ornavit imperator. Die Maii decima quinta, indictione tertia,moritur Nicolaus patriarcha, cum a secunda designatione munus suum gessisset annos tredecim. Augusto mense successor ei creatur Stephanus, Amasim metropolita. Porro mysticus affectat imperii defertur, ad hoc usus consilio Cosma pa. tricii logothetæ dromɩ, qui eum sibi generuın aınliebat, et palatio ejicitur, permisso tamen ut adorandi imperatoris causa id ingrederetur. Nam imperator eum diligebat, ideoque prorsus excludere nolebat. Instantibus tamen accusatoribus, et crimina ei objecta vera esse demonstrantibus,imperator rem perscrutatus, cum deprehenderet non aliter quem ii retulerant habere, capere mysticum et quæstiones de eo exercere statuit.Quod is præsentiens in monasterium Monocastanum confugit, ibique monachus est factus. Patricium Cosmam logothetam in Horologio imperator male multatum officio deposuit. Loco mystici substituit protovestiarium Theophanem et eadem potestate auxit. Sub idem tempus in Thracia terræ motus hiatusque terribiles fuerunt, multæque domus et templa una cum ipsis hominibus absorpta sunt. Maio mense, indictione 15, Simeon Bulgarorum princeps in Chrobatos duxit; ab iisque in angustiis montium prælio victus omnem suum 308 amisitexercitum.Joannes autem quidam astronomus Romanum accessit, eumque monuit uti mittat aliquem qui amputet caput columnæ, quæ supra Xerolophi fornicem posita occidentem respiciebat: ita enim Simeonem, cui illa fatalis erat, statim periturum. Exsecutus hoc est imperator: et qua hora XYLANDRI ET Hunc locum, secutus conjecturas et ea que sequuntur, ita legi, ut si και non ante ὑποθήκη sed ante καταβιβάζεται esset scriptum. Apparet enim Cosmam genero suo favisse et in affectando regno consiliis juvisse, quare et magistratus ei fuit τερον διελθόντα εἰς τὰ ἄγια μετὰ τοῦ τάγματος τῶν ὑποδιακόνων. Ετίμησε δὲ καὶ τὸν μυστικὸν ᾿Ιωάνἀνθο την καὶ παραδυναστεύοντα πατρίκιον καὶ ύπατον. ιε' δὲ Μαΐου μηνός, ινδικτιῶνος γ΄, τελευτᾷ ὁ πατριάρχης Νικόλαος, κρατήσας ἐν τῇ δευτέρα ἀναῤῥήσει ἔτη ιγ'· καὶ καθίσταται Αὐγούστῳ μην πατριάρχης ὁ τῆς ᾿Αμασείας μητροπολίτης Στέφα νος. Κατηγορήθη δὲ καὶ ὁ μυστικὸς ὡς τὴν βασιλείαν σφετεριζόμενος, καὶ ὑποθήκῃ τοῦ πατρικίου Κοι σμᾶ καὶ λογοθέτου τοῦ δρόμου, μνηστευομένου τοῦτον εἰς τὴν ἑαυτοῦ θυγατέρα, καταβιβάζεται τοῦ παλατίου. Συγχωρεῖται δ' ὅμως εἰσάρχεσθαι καὶ προσκυνεῖν τὸν βασιλέα· στέργων γὰρ αὐτὸν ὁ βα σιλεὺς τελέως απώσασθαι οὐκ ἐβούλετο. Εγκειμέ νων δὲ τῶν κατηγόρων καὶ σαφῆ διεκνύντων τὴν κατηγορίαν, [P. 625] ἐρευνήσας ὁ βασιλεὺς καὶ ἀληθῆ τὰ κατ᾿ αὐτοῦ εὑρὼν λαληθέντα ἔμελλε κατασχεῖν καὶ ἐξετάσαι· ὁ δὲ τοῦτο προγνούς φυγῃ τὴν Μυνοκάστανον μονὴν καταλαμβάνει καὶ ἀποκείρεται μοναχός. Τὸν δὲ πατρίκιον Κοσμᾶν καὶ λογοθέτην αἰκισάμενος ὁ βασιλεὺς ἐν τῷ ὡρολογείῳ παρέλυσε τῆς ἀρχῆς. Προβάλλεται δὲ ἀντὶ τοῦ μυστικοῦ Ἰωάννου τὸν πρωτοβεστιάριον Θεοφάνην παραδυναστεύοντα. Εγένετο τηνικαῦτα καὶ σεισμὸς ἐν τῷ θέματι τῶν Θρακησίων καὶ χάσματα γῆς καταπληκτικά, ὥστε πολλά χωρία καὶ ἐκκλησίας αὐτάνδρους καταποθῆναι. Μαΐῳ δὲ μηνὶ, ινδικτιῶνος ιε', εἰσβολὴν Συμεὼν ὁ τῆς Βουλγαρίας ἄρχων ἐποιήσατο κατὰ χρωβάτων καὶ συμβαλών μετ᾿ αὐτῶν καὶ ἡττηθεὶς ἐν ταῖς τῶν ὀρῶν δυσχωρίαις ἅπαν τὸ ἑαυτοῦ ἀπώλεσε στράτευμα. Ἰωάννης δὲ τις ἀστρονόμος προσελθὼν τῷ βασιλεῖ ἔφησεν ὡς εἰ πέμψας ἀποκόψει την κεφαλὴν τῆς ἱσταμένης ἄνωθεν τῆς ἐν τῷ Ξηρολόφῳ ἁψῖδος καὶ πρὸς δύσιν βλεπούσης στήλης ἀποθανεῖται ὁ Συμεὼν παραυτίκα· αὐτῷ γὰρ ἐστοιχειώ GOARI NOTÆ. abrogatus, ut minime credam hoc judice vel auctore mysticum fuisse aula pulsum. XYL. Χραβάτων habet Zonaras. Στήλης, simulacri, statuæ. Ei namque caput dejecit imperator. GQAR.

1 ! 6 41 HISTORIARUM COMPENDIUM. σθαι τὴν τοιαύτην στήλην. Ὁ δὲ τοῖς ἐκείνου statum fuit abscissum caput, ea ipsa, quod diliπιθήσας λόγοις ἀπέτεμε τὴν κεφαλὴν τῆς στήλης genti inquisitione Romanus postea deprehendit, καὶ αὐτῇ τῇ ὥρᾳ, καθὼς ἀκριβωσάμενος ἔγνω δ Simeon in Bulgaria cordis morbo interiit. βασιλεὺς, ὁ Συμεὼν ἐν Βουλγαρίᾳ τέθνηκε νότῳ κατακαρδίῳ ἁλούς. Οι τελευτήσαντος τὴν τῶν Βουλγάρων ἀρχὴν Πέτρος κατέσχεν ὁ ἐκ τῆς δευτέρας αὐτοῦ γυναικὸς τῆς ἀδελφῆς Γεωργίου τοῦ Σουρσουβούλου, δν καὶ ἐπίτροπον τοῖς ἑαυτοῦ παισὶν ὁ Συμεὼν κατέστησε Μιχαὴλ γὰρ τὸν ἐκ τῆς προτέρας άποτεχθέντα παῖδα αὐτῷ ἔτι ζῶν ὁ Συμεὼν ἀπέκειρε μοναχόν. Τὰ γοῦν πέριξ ἔθνη, Τούρκοι, Σέρβοι, Χρωβάτοι καὶ οἱ λοιποί, τὴν τοῦ Συμεὼν ἀναμαθόντες τελευτὴν ἐκστρατεύειν κατὰ Βουλγάρων ἐβουλεύοντο. Κατέσχε δὲ καὶ λιμὸς μέγας σὺν ἀκρίδι τὸ Βουλγάρων ἔθνος, ἰσχυρῶς ἐκπιέζων καὶ καταδαπανῶν τὰ πλήθη καὶ τοὺς καρ τούς. Ἐδεδοίκεσαν μὲν οὖν οἱ Βούλγαροι καὶ τὴν τῶν ἄλλων ἔφοδον ἐθνῶν. ἐδεδίεσαν δὲ πλέον τὴν τῶν Ῥωμαίων ἐπέλευσιν. Βουλευσάμενος οὖν ὁ Πέτρος μετὰ τῶν περὶ αὑτὸν ἔγνω δεῖν ἐπιστρατεῦσαι Ρωμαίοις ἐπὶ καταπλήξει. Καταλαμβάνουσι τοίνυν τὴν Μακεδονίαν, Εἶτα μαθόντες ὡς ἔξεισι κατ' αὐτῶν ὁ βασιλεὺς, πέμπουσι λάθρα τινὰ μοναχὸν Πέτρος τε ὁ ἄρχων Βουλγαρίας καὶ ὁ τῶν παίδων τοῦ Συμεὼν ἐπιτροπεύων Γεώργιος, γράμματα ἐπαγόμενον. Ὡς βούλονται δὲ Ῥωμαίοις σπείσασθαι, τὰ γράμματα ἔφραζεν, εἰ αἱροῦνται δὲ, καὶ γαμικὸν συν πήσασθαι συνάλλαγμα μετ᾿ αὐτῶν. Ον ἀφικόμενον ὁ βασιλεὺς ἀσμενέστατα προσδεξάμενος, εὐθέως ἀπέστειλε μετὰ δρόμωνος μοναχόν τινα Θεόδοσιον καὶ Κωνσταντῖνον βασιλικόν κληρικόν [Ρ. 626] τὸν Ρόδιον, συλλαλῆσαι τοῖς Βουλγάροις τὰ εἰς εἰρήνην ἐν Μεσημβρία Οἵτινες παραγενόμενοι καὶ τὰ εἰκότα διαλεχθέντες ὑπέστρεψαν διὰ ξηρᾶς ἅμα Στεφάλῳ τινὶ περιωνύμῳ ἐν Βουλγαρία· κατόπιν δὲ τούτων παρεγένετο καὶ ὁ ἐπίτροπος Γεώργιος ὁ τοῦ Σουρσουβούλου καὶ ἄλλοι τινὲς τῶν ἐπιφανῶν. Καὶ εἰς ὄψιν ἐλθόντες τῷ βασιλεῖ, θεασάμενοι δὲ καὶ τὴν θυγατέρα Χριστοφόρου τοῦ βασιλέως Μαρίαν καὶ ἐπ' αὐτῇ μεγάλως ἀρεσθέντες (ἦν γὰρ ὑπερφέρουσα τῷ κάλλει), ἔγραψαν τῷ Πέτρῳ διὰ τάχους παραγε νέσθαι, σύμφωνα ποιησάμενοι πρότερον περὶ τῆς εἰρήνης. Απεστάλη δὲ καὶ Νικήτας μάγιστρος, ὁ τοῦ βασιλέως συμπένθερος Ρωμανοῦ, ὑπαντῆσαι καὶ ἀγαγεῖν τὸν Πέτρον μέχρι τῆς βασιλίδος. Οι καταλαβόντος ἐν Βλαχέρναις, ὁ βασιλεὺς μετὰ τριχτοὺς ἐλθὼν τοῦτον ἐδέξατο καὶ ἡσπάσατο και φιλο. τίμως ἐδεξιώσατο. Αλλήλοις οὖν τὰ εἰκότα προσομιλήσαντες τά τε τῆς εἰρήνης σύμβολα καὶ τὰ τοῦ γάμου ἐπεραιώσαντο, τοῦ πρωτοβεστιαρίου Θεοφά νας ἐν πᾶσι μεσολαβοῦντος. Καὶ τῇ η' τοῦ Ὀκτωβρίου μηνὸς ἐξελθὼν ὁ πατριάρχης Στέφανος, ἅμα τῷ πρωτοβεστιαρίῳ Θεοφάνει καὶ πάσῃ τῇ συγκλήτῳ, εὐλόγησε Πέτρον τε καὶ Μαρίαν ἐν τῷ ναῷ τῆς υπεραγίας Θεοτόκου τῆς Πηγῆς, παρανυμφευόντων του πρωτοβεστιαρίου καὶ τοῦ Σουρσουβούλου. ΦαιXYLANDRI ET Qui ecclesiis in palatio inclusis ministrabat. GOAR. PATROL. GA. CXXII. Morte ejus Bulgariæ dominium ad Petrum rediit, filium ejus ex secunda uxore, sorore Georgii Sursubuli, quem et tutorem suis liberis Simeon constituit. Nam Michaelum idem ex priore sibi natum conjuge, viventem adhuc monachum fecerat. Vie cinæ igitur gentes, Turci, Servi, Chrobata atque alii, audita Simeonis morte Bulgaros bello petere statuebant. Sed et fame graviter premebantur. Bulgari, et locustæ fruges eorum depopulabantur atque absumebant. Itaque Bulgaris cum aliarum gentium tum Romanorum præcipue in se expeditionem metuentibus, Petrus re cum suis deliberata in Romanos bellum suscipit, ut iis terrorem in-. cuteret.Cumque in Macedoniam pervenisset, audito imperatorem Romanum contra se cum exercitu proficisci, ipse et Georgius liberorum 300 Simeonis tutor occulte monachum cum litteris mittunt, quibus continebatur cupere Bulgaros cum Romanis pacem ac fœdus conjungere, ac si Romanis ita videretur, nuptiis inter gentes contractis id firmari. Iis litteris acceptis Romanus, cum rem quam maxime probaret, statim celoce emisit Theodosium quemdam monachum et Constantinum Rhodium clericum aulicum,qui in Messembria cum Bulgaris de pace colloquerentur. Quo in colloquio cum res commode esset tractata, legati per continentem in urbem redierunt, comitante Stephano, cujus magnum erat inter Bulgaros nomen; eosque subsecutus est Gregorius Sursubulus aliique illustres aliquot viri. Hi ut cum imperatore congressi filiam Christiferi Cæsaris Mariam viderunt, eamque (erat enim formæ præstantissima) magnopere probaverunt, pacta pace, Petrum missis litteris absque mora venire jusserunt. Missus est etiam Nicetas magister, filii Romani socer, qui Petro obviam iret eumque Cpolin deduceret. Ubi ad Blachernas venit Petrus, imperator triremi eodem veotus eum excepit ac salutavit et honorifice tractavit, iisque inter se uti ex re erat collocutis, pacta pacis et matrimonii composita sunt, in omnibus iis protovesliario Theophane medium se ferente. Octobris die octava, patriarcha Stephanus 810 cum protovestiario Theophane et universo senatu egressus, conjugium Petri et Mariæ in fano Deiparæ ad Fontem sacrum faustumque esse jussit, sponsam comitantibus Theophane et Sursubulo. Nuptiis magnifice et sumptuoso cum splendore confectis, protovestiarius cum filia Cesaris urbem intravit. Tertium a nuptiis convivium instituit imperator ad Fontem, in loco ubi e navibus exire solebant, stante imperatoria celoce in eo loco: adhibuitque GOARI NOTÆ. Ad confinia Thraciæ et Hæmi montis radices, juxta Anchialum sita. Goar.

Λ 43 GEORGII CEDRENI convivio Petrum, Constantinum imperatorem ac δρῶν δὲ καὶ πολυτελῶν γενομένων τῶν γάμων, Christiferum. Ibi haud leviter tumultuati sunt Bulgari,Christiferum Constantino in faustis acclamationibus præponi debere contendentes. Eorumque petitioni imperator morem gessit. Omnibus paractis quæ in tali re fieri assolent. Maria cum suo marito solvit et in Bulgariam iter iniit, deducta a parentibus et protovestiario usque ad Hebdomum. Hoc pacto res in urbe actæ. εἰσῆλθεν ὁ πρωτοβεστιάριος ἅμα τῇ θυγατρὶ τοῦ βασιλέως ἐν τῇ πόλει. Τρίτην δὲ μετὰ τὸν γάμον ἐστίασιν ἐν τῇ τῶν Πηγῶν ἀποβάθρα ποιήσας ὁ βασιλεὺς, παρ' αὐτῇ τῇ ἀποβάθρα τοῦ βασιλικού δρόμωνος ἱσταμένου, συνειστιάθη τῷ Πέτρῳ. Παρῆσαν δὲ τῇ εὐωχίᾳ καὶ Κωνσταντῖνος ὁ βασιλεὺς καὶ Χριστοφόρος. Εγένετο δὲ στάσις οὐ μικρὰ παρὰ τῶν Βουλγάρων, ἐνισταμένων πρότερον εὐφη. μηθῆναι τὸν Χριστοφόρον, εἶτα τὸν Κωνσταντῖνον· ὧν τῇ ἐνστάσει παραχωρῶν ὁ βασιλεὺς Ῥωμανὸς ἐκέλευσεν οὕτω γενέσθαι. Πάντων δὲ τῶν ἐν τοῖς τοιούτοις εἰωθότων γίνεσθαι συντελεσθέντων, ἀπῆρεν ἡ Μαρία σὺν τῷ οἰκείῳ συζύγῳ καὶ τῆς πρὸς Βουλγαρίαν ήψατο, προ πεμφθεῖσα παρὰ τῶν γονέων αὐτῆς καὶ τοῦ πρωτοβεστιαρίου μέχρι τοῦ Ἑβδόμου. Καὶ τὰ μὲν ἐν τῇ πόλει τοῦτον ἐτελεῖτο τὸν τρόπον. At Joannes Curcuas, magister ac scholarum domesticus Syriæ, res agendo ac ferendo et obvia omnia proruendo, plurimaque castella et munitiones atque urbes barbaricas evertendo, usque ad nobilem illam Melitenam pervenit,eamque obsessam eo necessitatis redegit ut ad pacificationem obsessi cogerentur spectare. Venit ergo ad eum Apochapsus 311 Ameri prognatus, Melitens ameras, et Aposalathus, qui militibus Melitenæ legentibus præerat; quos comiter exceptos domesticus ad imperatorem misit, iique pacificatione confecta domum redierunt, sociis ac amicis Romanorum ascripti, et cum iis contra Saracenos "populares suos armati. Mortuis autem Apochapso et Aposalatho pax ea rupta est. Itaque domesticus Melitenis bellum infert, cum quo etiam Melias erat magister, Armenios ducens. Ac initio quidem hostes castra sub dio Jocare ausos intra muros urbis compellunt, deinde vero urbem obsessam magna vi oppugnantes expugnant: sed et circum sita omnia populantur atque subigunt ac Romanis servire cogunt. Imperator Melitenam et quod circum est regionis in præfecture (Curatoreiam ipsi vocabant) formam redegit, ac magnos inde reditus ærario confecit. Cæterum Niceta magister et Christiferi socer accusatus,quod generum incitasset ad deturbandum imperio patrem, urbe pulsus rasusque et monachus factus est. Die mensis Julii 25 indictione sexta, Stephanus patriarcha mortuus est, cum ei muneri præfuisset biennium et πιenses undecim. Mense Decembri monachus Trypho producitur,eique patriarchatus ad certum tempus committitur, dum Theophilactus imperatoris filius ad justam 312 ætatem perveniret. Bodem mense gravissimum fuit frigus,adeo, ut terra per dies 120 glacie durata fuerit. Id gelu subsecuta est quanta numquem fuit ante pestis, quæ tantum XYLANDRI ET Locum ubi e navibus exire solent, ἀποβάθραν Xylander exponit: sed p. 623 excensionis locum; falso utrobique: est enim tabulatum ligneum að instar domus in maris portu exstructum, ibidem descriptum, quo etiam convivia nuptiasque celebrare potuerint Romanorum et Bulgarorum principes. Αναοάθραν polius, ut frequenter scripsit Codinus, legerem, nisi me versus auctorem religio et repetita vox detineret, qua nihilominus iden ac ἀπονάθρας indicari percipio, tabulatum videlicet portui terræque contiguum, in quod e dromone Ὁ δὲ δομέστικος τῶν σχολῶν Ἰωάννης μάγιστρος ὁ Κουρκούας, ἄγων καὶ φέρων τὰ τῆς Συρίας καὶ ἅπαν ἀντίξουν καταστρεφόμενος, καὶ πλεῖστα φρού ρια καὶ ὀχυρώματα καὶ πόλεις βαρβαρικὰς καθελών, ἔφθασε και μέχρι τῆς περιβοήτου Μελιτηνῆς, πολιορκίᾳ δὲ τοὺς ἔνδον στενοχωρήσας ἠνάγκασε πρὸς συμβάσεις ἰδεῖν. Παρεγένετο οὖν πρὸς αὐτὸν Απόχαψ ὁ τοῦ Αμερ ἔκγονος, ἀμηρᾶς ὑπάρχων Μελιτηνῆς, καὶ ᾿Αποσαλὰθ δ τῶν ἐν αὐτῇ κατάρχων ταγμάτων [Ρ. 627] οὕς προσδεξάμενος ὁ δομέστι κος ἱλαρῶς καὶ μετὰ προσηνείας πρὸς τὸν αὐτοκράτορα ἐξαπέστειλεν. Ἐντυχόντες οὖν αὐτῷ καὶ εἰρη νικὰ ποιήσαντες σύμφωνα ὑπέστρεψαν εἰς τὰ ἴδια, τοῖς φίλοις καὶ συμμάχοις Ῥωμαίων καταγραφέντες καὶ μετ' αὐτῶν κατὰ τῶν ὁμοφύλων καθοπλιζόμενοι. Τελευτήσαντος δὲ τοῦ ᾿Απόχαψ καὶ τοῦ ᾿Αποσαλὰθ, διελύθη τὰ τῆς εἰρήνης. Εκστρατεύει οὖν κατ' αὐτῶν ὁ εἰρημένος δομέστικος, ᾧ συνῆν μετὰ τῶν ᾿Αρμενίων καὶ ὁ μάγιστρος ὁ Μελίας. Καὶ πρότερον μὲν πολέμῳ τοὺς Μελιτηνους συνήλασαν εἴσω τείχους κατατολμήσαντας ἀντιποιήσασθαι τῶν ὑπαίθρων· ἔπειτα περικαθίσαντες τὴν πόλιν καὶ μετὰ συντονίας ταύτην πολιορκήσαντες πολέμου νόμῳ κατέσχον. Κατέδραμον δὲ καὶ πάντα τὰ πέριξ καὶ ἐχειρώσαντο καὶ δοῦλα Ῥωμαίοις ειργάσαντο. Τὴν μὲν οὖν Με λιτηνὴν εἰς κουρατωρείαν καταστήσας ὁ βασιλεὺς, καὶ πᾶσαν τὴν περιοικίδα, πολλὴν συντέλειαν τῷ δημοσίῳ προσήγαγε. Νικήτας δὲ ὁ μάγιστρος καὶ πενθερὸς Χριστοφόρου τοῦ βασιλέως κατηγορηθεὶς ὡς ὑποτιθέμενος τῷ Χριστοφόρῳ κατὰ τοῦ ἰδίου γενέσθαι πατρὸς καὶ τοῦτον ἐξῶσαι τῆς βασιλείας, εξεβλήθη τῆς πόλεως καὶ ἀπεκάρη μοναχός. Μηνὶ δὲ Ἰουλίῳ ιε' ἡμέρα, Ινδικτιῶνος ς', ἐτελεύτησεν ὁ Αμασείας Στέφανος, πατριαρχήσας ἔτη β΄, μηνας ια'. Δεκεμβρίῳ δὲ μηνὶ ἄγουσι Τρύφωνα μου. ναχὸν, καὶ χειροτονοῦσι πατριάρχην ἐπὶ χρόνῳ GOARI NOTÆ. Romanus imperator exsiliret, Petrus autem Bulgariæ regulus e terra conscenderet, ac ambo de pace collocuti placide convivarentur.Attendantur auctoris verba p. 623 citata, nec non et hæc Manuelem et sultanum Turcarum Chrysopoli collocuturos describentia apud Phranzis interpretem: Ibi trirem in tentorium sive tabernaculum sibi paratuın concessit. Imperator cum filiis in triremibus edebant ac bibebant, et inter se ipse et ameras partes mittebant. GOAR,

! 45 HISTORIARUM COMPENDIUM. 46 ξητῷ, μέχρις ἂν Θεοφύλακτος ὁ τοῦ βασιλέως υἱὸς sæviit ut vivi mortuis efferendis non sufficerent. · εἰς μέτρον φθάσῃ τῆς νομίμου ἡλικίας. Τῷ αὐτῷ δὲ μηνὶ γέγονε χειμών ἀφόρητος, ὡς κρυσταλλωθῆ καὶ τὴν γῆν ἐπὶ ἡμέρας ἑκατὸν εἴκοσι. Επηκολούθησε Imperator quantum id res passa est, summam curam et pestis et frigoris habuit, omnis generis auxiliis et beneficiis succurrens subditis. δὲ τῷ χειμῶνι καὶ ὁ μέγας λιμός, τοὺς πώποτε γενομένους ὑπερβαλλόμενος, καὶ θάνατος ἀπὸ τούτου, ὡς μὴ δύνασθαι τοὺς ζῶντας τοὺς τεθνεῶτας ἐκκομίζειν, τοῦ βασιλέως πολλὴν πρόνοιαν ποιησαμένου κατὰ τὸ δυνατὸν καὶ τοῦ χειμῶνος καὶ τοῦ λιμοῦ δι' εὐποιιῶν καὶ ἄλλων βοηθημάτων παντοδαπών. Snb idem tempus Petro Bulgarorum principi Joannes frater ipsius et nonnulli alii potentia inter Bulgaros primi insidias struunt; quibus patefactis Joannes verberibus multatus in carcerem deditur, de reliquis omnibus capitis supplicium sumitur. Ea de re a Petro certior factus Romanus Joannem monachum, eum qui aliquando rector fuerat mittit Πέτρῳ δὲ τῷ Βουλγάρων ἄρχοντι ἐπέθετο Ιωάννῆς ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ μεθ᾿ ἑτέρων τῶν μέγα δυναμένων ἐν Βουλγαρία. Καὶ φωραθεὶς αὐτὸς μὲν τύπτεται καὶ καθείργνυται, οἱ δὲ λοιποὶ πάντες τοῖς ἐσχάταις ὑπεβλήθησαν τιμωρίαις. Δῆλα δὲ ἔθετο καὶ τῷ βασιλεῖ Ῥωμανῷ Πέτρος τὰ γεγενημένα. Απερ μαθὼν οὗτος τὸν μοναχὸν Ἰωάννην τόν ποτε ξαίκτωρα πέπομφε, προφάσει μὲν ἀλλα - sub pretextu pactorum sanciendorum, qui omni γίου, τῇ δ' ἀληθείᾳ Ἰωάννην ποικιλοτρόπως εὑρεῖν καὶ εἰς Κωνσταντινούπολιν ἀγαγεῖν. Ο δὴ καὶ γέγονε· καὶ δυνηθεὶς ὁ ῥαίκτωρ ἀποκλέψαι τὸν Ἰωάννην, ἐν πλοίῳ ἀπὸ Μεσημβρίας εἰσελθών, ἅμα αὐτῷ τὴν βασιλίδα κατέλαβε. Καὶ μετ᾿ οὐ πολὺ τὸ μοναχικὸν ἀποῤῥίψας σχῆμα καὶ γυναῖκα αἰτήσας ἔλαβε, προσέλαβε δὲ καὶ οἶκον καὶ κτήματα πάμπολλα. Καὶ Μιχαὴλ δὲ ὁ τοῦ Πέτρου ἕτερος ἀδελφὸς, την Βουλγαρικὴν ἱμειρόμενος κατασχεῖν ἐξουσίαν, [Ρ. 623] φρούριον καταλαβὼν ἐρυμνὸν ἀνέσεις τὰ Βουλγάρων, καὶ πολλοὶ προσεῤῥύησαν αὐτῷ. Μετὰ μικρὸν δὲ τούτου ἀποθανόντος δεδιότες οἱ προσφθέντες τὴν τοῦ Πέτρου ἀγανάκτησιν, ἐπῆλθον ταῖς Ῥωμαϊκαῖς χώραις διὰ Μακεδονίας και Στρυ μόνος καὶ Ἑλλάδος, καταλαβόντες τὴν Νικόπολιν, πάντα τὰ ἐν ποσὶ ληϊσάμενοι καὶ τέλος ἐν αὐτῇ σαββατίσαντες οἵτινες ὕστερον διαφόρως καταπολεμηθέντες υποχείριοι Ρωμαίων ἐγένοντο. Κατὰ τούτους τοὺς χρόνους ἔπεσε λίθος ἀπὸ τῆς ἐν τῷ φόρῳ ἀψίδος, ὃν κοσμίτην καλεῖν εἰώθασι, καὶ ἀπέκτεινεν ἄνδρας ἑξήκοντα. Εγένετο δὲ καὶ ἐμπρησμός φοβερὸς ἔγγιστα τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου λεγομένων Ψιχῶν. Ἐτελεύτησε δὲ καὶ Χριστοφόρος ὁ βασιλεὺς, μηνὶ Αὐγούστῳ, ινδικτιῶνος ιδ', καὶ ἐτάφη ἐν τῇ μονῇ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. ο modo Joannem quæreret ac Cpolin duceret. Et sane rector Joannem suffuratus navigio a Mesembria eum secum in urbem perduxit. Pauloque post monastico abjecto habitu uxorem ambivit atque duxit; domum quoque et opes permagnas accepit. Michaelus porro alter Petri frater, cupiditate Bul. garici imperii ductus,castellum munitum occupavit, Bulgarosque concitavit, multosque ad se attraxit. Qui eo paulo post mortuo iram Petri metuentes 313 Romanam invascrunt ditionem: ac per Macedoniam, Strymonem et Græciam profecti, et obvia quæque populati, Nicopolin tandem occuparunt, inque ea subsederunt. Verum hi posteris temporis bus variis bellis a Romanis subacti sunt. Ea tempestate lapis quidam de fornice fori decidit, quem solebant cosmiten, id est n:undanum, vocare, et interfecit 60 viros. Terribile etiam incendium fuit proxime forum Deiparæ, quod rostra absumpsit usque ad locum cui Psiches nomen, id est, micæ. Obiit etiam Christifer Cæsar, 14 die Augusti, et sepultus est in monasterio patris sui. τοῦ φόρου, καὶ ἐπυρπολήθη ὁ ἔμβολος ἄχρι τῶν At Tryphon cum tempus patriarchatus ei definitum exiisset, promissis stare et solio decedere cum nollet, quæsivit quo pacto criminibus intentatis in judicium vocari et ecclesia exturbari posset. Animi dubium et quo se verteret non habentem imperatorem, interimque fraudis et ludibrii impaΤοῦ ῥητοῦ δὲ χρόνου τελεσθέντος ὃν ἔθετο Τρύφων ὁ πατριάρχης, οὐκ ἤθελε κατελθεῖν τοῦ θρόνου ὡς ὑπέσχετο, ἀλλὰ κρίσεις ἐζήτει καὶ αἰτιάματα κατ᾿ αὐτοῦ προβληθῆναι δι' ἃ τῆς Ἐκκλησίας ἐκβάλλεται. Αμηχανοῦντος δ᾽ ἐπὶ τούτῳ τοῦ βασιλέως καὶ μὴ ἔχοντος ὅ τι καὶ χρήσαιτο, ὁ Καισαρείας Θεοφάνης, ὃν δὴ καὶ Χοιρινὸν ἐκάλουν, κωτίλος η tientia mcstum Theophanes Cæsarcem episcopus ἀνὴρ, ἀλύοντα βλέπων τὸν βασιλέα καὶ τὸν ἐμπαιγμὸν καὶ τὴν ἀπάτην μὴ φέροντα, ὑπέσχετο αὐτῷ εἰς τέλος ἄξαι τὸ σπουδαζόμενον. Αποδεξαμένου δὲ τοῦ XYLANDRI ET Κοσμίτην vocant architecti Græci totam spistelli compagem ex coronide zophoro et ei subjecta trabe coagmentatam, corniche, frise, architrave, quod colummarum difcium κοσμεί, ornat, sic dictam. Germanus in Mystagogia κιγλίσιν καὶ σήθεσι sive κιονίοις, cancellis et columnis populum ab altare sejungentibus, κοσμίτην imponit. Constantinus de Adm. Imp. idem exsequitur: Ιστανται δὲ καὶ εἰς τὸ τοιοῦτον κάστρον καὶ κίονες πυκνοί ἔχοντες ἐπάνω κοσμίτας. GoAR. cernens, is quem et Chorinum vocabant, homo nugas, in se recepit conficienda rei negotium. Cumque imperator ejus operam oblatam amplecteGOARI NOTÆ. Locus est mutilus. Credo sic integrandum: Cum imperator vi eum deturbare vereretur, quasivit, etc. In margine librarius annotavit, Ορα καὶ μητροπολίτου κακόνοιαν καὶ ἀρχιερέως ἀπλαστίαν. Ιd, puto, ἁπλαστίαν dicit, quod Tryphonis animus non erat ita formatus, ut artes istas intelligeret. Quid si ἀπληστίαν scribere voluit, quod non exsaturaretur legitima patriarchatus administratione? XYL.

47 2:1 GEORGII CEDRENI 48 retur, Tryphonem astu circumveniendum ratus, sic βασιλέως τὴν ὑπόσχεσιν, ἀπάτῃ περιέρχεται τὸν compellat: «Multe, domine, adversum te molitur imperator, et crimina conquirit ob quæ te solio dejicere possit. Quantumvis autem magno labore nihil consequitur: 344 qui enim insontem criminetur? unum proferunt qui te depositum cupiunt, prorsus te esse litterarum inscium. Id crimen Bi amoliri queamus, utique lupi hiantes fuerint omnes qui tibi insidiantur. Ergo si me audie, coram toto concilio in munda charta nomen tuum et pontificatus dignitatem scribe, eamque imperatori mitte, ut certo cognoscens spem istius criminis irritam esse, desinat ista contra te moliri.» Id consilium utile visum. Statim ergo cogitur concilium, et patriarcha tum sic loquitur: Qui me injuste pontificatu dejicere student, o divini college, multa frustra moliti ut probabilem aliquam mei pellendi causam invenirent, extremam hanc excogitarunt calumniam quod me rudem litterarum dicunt. Proinde jam in conspectu omnium vestrum has exaro litteras, ut videntes sycophantes certoque convicti cesset mihi nullo jure negotium facessere.» Hæc locutus chartam puram accepit, et omnibus cernentibus hæc scripsit: «Trypho Dei miseratione archiepiscopus Cpolis, novæ Romæ, et patriarcha ecumenicus.» Et scriptum hoc præsidi, quem ipsi protothronum vocant,ad imperatorem ferendum dedit. Quod is ubi accepit, superne chartam aliam puram attexit, in eaque resignationem perscribit, qua Trypho se tanto munere indignum cedere solium ei qui vellet profitebatur. Ea resignatione in concilio prolata Trypho ecclesia 315 abductus est, G multis fallaciam deplorans et præsidem culpans. Post annum et menses quinque Theophylactus (hoc enim temporis ei adhuc ad legitimam manuum impositionem defuerat) mense Februario, indictione 2, partiarcha oreatur. πατριάρχην, καὶ προσελθὼν ἔφη πρὸς αὐτόν· «Πολλή μὲν, ὦ δέσποτα, ἡ κατὰ σοῦ τῆς βασιλείας ἐπίθεσις καὶ αἰτιάσεις ζητεῖ δυναμένας σε κατασπᾶσαι τοῦ θρόνου, πολλὰ δὲ μοχθῶν οὐχ εὑρίσκει· πῶς γὰρ ἂν τοῦ ἀναιτίου αἰτίασις ἅψαιτο; Εν δὲ προφέρουσιν αἴτιον οἱ σπουδασταὶ τῆς σῆς καθαιρέσεως, φά σκοντες μὴ ὅλως εἰδέναι σε γράμματα. Εἰ οὖν τοῦτο ἀποτρέψασθαι δυνηθείημεν, λύκος πάντως χανών φανήσονται οἱ κατὰ σοῦ μελετῶντες. Εἴ τι οὖν μοι πείθῃ, ἐπὶ παρουσίᾳ πάσης τῆς συνόδου γράψας ἐν ἀγράφῳ χαρτίῳ τὸ σὸν ὄνομα καὶ τὸ τῆς ἱερωσύνης ἀξίωμα πέμψον τῷ βασιλεῖ, ὡς ἂν πληροφορηθῇ καὶ τῆς τοιαύτης ἐλπίδος ἐκπεσὼν ἀπόσχεται τοῦ κατὰ σοῦ μελετήν.» Ἔδοξε λυσιτελὴς ἡ παραίνεσις. Εὐθὺς οὖν συνηθροίζετο σύνοδος, καὶ συν αθροισθείσης, φησὶ πρὸς αὐτὴν ὁ πατριάρχης· «Οι του θρόνου με καταγαγεῖν βουλόμενοι ἀδίκως, ὦ θεῖοι συλλειτουργοί, πολλὰς μηχανάς κεκινηκότες ὥστε εὔλογον αἰτίαν εὑρεῖν καὶ δι' αὐτῆς με ἐξοστρακίσαι, οὐχ εὗρον. Τελευταίαν οὖν μοι προσάπτουσιν αἰτίαν ταύτην· φασί με ἀγράμματον εἶναι· Νῦν οὖν ἐπ᾽ ὄψει πάντων ὑμῶν τάδε χαράσσω τὰ γράμματα, ἵν᾿ ἰδόντες καὶ πληροφορηθέντες οἱ συν κοφάνται ἀπόσχωνται τοῦ ἀδίκως μοι ἐνοχλεῖν.» Εἶπε, καὶ χάρτην ἄγραφον εἰληφώς ἐπ' ὄψει πάντων ὑπέγραψεν οὕτως. [Ρ. 620]» Τρύφων ἐλέῳ Θεοῦ ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, νέας Ρώμης, καὶ οἰκουμενικὸς πατριάρχης.» Καὶ γράψας ἐκπέμπει διὰ τοῦ πρωτοθρόνου τῷ βασιλεῖ. Ὅπερ λαβὼν ἐπὶ χεῖρας οὗτος, καὶ ἄγραφον ἕτερον χάρτην ἄνωθεν προσανυφάνας, παραίτησιν ἔγραψεν, ὡς ἀνάξιος ὧν ἐξίσταται τῷ βουλομένῳ τοῦ θρόνου. Τῆς δὲ τοιαύτης παραιτήσεως προκομισθείσης ἐπὶ συνόδου κατάγεται τῆς ᾿Εκκλησίας ὁ Τρύφων, πολλὰ τὴν ἀπάτην ολοφυρόμενος καὶ τῷ πρωτοθρόνῳ ἐπιμεμφόμενος. Καὶ μετὰ χρόνον ἕνα καὶ μῆνας πέντε (τοσοῦτον γὰρ ὁ τῆς ἡλικίας τοῦ Θεοφυλάκτου ἐνέδει χρόνος πρὸς τελειότητα καὶ χειροθεσίαν ἀρχιερωσύνης) Φεβρουαρίῳ, ινδικτιῶνος β', χειροτονεῖται πατριάρχης Θεοφύλακτος ὁ τοῦ βασιλέως υἱός. Sub idem tempus Basilius quidam Macedo se Constantinum Ducæ filium esse jactans multos deceptos sibi asciscit, et hinc inde vagans per urbes tumultus concitat et ad defectionem movet. Comprehensum hunc quidam Elephantinus turmæ præfeotus ad imperatorem perducit: is eum altera truncatum manu dimittit. Dimissus æream manum substituit abscissæ, ingentemque accinctus ensem Opsicium peragrat, simplicioribus persuadens se esse Constantinum Ducam. Ita magna manu contracta defectionem facit; et occupato castello cui latum saxum et nomen, eo omnis generis res reponit, eaque usus arce proxima quæque deprædatur. Imperator misso exercitu hunc cum suis capit; cumque diligentissime inquirendo an procerum aliquos facinoris habuisset conscios nihil deprehendisset, in Amastriano eum cremat, Romanus porro filio suo Stephano uxorem collocat Annam Gabal filiam, simulque eum serto nuptiali Augustæ coronam ei imponit. Βασίλειος δέ τις Μακεδών, Κωνσταντῖνον τὸν τοῦ Δούκα ἑαυτὸν ἐπιφημίσας, πολλοὺς ἐξαπατήσας πρὸς ἑαυτὸν ἐπεσπάσατο, καὶ περιπατῶν ἱκύκα καὶ συνετάραττε τὰς πόλεις καὶ πρὸς ἀποστασίαν ἐκίνει· συσχεθεὶς δὲ παρά τινος τουρμάρχου Ελεφαντίνου τὴν προσηγορίαν, καὶ ὡς βασιλέα ἀχθεὶς τῆς μιᾶς ἀλλοτριοῦται χειρός. Εἶτα πάλιν, ὡς ἀφείθη, χεῖρα χαλκήν ἑαυτῷ περιθεὶς καὶ σπάθην ὑπερμεγέθη κατασκευάσας περιενίστει τὸ Ὀψίκιον, τοὺς ἀφελεστέρους πλανῶν ὡς αὐτὸς εἴη Κωνσταντίνος ὁ τοῦ Δούκα. Μεγάλην οὖν χεῖρα συναθροίσας ἀποστασίαν κινεῖ. Καὶ τὸ φρούριον κατασχὼν ὁ Πλατεῖα πέτρα κατονομάζεται, πᾶν εἶδος ἐν τούτῳ ἀπέθετο, ἀφ᾽ οὔπερ ἐξορμώμενος ἐλεηλάτει τὰ παρατυχόντα καὶ ἐληίζετο. Πέμψας οὖν ὁ βασιλεὺς στρατὸν κατ' αὐτοῦ αὐτόν τε συλλαμβάνει καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ. Καὶ πολλὰ ἀνακρίνας μαθεῖν μή τινες εἶεν τῶν ἐν τέλει συνίστομες, τελευταῖον μηδὲν καίριον καταλαβών, ἐν τῷ λεγομένῳ Αμαστριανῷ πυρὶ τὸν τοιοῦτον παραδίδωσιν. Αγεται δὲ καὶ γυναῖκα Στε