Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
Testament of SolomonTestamentum Salomonis
col. 1313–1314page 1 of 46
PG 122:1313ὦ β', Ἰούλιον καὶ Αὔγουστον. Μεγάλαι δὲ ἐγένοντο βρονταὶ καὶ ἀστραπαί, ὡς τοὺς πολλοὺς καυθῆναι ἀλλὰ καὶ σεισμός μέγιστος καὶ παγκόσμιος, καὶ ἔπεσον οἶκοι καὶ ἐκκλησίαι πολλαὶ ἐν Κωνσταντινουπόλει, ὥστε πολλούς τελευτῆσαι· ἀλλὰ καὶ τὸ τεῖχος τῆς πόλεως, μᾶλλον δὲ τῆς Χρυσῆς. Ἔπεσε δὲ καὶ ἡ λόγχη ἣν ἐκράτει ὁ ἀνδριὰς ὁ ἐστὼς εἰς τὸν φόρον τοῦ ἁγίου Κωνσταντίνου, καὶ ἐπεκράτει ἡ γῆ σειομένη ἐπὶ πολύ. Ἐκ δὲ τῆς λύπης ὁ βασιλεὺς εἰς τὰ Γενέθλια τοῦ Χριστοῦ, καὶ εἰς τὰ ἅγια Θεοφά να, ἄνευ στέμματος προῆλθεν, καὶ τὰ ἐξ ἔθους ἀριστόδειπνα τοῦ δωδεκαημέρου οὐκ ἔτέλεσεν· ἀλλ᾽ ἅπαντα τοῖς πτωχοῖς διένειμε. Τὴν δὲ θάλασσάν φασιν ἀπὸ τῆς γῆς γενέσθαι ἐκ τοῦ σεισμοῦ μίλια τρία· καὶ ἀπολέσθαι πλοῖα ἐν τῇ τοῦ ὕδατος ἀνα χωρήσει. Επεσε δὲ καὶ ὁ τροῦλος τῆς Μεγάλης ἐκ κλησίας, ὡς ἀνωτέρω δεδήλωται· ὃν καὶ ἀνέκτισεν, καὶ τὰ δεύτερα ἐγκαίνια τῆς αὐτῆς ἐκκλησίας φαι δρότερα καὶ λαμπρότερα πεποίηκεν. Οὗτος μαθών περί τινων ἀῤῥενοφθόρων, ερευνήσας καὶ τούτους εὐρὼν, τοὺς μὲν ἐκαυλοκόπησε, τοῖς δὲ καλάμους ἐξεῖς ἐμβάλλεσθαι εἰς τοὺς πόρους τῶν αἰδοίων ἐκέ λευσε, καὶ γυμνούς κατὰ τὴν ἀγορὰν θριαμβευθῆ και. Ὑπῆρχον μέντοι ἐκ τῶν πολιτῶν καὶ τῶν συγ κλητικῶν πολλοὶ τῶν δὲ ἀρχιερέων οὐκ ὀλίγοι· οἱ δημευθέντες οὕτως περιαγόμενοι κατὰ τὴν ἀγορὰν γυμνοί, οἰκτρῶς ἐτελεύτησαν· καὶ γενομένου φό σου μεγάλου, οἱ λοιποὶ ἐσωφρονίσθησαν. Ολολύζετο γὰρ, φησί, πίτυς, ὅτι πέπτωκε κέδρος. Έστησε δὲ καὶ τὸν κίονα τὸν λεγόμενον Αυγουστιῶνα, ἐπιθεὶς ἐπάνω ἔφιππον τὴν αὐτοῦ στήλην, κρατοῦσαν τῇ μὲν ἀριστερᾷ χειρὶ μῆλον σφαιροειδές, ὡς τῆς γῆς ἀπάσης αὐτοῦ κυριεύσαντος· τὴν δεξιὰν δὲ ἀνατεταμένην ἔχουσαν, καὶ διακελευομένην, Στῆτε [Πέρ σαι], καὶ τῆς Ῥωμαίων γῆς μὴ ἐπιβῆτε. Απέστειλε δὲ καὶ Βελισάριον στρατηγὸν μετὰ πλήθους ἀναριθμήτου, καὶ πλοίων, καὶ χρυσοῦ πολλοῦ καταπολεμῆσαι Οὐανδάλους καὶ ᾿Αφρικὴν ἐκπορθῆσαι. Ος ἀγχινοίᾳ καὶ φρονήσει πάντα ληϊσάμενος, ἀνήγαγεν ἐν τῇ πόλει ἐν συντόμῳ, μετὰ πλούτου πολλοῦ, καὶ ἐθριάμβευσεν ἐν τῷ Ἱππικῷ, ὑπατίαν ποιήσας ἐν τῇ πόλει· ὥστε Ἰουστινιανὸς εἰς μὲν τὸ ἓν μέρος τοῦ νομίσματος ἑαυτὸν ἐχάραξε, εἰς δὲ τὸ ἕτερον Βελισάριον ἔνοπλον, καὶ ἐπέγραψε Βελισάριος δόξα τῶν Ῥωμαίων. Αλλ' οἷα ὁ φθόνος ἐν μεγάλη εὐδαιμονίᾳ εἴωθε ποιεῖν, ἔδινε καὶ ἐς Βελισάριον. Διαβληθεὶς γὰρ, μετέστη τῆς ἀρχῆς, καὶ Σαλομών η ἀντ᾿ αὐτοῦ στρατηγὸς ἐπέμφθη, ὃς τὰ κτισθέντα Βελισαρίῳ φυλάξαι μὴ δυνηθείς, τοῖς Οὐανδάλοις πάντων παρεχώρησεν. Ην δέ τις χαλκεὺς ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ Ανδρέας τούνομα, ἔχων μετ᾿ αὐτοῦ κύνα ξανθὸν καὶ τυφλόν, ὃς ἐποίει τέρατα. Παρεστῶτος γὰρ αὐτῷ ὄχλου, εν τε τοῖς ᾿Αρτοπωλίοις, καὶ ἐν τῷ Φόρῳ, καὶ κατὰ πάσης τῆς πόλεως, λάθρα τοῦ κυνὸς ἐκομίζετο τὰ τῶν ἐστώτων δακτυλίδια, χρυσά τε καὶ ἀργυρᾶ, καὶ χαλκᾶ, καὶ ἐτίθει εἰς τὸ ἔδαφος, περισκέπων αὐτὰ
ὦ
β', Ἰούλιον καὶ Αὔγουστον. Μεγάλαι δὲ ἐγένοντο Julio et Augusto. Hinc magna tonitrua et fulgura
βρονταὶ καὶ ἀστραπαί, ὡς τοὺς πολλοὺς καυθῆναι·
ἀλλὰ καὶ σεισμός μέγιστος καὶ παγκόσμιος, καὶ
ἔπεσον οἶκοι καὶ ἐκκλησίαι πολλαὶ ἐν Κωνσταντι
νουπόλει, ὥστε πολλούς τελευτῆσαι· ἀλλὰ καὶ τὸ
τεῖχος τῆς πόλεως, μᾶλλον δὲ τῆς Χρυσῆς. Ἔπεσε
δὲ καὶ ἡ λόγχη ἣν ἐκράτει ὁ ἀνδριὰς ὁ ἐστὼς εἰς τὸν
φόρον τοῦ ἁγίου Κωνσταντίνου, καὶ ἐπεκράτει ἡ γῆ
σειομένη ἐπὶ πολύ. Ἐκ δὲ τῆς λύπης ὁ βασιλεὺς εἰς
τὰ Γενέθλια τοῦ Χριστοῦ, καὶ εἰς τὰ ἅγια Θεοφά
να, ἄνευ στέμματος προῆλθεν, καὶ τὰ ἐξ ἔθους
ἀριστόδειπνα τοῦ δωδεκαημέρου οὐκ ἔτέλεσεν· ἀλλ᾽
ἅπαντα τοῖς πτωχοῖς διένειμε. Τὴν δὲ θάλασσάν
φασιν ἀπὸ τῆς γῆς γενέσθαι ἐκ τοῦ σεισμοῦ μίλια
τρία· καὶ ἀπολέσθαι πλοῖα ἐν τῇ τοῦ ὕδατος ἀναχωρήσει. Επεσε δὲ καὶ ὁ τροῦλος τῆς Μεγάλης ἐκκλησίας, ὡς ἀνωτέρω δεδήλωται· ὃν καὶ ἀνέκτισεν,
καὶ τὰ δεύτερα ἐγκαίνια τῆς αὐτῆς ἐκκλησίας φαι
δρότερα καὶ λαμπρότερα πεποίηκεν. Οὗτος μαθών
περί τινων ἀῤῥενοφθόρων, ερευνήσας καὶ τούτους
εὐρὼν, τοὺς μὲν ἐκαυλοκόπησε, τοῖς δὲ καλάμους
ἐξεῖς ἐμβάλλεσθαι εἰς τοὺς πόρους τῶν αἰδοίων ἐκέ
λευσε, καὶ γυμνούς κατὰ τὴν ἀγορὰν θριαμβευθῆ
και. Ὑπῆρχον μέντοι ἐκ τῶν πολιτῶν καὶ τῶν συγ
κλητικῶν πολλοὶ τῶν δὲ ἀρχιερέων οὐκ ὀλίγοι· οἱ
δημευθέντες οὕτως περιαγόμενοι κατὰ τὴν ἀγορὰν
γυμνοί, οἰκτρῶς ἐτελεύτησαν· καὶ γενομένου φό
σου μεγάλου, οἱ λοιποὶ ἐσωφρονίσθησαν. Ολολύζετο
γὰρ, φησί, πίτυς, ὅτι πέπτωκε κέδρος. Έστησε δὲ
καὶ τὸν κίονα τὸν λεγόμενον Αυγουστιῶνα, ἐπιθεὶς
ἐπάνω ἔφιππον τὴν αὐτοῦ στήλην, κρατοῦσαν τῇ
μὲν ἀριστερᾷ χειρὶ μῆλον σφαιροειδές, ὡς τῆς γῆς
ἀπάσης αὐτοῦ κυριεύσαντος· τὴν δεξιὰν δὲ ἀνατε
ταμένην ἔχουσαν, καὶ διακελευομένην, Στῆτε [Πέρσαι], καὶ τῆς Ῥωμαίων γῆς μὴ ἐπιβῆτε. Απέστειλε
δὲ καὶ Βελισάριον στρατηγὸν μετὰ πλήθους ἀναριθμήτου, καὶ πλοίων, καὶ χρυσοῦ πολλοῦ καταπολε
μῆσαι Οὐανδάλους καὶ ᾿Αφρικὴν ἐκπορθῆσαι. Ος
ἀγχινοίᾳ καὶ φρονήσει πάντα ληϊσάμενος, ἀνήγαγεν
ἐν τῇ πόλει ἐν συντόμῳ, μετὰ πλούτου πολλοῦ, καὶ
ἐθριάμβευσεν ἐν τῷ Ἱππικῷ, ὑπατίαν ποιήσας ἐν
τῇ πόλει· ὥστε Ἰουστινιανὸς εἰς μὲν τὸ ἓν μέρος
τοῦ νομίσματος ἑαυτὸν ἐχάραξε, εἰς δὲ τὸ ἕτερον
Βελισάριον ἔνοπλον, καὶ ἐπέγραψε Βελισάριος
δόξα τῶν Ῥωμαίων. Αλλ' οἷα ὁ φθόνος ἐν μεγάλη
εὐδαιμονίᾳ εἴωθε ποιεῖν, ἔδινε καὶ ἐς Βελισάριον.
Διαβληθεὶς γὰρ, μετέστη τῆς ἀρχῆς, καὶ Σαλομών η
ἀντ᾿ αὐτοῦ στρατηγὸς ἐπέμφθη, ὃς τὰ κτισθέντα
Βελισαρίῳ φυλάξαι μὴ δυνηθείς, τοῖς Οὐανδάλοις
πάντων παρεχώρησεν.
delapsa, quæ multos combusserunt: quin etiam
terræ motus maximus et universalis, ita ut domus et ecclesiæ multæ Constantinopoli corruerent, multique opprimerentur; imo etiam murus
urbis, et maxime ad Auream portam: lancea
item, quam stutua in Foro sancti Constantini
erecta gestabat, in terram decidit; diuque terra
in illa commotione mansit. Ex tantæ calamitatis
mærore imperator in Natali et in sancta Epiphania
Christi, sine corona prodiit, et consueta duodecim dierum convivia non celebravit; sed omnia
pauperibus distribuit. Narrant autem mare a terra
tribus milliaribus præ concussione recessisse, et in
aquarum recessu periisse naves. Delapsa item est
trullus Magnæ ecclesiæ, ut superius recensitum
est; quam ipse restauravit, ac secunda Encenia
lætiora et splendidiora celebravit. Is cum edidicisset masculorum concubitores esse, cum perquisitione facta reperisset eos, aliis quidem veretrum
amputari jussit, aliis calamos acutos in verendorum meatus infigi, ipsosque nudos in Forum
quasi ad triumphum adduci jussit. Inter eos
erant cives et senatorii viri multi, nec pauci præsules; qui ita publice circumducti in Foro nudi
misero interierunt. Hino incusso metu valido,
cæteri resipuerunt: Nam ululabat, inquit, pinus,
quia cecidit cedrus. Erexit autem columnam,
quam vocant Augustionem, cui equestrem statuam suam imposuit: quæ sinistra quidem rotundum pomum tenet, quo indicatur orbis imperium penes ipsum esse: dexteram vero protendebat jubentis more, ac dicentis: State [Persæ]
et in Romanorum terram ne impressionem faciatis. Misit porro Belisarium ducem cum innumeris copiis, navibus et pecunia multa, qui
Vandalos debellaret, et Africam devastaret. Qui
prudenter et sagaciter omnia deprædatus, spolia
brevi in urbem deduxit cum divitiis multis et
triumphavit in Hippodromo, consulatum gerens in
urbe; ita ut Justinianus in altera numismatis
parte seipsum representaret, in altera vero Belisarium armatum, cum hac inscriptione, Belisarius
gloria Romanorum. Enimvero invidia, ut solet
rebus prosperrime succedentibus insidiari, Belisarium quoque ita adorta est. Nam calumniis impetitus a præfectura summotus est; in ejusque
locum Salomon dux exercitus missus est, qui cum
non valeret ea, quæ Belisarius paraverat, tueri,
omnia Vandalis concessit.
De prodigioso cane. Pontem Sangaris, necnon multas ecclesias ac urbes Justinianus exstruit. De iis Procopius
libro octavo. Justinianus alienus a vera Dei religione moritur.
Ην δέ τις χαλκεὺς ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ Ανδρέας
τούνομα, ἔχων μετ᾿ αὐτοῦ κύνα ξανθὸν καὶ τυφλόν,
ὃς ἐποίει τέρατα. Παρεστῶτος γὰρ αὐτῷ ὄχλου, εν
τε τοῖς ᾿Αρτοπωλίοις, καὶ ἐν τῷ Φόρῳ, καὶ κατὰ
πάσης τῆς πόλεως, λάθρα τοῦ κυνὸς ἐκομίζετο τὰ
τῶν ἐστώτων δακτυλίδια, χρυσά τε καὶ ἀργυρᾶ, καὶ
χαλκᾶ, καὶ ἐτίθει εἰς τὸ ἔδαφος, περισκέπων αὐτὰ
Erat porro illo tempore faber solarius quidam
nomine Andreas. Is habebat canem rufum ac cæcum qui prodigia edebat. Nam præsente turba
in Artopoliis et in Foro, cum clam isto cane adstantium annuli aurei, argentei, ænei per totam
urbem deferrentur, et a domino suo in solo positi
pulvere operirentur, tum jubente illo canis sin-
col. 1315–1316page 2 of 46
PG 122:1315χώμασι, καὶ ἐπέτρεπε τῷ νυνὶ, καὶ ἔλεγε, καὶ ἔδι δου αὐτὸς ἑκάστῳ τὸ ἴδιον. Ομοίως καὶ διαφόρων βασιλέων νομίσματα μιγνύμενα ἀπεδίδου κατ' ὄνομα· ἀλλὰ καὶ τῶν παρεστώτων ἀνδρῶν τε καὶ γυναικῶν, ὑπεδείκνυε τὰς ἐν γαστρὶ ἐχούσας, καὶ πόρνας, καὶ μοιχούς, καὶ τοὺς κερατάδας, καὶ ἐλεή μονας καὶ κνιπούς, πάντα μετὰ ἀληθείας ἐπεδείκνυεν· ὅθεν ἔλεγον πνεῦμα Πυθῶνος ἔχειν. Ο δ' αὐτὸς βασιλεὺς πάμπολλα κτίσματα ἐποίησεν ἐκε κλησιῶν τε καὶ πόλεων, καὶ τὴν γέφυραν τοῦ Σαγγάρου· ἅπερ Προκόπιος ἱστορικὸς ἐν η' λόγῳ ἀνα εγράψατο. Εἰς δὲ τὰ τέλη αὐτοῦ ὁ βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς τὸ περὶ φθαρτοῦ καὶ ἀφθάρτου κινήσας δόγμα, ἀλλότριος τῆς εὐσεβείας Θεοῦ ἐτελεύτησε, προβαλλό. μενος Ἰουστῖνον τὸν ἀνεψιὸν αὐτοῦ εἰς βασιλέα κουροπαλάτην τότε ὄντα. Διαθήκη Σολομώντος υἱοῦ Δαυΐδ, ὃς ἐβασίλευσεν ἐν Ἱερουσαλήμ, καὶ ἐκράτησεν καὶ ὑπέταξε πάντων ἀερίων, ἐπιγείων καὶ καταχθονίων πνευμάτων· δι' ὧν καὶ πάντα τὰ ἔργα τοῦ ναοῦ τὰ ὑπερβάλλοντα πεποίηκεν· καὶ τίνες αἱ ἐξουσίαι αὐτῶν κατὰ ἀνθρώπων· καὶ παρὰ ποίων ἀγγέλων οὗτοι οἱ δαίμονες καταργοῦνται. Τοῦ σοφοῦ Σολομῶντος. Εὐλογητὸς εἶ, Κύριε ὁ Θεὸς, ὁ δοὺς τῷ Σολομῶντι τοιαύτην ἐξουσίαν· σοὶ δόξα καὶ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν. Καὶ ἰδοὺ οικονομουμένου τοῦ ναοῦ πόλεως Ἱερο σολύμων, καὶ ἐργαζομένων τῶν τεχνιτῶν ἐν αὐτοῖς, ἔρχεται ὁ Ὀρνίας τὸ δαιμόνιον κατὰ τὰς ἡλίου δε σμὰς (δυσμάς 9) καὶ ἐλάμβανε τὸ ἥμισυ τοῦ μισθού τοῦ πρωτομαΐστορος παιδαρίου οὕτως καὶ τὰ ἥμισι σιτία· ἔτι καὶ τὸν ἀντίχειρα τῆς δεξιᾶς αὐτοῦ χειρὸς ἐθήλαζεν ἀφ᾽ ἑκάστης ἡμέρας· καὶ ἐλεπτύνετο τὸ παιδάριον, ὅπερ ἦν ἀγαπώμενον παρὰ τοῦ βασιλέως πάνυ. Ὁ δὲ βασιλεὺς Σολομῶν, καλέσας μιᾷ τῶν ἡμερῶν τὸν παῖδα, ἐπερώτησεν αὐτὸν λέγων· Οὐχὶ παρὰ πάντας τοὺς τεχνίτας τοὺς ἐργαζομένους ἐν τῷ ναῷ τοῦ Θεοῦ, σε ἀγαπῶ, διδούς σοι ἐν διπλῷ τοὺς μισθούς, καὶ τὰ σιτία διπλάσιον; πῶς ἐφ' ἑκάστης
gulis suum restituebat: similiter variorum im- χώμασι, καὶ ἐπέτρεπε τῷ νυνὶ, καὶ ἔλεγε, καὶ ἔδιperatorum numismata permista, nominatim, demonstrabat: quinetiam in turba astantium virorum et mulierum, designabat eas quæ pregnantes
essent, meretrices, machos, cornutos; itemque
misericordes et sordidos; omnia cum veritate
indicabat. Quare dicebant illum spiritum Pythonis habere. Ipse autem imperator multas exstruxit
ecclesias, urbes, necnon pontem Sangaris. Quæ
omnia Procopius historious octavo libro descripsit. Sub finem autem vitæ sum imperator Justinianus, excitato corruptibilis et incorruptibilis dogmate, a vera Dei religione alienus obiit, oum
Justinum sororis flium, tunc europalatem imperatorem designasset.
δου αὐτὸς ἑκάστῳ τὸ ἴδιον. Ομοίως καὶ διαφόρων
βασιλέων νομίσματα μιγνύμενα ἀπεδίδου κατ'
ὄνομα· ἀλλὰ καὶ τῶν παρεστώτων ἀνδρῶν τε καὶ
γυναικῶν, ὑπεδείκνυε τὰς ἐν γαστρὶ ἐχούσας, καὶ
πόρνας, καὶ μοιχούς, καὶ τοὺς κερατάδας, καὶ ἐλεήμονας καὶ κνιπούς, πάντα μετὰ ἀληθείας ἐπεδεί
κνυεν· ὅθεν ἔλεγον πνεῦμα Πυθῶνος ἔχειν. Ο δ'
αὐτὸς βασιλεὺς πάμπολλα κτίσματα ἐποίησεν ἐκε
κλησιῶν τε καὶ πόλεων, καὶ τὴν γέφυραν τοῦ Σαγγάρου· ἅπερ Προκόπιος ἱστορικὸς ἐν η' λόγῳ ἀνα
εγράψατο. Εἰς δὲ τὰ τέλη αὐτοῦ ὁ βασιλεὺς Ἰουστι
νιανὸς τὸ περὶ φθαρτοῦ καὶ ἀφθάρτου κινήσας δόγμα,
ἀλλότριος τῆς εὐσεβείας Θεοῦ ἐτελεύτησε, προβαλλό.
μενος Ἰουστῖνον τὸν ἀνεψιὸν αὐτοῦ εἰς βασιλέα κουροπαλάτην τότε ὄντα.
(Ferd. Flor. Fleckius, Anecdota sacra, Lipsia 1837, ex cod. ms. Paris.)
Testamentum Salomonis flii David, qui regnavit in Διαθήκη Σολομώντος υἱοῦ Δαυΐδ, ὃς ἐβασίλευσεν
Jerusalem, et ditioni suæ et imperio subjecit omnes
aerios, terrenos et subterraneos spiritus, per
quos et omnia opera templi supereminentia fecit;
quæ potestates eorum in homines, et quorum angelorum ope ipsi dæmones impotentes redduntur
patefaciens.
Sapientis Salomonis.
Benedictus es, Domine Deus, qui dedisti Salomoni talem potentiam tibi gloria et virtus in
sæcula. Amen.
Et ecce dum ædificaretur templum urbis Jerusalem, et laborarent operarii, inter eos venit
Ornias dæmon ab occidente, et accepit dimidium
mercedis protomagistri adolescentuli et dimidium
ciborum; insuper et pollicem dexteræ manus
ejus sugebat singulis diebus; et macescebat puer
qui erat dilectus regi valde. Rex autem Salomon
ad se vocatum quadam die adolescentem interrogavit dicens: Nonne præ cæteris operariis laborantibus in templo Dei te diligo? dedi tibi duplum
mercedis et cibaria duplicia: quomodo singulis
diebus et horis macescis? Puer autem ait regi: Rex,
quæso, audi quæ acciderunt, et quomodo se ha-
• Bst hoc monumentum Byzantinum, sepe memoratum in opere Pselli De operationibus dæmonum. Latuit in aliquot bibliothecis Buropa, ejusque fragmentum jam refertur in Fabricii Cod.
Pseudepigr. Vet. Test. I. 1047 sq. Per mediam
vero, quæ dicitur, ætatem hic liber late sparsus
in mythologiæ Salomoneæ fonte est habitus. Historia Salomonis fabulosa magnam partem buic
libro adnectitur. Nomina dæmonum sape sunt
phantastica, neque orientalia, neque occidentalia,
ἐν Ἱερουσαλήμ, καὶ ἐκράτησεν καὶ ὑπέταξε πάντων
ἀερίων, ἐπιγείων καὶ καταχθονίων πνευμάτων· δι'
ὧν καὶ πάντα τὰ ἔργα τοῦ ναοῦ τὰ ὑπερβάλλοντα
πεποίηκεν· καὶ τίνες αἱ ἐξουσίαι αὐτῶν κατὰ ἀνθρώ
πων· καὶ παρὰ ποίων ἀγγέλων οὗτοι οἱ δαίμονες
καταργοῦνται.
Τοῦ σοφοῦ Σολομῶντος.
Εὐλογητὸς εἶ, Κύριε ὁ Θεὸς, ὁ δοὺς τῷ Σολομῶντι
τοιαύτην ἐξουσίαν· σοὶ δόξα καὶ κράτος εἰς τοὺς
αἰῶνας. Ἀμήν.
Καὶ ἰδοὺ οικονομουμένου τοῦ ναοῦ πόλεως Ἱερο
σολύμων, καὶ ἐργαζομένων τῶν τεχνιτῶν ἐν αὐτοῖς,
ἔρχεται ὁ Ὀρνίας τὸ δαιμόνιον κατὰ τὰς ἡλίου δε
σμὰς (δυσμάς 9) καὶ ἐλάμβανε τὸ ἥμισυ τοῦ μισθού
τοῦ πρωτομαΐστορος παιδαρίου οὕτως καὶ τὰ ἥμισι
σιτία· ἔτι καὶ τὸν ἀντίχειρα τῆς δεξιᾶς αὐτοῦ χειρὸς
ἐθήλαζεν ἀφ᾽ ἑκάστης ἡμέρας· καὶ ἐλεπτύνετο τὸ
παιδάριον, ὅπερ ἦν ἀγαπώμενον παρὰ τοῦ βασιλέως
πάνυ. Ὁ δὲ βασιλεὺς Σολομῶν, καλέσας μιᾷ τῶν
ἡμερῶν τὸν παῖδα, ἐπερώτησεν αὐτὸν λέγων· Οὐχὶ
παρὰ πάντας τοὺς τεχνίτας τοὺς ἐργαζομένους ἐν τῷ
ναῷ τοῦ Θεοῦ, σε ἀγαπῶ, διδούς σοι ἐν διπλῷ τοὺς
μισθούς, καὶ τὰ σιτία διπλάσιον; πῶς ἐφ' ἑκάστης
sed libere ficta vel inventa. Paristis cum versarer,
hujus alteriusve nominis dæmoniaci originem quasivi in Persicis, apud hujus dialecti gnaros, sed
frustra. Salomo erat nomen collectivum sapientiæ
et in dæmonia ditionis, magicum contra genios
malos. Adjecta narratiuncula apocrypha de Salomone, idololatriæ dedito, qui posterioribus vitæ
annis in vesaniam inciderit, supplicii causa. Habet
hoc fundamentum in V. T., sed auctum est traditione recondita. FLECK.
col. 1317–1318page 3 of 46
PG 122:1317η ἡμέρας τε καὶ ἄρος λεπτύνῃ; Τὸ δὲ παιδάριον ἔφη πρὸς τὸν βασιλέα· Δέομαί σου, βασιλεῦ, ἄκουσον τὰ συμβάντα, καὶ ὅσα ἔχει τὸ παιδάριον. Μετὰ τὸ ἀπο λυθῆναι ἡμᾶς πάντας ἀπὸ τοῦ ἔργου τοῦ ναοῦ τοῦ Θεοῦ, μετὰ ἡλίου δεσμὰς (δυσμάς?) ἐν τῷ ἀνα παύεσθαί μοι ἔρχεται ἕν τῶν πονηρῶν δαιμονίων καὶ ἀφαιρεῖ ἀπ' ἐμοῦ τὸ ἥμισυ τοῦ μισθοῦ μου καὶ τὰ ἥμισυ σιτία. Εἶτα λαμβάνει καὶ τὴν δεξιάν μου χεῖρα καὶ θηλάζει τὸν ἀντίχειρά μου· καὶ ἰδοὺ θλιβομένη μου ή ψυχή, οὕτω τὸ σῶμά μου λεπτύνεται καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν. Καὶ ταῦτα ἀκούσας ἐγὼ Σολομῶν εἰσῆλθον εἰς τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ, καὶ ἐδεήθην ἐξ ὅλης μου τῆς ψυχῆς, νυκτὸς καὶ ἡμέρας, ὅπως παραδοθῇ μοι ὁ δαίμων εἰς χεῖράς μου, καὶ ἐξου σιάσω αὐτόν· καὶ ἐγένετο ἐν τῷ προσεύχεσθαί μοι ἐδόθη μοι παρὰ Κυρίου Σαβαώθ χάρις διὰ Μιχαὴλ τοῦ ἀρχαγγέλου αὐτοῦ, δακτυλίδιον ἔχων σφραγίδα γλυφῆς ἐκ λίθου τιμίου, καὶ εἶπε μοι Λαβὶ, Σολομῶν βασιλεῦ, υἱὸς Δαβίδ, δῶρον ὁ ἀπέ στειλέ σοι Κύριος ὁ Θεὸς, ὁ ὕψιστος Σαβαώθ· καὶ συγκλείσεις πάντα τὰ δαιμόνια τῆς γῆς ἄρσενα καὶ θήλεα· καὶ δεῖ μετ᾿ αὐτῶν ἀνοικοδομῆσαι τὴν Ἱε ρουσαλήμ, φέρειν σε τὴν σφραγίδα ταύτην τοῦ Θεοῦ. Ἡ δὲ γλυφὴ τῆς σφραγίδος τοῦ δακτυλίου τῆς πεμφθείσης, ἔστι πεντάλφα αὕτη. Καὶ περιχαρής γενόμενος ἐγὼ Σολομῶν ὕμνουν καὶ ἐδόξαζον τὸν Θεὸν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς· καὶ τῇ ἐπαύριον ἐκάλεσα τὸν παῖδα, καὶ ἐπέδωκα αὐτῷ τὸ δακτυλί διον, καὶ εἶπον αὐτῷ· Λάβε τοῦτο, καὶ ἐν ᾗ ἂν ὥρα ἔλθῃ πρὸς σὲ τὸ δαιμόνιον, εἰς τὸ στῆθος τοῦ δαιμο νέου ρίψον τοῦτο τὸ δακτυλίδιον, καὶ εἰπὲ αὐτῷ Επ' ὀνόματι τοῦ Θεοῦ, δεῦρο, καλεῖ σε ὁ βασιλεὺς Σολομῶν· καὶ δρομαῖος ἔρχου πρός με, μηδὲν δειλιάσας μηδὲ φοβηθῇς ἐν ᾧ μέλλεις ἀκούειν ὑπὸ τοῦ δαίμονος· καὶ λαβὼν τὸ παιδάριον τὸ δακτυλίδιον ἀπῆλθεν. Καὶ ἰδοὺ κατὰ τὴν ἠθισμένην ὥραν, ἦλθεν ὁ Ὀρνίας τὸ χαλεπὸν δαιμόνιον ὡς πῦρ φλεγόμενον, ὅπως τε λάβῃ τὸν μισθὸν τοῦ παιδαρίου· τὸ δὲ παιδάριον κατὰ τὸ προσταχθὲν παρὰ τοῦ βασιλέως, ἔῤῥιψε τὸ δακτυλίδιον ἐπὶ τὸ στῆθος τοῦ δαιμονίου, καὶ εἶπεν· Δεῦρο, καλεῖ σε ὁ βασιλεὺς Σολομῶν· καὶ ἀπῆγε δρομαῖος πρὸς τὸν βασιλέα. Ὁ δὲ δαίμων ἐκραύγασε λέγων, Παιδάριον, τί τοῦτο ἐποίησας πρός με; λάβε τὸ δακτυλίδιον ἀπ᾿ ἐμοῦ· κἀγὼ ἀποδώσω τὸ χρυσίον τῆς γῆς· μόνον λάβε τοῦτο ἀπ᾿ ἐμοῦ, καὶ μὴ ἀπάγῃς με πρὸς Σολομῶνα. Τὸ δὲ παιδάριον λέγει πρὸς τὸν δαίμονα· Ζῇ Κύριος ὁ Θεὸς τοῦ Ἰσραὴλ, οὐ μή σε ἀνέξωμαι, ἀλλὰ δεῦρο ἐλθέ. Καὶ ἐλθὼν δρομαίως τὸ παιδάριον χαῖρον πρὸς τὸν βασιλέα λέγον· ἔγαγον τὸν δαίμονα, βασιλεῦ, ὡς ἐκέλευσας μοι, δέσποτα, καὶ ἰδοὺ στήκεται πρὸ τῶν θυρῶν τῆς αὐλῆς τῆς βασιλείας σου κράζων καὶ δεόμενος μεγάλῃ τῇ φωνῇ, διδοὺς ἐμοὶ τὸ ἀργύριον καὶ τὸ χρυσίον τῆς γῆς τοῦ μὴ ἀγαγεῖν αὐτὸν πρὸς σέ. Καὶ ἀκούσ σας ταῦτα Σολομῶν ἀνέστη ἀπὸ τοῦ θρόνου αὐτοῦ, καὶ ἐξῆλθεν ἔξω εἰς τὰ πρόθυρα τῆς αὐλῆς τῶν βα σιλείων αὐτοῦ· καὶ ἐθεώρει τὸν δαίμονα φρίσσοντα καὶ τρέμοντα, καὶ λέγει αὐτῷ. Τίς εἰ σύ; Ὁ δὲ ἔφη, Εγώ Ορνίας καλοῦμαι· καὶ ὁ Σολομῶν λέγει αὐτῷ
η
opere templi Dei, occidente sole, dum requiesco,
venit unus malorum spirituum, et aufert a me
dimidium mercedis meæ, et dimidia cibaria.
Deinde prehendit dexteram manum meam et sugit
pollicem meum, et ecce angustiatur anima mea,
et corpus meum macie conficitur per singulos
dies. Hæc audiens ego Salomon ingressus sum
templum Domini, et oravi ex tota anima mea
nocte et die ut daretur dæmon in manus meas, et
voluntati meæ subjiceretur; et ecce dum preces
effunderem, data est mihi a Domino Sabaoth
gratia per Michaelem archangelum, ejus annulus
scilicet, habens sigillum sculptum ex lapide pretioso, et dixit mihi: Accipe, Salomon rex, fili
David, donum quod misit tibi Dominus Deus,
excelsissimus Sabaoth, et concludes omnia demonia terræ mascula et feminea; et oportet ope
eorum ædificari Jerusalem, et portare te sigillum
istud Dei; sculptura autem sigilli armuli ad te
missi est quinquisema (quinque instrumentis quadratorum signata). Et lætior factus ego Salomon,
cantabam et magnificabam Deum cœli et terræ;
et mane vocavi puerum, ot dedi ei annulum, dixique illi: Accipe hoc et in qua hora venerit ad
te dæmon, in pectus ejus projice hunc annulum
et dic ei: In nomine Dei, huc vocat te Salomon
rex; et festinans veni ad me, nil timens, neque
formidans quidquam eorum quæ auditurus es a
dæmone. Et suscipiens puer annulum abiit. Et
ecce consueta hora venit Ornias malus dæmon
dæἡμέρας τε καὶ ἄρος λεπτύνῃ; Τὸ δὲ παιδάριον ἔφη beat servus tuus. Postquam recessimus omnes ab
πρὸς τὸν βασιλέα· Δέομαί σου, βασιλεῦ, ἄκουσον τὰ
συμβάντα, καὶ ὅσα ἔχει τὸ παιδάριον. Μετὰ τὸ ἀπολυθῆναι ἡμᾶς πάντας ἀπὸ τοῦ ἔργου τοῦ ναοῦ τοῦ
Θεοῦ, μετὰ ἡλίου δεσμὰς (δυσμάς?) ἐν τῷ ἀναπαύεσθαί μοι (sic), ἔρχεται ἕν τῶν πονηρῶν δαιμονίων καὶ ἀφαιρεῖ ἀπ' ἐμοῦ τὸ ἥμισυ τοῦ μισθοῦ μου·
καὶ τὰ ἥμισυ σιτία. Εἶτα λαμβάνει καὶ τὴν δεξιάν
μου χεῖρα καὶ θηλάζει τὸν ἀντίχειρά μου· καὶ ἰδοὺ
θλιβομένη μου ή ψυχή, οὕτω τὸ σῶμά μου λεπτύνεται καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν. Καὶ ταῦτα ἀκούσας ἐγὼ
Σολομῶν εἰσῆλθον εἰς τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ, καὶ ἐδεήθην
ἐξ ὅλης μου τῆς ψυχῆς, νυκτὸς καὶ ἡμέρας, ὅπως
παραδοθῇ μοι ὁ δαίμων εἰς χεῖράς μου, καὶ ἐξου·
σιάσω αὐτόν· καὶ ἐγένετο ἐν τῷ προσεύχεσθαί μοι
(sic), ἐδόθη μοι παρὰ Κυρίου Σαβαώθ χάρις διὰ
Μιχαὴλ τοῦ ἀρχαγγέλου αὐτοῦ, δακτυλίδιον ἔχων
σφραγίδα γλυφῆς ἐκ λίθου τιμίου, καὶ εἶπε μοι -
Λαβὶ, Σολομῶν βασιλεῦ, υἱὸς Δαβίδ, δῶρον ὁ ἀπέστειλέ σοι Κύριος ὁ Θεὸς, ὁ ὕψιστος Σαβαώθ· καὶ
συγκλείσεις πάντα τὰ δαιμόνια τῆς γῆς ἄρσενα καὶ
θήλεα· καὶ δεῖ μετ᾿ αὐτῶν ἀνοικοδομῆσαι τὴν Ἱερουσαλήμ, φέρειν σε τὴν σφραγίδα ταύτην τοῦ
Θεοῦ. Ἡ δὲ γλυφὴ τῆς σφραγίδος τοῦ δακτυλίου τῆς
πεμφθείσης, ἔστι πεντάλφα αὕτη. Καὶ περιχαρής
γενόμενος ἐγὼ Σολομῶν ὕμνουν καὶ ἐδόξαζον τὸν
Θεὸν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς· καὶ τῇ ἐπαύριον
ἐκάλεσα τὸν παῖδα, καὶ ἐπέδωκα αὐτῷ τὸ δακτυλί
διον, καὶ εἶπον αὐτῷ· Λάβε τοῦτο, καὶ ἐν ᾗ ἂν ὥρα
ἔλθῃ πρὸς σὲ τὸ δαιμόνιον, εἰς τὸ στῆθος τοῦ δαιμονέου ρίψον τοῦτο τὸ δακτυλίδιον, καὶ εἰπὲ αὐτῷ·
Επ' ὀνόματι τοῦ Θεοῦ, δεῦρο, καλεῖ σε ὁ βασιλεὺς
Σολομῶν· καὶ δρομαῖος ἔρχου πρός με, μηδὲν δειλιά
σας μηδὲ φοβηθῇς ἐν ᾧ μέλλεις ἀκούειν ὑπὸ τοῦ
δαίμονος· καὶ λαβὼν τὸ παιδάριον τὸ δακτυλίδιον
ἀπῆλθεν. Καὶ ἰδοὺ κατὰ τὴν ἠθισμένην ὥραν, ἦλθεν
ὁ Ὀρνίας τὸ χαλεπὸν δαιμόνιον ὡς πῦρ φλεγόμενον,
ὅπως τε λάβῃ τὸν μισθὸν τοῦ παιδαρίου· τὸ δὲ
παιδάριον κατὰ τὸ προσταχθὲν παρὰ τοῦ βασιλέως,
ἔῤῥιψε τὸ δακτυλίδιον ἐπὶ τὸ στῆθος τοῦ δαιμονίου,
καὶ εἶπεν· Δεῦρο, καλεῖ σε ὁ βασιλεὺς Σολομῶν· καὶ
ἀπῆγε δρομαῖος πρὸς τὸν βασιλέα. Ὁ δὲ δαίμων
ἐκραύγασε λέγων, Παιδάριον, τί τοῦτο ἐποίησας πρός
με; λάβε τὸ δακτυλίδιον ἀπ᾿ ἐμοῦ· κἀγὼ ἀποδώσω
τὸ χρυσίον τῆς γῆς· μόνον λάβε τοῦτο ἀπ᾿ ἐμοῦ, καὶ
μὴ ἀπάγῃς με πρὸς Σολομῶνα. Τὸ δὲ παιδάριον λέγει
πρὸς τὸν δαίμονα· Ζῇ Κύριος ὁ Θεὸς τοῦ Ἰσραὴλ,
οὐ μή σε ἀνέξωμαι, ἀλλὰ δεῦρο ἐλθέ. Καὶ ἐλθὼν
δρομαίως τὸ παιδάριον χαῖρον πρὸς τὸν βασιλέα
λέγον· ἔγαγον τὸν δαίμονα, βασιλεῦ, ὡς ἐκέλευσας
μοι, δέσποτα, καὶ ἰδοὺ στήκεται πρὸ τῶν θυρῶν τῆς
αὐλῆς τῆς βασιλείας σου κράζων καὶ δεόμενος μεγάλῃ
τῇ φωνῇ, διδοὺς ἐμοὶ τὸ ἀργύριον καὶ τὸ χρυσίον
τῆς γῆς τοῦ μὴ ἀγαγεῖν αὐτὸν πρὸς σέ. Καὶ ἀκούσ
σας ταῦτα Σολομῶν ἀνέστη ἀπὸ τοῦ θρόνου αὐτοῦ,
καὶ ἐξῆλθεν ἔξω εἰς τὰ πρόθυρα τῆς αὐλῆς τῶν βα
σιλείων αὐτοῦ· καὶ ἐθεώρει τὸν δαίμονα φρίσσοντα
καὶ τρέμοντα, καὶ λέγει αὐτῷ. Τίς εἰ σύ; Ὁ δὲ ἔφη,
Εγώ Ορνίας καλοῦμαι· καὶ ὁ Σολομῶν λέγει αὐτῷ·
ut ignie ardens, ut raporet mercedem pueri; ille
vero, juxta mandatum regis, projecit annulum in
pectus dæmonis, et dixit: Huc vocat te Salomon
rex. Et abiit festinans ad regem. Dæmon autem
clamavit dicens: Puer, quid hoc fecisti ad me?
Recipe annulum a me, et ego dabo tibi aurum
terræ; sume tantum hoc a me, neque me trahas
ad Salomonem. Puer autem dixit dæmoni: Vivit
Dominus Deus Israel, non te dimittam, sed buo
veni. Et cito abiens ad regem lætus ait: Adduxi
demonium, o rex, ut præcepisti, domino, et ecce
stat ante fores aulæ regiæ tuæ vociferans, et deprecans magna voce, offerens mihi argentum et aurum
terræ, ut non adducam ipsum ad te. Et his auditis
Salomon surrexit e throno et exiit foras, in atrium
aulæ palatii sui, et vidit dæmonem frementem
et trementem, dixitque ei: Quis es tu? Qui
ait: Ego Ornias nominor. Et dixit ei Salomon:
Indica mihi, o dæmon, sub quo signo jaceas. Sub
Aquario, ait ille; et versantes per concupiscentias generosarum in terra puellarum, sub signo
predicto, ous strangulo, sed non aliter quam 20pitos; tres formas induo, quando tenentur homines desiderio feminarum: ego transformor in
mulierem eleganter vestitam, et palpantibus me
hominibus inter somnum, illudo eis; nunc vero
rursum alatus fio sub aeriis locis; videor etiam ut
leo, et pellicior ab omnibus demonibus; ortus
col. 1319–1320page 4 of 46
PG 122:1319Λέγε μοι, ὦ δαῖμον, ποίῳ ζωδίῳ κεῖσαι Ὁ δὲ εἶπεν Υδροχόῳ, καὶ τοὺς κειμένους δι᾿ ἐπιθυμιών γεν ναίων ἐπὶ γῆν παρθένων. τῷ ζωδίῳ κέκληται τού τους ἀποπνίγω, εἰ μηδὲ καὶ ὑπνωτικόν· εἰς τρεῖς μορφὰς μεταβάλλομαι, ὁπόταν οἱ ἄνθρωποι ἔρχωνται δι᾽ ἐπιθυμίας γυναικῶν· ἐγὼ μεταμορφοῦμαι εἰς ..: θῆλυ εὔκοσμον, καὶ ἁπτομένου μου, οἱ ἄνθρωποι καθ᾽ ὕπνον ἐμπαίζω αὐτοῖς· ποτὲ δὲ πάλιν ὑπόπτι ρος γίνομαι ὑπὸ τοὺς οὐρανίους τόπους. Φαίνομαι καὶ ὡς λέων, καὶ κελεύομαι ὑπὸ πάντων τῶν δαι μόνων· ἀπόγονος εἰμὶ ἀρχαγγέλου Ουριήλ, τῆς δυο νάμεως τοῦ Θεοῦ. Ἐγὼ Σολομῶν ἀκούσας τὸ ὄνομα τοῦ ἀρχαγγέλου εὐξάμενος ἐδόξασα τὸν Θεὸν, καὶ Κύριον τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς· καὶ σφραγισες αὐτὸν ἔταξα εἰς τὴν ἐργασίαν τῆς λιθοτομίας, τοῦ ; η τέμνειν τοὺς λίθους ἐν τῷ ναῷ, ἀχθέντας διὰ θαλάσσης Αραβίας τοὺς κειμένους παρὰ τὸν αἰγιαλόν Φοβούμενος δὲ τὸν σίδηρον προς καὶ λέγει μοι, Δέομαί σου, βασιλεῦ Σολομῶν, ἔασόν με ἄνετον εἶναι, καγώ σοι ἀναγάγω πάντα τὰ δαιμόνια. Μὴ θελόντος δὲ αὐτοῦ ὑποταγῆναί μοι, εὐξάμενος τοῦ ἀρχαγγέλου Οὐριὴλ συνελθεῖν με εἰς βοήθειαν, καὶ εὐθέως εἶδον τὸν ἀρχάγγελον Οὐριὴλ ἐκ τῶν οὐρανῶν κατερχόμενον πρός με καὶ ἐκέλευσεν ὁ ἄγγελος κήτη θαλάσσης ἐλθεῖν ἐκ τῆς ἀβύσσου· καὶ ἔῤῥιψεν αὐτοῦ τὴν μοῖραν ἐπὶ τῆς γῆς, κἀκείνη ὑπέταξεν τὸ δαιμόνιον τὸ μέγα καὶ ἐκέλευσεν τὸν δαίμονα τὸν μέγαν καὶ θρασὺν τὸν Ὀρνίαν τοῦ κόπτειν τοὺς λίθους πρὸς τὸν ναόν· καὶ οὕτως ἐγὼ Σολομὼν ἐδόξασα τὸν Θεὸν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς ποιητήν· καὶ ἐκέλευσεν ἐλθεῖν τὸν Ὀρνίαν σὺν τῇ μοίρᾳ αὐτοῦ, καὶ ἔδωκα αὐτοῦ τὸ σφραγίδιον λέγων· Απελθε, καὶ ἄγαγέ μοι ὧδε τὸν ἄρχοντα τῶν δαιμονίων πάντων. Ὁ δὲ Ορνίας, λαβὼν τὸ δακτυλίδιον, ἀπῆλθε προς τὸν Βεελζεβούλ τὸν ἔχοντα τὴν βασιλείαν ἐπὶ τῶν δαιμονίων. Ἔφη αὐτῷ· Δεῦρο καλεῖ σε Σολομῶν - Ο δὲ Βεελζεβούλ ἀκούσας ἔφη αὐτῷ· Λέγε μοι τις ἐστιν ουτος ὁ Σολομῶν, ὃν σὺ φής μοι· ὁ δὲ Ὀρνίας δ έβριψεν τὸ δακτυλίδιον εἰς τὸ στῆθος τοῦ Βεελζεβούλ λέγων· Καλεῖ σε Σολομῶν ὁ βασιλεύς. Ανέκραξε δὲ ὁ Βεελζεβούλ φωνῇ μεγάλῃ· καὶ ἔβριψε φλόγα πυρὸς καιομένην μεγάλην, καὶ ἀναστὰς ἠκολούθει τῷ Ὀρνίᾳ· καὶ ἦλθε πρὸς Σ. Ος δὲ εἶδεν τὸν ἄρχοντα τῶν δαιμονίων, ἐδόξασα Κύριον τὸν Θεὸν τοῦ οὐρα νοῦ καὶ γῆς ποιητὴν, καὶ εἶπον· Εὐλογητὸς εἰ, Εύ ριε ὁ Θεὸς ὁ παντοκράτωρ, ὁ δοὺς τῷ παιδὶ σου Σου λομῶντι τὴν τῶν σοφῶν πάρεδρον σοφίαν, καὶ ὑπου τάξας εἰς ἐμὲ πᾶσαν τὴν δύναμιν τοῦ διαβόλου· Καὶ ἐπηρώτησα αὐτὸν, καὶ εἶπον· Λέγε τίς εἴ· Ὁ δα! μων ἔφη· Ἐγώ εἰμι Βεελζεβούλ, ὁ τῶν δαιμονίων ἔξαρχος· ἅπαντες δὲ οἱ δαίμονες ἔγγυθέν μου προεδρεύουσι· καὶ ἐμφανίζω ἑκάστου δαίμονος τὴν φαντασίαν. Αὐτὸς δέ μοι ἐπηγγείλατο πάντα τὰ ἀκάθαρτα πνεύματα ἀγαγεῖν πρός με δέσμια καὶ ἐγὼ πάλιν ἐδόξασα τὸν Θεὸν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς, καὶ εὐχαριστῶ αὐτῷ πάντοτε. Επυθόμην παρὰ τοῦ δαίμονος εἰ ἐστὶν ἐν αὐτοῖς θήλειαι· τοῦ δέ μοι φήσαντος εἶναι, κἀγὼ εἶπον ἤθελον εἰδέναι· καὶ ἀπελθὼν Βεελζεβούλ ταχύ, ἤνεγκε πρός με την Ονοσκελίδα, μορφὴν ἔχουσαν περικαλῆ, καὶ δεσμὰ γυναικὸς εὐχρώτου, καὶ κει ρατίζουσα τὴν κεφαλήν. Ελθούσῃς δὲ αὐτῆς ἔφην τραυτὸν εἰπὸς ταῦτα.
sum ex archangelo Uriel, potentia Dei. Ego Salo- Λέγε μοι, ὦ δαῖμον, ποίῳ ζωδίῳ κεῖσαι; Ὁ δὲ εἶπεν·
mon audiens nomen archangeli, gratias agens Υδροχόῳ, καὶ τοὺς κειμένους δι᾿ ἐπιθυμιών γεν
glorificavi Deum et Dominum cœli et terræ; et ναίων ἐπὶ γῆν παρθένων. τῷ ζωδίῳ κέκληται τού
sigillo notatum eum ordinavi in opus lithotomiæ, τους ἀποπνίγω, εἰ μηδὲ καὶ ὑπνωτικόν· εἰς τρεῖς
ut cæderet petras in templo, allatas per mare μορφὰς μεταβάλλομαι, ὁπόταν οἱ ἄνθρωποι ἔρχωνArabia, jacentes in littore. Formidans autem fer- ται δι᾽ ἐπιθυμίας γυναικῶν· ἐγὼ μεταμορφοῦμαι εἰς
rum ad... et dicit mihi: Quæso te, rex Salomon, θῆλυ εὔκοσμον, καὶ ἁπτομένου μου, οἱ ἄνθρωποι
sinas me liberum esse, et ego adducam tibi om- καθ᾽ ὕπνον ἐμπαίζω αὐτοῖς· ποτὲ δὲ πάλιν ὑπόπτιnia dæmonia. Nolente autem eo subjici mihi, ρος γίνομαι ὑπὸ τοὺς οὐρανίους τόπους. Φαίνομαι
oravi archangelum Uriel ut veniret mihi in auxi- καὶ ὡς λέων, καὶ κελεύομαι ὑπὸ πάντων τῶν δαιlium; et cito vidi archangelum Uriel de cœlis ve- μόνων· ἀπόγονος εἰμὶ ἀρχαγγέλου Ουριήλ, τῆς δυο
nientem ad me; et jussit angelus ut cete maris νάμεως τοῦ Θεοῦ. Ἐγὼ Σολομῶν ἀκούσας τὸ ὄνομα
venirent ex abysso; et projecit sortem suam in τοῦ ἀρχαγγέλου εὐξάμενος ἐδόξασα τὸν Θεὸν, καὶ
terram, illaque subjecit dæmonem magnum; et Κύριον τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς· καὶ σφραγισες
præcepit dæmoni magno et audaci Orniæ ut cæde- αὐτὸν ἔταξα εἰς τὴν ἐργασίαν τῆς λιθοτομίας, τοῦ
ret saxa in templum; et sic ego Salomon glorifcavi η τέμνειν τοὺς λίθους ἐν τῷ ναῷ, ἀχθέντας διὰ θαλάσ
Deum cœli et terræ creatorem; et præcepit Orniæ σης Αραβίας τοὺς κειμένους παρὰ τὸν αἰγιαλόν·
ut voniret cum sorte sua, et dedi ei annulum di- Φοβούμενος δὲ τὸν σίδηρον προς καὶ λέγει μοι,
cens: Vade, et adduc mihi huc principem omnium Δέομαί σου, βασιλεῦ Σολομῶν, ἔασόν με ἄνετον
demoniorum.
εἶναι, καγώ σοι ἀναγάγω πάντα τὰ δαιμόνια. Μὴ
θελόντος δὲ αὐτοῦ ὑποταγῆναί μοι, εὐξάμενος τοῦ ἀρχαγγέλου Οὐριὴλ συνελθεῖν με εἰς βοήθειαν, καὶ εὐθέως
εἶδον τὸν ἀρχάγγελον Οὐριὴλ ἐκ τῶν οὐρανῶν κατερχόμενον πρός με καὶ ἐκέλευσεν ὁ ἄγγελος κήτη θαλάσσης
ἐλθεῖν ἐκ τῆς ἀβύσσου· καὶ ἔῤῥιψεν αὐτοῦ τὴν μοῖραν ἐπὶ τῆς γῆς, κἀκείνη ὑπέταξεν τὸ δαιμόνιον τὸ μέγα·
καὶ ἐκέλευσεν τὸν δαίμονα τὸν μέγαν καὶ θρασὺν τὸν Ὀρνίαν τοῦ κόπτειν τοὺς λίθους πρὸς τὸν ναόν· καὶ
οὕτως ἐγὼ Σολομὼν ἐδόξασα τὸν Θεὸν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς ποιητήν· καὶ ἐκέλευσεν ἐλθεῖν τὸν Ὀρνίαν
σὺν τῇ μοίρᾳ αὐτοῦ, καὶ ἔδωκα αὐτοῦ τὸ σφραγίδιον λέγων· Απελθε, καὶ ἄγαγέ μοι ὧδε τὸν ἄρχοντα τῶν
δαιμονίων πάντων.
te
Ornias autem accipiens annulum, adiit Beelzebul habentem potestatem in dæmonia, et dixit
ei: Huo vocat to Salomon. Audiens Beelzebul
dixit ei: Indica mihi quis sit iste Salomon de quo
loqueris mihi. Ornias autem projecit annulum in
pectus Beelzebul dicens: Advocat te Salomon c
rex. Exclamavit vero Beelzebul voce magna, et
projecit flammam ignis urentem magnam, et surgens secutus est Orniam, et venit ad Salomonem.
Ut autem vidit (sic) principem demoniorum, glorificavi Dominum Deum cœli et terræ creatorem,
et dixi: Benedictus es, Domine Deus omnipotens,
qui dedisti puero tuo Salomoni in sapientibus residentem sapientiam, et subjecisti mihi omnem
potestatem diaboli. Et interrogavi eum dicens:
Indica quis sis. Et ait demon: Ego sum Beelzebul princeps dæmoniorum; omnia dæmonia
prope me præsident, et ante oculos pono cujusque dæmonis formam. Ipse vero nuntiavit
mihi se ad me adducturum omnes immundos
spiritus concatenatos; et ego iterum glorificavi,
Deum cœli et terræ, et gratias ago ei semper.
Quæsivi a dæmone utrum essent inter eos feminæ; illo autem affirmante, dixi ego me velle eas
cernere; et abiens Beelzebul festinans adduxit
mihi Onoscelida, formam habentem mire pulchritudinis, et illecebras mulieris coloribus bene ornatæ, et cornibus armatam in capite. Venienti auὉ δὲ Ορνίας, λαβὼν τὸ δακτυλίδιον, ἀπῆλθε προς
τὸν Βεελζεβούλ τὸν ἔχοντα τὴν βασιλείαν ἐπὶ τῶν
δαιμονίων. Ἔφη αὐτῷ· Δεῦρο καλεῖ σε Σολομῶν - Ο
δὲ Βεελζεβούλ ἀκούσας ἔφη αὐτῷ· Λέγε μοι τις
ἐστιν ουτος ὁ Σολομῶν, ὃν σὺ φής μοι· ὁ δὲ Ὀρνίας
δ
έβριψεν τὸ δακτυλίδιον εἰς τὸ στῆθος τοῦ Βεελζεβούλ
λέγων· Καλεῖ σε Σολομῶν ὁ βασιλεύς. Ανέκραξε δὲ
ὁ Βεελζεβούλ φωνῇ μεγάλῃ· καὶ ἔβριψε φλόγα πυρὸς
καιομένην μεγάλην, καὶ ἀναστὰς ἠκολούθει τῷ
Ὀρνίᾳ· καὶ ἦλθε πρὸς Σ. Ος δὲ εἶδεν τὸν ἄρχοντα
τῶν δαιμονίων, ἐδόξασα Κύριον τὸν Θεὸν τοῦ οὐρα
νοῦ καὶ γῆς ποιητὴν, καὶ εἶπον· Εὐλογητὸς εἰ, Εύ
ριε ὁ Θεὸς ὁ παντοκράτωρ, ὁ δοὺς τῷ παιδὶ σου Σου
λομῶντι τὴν τῶν σοφῶν πάρεδρον σοφίαν, καὶ ὑπου
τάξας εἰς ἐμὲ πᾶσαν τὴν δύναμιν τοῦ διαβόλου· Καὶ
ἐπηρώτησα αὐτὸν, καὶ εἶπον· Λέγε τίς εἴ· Ὁ δα!-
μων ἔφη· Ἐγώ εἰμι Βεελζεβούλ, ὁ τῶν δαιμονίων
ἔξαρχος· ἅπαντες δὲ οἱ δαίμονες ἔγγυθέν μου
προεδρεύουσι· καὶ ἐμφανίζω ἑκάστου δαίμονος τὴν
φαντασίαν. Αὐτὸς δέ μοι ἐπηγγείλατο πάντα τὰ
ἀκάθαρτα πνεύματα ἀγαγεῖν πρός με δέσμια καὶ
ἐγὼ πάλιν ἐδόξασα τὸν Θεὸν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς
γῆς, καὶ εὐχαριστῶ αὐτῷ πάντοτε.
Επυθόμην παρὰ τοῦ δαίμονος εἰ ἐστὶν ἐν αὐτοῖς
θήλειαι· τοῦ δέ μοι φήσαντος εἶναι, κἀγὼ εἶπον
ἤθελον εἰδέναι· καὶ ἀπελθὼν Βεελζεβούλ ταχύ,
ἤνεγκε πρός με την Ονοσκελίδα, μορφὴν ἔχουσαν
περικαλῆ, καὶ δεσμὰ γυναικὸς εὐχρώτου, καὶ κει
ρατίζουσα τὴν κεφαλήν. Ελθούσῃς δὲ αὐτῆς ἔφην
Lacuna in textu. Ad marginem lateralem τραυτὸν εἰπὸς ταῦτα.
col. 1321–1322page 5 of 46
PG 122:1321αὐτῇ· Λέγε μοι τίς εἴ. Ἡ δὲ μοι ἔφη· Ἐγὼ Ονο σκελὶς παλοῦμαι· πνεῦμα σεβωμάτω (?) πεποιημένων· φωλαῖον ἐπὶ τῆς γῆς· σπήλαιόν μοι χρύσειον ἔνθα κείμαι· ἔχω δὲ πολυποίκιλον τόπον· ποτὲ μὲν ἀνθρώποις πνίγω δι᾿ ἀγχόνης· ποτὲ δὲ ἀπὸ τῆς φύσεως εἰς ἀγκῶνας σκωλήκια) φωλεύω τὰ δὲ πλεῖστά μοι οἰκητήρια εἰσὶ κρημνοί, σπήλαια, φάραγγες· πολλάκις δὲ καὶ συγγίνομαι τοῖς ἀνθρώποις ὡς γυνή δοκοῦσα εἶναι· πρὸ πάντων δὲ τοῖς μελιχρόοις· οὗτοι γὰρ συναστρον μοι εἴσι· καὶ γὰρ τὸ ἄστρον μου οὗτοι λάθρα καὶ φανερῶς προσκυνοῦ σε καὶ οὐκ οἴδασιν ὅτι αὐτοὺς βλάπτουσι, καὶ πλεῖόν με κακουργεῖν ἐρεθίζουσι· θέλουσι γὰρ διὰ τῆς μνήμης χρυσίον πορίζειν· ἐγὼ δὲ παρέχω ὁλίο γον τοῖς καλῶς με προσκυνοῦσιν. Επηρώτησα δε αὐτὴν κἀγὼ Σολομῶν, πόθεν γεννά. Η δέ μοι ἔφη, η Από φωνῆς ἀκαίρου, τοῦ καλουμένου ἤχου ἀνθρώπου μολίβδου?) ἀφέντος ἐν ὕλῃ ἐγεννήθην. Εφην δὲ ἐγὼ αὐτῇ· Ποίῳ ἄστρῳ διέρχῃ; Ἡ δέ μοι εἶπε Πανσελήνῳ ἄστρῳ, διότι καὶ ἡ σελήνη τὰ πλείονα οδεύει· Ἐγὼ δὲ λέγω πρὸς αὐτήν· Καὶ ποῖος ἐστιν ὁ ἄγγελος ὁ καταργῶν· σε; Ἡ δὲ εἶπέ μοι, Ὁ ἐν σοὶ βασιλεύων. Κἀγὼ εἰς χλούην λογισάμενος ἐκέ λευσα στρατιώτην κροῦσαι αὐτήν· Ἡ δὲ ἀνακράξασα εἶπεν, Εγώ σοι, βασιλεῦ, ὑπὸ τῆς δεδομένης σοι σοφίας τοῦ Θεοῦ, καὶ ὑπὸ τοῦ ἀγγέλου Ἰωήλ. Ἐγὼ δὲ ἐκέλευσα αὐτὴν νήθειν τὴν κάναβιν εἰς τὰς σχοίνους ἐν τῷ ἔργῳ τοῦ κτίσματος τοῦ Θεοῦ, καὶ οὕτως σφραγίσας καὶ δήσας αὐτὴν, ἐκατηργήθη ὥστε ἵστασθαι νυκτὸς καὶ ἡμέρας νήθειν τὴν κάνε ναβιν. Καὶ ἐκέλευσα ἀχθῆναί μοι ἕτερον δαιμόνιον, καὶ εὐθέως μοι προσῆλθεν ὁ δαίμῶν ᾿Ασμοδαίος δεδεμένος, καὶ ἠρώτησα αὐτὸν, Σὺ τίς εἶ; Ὁ δὲ μετὰ θυμοῦ καὶ ὀργῆς ἐμβλέψας με ἔφη· Σὸ δὲ τίς εἶ; Καὶ εἶπον αὐτῷ· Οὕτως τετιμωρημένος ἀπο κρίνῃ μοι· ὁ δὲ μετ᾿ ὀργῆς λέγει μοι· ᾿Αλλὰ πῶς σοι ἀποκριθῶ, σὺ γὰρ ἀνθρώπου υἱὸς εἶ· ἐγὼ δὲ ἀγγέλου σπορὰ διὰ θυγατρὸς ἀνθρώπου ἐγεννήθην ὥστε οὐδὲν ὑπερήφανον ῥῆμα οὐρανίου γένους πρὸς γηγενεῖς· διὸ καὶ τὸ ἄστρον μου ἐν οὐρανῷ φωτεύει καὶ αὐτὸ ἄνθρωποι λέγουσιν ἀμαξαν, οἱ δὲ τὸν δρα κοντοπαῖδα πλησιάζομαι σὺν τῷ ἄστρῷ αὐτοῦ, καὶ πολλά μοι μὴ ἐρώτα, ὅτι καὶ σοῦ τὸ βασίλειον πρὸς χρόνους μικρούς διαῤῥήγνυται, καὶ πρόσκαι. ρός ἐστιν ἡ δόξα σου· καὶ ὀλίγα ἡμᾶς τυραννήσεις, καὶ πάλιν νομὴν ἔξομεν εἰς τὴν ἀνθρωπότητα· ὥστε σέβεσθαι ἡμᾶς ὡς θεοὺς ὄντας, μὴ γινωσκόντων τῶν ἀνθρώπων τὰ ὀνόματα τῶν καθ' ἡμᾶς τεταγμένων ἀγγέλων. Ἐγὼ δὲ Σολομῶν, ταῦτα ἀκούσας, ἐπιμελέστερον δεσμώσας αὐτὸν ἐκέλευσα μαστίζεσθαι βουνεύροις, καὶ ἀπολογεῖσθαι τίς καλεῖται καὶ τίς ἡ ἐργασία αὐτοῦ. Ὁ δὲ ἔφη μοι, Ἐγὼ Ασμοδαίος καλοῦμαι παρὰ βροτοῖς· καὶ ἡ ἐργασία μου ἐστὶ τὸ τοὺς νεονύμφους ἐπιβουλεύειν μὴ συμμιγῆναι, καὶ παν τελῶς ἀποχωρίζω διὰ πολλῶν συμφορῶν, καὶ γυναικῶν παρθένων κάλλος ἀφανίζω, καὶ καρδίας ἀλλοιῶ. Εφην δ' ἐγὼ αὐτῷ· Μόνη σου ἡ ἐργασία ἔστιν αὔτη; ὁ δὲ λέγει μοι· Περιφέρω ἀνθρώπους εἰς λύσε Ο
dit: Ego Onoscelis vocor spiritus: venerabilis creata sum; solitaria in terra, specus aureum habito, in loco multæ varietatis. Quandoque homines suffoco per laqueum, quandoque procul a natura in angulis abscondor; plerumque autem in præcipitiis, cavernis, abyssis sedes mea; sæpe etiam inter homines
versor, et femina videor esse; maxime autem inter eos qui subfuscam cutem gerunt: ipsi
enim sub eodem sidore mecum sunt; sidus
enim meum hi clanculum et aperte venerantur nescientes quod ibi ipsis noceant; et valde me ad
malefaciendum provocant: volunt enim per memoriam (templum) aurum acquirere; et ego præbeo parum his qui bena me adorant. Interrogavi
eam ego Salomon: Unde oriunda es tu? Et ait
mihi: voce intempesta vocati echo hominis
plumbi (sic) emissa in saltu nata sum. Ego
autem dixi ei: Sub quo sidere ambulas? Quæ
ait: Sub sidere lunæ plenæ, nam luna plerumque
iter facit. Et quis est angelus qui te impotentem
facit? inquam. Et dixit: Qui in te regnat. Quod
ego in derisum accipiens, præcepi ut percuteret
eam miles; at illa clamans ait: Tua ego, o rex,
propter datam tibi sapientiam Dei, et propter angelum Joel. Et præcepi ut ipsa necteret cannabim ad chordas, in opere ædificationis Dei; et sic
signo notata, et vinculis constricta, imbellis. ita
facta est, ut nocte et die staret ad nectandam
cannabim. Et præcepi ut adduceretur mihi aliud
αὐτῇ· Λέγε μοι τίς εἴ. Ἡ δὲ μοι ἔφη· Ἐγὼ Ονο- tem dixi; Indica mihi quis sis. Quæ responσκελὶς παλοῦμαι· πνεῦμα σεβωμάτω (?) πεποιημέ
νων· φωλαῖον ἐπὶ τῆς γῆς· σπήλαιόν μοι χρύσειον
ἔνθα κείμαι· ἔχω δὲ πολυποίκιλον τόπον· ποτὲ μὲν
ἀνθρώποις πνίγω δι᾿ ἀγχόνης· ποτὲ δὲ ἀπὸ τῆς
φύσεως εἰς ἀγκῶνας (ad marg. σκωλήκια) φωλεύω
τὰ δὲ πλεῖστά μοι οἰκητήρια εἰσὶ κρημνοί, σπήλαια,
φάραγγες· πολλάκις δὲ καὶ συγγίνομαι τοῖς ἀνθρώ
ποις ὡς γυνή δοκοῦσα εἶναι· πρὸ πάντων δὲ τοῖς
μελιχρόοις· οὗτοι γὰρ συναστρον μοι εἴσι· καὶ γὰρ
τὸ ἄστρον μου οὗτοι λάθρα καὶ φανερῶς προσκυνοῦσε καὶ οὐκ οἴδασιν ὅτι αὐτοὺς βλάπτουσι, καὶ
πλεῖόν με κακουργεῖν ἐρεθίζουσι· θέλουσι γὰρ διὰ
τῆς μνήμης χρυσίον πορίζειν· ἐγὼ δὲ παρέχω ὁλίο
γον τοῖς καλῶς με προσκυνοῦσιν. Επηρώτησα δε
αὐτὴν κἀγὼ Σολομῶν, πόθεν γεννά. Η δέ μοι ἔφη, η
Από φωνῆς ἀκαίρου, τοῦ καλουμένου ἤχου ἀνθρώπου
μολίβδου (sic?) ἀφέντος ἐν ὕλῃ ἐγεννήθην. Εφην δὲ
ἐγὼ αὐτῇ· Ποίῳ ἄστρῳ διέρχῃ; Ἡ δέ μοι εἶπε·
Πανσελήνῳ ἄστρῳ, διότι καὶ ἡ σελήνη τὰ πλείονα
οδεύει· Ἐγὼ δὲ λέγω πρὸς αὐτήν· Καὶ ποῖος ἐστιν
ὁ ἄγγελος ὁ καταργῶν· σε; Ἡ δὲ εἶπέ μοι, Ὁ ἐν σοὶ
βασιλεύων. Κἀγὼ εἰς χλούην (sic) λογισάμενος ἐκέλευσα στρατιώτην κροῦσαι αὐτήν· Ἡ δὲ ἀνακράξασα εἶπεν, Εγώ σοι, βασιλεῦ, ὑπὸ τῆς δεδομένης
σοι σοφίας τοῦ Θεοῦ, καὶ ὑπὸ τοῦ ἀγγέλου Ἰωήλ.
Ἐγὼ δὲ ἐκέλευσα αὐτὴν νήθειν τὴν κάναβιν εἰς τὰς
σχοίνους ἐν τῷ ἔργῳ τοῦ κτίσματος τοῦ Θεοῦ, καὶ
οὕτως σφραγίσας καὶ δήσας αὐτὴν, ἐκατηργήθη
ὥστε ἵστασθαι νυκτὸς καὶ ἡμέρας νήθειν τὴν κάνε
ναβιν. Καὶ ἐκέλευσα ἀχθῆναί μοι ἕτερον δαιμόνιον,
καὶ εὐθέως μοι προσῆλθεν ὁ δαίμῶν ᾿Ασμοδαίος
δεδεμένος, καὶ ἠρώτησα αὐτὸν, Σὺ τίς εἶ; Ὁ δὲ
μετὰ θυμοῦ καὶ ὀργῆς ἐμβλέψας με ἔφη· Σὸ δὲ τίς
εἶ; Καὶ εἶπον αὐτῷ· Οὕτως τετιμωρημένος ἀποκρίνῃ μοι· ὁ δὲ μετ᾿ ὀργῆς λέγει μοι· ᾿Αλλὰ πῶς
σοι ἀποκριθῶ, σὺ γὰρ ἀνθρώπου υἱὸς εἶ· ἐγὼ δὲ
ἀγγέλου σπορὰ διὰ θυγατρὸς ἀνθρώπου ἐγεννήθην·
ὥστε οὐδὲν ὑπερήφανον ῥῆμα οὐρανίου γένους πρὸς
γηγενεῖς· διὸ καὶ τὸ ἄστρον μου ἐν οὐρανῷ φωτεύει·
καὶ αὐτὸ ἄνθρωποι λέγουσιν ἀμαξαν, οἱ δὲ τὸν δρα
κοντοπαῖδα (sic) πλησιάζομαι σὺν τῷ ἄστρῷ αὐτοῦ,
καὶ πολλά μοι μὴ ἐρώτα, ὅτι καὶ σοῦ τὸ βασίλειον
πρὸς χρόνους μικρούς διαῤῥήγνυται, καὶ πρόσκαι.
ρός ἐστιν ἡ δόξα σου· καὶ ὀλίγα ἡμᾶς τυραννήσεις,
καὶ πάλιν νομὴν ἔξομεν εἰς τὴν ἀνθρωπότητα· ὥστε
σέβεσθαι ἡμᾶς ὡς θεοὺς ὄντας, μὴ γινωσκόντων
τῶν ἀνθρώπων τὰ ὀνόματα τῶν καθ' ἡμᾶς τεταγμένων
ἀγγέλων.
Ἐγὼ δὲ Σολομῶν, ταῦτα ἀκούσας, ἐπιμελέστερον
δεσμώσας αὐτὸν ἐκέλευσα μαστίζεσθαι βουνεύροις,
καὶ ἀπολογεῖσθαι τίς καλεῖται καὶ τίς ἡ ἐργασία
αὐτοῦ. Ὁ δὲ ἔφη μοι, Ἐγὼ Ασμοδαίος καλοῦμαι
παρὰ βροτοῖς· καὶ ἡ ἐργασία μου ἐστὶ τὸ τοὺς
νεονύμφους ἐπιβουλεύειν μὴ συμμιγῆναι, καὶ παντελῶς ἀποχωρίζω διὰ πολλῶν συμφορῶν, καὶ γυναικῶν παρθένων κάλλος ἀφανίζω, καὶ καρδίας ἀλλοιῶ.
Εφην δ' ἐγὼ αὐτῷ· Μόνη σου ἡ ἐργασία ἔστιν
αὔτη; ὁ δὲ λέγει μοι· Περιφέρω ἀνθρώπους εἰς λύσε
PATROL. GR. CXXII.
Ο
dædæmonium, et protinus ad me ingressus est damon Asmodæus vinctus, et interrogavi eum: Tu
quis est? Qui cum ira et furore aspiciens me,
dixit Et tu quis es? Et dixi ei: Sic vexatus
talia respondes mihi? Qui ira percitus ait: Sed
quomodo tibi respondeam? Tu enim hominis fllius es; ego autem angeli progenies per filiam
hominis natus sum; unde nullum verbum arrogans cœlestis generis ad terrigenas; quare sidus
meum fulget in cœlo, et illud homines vocant
Currum; alii vero Draconis filium; familiaritate
utor cum sidere ejus; et multa ne me interroges,
quia regnum tuum post tempus breve conteretur,
et temporalis est gloria tua; et modicum nos reges et rursum potestatem habebimus in humanum genus, adeo ut nos venerentur ut deos, ignorantibus hominibus nomina præpositorum inter
nos angelorum.
Ego Salomon hæc audiens, accuratius vinxi eum,
et jussi ut plecteretur nervis boum, et declararet
quo nomine vocarctur, et quæ esset ipsius operatio.
Qui dixit mihi: Ego Asmodæus nominor inter
mortales, et labor meus est ut novi nupti nolint
commisceri; et plane deterreo eos per multos
casus, et muliorum adolescentularum pulchritudinem delco, et corda immuto. Dixi autem ei:
Hæc sola est cura tua? Qui respondit: Homines
excito ad rabiem et concupiscentias; habentes
col. 1323–1324page 6 of 46
PG 122:1323σαν καὶ εἰς ὄρεξιν· ἔχοντας τὰς γυναῖκας αὐ τῶν, πάλιν εἰς ἑτέρας ἑτέρων ἀπέρχεσθαι ἐν νυκτ καὶ ἡμέρᾳ· ὥστε καὶ τὴν ἁμαρτίαν ἐπιτελεῖν, καὶ εἰς φόνους ἐμπλανήσεσθαι· ὅρκισα δὲ αὐτῷ τὸ ὄνομα Κυρίου Σαβαώθ λέγων· Φοβήθητι τὸν Θεὸν, Ατμο δαῖς, καὶ εἶπέ μοι ποίῳ ἀγγέλῳ καταργῇ σύ. Ο δε ἔφη, Διὰ Ραφαὴλ τοῦ ἀρχαγγέλου τοῦ παρεστῶτος ἐνώπιον τοῦ θρόνου τοῦ Θεοῦ. Διώκει δέ με ιχθύος ἦπαρ καὶ χολή, ἐπὶ μυρικίνῳ ἄνθρακι ἐπικαπνιζό μενα· ἐπηρώτησα πάλιν ἐγὼ αὐτόν· Μὴ κρύψης ἀπ᾿ ἐμοῦ ῥῆμα· ὅτι ἐγώ εἰμι Σολομῶν υἱὸς Δαυΐδ βασιλέως Ισραήλ· εἰπέ μοι τὸ ὄνομα τοῦ ἰχθύος ο σὺ σέβῃ· Ὁ δὲ ἔφη· Ονόματι γλάνος εὑρίσκεται ἐν τοῖς ποταμοῖς Ασσυρίων· διότι καὶ εἰς ἐκεῖνα τὰ μέρη καταπεριπολεύω. Ἐγὼ δὲ λέγω πρὸς αὐτόν Οὐδὲν ἕτερον παρὰ σοὶ ᾿Ασμοδαίῳ; ὁ δὲ ἔφη μοι Επίσταται ἡ δύναμις τοῦ Θεοῦ, τοῦ διὰ τῆς ἐκείνου σφραγίδος δεσμώσας με ἀλύτοις δεσμοῖς· ὅτι ἅπερ εἶπόν σοι ἀληθῆ εἰσι. Δέομαι σου, βασιλεῦ Σολομῶν, μή με κατακρίνῃς εἰς ὕδωρ. Ἐγὼ δὲ μειδιάσεις εἶπον αὐτῷ· Ζῇ Κύριος ὁ Θεὸς τῶν πατέρων μου, σίδηρα φορέσω σε, ἀλλὰ καὶ τὸν πηλὸν ποιήσεις, εἰς ὅλην τὴν κατασκευὴν τοῦ ναοῦ, ἀνατρίβων τοῖς ποσί σου· καὶ ἐκέλευσα δοθῆναι αὐτῷ δέκα ὑβρίας φέρειν ύδωρ. Καὶ δεινῶς στέναξας ὁ δαίμων τὰ κελευσθέντα μοι κατειργάζετο. Τοῦτο δὲ ἐποίησα διότι καὶ τὰ μέλλοντα ᾔδει προμνωστικὸς ὢν, τὸ χαλεπὸν δαιμόνιον, ὁ ᾿Ασμοδαῖος. Καὶ ἐδόξασα τὸν Θεὸν ἐγὼ Σολομῶν, τὸν δόντα μοι τὴν σοφίαν τῷ δούλῳ αὐτοῦ Τὸ δὲ ἦπαρ τοῦ ἰχθύος καὶ τὴν χολὴν αὐτοῦ μετὰ ? καλαμίου στύρακος λύων ἐπέκαιον τὸν ᾿Ασμοδαίον, διὰ τὸ εἶναι αὐτὸν δυνατὸν, καὶ κατηργείτω δὲ απ τοῦ ἡ φόρην ὃς πικρία. Καὶ ἐκάλεσα πά λιν παραστῆναι μοι ἔμπροσθεν τοῦ Βεελζεβούλ τὸν ἄρχοντα τῶν δαιμονίων, καὶ ἐπικαθήσας ἐπὶ βήμα τος ἐνδοξοτέρου ἔφην αὐτῷ· Διατί σὺ μόνος άρχων τῶν δαιμονίων Ὁ δὲ ἔφη μοι· Διὰ τὸ μόνον με ὑπὸ ληφθῆναι τῶν οὐρανίων ἀγγέλων τῶν κατελθόντων. Ἐγὼ γὰρ ἤμην ἐν τῷ πρώτῳ οὐρανῷ πρῶτος ἄγγελος ὁ προσαγορευόμενος Βεελζεβούλ· καὶ νῦν κρατῶ πάντων τῶν ἐν τῷ Ταρτάρῳ δεδεμένων· ἔχω δὲ καὶ γόνον και περι πολεύει ἐν τῇ Ἐρυθρα θαλάσσῃ· καὶ ὡς ἴδιον τινὰ καιρὸν ἐπανέρχεται προς με υποταττόμενος· καὶ τὰ ἑαυτοῦ ἔργα πρός με ἀνακαλυπτει· καὶ στηρίζω αὐτὸν ἐγώ. ἡ ἀφόρητος. Ἐγὼ Σολομῶν ἐφην πρὸς αὐτὸν λέγων Βεελζεβούλ. τίς ἐστὶν ἡ πράξις σου; Ὁ δὲ λέγει, Ἐγὼ βασιλεῖς ἀπολῶν συμμαχῶ μετὰ ἀλλοφύλων τυράννων, και τοὺς ἐμοὺς δαίμονας ἐπιβάλλω πρὸς τοὺς ἀνθρώπους, ἵνα εἰς αὐτοὺς πιστεύωσιν καὶ ἀπόλωνται καὶ τοὺς ἐκλεκτοὺς δούλους τοῦ Θεοῦ, ἢ ἱερεῖς καὶ πιστοὺς ἀνθρώπους, εἰς ἐπιθυμίας ἁμαρτιῶν που νηρῶν καὶ αἱρέσεων κακῶν, καὶ ἔργων παρανέμων διεγείρω, καὶ ὑπακούουσί μου, καὶ εἰς ἀπώλειαν φέρω αὐτούς, καὶ φθόνους, καὶ φόνους, καὶ πολέ μους, καὶ ἀῤῥενοβατίας, καὶ ἕτερα κακὰ τοῖς ἀνα θρώποις ἐνεργῶ· καὶ ἀπολῶ τὸν κόσμον. Εἶπον οὖν αὐτῷ· Προσαγαγέ μοι τὴν σὸν γόνον, ὅνπερ λέ γεις ὅτι ἐστὶν ἐν τῇ θαλάσσῃ τῇ Ερυθρᾷ. Ὁ δὲ λέγει· Ἐγὼ αὐτὸν οὐ φέρω πρὸς σέ· ἐλεύσετα δὲ πρός με ἕτερος δαίμων ὀνόματι Εφιππάς,
uxores proprias, rursus ad alienas abire nocte et σαν (sic) καὶ εἰς ὄρεξιν· ἔχοντας τὰς γυναῖκας αὐ
die, ita ut peccatum compleant, et in cedes aber- τῶν, πάλιν εἰς ἑτέρας ἑτέρων ἀπέρχεσθαι ἐν νυκτ
rent. Adjuravi eum per nomen Domini Sabaoth καὶ ἡμέρᾳ· ὥστε καὶ τὴν ἁμαρτίαν ἐπιτελεῖν, καὶ
dicens: Deum verearis, Asmodæe, die mihi quis εἰς φόνους ἐμπλανήσεσθαι· ὅρκισα δὲ αὐτῷ τὸ ὄνομα
te angelus impotentem faciat. Qui ait: Raphael Κυρίου Σαβαώθ λέγων· Φοβήθητι τὸν Θεὸν, Ατμο
archangelus, qui stat ante thronum Dei; ejicit in δαῖς, καὶ εἶπέ μοι ποίῳ ἀγγέλῳ καταργῇ σύ. Ο δε
me jecur piscis et fel in fumum redactum super ἔφη, Διὰ Ραφαὴλ τοῦ ἀρχαγγέλου τοῦ παρεστῶτος
carbones ericeos. Interrogavi rursus eum
: Ne
ἐνώπιον τοῦ θρόνου τοῦ Θεοῦ. Διώκει δέ με ιχθύος
celes mihi verbum: ego enim sum Salomon filius ἦπαρ καὶ χολή, ἐπὶ μυρικίνῳ ἄνθρακι ἐπικαπνιζό
David regis Israel: indica mihi nomen piscis μενα· ἐπηρώτησα πάλιν ἐγὼ αὐτόν· Μὴ κρύψης
quem tu vereris. Vocatur, ait, silurus, invenitur ἀπ᾿ ἐμοῦ ῥῆμα· ὅτι ἐγώ εἰμι Σολομῶν υἱὸς Δαυΐδ
in fluminibus Assyriorum; quare has regiones cir- βασιλέως Ισραήλ· εἰπέ μοι τὸ ὄνομα τοῦ ἰχθύος ο
cumeo. Cui dixi: Nihil aliud in te, Asmodæe? σὺ σέβῃ· Ὁ δὲ ἔφη· Ονόματι γλάνος εὑρίσκεται ἐν
Et respondit Novit potestas Dei qui per hoc sigil- τοῖς ποταμοῖς Ασσυρίων· διότι καὶ εἰς ἐκεῖνα τὰ
lum alligavit me insolubilibus vinculis, quod μέρη καταπεριπολεύω. Ἐγὼ δὲ λέγω πρὸς αὐτόν·
vera sint quæ dixi tibi. Quæso te, rex Sulomon, Οὐδὲν ἕτερον παρὰ σοὶ ᾿Ασμοδαίῳ; ὁ δὲ ἔφη μοι·
ne me ad aquas damnes. Et subridens dixi illi:
Επίσταται ἡ δύναμις τοῦ Θεοῦ, τοῦ διὰ τῆς ἐκείνου
Vivit Deus patrum meorum, ferrum portabis tu et σφραγίδος δεσμώσας με ἀλύτοις δεσμοῖς· ὅτι ἅπερ
lutum facies in omnem ædificationem templi, con- εἶπόν σοι ἀληθῆ εἰσι. Δέομαι σου, βασιλεῦ Σολομῶν,
culcans pedibus tuis; et præcepi ut darentur ei μή με κατακρίνῃς εἰς ὕδωρ. Ἐγὼ δὲ μειδιάσεις
decem bydriæ ad portandam aquam; et valde εἶπον αὐτῷ· Ζῇ Κύριος ὁ Θεὸς τῶν πατέρων μου,
ingemiscens dæmon jussa mea implevit; hoc feci σίδηρα φορέσω σε, ἀλλὰ καὶ τὸν πηλὸν ποιήσεις,
quia futura noverat præsciens malus dæmon As- εἰς ὅλην τὴν κατασκευὴν τοῦ ναοῦ, ἀνατρίβων τοῖς
modæus, et glorificavi Deum ego Salomon, qui ποσί σου· καὶ ἐκέλευσα δοθῆναι αὐτῷ δέκα ὑβρίας
sapientiam dedit servo ejus; jecur autem et fel φέρειν ύδωρ. Καὶ δεινῶς στέναξας ὁ δαίμων τὰ κεpiscis cum fragrante styrace solvens combussi λευσθέντα μοι κατειργάζετο. Τοῦτο δὲ ἐποίησα διότι
super Asmodæum, quia potens erat, et inutilis καὶ τὰ μέλλοντα ᾔδει προμνωστικὸς ὢν, τὸ χαλεπὸν
fiebat ejus indolis acerbitas. Et vocavi ut rursus δαιμόνιον, ὁ ᾿Ασμοδαῖος. Καὶ ἐδόξασα τὸν Θεὸν ἐγὼ
staret ante me Beelzebul princeps dæmoniorum, Σολομῶν, τὸν δόντα μοι τὴν σοφίαν τῷ δούλῳ αὐτοῦ·
et sedens super thronum inclytum nimis, dixi ei: Τὸ δὲ ἦπαρ τοῦ ἰχθύος καὶ τὴν χολὴν αὐτοῦ μετὰ
Quare tu solus imperas dæmoniis? Etait: Quia solus καλαμίου στύρακος λύων ἐπέκαιον τὸν ᾿Ασμοδαίον,
existimor inter caelestes angelos delapsos. Ego enim διὰ τὸ εἶναι αὐτὸν δυνατὸν, καὶ κατηργείτω δὲ απ
sedebam in primo cœlo primus angelus vocatus Beel- τοῦ ἡ φόρην ὃς (sic) πικρία. Καὶ ἐκάλεσα πά
zebul, et nunc dominor omnibus in Tartaro vinctis. λιν παραστῆναι μοι ἔμπροσθεν τοῦ Βεελζεβούλ τὸν
Habeo etiam filium qui perambulat in mari Rubro, ἄρχοντα τῶν δαιμονίων, καὶ ἐπικαθήσας ἐπὶ βήμα
et certo quodam tempore revertitur ad me subditus, τος ἐνδοξοτέρου ἔφην αὐτῷ· Διατί σὺ μόνος άρχων
et opera sua mihi detegit, et confirmo illum ego. τῶν δαιμονίων; Ὁ δὲ ἔφη μοι· Διὰ τὸ μόνον με ὑπὸ
ληφθῆναι τῶν οὐρανίων ἀγγέλων τῶν κατελθόντων. Ἐγὼ γὰρ ἤμην ἐν τῷ πρώτῳ οὐρανῷ πρῶτος ἄγγελος ὁ
προσαγορευόμενος Βεελζεβούλ· καὶ νῦν κρατῶ πάντων τῶν ἐν τῷ Ταρτάρῳ δεδεμένων· ἔχω δὲ καὶ γόνον και περιπολεύει ἐν τῇ Ἐρυθρα θαλάσσῃ· καὶ ὡς ἴδιον τινὰ καιρὸν ἐπανέρχεται προς με υποταττόμενος· καὶ τὰ ἑαυτοῦ
ἔργα πρός με ἀνακαλυπτει· καὶ στηρίζω αὐτὸν ἐγώ.
Ego Salomon dixi ei: Beelzebul, quæ est operatio tua? Et ait: Reges pessumdo; dimico una
cum extraneis tyrannis; et dæmones meos immitto in homines, ut in eos credant et pereant;
et electos servos Dei, sive sacerdotes, sive
fideles, viros in desideria culparum malarum
et hæreseon pravarum, et operum nefandorum
excito, et mihi morem gerunt, et in perditionem
eos impello; et invidias, et cædes, et bella,
et masculorum concubitus, et cætera mala hominibus infero, et deleo mundum. Dixi igitur ei:
Adduc mihi filium tuum quem dicis esse in mari
Rubro. Et ait: Non ego illum adduco ad te; veniet autem ad me alius dæmon nomine Ephippas
quem vinciam, et ipse ex abysso reducet mihi
filium. Cui dico ego: Quomodo est in abysso
At in marg. laterali: ἡ ἀφόρητος.
Ἐγὼ Σολομῶν ἐφην πρὸς αὐτὸν λέγων Βεελζεβούλ.
τίς ἐστὶν ἡ πράξις σου; Ὁ δὲ λέγει, Ἐγὼ βασιλεῖς
ἀπολῶν συμμαχῶ μετὰ ἀλλοφύλων τυράννων, και
τοὺς ἐμοὺς δαίμονας ἐπιβάλλω πρὸς τοὺς ἀνθρώ
πους, ἵνα εἰς αὐτοὺς πιστεύωσιν καὶ ἀπόλωνται·
καὶ τοὺς ἐκλεκτοὺς δούλους τοῦ Θεοῦ, ἢ ἱερεῖς καὶ
πιστοὺς ἀνθρώπους, εἰς ἐπιθυμίας ἁμαρτιῶν που
νηρῶν καὶ αἱρέσεων κακῶν, καὶ ἔργων παρανέμων
διεγείρω, καὶ ὑπακούουσί μου, καὶ εἰς ἀπώλειαν
φέρω αὐτούς, καὶ φθόνους, καὶ φόνους, καὶ πολέ
μους, καὶ ἀῤῥενοβατίας, καὶ ἕτερα κακὰ τοῖς ἀνα
θρώποις ἐνεργῶ· καὶ ἀπολῶ τὸν κόσμον. Εἶπον οὖν
αὐτῷ· Προσαγαγέ μοι τὴν σὸν γόνον, ὅνπερ λέ
γεις ὅτι ἐστὶν ἐν τῇ θαλάσσῃ τῇ Ερυθρᾷ. Ὁ δὲ
λέγει· Ἐγὼ αὐτὸν οὐ φέρω πρὸς σέ· ἐλεύσετα:
δὲ πρός με ἕτερος δαίμων ὀνόματι Εφιππάς,
col. 1325–1326page 7 of 46
PG 122:1325αὐτὴν δεσμεύσω, καὶ αὐτὸς ἐκ τοῦ βυθοῦ ἀναγάγει πρός με. Ἐγὼ δὲ λέγω πρὸς αὐτόν· Πῶς ἔστιν ὁ υἱός σου ἐν τῷ βυθῷ τῆς θαλάσσης, καὶ τί τὸ ὄνομα αὐτοῦ; Ὁ δὲ ἔφη· Μή με ἐπερωτᾷς, οὐ γὰρ δυνήσῃ παρ' ἐμοὶ μαθεῖν, αὐτὸς γὰρ ἐλεύσεται πρὸς σὲ δι᾿ ἐμοῦ κελεύσματος, καὶ εἴποι σοι φανερώς. Εγώ πρὸς αὐτὸν λέγω· Αέγε μοι ὑπὸ ποίου ἀγγέ λου καταργῇ συ. Ὁ δὲ ἔφη· Ὑπὸ ἁγίου καὶ τιμίου ὀνόματος τοῦ παντοκράτορος Θεοῦ τῷ καλουμένῳ παρ' Εβραίοις που (?) στική, οὗ ἡ ψῆφος χμᾶ, παρὰ δ' Έλλησι Εμμανουήλ, καὶ ἐαν τις τῶν Ρωμαίων ὁρκίσῃ με τὸ μέγα ὄνομα τῆς δυνάμεως 'Ελεὴθ, ἀφανὴς γίνομαι. Ἐγὼ Σολομῶν ταῦτα ἀκού σας ἐξεπλάγην, καὶ ἐκέλευσα αὐτὸν πρίζειν μάρ μαρα Θηβαϊα. Ἐν δὲ τῷ ἄρξασθαι αὐτὸν πρίζειν τὰ μάρμαρα, οἱ ἑτεροι δαίμονες ἀνεκραύγασαν φως νὴν μεγάλην, ἀλαλάζοντες διὰ τὸν βασιλέα αὐτ τῶν Βεελζεβούλ· ἐγὼ δὲ Σολομῶν ἐπηρώτησα αὐτὸν λέγων· Ε: θέλεις λαβεῖν ἄνεσιν, διήγησαί μοι περὶ τῶν ἐπουρανίων. Λέγε δὲ Βεελζεβούλο Ακουσον, βασιλεῦ, ἐὰν θυμιάσῃς στακτὴν καὶ λίβανον, καὶ βολβούς θαλασσίους, νάρδον τε καὶ κρόκον, καὶ λύχνους ἅψῃς ἑπτὰ ἐν σεισμῷ, οἰκίαν ἐρείσεις· ἐὰν δὲ καθαρὸς ὢν, ἅψῃς ὄρθρου ἐν ἡλίῳ ἡμμένου, (ἡμετέρου, ἡμετέρῳ?) καὶ ὄψει τότε δρά κοντας τοὺς οὐρανίους πῶς εἰλοῦνται καὶ σύο ρουσι τὸ ἅρμα τοῦ ἡλίου. Ἐγὼ δὲ Σολομῶν ταῦτα ἀκούσας ἐπετίμησα αὐτὸν, καὶ εἶπον· Σιώπα μοι ἕως τούτον, καὶ πρίζε τὰ μάρμαρα ὡς προσέταξά σοι. Καὶ εὐλογήσας τὸν Θεὸν ἐγὼ Σολομῶν, ἐκέ λευσα παρεῖναί μοι ἕτερον δαίμονα· καὶ ἦλθε πρὸ προσώπου μου ὃς ἦν ἐπιφέρων τὸ πρόσωπον ἐν τῷ ἀέρι ἄνω ὑψηλὸν, καὶ τὸ ὑπόλοιπον τοῦ πνεύ ματος εἰλούμενον ὡσεὶ κοχλίας· καὶ ὀλίγους διέβ έηξεν στρατιώτας· ἤγειρε δὲ καὶ φοβερὸν κονιορτόν ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ἀνέφερεν ἄνω· καὶ πάλιν ἔῤῥιπτεν ἐπὶ τὸ ἡμᾶς θαμβῆσαι· καὶ εἶπεν τίνα ἔχω ἐρωτῆσαι ὡς ἐπὶ πολύ, καὶ ἀναστάντα με πτύσαι χαμαὶ κατ᾽ ἐκείνου τοῦ τόπου καὶ ἐσφράγισα τῷ δακτυλιδίῳ τοῦ Θεοῦ καὶ οὕτως ἔστην ἡ αὔρα. Τότε ἠρώτησα αὐτὸν λέγων· Σὺ τις εἶ; Αρα (αΰρα?) οὕτω πάλιν κονιορτόν τινάξας ἀπεκρίθη μοι· Τί σὺ θέλεις, βασ. Σ. Απεκρίθην αὐτῷ· Εἰπέ μοι τί λέγεις, καγώ σε ἐρωτᾷν θέλω. Οὕτως δὲ εὐχαριστῶ τῷ Θεῷ τῷ σοφίσαντί με πρὸς τὰς βουλὰς αὐτῶν ἀποκρίνεσθαι. Ἔφη δέ μοι· Ἐγώ εἰμι τὸ πνεῦμα τῆς τέφραν - Εἶπον δὲ αὐτῷ; Τίς ἡ πρᾶξίς σου • Η δὲ ἔφη· ᾿Ανθρώπους σκοτίζω, καὶ ἀγροὺς ἐμπυρίζω" καὶ οἴκους καταργῷ· ἐπὶ πλεῖστον δὲ ἔχω τὴν πρᾶ ξιν ἐν θέρει· ὅταν δὲ καιρὸν οὔρω, ὑποδύομαι εἰς γωνίας τειχών, νυκτὸς καὶ ἡμέρας· ἤδη γὰρ γόνος εἰμὶ τοῦ Μεγάλου. Εἶπον οὖν αὐτῷ· Ποίῳ ἄστρῳ κεῖται; Ὁ δὲ ἔφη· Ἐν αὐτῷ τῷ ἀκρόνῳ τοῦ κέρατος της σελήνης, τῷ ἐν τῷ νότῳ εὑρισκομένῳ, ἐκεῖ μοί ἐστι τὸ ἄστρον· διότι τὰ σφάλματα τοῦ ἡμιτριταίου προσετάχθην ἀνιμᾶσθαι διὰ τοῦτο ἰδόντες πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων εὔχονται εἰς τὸν ἡμι καὶ ἀναστὰς ἔπτυσα χαμαὶ κατ' ἐκείνου τόπου καὶ ἐ. ἄρα εἰς αὐτὸν ἄκρονον.
αὐτὴν δεσμεύσω, καὶ αὐτὸς ἐκ τοῦ βυθοῦ ἀναγά- maris filius tuus, et quod nomen ejus? Qui ait:
Ne me interroges, nec enim poteris a me discere; ipse autem ad te veniet per meam jussionem, et aperte loquetur tibi. Et dixi ad eum: Indica mihi per quem angelum impotens efficiaris.
Qui ait Per sanctum et venerandum nomen omnipotentis Dei, vocati apud Hebræos in Scriptura.... cujus numerus 644; apud Gracos Emmanuel: et si quis Romanorum adjuraverit me per
magnum nomen potestatis Eleeth, evanesco. Quod
audiens ego Salomon, obstupui; et jussi ut exsecarct marmora Thebæa. Cum autem inciperet
marmora secare, cætera dæmonia exclamaverunt
voce magna, gementes propter regem suum Beelzebul. Ego Salomon interrogavi eum dicens: Si
vis requiem capere, narra mihi de cœlestibus.
Dixit Beelzebul: Audi, rex, si adoleveris staclen,
et thus, et bulbos marinos, nardum et crocum, et
lampades accenderis septem, in terræ motu domum fulies; et si purus exsistens, accenderis,
sole auroram inflammante, videbis tunc dracones
cœlestes quomodo volvantur, et solis currum
trahant. Ego Salomon hæc audiens, increpavi
eum et dixi: Sileas usque adhuc, et scinde marmora, ut præcepi tibi. Et benedicens Deum ego
Salomon, jussi ut adesset mihi alius dæmon; et
venit in conspectu meo unus qui vultum gerebat
in aere alte levatum, et reliquum spiritus sinuosum instar cochleæ; et plurimos contrivit milites;
tremendum autem excitabat de terra pulverem et
sursum attollebat, et rursum projiciebat, ut nos
obstupefaceret, et interrogabat quid mihi esset
tanti momenti ab eo quærendum; et surgens exspui in terram in eo loco, et signavi annulo Dei, et
sic stetit aura.
γει πρός με. Ἐγὼ δὲ λέγω πρὸς αὐτόν· Πῶς
ἔστιν ὁ υἱός σου ἐν τῷ βυθῷ τῆς θαλάσσης, καὶ τί τὸ
ὄνομα αὐτοῦ; Ὁ δὲ ἔφη· Μή με ἐπερωτᾷς, οὐ γὰρ
δυνήσῃ παρ' ἐμοὶ μαθεῖν, αὐτὸς γὰρ ἐλεύσεται πρὸς
σὲ δι᾿ ἐμοῦ κελεύσματος, καὶ εἴποι σοι φανερώς.
Εγώ πρὸς αὐτὸν λέγω· Αέγε μοι ὑπὸ ποίου ἀγγέλου καταργῇ συ. Ὁ δὲ ἔφη· Ὑπὸ ἁγίου καὶ τιμίου
ὀνόματος τοῦ παντοκράτορος Θεοῦ τῷ καλουμένῳ
(sic) παρ' Εβραίοις που (?) στική, οὗ ἡ ψῆφος
χμᾶ, παρὰ δ' Έλλησι Εμμανουήλ, καὶ ἐαν τις τῶν
Ρωμαίων ὁρκίσῃ με τὸ μέγα ὄνομα τῆς δυνάμεως
'Ελεὴθ, ἀφανὴς γίνομαι. Ἐγὼ Σολομῶν ταῦτα ἀκούσας ἐξεπλάγην, καὶ ἐκέλευσα αὐτὸν πρίζειν μάρμαρα Θηβαϊα. Ἐν δὲ τῷ ἄρξασθαι αὐτὸν πρίζειν τὰ
μάρμαρα, οἱ ἑτεροι δαίμονες ἀνεκραύγασαν φως
νὴν μεγάλην, ἀλαλάζοντες διὰ τὸν βασιλέα αὐτ
τῶν Βεελζεβούλ· ἐγὼ δὲ Σολομῶν ἐπηρώτησα
αὐτὸν λέγων· Ε: θέλεις λαβεῖν ἄνεσιν, διήγησαί
μοι περὶ τῶν ἐπουρανίων. Λέγε δὲ Βεελζεβούλο
Ακουσον, βασιλεῦ, ἐὰν θυμιάσῃς στακτὴν (sic) καὶ
λίβανον, καὶ βολβούς θαλασσίους, νάρδον τε καὶ
κρόκον, καὶ λύχνους ἅψῃς ἑπτὰ ἐν σεισμῷ, οἰκίαν
ἐρείσεις· ἐὰν δὲ καθαρὸς ὢν, ἅψῃς ὄρθρου ἐν ἡλίῳ
ἡμμένου, (ἡμετέρου, ἡμετέρῳ?) καὶ ὄψει τότε δρά
κοντας τοὺς οὐρανίους πῶς εἰλοῦνται (sic) καὶ σύο
ρουσι τὸ ἅρμα τοῦ ἡλίου. Ἐγὼ δὲ Σολομῶν ταῦτα
ἀκούσας ἐπετίμησα αὐτὸν, καὶ εἶπον· Σιώπα μοι
ἕως τούτον, καὶ πρίζε τὰ μάρμαρα ὡς προσέταξά
σοι. Καὶ εὐλογήσας τὸν Θεὸν ἐγὼ Σολομῶν, ἐκέ
λευσα παρεῖναί μοι ἕτερον δαίμονα· καὶ ἦλθε πρὸ
προσώπου μου (sic), ὃς ἦν ἐπιφέρων τὸ πρόσωπον
ἐν τῷ ἀέρι ἄνω ὑψηλὸν, καὶ τὸ ὑπόλοιπον τοῦ πνεύ
ματος εἰλούμενον ὡσεὶ κοχλίας· καὶ ὀλίγους διέβέηξεν στρατιώτας· ἤγειρε δὲ καὶ φοβερὸν κονιορτόν
ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ἀνέφερεν ἄνω· καὶ πάλιν ἔῤῥιπτεν ἐπὶ τὸ ἡμᾶς θαμβῆσαι· καὶ εἶπεν τίνα ἔχω ἐρωτῆσαι ὡς
ἐπὶ πολύ, καὶ ἀναστάντα με πτύσαι χαμαὶ κατ᾽ ἐκείνου τοῦ τόπου καὶ ἐσφράγισα τῷ δακτυλιδίῳ τοῦ Θεοῦ·
καὶ οὕτως ἔστην ἡ αὔρα.
Τότε ἠρώτησα αὐτὸν λέγων· Σὺ τις εἶ; Αρα
(αΰρα?) οὕτω πάλιν κονιορτόν τινάξας ἀπεκρίθη
μοι· Τί σὺ θέλεις, βασ. Σ. Απεκρίθην αὐτῷ· Εἰπέ μοι
τί λέγεις, καγώ σε ἐρωτᾷν θέλω. Οὕτως δὲ εὐχαριστῶ
τῷ Θεῷ τῷ σοφίσαντί με πρὸς τὰς βουλὰς αὐτῶν
ἀποκρίνεσθαι. Ἔφη δέ μοι· Ἐγώ εἰμι τὸ πνεῦμα τῆς
τέφραν (sic) - Εἶπον δὲ αὐτῷ; Τίς ἡ πρᾶξίς σου • Η
δὲ ἔφη· ᾿Ανθρώπους σκοτίζω, καὶ ἀγροὺς ἐμπυρίζω"
καὶ οἴκους καταργῷ· ἐπὶ πλεῖστον δὲ ἔχω τὴν πρᾶ
ξιν ἐν θέρει· ὅταν δὲ καιρὸν οὔρω, ὑποδύομαι εἰς
γωνίας τειχών, νυκτὸς καὶ ἡμέρας· ἤδη γὰρ γόνος
εἰμὶ τοῦ Μεγάλου. Εἶπον οὖν αὐτῷ· Ποίῳ ἄστρῳ
κεῖται; Ὁ δὲ ἔφη· Ἐν αὐτῷ τῷ ἀκρόνῳ (sic) τοῦ
κέρατος της σελήνης, τῷ ἐν τῷ νότῳ εὑρισκομένῳ,
ἐκεῖ μοί ἐστι τὸ ἄστρον· διότι τὰ σφάλματα τοῦ
ἡμιτριταίου προσετάχθην ἀνιμᾶσθαι (sic)· διὰ τοῦτο
ἰδόντες πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων εὔχονται εἰς τὸν ἡμιIn marg. infimo est correctio h.: καὶ ἀναστὰς
ἔπτυσα χαμαὶ κατ' ἐκείνου τόπου καὶ ἐ.
Scriptio est: ἄρα
Et tunc interrogavi eum: Tu qui es? Tunc rursus pulverem excitans respondit mihi: Quid vis,
rex Salomon? Et respondi: Indica mihi quid dicas, ego volo te interrogare. Sicque gratias ago
Deo qui me sapientem fecit, ut consilia eorum
excludantur. Et dixit mihi: Ego sum spiritus cineris. Et dixi ei: Quae est operatio tua? Qui ait:
Homines tenebris obvolvo et campos incendo; et
domos destruo; in æstu autem maxime labor
meus; quando vero opportunitatem invenio,
angulis manium subeo, nocte et die: jam enim
Magni filius sum. Dixi ergo ei: Sub quo sidere
stas? Qui ait: Sub ipsa summitate cornu lunæ
quod ad meridiem invenitur, hic mihi sidus
est; quia sinistros successus febris tertiariæ ordinatus sum ut tollam; propter hoc videntes
multi hominum, in tertiaria febri deprecanDativ. correctio supra posita. Nam in linea
regulari acc. εἰς αὐτὸν ἄκρονον.
col. 1327–1328page 8 of 46
PG 122:1327τριταῖον ἐν τοῖς τρισὶν ὀνόμασι τούτοις βουλταλι, ἀποσχίζω. θαλλάλ, μελχάλ· καὶ ἰῶμαι αὐτούς. Εἶπον δὲ αὐτῷ ἐγὼ Σολομῶν· Οτε οὖν θέλῃς κακουργεῖν, ἐν τίνι και κουργεῖς; Ὁ δέ μοι ἔφη· Ἐν τῷ ἀγγέλῳ, ᾧ καὶ τρι ταῖος ἐπαναπαύεται. Επηρώτησα δὲ αὐτὸν καὶ εἶ πον· Ἐν ποίῳ δὲ ὀνόματι; Ὁ δὲ ἔφη· Τοῦ ἀρχαγγέλου Αζαήλ. Καὶ ἐπεκαλεσάμην τὸν ἀρχάγγελον 'Αζαήλ, καὶ ἐπεσφράγισα τὸν δαίμονα· καὶ ἐκέλευσα αὐτὸν λίθους μεγάλους ἁρπάζειν, καὶ εἰς τὰ ὑψηλὰ τοῦ ναοῦ ἀκοντίζειν τοῖς τεχνίταις· καὶ ἀναγ καζόμενον τὸ δαιμόνιον τὰ προστεταγμένα ἐποίει. Καὶ ἐγὼ πάλιν ἐδόξασα τὸν Θεὸν τὸν δόντα μοι ἐξουσίαν ταύτην· καὶ ἐκέλευσα παρεῖναί μοι ἕτερον δαιμόνιον. Καὶ ἦλθον πνεύματα ἑπτὰ θηλυκὰ συνδεδεμένα καὶ συμπεπλεγμένα, εὔμορφα τὸ εἶδος καὶ εὔσχημα· ἐγὼ δὲ Σολομῶν ἰδὼν ἐπηρώτησα αὐτά Ὑμεῖς τίνες ἐστέ; Αἱ δὲ ὁμοθυμαδόν μία φων ἔφησαν Ἡμεῖς ἐσμεν ἐκ τῶν τριάκοντα τριών στοιχείων τοῦ κοσμοκράτορος τοῦ σκότους. Ἔφησε δὲ ἡ πρώτη· Ἐγώ εἰμι ἡ ᾿Απάτη· ἡ δευτέρα - Εγώ εἰμι ἡ Ἔρις· ἡ τρίτη Ἐγώ εἰμι Κλωθός· δ ἐπι μάχη· ἡ τετάρτη· Ἐγώ εἰμι ἡ Ζώλη ἡ πέμπτη· Ἐγώ εἰμι ἡ Δύναμις· ἡ ἕκτη, Ἐγώ εἰμ ἡ Πλάνη· ἡ ἑβδόμη, 'Εγώ εἰμι ἡ Κακίστη· καὶ τὰ ἄστρα ἡμῶν ἐν οὐρανῷ εἰσιν, ἑπτὰ ἄστρα μικροφα νῆ ἐν ὁμονοίᾳ· καὶ ὡς θεὸς καλούμεθα· ὁμοῦ ἀλλαστούμεθα, καὶ ὁμοῦ οἰκοῦμεν, πότε τὴν Αυ δίαν, πότε τὸν Ολυμπον, πότε δὲ μέγα ὄρος· ἐπηρώτησα δὲ αὐτὰς ἐγὼ Σολομῶν μιᾷ ἑκάστῃ, Αρξάμην δὲ ἀπὸ πρώτης ἕως τῆς ἑβδόμης. Η πρώτη ἔφη Ἐγὼ Απάτη εἰμὶ, ἀπατῶ, πλέκω ὧδε κἀκεῖ· αἱρέσ σεις ἐρεθίζω· ἀλλ' ἔχω τὸν καταργοῦντά με ἄγγελον Λαμεχάλαλ. Ομοίως καὶ ἡ δευτέρα ἔφη, Ἐγώ εἰμι ἡ Ἔρις· ἔρις [καὶ ἔρις τῶν (6)] ἐρίδων· φέρω ξύλα, λίθους, ξίφη, τὰ ὅπλα μου τοῦ τόπου· ἀλλ' ἔχω ἄγ γελον τὸν καταργοῦντά με, Βαρουχίαχήλ. Ομοίως καὶ ἡ τρίτη ἔφη· Ἐγὼ Κλωθὸδ καλοῦμαι, δ ἐστι μάχη, οὐ σχημένους χύσαι καὶ περισχεθῆναι ποιῶ καὶ τί πολλὰ λέγω; ἔχω ἄγγελον τὸν καταργοῦντά με Μαρμαράθ. Ομοίως καὶ τετάρτη ἔφη· Ἐγὼ ποια τοὺς ἀνθρώπους μὴ σωφρονεῖν· μερίζω, χωρίζω, ἀπομερίζω, παρακολουθούσης μοι καὶ τῆς ἔριδος ἀποχωρίζω ἄνδρα ἀπὸ τῆς συγκοίτου αὐτοῦ· καὶ τέκνα ἀπὸ γονέων, καὶ ἀδελφοὺς ἀπὸ ἀδελφῶν· καὶ τί πολλὰ λέγω κατ᾿ ἐμοῦ; ἔχω ἄγγελον τὸν κατα γοῦντά με, τον μέγαν Βαλθιούλ. Πμοίως καὶ ἡ πέμπτη ἔφη· Ἐγώ εἰμι Δύναμις· δυνάμει τυράννους ἀνιστῶ, βασιλεῖς καθαιρῶ, πᾶσι τοῖς ὑπεναντίοις παρέχω δύναμιν· ἔχω ἄγγελον τὸν καταργοῦν τά με Αστεραώθ. Ομοίως καὶ ἡ ἕκτη ἔφη· Ἐγώ εἰμι Πλάνη, βασιλεῦ Σολομῶν, καὶ σὲ δὲ πλανῶ ὡς καὶ ἐπλάνησά σε καὶ ἐποίησα ἀποκτῆναι τὸν ἀδελφόν σου· ἐγὼ πλανῶ ἡμᾶς (ὑμᾶς?) τάφους ἐρευνῶν· καὶ διορύκτας διδάσκω· καὶ ἀποπλανώ ψυχὰς ἀπὸ πάσης εὐσεβείας, καὶ ἕτερα πολλὰ φαύλα δὲ πλανῶ ὡς καὶ
tur in tribus nominibus: his Boullala, Thallal, τριταῖον ἐν τοῖς τρισὶν ὀνόμασι τούτοις βουλταλι,
Melchal, et sano eos. Dixi ei ego Salomon: Quando vis malo facere, per quem male agis? Qui
ait: Per angelum per quem tertiaria febris quiescit. Interrogavi eum dicens: In quo nomine?
Et ait: Archangeli Azael. Advocavi archangelum Azael, et sigillo notavi dæmonem, et jussi
ut lapides magnos apprehendens, in superna
apprehendens, in superna
templi deferret operariis et vi coactus dæmon
jussa implevit; et rursus glorifcavi Deum qui
dedit mihi talem potestatem. Et præcepi ut
adesset mihi alius dæmon. Et venerunt spiritus
septem feminei simul vincti et connexi, pulchri
facie et forma præstantes; et videns ego Salomon
Interrogavi aos: Qui estis vos? Quæ unanimiter
eadem voce dixerunt: Nos sumus ex triginta tribus comitibus principis tenebrarum; et ait prima:
Ego sum Fallacia; secunda: Ego sum Discordia;
tertia: Ego sum Clothod, id est Pugna; quarta:
Ego sum Invidia; quinta: Ego sum Fortitudo;
sexta: Ego sum Error; septima: Ego sum Pessima; et sidera nostra in cœlo sunt septem astra
quæ parva videntur, in Concordia; et ut dem vocamur: simul loco cedimus, et simul habitamus
nunc Lydiam, nunc Olympum, nunc vero altum
montem. Et interrogavi eas ego Salomon sigillatim, incipiens a prima usque ad septimam. Prima
dixit: Ego sum Fallacia; decipio, machinor hinc
et hinc, hæreses excito; sed habeo domantem me
angelum Lamechalal. Similiter et secunda ait:
Ego sum Discordia, contentio contentionum; fero
ligna, lapides, gladios, et arma mea ubique loci;
sed habeo angelum comprimentem me Baruchiachel. Similiter et tertia dixit: Ego Clothod nominor, id est Pugna; quia ut coronæ perdantur et
capiti cingantur efficio; et quid multa dico? Habeo angelum qui me irritam facit Marmarath.
Similiter et quarta dixit: Ego facio ut homines
non sapiant: mensuro, separo, divido, comitante
me Discordia; hominem sejungo a conjuge sua,
et filios a parentibus, et fratres a fratribus; et de
me quid multa? angelum habeo qui me inutilem
facit, magnum Balthioul. Similiter et quinta dixit:
Ego sum Fortitudo; vi tyrannos constituo, reges
dejicio, omnibus adversariis robur præbeo; ange.
lum habeo qui me cassam facit Asteraoth. Similiter et sexta ait: Ego sum Error, rex Salomon
et te decipiam sicut et decepi, et feci ut interficeres fratrem tuum; ego decipio vos, ut explorentur sepulcra; et effossores doceo; et animas
averto ab omni religione; et alia multa prava in
me; habeo autem angelum qui me impotentem
facit Uriel. Similiter et septima dixit: Ego sum
Pessima; et te ipsum depravabo, quia inducam
Dianæ nexus, quæ tandem me liberabit; per eam
Hæc ad marg. sunt.
In textu ἀποσχίζω.
θαλλάλ, μελχάλ· καὶ ἰῶμαι αὐτούς. Εἶπον δὲ αὐτῷ
ἐγὼ Σολομῶν· Οτε οὖν θέλῃς κακουργεῖν, ἐν τίνι και
κουργεῖς; Ὁ δέ μοι ἔφη· Ἐν τῷ ἀγγέλῳ, ᾧ καὶ τρι
ταῖος ἐπαναπαύεται. Επηρώτησα δὲ αὐτὸν καὶ εἶ
πον· Ἐν ποίῳ δὲ ὀνόματι; Ὁ δὲ ἔφη· Τοῦ ἀρχαγγέλου Αζαήλ. Καὶ ἐπεκαλεσάμην τὸν ἀρχάγγελον
'Αζαήλ, καὶ ἐπεσφράγισα τὸν δαίμονα· καὶ ἐκέλευ
σα αὐτὸν λίθους μεγάλους ἁρπάζειν, καὶ εἰς τὰ
ὑψηλὰ τοῦ ναοῦ ἀκοντίζειν τοῖς τεχνίταις· καὶ ἀναγ
καζόμενον τὸ δαιμόνιον τὰ προστεταγμένα ἐποίει.
Καὶ ἐγὼ πάλιν ἐδόξασα τὸν Θεὸν τὸν δόντα μοι
ἐξουσίαν ταύτην· καὶ ἐκέλευσα παρεῖναί μοι ἕτερον
δαιμόνιον. Καὶ ἦλθον πνεύματα ἑπτὰ θηλυκὰ συνδε
δεμένα καὶ συμπεπλεγμένα, εὔμορφα τὸ εἶδος καὶ
εὔσχημα· ἐγὼ δὲ Σολομῶν ἰδὼν ἐπηρώτησα αὐτά·
Ὑμεῖς τίνες ἐστέ; Αἱ δὲ ὁμοθυμαδόν μία φων
ἔφησαν Ἡμεῖς ἐσμεν ἐκ τῶν τριάκοντα τριών
στοιχείων τοῦ κοσμοκράτορος τοῦ σκότους. Ἔφησε
δὲ ἡ πρώτη· Ἐγώ εἰμι ἡ ᾿Απάτη· ἡ δευτέρα - Εγώ
εἰμι ἡ Ἔρις· ἡ τρίτη Ἐγώ εἰμι Κλωθός· δ ἐπι
μάχη· ἡ τετάρτη· Ἐγώ εἰμι ἡ Ζώλη (sic)· ἡ
πέμπτη· Ἐγώ εἰμι ἡ Δύναμις· ἡ ἕκτη, Ἐγώ εἰμ:
ἡ Πλάνη· ἡ ἑβδόμη, 'Εγώ εἰμι ἡ Κακίστη· καὶ τὰ
ἄστρα ἡμῶν ἐν οὐρανῷ εἰσιν, ἑπτὰ ἄστρα μικροφα
νῆ (sic) ἐν ὁμονοίᾳ· καὶ ὡς θεὸς καλούμεθα· ὁμοῦ
ἀλλαστούμεθα, καὶ ὁμοῦ οἰκοῦμεν, πότε τὴν Αυδίαν, πότε τὸν Ολυμπον, πότε δὲ μέγα ὄρος· ἐπηρώ
τησα δὲ αὐτὰς ἐγὼ Σολομῶν μιᾷ ἑκάστῃ, Αρξάμην
δὲ ἀπὸ πρώτης ἕως τῆς ἑβδόμης. Η πρώτη ἔφη
Ἐγὼ Απάτη εἰμὶ, ἀπατῶ, πλέκω ὧδε κἀκεῖ· αἱρέσ
σεις ἐρεθίζω· ἀλλ' ἔχω τὸν καταργοῦντά με ἄγγελον
Λαμεχάλαλ. Ομοίως καὶ ἡ δευτέρα ἔφη, Ἐγώ εἰμι
ἡ Ἔρις· ἔρις [καὶ ἔρις τῶν (6)] ἐρίδων· φέρω ξύλα,
λίθους, ξίφη, τὰ ὅπλα μου τοῦ τόπου· ἀλλ' ἔχω ἄγ
γελον τὸν καταργοῦντά με, Βαρουχίαχήλ. Ομοίως
καὶ ἡ τρίτη ἔφη· Ἐγὼ Κλωθὸδ καλοῦμαι, δ ἐστι
μάχη, οὐ σχημένους χύσαι καὶ περισχεθῆναι ποιῶ·
καὶ τί πολλὰ λέγω; ἔχω ἄγγελον τὸν καταργοῦντά με
Μαρμαράθ. Ομοίως καὶ τετάρτη ἔφη· Ἐγὼ ποια
τοὺς ἀνθρώπους μὴ σωφρονεῖν· μερίζω, χωρίζω,
ἀπομερίζω, παρακολουθούσης μοι καὶ τῆς ἔριδος
ἀποχωρίζω ἄνδρα ἀπὸ τῆς συγκοίτου αὐτοῦ· καὶ
τέκνα ἀπὸ γονέων, καὶ ἀδελφοὺς ἀπὸ ἀδελφῶν· καὶ
τί πολλὰ λέγω κατ᾿ ἐμοῦ; ἔχω ἄγγελον τὸν κατα
γοῦντά με, τον μέγαν Βαλθιούλ. Πμοίως καὶ ἡ
πέμπτη ἔφη· Ἐγώ εἰμι Δύναμις· δυνάμει τυράν
νους ἀνιστῶ, βασιλεῖς καθαιρῶ, πᾶσι τοῖς ὑπεναν
τίοις παρέχω δύναμιν· ἔχω ἄγγελον τὸν καταργοῦντά με Αστεραώθ. Ομοίως καὶ ἡ ἕκτη ἔφη· Ἐγώ
εἰμι Πλάνη, βασιλεῦ Σολομῶν, καὶ σὲ δὲ πλανῶ ὡς
καὶ ἐπλάνησά σε (sic) καὶ ἐποίησα ἀποκτῆναι τὸν
ἀδελφόν σου· ἐγὼ πλανῶ ἡμᾶς (ὑμᾶς?) τάφους
ἐρευνῶν· καὶ διορύκτας διδάσκω· καὶ ἀποπλανώ
ψυχὰς ἀπὸ πάσης εὐσεβείας, καὶ ἕτερα πολλὰ φαύλα
Verba δὲ πλανῶ ὡς καὶ in marg. supremo inserta leguntur.
col. 1329–1330page 9 of 46
PG 122:1329ἐν ἐμοί· ἔχω δὲ τὸν καταργοῦντά με ἄγγελον Οὐ ριήλ. Ομοίως καὶ ἡ ἐβδόμη ἔφη· Ἐγώ εἰμι κακίστη· καὶ σὲ αὐτὸν κακῶ· ὅτι κελευστῶ (κελευσῶ?) Αρτέμιδος δεσμούς· ἡ δὲ ἄκρις με λύσει· δι᾿ αὐτῆς γάρ σε δεῖ πρᾶξαι τὴν ἐπιθυμίαν, (ἐμὴ) [ἐμὴ εἰ γὰρ ἦν τις σοφός, οὐκ ἐπιστρέψῃ ἴχνος πρός με. μήν] κατ' ἐμαυτῆς τὴν ἐπιθυμίαν τῆς σοφίας· ἐὰν Ἐγὼ δὲ Σολομῶν ἀκούσας καὶ θαυμάσας ἐσφρά γισα αὐτὰς ἐν τῷ δακτυλιδίῳ· καὶ ἐπειδὴ ταύτο και ἦσαν, ἐκέλευσα αὐτὰς ὀρύσσειν τοὺς θεμελίους τοῦ ναοῦ τοῦ Θεοῦ· ἐπεὶ διακοσίους πεντήκοντα πή-; χεις ἦν τὸ μῆκος· ἔφησα δὲ αὐτὰς εὐτόνους εἶναι καὶ κοινῶς γογγύταται τελέσαι τὰ κελευσθέντα αὐτ ταῖς κατηργάζοντο. Ἐγὼ δὲ Σολομῶν δοξάσας τὸν Κύριον, ἐκέλευσα παρεῖναί μοι ἕτερον δαιμόνιον. Καὶ προσενέχθη μοι δαιμόνιον ἄνθρωπος ἔχων τὰ πάντα μέλη, ἀκέφαλος δέ· κἀγὼ ἰδὼν εἶπον αὐτῷ Λέγε μοι σὺ τίς εἶ. Ὁ δὲ εἶπεν. Δαιμόνιόν εἰμι. πον δὲ αὐτῷ. Τίς; Ὁ δὲ ἔφη. Ἐγὼ καλοῦμαι Φθό νος· ἐγὼ γὰρ κεφαλὰς ἡδέως κατεσθίω, θέλων ἐμαυτῷ κεφαλὴν περιποιήσασθαι, καὶ οὐ χορτάζω, ἐπιθυμῶ δὲ κεφαλὴν τοιαύτην ἔχειν, οἵαν καὶ σύν Ταῦτα ἀκούσας ἐγὼ Σολομῶν ἐσφράγισα αὐτὸ, ἐκε τείνας τὴν χεῖρά μου κατὰ τοῦ στήθους αὐτοῦ, καὶ:! ἀνεπήδησεν ὁ δαίμων καὶ ἔῤῥιψεν ἑαυτὸν, καὶ ἐγόγγυσεν εἰπὼν, Οἴμοι, ποῦ πάρειμι; ὦ προδότα Ορ-:? νία, οὐ βλέπω. Εφην δὲ αὐτῷ ἐγὼ Σολομών· Λέγε μοι γὰρ πόθεν βλέπεις. Ὁ δὲ ἔφη, Διὰ τῶν παθῶν μου. Κἀγὼ οὖν Σολομῶν τὴν ἄνοδον τῆς φωνῆς αὐτ:? τοῦ ἀκούσας, καὶ θέλων εὐδηλότερον μαθεῖν, ἐπηρώτησα αὐτὸν, Πόθεν λαλεῖς; ἔφη δέ μοι· Ἐγὼ, βασιλεῦ Σολομῶν, ὅλως φωνὴ εἰμί, πολλῶν γὰρ ἀνα θρώπων φωνὰς κατεκληρονόμησα· ὅσοι γὰρ ἄνθρωποι καλοῦνται κωφοί, τούτων ἐγὼ τὰς κεφαλὰς κατα έκλησα, ὅτε παιδία γεννῶνται, καὶ ἡμερῶν ὀκτὼ φθάσωσι, τότε κλαίοντος τοῦ παιδίου νυκτὸς γίνομαι; πνεῦμα· καὶ διὰ τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἐπεισέρχομαι ἐνορίαις καὶ πάνυ διακονῶ, καὶ τὸ συνάντημά μου βλαβερόν ἐστιν· καὶ εὐθέως λαβὼν ταῖς χερσί μου ὡς ἐπὶ ξίφος τὴν κεφαλὴν ἀποτέμνω· καὶ προστιθῶ ἐμαυτῷ· καὶ οὕτως ὑπὸ πυρὸς τοῦ ὄντος ἐν ἐμοὶ διὰ τοῦ τραχήλου καταδαπανᾶται· ἐγὼ εἰμι ὁ τὰς; πηρώσεις τὰς μεγάλας καὶ ἀθεραπεύτους ἐν τοῖς ποσὶν ἐπιπέμπων, καὶ ἕλκη ἐμποιώ. Καγώ Σολομῶν ἀκούσας ταῦτα, εἶπον αὐτῷ· Λέγε μοι οὖν πῶς ἐπα φίης τὸ πῦρ, ἀφ᾽ ὧν ἀποπέμπεις ἐξ αὐτῶν; Εφη δέ μοι τὸ πνεῦμα, ᾿Απὸ τῆς ἀνατολῆς· ὧδε γὰρ οὔπω εὑρέθη κἀκεῖνος Ελβουρίων ὡς ἐπεύχων τὸ αὐτὸ καὶ λυχναψίαν αὐτῷ οἱ ἄνθρωποι ἐπιτελοῦσι. κἀκείνου τὸ ὄνωμα ὄνομα) ἐπικαλοῦνται οἱ ἑπτὰ δαίμονες ἐνώπιόν μου· κἀκεῖνος θεραπεύει αὐτούς. Εἶπον δὲ αὐτῷ· Εἰπέ μοι τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ο δὲ ἔφη· Οὐ δύναμαί σοι εἰπεῖν· ἐὰν γὰρ εἴπω αὐ τοῦ τὸ ὄνομα, ἀθεράπευτον ἐμαυτὸν ποιῶ· ἀλλ' ἐκεῖνος ἐλθὼν ἐπὶ αὐτὸ τὸ ὄνομα. Καὶ ταῦτα ἀκού σας ἐγὼ Σολομῶν εἶπον αὐτῷ· Εἰπέ μοι οὖν ὑπὸ ποίου ἀγγέλου καταργῇ σύ; Ο δὲ, Διὰ τῆς ἐμπύρου ἀστραπῆς ἔφη. Καὶ προσκυνήσας ἐγὼ Κυρίῳ τῷ Θεῷ τοῦ Ισραὴλ, ἐκέλευσα αὐτὸν ἐν τηρήσει εἶναι ἐπὶ τοῦ Βεελζεβούλ· μέχρις ὅτου ἴαξ παραγένηται. Καὶ ἐκέλευσα παρεῖναί μοι ἕτερον δαιμόνιον. Καὶ ἦλθε πρὸ προσώπου μου κύων, τὸ σχῆμα ἔχων
ἐν ἐμοί· ἔχω δὲ τὸν καταργοῦντά με ἄγγελον Οὐ- enim oportet to facescere concupiscentiam, nisi
ριήλ. Ομοίως καὶ ἡ ἐβδόμη ἔφη· Ἐγώ εἰμι Κακί- adversum me desiderium sapientiæ feceris; si
στη· καὶ σὲ αὐτὸν κακῶ· ὅτι κελευστῶ (κελευσῶ?) quis enim sapiens esset, non ad me verteret
Αρτέμιδος δεσμούς· ἡ δὲ ἄκρις με λύσει· δι᾿ αὐτῆς gressus.
γάρ σε δεῖ πρᾶξαι τὴν ἐπιθυμίαν, (ἐμὴ) [ἐμὴ sic, εἰ
γὰρ ἦν τις σοφός, οὐκ ἐπιστρέψῃ ἴχνος πρός με.
μήν] κατ' ἐμαυτῆς τὴν ἐπιθυμίαν τῆς σοφίας· ἐὰν
Ἐγὼ δὲ Σολομῶν ἀκούσας καὶ θαυμάσας ἐσφρά Ego Salomon audiens et admirans, signavi eas
γισα αὐτὰς ἐν τῷ δακτυλιδίῳ· καὶ ἐπειδὴ ταύτο και annulo, et deinde quales erant, jussi ut effoderent
(sic) ἦσαν, ἐκέλευσα αὐτὰς ὀρύσσειν τοὺς θεμελίους fundamenta templi quoniam bis centum et quinτοῦ ναοῦ τοῦ Θεοῦ· ἐπεὶ διακοσίους πεντήκοντα πή- quaginta cubitorum erat longitudo; dixit autem
χεις ἦν τὸ μῆκος· ἔφησα δὲ αὐτὰς εὐτόνους εἶναι eas robustas esse; et pariter murmurantes operi
καὶ κοινῶς γογγύταται τελέσαι τὰ κελευσθέντα αὐτ instabant, ut jussa perficerent. Ego Salomon lauταῖς κατηργάζοντο. Ἐγὼ δὲ Σολομῶν δοξάσας τὸν dans Deum præcepi ut adesset mihi alius dæmon;
Κύριον, ἐκέλευσα παρεῖναί μοι ἕτερον δαιμόνιον. et oblatum est mihi dæmonium, homo habens omΚαὶ προσενέχθη μοι δαιμόνιον ἄνθρωπος ἔχων τὰ nia membra, sed acephalus; et ego videns dixi
πάντα μέλη, ἀκέφαλος δέ· κἀγὼ ἰδὼν εἶπον αὐτῷ· ei: Indica mihi quis sis. Qui ait: Damonium exΛέγε μοι σὺ τίς εἶ. Ὁ δὲ εἶπεν. Δαιμόνιόν εἰμι. Εl sisto. Et dixi: Quis! Qui respondit Ego Invidia
πον δὲ αὐτῷ. Τίς; Ὁ δὲ ἔφη. Ἐγὼ καλοῦμαι Φθό vocor; capita enim jucunde conedo, volens mihiνος· ἐγὼ γὰρ κεφαλὰς ἡδέως κατεσθίω, θέλων met caput præstari, et non satior; desidero auἐμαυτῷ κεφαλὴν περιποιήσασθαι, καὶ οὐ χορτάζω, tem tale caput habere, quale et tu. Hæc audiens
ἐπιθυμῶ δὲ κεφαλὴν τοιαύτην ἔχειν, οἵαν καὶ σύν ego Salomon signavi eum, extendens manum meΤαῦτα ἀκούσας ἐγὼ Σολομῶν ἐσφράγισα αὐτὸ, ἐκε am in pectus ejus; prosiliit dæmon, et se præcipiτείνας τὴν χεῖρά μου κατὰ τοῦ στήθους αὐτοῦ, καὶ tem dabat, et ingemuit dicens: Eheu! ubi sum!
ἀνεπήδησεν ὁ δαίμων καὶ ἔῤῥιψεν ἑαυτὸν, καὶ ἐγόγ o proditor Arnia, lumen perdidi. Dixi ei ego Saγυσεν εἰπὼν, Οἴμοι, ποῦ πάρειμι; ὦ προδότα Ορ- lomon: Dic enim mihi unde videas? Qui ait: Per
νία, οὐ βλέπω. Εφην δὲ αὐτῷ ἐγὼ Σολομών· Λέγε sensus meos. Ego igitur Salomon inviam ejus voμοι γὰρ πόθεν βλέπεις. Ὁ δὲ ἔφη, Διὰ τῶν παθῶν cem audiens, et volens manifestius discere, interμου. Κἀγὼ οὖν Σολομῶν τὴν ἄνοδον τῆς φωνῆς αὐτ rogavi eum: Unde loqueris? Et ait: Ego, rex Saτοῦ ἀκούσας, καὶ θέλων εὐδηλότερον μαθεῖν, ἐπη- lomon, totus vox sum, multorum enim hominum
ρώτησα αὐτὸν, Πόθεν λαλεῖς; ἔφη δέ μοι· Ἐγὼ, voces hæreditavi; quotquot enim viri muti vocanβασιλεῦ Σολομῶν, ὅλως φωνὴ εἰμί, πολλῶν γὰρ ἀνα tur, horum ego capita conclusi quando pueri nasθρώπων φωνὰς κατεκληρονόμησα· ὅσοι γὰρ ἄνθρω- cuntur, et diebus octo tempus præveniunt; tunc
ποι καλοῦνται κωφοί, τούτων ἐγὼ τὰς κεφαλὰς κατα clamante puerulo, flo spiritus, et per vocem ejus
έκλησα, ὅτε παιδία γεννῶνται, καὶ ἡμερῶν ὀκτὼ subintro; finibus custos invigilo, et occursus
φθάσωσι, τότε κλαίοντος τοῦ παιδίου νυκτὸς γίνομαι meus noxius; et cito arripiens manibus, velut enπνεῦμα· καὶ διὰ τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἐπεισέρχομαι se caput amputo, et superimpono mihi; et sic ab
ἐνορίαις καὶ πάνυ διακονῶ, καὶ τὸ συνάντημά μου igne stante in me per collum consumitur; ego
βλαβερόν ἐστιν· καὶ εὐθέως λαβὼν ταῖς χερσί μου sum qui læsiones magnas et insanabiles pedibus
ὡς ἐπὶ ξίφος τὴν κεφαλὴν ἀποτέμνω· καὶ προστι immitto, et ulcera facio. Et ego Salomon audiens,
θῶ ἐμαυτῷ· καὶ οὕτως ὑπὸ πυρὸς τοῦ ὄντος ἐν ἐμοὶ dixi ei; Indica mihi igitur quomodo emittas
διὰ τοῦ τραχήλου καταδαπανᾶται· ἐγὼ εἰμι ὁ τὰς ignem; a quibus amandes illud. Et ait spiritus:
πηρώσεις τὰς μεγάλας καὶ ἀθεραπεύτους ἐν τοῖς Ab Oriente: hic enim nondum inventus est elbouποσὶν ἐπιπέμπων, καὶ ἕλκη ἐμποιώ. Καγώ Σολομῶν rion (nebulo?) iste, quasi de hoc ipso se jaclans,
ἀκούσας ταῦτα, εἶπον αὐτῷ· Λέγε μοι οὖν πῶς ἐπα- cui festum lucernarum accensionis persolvunt hoφίης τὸ πῦρ, ἀφ᾽ ὧν ἀποπέμπεις ἐξ αὐτῶν; Εφη mines cujus nomen invocant septem spiritus coδέ μοι τὸ πνεῦμα, ᾿Απὸ τῆς ἀνατολῆς· ὧδε γὰρ ram me, et ipse medetur eis. Dixi ei: Indica mihi
οὔπω εὑρέθη κἀκεῖνος Ελβουρίων ὡς ἐπεύχων τὸ nomen ejus. Qui ait Non possum indicare; si
αὐτὸ καὶ λυχναψίαν αὐτῷ οἱ ἄνθρωποι ἐπιτελοῦσι. enim dixero nomen ejus, insanabilem me facio,
κἀκείνου τὸ ὄνωμα (sic): = ὄνομα) ἐπικαλοῦνται οἱ at iste venit ad ipsum nomen. Et hæc audiens
ἑπτὰ δαίμονες ἐνώπιόν μου· κἀκεῖνος θεραπεύει ego Salomon dixi ei: Loquere igitur, per quem
αὐτούς. Εἶπον δὲ αὐτῷ· Εἰπέ μοι τὸ ὄνομα αὐτοῦ· angelum impotens efficiaris tu. Ille autem: Per
Ο δὲ ἔφη· Οὐ δύναμαί σοι εἰπεῖν· ἐὰν γὰρ εἴπω αὐ- ignitum fulgur, ait. Et postquam adoravi Domiτοῦ τὸ ὄνομα, ἀθεράπευτον ἐμαυτὸν ποιῶ· ἀλλ' num Deum Israel, jussi ut in observatione esset
ἐκεῖνος ἐλθὼν ἐπὶ αὐτὸ τὸ ὄνομα. Καὶ ταῦτα ἀκού- super Beelzebul, usquedum clamor festi superveσας ἐγὼ Σολομῶν εἶπον αὐτῷ· Εἰπέ μοι οὖν ὑπὸ niret; et mandavi ut adesset mihi alius spiritus.
ποίου ἀγγέλου καταργῇ σύ; Ο δὲ, Διὰ τῆς ἐμπύρου ἀστραπῆς ἔφη. Καὶ προσκυνήσας ἐγὼ Κυρίῳ τῷ Θεῷ τοῦ
Ισραὴλ, ἐκέλευσα αὐτὸν ἐν τηρήσει εἶναι ἐπὶ τοῦ Βεελζεβούλ· μέχρις ὅτου ἴαξ (sic) παραγένηται. Καὶ ἐκέλευσα
παρεῖναί μοι ἕτερον δαιμόνιον.
Καὶ ἦλθε πρὸ προσώπου μου κύων, τὸ σχῆμα ἔχων Et venit in conspectu meo canis, specie ma-.
col. 1331–1332page 10 of 46
PG 122:1331η μέγα, καὶ ἐλάλησε φωνῇ μεγάλῃ, καὶ εἶπεν, Χαῖρε κύριε βασιλεῦ Σολομῶν. Ἐκπληκτικός δὲ γεγονώς ἐγὼ Σολομῶν, εἶπον αὐτῷ· Τίς εἶ, κύων; Ὁ δέ μοι ἔφη· Καὶ κύων σοι δοκῶ εἶναι, πρὸ γὰρ σοῦ, βασιλεί Σολομῶν, ἐγὼ ἄνθρωπος ἤμην, κατεργαζόμενος ἀθέ μιτα ἐν τῷ κόσμῳ πολλὰ καθ᾽ ὑπερβολὴν φιλολογήσας υπερίσχυσα καὶ ἄστρα οὐρανῶν κατασχεῖν· καὶ πλείονα θεῶν ἔργα κατεσκεύατα. Ἐγὼ γὰρ βλάπτω ἀνθρώπους τοὺς τῷ ἡμῶν ἄστρῳ παρακολουθούντας, καὶ εἰς ἐξηχίαν τρέπω· καὶ τοὺς φρενητιῶντας ἀν θρώπους διὰ τοῦ λάρυγγος κρατῶ, καὶ οὕτως ἀναι ρῶ. Εφην δὲ αὐτῷ ἐγὼ Σολομῶν· Τί σου τὸ ὄνομα; Ὁ δὲ ἔφη, Ράβδος· Καὶ εἶπον· Καὶ τί σου ἡ ἐργα σία; καὶ τί δύνασαι κατορθῶσαι; Ὁ δὲ ἔφη· Δός μοι ἄνθρωπον σὸν, καὶ ἀπαγάγω αὐτὸν ἐν τόπῳ ὅρους, καὶ δείξω αὐτῷ λίθον πράσυνον μετασαλευό μενον, ἐν ᾧ κοσμήσεις τὸν ναὸν Κυρίου τοῦ Θεοῦ. Ἐγὼ δὲ Σολομῶν, ἀκούσας ταῦτα, ὑπέταξα πορευθῆναι τὸν οἰκέτην μου ἅμα αὐτῷ, ἔχοντα δακτύλιον τῆς σφραγῖδος τοῦ Θεοῦ, μετ' αὐτοῦ, καὶ εἶπον αὐτῷ ὺς δ᾽ ἂν ἀποδείξει σοι τὸν λίθον τὸν πράτυνον, σφράγισον αὐτὸν μετὰ τοῦ δακτυλιδίου τούτου, καὶ κατασκόπασον ἀκριβῶς τὸν τόπον· καὶ ἀγαγέ μοι τὸν δαίμονα· ἐνθάδε. Καὶ ἔδειξεν αὐτῷ ὁ δαίμων τὸν πράτυνον λίθον, καὶ ἐσφράγισεν αὐτὸν, καὶ ἤνεγκεν τὸ δαιμόνιον πρὸς μέ. Καὶ ἔκρινα ἐγὼ Σολομών περισφραγίσας τοὺς δύο τῇ δεξιᾷ τὸν ἀκέφαλον, ὁμοίως καὶ τὸν κύνα προσδεδέσθαι ἐκεῖνον τὸν μέσ γαν· καὶ τὸν μὲν κύνα τηρεῖν τὸ διάπυρον πνεῦμα ὡς λαμπάδας νυκτὸς καὶ ἡμέρας διὰ τοῦ λαιμού παραπίπτειν τοῖς ἐργαζομένοις τεχνίταις. Καὶ ἦρα ἐγὼ Σολομῶν ἐκ τοῦ μετάλλου ἐκείνου τοῦ λίθου διακοσίους σίκλους ἐν τοῖς ἀναφοροῦσι τοῦ θυσιαστηρίου, τὸ εἶδος ὁμοιούμενον· κἀγὼ δὲ Σολομών δοξάσας Κύριον τὸν Θεὸν, καὶ περικλείσας τὸν θησαυρὸν τοῦ λίθου ἐκείνου, ἐκέλευσα δὲ πάλιν τοὺς δαίμονας μαρμαροκοπεῖν εἰς τὰς οἰκοδομὰς τῶν ἔργων τοῦ Θεοῦ, καὶ εὐξάμενος τῷ Κυρίῳ ἐγὼ Σολομῶν ἐπηρώτησα τὸν κύνα, Ποίῳ ἀγγέλῳ καταργῇ σύ; Ὁ δὲ δαίμων ἔφη· Τῷ μεγάλῳ Βριέψ. Καὶ εὐλογήσας Κύ ριον τὸν Θεὸν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς, ἐκέλευσα παρεῖναί μοι ἕτερον δαίμονα· καὶ ἦλθε πρὸ προσώπου μου λέοντος σχῆμα βρυχόμενος· καὶ σταθεὶς ἀπεκρίθη μοι λέγων· Βασιλεῦ, τὸ μὲν σχῆμα τοῦτο ὃ ἔχω πνεῦμα εἰμὶ μηδόλως δυνάμενον νοηθῆναι. Ἐγὼ ἐν πᾶσιν ἀνθρώποις τοῖς ἐν νοσήμασι κατα κειμένοις ἐφορμῶμαι παρεισερχόμενον, καὶ ἀνεν δότερον ποιῶ τὸν ἄνθρωπον, ὡς μὴ δυνηθῆναι αὐτῷ τὴν δίαιταν. Ἔχω δὲ καὶ ἑτέραν δόξαν ἐγώ, βασιλεῦ δαίμονας ἐκβάλλω· ἔχω δὲ τοὺς ὑποτεταγμένους μοι λεγεώνας· δεκτικόν εἰμὶ τοῖς τόποις ἅμα δὲ τοῖς πᾶσι δαίμοσι τοῖς τῶν ὑπ' ἐμὲ λεγεώνων. Ἐγὼ δὲ Σολομῶν, ἀκούσας ταῦτα, ἐπερώτησα αὐτόν. Τί σου τὸ ὄνομα· ὁ δὲ ἔφη Λεοντοφόρον ῥάθ τῷ γένει Εἶπον δὲ αὐτῷ· Πῶς καταργῇ σὺ μετὰ τῆς λεγεῶνός σου, ἢ ποῖον ἄγγελον (εἰς) τὸν καταργοῦντα σε.
APPENDIX AD MICHAELem psellum.
η
gnus, et locutus est voce magna dicens: Ave, do- μέγα, καὶ ἐλάλησε φωνῇ μεγάλῃ, καὶ εἶπεν, Χαῖρε
mine rex Salomon. Stupefactus ego Salomon dixi
ei: Quis es, canis! Qui ait: Canis tibi videor esse; ante te enim, rex Salomon, ego vir eram faciens injusta in mundo multa; supra modum scientias scrutatus sum, et viribus prævalui ut astra
cœli possiderem; et plurima deorum opera perfeci; ego enim lædo homines nostro sideri obsequentes, et in insaniam verto; et freneticos homines gutture obtineo et sic interficio, Dixi autem
ei ego Salomon: Quod est nomeu tuum? Qui ait:
Baculus. Et dixi ei Quæ est operatio tua? et quid
potes boni facere? Et ait: Da mihi unum ex servis
tuis, et adducam eum in loco montis, et ostendam ei
lapidem præsinum fluctantem, quo ornabis templum Domini Dei. Hæc audiens ego Salomon, jussi
ut abiret servus meus cum eo,habens annulum sigilli Dei secum, et dixi ei: Quem tibi ostenderit
lapidem præsinum, signa annulo hoc, et diligenter
locum considera, et huc dæmonem adduc mihi. Et
ostendit ei dæmon lapidem præsinum, et signavit
eum, et adduxit mihi dæmonium; et decrevi ego
Salomon, circum signans ambos dextera, ut capite
carentem similiter et hunc canem magnum vincirem, et canis custodiret spiritum ignitum ut lampadarum lucem die ac nocte per guttur præstaret
laborantibus operariis. Et tuli ego Salomon e metallo hoc lapidis ducentos siclos in superficiem
altaris, similiter pro parte anteriori; et ego Salomon postquam laudavi Deum, et conclusi thesaurum lapidis hujus, jussi rursum ut dæmones
marmora cæderent ad ædificationem operum Dei;
et cum orassem Dominum, ego Salomon interrogavi canem: Quis te angelus impotentem facit?
Et ait dmmon: Magnus Brieus. Et benedicens Dominum Deum coeli et terræ jussi ut astaret alius
dæmon Et venit in conspectu meo leonis forma
rugiens, et stans respondit mihi dicens: Rex, sub
forma hac quam habeo, spiritus sum nullo modo
valens excogitari; ego in omnes homines in morbis jacentes superveniens exsilio, et pertinaciorem facio hominem, ita ut impossibilis fiat ei
diæta; alio gaudeo honore,o rex; dæmonem ejicio;
habeo autem subditas mihi legiones; omnia loca
me capere possunt, et simul omnium dæmonium
legionem quæ mihi subest. Hæc audiens ego Salomon, interrogavi eum: Quod nomen tuum?Qui ait:
Leonifer, rath (multus?) genere. Dixi autem ei
Quomodo impotens fias tu cum legione tua, vel
quis te angelus impotentem facit? Et dixit mihi:
Si nomen dixero, non meipsum vincio solum,
sed et subditam mihi legionem dæmoniorum. Dixi
autem ei: Adjuro te per nomen Domini Sabaoth,
ut dicas quo nomine impotens fias tu cum potestale tua Et dixit mihi: Spiritus qui pro magnis
viris multa passurus est ab hominibus, cujus no-
κύριε βασιλεῦ Σολομῶν. Ἐκπληκτικός δὲ γεγονώς
ἐγὼ Σολομῶν, εἶπον αὐτῷ· Τίς εἶ, κύων; Ὁ δέ μοι
ἔφη· Καὶ κύων σοι δοκῶ εἶναι, πρὸ γὰρ σοῦ, βασιλεί
Σολομῶν, ἐγὼ ἄνθρωπος ἤμην, κατεργαζόμενος ἀθέ
μιτα ἐν τῷ κόσμῳ πολλὰ καθ᾽ ὑπερβολὴν φιλολογή
σας υπερίσχυσα καὶ ἄστρα οὐρανῶν κατασχεῖν· καὶ
πλείονα θεῶν ἔργα κατεσκεύατα. Ἐγὼ γὰρ βλάπτω
ἀνθρώπους τοὺς τῷ ἡμῶν ἄστρῳ παρακολουθούντας,
καὶ εἰς ἐξηχίαν τρέπω· καὶ τοὺς φρενητιῶντας ἀνθρώπους διὰ τοῦ λάρυγγος κρατῶ, καὶ οὕτως ἀναιρῶ. Εφην δὲ αὐτῷ ἐγὼ Σολομῶν· Τί σου τὸ ὄνομα;
Ὁ δὲ ἔφη, Ράβδος· Καὶ εἶπον· Καὶ τί σου ἡ ἐργα
σία; καὶ τί δύνασαι κατορθῶσαι; Ὁ δὲ ἔφη· Δός
μοι ἄνθρωπον σὸν, καὶ ἀπαγάγω αὐτὸν ἐν τόπῳ
ὅρους, καὶ δείξω αὐτῷ λίθον πράσυνον μετασαλευό
μενον, ἐν ᾧ κοσμήσεις τὸν ναὸν Κυρίου τοῦ Θεοῦ.
Ἐγὼ δὲ Σολομῶν, ἀκούσας ταῦτα, ὑπέταξα πορευθῆναι τὸν οἰκέτην μου ἅμα αὐτῷ, ἔχοντα δακτύλιον τῆς
σφραγῖδος τοῦ Θεοῦ, μετ' αὐτοῦ, καὶ εἶπον αὐτῷ·
ὺς δ᾽ ἂν ἀποδείξει σοι τὸν λίθον τὸν πράτυνον,
σφράγισον αὐτὸν μετὰ τοῦ δακτυλιδίου τούτου, καὶ
κατασκόπασον ἀκριβῶς τὸν τόπον· καὶ ἀγαγέ μοι
τὸν δαίμονα· ἐνθάδε. Καὶ ἔδειξεν αὐτῷ ὁ δαίμων τὸν
πράτυνον λίθον, καὶ ἐσφράγισεν αὐτὸν, καὶ ἤνεγκεν
τὸ δαιμόνιον πρὸς μέ. Καὶ ἔκρινα ἐγὼ Σολομών
περισφραγίσας τοὺς δύο τῇ δεξιᾷ τὸν ἀκέφαλον,
ὁμοίως καὶ τὸν κύνα προσδεδέσθαι ἐκεῖνον τὸν μέσ
γαν· καὶ τὸν μὲν κύνα τηρεῖν τὸ διάπυρον πνεῦμα
ὡς λαμπάδας νυκτὸς καὶ ἡμέρας διὰ τοῦ λαιμού (sic)
παραπίπτειν τοῖς ἐργαζομένοις τεχνίταις. Καὶ ἦρα ἐγὼ
Σολομῶν ἐκ τοῦ μετάλλου ἐκείνου τοῦ λίθου διακοσίους σίκλους ἐν τοῖς ἀναφοροῦσι τοῦ θυσιαστηρίου,
τὸ εἶδος ὁμοιούμενον· κἀγὼ δὲ Σολομών δοξάσας
Κύριον τὸν Θεὸν, καὶ περικλείσας τὸν θησαυρὸν
τοῦ λίθου ἐκείνου, ἐκέλευσα δὲ πάλιν τοὺς δαίμονας
μαρμαροκοπεῖν εἰς τὰς οἰκοδομὰς τῶν ἔργων τοῦ
Θεοῦ, καὶ εὐξάμενος τῷ Κυρίῳ ἐγὼ Σολομῶν ἐπηρώτησα τὸν κύνα, Ποίῳ ἀγγέλῳ καταργῇ σύ; Ὁ δὲ
δαίμων ἔφη· Τῷ μεγάλῳ Βριέψ. Καὶ εὐλογήσας Κύριον τὸν Θεὸν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς, ἐκέλευσα
παρεῖναί μοι ἕτερον δαίμονα· καὶ ἦλθε πρὸ προσώπου μου λέοντος σχῆμα βρυχόμενος· καὶ σταθεὶς
ἀπεκρίθη μοι λέγων· Βασιλεῦ, τὸ μὲν σχῆμα τοῦτο
ὃ ἔχω πνεῦμα εἰμὶ μηδόλως δυνάμενον νοηθῆναι.
Ἐγὼ ἐν πᾶσιν ἀνθρώποις τοῖς ἐν νοσήμασι κατακειμένοις ἐφορμῶμαι παρεισερχόμενον, καὶ ἀνενδότερον ποιῶ τὸν ἄνθρωπον, ὡς μὴ δυνηθῆναι αὐτῷ
τὴν δίαιταν. Ἔχω δὲ καὶ ἑτέραν δόξαν ἐγώ, βασιλεῦ·
δαίμονας ἐκβάλλω· ἔχω δὲ τοὺς ὑποτεταγμένους
μοι λεγεώνας· δεκτικόν (sic) εἰμὶ τοῖς τόποις
ἅμα δὲ τοῖς πᾶσι δαίμοσι τοῖς τῶν ὑπ' ἐμὲ λεγεώνων.
Ἐγὼ δὲ Σολομῶν, ἀκούσας ταῦτα, ἐπερώτησα αὐτόν.
Τί σου τὸ ὄνομα· ὁ δὲ ἔφη Λεοντοφόρον ῥάθ τῷ γένει
Εἶπον δὲ αὐτῷ· Πῶς καταργῇ σὺ μετὰ τῆς λεγεῶνός
σου, ἢ ποῖον ἄγγελον (εἰς) τὸν καταργοῦντα σε.
vet. Cod. hoc etiam apographum esse, testimonio est, quod (i) cum punctis diacriticis
scribit solet, ubique.
col. 1333–1334page 11 of 46
PG 122:1333Ἐφη δέ μοι· Ἐὰν εἴπωσι τὸ ὄνομα, οὐκ ἐμαυτὸν 644, δεσμεύω μόνον, ἀλλὰ καὶ τὸν ἐπ᾿ ἐμὲ λεγεῶνα τῶν δαιμόνων. Εφην δὲ αὐτῷ· Ἐγὼ ὀρκίζω σε τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ Σαβαώθ, τοῦ εἰπεῖν σε ποίῳ ὀνόματι κατά αργῆ οὗ μετὰ τῆς δυνάμεώς σου. Εἶπε δέ μοι· Τὸ πνεῦμα ὃ μεγάλοις ἀνθρώποις ἔχων πολλὰ πα θεῖν ὑπὸ ἀνθρώπων, οὗ τὸ ὄνομα ψῆφος χμδ᾽, ὃ ἐστὶν Εμμανουήλ, ὃς καὶ ἐδέσμευσεν ἡμᾶς, ὃς καὶ τότε ἐλευσόμενος κατὰ τοῦ ὕδατος, κρηνοβαπτίσε ἡμᾶς· ἐν δὲ τοῖς τρισὶ χαρακτήρσι κατάγουσαι περιηχούμενον. Καγώ Σολομῶν, ἀκούσας ταῦτα καὶ δοξάσας τὸν Θεόν, κατέκρινα αὐτοῦ τὸν λεγεώνα ξυλοφορεῖν ἀπὸ δρυμοῦ, αὐτὸν δὲ τὸν λεοντόμορφον κατέκρινα κατα πρίζειν λεπτὰ τοῖς ὀδοῦσιν, εἰς ὑπόκαυσιν τῆς και μίνου τῆς ἀσβέστου εἰς τὸν ναὸν Κυρίου τοῦ Θεοῦ, καὶ προσκυνήσας Κύριον τὸν Θεὸν τοῦ Ἰσραὴλ, ἐκέλευσα παρεῖναί μοι ἕτερον δαίμονα. Καὶ ἦλθε πρὸ προσώπου δράκων τρικέφαλος φοβερόχροος· καὶ ἐπερώτησα αὐτόν. Σὺ τίς εἴ; Ο δέ μοι ἔφη • Πνεῦμα τριβόλαιόν εἰμὶ, ἐν τρισὶ πράξεσι κατεργαζόμενον. Ἐγὼ δὲ ἐν κοιλίᾳ γυναικῶν τυφλῶ εὰ παιδία· καὶ ὦτα ἐπιδινῶ καὶ ποιῶ βωβά καὶ κωφά· καὶ ἐμοὶ γὰρ πάλιν ἐν τῇ τρίτῃ μοι κεφαλῇ ὑπόδυνα καὶ τύπτω τοὺς ἀνθρώπους κατὰ τὸ ἀκωδὸς τοῦ σώματος καὶ ποιῶ καταπίπτειν καὶ ἀφρίζειν καὶ τρίζειν τοὺς ὀδόντας· ἔχω δὲ τρόπον ἐν ᾧ καταργοῦμαι· ὑποση μειουμένης τῆς Ἱερουσαλήμ, εἰς τὸν λεγόμενον τόπον Κεφάλαιον. Ἐκεῖ γὰρ πρώριστο ὁ "Αγγελος τῆς μεγάλης βουλῆς· καὶ νῦν φανερῶς τ᾽ ἐπὶ ξύλου οἰκήσει ἐκεῖνος με καταργεῖ ἐν ᾧ ὑποτέναγμαι· ἐν δὲ τῷ τόπῷ ἐν ᾧ καθέζῃ, βασιλεῦ Σολομῶν, στήκει κίων ἐπὶ τοῦ ἀέρος· πορφυροδανόμενος ὁ δαίμων ὁ λεγόμενος Ἐφιπᾶς ἀπὸ τῆς Ἐρυθρᾶς θαλάσσης ἀνα γαγὼν ἀπὸ τῆς ἴσω ᾿Αραβίας· ὅστις καὶ εἰς ἀσκὸν κατακλεισθεῖς κομισθήσεται ἔμπροσθέν σου· ἐν δὲ τῇ ἀρχῇ τοῦ ναοῦ δνπερ ήρξω κτίξειν, βασιλεῦ Σολομῶν, ἀπόκειται χρυσίον πολύ, ὅπερ ὀρύξας ἄρον· Καγώ Σολομῶν, ἀποστείλας τὸν παῖδα μου, εὗρον καθὼς εἶπέ μοι τὸ δαιμόνιον· καὶ σφραγίσας τῷ δακτυλιδιῳ ἔνεσα Κύριον τὸν Θεόν· εἶπον οὖν αὐτῷ· Τί σὺ λέγεις; ὁ δαίμων ἔφη· Κορυφή δρα κόντων εἰμί· καὶ ἐκέλευσα αὐτὸν πλινθουργεῖν ἐν τῷ ναῷ· εἶχεν χεῖρας ἀνθρώπων· καὶ προσκυνήσας Κύριον τὸν Θεὸν τοῦ Ἰσραὴλ, ἐκέλευσα παρεῖναι μοι ἔτερον δαίμονα. Καὶ ἦλθεν πρὸ προσώπου μου πνεῦμα γυναικοειδὲς τὴν κορυφὴν κατέχουσα ἀπὸ παντὸς μέλους· καὶ τὰς λυσίτριχας ταῖς θριξί· καὶ ἔφην πρὸς αὐτήν· Λέγε μσι, σὺ τίς εἴ; Ἡ δὲ ἔφη Καὶ τίς σὺ εἴ, ἤ τινα χρείαν ἔχεις ἀκοῦσαι τὰ κατ' ἐμοῦ; Αλλ᾽ εἰ θέλεις μαθεῖν· στήκω γὰρ δεδεμένη; πρὸ προσώπου σου, πορεύθητι οὖν ἐν τοῖς ταμείοις " σου τοῖς βασιλικοῖς, καὶ νιψάμενος τὰς χεῖρας, πάλιν με, καὶ μαθήσῃ, βασιλεῦ, τίς εἰμι ἐγώ. Καὶ τοῦτο ποιήσας ἐγὼ Σολομῶν, καθὼς συνέταξε μοι, ήνεσχόμην διὰ τὴν ἐνοῦσαν μοι σοφίαν, ἵνα δυνηθῶ ἀκοῦσαι τὰς πράξεις αὐτῆς, καὶ ἐλέγξαι αὐτὰς, καὶ φατερῶσαι τοῖς ἀνθρώποις, καὶ καθήσας ἔφησα πρὸς τὸν δαίμονα, Τίς εἶ· Καὶ εἶπεν· Εγώ εἰκώδος - εἰκώδες. καθήσας πρὸ τοῦ βήματός σου, τότε ἐρωτήσεις
Ἐφη δέ μοι· Ἐὰν εἴπωσι τὸ ὄνομα, οὐκ ἐμαυτὸν men calculus 644, quod est Emmanuel, qui alliδεσμεύω μόνον, ἀλλὰ καὶ τὸν ἐπ᾿ ἐμὲ λεγεῶνα τῶν gavit nos qui et tunc venturus est per aquam
δαιμόνων. Εφην δὲ αὐτῷ· Ἐγὼ ὀρκίζω σε τὸ ὄνομα deorsum præcipitare nos, in tribus autem characτοῦ Θεοῦ Σαβαώθ, τοῦ εἰπεῖν σε ποίῳ ὀνόματι κατά
teribus dejicere (nos) cum strepitu.
αργῆ οὗ μετὰ τῆς δυνάμεώς σου. Εἶπε δέ μοι· Τὸ πνεῦμα ὃ μεγάλοις ἀνθρώποις ἔχων (sic) πολλὰ παθεῖν ὑπὸ ἀνθρώπων, οὗ τὸ ὄνομα ψῆφος χμδ᾽, ὃ ἐστὶν Εμμανουήλ, ὃς καὶ ἐδέσμευσεν ἡμᾶς, ὃς καὶ
τότε ἐλευσόμενος κατὰ τοῦ ὕδατος, κρηνοβαπτίσε ἡμᾶς· ἐν δὲ τοῖς τρισὶ χαρακτήρσι κατάγουσαι περι
ηχούμενον.
Et ego Salomon hæc audiens, et glorificans Deum
condemnavi legionem ejus ut ligna comportaret a
saltu; ipsum autem Leoniformem, ut frusta secaret
dentibus ad exustionem camini semper ardentis in
templum Domini Dei; et postquam adoravi Dominum Deum Israel, jussi ut adesset mihi alius dæmon. Et venit in conspectu meo draco tricephalus tremendi coloris, et interrogavi eum: Tu quis
es? Et ait mihi: Spiritus triplex sum, tribus actibus occupatus: ego enim in sinu mulierum excæco parvulos, et aures torqueo, et facio vagientes
et surdos, nam in tertio capite meo rursus illabuntur; homines percutio in inferiori parte corporis,et facio ut cadant, et spumas edant, et dentibus fremant; est mihi modus quo imbellis fio: præsignificata Jerusalem,in loco qui diciturCephalæum:
ibi enim prædestinatus est Angelus magni consilii,
et olim aperte super lignum manebit; ipse me
jussum agere non sinit; et in loco ubi sedes, rex
Salomon, stabit columna in aere, e mari Rubro
educta a porphyrino dæmone qui dicitur Ephipas,
qui ab interiori Arabia in nave inclusus adducetur
ante te. Et in capite templi quod cœpisti ædificare,
rex Salomon, latet aurum multum,quod tu effossum
tolle. Et ego Salomon, mittens puerum meum, inveni sicut dixit mihi dæmon; et postquam eum
annulo signavi, laudavi Dominum Deum. Dixi
ergo ei: (De te) quid dicis (seu quis diceris)?
Respondit damon: Caput sum draconum; et imperavi ut lateres componeret in templum; habebat
manus hominis. Et adorato Domino Deo Israel,
jussi ut adesset mihi alius demon. Et venit in
conspectu meo spiritus feminæ similis, cui tot
capita quot membra, et crinibus soluta; et dixi
ad eam: Indica mihi quæ sis. Quæ ait. Et tu quis
es? Vel quid opus habes audire quæ ad me attinent? At si vis discere, sto enim vincta in conspectu tuo, vade in cellas tuas regias, et postquam manus ablueris, sede iterum ante tribunal
Καγώ Σολομῶν, ἀκούσας ταῦτα καὶ δοξάσας τὸν
Θεόν, κατέκρινα αὐτοῦ τὸν λεγεώνα ξυλοφορεῖν ἀπὸ
δρυμοῦ, αὐτὸν δὲ τὸν λεοντόμορφον κατέκρινα καταπρίζειν λεπτὰ τοῖς ὀδοῦσιν, εἰς ὑπόκαυσιν τῆς και
μίνου τῆς ἀσβέστου εἰς τὸν ναὸν Κυρίου τοῦ Θεοῦ, καὶ
προσκυνήσας Κύριον τὸν Θεὸν τοῦ Ἰσραὴλ, ἐκέλευσα
παρεῖναί μοι ἕτερον δαίμονα. Καὶ ἦλθε πρὸ προσώπου
δράκων τρικέφαλος φοβερόχροος· καὶ ἐπερώτησα
αὐτόν. Σὺ τίς εἴ; Ο δέ μοι ἔφη • Πνεῦμα τριβόλαιόν
εἰμὶ, ἐν τρισὶ πράξεσι κατεργαζόμενον. Ἐγὼ δὲ ἐν
κοιλίᾳ γυναικῶν τυφλῶ εὰ παιδία· καὶ ὦτα ἐπιδινῶ·
καὶ ποιῶ βωβά καὶ κωφά· καὶ ἐμοὶ γὰρ πάλιν ἐν τῇ
τρίτῃ μοι κεφαλῇ ὑπόδυνα (sic)· καὶ τύπτω τοὺς
ἀνθρώπους κατὰ τὸ ἀκωδὸς (sic) τοῦ σώματος
καὶ ποιῶ καταπίπτειν καὶ ἀφρίζειν καὶ τρίζειν τοὺς
ὀδόντας· ἔχω δὲ τρόπον ἐν ᾧ καταργοῦμαι· ὑποσημειουμένης τῆς Ἱερουσαλήμ, εἰς τὸν λεγόμενον
τόπον Κεφάλαιον. Ἐκεῖ γὰρ πρώριστο ὁ "Αγγελος
τῆς μεγάλης βουλῆς· καὶ νῦν φανερῶς τ᾽ ἐπὶ ξύλου
οἰκήσει ἐκεῖνος με καταργεῖ ἐν ᾧ ὑποτέναγμαι· ἐν
δὲ τῷ τόπῷ ἐν ᾧ καθέζῃ, βασιλεῦ Σολομῶν, στήκει
κίων ἐπὶ τοῦ ἀέρος· πορφυροδανόμενος ὁ δαίμων ὁ
λεγόμενος Ἐφιπᾶς ἀπὸ τῆς Ἐρυθρᾶς θαλάσσης ἀναγαγὼν ἀπὸ τῆς ἴσω ᾿Αραβίας· ὅστις καὶ εἰς ἀσκὸν
κατακλεισθεῖς κομισθήσεται ἔμπροσθέν σου· ἐν δὲ
τῇ ἀρχῇ τοῦ ναοῦ δνπερ ήρξω κτίξειν, βασιλεῦ
Σολομῶν, ἀπόκειται χρυσίον πολύ, ὅπερ ὀρύξας
ἄρον· Καγώ Σολομῶν, ἀποστείλας τὸν παῖδα μου,
εὗρον καθὼς εἶπέ μοι τὸ δαιμόνιον· καὶ σφραγίσας
τῷ δακτυλιδιῳ ἔνεσα Κύριον τὸν Θεόν· εἶπον οὖν
αὐτῷ· Τί σὺ λέγεις; ὁ δαίμων ἔφη· Κορυφή δρα
κόντων εἰμί· καὶ ἐκέλευσα αὐτὸν πλινθουργεῖν ἐν
τῷ ναῷ· εἶχεν χεῖρας ἀνθρώπων· καὶ προσκυνήσας
Κύριον τὸν Θεὸν τοῦ Ἰσραὴλ, ἐκέλευσα παρεῖναι
μοι ἔτερον δαίμονα. Καὶ ἦλθεν πρὸ προσώπου μου
πνεῦμα γυναικοειδὲς τὴν κορυφὴν κατέχουσα ἀπὸ
παντὸς μέλους· καὶ τὰς λυσίτριχας ταῖς θριξί· καὶ
ἔφην πρὸς αὐτήν· Λέγε μσι, σὺ τίς εἴ; Ἡ δὲ ἔφη
Καὶ τίς σὺ εἴ, ἤ τινα χρείαν ἔχεις ἀκοῦσαι τὰ κατ'
ἐμοῦ; Αλλ᾽ εἰ θέλεις μαθεῖν· στήκω γὰρ δεδεμένη tuum; et tunc interrogabis me, et disces, rex,
πρὸ προσώπου σου, πορεύθητι οὖν ἐν τοῖς ταμείοις " quæ sim ego.
σου τοῖς βασιλικοῖς, καὶ νιψάμενος τὰς χεῖρας, πάλιν
με, καὶ μαθήσῃ, βασιλεῦ, τίς εἰμι ἐγώ.
Καὶ τοῦτο ποιήσας ἐγὼ Σολομῶν, καθὼς συνέταξε
μοι, ήνεσχόμην διὰ τὴν ἐνοῦσαν μοι σοφίαν, ἵνα
δυνηθῶ ἀκοῦσαι τὰς πράξεις αὐτῆς, καὶ ἐλέγξαι
αὐτὰς, καὶ φατερῶσαι τοῖς ἀνθρώποις, καὶ καθήσας
ἔφησα πρὸς τὸν δαίμονα, Τίς εἶ· Καὶ εἶπεν· Εγώ
εἰκώδος - εἰκώδες.
καθήσας πρὸ τοῦ βήματός σου, τότε ἐρωτήσεις
Et cum hæc fecissim ego Salomon, sicut præceperat mihi, contendebam per insitam mihi sapientiam, ut possem audire operationes ejus, et
notas aperire hominibus; et sedens dixi ad dæmonem: Quæ es tu? Et ait: Ego dicor apud
col. 1335–1336page 12 of 46
PG 122:1335λέγομαι παρὰ ἀνθρώποις Οβιζοῦθ· ἥτις νυκτὸς οὐ β καθεύδω, ἀλλὰ περιέρχομαι πάντα τὸν κόσμον ἐπὶ ταῖς τικτούσαις γυναιξί· καὶ τὴν μὲν ὥραν στοχαζομένη σταματίζω (σταμαι καὶ ἐὰν ἐπιτύχω, ἔπνιξα. Εἰ δὲ μήγε, ἀναχωρῶ εἰς ἕτερον τόπον· μίαν γὰρ νύκτα ἀποχωρῆσαι ἄπρακτος οὐ δύναμαι· πνεῦμα γὰρ χαλεπόν εἰμι, μυριώνυμον καὶ πολύμορφον· καὶ νῦν μὲν ὧδε καὶ νῦν ἐκεῖ πνεῦμα νῦν ἔκεῖ ] εἶναι· καὶ εἰς τὰ δατικά μέρη περιέρχομαι. Αλλ' ὡς ἐστὶ νῦν (?) περισφραγίσας με τῷ δακτυλιδίῳ τοῦ Θεοῦ οὐκ ἐποίησας· οὐ παρέστηκά σοι· ἐγὼ οὐ δέν με διατάξαι δυνήσῃ· οὐδέν μου γάρ ἐστιν ἔργον, εἰ μὴ βρεφῶν ἀναίρεσις, καὶ ὥτων κωφότης, καὶ ὀφθαλμῶν ἀδικία, καὶ στομάτων χαλινόδευμα, καὶ φρε νῶν ἀπώλεια, καὶ σωμάτων ἄλγησις, Ταῦτα ἀκού σας ἐγὼ Σολομῶν, ἐθαύμασα τὸ εἶδος αὐτοῦ, ἐθει ρουν ἅπαν τὸ σῶμα αὐτῆς σκοτία· ἡ δὲ ὄψις αὐτῆς ὅλη λαμπρὰ διάχλωρος, καὶ αἱ τρίχες αὐτῆς ἡγριω μέναι ὡς δράκοντος· καὶ τὰ σύμπαντα μέλη αὐτῆς, ἀόρατα. Καὶ ἡ φωνὴ αὐτῆς κατάδηλος ήρχετο πρὸς μέ. Κἀγὼ κατασοφισάμενος εἶπον, λέγε με:, πνεῦμα πονηρόν, ποίῳ ἀγγέλῳ καταργῇ σύ: Ἡ δέ μοι ἔφη· Τῷ ἀγγέλῳ τοῦ Θεοῦ τῷ καλουμένῳ Αφαρώφ, ὁ ἑρμηνεύεται Ραφαήλ, ᾧ καὶ νῦν κατα αργοῦμαι εἰς τὸν ἅπαν χρόνον· Οὗ τὸ ὄνομα είν τις τῶν ἀνθρώπων ἐπίσταται καὶ ἐπὶ γεννώσῃ (ει) γυναικὶ γράψῃ, τότε οὐ δυνήσομαι εἰσελθεῖν, οὗ ὁ ψῆφος χμ΄. Κἀγὼ Σολομῶν, ἀκούσας ταῦτα καὶ δοξάσας τὸν Κύριον, προσέταξα δεσμευθῆναι αὐτῆς τὰς τρίχας, καὶ κρεμασθῆναι ἔμπροσθεν τοῦ ναοῦ τοῦ Θεοῦ· ἵνα πάντες οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ διερχόμενο καὶ βλέποντες δοξάζουσι Κύριον τὸν Θεὸν Ἰσραήλ, τὸν δόντα μοι τὴν ἐξουσίαν ταύτην καὶ σοφίαν καὶ δύναμιν παρὰ Θεοῦ διὰ τῆς σφραγῖδος ταύτης· καὶ πάλιν ἐκέλευσα παρεῖναί μοι ἔτερον δαίμονα. Και ἦλθε πρὸ πρόσωπου δρακοντοειδής ανακυλινούμεν νος, τὸ δὲ προσώπον καὶ τοὺς πόδας ἔχων ἀνθρώπου, τὰ δὲ μέλη αὐτοῦ πάντα ἀπὸ τῶν ποδῶν δράχον τος, καὶ πτερὰ (πτερὸν) κατὰ νότου· καὶ ἰδοὺ αὐτὸς ἔκθαμβος γενόμενος εἶπον· Τίς εἶ ὁ δαίμων; καὶ τίς λέγει (λέγῃ); καὶ πόθεν ἐλήλυθας, εἰπέ μοι. Καὶ ἀποκριθεὶς τὸ πνεῦμα λέγει· Τὸ μὲν πρῶτον παρέστηκά σοι, βασιλεῦ Σολομῶν, πνεῦμά τε θεοπο ούμενον ἐν ἀνθρώπνις· νῦν δὲ κατηργημένον διά τῆς τοῦ Θεοῦ δεδομένης σοι σφραγίδος καὶ σοφίας. Καὶ νῦν ἐγώ εἰμι ὁ λεγόμενος πτεροδράκων, οι συγγινόμενος πολλαῖς γυναιξίν, ὀλίγαις δὲ καὶ εὐμόρφοις· αἵτινες τοῦ ξυλι τούτου τοῦ ἄστρου όνομα κατέχουσι όνομα κατέχουσι· καὶ ἀπέρχομαι πρὸς αὐτές ὡσεὶ πνεῦμα πτεροειδές συγγινόμενον διὰ πλο τον, καὶ ἡ μὲν ἐβάσταζεν ᾗ ἐφόρμησα, καὶ τὸ γεννηθὲν ἐξ αὐτῆς Ἔρως γίνεται· ὑπὸ ἀνδρῶν δὲ μὴ δυναθὸν βασταχθῆναι, ἐψόφησεν ἄρα, καὶ ἡ γυνή ἐλείνη· αὕτη μου ἡ πρᾶξις ἐστί. θέσον οὖν μοι μή νον ἀρκεσθῆναι, τὰ δὲ λοιπὰ τῶν δαιμονίων ἐνοχλούμενα· ὑπὸ σοῦ καταταρασσόμενα πᾶσαν μὲν ἀλήθειαν εἴπωσι, τὰ δὲ διὰ πυρὸς ποιήσουσιν ἀναλωθῆναι τὴν μέλουσαν ὕλην των ξύλων ὑπὸ τοῦ συν άγεσθαι εἰς οἰκοδομὴν ἐν τῷ ναῷ. Καὶ ὡς ταῦτα ἐλάλησεν ὁ δαίμων, ἴδον τὸ πνεῦμα ἀπὸ τοῦ στό
homines Obizouth, quæ nocte non dormio, sed λέγομαι παρὰ ἀνθρώποις Οβιζοῦθ· ἥτις νυκτὸς οὐ
perambulo omnem mundum, propter parientes
feminas; et per horam divinans consisto; et si opportune supervenerim, strangulo; sin minus, abeo
in alium locum; una enim nocte inefficax discedere
nequeo; spiritus enim perniciosus sum, innumeris gaudens nominibus et formis; et modo hic,
modo vero illic versor, et assignatas regiones deambulo; sed ut est nunc, signans mo annulo Dei,
nil fecisti; non adsum tibi; tu niæil mihi imperare
poteris; nullum enim mihi est opus, nisi puerorum
ablatio, aurium surditas, oculorum læsio, faucium
frenatio, mentium amissio, et corporum cruciatus.
Hæc audiens ego Salomon, admiratus sum spcciem ejus; contemplabar omne corpus ejus tenebrosum; facies autem ejus tota lucida, viridescens, β
et crines ejus hispidæ, ut draconis; et omnia
membra ejus invisibilia; et vox ejus manifesta
pervenit ad me. Et ego sophismate circumveniens
eam, dixi: Indica mihi, male spiritus, quis te angelus imponentem faciat? Quæ ait: Angelus Dei
vocatus Apharoph, quod interpretatur Raphael,
a quo nunc imbellis fio in omne tempus; cujus
nomen si quis hominum didicerit, et super parturientem feminam scripserit, tunc ingredi non potero; cujus calculus est 640. Et ego Salomon hæo
audiens, laudavi Dominum, et jussi ut vincirentur
crines ejus, et suspenderentur ante templum Dei,
ut omnes filii Israel venientes et videntes glorifcarent Dominum Deum Israel, qui dedit mihi facultatem, et sapientiam, et potentiam a Deo per
annulumistum. Etrursusjussi utadesset mihi alius
dæmon. Et venit in conspectu meo draconiformis
circumvolutatus, faciem habens et pedes hominis,
reliqua vero membra draconis, et alas in dorso; et
ecce ego stupefactus dixi: Quis es, o dæmon;et quis dicaris,et unde venias indica mibi. Et respondens spiritus dixit: Primum astili tibi, rex Salomon, spiritus deificatus inter homines, nunc autem fractus
viribus per datum tibi annulum Dei et sapientiam;
et nunc ego sum qui dicor alatus draco, non commistus multis mulieribus,scd paucis et formosis, quæ
sideris hujus nomen habent; et abeo ad eas quasi
spiritus penniger alliciens per divitias, et illa
quidem super quam irrui, fructus qui natus est ex
ea, Cupido fit; cum autem a viris portari nequeat,
procax factus est, sicut et mulier. Hæc est operatio
mea pone igitur ut ego solus coercitus fuerim,
reliqua vero damonia molestiam a te patientia,
tumultuentur, veritatem omnem dicant: ipsane
facient ut per ignem perdatur electum nemus lignorum quod colligendum est ad ædificationem
templi? Et hæc ut dixit dæmon, vidi spiritum ex
ore ejus egredientem, qui incendit nemus Libani,
et combussit omnia ligna quæ componebam in
templum Dei.
καθεύδω, ἀλλὰ περιέρχομαι πάντα τὸν κόσμον ἐπὶ
ταῖς τικτούσαις γυναιξί· καὶ τὴν μὲν ὥραν στοχα
ζομένη σταματίζω (σταμαι ante h. verbum ad
marg.)· καὶ ἐὰν ἐπιτύχω, ἔπνιξα. Εἰ δὲ μήγε,
ἀναχωρῶ εἰς ἕτερον τόπον· μίαν γὰρ νύκτα αποχω
ρῆσαι ἄπρακτος οὐ δύναμαι· πνεῦμα γὰρ χαλεπόν
εἰμι, μυριώνυμον καὶ πολύμορφον· καὶ νῦν μὲν ὧδε
καὶ νῦν ἐκεῖ πνεῦμα (sic) νῦν ἔκεῖ 9] εἶναι· καὶ εἰς
τὰ δατικά (sic) μέρη περιέρχομαι. Αλλ' ὡς ἐστὶ νῦν (?)
περισφραγίσας με τῷ δακτυλιδίῳ τοῦ Θεοῦ οὐκ
ἐποίησας· οὐ παρέστηκά σοι· ἐγὼ (sic) οὐ δέν με
- διατάξαι δυνήσῃ· οὐδέν μου γάρ ἐστιν ἔργον, εἰ μὴ
βρεφῶν ἀναίρεσις, καὶ ὥτων κωφότης, καὶ ὀφθαλ
μῶν ἀδικία, καὶ στομάτων χαλινόδευμα, καὶ φρε
νῶν ἀπώλεια, καὶ σωμάτων ἄλγησις, Ταῦτα ἀκούσας ἐγὼ Σολομῶν, ἐθαύμασα τὸ εἶδος αὐτοῦ, ἐθει
ρουν ἅπαν τὸ σῶμα αὐτῆς σκοτία· ἡ δὲ ὄψις αὐτῆς
ὅλη λαμπρὰ διάχλωρος, καὶ αἱ τρίχες αὐτῆς ἡγριω
μέναι ὡς δράκοντος· καὶ τὰ σύμπαντα μέλη αὐτῆς,
ἀόρατα. Καὶ ἡ φωνὴ αὐτῆς κατάδηλος ήρχετο
πρὸς μέ. Κἀγὼ κατασοφισάμενος εἶπον, λέγε με:,
πνεῦμα πονηρόν, ποίῳ ἀγγέλῳ καταργῇ σύ: Ἡ δέ
μοι ἔφη· Τῷ ἀγγέλῳ τοῦ Θεοῦ τῷ καλουμένῳ
Αφαρώφ, ὁ ἑρμηνεύεται Ραφαήλ, ᾧ καὶ νῦν κατα
αργοῦμαι εἰς τὸν ἅπαν χρόνον· Οὗ τὸ ὄνομα είν
τις τῶν ἀνθρώπων ἐπίσταται καὶ ἐπὶ γεννώσῃ (ει)
γυναικὶ γράψῃ, τότε οὐ δυνήσομαι εἰσελθεῖν, οὗ ὁ
ψῆφος χμ΄. Κἀγὼ Σολομῶν, ἀκούσας ταῦτα καὶ
δοξάσας τὸν Κύριον, προσέταξα δεσμευθῆναι αὐτῆς
τὰς τρίχας, καὶ κρεμασθῆναι ἔμπροσθεν τοῦ ναοῦ
τοῦ Θεοῦ· ἵνα πάντες οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ διερχόμενο:
καὶ βλέποντες δοξάζουσι Κύριον τὸν Θεὸν Ἰσραήλ,
τὸν δόντα μοι τὴν ἐξουσίαν ταύτην καὶ σοφίαν καὶ
δύναμιν παρὰ Θεοῦ διὰ τῆς σφραγῖδος ταύτης· καὶ
πάλιν ἐκέλευσα παρεῖναί μοι ἔτερον δαίμονα. Και
ἦλθε πρὸ πρόσωπου δρακοντοειδής ανακυλινούμεν
νος, τὸ δὲ προσώπον καὶ τοὺς πόδας ἔχων ἀνθρώπου,
τὰ δὲ μέλη αὐτοῦ πάντα ἀπὸ τῶν ποδῶν δράχοντος, καὶ πτερὰ (πτερὸν) κατὰ νότου· καὶ ἰδοὺ αὐτὸς
ἔκθαμβος γενόμενος εἶπον· Τίς εἶ ὁ δαίμων; καὶ τίς
λέγει (λέγῃ); καὶ πόθεν ἐλήλυθας, εἰπέ μοι. Καὶ
ἀποκριθεὶς (sic) τὸ πνεῦμα λέγει· Τὸ μὲν πρῶτον
παρέστηκά σοι, βασιλεῦ Σολομῶν, πνεῦμά τε θεοπο:-
ούμενον ἐν ἀνθρώπνις· νῦν δὲ κατηργημένον διά
τῆς τοῦ Θεοῦ δεδομένης σοι σφραγίδος καὶ σοφίας.
Καὶ νῦν ἐγώ εἰμι ὁ λεγόμενος πτεροδράκων, οι
συγγινόμενος πολλαῖς γυναιξίν, ὀλίγαις δὲ καὶ εὐ
μόρφοις· αἵτινες τοῦ ξυλι (sic) τούτου τοῦ ἄστρου
όνομα κατέχουσι·
όνομα κατέχουσι· καὶ ἀπέρχομαι πρὸς αὐτές
ὡσεὶ πνεῦμα πτεροειδές συγγινόμενον διὰ πλο
τον, καὶ ἡ μὲν ἐβάσταζεν ᾗ ἐφόρμησα, καὶ τὸ
γεννηθὲν ἐξ αὐτῆς Ἔρως γίνεται· ὑπὸ ἀνδρῶν δὲ μὴ
δυναθὸν βασταχθῆναι, ἐψόφησεν ἄρα, καὶ ἡ γυνή
ἐλείνη· αὕτη μου ἡ πρᾶξις ἐστί. θέσον οὖν μοι μή
νον ἀρκεσθῆναι, τὰ δὲ λοιπὰ τῶν δαιμονίων ἐνοχλού
μενα· ὑπὸ σοῦ καταταρασσόμενα (sic), πᾶσαν μὲν
ἀλήθειαν εἴπωσι, τὰ δὲ διὰ πυρὸς ποιήσουσιν ἀναλωθῆναι τὴν μέλουσαν ὕλην των ξύλων ὑπὸ τοῦ συν
άγεσθαι εἰς οἰκοδομὴν ἐν τῷ ναῷ. Καὶ ὡς ταῦτα ἐλάλησεν ὁ δαίμων, ἴδον τὸ πνεῦμα ἀπὸ τοῦ στό
col. 1337–1338page 13 of 46
PG 122:1337ματος αὐτοῦ ἐξελθών, ἐνέπρησε τὸν δρυμῶνα τοῦ Λιβάνου, καὶ ἐνεπύρισε πάντα τὰ ξύλα, ἅπερ εἰς τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ ἐθέμην. Καὶ εἶδον ἐγὼ Σολομῶν ὁ πεποίηκε τὸ πνεῦμα, ἡ καὶ ἐθαύμασα· καὶ δοξάσας τὸν Θεὸν ἠρώτησα τὸν δαίμονα τὸν δρακοντοειδή λέγων, Εἰπέ μοι, ποίῳ ἀγγέλῳ καταργῇ σύ; Ὁ δέ μοι ἔφη. Τῷ μεγάλῳ ἀγγέλῳ τῷ ἐν τῷ δευτέρῳ οὐρανῷ καθεζομένῳ, τῷ καλουμένῳ ἐβραϊστὶ Βαζαζάθ. Κἀγὼ Σολομῶν, ἀκού σας ταῦτα καὶ ἐπικαλεσάμενος τὸν ἄγγελον αὐτοῦ, κατέκρινα μάρμαρα πρίζειν εἰς οἰκοδομὴν τοῦ ναοῦ τοῦ Θεοῦ, καὶ εὐλογήσας τὸν Θεὸν ἐκέλευσα παρ εἶναί μοι ἕτερον δαίμονα. Καὶ ἦλθε πρὸ προσώπου μου ἕτερον πνεῦμα, ὡς γυνὴ μὲν τὸ εἶδος ἔχουσα εἰς δὲ τοὺς ὤμους ἐτέρας δύο κεφαλὰς σὺν χερσί Καὶ ἡρώτητα αὐτήν. Λέγε μοι, σὺ τίς εἶ; ἔφη δὲ μοι. Ἐγώ εἰμι Ενήψιγος, ἥτις καὶ μυριώνυμος και λοῦμαι· καὶ εἶπον αὐτῷ· Ἐν ποίῳ ἀγγέλῳ καταργῇ σύ, ἡ δέ μοι ἔφη, Τί ζητεῖς, τί χρήζεις, ἐγὼ μὲν μεταβάλλομαι ὡς θεὰ λεγομένη, καὶ μεταβάλλομαι πάλιν, καὶ γίνομαι ἕτερον εἶδος ἔχουσα· καὶ μὴ θελήσῃς κατὰ τοῦτο γνῶναι πάντα τὰ κατ' ἐμέ ἀλλ' ἐπειδὴ πάρει μοι, εἰς τοῦτο ἄκουσον, ἐγὼ παρ ρακαθέζομαι τῇ σελήνη, καὶ διὰ τοῦτο τρεῖς μορφὰς κατέχω· ὅτε μὲν μαγευομένη ὑπὸ τῶν σοφῶν, γίνο μαι ὡς Κρόνος· ὅτε δὲ πάλιν περὶ τῶν καταγόντων με, κατέρχομαι καὶ φαίνομαι ἄλλη μορφή· τὸ μὲν τοῦ στοιχείου μέτρον, ἀνίττητον καὶ ἀόριστον, καὶ ἀκατάργητὸν ἐστιν· Ἐγὼ γοῦν εἰς τὰς τρεῖς μορ φας μεταβαλλομένη, κατέρχομαι, καὶ γίνομαι τοιαύτη ἤνπερ βλέπεις, καταργοῦμαι δὲ ὑπὸ ἀγγέ λου Ραθαναήλ, τοῦ καθεζομένου εἰς τρίτον οὐρα μόν διὰ τοῦτο οὖν σοι λέγω· Οὐ δύναται με χω ρίσαι ὁ ναὸς οὗτος· κἀγὼ οὖν Σολομῶν εὐξάμενος ( τῷ Θεῷ μου, καὶ ἐπικαλεσάμενος τὸν ἄγγελον ὂν εἶπέ μοι Ραθαναὴλ, ἐποίησα τὴν σφραγῖδα, καὶ κατεσφράγισα αὐτὴν ἀλύσει τριττῇ, καὶ κάτω δεσ μὸν τῆς ἀλύσεως· ἐποίησα τὴν σφραγίδα τοῦ Θεοῦ καὶ προεφήτευσέ μοι τὸ πνεῦμα λέγον. Ταῦτα μὲν σύ, βασιλεῦ Σολομῶν, ποιεῖς ἡμῖν· μετὰ δὲ χρόνον τινά, ραγήσεταί σοι ἡ βασιλεία σου καὶ πάλιν ἐν καιρῷ διαφραγήσεται ὁ ναὸς οὗτος καὶ συνλουθήσε ται πᾶσα Ἱερουσαλήμ, ἀπὸ βασιλέως Περσῶν καὶ Μήδων καὶ Χαλδαίων· καὶ τὰ σκεύη τούτου τοῦ ναοῦ, ὃν σὺ ποιεῖς, δουλώσουσι θεοῖς, μεθ' ὧν ἂν καὶ πάντα τὰ ἀγγεῖα ἐν οἷς ἡμᾶς κατρκλύεις κλα σθήσονται ὑπὸ χειρῶν ἀνθρώπων, καὶ τότε ἡμεῖς ἐξελευσόμεθα ἐν πολλῇ δυνάμει ἔνθεν καὶ ἔνθεν καὶ εἰς τὸν κόσμον κατασπαρησόμεθα· καὶ πλανή σομεν πᾶσαν τὴν οἰκουμένην μέχρι πολλοῦ καιροῦ, 644, ἕως τοῦ Θεοῦ ὁ Υἱός τανυσθῇ ἐπὶ ξύλου· καὶ οὐκ ἐτι γὰρ γίνεται τοιοῦτος βασιλεὺς ὅμοιος αὐτῷ, ὁ πάντας ἡμᾶς καταργῶν, οὗ ἡ μήτηρ ἀνδρὶ οὐ μιγήσεται, καὶ τίς λάβῃ τοιαύτην ἐξουσίαν κατὰ πνευμάτων, εἰ μὴ ἐκεῖνος, ὃν ὁ πρῶτος διάβολος πειρᾶσαι ζητήσει καὶ οὐκ ἰσχύσει πρὸς αὐτόν· οὗ ἡ ψῆφος τοῦ ὀνόματος χμδ᾽, ὅ ἐστιν Ἐμμανουήλ. Διὰ τοῦτο, βασιλεῦ Σολομῶν, ὁ καιρός σου πονηρὸς, καὶ τὰ ἔτη σου μικρὰ καὶ πονηρά· καὶ τῷ δούλῳ σου δοθήσετα, ἡ βασιλεία σου. Κἀγὼ Σολομῶν, ἀκούσας ταῦτα, ἐδόξασα τὸν Θεὸν καὶ θαυμάσας τῶν δαιμόνων τὰς ἀπολογίας ἕως τῶν ἀποβάσεων, ἠπίστουν αὐτοῖς· καὶ οὐκ ἐπίστευον τοῖς λεγομένοις ὑπ' αὐτῶν· ὅτε δὲ ἐγένοντο, τότε συν
ματος αὐτοῦ ἐξελθών, ἐνέπρησε τὸν δρυμῶνα τοῦ Λιβάνου, καὶ ἐνεπύρισε πάντα τὰ ξύλα, ἅπερ εἰς τὸν ναὸν τοῦ
Θεοῦ ἐθέμην.
miratus sum, et laudans Deum interrogavi dæmonem draconiformem dicens: Dic mihi a quo angelo impotens eficiaris tu. Et ait: magno angelo qui sedet in secundo coelo, qui vocatur Hebraice Bazazath. Et ego Salomon hæc audiens, advocavi angelum ejus, et condemnavi ut marmora
secaret in edificationem templi Dei: et benedicens Deum jussi ut astaret mihi alius dæmon. Et
venit in conspectu meo alius spiritus quasi feminæ faciem habens in humeris autem alia duo capita cum maribus: et interrogavi eam: Dic mihi
quis sis. Et ait: Ego sum Enepsigos, quæ et multis nominibus vocor. Et dixi ei: Quis te angelus
viribus frangat? Quæ ait: Quid quæris, quid cupis? Ego mutor, ut dea vocata; et mutor iterum,
et aliam speciem habeo; et ne velis ex istis scire
omnia quæ sunt de me; sed quoniam ades mihi,
propter hoc audi: Ego assideo lunæ, et ideo. tres
formas habeo quandoque quidem magicis artibus subjecta a sapientibus, fio quasi Tempus;
quandoque autem circum deducentes me ambulo,
et videor altera forma, elementi mensura inscibiΚαὶ εἶδον ἐγὼ Σολομῶν ὁ πεποίηκε τὸ πνεῦμα, ἡ Et vidi ego Salomon quæ fecit spiritus, et adκαὶ ἐθαύμασα· καὶ δοξάσας τὸν Θεὸν ἠρώτησα τὸν
δαίμονα τὸν δρακοντοειδή λέγων, Εἰπέ μοι, ποίῳ
ἀγγέλῳ καταργῇ σύ; Ὁ δέ μοι ἔφη. Τῷ μεγάλῳ
ἀγγέλῳ τῷ ἐν τῷ δευτέρῳ οὐρανῷ καθεζομένῳ, τῷ
καλουμένῳ ἐβραϊστὶ Βαζαζάθ. Κἀγὼ Σολομῶν, ἀκού
σας ταῦτα καὶ ἐπικαλεσάμενος τὸν ἄγγελον αὐτοῦ,
κατέκρινα μάρμαρα πρίζειν εἰς οἰκοδομὴν τοῦ ναοῦ
τοῦ Θεοῦ, καὶ εὐλογήσας τὸν Θεὸν ἐκέλευσα παρεἶναί μοι ἕτερον δαίμονα. Καὶ ἦλθε πρὸ προσώπου
μου ἕτερον πνεῦμα, ὡς γυνὴ μὲν τὸ εἶδος ἔχουσα·
εἰς δὲ τοὺς ὤμους ἐτέρας δύο κεφαλὰς σὺν χερσί·
Καὶ ἡρώτητα αὐτήν. Λέγε μοι, σὺ τίς εἶ; ἔφη δὲ
μοι. Ἐγώ εἰμι Ενήψιγος, ἥτις καὶ μυριώνυμος και
λοῦμαι· καὶ εἶπον αὐτῷ· Ἐν ποίῳ ἀγγέλῳ καταργῇ
σύ, ἡ δέ μοι ἔφη, Τί ζητεῖς, τί χρήζεις, ἐγὼ μὲν
μεταβάλλομαι ὡς θεὰ λεγομένη, καὶ μεταβάλλομαι
πάλιν, καὶ γίνομαι ἕτερον εἶδος ἔχουσα· καὶ μὴ
θελήσῃς κατὰ τοῦτο γνῶναι πάντα τὰ κατ' ἐμέ·
ἀλλ' ἐπειδὴ πάρει μοι, εἰς τοῦτο ἄκουσον, ἐγὼ παρ
ρακαθέζομαι τῇ σελήνη, καὶ διὰ τοῦτο τρεῖς μορφὰς
κατέχω· ὅτε μὲν μαγευομένη ὑπὸ τῶν σοφῶν, γίνομαι ὡς Κρόνος· ὅτε δὲ πάλιν περὶ τῶν καταγόντων
με, κατέρχομαι καὶ φαίνομαι ἄλλη μορφή· τὸ μὲν 1is, indeterminata, indomabilis; ego igitur in tres
τοῦ στοιχείου μέτρον, ἀνίττητον καὶ ἀόριστον, καὶ
formas immutata, vado et talis fio qualem vides;
ἀκατάργητὸν ἐστιν· Ἐγὼ γοῦν εἰς τὰς τρεῖς μορviribus frangor ab angelo Rathanael qui sedet in
φας μεταβαλλομένη, κατέρχομαι, καὶ γίνομαι
tertio colo; propter hoc igitur dico tibi, non poτοιαύτη ἤνπερ βλέπεις, καταργοῦμαι δὲ ὑπὸ ἀγγέ
test me capere templum istud. Ego igitur Saloλου Ραθαναήλ, τοῦ καθεζομένου εἰς τρίτον οὐρα
mon preces fundens Deo, advocavi angelum quem
μόν διὰ τοῦτο οὖν σοι λέγω· Οὐ δύναται με χω
dixit mihi Rathanael, feci annulum signavi eam
ρίσαι ὁ ναὸς οὗτος· κἀγὼ οὖν Σολομῶν εὐξάμενος (
catena triplici, et infra, vinculum calenæ, feci siτῷ Θεῷ μου, καὶ ἐπικαλεσάμενος τὸν ἄγγελον ὂν
gnum Dei; et prophetavit mihi spiritus dicens:
Hæc tu, rex Salomon, facis nobis; sed post temεἶπέ μοι Ραθαναὴλ, ἐποίησα τὴν σφραγῖδα, καὶ
pus quoddam frangetur regnum tuum, et rursus
κατεσφράγισα αὐτὴν ἀλύσει τριττῇ, καὶ κάτω δεσin tempore evertetur templum istud, et subvertetur
μὸν τῆς ἀλύσεως· ἐποίησα τὴν σφραγίδα τοῦ Θεοῦ
omnis Jerusalem a rege Persarum, Medorum et
καὶ προεφήτευσέ μοι τὸ πνεῦμα λέγον. Ταῦτα μὲν
Chaldæorum; et omnia vasa templi hujus quod tu
σύ, βασιλεῦ Σολομῶν, ποιεῖς ἡμῖν· μετὰ δὲ χρόνον
facis, servient diis; simulque omnia vascula in quiτινά, ραγήσεταί σοι ἡ βασιλεία σου καὶ πάλιν ἐν
bus nos includis confringentur manibus hominum;
καιρῷ διαφραγήσεται ὁ ναὸς οὗτος καὶ συνλουθήσε
et tunc exibimus in magna potestate, hinc et hinc,
ται πᾶσα Ἱερουσαλήμ, ἀπὸ βασιλέως Περσῶν
et in orbem dispergemur; et lustrabimus omnem
καὶ Μήδων καὶ Χαλδαίων· καὶ τὰ σκεύη τούτου τοῦ
terram multo tempore, donec Dei Filius extendatur
ναοῦ, ὃν σὺ ποιεῖς, δουλώσουσι θεοῖς, μεθ' ὧν ἂν
in ligno; nos enim erit talis rex similis illi, qui
καὶ πάντα τὰ ἀγγεῖα ἐν οἷς ἡμᾶς κατρκλύεις κλαomnes nos domat, cujus mater homini non
σθήσονται ὑπὸ χειρῶν ἀνθρώπων, καὶ τότε ἡμεῖς
commiscebitur; et quis accipiat talem potestatem
ἐξελευσόμεθα ἐν πολλῇ δυνάμει ἔνθεν καὶ ἔνθεν
in spiritum, nisi hic quem princeps diabolus tenκαὶ εἰς τὸν κόσμον κατασπαρησόμεθα· καὶ πλανή- tare quæret,et non prevalebit adversus eum, cujus
σομεν πᾶσαν τὴν οἰκουμένην μέχρι πολλοῦ καιροῦ, nominis calculus 644, qui est Emmanuel? Propter
ἕως τοῦ Θεοῦ ὁ Υἱός τανυσθῇ ἐπὶ ξύλου· καὶ οὐκ hoc,rex Salomon,tempus tuum malum, et anni tui
ἐτι γὰρ γίνεται τοιοῦτος βασιλεὺς ὅμοιος αὐτῷ, ὁ pauci et mali, servo tuo tradetur regnum tuum
πάντας ἡμᾶς καταργῶν, οὗ ἡ μήτηρ ἀνδρὶ οὐ μιγήσεται, καὶ τίς λάβῃ τοιαύτην ἐξουσίαν κατὰ πνευμάτων, εἰ μὴ
ἐκεῖνος, ὃν ὁ πρῶτος διάβολος πειρᾶσαι ζητήσει καὶ οὐκ ἰσχύσει πρὸς αὐτόν· οὗ ἡ ψῆφος τοῦ ὀνόματος χμδ᾽, ὅ
ἐστιν Ἐμμανουήλ. Διὰ τοῦτο, βασιλεῦ Σολομῶν, ὁ καιρός σου πονηρὸς, καὶ τὰ ἔτη σου μικρὰ καὶ πονηρά· καὶ
τῷ δούλῳ σου δοθήσετα, ἡ βασιλεία σου.
Κἀγὼ Σολομῶν, ἀκούσας ταῦτα, ἐδόξασα τὸν Θεὸν
καὶ θαυμάσας τῶν δαιμόνων τὰς ἀπολογίας ἕως τῶν
ἀποβάσεων, ἠπίστουν αὐτοῖς· καὶ οὐκ ἐπίστευον τοῖς
λεγομένοις ὑπ' αὐτῶν· ὅτε δὲ ἐγένοντο, τότε συν
Ego Salomon, hæc audiens, laudavi Dominum, et
admiratus dæmoniorum defensiones, usque ad exitum non credebam eis, nec confidebam iis quæ
dicebantur ab illis; cum autem evenerunt, tuno
col. 1339–1340page 14 of 46
PG 122:1339ἥκα, καὶ ἐν τῷ θανάτῳ μου ἔγραφα τὴν διαθηκών ταύτην πρὸς τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ, καὶ ἔδωκα αὐτοῖς, ὥστε εἰδέναι τὰς δυνάμεις τῶν δαιμόνων καὶ τὰς μορφάς αὐτῶν, καὶ τὰ ὀνόματα αὐτῶν τῶν ἀγγέλων ἐν οἷς καταργοῦνται οἱ δαίμονες· καὶ δοξάσας Κύ ριον τὸν Θεὸν Ἰσραὴλ, ἐκέλευσα περιδεθῆναι τὸ πνεῦμα δεσμοῖς ἀλύτοις. Καὶ εὐλόγησας τὸν Θεὸν, ἐκέλευσα παρεῖναι ἕτερον πνεῦμα· καὶ ἦλθε πρὸ προσώπου μου ἕτερον δαιμόνιον ἔχον τὴν μορφὴν ἔμπροσθεν ἵππου, ὄπισθεν δὲ ἰχθύος, καὶ φωνὴ ἦν αὐτῷ μεγάλη, καὶ ἔλεγε πρός με· Βασιλεῦ Σολομῶν, ἐγὼ πνεῦμα θαλάσσιον εἰμὶ χαλεπὸν, καὶ ἀποδέχομαι ἐν χρυσῷ καὶ ἀργύρῳ· ἐγὼ τοιοῦτον εἰμὶ πνεῦ μα διεγειρόμενον καὶ ἐρχόμενον ἐπὶ τὰ ἀπλώματα τοῦ ὕδατος τῆς θαλάσσης, καὶ ἐκποδίζω τοὺς ἐν αὐτῇ πλέοντας ἀνθρώπους· διεγύρω γὰρ ἐμαυτὸν εἰς κῦμα καὶ μεταμορφοῦμαι, ἐπιρίπτω καὶ ἐπε:ς έρχομαι τοῖς πλοίοις. Καὶ αὕτη μου ἐστὶν ἡ ἐργασία τοῦ ὑποδέχεσθαι τὰ χρήματα καὶ τοὺς ἀνθρώπους λαμβάνω γὰρ καὶ διεγείρομαι, καὶ διαρρίπτω τοὺς ἀνθρώπους ἀπὸ τῆς θαλάσσης· οὕτως εἰμὶ ἐπιθυμῶν σωμάτων· ἀλλ' ἐκρίπτω αὐτὰ ἔξω τῆς θαλάσσης ἕως τοῦ δεῦρο. Ἐπειδὴ δὲ Βεελζεβούλ άρχων τῶν ἀερίων πνευμάτων καὶ καταχθονίων, καὶ ἐπι γείων δεσπότα, καὶ συμβασιλεύει εἰς τὰς ἑνὸς ἐκά στου ἡμῶν πράξεις· διὰ τοῦτο κἀγὼ ἀνέβην ἀπὸ τῆς θαλάσσης· σκέψιν τινὰ λαβεῖν παρ' αὐτῷ· ἔχω δὲ καὶ ἐτέραν δόξαν καὶ πρᾶξιν· μεταμορφούμαι εἰς καύματα, καὶ ἀνέρχομαι ἀπὸ τῆς θαλάσσης, καὶ δεικνύω ἐμαυτὸν τοῖς ἀνθρώποις, ὡς οἱ ἐπίγειοι καλοῦσί με, κυνόπαστον ὅτι μεταμορφοῦμαι εἰς ἄνθρωπον· ἐστι μοι τὸ ὄνομα ἀληθές· ναυτίαν δὲ ἀποστέλλω τινὰ διὰ τῆς ἀνόδου μου εἰς τοὺς ἀνθρώπους· ἦλθον οὖν εἰς τὴν συμβουλὴν τοῦ ἄρχοντος Βεελζεβούλ· καὶ ἐδέσμωσέ με καὶ παρέδωκό με εἰς τὰς χεῖρας σου· κἀγὼ παρέστιν ἐνώ πιόν σου διὰ τῆς σφραγῖδος ταύτης· καὶ σὺ νῦν βασανίζεις με· ἰδοὺ νῦν δύο καὶ τριῶν ἡμερῶν ἐκλείπει τὸ πνεῦμα τὸ λαλοῦν διὰ τὸ μὴ ἔχειν με ὕδωρ. Κἀγὼ εἶπον αὐτῷ· Λέγε μοι ποίῳ ἀγγέλῳ καταργή σύ· ὁ δὲ ἔφη· Διὰ τοῦ Ἰάμεθ. Κἀγὼ δοξάσας τὸν Θεόν, ἐκέλευσα εἰς φιάλην βληθῆναι τὸ πνεῦμα, καὶ ὕδατος θαλασσίου δοχὰς δέκα αναμετρητών β', καὶ περιέφραξα ἐπάνω μαρμάρων καὶ ἀσφάλτων καὶ πίσσης εἰς τὸ στόμα τοῦ ἀγγέλου, καὶ σφραγίσας τῷ δακτυλιδίῳ ἐκέλευσα ἀποτεθῆναι εἰς τὸν ναὸν ;: τοῦ Θεοῦ· καὶ ἐκέλευσα παρεῖναί μοι ἕτερον πνεῦμα. Καὶ ἦλθε πρὸ προσώπου μου καταλισμένον ἕτερον πνεῦμα ἀνθρώπου μορφὴν ἔχον σκοτεινὸν, τοὺς ὀφ θαλμοὺς ἔχον λάμποντας, καὶ ἐν τῇ χειρὶ φέρον σπά θην,καὶ ἐπερώτησα αὐτὸ, Σὺ τίς εἶ; Ὁ δὲ ἔφη· Ἐγώ εἰμι ὀχικὸν πνεῦμα, ἀνθρώπου γίγαντος ἐν σφαγῇ τετελευτηκότος ἐν τῷ καιρῷ τῶν γιγάντων. Εἶπον αὐτῷ, Λέγε μοι τί διαπράττεις ἐπὶ τῆς γῆς· καὶ ποῦ ἔχεις οἰκητήριον. Τὸ δὲ ἐφη· Ἡ μὲν κατοικία μου ἐν τοῖς κατακάρποις τόποις· ἡ δὲ ἐργασία μου αὕτη, παρακαθίζω ἐμαυτὸν τοῖς παρερχομένοις ἀνθρώποις ἐν τοῖς μνημείοις καὶ ἐν ἀωρίᾳ παραμορφῶ ἐμαυ τὸν τοῖς τελευτῶσι, καὶ εἰ λήψομαι τινὰ εὐθέως
intellexi, et in morte mea scripsi testamentum hoc ἥκα, καὶ ἐν τῷ θανάτῳ μου ἔγραφα τὴν διαθηκών
pro filiis Israel, et dedi eis, ut sciant potestates dæmonum, et formas eorum, et nomina angelorum a quibus domantur dæmones; et laudans
Dominum Deum Israel, jussi ut vinciretur dæmon
vinculis insolubilibus. Et benediciens Deum, jussi
ut adesset mihi alius spiritus. Et venit in conspectu
meo aliua dæmon habens speciem posterius equi,
anterius autem piscis, et vox erat ei magna, et dixit mihi Rex Salomon, ego spiritus marinus sum
perniciosus, et delector in auro et argento; ego
enim talis sum spiritus exsurgens, et vadens super
arva æquorei maris, et expedio navigantes in ea
viros; excito enim meipsum in fluctus et transmutor; insilio et ingredior in navibus; et hoc est
opus meum colligendi divitias et homines; accipio
enim, et excito, et projicio homines e mari; sic desidero corpora, sed projicio ea extra mare usque
nunc. Quoniam Beelzebul imperans aeriis spiritibus et inferis, et terrenorum dominus et regnat
in omnes uniuscujusque nostrum actiones; propter hoc exivi a pelago ut consilium accipiam ab eo;
habeo autem aliam gloriam et operationem; transmutor in @stus, et exco e mari, et ostendo me hominibus, ut terra incolæ vocent me Canis templum,
quia immutor in hominem: verum est nomen
meum; nauseam immitto per ascensum meum in
homines; veni igitur in consilium principis Beelzebul, et alligavit me, et tradidit me in manus
tuas, et ego adsum coram te per sigillum istud, et
tu me interrogas; ecce nunc duo et tres dies, desinit ventus loqui, eo quod non habeat me aqua.
Et dixi ego ei quo angelo impotentia plecteris
tu? Et ait: Per Jameth. Et ego laudans Deum,
jussi ut injicerent dæmonem in phialam, et undæ
maris mensuras decem mensuratas bis, et sepivi
sursum marmore, bitumine et pisce in os angeli, et
cum signassem annulo, jussi ut poneretur in templo Dei; et mandavi ut adesset mihi alius spiritus.
Et venit in conspectu meo in servitutem redactus
alius spritus, hominis habens faciem tenebrosam,
oculos lucentes, et in manu ferens gladium; et interrogavi eum: Tu quis est? Qui ait: Ego sum
spiritus potens hominis gigantis in cæde defuncti,
tempore gigantium. Dixi ei: Indica mihi quid agas
in terra, et quo sedem habeas. Qui ait: Sedes mea
ταύτην πρὸς τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ, καὶ ἔδωκα αὐτοῖς,
ὥστε εἰδέναι τὰς δυνάμεις τῶν δαιμόνων καὶ τὰς
μορφάς αὐτῶν, καὶ τὰ ὀνόματα αὐτῶν τῶν ἀγγέλων
ἐν οἷς καταργοῦνται οἱ δαίμονες· καὶ δοξάσας Κύ
ριον τὸν Θεὸν Ἰσραὴλ, ἐκέλευσα περιδεθῆναι τὸ
πνεῦμα δεσμοῖς ἀλύτοις. Καὶ εὐλόγησας τὸν Θεὸν,
ἐκέλευσα παρεῖναι ἕτερον πνεῦμα· καὶ ἦλθε πρὸ
προσώπου μου ἕτερον δαιμόνιον ἔχον τὴν μορφὴν
ἔμπροσθεν ἵππου, ὄπισθεν δὲ ἰχθύος, καὶ φωνὴ ἦν
αὐτῷ μεγάλη, καὶ ἔλεγε πρός με· Βασιλεῦ Σολομῶν,
ἐγὼ πνεῦμα θαλάσσιον εἰμὶ χαλεπὸν, καὶ ἀποδέχομαι ἐν χρυσῷ καὶ ἀργύρῳ· ἐγὼ τοιοῦτον εἰμὶ πνεῦ
μα διεγειρόμενον καὶ ἐρχόμενον ἐπὶ τὰ ἀπλώματα
τοῦ ὕδατος τῆς θαλάσσης, καὶ ἐκποδίζω τοὺς ἐν
p αὐτῇ πλέοντας ἀνθρώπους· διεγύρω γὰρ ἐμαυτὸν
εἰς κῦμα καὶ μεταμορφοῦμαι, ἐπιρίπτω καὶ ἐπε:ςέρχομαι τοῖς πλοίοις. Καὶ αὕτη μου ἐστὶν ἡ ἐργασία
τοῦ ὑποδέχεσθαι τὰ χρήματα καὶ τοὺς ἀνθρώπους·
λαμβάνω γὰρ καὶ διεγείρομαι, καὶ διαρρίπτω τοὺς
ἀνθρώπους ἀπὸ τῆς θαλάσσης· οὕτως εἰμὶ ἐπιθυμῶν σωμάτων· ἀλλ' ἐκρίπτω αὐτὰ ἔξω τῆς θαλασ
σης ἕως τοῦ δεῦρο. Ἐπειδὴ δὲ Βεελζεβούλ άρχων
τῶν ἀερίων πνευμάτων καὶ καταχθονίων, καὶ ἐπι
γείων δεσπότα, καὶ συμβασιλεύει εἰς τὰς ἑνὸς ἐκάστου ἡμῶν πράξεις· διὰ τοῦτο κἀγὼ ἀνέβην ἀπὸ
τῆς θαλάσσης· σκέψιν τινὰ λαβεῖν παρ' αὐτῷ· ἔχω
δὲ καὶ ἐτέραν δόξαν καὶ πρᾶξιν· μεταμορφούμαι
εἰς καύματα, καὶ ἀνέρχομαι ἀπὸ τῆς θαλάσσης, καὶ
δεικνύω ἐμαυτὸν τοῖς ἀνθρώποις, ὡς οἱ ἐπίγειοι
καλοῦσί με, κυνόπαστον (sic!), ὅτι μεταμορφοῦμαι
εἰς ἄνθρωπον· ἐστι μοι τὸ ὄνομα ἀληθές· ναυτίαν
δὲ ἀποστέλλω τινὰ διὰ τῆς ἀνόδου μου εἰς τοὺς
ἀνθρώπους· ἦλθον οὖν εἰς τὴν συμβουλὴν τοῦ ἄρχοντος Βεελζεβούλ· καὶ ἐδέσμωσέ με καὶ παρέδωκό
με εἰς τὰς χεῖρας σου· κἀγὼ παρέστιν (sic) ἐνώ
πιόν σου διὰ τῆς σφραγῖδος ταύτης· καὶ σὺ νῦν βασανίζεις με· ἰδοὺ νῦν δύο καὶ τριῶν ἡμερῶν ἐκλει
πει τὸ πνεῦμα τὸ λαλοῦν διὰ τὸ μὴ ἔχειν με ὕδωρ.
Κἀγὼ εἶπον αὐτῷ· Λέγε μοι ποίῳ ἀγγέλῳ καταργή
σύ· ὁ δὲ ἔφη· Διὰ τοῦ Ἰάμεθ. Κἀγὼ δοξάσας τὸν
Θεόν, ἐκέλευσα εἰς φιάλην βληθῆναι τὸ πνεῦμα, καὶ
ὕδατος θαλασσίου δοχὰς δέκα αναμετρητών β', καὶ
περιέφραξα ἐπάνω μαρμάρων καὶ ἀσφάλτων καὶ
πίσσης εἰς τὸ στόμα τοῦ ἀγγέλου, καὶ σφραγίσας
τῷ δακτυλιδίῳ ἐκέλευσα ἀποτεθῆναι εἰς τὸν ναὸν
in uberibus locis; operatio autem mea hæc: se- τοῦ Θεοῦ· καὶ ἐκέλευσα παρεῖναί μοι ἕτερον πνεῦμα.
deo juxta ingredientes homines in monumenta,
et in tenebris transformor in vita functos, et si
apprehendero aliquem, mox ense transfigo; si autem non potuero apprehendere, facio ut insaniat,
et carnes suas comedat, et vestes laceræ a maxillis
ejus deluant. Dixi ei: Time Deum cœli et terræ,
et indica mihi quis te angelus imbellem faciat.
Qui ait: Me dejicit Salvator qui futurus est homo,
cujus signum in fronte si quis scripserit, vincet
me, et territus in fugam vertar citius; et hoc signum si quis scripserit, terrebor. Et hæc audiens
ego Salomon, et laudans Deum conclusi dæmonem
Καὶ ἦλθε πρὸ προσώπου μου καταλισμένον ἕτερον
πνεῦμα ἀνθρώπου μορφὴν ἔχον σκοτεινὸν, τοὺς ὀφ
θαλμοὺς ἔχον λάμποντας, καὶ ἐν τῇ χειρὶ φέρον σπά
θην,καὶ ἐπερώτησα αὐτὸ, Σὺ τίς εἶ; Ὁ δὲ ἔφη· Ἐγώ εἰμι
ὀχικὸν πνεῦμα, ἀνθρώπου γίγαντος ἐν σφαγῇ τετελευτηκότος ἐν τῷ καιρῷ τῶν γιγάντων. Εἶπον αὐτῷ,
Λέγε μοι τί διαπράττεις ἐπὶ τῆς γῆς· καὶ ποῦ ἔχεις
οἰκητήριον. Τὸ δὲ ἐφη· Ἡ μὲν κατοικία μου ἐν
τοῖς κατακάρποις τόποις· ἡ δὲ ἐργασία μου αὕτη,
παρακαθίζω ἐμαυτὸν τοῖς παρερχομένοις ἀνθρώποις
ἐν τοῖς μνημείοις καὶ ἐν ἀωρίᾳ παραμορφῶ ἐμαυ
τὸν τοῖς τελευτῶσι, καὶ εἰ λήψομαι τινὰ εὐθέως
col. 1341–1342page 15 of 46
PG 122:1341ἀνερῶ αὐτὸν ξίφει· ἡ δὲ (εἰ δὲ οὐ δυνηθῶ ἀναιρῆσαι, ποιῶ αὐτὸν δαιμονίζεσθαι· καὶ τὰς σάρκας αὐτ τοῦ (αὐτοῦ) κατεσθίειν καὶ τοὺς στέλους ἀπὸ τῶν γενείων καταῤῥεῖν. Εφην δὲ αὐτῷ· Φοβήθητι οὖν τὸν Θεὸν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς, καὶ εἰπέ μοι ποίῳ ἀγγέλῳ καταργῇ σύ· τὸ δὲ ἔφη. Εμὲ καταργεῖ ὁ μέλλων Σωτὴρ γενέσθαι ἄνθρωπος, οὐ τὸ στοιχεῖον ἐν τῷ μετώπῳ εἴ τις ἐπιγράψει, ἡττήσει με, καὶ φοβηθεὶς ἀποστραφήσομαι ταχέως· καὶ τοῦτο δὲ τὸ σημεῖον ἐάν τις ἐπιγράψῃ, φοβηθήσομαι. Καὶ τοῦτο ἀκούσας ἐγὼ Σολομῶν, καὶ δοξάσας Κύριον τὸν Θεὸν, ἀπέκλεισα τὸ δαιμόνιον ὥσπερ καὶ τἄλλα πνεύματα. Καὶ ἐκέλευσα παρεῖναί μοι ἕτερον δαίμονα· καὶ ἦλθον πρὸ προσώπου μου τριάκοντα ἓξ πνεύματα, αἱ κορυφαὶ αὐτῶν ὡς κύνες ἄμορφοι, ἐν αὐτοῖς δὲ ἦσαν ἀνθρωπόμορφοι· ἐνοπρόσωποι, βουοπρόσωποι, καὶ πτηνοπρόσωποι. Κἀγὼ Σολομῶν ἀκούσας καὶ ἰδὼν αὐτὰ ἐθαύμασα, καὶ ἐπερώτησα αὐτὰ λέγων· ὑμεῖς τίνες ἐστέ; οἱ δὲ ὁμοθυμαδόν μια φωνῇ ἔφασαν· Ἡμεῖς ἐσμὲν τὰ τριάκοντα ἓξ στοιχεῖα, οἱ κοσμοκράτορες τοῦ σκό τους τούτου, ἀλλ' οὐ δυνήσῃ, βασιλεῦ Σολομῶν, ἡμᾶς ἀδικῆσαι, οὐδὲ κατακλεῖσαι, οὐδὲ κελεῦσαι ἡμῖν, ἀλλ᾽ ἐπειδὴ Κύριος ὁ Θεὸς ἔδωκέ σοι τὴν ἐξουσίαν ἐπὶ παντὸς πνεύματος, ἀερίου τε καὶ ἐπιγείου καὶ καταχθονίου, διὰ τοῦτο καὶ ἡμεῖς παριστάμεθα ἐνώπιόν σου ὡς τὰ λοιπὰ πνεύματα· ἀπὸ Κριοῦ καὶ Ταύρου, Διδύμου τε καὶ καρήγγου (καρήννου) Λέοντος, καὶ Παρθένου, Ζυγοῦ τε καὶ Σκορπίου, Του ξότου, ᾿Αἰγοκέρωτος, Υδροχόου, καὶ Ιχθύος. Τότε ἐγὼ Σολομῶν ἐπικαλεσάμενος τὸ ὄνομα Κυρίου Σαβαώθ, ἐπηρώτησα αὐτὰ καθ᾿ ἕνα ὁποῖος τρόπος αὐτῶν τυγχάνει· καὶ ἐκέλευσα αὐτὸς ἕνα ἕκαστον εἰς τὸ μέσον ἐλθόντα εἰπεῖν τὴν ἑαυτοῦ πρᾶξιν. Τότε προσελθὼν ὁ πρῶτος εἶπεν· Ἐγώ εἰμί ὁ πρῶ της (διάκονος?) δεκανός τοῦ ζωδιακού κύκλου, ὃς καλοῦμαι Κριός, καὶ μετ᾿ ἐμοῦ οἱ δύο οὗτο:· ἐπηρώτησα οὖν αὐτοὺς· Τίνες καλεῖσθε; Ὁ μὲν α' ἔφη, ( Εγώ, Κύριε, Ρύαξ καλοῦμαι, κεφαλὰς ἀνθρώπων ποιῶ ἀργεῖν, καὶ κροτάφους σκυλεύω, ὡς μόνον ἀκοῦσαι, Μιχαὴλ· ἔκλυσον Ρύαξ εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ὁ δὲ β' ἔφη· Ἐγὼ Βαρσαφαήλ καλοῦμαι, ἡ μικράνους ποιῶ ἀλγεῖν τοὺς ἐν τῇ ὥρᾳ μου κειμένους· ἐὰν μόνον ἀκούσω, Γαβριήλ, ἔγκλησον Βαρσαφαήλ, εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ο τρίτος ἔφη· Ἐγὼ Αρατοσαήλ καλοῦμαι, ὀφθαλμοὺς ἀδικῶ· καὶ σφόδρα βλάπτω, ὡς μόν νον ἀκοῦσαι, Οὐριήλ, ἔγκλησον Αρατοσαήλ, εὐθὺς ἀναχωρῶ (11(. Ὁ σ' ἔφη· Ἐγὼ Ἰουδάλ καλοῦμαι, ἔκφραξιν ὠτίων, καὶ σφήνωσιν ἀκοῶν ἐπιτελῶ· ἐὰν ἀκούσω, Οὐρουὴλ [ἔγκλησον] Ἰουδὰλ εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ὁ ς' ἔφη· Ἐγὼ Σφενδοναὴλ καλοῦμαι, παρωτίδας ποιῶ καὶ παρίσθμια, καὶ ὀπισθότονα, ἐὰν ἀκούσω, Σαβραὴλ, ἔγκλησον Σφενδοναὴλ, εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ὁ ζ' ἔφη Ἐγὼ Σφανδώρ καλοῦμαι ὤμων δύναμιν ἐλαττῶ καὶ σαλεύω, καὶ χειρῶν νεῦρα παραλύω· καὶ ὀστᾶ ποι χαμών (?) συντρίβω, καὶ μυελοὺς ἐκπιπύζω, ἐὰν ἀκούσω, 'Αραήλ, ἔγκλησον Σφανδώρ, εὐθὺς ἀνα χωρῶ. Ο η' ἔφη· Εγώ Βελβὲλ καλοῦμαι, καρδίας ἀνθρώπων καὶ φρένας διαστρέφω· ἐὰν ἀκούσω Αρχὴλ ἔγκλησον Βελβέλ, εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ὁ θ' ἔφη Εγώ Κουρταὴλ καλοῦμαι· στρόφους ἐν κοιλίᾳ
dæmonium et venerunt in conspectu meo triginta sex spiritus, quorum capita ut canes informes, et
in ipsis erant hominiformes, asinorum habentes
faciem, boum et volatilium.
ἀνερῶ αὐτὸν ξίφει· ἡ δὲ (εἰ δὲ οὐ δυνηθῶ ἀναιρῆ- sicut et cæteros spiritus. Et jussi astare mihi aliud
σαι, ποιῶ αὐτὸν δαιμονίζεσθαι· καὶ τὰς σάρκας αὐτ
τοῦ (αὐτοῦ) κατεσθίειν καὶ τοὺς στέλους (sic) ἀπὸ
τῶν γενείων καταῤῥεῖν. Εφην δὲ αὐτῷ· Φοβήθητι
οὖν τὸν Θεὸν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς, καὶ εἰπέ
μοι ποίῳ ἀγγέλῳ καταργῇ σύ· τὸ δὲ ἔφη. Εμὲ καταργεῖ ὁ μέλλων Σωτὴρ γενέσθαι ἄνθρωπος, οὐ τὸ στοιχεῖον
ἐν τῷ μετώπῳ εἴ τις ἐπιγράψει, ἡττήσει με, καὶ φοβηθεὶς ἀποστραφήσομαι ταχέως· καὶ τοῦτο δὲ τὸ σημεῖον
ἐάν τις ἐπιγράψῃ, φοβηθήσομαι. Καὶ τοῦτο ἀκούσας ἐγὼ Σολομῶν, καὶ δοξάσας Κύριον τὸν Θεὸν, ἀπέκλεισα τὸ
δαιμόνιον ὥσπερ καὶ τἄλλα πνεύματα. Καὶ ἐκέλευσα παρεῖναί μοι ἕτερον δαίμονα· καὶ ἦλθον πρὸ προσώπου μου
τριάκοντα ἓξ πνεύματα, αἱ κορυφαὶ αὐτῶν ὡς κύνες ἄμορφοι, ἐν αὐτοῖς δὲ ἦσαν ἀνθρωπόμορφοι· ἐνοπρόσωποι,
βουοπρόσωποι, καὶ πτηνοπρόσωποι.
Κἀγὼ Σολομῶν ἀκούσας καὶ ἰδὼν αὐτὰ ἐθαύμασα,
καὶ ἐπερώτησα αὐτὰ λέγων· ὑμεῖς τίνες ἐστέ; οἱ δὲ
ὁμοθυμαδόν μια φωνῇ ἔφασαν· Ἡμεῖς ἐσμὲν τὰ
τριάκοντα ἓξ στοιχεῖα, οἱ κοσμοκράτορες τοῦ σκό
τους τούτου, ἀλλ' οὐ δυνήσῃ, βασιλεῦ Σολομῶν, ἡμᾶς
ἀδικῆσαι, οὐδὲ κατακλεῖσαι, οὐδὲ κελεῦσαι ἡμῖν,
ἀλλ᾽ ἐπειδὴ Κύριος ὁ Θεὸς ἔδωκέ σοι τὴν ἐξουσίαν
ἐπὶ παντὸς πνεύματος, ἀερίου τε καὶ ἐπιγείου καὶ
καταχθονίου, διὰ τοῦτο καὶ ἡμεῖς παριστάμεθα
ἐνώπιόν σου ὡς τὰ λοιπὰ πνεύματα· ἀπὸ Κριοῦ καὶ
Ταύρου, Διδύμου τε καὶ καρήγγου (καρήννου) (sic)
Λέοντος, καὶ Παρθένου, Ζυγοῦ τε καὶ Σκορπίου, Του
ξότου, ᾿Αἰγοκέρωτος, Υδροχόου, καὶ Ιχθύος. Τότε
ἐγὼ Σολομῶν ἐπικαλεσάμενος τὸ ὄνομα Κυρίου
Σαβαώθ, ἐπηρώτησα αὐτὰ καθ᾿ ἕνα ὁποῖος τρόπος
αὐτῶν τυγχάνει· καὶ ἐκέλευσα αὐτὸς ἕνα ἕκαστον
εἰς τὸ μέσον ἐλθόντα εἰπεῖν τὴν ἑαυτοῦ πρᾶξιν.
Τότε προσελθὼν ὁ πρῶτος εἶπεν· Ἐγώ εἰμί ὁ πρῶτης (διάκονος?) δεκανός τοῦ ζωδιακού κύκλου, ὃς
καλοῦμαι Κριός, καὶ μετ᾿ ἐμοῦ οἱ δύο οὗτο:· ἐπηρώτησα οὖν αὐτοὺς· Τίνες καλεῖσθε; Ὁ μὲν α' ἔφη, (
Εγώ, Κύριε, Ρύαξ καλοῦμαι, κεφαλὰς ἀνθρώπων
ποιῶ ἀργεῖν, καὶ κροτάφους σκυλεύω, ὡς μόνον
ἀκοῦσαι, Μιχαὴλ· ἔκλυσον Ρύαξ εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ὁ
δὲ β' ἔφη· Ἐγὼ Βαρσαφαήλ καλοῦμαι, ἡ μικράνους
ποιῶ ἀλγεῖν τοὺς ἐν τῇ ὥρᾳ μου κειμένους· ἐὰν
μόνον ἀκούσω, Γαβριήλ, ἔγκλησον Βαρσαφαήλ, εὐθὺς
ἀναχωρῶ. Ο τρίτος ἔφη· Ἐγὼ Αρατοσαήλ καλούμαι, ὀφθαλμοὺς ἀδικῶ· καὶ σφόδρα βλάπτω, ὡς μόν
νον ἀκοῦσαι, Οὐριήλ, ἔγκλησον Αρατοσαήλ, εὐθὺς
ἀναχωρῶ (11(. Ὁ σ' ἔφη· Ἐγὼ Ἰουδάλ καλοῦμαι,
ἔκφραξιν ὠτίων, καὶ σφήνωσιν ἀκοῶν ἐπιτελῶ· ἐὰν
ἀκούσω, Οὐρουὴλ [ἔγκλησον] Ἰουδὰλ εὐθὺς ἀναχωρῶ.
Ὁ ς' ἔφη· Ἐγὼ Σφενδοναὴλ καλοῦμαι, παρωτίδας ποιῶ
καὶ παρίσθμια, καὶ ὀπισθότονα, ἐὰν ἀκούσω, Σαβραὴλ,
ἔγκλησον Σφενδοναὴλ, εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ὁ ζ' ἔφη·
Ἐγὼ Σφανδώρ καλοῦμαι ὤμων δύναμιν ἐλαττῶ καὶ
σαλεύω, καὶ χειρῶν νεῦρα παραλύω· καὶ ὀστᾶ ποι·
χαμών (?) συντρίβω, καὶ μυελοὺς ἐκπιπύζω, ἐὰν
ἀκούσω, 'Αραήλ, ἔγκλησον Σφανδώρ, εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ο η' ἔφη· Εγώ Βελβὲλ καλοῦμαι, καρδίας
ἀνθρώπων καὶ φρένας διαστρέφω· ἐὰν ἀκούσω
Αρχὴλ ἔγκλησον Βελβέλ, εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ὁ θ' ἔφη·
Εγώ Κουρταὴλ καλοῦμαι· στρόφους ἐν κοιλίᾳ
Et ego Salomon, audiens et videns eos, obstupui,
et interrogavi eos dicens: Quinam estis? Qui unanimiter una voce dixerunt: Nos sumus triginta sex
elementa rectoris tenebrarum harum; sed non poteris, rex Salomon, nobis nocere, nec concludere,
nec imperare nobis: sed quoniam Dominus Deus
dedit tibi potestatem omnis spiritus aerii, terrestris et subterranei, propter hoc et nos stamus
ante te, ut reliqui spiritus, procul ab Ariete, Tauro,
Gemellis, crinito Leone, Virgine, Trutina, Scorpione. Sagittario, Capricorno, Aquario et Pisce.
Tum ego Salomon, invocato nomine Domini Sabaoth, interrogavi cos sigillatim, quænam eorum
indoles esset; et jussi ego ut unusquisque in medio veniens, suam diceret operationem. Tunc veniens primus ait: Ego sum primus minister cycli
zodiaci qui vocor Aries, et mecum duo isti. Interrogavi igitur eos: Quinam vocamini? Unus ait:
Ego, domine, Ruax vocor; capita hominum facio
ut ab opere cessent, et tempora denudo; si solum
audiam: Michael, ejice Ruax, citius discedo. Alter ait: Ego Barsaphael vocor; qui ut aliquantulum
doleant sub tempore meo jacentes efficio; si solum
audiam: Gabriel, increpa Barsaphael, statim revertor. Tertius ait: Ego Aratosael nominor; oculos lædo, et magno afficio detrimento; si solum
audiam: Uriel, increpa Aratosael, statim recedo.
Quintus ait: Ego Joudal vocor; aurium obstructionem tollo, et rursum immitto; si audiero:
Uruel, Joudal (increpa), confestim recedo. Sextus
ait Ego Sphendonacl nominor, qui parotidas et
faucium glandulas, et nervorum aversam tensionem facio; si audiero: Sabrael, increpa Sphendonael, statim recedo. Septimus ait: Ego Spbandor
vocor; humerorum robur imminuo et commoveo,
et manuum nervos resolvo, et ossa pedum resolvo,
et medullam in saniem converto, si audiero:
Arael, increpa Sphandor, statim recedo. Octavus
ait Ego Belbel nominor; hominum corda et
mentes converto in malum; si audiero: Arael,
increpa Belbel, statim fugio. Nonus ait: Ego Curtael vocor; tormenta intestinis immitto, labores
induco; si audiero: Jaoth, increpa Curtael, confestim recedo. Decimus ait: Mihi Metathiax noHic omisi quæ v. in additam. sub signo*)
col. 1343–1344page 16 of 46
PG 122:1343ἀποπέμπω· πόνους ἐπάγω, ἐὰν ἀκούσω Ἰαώθ, ἔγκλησον Κουρταὴλ, εὐθὺς ἀναχωρώ. Ο ι' ἔφη Ἐγὼ Μεταθιάξ, καλοῦμαι· νεφροὺς ποιῶ πονεῖν· ἐὰν ἀκούσω Αδωναήλ, ἔγκλησον Μεταβιάς, εὐθὺς ἀναχωρῶ. σύρον δούρον, Ὁ ια' ἔφη • Εγώ Κατανικοταήλ καλοῦμαι· μά χας καὶ ἀδικίας κατ' οἴκους ποιῶ, καὶ σκληρίαν ἐπιπέμπω· ἐάν τις θέλῃ εἰρηνεύειν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ, γραψάτω εἰς ἑπτὰ φύλλα δάφνης τὸ ὄνομα τοῦ καταργοῦντός με ἀγγέλου, καὶ ταῦτα τὰ ὀνόματα, Ιαὶ, Ἰσώ, υἱοὶ Σαβαώθ, διὰ τὸ ὄνομα τοῦ μεγάλου Θεοῦ ἐγκλησάτω τῷ Κατανικοταήλ· εἶτα πλύνων τὰ δαφνόφυλλα ἐπὶ τοῦ ὕδατος ῥεύνατω τὸν οἶκον αὐτοῦ τῷ ὕδατι ἀπὸ ἔσω ἕως ἔξω, καὶ εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ὁ ιβ' ἔφη. Ἐγὼ Σαφαθωραήλ και λοῦμαι διχοστασίαν ἐμβάλω τοῖς ἀνθρώποις καὶ εὐ φραίνομαι αὐτοὺς σκανδαλίζων, ἐάν τις εἰς χάρτην ἐπιγράψῃ ταῦτα τὰ ὀνόματα τῶν ἀγγέλων Ιπεῶ, Ιεαλῶ, Ἰωελέτ, Σαβαώθ, Ἰθοθ, Βαὶ, καὶ πλίξας φορέσει τῷ τραχήλῳ, ἢ καὶ τῆς πρὸς το οὓς ἔ (?) θη, (?) εὐθὺς ἀναχωρῶ, καὶ τὴν μέθην λύω. Ὁ ἔφη· Ἐγὼ Βοβὴλ καλοῦμαι, νευροχρίλασεις ποιῶ, ἐὰν ἐφαπτόμενος ἀκούσω τοῦ μεγάλου ᾿Αδο ναὴλ τὸ ὄνομα Ἔγκλησον Βοθοθὴλ, εὐθὺς ἀναχωρώ. Ὁ ιδ' ἔφη· Ἐγὼ Κουμεατὴλ καλοῦμαι, φρίκην καὶ νάρκην ἐπιπέμπω· ὡς μόνον ἀκούσω Ζωρωήλ, Ἔγ κλησον Κουμενταὴλ εὐθὺς ἀναχωρῶ· Ὁ:ε ἔφη, Ἐγὼ Ροηλὴδ καλοῦμαι· ψύχος καὶ ῥίγος καὶ στομάχου πόνον ἐμποιῶ, ὡς μόνον ἀκούσω ἴαξ μὴ ἐμμείνῃς μὴ θερμαίνῃς· ὅτι κάλλιον ἐστὶ Σολομών ἐνδέκα πατέρων, εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ὁ ις' ἔφη, Εγώ Ατραξ καλοῦμαι· Ἐγὼ καταστρέφω τοῖς ἀνθρώποις πυρετοὺς ἀνιάτους καὶ βλαβερούς· ἐὰν θέλῃς με ἐγκλῆσαι· κολίανδρον κόψας ἐπίχριε τῶν χειλέων λέγων τὴν ἐπῳδὴν ταύτην· τὸ πύρεθρον τὸ ἀπὸ ῥυπαρίας, ὁρκίζω σε κατὰ τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίσ στου τοῦ θρόνου, ἀναχώρει ἀπὸ ῥυπαρίας, καὶ ἀνα χώρει ἀπὸ τοῦ πλάσματος τοῦ Θεοῦ, καὶ εὐθὺς ἀνα χωρῶ. Ὁ ιζ' ἔφη, Ἐγὼ Ἱεροπαὴλ καλοῦμαι· ἐπὶ τοῦ στομάχου τῶν ἀνθρώπων καθέζομαι, καὶ ποιῶ ἀσπαρμούς ἐν βαλανείῳ, καὶ ἐν ὁδῷ· καὶ ὅπου δ᾽ ἂν εὑρεθῶ καὶ εὕρω τὸν ἄνθρωπον πτωχατίζω (εἰς)· ὃς δ᾿ ἂν εἴποι τοῖς πάσχουσιν εἰς τὸ οὖς αὐ τῶν, τὰ ὀνόματα ταῦτα ἐκ τρίτου, εἰς τὸ δεξιν, Ἰουδαριζή, σαβουνὴ, δενώ η εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ὁ τη ἔφη ἐγὼ καλοῦμαι Βουλδουμήχ, γυναῖκας ἀπὸ ἀνδρὸς χωρίζω, καὶ φθόνον ἐπιτελῶ· ἐάν τις γράψῃ τῶν σῶν πατέρων τὰ ὀνόματα Σολομῶν ἐν χάρτῃ, καὶ θήσει αὐτὰ ἐν προθύροις τοῦ οἴκου αὐτοῦ, ἐκεῖθεν ἀναχωρῶ. Ἡ δὲ ἐπιγραφή ἐστιν αὕτη˙ κε λεύει σοὶ ὁ Θεὸς ᾽Αβραὰμ, καὶ ὁ Θεὸς Ἰσαάκ, καὶ ὁ Θεὸς ᾿Ιακώβ, ἀναχώρησον ἀπὸ τοῦ οἴκου τούτου μετ᾿ εἰρήνης, εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ο ιθ' ἔφη Εγώ και λοῦμαι Ναθώθ, καὶ εἰς τὰ γόνατα καθέζομαι τῶν ἀν θρώπων, ἐάν τις ἐπιγράψῃ ἐν χάρτη Φνουνοβοπόλ, ἔξελθε Ναθώθ, καὶ τράχηλιν μὴ ἅψῃς, εὐθὺς ἀνα χωρῶ. Ο κ' ἔφη· Ἐγὼ καλοῦμαι Μαρδέρω, πυρετὸν ἐπιπέμπω ἀνίατον τοῖς ἀνθρώποις, ἐάν τις
men; nervorum dolores efficio; si audiere: Ado- ἀποπέμπω· πόνους ἐπάγω, ἐὰν ἀκούσω
nael, increpa Metathiax, cito fugo.
Ἰαώθ,
ἔγκλησον Κουρταὴλ, εὐθὺς ἀναχωρώ. Ο ι' ἔφη·
Ἐγὼ Μεταθιάξ, καλοῦμαι· νεφροὺς ποιῶ πονεῖν· ἐὰν ἀκούσω Αδωναήλ, ἔγκλησον Μεταβιάς, εὐθὺς
ἀναχωρῶ.
Undecimus ait: Ego Catanicotael vocor; pugnas
et injustitias domi efficio, duritiam immitto; si
quis velit pacem componere in domo sua, scribat
in septem folia Daphnes nomen domantis me angeli, et bao nomina: Jae, Jeo, filii Sabaoth, per
nomen magni Dei, increpatio fiat contra Catanicotael; deinde lavans Daphnes folia in aqua, aspergat aqua domum suam ab interioribus usque ad
exteriora, et statim recedo. Duodecimus ait: Ego
Saphatorael nominor; dissensiones immitto inter
homines, et gaudeo scandalizans eos; si quis in
charta scripserit nomina hæc angelorum: Jaeo,
Jealo, Joelet, Sabaoth, Itbat, Jae, et plicans tulerit
collo suo, vel ea in aurem posuerit, statim recedo,
et ebrietatem solvo. Decimus tertius ait: Ego Bobel
vocor, nervorum contractiones efficio; si jam exardescens, magni Adonael nomen audiero (cui dicetur): increpa Bothotel, statim recedo. Decimus
quartus ait: Ego Cumentael vocor; horrorem et
torporem immitto; si solum audiero: Jaroel, increpa Cumentael, confostim recedo. Decimus quintus ait: Ego Roelec vocor; facio ut guttur, et
stomachum frigore doleant; ita ut si solum audiero
clamorem: Ne immaneas, ne uras, quia melior est
Salomon undecim fratribus, statim recedo. Decimus sextus ait: Ego Atrax vocor; ego immitto
hominibus calores insanabiles et nocivos; si velis
me ejicere, coriandrum seca, admove labiis, carmen
hoc dicens: pyrethrum a sordibus, adjuro te per
excelsum Dei solium, exi a sordibus, recede a creatura Dei, et statim recedo. Decimus septimus ait:
Ego Jeropael vocor; super stomachum hominum
sedeo, et convulsiones pario in balneo et itinere;
et ubicunque invenior, et invenio hominem, cadere facio; si quis autem patientibus dixerit in aure
nomina hæc ter, in dextera: Jourdarizi, Saboune,
Denoe, statim recedo. Decimus octavus ait: Ego
Bouldoumech vocor; feminas a viro arceo, et invidiam genero; si quis patrum tuorum nomina
scripserit in charta, Salomon, et posuerit in vestibulo domus sum, inde recedo; superscriptio autem hæc est: Imperat tibi Deus Abraham, et Deus
Isaac, et Deus Jacob, recede a domo ista in pace;
statim abeo. Decimus nonus ait: Mihi nomen Nad
thoth, et in genua virorum sedeo; si quis in charta
scripserit: Pbnounobocol, exi, Nathoth, et collum
ne tangas, statim abeo. Vicesimus ait: Ego
nominor Mardero; febrim immitto hominibus insanabilem; si quis in charta libelli scripserit:
Sphener, Raphael, exeamus, σύρον δούρον, et collo
aptaverit, confestim recedo.
–
"
Ὁ ια' ἔφη • Εγώ Κατανικοταήλ καλοῦμαι· μά
χας καὶ ἀδικίας κατ' οἴκους ποιῶ, καὶ σκληρίαν (sic)
ἐπιπέμπω· ἐάν τις θέλῃ εἰρηνεύειν εἰς τὸν οἶκον
αὐτοῦ, γραψάτω εἰς ἑπτὰ φύλλα δάφνης τὸ ὄνομα
τοῦ καταργοῦντός με ἀγγέλου, καὶ ταῦτα τὰ ὀνόματα,
Ιαὶ, Ἰσώ, υἱοὶ Σαβαώθ, διὰ τὸ ὄνομα τοῦ μεγάλου
Θεοῦ ἐγκλησάτω τῷ Κατανικοταήλ· εἶτα πλύνων
τὰ δαφνόφυλλα ἐπὶ τοῦ ὕδατος ῥεύνατω (sic?) τὸν
οἶκον αὐτοῦ τῷ ὕδατι ἀπὸ ἔσω ἕως ἔξω, καὶ
εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ὁ ιβ' ἔφη. Ἐγὼ Σαφαθωραήλ και
λοῦμαι διχοστασίαν ἐμβάλω τοῖς ἀνθρώποις καὶ εὐ
φραίνομαι αὐτοὺς σκανδαλίζων, ἐάν τις εἰς χάρτην
ἐπιγράψῃ ταῦτα τὰ ὀνόματα τῶν ἀγγέλων Ιπεῶ,
Ιεαλῶ, Ἰωελέτ, Σαβαώθ, Ἰθοθ, Βαὶ, καὶ πλίξας
φορέσει τῷ τραχήλῳ, ἢ καὶ τῆς πρὸς το οὓς ἔ (?)
θη, (?) εὐθὺς ἀναχωρῶ, καὶ τὴν μέθην λύω. Ὁ
ἔφη· Ἐγὼ Βοβὴλ καλοῦμαι, νευροχρίλασεις (sic)
ποιῶ, ἐὰν ἐφαπτόμενος ἀκούσω τοῦ μεγάλου ᾿Αδοναὴλ τὸ ὄνομα Ἔγκλησον Βοθοθὴλ, εὐθὺς ἀναχωρώ.
Ὁ ιδ' ἔφη· Ἐγὼ Κουμεατὴλ καλοῦμαι, φρίκην καὶ
νάρκην ἐπιπέμπω· ὡς μόνον ἀκούσω Ζωρωήλ, Ἔγ
κλησον Κουμενταὴλ εὐθὺς ἀναχωρῶ· Ὁ:ε
ἔφη, Ἐγὼ Ροηλὴδ καλοῦμαι· ψύχος καὶ ῥίγος καὶ
στομάχου πόνον ἐμποιῶ, ὡς μόνον ἀκούσω ἴαξ μὴ
ἐμμείνῃς μὴ θερμαίνῃς· ὅτι κάλλιον ἐστὶ Σολομών
ἐνδέκα πατέρων, εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ὁ ις' ἔφη, Εγώ
Ατραξ καλοῦμαι· Ἐγὼ καταστρέφω τοῖς ἀνθρώποις
πυρετοὺς ἀνιάτους καὶ βλαβερούς· ἐὰν θέλῃς με
ἐγκλῆσαι· κολίανδρον κόψας ἐπίχριε τῶν χειλέων
λέγων τὴν ἐπῳδὴν ταύτην· τὸ πύρεθρον τὸ ἀπὸ
ῥυπαρίας, ὁρκίζω σε κατὰ τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίσ
στου τοῦ θρόνου, ἀναχώρει ἀπὸ ῥυπαρίας, καὶ ἀναχώρει ἀπὸ τοῦ πλάσματος τοῦ Θεοῦ, καὶ εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ὁ ιζ' ἔφη, Ἐγὼ Ἱεροπαὴλ καλοῦμαι· ἐπὶ
τοῦ στομάχου τῶν ἀνθρώπων καθέζομαι, καὶ ποιῶ
ἀσπαρμούς (sic) ἐν βαλανείῳ, καὶ ἐν ὁδῷ· καὶ ὅπου
δ᾽ ἂν εὑρεθῶ καὶ εὕρω τὸν ἄνθρωπον πτωχατίζω
(εἰς)· ὃς δ᾿ ἂν εἴποι τοῖς πάσχουσιν εἰς τὸ οὖς αὐ
τῶν, τὰ ὀνόματα ταῦτα ἐκ τρίτου, εἰς τὸ δεξιν,
Ἰουδαριζή, σαβουνὴ, δενώ η (sic), εὐθὺς ἀναχωρῶ.
Ὁ τη ἔφη ἐγὼ καλοῦμαι Βουλδουμήχ, γυναῖκας
ἀπὸ ἀνδρὸς χωρίζω, καὶ φθόνον ἐπιτελῶ· ἐάν τις
γράψῃ τῶν σῶν πατέρων τὰ ὀνόματα Σολομῶν ἐν
χάρτῃ, καὶ θήσει αὐτὰ ἐν προθύροις τοῦ οἴκου αὐτοῦ,
ἐκεῖθεν ἀναχωρῶ. Ἡ δὲ ἐπιγραφή ἐστιν αὕτη˙ κελεύει σοὶ ὁ Θεὸς ᾽Αβραὰμ, καὶ ὁ Θεὸς Ἰσαάκ, καὶ
ὁ Θεὸς ᾿Ιακώβ, ἀναχώρησον ἀπὸ τοῦ οἴκου τούτου
μετ᾿ εἰρήνης, εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ο ιθ' ἔφη Εγώ και
λοῦμαι Ναθώθ, καὶ εἰς τὰ γόνατα καθέζομαι τῶν ἀνθρώπων, ἐάν τις ἐπιγράψῃ ἐν χάρτη Φνουνοβοπόλ,
ἔξελθε Ναθώθ, καὶ τράχηλιν μὴ ἅψῃς, εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ο κ' ἔφη· Ἐγὼ καλοῦμαι Μαρδέρω, πυρετὸν ἐπιπέμπω ἀνίατον τοῖς ἀνθρώποις, ἐάν τις
Diversa genera scriptura in una enuntiatione.
col. 1345–1346page 17 of 46
PG 122:1345γράψῃ εἰς χάρτην βιβλίου, Σφηνήρ, Ραφαήλ, ἀναχωρημεν σύρον δούρον, καὶ τῷ τραχήλῳ περιάψῃ, εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ο κα' ἔφη· Ἐγὼ Αλαθ καλοῦμαι. βήχα καὶ δύσ πνοιαν τοῖς παισὶν ἐμποιῶ· ἐάν τις ἐπιγράψῃ εἰς χάρτην· Ρορήξ, δίωξον σὺ ᾿Αλαθ, καὶ τῷ τραχήλῳ περιάψῃ, εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ὁ κβ' ἔφη· Ἐγὼ Νεφ θαδὰ καλοῦμαι· νεφροὺς ἀλγεῖν ποιῶ· καὶ στραγ γισμούς οὔρων ἐπιτελῶ· ἐάν τις γράψῃ εἰς λαμνὸν κασσιτήρινον, Ἰαθώθ, Οὐρουήλ, Νεφθαδά, καὶ περι ἅψῃ τῷ ἐσχίῳ, εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ὁ κδ' ἔφη· Ἐγὼ Ακτον μὲν καλοῦμαι· πλευρὰς καὶ ψόας ἀλγεῖν ποιῶ· ἐάν τις γλύψῃ ἐν ὕλῃ χαλκοῦ?) ἀπὸ πλοίου ἀστοχήσαντος ἀρνίου Μαρμαραώθ, Σαβαώθ, Ακτον μὲν δίωξον, καὶ περιάψῃ τῷ ἰσχίῳ, εὐθὺς ἀνα χωρῶ. Ὁ κε' ἔφη· Ἐγὼ ᾿Ανατρὲθ καλοῦμαι, καύ σεις καὶ πυρώσεις εἰς τὰ σπλάγχνα ἀποστέλλω, ἐὰν ἀκούσω, ἄραρα Χάραρα, εὐθὺς ἀναχωρῶ, Ο κς' ἔφη Εγώ Ενενούθ καλοῦμαι· φρένας ἀποκλέπτω καὶ καρδίας ἀλλοιῶ, καὶ νόδον ποιῶ· ἐάν τις γράψῃ, ᾿Αλλαζούλ, δίωξον Ἐνενούθ, καὶ περιάψῳ τὴν χάρ την εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ὁ κι' ἔφη· Ἐγὼ Φῆθ και λοῦμαι· ὑπεκτικούς ποιῶ ἀνθρώπους· καὶ αἱμορα σίαν ποιῶ· ἐάν τις ορκίσῃ με εἰς οἶνον εὐώδη ἄκρα τον, κατὰ τοῦ ἐνδεκάτου ἐῶν λέγων, Ορκίζω σε κατὰ τοῦ ἑνδεκάτου τῶν παῦσαι Αξιωρήθ· καὶ δὸς ποιεῖν τῷ πάσχοντι, εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ο κη' ἔφη Εγώ Αρπαξ καλοῦμαι, ἀγρυπνοπνίας ἐπιπέμπω, ἐάν τις γράψῃ κόκ Φνηδισμὸς, καὶ περιάψῃ τοῖς κροτάφοις, εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ὁ κθ' ἔφη· Ἐγὼ ᾿Ανοστὴρ καλοῦμαι μητρομανίαν ἐπιπέμπω καὶ πόνους ἐν τῇ κύστῃ (κύστει) ποιῶ· ἐάν τις εἰς ἔλαιον καθαρόν, τρεῖς κόκκους δάφνης Λεάνης, (λεα ναν, λεανων, λεανει?) ἐπαλείψῃ λέγων· Ορκίζω σε, ᾿Αναστὴρ, κατὰ τοῦ μαρμαραὼ παῦσον, εὐθὺς – ἀναχωρώ. Ο λ' ἔφη· Εγώ Αλλεβορίθ καλοῦμαι· ἐάν τις νυκτοφαγήσει: ίχθυο) ὀστέον καταπίῃ, καὶ ἄρας ὀστέον ἀπὸ τοῦ ἰχθύος βήσσει, εὐθὺς ἀνα χωρῶ. Ὁ λα' ἔφη. Ἐγὼ ἡ Φησικ!ρεθ καλοῦμαι, μακρονοσίαν ποιῶ· ἐάν τις εἰς ἔλαιον βαλὼν ἅλας τριπτὸν ἐπαλείφῃ τὸν κάμνοντα λέγων· Σεραφίμ, Χερουβὶμ βοηθήσατέ μοι, εὐθὺς ἀναχωρῶ· Ὁ λβ' ἔφη, Ἐγὼ Ιχθίον καλοῦμαι· νεῦρο παραλύω, καὶ συντρίβω· ἐὰν ἀκούσω Αδοναὴθ. βοήθει, εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ο λγ' ἔφη· Ἐγὼ ᾿Αγχονίων καλοῦμαι ἐν τοῖς σπαργάνοις καὶ ἐν τῷ, φάραγγι κείμαι· καὶ ἐάν τις εἰς φύλλα συκῆς γράψῃ, Λυκοῦργος ἐν παρά ἐν γραμμά· γράψῃ δὲ βοτρυδόν, εὐθὺς ἀναχωρῶ Λυκοῦργος· Υκοῦργος· Κούργος· Οὔργος· Γός Ος. Ὁ λδ' ἔφη· Ἐγὼ Αὐτοθεθ καλοῦμαι· φθόνους ποιῶ καὶ μάχας· καταργεί με οὖν τὸ ἄλφα καὶ τὸ ὤμεγα γραφόμενα. Ο λε' ἔφη· Ἐγὼ Φθηνόθ καλοῦμαι βασκαίνω παντὶ ἀνθρώπῳ· καταργεί με οὖν ὁ ὀφθαλμὸς πολυπαθὴς ἐγχαραττόμενος, Ὁ λς' ἔφη, Ἐγὼ Βιανακὶθ καλοῦμαι, τοῦ σώματος ἐπίφθονος εἰμί· οἴκους ἐρημῶ, σάρκας ἀφανίζω· καὶ ὅσα ἄλλα τοιαύτα· ἐάν τις γράψῃ ἐν προθύροις τοῦ οἴκου αὐτοῦ· Μηλτῶ, Αρδου, Αναάθ, φεύγω του τόπου
γράψῃ εἰς χάρτην βιβλίου, Σφηνήρ, Ραφαήλ, ἀναχωρημεν (sic), σύρον δούρον, καὶ τῷ τραχήλῳ περιάψῃ, εὐθὺς
ἀναχωρῶ.
Ο κα' ἔφη· Ἐγὼ Αλαθ καλοῦμαι. βήχα καὶ δύσπνοιαν τοῖς παισὶν ἐμποιῶ· ἐάν τις ἐπιγράψῃ εἰς
χάρτην· Ρορήξ, δίωξον σὺ ᾿Αλαθ, καὶ τῷ τραχήλῳ
περιάψῃ, εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ὁ κβ' ἔφη· Ἐγὼ Νεφ -
θαδὰ καλοῦμαι· νεφροὺς ἀλγεῖν ποιῶ· καὶ στραγ
γισμούς οὔρων ἐπιτελῶ· ἐάν τις γράψῃ εἰς λαμνὸν
κασσιτήρινον, Ἰαθώθ, Οὐρουήλ, Νεφθαδά, καὶ περιἅψῃ τῷ ἐσχίῳ, εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ὁ κδ' ἔφη· Ἐγὼ
Ακτον μὲν καλοῦμαι· πλευρὰς καὶ ψόας ἀλγεῖν
ποιῶ· ἐάν τις γλύψῃ ἐν ὕλῃ χαλκοῦ (isc?) ἀπὸ πλοίου
ἀστοχήσαντος ἀρνίου Μαρμαραώθ, Σαβαώθ, Ακτον
μὲν δίωξον, καὶ περιάψῃ τῷ ἰσχίῳ, εὐθὺς ἀνα
χωρῶ. Ὁ κε' ἔφη· Ἐγὼ ᾿Ανατρὲθ καλοῦμαι, καύσεις καὶ πυρώσεις εἰς τὰ σπλάγχνα ἀποστέλλω, ἐὰν
ἀκούσω, ἄραρα Χάραρα, εὐθὺς ἀναχωρῶ, Ο κς' ἔφη·
Εγώ Ενενούθ καλοῦμαι· φρένας ἀποκλέπτω καὶ
καρδίας ἀλλοιῶ, καὶ νόδον (sic) ποιῶ· ἐάν τις γράψῃ,
᾿Αλλαζούλ, δίωξον Ἐνενούθ, καὶ περιάψῳ τὴν χάρ
την εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ὁ κι' ἔφη· Ἐγὼ Φῆθ και
λοῦμαι· ὑπεκτικούς ποιῶ ἀνθρώπους· καὶ αἱμορασίαν ποιῶ· ἐάν τις ορκίσῃ με εἰς οἶνον εὐώδη ἄκρατον, κατὰ τοῦ ἐνδεκάτου ἐῶν λέγων, Ορκίζω σε
κατὰ τοῦ ἑνδεκάτου τῶν παῦσαι Αξιωρήθ· καὶ δὸς
ποιεῖν τῷ πάσχοντι, εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ο κη' ἔφη·
Εγώ Αρπαξ καλοῦμαι, ἀγρυπνοπνίας ἐπιπέμπω,
ἐάν τις γράψῃ κόκ (sic) Φνηδισμὸς, καὶ περιάψῃ
τοῖς κροτάφοις, εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ὁ κθ' ἔφη· Ἐγὼ
᾿Ανοστὴρ καλοῦμαι μητρομανίαν ἐπιπέμπω καὶ
πόνους ἐν τῇ κύστῃ (κύστει) ποιῶ· ἐάν τις εἰς
ἔλαιον καθαρόν, τρεῖς κόκκους δάφνης Λεάνης, (λεαναν, λεανων, λεανει?) ἐπαλείψῃ λέγων· Ορκίζω
σε, ᾿Αναστὴρ, κατὰ τοῦ μαρμαραὼ παῦσον, εὐθὺς –
ἀναχωρώ.
Ο λ' ἔφη· Εγώ Αλλεβορίθ καλοῦμαι· ἐάν τις
νυκτοφαγήσει (Ad marg.: ίχθυο) ὀστέον καταπίῃ,
καὶ ἄρας ὀστέον ἀπὸ τοῦ ἰχθύος βήσσει, εὐθὺς ἀναχωρῶ. Ὁ λα' ἔφη. Ἐγὼ ἡ Φησικ!ρεθ καλοῦμαι,
μακρονοσίαν ποιῶ· ἐάν τις εἰς ἔλαιον βαλὼν ἅλας
τριπτὸν ἐπαλείφῃ τὸν κάμνοντα λέγων· Σεραφίμ,
Χερουβὶμ βοηθήσατέ μοι, εὐθὺς ἀναχωρῶ· Ὁ λβ'
ἔφη, Ἐγὼ Ιχθίον καλοῦμαι· νεῦρο παραλύω, καὶ
συντρίβω· ἐὰν ἀκούσω Αδοναὴθ. βοήθει, εὐθὺς
ἀναχωρῶ. Ο λγ' ἔφη· Ἐγὼ ᾿Αγχονίων καλοῦμαι
ἐν τοῖς σπαργάνοις καὶ ἐν τῷ, φάραγγι κείμαι· καὶ
ἐάν τις εἰς φύλλα συκῆς γράψῃ, Λυκοῦργος ἐν παράἐν γραμμά· γράψῃ δὲ βοτρυδόν, εὐθὺς ἀναχωρῶ·
Λυκοῦργος· Υκοῦργος· Κούργος· Οὔργος· Γός
Ος.
Ὁ λδ' ἔφη· Ἐγὼ Αὐτοθεθ καλοῦμαι· φθόνους
ποιῶ καὶ μάχας· καταργεί με οὖν τὸ ἄλφα καὶ τὸ
ὤμεγα γραφόμενα. Ο λε' ἔφη· Ἐγὼ Φθηνόθ καλούμαι βασκαίνω παντὶ ἀνθρώπῳ· καταργεί με οὖν ὁ
ὀφθαλμὸς πολυπαθὴς ἐγχαραττόμενος, Ὁ λς' ἔφη,
Ἐγὼ Βιανακὶθ καλοῦμαι, τοῦ σώματος ἐπίφθονος
εἰμί· οἴκους ἐρημῶ, σάρκας ἀφανίζω· καὶ ὅσα ἄλλα
τοιαύτα· ἐάν τις γράψῃ ἐν προθύροις τοῦ οἴκου
αὐτοῦ· Μηλτῶ, Αρδου, Αναάθ, φεύγω του τόπου
Vicesimus primus ait: Ego Alath vocor; tu8sim, difficilemque spirationem parvulis creo; si
quis in charta scripserit: Rorex, efice tu Alath,
et collo suspenderit, statim recedo. Vicesimus
secundus ait: Ego Naphthada vocor; nervos dolere facio, et ut urina guttatim fluat: si quis in
lamina stannoa scripserit: Jathoth, Ourone, Nephthada, et coxendici aptaverit, statim abeo. Vicesimus quartus ait: Ego Acton vocor; latera et lumbos dolere facio; si quis in materia æris ab infausta nave detracti scripserit: Marmaraoth, Sabaoth,
Actonem ejice, et coxendici aptaverit, statim recedo. Vicesimus quintus ait: Ego Anathreth vocor; ardores et febres in viscera immitto; si audiero: Arara, Charara, confestim recedo. Vicesimus sextus ait: Ego Enenouth vocor; mentes decipio, corda immuto, et adultero; si quis scripserit: Allazool, ejice Enecdoth,et chartam aptaverit,
statim recedo. Vicesimus septimus ait: Ego Pheth
vocor; homines facio hectica febri laborantes;
sanguinis fluxum creo; si quis adjuraverit me super vinum fragrans purum, per undecimum Eonum dicens: Adjuro te per undecimum Eonum,
ut cesses, Axiopheth, et patienti da ut agat, statim recedo. Vicesimus octavus ait: Ego Arpax
nominor, vana immitto somnia; si quis scripserit
(Coc phenedismos) (male blandiena somnium) et
temporibus applicaverit, statim recedo. Vicesimus
nonus ait: Ego Anoster vocor; venereum
furorem immitto, et in podice dolores edo; si quis
oleo puro tria grana lauri lævigati unxerit dicens:
Adjuro te, Anoster, per Marmarao, ut cesses, statim recedo.
Tricesimus ait: Ego Alleborith vocor; si quis
nocte manducaverit piscis ossa et biberit; et tollens os ex pisce tussierit, statim recedo. Tricesimus primus ait: Ego Phesicireth nominor, in
longum morbos traho; si quis in oleum mittens
sal contusum,unxerit agrotum dicens: Seraphim,
Cherubim, opem ferte mihi, statim recedo. Tricesimus secundus ait: Ego Icthion vocor; nervos
resolvo et contero; si audiero: Adonaeth, auxiliare, statim recedo. Tricesimus tertius ait: Ego
Anconium vocor; in pannis et in gurgite jaceo; si
quis in folia fcus scripserit: Lycurgus in proximo, in scripto, scripserit autem in modum racemi, statim recedo: Lycurgus, ycurgus, curgus,
urgus, gus, us.
Tricesimus quartus ait: Ego Autotith vocor;
invidias facio et pugnas; me impotentem faciunt alpha et omega scripta. Tricesimus quintus
ait: Ego Phthenoth vocor; omnem hominem fag.
cino; impotentem ergo me facit oculus morbo
vexatus delineatus. Tricesimus sextus ait; Ego
Bianacith vocor; corporis invidiosus sum; domos
desertas facio, carnes aboleo, et alia similia; si
quis scripserit in vestibulo domus suæ: Melto,
col. 1347–1348page 18 of 46
PG 122:1347ἐκείνου. Καὶ ταῦτα ἀκούσας ἐγὼ Σολομῶν, ἐδόξασα τὸν Θεὸν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς, ἐκέλευσα δὲ αὐτοὺς ὕδωρ κομίζειν ἐν τῷ ναῷ τοῦ Θεοῦ· καὶ ὅτι προσηυξάμην πρὸς Κύριον τὸν Θεόν· ὥστε τοὺς ἕξω δαίμονας καὶ ἐκποδίζοντας τὴν ἀνθρωπότητα συμποδίζεσθαι καὶ προσέρχεσθαι εἰς τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ· ἐγὼ δὲ τοὺς μὲν τῶν δαιμόνων, κατέκρινα εργάζεσθαι τὰ βαρέα ἔργα τῆς οἰκοδομῆς τοῦ ναοῦ τοῦ Θεοῦ. Τοὺς δὲ φρουραῖς κατέκλεισα· ἑτέρους πυρομαχεῖν ἐκέλευσα χρυσίῳ καὶ ἀργυρίῳ, καὶ μολίβδῳ, καὶ φιάλῳ παρα καθέζεσθαι· καὶ τοῖς λοιποῖς δαίμοσι, τρόπους ἑτοιμάσθαι, ἐφ᾽ οἷς ὀφείλουσι κατακλεισθῆναι. Και εξ χον πολλὴν ἡσυχίαν ἐγὼ Σολομῶν ἐν πάσῃ τῇ γῇ καὶ ἐν εἰρήνῃ διήγον πολλῇ, τιμώμενος ὑπὸ πάντωνἀνθρώπων, καὶ τῶν ὑπὸ τῶν οὐρανῶν. Καὶ ᾠκοδόμουν τὸν ναὸν ὅλον Κυρίου τοῦ Θεοῦ· καὶ ἡ βασιλεία μου ἦν εὐθυνοῦσαι καὶ ὁ στρατός μου ἦν μετ᾿ ἐμοῦ, καὶ λοιπὸν, ἀνεπαύσατο ἡ πόλις Ἱερουσαλήμ χαίρουσα καὶ ἀγαλλιωμένη· καὶ ἅπαντες οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς ἤρχοντο πρός με ἀπὸ τῶν περάτων τῆς γῆς θεωρῆσαι τὸν ναὸν ὃν ᾠκοδόμουν Κυρίῳ τῷ Θεῷ. Καὶ ἀκού σαντες τὴν σοφίαν τὴν δοθεῖσάν μοι προσεκύνουν μοι εἰς τὸν ναὸν, χρυσίον καὶ ἀργύριον καὶ λίθους τιμίους πολλούς διαφόρους, καὶ χαλκὸν καὶ σίδηρον, καὶ μόλιβδον, καὶ ξύλα κέδρινα, καὶ ξύλα ἄσηπτι προσέφερόν μοι εἰς τὴν κατασκευὴν τοῦ ναοῦ τοῦ Θεοῦ· ἐν οἷς καὶ βασίλισσα Νότου γόνης ὑπο ἄρχουσα ἐν πολλῇ φρόνησει ἦλθεν καὶ προσεκύνησεν ἐνώπιόν μου ἐπὶ τὴν γῆν· καὶ ἀκούσασα τὴν σοφίαν μου ἐδόξασε τὸν Θεὸν τοῦ Ἰσραὴλ, ἐν οἷς καὶ ἐδοκ μασε δοκιμασίαν τὰ τῆς σοφίας μου πάντα, ότι ἐσοφισάμην αὐτὴν κατὰ τὴν δοθεῖσάν μοι σοφίαν· καὶ πάντες υἱοὶ Ἰσραὴλ ἐδόξασαν τὸν Θεόν. Καὶ ἰδοὺ ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις εἷς τῶν τεχνι τῶν γηραιὸς τὴν ἡλικίαν, ἔῤῥιψεν αὐτὸν ἐνώπιόν μου λέγων· Βασιλεῦ Σολομῶν, ἐλεησόν με, ὅτι γηραιὸς ὑπάρχω. Κελεύσας οὖν αὐτὸν ἀναστῆναι καὶ φησὶν 30 εἰπὲ γέρων ὃ θέλεις· ὁ δὲ ἔφτι Δέομαί σου, βασιλεῦ, υἱὸν ἔχω μονογενῆ, καὶ οὕτως ὕβρεις ἐπάγη (ει) μοι χαλεπάς, καὶ τύψης με κατὰ πρόσωπον καὶ τὴν κεφαλήν μου διέτελλεν, καὶ θά νατον πονηρὸν ἐπαγγέλλεταί μοι τούτου χάριν προ είημοι προσίημαι?) ὑμῖν ἐκδίκησόν με. Ἐγὼ δὲ Σολομῶν ταῦτα ἀκούσας κατενύγην, ἀποβλέψας εἰς τὸ ἐκείνου γῆρας, καὶ ἐκέλευσα ἀχθῆναι τὸν υἱὸν αὐτοῦ. Τοῦ δὲ ἀχθέντος ἐπηρώτουν αὐτὸν, εἰ οὕτως ἔχει· ὁ δὲ νέος ἔφη· Οὐχ οὕτως ἀπονοίᾳ ἐγὼ ἐμπεπλησμένος ὥστε τὸν γεννήτορά μου πατέρα παλάμῃ τύψαι. ἵλεως γενοῦ μοι, βασιλεῦ· οὐ γὰρ ἀθέ μετα τοιαῦτα τετόλμηκα ὁ ταλαίπωρος εγώ. Ἐγὼ δὲ ὁ Σολομῶν ταῦτα ἀκούσας παρὰ τοῦ νέου, παρεκάλουν τὸν πρεσβύτερον εἰς ἔννοιαν ἐλθεῖν, καὶ δέχεσθαι τοῦ υἱοῦ τὴν ἀπολογίαν. Ὁ δὲ οὐκ ἤθελεν ἀλλὰ μᾶλλον θανατωθήτω ἐν δὲ τῷ μὴ πείθεσθαι τὸν πρεσβύτερον, ἔμελλον τῷ νέῳ τιμωρίαν ἀποφήνασθαι· καὶ θεωρήσας Ὀρνίαν τὸν δαίμονα γελώντα. ἐθυμώθην μεγάλως διὰ τὸ γελάσαι τὸν δαίμονα ἐνώ πιόν μου· καὶ τούτους μεταστῆσαι ἐκέλευσα Ορνίαν εἰς μέσον ἀχθῆναι του βήματος. Τοῦ δὲ ἀχθέντος
Ardu, Anaoth, hunc locum fugio. Et hæc audiens ἐκείνου. Καὶ ταῦτα ἀκούσας ἐγὼ Σολομῶν, ἐδόξασα
ego Salomon, laudavi Deum cœli et terræ; jussi
autem eos portare aquam in templo Dei, et iterum
deprecatus sum Dominum Deum, ut exteriores
dæmones, ac supplantatores hominum, simul vincirentur, et venirent in templum Dei. Ego autem
alios acriter dæmones condemnavi ut operarentur
gravibus laboribus exstructionis templi Dei. Alios
carceribus inclusi, aliis mandavi ut igne domarent aurum et argentum, et plumbo et phiala
conflatoriæ assiderent, et cæteris dæmonibus nodos præparent, quibus debent includi. Et habui
magnam tranquillitatem ego Salomon in omni
terra, et in pace multa vitam degi, honoratus a
cunctis hominibus qui sub cœlo sunt, et ædificavi omne templum Domini Dei, et regnum meum
recte gubernabatur; et exercitus meus erat mecum; caeterum requievit urbs Jerusalem gaudens
et lætabunda, et omnes reges terræ veniebant ad
me a finibus terra, ut viderent templum quod
ædificabam Domino Deo, et audientes datam mihi
sapientiam, venerabantur me gratia templi, aurum et argentum, et lapides preliosos multos,
varios et as, et ferrum, et plumbum, et ligna cedrina, et ligna imputrescibilia afferebant miki, in
ædificationem templi Dei; in his et regina terræ
Austri magna pollens prudentia, venit et procidit
coram me super terram, et audiens sapientiam
meam, laudavit Deum Israel, et probatione probavit sapientiam meam in multis quæ docui eam,
juxta datam mihi sapientiam, et omnes filii Israel
laudaverunt Dominum.
Et ecce in his diebus unus operariorum senex
ætate procidit ante me dicens: Miserere mei, rex
Salomon, quia senex exsisto. Jubens igitur ut staret,dixit (sic): Loquere, senex, quid vis? Qui ait:
Obsecro te, rex, filium habeo unigenitum et contumeliis afficit me gravibus, et verberat me in faciem,
et caput mihi vellicat, et mortem malam denuntiat
mihi; ideo asto coram te, vindica me. Hæc audiens
ego Salomon, dolore pungebar aspiciens in senectutem ejus, et jussi ut adduceretur filius ejus.
Quem accersitum interrogavi, si hæc ita se ha.
bent. Ait autem juvenis: Non ita ego furore
plenus, ut patrem qui genuit me manu ceciderim!
Propitius sit mihi rex, non enim injusta talia ausus sum infelix ego. Hæc a juvene audiens ego
Salomon, hortabar seniorem ut ad sensum veniret, et filii acceptaret excusationem. Ille autem
nolebat, sed potius ut morte periret. Cum autem
non acquiesceret senex, piaculum juveni jamjam
impositurus eram, et videns Orniam dæmonem ridentem, iratus sum valde eo quod rideret dæmon
in conspectu meo. Et illis jussi ut recederent, et
adduceretur Ornias in medio tribunalis, quo adducto, dixi ei: Maledicte, quid mihi appropinquans
risisti? Ait autem dæmnon: Quæso te, rex, non
propter te risi, sed propter infelicem seniorem
τὸν Θεὸν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς, ἐκέλευσα δὲ
αὐτοὺς ὕδωρ κομίζειν ἐν τῷ ναῷ τοῦ Θεοῦ· καὶ ὅτι
προσηυξάμην πρὸς Κύριον τὸν Θεόν· ὥστε τοὺς ἕξω
δαίμονας καὶ ἐκποδίζοντας τὴν ἀνθρωπότητα συμπο
δίζεσθαι καὶ προσέρχεσθαι εἰς τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ· ἐγὼ
δὲ τοὺς μὲν τῶν δαιμόνων, κατέκρινα εργάζεσθαι τὰ
βαρέα ἔργα τῆς οἰκοδομῆς τοῦ ναοῦ τοῦ Θεοῦ. Τοὺς δὲ
φρουραῖς κατέκλεισα· ἑτέρους πυρομαχεῖν ἐκέλευσα
χρυσίῳ καὶ ἀργυρίῳ, καὶ μολίβδῳ, καὶ φιάλῳ παρακαθέζεσθαι· καὶ τοῖς λοιποῖς δαίμοσι, τρόπους ετοιμά
σθαί, ἐφ᾽ οἷς ὀφείλουσι κατακλεισθῆναι. Και εξ
χον πολλὴν ἡσυχίαν ἐγὼ Σολομῶν ἐν πάσῃ τῇ γῇ
καὶ ἐν εἰρήνῃ διήγον πολλῇ, τιμώμενος ὑπὸ πάντων
ἀνθρώπων, καὶ τῶν ὑπὸ τῶν οὐρανῶν. Καὶ ᾠκοδόμουν
τὸν ναὸν ὅλον Κυρίου τοῦ Θεοῦ· καὶ ἡ βασιλεία μου
ἦν εὐθυνοῦσαι καὶ ὁ στρατός μου ἦν μετ᾿ ἐμοῦ, καὶ
λοιπὸν, ἀνεπαύσατο ἡ πόλις Ἱερουσαλήμ χαίρουσα
καὶ ἀγαλλιωμένη· καὶ ἅπαντες οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς
ἤρχοντο πρός με ἀπὸ τῶν περάτων τῆς γῆς θεωρῆσαι
τὸν ναὸν ὃν ᾠκοδόμουν Κυρίῳ τῷ Θεῷ. Καὶ ἀκού
σαντες τὴν σοφίαν τὴν δοθεῖσάν μοι προσεκύνουν
μοι εἰς τὸν ναὸν, χρυσίον καὶ ἀργύριον καὶ λίθους
τιμίους πολλούς διαφόρους, καὶ χαλκὸν καὶ σίδηρον,
καὶ μόλιβδον, καὶ ξύλα κέδρινα, καὶ ξύλα ἄσηπτι
προσέφερόν μοι εἰς τὴν κατασκευὴν τοῦ ναοῦ τοῦ
Θεοῦ· ἐν οἷς καὶ βασίλισσα Νότου γόνης (sic) ὑπο
ἄρχουσα ἐν πολλῇ φρόνησει ἦλθεν καὶ προσεκύνησεν
ἐνώπιόν μου ἐπὶ τὴν γῆν· καὶ ἀκούσασα τὴν σοφίαν
μου ἐδόξασε τὸν Θεὸν τοῦ Ἰσραὴλ, ἐν οἷς καὶ ἐδοκ
μασε δοκιμασίαν τὰ τῆς σοφίας μου πάντα, ότι
ἐσοφισάμην αὐτὴν κατὰ τὴν δοθεῖσάν μοι σοφίαν· καὶ
πάντες υἱοὶ Ἰσραὴλ ἐδόξασαν τὸν Θεόν.
Καὶ ἰδοὺ ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις εἷς τῶν τεχνι
τῶν γηραιὸς τὴν ἡλικίαν, ἔῤῥιψεν αὐτὸν (sic) ἐνώπιόν
μου λέγων· Βασιλεῦ Σολομῶν, ἐλεησόν με, ὅτι
γηραιὸς ὑπάρχω. Κελεύσας οὖν αὐτὸν ἀναστῆναι καὶ
φησὶν (sic, 30 pers.) εἰπὲ γέρων ὃ θέλεις· ὁ δὲ ἔφτι
Δέομαί σου, βασιλεῦ, υἱὸν ἔχω μονογενῆ, καὶ οὕτως
ὕβρεις ἐπάγη (ει) μοι χαλεπάς, καὶ τύψης με κατὰ
πρόσωπον καὶ τὴν κεφαλήν μου διέτελλεν, καὶ θά
νατον πονηρὸν ἐπαγγέλλεταί μοι τούτου χάριν προ
είημοι (sic), προσίημαι?) ὑμῖν ἐκδίκησόν με. Ἐγὼ
δὲ Σολομῶν ταῦτα ἀκούσας κατενύγην, ἀποβλέψας
εἰς τὸ ἐκείνου γῆρας, καὶ ἐκέλευσα ἀχθῆναι τὸν
υἱὸν αὐτοῦ. Τοῦ δὲ ἀχθέντος ἐπηρώτουν αὐτὸν, εἰ
οὕτως ἔχει· ὁ δὲ νέος ἔφη· Οὐχ οὕτως ἀπονοίᾳ ἐγὼ
ἐμπεπλησμένος ὥστε τὸν γεννήτορά μου πατέρα
παλάμῃ τύψαι. ἵλεως γενοῦ μοι, βασιλεῦ· οὐ γὰρ ἀθέ
μετα τοιαῦτα τετόλμηκα ὁ ταλαίπωρος εγώ. Ἐγὼ δὲ ὁ
Σολομῶν ταῦτα ἀκούσας παρὰ τοῦ νέου, παρεκάλουν
τὸν πρεσβύτερον εἰς ἔννοιαν ἐλθεῖν, καὶ δέχεσθαι
τοῦ υἱοῦ τὴν ἀπολογίαν. Ὁ δὲ οὐκ ἤθελεν ἀλλὰ
μᾶλλον θανατωθήτω (sic)· ἐν δὲ τῷ μὴ πείθεσθαι
τὸν πρεσβύτερον, ἔμελλον τῷ νέῳ τιμωρίαν ἀποφή -
νασθαι· καὶ θεωρήσας Ὀρνίαν τὸν δαίμονα γελώντα.
ἐθυμώθην μεγάλως διὰ τὸ γελάσαι τὸν δαίμονα ἐνώ
πιόν μου· καὶ τούτους μεταστῆσαι ἐκέλευσα Ορνίαν
εἰς μέσον ἀχθῆναι του βήματος. Τοῦ δὲ ἀχθέντος
col. 1349–1350page 19 of 46
PG 122:1349ἔφην αὐτῷ Επικατάρατε, τί με προσχῶν ἐγέλασας Ὁ δὲ δαίμων ἔφη· Δαίομαι σοῦ, βασιλεῦ· οὐ διὰ σὲ ἐγέλασα, ἀλλὰ διὰ τοῦτον τὸν δύστυχον γέροντα, καὶ τὸν ἄθλιον νέον, τὸν τούτου υἱὸν, ὅτι τρεῖς ἡμέ ρας καὶ ἐν ἀωρίς τε τελευτήσει ὁ υἱὸς αὐτοῦ· καὶ ἰδοὺ ὁ γέρων βούλεται κακῶς ἀναιρεῖν αὐτόν. Ἐγὼ δὲ Σολομῶν ἀκούσας ταῦτα, ἔφην πρὸς δαιμόνιον ᾿Αληθῆ εἰσὶν ἢ λέγεις. Ὁ δὲ λέγει, ᾿Αληθῇ ταῦτα, βασιλεῦ. Καὶ ἀκούσας ἐγὼ ἐκέλευσα μεταστῆναι τὸν δαίμονα, καὶ ἐλθεῖν πάλιν τὸν γηραιὸν μετὰ καὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ· ἐκέλευσα αὐτοὺς φιλία τραπῆναι καὶ τὰ εἰς τροφὴν αὐτοῖς παρασχόμενος, εἶπον οὖν τῷ πρεσβύτῃ, Μεθ᾿ ἡμέρας τρεῖς ἄγαγέ μοι ὧδε τὸν υἱόν σου, καὶ ἐπινοοῦμαι αὐτοῦ. Οἱ δὲ προσκυνήσαντες ἀνεχώρησαν. Τούτων δὲ ἀπελθόντων ἐκέλευσα εἰς μέσον ἀχθῆναι τὸν Ὀρνίαν, καὶ εἶπον αὐτῷ· Λέγε μοι, πόθεν σὺ ταῦτα οἶδας, ὃ δὲ εἶπεν· Ἡμεῖς οἱ δαίμονες ἀνερχόμ θα κατὰ τὸ στερέωμα τοῦ οὐρανοῦ καὶ μέσον τῶν ἀστέρων ιπτάμεθα καὶ ἀκούο μεν τὰς ἀποφράσεις τὰς ἐξερχομένας ἐπὶ τὰς ψυχὰς τῶν ἀνθρώπων, καὶ λοιπὸν ἐρχόμεθα, καὶ εἴτε ἐν δυναστεία, εἴτε ἐν πυρὶ, εἴτε ἐν ῥομφαία, εἴτε ἐν συμπτώματι μετασχηματιζόμενοι ἀναιροῦμεν, καὶ ἐὰν μὴ ἐν ἀωρίᾳ τις, ἢ βία τινὶ ἀποθάνῃ, μεταμορφούμεθα ἡμεῖς οἱ δαίμονες, ὥστε φραίνεσθαι τοῖς ἀνθρωποις, καὶ σέβεσθαι ἡμᾶς ἐπὶ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως. Ἐγὼ γοῦν ταῦτα ακούσας, ἐδόξασα Κύριον τὸν Θεὸν, καὶ ἐπερώτησα πάλιν τὸν δαίμονα· Λέγε μοι, πῶς δύνασθε εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναβῆναι δαίμονες ὄνε τες, καὶ μέσον τῶν ἀστέρων καὶ τῶν ἁγίων ἀγγέλων μιγῆναι· ὁ δὲ ἔφη· ὅσα ἐν τῷ οὐρανῷ ἐπιτελοῦνται, οὕτως καὶ ἐπὶ τῆς γῆς οἱ τύποι αὐτῶν· εἰσὶν γὰρ ἀρχαί, ἐξουσίαι, κοσμοκράτορες, καὶ ἱπτάμεθα ἡμεῖς οἱ δαίμονες ἐν τῷ ἀέρι· καὶ ἀκούομεν τῶν ἐπουρανίων τὰς φωνάς· καὶ πάσας τὰς δυνάμεις ἐπιθεω ροῦμεν· καὶ ὡς μὴ ἔχοντες βάσιν ἀναπαύσεως, ἀτο νοῦμεν καὶ ἐκπίπτομεν ὥσπερ φύλλα ἀπὸ τῶν δένδρων· καὶ θεωροῦντες ἡμᾶς οἱ ἄνθρωποι δοκοῦσιν ὅτι οἱ ἀστέρες πίπτουσιν ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ· ἀλλ' οὐχ οὕτως ἐστὶν, ὦ βασιλεῦ, ἀλλὰ πίπτομεν διὰ τὴν ἀσθένειαν ἡμῶν καὶ ἐν τῷ μηδαμόθεν ἔχειν ἀντίληψιν, καταπίπτωμεν ὡς ἀστραπαί ἐν ἀωρίᾳ πολλῇ, καὶ ἐξάπινα· καὶ πόλεις καταφλέγομεν· καὶ ἀγροὺς ἐμπυρίζομεν. Οἱ γὰρ ἀστέρες τεθεμελιωμέν νοι εἰσὶν ἐν τῷ οὐρανῷ, ὥσπερ καὶ ὁ ἥλιος καὶ ἡ σελήνη. Καὶ ταῦτα ἀκούσας ἐγὼ Σολομῶν ἐκέλευσα φρουρεῖσθαι τὸν δαίμονα· ἄχρι ἡμερῶν ε· μετὰ δὲ τὰς ε' ἡμέρας μετακαλεσάμενος τὸν γηραιὸν ἔμελλον ἐρωτᾷν. Ελθὼν δὲ ὁ γέρων πρός με κατὰ πένθος καὶ μελάνῳ τῷ προσώπῳ εἶπον αὐτῷ· Εἰπὲ, πρεσβύτα, ποῦ ἐστιν ὁ υἱός σους καὶ τί τὸ σχῆμα τοῦτο; Ὁ δὲ ἔφη· Ἰδοὺ ἄπαις εγενόμην, καὶ ἀνέλ πιστα τάφῳ υἱοῦ παρακαθεζόμενος. Ηδη γὰρ ἡμέ ραι δύο νεκροῦ γεγονότος. Ἐγὼ δὲ Σολομῶν ἀκούσας ταῦτα, καὶ γνοὺς ὅτι ἀληθῆ μοι ἔφησεν ὁ δαίμων Ορνίας, ἐδόξασα τὸν Θεὸν τοῦ Ἰσραήλ· καὶ ἰδοῦσα ἡ βασίλισσα Νότου ταῦτα πάντα, ἐθαύμασεν δοξάζουσα τὸν Θεὸν Ἰσραὴλ, καὶ ἴδε τὸν ναὸν Κυρίου οικοδο η
ἔφην αὐτῷ Επικατάρατε, τί με προσχῶν ἐγέλασας; et miserum juvenem hujus filium, quia tres adhuc
dies, et in nocte morietur filius ejus, et ecce vult
senex male perdere eum. Hæc audiens ego Salomon, dixi ad dæmonium: vera sunt quæ dicis?
Qui ait: Vera bæc, rex. Et audiens, jussi recedere
damonem, et rursum venire senem cum filio ejus,
jussi eos amice discedere, et ad victum necessa
ria præbens eis, dixi ad seniorem: Post tres dies,
adduc mihi filium tecum, et de eo mente cogito;
qui venerati sunt me, et abierunt. Illis autem recedentibus, jussi in medium adduci Orniam, et
dixi ei: Indica mihi unde hæc scias. Et ait: Nos
dæmones pergimus in firmamentum cœli, et in
medio siderum volitamus, et audimus consilia venientia super animas hominum, et tandem abimus, et sive in potestate, sive in igne, sive in gladio, sive in casu fortuito, specie mutata interficimus, et si non in nocte quis, vel per vim aliquam
pereal, transformamur nos damones, ita ut appareamus hominibus, et vonerentur nos super hu•
manam naturam.
Ὁ δὲ δαίμων ἔφη· Δαίομαι (sic) σοῦ, βασιλεῦ· οὐ διὰ
σὲ ἐγέλασα, ἀλλὰ διὰ τοῦτον τὸν δύστυχον γέροντα,
καὶ τὸν ἄθλιον νέον, τὸν τούτου υἱὸν, ὅτι τρεῖς ἡμέ
ρας καὶ ἐν ἀωρίς τε τελευτήσει ὁ υἱὸς αὐτοῦ· καὶ
ἰδοὺ ὁ γέρων βούλεται κακῶς ἀναιρεῖν αὐτόν. Ἐγὼ
δὲ Σολομῶν ἀκούσας ταῦτα, ἔφην πρὸς δαιμόνιον·
᾿Αληθῆ εἰσὶν ἢ λέγεις. Ὁ δὲ λέγει, ᾿Αληθῇ ταῦτα,
βασιλεῦ. Καὶ ἀκούσας ἐγὼ ἐκέλευσα μεταστῆναι
τὸν δαίμονα, καὶ ἐλθεῖν πάλιν τὸν γηραιὸν μετὰ καὶ
τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ· ἐκέλευσα αὐτοὺς φιλία τραπῆναι·
καὶ τὰ εἰς τροφὴν αὐτοῖς παρασχόμενος, εἶπον οὖν τῷ
πρεσβύτῃ, Μεθ᾿ ἡμέρας τρεῖς ἄγαγέ μοι ὧδε τὸν υἱόν
σου, καὶ ἐπινοοῦμαι αὐτοῦ. Οἱ δὲ προσκυνήσαντες
ἀνεχώρησαν. Τούτων δὲ ἀπελθόντων ἐκέλευσα εἰς
μέσον ἀχθῆναι τὸν Ὀρνίαν, καὶ εἶπον αὐτῷ· Λέγε
μοι, πόθεν σὺ ταῦτα οἶδας, ὃ δὲ εἶπεν· Ἡμεῖς οἱ
δαίμονες ἀνερχόμ θα κατὰ τὸ στερέωμα τοῦ οὐρανοῦ
καὶ μέσον τῶν ἀστέρων ιπτάμεθα καὶ ἀκούομεν τὰς ἀποφράσεις τὰς ἐξερχομένας ἐπὶ τὰς ψυχὰς
τῶν ἀνθρώπων, καὶ λοιπὸν ἐρχόμεθα, καὶ εἴτε ἐν
δυναστεία, εἴτε ἐν πυρὶ, εἴτε ἐν ῥομφαία, εἴτε ἐν συμπτώματι μετασχηματιζόμενοι ἀναιροῦμεν, καὶ ἐὰν μὴ ἐν
ἀωρίᾳ τις, ἢ βία τινὶ ἀποθάνῃ, μεταμορφούμεθα ἡμεῖς οἱ δαίμονες, ὥστε φραίνεσθαι τοῖς ἀνθρωποις, καὶ
σέβεσθαι ἡμᾶς ἐπὶ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως.
Ἐγὼ γοῦν ταῦτα ακούσας, ἐδόξασα Κύριον τὸν
Θεὸν, καὶ ἐπερώτησα πάλιν τὸν δαίμονα· Λέγε μοι,
πῶς δύνασθε εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναβῆναι δαίμονες ὄνε
τες, καὶ μέσον τῶν ἀστέρων καὶ τῶν ἁγίων ἀγγέλων
μιγῆναι· ὁ δὲ ἔφη· ὅσα ἐν τῷ οὐρανῷ ἐπιτελοῦνται,
οὕτως καὶ ἐπὶ τῆς γῆς οἱ τύποι αὐτῶν· εἰσὶν γὰρ
ἀρχαί, ἐξουσίαι, κοσμοκράτορες, καὶ ἱπτάμεθα ἡμεῖς
οἱ δαίμονες ἐν τῷ ἀέρι· καὶ ἀκούομεν τῶν ἐπουρα
νίων τὰς φωνάς· καὶ πάσας τὰς δυνάμεις ἐπιθεωEgo igitur hæc audiens, laudavi Dominum Deum,
et interrogavi rursus dæmonem: Dic mihi quomodo potestis in cœlum ascendere dæmones cum
silis, et in medio siderum stare, et sanctis angelis
commisceri? Qui ait: Quæ in colo perfciuntur,
et in terra formam habent; sunt enim principatus,
potestates, mundi rectores, et volitamus nos dmmones in aere, et audimus coelestium voces, et
potentias omnes contemplamus; et quasi non haροῦμεν· καὶ ὡς μὴ ἔχοντες βάσιν ἀναπαύσεως, ἀτο- bentes sedem quietis, deficimus, et cadimus quasi
νοῦμεν καὶ ἐκπίπτομεν ὥσπερ φύλλα ἀπὸ τῶν
δένδρων· καὶ θεωροῦντες ἡμᾶς οἱ ἄνθρωποι δοκοῦσιν
ὅτι οἱ ἀστέρες πίπτουσιν ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ· ἀλλ' οὐχ
οὕτως ἐστὶν, ὦ βασιλεῦ, ἀλλὰ πίπτομεν διὰ τὴν
ἀσθένειαν ἡμῶν καὶ ἐν τῷ μηδαμόθεν ἔχειν ἀντίλη
ψιν, καταπίπτωμεν (sic) ὡς ἀστραπαί ἐν ἀωρίᾳ
πολλῇ, καὶ ἐξάπινα· καὶ πόλεις καταφλέγομεν· καὶ
ἀγροὺς ἐμπυρίζομεν. Οἱ γὰρ ἀστέρες τεθεμελιωμέν
νοι εἰσὶν ἐν τῷ οὐρανῷ, ὥσπερ καὶ ὁ ἥλιος καὶ ἡ
σελήνη. Καὶ ταῦτα ἀκούσας ἐγὼ Σολομῶν ἐκέλευσα
φρουρεῖσθαι τὸν δαίμονα· ἄχρι ἡμερῶν ε· μετὰ δὲ
τὰς ε' ἡμέρας μετακαλεσάμενος τὸν γηραιὸν ἔμελλον
ἐρωτᾷν. Ελθὼν δὲ ὁ γέρων πρός με κατὰ πένθος
καὶ μελάνῳ τῷ προσώπῳ (sic) εἶπον αὐτῷ· Εἰπὲ,
πρεσβύτα, ποῦ ἐστιν ὁ υἱός σους καὶ τί τὸ σχῆμα
τοῦτο; Ὁ δὲ ἔφη· Ἰδοὺ ἄπαις εγενόμην, καὶ ἀνέλπιστα τάφῳ υἱοῦ παρακαθεζόμενος. Ηδη γὰρ ἡμέ
ραι δύο νεκροῦ γεγονότος. Ἐγὼ δὲ Σολομῶν ἀκούσας
ταῦτα, καὶ γνοὺς ὅτι ἀληθῆ μοι ἔφησεν ὁ δαίμων
Ορνίας, ἐδόξασα τὸν Θεὸν τοῦ Ἰσραήλ· καὶ ἰδοῦσα ἡ
βασίλισσα Νότου ταῦτα πάντα, ἐθαύμασεν δοξάζουσα
τὸν Θεὸν Ἰσραὴλ, καὶ ἴδε τὸν ναὸν Κυρίου οικοδοfolia ex arboribus, et videntes nos homines, existimant quia stellæ cadant e cœlo; sed non ita se
habet, o rex, at decidimus propter infirmitatem
nostram, et quia nullam omnino habemus opem,
cadimus et fulgura in tenebris multis et subito, et
civilates incendimus, et agros igne vastamus,
stellæ enim fundatæ sunt in cœlo, sicut et sol et
luna.Et hæc audiens ego Salomon, jussi ut custodia
mancipatur dæmon usque ad dies quinque; post
dies quinque, advocatum seniorem eram interrogaturus; veniens autem senior a me in luctu, et
nigra facie, dixi dei: Dic, senex, ubi est filius tuus
Et quis habitus hic? Qui ait: Ecce absque liberis
factus sum, et sine spe sepulcro filii assidens,jam
η diebus duobus defuncti. Hæc audiens ego Salo.
mon, et sciens quia vera dixit dæmon Ornias,
laudavi Dominum Deum Israel. Et videns regina
Austri hæc omnia admirata et glorificans Deum
Israel, et vidit templum Dei ædificatum, et dedit
siclum auri, et argenti myriades centum, et æris
electi; et intravit in templum; et altare, et fulcimenta ærea altaris, et lapides lampadarum fulgenEadem sententia Pauli in ep. ad Ephes. 11, 2, de demonum domicilio in aere.
col. 1351–1352page 20 of 46
PG 122:1351μούμενον· καὶ ἔδωκεν σίκλον χρυσίου καὶ ἀργυρίου μυριάδας ἑκατὸν, καὶ χαλκοῦ ἐκλεκτοῦ, καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸν ναόν· καὶ τὸ θυσιαστήριον, καὶ τοὺς ἀναφόρους τοὺς χαλκοῦς τοῦ θυσιαστηρίου καὶ τοὺς λίθους τῶν λύχνων ἐξαστράπτοντας ἐκ διαφόρων χρωμάτων, καὶ λυχνίου τοῦ λίθου, καὶ σμαράγδου, καὶ ὑακίνθου, καὶ σαπφείρου, καὶ εἶδεν τὰ σκεύη τὰ χρυσὰ καὶ ἀργυρᾶ, καὶ χαλκᾶ, καὶ ξύλινα, καὶ ἐκ δερμάτων ἁπλώματα ἠρυθροδανόμενα· καὶ ἴδε τὰς βάσεις τῶν κιόνων τοῦ ναοῦ Κυρίου· οἱ πάντες χρυ σίου ἑνός χωρὶς τῶν δαιμόνων ὧν κατέκρινα έργα ζεσθαι· καὶ ἦν εἰρήνη κύκλῳ τῆς βασιλείας μου, καὶ ἐπὶ πάσης τῆς γῆς. Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ εἶναί με ἐν τῇ βασιλείᾳ μου, ἀπέστειλέ μοι ἐπιστολὴν ὁ βασι λεὺς ᾿Αράβων Αδάρης, ἡ δὲ γραφὴ τῆς ἐπιστολῆς η ἔγραφεν οὕτως· Βασιλεῖ Σολομῶντι χαίρειν· ἰδοὺ ἠκούσαμεν καὶ ἀκουστὸν γέγονεν εἰς πάντα τὰ πέ ρατα τῆς γῆς, τὴν ἐν σοὶ δεδομένην σοφίαν καὶ ὅτι ἄνθρωπος ἐλεήμων παρὰ Κυρίου εἶ σύ καὶ σύνεσις ἐδόθη σοι ἐπὶ πάντων πνευμάτων αερίων τε καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων· ἐπειδὴ πνεῦμα πάρεστιν ἐν τῇ χώρᾳ τῆς ᾿Αραβίας τοιόνδε· ἐν τῷ ἑωθινῷ ἄρχεται τις αὔρα ἀνέμου ἕως ὡρῶν τριῶν καὶ ἡ πτοὴ αὐτοῦ δεινὴ καὶ χαλεπή· καὶ ἀποκτείνει ἀνθρώπους καὶ κτήνη· καὶ οὐ δύναται πνοὴ οὐδεμία ζῆσαι ἐπὶ τῆς γῆς, ἐναντίον τοῦ δαίμονος ἐκείνου. Δέομαι οὖν ἐπειδὴ ὡς ἄνεμός ἐστι τὸ πνεῦμα σόφισό τι κατὰ τὴν δεδομένην σοι σοφίαν ὑπὸ Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου· καὶ καταξίωσον ἀποστείλαι δυνάμενον ἄνθρωπον συλλαβέσθαι αὐτῷ Καὶ ἰδοὺ ἔσομαι, βασιλεῦ Σολομῶν, ἐγώ τε καὶ ὁ λαός μου, καὶ ἡ γῆ μου πᾶσα δουλή σου ἕως θανάτου· καὶ εἰρηνεῖ σε πᾶσα Αῤῥαβία· ἐάνπερ ταύτην τὴν δικαιοσύνην ποιήσεις ἡμῖν διὸ δεόμεθά σου μὴ παραβλέψῃς τὴν ἱκεσίαν ἡμῶν, καὶ μὴ ἐξουθενημένην τὴν σὴν ὑποτελεῖ καὶ ὑποτεταγμένην ἐπαρχίαν ἀποτελέσει· ὅτι του ἱκέται ἐσμὲν, ἐγώ τε καὶ ὁ λαός μου καὶ πᾶσα ἡ γῆ μου· ἐῤῥῶσθαι τὸν ἐμὸν Κύριον διὰ παντός. Εγώ δὲ Σολομῶν ἀναγνοὺς τὴν ἐπιστολὴν καὶ ἀναπτύξας αὐτὴν ἀπέδωκα τῷλα ῷ μου εἰπὼν αὐτῷ μετὰ ἑπτὰ ἡμέρας ὑπομνήσεις με περὶ τῆς ἐπιστολῆς ταύτης. Καὶ ἦν (ἡ) Ἱερουσαλήμ ᾠκοδομουμέ νη, καὶ ὁ ναὸς συν πληροῦτο. Καὶ ἦν λίθος ἀκρο γωνιαῖος κείμενος μέγας ἐκλεκτός, ὅντινα ἐβουλε μην θεῖναι εἰς τὴν κεφαλὴν τῆς γωνίας τῆς συμπληρώσεως αὐτοῦ· καὶ πάντες οἱ τεχνῖται, καὶ πάντες οἱ δαίμονες οἱ συνυπουργοῦντες ἦλθον ἐπὶ τὸ αὐτὸ ὥστε ἀναγαγεῖν τὸν λίθον καὶ θεῖναι αὐτὸν ἐπὶ τὸ πτερύγιον τοῦ ναοῦ τοῦ ἱεροῦ, καὶ οὐκ ἴσχυσαν σαλεῦσαι αὐτὸν, καὶ θεῖναι πρὸς τὴν γωνίαν τὴν θεματισμένην αὐτῷ· ἦν γὰρ ὁ λίθος ἐκεῖνος πάνω μέγας, καὶ χρήσιμος εἰς τὴν γωνίαν τοῦ ἱεροῦ. Καὶ μετὰ τὰς ἑπτὰ ἡμέρας μνησθεὶς τῆς ἐπιστολῆς ᾿Αδά ρου βασιλέως Αράβων, ἐκάλεσα τὸν παῖδά μου καὶ εἶπον αὐτῷ. Επίταξον τὴν καμηλόν σου καὶ λάβε σεαυτὸν ἀσκὸν, λάβε δὲ καὶ τὴν φρη (υ? α? ε?) για δα ταύτην· καὶ ἄπελθε εἰς τὴν ᾿Αραβίαν ἐπὶ τὸν τόπον ἐν ᾧ τὸ πονηρὸν πνεῦμα πνέει· καὶ κρατ τήσας τὸν ἀσκὸν, καὶ τὸ δακτυλίδιον ἔμπροσθεν σφραγίδα,
tes ex diversis coloribus, et carbunculo lapide, et μούμενον· καὶ ἔδωκεν σίκλον χρυσίου καὶ ἀργυρίου
hyacintho, et smaragdo, et saphiro; et vidit vasa
aurea, et argentea, et ærea, et lignea, et pellicea
stramenta purpura tincta; et vidit bases columnarum templi Dei, omnes ex auro uno; præter
dæmones quos ad laborandum damnavi; et erat
pax in circuitu regni mei et super universam terram. Et factum est stante me in regno meo, misit
ad me epistolam rex Arabum Adar, et epistola
scriptura talis erat: Regi Salomoni salutem: Ecce
audivimus, et auditum factum est in omnes fines
terra, datam tibi sapientiam, et quia vir misericors a Deo tu es: et potestas data est tibi super
omnes spiritus aerios et terrestres et subterraneos.
Quoniam spiritus exsistit in regione Arabiæ talis:
in matutino surgit flatus venti usque ad horas tres,
et flatus ejus terribilis et exitiosus, et homines et
jumenta interficit, nec ulla quit herba exsistere super terram a facie dæmonis illius. Oro igitur,
quoniam sicut ventus est spiritus, excogita aliquid
secundum dalam tibi sapientiam a Domino Deo
tuo; et digneris mittere potentem virum qui compescat cum. Et ecce ero, rex Salomon, ego et populus meus, et terra mea omnis, serviens tibi usque ad mortem, et subdit se tibi omnis Arabia,
modo justitiam hanc facias nobis. Quare rogamus
te, ne despicias supplicationem nostram, neque
negligas spretam tuam provinciam, et ditioni tuæ
subjectam perficies: tui enim supplices sumus,
ego et populus meus et omnis terra mea. Bene valere Dominum meum in omnibus.
μυριάδας ἑκατὸν, καὶ χαλκοῦ ἐκλεκτοῦ, καὶ εἰσῆλ
θεν εἰς τὸν ναόν· καὶ τὸ θυσιαστήριον, καὶ τοὺς
ἀναφόρους τοὺς χαλκοῦς τοῦ θυσιαστηρίου καὶ τοὺς
λίθους τῶν λύχνων ἐξαστράπτοντας ἐκ διαφόρων
χρωμάτων, καὶ λυχνίου τοῦ λίθου, καὶ σμαράγδου,
καὶ ὑακίνθου, καὶ σαπφείρου, καὶ εἶδεν τὰ σκεύη
τὰ χρυσὰ καὶ ἀργυρᾶ, καὶ χαλκᾶ, καὶ ξύλινα, καὶ ἐκ
δερμάτων ἁπλώματα ἠρυθροδανόμενα· καὶ ἴδε τὰς
βάσεις τῶν κιόνων τοῦ ναοῦ Κυρίου· οἱ πάντες χρυσίου ἑνός χωρὶς τῶν δαιμόνων ὧν κατέκρινα έργαζεσθαι· καὶ ἦν εἰρήνη κύκλῳ τῆς βασιλείας μου,
καὶ ἐπὶ πάσης τῆς γῆς. Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ εἶναί με
ἐν τῇ βασιλείᾳ μου, ἀπέστειλέ μοι ἐπιστολὴν ὁ βασιλεὺς ᾿Αράβων Αδάρης, ἡ δὲ γραφὴ τῆς ἐπιστολῆς
η ἔγραφεν οὕτως· Βασιλεῖ Σολομῶντι χαίρειν· ἰδοὺ
ἠκούσαμεν καὶ ἀκουστὸν γέγονεν εἰς πάντα τὰ πέρατα τῆς γῆς, τὴν ἐν σοὶ δεδομένην σοφίαν (sic) -
καὶ ὅτι ἄνθρωπος ἐλεήμων παρὰ Κυρίου εἶ σύ
καὶ σύνεσις ἐδόθη σοι ἐπὶ πάντων πνευμάτων αερίων
τε καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων· ἐπειδὴ πνεῦμα
πάρεστιν ἐν τῇ χώρᾳ τῆς ᾿Αραβίας τοιόνδε· ἐν τῷ
ἑωθινῷ ἄρχεται τις αὔρα ἀνέμου ἕως ὡρῶν τριῶν·
καὶ ἡ πτοὴ αὐτοῦ δεινὴ καὶ χαλεπή· καὶ ἀποκτείνει
ἀνθρώπους καὶ κτήνη· καὶ οὐ δύναται πνοὴ οὐδεμία
ζῆσαι ἐπὶ τῆς γῆς, ἐναντίον τοῦ δαίμονος ἐκείνου.
Δέομαι οὖν ἐπειδὴ ὡς ἄνεμός ἐστι τὸ πνεῦμα σόφισό
τι κατὰ τὴν δεδομένην σοι σοφίαν ὑπὸ Κυρίου τοῦ
Θεοῦ σου· καὶ καταξίωσον ἀποστείλαι δυνάμενον
ἄνθρωπον συλλαβέσθαι αὐτῷ (sic). Καὶ ἰδοὺ ἔσομαι,
βασιλεῦ Σολομῶν, ἐγώ τε καὶ ὁ λαός μου, καὶ ἡ γῆ
μου πᾶσα δουλή σου ἕως θανάτου· καὶ εἰρηνεῖ σε πᾶσα Αῤῥαβία· ἐάνπερ ταύτην τὴν δικαιοσύνην ποιήσεις ἡμῖν·
διὸ δεόμεθά σου μὴ παραβλέψῃς τὴν ἱκεσίαν ἡμῶν, καὶ μὴ ἐξουθενημένην τὴν σὴν ὑποτελεῖ καὶ ὑποτεταγμένην
ἐπαρχίαν ἀποτελέσει· ὅτι του ἱκέται ἐσμὲν, ἐγώ τε καὶ ὁ λαός μου καὶ πᾶσα ἡ γῆ μου· ἐῤῥῶσθαι τὸν ἐμὸν
Κύριον διὰ παντός.
Ego Salomon, cum legissem litteras, et expli- Εγώ δὲ Σολομῶν ἀναγνοὺς τὴν ἐπιστολὴν καὶ
cassem eas dedi populo meo, dicens ei: Post dies
septem, in memoriam revocabis mihi epistolam
banc. Et erat Jerusalem ædificata et templum complebatur. Et erat lapis singularis magnus electus,
quem volebam ponere super caput anguli complementi ejus; et omnes operarii et cuncti dæmones
collaborantes venerunt ad hoc, ut sursum levarent lapidem, exponerent super pinnaculum templi sancti, et non potuerent commovere eum, et
ponere super angulum præparatum; erat quippe
lapis iste magnus valde, et accommodus in angulum
templi. Et post dies septem, recordatus epistola
Adaris regis Arabum, vocavi puerum meum et
dixi: Dispone camelum tuum, et sume tecum utrem; accipe et sigillum hoc, et vade in Arabiam, ad
locum in quo spirat spiritus malus, et apprehandens ulrem, et annulum ante os utris ad fatum spiritus, cum vento distendetur uter, tunc
intelliges adesse spiritum: et confestim alligato
utris ore, signa illud sigillo hoc et impone super
ἀναπτύξας αὐτὴν ἀπέδωκα τῷλα ῷ μου εἰπὼν αὐτῷ·
μετὰ ἑπτὰ ἡμέρας ὑπομνήσεις με περὶ τῆς ἐπιστο
λῆς ταύτης. Καὶ ἦν (ἡ) Ἱερουσαλήμ ᾠκοδομουμέ
νη, καὶ ὁ ναὸς συν πληροῦτο. Καὶ ἦν λίθος ἀκρογωνιαῖος κείμενος μέγας ἐκλεκτός, ὅντινα ἐβουλε
μην θεῖναι εἰς τὴν κεφαλὴν τῆς γωνίας τῆς συμπλη
ρώσεως αὐτοῦ· καὶ πάντες οἱ τεχνῖται, καὶ πάντες
οἱ δαίμονες οἱ συνυπουργοῦντες ἦλθον ἐπὶ τὸ αὐτὸ
ὥστε ἀναγαγεῖν τὸν λίθον καὶ θεῖναι αὐτὸν ἐπὶ τὸ
πτερύγιον τοῦ ναοῦ τοῦ ἱεροῦ, καὶ οὐκ ἴσχυσαν
σαλεῦσαι αὐτὸν, καὶ θεῖναι πρὸς τὴν γωνίαν τὴν
θεματισμένην αὐτῷ· ἦν γὰρ ὁ λίθος ἐκεῖνος πάνω
μέγας, καὶ χρήσιμος εἰς τὴν γωνίαν τοῦ ἱεροῦ. Καὶ
μετὰ τὰς ἑπτὰ ἡμέρας μνησθεὶς τῆς ἐπιστολῆς ᾿Αδά
ρου βασιλέως Αράβων, ἐκάλεσα τὸν παῖδά μου καὶ
εἶπον αὐτῷ. Επίταξον τὴν καμηλόν σου καὶ λάβε
σεαυτὸν ἀσκὸν, λάβε δὲ καὶ τὴν φρη (υ? α? ε?) για
δα ταύτην· καὶ ἄπελθε εἰς τὴν ᾿Αραβίαν ἐπὶ
τὸν τόπον ἐν ᾧ τὸ πονηρὸν πνεῦμα πνέει· καὶ κρατ
τήσας τὸν ἀσκὸν, καὶ τὸ δακτυλίδιον ἔμπροσθεν
Certe non scriptum: σφραγίδα, etsi hoc esse possit.
col. 1353–1354page 21 of 46
PG 122:1353τοῦ στόματος τοῦ ἀσκοῦ κατὰ τὴν πνοὴν τοῦ πνεύ-; ματος, καὶ ἐν τῷ πνευματωθῆναι τὸν ἀσκόν, τότε συνήσεις ὅτι ὁ δαίμων ἐστί· καὶ σπουδῇ περιδήσας τὸ στόμα τοῦ ἀσκοῦ, κατασφράγισον αὐτὸν μετὰ τοῦ δακτυλιδίου, καὶ ἐπίταξον αὐτὸν ἐπὶ τὴν κάμηλον, καὶ κόμισόν μοι ἐνθάδε· καὶ ἐὰν κατὰ τὴν ὁδὸν τάξοι σοι χρυσίον ἢ ἀργύριον ἢ θησαυροὺς ἵνα ἀπο λύσῃς αὐτὸν, βλέπε μὴ πεισθῇς· ἀλλὰ σύνταξαι, ἕνα, ὅρκου ἀπολύσαι· καὶ ἐὰν ἀποδείξῃ σοι τόπους χρυσίου ἢ ἀργυρίου, σημειωσάμενος τοὺς τόπους σφράγισαι τὴν σφραγίδα ταύτην, καὶ ἄπαγέ μοι αὐτ τήν· ἤδη ἀπελθε ὑγιαίνων. Τότε ὁ παῖς τὰ ἐντεταλμένα αὐτῷ ἐποίησε, καὶ ἐπέταξε την κάμηλον, καὶ ἔθηκε τὸν ἀσκὸν καὶ ἐπορεύθη εἰς τὴν ᾿Αραβίαν· καὶ οἱ ἄνθρωποι τοῦ τόπου ἐκείνοῦ ἠπίστουν, εἰ ἄρα δυνήσεται τὸ πονη ρὸν πνεῦμα συλλαβέσθαι. Ὄρθρου δὲ γενομένου, ἀναστὰς ὁ οἰκέτης ἔστη κατενώπιον τοῦ πνεύματος τῆς πνοῆς, καὶ ἔθηκε τὸν ἀσκὸν ἐπὶ τὸ ἔδαφος, καὶ τὸ δακτυλίδιον ἐπὶ τοῦ στόματος τοῦ ἀσκοῦ· καὶ ἔπνευσεν ὁ δαίμων διὰ μέσου τοῦ δακτυλιδίου εἰς τὸ στόμα τοῦ ἀσκοῦ, καὶ εἰσελθὼν ἐπνευμάτωσε τὸν ἀσκόν. Ὁ δὲ, ἄνθρωπος ἐνσταθεὶς εὐθέως, ἔστρινξεν τῇ χειρὶ τὸ στόμα τοῦ ἀσκοῦ ἐν ὀνόματι Κυρίου τοῦ Θεοῦ Σαβαώθ, καὶ ἔμεινεν ἔσω ὁ δαίμων εἰς τὴν ἀσκὸν, καὶ μετὰ τοῦτο ἔμεινεν ὁ παῖς ἐν τῇ χώρᾳ ἐκείνῃ ἡμέρας τρεῖς εἰς ἐπίδειξιν· καὶ οὐκέτι ἔπνευσε τὸ πνεῦμα πλέον τῇ πόλει ἐκείνῃ· καὶ ἔγνωσαν πάντες οἱ "Αραβες ὅτι ἀσφαλῶς συνέκλεισε τὸ πνεῦμα. Τότε ἐπέταξε τὸν ἀσκὸν ὁ παῖς εἰς τὴν κάμηλον· καὶ προέπεμπον τὸν παῖδα οἱ "Αραβες μετὰ τιμῆς πολλῆς καὶ δώρων πολυτίμων, εὐφη μοῦντες καὶ δοξάζοντες τὸν Θεὸν Ἰσραήλ. Ὁ δὲ παῖς εἰσήγαγε τὸν ἀσκὸν, καὶ ἔθηκεν εἰς τὸ μέσον τοῦ ναοῦ. Τῇ δὲ ἐπαύριον ἐλθὼν ἐγὼ βασιλεὺς Σα λομῶν εἰς τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ, ἤμην ἐν λύπῃ πολλῇ περὶ τοῦ λίθου τοῦ ἀκρογωνιαίου· καὶ ἐν τῷ εἰσέρ. χεσθαί μοι εἰς τὸν ναὸν ἀναστὰς ὁ ἀσκὸς ἐπε ριεπάτησεν ἑπτὰ βήματα· ἔπεσε δὲ ἐπὶ στόμα καὶ προσεκύνησε μοι. Καὶ θαυμάσας ἐγὼ ὅτι καὶ μετὰ ἀσκοῦ δύναμιν ἔσχεν ὁ δαίμων, καὶ περιεπάτει, ἐκέλευσα αὐτὸν ἀναστῆναι· καὶ ἀνέστη ὁ ἀσκὸς, καὶ ἔστη τοῖς ποσὶ πεφυσημένος. Καὶ ἐπηρώτησα αὐτὸν λέγων. Εἰπέ μοι, σὺ τίς εἴ; καὶ ἔφη ἔσωθεν τὸ πνεῦμα· Ἐγώ εἰμι ὁ λεγόμενος Εφίππας, ὁ ὢν ἐν τῇ ᾿Αραβίᾳ· καὶ εἶπον αὐτῷ· Τοῦτό σοι ἐστι τὸ ὄνομα; Ὁ δὲ ἔφη· Ναί, ὅπου ἐγὼ βούλομαι, ἐφίπταμαι καὶ ἐμπυρίζω, καὶ θανατῶ. Καὶ εἶπον αὐτῷ· Ποίῳ ἀγγέλῳ καταργῇ σύ; ὁ δὲ εἶπεν· Ὁ μονάρχης Θεὸς ὁ ἔχων ἐξουσίαν κατ᾿ ἐμοῦ, καὶ ἀκούεσθαι· ὁ διὰ Παρ θένου μέλλων γεννᾶσθαι καὶ ὑπὸ Ἰουδαίων σταυρω. θῆναι ἐπὶ ξύλου· ὃν προσκυνοῦσιν ἄγγελοι, ἀρχάγγελοι· ἐκεῖνός με καταργεῖ· καὶ ἀτονεῖ μὲ ἐκ τῆς πολλῆς μου δυνάμεως, τῆς δοθείσης μοι ὑπὸ τοῦ πατρός μου τοῦ διαβόλου. Εἶπον δὲ αὐτῷ· Τί δύνασαι ποιῆσαι; Ὁ δὲ ἔφη· Ἐγὼ δυνατός είμι όρη μεταφέρειν, οἰκίας βασιλέων καταβαλεῖν, δένδρα ἀπέταλα μαραίνω. Καὶ εἶπον αὐτῷ· Δύνασαι ἐπᾶραι τὸν λί θον τοῦτον καὶ θέσθαι αὐτὸν εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς γω νίας ταύτης τῆς οὔσης ἐν τῇ εὐπρεπείᾳ τοῦ ναοῦ; Ο δὲ ἔφη· Οὐ μόνον τοῦτον ἐπᾶραι, βασιλεῦ, ἀλλὰ
spoponderit tibi aurum vel argentum vel thesauros, ut solvas eum, vide ne facias; sed (memineris)
pracepti cum juramento, ut (ne) solvas; et si ostenderit tibi loca auri et argenti, postquam notaveris loca, signa sigillo hoc, et adduc eum mihi;
jam vade in prospera valetudine.
τοῦ στόματος τοῦ ἀσκοῦ κατὰ τὴν πνοὴν τοῦ πνεύ- camelum tuum, et after mihi huc; et si in via
ματος, καὶ ἐν τῷ πνευματωθῆναι τὸν ἀσκόν, τότε
συνήσεις ὅτι ὁ δαίμων ἐστί· καὶ σπουδῇ περιδήσας
τὸ στόμα τοῦ ἀσκοῦ, κατασφράγισον αὐτὸν μετὰ τοῦ
δακτυλιδίου, καὶ ἐπίταξον αὐτὸν ἐπὶ τὴν κάμηλον,
καὶ κόμισόν μοι ἐνθάδε· καὶ ἐὰν κατὰ τὴν ὁδὸν
τάξοι σοι χρυσίον ἢ ἀργύριον ἢ θησαυροὺς ἵνα ἀπολύσῃς αὐτὸν, βλέπε μὴ πεισθῇς· ἀλλὰ σύνταξαι, ἕνα, ὅρκου ἀπολύσαι· καὶ ἐὰν ἀποδείξῃ σοι τόπους
χρυσίου ἢ ἀργυρίου, σημειωσάμενος τοὺς τόπους σφράγισαι τὴν σφραγίδα ταύτην, καὶ ἄπαγέ μοι αὐτ
τήν· ἤδη ἀπελθε ὑγιαίνων.
Τότε ὁ παῖς τὰ ἐντεταλμένα αὐτῷ ἐποίησε, καὶ
ἐπέταξε την κάμηλον, καὶ ἔθηκε τὸν ἀσκὸν καὶ
ἐπορεύθη εἰς τὴν ᾿Αραβίαν· καὶ οἱ ἄνθρωποι τοῦ
τόπου ἐκείνοῦ ἠπίστουν, εἰ ἄρα δυνήσεται τὸ πονηρὸν πνεῦμα συλλαβέσθαι. Ὄρθρου δὲ γενομένου,
ἀναστὰς ὁ οἰκέτης ἔστη κατενώπιον τοῦ πνεύματος
τῆς πνοῆς, καὶ ἔθηκε τὸν ἀσκὸν ἐπὶ τὸ ἔδαφος, καὶ
τὸ δακτυλίδιον ἐπὶ τοῦ στόματος τοῦ ἀσκοῦ· καὶ
ἔπνευσεν ὁ δαίμων διὰ μέσου τοῦ δακτυλιδίου εἰς τὸ
στόμα τοῦ ἀσκοῦ, καὶ εἰσελθὼν ἐπνευμάτωσε τὸν
ἀσκόν. Ὁ δὲ, ἄνθρωπος ἐνσταθεὶς εὐθέως, ἔστρινξεν
τῇ χειρὶ τὸ στόμα τοῦ ἀσκοῦ ἐν ὀνόματι Κυρίου
τοῦ Θεοῦ Σαβαώθ, καὶ ἔμεινεν ἔσω ὁ δαίμων εἰς
τὴν ἀσκὸν, καὶ μετὰ τοῦτο ἔμεινεν ὁ παῖς ἐν τῇ
χώρᾳ ἐκείνῃ ἡμέρας τρεῖς εἰς ἐπίδειξιν· καὶ οὐκέτι
ἔπνευσε τὸ πνεῦμα πλέον τῇ πόλει ἐκείνῃ· καὶ
ἔγνωσαν πάντες οἱ "Αραβες ὅτι ἀσφαλῶς συνέκλεισε
τὸ πνεῦμα. Τότε ἐπέταξε τὸν ἀσκὸν ὁ παῖς εἰς τὴν
κάμηλον· καὶ προέπεμπον τὸν παῖδα οἱ "Αραβες
μετὰ τιμῆς πολλῆς καὶ δώρων πολυτίμων, εὐφημοῦντες καὶ δοξάζοντες τὸν Θεὸν Ἰσραήλ. Ὁ δὲ
παῖς εἰσήγαγε τὸν ἀσκὸν, καὶ ἔθηκεν εἰς τὸ μέσον
τοῦ ναοῦ. Τῇ δὲ ἐπαύριον ἐλθὼν ἐγὼ βασιλεὺς Σαλομῶν εἰς τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ, ἤμην ἐν λύπῃ πολλῇ
περὶ τοῦ λίθου τοῦ ἀκρογωνιαίου· καὶ ἐν τῷ εἰσέρ.
χεσθαί μοι (sic) εἰς τὸν ναὸν ἀναστὰς ὁ ἀσκὸς ἐπεριεπάτησεν (sic) ἑπτὰ βήματα· ἔπεσε δὲ ἐπὶ στόμα
καὶ προσεκύνησε μοι. Καὶ θαυμάσας ἐγὼ ὅτι καὶ
μετὰ ἀσκοῦ δύναμιν ἔσχεν ὁ δαίμων, καὶ περιεπά
τει, ἐκέλευσα αὐτὸν ἀναστῆναι· καὶ ἀνέστη ὁ ἀσκὸς,
καὶ ἔστη τοῖς ποσὶ πεφυσημένος. Καὶ ἐπηρώτησα
αὐτὸν λέγων. Εἰπέ μοι, σὺ τίς εἴ; καὶ ἔφη ἔσωθεν
τὸ πνεῦμα· Ἐγώ εἰμι ὁ λεγόμενος Εφίππας, ὁ ὢν
ἐν τῇ ᾿Αραβίᾳ· καὶ εἶπον αὐτῷ· Τοῦτό σοι ἐστι τὸ
ὄνομα; Ὁ δὲ ἔφη· Ναί, ὅπου ἐγὼ βούλομαι, ἐφίπταμαι
καὶ ἐμπυρίζω, καὶ θανατῶ. Καὶ εἶπον αὐτῷ· Ποίῳ
ἀγγέλῳ καταργῇ σύ; ὁ δὲ εἶπεν· Ὁ μονάρχης Θεὸς
ὁ ἔχων ἐξουσίαν κατ᾿ ἐμοῦ, καὶ ἀκούεσθαι· ὁ διὰ Παρθένου μέλλων γεννᾶσθαι καὶ ὑπὸ Ἰουδαίων σταυρω.
θῆναι ἐπὶ ξύλου· ὃν προσκυνοῦσιν ἄγγελοι, ἀρχάγ
γελοι· ἐκεῖνός με καταργεῖ· καὶ ἀτονεῖ μὲ ἐκ τῆς
πολλῆς μου δυνάμεως, τῆς δοθείσης μοι ὑπὸ τοῦ
πατρός μου τοῦ διαβόλου. Εἶπον δὲ αὐτῷ· Τί δύνασαι
ποιῆσαι; Ὁ δὲ ἔφη· Ἐγὼ δυνατός είμι όρη μεταφέ
ρειν, οἰκίας βασιλέων καταβαλεῖν, δένδρα ἀπέταλα
μαραίνω. Καὶ εἶπον αὐτῷ· Δύνασαι ἐπᾶραι τὸν λί
θον τοῦτον καὶ θέσθαι αὐτὸν εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς γωνίας ταύτης τῆς οὔσης ἐν τῇ εὐπρεπείᾳ τοῦ ναοῦ;
Ο δὲ ἔφη· Οὐ μόνον τοῦτον ἐπᾶραι, βασιλεῦ, ἀλλὰ
PATROL. GR. CXXII.
Tunc puer imperata sibi fecit; paravit camelum, imposuit utrem, et abiit in Arabiam. Et viri
loci illius non credebant quod posset spiritum malum apprehendere; mane autem facto, surgens puer
stetit ante flatum venti, et posuit utrem super
pavimentum, et annulum ad os utris; et flavit
demon per medium annuli, in os utris, et ingrediens vento distendit utrem. Vir autem surgens
cito, strinxit manu os utris, in nomine Dei
Sabaoth, et mansit intus dæmon, et postea mansit puer in regione hac dies tres, ad probationem facti, nec flavit amplius spiritus in civitate
hac, et cognoverunt Arabes omnes quia certe
conclusit spiritum. Tunc utrem imposuit puer in
camelum, et Arabes dimiserunt eum cum honore
multo et donis pretiosis, laudantes et glorificantes Deum Israel. Puer autem attulit utrem, et statuit in medio templi; et postridie veniens ego rex
Salomon in templum Dei, replebar tristitia magna,
lapidis angularis causa; et ingrediente me in
templum surgens uter ambulavit gradus septem: procidit autem in os, et veneratus est
me. Et admirans ego, quod et in utre potestatem haberet demon, et ambularet, jussi eum
stare: et surrexit uter, et stetit pedibus distentus;
et interrogavi eum dicens: Indica mihi tu quis sis.
Et ait ab intus spiritus: Ego sum dæmon dictus
Ephippas, stans in Arabia. Et dixi ei: Hoc est
nomen tuum? Et ait: Etiam; quo mihi voluntas
est advolo, et ascendo, et neco. Et dixi ei:
quo angelo impotens efficeris? Et ait: Rex, Deus
habet potestatem in me, ut audiam eum, qui
nasciturus est ex Virgine, et a Judæis crucifigendus in ligno, quem venerantur angeli, archangeli; ille meas vires frangit, et orbat me magna
potestate mihi concessa a patre meo diabolo.
Dixi ei: Quid potes facere? Qui ait: Potens
sum et montes portare, regum domos evellere:
arbores foliis nudos marcescere facio. Et dixi ei:
Potesne tollere lapidem hunc, et ponere in caput
anguli ad decorem templi? Non solum hunc
tollere, rex, inquit, valeo, sed et cum dæmone
qui est super mare Rubrum afferam columnam
ætherocæruleam et ponam eama ubi vis in
Jerusalem. Hæc dicens, coegi eum, et quasi
inflatus uter factus est, et supposui lapidi, et
præcinxit se, et levavit in altum utrem; et conscendit uter scalas ferens lapidem, et statuit
eum in summitate aditus templi. Ego autem Salo43
col. 1355–1356page 22 of 46
PG 122:1355καὶ σὺν τῷ δαίμονι τῷ ἐπὶ τῆς Ἐρυθρᾶς θαλάσσης «ἀναγάγω τὸν κίονα τὸν (τὴν) ἀεριστὴν, καὶ στήσου αὐτὸν ὅπου βούλει ἐν Ιερουσαλήμ. Ταῦτα εἰπὼν ;» ἠνάγκασα αὐτὸν, καὶ ὡσεὶ ἐκφυσηθεὶς ὁ ἀσκὸς ἐγέ νετο, καὶ ὑποδέδεκα τῷ λίθῳ, καὶ διέζωσεν ἑαυτὸν, καὶ ἐπῆρεν ἐπάνω τόν ἀσκόν. Καὶ ἀνῆλθεν ὁ ἀσκὸς τὰς κλίμακας βαστάζων τὸν λίθον, καὶ ἔθετο αὐτὸν εἰς τὴν ἄκραν τῆς εἰσόδου τοῦ ναοῦ. Ἐγὼ δὲ Σολο μῶν, ἰδὼν τὸν λίθον ἐπηρμένον καὶ τεθεμελιωμένον, εἶπον· ᾿Αληθῶς ἐπληρώθη ἡ Γραφὴ ἡ λέγουσα λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες, οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας· ὅτι τοῦτο οὐκ ἔστιν ἐμὸν δοῦ ναι ἀλλὰ τοῦ Θεοῦ· τὸ κατισχῦσαι τὸν δαίμονα ἐπᾶσαι τὸν λίθον τηλικοῦτον, καὶ ἀποθέσθαι αὐτὸν εἰς τήν πον ὃν ἐβουλόμην. Καὶ ἤγαγεν Έφιππᾶς τὸν δαί μονα τὸν ἐν τῇ Ἐρυθρᾷ θαλάσσῃ μετὰ τοῦ κίονος καὶ λαβόντες ἀμφότεροι τὸν κίονα ὑψώθησαν ἀπὸ τῆς γῆς. Ἐγὼ δὲ, κατασοφισάμενος ὅτι τὰ δύο πνεύματα ταῦτα ἠδύναντο τὴν οἰκουμένην ὅλην σαλεῦσαι ἐν στιγμῇ χρόνου περιεσφράγισα ἔνθεν καὶ ἔνθεν τῷ δακτυλίῳ, καὶ εἶπον· Φυλάσσου, καί ἔμειναν τὰ πνεύματα βαστάζοντα μέχρι τῆς σήμερον εἰς ἀπόδειξιν τῆς δεδομένης μοι σοφίας. Καὶ ἦν κρεμάμενος ὁ κίων ὑπὲρ μέγεθος διὰ τοῦ ἀέρος, ὑπὸ τῶν πνευμάτων βασταζόμενος· καὶ οὕτως κάτωθεν τὰ πνεύματα ἐφαίνοντο ὥσπερ αήρ βαστάζοντα· καὶ ἐν τῷ ἀτενίζειν τις, ὁ κίων ὑπόλοξος βασταζόμενος ὑπὸ τῶν πνευμάτων, καὶ ἔστιν ἕως τῆς σήμερον. Καὶ ἐγὼ Σολομῶν ἐπηρώτησα τὸ πνεῦμα τὸ ἔτε ρον, τὸ ἀνελθὸν μετὰ τοῦ κίονος ἀπὸ τοῦ βυθοῦ τῆς θαλάσσης τῆς Ἐρυθρᾶς. Καὶ εἶπον αὐτῷ· Σὺ τίς εἰς καὶ τί καλεῖσαι; καὶ τί σου ἡ ἐργασία; ὅτι πολλέ ἀκούω περὶ σοῦ. Ὁ δὲ δαίμων ἔφη. Εγώ, βασιλεύ Σολομῶν, καλοῦμαι ᾿Αβεζεθιβόδ· ἀπόγονός εἰμ: ἀρχαγγέλου, ποτὲ μὲν καθεζομένου μου ἐν τῷ πρώτῳ οὐρανῷ· οὗ τὸ ὄνομα ᾿Αμελούς· Ἐγὼ οὖν εἶμι πνεῦμα χαλεπὸν, καὶ πτερωτὸν καὶ μονόπτερον, ἐπίβουλον πάσης πνοῆς ὑπὸ τῶν οὐρανῶν· ἐγὼ παρήμην νίκα Μωσῆς εἰσήρχετο εἰς Φαραώ βασιλέως Αἰγύπτου σκέτ ρύνων αὐτοῦ τὴν καρδίαν· ἐγώ εἰμι ὃν ἐπικαλοῦντο Ἰανῆς καὶ Ἰαμβῆς οἰκουχώμενοι τῷ Μωϋσῇ ἐν Αἰγύπτῳ· Ἐγὼ εἰμὶ ὁ ἀντιπαλαίων τῷ Μωϋσῇ ἐν τοῖς πέρασι τοῖς σημείοις. Εἶπον οὖν αὐτῷ· Πῶς οὖν εὑρέθης ἐν τῇ Ἐρυθρᾷ θαλάσση; Ὁ δὲ ἔφη· Ἐν τῇ ἐξόδῳ τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ἐγὼ ἐσκλήρυνα τὴν καρδίαν Φαραώ· καὶ ἀνεπτέρωσα αὐτοῦ τὴν καρδίαν, καὶ τῶν θεραπόντων αὐτοῦ· καὶ ἐποίησα αὐτοὺς ἵνα καταδιώξωσιν ὀπίσω τῶν υἱῶν Ἰσραήλ· καὶ συντ κολούθησε Φαραὼ καὶ πάντες οἱ Αἰγύπτιοι. Τότε ἐγὼ παρήμην ἐκεῖ· καὶ συνηκολουθήσαμεν. Καὶ ανήλθομεν ἅπαντες ἐν τῇ Ἐρυθρά θαλάσσῃ. Καὶ ἐγένετο, ηνίκα διεπέρασαν οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ, ἐπαναστραφέν τὸ ὕδωρ ἐκάλυψε πᾶσαν τὴν παρεμβολὴν τῶν Αἰγυπτίων, καὶ πᾶσαν τὴν δύναμιν αὐτῶν εὑρέθην οὖν ἐγὼ ἐκεῖ καὶ ἐκάλυψέ με τὸ ὕδωρ καὶ ἔμεινα ἐν τῇ θαλάσσῃ τηρούμενος ὑποκάτω του κίονος τούτου. Ὡς δὲ ἦλθεν Ἐφιππᾶς, πεμφθείς παρὰ σοῦ ἐν ἀγγείῳ ἀσκοῦ ἐγκλεισθείς, καὶ ἀνοί βασέ με πρὸς σέ. Κἀγὼ οὖν Σολομῶν ἀκούσας ταῦτα ἐδόξασα τὸν Θεὸν, καὶ ὥρκισα τοὺς δαίμονας, ὥστε μὴ παρακοῦσαί μου, ἀλλὰ μεῖναι βαστάζοντας τὴν κίονα· καὶ ὤμοταν ἀμφότεροι λέγοντες· Ζῇ Κα ριος ὁ Θεός σου, οὐ μὴ ἀποθώμεθα τον στόλον τοῦτον ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος· ᾗ δ᾿ ἂν
APP. AD MICH. PSELLUM.
mon, videns lapidem sublatum et locatum, dixi: καὶ σὺν τῷ δαίμονι τῷ ἐπὶ τῆς Ἐρυθρᾶς θαλάσσης
Vere impleta est Scriptura dicens: «Lapidem ἀναγάγω τὸν κίονα τὸν (τὴν) ἀεριστὴν, καὶ στήσου
quem reprobaverunt ædificantes, hic factus est in αὐτὸν ὅπου βούλει ἐν Ιερουσαλήμ. Ταῦτα εἰπὼν
caput anguli;» quia hoc non est meum dare, sed ἠνάγκασα αὐτὸν, καὶ ὡσεὶ ἐκφυσηθεὶς ὁ ἀσκὸς ἐγέ
Dei, ut possit dæmon lapidem tollere talem, et νετο, καὶ ὑποδέδεκα τῷ λίθῳ, καὶ διέζωσεν ἑαυτὸν,
statuere in loco quem volebam. Et adduxit Ephip- καὶ ἐπῆρεν ἐπάνω τόν ἀσκόν. Καὶ ἀνῆλθεν ὁ ἀσκὸς
pas dæmonem qui erat in mari Rubro, cum co- τὰς κλίμακας βαστάζων τὸν λίθον, καὶ ἔθετο αὐτὸν
lumna, et accipientes ambo columnam, levave- εἰς τὴν ἄκραν τῆς εἰσόδου τοῦ ναοῦ. Ἐγὼ δὲ Σολο
runt a terra. Ego autem recte cogitans quia duo μῶν, ἰδὼν τὸν λίθον ἐπηρμένον καὶ τεθεμελιωμένον,
hi spiritus valerent terram omnem concutere, in εἶπον· ᾿Αληθῶς ἐπληρώθη ἡ Γραφὴ ἡ λέγουσα λίθον
puncto temporis, signavi hinc et hinc annulo,et dixi: ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες, οὗτος ἐγενήθη
Satis est; et manserunt spiritus portantes usque in εἰς κεφαλὴν γωνίας· ὅτι τοῦτο οὐκ ἔστιν ἐμὸν δοῦ
hodiernam diem, ad ostensionem inditæ mihi sa- ναι ἀλλὰ τοῦ Θεοῦ· τὸ κατισχῦσαι τὸν δαίμονα ἐπᾶσαι
pientiæ; et erat suspensa columna super altitudi- τὸν λίθον τηλικοῦτον, καὶ ἀποθέσθαι αὐτὸν εἰς τήν
nem, per aera, a spiritibus portata, et sic deorsum πον ὃν ἐβουλόμην. Καὶ ἤγαγεν Έφιππᾶς τὸν δαίspiritus videbantur quasi aerem portantes; et at- μονα τὸν ἐν τῇ Ἐρυθρᾷ θαλάσσῃ μετὰ τοῦ κίονος·
tendenti cuilibet, columna inclinata vecta a spiri- καὶ λαβόντες ἀμφότεροι τὸν κίονα ὑψώθησαν ἀπὸ
tibus videtur et est usque in hodiernam diem. τῆς γῆς. Ἐγὼ δὲ, κατασοφισάμενος ὅτι τὰ δύο
πνεύματα ταῦτα ἠδύναντο τὴν οἰκουμένην ὅλην σαλεῦσαι ἐν στιγμῇ χρόνου περιεσφράγισα ἔνθεν καὶ ἔνθεν τῷ
δακτυλίῳ, καὶ εἶπον· Φυλάσσου, καί ἔμειναν τὰ πνεύματα βαστάζοντα μέχρι τῆς σήμερον εἰς ἀπόδειξιν τῆς
δεδομένης μοι σοφίας. Καὶ ἦν κρεμάμενος ὁ κίων ὑπὲρ μέγεθος διὰ τοῦ ἀέρος, ὑπὸ τῶν πνευμάτων
βασταζόμενος· καὶ οὕτως κάτωθεν τὰ πνεύματα ἐφαίνοντο ὥσπερ αήρ βαστάζοντα· καὶ ἐν τῷ ἀτενίζειν τις, ὁ
κίων ὑπόλοξος βασταζόμενος ὑπὸ τῶν πνευμάτων, καὶ ἔστιν ἕως τῆς σήμερον.
Et ego Salomon interrogavi spiritum alterum
qui cum columna venerat ex abysso maris Rubri:
et dixi ei: Tu quis es? et quod nomen tuum, et
quæ tua operatio? quia multa audio de te. Dæmon
autem ait: Ego, rex Salomon, vocor Abezetbibod;
ortus sum ex archangelo (qui olim sedi in primo
cœlo), cujus nomen Amelouth; ego igitur sum spiritus molestus, alatus, unicam alam habens, imperans omni vento sub calo: aderam quando Moyses
intravit ad Pharaonem regem Ægypti, indurans
cor ejus; ego sum quem invocabant Janis et Jambris
qui restiterunt Moysi in Ægypto; ego sum, qui
adversatus sum Moysi in extremis per signa. Dixi
ergo ei: Quomodo igitur inventus es in mari Rubro? Et ait: In exitu filiorum Israel, ego induravi.
cor Pharaonis, et excitavi cur ejus, et ministrorum ejus, et feci ut persequerentur filios Israel; et
simul venerunt Pharao et Ægyptii omnes; tunc
aderam ibi, et simul venimus; et ingressi sumus
omnes in mari Rubro. Et factum est, postquam
transierunt filii Israel, reversa est aqua, et operuit
omnern exercitum Ægyptiorum, et universam potestatem eorum. Inventus sum ego hic et operuit
me uuda, et mansi in mari, præcipitatus sub columna hac. Cum autem venit Ephippas missus a te
in sacculo utris inclusus, eduxit me post se. Ego
igitur Salomon hæc audiens, glorificavi Deum, et
adjuravi damones ut mandata mea non præterirent, sed manerent portantes columnam; et juraverunt ambo dicentes: Vivit Dominus Deus tuus,
non deponemus hanc columnam usque ad consummationen sæculi; si autem cadat olim lapis iste,
tunc erit consummatio sæculi. Et ego Salomon glorificavi Deum, et ornavi templum Domini cum
omni decentia, et sedebam felix in regno meo, et
erat pax in diebus meis. Et accepi uxores ex
Καὶ ἐγὼ Σολομῶν ἐπηρώτησα τὸ πνεῦμα τὸ ἔτε
ρον, τὸ ἀνελθὸν μετὰ τοῦ κίονος ἀπὸ τοῦ βυθοῦ τῆς
θαλάσσης τῆς Ἐρυθρᾶς. Καὶ εἶπον αὐτῷ· Σὺ τίς εἰς
καὶ τί καλεῖσαι; καὶ τί σου ἡ ἐργασία; ὅτι πολλέ
ἀκούω περὶ σοῦ. Ὁ δὲ δαίμων ἔφη. Εγώ, βασιλεύ
Σολομῶν, καλοῦμαι ᾿Αβεζεθιβόδ· ἀπόγονός εἰμ: ἀρ
χαγγέλου, ποτὲ μὲν καθεζομένου μου ἐν τῷ πρώτῳ
οὐρανῷ· οὗ τὸ ὄνομα ᾿Αμελούς· Ἐγὼ οὖν εἶμι πνεῦμα
χαλεπὸν, καὶ πτερωτὸν καὶ μονόπτερον, ἐπίβουλον
πάσης πνοῆς ὑπὸ τῶν οὐρανῶν· ἐγὼ παρήμην νίκα
Μωσῆς εἰσήρχετο εἰς Φαραώ βασιλέως Αἰγύπτου σκέτ
ρύνων αὐτοῦ τὴν καρδίαν· ἐγώ εἰμι ὃν ἐπικαλοῦντο
Ἰανῆς καὶ Ἰαμβῆς οἰκουχώμενοι τῷ Μωϋσῇ ἐν
Αἰγύπτῳ· Ἐγὼ εἰμὶ ὁ ἀντιπαλαίων τῷ Μωϋσῇ ἐν
τοῖς πέρασι τοῖς σημείοις. Εἶπον οὖν αὐτῷ· Πῶς οὖν
εὑρέθης ἐν τῇ Ἐρυθρᾷ θαλάσση; Ὁ δὲ ἔφη· Ἐν τῇ
ἐξόδῳ τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ἐγὼ ἐσκλήρυνα τὴν καρδίαν
Φαραώ· καὶ ἀνεπτέρωσα αὐτοῦ τὴν καρδίαν, καὶ
τῶν θεραπόντων αὐτοῦ· καὶ ἐποίησα αὐτοὺς ἵνα
καταδιώξωσιν ὀπίσω τῶν υἱῶν Ἰσραήλ· καὶ συντ
κολούθησε Φαραὼ καὶ πάντες οἱ Αἰγύπτιοι. Τότε
ἐγὼ παρήμην ἐκεῖ· καὶ συνηκολουθήσαμεν. Καὶ
ανήλθομεν ἅπαντες ἐν τῇ Ἐρυθρά θαλάσσῃ. Καὶ
ἐγένετο, ηνίκα διεπέρασαν οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ, ἐπαναστραφὲν τὸ ὕδωρ ἐκάλυψε πᾶσαν τὴν παρεμβολὴν
τῶν Αἰγυπτίων, καὶ πᾶσαν τὴν δύναμιν αὐτῶν·
εὑρέθην οὖν ἐγὼ ἐκεῖ καὶ ἐκάλυψέ με τὸ ὕδωρ καὶ
ἔμεινα ἐν τῇ θαλάσσῃ τηρούμενος ὑποκάτω του
κίονος τούτου. Ὡς δὲ ἦλθεν Ἐφιππᾶς, πεμφθείς
παρὰ σοῦ ἐν ἀγγείῳ ἀσκοῦ ἐγκλεισθείς, καὶ ἀνοί
βασέ με πρὸς σέ. Κἀγὼ οὖν Σολομῶν ἀκούσας ταῦτα
ἐδόξασα τὸν Θεὸν, καὶ ὥρκισα τοὺς δαίμονας, ὥστε
μὴ παρακοῦσαί μου, ἀλλὰ μεῖναι βαστάζοντας
τὴν κίονα· καὶ ὤμοταν ἀμφότεροι λέγοντες· Ζῇ Κα
ριος
ὁ Θεός σου, οὐ μὴ ἀποθώμεθα (sic) τον στόλον
τοῦτον ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος· ᾗ δ᾿ ἂν
col. 1357–1358page 23 of 46
PG 122:1357ἡμέρᾳ πέσῃ ὁ λίθος οὗτος, τότε ἔσται ἡ συντέλεια τοῦ αἰῶνος. Κἀγὼ Σολομῶν ἐδόξασα τὸν Θεὸν, καὶ ἐκόσμησα τὸν ναὸν τοῦ Κυρίου πάσῃ εὐπρεπείᾳ· καὶ ἤμην εὐθυμῶν ἐν τῇ βασιλείᾳ μου· καὶ εἰρήνη ἐν ταῖς ἡμέραις μου. Καὶ ἔλαβον γυναῖκας ἐμαυτοῦ ἀπὸ πάσης χώρας, ὧν οὐκ ἦν ἀριθμὸς, καὶ ἐπορεύθην πρὸς τὸν Ἱεβουσσαῖον, καὶ ἰδῶν ἐκεῖ θυγατέρα ἀνθρώπου Ιεβουσσαίαν, ἠγάπησα αὐτὴν σφόδρα, καὶ ἡβουλόμην δέξασθαι αὐτὴν μετὰ ταῖς γυναιξί μου εἰς γυναῖκα. Καὶ εἶπον πρὸς τοὺς ἱερεῖς αὐτ τῶν· Δότε μοι την Σουμανίτιν ταύτην εἰς γυα ναῖκα, Καὶ εἶπον πρός με οἱ ἱερεῖς τοῦ Μολόχ. Ἐὰν ἀγαπᾷς τὴν παρθένον, εἴσελθε καὶ προσκύνησον τοὺς θεοὺς ἡμῶν, τῷ μεγάλῳ θεῷ Ραφάν, καὶ τῷ και λουμένῳ Θεῷ Μολίχ. Ἐγὼ οὖν φοβηθεὶς τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ, οὐκ ἠκολούθησα προσκυνῆσαι· καὶ εἶπον αὐτοῖς ἐγώ· Οὐ προσκυνῶ θεῷ ἀλλοτρίῳ τίς αΰτη) ἡ ὑπόθεσις, ὅτι τοσοῦτόν με ἀναγκάζετε ποιῆσαι. Οἱ δὲ εἶπον ωθείς: Ὁ Θεός) τῶν πατέρων ἡμῶν. Ἐμοῦ δὲ πυθομένου ὅτι οὐδαμῶς προσκυνήσω θεοῖς ἀλλοτρίοις, καὶ παρήγγειλαν τὴν παρθένον τοῦ μὴ κοιμηθῆναί μοι ἐὰν μὴ παθῶ θῦσαι τοῖς θεοῖς. Κἀγὼ οὖν ὁ δόλιος κινουμένου μου ἔρως παρ' αὐτῇ ἔφερέ μοι πέντε ἀκρίδας λέγων Λάβε ταύτας τὰς ἀκρίδας καὶ σύντριψον αὐτ τὰς ἐπ' ὀνόματος τοῦ θεοῦ Μολόχ, καὶ νῦν κοιμη θέσομαι μετὰ σοῦ· ὅπερ καὶ ἐτέλεσα· καὶ εὐθὺς ἀπέστη τὸ πνεῦμα τοῦ Θεοῦ ἀπ᾿ ἐμοῦ· καὶ ἐγενόμην ἀσθενῆς ὡσεὶ λῆρος τοῖς ῥήμασί μου· ἐξ οὗ καὶ ἤνεγκάσθη παρ' αὐτῆς κτίσαι ναὸν τῶν εἰδώλων· τῷ Βαλλ, καὶ τῷ Ραφὰ, καὶ τὸ Μολόχ, καὶ τοῖς λοιποῖς εἰδώλοις· κἀγὼ οὖν ὁ δύστηνος ἐποίησα τὴν συμβουλὴν αὐτῆς, καὶ τελείως ἀπέστη ἡ δόξα τοῦ Θεοῦ ἀπ' ἐμοῦ καὶ ἑσκοστίσθη τὸ πνεῦμά μου· καὶ ἐγενόμην γέλως τοῖς εἰδώλοις καὶ δαίμοσι· διὰ τοῦτο ἀπέγραψα ταύτην ὁμοῦ τὴν διαθήκην, ἵνα οἱ λαχόντες εὔχησθε καὶ προσέχητε τοῖς ἐσχάτοις, καὶ μὴ τοῖς πρώτοις, ἵνα τελείως εὕρωσι χάριν εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν. ἡ ὑπο θεσις. Σύνοψις ἱστοριῶν συγγραφεῖσα παρὰ ᾿Ιωάννου κουρο. παλάτου καὶ μεγάλου δρουγγαρίου τῆς βίγλας, του Σκυλίτζη. Τὴν ἐπιτομὴν τῆς ἱστορίας ἄριστα μετὰ τοὺς παλαιοὺς ἐπραγματεύσατο πρῶτον μὲν ὁ μοναχὸς Γεώργιος καὶ Σύγγελλος χρηματίσας Ταρασίου τοῦ ἀγιωτάτου πατριάρχου· μετ' ἐκεῖνον δὲ ὁ ὁμολογη τῆς Θεοφάνης καὶ τοῦ ᾿Αγροῦ ἡγούμενος, ἐπιστατικώτερον τὰς ἱστορικὰς ἐπιδραμόντες βίβλους καὶ συνοψίσαντες λόγῳ μὲν ἀφελεῖ καὶ ἀπεριέργῳ, μονον
ADDENDA AD CEDRENUM.
ad Jebusæum, et videns ibi filiam hominis Jebusæi,
amavi eam valde, et volebam accipero eam inter
conjuges meas in uxorem. Et dixi ad sacerdotes
eorum: Date mihi Soumanitem (Sunamitem) hanc
in uxorem. Et dixerunt ad me sacerdotes Moloch:
Si diligis virginem, intra, et venerare deos nostros,
magnum deum Raphan, et vocatum deum Moloch.
Ego vero timens gloriam Dei, non acquievi ut
venerarer; et dixi eis: Non servio deo alieno.
Quid est hoc inane simulacrum quod sic me ad
adorandum cogitis? Qui dixerunt: Deus patrum
nostrorum. Mihi autem affirmanti quia nullo modo
adorarem deos alienos renuntiarunt virginem
nunquam mecum dormituram, nisi libens diis immolarem. Et cum eam deperirem, attulit mihi callidus amor quinque locustas dicens ipsius nomine:
Sume has locustas, et contere eas in nomine dei
Moloch, et tunc dormiam tecum; quod et feci. Et
statim exivit a me spiritus Dei. Et factus sum infirmus, et quasi stultus in verbis meis; exinde coactus
sum ab ea ad ædificandum templum idolis, Baali
et Rapha et Moloch, et cæteris; et ego miser feci
voluntatem ejus, et tandem recessit gloria Dei
a me; et obscuratus est spiritus meus; et factus
sum proverbium idolis et dæmonibus: ideo scripsi
hoc testamentum meum, ut quibus obtigerit, oretis, et attendatis ultimis et non prioribus, et tandem gratiam inveniatis in sæcula. Amen.
ἡμέρᾳ πέσῃ ὁ λίθος οὗτος, τότε ἔσται ἡ συντέλεια omni regione, quarum non erat numerus; et abil
τοῦ αἰῶνος. Κἀγὼ Σολομῶν ἐδόξασα τὸν Θεὸν, καὶ
ἐκόσμησα τὸν ναὸν τοῦ Κυρίου πάσῃ εὐπρεπείᾳ· καὶ
ἤμην εὐθυμῶν ἐν τῇ βασιλείᾳ μου· καὶ εἰρήνη ἐν
ταῖς ἡμέραις μου. Καὶ ἔλαβον γυναῖκας ἐμαυτοῦ
ἀπὸ πάσης χώρας, ὧν οὐκ ἦν ἀριθμὸς, καὶ ἐπορεύθην
πρὸς τὸν Ἱεβουσσαῖον, καὶ ἰδῶν ἐκεῖ θυγατέρα
ἀνθρώπου Ιεβουσσαίαν, ἠγάπησα αὐτὴν σφόδρα,
καὶ ἡβουλόμην δέξασθαι αὐτὴν μετὰ ταῖς γυναιξί
μου (sic) εἰς γυναῖκα. Καὶ εἶπον πρὸς τοὺς ἱερεῖς αὐτ
τῶν· Δότε μοι την Σουμανίτιν ταύτην εἰς γυα
ναῖκα, Καὶ εἶπον πρός με οἱ ἱερεῖς τοῦ Μολόχ. Ἐὰν
ἀγαπᾷς τὴν παρθένον, εἴσελθε καὶ προσκύνησον τοὺς
θεοὺς ἡμῶν, τῷ μεγάλῳ θεῷ Ραφάν, καὶ τῷ και
λουμένῳ Θεῷ Μολίχ. Ἐγὼ οὖν φοβηθεὶς τὴν δόξαν
τοῦ Θεοῦ, οὐκ ἠκολούθησα προσκυνῆσαι· καὶ εἶπον
αὐτοῖς ἐγώ· Οὐ προσκυνῶ θεῷ ἀλλοτρίῳ (ad marg. τίς
αΰτη) ἡ ὑπόθεσις, ὅτι τοσοῦτόν με ἀναγκάζετε
ποιῆσαι. Οἱ δὲ εἶπον ωθείς (sic) (Forte: Ὁ Θεός)
Ol dè
τῶν πατέρων ἡμῶν. Ἐμοῦ δὲ πυθομένου ὅτι οὐδαμῶς
προσκυνήσω θεοῖς ἀλλοτρίοις, καὶ παρήγγειλαν
τὴν παρθένον τοῦ μὴ κοιμηθῆναί μοι ἐὰν μὴ παθῶ
θῦσαι τοῖς θεοῖς. Κἀγὼ οὖν ὁ δόλιος κινουμένου μου
ἔρως παρ' αὐτῇ ἔφερέ μοι πέντε ἀκρίδας λέγων·
Λάβε ταύτας τὰς ἀκρίδας καὶ σύντριψον αὐτ
τὰς ἐπ' ὀνόματος τοῦ θεοῦ Μολόχ, καὶ νῦν κοιμη
θέσομαι μετὰ σοῦ· ὅπερ καὶ ἐτέλεσα· καὶ εὐθὺς
ἀπέστη τὸ πνεῦμα τοῦ Θεοῦ ἀπ᾿ ἐμοῦ· καὶ ἐγενόμην ἀσθενῆς ὡσεὶ λῆρος τοῖς ῥήμασί μου· ἐξ οὗ καὶ
ἤνεγκάσθη (sic) παρ' αὐτῆς κτίσαι ναὸν τῶν εἰδώλων· τῷ Βαλλ, καὶ τῷ Ραφὰ, καὶ τὸ Μολόχ, καὶ τοῖς λοιποῖς
εἰδώλοις· κἀγὼ οὖν ὁ δύστηνος ἐποίησα τὴν συμβουλὴν αὐτῆς, καὶ τελείως ἀπέστη ἡ δόξα τοῦ Θεοῦ ἀπ' ἐμοῦ·
καὶ ἑσκοστίσθη τὸ πνεῦμά μου· καὶ ἐγενόμην γέλως τοῖς εἰδώλοις καὶ δαίμοσι· διὰ τοῦτο ἀπέγραψα ταύτην ὁμοῦ
τὴν διαθήκην, ἵνα οἱ λαχόντες εὔχησθε καὶ προσέχητε τοῖς ἐσχάτοις, καὶ μὴ τοῖς πρώτοις, ἵνα τελείως εὕρωσι
χάριν εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν.
Nomen puellæ.
In textu spatium vacum ante ἡ ὑποθεσις.
Hic iterum vacuum spatium.
Cultus locustarum, apud discipulos Joannis
Baptista.
ADDENDA AD CEDRENUM.
TOM. I OPERUM CEDRENI.
In codice Coisliniano 136 Historia Joannis Scylitzæ præmittitur Præfatio ea louge prolixior quæ
præit Georgii Cedreni Historiæ, et non pauca de Scriptoribus historiæ Byzantinæ nova ac notatu
digna continet. Eam visum est hic describere.
Σύνοψις ἱστοριῶν συγγραφεῖσα παρὰ ᾿Ιωάννου κουρο.
παλάτου καὶ μεγάλου δρουγγαρίου τῆς βίγλας, του
Σκυλίτζη.
Τὴν ἐπιτομὴν τῆς ἱστορίας ἄριστα μετὰ τοὺς
παλαιοὺς ἐπραγματεύσατο πρῶτον μὲν ὁ μοναχὸς
Γεώργιος καὶ Σύγγελλος χρηματίσας Ταρασίου τοῦ
ἀγιωτάτου πατριάρχου· μετ' ἐκεῖνον δὲ ὁ ὁμολογη
τῆς Θεοφάνης καὶ τοῦ ᾿Αγροῦ ἡγούμενος, ἐπιστατικώτερον τὰς ἱστορικὰς ἐπιδραμόντες βίβλους καὶ
συνοψίσαντες λόγῳ μὲν ἀφελεῖ καὶ ἀπεριέργῳ, μονονSynopsis Historiarum scripta a Joanne Scylitze
Curopalata, et magno drungario vigiliæ.
Historiæ compendium optime post veteres concinnavit primo quidem Georgius monachus, qui
syncellus fuit Tarasii sanctissimi patriarchæ; post
illum autem Theophanes confessor hegumenus
Agri, qui ambo peritus historicos libros percurrerunt et in compendium redegerunt, sermone quidem simplici nec affectato, sed ipsi pene rerum
Addenda
col. 1359–1360page 24 of 46
PG 122:1359(Ι. Μαξέντιον οὐχὶ δὲ τῆς οὐσίας αὐτῆς ἐφαπτομένῳ τῶν πο πραγμένων. Αλλ' ὁ μὲν Γεώργιος, ἀπό καταβολής ἀρξάμενος κόσμου, ἐς τοὺς τυράννους κατέληξε, Μαξιμιανόν φημι καὶ τὸν τούτου υἱὸν Μαξιμίνο (Ι. Μαξέντιον· ὁ δὲ Θεοφάνης, τὸ ἐκείνου τέλος ο! κείαν ἀρχὴν ποιησάμενος, καὶ τὴν ἐπίλοιπον συντεμὼν χρονογραφίαν καὶ εἰς τὴν τελευτὴν τοῦ βασι λέως Νικηφόρου τοῦ ἀπὸ γενικῶν καταντήσας, ἔστι τοῦ δρόμου. Μετὰ δὲ τοῦτον οὐδεὶς ἄλλος ἐπέδωκεν ἑαυτὸν τῷ τοιούτῳ σπουδάσματι. Επεχείρησαν μὲν γάρ τινες, οἷον ὁ Σικελιώτης διδάσκαλος καὶ ὁ καθ᾿ ἡμᾶς ὕπατος τῶν φιλοσόφων καὶ ὑπέρτιμος ὁ Ψελλὸς, καὶ πρὸς τούτοις ἕτεροι· ἀλλὰ πάρεργον ἀψάμενοι τοῦ ἔργου, τῆς τε ἀκριβείας ἐπιπεπτώκαι τὰ πλεῖστα τῶν καιριωτέρων παρέντες, καὶ ἀνόνητοι τοῖς μετ᾿ αὐτοὺς γεγόνασιν, ἀπαρίθμησιν μόνην ποιησάμενοι τῶν βασιλέων, καὶ διδάξαντες τίς μετά τίνα τῶν σκήπτρων γέγονεν ἐγκρατὴς, καὶ πλεῖον οὐδέν. ᾿Αλλὰ καὶ ταύτας οὐκ ἐστοχασμένως συγγραψάμενοι, ἔβλαψαν τοὺς ἐντυγχάνοντας, οὐκ ὠφέλησαν. Ο γὰρ Δαφνοπάτης Θεόδωρος, Νικήτας ὁ Παφλαγὼν, Ἰωσὴφ Γενέσιος καὶ Μανουήλ οι Βυζάντιοι, Νικηφόρος ὁ διάκονος ὁ Φρύξ, ὁ ᾿Ασινὸς Λέων, Θεόδωρος ὁ τῆς Σίδης γενόμενος πρόεδρος και 4 τούτου ἀνεψιὸς καὶ ὁμώνυμος ὁ τῆς ἐν Σεβαστείς καθηγησάμενος Ἐκκλησίας, καὶ ἐπὶ τούτῳ Δημήτ τριος ὁ τῆς Κυζίκου καὶ ὁ μοναχὸς Ἰωάννης ὁ 12 δὸς οἰκείαν ἕκαστος ὑπόθεσιν προστησάμενος· ὁ μὲν ἔπαινον βασιλέως, ὁ δὲ ψόγον πατριάρχου ἕτερος δὲ φίλου ἐγκώμιον, καὶ ἐν ἱστορίας σχήματι τὸν ἑαυτοῦ ἕκαστος ἀποπληροῦντες σκοπόν, πόρρω τῆς τῶν εἰρημένων ἀνδρῶν πεπτώκασι διανοίας. Αποτάδηη γὰρ τὰ κατὰ τοὺς αὐτῶν χρόνους συνενεχθέντα καὶ μικρὸν ἄνωθεν ἱστορικῶς συγγραψάμενοι, καὶ ὁ μὲν συμπαθῶς, ὁ δ᾽ ἀντιπαθῶς, ὁ δὲ καὶ κατὰ χάριν, ἄλλος δὲ καὶ ὡς προσετέτακτο τὴν ἑαυτοῦ συνθεὶς ἱστορίαν, καὶ πρὸς ἀλλήλους ἐν τῇ τῶν αὐτῶν ἀφηγήσει διαφερόμενοι, ἐλίγγου και ταραχῆς τοὺς ἀκροατὰς ἐμπεπλήκασιν. Ἡμεῖς δὲ τῷ πόνῳ τῶν εἰρημένως ἀνδρῶν ἐκεῖ ἐντυχόντες καὶ λυσιτελήσειν οὐ μικρὰ τὴν σύνοψιν τοῖς φιλοῖ στοροῦσιν ἐλπίσαντες, καὶ μάλιστα τοῖς τὸ ῥῆστον τοῦ ἐπιπονωτέρου προτιθεμένοις, συντομωτάτην ε δοῦσαν κατάληψιν τῶν ἐν διαφόροις συμβεβηκότων καιροῖς καὶ τοῦ βάρους τῶν ὑπομνημάτων ἐλευθεροῦσαν, τὰς τῶν ἄνωθεν λεχθέντων συγγραφείσες ἐπ' ἀκριβὲς ἱστορίας ἀναμαξάμενοι, καὶ τὰ ἐμπαθῶς ἢ καὶ πρὸς χάριν λεχθέντα ἀποδιαπομπήσαντες, και τὰς διαφορὰς καὶ διαφωνίας παρέντες, ἀποξέσαντες δὲ καὶ ὅσα ἔγγὺς ἐρχόμενα εὕρομεν τοῦ μυθώδους τὰ δὲ εἰκότα καὶ ὁπόσα τοῦ πιθανοῦ μὴ ἀπέπιπτι συλλεξάμενοι, προσθέντες δὲ καὶ ὀπόσα ἀγράφος ἐκ παλαιῶν ἀνδρῶν ἐδιδάχθημεν, καὶ τφ᾽ ὧν ἐπιδρομάδην συνθέμενοι τοῖς μεταγενεστέροις καταλελοίπαμεν τροφὴν ἀπαλὴν καὶ τούτῷ δὲ τῷ τοῦ λόγου ἀληλεσμένην, ἵν' οἱ μὲν τὰς τῶν ῥηθέντων ἱστορικῶν βίβλους ἐπελθόντες ὑπομνήματα ἔχοιεν συνέχ δημον φέροντες καὶ ἐπιόντες τοῦτο τὸ βιβλίον· οἶδε γὰρ ἡ ἀνάγνωσις ἀνάμνησιν ἐμποιεῖν, ἡ δὲ ἀνάμνη
ADDENDA AD CEDRENUM.
(Ι. Μαξέντιον
naturæ adhærenti. Verum Georgius a mundo con- οὐχὶ δὲ τῆς οὐσίας αὐτῆς ἐφαπτομένῳ τῶν πο
dito orsus, in tyrannos desiit, Maximianum nempe
et Maximinum (l. Mexentium) ejus filium: Theophanes vero ab illius fine exordium ducens, et reliquam chronographiam epitomes more referens
usque ad obitum Nicephori imperatoris qui ex Genicis seu Logotheta Genicorum fuerat, progressus
finem narrandi fecit. Post hunc nullus alius buio
se studio dedidit. Quidam tamen tentavere, ut 8iculus ille doctor, ac nostro tempore philosophorum
princeps et hypertinus Psellus. Præter hos item
alii. Sed i perfunctorie operi manum admoverunt
et ab accurata narratione lapsi, maximam rerum
majoris momenti partem prætermisere, posterisque inutiles fuere, nudam texentes imperatorum
enumerationem, ut docerent quis quem imperatorem exceperit, et nihil præterea. Verum qui sic
historias non recto scopo conscripsere, plus nocuere lectoribus, quam profuere. Nam Theodorus
Daphnopates, Nicetas Paphlagon, Josephus Genesius et Manuel, Byzantii, Nicephorus diaconus,
Phryx, Leo Asinus, Theodorus qui fuit Sidæ præses, ejusque consobrinus et cognominis qui Sebastenæ præfuit Ecclesiæ, insuperque Demetrius
Cyzicenus ac Joannes Lydus monachus, suum sin.
guli sibi proponentes argumentum; alius imperatoris laudem, alius patriarchæ vituperium, alius
amici encomium, atque historiæ nomine suum singuli secuti scopum, a laudatorum virorum mente
et instituto longe aberrarunt. Ea enim quæ suo
tempore gesta sunt conscribentes, pauloque altius
resumentes, alius affectu ductus, alius odio, alius
ad gratiam, alius prout sibi statutum fuerat, histo
riam edentes, inter se in narratione dissenserunt,
ac caligine perturbationeque auditores repleverunt
Nos autem memoratorum virorum lectis operibus,
historiæ amatoribus eorum synopsim non parum
utilem fore sperantes, maximeque iis qui facilitatem labori anteponunt; utpote quæ variis gesta
temporibus brevissime repræsentet, et a commentariorum mole liberet: supra dictorum historias
diligenter excutientes, ejectis iis quæ ex affectu et
ad gratiam dicta sunt, missis iis quæ dissensionem
et repugnantiam olebant, expunctis etiam iis quæ
fabulam sapere visum est, narrationibus collectis
quæ verisimilia et probabilia putabantur, additis
eliam iis quæ nondum scripta ab antiquis viris edidicimus, iisque in unum corpus compendio redactis, tenerum cibum mola sermonis præparatum
posteris reliquimus; ut qui memoratorum historicorum libros percurrerunt, commentaria habeant,
secum vel in via ferentes hunc libellum. Solet
quippe lectio recordationem inducere, recordatio
vero memoriam alero et augere; quemadmodum
contra negligentia et incuria gestorum, reminiscentiam auferre, unde prorsus oblivio sequitur, quæ
gestorum memoriam obscurat atque confundit.
Qui vero nondum historias legerunt, hoc compendio ductoris loco utantur, et requisitis iis quæ
πραγμένων. Αλλ' ὁ μὲν Γεώργιος, ἀπό καταβολής
ἀρξάμενος κόσμου, ἐς τοὺς τυράννους κατέληξε,
Μαξιμιανόν φημι καὶ τὸν τούτου υἱὸν Μαξιμίνο
(Ι. Μαξέντιον· ὁ δὲ Θεοφάνης, τὸ ἐκείνου τέλος ο!-
κείαν ἀρχὴν ποιησάμενος, καὶ τὴν ἐπίλοιπον συντε
μὼν χρονογραφίαν καὶ εἰς τὴν τελευτὴν τοῦ βασι
λέως Νικηφόρου τοῦ ἀπὸ γενικῶν καταντήσας, ἔστι
τοῦ δρόμου. Μετὰ δὲ τοῦτον οὐδεὶς ἄλλος ἐπέδωκεν
ἑαυτὸν τῷ τοιούτῳ σπουδάσματι. Επεχείρησαν
μὲν γάρ τινες, οἷον ὁ Σικελιώτης διδάσκαλος καὶ ὁ
καθ᾿ ἡμᾶς ὕπατος τῶν φιλοσόφων καὶ ὑπέρτιμος ὁ
Ψελλὸς, καὶ πρὸς τούτοις ἕτεροι· ἀλλὰ πάρεργον
ἀψάμενοι τοῦ ἔργου, τῆς τε ἀκριβείας ἐπιπεπτώκαι
τὰ πλεῖστα τῶν καιριωτέρων παρέντες, καὶ ἀνόνη
τοι τοῖς μετ᾿ αὐτοὺς γεγόνασιν, ἀπαρίθμησιν μόνην
ποιησάμενοι τῶν βασιλέων, καὶ διδάξαντες τίς μετά
τίνα τῶν σκήπτρων γέγονεν ἐγκρατὴς, καὶ πλεῖον
οὐδέν. ᾿Αλλὰ καὶ ταύτας οὐκ ἐστοχασμένως συγγρα
ψάμενοι, ἔβλαψαν τοὺς ἐντυγχάνοντας, οὐκ ὠφέλησαν. Ο γὰρ Δαφνοπάτης Θεόδωρος, Νικήτας ὁ Παφλαγών, Ἰωσὴφ Γενέσιος καὶ Μανουήλ οι Βυζάν
τιοι, Νικηφόρος ὁ διάκονος ὁ Φρύξ, ὁ ᾿Ασινὸς Λέων,
Θεόδωρος ὁ τῆς Σίδης γενόμενος πρόεδρος και 4
τούτου ἀνεψιὸς καὶ ὁμώνυμος ὁ τῆς ἐν Σεβαστείς
καθηγησάμενος Ἐκκλησίας, καὶ ἐπὶ τούτῳ Δημήτ
τριος ὁ τῆς Κυζίκου καὶ ὁ μοναχὸς Ἰωάννης ὁ 12δὸς οἰκείαν ἕκαστος ὑπόθεσιν προστησάμενος· ὁ
μὲν ἔπαινον βασιλέως, ὁ δὲ ψόγον πατριάρχου
ἕτερος δὲ φίλου ἐγκώμιον, καὶ ἐν ἱστορίας σχήματι
τὸν ἑαυτοῦ ἕκαστος ἀποπληροῦντες σκοπόν, πόρρω
τῆς τῶν εἰρημένων ἀνδρῶν πεπτώκασι διανοίας.
Αποτάδηη (sic) γὰρ τὰ κατὰ τοὺς αὐτῶν χρόνους
συνενεχθέντα καὶ μικρὸν ἄνωθεν ἱστορικῶς συγγρα
ψάμενοι, καὶ ὁ μὲν συμπαθῶς, ὁ δ᾽ ἀντιπαθῶς, ὁ δὲ
καὶ κατὰ χάριν, ἄλλος δὲ καὶ ὡς προσετέτακτο τὴν
ἑαυτοῦ συνθεὶς ἱστορίαν, καὶ πρὸς ἀλλήλους ἐν τῇ
τῶν αὐτῶν ἀφηγήσει διαφερόμενοι, ἐλίγγου και
ταραχῆς τοὺς ἀκροατὰς ἐμπεπλήκασιν. Ἡμεῖς δὲ
τῷ πόνῳ τῶν εἰρημένως ἀνδρῶν ἐκεῖ ἐντυχόντες
καὶ λυσιτελήσειν οὐ μικρὰ τὴν σύνοψιν τοῖς φιλοῖστοροῦσιν ἐλπίσαντες, καὶ μάλιστα τοῖς τὸ ῥῆστον
τοῦ ἐπιπονωτέρου προτιθεμένοις, συντομωτάτην ε
δοῦσαν κατάληψιν τῶν ἐν διαφόροις συμβεβηκότων
καιροῖς καὶ τοῦ βάρους τῶν ὑπομνημάτων ἐλευθε·
ροῦσαν, τὰς τῶν ἄνωθεν λεχθέντων συγγραφείσες
ἐπ' ἀκριβὲς ἱστορίας ἀναμαξάμενοι, καὶ τὰ ἐμπαθῶς
ἢ καὶ πρὸς χάριν λεχθέντα ἀποδιαπομπήσαντες, και
τὰς διαφορὰς καὶ διαφωνίας παρέντες, ἀποξέσαντες
δὲ καὶ ὅσα ἔγγὺς ἐρχόμενα εὕρομεν τοῦ μυθώδους·
τὰ δὲ εἰκότα καὶ ὁπόσα τοῦ πιθανοῦ μὴ ἀπέπιπτι
συλλεξάμενοι, προσθέντες δὲ καὶ ὀπόσα ἀγράφος
ἐκ παλαιῶν ἀνδρῶν ἐδιδάχθημεν, καὶ τφ᾽ ὧν ἐπιδρομάδην συνθέμενοι τοῖς μεταγενεστέροις καταλελοίπαμεν τροφὴν ἀπαλὴν καὶ τούτῷ δὲ τῷ τοῦ λόγου
ἀληλεσμένην, ἵν' οἱ μὲν τὰς τῶν ῥηθέντων ἱστορι
κῶν βίβλους ἐπελθόντες ὑπομνήματα ἔχοιεν συνέχ
δημον φέροντες καὶ ἐπιόντες τοῦτο τὸ βιβλίον· οἶδε
γὰρ ἡ ἀνάγνωσις ἀνάμνησιν ἐμποιεῖν, ἡ δὲ ἀνάμνη
col. 1361–1362page 25 of 46
PG 122:1361σις τρέφειν καὶ μεγαλύνειν τὴν μνήμην, ὥσπερ τοὐναντίον ἡ ἀμέλεια καὶ ῥαστώνη ἐπιφέρειν ἀμνη στίαν, ήτινι πάντως ἔπεται λήθη ἀμαυροῦσα καὶ συγχέουσα τὴν μνήμην τῶν πεπραγμένων· οἱ δὲ μήπω ἐντυ χόντες τὰς ἱστορίας ὁδηγὸν ἔχοιεν τήνδε τὴν ἐπιτομὴν, καὶ ἀναζητοῦντες τὰ πλατικῶς γεγραμμένα, εύτε λεστέραν τῶν πεπραγμένων λάβοιεν εἴδησιν. ᾿Αββᾶς, ἀββάδιον Οὕς ἀββάδας ἀρχιμανδρίτας ἡ τάξις ὠνόμασεν. ἀβοατία &άδιον. διον ἀγεννὲς καὶ ἄσημον γοητικόν τε καὶ μαγικόν ᾠκειώσατο. ᾿Αβῆναι Δι᾿ ἀβηνῶν μας στιγώσαι, Λῶρος Ιμάς Αδνούμιον Αρμόζει δὲ καὶ εἰς τὸν καιρὸν τῆς ῥήγας καὶ τοῦ ἀδνουμίου ἀδνουμιά. ζεσθαι καὶ ἀπογράφεσθαι. 9, § 4: Εἰ δέ ποτε· χρεία καλέσει τοῦτο γίνεσθαι χάριν ἀδνουμίου, Αερικόν 20, 71: Αρκεῖ γὰρ αὐτοῖς τελεῖν τούς τε δημοσίους φόρους καὶ τὰ ἐπικείμενα αὐτοῖς ἀερικά, καὶ μηδὲν πλέον καταβαρεῖσθαι. ἀνεκδ., Αθάνατοι Περσ. ρ. 22: Μόνον δὲ τὸν τῶν ἀθανάτων λεγόμε τον λόγον ἡσυχῆ μένειν ἕως αὐτὸς σημήνῃ ἐκέλευσεν. Ακοίμητοι Καὶ μοναχὸν ἐκ τῶν ἀκοιμήτων. Ἐν τῇ τῶν ἀκοιμήτων μονῆ. Μονα χὸς ἐκ τῆς μονῆς τῶν ἀκοιμήτων. 15, 23: Μοναχοὺς ἐκ τῆς τῶν ἀκοιμήτων μονῆς ἐκεῖσε ἐγκαταστησας. 141 Μαρκέλλῳ ἀρχιμανδρίτῃ τῶν ἀκοι μήτων, Ακόλουθος. βάραγγοι. Ανταρσία.: Ἤκους γὰρ μελετωμένην ἐν τῇ Αφρική κατά Φωκᾶ ἀντ αρσίαν, Αντάρτης Ὁ δὲ τύραννος ᾿Αλέξανδρον τὸν συναντάρτην αὐτοῦ ἐξέπεμψε. Συναντάρτης υἷς ἐνεκάλουν ἀντάρτην αὐτόν. Αλλάγιον ἀλλαγή αλλάγω ᾿Αλληλέγγυον. Υ. Περὶ ἀλληλεγγύου ὁμοτελῶν, Αλογον Διοικεῖσθαι τὰ ἄλογα αὐτῶν. Πολλὰ τῶν ἀλόγων αὐτοῦ διεφθάρησαν. Τὰ κούρση ἐν τοῖς ἀλόγοις φορτώσαντες, Ετεροι δὲ τὰς ὑβρισθείσας ὑπ᾽ αὐτῶν γυναῖκας εἰς τὰ ἄλογα ἀναβιβάζοντες. 'Αλόγοις. Αμβων 15: Εἰς τὸν ἄμβωνα ἀναβαινόντων. 7. 1: Πρὸ τοῦ ἱερωτάτον ἄμβωσ νος τοῦ ναοῦ τῆς ἀγιωτάτης μεγάλης Εκκλησίας τῆς ἐπωνύμου Σοφίας. 14, 10: Κεῖσθαι ταύτην ὑπὸ τὸν ἄμβωνα, ὃ βῆμα τῶν ἀναγνωστῶν ἐστιν. Αμηράδης, ἀμηρᾶς, ἀμηρεύειν Ταρσοῦ ἀμηρᾶς, ἀμηρεύειν Τὸν ἀμη ρεύοντα αὐτῶν. 'Αννώνα 'Αννώνα της μαίνει παροχὴν, ἀγορὰν καὶ τὴν ἐτήσιον διανομήν. ῥόγαν άγοράν. ἀγορά ἀννώνα
σις τρέφειν καὶ μεγαλύνειν τὴν μνήμην, ὥσπερ fusius scripta sunt, faciliorem rerum nolilium
τοὐναντίον ἡ ἀμέλεια καὶ ῥαστώνη ἐπιφέρειν ἀμνη- assequantur.
στίαν, ήτινι πάντως ἔπεται λήθη ἀμαυροῦσα καὶ συγχέουσα τὴν μνήμην τῶν πεπραγμένων· οἱ δὲ μήπω ἐντυχόντες τὰς ἱστορίας ὁδηγὸν ἔχοιεν τήνδε τὴν ἐπιτομὴν, καὶ ἀναζητοῦντες τὰ πλατικῶς (sic) γεγραμμένα, εύτελεστέραν τῶν πεπραγμένων λάβοιεν εἴδησιν.
SIVE
INTERPRETATIO OBSCURORUM VERBORUM CEDRENI.
᾿Αββᾶς, ἀββάδιον abbas vel abba, pater. Novella 123. Hieremias patriarcha in 2 responso ad
theologos Wirtemberg. c. De monastica vita: Οὕς
ἀββάδας ἀρχιμανδρίτας ἡ τάξις ὠνόμασεν. Major. S. Benedictus in Concordia regularum c. 34:
Qui et major monasterii. Hinc ἀβοατία paternitas.
Concilium Meldense can. 10: Tulis abbatia, quæ
paternitas Latino nomine dicitur, funditus removeatur. Hinc per contemptum &66άδιον. Stylianus
ad Stephanum PP (exstat in synodo 7 Cp.): 'A66άδιον ἀγεννὲς καὶ ἄσημον γοητικόν τε καὶ μαγικόν
ᾠκειώσατο. Interpres: Abbuiuium quemdam obscu
rum et ignobilem, præstigiatorem insuper et magum
sibi adjunxerat.
᾿Αβῆναι habens. Theophanes: Δι᾿ ἀβηνῶν μας
στιγώσαι, habenis flagellare. Anastasius Biblioth.
in list. Eccl. nondum edita: Habena vel ferula
cidere -n l. 1, § impuberi D. de Senat. Sil. Glossa
Cyrilli: Λῶρος havena, pro habena. Item: Ιμάς·
habena
Αδνούμιον dilectus, census et descriptio militum. Constantinus in Tact.: Αρμόζει δὲ καὶ εἰς
τὸν καιρὸν τῆς ῥήγας καὶ τοῦ ἀδνουμίου ἀδνουμιά.
ζεσθαι καὶ ἀπογράφεσθαι. Leo Tact. constit. 9,
§ 4: Εἰ δέ ποτε· χρεία καλέσει τοῦτο γίνεσθαι χάριν
ἀδνουμίου, V. Suidam, Phavorinum et Glossas Basilicon.
Αερικόν tributum pro spiritu aerio. Cujacius
Leo Tactic. n. 20, 71: Αρκεῖ γὰρ αὐτοῖς τελεῖν
τούς τε δημοσίους φόρους καὶ τὰ ἐπικείμενα αὐτοῖς
ἀερικά, καὶ μηδὲν πλέον καταβαρεῖσθαι. Quem locum interpres non intellexit. Videtur autem convenire interpretationi Procopii in ἀνεκδ., ut sit
tributi genus quod supra solitum canonem exigitur.
Αθάνατοι immortales, ut apud Persas. Procop.
Περσ. ρ. 22: Μόνον δὲ τὸν τῶν ἀθανάτων λεγόμε
τον λόγον ἡσυχῆ μένειν ἕως αὐτὸς σημήνῃ ἐκέλευ
σεν. V. Socratem Hist. Eccl. 7, 20; Themisl. orat.
Athenæum.
Ακοίμητοι monachi insomnes. Series episcoporum Byzentii, juris GR. p. 298: Καὶ μοναχὸν ἐκ
τῶν ἀκοιμήτων. Concil. Florent. p. 723 ed. R:
Ἐν τῇ τῶν ἀκοιμήτων μονῆ. Theophanes: Μοναχὸς ἐκ τῆς μονῆς τῶν ἀκοιμήτων. Nicephorus (allistus, 15, 23: Μοναχοὺς ἐκ τῆς τῶν ἀκοιμήτων
μονῆς ἐκεῖσε ἐγκαταστησας. Epistola 141 Theodoreti inscribitur Μαρκέλλῳ ἀρχιμανδρίτῃ τῶν ἀκοιμήτων, et monasterium eorum Ac@metanae. Victor
in Chronico: Primasius quoque Acæmetensi monasterio relegatur. Joannes PP in epist. ad Justinianum: Qui de Cumitensi monasterio fuit. Recte Cujacius emendavit de Acumitensi Idem Victor: Per
monachos monasteriorum Achimitensium Lege 4cumitensium aut Acæmetensium.
Ακόλουθος. V. βάραγγοι.
Ανταρσία. Τheophanes in Phooe: Ἤκους γὰρ
μελετωμένην ἐν τῇ Αφρική κατά Φωκᾶ ἀνταρσίαν, meditatam adversus Phocam rebellionem
Αντάρτης qui tyrannidem affectat. Idem Theophanes in Mauricio: Ὁ δὲ τύραννος ᾿Αλέξανδρον
τὸν συναντάρτην αὐτοῦ ἐξέπεμψε. Συναντάρτης est
conscius et particeps rebellionis, correbellis Anastasio Bibliothecario Theodorus Metochites: 'Ep'
υἷς ἐνεκάλουν ἀντάρτην αὐτόν.
Αλλάγιον ἀλλαγή commutatio pecuniarum. Etiam
hodie Græcis αλλάγω est permuto.
᾿Αλληλέγγυον. Υ. Zonaram in Basilio, et Novellam Basilii Περὶ ἀλληλεγγύου ὁμοτελῶν, et
Meursium.
Αλογον equus, jumentum. Leo Tact. c. 10 § 5:
Διοικεῖσθαι τὰ ἄλογα αὐτῶν. Theophanes in Heraclio: Πολλὰ τῶν ἀλόγων αὐτοῦ διεφθάρησαν. Nicetas Choniat. in Manuele Comm. 2: Τὰ κούρση ἐν
τοῖς ἀλόγοις φορτώσαντες, et de rebus gestis post
excidium urbis: Ετεροι δὲ τὰς ὑβρισθείσας ὑπ᾽
αὐτῶν γυναῖκας εἰς τὰ ἄλογα ἀναβιβάζοντες. Basilica ad l. 17 de petit. hæredit, hodie quoque
Græcis ahoyov est equus. Sic Latini animal pro
equo dixerunt. Julius Firmicus Mathes. 3, c. 7:
Regiis animalibus præpositos. Legis Salicæ tit. 19:
Scuriam cum animalibus vel fænile incenderit,
Theodorus Studita epist. ad Platonem: in animalibus sedentes in urbem ingressi sumus. 'Αλόγοις.
Αμβων ambo, pulpitum, suggestus. Annales
Fuldenses: In Basilica S. Petri ambonem ascendit,
posito super caput suum Evangelio. Anastas. Bibliothecarius in Hist. eccles.: Super ambonem
Chalcedonense anathematizavere concilium. Concii.
Laodicen. can. 15: Εἰς τὸν ἄμβωνα ἀναβαινόντων.
Synodus Cp. 7. act. 1: Πρὸ τοῦ ἱερωτάτον ἄμβωσ
νος τοῦ ναοῦ τῆς ἀγιωτάτης μεγάλης Εκκλησίας
τῆς ἐπωνύμου Σοφίας. Basilius de Vita S. Theclæ,
Theophanes, in Justiniano. Nicephorus Callistus
14, 10: Κεῖσθαι ταύτην ὑπὸ τὸν ἄμβωνα, ὃ βῆμα
τῶν ἀναγνωστῶν ἐστιν.
Αμηράδης, ἀμηρᾶς, ἀμηρεύειν· Zonaras:
Ταρσοῦ ἀμηρᾶς, Amiras, amireus. Amiræum agere
ἀμηρεύειν. Theophanes in Heraclio: Τὸν ἀμηρεύοντα αὐτῶν.
'Αννώνα annona. Glossæ Nomicm: 'Αννώνα της
μαίνει παροχὴν, ἀγορὰν καὶ τὴν ἐτήσιον διανομήν.
Meursius legendum putabat ῥόγαν pro άγοράν.
Sed nihil mutandum: ἀγορά enim et species annos
narias significat, ut observat Casaubonus ad Polibii l. 1. Significat ἀννώνα et salaria, consuetudines, stipendia, opsonia, rogas, quæ militibus aut
magislatibus aut aliis erogantur. Novella 130,
c. 1. Theophilus ad § ult. de milit. test. Macarius
homilia 26. Vegetius 2, 7. B. Ambros. 5 epist. 27.
Auctor incertus vel Joannes Cpolitanus in Matth.
homil. 51 et 53. Gregorius 1. 1 epist. Ind. 3, c. 20
Fabrot's GlossaryFabroti Glassarium
col. 1363–1364page 26 of 46
PG 122:1363Απληκεύειν 5. § 37: Κἀκεῖσε ἀσφαλῶς ἀπλικεύειν. Απλικευόντων αὐτῶν πρὸ μικροῦ τῆς πόλεως. ἄπληκτα Περὶ τοῦ συνεχῶς ὑπαλλάσσειν τὰ ἄπληκτα. Απόκρεως 1. 8: Απόκρεω γὰρ ἦν καιρός. Αποκρισιάριος. 1. 4: Διὰ τοῦ βασιλικοῦ ἀποκρισιαρίου μαθόντες, 1: Αποκρισιαρίου Θεοδώρου τοῦ ὁσιωτάτου. ἀποκρισιάριος τῆς ᾿Αλεξανδρέων εκκλησίας. ἀποκρισάριος τοῦ Εὐτυχοῦς Αποκρισιάριον Ὁ τὰς βασιλικὰς ἀποκρίσεις ποιῶν. ἀπό κρισις Καὶ εἰπεῖν τῷ βασιλεῖ τὴν ἀπόκρισιν. ᾿Αρμάμεντον Καὶ ἀπέθηκεν ἐκεῖ τὸ ἀρμάμεντον. οπλοθήκη. ὁπλοθήκη Αρχ. 'Ανοίξας δὲ Ἰώαδος τὴν ἐν τῷ ἱερῷ ὁπλοθήκην. ἀρμαμε τον 6, § 28: Ἑτέρας ἀμάξας φε ρούσας τὸ ἀρμάμεντον ἑκάστου ἀριθμοῦ τῶν στρα τιωτῶν.: Ἔχε δὲ καὶ ἑτέρας ἀμάξας βασταζούσας τὸ ἀρμάμεντον. Αρματα 19, § 13: Αρματα ἐχέτωσαν.: Φοροῦντα τὰ ἄρματα, Εἴτε περὶ ἀλόγων εἴτε ἀρμάτων, Στερούμενοι ἀλό γων ἢ ἀρμάτων, Ονειρ. "Οπλα οὐ μόνον τὰ κοινῶς ἄρο ματα. "Άρμα σημαίνει καὶ ὅπλον. τὸ ἄρμα καὶ τὰ ἄρματα Ὁ κλέψας άλ λότριον ἄρμα. Τὸ ἅρμα τὸ ἰσχυρόν. Είναι μέσ γιστον ἄρμα κατὰ τῶν ἐναντίων. Αρμα ἑνικῶς τὸ τέθριππον, ἄρματα δὲ πληθυντικῶς τὰ ὅπλα. τὸ ἄρμα ἑνικῶς Ἡ τοῦ ἄρματος λέξις καὶ ἐπὶ ὅπλου λέγεται, καὶ Ρωμαϊκὸν τοῦτο. 8: Τὸ ἄρμα ἐπὶ τῶν ὅπλων τῷ τῶν Ῥωμαίων ἔθει. τὸ ἅρμα εἰ τὰ ἄρματα ἀρματοι ; Οὔτε γὰρ ἐν τῇ ἡμετέρᾳ δυνάμει τοῦτο πρώτο τομεν, οὔτε ἐν δυναστείᾳ ἱππέων καὶ ἀρμάτων π σιλικῶν καὶ πλήθει στρατοῦ Εἰ ἀρματοῦν Ἵνα δώσῃ κάτεργα εἴκοσι πάσης ἐξόδου ἀρματωμένα. ἐξαρμάτος. Εξαρμάτος, αθωράκιστος, επ Ασηκρητεῖον 4: Οὕτως ὡμολόγησαν καὶ χθὲς εἰς τὰ ἀστ κρήτης. άστ κρητεία σέκρετον. Ασηκρήτης. Ασηκρήτης ὁ τῶν ἀποῤῥήτων γραμματεύς, Νερσ. β' Ετύγχανε γὰρ Ἰουστινιανὸς βασιλεὺς Ἰωάννην τε τὸν Ῥουρία νου καὶ Ἰουλιανὸν τὸν τῶν ἀποῤῥήτων γραμματέα πρέσβεις παρὰ Χοσρόην στείλας· ἀσηκρήτης καλοῦσι τὸ ἀξίωμα Ρωμαῖοι· σήκρητα γὰρ καλεῖν τὰ ἀπό ῥητα νενομίκασιν. "Ανεκδ. 63, Τοῖς δὲ ἀσηκρήτης καλουμένοις οὐκ ἀπεκέκριτο τὸ ἀξίωμα εἰς τὸ τὰ βασιλέως απόῤῥητα γράφειν, ἐπ' ὧνπερ τὸ ἀνέκαθεν ετέτακτο. Αναγορεύουσιν εἰς βασιλέα Αρτέμιον Φιλιππικοῦ γραμματέα, ὃν τῇ Ἰταλῶν φωνῇ καλοῦσιν ἀσηκρήτης. 2: Παῦλος μεγαλοπρεπέστατος ἀσηκρήτης σεκρετάριος βασιλικὸς εἶπε. 4: Διογένους τοῦ μεγαλοπρεπεστάτου ἀσηκρήτις σεκρετηρίου βασιλικοῦ. 2, Βασιλικός ἀσηκρήτης. πρωτοαστ κρήτης, πρωτοασηκρήτης. Ασημον Τὸ μὲν χρυσίον δέδωκε πτωχοῖς καὶ τοῖς δεομένοις, τὸ δὲ ἄσημον διένειμεν εἰς τὰς ἐκκλησίας. ἀσι με ασημένιον Όπω εἶχε τὴν κεφαλὴν χρυσῆν, τὰ χέρια καὶ τὸ στῆθος ἀσημένιον. Ασκητήριον Μετά τὴν ἐμὴν ἀποβίωσιν σεμνῶν γυναικῶν οὗτος ὁ οἶκος γενήσεται ἀσκητήριον. 9, 14 ὓς ἀλλαχοῦ, παρ' Αθηναίοις δηλαδή, τὸ ἀσκητήριον είχε. Ασκητής 11 Οἱ μὲν γὰρ Φαρισαῖο: ὡς ἀσκηταὶ ἐδόκουν καὶ ἀποκεκομμένοι τῶν ἄλλων. συνασκητής. 817 ἀσκήτοις Ἀπὸ τῆς ἀσκήσεως Ασσάριον ριον, οβολόν ἀσσάριον νουμμίες. Περὶ σταθμῶν καὶ μέτρων: Καλεῖται δὲ ἡ οὐγκία τετρασσάριον Ιταλικόν. Αὐγούστα Ονειροκριτ.
Anastas. Biblioth. in Historia Eccles.: Macedonius
vero Acholium quemdam, qui exemerat adversus se
machæram, ex submissione inimicorum suorum per
singulos menses annonas præcepit accipere. V. Basilica ad l. 2 pro soc. et Gr. interp. ad l. 19
de testib.
Απληκεύειν castra locare, metari. Leo Tact.
c. 5. § 37: Κἀκεῖσε ἀσφαλῶς ἀπλικεύειν. Theophanes in Justiniano: Απλικευόντων αὐτῶν πρὸ
μικροῦ τῆς πόλεως. Hinc ἄπληκτα pro castris. Leo
d. c. q, § 34. Onosander Strategici c. 9: Περὶ τοῦ
συνεχῶς ὑπαλλάσσειν τὰ ἄπληκτα.
Απόκρεως quadragesima carnisprivium. V. Filesacum de Quadragesima p, 447 et Scorsum ad
Hom. 15, Theoph. Ceramei. Nicephorus Gregoras
1. 8: Απόκρεω γὰρ ἦν καιρός.
Αποκρισιάριος. Isidorus Pelusiotes epist. 144,
1. 4: Διὰ τοῦ βασιλικοῦ ἀποκρισιαρίου μαθόντες,
Sexta synod. Cp. act. 1: Αποκρισιαρίου Θεοδώ
ρου τοῦ ὁσιωτάτου. Menologium Julii; Αποκρισιάριος τῆς ᾿Αλεξανδρέων εκκλησίας. Apocrisiarius
vel apocrisarius. Facundus Hermianensis 1. 4:
Stephano ecclesiæ Romanæ diacono et apocrisario.
Ferrandus diaconus ad Anatolium: Eutychetis
apoerisiarius ἀποκρισάριος τοῦ Εὐτυχοῦς· Concilii
Chalced. act. 1. Hinc apocrisariatus. Humbertus
contra Græcorum calumnias: Apscrisariatus sui
tempore Αποκρισιάριον vetus interpres synodi 6
Cp interpretatur responsalem. Facundus d. 1. 4 i
Romanæ ecclesiæ responsalem Aimoinus 3, c. 66:
Per responsales Fredegundis. Anastasius Bibl. in
Hist. Eccles.: Responsales vero Felicis Romani
conveniens. Et mox: Felix autem compertis quæ ab
apocrisiariis suis gesta sunt. Alii responsa facientem. Gregorius I. 7, epist. 5: Diaconus noster qui
apud eum responsa faciebat. Theophanes: Ὁ τὰς
βασιλικὰς ἀποκρίσεις ποιῶν. Responsum est ἀπό
κρισις in Novell. Justiniani. Chronicum Alex.:
Καὶ εἰπεῖν τῷ βασιλεῖ τὴν ἀπόκρισιν. S. Benedictus
abbas Anianæ in Concordia regularam c. 58:
Fratres qui pro quovis responso diriguntur. Apocrisiarius igitur est legatus ecclesiæ vel principum vel
etiam privati.
᾿Αρμάμεντον armamentum. Theophanes: Καὶ
Kai
ἀπέθηκεν ἐκεῖ τὸ ἀρμάμεντον. Αnastasius Bibl. in
Hist. Eccl. sic vertit: Et illic posuit armamentum,
Armamentarium οπλοθήκη. Gloss. Cyr.: ὁπλοθήκη
armamentarium. Josephus Αρχ. 9, 7: 'Ανοίξας
δὲ Ἰώαδος τὴν ἐν τῷ ἱερῷ ὁπλοθήκην. Rufinus
Aquil. ita verlit: Interea Jaiadas aperiens armamentarium Adde Novell. 81, c. 1, Theophanes in
Mauricio. Interdum ἀρμαμε τον accipitur pro ipsis
armis. Leo Tact, c. 6, § 28: Ἑτέρας ἀμάξας φε
ρούσας τὸ ἀρμάμεντον ἑκάστου ἀριθμοῦ τῶν στρα
τιωτῶν. Constant. Tact.: Ἔχε δὲ καὶ ἑτέρας ἀμάξας
βασταζούσας τὸ ἀρμάμεντον.
Αρματα arma. Leo Tact. c. 19, § 13: Αρματα
ἐχέτωσαν. Constant. in Tact.: Φοροῦντα τὰ ἄρματα,
Codin. de Offc.: Εἴτε περὶ ἀλόγων εἴτε ἀρμάτων,
Sive de equis sive de armis. Item: Στερούμενοι ἀλό
γων ἢ ἀρμάτων, Qui equis aut armis nonnullis eareant. Utitur Achmes Ονειρ. c. 24, 54, 69 et 156.
Thomas Magister: "Οπλα οὐ μόνον τὰ κοινῶς ἄρο
ματα. Glossa Nomicæ: "Άρμα σημαίνει καὶ ὅπλον.
Greci igitur recentiores τὸ ἄρμα καὶ τὰ ἄρματα
dixerunt. Harmenop. 1, 26. § 12: Ὁ κλέψας άλλότριον ἄρμα. Qui aliena arma subripuit. Alexius
Rhartnrus: Τὸ ἅρμα τὸ ἰσχυρόν. Item: Είναι μέσ
γιστον ἄρμα κατὰ τῶν ἐναντίων. Manuel Moschop.:
Αρμα ἑνικῶς τὸ τέθριππον, ἄρματα δὲ πληθυντι
κῶς τὰ ὅπλα. Errat grammaticus qui negat τὸ
ἄρμα ἑνικῶς arma significare. Eustath. ad Il. 2:
Ἡ τοῦ ἄρματος λέξις καὶ ἐπὶ ὅπλου λέγεται, καὶ
Ρωμαϊκὸν τοῦτο. Nicephorus Blemmidas Epitom.
leg. c. 8: Τὸ ἄρμα ἐπὶ τῶν ὅπλων τῷ τῶν Ῥωμαίων
ἔθει. Quemadmodum autem citerioris aevi scriptores
τὸ ἅρμα εἰ τὰ ἄρματα dixerunt, ita etiam postrema
Latinitas arma usurpavit. Dositheus Magister in
Glossis: Inermis sine arma. Leges Longobardor.
tit.42: Cum sagitta vel qualibet arma plagam fecerit. Hinc ἀρματοι in libris Basilic. et Cedrenum
armati. Georgius Mexandrinus in Chrysostomi
Vita; Οὔτε γὰρ ἐν τῇ ἡμετέρᾳ δυνάμει τοῦτο πρώτο
τομεν, οὔτε ἐν δυναστείᾳ ἱππέων καὶ ἀρμάτων π
σιλικῶν καὶ πλήθει στρατοῦ Εἰ ἀρματοῦν armare.
Concilium Florentinum P 567 ed. R: Ἵνα δώσῃ
κάτεργα εἴκοσι πάσης ἐξόδου ἀρματωμένα. Alexius
Rhart. doctr. in S. et magn. Parasc. et ἐξαρμάτος.
Corona pretiosa: Εξαρμάτος, αθωράκιστος, επ
armatus inermis.
Ασηκρητεῖον secretarium. Synodus 8 acumen.
act. 4: Οὕτως ὡμολόγησαν καὶ χθὲς εἰς τὰ ἀστ
κρήτης. Videtur legendum άστ κρητεία: interpres
enim vertit in secretariis. Varia autem erant secretaria, de quibus in σέκρετον.
Ασηκρήτης. Gloss Nomicæ: Ασηκρήτης ὁ
τῶν ἀποῤῥήτων γραμματεύς, a secretis, a secreta,
secretorum notarius. Procopius Νερσ. β': Ετύγχανε
γὰρ Ἰουστινιανὸς βασιλεὺς Ἰωάννην τε τὸν Ῥουρία
νου καὶ Ἰουλιανὸν τὸν τῶν ἀποῤῥήτων γραμματέα
πρέσβεις παρὰ Χοσρόην στείλας· ἀσηκρήτης καλοῦσι
τὸ ἀξίωμα Ρωμαῖοι· σήκρητα γὰρ καλεῖν τὰ ἀπό
ῥητα νενομίκασιν. Idem "Ανεκδ. p. 63, in fine:
Τοῖς δὲ ἀσηκρήτης καλουμένοις οὐκ ἀπεκέκριτο τὸ
ἀξίωμα εἰς τὸ τὰ βασιλέως απόῤῥητα γράφειν, ἐπ'
ὧνπερ τὸ ἀνέκαθεν ετέτακτο. Nicephorus patr. in
Breviario Historico: Αναγορεύουσιν εἰς βασιλέα
Αρτέμιον Φιλιππικοῦ γραμματέα, ὃν τῇ Ἰταλῶν φωνῇ
καλοῦσιν ἀσηκρήτης. Sexta synod. CP. act. 2: Παῦλος
μεγαλοπρεπέστατος ἀσηκρήτης σεκρετάριος βασιλι
κὸς εἶπε. Et act. 4: Διογένους τοῦ μεγαλοπρεπεστάτου
ἀσηκρήτις σεκρετηρίου βασιλικοῦ. Synod. Nic. 2,
act. 2: Βασιλικός ἀσηκρήτης. Nicephorus Cpolita
nus archiep. epist. ad Lecnem PP: Cum igitur
ætatem virilew attigissem et juvenilem prateriissem
in regalibus versalus atriis, militiam quamdam
exercebam, et ipsam non absque opera ac remissa,
sed quæ per manus et calamos exhibetur. Etenim
imperialibus intereram scriptoribus. Asecretis eos
vocare soliti, Latinæ linguæ scimus esse dictionem.
Landulphus Sagax 1. 17: Dirigit igitur Phocas
Theodorum a secretis. Primus ordinis πρωτοαστ
κρήτης, primus a secretis Anastasio Biblioth. v. in
πρωτοασηκρήτης.
Ασημον argentum etiam signatum. Georgits
Alexandrinus in Vita B. Chrysostomi: Τὸ μὲν
χρυσίον δέδωκε πτωχοῖς καὶ τοῖς δεομένοις, τὸ δὲ
ἄσημον διένειμεν εἰς τὰς ἐκκλησίας. Hodie ἀσι με
Græci dicunt pro argento et ασημένιον pro argenteo.Cyrillus patriarcha CP.adversus Judæos: Όπω
εἶχε τὴν κεφαλὴν χρυσῆν, τὰ χέρια καὶ τὸ στῆθος
ἀσημένιον.
Ασκητήριον asceterium. Julianus Antecessar
Novel. 6, 6. Papias: Assisterium, monasterium
Crace, pro asceterium vel asciterium, ut habent
Juliani codices mss. Menolog. Gr. in Martio: Μετά
τὴν ἐμὴν ἀποβίωσιν σεμνῶν γυναικῶν οὗτος ὁ οἶκος
γενήσεται ἀσκητήριον. Nicephorus Callist. 9, 14:
ὓς ἀλλαχοῦ, παρ' Αθηναίοις δηλαδή, τὸ ἀσκητή
ριον είχε. Hinc Ασκητής apud S. Basil. Theophylactus ad c. 11 Lucæ: Οἱ μὲν γὰρ Φαρισαῖο: ὡς
ἀσκηταὶ ἐδόκουν καὶ ἀποκεκομμένοι τῶν ἄλλων.
Hinc συνασκητής. Curopalates p. 817 et ἀσκήτοις
ascetria, Julianus Novella 53, Ἀπὸ τῆς ἀσκήσεως
sive exercitatione: ascetæ enim seu monachi et
ascetriæ seu monastriæ in omni pietatis genere se
exercent.
Ασσάριον assarium, as. v. Gloss. assem ázsiριον, οβολόν
et assarium ἀσσάριον νουμμίες.
Cleopatra Περὶ σταθμῶν καὶ μέτρων: Καλεῖται δὲ
ἡ οὐγκία τετρασσάριον Ιταλικόν. Papias: Assa
rium nummus, assis, vel figura denarii.
Αὐγούστα Augusta, Augusti conjux. Achmes
Ονειροκριτ. c. 125. Simoc. 8, 13. Basilica 1. 1,
col. 1365–1366page 27 of 46
PG 122:13656, σ. 1: Ο βασιλεὺς τοῖς νόμοις οὐχ ὑπόκειται, ἡ δὲ Αὐγοῦστα ὑπόκειται. 138 Τῇ εὐσεοεστάτῃ καὶ θεοφιλεστάτῃ Αὐγούστῃ. Αὐγουσταιών 1. 9: Αὐγουσταιῶνος αὐλαίαν πληροῦντες. Αὐγουστάλιος Ὁ Αὐγουστάλιος ᾿Αλεξανδρείας. 23: Ακροατὴν ἕξει Αὐγουστάλιον. α. 207: ᾿Απὸ τῆς τάξεως τοῦ Αὐγουσταλίου, 46: Δοὺξ Αἰγύπτου χειροτονεῖται καὶ Αὐγουστάλιος. Αὐθέντης αὐθεντία.: Αὐθεντία δὲ παρ᾽ οὐδενὶ τῶν δοκίμων ῥητόρων εὕρηται ἐπὶ τοῦ τῆς δεσποτείας ὀνόματος. Δέδωκε δὲ τὸ κλειδίον τοῦ ἀρμαρίου τῷ αὐθέντῃ. Καὶ ἡ αὐθεντίσσας. Εἰ αὐθεντεῖν εἰ αὐθεντικώς.: Αὐθεντεῖν ἐξουσιάζειν. Παρεκβ.: Αυθεντικῶς εἰσερχομένους ἐν τῷ μεγάλῳ παλατίφ τοὺς Λατίνους. Κύριε, ήγουν αὐθέντη. μέγας αὐθέντης, αὐθέν ταις. βαΐς βάϊον εἰς τὰ βάϊα. Μετὰ βαΐων, βαϊο φόρος. Εσπευσε καταλαβεῖν τὸ νυμφαίον πρὸ τῆς βαϊοφόρου. ἡ τῶν βαΐων. "Εως ἡ τῶν βαίων ἀφίκοιτο. Καὶ ἐπά τησε τὸν τράχηλον αὐτῶν ἄχρις ἀπολύσεως τοῦ πρώτου βαΐου. Βαΐουλος Παιδαγωγός και παιδοτρίβης, ὁ λε γόμενος βαίουλος. 472 Τοὺς παιδοτρίβας βαϊούλους κατονομάζομεν. Θεοδόσιος ὁ βασιλεὺς ᾿Αντίοχον τον πραι πόσιτον καὶ πατρίκιον καὶ βάγιλον αὐτοῦ ἐποίησε παπᾶν. βατούλον. Βάνδον Τούς τε ὑπασπιστής καὶ τὸ σημεῖον, ὃ δὴ βάνδον καλοῦσι Ρωμαῖοι, Ιωάννῃ ἐπιτρέψας Αρμενίῳ. 12, § 62; Τα δὲ βάνδα, ἤγουν τὰ σημεῖα. Οφείλει ἕκαστον τάγμα ίδιον βάνε δον ἔχειν. στηλιτ. α' Σύνθημά ἐστι τὸ σημεῖον καὶ σύμβολον τοῦ στρατοῦ ὃ καλοῦσι βάνδον. βανδοφόροι. Ὁ δὲ ἕτερος τὸ σημεῖον τοῦ στρατηγοῦ ἐν ταῖς παρατάξεσιν εἰωθὼς φέρειν, ὃν δὴ βανδοφόρον και λοῦσι Ῥωμαῖοι. 4, § 14: Καὶ βανδο φόρος μέν ἐστιν ὁ τὸ σημεῖον τοῦ βάνδου βαστάζων. Κομίζει δὲ ταύτην Πατρωΐνος δρακονάριος. 133. βάνδον Κουστοδία στρατιωτικὸν στίφος, ὃ βάνδον Ῥωμαῖοι καλοῦσι. Αλαβάνδα. Παρὰ Ρω μαίοις, βάνδον τὴν νίκην φασίν. Βάραγγοι χιλιάρχῳ κοο, θα βαράγγων. Οἵ τε τοὺς πελέκεις ἔχοντες βάραγγοι προσαγορευόμενοι, ράγγου συγκλητικοῦ τὸν ἕτερον βάραγγον συγκλητικὸν φονεύσαντος. ἐν τῷ Πυθαγορικῷ λαξευτηρίῳ, δηλοῖς εἰς βαράγγους καὶ μέγι στάνας καὶ ἀξιωματικούς. ἀκόλουθος, Βαρδούκιον Τζικούρια, βαρδούκια, ματζούκια. Βασιλεύς 5: Ὡς ἂν μηδεὶς ἕτερος πλὴν αὐτοῦ βασιλεῖ παραδυναστεύῃ. Εἰ βασιλίς Σοβῶν κατὰ τῆς βασιλίδος τὸ πλῆθος. ῥήγας ῥῆγα Φραγγίας. Βελγίον Μετὰ σκουταρίων καὶ βεργίων. $ 18: 'Αντὶ σπαθίων βεργία ή νάρθηκας ἢ καλάμους ἀντὶ κονταρίων ἀνα διδούς.: Βασταζέτωσαν δὲ καὶ σκουτάρια και βεργία.: ἔπλεξεν οὖν ὁ γέρων μέχρις εννάτης ὥρας οὐεργίας δεκαπέντε μόχθῳ πολλῷ. Βεστιαρίτης. Γ. Πρωτοβεστιάριος. Βίγλα 2: Σκοπὴν δὲ λέγει τὴν κοινῶς λεγομένην βίγλαν,: Κλεί σας οὖν τὰς τῶν τειχέων πύλας καὶ βίγλας θέμενος. 11, § 9: Ἔχειν δὲ καὶ βίγλας ἔξωθεν.
tit. 6, σ. 1: Ο βασιλεὺς τοῖς νόμοις οὐχ ὑπόκειται,
ἡ δὲ Αὐγοῦστα ὑπόκειται. Theodor. epist. 138:
Τῇ εὐσεοεστάτῃ καὶ θεοφιλεστάτῃ Αὐγούστῃ.
Αὐγουσταιών Αugustæum. Descriptio urbis
Gpolit.: Augustæum, Capitolium, Monetam. Pachimerius 1. 9: Αὐγουσταιῶνος αὐλαίαν πληροῦντες.
Palatium Cpolitanum.
Αὐγουστάλιος Augustalis. Paulus I. 35, 3. Ex
quib. caus. maj. præfectus quoque Ægypti. Basilica: Ὁ Αὐγουστάλιος ᾿Αλεξανδρείας. Justinianus
Novell. 23: Ακροατὴν ἕξει Αὐγουστάλιον. Julianus
præfectum Augustalem. Synesius epist. 29, 105 fin.
Isidor. Pelus. 3, 50. Nicephor. Callist. 10, 11.
Phot. Biblioth. p. 259 ed. Græcolat. Theophylact.
Simoc. histor. Mauric. 8, 13. Joann. Mosch. Lim.
α. 207: ᾿Απὸ τῆς τάξεως τοῦ Αὐγουσταλίου, Theophanes homil. 46: Δοὺξ Αἰγύπτου χειροτονεῖται καὶ
Αὐγουστάλιος.
Αὐθέντης dominus. Utitur Joannes Cantacuzenus
p. 756. Panias: Authentes dominus, auctor. Hiac
αὐθεντία. Thomas M.: Αὐθεντία δὲ παρ᾽ οὐδενὶ
τῶν δοκίμων ῥητόρων εὕρηται ἐπὶ τοῦ τῆς δεσπο
τείας ὀνόματος. Joannes Moschus Limon. c. 79:
Δέδωκε δὲ τὸ κλειδίον τοῦ ἀρμαρίου τῷ αὐθέντῃ.
Alexius Rhartur: Καὶ ἡ αὐθεντίσσας. Εἰ αὐθεντεῖν
εἰ αὐθεντικώς. Hesychius: Αὐθεντεῖν ἐξουσιάζειν.
Codinus in Παρεκβ.: Αυθεντικῶς εἰσερχομένους ἐν
τῷ μεγάλῳ παλατίφ τοὺς Λατίνους. Cyrill. patriarcha ch: Κύριε, ήγουν αὐθέντη. Et apud Laonis.
Chalcond. μέγας αὐθέντης, le grand seigneur. De
Sophia Augusta Anastasius in Histor. Eccles.:
Accersitis Sophia Augusta pecuniarum venditoribus
et notariis jussit deferri cautiones debitorum et breves. Quibus lectis accepit breves, et præbuit eos debiloribus, et reddidit dominis suis. Cedrenus αὐθέν
ταις.
Báta dona ab imperatore aut patriarcha quotannis dari solita ante diem Palmarum, unde eis
nomen: est enim βαΐς seu βάϊον ramus Palmarum.
Joannis c. 12. Porphyrius de abstin. ab anim. v.
Epiphanii homiliam εἰς τὰ βάϊα. Doroth. doct. 15:
Μετὰ βαΐων, cum palmis. Hinc hebdomas βαϊοφόρος. Georgius Logotheta in Chronico: Εσπευσε
καταλαβεῖν τὸ νυμφαίον πρὸ τῆς βαϊοφόρου. Quæ et
ἡ τῶν βαΐων. Metaphrastes Sept. in Cyriaco: "Εως
ἡ τῶν βαίων ἀφίκοιτο. Hæc autem erogatio non
semel fiebat. Theophanes in Apsimaro: Καὶ ἐπάτησε τὸν τράχηλον αὐτῶν ἄχρις ἀπολύσεως τοῦ
πρώτου βαΐου. Quæ totidem fere verbis Cedrenus.
Vide tamen notas posteriores ad p. 446 b.
Βαΐουλος bajulus. Sophoclis scholiastes in
Ajace lorario: Παιδαγωγός και παιδοτρίβης, ὁ λε
γόμενος βαίουλος. Balsamo juris GR. p. 472:
Τοὺς παιδοτρίβας βαϊούλους κατονομάζομεν. Theophanes: Θεοδόσιος ὁ βασιλεὺς ᾿Αντίοχον τον πραι
πόσιτον καὶ πατρίκιον καὶ βάγιλον αὐτοῦ ἐποίησε
παπᾶν. Sic ms. R: lege βατούλον. Auctor anonymus in Annal. Franc.: Rex Carolus cum filiis et
exercitu pacifice Franciam repetiit, filiumque suum
Ludovicum regem regnaturum in Aquilaniam misit,
præponens illi bajulum Arnoldum, aliosque ministros ordinabiliter decenterque constitueus tutelæ
puerili congruos. Historia Miscella 1. 23: Quæ
comprehensos omnes imperatoris homines cecidit
atque totondit una cum Joanne protospathario et
bajulo ipsius. Fredegarius scholasticus in Chronico:
Otto quidam filius Beronis domestici, qui bajulus
Sigiberti ab adolescentia fuerat. Aimoinus de Gest.
Fr. 4, 38: Bajulus r. Sigeberti. Bajulus est padagogus, præceptor, monitor, rector, gouverneur.
Hinc bajulatio. Aimoinus Hist. 5, 39: Bajulationi
committens.
Βάνδον bandum, vexillum, signum militare.
Hadrianus PP Epist. ad Carolum M. R.: Qui Neapolitaui ipsos Græcos eun bandis et signis suscipienies. Anastas. Bibl. in Ecclesiastica liistoria: Hunc
Hisam in honorem filii sui alque imperatorum ter1366
rorem cum imperatorio ac decent honore militiisque ac blandis (1. bandis) ac sceptris in Hierusalem
mittit. Procopius de bello Vandal. 2. p.. 123: Τούς
τε ὑπασπιστής καὶ τὸ σημεῖον, ὃ δὴ βάνδον καλοῦσι
Ρωμαῖοι, Ιωάννῃ ἐπιτρέψας Αρμενίῳ. Leo Tact.
c. 12, § 62; Τα δὲ βάνδα, ἤγουν τὰ σημεῖα. Constant. in Tact.: Οφείλει ἕκαστον τάγμα ίδιον βάνε
δον ἔχειν. Scholiastes in στηλιτ. α' S. Greg. Naz.:
Σύνθημά ἐστι τὸ σημεῖον καὶ σύμβολον τοῦ στρατοῦ
ὃ καλοῦσι βάνδον. Bandora, cohors militum, scara.
Acta vitæ Alexandri PP 3: Concurrerunt signiferi
cum bandis. Radevicus 2, 66: Signis et bandis
præcedentibus ad palatium perduxerunt. Historia
Wambæ regis Toletani: Illum cum bandorum signis accessisse. Benno Cardinalis de Vita liltebrandi 1. 1: Et cuncti milites banda gestantes.
Anastasius in Adriano: Eum cum bandora susceperunt. Hinc βανδοφόροι. Procop. d. 1. 2, p. 134:
Ὁ δὲ ἕτερος τὸ σημεῖον τοῦ στρατηγοῦ ἐν ταῖς
παρατάξεσιν εἰωθὼς φέρειν, ὃν δὴ βανδοφόρον και
λοῦσι Ῥωμαῖοι. Leo Tact. c. 4, § 14: Καὶ βανδοφόρος μέν ἐστιν ὁ τὸ σημεῖον τοῦ βάνδου βαστάζων.
Signiferi, vexillarii, iidem draconarii dicti. Ordo
Romanus Deinde milites draconarii, id est qui
signa poriant. Theodoret. epist. 59: Κομίζει δὲ
ταύτην Πατρωΐνος δρακονάριος. Adde epist. 133.
Significat βάνδον et turmam, scaram vel cuneum
militum. Glossa Nomicæ: Κουστοδία στρατιωτικὸν
στίφος, ὃ βάνδον Ῥωμαῖοι καλοῦσι. Auctor vila
Caroli M. in Annalibus Francicis: Dominus vero
Carolus una cum Francis castra metalus est ad
easdem, misitque scaram suam. Et p. 19: Perveniensque in locum Ingilherim misit quatuor scaras.
Denique Bavdov victoriam significat, si Stephanum
de Urbibus sequamur in Αλαβάνδα. Παρὰ Ρωμαίοις, inquit, βάνδον τὴν νίκην φασίν.
Βάραγγοι protectores Cujacio, securigeri. De
his Codinus de offic. vet. inscr. χιλιάρχῳ κοο,
θα βαράγγων. Joannes Cantacuzenus 1, 41: Οἵ τε
τοὺς πελέκεις ἔχοντες βάραγγοι προσαγορευόμενοι,
Græci ad 1. 3, § 5 D. ad leg. Cornel de sicar.: Bxράγγου συγκλητικοῦ τὸν ἕτερον βάραγγον συγκλη
τικὸν φονεύσαντος. Astrampsychus ἐν τῷ Πυθαγορικῷ λαξευτηρίῳ, δηλοῖς εἰς βαράγγους καὶ μέγι
στάνας καὶ ἀξιωματικούς. Hi Celta erant, ut scribit Scylitzes apud Cedren. p. 792 d. in ora, vel
Angli, ut Codinus. Præfectus eorum ἀκόλουθος, ut
jam observatum.
Βαρδούκιον bastile, jaculum, pilum, telum, quod
jaci potest. Constantinus in Tacticis: Τζικούρια,
βαρδούκια, ματζούκια.
Βασιλεύς rex, imperator, de præsentis temporis
rege. Zosimus 5: Ὡς ἂν μηδεὶς ἕτερος πλὴν αὐτοῦ
βασιλεῖ παραδυναστεύῃ. Εἰ βασιλίς pro Augusta.
Idem lib. eodem: Σοβῶν κατὰ τῆς βασιλίδος τὸ
πλῆθος. Sic Byzantini imperatorem vocare soliti.
Annales Francorum: More suo, id est Græca linqua, laudes ei dixerunt, imperutorem eum et basileum appellantes. Et iisdem pene verbis auctor
Vitæ Caroli M. et Eginardus de gestis Caroli M. et
Annales Fuldenses. Ceteros ῥήγας per contemptum appellabant, ut ῥῆγα Φραγγίας. V. Luitprandum in Legatione.
Βελγίον virga. Anastasius Biblioth. in Historia
Eccles. Contra Vulgares fundis et virgis armatos
et blasphemantes minavil. Leo Tact. c. 7, § 3: Μετὰ
σκουταρίων καὶ βεργίων. Εt $ 18: 'Αντὶ σπαθίων
βεργία ή νάρθηκας ἢ καλάμους ἀντὶ κονταρίων ἀναδιδούς. Constant. in Tact.: Βασταζέτωσαν δὲ καὶ
σκουτάρια και βεργία. Menolog. in Martio: Έπλεξεν οὖν ὁ γέρων μέχρις εννάτης ὥρας οὐεργίας (sic)
ms.) δεκαπέντε μόχθῳ πολλῷ.
Βεστιαρίτης. Γ. Πρωτοβεστιάριος.
Βίγλα vigilia. Eustath. Il. 2: Σκοπὴν δὲ λέγει
τὴν κοινῶς λεγομένην βίγλαν, Theophanes: Κλεί
σας οὖν τὰς τῶν τειχέων πύλας καὶ βίγλας θέμενος.
Leo Tact. 11, § 9: Ἔχειν δὲ καὶ βίγλας ἔξωθεν.
col. 1367–1368page 28 of 46
PG 122:136717, § 54: "Ινα βίγλα ἀκριβὴς καὶ ἀσφάλεια τοῖς λοιποῖς γένηται. βιγλάτωρ 14, § 16: Μετ' ὀλίγων βιγλατόρων. Ει βιγλεύειν Οφείλων βιγλεύειν. ο. 17, § 102: Διὰ τοὺς βιγλεύοντας πάντως. βιγλίζειν 38: Πρὸς τὸ βιγλίζειν αὐτούς, οι ἵνα προλαμβάνωσιν οἱ καβαλλάριοι, και βι γλίζωσιν. Βιξιλλατίωνες Βεξιλλατίων Βίσεξτος Ὅτε ἡ τετραετία τοῦ λεγομένου βισέξτου εἰς τε λείαν ἡμέραν ἀπαρτίζει τὴν κίνησιν. Βίσο σεξτον ἐπινέμησις τετραετίας. Βλαττίον Οἷον βλαττία. Βουκελλάριος Βουκελλάριος ὁ ἀποστελλόμενος καὶ φέρων τινά. Βουκελλάριος ὁ παραμένων στρατιώτης. 60: Βουκελλάριοι λέγονται οι παραμένοντες στρατιῶται. Ἐκ δὲ τοῦ βούκα ὀνόματος, ὅ ἐστιν ὁ ἄρτος, ἐκλήθησαν βουκελλάριοι οἱ τὸν ἄρτον τινὸς ἐσθίοντες ἐπ᾿ αὐτῷ τούτῳ τῷ παραμένειν αὐτῷ. Βουκινάτωρ Δύο αδελ φοί τινες φιλόχριστοι ἐν Τριπόλει καταμένοντες, υἱοὶ βουκινάτορος. 2, 2: Ἐπὶ τοῦ πατριάρχου Θεοδοσίου βουκινάτωρ βασιλικός βαπτισθείς, βούκινον Φωνασκεῖν εὐφωνίαν ἀσκεῖν, καὶ φωνασκικόν βούκινον. Σάλπιγξ Βούνευρον. "Ον ὁ τύ ραννος, βουνεύροις, μαστίζων ἀνεῖλεν. Ανὰ β' βουνεύρων ἐκέλευσε τύπτεσθαι. Τοῦ ἁγίου μάρτυρος ἐπὶ πολλὰς τὰς ὥρας τοῖς βουνεύροις ἀνηλεως συγκοπτομένου. Καὶ τὸν μὲν Σέργιον ἀσφαλεστάτη φρουρά παρεδίδου, τούτῳ δῆ δεν αμειβόμενος αὐτὸν τῆς εὐεργεσίας· τὸν Βάκχον δὲ διὰ τεσσάρων ἰσχυρῶς ἐκταθέντα βουνεύροις ὠμοῖς ἐκέλευε καταξαίνεσθαι. Ωμοῖς βουνεύροις τὰς αὐτοῦ καταμελαίνει σάρκας Ωμοῖς βουνεύροις τὸν λαμπρὸν καταικίζει τὴν σάρκα. (βου νεύροις) 127 Όνειρ. Βραχιόνιον Ἐὰν ἴδη ὅτι βραχιώνια ἔλαβε χρυσά. Γαλέα γαλαία Γαλιάτζα Γενικόν του γενικοῦ λογοθέτης γενικόν την ἐφίστησιν ἡγεμόνα τοῦ πολέμου διάκονον τῆς μεγάλης Εκκλησίας και λογιστὴν τῶν φόρων, ὃν γενικὸν καλοῦσι. Τούτοις ἡγεμόνα είτησιν Ἰωάννην διάκονον τῆς μεγάλης Εκκλησίας καὶ τῶν δημοσίων φόρων λογιστὴν, ὃν λογοθέτην γενικὸν οἶδε καλεῖν ἡ συν ήθεια. 115: Τῶν δημοσίων λογιστὴν, ὃν τὸ δημώδες λογοθέτην καλοῦσι, δημόσια Τόν τε Θεόδοτον τὸν μοναχὸν καὶ γενικὸν λογοθέτην. ἀπὸ γεν κῶν, Νικηφόρου βασιλέως τοῦ ἀπὸ γενικῶν.: Νικηφόρος ὁ ἀπὸ γενι Δεήσεις, ὁ ἐπὶ τῶν δεήσεων. Δοὺς τὰς δεήσεις τῷ βασιλεῖ. 2: Ιωάννου μαγίστρου καὶ ἐπὶ τῶν δεήσεων. Δεκανοί Καὶ τῶν λεγομένων δεκανῶν τόπον ἐπέχοντες ἐν τοῖς βασιλείοις εἰσί. Β. Δηλάτωρ, δηλατορεύειν, τὸν προσαγωγέα δηλά τωρα. 43: Καὶ δηλάτορος έργον δεξάμενος. Έτυχε δὲ κατά τι να φθόνον διαβολικόν δηλατορευθῆναι ταύτην τὴν ἄωρον χήραν εἰς τὰς ἀκοὰς Θεοδοσίου τοῦ βασιλέως. Διαιτάριος διαιτάριος, διαιτάρχης. Ευτυχιανὸς δέ τις πρῶτος των δαιτηρίων. Ἐκρατήθησαν δὲ καὶ ἐν τῶν διαι ταρίων τοῦ παλατίου πολλοί. 30 Ὑπὸ τῶν διαιτηρίων τοῦ μεγάλου παλατίο ἀποκομίζεται. Δικέρατον διοικητής. Δικτάτωρ Διοικητής Ἐντεῦθεν οὖν ἐπεκράτησεν ἡ συν ήθεια διδεῖν τὰ δικέρατα τοῖς διοικηταῖς.
Εt c. 17, § 54: "Ινα βίγλα ἀκριβὴς καὶ ἀσφάλεια
τοῖς λοιποῖς γένηται. Hine βιγλάτωρ excubitor.
Idem Leo c. 14, § 16: Μετ' ὀλίγων βιγλατόρων.
Ει βιγλεύειν excubias agere. Leo c. eodem, § 13:
Οφείλων βιγλεύειν. Et d. ο. 17, § 102: Διὰ τοὺς
βιγλεύοντας πάντως. Vel βιγλίζειν vigilare. Con
stant. in Tuct. p. 38: Πρὸς τὸ βιγλίζειν αὐτούς, οι
p. seq. ἵνα προλαμβάνωσιν οἱ καβαλλάριοι, και βι
γλίζωσιν.
Βιξιλλατίωνες vexillationes,alm equitum. Gloss.
Cyrilli: Βεξιλλατίων verillatio. De vexillationibus
Veget. et Cuj. ad 1. ult. C. de his qui non impletis
stipend. sac. sol. eunt.
Βίσεξτος bisextus. Anastasius Antiochenus:
Ὅτε ἡ τετραετία τοῦ λεγομένου βισέξτου εἰς τε
λείαν ἡμέραν ἀπαρτίζει τὴν κίνησιν. Glossarium
ms. illustriss. F. cancellarii Petri Seguierii: Βίσο
σεξτον ἐπινέμησις τετραετίας.
Βλαττίον blatta. Salomon episcopus:
Dulcius hoc cunctis argenti aurique talentis,
Bombyce aut gemma, blatlis eborique fuisset.
Constantinus de administr. imper.: Οἷον βλαττία.
Pannus sericus. Fortunatus 2, 3:
Serica cui niveis ugnata est blattea telis.
Βουκελλάριος bucellarius. Gloss Nomicm:
Βουκελλάριος ὁ ἀποστελλόμενος καὶ φέρων τινά.
ltem: Βουκελλάριος ὁ παραμένων στρατιώτης.
Græci lib. 60 Basilic.: Βουκελλάριοι λέγονται οι
παραμένοντες στρατιῶται. Ἐκ δὲ τοῦ βούκα ὀνόμα
τος, ὅ ἐστιν ὁ ἄρτος, ἐκλήθησαν βουκελλάριοι οἱ τὸν
ἄρτον τινὸς ἐσθίοντες ἐπ᾿ αὐτῷ τούτῳ τῷ παραμέ
νέιν αὐτῷ. Bucellarii dicuntur stationarii milites.
Ex nomine autem bucca, quod est panis, vocantur
bucellarii, panem alicujus edentes in hoc ut morentur apud eum. Buceliarii igitur sunt custodes corporis, protectores, stipatores, satellites, armigeri,
assecla, domestici procerum vel principis. Sic
etiam dicti clientes. Papias: Cliens bucellarius.
Iidemque parasiti dicti. Aldbelmus de laudib. virginit. Hæc tanta prodigia cernens Claudius tribunus obstupuit, et corde compunctus cum septuaginta
militibus et omni familia et vernacula clientela una
cum parasitis et sodalibus credidit in Dei Filium.
Et ibidem: propriis parasitis ct domesticis clientibus. De them. Bucell. vide Const. de th. orient.
th. 6, et eumdem de Admin. imp. c. 51, et Curop.
p. 839.
Βουκινάτωρ buccinator. Theophanes: Δύο αδελφοί τινες φιλόχριστοι ἐν Τριπόλει καταμένοντες,
υἱοὶ βουκινάτορος. Scholia in Epitom. SS. Cann.
tit. 2, sect. 2: Ἐπὶ τοῦ πατριάρχου Θεοδοσίου
βουκινάτωρ βασιλικός βαπτισθείς, id est, Sub pa
triarcha Theodosio buccinator quidam imperatorius
baptizatus. buccina seu tuba, quæ βούκινον Gra
cis posterioribus. Suidas: Φωνασκεῖν εὐφωνίαν
ἀσκεῖν, καὶ φωνασκικόν βούκινον. Gloss Cyrilli:
Σάλπιγξ tuba, litua, buccinum; quanquam inter
buccinam et tubam nonnihil interest.
Βούνευρον. Theophanes in phoca: "Ον ὁ τύ
ραννος, βουνεύροις, μαστίζων ἀνεῖλεν. Et alibi:
Ανὰ β' βουνεύρων ἐκέλευσε τύπτεσθαι. Menologium
in Martio: Τοῦ ἁγίου μάρτυρος ἐπὶ πολλὰς τὰς
ὥρας τοῖς βουνεύροις ἀνηλεως συγκοπτομένου. Simeo Metaphr. in Sergio et Baccho: Καὶ τὸν μὲν
Σέργιον ἀσφαλεστάτη φρουρά παρεδίδου, τούτῳ δῆ
δεν αμειβόμενος αὐτὸν τῆς εὐεργεσίας· τὸν Βάκχον
δὲ διὰ τεσσάρων ἰσχυρῶς ἐκταθέντα βουνεύροις
ὠμοῖς ἐκέλευε καταξαίνεσθαι. Constant Manasses:
Ωμοῖς βουνεύροις τὰς αὐτοῦ καταμελαίνει σάρκας·
Item: Ωμοῖς βουνεύροις τὸν λαμπρὸν καταικίζει
τὴν σάρκα. Martyrologium Usuardi mense Oct. d.
7: Quorum Bacchus tam diu est nervis crudis (βου
νεύροις) casus quoddusque totus corpore discissus
in confessione emitteret spiritum.
c. 127 Όνειρ.:
Βραχιόνιον armilia. Achmes
Ἐὰν ἴδη ὅτι βραχιώνια ἔλαβε χρυσά.
Γαλέα vel γαλαία triremie, galère. Leo Tact. c. 19,
§ 10. Γαλιάτζα Conc. Flor. p. 567 ed. R. Galease.
Γενικόν ærarium publicum. Huic prefectus του
γενικοῦ λογοθέτης dicebatur. Nicephor. Gregoras
1. 7. Godin. de oific. eumdem γενικόν appellatum
tradunt viri eruditissimi ex hoc loco Suide: 'Iwaτην ἐφίστησιν ἡγεμόνα τοῦ πολέμου διάκονον τῆς
μεγάλης Εκκλησίας και λογιστὴν τῶν φόρων, ὃν
γενικὸν καλοῦσι. De quo dubito; nam de eodem
Joanne sic scribit Nicephorus in Breviario historico: Τούτοις ἡγεμόνα είτησιν Ἰωάννην διάκονον
τῆς μεγάλης Εκκλησίας καὶ τῶν δημοσίων φόρων
λογιστὴν, ὃν λογοθέτην γενικὸν οἶδε καλεῖν ἡ συν
ήθεια. Atque ita forte legendum apud eumdem
p. 115: Τῶν δημοσίων λογιστὴν, ὃν τὸ δημώδες
λογοθέτην καλοῦσι, nisi δημόσια pro tributis accipias. Theop. in Constantino: Τόν τε Θεόδοτον
τὸν μοναχὸν καὶ γενικὸν λογοθέτην. Hine ἀπὸ γεν:-
κῶν, qui eo munere functus. Joannes Scylitzes in
principio historiæ: Νικηφόρου βασιλέως τοῦ ἀπὸ
γενικῶν. Chronologia vetus: Νικηφόρος ὁ ἀπὸ γενι
xv. Eadem verba in 8 synodo p. 448 ed. Rom.
Δεήσεις, ὁ ἐπὶ τῶν δεήσεων. Libelli, libellorum
magister. Georgius Alexandrinus in Vita S. Chrysostomi: Δοὺς τὰς δεήσεις τῷ βασιλεῖ. Grecus anctor ms., quem citat eruditissimus Allatius dissert. 2 de lib. Ecol.: Ιωάννου μαγίστρου καὶ ἐπὶ
τῶν δεήσεων. De referendario et regendario dicam
in Gloss. Nomic.
Δεκανοί decani. V. tit. de decanis B. Chrysost. in Epist. Pauli ad Hebr. c. 7, hom. 13, p. 505
ed. Anglic.: Καὶ τῶν λεγομένων δεκανῶν τόπον
ἐπέχοντες ἐν τοῖς βασιλείοις εἰσί. Flotilda in visionibus: Audiebatque vocem dicentem, quod hi essent
archidiaconi_et præpositi judicesque el majores alque decani. Β. Ambrosius 1. 5, epist. 35: Quod ad
Portianam basilicam de palatio decanos mittebant.
Δηλάτωρ, δηλατορεύειν, delator. Ulpianus in
Timocrateam τὸν προσαγωγέα interpretatur δηλά
τωρα. Theodoretus epist. 43: Καὶ δηλάτορος έργον
δεξάμενος. Utitur etiam epist. 45. Georgius Alexandrinus in Vita S. Chrysostomi: Έτυχε δὲ κατά
τι να φθόνον διαβολικόν δηλατορευθῆναι ταύτην τὴν
ἄωρον χήραν εἰς τὰς ἀκοὰς Θεοδοσίου τοῦ βασιλέως.
Διαιτάριος atriensis. Glossarium Philoxeni:
atriensis διαιτάριος, διαιτάρχης. Theophanes:
Ευτυχιανὸς δέ τις πρῶτος των δαιτηρίων. Vet.
Inscript. p. 576, 7: Diætarchus domus Augusta.
Et in Heraclio: Ἐκρατήθησαν δὲ καὶ ἐν τῶν διαι
ταρίων τοῦ παλατίου πολλοί. Menologium d. 30 Julii: Ὑπὸ τῶν διαιτηρίων τοῦ μεγάλου παλατίο
ἀποκομίζεται. Μartyrolog. Notkeri: Qui cum esset
xalarius palatii, pro dimtarius, ut zabolus pro diabolus apud Phobadium contra Arianos et Gild. Sap.
Δικέρατον tributum veterum murorum reliciendorum causa a Leone iconomacho institutum. Vide
tamen Constant. Manass. p. 93 in Nicephoro
Theophanes infra in διοικητής. Anastasius Biblioth.
in Hist. Eccles.: Ast imperator allocutus est populum dicens: «Vos non valetis ædificare muros,
sed nos præcipimus administratoribus, et ipsi exigent in regulam per singulos annos nummum argenteum unum, quo imperium accepto ædificavit muros;
et ita fucta est consuetudo dandi binas siliquas administratoribus.
Δικτάτωρ dictator. Polyb. p. 237 d. 238 c. Diodor. Sicul. p. 127, in fin. t. 2 et p. 919. Et 2.
Pæan. Eutrop. met. p. 67.
Διοικητής publicanus, tributorum exactor.
Theophanes: Ἐντεῦθεν οὖν ἐπεκράτησεν ἡ συν
ήθεια διδεῖν τὰ δικέρατα τοῖς διοικηταῖς. Admini
stratorem vertit Anastasius loco supra citato. Hadrianus PP Epistola ad Carolum M.: Missi, inquit,
Gracorum duo spatharii imperatoris cum diæcele,
qui Latine dispositor dicitur.
col. 1369–1370page 29 of 46
PG 122:1369Δίπτυχα. βαλεῖν Βιταλιανὸν τὸν μακαριώτατον ἐκ τῶν διπτύχων. Ιερατικὸν κατάλογον βίβλον ἐπισκόπων Β. Γραμματείον δίθυρον Καὶ λαοὼν ὁ Ἰωάννης δίπτυχον ἔγραψεν Επιφανίῳ, Δομέστικος τφῆς ἐκκλησίας Δομέστικος σχολῶν, στρατάρχης, Οὗτος τὸν Βάρδαν τὸν Φωκᾶν στρατάρχην καθ ιστάνει, Ον τῶν σχολῶν δομέστικον εἴποιεν ἂν Ῥωμαῖοι. Δούξ ἡγεμών, στρατιωτῶν ἄρχων, στρα τιωτικών καταλόγων ἄρχων, στρατοπεδάρχης. Δοὺς ἡγεμών. 1: Ὑπὸ δοῦκά καὶ ἡγεμόνα. Περσ. α΄: Οὐδεὶς δὲ οὔτε Ρωμαίων στρατιωτῶν ἄρχων, ὃν δοῦκα καλούσι. Στρατιωτικῶν δὲ καταλόγων ἄρχοντα τῇδε κατα στησάμενος, ὃν δοῦκα καλοῦσι. 9, 5: Στρατοπεδάρχης ὃν δούκα Ῥωμαῖοι προσαγορεύουσι. 1. 4: ἐχομένης δὲ τῆς Χίου, ὥσπερ ἱστόρηται ἡμῖν, ὑπὸ τῶν ἐκ Γενούας ἀδίκως ἐν σπουδαῖς, πρὸς τὸν ἄρχοντα αὐτ τῆς. δοῦκα ἐγχωρίως προσαγορευόμενον, ὁ βασιλεὺς ἔπεμψε. §: Πᾶσα προπέτεια κατὰ δουκὸς ἤ ἄρχοντος τοῦ στρατιώτου κεφαλικήν επάγει τιμωρίαν. Δρουγγάριος Δρουγγάριος ὁ χιλίαρχος.: Δρουγγάριον οἱ παλαιοὶ ἐκάλουν τὸν μιας μοίρας ήτοι τούρμας ἄρχοντα. Γρηγορά βασιλικοῦ στράτορος καὶ δρουγγαρίου γεγονότος. μεγάλοι, δρουγγάριος τῶν πλωΐμων, ὁ τοῦ στό λου δρουγάριος, Ὁ τοῦ βασιλικού στόλου δρουγγάριος. Τοῦ. ναυτικοῦ δρουγγάριος δρουγγάριος τῆς βίγλης ; Βίγλας γὰρ ἦν δρουγγάριος, εἴποιεν ἂν Ρωμαῖοι. Δρούγγος, δρουγγιατί. 13, § 3; Κατὰ δρούγγους καὶ κατὰ τούρμας. 14: Δρούγγος μοναζόντων. Οὕτω γὰρ δεῖ εἰ πεῖν καὶ τῇ λέξει την μανίαν αὐτῶν ἐνδείξασθαι. δρουγγιστί. 18. § 144: ᾿Αθρόως δὲ καὶ τὸ λεγόμενον δρουγγιστὶ ἐκπηδῶντας. "Έβδομον. Καὶ μόλις πρὸς τὸ πεδίον τὸ πρὸ τῆς πόλεως ὂν ἔβδομον καλοῦσι.: Κατὰ τὸν παραθαλάσσιον τόπον τὸν καλούμενον ἔβδομον. Εγκαίνια Εγκαίνια ἡ ἐν ἐγ καινισμῷ.: Γέγονε τὰ ἐγκαίνια τῶν ἁγίων ἀποστύλων. Ἔγκλειστος Έκλειστος τοῦ αὐτοῦ μοναστηρίου. Ὥστε ἅπαντας μοναχούς τε καὶ ἐγκλείστους καὶ κιονίτας. οὔτε, τοὺς μὴ δυναμένους διὰ τὴν τοῦ τόπου θρησκείαν ἐξ αὐτοῦ ἀναχωρῆσαι, ἤγουν τοὺς ἐγκλείστους μοναχοὺς ἢ τοὺς προσμοναρίους. 50: Διηγήσατο ἡμῖν περὶ τοῦ ἀββᾶ Γεωρ γίου τοῦ ἐγκλείστου. έγκλειστον, ἐγκλειστήριον 69: Καθ᾽ οὗ μέρους καὶ τὸ ἐγκλεισθή ριον ὑπῆρχε τοῦ γέροντος. Εκδικος Εκδικος τῆς ἁγιω τάτης τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας. 1: Τοὺς εὐλαβεστάτους νοταρίους καὶ ἐκδίκους τοῦ αὐτοῦ ἀποστολικοῦ θρόνου τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης ἐνταῦθα παραγεγονότας. 36 ἐκκλησιέκδικοι Ιωάννης ὁ θεοσεβέστατος πρεσβύτερος καὶ ἐκκλησιέκδικος τῆς ἁγιωτάτης μεγάλης Εκκλησίας εἶπε. πρωτέκδικος ᾿Αλλὰ καὶ ἀπὸ τῶν κληρικῶν ὁ μέγας χαρτοφύλαξ καὶ ὁ πρωτέκδικος. εἰ πρωτεκδικικὸν βιβλίον 78 Ενωτικόν δεχόμεθα δὲ καὶ ἐν ἐπαίνῳ ποιούμεθα καὶ τὴν ὀρθὴν ὁμολογίαν τοῦ ἑνωτικοῦ γράμματος, ὅπερ ὁ τῆς γαληνοτάτης λήξεως βασιλεὺς ἐξεφώνησε Ζήνων Μακεδόνιος δὲ κακῶς πεισθεὶς όπο ἔγραψε τῷ ἑνωτικῷ Ζήνωνος.
Δίπτυχα. In his erant inscripta nomina episcoporum. Constantinus Pogonatus epist. ad Domnum
PP (habetur tom. III concil. Gr. p. 7 e ed. R.): 'Exβαλεῖν Βιταλιανὸν τὸν μακαριώτατον ἐκ τῶν διπτύ
χων. Synodus Mopguestena, cujus acta habentur in
5 synodi act. 5: Theodori antiqui nomen ejectum
est diptychis. Facundus Hermianensis l. 4: Cognovi
nomen Joannis in sacris diptychis scriptum. Idem
catalegum episcoporum vocat 1. 8: Ut ex catalogo
episcoporum nomen ejus Atticus episcopus juberet
auferri. Ιερατικὸν κατάλογον 8. Cyrillus ad Atti
cum apud Nicephor. Call. 14. 26. βίβλον ἐπισκό
πων Β. Chrysost. epist. 125, et diptycha dicta,
quia tabulæ duplices erant, in quarum altera vivorum nomina prescripta. in altera vero eorum
qui obierant. Γραμματείον autem δίθυρον intelligit
Georgius Alexandrinus in Vita Chrysostomi: Καὶ
λαοὼν ὁ Ἰωάννης δίπτυχον ἔγραψεν Επιφανίῳ, sive
duplices tabellas, in quibus epistolam scripsit
Chrysostomus.
Δομέστικος τφῆς ἐκκλησίας domesticus ecelesim.
V. Liturgiam ordinum parte 7, in consecratione
episcopi et Meursium in hac dictione. Δομέστικος
σχολῶν, στρατάρχης, præfectus, domesticus scholarum. Constantiuus Manasses:
Οὗτος τὸν Βάρδαν τὸν Φωκᾶν στρατάρχην καθ
ιστάνει,
Ον τῶν σχολῶν δομέστικον εἴποιεν ἂν Ῥωμαῖοι.
Historia Miscella 22: Antionium patricium ct scholarum demesticum. De domesticis agemus in Glossario Nomico.
Δούξ dux, ἡγεμών, στρατιωτῶν ἄρχων, στρατιωτικών καταλόγων ἄρχων, στρατοπεδάρχης.
Glossæ juris: Δοὺς ἡγεμών. Constantinus de themat. 1: Ὑπὸ δοῦκά καὶ ἡγεμόνα. Procopius
Περσ. α΄: Οὐδεὶς δὲ οὔτε Ρωμαίων στρατιωτῶν
ἄρχων, ὃν δοῦκα καλούσι. Εt de difc. Justin.:
Στρατιωτικῶν δὲ καταλόγων ἄρχοντα τῇδε κατα·
στησάμενος, ὃν δοῦκα καλοῦσι. Eusebius Historia
Eccles. 9, 5: Στρατοπεδάρχης ὃν δούκα Ῥωμαῖοι
προσαγορεύουσι. Joannes Cantacuz. 1. 4: Εχομένῆς δὲ τῆς Χίου, ὥσπερ ἱστόρηται ἡμῖν, ὑπὸ τῶν ἐκ
Γενούας ἀδίκως ἐν σπουδαῖς, πρὸς τὸν ἄρχοντα αὐτ
τῆς. δοῦκα ἐγχωρίως προσαγορευόμενον, ὁ βασιλεὺς
ἔπεμψε. Niceph. Call. 7, 26. Harmenop. 1, 16,
§ ult.: Πᾶσα προπέτεια κατὰ δουκὸς ἤ ἄρχοντος
τοῦ στρατιώτου κεφαλικήν επάγει τιμωρίαν. Arrius
Menander in 1. 6 de re milit. dixerat Adversus ducem vel præsidem. V. ad Gloss. Basil.
Δρουγγάριος præfectus drungi, tribunus, turm 80
unius prefectus. Glossæ juris: Δρουγγάριος ὁ χιλίαρχος. Item: Δρουγγάριον οἱ παλαιοὶ ἐκάλουν τὸν
μιας μοίρας ήτοι τούρμας ἄρχοντα. Vetus inscriptio: Γρηγορά βασιλικοῦ στράτορος καὶ δρουγγα
ρίου γεγονότος. P. 1161. 2. Erant autem plures,
inter quos quidam μεγάλοι, ut præfectus rei navalis, δρουγγάριος τῶν πλωΐμων, Cedreno ὁ τοῦ στόλου δρουγάριος, præfectus classis. Anna Comn.
Alexiad. 3. Nicetas Paphlago in Vita Ignatii patr.
GP: Ὁ τοῦ βασιλικού στόλου δρουγγάριος. Τοῦ.
ναυτικοῦ δρουγγάριος Constantin. Manass. et δρουγ
γάριος τῆς βίγλης drungarius vigilia. Constantinus
Manass.; Βίγλας γὰρ ἦν δρουγγάριος, εἴποιεν ἂν
Ρωμαῖοι. Historia Miscella 1. 24: Multi protospatharii et spatharii et excubitus domesticus et ordinum
princeps,seu drungarius imperialis vigiliæ. Rectius legitur apud Anastast. Biblioth. in Hist. Eccl.: Quin
et ordinum princeps et exc. domest. seu drungarius
vigiliæ. De drungario Cibyrrhæotarum Cedrenus
in Leontio, Nicephorus in Breviario historico,
Theophanes. Vide ad Gloss. Basilicorum.
Δρούγγος, δρουγγιατί. Drungus globus militum.
Leo Tact. c. 13, § 3; Κατὰ δρούγγους καὶ κατὰ
τούρμας. Veget. 3, 16: Scire duæ debet contra
quos drungos, hoc est globos hostium. Sic legitur in
veteri codice Nicolai Fabricii viri perillustris.
Hine monachorum globus apud B. Chrysostom.
epist. 14: Δρούγγος μοναζόντων. Οὕτω γὰρ δεῖ εἰπεῖν καὶ τῇ λέξει την μανίαν αὐτῶν ἐνδείξασθαι.
Hinc δρουγγιστί. Leo Tact. c. 18. § 144: ᾿Αθρόως
δὲ καὶ τὸ λεγόμενον δρουγγιστὶ ἐκπηδῶντας. Confestiv, glomeratim.
"Έβδομον. Nicephorus in Breviario historico
Καὶ μόλις πρὸς τὸ πεδίον τὸ πρὸ τῆς πόλεως ὂν
ἔβδομον καλοῦσι. Item: Κατὰ τὸν παραθαλάσσιον
τόπον τὸν καλούμενον ἔβδομον. Septimum miliarium.
Εγκαίνια encania. Isidorus de ecclesiasticis
Officiis 4, 35 Quandocunque novum aliquid fuerit
dedicatum, encænia vocatur. Niceph. Callist. 8, 3 et
18. Eurip. Schol. ad Orest.: Εγκαίνια ἡ ἐν ἐγ
καινισμῷ. Theophanes: Γέγονε τὰ ἐγκαίνια τῶν
ἁγίων ἀποστύλων. Marcellinus Com. in Chron.:
Thermarum quæ dicuntur encæniæ factæ sunt. Anastasius Biblioth. in Histor. Eccles.: Junio mense
facta suni encznia SS. apostolorum apud Cpolim,
et recondita sunt lipsana Andreæ Lucæ ac Timothei
apostolorum, et transiit Mennas episcopus cum sanctis lipsanis, sedens in carruca aurea imperatoria
lapidibus insignita, lenens tres thecus SS. apostolorum in genibas suis, et ita encænia celebravit. Hinc
encæniare. B. Augustinus tract. 48 in Joannem.
Ἔγκλειστος monachus, inclusus, reclusus.
Theophanes in Justiniano: Έκλειστος τοῦ αὐτοῦ
μοναστηρίου. Et in Constantino Copronymo: Ὥστε
ἅπαντας μοναχούς τε καὶ ἐγκλείστους καὶ κιονίτας.
Anastasius Biblioth. vertit inclausos et cionitas;
semper enim inclausum pro incluso apud eum
legas. Theodorus Hermopolites 1. 7, tit. 8, exponens hæc verba legis 2 D. de in jus voc. Nec eos
qui propter loci religionem inde se movere non possuni, οὔτε, inquit, τοὺς μὴ δυναμένους διὰ τὴν τοῦ
τόπου θρησκείαν ἐξ αὐτοῦ ἀναχωρῆσαι, ἤγουν τοὺς
ἐγκλείστους μοναχοὺς ἢ τοὺς προσμοναρίους. Mosch.
Limon. e. 50: Διηγήσατο ἡμῖν περὶ τοῦ ἀββᾶ Γεωρ
γίου τοῦ ἐγκλείστου. Theodorus Studita catech. 36:
Stylita in primis, ac deinde factus clusius. Et in
testamento ejusdem Livineius vertit clusium.
Græce έγκλειστον, pro incluso. Petrus Damiani
epist. 19 1. 1: In epistola ad dominum Thersonem
inclusum missa. Fredegar. Scholast. in Chronico:
Sigebertum reclusum basilicæ S. Dionysii martyris.
Hino ἐγκλειστήριον pro monasterio. Joan. Mosch.
Limonar. c. 69: Καθ᾽ οὗ μέρους καὶ τὸ ἐγκλεισθήριον ὑπῆρχε τοῦ γέροντος. Ciusa pro eodem apud
Marianum Scotum 1. 3.
Εκδικος defensor Ecclesiæ seu causarum Ecclesia. Synodus Nic. 2, act. 4: Εκδικος τῆς ἁγιω
τάτης τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας. Concil. Cp. sub Menna
act. 1: Τοὺς εὐλαβεστάτους νοταρίους καὶ ἐκδίκους
τοῦ αὐτοῦ ἀποστολικοῦ θρόνου τῆς πρεσβυτέρας
Ῥώμης ἐνταῦθα παραγεγονότας. Hormisda epist. 36:
Paulinum Ecelesiæ Romanæ defensorem cum scriptis præsentibus destinare curavimus. Anastasius
Biblioth, in Historia Eccles.: Paulus quidam clefensorum Ecclesiæ. Horum mentio in codice canonum Ecclesiæ Africanæ. Et erant quatuor, qui et
ἐκκλησιέκδικοι dicti, Justinian. Novell. 56 c. 1. Et
ed. 13, c. 10. Conc. Cp. sub Menna act. 2: Ιωάννης
ὁ θεοσεβέστατος πρεσβύτερος καὶ ἐκκλησιέκδικος
τῆς ἁγιωτάτης μεγάλης Εκκλησίας εἶπε. Primus
πρωτέκδικος dictus. Conc. Florent. sess. 25: ᾿Αλλὰ
καὶ ἀπὸ τῶν κληρικῶν ὁ μέγας χαρτοφύλαξ καὶ ὁ
πρωτέκδικος. Balsamon ad can. 85 syn. Carthag.
εἰ πρωτεκδικικὸν βιβλίον idem ad can. 78 d. synodi.
Ενωτικόν edictum de unione Ecclesiarum,
oujus auctor Zeno. Sexta synodus CP. act. 10: 'ATOδεχόμεθα δὲ καὶ ἐν ἐπαίνῳ ποιούμεθα καὶ τὴν ὀρθὴν
ὁμολογίαν τοῦ ἑνωτικοῦ γράμματος, ὅπερ ὁ τῆς
γαληνοτάτης λήξεως βασιλεὺς ἐξεφώνησε Ζήνων
Theophanes: Μακεδόνιος δὲ κακῶς πεισθεὶς όπο
ἔγραψε τῷ ἑνωτικῷ Ζήνωνος. Anastas. Biblioth. in
Hist. Eccles.: tunc et enotesium (sio ms.) fecit
col. 1371–1372page 30 of 46
PG 122:1371Ἔξαρχος Ην γὰρ ἐξάρχων τοῦ βασιλικοῦ τάγματος τῶν και λουμένων ἐξκουβίτων. ἔξ αρχος. ἄρχων, τοῦ τάγματος ἄρχων τῶν ἐξκουβίτων - Ἔξαρχοι τῶν φατριών Εξέρχετος Εξίκτο στρατός. ἐξερκιτος. Εξισωτής ἐξισωτήν Ηερί χρόν. διαστ. Διὰ τοῦ αἰδεσιμωτάτου ἀδελφοῦ Ἑλληνίου ἐξισοῦντος Ναζιανζὸν. 263: Διεπεμψάμεθα τῷ αἰδεσιμωτάτῳ ἀδελφῷ Λεοντίῳ τῷ ἐξισώτῇ τῆς Νικαίας, 278: Ὥστε τῆς ἐπὶ τῇ ἐξισώσει φροντίδος αὐτὸν ἀνεθέντα. Καὶ τὴν ἐποψίαν τὴν πολλάκις γεγενημένην κελεῦσαι βεβαιωθῆναι, 44: Τῆς γὰρ ἐποψίας κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρόν γενομένης. ἀπογραφεὺς τι μητής. Εξκούβιτα αγρυπνία παννυχίς. Κόμητι ὄντι τῶν ἐξκουβίτων. Εξκουβίτωρ 2: Ος τῶν ἐξκουβιτόρων ἡγεῖτο· οὕτω γὰρ τοὺς φύλακας Ῥωμαῖοι καλοῦσι. ᾿Αποστέλλει ή βασίλισσα δύο ἐξκουβίτορας.: Ιωάννης τις στρατιώτης ἐν τοῖς καλουμένοις ἐξκουβίτορσιν, ὀστρατὸς τῶν φυλαττόντων τὸ παλάτιον ἐξκουβιτόρων. Επείκτης. Επείκτης ὁ σπουδαῖος πρωτομάστωρ.: Έκτισε τὸν Ἰουστινιανοῦ τρίκλινον λεγόμενον καὶ τὰ τοῦ παλα τίου περισειχίσματα, καὶ ἐπέστησεν ἐπείκτην Στε φανον. Επίσκοπος ποιμήν μερικός. Περί τῆς τοῦ πάπα ἀρχῆς 3: Μερικοὺς δὲ ποιμένας, οὓς ἐπισκόπους ὠνόμασαν. Επίσκοπος. Τῶν λογικῶν προβάτων ἀγελάρχης, ἐπισκοπή Αὐτῶν τῆς βασιλίδος ἐπισκοπήν.: Βουλομενος Εὐτύχην τινὰ ἀρχιμανδρίτην ὁμόφρονα αὐτοῦ εἰς τὴν ἐπισκοπὴν προχειρίσασθαι. Επτάσκάλον σκάλα Περί σχ. κλίμαξ ἡ κοινῶς σκάλα.: Αναβολεύσ καὶ ἡ παρὰ Ῥωμαίοις λεγομένη σκάλα. σκάλα β, Εαχιρεία, ἑταιρειάρχης. ἑταιριάρχης, ἐσαιρείας έρω χων. ἑταιρεῖαι, ή μεγάλη μέγας εταιρειάρχης Ζιβήνη ζιβήνη. Ζωστή Παρεκβολαῖς Καὶ προήρχοντο απ' το ζωσταὶ καὶ οἱ πατρίκοι καὶ οἱ πραιπόσιτοι. Ἡρούμενος προ έφθασαν ἄρχοντες, οἱ ἡγούμενοι τῶν μοναχών. 2, 1: Σάββας ὁ εὐλαβέστατος ἡγούμενος μονῆς τοῦ Στουδίων ἡγού μενον 95: Ηγούμενος ἦν τοῦ κοινοβίου τοῦ ᾿Αβαζάνου. 76: Ἡγούμενον πολλῆς ἀδελφότητος. ἡγουμενεία, 4: Τοὺς δὲ παρ᾽ αὐτοῦ εἰς ἡγουμενείαν προχειρισθέντας. Θέμα, θεματικοί: Διὰ τῶν Ῥωμαϊκῶν θεμάτων, στελλόμενοι ἄρχοντες εἰς τὰς ἐπαρχίας ἔτοι εἰς τὰ θέματα. θεματικός θέμα τάξις, θέμα. θεματικοί Συναχθέντες δὲ οἱ θεματικοί, Παρεκβολαΐς Έγραψε δὲ καὶ τοῖς στρατηγοῖς καὶ τοπάρχαις καὶ δουξὶ καὶ πᾶσι τοῖς οὖσιν ἀρχηγέταις πάντων τῶν βασιλικῶν θεμάτων ᾿Ανατο λῆς τε καὶ Δύσεως, ἄρκτου καὶ μεσημβρίας. καβαλλαρικὰ θέματα ἱππικόν τάγμα δικτον: Εκτίθεται ἴδικτον. Ἐδίκτοις, διατάξεσι. Εκτίθεται τὸ λεγόμενον ἐδικτον. Απολιναρίου αἱρετικοῦ κατὰ Διοδώρου πρὸς τὸ κείμενον ἐν τῷ, ἠδίκτῳ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως τοῦ ἐν εὐσεβεῖ τῇ μνήμη Ἰουστινιανοῦ τοῦ βασιλέως. 17, 29: Τὸ Ῥωμαϊστὶ ὀνομαζόμενον ἔδικτον γράφει. Ικανᾶτον Δομέστικος ἱκανάτων. 1: Δομέστικον αὐτὸν τῶν ἱκανάτων προεστήσατο. Ιλλούστριος 47, 14: Ιλλούστριος δέ τις ἀξίαν.
Zeno, ut quidam aiunt, ab Acacio Cpolitano dictatum. Postea tamen scribitur emotico. Imo et enotitium in sequentibus. Exstat Evagrii 3, 14.
Ἔξαρχος dux Constantinus 1 de them. c. 12:
Ην γὰρ ἐξάρχων τοῦ βασιλικοῦ τάγματος τῶν και
λουμένων ἐξκουβίτων. Nescio an legendum sit ἔξαρχος. Regius tamen codex nil mutat. Quid si legas ἄρχων, ut apud Cedrenum τοῦ τάγματος ἄρχων
τῶν ἐξκουβίτων - Ἔξαρχοι τῶν φατριών duces iaclionum. Basilica in interpretatione legis 16 D.
de appellat. Exarchum vertit Anastasius Biblioth.
in Hist. Eccles.
Εξέρχετος exercitus. Glossæ juris: Εξίκτο
στρατός. Leg. ἐξερκιτος.
Εξισωτής peræquator, Sic n L. ult. C. de
censib. et censitor et peræquator. Peræquatorem
ἐξισωτήν interpretatur Eustathius Ηερί χρόν.
διαστ. Sic dictus quod libros censualcs emendaret,
et tributorum onus habita ratione census ex æquo
inter cives divideret. S. Basilius ep. 259: Διὰ τοῦ
αἰδεσιμωτάτου ἀδελφοῦ Ἑλληνίου ἐξισοῦντος Να
ζιανζόν. et ep. 263: Διεπεμψάμεθα τῷ αἰδεσιμωτάτῳ ἀδελφῷ Λεοντίῳ τῷ ἐξισώτῇ τῆς Νικαίας,
et epist. 278: Ὥστε τῆς ἐπὶ τῇ ἐξισώσει φροντίδος
αὐτὸν ἀνεθέντα. Idem prope munus peræquatoris
et inspectoris. De inspectione Theodoretus ep. 43:
Καὶ τὴν ἐποψίαν τὴν πολλάκις γεγενημένην κελεύσαι βεβαιωθῆναι, et ep. 44: Τῆς γὰρ ἐποψίας κατ'
ἐκεῖνον τὸν καιρόν γενομένης. Censitores autem qui
censum definiunt pro ratione eorum quæ quisque
possidet. Gloss. Philox. censilor ἀπογραφεὺς τι
μητής. Vide epistolas S. Basilii 304, 352, 353,
426. Gr. Naz. orat de Jul. censitore.
Εξκούβιτα pro excubitoribus vel excubiis.
Gloss. Cyrill. αγρυπνία excubitum. Item: Excubitum παννυχίς. Nicephorus Callistus l. 17, c. 40:
Κόμητι ὄντι τῶν ἐξκουβίτων. Anastas. Biblioth. in
Histor. Eecles.: Ast populus scholariorum et excubiluum. Hinc excubitorium. Anastas. Biblioth in
Collectaneis: Dureruntque in custodiam excu
bitorii.
Εξκουβίτωρ excubitor. Procop. de bello Vand.
2: Ος τῶν ἐξκουβιτόρων ἡγεῖτο· οὕτω γὰρ τοὺς
φύλακας Ῥωμαῖοι καλοῦσι. Georgius Alexandrinus
in Vite B. Chrysost.: ᾿Αποστέλλει ή βασίλισσα δύο
ἐξκουβίτορας. Metaphrast. mense Sept.: Ιωάννης
τις στρατιώτης ἐν τοῖς καλουμένοις ἐξκουβίτορσιν,
Chronic. Alexandr. ὀστρατὸς τῶν φυλαττόντων τὸ
παλάτιον ἐξκουβιτόρων. Mauricius imp. epist. ad
Gregor. PP.: In quibus omnes dixerunt tuam bealitudinem milites ad illos transmisisse eum uno tribuno et excubitore. V. ad Glossas Basilicon.
Επείκτης. Vetus glossarium illustrissimi viri
D. Petri Seguerii F. cancellari: Επείκτης ὁ
σπουδαῖος qui urget operas ut festinent. V. Indicem
in voce πρωτομάστωρ. Theophanes: Έκτισε τὸν
Ἰουστινιανοῦ τρίκλινον λεγόμενον καὶ τὰ τοῦ παλατίου περισειχίσματα, καὶ ἐπέστησεν ἐπείκτην Στε
φανον. Vide notas P. Goar. ad p. 41, 42 et 598 b.
Επίσκοπος ποιμήν μερικός. Barlaamus Περί
τῆς τοῦ πάπα ἀρχῆς c. 3: Μερικοὺς δὲ ποιμένας,
οὓς ἐπισκόπους ὠνόμασαν. Gloss. L. g. pastor
Επίσκοπος. Τῶν λογικῶν προβάτων ἀγελάρχης,
Theoph. Cerameus hom. 47. Episcopus primi ordinis sacerdos, primus sacerdos, S. Ambr. de dign.
sacerd. binc ἐπισκοπή pro episcopatu. Justin. Νov.
123, c. 1. Basil. diaconus conc. Ephes. parte 1.
Gregor. presbyter in Vita Gregor. Theologi: Αὐτῶν
τῆς βασιλίδος ἐπισκοπήν. Theophanes: Βουλομενος
Εὐτύχην τινὰ ἀρχιμανδρίτην ὁμόφρονα αὐτοῦ εἰς
τὴν ἐπισκοπὴν προχειρίσασθαι. Anastas. Biblioth.
in Hist. Eccles. Per episcopum mittunt depositionem, et episcopium pro eodem. Carolus 3 R. in ep.
ad episcopos regni sui: Episcopium Tungrensis
Ecclesiæ expetiit. Item episcopium pro domo episcopi, synod. Pontigonensis can. 12. Anastasius in
exsilio S. Martini: Giraturos per totum episcopium.
Επτάσκάλον locus Cpoli a septem scalis ita
nuncupatus; est enim σκάλα scala. Moschopulus
Περί σχ. κλίμαξ ἡ κοινῶς σκάλα. Suidas: Αναβολεὺς καὶ ἡ παρὰ Ῥωμαίοις λεγομένη σκάλα. Corona
pretiosa: σκάλα scala. V. Procop. Vandal. β,
p. 148.
Εαχιρεία, ἑταιρειάρχης. Cohors quæ constabat
ex belli sociis et fœderatls. Hujus præfects έται
ριάρχης, sive, ut loquitur Cedrenus, ἐσαιρείας έρω
χων. Erant autem, ut Meursius observat, plures
ejusmodi ἑταιρεῖαι, quarum una ή μεγάλη dicebatur, ejusque præpositus μέγας εταιρειάρχης: de
quo Constantin. Manass. Georg. Logoth. et Nicet.
Ζιβήνη sibina, venabulum. Gloss Philoxeni:
venabulum ζιβήνη. Sic etiam exponitur in Gloss.
Cyrilli.
Ζωστή genus dignitatis. Codin. in Παρεκβολαῖς:
Καὶ προήρχοντο απ' το ζωσταὶ καὶ οἱ πατρίκοι καὶ
οἱ πραιπόσιτοι. V. not. posteriores.
Ἡρούμενος hegumenus, major, major monasterii, præfectus, præpositus. S. Athanasius in
Metaphrasi ms. psalmi 67, ad illa vers. 26 προέφθασαν ἄρχοντες, οἱ ἡγούμενοι τῶν μοναχών.
Synodus Nicano 2, act. 1: Σάββας ὁ εὐλαβέστατος
ἡγούμενος μονῆς τοῦ Στουδίων: Anastas. Biblioth.
vertit hegumenus monasterii Studii. Idem Anastas.
Biblioth. in Histor. Eccles.: Petrum Eugemenum
S. Sabæ. Lege hegumenum. Syn. Nic. d. act. 1 ἡγού
μενον præpositum vertit. Joannes Mosch. Liuion.
c. 95: Ηγούμενος ἦν τοῦ κοινοβίου τοῦ ᾿Αβαζάνου.
Pallad. Laus. c. 76: Ἡγούμενον πολλῆς ἀδελφότητος.
Hinc ἡγουμενεία, præfectura. Synodus 8 acumen.
c. 4: Τοὺς δὲ παρ᾽ αὐτοῦ εἰς ἡγουμενείαν προχει
ρισθέντας.
Θέμα, θεματικοί provincia. Cedrenus: Διὰ τῶν
Ῥωμαϊκῶν θεμάτων, ex Romanis provinciis. Anastasius Biblioth. in Histor. Eccles.: 1am in regia
urbe quam in thematibus degentes. Theodorus Hermopolites ad 1. 6, § 8 D. de offic. præsid.: 01
στελλόμενοι ἄρχοντες εἰς τὰς ἐπαρχίας ἔτοι εἰς τὰ
θέματα. Hinc θεματικός provincialis; idem Hermop.
lib. xx, tit. 1. Interdum θέμα legionem significat.
Vetus Glossar. tit. de Militia: Legio τάξις, θέμα.
Hinc θεματικοί legionarii. Cedrenus: Συναχθέντες
δὲ οἱ θεματικοί, thematici milites. Anastas. Biblioth.
in Histor. Eccles.: Appellatus est imperator_ab
omnibus ultra sitis thematibus. Histor. Misc. 22:
El cum ad Orientalium thema, cujus prætor eral
Lacinus, cucurrisset. De hoc themate Constantin.
them. 1. Et paulo post: Artabasdus autem a thematibus pronuntiatus est imperator. Et ibidem:
Pervenit Constantinus Chrysopolim cum duobus thematicis militibus. Et lib. xxiv: Mulieribus vero
thematicorum militum, qui fuerant in Bulgaria, auri
quinque talenta dedit. Codinus in Παρεκβολαΐς ex
Chronico Cpolitano: Έγραψε δὲ καὶ τοῖς στρατη
γοῖς καὶ τοπάρχαις καὶ δουξὶ καὶ πᾶσι τοῖς οὖσιν
ἀρχηγέταις πάντων τῶν βασιλικῶν θεμάτων ᾿Ανατο
λῆς τε καὶ Δύσεως, ἄρκτου καὶ μεσημβρίας. καβαλλαρικὰ θέματα apud Cedrenum sunt equestres copiæ:: ἱππικόν τάγμα Herodiano.
δικτον edictum, Cedrenus: Εκτίθεται ἴδικτον.
Glossar. Juris: Ἐδίκτοις, διατάξεσι. Theophanes
in Heraclio: Εκτίθεται τὸ λεγόμενον ἐδικτον.
Agatho PP epist. ad Constantin. Heracl. et Tiber-
(exstat synod. Constantin. 6, act. 4): Απολιναρίου
αἱρετικοῦ κατὰ Διοδώρου πρὸς τὸ κείμενον ἐν τῷ,
ἠδίκτῳ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως τοῦ ἐν εὐσεβεῖ τῇ
μνήμη Ἰουστινιανοῦ τοῦ βασιλέως. Nicephor. Call
17, 29: Τὸ Ῥωμαϊστὶ ὀνομαζόμενον ἔδικτον
γράφει.
Ικανᾶτον cohortis nomen. Synodus 3 æcumen.
act. 1; Δομέστικος ἱκανάτων. Menologium Julii d.
1: Δομέστικον αὐτὸν τῶν ἱκανάτων προεστήσατο.
V. Constant. 1 de them. 5:
Ιλλούστριος illustris. Arianus Εpict. 3, c. ult.
Nicephor. Call. 47, 14: Ιλλούστριος δέ τις ἀξίαν.
col. 1373–1374page 31 of 46
PG 122:1373χρονικῆς ὑπάρχει ἀνακυκλήσεως, ἴνδικτα λεγομένη Ίνδικτος ἥτις καὶ ἐνδικτιών καὶ ἐπινέμησις λέ Καβαλλαρικά καβαλλάριος, καβαλλικεύειν. Θέματα καβαλλαρικά χαοαλλαρικός στρατός, προσθεν καβαλλάριοι. Οἱ δὲ Πέρσαι καβαλλάριοι. Καὶ δι᾿ ἐκείνων ἐκαβαλλικεύσαμεν. ᾿Απὸ μεγάλων γὰρ κινδύνων ταῦτα διασώσ ζουσι πολλάκις τὰ ἱππάρια καὶ δι' αὐτῶν τοὺς και 15: Οὐ καβαλλικεύουσι δὲ ἵππους. 235: Ἐὰν ἴδῃ τις ὅτι ἐκαβαλίκευσε βορδῶν Καβαλλικεύει, ἀποβαίνει τὸν ἵπο πον. Περὶ συνθέσεως φαρμά Καίσαρ δεσπότην, σεβαστοκράτορα Καίσαρα. Τῇ πρὸ ὀκτὼ καλανδῶν Ἰουνίων, ἑκάστου μηνὸς ἡμέραι. Καλάνδαι γάρ ἐστιν υπόδημα. καλιγάριος Καὶ ταχυγράφους αὐτῷ παραστήσας ἑπτὰ, καλλιγράφους πλείους. Καμελαύκιον ᾿Αρκαδικὸν περιβαλλόμενος. Καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ σὺν τῷ διαλίθῳ καμελαυκίῳ. 19, § 42: Ην δὲ τὸ λεγόμενον καμελαύκιον Τὰ στέμματα ἅπερ ὑμεῖς καμελαύκια βάντιον, πῖλός ἐστιν εἶδος καμελαυκίου, ὃ καὶ τιάρα ᾿Αρχαιολ. 3, 8: Ὑπὲρ δὲ τῆς σῃς ἰσχυρῶς ἐν τῷ κάμπῳ. Κανδιδάτοι. σατο ἡμῖν ἡ θεοφιλής και φιλόπτωχος Μαρία ἡ μήτηρ τοῦ κυροῦ Παύλου τοῦ κανδιδάτου. Τὴν δὲ ἀξίαν ἣν κανδιδᾶτον Ῥωμαίοις κικλήσκειν ἔθος. Κανίκλειον.: Κανικλείου τιμὴ, ἀξίωμα. φότος Χριστοφόρου πρωτασηκρήτης καὶ ἐπὶ τοῦ κανικλείου. 4, 40: Τὸν ἐπὶ τοῦ και νικλείου ἄγγελον πρὸς βασιλέα πέμψας πρεσβευ 98: Οὐδέποτε ποιῶν τὸν κανόνα μου, ἀφῆκα τὸν νοῦν εἰς τὴν γῆν 1 9: Παρέδωκαν τὰ ἐκεῖσε καστέλλια. Ἐκ τοῦ καστελλίου ἀπέλυσαν.. Εἰς τὸ καστέλλι Φραγκολί.
Psellus Synopseos v. 255. Victor persecut. Afr.
dixi ad Theophilum. Et v. Cujac. ad lib. xII, cod.
t. I.
'Ivdixtlwv, ivdixtos. Indictus, indictio. Gregorius Taurominitanus orat. de Indict.: 'Apxy the
χρονικῆς ὑπάρχει ἀνακυκλήσεως, ἴνδικτα λεγομένη
T'Pwμalwv qwvn. Alii tribuunt Theophani Cerameo arch. Tauromenit. S. Maximus in Computo
ecclesiast. c. 33. Isaacus mon. in Computo c. 4:
Ίνδικτος ἥτις καὶ ἐνδικτιών καὶ ἐπινέμησις λέYetat. Indictionem autem ab indictionibus dici
verius est, quæ cum annuæ essent, inde cœperunt
anni per indictiones numerari, ut tradit summus
juris interpres ad tit. de indictionibus. Indictiones autem sunt tributa. B. Augustin. in psal. 49:
Quod vectigal nobis indicit, quoniam voluit esse rex
noster et voluit nos esse provinciam suam. Aadiamus
indictiones ejus, non trepidet pauper sub indictione
Dei. V. Ciaconum ad Cassianum.
›
Καβαλλαρικά καβαλλάριος, καβαλλικεύειν.
Θέματα καβαλλαρικά apud Cedrenum et Theophanem. Equestris exercitus χαοαλλαρικός στρατός,
Constant. synodus Florent.: Kai 206vtes of Eμπροσθεν καβαλλάριοι. Theophanes in Heraclio:
Οἱ δὲ Πέρσαι καβαλλάριοι. Joannes Moschns Limon.
c. 72. Hinc xabay. Theophan. in Theod.:
Καὶ δι᾿ ἐκείνων ἐκαβαλλικεύσαμεν. Constantin. in
Tact.: ᾿Απὸ μεγάλων γὰρ κινδύνων ταῦτα διασώσ
ζουσι πολλάκις τὰ ἱππάρια καὶ δι' αὐτῶν τοὺς και
Gallixeúovtas autá. Idem de administr. imper.
C. 15: Οὐ καβαλλικεύουσι δὲ ἵππους. Achmes
c, 235: Ἐὰν ἴδῃ τις ὅτι ἐκαβαλίκευσε βορδῶν
Glossarium ms.: Καβαλλικεύει, ἀποβαίνει τὸν ἵπο
πον. Utitur Actuarius lib. Περὶ συνθέσεως φαρμά
xwv. Sic Latini recentiores equum caballare vel
caballicare dixerunt. Legis Salieæ tit. 26: Et eum
(caballum) caballaverit. Legis Langobard. tit. 105:
Si quis caballum alienum ascendcrit et intra viciniam tantum cabalticaverit. Sangallensis 1 de gestis
Carol. Magni: Per campum istum caballicans. a
caballo; videntur tamen Latini hac voce uti pro
equo viliore. B. Hieronymus epist. ad Heliodorum:
Statimque cernamus sagittas pilis, tiaras galeis,
caballos equis cedere.
Καίσαρ. Cesar designatus imperio, imperii
successor Eutropius 1. 10: Cæsares duos creavit,
et mox: Creatus est imperator. Et 1. eod.: Solus
in imperio Romano eo tempore Constantius princeps
et Augustus fuit. Procedente vero tempore differentia
fuit inter δεσπότην, σεβαστοκράτορα et Καίσαρα.
Vide Codinum de officiis.
Kalavda Kalenda. Interpres Cann. Eccl. Afr.:
Τῇ πρὸ ὀκτὼ καλανδῶν Ἰουνίων, octavo Kalendas
Junias. Glossæ Juris: Kalával a πowτa Evoc
ἑκάστου μηνὸς ἡμέραι. Glossæ Cyrilli; Καλάνδαι
Kalendæ. V. Plutarchum in Galba.
Kaliytov. calccus. Kaliya Modestino 1. 10 de
excusat. tut. Græci ad 1. 2 D, qui not. inf.: Kallya
γάρ ἐστιν υπόδημα. Hine καλιγάριος sutor. Gloss
Basil. tit. ad leg. Aquil. 1. 5: Kaiyápiós TIC.
Julins Firmicus Mathes. 3, c. 12: Coriorum confectores seu caligarii. Et 1.4, c. 7: Faciet pellarios, coriarios, caligarios.
Katypápos calligraphus, Anastasio Biblioth.
in Histor. Eccles. V. notas posteriores. Auctor
incertus apud Suidam: Καὶ ταχυγράφους αὐτῷ
παραστήσας ἑπτὰ, καλλιγράφους πλείους.
Kaushaúxiov capitis integumentum, galerus,
pileus. Hero in Excerptis: Καμελαύκιον ᾿Αρκαδικὸν
περιβαλλόμενος. Theophanes in Justiniano: Καὶ τὰ
ἱμάτια αὐτοῦ σὺν τῷ διαλίθῳ καμελαυκίῳ. Leo
Tact. 19, § 42: Ην δὲ τὸ λεγόμενον καμελαύκιον
Eni xovraplov spoúμevov. Constant. de admin.
imper.: Τὰ στέμματα ἅπερ ὑμεῖς καμελαύκια
Aéyete. Lexicont Stephani quod citat Fronto Ducæus ad tom. VI, B. Chrysostomi: Kidapic, xopuβάντιον, πῖλός ἐστιν εἶδος καμελαυκίου, ὃ καὶ τιάρα
vositat. Latinis camelaucus aut camalaucus aut
camilaucium. Anastasius in Hist. Eccl.: Inilo bello
cum Totila rege Gothorum potentissimo superavit et
cepit Romam, et occidit Totilam, et vestimenta ejus
cruentata cum camilaucio (sic ms.) lapidibus pretiosis ornato misit Cpolim, Histor. Misc. 22: Et
præcepit Habdalás radi barbas corum, et fieri calamaucos cubiti unius et semis. In libris manu
exaratis legitur amelaucos vel camelaucos. Glossæ
Isidori: Galeros calamaucos. Item: Pileum_calamaucnm Josephus ᾿Αρχαιολ. 3, 8: Ὑπὲρ δὲ τῆς
xɛparc popei Tihov äxwvov. Ruffinus Aquileiens.
vertit: Super caput autem gestat pileum in modum
parvuli caldmaci aut cassidis. Lege calamauci, ut
apud Bedam, qui eadem fere verba usurpat. Anastasius de Vitis Pontific, in Constantino: Apostolicus pontifex cum caumelaugo ut solitus est Romæ
procedere. Legendum calamauco, vel quod magis
placet, camelauco. Glossarium ins.: Camelaucus,
vestimentum papæ, et totidem verbis Papias; atque
ita Bonaventura Vulcanius legebat in Isidori Gioss.
Kautsiz camisia, interula, subucula. Victor
Uticensis, Persecut. Africæ 1. 1: De palliis altaris,
proh nefas camisias sibi et femoralia faciebant.
Anastasius Biblioth. in Hist, Eccles.: Chalbasias
camisias multas. Alcuinus de divin. Offic.: Tunica
linea vestis erat interior, quam camisam dicimus
vel supparum: Papias: Alba, vestis sacerdotalis,
linea stricta, quæ camisium dicitur. V. eumdem in
poderis. Unde inoxápisov. Cyrillus Cp. adversus
Judæ, 3. 2, q. 4. Codinus in Hapexboλ. Mosch. c.
Káμros campus. Leo Tact. c. 7, § 30: M) thá
σῃς ἰσχυρῶς ἐν τῷ κάμπῳ.
Κανδιδάτοι. Militum genus quos robur corporum
et animorum commendabat,erantque inter stipatores principis. B. Hieronymus in Hilarione: Candidatus Constantii imperatoris. Michael imperator
epistola ad Ludov. imp: Et ideo justum existimavimus mittere ad vestram gloriam Theodorum protospatharium nostrum et Leonem nostrum candidatum.
Acta Sutrina sub Henrico r.: Pontifex misit in
occursum ejus in montem Gaudii, qui et Marii dicitur, bajulos, cereostatarios, candidatos, defensores,
stratores. Luttprandus rerum Europa 1. 3, c. 5:
Turba post hos immensa vocatur, protospathariorum,
spathariorum, candidatorum. Horum meminit
Procop.3 de bello G.Joann. Moschus c. 185: Agyσατο ἡμῖν ἡ θεοφιλής και φιλόπτωχος Μαρία ἡ
μήτηρ τοῦ κυροῦ Παύλου τοῦ κανδιδάτου. Nicephor.
Gpolitanus in Breviario bist.: Τὴν δὲ ἀξίαν ἣν
κανδιδᾶτον Ῥωμαίοις κικλήσκειν ἔθος.
Κανίκλειον. Cedrenus: Κανικλείου τιμὴ, ἀξίωμα.
Synodus 8, tom. III. Conc. p. 412 ed. R.: Teypaφότος Χριστοφόρου πρωτασηκρήτης καὶ ἐπὶ τοῦ
κανικλείου. Joan. Cantac. 4, 40: Τὸν ἐπὶ τοῦ και
νικλείου ἄγγελον πρὸς βασιλέα πέμψας πρεσβευ
/. Chronic. Cp.: Ata Nixnopspou xavixhelou Tou
'Aiátov Caniclinus. V.Meursium. Vossium de vitiis
sermonis, Alemannum ad Procopii arcana p. 19.
Kavov. Quod quis velut ex regula facere debet.
Moschus c, 98: Οὐδέποτε ποιῶν τὸν κανόνα μου,
ἀφῆκα τὸν νοῦν εἰς τὴν γῆν Item psalmus et canticum statis diebns cani solitum, et divinum officium. Vide Meursii Gloss. et Hugonis Menardi
not. et obs. ad Concordiam regularum, c. 55, § 3.
Kanvixóv tributum fumarium. Videndus Theophanes in Nicephoro Logotheta.
Kapdaplyas. Cedrenus. Anastasius Biblioth.
cardarigam vocat in Histor. Eccles.: Cardarigas
vero, inquit, non est proprium nomen, sed dignitas
maxima apud Persas. Ex Theophane.
Kaotov castellum. Constantius Porphyr.
de them. 1 them. 9: Παρέδωκαν τὰ ἐκεῖσε καστέλλια. Theophanes: Ἐκ τοῦ καστελλίου ἀπέλυσαν..
Joannes Moschus Limon. c. 167. Synodus Floren
tina: Εἰς τὸ καστέλλι Φραγκολί. Joannes Canta
col. 1375–1376page 32 of 46
PG 122:13754, 40: Το λεγόμενον καστέλλιον διεπέρ θησαν. Κάστρον ἐπιτείχισμα, Κάστρον φρούριον. Ο 283: "Η ἀγρὸν ἢ κάστρον. Τούτῳ τῷ ἔθει Πέρσαι τὸ Βεδζάκιδι καλούμενον κάστρον παρέλαβον. κάστρα τ. Ἐν ταῖς πόλεσιν ἤτοι κάστροις. κάστρον παρεμβολή, παρεμβολή, σκηνή, κάστρον, στρατόπεδον. παρεμβολή Κάστρον, ἤγουν φοσσάτον. Φοσσάτον ξὺν Θεῷ. Κατέπανος. Κελλίον, κέλλη, κελλιῶται. 2: Εν κελλίῳ νοσῶν καὶ κατακείμενος. Ἐν τῷ εἰρημένῳ κελλίῳ εὑρίσκεται μηδένα σύνοικον ἔχων. Κλείσας τὴν θύραν του κελλίου. 4: Καὶ ἐτίνασσον τὰ ψιάθια αὐτῶν ἔμπροσθεν τοῦ κελλίου μου. Ετερός ἐστι τόπος ἀμφὶ στάδια διεστὼς ἑβδομήκοντα πρὸς τὸ φιλοσοφεῖν δεξιῶς ἔχων, ὃς κελλία προσαγορεύεται, ὅτι περ οὐ κατὰ συνοικίας ἀλλὰ σποράδην τὰ τῶν μοναζόντων εἰσὶν οἰκήματα. κέλλη, Καὶ δὴ Πελαγίας ἐπιστὰς τῇ κέλλῃ κρούσας εκάλει. Σκυλεύσας δὲ τὰς κέλλας. κελλιῶται. Κεντηνάριον αιτήσασα τον Παυλίκιον κεντηνάριον Παρεκβ.: Εξωδιάσθησαν χρυσίου κεντηνάρια υνβ'. 15, 27: Εφ' ᾧ στόλῳ χίλια δια κόσια χρυσοῦ κεντηνάρια λόγος ἔχει δαπανῆσαι αὐτόν. Ιλ. β'. Κεντηρίων, κεντυρίων, κεντυρίων.. Εἰς τὴν ἁγίαν καὶ μεγάλην παρασκευήν: Επιστρέφουν λῃστὴν Επιστρέφουν λῃστὴν, κεντυρίωνα. κεντυρίων κεντουρίων. 48 Βασιλ. 3: Κεντυρίων εκώλυσε. ἑκατόνταρχος. Ὁ κεντυρίων τουτέστιν ὁ ἑκατόνταρχος· κέντουμ γὰρ λέγουσιν οἱ Ρωμαῖοι τὸ ἑκατόν. Κεράτιον Κεράτιον ἕν, ήγουν φύλλοις δώδεκα φύλλις. Κεφαλιτιών Τῷ τὸν φόρον χρεωστουμένῳ, ἤγουν τὴν λεγομένην κεφαλιτιῶνα, ἀπόδος τὸν φόρον· τῷ τὸ τέλος δὲ, ἤγου τὴν ὑπὲρ τῆς γῆς συνεισφοράν, τὸ τέλος. Κηρουλάριος κηροπώλης Κινστέρνα Ἑὰν δὲ ἀπὸ κινστέρνας ἔχουσι πότιμον ὕδωρ. Περὶ μέτρων. Κλεισούρα τοὺς ἐν τῇ χώρα στενωπούς ετειχίσατο, οὔσπερ κλεισούρας καλεῖν γενομίκασιν. Τὰς ἰδιω τικῶς παρὰ πολλοῖς λεγομένας κλεισούρας. Ιλ. β΄: Όπου ξυνοχάς λέγει ὁδοῦ, ταυτὸν δὲ εἰπεῖν κλεισούρας καὶ στενότητας. Παρεκβολ. Απετυφλώθη ἐν τῇ κλεισούρᾳ. κλεισουράρχης. Γρηγόριος ὁ Καππαδὸς ὁ καὶ κλεισουριάρχης γενόμενος. Κλῆρος, κληρικοί, κλήρωσις. Κλῆρος λέγεται σύστημα τῶν δια κόνων καὶ πρεσβυτέρων. 1 7: Κλῆρον δὲ τὸ ἱερὸν σύστημα καλεῖ, ὥστ περ καὶ νῦν ἡμεῖς. Β. Εννόησον πάλιν τῶν ἐκκλησιῶν τὰ πλήθη, τὸν κλῆρον. 52: Καὶ νῦν δὲ ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ πληρώματος, τοῦ ὑπό σε κλήρου. 23" Κληρικοί. 7, 43: Ὑπηρεσίαν τῇ ἀγιωτάτῃ θρησκείᾳ παρέχοντας, οὥσπερ κληρικούς επονομάζειν ειώθασ σιν. 8 7: Οἱ τοποτηρηταὶ εἶπον διὰ τοῦ ἐξελληνίζοντος Δαμιανοῦ βασιλικοῦ κληρικοῦ. Ὁ λαϊκὸς ἄνθρωπος τοῖς λαϊκοῖς προστάγμασι δέδοται. Πολλοί τε κληρικοὶ καὶ μονασταὶ καὶ εὐλαβεῖς λαϊκοί. Κοιαίστωρ Κοιαίστωρ τὴν ἀξίαν. Κοιαίστωρ τὸ ἀξίωμα. Κοσμεῖν τὴν ἀξίαν ἣν δὴ κυαίστορα καλοῦσι. Διέ τριβε μὲν ἐν τῇ Βιθυνῶν, τὴν οὐ πολλοστὴν ἀπὸ βασιλέως διέπων ἀρχὴν· ἡ δὲ ἦν ταμιεύειν βασιλεῖ τὰ χρήματα καὶ τῶν θησαυρῶν ἔχειν τὴν ἐπιμέλειαν. Εντεῦθεν γὰρ αὐτῷ τὰς μείζους ἀρχὰς βασι λεὺς προοιμιάζεται.
cuzenus 4, 40: Το λεγόμενον καστέλλιον διεπέρθησαν.
Κάστρον castellum, ἐπιτείχισμα, locus muris
munitus. Suidas: Κάστρον φρούριον. Achmes
Ο 283: "Η ἀγρὸν ἢ κάστρον. Theophanes: Τούτῳ
τῷ ἔθει Πέρσαι τὸ Βεδζάκιδι καλούμενον κάστρον
παρέλαβον. Sed et κάστρα pro oppidis poni notum
est. Justinianus Novella 128, τ. 20: Ἐν ταῖς
πόλεσιν ἤτοι κάστροις. Vel int.: In ciritalibus aut
castris. Intellige, aut oppidis. Denique κάστρον
παρεμβολή, castrum. Glossarium ms. παρεμβολή,
σκηνή, κάστρον, στρατόπεδον. Gloss. Græc. Latin.
παρεμβολή phalanx,castrum. Glossæ juris: Κάστρον,
ἤγουν φοσσάτον. Φοσσάτον pro castris poni ibi dicam
ξὺν Θεῷ.
Κατέπανος. Curopalates p. 643 8. v. Meursium
in ea dictione.
Κελλίον, κέλλη, κελλιῶται. Cellula. S. Athanas.
Apol. 2: Εν κελλίῳ νοσῶν καὶ κατακείμενος. Simeon
Metaphrastes in Abramio: Ἐν τῷ εἰρημένῳ κελλίῳ
εὑρίσκεται μηδένα σύνοικον ἔχων. Menologium
mense Martio: Κλείσας τὴν θύραν του κελλίου.
Utuntur hoc vocabulo s. Basil. Pallad. in Laus.
Doroth. doct. 4: Καὶ ἐτίνασσον τὰ ψιάθια αὐτῶν
ἔμπροσθεν τοῦ κελλίου μου. Joannes Mosebus Lim.
c. 46, in ane. Nicephorus 11, 38: Ετερός ἐστι
τόπος ἀμφὶ στάδια διεστὼς ἑβδομήκοντα πρὸς τὸ
φιλοσοφεῖν δεξιῶς ἔχων, ὃς κελλία προσαγορεύεται,
ὅτι περ οὐ κατὰ συνοικίας ἀλλὰ σποράδην τὰ τῶν
μοναζόντων εἰσὶν οἰκήματα. Theophanes. Idem
κέλλη, cella. Simeon Metaphr. in Pelagia: Καὶ δὴ
Πελαγίας ἐπιστὰς τῇ κέλλῃ κρούσας εκάλει. Antiochus in Pand. Georgius Alexandrinus in Vita
B. Chrysostomi: Σκυλεύσας δὲ τὰς κέλλας. Hinc
κελλιῶται. Laonicus Chalcond cellulani, a cellula
qua includebantur.
Κεντηνάριον centenarium, pecunia quantitas.
Georgius Alexandrinus in Vita B.Chrysostomi: 'Aπαιτήσασα τον Παυλίκιον κεντηνάριον Corinus in
Παρεκβ.: Εξωδιάσθησαν χρυσίου κεντηνάρια υνβ'.
Nicephor. Callist. 15, 27: Εφ' ᾧ στόλῳ χίλια διακόσια χρυσοῦ κεντηνάρια λόγος ἔχει δαπανῆσαι
αὐτόν. Theophanes, Candidus historicus apud
Photium, Joannes Moschus in Limon. Eustath.
Ιλ. β'. Anastasius Biblioth.in Hist. Eccles.: Et dat
ei quinquaginta ei centenaria. Sic ms. V. Græc. ad
1. 60 D. de ju. dot.
Κεντηρίων, κεντυρίων, κεντυρίων. Centurio.
Alexius Rhart. doct. Εἰς τὴν ἁγίαν καὶ μεγάλην
παρασκευήν: Επιστρέφουν λῃστὴν
Επιστρέφουν λῃστὴν, κεντυρίωνα.
Scribitur et κεντυρίων et κεντουρίων. Græeo. interpr.
48 Βασιλ. tit. 3: Κεντυρίων εκώλυσε. Basil. ibidem
ἑκατόνταρχος. Theophylactus ad c. 15 Marci: Ὁ
κεντυρίων τουτέστιν ὁ ἑκατόνταρχος· κέντουμ γὰρ
λέγουσιν οἱ Ρωμαῖοι τὸ ἑκατόν. V. Euseb. Ηistor.
Eccles. 7, 15. Niceph. Callist. 6, 13.
Κεράτιον siliqua, Constantinus in legibus Georgicis: Κεράτιον ἕν, ήγουν φύλλοις δώδεκα V. in
φύλλις.
Κεφαλιτιών capitatio, census capitis. Theophylactus in Epist. Pauli ad Rom. c. 13: Τῷ τὸν φόρον
χρεωστουμένῳ, ἤγουν τὴν λεγομένην κεφαλιτιῶνα,
ἀπόδος τὸν φόρον· τῷ τὸ τέλος δὲ, ἤγου τὴν ὑπὲρ
τῆς γῆς συνεισφοράν, τὸ τέλος. Quæ totidem verbis
exstant apud OEcumenium in eamdem epist.c. 48.
Κηρουλάριος cerularius, κηροπώλης ceræ venditor. Anastasius Biblioth. in Histor. Eccles.:
Cerularius quidem erat in foro, ex laboribus suis locuples.
Κινστέρνα cisterna, Leo Tact. 6. 15: Ἑὰν δὲ
ἀπὸ κινστέρνας ἔχουσι πότιμον ὕδωρ. Utitur Suidas
tribus locis, et Hero Περὶ μέτρων. Zonar, ad Conc.
p. 581.
Κλεισούρα: clusura, angustiores aditus qui non
capiunt multitudinem. His autem hostes excludebantur. Procopius de ædific. Justin. p. 32: Kal
τοὺς ἐν τῇ χώρα στενωπούς ετειχίσατο, οὔσπερ
κλεισούρας καλεῖν γενομίκασιν. Stepbadus in Arist.
rhetoricam (nondum luce donatus est): Τὰς ἰδιω
τικῶς παρὰ πολλοῖς λεγομένας κλεισούρας. Εustath.
Ιλ. β΄: Όπου ξυνοχάς λέγει ὁδοῦ, ταυτὸν δὲ εἰπεῖν
κλεισούρας καὶ στενότητας. Codinus in Παρεκβολ.:
Απετυφλώθη ἐν τῇ κλεισούρᾳ. Utitur leo in Tact.,
Constantinus de administr. imper., Theophanes et
alii. Latini clusuras, clausuras, clusas et claustra
dicunt. Cassiodorus 2, var. 5: Præcipimus 60 militibus in Augustanis clusuris jugiter constitutis
annonas præstare. Sic enim legitur in veteri codice; nam cludo pro claudo promiscue dixere, ut
in l. 226 D. de V. S. clusus est, ut Flor. legitur.
De clausuris auctor Miscella 1. 18: Clausuras tenuere quæ ducunt in Persidem. Egica R. in concilio
Toletano 17: Intra clausuras noscuntur habitatores
exsistere. De clusis Anastasius Bibliothecarius in
Stephano 3 Ad custodiendum proprias Francorum
clusus. Hincmarus epist. 5, c. 6: Sed Aistulphus
superbia elatus super Francos, qui ad custodiam
propriarum secundum jussionem Pippini clusarum
venerant, Luitprandus 1, 2: Quibusdam namque
difficillimis separata erat a nobis interpositionibus,
quas clusus nominal vulgus. Nil hic mutandum,
nec 1. 5, c. 8. De claustris Cicero 7 in Verrem:
Qui nostros exercitus sæpe excluserant, iis claustra
loci committenda non cxistimavimus. Et eadem significatione alias utitur. Jornandes de rebus Getic.
c. 32: Cui Valia rex Gothorum non minori procinctu
ad claustra Pyrenæi occurrit. clusuris clusuriarches, κλεισουράρχης. Theophanes: Γρηγόριος ὁ
Καππαδὸς ὁ καὶ κλεισουριάρχης γενόμενος. Auctor
Miscella 1. 19: El Gregorius Cappador, qui et clusuriarches exstiterat. Clusuræ præfectus.
Κλῆρος, κληρικοί, κλήρωσις. Clerus, sacer
ordo, sacrum collegium, generali appellatione
omnes qui divino ministerio mancipati sunt.
Hieron. ad Nepotianum: Clericus, inquit, qui
Christi servit Ecclesiæ. B. Augustin. in Psal. 67:
Ecclesiastici ministerii gradibus ornati. Magnum
Etymologicum: Κλῆρος λέγεται σύστημα τῶν διακόνων καὶ πρεσβυτέρων. OEcumenius in 1 Epist.
Petri c. 7: Κλῆρον δὲ τὸ ἱερὸν σύστημα καλεῖ, ὥστ
περ καὶ νῦν ἡμεῖς. Β. Chrysostomus bom de
S. Joanne apostolo: Εννόησον πάλιν τῶν ἐκκλη
σιῶν τὰ πλήθη, τὸν κλῆρον. Interdum clerus accipitur pro omnibus qui subsunt episcopo D. Basilius epist. 52: Καὶ νῦν δὲ ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ πληρώματος, τοῦ ὑπό σε κλήρου. Paulinus epist. 23" ad
Victricium De sanctitatis tuæ clero et corpore et
spiritu esse cognovimus. Κληρικοί. Niceph. Histor.
Eccles. 7, 43: Ὑπηρεσίαν τῇ ἀγιωτάτῃ θρησκείᾳ
παρέχοντας, οὥσπερ κληρικούς επονομάζειν ειώθασ
σιν. Erat autem clerus quadruplex in imperio
Orientali, ut docet Meursius. De clerico principis
synodus 8 acumen. act. 7: Οἱ τοποτηρηταὶ εἶπον
διὰ τοῦ ἐξελληνίζοντος Δαμιανοῦ βασιλικοῦ κληρι
κοῦ. De clero etiam palatii Hincmarus epist. 3,
c. 26. Hinc archiepiscopus sacri palatii, præfat.
concilii Moguntiaci, archicapellanus sacri palatii,
Ademarus in Vita Ludovici Pii. Denique clericatus
in cod. canonum Ecclesia Africanæ p. 283. Clericis opponuntur laici. Clemens Romanus epistola
priore ad Corinthios: Ὁ λαϊκὸς ἄνθρωπος τοῖς
λαϊκοῖς προστάγμασι δέδοται. Teophanes: Πολλοί
τε κληρικοὶ καὶ μονασταὶ καὶ εὐλαβεῖς λαϊκοί.
Κοιαίστωρ quæstor. Constantinus Manasses:
Κοιαίστωρ τὴν ἀξίαν. Basilius in Grammatica:
Κοιαίστωρ τὸ ἀξίωμα. Nicephorus Cpolit. in historis breviario: Κοσμεῖν τὴν ἀξίαν ἣν δὴ κυαίστορα
καλοῦσι. Gregorius Nazianzenus orat. 10: Διέτριβε μὲν ἐν τῇ Βιθυνῶν, τὴν οὐ πολλοστὴν ἀπὸ
βασιλέως διέπων ἀρχὴν· ἡ δὲ ἦν ταμιεύειν βασιλεῖ
τὰ χρήματα καὶ τῶν θησαυρῶν ἔχειν τὴν ἐπιμέ
λειαν. Εντεῦθεν γὰρ αὐτῷ τὰς μείζους ἀρχὰς βασι
λεὺς προοιμιάζεται. Sic apud Romanos questure
primus ad honores gradus erat.
col. 1377–1378page 33 of 46
PG 122:1377Κόμης. Τοῦ βασιλικοῦ ἱπποστασίου, τοῦ σταύλου, Ἀνατολῆς, ἐξκουβίτων, φοιδεράτων, κόρτης. Τοῦ βα σιλικοῦ πποστασίου 412, 4. Φροντιστὴς τῶν ἵππων Μα κόμης τοῦ σταύλου. Κόμης τῶν βασιλικών σταύλων σταύλος σταῦλον ω': Παρὰ μέντοι Αττικοῖς τὸ κλήσιον ἁμάξων καὶ ζευγῶν ἐστι δεκτικόν, ὃ λέγε ται τοὺς Ῥωμαίους παρὰ τὴν στασιν σταῦλον και λεῖν.: Καὶ ἐπιφθάσαντες ἐν τοῖς ταύτ λοις: σταύλοις) Σταυρικίου τους ἵπ πους, Κόμης Ανατολής, κόμης τῆς έψας, 5. Κόμης τῶν ἐξκουβιτόρων, κόμης τῆς τῶν ἐξκουβίτων σχολῆς. Κόμης τοῦ βασιλικοῦ ἐξκουβίτου, 3, 11: 'Ηγεμών δ' οὗτος ἐτύγχανεν ὢν τῶν τοῦ βασιλέως σωματοφυλάκων καὶ ὑπασπιστῶν, ὃν κόμητα ἐξκουβιτόρων τῇ συνήθει φωνῇ ἔθος Ῥωμαίοις καλεῖν. Κόμης φοιδεράτων, τουρμάρχης του τάγματος τῶν φοιδεράτων, των φοιδεράτων ἡγεμών, φοιδεράτοι. Κόμης κόρτης, έπαρχος της κοόρτις. 4 § 10: Κόμης δέ ἐστιν ὁ τοῦ ἑνὸς τάγματος ἤτοι βάνδου ἀφηγούμενος.: Κόμης ὁ μιᾶς κοόρτης ἄρχων, ᾧ καὶ ἐκατοντάρχαι ὑποτάτω τονται. Κομητόπουλος Οὐμπερτόπουλος Ιατρόπουλος Κομμέρκιον Τῆς ᾿Αβύδου καὶ τοῦ Ἱεροῦ τὰ κομμέρκια ἐκού φισε. Τὸ κουμμέρκιν τοῦ πανηγυρίου ρ' λιτρῶν χρυσίου ἐκούφισεν. Ἔχει δὲ καὶ κομμέρκιον ἐκ τῶν τοιούτων πραγματειῶν ἄπειρον. Κόρτη Κόμης κόρτης κόμης. 11: Τρεῖς σπείρας (τοῦτο δὲ καλεῖται τὸ σύνταγμα τῶν πεζῶν παρὰ Ρωμαίοις κούρα τις). Κονόρτα Ἐξῆλθε πᾶσα ἡ βασιλικὴ ὑπουργία καὶ ἡ κόρη, Επήρασι δὲ καὶ τὸ τοῦ δον χρήματά τε καὶ ἵππους καὶ τὴν κόρτην μετὰ πάσης της βασιλικής ὑπουργίας. Κόρτη κόρτην Κουδικλάρεα κουβικουλάριος. Β. Παρέστη καὶ ἡ βασίλισσα πρὸ θυρῶν τῆς ἐκκλησίας μετὰ πάσης αὐτῆς τῆς φαντασίας καὶ τῶν κουβικουλαρίων καὶ τῆς τάξεως Θεοδόσιος ὁ μικρὸς ἐφίλει ἔρωτι Χρυσάφιον τὸν κουβικουλάριον. κοιτωνίτης, πράκοιτος κατα κοιμητής. Κουρούκλειον, κουοούκλιον.. Β. ὡς ἔν τινι κουβουκλείῳ ἀποκέκλεισται. Παρεκβολαῖς ἐξ Κλειδώσας πάλιν ἔμπροσθεν αὐτῶν τὸ κουβούκλιον. Οὖσαν αὐτὴν ἐν κουβουκλείω. Ελθὲ εἰς τὸ κουβούκλιον. 84 2 Συνείποντο δὲ τῇ μνήμῃ τοῦ χρυσίου καὶ ἡ μνήμη τοῦ βαλλαντίου καὶ του σκεβρίου καὶ τοῦ κουβουκλείου. Σκέβριον ἐσφραγισμένον σκευρίον. Κουμπάρια 2 11: Στόλος λς κομπαρίων. ο. 18 § 140: Διὰ τῶν παρ' αὐτοῖς πλοίων τῶν λεγο μένων κουμβαρίων, Σκάφη τὸ πλοιάριον, Κουράτωρ. Τέσσαρας ἀρχόντων γειτόνων κουρα τορας ἀποκτείναντο. Κουράτωρ τῶν βασιλικῶν α χων. Κουράτορος τοῦ βασιλικοῦ τοῦ Ὁρμίσδου, οἴκου. κουράτωρ τοῦ βασιλέως, ὃς νῦν λογοθέτης λέγεται, Κουράτωρ κουρατο ρεία Κουρατορεία Τὰ δὲ κρείττονα τῶν κτισμάτων εἰς τὴν βασιλικὴν κουρκ τορείαν αἴρεσθαι ἐκέλευε. Κουροπαλάτης Βάρδας μὲν γὰρ ἐφ' ἑαυτὸν τὴν Ῥωμαῖο κὴν ἀρχὴν ὑποποιούμενος πρῶτον μὲν κουροπαλά της, Ἡράκλειος δὲ Θεόδωρον τὸν ἑαυτοῦ ἀδελφὸν τὴν μετὰ βασιλέα πρώτην ἀρχὴν κεκτημένον, κουροπαλάτην δὲ αὐτὸν οἱ περὶ τὰ βασίλεια καλεῖν εἰώθασι. Κοῦρσον κούρσευμα, κουρσεύειν. Μὴ ἀφίῃς τοὺς στρα τιώτας εἰς τὴν πολεμίαν γῆν ἵνα ἀτάκτως εκβαίνω σιν εἰς κοῦρσα.: Καί γαρ εἰς μὲν τὰ κούρσα καὶ τὰς ἄλλας ἐπιδρομὰς ἔχουσιν οἱ στρατιῶται τὰ συρτὰ μετ᾿ αὐτῶν. κούρσευμα. ἐν τῷ Πυθαγορ. λαξ.: Δηλοῖ αἰχμαλωσίαν καὶ κούρ σευμα. κουρσεύειν Κουρεύσας γὰρ τὴν Συρίαν καὶ κρατήσας αἰχμαλωσίαν καὶ πραῖδαν πολλήν. Κουρσεύων καὶ πραιδεύων. Κούρο σορες. Κούρσαρες: Κοῦρε Ῥωμαϊστὶ τρέχε, ἔνθεν καὶ κούρουρες. Θεῖος κούρσωρ, Πώς
ö
Κόμης. Τοῦ βασιλικοῦ ἱπποστασίου, τοῦ σταύλου,
Ἀνατολῆς, ἐξκουβίτων, φοιδεράτων, κόρτης. Τοῦ βα
σιλικοῦ πποστασίου comes sacri stabuli, vet. Inscript. Grut. p. 412, 4. Φροντιστὴς τῶν ἵππων ΜαDass. regalium equorum præpositus qui alias κόμης
τοῦ σταύλου. Κόμης τῶν βασιλικών σταύλων Theophani: est enim σταύλος seu σταῦλον stabulum.
Eustathius ad Odyss. ω': Παρὰ μέντοι Αττικοῖς τὸ
κλήσιον ἁμάξων καὶ ζευγῶν ἐστι δεκτικόν, ὃ λέγεται τοὺς Ῥωμαίους παρὰ τὴν στασιν σταῦλον και
λεῖν. Theophanes: Καὶ ἐπιφθάσαντες ἐν τοῖς ταύτ
λοις (sic ms.: lege σταύλοις) Σταυρικίου τους ἵπ
πους, etc. le grand escuier. Κόμης Ανατολής, apud
Cedrenum, Theophanem, Julium Pollucem in Chronico, Nicephorum Cp. comas Orientis, κόμης τῆς
έψας, sub quo erant 15 provinciæ Orientis, Zosimus 5. Κόμης τῶν ἐξκουβιτόρων, comes excubitorum, vel κόμης τῆς τῶν ἐξκουβίτων σχολῆς. Κόμης
τοῦ βασιλικοῦ ἐξκουβίτου, comes imperialis excubiti. Synodus Cp. 6 act. 14. Theophylactus Simoc.
list. Mauric. 3, 11: 'Ηγεμών δ' οὗτος ἐτύγχανεν
ὢν τῶν τοῦ βασιλέως σωματοφυλάκων καὶ ὑπασπι
στῶν, ὃν κόμητα ἐξκουβιτόρων τῇ συνήθει φωνῇ ἔθος
Ῥωμαίοις καλεῖν. Satellitum et protectorum principis comnes et præpositus. Κόμης φοιδεράτων, comes fœderatorum, τουρμάρχης του τάγματος τῶν
φοιδεράτων, Zonars. Aliis των φοιδεράτων ἡγεμών,
princeps federatorum. V. infra φοιδεράτοι. Κόμης
κόρτης, comes seu præfectus cobortis. Gloss:
præfectus cohortis έπαρχος της κοόρτις. Eeo Tact.
c. 4 § 10: Κόμης δέ ἐστιν ὁ τοῦ ἑνὸς τάγματος
ἤτοι βάνδου ἀφηγούμενος. Gloss. Juris: Κόμης ὁ
μιᾶς κοόρτης ἄρχων, ᾧ καὶ ἐκατοντάρχαι ὑποτάτω
τονται.
Κομητόπουλος comitia flius. Sic οὐμπερτόπου
λος apud Annam Comnenam p. 412, Ιατρόπουλος
apud Pachymerium. Harmenopulus.
Κομμέρκιον commercium, tributum. Cedrenus:
Τῆς ᾿Αβύδου καὶ τοῦ Ἱεροῦ τὰ κομμέρκια ἐκούφισε. Idem apud Theophanem. Anastasius Bibliothecarius in Hist. Eccles. sic vertit: Abydi ac
Hieri ea quæ dicuntur commercia relevavit. Idem
Anastasius: Cum auri librarum duodeción persolverent, simul et consuela commercia. Theophanes:
Τὸ κουμμέρκιν τοῦ πανηγυρίου ρ' λιτρῶν χρυσίου ἐκούφισεν. Constant. de admin. imperio: Ἔχει δὲ καὶ
κομμέρκιον ἐκ τῶν τοιούτων πραγματειῶν ἄπειρον.
Κόρτη cohors. Aula, la cour du prince, tentorium. Κόμης κόρτης comes cohortis: V. supra in
κόμης. Polyb. 11: Τρεῖς σπείρας (τοῦτο δὲ καλεῖ
ταὶ τὸ σύνταγμα τῶν πεζῶν παρὰ Ρωμαίοις κούρα
τις). Κονόρτα Græcis Basilicon interpretibus ad
1. 2 D. Qui pot. infam. Theophanes: Ἐξῆλθε πᾶσα
ἡ βασιλικὴ ὑπουργία καὶ ἡ κόρη, toute la cour.
Idem: Επήρασι δὲ καὶ τὸ τοῦ δον χρήματά τε καὶ
ἵππους καὶ τὴν κόρτην μετὰ πάσης της βασιλικής
ὑπουργίας. Anastasius Bibliothecarius ita vertit:
Abstulerunt autem Vulgares etiam sarcinam, pecuniam, equos et aulæam una cum universo regio apparatu. Sic duo manuscripti codices. Nescio an satis emendate, et an scripserit aulam. Κόρτη igitur
Cedreni p. 472 b non est cohors: Cedrenus enim
et Theophanes de re eadem loquuntur. Nisi malis
ibi cum P. Goar κόρτην tentorium principis interprelari.
cuΚουδικλάρεα κουβικουλάριος. Cubicularia,
bicularius. Georgius Alexandr. in Vita Β. ChrysoB.
stomi: Παρέστη καὶ ἡ βασίλισσα πρὸ θυρῶν τῆς
ἐκκλησίας μετὰ πάσης αὐτῆς τῆς φαντασίας καὶ τῶν
κουβικουλαρίων καὶ τῆς τάξεως Joannes Malela:
Θεοδόσιος ὁ μικρὸς ἐφίλει ἔρωτι Χρυσάφιον τὸν κου
βικουλάριον. Synodus Cp. 7. Niceph. Callist. Chronicon Alexandrinum, Nicephorus Cpolitanus. Cubicularius a cubicuio, κοιτωνίτης, πράκοιτος κατακοιμητής. Sacri palatii cubicularius 'in Marcellini
Chronico. Erant autem plures palatini cubicularii;
quique his præerat comes cubiculariorum diceba1878
tur. iu concilio Tolelano 8 subscribit Odoacrus comes cubiculariorum. V. Cujac. ad tit. 5, 1. 12,
Cod. et Glossarium nostrum ad Julianum.
Κουρούκλειον, κουοούκλιον. Cubiculum. Β.
Chrysostomus hom. de penit.; ὡς ἔν τινι κουβου·
κλείῳ ἀποκέκλεισται. Codinus in Παρεκβολαῖς ἐξ
Κλειδώσας πάλιν ἔμπροσθεν αὐτῶν τὸ κουβούκλιον.
Chronicon Alexandrinum p. 90: Οὖσαν αὐτὴν ἐν
κουβουκλείω. Joannes Mosch. Limon. c. 129: Ελθὲ
εἰς τὸ κουβούκλιον. S. Maximus c. 84 cent. 2:
Συνείποντο δὲ τῇ μνήμῃ τοῦ χρυσίου καὶ ἡ μνήμη
τοῦ βαλλαντίου καὶ του σκεβρίου καὶ τοῦ κουβουκλείου. Σκέβριον ibi est cista. Ulpianus in l. 1
§ 41 D. depos. si cista signata. Basilica: ἐσφραγισμένον σκευρίον.
Κουμπάρια magna navigia. Contantinop. de Themat. 2 c. 11: Στόλος λς κομπαρίων. Leo Tact.
ο. 18 § 140: Διὰ τῶν παρ' αὐτοῖς πλοίων τῶν λεγο
μένων κουμβαρίων, Saracenica vox est auctore
Leone d. c. 18 et c. 19 § 70. Constantino d. c. 11
et Zonara. Latini tamen cumbam vel combam
dixere. Glossar Arabico-lat. lembus.navicula brevis,
dicta et caupulus et cumba et lintris. Gloss. Cyrill.
Σκάφη τὸ πλοιάριον, comba.
Κουράτωρ. Τέσσαρας ἀρχόντων γειτόνων κουρα
τορας ἀποκτείναντο. Quinamn erant isti curatores
principum? utique primariæ dignitatis viri. An
veluti curatores divinæ vel dominicæ domus? Theophanes in Mauricio: Κουράτωρ τῶν βασιλικῶν α
χων. Sexta Synodus Cpol. act. 1: Κουράτορος τοῦ
βασιλικοῦ τοῦ Ὁρμίσδου, οἴκου. Erat et curator
principis, κουράτωρ τοῦ βασιλέως, ὃς νῦν λογοθέτης
λέγεται, ut ait Constantinus Harmenopulus Breviarii l. vi de dignitatibus tit. 1, § 5. Κουράτωρ etiam
accipitur pro curatore adolescentis, et κουρατορεία pro cura seu curatione.
Κουρατορεία curatoria Theophanes: Τὰ δὲ
Tà
κρείττονα τῶν κτισμάτων εἰς τὴν βασιλικὴν κουρκ
τορείαν αἴρεσθαι ἐκέλευε. Anastasius Biblioth. in
Hist. Eccles.: Caterum quæque meliora erant in rebus in regiam curatoriam deferri jubebat. Vide notas
posteriores P. Goar. p. 44, col. 2. d.
Κουροπαλάτης curopalates, qui palatium curabat, cui palatii cura commissa erat. Nicetas Paphlago in Vita Ignatii (habetur tomo Ili concil.
erl. R.): Βάρδας μὲν γὰρ ἐφ' ἑαυτὸν τὴν Ῥωμαῖο
κὴν ἀρχὴν ὑποποιούμενος πρῶτον μὲν κουροπαλά
της, etc. Curopalatæ autem potestas prima post
principem. Nicephorus in Breviar. hist.: Ήρακλειος δὲ Θεόδωρον τὸν ἑαυτοῦ ἀδελφὸν τὴν μετὰ
βασιλέα πρώτην ἀρχὴν κεκτημένον, κουροπαλάτην
δὲ αὐτὸν οἱ περὶ τὰ βασίλεια καλεῖν εἰώθασι. Corrupte curopalatus dicitur. Luitprandus in Legat:
Ante fratris ejus Leonis curopalati et logothetæ
præsentium sum deductus. Corruptius curapalatius.
Vigilius PP in epist. encyclica ad universam Rcclesiam Justinianum exconsulem et curapalatii. Curopulasius Chron. Casin. c. 7. Latinis primum
cura palatii dicebatur, 1. 1 C. de comitib. et tribun. schol. hinc excura palatii Amm. Marcell. 22.
Κοῦρσον κούρσευμα, κουρσεύειν. Incursio,
præda. Constantinus in Tact.: Μὴ ἀφίῃς τοὺς στρα
τιώτας εἰς τὴν πολεμίαν γῆν ἵνα ἀτάκτως εκβαίνωσιν εἰς κοῦρσα. Item: Καί γαρ εἰς μὲν τὰ κούρσα
καὶ τὰς ἄλλας ἐπιδρομὰς ἔχουσιν οἱ στρατιῶται τὰ
συρτὰ μετ᾿ αὐτῶν. Εt κούρσευμα. Astrampsychus
ἐν τῷ Πυθαγορ. λαξ.: Δηλοῖ αἰχμαλωσίαν καὶ κούρ
σευμα. Hinc κουρσεύειν pro prædari. Constantinus
in Tact.: Κουρεύσας γὰρ τὴν Συρίαν καὶ κρατήσας
αἰχμαλωσίαν καὶ πραῖδαν πολλήν. Theophanes in
Heraclio: Κουρσεύων καὶ πραιδεύων. V. in Κούρο
σορες.
Κούρσαρες cursores. Suidas: Κοῦρε Ῥωμαϊστὶ
τρέχε, ἔνθεν καὶ κούρουρες. Θεῖος κούρσωρ, cursor
imperatoris. Cæsarius dial. 2 resp. 107 B. Chrysostomus vel potius auctor homiliæ de justo et beato
Job, quæ exstat tomo VI, Oper. D. Chrysost.: Πώς
col. 1379–1380page 34 of 46
PG 122:1379ἀποστέλλουσι τοὺς δρομεῖς, κούρσορας καλουμένους Ῥωμαϊστί. κἀκείνην δὲ πάλιν φωραθεῖσάν τινι τῶν κουρσόρων μοιχωμένην. Επειτα οὔθ᾽ ὁ παῖς ἧκεν οὔθ ἦν ἐστι τὸ τρέχειν. 600, οὐλάκις, Καλοῦνται δὲ οὗτοι οἱ κήρυκες οὐλακίδες. πρωτο κούρσωρ, Κούρσορες Κοῦσπος Ζατρίκιον ὁ κοῦσπος, τὸ τῶν δούλων κολαστήριον. ποδοκάκην ποδοκάκη Καὶ τοῦτο μὲν εἰς τὴν ποδοκάκην (ξύλον δὲ προμηκές ἐστι στρεβλωτήριον) ἀμφοτέρους αὐτοῦ τοὺς πόδας ἐνεβίβαζον, ἐπὶ τέσσαρα τρήματα διελκύσαντες, ὅπερ ἐστὶ το τῆς τιμωρίας ταύτης βαρύτερον. Κυνήγιον κυνηγοί θηριομάχοι Εκπέμπει ἐν τῷ καλουμένῳ κυνηγίῳ τμηθῆναι τὰς κεφαλάς.: ἐν τῷ τῆς πόλεως κυνηγίῳ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἀποτμηθῆναι προστέταχε. Κυριακή κυριακόν. Μία Σαββάτων. Προς τοὺς ἀχθομένους ταῖς ἐπιτιμήσεσι· Ηοίοις γὰρ ὀφθαλμοῖς τὴν Κυριακὴν ὁρᾶς ὁ ἀτιμάσας το Σαββατον 9: Μίαν Σαββάτων τὴν Κυριακὴν λέγει. Μίαν σαββά των τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς ἑβδομάδος τὴν παρ' ἡμῖν Κυριακὴν ἐκάλουν. 24. Η μεγάλη Κυριακή Κυριακή κυριακόν Εξελ θὼν εὐθὺς ἐκ τοῦ κυριακού. Εἰς τὸ κυριακὸν ἀφικνεῖται. κυριακά, Κυρός, κύρ, κῦρις. κυροῦ τοῦ Κεδρηνοῦ. ᾿Απολογία εἰς τὸ γραμμάτιον κῦρ Μάρκου τοῦ Εὐγενικοῦ μητροπολί του Εφέσου. 1: Αξιοῦμεν καὶ τὸν κῦριν Μάμαν εἰπεῖν. Ο κῦρις Κωνσταντῖνος. Δέδωκα αὐτὰ αὐτῷ τῷ κυρῷ Κωνσταντίνῳ. 1; ἐπὶ τοῦ και ρου Θαλασσίου καὶ τοῦ κυροῦ Εὐσεβίου παρόντος καὶ τοῦ Σιλεντιαρίου ἐγένετο ή πράξις. Κώδιξ, κωδίκιον. Β. Καὶ τοῖς ἀρχαίοις τοῖς δη μοσία κειμένοις κώδιξιν ἐπὶ τῆς Ῥώμης. 'Αναστάσιος ὁ βασιλεὺς εἶδεν ἐν δράματι ἄνδρα φοβερὸν βαστάζοντα κώδικα.: Τὸ κωδίκιον τῆς ἐκκλησίας εἰς πίστιν προεκομίζετο. 5: Τὰ εἰρημένα κωδίκια ὑποδεχέσθωσαν. Λατέρκουλον 40: Πλινθίον οἶμαι καλεῖσθαι, ὃ παρὰ τοῖς ἔξωθεν συγγραφεῦσι πλαίσιον όνο μάζεται. Κίδος τοῦτο στρατιωτικῆς παρατάξεως τετράγωνον ἐχούσης τὸ σχῆμα. Λεγάτον Ὥσπερ τι λεγᾶτον καὶ κληρονομίαν αὐτοῖς ἐγκατέλιπε. Λεκτίκιον Τὸ ἱερὸν λείψανον ἐν λεκτικίῳ ἐπὶ ὄνῳ καταθεῖσα. Λέτσα Λιβελλίσιος Λίοελλος 3: Εὐρέθησαν ἐν αὐτῇ λίβελλοι δύο, 4 λίβελλος τῆς πίστεως. Καὶ λίβελλον ἐπιδεδωκώς ὀρθοδοξίας τῷ πάπα. λίβελλοι κατηγοριών, Λόγγος Λογοθέτης γενικός λογο θέτης, γενικόν. γοθέτης του γενικοῦ Θεόδωρος ὁ Μετοχίτης. Ὁ τῶν δ οἰκειακῶν.: τοῦ μεγάλου λογοθέτου τῶν οἰκειακῶν. Ὁ τοῦ δρόμου ἂν εἰσιν οἱ πρωτ τεύοντες Κωνσταντῖνος ὁ πατρίκιος καὶ λογοθέτης τοῦ δρόμου γενόμενος. Τοῦ στρατιωτικοῦ. 1: Στρατιωτικού λογοθέτου, 1: Ιωάννου βασιλικοῦ ὀστιαρίου καὶ λογοθέτου τοῦ στρατιωτικοῦ λογοθεσίου. Τῶν ἀγελῶν ὁ τῶν σεκρέτων λογοθέτης, μέγας λογοθέτης Μουζάλων ὁ μέγας λογοθέτης. Λωρίκιον, λουρίκιον. 15 § 9: Τοὺς μὴ ἔχοντας λωρίχια: ἐχέτωσαν δὲ τὰ λωρίκια θηκάρια δερμάτινα. ν. ὅπλα· θῶρας ὁ σιδηρούς χιτών, ὅπερ ἐστὶ λου ρίκιον.: Μανδύας, ἱμάτιον, τὸ λου ρίκιον. 9: Ποιοῦντες λωρίκια εξαίρετα. "Έλαβον τὰ λουρίκια απ τῶν. λουρίκι. λωρικάτοι. λουρικάτοι, λωρικάτοι. Λώριον Λῶρος Ι. γ Ιμάς, λώρος. Π. β. Τελαμὼν δὲ νῦν λῶρος πλατύς, δι᾿ οὗ ἡ ἀσπὶς ἀνεφέρετο. 32: Λώροις αὐτὸν βασανίζει.
ἀποστέλλουσι τοὺς δρομεῖς, κούρσορας καλουμένους
Ῥωμαϊστί. Philostorgius list. Eccles. 1. 1: Κακεί
νην δὲ πάλιν φωραθεῖσάν τινι τῶν κουρσόρων μοιχωμένην. Cursorem intelligit Libanius orat. 23 de
honorib. ad Eustath.: Επειτα οὔθ᾽ ὁ παῖς ἧκεν
οὔθ ἦν ἐστι τὸ τρέχειν. Petron. vet. inscr. p. 600,
15. Firmicus. Lupus abbas epist. ult.: Cursor
noster, donec veniamus, pauperis apud vos locum
implebit. P. Blesens. ep. 41: Cursores diversos
nostrorum exploratores itinerum ante faciem meam
circumquaque præmisi. Adventius Metensium episcopus ad Nicolaum PP.: Nos tamen inter ista vix
unum cursorem, religiosum videlicet presbyterum
Theodoricum nomine, compendioso itinere cum prosecutione præsentium litterarum ad vestram dirigere potuimus clementiam. Paulinus epist. 24: Ut
cursorem Dominicum Cardamatem signatis in lege
divina antiquorum velocium laudemus exemplis. Cursor igitur pro famulo accipitur, quem hodie Græci
οὐλάκις, Galli un laquais vocant. Laonic. Chalcondylas: Καλοῦνται δὲ οὗτοι οἱ κήρυκες οὐλακίδες.
Vel pro tabellario eove quem ad aliquid perferendum mittimus. Procursor in Hist. Misc. et Anastasii Biblioth. Hist. Eccl. Græce est, opinor, πρωτοκούρσωρ, primus cursorum. Κούρσορες etiam dicuntur milites qui belli tempore incursiones faciunt. Leo Tact. c. 7, § 36.
Κοῦσπος cippus. Lexicon vetus biblioth. Regiæ:
Ζατρίκιον ὁ κοῦσπος, τὸ τῶν δούλων κολαστήριον.
Alii ποδοκάκην exponunt. Quid sit autem ποδοκάκη
explicat Simeon Metaphrastes in Luciano: Καὶ
τοῦτο μὲν εἰς τὴν ποδοκάκην (ξύλον δὲ προμηκές
ἐστι στρεβλωτήριον) ἀμφοτέρους αὐτοῦ τοὺς πόδας
ἐνεβίβαζον, ἐπὶ τέσσαρα τρήματα διελκύσαντες,
ὅπερ ἐστὶ το τῆς τιμωρίας ταύτης βαρύτερον.
Κυνήγιον locus in quo venatio bestiarum ad po.
puli voluptatem exhibebatur. Hinc κυνηγοί θηριομάχοι in Glossis Nomicis, id est bestiarii: de quibus plenius ibi dicam. In eo supplicium de reis interdum sumebatur. Nicephorus in Breviario historico: Εκπέμπει ἐν τῷ καλουμένῳ κυνηγίῳ τμηθῆ
ναι τὰς κεφαλάς. Item: ἐν τῷ τῆς πόλεως κυνηγίῳ
τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἀποτμηθῆναι προστέταχε.
Κυριακή κυριακόν. Μία Σαββάτων. Una Sabbati, dies Dominicus. B. Gregorius Nyssenus: Προς
τοὺς ἀχθομένους ταῖς ἐπιτιμήσεσι· Ηοίοις γὰρ ὀφθαλμοῖς τὴν Κυριακὴν ὁρᾶς ὁ ἀτιμάσας το Σαββατον:
B. Gregorius Nazianzenus orat. 19. V. Niceph.
Callist. 7, 46. Una Sabbati est dies Dominicus,
primus dies hebdomadæ. OEcumenius in primam
ad Corinthios c. 9: Μίαν Σαββάτων τὴν Κυριακὴν
λέγει. Theophylactus ad c. 18 Lucæ: Μίαν σαββάτων τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς ἑβδομάδος τὴν παρ'
ἡμῖν Κυριακὴν ἐκάλουν. Vide eumdem ad c. 24.
Η μεγάλη Κυριακή apud Cedrenum. Et est dies
Paschatis. Item apud eumdem p. 295 d. Κυριακή
vel κυριακόν est templum. Niceph. Gallist. 7, 38,
Cyrillus Catech. p. 494 edit. in 4. Chronicon
Alexandr. p. 660. S. Athanas. in Vita Ant.: Εξελθὼν εὐθὺς ἐκ τοῦ κυριακού. Simeon Metaphr. in
Cypriani martyrio: Εἰς τὸ κυριακὸν ἀφικνεῖται.
V. Zonar. ad c. 74. Synod. 6 in Trullo. Walafridus Strabo de reb. eccles. c. 7. Sicut itaque domus
Dei basilica, id est regia a rege, sic etiamn κυριακά,
id est Dominica a Domino nuncupantur. Adde Aimoinum de gest. Francor. 2 c.
Κυρός, κύρ, κῦρις. Dominus. In inscriptione
operis κυροῦ τοῦ Κεδρηνοῦ. Josephus episcopus
Methonensis sic inscripsit apologiam adversus libellum Marci metropolite Ephesi: ᾿Απολογία εἰς τὸ
γραμμάτιον κῦρ Μάρκου τοῦ Εὐγενικοῦ μητροπολί
του Εφέσου. Concil. Chalced. act. 1: Αξιοῦμεν καὶ
τὸν κῦριν Μάμαν εἰπεῖν. Vet. interp.: Supplicamus
et domnum Mamam dicere. Synod. Cp. 6 act. 14:
Ο κῦρις Κωνσταντῖνος. Vet. int.: Domnus Constan.
tinus. Et paulo post: Δέδωκα αὐτὰ αὐτῷ τῷ κυρῷ
Κωνσταντίνῳ. Concil. Chalced. act. 1; ἐπὶ τοῦ και
ρου Θαλασσίου καὶ τοῦ κυροῦ Εὐσεβίου παρόντος καὶ
τοῦ Σιλεντιαρίου ἐγένετο ή πράξις.
Κώδιξ, κωδίκιον. codex. Β. Chrysostomus homil.
in Salvatoris diem Nat.: Καὶ τοῖς ἀρχαίοις τοῖς δημοσία κειμένοις κώδιξιν ἐπὶ τῆς Ῥώμης. Theophanes: 'Αναστάσιος ὁ βασιλεὺς εἶδεν ἐν δράματι ἄνδρα
φοβερὸν βαστάζοντα κώδικα. Pachymeres: Τὸ κωδίκιον τῆς ἐκκλησίας εἰς πίστιν προεκομίζετο. Sexta
synodus Cp. act. 5: Τὰ εἰρημένα κωδίκια ὑποδεχέσθωσαν. vet. int.: Prædicti codices suscipiantur. et
act. 7 vet. int. vertit codicillum, et act. 13 polyplychum.
Λατέρκουλον laterculum. Quid esset laterculum
explicat Cedrenus p. 169 d. Theodoretus Quest.
in iib. Reg. interrog. 40: Πλινθίον οἶμαι καλεῖ
σθαι, ὃ παρὰ τοῖς ἔξωθεν συγγραφεῦσι πλαίσιον όνομάζεται. Κίδος τοῦτο στρατιωτικῆς παρατάξεως
τετράγωνον ἐχούσης τὸ σχῆμα. Vide Cujac. ad tit.
Cod. de proxim. sacror. scrin. l. 13. ad Novell. 8,
et de off. quæst. in Parat. Cod.
Λεγάτον legatum. Suidas. Occurrit passim in
Basilicis. Concilium Florentinum sess. 3: Ὥσπερ τι
λεγᾶτον καὶ κληρονομίαν αὐτοῖς ἐγκατέλιπε.
Λεκτίκιον lectica. Menologium Augusti die 2:
Τὸ ἱερὸν λείψανον ἐν λεκτικίῳ ἐπὶ ὄνῳ καταθεῖσα.
Græc: ad 1. 60 % 8 D. loc.
Λέτσα V. Meursium.
Λιβελλίσιος libellensis. Nov 20 c. 9. qui libellos conscribit, in l. hac lege C. de proxim. sacr.
scrin. 1. 3 C. ubi senat. Julianus Antecessor Nov.
de adjut. Quæst. Vide ad Theophilum de satisdat.
Λίοελλος libellus. Phavorinus. Synodus 6 Cp.
act. 3: Εὐρέθησαν ἐν αὐτῇ λίβελλοι δύο, et act. 4
laudatur Pyrrhi λίβελλος τῆς πίστεως. Theophanes
in Heraclio: Καὶ λίβελλον ἐπιδεδωκώς ὀρθοδοξίας
τῷ πάπα. apud b. Chrysostomum epist. ad Innocentium λίβελλοι κατηγοριών, libelli accusationum,
libelli accusatorii.
Λόγγος locus angustus. V. Meursium in ea dictione
Λογοθέτης logotheta. Plures erant. γενικός λογοθέτης, de quo supra in γενικόν. V. Procopii arc. p.
81 et 104 et notas ib. Nicephorus Gregoras 8: '0 20γοθέτης του γενικοῦ Θεόδωρος ὁ Μετοχίτης. Ὁ τῶν
δ
οἰκειακῶν. Georgius Pachymeres: τοῦ μεγάλου
λογοθέτου τῶν οἰκειακῶν. Ὁ τοῦ δρόμου logothera
dromi seu cursus. Constantinus de admin. imp. c.
32. Theophanes in Constantino I ἂν εἰσιν οἱ πρωτ
τεύοντες Κωνσταντῖνος ὁ πατρίκιος καὶ λογοθέτης
τοῦ δρόμου γενόμενος. Τοῦ στρατιωτικοῦ. Sexta
synodus Cp. act. 1: Στρατιωτικού λογοθέτου, septima act. 1: Ιωάννου βασιλικοῦ ὀστιαρίου καὶ
λογοθέτου τοῦ στρατιωτικοῦ λογοθεσίου. Anastasius
Biblioth. ita vertit: Joanne imperiali ostiario et
Logotheta imperialis logothesii. Alius interpres ita:
Joanne regio ostiario et quæstore ærarii militaris.
Τῶν ἀγελῶν Codinus de officiis meminit. Denique
ὁ τῶν σεκρέτων λογοθέτης, Nicetas, qui et μέγας
λογοθέτης dicebatur. Nicephorus Gregoras I. 6:
Μουζάλων ὁ μέγας λογοθέτης. Cancellarius hodie
est. Papias: Logotheta edictum imperatoris foris pos
pulo nuntiat. Vide Chron. Casin. c. 68.
Λωρίκιον, λουρίκιον. Leo Tact. c. 15 § 9: Τοὺς
μὴ ἔχοντας λωρίχια Constantinus Tact.: Ἐχέτω
σαν δὲ τὰ λωρίκια θηκάρια δερμάτινα. Gloss. ms.
in ν. ὅπλα· θῶρας ὁ σιδηρούς χιτών, ὅπερ ἐστὶ λου
ρίκιον. Glossa Nomica: Μανδύας, ἱμάτιον, τὸ λουρίκιον. Chalcond. I. 9: Ποιοῦντες λωρίκια εξαίρετα.
Theophanes in Heraclio: "Έλαβον τὰ λουρίκια απ
τῶν. Corona pretiosa: giaccho λουρίκι. Hinc λωρι
κάτοι. Leo d. § 9. Apud Theophanem in Justiniano
λουρικάτοι, in Theodosio λωρικάτοι.
Λώριον lorum. V. Meursium.
Λῶρος lorum. Scholiastes antiquus Homeri ad
Ι. γ Ιμάς, λώρος. Eustath. Π. β. Τελαμὼν δὲ νῦν
λῶρος πλατύς, δι᾿ οὗ ἡ ἀσπὶς ἀνεφέρετο. Macarins
hom. 32: Λώροις αὐτὸν βασανίζει. Schol. Eurip. in
col. 1381–1382page 35 of 46
PG 122:1381Ειώθασιν οἱ ἀρματηλάται περιάπτειν τὰ Μαστίζεται τὸν νῶτον λώροις πλεκτοῖς τοιοῦτον καὶ γὰρ τὸ φραγγέλιον. φωρίσκος ὁ χῶρος. τξε δ φιζ' λῶρος λῶρον Καὶ πρός τινα μαγαρίτην εἰπεῖν. νον πολεμικόν:: Βάλανός ἐστι τὸ βολλόμενον εἰς τὸν μοχλὸν σιδήριον, ὃ καλοῦμεν 35: Δι' ἐπινοίας τῶν συνόντων μαγγαναρίων. μαγγανικόν. 455: Βάλλεται τῷ ἐκ τοῦ μαγγανικού λίθῳ. Παραδεδωκώς αὐῷς πρὸς καστρομαγίαν κριόν, μαγγανικά τε καὶ πᾶσαν ἑλέπολιν. Μαγιστεριανός, Παρόντων ἔτι καὶ ἀκου όντων τῶν τε μαγιστριανῶν καὶ ἀρχόντων. λιανὸν μαγιστριανὸν μετὰ σάκρας. 3): Διὰ Συγκλητίου και Ταυδεντίου μαγι Καὶ Οὐαλέριον καὶ Βασιανὸν μαγιστριανούς εὐθὺς εὐτρεπισθῆναι κελεύσας,: Οὐαλέριον καὶ Βασιανὸν μαγιστριανοὺς τῶν θείων ἡμῶν ὀφφικίων ἐπέμψα 1: Κωνσταντίνος ὁ καθωσιωμένος μαγιστριανός. Ευάγριος ἀγεντισηρίκους. Μάγιστρος, μαγιστερία, μαγιστέριον. ὁ γενόμενος τοῦ παλατίου μάγιστρος. ρουσα μὲν τῷ πανευφήμῳ πατρικῳ καὶ τῷ πάντα σοφωτάτῳ μαγίστρῳ Πέτρω. ἡγεμόνα τῶν ἐν τῇ αὐλῇ τά ξεων.: Ρουφίνος Κελτος γένος μάγιστρος τῶν ἐν τῇ αὐλῇ τάξεων καταστάς, οὗτος τῷ νῦν παρὰ Ῥωμαίοις μαγίστρῳ, τῶν φρου ρούντων τῶν βασιλέα σορατοπέδων ἡγούμενος. 1. 4: Ὁ μὲσ γὰρ ἐν λοχαγοῖς ἐτέλει ὁ Βαραζης, ἕτερος δὲ τῶν μὲν ἐν τῇ αὐλῇ ταγμάτων τοῦ Λαζῶν βασιλέως ἡγεῖτο· μάγιστρος ὄνομα τῇ ἀρχῇ παρὰ Ῥωμαίοις μάγιστρος ονομαζόμενος τῶν περὶ τὸν βασιλέα πεζαιτέρων, ἀσπισηφόρων φημὶ καὶ δοροφόρων, τὴν ἡγεμονίαν πεπίστευται, ἐπιστάτην δορυ Τῶν λαμπρών τινος καὶ περιδόξων, Πρὸς γένους ὄντος βασιλεῖ, μαγίστρου τὴν ἀξίαν. μαγιστεία μαγιστέριον.: Περιὸν ἀρχὴ, ἴσωςφ μαγιστέριον. Παύει τὸν Λογγίνον τοῦ μαγι
Hippol.: Ειώθασιν οἱ ἀρματηλάται περιάπτειν τὰ
lupa in avtuy. Theodorus Metochites in Hist.
Romana: Μαστίζεται τὸν νῶτον λώροις πλεκτοῖς
τοιοῦτον καὶ γὰρ τὸ φραγγέλιον. Glossarium ms.
illustrissimi Franciæ cancellarii P. Seguierii: 'Aµφωρίσκος ὁ χῶρος. Vide Breviarium Græcum p. τξε
δ
et φιζ' parte 2. Græci autem λῶρος et λῶρον dixerunt, ut Latini lorus et lorum. Gloss. Cyrilli:
'Iµã; habena lorus, corrigia, hoc lorum.
Mayapitev Mahometicam impietatem profiteri,
Theophanes: Καὶ πρός τινα μαγαρίτην εἰπεῖν. Anastas. Biblioth. in Hist. Eccl.: Et ad Cosmam
quemdam juxta se stantem Romanorum profugum
margaritam diceret. Idem: Occisus est Humar Surracenorum dux a quodam Persa margarita apostata.
1. magarita. V. Hist. Miscell. I, 19.
Mayyavov manganum, mangana, machina bellica. Glossæ Philoxeni: Ballistra perdón, máyɣaνον πολεμικόν: Scholiastes Thucyd.: Βάλανός ἐστι
τὸ βολλόμενον εἰς τὸν μοχλὸν σιδήριον, ὃ καλοῦμεν
payyavov. Idem Scholiastes Aristophanis in Concionantes p. 734 col. 2. Papias: Tormentum dicitur quidquid summa vi torquetur, ut vulgo manganum. Abbo de obsidione Parisiens. p. 453 ed. P.
Pith.:
Conficiunt longis æque lignis geminatis
Mangana, quæ proprio vulgi libitu vocilantur,
Saca quibus jaciunt ingentia, seu jaculando
Allidunt humiles scenas gentis truculentæ.
Hist. Miscell. 1. 20: Sistens arcobalistas et magnas
in turribus et argumentosas alias machinas. Anastasius autem Bibliothec. sic habet in Hist. Eccles.:
Sistens arcobalistas et mangana in turribus. Lege
igitur apud auctorem Miscellæ mangana, vel si
mavis manganas: nam et manganas dixerunt. In
passione S. Tyemonis: Ad machinam exstructam,
quam vulgo mangonam appellant. Lege manganam.
Prius magis placet: nam et scripti codices habent.
mangana, ut notat Canisius variis in Miscellam:
et Anastasii, ex quo auctor Miscellæ sumpsit, in
veteri codice ita legitur. Hinc μayyavápios, qui
mangana conficit, manganarius. Leo Tact. c. 15 §
35: Δι' ἐπινοίας τῶν συνόντων μαγγαναρίων. Hist.
Miscella 1. 17 Basum urbis manganarium interficere nitebatur. Sic lege: Nam Theophanes habet
Hayyaváptov. Imo et Anastasius in Hist. Eccl. et
μαγγανικόν. Cedrenus p. 455: Βάλλεται τῷ ἐκ τοῦ
μαγγανικού λίθῳ. Theophanes in Justiniano Juniore: Παραδεδωκώς αὐῷς πρὸς καστρομαγίαν
κριόν, μαγγανικά τε καὶ πᾶσαν ἑλέπολιν.
Μαγιστεριανός, Myopiavóc. Magistrianus,
agens in rebus, officialis magistri officiorum. Isidori. Pelusiotæ epist. 229 1. 3 inscripta Aɛortlep
uzɣloriavi, et 1. 4 81. Synodus Nicæna 2 act. 1,
ex libro de Vita S. Sabæ: Παρόντων ἔτι καὶ ἀκουόντων τῶν τε μαγιστριανῶν καὶ ἀρχόντων. Anastas.
Bibl. Præsentibus magistrianis. Theophanes: 'Iovλιανὸν μαγιστριανὸν μετὰ σάκρας. Anastas. in Hist.
Eccles. Julianum magistrianum cum sacra. Constantinus imp. epist. ad Arium in fine (exstat
autem apud Gelasium Cyzicenum act. Conc. Niceni l. 3): Διὰ Συγκλητίου και Ταυδεντίου μαγι
play. Utitur Constantinus de admin. imp., Pallad. Hist. Laus. c. 149. Occurrit sæpe in concilio
Ephesino. Agapitus episcop, epist. ad Leonem imp.
(exstat concil. Chalcedon. parte 3) c. 45: Ne quod
impedimentum fieret Eudoxio viro devoto magistriano. Marcus Gazensis diaconus apud eminentiss:
cardin. Baronium: Interim autem dum purgaretur
locus, venit magistrianus epistolas afferens imperatorias semper memorandæ Eudoxiæ. Breviculus histor. Eutychianistarum: Dirigit magistrianos per
totum Orientem. Anastas. Biblioth. in Hormisda:
Cum militibus et magistrianis. Acta Abercii apud
eumd. Baron: Valerianum et Basianum magisterianos divinorum nostrorum officiorum misimus.Alias
magistros legitur. Priorem lectionem confirmat
Simneon Metaphrastes in Abercio: Καὶ Οὐαλέριον
καὶ Βασιανὸν μαγιστριανούς εὐθὺς εὐτρεπισθῆναι
κελεύσας, et paulo post: Οὐαλέριον καὶ Βασιανὸν
μαγιστριανοὺς τῶν θείων ἡμῶν ὀφφικίων ἐπέμψα
Mev. Sic legitur in duobus mss. Meminere Marcellinus comes et Victor in Chronicis. De agente in
rebus Ammianus Marcellinus. Glossæ Philoxeni:
Agens in rebus payiopiavós. Concil. Chalced. act.
1: Κωνσταντίνος ὁ καθωσιωμένος μαγιστριανός.
Vet. int agens in rebus, et p. 76 in fine eod. Bɛpovixiavos parlavós. Int. magistrianus, ut act. 3,
p. 229 d. Leo M. epist. 70 ad Marcian. Aug.: Ut
confestim Nectarium agentem in rebus Alexandriam
mitteret. Lucifer Caralitanus epist. ad Florentium
magistrum officiorum: Bonoso in rebus agenti perferendum traditum. Synod, 5: Comitas dicor agens
in rebus. Anastasius in Liberio: Tunc missa auctoritute per Catulinum agentem in rebus. Adde b.
August. Confes. 1. 8. c. 6 et 1.9, c. &, b. Ambros.
epist. ad Marcellinam et d. offic. 1. 3. S. Athanas.
Apolog. ad Constantin. imp.: Aveloxóc te xal
Ευάγριος ἀγεντισηρίκους. Interpres vertit præfecti
sericorum. Sed alii cod. habent_ayevronplous, id
est, agentes in rebus. V. not. Fronton. "Ducæi ad
hom. 13 b. Chrys. ad Antioch. vetus interpres
Novellæ 17 c. 4. μaylorplavóv magisterianum vertit, et Nov. 124 c. 3. Julianus autem Nov. 21 c. 1
agentem in rebus, Nov. 122 c. 2 magistrianum.
Theodoretus epist. 79 orpandatiavoy vocat. epistola autem 136 μaylorplavov. Agentes autem in
rebus dicti, quia in rebus et in actu militant. Erant
inquam, ut dixi, magistriani officiales magistri officiorum, de quo infra in payiτpos.
Μάγιστρος, μαγιστερία, μαγιστέριον. Magister,
divinorum seu aulicorum magister, payloτpos tŵv
Belwv 64çixiwv. Chalc. conc. act. 1, magister sacrorum officiorum: Sexta synod. Cp. act. 4 μay!-
orpop twy Basiλixwv oppixlwv. Palaiii magister. S.
Athanasius Apolog. ad imp. Constant.: Hadládios
ὁ γενόμενος τοῦ παλατίου μάγιστρος. Inter epistolas
S. Basilii 84 329 416 inscriptæ sunt Σwopoviy μaylorpe. Stephanus Tepi módewy in 'Axoval: Alapéρουσα μὲν τῷ πανευφήμῳ πατρικῳ καὶ τῷ πάντα
σοφωτάτῳ μαγίστρῳ Πέτρω. V. b. Chrysostomi
homil. 17 ad Antiochenos et notas. Græci magistrum interpretantur ἡγεμόνα τῶν ἐν τῇ αὐλῇ τά
ξεων. Suidas: Ρουφίνος Κελτος γένος μάγιστρος
τῶν ἐν τῇ αὐλῇ τάξεων καταστάς, ex Zosimo p.
773. Alii strictius accipiunt magistri officium, ut
Procop. Gaz. in 1. 3 Regum c. 3: '0 autòc de v
οὗτος τῷ νῦν παρὰ Ῥωμαίοις μαγίστρῳ, τῶν φρουρούντων τῶν βασιλέα σορατοπέδων ἡγούμενος. Agathias 1. 4: Ὁ μὲσ γὰρ ἐν λοχαγοῖς ἐτέλει ὁ Βαραζης,
ἕτερος δὲ τῶν μὲν ἐν τῇ αὐλῇ ταγμάτων τοῦ Λαζῶν
βασιλέως ἡγεῖτο· μάγιστρος ὄνομα τῇ ἀρχῇ Theodoretus Quæst. in 2 Regnor., interrog. 40: 'O vũy
παρὰ Ῥωμαίοις μάγιστρος ονομαζόμενος τῶν περὶ
τὸν βασιλέα πεζαιτέρων, ἀσπισηφόρων φημὶ καὶ
δοροφόρων, τὴν ἡγεμονίαν πεπίστευται, quod scilicet principis satellitibus præesset. ἐπιστάτην δορυcopwv vocat Synesius de Providentia, prætorianis
militibus præpositum. Magnus autein magistri honos quo ornali etiam imperatori consanguinitate
juncti. Constantinus Manчsses:
Τῶν λαμπρών τινος καὶ περιδόξων,
Πρὸς γένους ὄντος βασιλεῖ, μαγίστρου τὴν ἀξίαν.
Magistri dignitas dicebatur payiotepia vel payiμαγιστεία μαγι
στέριον. Glossa juris: Περιὸν ἀρχὴ, ἴσωςφ μαγιστέ
ριον. Theophanes: Παύει τὸν Λογγίνον τοῦ μαγι
orpio. Ut apud Sidonium magisteria palatina et
militaria 1. 1 epist. 3 et in 1. un. C. de quæstor. et
mag. off. Aut efficaci magisterio. Cl. Salmas, ad
Trebell. Poll. p. 293 legit magisteria. Sed Cujacii
auctoritas potior apud me est, magisterio retinentis
in d. 1. un. Severus Sulpitius dial. 3, c. 15: Missis
obvlam magisterii officialibus, sio magisterio fungi
col. 1383–1384page 36 of 46
PG 122:1383ἀπὸ μαγίστρων,ex μαΐστωρ, Βιγκομάλῳ μαΐστρῳ. Ιλ λος ὁ μαΐστρος.: Καὶ ἔδωκε κεντηνάρια τῷ λαῷ διὰ στρατηγίου μαγίστρου. Τα μαΐστρου. Μαΐ στορα τοῦ ἰδίου πλοίου. μαγίστορα, Μαγκίπειον, μαγκιψ. 76: Έκτισε δὲ ἔνδον τοῦ παλατίου μαγκίπεια. ἐν μαγκιπίῳ παράσχω. μάγκιψ Μάγκιψ ὁ τεχνίτης του δημώδους ἄρτου. Οὔτε μάγκιπι τὸ στάβλον. Μαγκλαβίτης. Μαγκλάβιον Τύψας αὐτὸν μαγκλαβίοις ἡ ῥάβδοις. 249. ἐν τῷ Πυθαγ. λαξευτηρίῳ· Δηλοῖ δὲ καὶ φόνους καὶ κοπὰς κεφαλῶν καὶ χειρῶν καὶ ποδῶν καὶ μαγκλάβια. μαγκλαβίτης. Τὸν δὲ μαγκλαβίτης Νικό λαον. Μακελλεῖον, λεωμακέλλιον. μακελλαρης μακελλάριος ἐν τῷ Πυθαγορικῷ λαξευτρίῳ Δηλοῖ δὲ εἶναι τὴν ἄνφρωπον μακελλάρην καὶ μάγειρον. Μάκελλος μακελλεῖον. Τὴν ἀγορὰν τῶν ὄψων, τὸ μάκελλον ὠνο μασμένον. λεμμακέλλιον Μάκελλος. Μάνα Μᾶ ἡ μήτηρ κατὰ βρέ φους προσφώνησιν πᾶς. Μάνδρα, μανδρίτης, ἀρχιμανδρίτης. Οὓς δὲ καὶ ἀσπάζων ζῶντας τῇ ἐν ἑαυτοῦ μάνδρα.: Σπουδαίως χωρεῖν ἐπὶ τὴν μάνδραν τὴν τοῦ πατρός. Εἰς τὴν νεόκτιστον σου ταύτην μάνδραν. 27 μανδρίτης. ἀρχιμανδρίτης. 1: Εὐλαβεστάτων αρχιμανδριτῶν ἡγουμένων τε καὶ μοναχῶν. Μανδίλιον εἰς τοὺς ὀφθαλμοὺς τὸ μανδύλιον. Μανίκιον Τα μανίκια τῆς δεξιᾶς αὐτῶν χειρός κατέβαψαν. Δεῖ δὲ καὶ κένδου κλα ἔχειν αὐτοὺς πολὺ πλατέα ἔχοντα και μανικια πλατέα. λαβήν Μάππα, μαππάριος, μαππάριος, Μαργελόγραμμον, μάργελλον. Ματρικάριος. Ξυλουργος, Ματρίκιον Τὸ ματρίκιον καὶ ἀρχέτυπον τῆς Νουμιδίας 93: 'Απογραφή τις· αὕτη γὰρ ἐπὶ τὸ ματρίκιον. 75 8: Γίνεται σύγκρισις γραμμάτων καὶ ἀπὸ τοῦ κώδικος καὶ ἀπὸ τοῦ ματρικίου. Μάτριξ οἷον ἰσοκώδιξ ἢ μάτριξ. ση μεῖον ὀνομάτων. Μάτρικες ἀπο γράφαὶ καὶ ἀντιγραφαί. Ματρωνίκιον Μέταξα 4: Τρέφει ἡ χώρα αὕτη μέταξαν τε καλλίστην ποιουμένη. όνειρ. ἀνέκδ. Μιλιαρίσιον, μιλιαρισίων ἑτέρας δέκα λίτρας.: Καὶ σκεύη τῶν ἐκκλησιαστικῶν λαβὼν ἐχάραξε νομί σματα καὶ μιλιαρίσια. 185, Περὶ σταθμῶν· Μιλιαρίσιον δὲ τὸ ἀργο ροῦν, ὅ ἐστι καὶ στρατιωτικὸν δόμα· μιλίτια γρ ἡ στρατεία. Μίσος. ἆθλον. ἆθλον Μισσίκιος Μιτατώριον. ἀπαραλλάκτως εὗρεν αὐτὸν ἐν ᾧ ηύχετο τόπῳ εἰς τὸ μιτατώριον. Εἰ μέχρι τοῦ μιτατορικίου. μιτατωρίου, Μοδίολος. Μοναχής, μονάζων, μοναστής. Καλόγηρος, που Μοναχός 3. 800: ᾿Απείληπτο δὲ ἡ νῦν ἐκκλησία ὑπὸ τῶν λεγομένων μοναχών. μονάζων. Β. Μοναστής Μοναστὴς ἀντὶ κοσμικοῦ καὶ ἀκτήμων ἀντὶ χρηματικοῦ εἶναι ἐλό μενος. Καλόγηρος. Μονάστρια ζωή, Μονάστρια Καὶ τίθησι μονάστριαν.
|
apud Sueton. in Domit. Nec video cur dignitas magistri magisteria dicenda sit, cæterorum autem magistrorum magisterium. Cujacius magistro officiorum similem esse eum arbitratur qui in Gallia dicitur
prévost de l'hostel, ad 1. 3 C. de præpos. sac. cub.
V. eumdem Parat. Cod. tit. de offic. qui mag. offic. ea
dignitate functus est dicitur ἀπὸ μαγίστρων,ex magistro Concil. Chalced. act. 1, Theodoretus epistola
110. Dixerunt et μαΐστωρ, ut in Theodoreti epist.
140,inscripta Βιγκομάλῳ μαΐστρῳ. Theophanes: Ιλλος ὁ μαΐστρος. Codinus in Orig. Cp.: Καὶ ἔδωκε
κεντηνάρια τῷ λαῷ διὰ στρατηγίου μαγίστρου. Τα
exemplari viri perillustris Nicolai Fabricii legitur
μαΐστρου. Basilica in l. 7 § 1 D. de instit. Μαΐστορα τοῦ ἰδίου πλοίου. Sic legendum, ut in Regio
cod. Synops., non μαγίστορα, ut in Basil. ms.
Μαγκίπειον, μαγκιψ. Pietrinum. Chronicon
Alexand. p. 76: Έκτισε δὲ ἔνδον τοῦ παλατίου
μαγκίπεια. Nicephorus Callisti 12 22. Quod Ulpianus alicubi dixit conjecit in pistrinum, Græci vertunt ἐν μαγκιπίῳ παράσχω. Vita Joannes Eleemosynarii c. 21: Et animal portans siligines a mancipio causa prandii ipsius. Hinc μάγκιψ pro pistore.
Glossæ juris: Μάγκιψ ὁ τεχνίτης του δημώδους
ἄρτου. Ulpian. in l. 13, § ult. de usufr.: Si stabu
lum pistrino locaverit. Basilica: Οὔτε μάγκιπι τὸ
στάβλον. Vide Cujac, de divers. temp. præscript.
Μαγκλαβίτης. Μαγκλάβιον est lorum. flagellum.
Theodorus Hermopolites 1. 7, tit. 8: Τύψας αὐτὸν
μαγκλαβίοις ἡ ῥάβδοις. Achmes c. 249. Astrampsychus ἐν τῷ Πυθαγ. λαξευτηρίῳ· Δηλοῖ δὲ καὶ
φόνους καὶ κοπὰς κεφαλῶν καὶ χειρῶν καὶ ποδῶν
καὶ μαγκλάβια. Hinc μαγκλαβίτης. Georgius Logoth. in Chronic.: Τὸν δὲ μαγκλαβίτης Νικό
λαον. De quo v. Meursium et doctiss. Vossium de
vit. sermonis.
Μακελλεῖον, λεωμακέλλιον. Macellum, laniatorium. Hinc μακελλαρης et μακελλάριος lanius.
Astrampsychus ἐν τῷ Πυθαγορικῷ λαξευτρίῳ·
Δηλοῖ δὲ εἶναι τὴν ἄνφρωπον μακελλάρην καὶ μάγει
ρον. Μάκελλος idem quod μακελλεῖον. Xiphilinus
in Nerone: Τὴν ἀγορὰν τῶν ὄψων, τὸ μάκελλον ὠνομασμένον. Hinc λεμμακέλλιον apud Cedrenum. V.
Meurs. in Μάκελλος.
Μάνα mater. Meursium et eruditiss. Vossium de
vitiis sermonis l. 2 c. 21. Μᾶ ἡ μήτηρ κατὰ βρέ
φους προσφώνησιν Eustathius sd Il. 5. Etymol. in
πᾶς.
Μάνδρα, μανδρίτης, ἀρχιμανδρίτης. Monasterium. Georgius Alexandrinus in Vita B. Chrysostomi. Οὓς δὲ καὶ ἀσπάζων ζῶντας τῇ ἐν ἑαυτοῦ
μάνδρα. Item: Σπουδαίως χωρεῖν ἐπὶ τὴν μάνδραν
τὴν τοῦ πατρός. Dorotheus doctr. 23, Nicephorus
Call. 14 51. Simeon Metaphrastes: Εἰς τὴν νεόκτι
στόν σου ταύτην μάνδραν. Alcuinus epist. 27: Cir
lestis mandræ agmina. Aibinus 2 de Vita S. Willibrodi Circuit idcirco vigil hoc tulamine mandras.
Hine μανδρίτης. Conc. Const. sub Menna act. 5.
Ermenoldus in Vita S. Solæ: Mandritis e diverso
venientibus. Εt ἀρχιμανδρίτης. Synodus Cp. 7 act.
1: Εὐλαβεστάτων αρχιμανδριτῶν ἡγουμένων τε καὶ
μοναχῶν. Avitus Viennensis epist. 2: Copiosæ
monachorum multitudinis præpositus fuit; cujus
officii personas episcopi Orientales archimandritas
appellant. Monachorum princeps, vetus interpres
concilii Chalcedonensis.
Μανδίλιον mantile. Etymologicum. Alexius
Rharturus doctrina ult. εἰς τοὺς ὀφθαλμοὺς τὸ μανδύλιον. V. Meursil Gloss.
Μανίκιον manica. Theophanes in Theodosio:
Τα μανίκια τῆς δεξιᾶς αὐτῶν χειρός κατέβαψαν.
Constantinus in Tacticis p. 15: Δεῖ δὲ καὶ κένδουκλα ἔχειν αὐτοὺς πολὺ πλατέα ἔχοντα και μανικια
πλατέα. Gloss Nomicæ interpretantur λαβήν seu
capulum. Nos ibi dicemus.
Μάππα, μαππάριος, mappa. De mappa vide eos
qui de Circo scripserunt, et Vossium virum longe
doctissimum de vitiis sermonis c. 4. Marcellinus
comes in Chronico: Una duntaxat ultimaque mappa insanienti populo denegala. Hinc μαππάριος, qui
inappam in Circo mittebat.
Μαργελόγραμμον, Sic legit Salmasius ad Vopiscum p. 406 col. 2 post Meursium in Glossario in
μάργελλον. Vide et notas posteriores p. 57.
Ματρικάριος. Ξυλουργος, faber lignarius.
Ματρίκιον matricula. Canones Ecclesia Africanæ: Τὸ ματρίκιον καὶ ἀρχέτυπον τῆς Νουμιδίας
matricula et archivum Numidiæ. Zonaras ad can.
93 Concil. Carth.: 'Απογραφή τις· αὕτη γὰρ ἐπὶ
τὸ ματρίκιον. Græci l. 22 Basilic. tit. 4 ad Novellam 75 c. 8: Γίνεται σύγκρισις γραμμάτων καὶ
ἀπὸ τοῦ κώδικος καὶ ἀπὸ τοῦ ματρικίου.
Μάτριξ matrix. Græci ad l. 15 C. de testib. οἷον
ἰσοκώδιξ ἢ μάτριξ. Gloss. Lat. Graec. matriz ση
μεῖον ὀνομάτων. Glossa Nomicæ: Μάτρικες ἀπο
γράφαὶ καὶ ἀντιγραφαί. Tertullianus de Fuga:
Cum in matricibus beneficiariorum et curiosorum etc.
V. not. ad Cann. Eccl. Afr. p. 46, Zonar. ad can.
26 synod. Carlb. Hinc matricularii, id est inscripti
matriculæ. Aldbelmus de laudibus virginitatis: Sed
omne patrimonium et ornamentorum gloriam, tam
discriminalia capitum et periscelides crurum quam
olfactoriola nardi et crepundia collo gemmiferis iunulis pendentia, ad stipem mancis es matricularis
(l. matricularis) prodiga liberalitate contulerunt,id
est egenis. De variis matriculis. V. Vossium de vitiis sermonis.
Ματρωνίκιον matroneum. V. Meursium.
Μέταξα metaxa, sericum. Laonicus Chalcond. 1.
4: Τρέφει ἡ χώρα αὕτη μέταξαν τε καλλίστην ποι
ουμένη. Videndi Achmes όνειρ. c. 222, Frocop.
ἀνέκδ. p. 111, Zonar. ad Concil. p. 231, Nicephorus
Callist. tom. II, p. 687, Cujacius ad l. 10 C. de
murilegulis.
Μιλιαρίσιον, miliarense, nummi genus, duodecima pars solidi. Constantinus de admin. im.:Μιλια
ρισίων ἑτέρας δέκα λίτρας. Georgius Syncellus: Καὶ
σκεύη τῶν ἐκκλησιαστικῶν λαβὼν ἐχάραξε νομί
σματα καὶ μιλιαρίσια. Moschus Limonarii c. 185,
Nicephor. Callist, tom. II, p. 838, Codinus in originibus. Constant. p. 79, Menolog. in Martio,
Theophanes in Heraclio. Cedrenus deducit a militia. Hero Περὶ σταθμῶν· Μιλιαρίσιον δὲ τὸ ἀργο
ροῦν, ὅ ἐστι καὶ στρατιωτικὸν δόμα· μιλίτια γρ
ἡ στρατεία.
Μίσος. Cedrenus interpretatur ἆθλον. Glosse
Græc. Latinæ: ἆθλον missum.
Μισσίκιος missi cius, qui missionem consecutus
est impletis stipendiis. Dixi ad Theophilum.
Μιτατώριον. V. notas posteriores p. 52, col. 2.
Viri doctissimi de vera lectione addubitant. Monco
tamen ἀπαραλλάκτως apud Leonem Grammaticum
legi εὗρεν αὐτὸν ἐν ᾧ ηύχετο τόπῳ εἰς τὸ μιτατώ
ριον. Εἰ μέχρι τοῦ μιτατορικίου. Sic legitur in regio exemplari pro μιτατωρίου,
Μοδίολος. V, cumdem, p. 45 b.
Μοναχής, μονάζων, μοναστής. Καλόγηρος, που
nachus. Gloss. Græc. Latine: Μοναχός solitarius,
singularis, monachus. Rutilius iu Itinerario 1. 1:
Ipsi se monachos Graio de nomine dicunt,
Quod soli nullo vivere teste volunt,
Hinc singularitatis professio can. propositum 10
quæst. 3. Zosimus p. 800: ᾿Απείληπτο δὲ ἡ νῦν
ἐκκλησία ὑπὸ τῶν λεγομένων μοναχών. Epiphan.
physiol. c. 22. Idem μονάζων. Macarius homilia
38. Β. Chrysoet. epist. 14. Μοναστής Gregorius presbyter in Vita Gregorii Theologi: Mοναστὴς ἀντὶ
κοσμικοῦ καὶ ἀκτήμων ἀντὶ χρηματικοῦ εἶναι ἐλόμενος. Καλόγηρος. Joannes Moschus Limon. c. 27
et 45. Gallis beau-pere. Μονάστρια ζωή, vita soliteria, Constant. Manass. Μονάστρια monacha. MΑnasses: Καὶ τίθησι μονάστριαν.
col. 1385–1386page 37 of 46
PG 122:1385Μονή ὃς ἐτύγχανε παρὰ τὴν ἑαυτοῦ μονήν. ἐπὶ τὴν μονὴν τοῦ ᾿Αντωνίου ἀφικνουμένοις. τῆς Καλλιστράτου μονῆς μοναχός,: ἡγούμενος τῆς τοῦ Φλώρου μονής. ἡγούμενος τοῦ Φλώρου, μονή δριον Μονοστράτηγος, Μονόξυλα Μονόξυλον 1. 4: οἱ μὲν οὖν βάροαροι τὸ τῆς δυνάμεως ἀκμαιότατον πλήθει μονοξύλων ἐμβιβάσαντες ετα ξαν. Μονοπώλειον Μουλικὸν ζῷον, μοῦλα, μουλίων. μούλα πεσεῖται δὲ, ἐὰν τρίχας ὄνου καὶ μούλης ὑποθυμιά σης. Ει μουλίων Μυστικοί 97: Μυστικῷ τῷ Κιννάμῳ καὶ ᾿Ασάνῃ πανυπερσεβάστῳ. 8: ὅθεν καὶ δύλῳ παρὰ μονα χοῦ μυστικοῦ ἀλίσκεται. 51. Νάρθηξ Νοτάριος νοταρίῳ· οἱ λόγοι τὴν φύσιν ὑπόπτερον ἔχουσι. Διὰ τοῦτο σημείων χρήζουσιν. ἵνα ἱπταμένων αὐτῶν λάβῃ τὸ τάχος ὁ γράφων. Οὔτε γὰρ στρατιώτου παρόντος, οὐ παλατινῶν ἢ νοταρίων ἀποσταλέντων. Β. Καὶ του θεοφιλεστάτου βασιλέως νοταρίων εἰς τοῦτο ἀποστείλαντος. 3; 'Αέτιος ἀρχιδιάκονος και πριμμικήριος νοταρίων εἶπε. πρωτονοτάριος. δ' ἀπὸ νοταρίων, Νούμερα 10: Σπεῖρα δέ ἐστιν ὁ καλοῦμεν νῦν νοῦμερον, 8: ὥστε τοὺς στρατιώτας ἰδόν τας τῶν δύο νουμέρων σὺν τοῖς δυσὶ τριβούνοις Νικο στράτῳ καὶ ᾿Αντιόχῳ πιστεῦσαι τῷ Χρίστῳ εἰ 4. 14: Ἐν τοῖς νουμεροις στρατευόμενος ὑπὸ τριβοῦ τον Κλαύδιον. 1. 45 βασι. 1 Στρα τιώτου ἀδιαθέτου τελευτῶντος καὶ ὄντος ἀδιαδόχου, τὰ πράγματα αὐτοῦ δίδοται αὐτοῦ τῷ ἰδίῳ νουμέρῳ. ἐκ τοῦ τάγματος αὐτου κληρονομεῖται. ἐκ του συστήματος. νούμερον, τάγμα, σύστημα, αριθμούς Εδωκε δὲ αὐτῷ καὶ ἀπὸ τῆς ἀνατολῆς στρατηλάτου ἀριθμούς τέσσαρας. Νωβελίσσιμος χλαίναν χρυσῆν Νικήταν τὸν ἔσχατον ἀδελ φὸν αὐτῶν ποιησάμενος βελίσημον ἐπέθηκεν αὐτῷ χλαῖναν χρυσῆν καὶ τὸν στέφανον. νωβελίσιμον. Νικήταν δὲ νωβελλίσι καὶ τρισὶν ὁ βελισήμοις, τρισὶ νωβελισί μοις. Ἰωβιανὸς δ βασιλεὺς πρὸς τὴν Κωνσταντινούπολιν ἀπαίρων, καὶ γεγονώς ἐν ᾿Αγκύρα, θάτερον τῶν ἑαυτοῦ παίδων Οὐαρονιανὸν κομιδῇ νέον ὄντα ἐπιφανέστατον, ὃ παρὰ Ῥωμαίοις τὸν νωβελλίσιμον δύναται. Οἰκουμενικος Ορφανοτρόφος 'Ακάτιος πρεσβύτερος καὶ Ορφανοτρόφος. Οφφίκιον Ιλ. μ' ἀνὴρ Ιγὰρ Ελλη. οὐ διπλάζει τὰ δασέα, ὑφαιρουμένου τοῦ ὀρφι κίου. 6 7: Οφφίκια ἐκκλησιαστικὰ ἔχοντας.: Εκκλησιαστικοῦ ὀφφικίου ἤτοι ἀξιώματος,: Οφφίκια δὲ λέγονται ἀρχοντίκια. Πρῶτον ὀφφίκιον. Οψίκιον, ὀψικεύειν. Ἠκολούθει δὲ αὐτῷ προερχομένῳ καὶ τάξις μεγάλη, οὐ μόνον εἰς ὀψίκιον αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ θέλοντες καὶ ἐπιθυμοῦντες ἀκρόαται γενέσθαι τῆς σοφίας αὐτοῦ. θείου ὀψι!ο. κόμης ὀψικίου, 7, 1: Κόμητος τοῦ θεοφυλάκτου βασιλικοῦ ὀψικίου. Νεζεύξιος γὰρ ὁ τότε κόμης της πομπής. Τοῦ λεγομένου βασιλινοῦ ὄψι κίου, όψικεύειν ὡς ὑπατικός όψικεύετο.
GLOSSARIUM
Μονή monasterium. Nicephorus Gregoras 3: ὃς
ἐτύγχανε παρὰ τὴν ἑαυτοῦ μονήν. Simeo Metaphrastes in Hilarione: ἐπὶ τὴν μονὴν τοῦ ᾿Αντωνίου
ἀφικνουμένοις. Suidas in Justin Rhinotm.: τῆς
Καλλιστράτου μονῆς μοναχός, et ibidem: ἠγούμενος τῆς τοῦ Φλώρου μονής. Cedrenus simpliciter
ἡγούμενος τοῦ Φλώρου, Hine μονή δριον monasteriolum. Niceph. Greg. 4.
Μονοστράτηγος, p. 444 a. monostrategus. Anastas. Bibl. in Hist. Eccle.: Imperium ad patrem
proprium transferre salagebat, quem et monstrategum
fecit. Sic duo inss. Scribe monostrategum, ut alibi
apud eumdem.
Μονόξυλα scaphe de singulis trabibus excavatæ. Veget. de re milit. 2 c. ult. Chronicon Alexandrinum p. 900 et 904. Niceph. Cp. in Breviar.
Hist. Gloss. Græc. Lat.: Μονόξυλον lintris. Zosimus 1. 4: οἱ μὲν οὖν βάροαροι τὸ τῆς δυνάμεως
ἀκμαιότατον πλήθει μονοξύλων ἐμβιβάσαντες ετα
ξαν.
Μονοπώλειον monopolium. Curopalates p. 850.
Vide tit. Cod. de monopol.
Μουλικὸν ζῷον, μοῦλα, μουλίων. Theophanes in
Coustantino. Animal mulinum Anastasio Biblioth.,
ut μούλα in Basilicis, mula. Alexander l. 1 c. 15:
πεσεῖται δὲ, ἐὰν τρίχας ὄνου καὶ μούλης ὑποθυμιά
σης. Ει μουλίων mulio. Basil. ad l. 60 § 7 D. loc. et
alibi.
Μυστικοί mystici. Joannes Cantacuzenus l. 3 c.
97: Μυστικῷ τῷ Κιννάμῳ καὶ ᾿Ασάνῃ πανυπερσεβάστῳ. Niceph. Greg. 8: ὅθεν καὶ δύλῳ παρὰ μονα
χοῦ μυστικοῦ ἀλίσκεται. V. posterior. not. p. 51.
Balsamou ad conc. p. 520 d.
Νάρθηξ narthex. De narthece, an intra Ecclesiam vel extra esset, v. eruditissimam dissertationem Leonis Allatii de narthece et de Græcorum
templis p. 110 ed. Paris.
Νοτάριος notarius, qui notis sive litterarum compendiis scribit. S. Basilius epist. 178, inscripta
νοταρίῳ· οἱ λόγοι τὴν φύσιν ὑπόπτερον ἔχουσι. Διὰ
τοῦτο σημείων χρήζουσιν. ἵνα ἱπταμένων αὐτῶν
λάβῃ τὸ τάχος ὁ γράφων. S. Athanasius epist. ad
Solitar. vit. agent.: Οὔτε γὰρ στρατιώτου παρόντος, οὐ παλατινῶν ἢ νοταρίων ἀποσταλέντων. Β.
Chrysost. ep. 1 ad Innocent.: Καὶ του θεοφιλεστάτου βασιλέως νοταρίων εἰς τοῦτο ἀποστείλαν
τος. Occurrit passim, ut synodi Constant. 6 act. 2
et 3, apud Theophanem, Godinum in Excerptis,
interpretem Cann. Eccl. Afr. et libris Basil., Ingrediantnr quoque et notarii, quos ad recitandum vel ad
excipiendum ordo requirit. In capite quod inscribitur, ordo de celebrando concilio, ante concilium
Eliberitanum. In schola notariorum qui primum
locum tenet, primicerius notariorum dicitur. Prosper in Chronico: Nullo jure debilum Joannes ex
primicerio notariorum regnum sumit. Concil. Chalcedon. act. 3; 'Αέτιος ἀρχιδιάκονος και πριμμική
ριος νοταρίων εἶπε. Vide in πρωτονοτάριος. Οfficio
functus δ' ἀπὸ νοταρίων, Theophanes. V. Cujac. ad
tit. Cod. de primicerio et secund. et Meursium in
bac voce.
Νούμερα numeri, cobortes. Theophylactus ad
Acta apostol. c. 10: Σπεῖρα δέ ἐστιν ὁ καλοῦμεν
νῦν νοῦμερον, ex B. Chrysost, homil. 22 in Acta.
Menologium Julii d. 8: ὥστε τοὺς στρατιώτας ἰδόν
τας τῶν δύο νουμέρων σὺν τοῖς δυσὶ τριβούνοις Νικοστράτῳ καὶ ᾿Αντιόχῳ πιστεῦσαι τῷ Χρίστῳ εἰ 4.
14: Ἐν τοῖς νουμεροις στρατευόμενος ὑπὸ τριβοῦ
τον Κλαύδιον. Theodorus 1. 45 βασι. tit. 1 Στρα
τιώτου ἀδιαθέτου τελευτῶντος καὶ ὄντος ἀδιαδόχου,
τὰ πράγματα αὐτοῦ δίδοται αὐτοῦ τῷ ἰδίῳ νουμέρῳ.
Constantius dixerat in 1. 2 C. de hæred. decur. ad
vexillationem in qua militavit, res ejusdem pervenire. Basil. ἐκ τοῦ τάγματος αὐτου κληρονομεῖται.
Glossa. interlin. ἐκ του συστήματος. Numerus igitur sive νούμερον, vexillatio, τάγμα, σύστημα, pro
eodem hic accipitur. Vox numerorum occurrit in
PATROL. GR. CXXII.
FABROTI.
libris juris et aliis auctoribus. Vet. inscr: Ob reditum numeri. Alia: Namerus militum caligatorum.
Alii αριθμούς appellant. Theophanes in Justiniano.
Εδωκε δὲ αὐτῷ καὶ ἀπὸ τῆς ἀνατολῆς στρατηλάτου
ἀριθμούς τέσσαρας.
Νωβελίσσιμος nobilissimus. Curopalates p. 863
c. d. llac dignitate ornati imperatoris filii, fratres
et proxima necessitudine conjuncti; quibus aliquid
principalis majestatis accedebat: utebantur enim
corona et χλαίναν χρυσῆν gestabunt. Theophanes in
Constantiuo Copronymo: Νικήταν τὸν ἔσχατον ἀδελ
φὸν αὐτῶν ποιησάμενος βελίσημον ἐπέθηκεν αὐτῷ
χλαῖναν χρυσῆν καὶ τὸν στέφανον. Lege νωβελίσιμον.
Anastasius Bibliothecarius hæc ita vertit in Histor.
Ecclesiastica: Et Nicetam novissimum fratrem eorum
novellissimo facto superposuit et chlamydem auream
et coronam. Sic legitur in duobus mss. pro nobilissimum faciens. De eodem Niceta Nicephorus Cpol.
in fine Breviarii Historici: Νικήταν δὲ νωβελλίσιpov. Theophanis in Leone etiam perperam legitur
in ms. καὶ τρισὶν ὁ βελισήμοις, pro τρισὶ νωβελισί
μοις. Philosiurgius Hist. Eccl. 1. 8: Ἰωβιανὸς δ
βασιλεὺς πρὸς τὴν Κωνσταντινούπολιν ἀπαίρων, καὶ
γεγονώς ἐν ᾿Αγκύρα, θάτερον τῶν ἑαυτοῦ παίδων
Οὐαρονιανὸν κομιδῇ νέον ὄντα ἐπιφανέστατον, ὃ
παρὰ Ῥωμαίοις τὸν νωβελλίσιμον δύναται. Vide
eumdem l. 12.
Οἰκουμενικος acumenicus. De titulo acumenici
vide quæ diximus ad collectionem constitutionum
Eccles. Balsamonis.
"Opva pro ornatura. Papias: Limbus est, quam
nos ornaturam dicimus, quæ ambit extremitatem
vestium, aut ex filo aureo contexta assutaque extrema
parte vestimenti.
Ορφανοτρόφος orphanotrophus, pupillorum vel
adolescentium tutor aut curator, qui pupillos vel
adolescentes parentibus orbatos sustentat et educat, Nicephorus in Chron.: 'Ακάτιος πρεσβύτερος καὶ
Ορφανοτρόφος.
Οφφίκιον officium Eustathius Ιλ. μ' ἀνὴρ Ιγὰρ
Ελλη. οὐ διπλάζει τὰ δασέα, ὑφαιρουμένου τοῦ ὀρφι
κίου. Synodus 6 in Trullo c. 7: Οφφίκια ἐκκλησια
στικὰ ἔχοντας. Balsamon: Εκκλησιαστικοῦ ὀφφικίου
ἤτοι ἀξιώματος, et paulo post: Οφφίκια δὲ λέγονται
ἀρχοντίκια. V. eund ad. can. 3 synod. Carthag.
et Zonaram ad concil. p. 4.0. Niceph. Call. 14 39:
Πρῶτον ὀφφίκιον.
Οψίκιον, ὀψικεύειν. Obeequium, obsicium, comitatus et principis satellitum. Occurrit sæpe
apud Theophanem Georgins Alexandrinus in Vita B.
Chrysostomi: Ἠκολούθει δὲ αὐτῷ προερχομένῳ καὶ
τάξις μεγάλη, οὐ μόνον εἰς ὀψίκιον αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ
θέλοντες καὶ ἐπιθυμοῦντες ἀκρόαται γενέσθαι τῆς
σοφίας αὐτοῦ. Vitp S. Joannis Eleemosynarii c. 6:
Et ecce quidam regius cubicularius, habens secum et
alios obsequii divini, θείου ὀψι!ο. Anastasius Bibliothec. in Histor. Eccles: sumptisque secum his
qui erant obsicii. Item: Maria uxor Leonis coronata
est in triclinio Augusta et processit sola cum solemni obsequio. Ei præpositus comes obsequii dictus,
κόμης ὀψικίου, apud Theophanem. Synodus Cpolitana 7, act. 1: Κόμητος τοῦ θεοφυλάκτου βασιλι
κοῦ ὀψικίου. Anastasius Biblioth. ita vertit: comite
Deo conservandi imperialis officii. Legendum obsequii vel potius obsicii: utrumque usurpat idem
Anastasius in Hist. Eccles. Bacharius, inquit, primus patricius et comes obsequi interemptus est. Sic
ms. lege obsequii. Et in Collectaneis in Exsilio S.
Martini Mittit chartularium suum et quosdam ex
obsequio suo. Gregorius II in epist. ad Leonem
Isaurum: Νεζεύξιος γὰρ ὁ τότε κόμης της πομπής.
Interpres comes obsequii; nisi ipse Gregorius est,
qui Latine scripsit. Τοῦ λεγομένου βασιλινοῦ ὄψι
κίου, Nicephorus in Brev. Histor. hine όψικεύειν
obsequi, comitari, obscquium præstare: TheophaDes: ὡς ὑπατικός όψικεύετο. Concil. Florentinum
col. 1387–1388page 38 of 46
PG 122:138716: 'Απῆλθον δὲ πάντες δψικεύοντες τὸν πατριάρχην. Οψώνιον Τῇ τῶν ὀψωνίων ἀποδόσει. περὶ τῆς ἀρετῆς καὶ κακίας οψώνιον 9: ᾿Αρκεῖσθε τοῖς ιδίοις οψωνίοις οἱ στρατιῶται, καὶ μηδὲν ὑπὲρ τὸ διατεταγμένον ἀπαι τείτε. Ταῦτα ὑμῖν διακελεύεται μεθ᾿ ἡμῶν Ἰωάννης ὁ μέγας τῆς ἀληθείας κῆρυξ, ἡ πρόδρομος τοῦ Λόγου φωνή, τί λέγων οψώνιον; τὸ βασιλικόν σιτηρέσιον δηλονότι καὶ τὰς ὑπαρχούσας ἐκ νόμου τοῖς ἐν ἀξιώμασι δωρεάς. Β. Οταν γὰρ εἴπῃ ὁψώνια, τὴν ἀναγκαίαν λέγει τροφήν. 6: Οψώνιον λέγεται τὸ τοῖς στρατιώταις παρὰ τοῦ βασιλέως διδόμενον σιτηρές σιόν. Οψώνιον λέγει ται ἡ βασιλική δωρεά. 1. 7: Οψώνια τοῖς στρατευομένοις παρέχει σθαι. δψώνιον. ὁψωνάτωρ δψώνιον Πάκτον, πακτοῦν. μὴ δύνασθαι παρέχειν τὸ τοιοῦτον πάκτον. Υποσχόμενος καὶ ἐτήσια τῷ βασιλεῖ παρέχειν πάκτα. 17: Τοῦ δὲ βασιλέως Λέοντος προθεμένου δοῦναι αὐτοῖς πάντα, αὐτοὶ καὶ φύλακας τῇ πόλει ἐγκαταστῆσαι ἀπήτουν. πακτοῦν Παλάτιον 'Αλιευτ. ι· μέγαρον τὸ παλάτιον. 5): 'Ανήρ τις τῶν ἐπισήμων στρατευομένων ἐν παλατίῳ. Πάπας, παππᾶς. Οὗτος ὁ Κώνστας ὁ σκαιὸς ἀειφυγίᾳ θλίβει Μαρτῖνον τὸν ἐπίσκοπον τῆς πρεσβυτέρας [Ρώμης" Πάπαν αὐτὸν ἀποκαλεῖν οἶδε Ῥωμαίων γλῶσσα. 5: Παπας τῇ Ῥωμαίω φωνῇ πατέρα σημαίνει. Ηαππᾶς 4: Ὁ παπὰς Εὐτυχής, ἀρχιμανδρίτης, Παππίας Πᾶς λεγό μενος μονοσυλλάβως κατὰ βρέφους προσφώνησιν καθά φασιν οἱ παλαιοὶ, ὥσπερ καὶ μᾶ ἡ μήτηρ, καὶ κατὰ ἄναδιπλασιασμὸν πάπας καὶ παπίας. Παπυλεών ὑπὸ τὸν παπιλεῶνα. Παρακοιμώμενος παράκοιτον καὶ φύλακα τῆς βασιλείου κλίνης. ὁ νῦν Βασιλείου παρακοιμωμένου οἶκος Παράκοιτος, πράγμα Ῥωμαίος μέγα, Παραμήριον μυρίο,: Τῷ παραμηρίῳ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἐξέτεμε. μάχαιρα τὸ παραμήριον, 1; Γυμνώσας παραμήριον. Παραπόρτια παραπούλιον, 15 8 4; Εἰς τὰ παραπόρτια τῆς πόλεως. Επὶ τὸ ἄνω τῶν Καλλινίκης παραπορτίῳ. Παρασκευή Περί ΧΡΟΝΙΚ. διαστημ, 4: Μεγάλη παρασκευή, παρ σκευή Παραφοσσατεύειν Παροικία, Πατριάρχης, πατριαρχεῖον. πατριαρχεῖον 4: 'Αναστασίου πρεσβυτέρου καὶ μοναχοῦ τῶν εὐκτηρίων τοῦ ἐνταῦθα εὐαγους πατριαρχείου. Πατρίκιος Θεό φιλος ἀνθύπατος, πατρίκιος, κοιαίστωρ. Οὐ μόνον εὐγενοῦς γένους, ἀλλὰ καὶ πατρικίας ἐξουσίας ἐνδόξτος. Πα τέρα καὶ προφύ ακα ποιεῖ τῆς βασιλείας. Τὸν δὲ Νόμον τὴν τοῦ μετ γίστρου τιμὴν ἄρξαντα καὶ ἐν τοῖς πατρικίοις συν εκείνῳ καταλεγόμενον, οἱ δὴ τὰς ἀρχὰς ἀνασες κασι πάσας. Πατρικιότης Και προτοιοάσθη παρ' αὐτοῦ εἰς τὴν πατρικιότητα. Πατριμόνιον Τὰ δὲ λεγόμενα πατριμόνια τῶν ἁγίων καὶ κορυφαίων ἀποστόλων τῶν ἐν τῇ πρεσβυτέρα Ρώμη τιμωμένων, ταῖς ἐκκλλησίαις ἔκπαλαι τελούμενα χρυσίου τάλαντα νζ, τῷ δημοσίῳ λόγῳ τελεῖσθαι προσέταξεν. Πῖνα πεῖνα, Πινάκιον. Πινσός Ετρύγησαν τοὺς πινσούς τοὺς βαστάζοντας τὸν τρουλλον, καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἐβάσταξαν. Λοιπὸν συνιδὼν ὁ εὐσεβέστατος βασιλεὺς ἤγειρεν ἄλλους πινσοὺς, καὶ ἐδέξατο τὸν τρούλλον. Εγένετο δὲ τὸ ρῆμα τοῦ ἀγγέλου πρὸς τὸν παῖδα εἰς τὸ δεξιὸν μέρος του πινσοῦ.: Εἶθ' οὕτως ἐμμουσίωσαν καὶ ὀρθο μαρμάρωσαν αὐτὸν καὶ εἰς τοὺς πινσοὺς καὶ τὰς στοάς. Πινσὸς ὁ τοῖχος. Πιττάκια. Πιττάκιον Δι' ἐπ στολής ἥτοι πιττακίου. 47 § 1 Ἐὰν δὲ εὐρεθῇ παρ᾽ ἐμοὶ πιττάκιον σου, ἔστω ἀνίσχυρον.
Bess. 16: 'Απῆλθον δὲ πάντες δψικεύοντες τὸν
πατριάρχην.
Οψώνιον obsonium, stipendium, diarium, salarium. Polybius: Τῇ τῶν ὀψωνίων ἀποδόσει. Citatur
in Ecloga περὶ τῆς ἀρετῆς καὶ κακίας ms. Gloss.
Gr Lat. οψώνιον oqsonium, diarium. B. Gregor.
Nazianz. orat 9: ᾿Αρκεῖσθε τοῖς ιδίοις οψωνίοις οἱ
στρατιῶται, καὶ μηδὲν ὑπὲρ τὸ διατεταγμένον ἀπαι
τείτε. Ταῦτα ὑμῖν διακελεύεται μεθ᾿ ἡμῶν Ἰωάννης
ὁ μέγας τῆς ἀληθείας κῆρυξ, ἡ πρόδρομος τοῦ Λόγου
φωνή, τί λέγων οψώνιον; τὸ βασιλικόν σιτηρέσιον
δηλονότι καὶ τὰς ὑπαρχούσας ἐκ νόμου τοῖς ἐν
ἀξιώμασι δωρεάς. Β. Chrysostomus hom. 23 in posterior. ad Corinthios: Οταν γὰρ εἴπῃ ὁψώνια,
τὴν ἀναγκαίαν λέγει τροφήν. Theophylactus in
Epist. Pauli ad Rom. c. 6: Οψώνιον λέγεται τὸ τοῖς
στρατιώταις παρὰ τοῦ βασιλέως διδόμενον σιτηρές
σιόν. OEcumen. in eamd. epist. c. 8: Οψώνιον λέγει
ται ἡ βασιλική δωρεά. Nicetas Chon. Manuelis
Comneni 1. 7: Οψώνια τοῖς στρατευομένοις παρέχει
σθαι. Basilica in l. 17 D. mand. salarium interpretantur δψώνιον. Vide l. 13. tit. 1, c. 18, § 2. Hinc
ὁψωνάτωρ stipendiarius: Athenæus p. 177. Sed et
δψώνιον accipitur pro militiæ tempore, ut Dosithei
1. 3 Gramm. sententia 1.
Πάκτον, πακτοῦν. Pactum, tributum. Constant.
de adm. imp.: μὴ δύνασθαι παρέχειν τὸ τοιοῦτον
πάκτον. Theophanes: Υποσχόμενος καὶ ἐτήσια τῷ
βασιλεῖ παρέχειν πάκτα. Menologium Augusti die
17: Τοῦ δὲ βασιλέως Λέοντος προθεμένου δοῦναι
αὐτοῖς πάντα, αὐτοὶ καὶ φύλακας τῇ πόλει ἐγκαταστῆσαι ἀπήτουν. Hinc πακτοῦν sæpissime apud Cedrenum et Græcos juris interpretes, quod est pacisci, pactare, quod barbarum est.
Παλάτιον palatium. Scholiastes Oppiani 'Αλιευτ.
ι· μέγαρον τὸ παλάτιον. Utuntur Diodor. Sic p.
228, Arrianus Disss Epict. 411, S. Athanas. epist.
ad solit. vitam agentes et de Vita S. Antonii, B.
Chrysost. in liturgia, Macarius hom. 15, S. Basil·
in inscriptione ep. 308, Gregor. Thaumaturgus serm.
in Annuntiat S. Mariæ V. Cyrillus epist. ad clericos et Lamponem (exstat autem in 5 synodo coll.
5): 'Ανήρ τις τῶν ἐπισήμων στρατευομένων ἐν
παλατίῳ. V. Eustath. in Dionys. p. 49.
Πάπας, παππᾶς. Papa, pater. Constantinus Μanasses in Chron.:
Οὗτος ὁ Κώνστας ὁ σκαιὸς ἀειφυγίᾳ θλίβει
Μαρτῖνον τὸν ἐπίσκοπον τῆς πρεσβυτέρας
[Ρώμης"
Πάπαν αὐτὸν ἀποκαλεῖν οἶδε Ῥωμαίων γλῶσσα.
Eustathius ad Il. 5: Παπας τῇ Ῥωμαίω φωνῇ
πατέρα σημαίνει. Occurrit passim in ccnciliis Gracis, apud S. Basilium et alios. Adde et Constantinum de them. 2 10. Ηαππᾶς Conc. Chalced. act.
4: Ὁ παπὰς Εὐτυχής, qui alias ἀρχιμανδρίτης, ibidem.
Παππίας pater. Eustathius ad 11. 5: Πᾶς λεγόμενος μονοσυλλάβως κατὰ βρέφους προσφώνησιν
καθά φασιν οἱ παλαιοὶ, ὥσπερ καὶ μᾶ ἡ μήτηρ, καὶ
κατὰ ἄναδιπλασιασμὸν πάπας καὶ παπίας. Erat et
nomen dignitatis in aula Cpolitana: Anastasius
Bibl. in Hist. Eccl.: Media vero hebdomada jejuniorum tentus est Jacobus protospatharius ac papias. V.
Meursium.
Παπυλεών papilio, tentorium, tabernaculum.
Modestus de vocabulis rei militaris, Vegetius l. 1
c. 3. Chron. Alexand. p. 626: ὑπὸ τὸν παπιλεῶνα.
Παρακοιμώμενος accubitor, paracæmomenus.
Constant. Manass.: παράκοιτον καὶ φύλακα τῆς
βασιλείου κλίνης. Constant. de admin. imp.: ὁ νῦν
Βασιλείου παρακοιμωμένου οἶκος Luitprandus in
legatione; Sederunt cum eo ad disceptationem vestram seeun·tum eorum traditionem sapientissimi
viri, Attico potentes eloquio, Basilius parakamomenos, protoasecretis, protovestiarius et duo magistri.
Et postea: Basilius_paracimomenos pro paramomenos, Anastas. Biblioth. in Hist. Eccl.: Voce
magna ad paracæmumenum. Sic. legitur in duobus
mss magna dignitas, Παράκοιτος, πράγμα Ῥωμαίος
μέγα, Manasses. V. Meursium.
Παραμήριον μυρίο, sica. Cedrenus: Τῷ παραμηρίῳ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἐξέτεμε. Auctor Miscellæ Pugione quo erat accinclus caput ejus amputarit.
Glossa Cyrilli; μάχαιρα τὸ παραμήριον, sica, Utuntur Leo et Constantinus in Tact. concilium Chalcedon. act. 1; Γυμνώσας παραμήριον.
Παραπόρτια portæ parvula, portellæ, quæ dictio passim exstat apud Anastas. Bibl. Gloss. Cyr.
παραπούλιον, portella. Leo Tact. c. 15 8 4; Εἰς τὰ
παραπόρτια τῆς πόλεως. Theophanes, Επὶ τὸ ἄνω
τῶν Καλλινίκης παραπορτίῳ.
Παρασκευή dies Veneris. Eustathius; Περί χρο
νικ. διαστημ, c. 4: Μεγάλη παρασκευή, apud Gedrenum, le grand vendredi. Quare dicatur παρ1σκευή docet Theodorus Metochites in Historia Romana p. 33 et seq. Joan. Damasc. orat. in Sabb.
5, et Mich. Glycas.
Παραφοσσατεύειν castra juxta locare.
Παροικία, parcciæ Ephesinæ episcopus; Cedrenus p.247 c. parrociam vel parrochiam pro dicecesi
poni pervulgatum est.
Πατριάρχης, πατριαρχεῖον. Patriarcha. Hinc
πατριαρχεῖον domus patriarchæ. Sexta synodus
Cp. act. 4: 'Αναστασίου πρεσβυτέρου καὶ μοναχοῦ
τῶν εὐκτηρίων τοῦ ἐνταῦθα εὐαγους πατριαρχείου.
Vet. int. venerabilis pairiarchii. De Romaro pontifice et patriarcha Cpolitano dico ad Collectionem
constitutionum ecclesiasticarum, cujus auctor Balsamon, qui antea ignorabatur.
Πατρίκιος patricius. Patricii post Augustum
primi Joannes Tzetzes Chiliad, 1 hist. 34: Θεό
φιλος ἀνθύπατος, πατρίκιος, κοιαίστωρ. Menologium Græc. in Augusto: Οὐ μόνον εὐγενοῦς γένους,
ἀλλὰ καὶ πατρικίας ἐξουσίας ἐνδόξτος. Pater imperatoris vel imperii. Constantinus Manaises Πατέρα καὶ προφύ ακα ποιεῖ τῆς βασιλείας. Priscus
in Excerptis de legat. Τὸν δὲ Νόμον τὴν τοῦ μετ
γίστρου τιμὴν ἄρξαντα καὶ ἐν τοῖς πατρικίοις συν
εκείνῳ καταλεγόμενον, οἱ δὴ τὰς ἀρχὰς ἀνασεςκασι πάσας. V. Sozom. 8, 7, Niceph. Call. 13 1.
Πατρικιότης patriciatus dignitas. Constantinus
de administrando imp.: Και προτοιοάσθη παρ'
αὐτοῦ εἰς τὴν πατρικιότητα.
Πατριμόνιον patrimonium, Theophanes in Leone: Τὰ δὲ λεγόμενα πατριμόνια τῶν ἁγίων καὶ
κορυφαίων ἀποστόλων τῶν ἐν τῇ πρεσβυτέρα Ρώμη
τιμωμένων, ταῖς ἐκκλλησίαις ἔκπαλαι τελούμενα
χρυσίου τάλαντα νζ, τῷ δημοσίῳ λόγῳ τελεῖσθαι
προσέταξεν. V. ad Glossas Basilic.
Πῖνα lames. V. Meurs. alii scribunt πεῖνα, ut
auctor Lexici Græcobarbari.
Πινάκιον. Curopalates p. 850 d. V. Meurs.
Πινσός pila lapidea, tumulus manufactus. Theophanes in Justiniano: Ετρύγησαν τοὺς πινσούς
τοὺς βαστάζοντας τὸν τρουλλον, καὶ διὰ τοῦτο οὐκ
ἐβάσταξαν. Λοιπὸν συνιδὼν ὁ εὐσεβέστατος βασιλεὺς
ἤγειρεν ἄλλους πινσοὺς, καὶ ἐδέξατο τὸν τρούλλον.
Codinus in Excerptis: Εγένετο δὲ τὸ ρῆμα τοῦ
ἀγγέλου πρὸς τὸν παῖδα εἰς τὸ δεξιὸν μέρος του
πινσοῦ. Item: Εἶθ' οὕτως ἐμμουσίωσαν καὶ ὀρθο
μαρμάρωσαν αὐτὸν καὶ εἰς τοὺς πινσοὺς καὶ τὰς
στοάς. Glossarium Seguerianum: Πινσὸς ὁ τοῖχος.
Πιττάκια. Gloss Cyrilly: Πιττάκιον pidacium,
brevis. Lampridius in Alexandro Severo: Perlegebat cuncta pittacia Julianus in 1. 49 § 4 de recept.
Arbiter adesse litigatores vel per nuntium vel epi
stolam jubere potest. Harmenop. 4 4 64 1 Δι' ἐπ:·
στολής ἥτοι πιττακίου. Scavola in l. 47 § 1 de
pact. Si quod instrumentum a te emissum apud me
remansit. Basilica: Ἐὰν δὲ εὐρεθῇ παρ᾽ ἐμοὶ πιττακιόν σου, ἔστω ἀνίσχυρον. Non quamvis autem
epistolam, sed brevem significat. Isidori Glossæ
col. 1389–1390page 39 of 46
PG 122:13894: 'Αντί βίβλων πιττάκια ἡμῖν ἐπεδείκνυον. Ποιναλίζειν Πολυκάνδηλα, κανδήλα, κανδήλχορον. Ἔλαβε καὶ τῆς Μεγάλης Εκκλησίας κάνδηλά τε καὶ ἕτερα σκεύη υπουργικά. πολυκάνδηλα. κανδήλα Εσπέρας δὲ γινομένης πάσας τὰς κανδήλας ἔσβεσε, η Κεῖται δὲ αὐτ παρ' τῷ καὶ κανδήλας χρῆσις, οἷον ἀσσαρίου κανδήλας τρίω, ἤγουν ἐξώνησαι. 44 Εφ᾽ ᾧ τε ἐν τῷ μνημείῳ μου μῆνα παρὰ μῆνα ἁπτειν αὐτοὺς κανδήλαν. κανδήλα βρον Πόρτα Εἰς τὰς πόρτας του φωσσάτου. Ἤνοιξαν τὰς πόρτας καὶ ὑπεδέξαντο αὐτοὺς μετὰ περιχαρίας, ἐκεῖνοι δὲ ἅμα τοῦ εἰσελθεῖν τάς τε πόρτας ἐκράτησαν. 900. Ζο Καὶ θάπτονται ἐν τῇ Μελανδησία πόρτῃ. Παρεφύλαττον τὰς πόρτας πά σας τοῦ τείχους. Πόρτος Μέγιστον δὲ ὁ πόρτος τῆς Ῥώμης νεώριον. Πραιδεύειν, πραῖδα. Καὶ πολλοὶ Χριστιανοὶ ἐφο γεύθησαν ὑπὸ τῶν κατὰ πόλιν ὄχλων ὧν ἔτυχε καὶ ἐπαιδεύθησαν. Καὶ ἦλθε παιδεύων ἕως τοῦ Βυζαντίου. Ολας τὰς ἐκκλησίας ἐπραίδευσαν. 47 πραῖδα Τὴν πραϊδα, πεποίηκεν. Εἰς πρέδαν δέδωκε τὴν ἐκκλησίαν. πραῖδαν. Πραιπόσιτος Πραιπόσιτος τὸ ἀξίωμα. 1134: Τὴν τοῦ πραιποσίτου τιμὴν ἀναβάς. Πραιπόσιτος τῶν κουβικουλαρίων. Καὶ ἐν τοῖς βασιλείοις πραιπόσιτον ὑποφθείρας. Καὶ τὸν πραιπόσιτον τοῦ παλατίου αὑτοῦ Ῥοδανὸν ἄνδρα δυνατὸν ὄντα καὶ εὔπορον καὶ διοικοῦντα τὸ παλάτιον ὡς πρῶτον ὄντα ἀρχιευνούχον καὶ ἐν μεγάλῃ τιμῇ ὄντα. πραιποσιτον τῆς αὐλῆς Ἐγὼ κρὶ διὰ τοῦ βικαρίου τῆς Θράκης ἐπέστειλα τῇ θεοσεβεία σου διὰ τινος πραιποσίτου κατὰ Φιλίππου πόλιν θησαυρών. Ἐάν τις στρατιωτῶν χεῖρας ἐπι βάλῃ τῷ ἰδίῳ πραιποσίτῳ, κεφαλικῶς τιμωρείσθω Πραιτώριον Εἰσὶ τὸ πραιτώριον ἄνει σιν. πραιτωρίῳ· τέως γὰρ οὕτως ἐκάλουν τὰ βασίλεια. Τοῦ πραιτωρίου, τουτέστι των βασιλείων. Ανθολ. α. 23 18 εἰς τὸ μέγα πραιτώριον δὲ στρατηγὸς τοῦ θέματος αὐτὴν ἔλαχε Σμύρνην τὴν πόλιν πραιτώριον. Καὶ ὥσπερ τινὶ τῶν κακούργων περιθεὶς αὐτῷ κλοιὰ ἐν τῷ πραιτωρίῳ τοῦτον κατείρξεν. Ὁ δὲ ἄρχων παραλαβὼν τοὺς ἀσκητὰς ἐνέδυσεν αὐτοὺς ἱμάτια καὶ ἀπήγαγεν εἰς τὸ πραιτώριον. Προβατάριον κόμητα προβάτων Κόμης των θείων πριουάτων, Πριμμικήριος, πριμικήριος, Πριμια κήριος τῶν θεοσεοεστάτων νοταρίων. 2: Πέτρος πρεσούτερος Αλεξανδρέας και πριμμικήριος νοταρίων εἶπεν. 15 30, Νοταρίων σεκουνδοκήριος. Ὁ δὲ Βάκχος σεχουν δικήριος. Πρόεδρος πρόεδροι Τῆς ᾿Αλεξανδρείας πόλεως προέδρου. 13: Σεργίου τοῦ γενομένου προς έδρου, τῷ προέδρῳ ἀρχιεπισκόπῳ Βουλγαρίας. πρωτοπρόεδρος. Προέλευσις 1: Ιστέον δὲ ὅτι πέμπειν παρὰ τοῖς μεθ' Ομηρον καὶ τὸ στέλλεσθαι θριαμβικῶς, ὅθεν καὶ πομπὴ ὁ θρίαμβος, ὃν προέλευσιν ἡ κοινὴ γλῶσσα καλεῖ. Πρόκεισος Ἐν προκένσῳ τοῦ ἑβδόμου. προκένσου ὄντος βασιλικοῦ. Πρόοικος
Pittacium epistola brevis et modica. Nicæna 2 syn.
act. 4: 'Αντί βίβλων πιττάκια ἡμῖν ἐπεδείκνυον.
Ποιναλίζειν pena afficere. V. Meursium.
Πολυκάνδηλα, κανδήλα, κανδήλχορον. Polycandela, multa candelas ferentia. Anastas. Bibl. in
Hist. Eccl. Sumptis autem mutuo venerabilium
domorum pecuniis, aporia courtatus, accepit etiam
Ecclesiæ magnæ mulías candelas ferentia, simul et
alia vasa ministrantia. Theophanes in Heraclio:
Ἔλαβε καὶ τῆς Μεγάλης Εκκλησίας κάνδηλά τε καὶ
ἕτερα σκεύη υπουργικά. Sic ms. puto autem legendum πολυκάνδηλα. Nam κανδήλα Græco-barbaris
est candela. Gregorius M.in dialogo quodam quem
Grace vertit S. Zacharias pontifex: Εσπέρας δὲ
γινομένης πάσας τὰς κανδήλας ἔσβεσε, et sape ibi
occurrit. Eustath. ad Odyss. η: Κεῖται δὲ αὐτ
παρ'
τῷ καὶ κανδήλας χρῆσις, οἷον ἀσσαρίου κανδήλας
τρίω, ἤγουν ἐξώνησαι. Græci ad l. 44 D. de manum. test. 1. 48 Basil. tit. 3: Εφ᾽ ᾧ τε ἐν τῷ
μνημείῳ μου μῆνα παρὰ μῆνα ἁπτειν αὐτοὺς καν
δήλαν. V. Joann. Mosch. Lim. c. 105, et κανδήλαβρον pro candelabro in Basilicis 1. 45, tit. 4,
Πόρτα porta. Leo in Tact. c. 11, § 19: Εἰς τὰς
πόρτας του φωσσάτου. Constant. de admin. imp.:
Ἤνοιξαν τὰς πόρτας καὶ ὑπεδέξαντο αὐτοὺς μετὰ
περιχαρίας, ἐκεῖνοι δὲ ἅμα τοῦ εἰσελθεῖν τάς τε
πόρτας ἐκράτησαν. Chron. Alexandr. p. 900. Ζοnar. ad Cone. p. 582. Menologium Græcum m. Oct.
Καὶ θάπτονται ἐν τῇ Μελανδησία πόρτῃ. Theophanes in Justiniano: Παρεφύλαττον τὰς πόρτας πά
σας τοῦ τείχους.
Πόρτος portus. Nicephorus Callisti 12, 35:
Μέγιστον δὲ ὁ πόρτος τῆς Ῥώμης νεώριον.
Πραιδεύειν, πραῖδα. prædari. Excerpta ex historia Joannis Malels: Καὶ πολλοὶ Χριστιανοὶ ἐφογεύθησαν ὑπὸ τῶν κατὰ πόλιν ὄχλων ὧν ἔτυχε καὶ
ἐπαιδεύθησαν. Theophanes: Καὶ ἦλθε παιδεύων
ἕως τοῦ Βυζαντίου. Concil. Cp. sub Menna act. 5:
Ολας τὰς ἐκκλησίας ἐπραίδευσαν. Leo Tact. c. 47
§ 35. Constant. Taet. p. 25. Hinc πραῖδα præda
Joannes Moschus Limonarii c. 455: Τὴν πραϊδα,
πεποίηκεν. S. Athanasius in epist. ad Africanos:
Εἰς πρέδαν δέδωκε τὴν ἐκκλησίαν. Sed scripti codices habent πραῖδαν. V. Glossarium Nomicum in
ea dictione,
Πραιπόσιτος prepositus. Basilius in Grammatica: Πραιπόσιτος τὸ ἀξίωμα. Præpositorum appellatio latissime est. Ammianus Marcellinus meminit præpositi cubiculi, fabrica, Martensium
militum, monetæ, Tyrii textrini. De proposito
cubiculi titulus est 1. 12 Cod. Philostorgius Hist.
Eccles. 1134: Τὴν τοῦ πραιποσίτου τιμὴν ἀναβάς.
Erat et præpositus cubiculariorum. Theophanes:
Πραιπόσιτος τῶν κουβικουλαρίων. De præposito
laborum titulus est l. 12 Cod. et præpositus palatii,
Marcellinus in Chronico et auctor incertus Vitæ
S. Athanasii: Καὶ ἐν τοῖς βασιλείοις πραιπόσιτον
ὑποφθείρας. Joannes Malela: Καὶ τὸν πραιπόσιτον
τοῦ παλατίου αὑτοῦ Ῥοδανὸν ἄνδρα δυνατὸν ὄντα
καὶ εὔπορον καὶ διοικοῦντα τὸ παλάτιον ὡς πρῶτον
ὄντα ἀρχιευνούχον καὶ ἐν μεγάλῃ τιμῇ ὄντα. Quem
πραιποσιτον τῆς αὐλῆς vocat Simeo Metaphrastes
m. Sept. in Budoxio et Romulo. Præpositus thesaurorum. S. Basilius epist. 264: Ἐγὼ κρὶ διὰ
τοῦ βικαρίου τῆς Θράκης ἐπέστειλα τῇ θεοσεβεία
σου διὰ τινος πραιποσίτου κατὰ Φιλίππου πόλιν
θησαυρών. Erant et præpositi militum, de quibus
in 1. 38 ult. et 1. 9 § ult. D. de re milit. Rufus in
LL militaribus: Ἐάν τις στρατιωτῶν χεῖρας ἐπιβάλῃ τῷ ἰδίῳ πραιποσίτῳ, κεφαλικῶς τιμωρείσθω·
Dicam plenius ad Julianum Antecessorem et Glossarium Nomicum.
Πραιτώριον prætorium, pro auditorio judicum,
vel ædibus prætoris, principum, vel eorum qui in
aliqua potestate sunt civili aut custodia seu loco
quo rei coercebantur.De auditorio judicum passim
observatum est. De ædibus prætoris Nicephorus
in Breviario historieo: Εἰσὶ τὸ πραιτώριον ἄνεισιν. De palatio principis B. Chrysostomus in episiolam Pauli ad Philipp. c. 1, hom. 2: 'Ev 824 typ
πραιτωρίῳ· τέως γὰρ οὕτως ἐκάλουν τὰ βασίλεια.
Theophylactus ibidem: Τοῦ πραιτωρίου, τουτέστι
των βασιλείων. Εxstat epigramma Silentarii 1. 4
Ανθολ. α. 23 epigr. 18 εἰς τὸ μέγα πραιτώριον· Constantinus de them. 1 tn. 14 in Samo insula: '0
δὲ στρατηγὸς τοῦ θέματος αὐτὴν ἔλαχε Σμύρνην
τὴν πόλιν πραιτώριον. De prætorio quo rei continentur, Menologium Græcum m. Apr.: Καὶ ὥσπερ
τινὶ τῶν κακούργων περιθεὶς αὐτῷ κλοιὰ ἐν τῷ
πραιτωρίῳ τοῦτον κατείρξεν. Georgius Alexandrinus in Vita Chrysostomi: Ὁ δὲ ἄρχων παραλαβὼν
τοὺς ἀσκητὰς ἐνέδυσεν αὐτοὺς ἱμάτια καὶ ἀπήγαγεν
εἰς τὸ πραιτώριον.
Προβατάριον quemadmodum, inquit vir eruditissimus in post. n., imperator habuit privati
ærarii præfectum, quem κόμητα προβάτων appellabant, ut apud S. Basil. in inscript. episi. 415
et 423. Concilium Chalced. act. f: Κόμης των
θείων πριουάτων, de quo etiam alibi dixi, ita et
Ecclesia suos privatarios seu gazophylacii præsides.
Πριμμικήριος, πριμικήριος, primicerius, primus
cujuscunque ordinis sive corporis et collegii, veluti notariorum. Sexta synod. Cp., act. 9: Πριμια
κήριος τῶν θεοσεοεστάτων νοταρίων. Sic etiam
scribitur in concilio Florentino. Conc. Ephesini
parte 2: Πέτρος πρεσούτερος Αλεξανδρέας και
πριμμικήριος νοταρίων εἶπεν. Niceph. Call. 15 30,
Usuardus in Martyrol. m. Maio: Quorum prior
cum esset præpositus cubiculi imp.Decii, alter primicerius. Erant et primicerii ecclesiastici, veluti
primicerius schola cantorum. Benno cardinalis
de Vita Hillebrandi l. 1. Primicerius sedis apostolicæ. Joannes PP epist. 7 ad universos Gallos et
Germanos. Nicolaus PP epist. ad Hincmarum
Rhemensem. Alcuinns ep. 25: Capellæ primicerium. Anastasius in Exsilio 8. Martini: Quia in
absentia pontificis archidiaconus et archipresbyter
et primicerius locum præsentant pontificis. Le doyen.
De officio primicerii ecclesiastici vide Isidori
junioris episcopi Hispalensis epistolam ad Leudefredum episcopum Cordubensem apud Loaysam in
notis ad concilium Toletanum 8, qui secundum
locum gradumve obtinet, secundicerius. Anastasius: Cucurrere cum aliquantis ad prædictam
portam, cum quibus et Demetrius secundicerius.
Concilium Cpol. sub Menna act. 1: Νοταρίων
σεκουνδοκήριος. Menologium: Ὁ δὲ Βάκχος σεχουν
δικήριος. Vide 1. 12, Cod. tit. 7.
Πρόεδρος præses, præsul, anlistes. Erant autem
πρόεδροι ecclesiastici vel palatini. De ecclesiasticis
sexta synodus Constantin. act. 12: Τῆς ᾿Αλεξαν
δρείας πόλεως προέδρου. Vetus interpres antistitem
vertit. et act. 13: Σεργίου τοῦ γενομένου προς
έδρου, Sergii quondam praesulis. Petrus Siculus
historiam suam nuncupat τῷ προέδρῳ sive ἀρχιεπισκόπῳ Βουλγαρίας. Hinc πρωτοπρόεδρος. Joannes
Curopalates p. 839 b.
Προέλευσις processio, pompa. Eustathius ad H.
1: Ιστέον δὲ ὅτι πέμπειν παρὰ τοῖς μεθ' Ομηρον
καὶ τὸ στέλλεσθαι θριαμβικῶς, ὅθεν καὶ πομπὴ ὁ
θρίαμβος, ὃν προέλευσιν ἡ κοινὴ γλῶσσα καλεῖ. V.
Meurs.
Πρόκεισος processus. De processu principis
Chronicum Alexandrinum: Ἐν προκένσῳ τοῦ
ἑβδόμου. Concil. Cpol. sub Menna act. 3: Προκένσου ὄντος βασιλικοῦ. Marcellinus comes in Chronico. Hoc tempore dum ad horrea publica Theodosius
processum celebral. Item: Anastasio Cæsare in processibus degente.
Πρόοικος major domus. Sic interpretatur Anastasius Bibliothecarius in Historia Ecclesiastica,
Palatii præfectus, palatii princeps, subregulus.
col. 1391–1392page 40 of 46
PG 122:1391Προτίκτωρ σωμα τοφύλακες ανεκδ. Μινουκιανοῦ προτίκτωρος πρὸς τὴν σφαγὴν ὑπουργήσαντος. Πα ραχρῆμα τοίνυν αὐτὸς ἀλογίστῳ θυμῷ ἐπιτρέψας, οὓς ἡ τάξις προτίκτωρας οἶδε καλεῖν, ἐπὶ τῷ ἀγα γεῖν ἐκείνας ἐκπέμπει. Πρωτασηκρήτης, πρωτοασηκρήτης, & Φώτιον πρωτοσπαθάριόν τε ὄντα καὶ πρωτ τασηκρήτην.: Καθώς φησι Πλούταρχος πρωτοασηκρήτης. τοῦ μακαρίτου, προτασηκρήτης. δ: θυγάτηρ Νεοκαισαρείτου του πρωτασηκρήτου. Πρωτοηση κρήτης, Πρωτεύων. πρωτεύοντι. πρωτεύοντι, Πρωτοβεστιάριος Βέστιον βέστης βέστια τὰ ἱμάτια. Αφορίσας οἶνον, κρέα, βέστια. βεστιαρίτης βε στήτων. 'Απώλεσαν οἱ βεστήτορες το στέμμα τοῦ βασιλέως. προκαθήμενος τοῦ βεστιαρίου βε στιάριον ἐν τῷ Πυθαγορ. λαξ.: δηλοῖ ἀῤῥαβῶνα εἰς πραγματείαν πολλοῦ πράγματος βεστιαρίου. "Ο καὶ χρηματιζόμενον σήμερον βεστιάριον τῶν ἀποθησαυριζομένων πέπλων ἐκ Σηρικων.: Ο καὶ νῦν τῆς Αὐγούστης ἐστι βεστιάριον. ὁ βεστιάριος. πρωτοβεστιάριος 5: Πρωτοσέβαστος τε καὶ πρώτου εστιά ριος, 1. 1., 12: Θεοδόσιος ὁ πρωτοβεστιαριος τοῦ μακαρίου μου πατρός. 143. Των Προκόπιος ὁ τοῦ βασιλέως ἡγεῖτο πρωτοβεστιάριος. 3 Πρωτοβεστιάριον οὗτος τετίμηκεν. βεστιαρίτης πρωτοβεστικ ρίτης 4 19: Τότε δὲ ἄρχοντα ἐν Βεροία Διπλοβατάτζην τὸν πρωτοβεστιαρίτην καταλιπών. Τὸν δὲ ᾿Αγ γελον Ιωάννην πρωτοστράτορα, πρωτοβεστιαρίτην δὲ τὸν Καρυανίτην. Δε βαδάριον τὸν πρωτοοεστιαρίτην. Πρωτομανδάτωρ των Ο λαμπρός βασιλικός μανδάτωρ εἰσελθὼν ἔτη. Μανδάτωρας ἀγρύπνους καὶ γοργούς. μανδάτωρ τίς ἐστιν οὐκ οἶδα. Μανδάτωρες οἱ τὰ Μαν δάτα ἀπὸ τῶν ἀρχόντων πρὸς τοὺς στρατιώτας ὀξέως διακομίζοντες. Πρωτονοτάριος Ιωάν νης πρεσούτερος καὶ πρῶτος τῶν νοταρίων εἶπε. πριμμικήριος. Α Πρώτιστος τῶν βασιλικών γραμματείων. Πρωτοπαπας 59: Τυχόν χωρεπίσκοπον προβληθέντα ἢ προ τοπάπαν. Τοὺς ἐν ταῖς χώραις πρεσβυτέρους ἤτοι τοὺς πρωτοπαπά δας. 10: Πρεσβυτέρους ἢ πρωτοπαπάδας καὶ χωρεπισκόπους. Πρωτοσπαθάριος Θεοφίλῳ πρωτοσπαθαρίῳ. Πρωτοστράτωρ Ὃς καὶ τὴν πρωτοστατορικὴν παρὰ βασιλέως ὕστερον παρειληφὼς ἦν βακτριαν.: Εἰσ ἦλθε Ῥουφῖνος ὁ πρωτοστράτωρ τοῦ ὀψικίου. στράτωρ. Πρωτοσύμβουλος Ραίκτωρ Εν ἐκείνῃ γὰρ τῇ νυκτὶ ἐμφανεῖσα τῷ ῥαίκτωρι καὶ νεανίσκῳ τινὶ τοῦ ῥαίκτωρος. Ρεγεών θ' Κατά τοὺς παρὰ πολλοῖς ῥεγεώνας, ἢ τὰς Κρητικὰς τόρμας, ἢ καὶ κατὰ τοὺς Αττικούς δήμους. 13: Καὶ ἡ πρότερον οὖσα με γεὼν πάλιν μετὰ ταῦτα ἐγένετο πόλις. Τῇ τῶν Ῥωμαίων πόλει ἐν τῇ ῥεγεῶνι τῇ ἐπιλεγομένῃ Σουβούρα. Ρήξ, ρήγας. Καὶ πρὸς τὸν ῥῆγα λανθανόντως ἐκπέμψαντα. ροις γὰρ λαμπροῖς ὅτε μάλιστα τὸν ῥῆμα Φραγγίας Λοδόηχον καὶ Ἰγγιβέργαν δὲ τὴν αὐτοῦ γαμετὴν ὑποποιούμενος. Ερμιγγιλόος ὁ ρήξ υἱος ὑπάρχων Λουβιλγίδου τοῦ ῥηγὸς τοῦ τῶν Ουἰσιγότθων έθνους. 4: Κάρο λος ῥήξ. παρεκβολαῖς. ρηγάς. Καὶ οἱ μεγάλοι αὐθέντες καὶ ῥηγάδες καὶ δουκάδες. Ῥόγα, ρογεύειν, ῥογάτορες.
Ursinus de rebus gestis S. Leodegarii: Ut omnes
se gratularentur regem habcre Childericum et palatit præfcctum Leodegarium. Idemque: Ebroinus a
Theodorico rege in pristinum statum restitutus, et
major domus effectus, cogitare cæpit de ulciscendis
inimieis, qui eum meminissent habere subregulum,
id est majorem domus vel palatii principem V. P.
Warnef. de gest. Lang. 6 c. 46.
Προτίκτωρ protector. Protectores sunt σωματοφύλακες sive milites electi ad custodium principis, qui latus principis protegunt. De his Procop.
ανεκδ. p. 108. Simeon Metaphrastes m. Oct. in
Demetrio: Μινουκιανοῦ προτίκτωρος πρὸς τὴν
σφαγὴν ὑπουργήσαντος. Εt Sept. in Sophia: Πα
ραχρῆμα τοίνυν αὐτὸς ἀλογίστῳ θυμῷ ἐπιτρέψας,
οὓς ἡ τάξις προτίκτωρας οἶδε καλεῖν, ἐπὶ τῷ ἀγα
γεῖν ἐκείνας ἐκπέμπει. Paulinus Nolanus epist. 37
ad militem sæculi: Deinde in hac militia soletis
in votis habere hanc officii promotionem, ut proteclores efficiamini.
a
Πρωτασηκρήτης, πρωτοασηκρήτης, primus &
secretis, protosecreta. Nicetas Paphlago in Vita
Ignatii: Φώτιον πρωτοσπαθάριόν τε ὄντα καὶ πρωτ
τασηκρήτην. Codinus in Origin. Cp.: Καθώς φησι
Πλούταρχος πρωτοασηκρήτης. In scripto codice
viri perillustris Nicolai Fabricii τοῦ μακαρίτου,
προτασηκρήτης. Nicephor. Gregoras δ: θυγάτηρ
Νεοκαισαρείτου του πρωτασηκρήτου. Πρωτοηση -
κρήτης, apud Theodorum Herniopolit. ad l. 41 de
Reg. jur. Collectanea Anastasii in Hypomnestico:
Quin et Theodorus protosecretarius prætorii præfecti
Cpolitani ante hunc enarravil mıhi.
Πρωτεύων. Epistola 421 S. Basilii inscripta est
πρωτεύοντι. Εxstant et epistolæ Theodoreti inscripta πρωτεύοντι, i. e. 15 ct 33, primatem interpretantur.
Πρωτοβεστιάριος primus præfectus vestiarii.
Βέστιον aut βέστης Græcis recentioribus est vestis.
Gloss Basil. ms. βέστια τὰ ἱμάτια. Julius Pollux
in Chronico hactenus inedito: Αφορίσας οἶνον,
κρέα, βέστια. Hinc βεστιαρίτης Cedreno, aut βε
στήτων. Theophanes in leg. cod.: 'Απώλεσαν οἱ
βεστήτορες το στέμμα τοῦ βασιλέως. προκαθήμε
νος τοῦ βεστιαρίου Georgius Pachymerius, et βεστιάριον pro vestitu in l. 4 D. de aliment. et cibar.
legat.vestiarium in aliis juris locis. Astrampsychus
ἐν τῷ Πυθαγορ. λαξ.: δηλοῖ ἀῤῥαβῶνα εἰς πραγμα
τείαν πολλοῦ πράγματος βεστιαρίου. Accipitur et
vestiarium pro loco in quo vestes reconduntur,
Continuator Theophanis in Theophilo: "Ο καὶ
χρηματιζόμενον σήμερον βεστιάριον τῶν ἀποθη
σαυριζομένων πέπλων ἐκ Σηρικων. Item: Ο καὶ
νῦν τῆς Αὐγούστης ἐστι βεστιάριον. Hinc imperiale
vestiarium apud Guilelmum Tyrium 2 de Bello
sacro. Interp. vetus homiliarum in Matthæum quæ
B. Chrysostomo ascribuntur, vel certe interpres
Joannis Hierosolymitani in Matth. c. XXIII, v. 14:
Sicut enim paterfamilias cellarium aut vestiarium
suum non habet expositum cunctis. Denique vestiarius is est, ut exponit vetus Glossarium mss, qui
vestibus præest. Eadem Papias. Idem interpres
homiliarum Joannis Hierosolymitani: Si tu vestiarium tuum studiosum et clavicularium cellarii tui
fidelem tibi requiris. Michael Cerularius in epistola
ad Petrum Antiochenum episcopum Quæ ab imperatore vestiarius accepta referebat. Græce scripserat ὁ βεστιάριος. Petrus diaconus Chronici
Cassinens. 1. 4, c. 21: Pandulphus vestiarius
exsurgens dixit. Imperialis vestiarius apud Guilielmum Tyrium de Bello sacro 2. Idem vesterarius
c. 8. Conc. Pontigon. et in epist. quadam Joann.
8. Itaque primus præfectus vestiarii, ut jam dictum est, πρωτοβεστιάριος dicebatur. Anna Gemmena
Alexiados 5: Πρωτοσέβαστος τε καὶ πρώτου εστιάριος, et apud Cedrenum. Constantinus Porphyrog.
de Themat. 1. 1., 12: Θεοδόσιος ὁ πρωτοβεστιαριος
τοῦ μακαρίου μου πατρός. Jo. Cantacuz. 143.
Laonicus Chalcond. 1, 9, auctor anonymus in Vita
Basilii imperatoris: Των Προκόπιος ὁ τοῦ βασιλέως
ἡγεῖτο πρωτοβεστιάριος. Ge. Acropolites p. 3 died.
Reg.. Πρωτοβεστιάριον οὗτος τετίμηκεν. alius erat
qui βεστιαρίτης dicebatur, de quo Cedrenus
p 375. Primus autem vestiariles πρωτοβεστικ
ρίτης dictus, deque eo Codinus de officiis. Jo.
Cantacuzenus 4 19: Τότε δὲ ἄρχοντα ἐν Βεροία
Διπλοβατάτζην τὸν πρωτοβεστιαρίτην καταλιπών.
Georgius Logotheta in Chronico Cp.: Τὸν δὲ ᾿Αγγελον Ιωάννην πρωτοστράτορα, πρωτοβεστιαρίτην
δὲ τὸν Καρυανίτην. Nicephorus Gregoras 1. 6: Δε
βαδάριον τὸν πρωτοοεστιαρίτην.
Πρωτομανδάτωρ primus mandatorum. Mari
των mandator, officii genus. Synodus Nicæna 2:
Ο λαμπρός βασιλικός μανδάτωρ εἰσελθὼν ἔτη.
Constant. Porphyr. in Tact.: Μανδάτωρας ἀγρυπ
νους καὶ γοργούς. Theophanes in Justiniano: Μαν
δάτωρ τίς ἐστιν οὐκ οἶδα. Qui sint mandatores expiicant Glossa Nomica: Μανδάτωρες οἱ τὰ Μανδάτα ἀπὸ τῶν ἀρχόντων πρὸς τοὺς στρατιώτας ὀξέως
διακομίζοντες. De quibus ibi dicam.
Πρωτονοτάριος primus notariorum seu primicerius notariorum. Concilium Calcedon.act. 1: Ιωάννης πρεσούτερος καὶ πρῶτος τῶν νοταρίων εἶπε.
Vet. interpres: Joannes presbyter et primicerius
notariorum dixit. V. supra in πριμμικήριος. Αdrianus PP epist. ad Carolum Magnum: Radonem
dilectissimum protonotarium vestrum. Πρώτιστος
τῶν βασιλικών γραμματείων. Nicephorus Brev.
Hist. V. P. Warnefr. de gest. Langon. 4, 34.
Πρωτοπαπας primus papa, primus post patriarcham sacerdos. Balsamon ad canonem apostolorum 59: Τυχόν χωρεπίσκοπον προβληθέντα ἢ προ
τοπάπαν. Et ad can. 8 synodi Antioch.: Τοὺς ἐν
ταῖς χώραις πρεσβυτέρους ἤτοι τοὺς πρωτοπαπάδας. Εt ad can. 10: Πρεσβυτέρους ἢ πρωτοπαπάδας
καὶ χωρεπισκόπους. Vide Meursium.
qui
Πρωτοσπαθάριος primus spathariorum,
principis spatham gestabat. Inter epistolas Photii
exstat inscripta Θεοφίλῳ πρωτοσπαθαρίῳ. Dicam ad
Glossas Basilicorum.
Πρωτοστράτωρ primus imperialium stratorum
Anastasio in Hist, Eccles. Nicephorus Gregoras 7:
Ὃς καὶ τὴν πρωτοστατορικὴν παρὰ βασιλέως
ὕστερον παρειληφὼς ἦν βακτριαν. Theophanes: Εἰσἦλθε Ῥουφῖνος ὁ πρωτοστράτωρ τοῦ ὀψικίου. V. infra in στράτωρ.
Πρωτοσύμβουλος protosymbolus Anastasio Biblioth. Cedrenus explicat.
Ραίκτωρ rector, genus dignitatis. V. Meursium.
Menologium Græcum Aug. 34: Εν ἐκείνῃ γὰρ τῇ
νυκτὶ ἐμφανεῖσα τῷ ῥαίκτωρι καὶ νεανίσκῳ τινὶ τοῦ
ῥαίκτωρος. V. not posteriores. Meminit rectoris
loci P. Walaf. de gest. L. 6, 24.
Ρεγεών regio. Eustathius ad Odyss. θ' Κατά
τοὺς παρὰ πολλοῖς ῥεγεώνας, ἢ τὰς Κρητικὰς τόρ
μας, ἢ καὶ κατὰ τοὺς Αττικούς δήμους. Concil.
Chalcedonense act. 13: Καὶ ἡ πρότερον οὖσα με
γεὼν πάλιν μετὰ ταῦτα ἐγένετο πόλις. Gregorius M.
in dialogo quodam quem Græce vertit Zacharias
pontifex: Τῇ τῶν Ῥωμαίων πόλει ἐν τῇ ῥεγεῶνι τῇ
ἐπιλεγομένῃ Σουβούρα.
Ρήξ, ρήγας. Rex. Synodus cum. 8, act. 3:
Καὶ πρὸς τὸν ῥῆγα λανθανόντως ἐκπέμψαντα. Nicetas Paphlago in Vita Ignatii patriarcha Cpol.: Awροις γὰρ λαμπροῖς ὅτε μάλιστα τὸν ῥῆμα Φραγγίας
Λοδόηχον καὶ Ἰγγιβέργαν δὲ τὴν αὐτοῦ γαμετὴν
ὑποποιούμενος. Gregorius M. in dialogo quem
Grace vertit Zacharias pontifex: Ερμιγγιλόος ὁ
ρήξ υἱος ὑπάρχων Λουβιλγίδου τοῦ ῥηγὸς τοῦ τῶν
Ουἰσιγότθων έθνους. Jo. Cantacuzenus l. 4: Κάρολος ῥήξ. Utitur et Theophanes, Constantinus I'de
Them. c. 11. Codinus in παρεκβολαῖς. Dixerunt et
ρηγάς. Synodus Florentina: Καὶ οἱ μεγάλοι αὐθέν
τες καὶ ῥηγάδες καὶ δουκάδες.
Ῥόγα, ρογεύειν, ῥογάτορες. Roga, stipendium,
col. 1393–1394page 41 of 46
PG 122:13931. 3: Καὶ δωρεαῖς ἀκινήτων καὶ αὐξήσεσι ῥογῶν καὶ προσθήκαις δόσεων. Ρόγαν δὲ χρημάτων τῷ στρατῷ διανέμων. Επί σταται ἡ σὴ εὔκλεια ὡς πολλὰ ἀναλώματα ποιεῖ ἡ βασίλεια εἴς τε τὰς βόγας τῶν στρατοπέδων. Τὰ μὲν τῶν πεκουλίπν λέγεται καστρέσια ἤτοι ιδιόκτητα. Ταῦτα δὲ ἐστιν ὅσα ἀπὸ ῥόγας κληρικῷ τινὶ ἤ χαρτουλαρίῳ υπάρχοντι δίδο ται. ῥογεύειν, 1.: Ρογεύσας χρήματα. ῥογάτω ρες γεμένος Ρογεύω Ρούσσιον Ρωμανία Πάσης Ρωμανίας αἰχμαλωσία. Δε γάλη Ρωμανία ἐν τῷ Πυθαγορικῷ λαξευτ. Σακελλάριος 1: Σακέλλιον ρωμαϊκή λέξις ἐστὶν φυλακὴν τῶν χρημάτων σημαίνουσα· ὅθεν καὶ σακελλάριον καλοῦσι τὸν ταμίαν καὶ φύλακα τῶν χρημάτων. Τὸν τῶν βασιλικών χρημάτων ταμίαν. Βαλλάντιον μαρσίππιον. Μάρω σιππος, σάκκος θυλάκιον, βαλλάντιον. Εἴτε ἐν σακκούλῳ ἅμα τὰ εἴκοσι νομίσματα δέδωκε. Θωμᾶς διάκονος τῆς αὐτῆς ἐκκλησίας καὶ σακελλάριος. Πώς γὰρ τοῦ Λυδοῦ σακελλαρίου σιωπῇ τὸ πρᾶγμα παι ραπέμψωμεν βασιλικὸς σακελλάριος. Ιωάννη πατρικίῳ καὶ σακελλαρίῳ κατὰ τοὺς ἀγγαρίους. ἀρχ. Τοῖς βασιλικοῖς τραπεζίταις. ὁ ἐπὶ τῆς σακέλλης, Σάκρα Ἰουστῖνος δὲ σάκρας πανταχοῦ πέμψας. 1: Οἱ δεσπόται ἡμῶν οἱ ἀγαθοὶ τιμίαν σάκραν καὶ προσκυνουμένην ἐκέλευσαν ἀποστείλαι. Διὰ γραμμάτων τῷ πατρὶ σημάνασα καὶ σάκραμ βασιλικήν δεξα μένη. Καταλαβόντων τῶν σάκρων τῆς δεσποίνης Βερίνης.: Πέρας τε δεξαμένων τῶν συνθηκῶν ἀντεδόθησαν αἱ λεγό. μεναι σάκραι. Πέμψας θείας σακράς. Σαξιμοδέξιμον. Σειρομάστης περὶ σχ. Σειρὰ ἡ ἄλυσις, ἀφ' οὗ σειρομάστης. Σέκρετον, σεκρετάριον, 8, 8: Μεθίσταται τοῦ παρὰ Ρωμαίοις λε γομένου σεκρέτου. 1. 60 33 29 Εἰσέρχονται εἰς τὸ σέκρετον.: Εἰς τὸ δικαστηρίου σεκρετάριον. Εοπλον πῦρ εἰς τὸ πραι τώριον, καὶ ἔκαυσαν τὸ σέκρετον καὶ τὰς φυλακάς. 1: Ἐν τῷ σεκρέτῳ τοῦ θείου παλατίου, τῷ οὕτω λεγομένῳ Τρούλλῳ. 7: Τοῦ Τρούλλου σέκρετον, Ἐν τῷ βασιλικῷ σεκρέτῳ. Εἰς τὸ σήκρητον τῆς ἐκκλησία Ρεστιτούτης, Εἰς τὸ σήκρητον τῆς ἐκκλησίας Πάκις. Οὐ μόνον ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ ἐξηγούμενος τοῖς ὄχλοις, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ σεκρετῳ καὶ ἐν τῷ ἐπισκοπείῳ καθήμεντς.
GLOSSARIUM
donativum, quod militibus vel populo vel clero ab
imperatore vel Romano pontifice vel patriarcha
Cpolitano erogabatur. Anna Comnena Alexiados
1. 3: Καὶ δωρεαῖς ἀκινήτων καὶ αὐξήσεσι ῥογῶν
καὶ προσθήκαις δόσεων. Julius Pollux in Chronico:
Ρόγαν δὲ χρημάτων τῷ στρατῷ διανέμων. Geor
gius Alexandrinus in Vita S. Chrysostomi: Επίσταται ἡ σὴ εὔκλεια ὡς πολλὰ ἀναλώματα ποιεῖ ἡ
βασίλεια εἴς τε τὰς βόγας τῶν στρατοπέδων. Const.
de admin. imp. p. 137 et 140, et Tact. p. 16.
Anastas. Biblioth. in Hist. Eccl.: Exercitum roga
privatum deseruit. Idem de Vit. Pont. in Deusdedit.
Data roga militibus pax facta est. Et in Hist. Eccl.
Dum roga penes Strumonem amnem populo distribueretur. Idem Anast. de Vitis PP.: Hic vero rogam, stipendium scilicet, clero suo in presbyterio
maxime ampliavit. Et in Bonifacio 5: Hic clerum
amavit. rogam integram clero suo dedit. Scholiastes
Synops. Basilic.: Τὰ μὲν τῶν πεκουλίπν λέγεται
καστρέσια ἤτοι ιδιόκτητα. Ταῦτα δὲ ἐστιν ὅσα ἀπὸ
ῥόγας κληρικῷ τινὶ ἤ χαρτουλαρίῳ υπάρχοντι δίδοται. Hinc ῥογεύειν, quod est erogare, Novell. 130
c. 1. Theophanes: Ρογεύσας χρήματα. Εt ῥογάτωρες erogotores Synops. Bas. 57 tit. 4 rogatarii.
Papias: Rogatarius petitor, distributor. Quod si
verum est, rogatarius est tam qui rogat quam qui
erogat, vel erogatarii. Synodus Pontigonensis
c. 14: Erogatarii et eleemosynarii ecclesiastict.
Græci hodie quoque iisdem verbis utuntur; et
Lexicon Græcolat. 'Poyz stipendium, salarium. Poγεμένος stipendiarius. Ρογεύω mercedem pendo.
Ρούσσιον russeum. Vox exstat apud Græcum
scholiastem Oppiani p. 18.
Ρωμανία imperium Romanum seu Cpolitanum.
Epiphanius 1. 2 Hanarii, et hæresi 66. Theophanes
in Heraclio: Πάσης Ρωμανίας αἰχμαλωσία. Δε
γάλη Ρωμανία Astrampsychus ἐν τῷ Πυθαγορικῷ
λαξευτ.
Σακελλάριος sacellarius, pecuniarum custos,
ærario præpositus. Scholiastes ad Gregorii Nazianzeni Steliteut. 1: Σακέλλιον ρωμαϊκή λέξις ἐστὶν
φυλακὴν τῶν χρημάτων σημαίνουσα· ὅθεν καὶ
σακελλάριον καλοῦσι τὸν ταμίαν καὶ φύλακα τῶν
χρημάτων. Nicephorus patriarcha in Hist. Const.:
Τὸν τῶν βασιλικών χρημάτων ταμίαν. Saeellarium
fortasse non male vertes, a sacello seu sacculo.
Est autem sacellus aut sacculus marsupium ac
crumena. Petronius: Unde lenatores viverent nisi
aut locellos aut sonantes aere sacellos pro hamis in
turmam mitterent. Paulus in collat. LL. Mos. et
Rom. t. X: Si sacellum vel argentum deposuero.
At 2 sent. t. XII edidere si sacculum, et in l. 29.
Dep. Glossar. ms.: Saccus et sacculus, marsupium,
fiscus... Gloss Cyrilli: Βαλλάντιον sacculus, sacculum. Excerpta ex veteribus Glossis tit. de vestim.: Saccellum μαρσίππιον. Glossæ juris: Μάρω
σιππος, σάκκος θυλάκιον, βαλλάντιον. Græcus interpres legis 3 § si plus D. de statu lib.: Εἴτε ἐν
σακκούλῳ ἅμα τὰ εἴκοσι νομίσματα δέδωκε. Erat
autem vel eeclesiasticus vel imperialis. Niceph.
Call. 18, 44 Nicephorus patriarcha in Chronogr.:
Θωμᾶς διάκονος τῆς αὐτῆς ἐκκλησίας καὶ σακελλά
ριος. Quæ totidem verbis exstant apud Theophanem
in Phoca. Nicetas Paphlago in Vita Ignatii: Πώς
γὰρ τοῦ Λυδοῦ σακελλαρίου σιωπῇ τὸ πρᾶγμα παι
ραπέμψωμεν; Sexta synodus Gp., act. 12: Βασιλι
κὸς σακελλάριος. Inscriptio epist. 50 Photii: Ιωάννη
πατρικίῳ καὶ σακελλαρίῳ κατὰ τοὺς ἀγγαρίους.
Conc. Romanum act. 1: Theuphanes notarius regionarius et sacellarius relegit. Anastasius in collatione S. Maximi: Qui fuerat sacellarius Petri
quondam prætoris Numidiz. Josephus ἀρχ. 12, 2:
Τοῖς βασιλικοῖς τραπεζίταις. Rufinus vertit regiis
sacellariis. Idemque dicetur ὁ ἐπὶ τῆς σακέλλης,
apud Theodorum Hermopol. ad l. 99 D. de verbor.
sign.
Σάκρα imperatoris epistola. Constantinus PogoFABROTI.
natus in epistola præfixa 6 syn. Cp.: Ἰουστῖνος δὲ
σάκρας πανταχοῦ πέμψας. Septima act. 1: Οἱ δεσπόται ἡμῶν οἱ ἀγαθοὶ τιμίαν σάκραν καὶ προσκυ
νουμένην ἐκέλευσαν ἀποστείλαι. Anastasius vertit
sacram. Menolog. Augusti d. 2: Διὰ γραμμάτων
τῷ πατρὶ σημάνασα καὶ σάκραμ βασιλικήν δεξα
μένη. Theophanes: Καταλαβόντων τῶν σάκρων
τῆς δεσποίνης Βερίνης. Menander de Legat.: Πέρας
τε δεξαμένων τῶν συνθηκῶν ἀντεδόθησαν αἱ λεγό.
μεναι σάκραι. Vide eumdem p. 114. Nicephorus
Callisti 14, 33. Chronicon Alexandr.: Πέμψας θείας
σακράς. Veget. 2, 7: Tribunus maior per epistolam
sacram imperatoris judicio destinatur. Vox tamen
sacram deest in ms. cod., ut et apud Modest. de
vocab. rei milit. ego mallem sacram retinere et
epistolam ejicere. S. Augustinus lib. ad Donatist.
post Collat. c. 31: Illi multorum imperatorum sacras, nos sola portavimus Evangelia. Breviculus
historiæ Eutychianistarum: Contra Joannem episcopum sacra principis deferente, ab episcopatus
illius confirmatione papa suspensus est.
Σαξιμοδέξιμον. Vide Meursium.
Σειρομάστης lancea, telum. framea, pugio,
V. Meursium. Aliter exponit Moschop. 1 περὶ σχ.
Σειρὰ ἡ ἄλυσις, ἀφ' οὗ σειρομάστης.
Σέκρετον, σεκρετάριον, secretum, secretarium:
nam promiscue usurparunt tam Græci quam
Latini. ut Marcellini l. 15 judiciale secretum, id
est secretarium. Theophylactus Simocatta Hist.
Mauric. 8, 8: Μεθίσταται τοῦ παρὰ Ρωμαίοις λε
γομένου σεκρέτου. Basilica 1. 60 tit. 33 c. 29:
Εἰσέρχονται εἰς τὸ σέκρετον. Glossæ ibidem: Εἰς τὸ
δικαστηρίου σεκρετάριον. V. concilium Cpolit. sub
Menna, act. 1 et 5. Erat autem secretum seu secretarium locus in quo causæ rcorum expendebantur. Passio S. Cypriani: In secretario Paternus proconsul Cypriano episcopo dixit. Judicii formam eleganter describit Joannes Hierosolymitanus
in Matthæum c. xxv, v. 31: Criminosas personas
judex auditurus in publico tribunal suum collocat
in excelso, circa se constituit vexilla regalia; ante
conspectum suum ponit super mensam calliculam,
unde tribus digitis mortem hominum scribat aut vitam. Hinc inde officiales ordinate consistunt: in
medio secretario ponuntur genera horrenda pœnarum,
quæ non solum pati, sed et videre tormentum est.
Stant juxta parati tortores, crudeliores aspectu
quam manibus. Toto judicii facies cujusdam schematis terrore vestitur; et cum ad medium productæ
fuerint criminosæ personæ, ante interrogationem
judicis ipsius judicii terribili discutiuntur aspectu.
Lego et secretarium senatus. Vetus inscriptio:
SECRETARIUM AMPLISSIMI SENATUS, in quo asservabantur acta senatus. Et secretarium prætorii in
postulatione quadam apud B. Augustinum lib. III
contra Cresconium grammaticum c. 56, et apud
Severum Sulpitium de Vita S. Martini dialogo 2,
Theophanes in Phoca: Εοπλον πῦρ εἰς τὸ πραι
τώριον, καὶ ἔκαυσαν τὸ σέκρετον καὶ τὰς φυλακάς.
Sive secretarium prætorianum, Cassiodor. 11, 36.
Secretarium Palatii. Sexta synodus Cpolitana
act. 1: Ἐν τῷ σεκρέτῳ τοῦ θείου παλατίου, τῷ
οὕτω λεγομένῳ Τρούλλῳ. Et act. 7: Τοῦ Τρούλλου
σέκρετον, secretarium principis. S. Maximus in
disputatione cum Pyrrho: Ἐν τῷ βασιλικῷ σε
κρέτῳ. Balsamon ad can. 34, syn. & in Trullo.
Meursius observat varia fuisse secreta ex constitutione quadam Alexii Comneni, et Cedreno, rerum
privatarum nempe et publicarum, quem vide: nam
aliorum scripta exscribere solens non sum: erant
et secretaria in ecclesiis. Synodus Carthag. c. 36:
Εἰς τὸ σήκρητον τῆς ἐκκλησία Ρεστιτούτης, item:
Εἰς τὸ σήκρητον τῆς ἐκκλησίας Πάκις. Georgius
Alexandr. in Vita B. Chrysostomi: Οὐ μόνον ἐν τῇ
ἐκκλησίᾳ ἐξηγούμενος τοῖς ὄχλοις, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ
σεκρετῳ καὶ ἐν τῷ ἐπισκοπείῳ καθήμεντς. Conci
lium Romanum act. 1: Quid ergo denuo secretaria
col. 1395–1396page 42 of 46
PG 122:13951: Ἐν τῷ σηκρήτῳ τοῦ ἐπισκοπείου. 1: Πέτρος ὁ εὐλαβέστατος ἀναγνώστης καὶ νο τάριος τοῦ εὐαγους πατριαρχικοῦ σεκρέτου ἔχων ἐπὶ χεῖρας ἀνέγνω. Σεκρετάριος Κωνσταν τῖνος σεκρετάριος. 1 σηκρητάριος του θείου κονσιστωρίου. Σέλλα, σελλίον, Εχέτωσαν δὲ καὶ αἱ σέλλαι ἐπισέλλια δασέα. 7: Μαρὰ μέντοι τοῖς ὕστερον καὶ ἐπὶ τῆς κοινότερον λεγομένης σέλλας ἡ λέξις (δίφρος) κειμένη εὔρηται. α: Αστράβη, ὁ ση μαίνει σέλλαν καὶ σαγμάριον.: Σέλλα Αφ᾿ ἐδρῶν: Εδραι γὰρ λέγονται αἱ σέλλαι σελλάριος.: Κέλης ὁ μόνος δ ἵππος, καὶ ὁ ἐπὶ τούτου φερόμενος ὁ σελλάριος, Ίλο: Τὸ δὲ κελητίζειν ἀπὸ τοῦ κέλητος παρήκται δ' δηλοῖ τὸν ἄζευκτον ἵππον, καὶ κατά τινας τὸν μονάμπυκα, ὃς νῦν. φασί, σελλάριος λέγεται. σελλίον, 'Ιλ. β Σέλμα γὰρ ἡ καθέδρα, ἐξ οὗ καὶ τὸ σελλίον ἔοικε λέγεσθαι, Ἡ τὸ σελλίον ἢ τὸ καθιστήριον βαστάζουσα. Οκλαδίας, σέλλιον. Ει σελλάριον Ονειροκρ. 14 262. Σενάτον, σενάτωρ, Παρεχ βολαῖς: Αντικρὺ τοῦ σενάτου. Ἐπὶ δὲ τούτοις καὶ τοὺς συγκλήτου βου λῆς ἀνῳκοδόμησεν οἴκους, σένατα τούτους ὀνομάσας. σενάτωρ. Σενάτορα πρεσβεύεσθαι. Σενάτωρας αὐτοὺς καλέσας κατὰ τὴν Ἰταλῶν φωνὴν, ἐπειδὴ σένης ἐκεῖνοι καλοῦσι τοὺς γέροντας. Σίγνον, σιγνοφόρος, Οὐκ οἶδεν ἄρματα χρυσοκόλ. λητα, οὐχ ἡμιόνους ἐξάςπρους, οὐ τὴν λοιπήν φαν τασίαν ἦν εἰώθασιν οἱ πρόσκαιροι βασιλεῖς ἐν τοῖ προόδοις ἐπιδείκνυσθαι, οὐχ όπλα, οὐ θυρεούς, ο σίγνα. Καὶ τὰ σημεῖα τὰ στρατιωτικά, απερ ἦσαν ἐν τῇ προτέρα μάχη παρὰ τῶν Ῥωμαίων ἀφηρημένο (σίγνα καλοῦσιν αὐτὰ ῾Ρωμαίοι) πάντα αναλαβών. ἐστιν, αἴρε αὐτόν; τουτέστιν ὁ παρ' ἡμῖν λέγουσι κατὰ τὴν ῾Ρωμαϊκὴν συνήθειαν, ἐν τοῖς σίγνοις πο τὸν ἔμβαλε. Περ τοῦ σίγνου, εἰ σίγονν ἀντὶ τοῦ ἀνδριανταρίου 86, 8: Το σίγνον ἀργυροῦν σὺν παντὶ κόσμῳ ἀνέθηκε. σιγνοφόρος Σικάριος Β. Τοὺς δὲ σικαρίους οἱ μὲν γένος τι ληστῶν φασὶν αὐτοὺς εἶναι οὕτω καλουμένους ἀφ᾽ ὧν ἐπεφέροντο ξισῶν, σικῶν λεγομένων παρά Ρωμαίοις. Σιλεντιάριος 3: Ἰδεῖν τινὰ τῶν λεγομένων σιλεντιαρίων πυρὸς φλόγα τοῦ στόματος αφιέντα. σιλεντιαρίου δὲ οὗτος στρατεύμασιν ἐκεκόσμητο. Καὶ δηλοῖ αὐτῷ διὰ τινος σιλεντιαρίου. θαυμασιώτατος Ὥσπερ γὰρ ἐν τῷ παλατιῳ εἰσὶ μεγάλαι καὶ λαμ πραὶ στρατιαί, ὑποθου τὴν σύγκλητον, τοὺς πατρικίους, τοὺς στρατηλάτας, τοὺς ὑπάρχους, τοὺς σε λεντιαρίους· εἰσὶ γὰρ αὗται πολύτιμοι στρατιαί. πριμικήριος τῶν σιλεντιαρίων, 11. 5: Ὃς δὴ τὰ πρῶτα τελῶν ἐν τοῖς τῆς ἀμφὶ τὸν βασιλέα σιγῆς ἐπιστάταις. Σκάμνος Σκαμνάλια 'Ωνηθήναι τινα σκαμνάλια. Σκαραμάγγιον πόλλι. Σκευοφύλαξ ὁ μέγας Ὁ μέγας σκευοφύλαξ δ Ξανθόπουλος. σκευοφυλάκιον Τὸ αὐθεντικόν βιβίον τοῦ σκευοφυλακίου ὑπαρχον. Σκορπίων Ἐγὼ δὲ παιδεύσω ὑμᾶς ἐν σκορπίοις. ἐν σκορπίῳ.
nostra ingredi postulasti? Concilium Cæsaraugustanum: Casaraugustæ in secretario residentibus episcopis, in secretario scilicet episcopii. Concilium
Chalcedonense act. 1: Ἐν τῷ σηκρήτῳ τοῦ ἐπισκο
πείου. Habebant et patriarchæ secretaria, quæ item
duo, magnum scilicet et minus. Synodus Nicæna 2
act. 1: Πέτρος ὁ εὐλαβέστατος ἀναγνώστης καὶ νοτάριος τοῦ εὐαγους πατριαρχικοῦ σεκρέτου ἔχων ἐπὶ
χεῖρας ἀνέγνω. Anastasius Bibliothecarius in Hist.
Eccles. Iconas ex musio factas, quæ patriarchi
secreti minoris erant, erasit, et imagines magni
secreti, qnæ sculptæ ex ligno erant, deposuit. In eis
asservabantur vasa sacra et libri ecclesiastici, jura
episcopalia et patriarchalia, et decreta synodalia,
sicut in aliis secretariis vel principum instrumenta
tam privata quam publica, et principales constitutiones, et aurem bull. Concilium Bracarense 2
c. 41: Non liceal quemlibet ministeria tangere, nisi
subdiacono aut acolytho in secretario tangere vasa
Dominica. Paulinus epist. 12 ad Severum: In secretariis vero duobus quæ supra dixi supra absidem
esse, hi versus indicant officia singulorum. dextra
absidis:
Hic locus est veneranda penus qua conditur, et qua
Promitur alma sacri pompa ministerii.
a sinistra ejusdem:
Si quem sancta tenet meditanda in lege voluntas,
Hic poterit residens sacris intendere libris.
invenio et secretarium pro actione sive sessione.
Sexta synodus Cp. p. 192 d: Futurum secretarium.
Concilii Romani d. act. 1. in fine: Venturum secretarium. Et act. 2: Peæteritum secretarium.
Secretaria autem inde dicta quod secreto et interius negotia ibi tractarentur. Huc alludit B. Augustinus tractatu 23 in Joannem: Quasi in thesauro, quasi in secretario quodam et penetrali interiore. Vide Balsamonem ad can. 9 et 12 syn. 7
et ad can. 34 syn. 6 in Trullo, Zonaram ad CC.
p. 486.561 in fine, et 629 c. 714 d. Nicephorum
Callisti 6, 30 et tomo II, p. 531. V. P. Pith. adv. 2.
c. 12, Juret. tomo III Biblioth. Patrum Græcolat,
p. 905. Vales. ad Ammianum p. 87.
Σεκρετάριος Curopalates p. 839 c. Secretarius a
secretis. Nicephorus Callisti 15 c. ult.: Κωνσταν
τῖνος σεκρετάριος. Concil. Chalcedon. act. 1 Ση:
κρητάριος του θείου κονσιστωρίου. V. Cujac. ad
tit. Cod. de primicerio.
Σέλλα, σελλίον, sella. Constantiuus in Tact.:
Εχέτωσαν δὲ καὶ αἱ σέλλαι ἐπισέλλια δασέα. Ευstathius ad II. 7: Μαρὰ μέντοι τοῖς ὕστερον καὶ ἐπὶ
τῆς κοινότερον λεγομένης σέλλας ἡ λέξις (δίφρος)
κειμένη εὔρηται. Et ad Od. α: Αστράβη, ὁ ση
μαίνει σέλλαν καὶ σαγμάριον. Gloss Cyrilli: Σέλλα
sella. Suidas in Αφ᾿ ἐδρῶν: Εδραι γὰρ λέγονται
αἱ σέλλαι Hine σελλάριος. Idem: Κέλης ὁ μόνος
δ
ἵππος, καὶ ὁ ἐπὶ τούτου φερόμενος ὁ σελλάριος,
eques Eustath. Ίλο: Τὸ δὲ κελητίζειν ἀπὸ τοῦ
κέλητος παρήκται δ' δηλοῖ τὸν ἄζευκτον ἵππον, καὶ
κατά τινας τὸν μονάμπυκα, ὃς νῦν. φασί, σελλάριος
λέγεται. Dixerunt et σελλίον, Eusthathius 'Ιλ. β:
Σέλμα γὰρ ἡ καθέδρα, ἐξ οὗ καὶ τὸ σελλίον ἔοικε
λέγεσθαι, Scholiastes Aristophanis in Concion.:
Ἡ τὸ σελλίον ἢ τὸ καθιστήριον βαστάζουσα. Va
rinus: Οκλαδίας, σέλλιον. Ει σελλάριον Achmes
Ονειροκρ. c. 14 et 262.
Σενάτον, σενάτωρ, senatus. Codinus in Παρεχ
βολαῖς: Αντικρὺ τοῦ σενάτου. Hesychius Milesius
in Cpoli: Ἐπὶ δὲ τούτοις καὶ τοὺς συγκλήτου βουλῆς ἀνῳκοδόμησεν οἴκους, σένατα τούτους ὀνομάσας.
Ft σενάτωρ. Priscus in Eclogis de Legat.: Σενάτορα
πρεσβεύεσθαι. Peranius Eutropii metaphrastes:
Σενάτωρας αὐτοὺς καλέσας κατὰ τὴν Ἰταλῶν φωνὴν,
ἐπειδὴ σένης ἐκεῖνοι καλοῦσι τοὺς γέροντας.
Σίγνον, σιγνοφόρος, signum, vexillum. S. Proclus oratione nona: Οὐκ οἶδεν ἄρματα χρυσοκόλ.
λητα, οὐχ ἡμιόνους ἐξάςπρους, οὐ τὴν λοιπήν φαν1396
τασίαν ἦν εἰώθασιν οἱ πρόσκαιροι βασιλεῖς ἐν τοῖ
προόδοις ἐπιδείκνυσθαι, οὐχ όπλα, οὐ θυρεούς, ο
σίγνα. Pæanius Eutropii metaphrastes l. 1, in fine
Καὶ τὰ σημεῖα τὰ στρατιωτικά, απερ ἦσαν ἐν τῇ
προτέρα μάχη παρὰ τῶν Ῥωμαίων ἀφηρημένο:
(σίγνα καλοῦσιν αὐτὰ ῾Ρωμαίοι) πάντα αναλαβών.
Theophulactus in Acta apostolorum, c. 21: T
ἐστιν, αἴρε αὐτόν; τουτέστιν ὁ παρ' ἡμῖν λέγουσι
κατὰ τὴν ῾Ρωμαϊκὴν συνήθειαν, ἐν τοῖς σίγνοις πο
τὸν ἔμβαλε. idem scribit OEcumenius in Acta,
c. 22. Uterque habet ex B. Chrysostomo homil. 46
in Acta. Apud Gelasium Cyzicenum l. 1. Acta
conc. Nicani capitis 5 inscriptio hæc est: Περ
τοῦ σίγνου, etc. Adde Chron. Alexand. p. 780. sed
εἰ σίγονν ἀντὶ τοῦ ἀνδριανταρίου ponitur, ut apud
Horatium mobile signum. Inscriptio vet. Gruteri
p: 86, 8: Το σίγνον ἀργυροῦν σὺν παντὶ κόσμῳ
ἀνέθηκε. Hinc σιγνοφόρος vexillarius. Joannes
Tzetzes p. 481, v. 9 et seq.
Σικάριος sicarius. Β. Chrysostomus homil. 46 in
Acta apostolorum: Τοὺς δὲ σικαρίους οἱ μὲν γένος
τι ληστῶν φασὶν αὐτοὺς εἶναι οὕτω καλουμένους
ἀφ᾽ ὧν ἐπεφέροντο ξισῶν, σικῶν λεγομένων παρά
Ρωμαίοις.
Σιλεντιάριος silentiarius. Philostorgius Hist.
Eccles. l. vii, sect. 3: Ἰδεῖν τινὰ τῶν λεγομένων
σιλεντιαρίων πυρὸς φλόγα τοῦ στόματος αφιέντα.
Theophylactus Simocatta Hist. Maur. &, 9: σιλεντιαρίου δὲ οὗτος στρατεύμασιν ἐκεκόσμητο. Georg.
Alexandr. in Vita Chrysostomi: Καὶ δηλοῖ αὐτῷ
διὰ τινος σιλεντιαρίου. Silentiarii erant protectores
principis in interiore cubiculo constituti. Quod
Zonaras ait. silentiariorum officium esse inter vilissima, dubitari potest verumne sit. Silentiarius
enim θαυμασιώτατος dicitur concilii Chalcedon.
act. 1, p. 77 ed. R. et p. 116. Dorotheus doctr. 23:
Ὥσπερ γὰρ ἐν τῷ παλατιῳ εἰσὶ μεγάλαι καὶ λαμπραὶ στρατιαί, ὑποθου τὴν σύγκλητον, τοὺς πατρικίους, τοὺς στρατηλάτας, τοὺς ὑπάρχους, τοὺς σε
λεντιαρίους· εἰσὶ γὰρ αὗται πολύτιμοι στρατιαί.
Vide Aleman. ad Arcana Procopii, Meursii Gl.,
Cuj. 12 Cod. tit. 16, Vossium de vit. serm. Primus
ordinis primicerius silentiariorum dicebatur,
πριμικήριος τῶν σιλεντιαρίων, concil Chalcedon.
act. 11. Agath. 5: Ὃς δὴ τὰ πρῶτα τελῶν ἐν τοῖς
τῆς ἀμφὶ τὸν βασιλέα σιγῆς ἐπιστάταις.
Σκάμνος scamnum. Σκαμνάλια conc. Cpolitan.
act. p: 'Ωνηθήναι τινα σκαμνάλια.
Σκαραμάγγιον scaramangium, scaramangis.
Luitprandus Rer. Europ. 1. vi, c. 5: Cum scaramangis duobus. Vestis arcendæ pluviæ idonea, ut
putant viri eruditissimi Leunclavius in Pandecte
Turcico et Vossius 1. 2 de vitiis sermonis c. 17.
Viderint tamen an scaramangium sericum, cujus
meminit Achmes c 158, arcendis coli injuriis
satis idoneum sit. V. Glossas Basilic. in πόλλι.
Σκευοφύλαξ sacrorum vasorum custos. Et qui
dignitate ceteris antistabat, ὁ μέγας dicebatur.
Concilium Florentin.: Ὁ μέγας σκευοφύλαξ δ
Ξανθόπουλος. Locus autem in quo asservabantur
vasa sacra σκευοφυλάκιον dicebatur. Sexta synodus
Cpol.: Τὸ αὐθεντικόν βιβίον τοῦ σκευοφυλακίου
ὑπαρχον. Anastasius Biblioth. in Histor. Eccles.,
vertit vasorum custodiarium.
Σκορπίων scorpio. Regnorum l. ut, c. 12: Ἐγὼ
δὲ παιδεύσω ὑμᾶς ἐν σκορπίοις. Hieronym. vertit:
Ego autem cædam vos scorpionibus. Apud Cedrenum
legitur ἐν σκορπίῳ. Martyrologium Usuardi m. Jul.:
Eculeum. nervos, fustes, flammas scorpionesque
perpessi. Et m. Nov. d. 8: Primo in carcerem
missi, deinde scorpionibus gravissime sunt cæsi.
Gravius scorpionibus cædi quam flagellis. Suger.
abbas S. Dionysii libro de Vita Ludovici Grassi:
Sed quos pater flagellis, patre nequior scorpionibus
cædebat. Martyrologium Rhabani: Jussi sunt in
eculeo levari, et allrahi nervis, et fustibus ac scorpionibus cædi. Innocent. 3 de contempta mundi
col. 1397–1398page 43 of 46
PG 122:1397Σκουτάριον 1. 13: Ἐν ᾖ τὸ σκουτάριον τοῦ μεγαλομάρτυρος Θεοδώρου ἀποκρέμαται. Σάκος τὸ σκουτάριον ἀπὸ τῶν πρώτως εὑρόντων αὐτὸ Σακῶν. Πινακίδιον ἢ σκουτάριον. Εβάσταζε σκουτάριν μικρόν. σκου τάρη. Σκουτάριος σκουτάριος. σιανός. σκουταράτους. Τὰς δὲ τῶν ὁπλιτῶν ἤγουν σκουτάτων. 6: Καὶ πρῶτον μὲν τοὺς σκουτεράτους. σκουτεύειν, Καὶ ὑπ᾽ αὐτων ὡσανεί σκουτεύεσθαι. $ 64. Σουβλα, σουβλίον Οβελός καὶ οβελίσκος ἡ σούβλα. 7, 14 Κατὰ τοῦ κρυφίου πόρου σούβλας εἰσώθει, 10, 7 Ήσαν δ' ο 'καὶ ὁβελίσκοις σούβλαις τούτους δ έπειρον. Ὁ δὲ πυρω θείσαις σούβλαις κατακεντῆσαι αὐτὸν ἐκέλευσε. 13: Καὶ σούβλαις σιδηραῖς πυρωθείσαις τὰς ἀκοὰς διελαύνεται. σουβλίον. 20, § 80: Πλὴν σουολίου σιδηροῦ καὶ που τηρίου. κ: Τὸ δὲ ὑπήσασθαι παντελῶς φησι (Αίλιος Διονύσιος) βάρβαρον. Συμ φθέγγεται δὲ τῷ Διονυσίῳ καὶ ἡ συνήθεια, παρ' η τὸ σουβλίῳ τρυπᾶν ἐπᾶν λέγεται. α Πεμπώβολον λέξις Αιολικὴ, καὶ δηλοῖ ἐργαλεῖόν τι μαγειρικὸν πενταδάκτυλον, καὶ ὡς ἂν τις ἰδιω τευόμενος εἴπῃ, πεντάσουβλον. σουβλή Σουγλάριον, έργα. λειοθήκη. Ἴσως σουβλάριον. Σουλτάνος 3: Εἰ μή τις τῶν τῶ Σουλτάν κατὰ γένος προσηκόντων, Σπαθάριος ἐδέξατο γράμματα καὶ τοῦ μεγαλοπρεπεστάτου σπαθαρίου καὶ τοῦ ἐνδοξοτάτου ἀπὸ μαγίστρων Ὁ σπαθάριος μαγίστρου. Σπάθη σπαθίον. 4: Μετὰ τῶν σπαθίων αὐτῶν, 10: Σπαθία ήκονημένα και σεσαμιωμένα. Σπαθίον γυμνώσας. σπαθίζειν. 18: Τὸν ἅγιον Θεόδουλου σπαθίζεσθαι καὶ οὕτω τὰς κεφαλὰς αὐτῶν ἐκτμηθῆναι. Σπάθη Πρὸς τὸν αὐτοκράτορα Ἰωάννην τὸν Κομνηνόν: "Ηδη κειμένην θεωρῶ πρὸς τοῖς ὑμῶν τραχήλοις τὴν σπά θην τὴν βασιλικὴν δεινῶς ἡκονισμένην. Σπόρτα Σπυρίς σπουτουλα τὰ ἐν σπυρίδι διδόμενα ξένια, Λαμβάνων Δανιήλος ἐπίσκοπος σπόρτουλα. 82. Στιχηρά. "Ητις σοφωτάτη οὖσα καὶ κανόνας καὶ στιχηρὰ ἐποίησε καὶ ἐμελῴδησεν. Στρατηγός. Στρατηλάτης. Στρατηλάτης Βιταλιανοῦ στρατηλάτου πολλὰ τὰ έτη. Στρατηλάτης ἡγε μών, ἄρχων στρατοῦ. 1. 2 688, Ρ. Μετὰ ταῦτα ὁ μέγας τῆς ἕω στρατηλάτης ἐπεχείρησεν. Ὁ μὲν στρατηλάτης Σεβαστιανὸς τοῖς κατὰ τόπον πραιποσίτοις καὶ στρατιωτικαῖς ἐξουσίαις. Στρατοπεδάρχης. Ηαυτίλης όνομα. ζομένης γαμετῆς στρατοπεδάρχου τινός. ὁ μέγας. Αἱρεῖ δὲ καὶ τὸν Συναδηνὸν καὶ μέγαν στρατοπεδάρχην. στρατοπεδαρχία πρὸς τὸν αὐτοκράτορα Ἰωάννην τὸν Κομνηνόν· Καὶ πάλιν μάχαι καὶ στρατὸς καὶ στρατοπεδαρχίαι. Στράτωρ. ἀναβολεύς. 14 § 31: Καὶ στράτωρος ἑνὸς καὶ σπαθαρίου ἑνός. "Η μαγείρους ἢ στράτωρας. Μετὰ σπαθαρίων τινῶν καὶ στρατώρων καὶ ἑτέςων βασιλικῶν ἀνθρώπων. Σύγκελλος Συγ κόλλων γενομένων τῶν ἐκεῖσε πατριαρχών. 7: Πατριαρχικός σύγκελλος. Γεωργίου τοῦ εὐλαβεστά του μοναχοῦ καὶ συγγέλου γεγονότος Ταρασίου τοῦ ἁγιωτάτου ἐπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως σύνταξις. 3: Οὐδὲν δὲ ἧττον καὶ τῶν ἐκδοθέντων παρ' ἐμοῦ μαρτύρων, συγκέλλων αὐτοῦ ὄντων καὶ παραφερομένων. χιν, πρωτοσύγκελλος Συκαί Προσώρμησεν ἐν Συκαῖς. Οὗτος ἑτέραν ἐκκλησίαν ἁνί στησιν ἐν παραθαλασσίῳ τῷ ἐπιλεγομένῳ Συχαῖς, Εἰ ρήνην τὸν οἶκον ἐπονομάσας. Σύντεκνοι. Σχολάριοι Οἱ περὶ τῆς τοῦ παλατίου φυλακής λόχοι, ούσπερ σχολὰς ονομάζουσι. 'Ανεκδ. "Ετεροι στρατιῶν ται οὐχ ἥσσους ἢ πεντακόσιοι καὶ τρισχίλιοι τὰ ἐξ ἀρχῆς ἐπὶ φυλακῇ τοῦ παλατίου κατέστησαν, οὔσπερ
1. 1. c. 27: Torquentur tugribus, et scorpionibus
flagellantur.
Σκουτάριον scutum, Constantinus de Themat.
1. 13: Ἐν ᾖ τὸ σκουτάριον τοῦ μεγαλομάρτυρος
Θεοδώρου ἀποκρέμαται. Oppiani scholiastes: Σάκος
τὸ σκουτάριον ἀπὸ τῶν πρώτως εὑρόντων αὐτὸ
Σακῶν. Theodorus Hermopolites l. vi, tit. 11:
Πινακίδιον ἢ σκουτάριον. Theophanes: Εβάσταζε
σκουτάριν μικρόν. Corona pretiosa: Scudo σκου
τάρη. Σκουτάριος autem est scutarius. Utitur
M. Antonius 1 de Vita sua. Sed viri doctissimi
malunt σκουτάριος. Vide tamen Suidam in Ipασιανός. B. Hieronymus in fine Chronici: Hic tribunus scutariorum e Pannonia, etc. Simeo Metaphrastes in Hilarione: Scutarius quidam cum in
basilica B. Petri torqueretur. Julius Firmicus
Mathes. 3, c. 14: Faciet scutarios vel imperatorum
protectores, vel qui proprio excnbitu salutem principibus servent. V. notas ad Cantacuzenum p. 995.
Dixerunt et σκουταράτους. Leo Tact. c. 9, § 74:
Τὰς δὲ τῶν ὁπλιτῶν ἤγουν σκουτάτων. Const. Tact.
p. 6: Καὶ πρῶτον μὲν τοὺς σκουτεράτους. Hinc
σκουτεύειν, sculo defendere. Leo d c. 9, § 49:
Καὶ ὑπ᾽ αὐτων ὡσανεί σκουτεύεσθαι. Adde $ 64.
De scutariis vide Ammianum Marcellinum et Glosearium Nomicum.
Σουβλα, σουβλίον subula, veru. Suidas; Οβελός
καὶ οβελίσκος ἡ σούβλα. Nicephor. Callist, 7, 14:
Κατὰ τοῦ κρυφίου πόρου σούβλας εἰσώθει, et 10, 7:
Ήσαν δ' ο 'καὶ ὁβελίσκοις σούβλαις τούτους δ
έπειρον. Menologium Martii d. 22: Ὁ δὲ πυρωθείσαις σούβλαις κατακεντῆσαι αὐτὸν ἐκέλευσε. Et
Junii d. 13: Καὶ σούβλαις σιδηραῖς πυρωθείσαις
τὰς ἀκοὰς διελαύνεται. Idem est σουβλίον. Leo
Tact. c. 20, § 80: Πλὴν σουολίου σιδηροῦ καὶ που
τηρίου. Eustathius ad Od. κ: Τὸ δὲ ὑπήσασθαι
παντελῶς φησι (Αίλιος Διονύσιος) βάρβαρον. Συμφθέγγεται δὲ τῷ Διονυσίῳ καὶ ἡ συνήθεια, παρ' η
τὸ σουβλίῳ τρυπᾶν ἐπᾶν λέγεται. Et ad Il. α:
Πεμπώβολον λέξις Αιολικὴ, καὶ δηλοῖ ἐργαλεῖόν τι
μαγειρικὸν πενταδάκτυλον, καὶ ὡς ἂν τις ἰδιωτευόμενος εἴπῃ, πεντάσουβλον. Corona pretiosa:
σουβλή veru. Gloss Nomicæ: Σουγλάριον, έργα.
λειοθήκη. Ἴσως σουβλάριον.
Σουλτάνος sultanus. Nicephorus Gregoras Histor. 3: Εἰ μή τις τῶν τῶ Σουλτάν κατὰ γένος
προσηκόντων, etc.
Σπαθάριος spatharius, satelles qui spatham seu
ensem gestaret. Theodoretus epistola 110: 'Q;
ἐδέξατο γράμματα καὶ τοῦ μεγαλοπρεπεστάτου
σπαθαρίου καὶ τοῦ ἐνδοξοτάτου ἀπὸ μαγίστρων
Theophanes: Ὁ σπαθάριος μαγίστρου. Procopius
Gazæus in Genes. c. 39: Archimagiqus scilicet
satelles et quasi spatharius, Idatius episcopus in
Chronico: Et cum ipso per spatharium ejus atiqui
singulariter intromissi jugulantur honorati. Rufinus
Aquil. de Vitis PP 1. 2, n. 59: Quemadmodum
imperatoris spatharius semper illi assistit armatus.
Breviculus Historia Eutychianistarum: Cum partes
suas Eutyches videret urgeri, per Chrysaphium spatharium Theodosii præsidium principis expetivit.
Σπάθη spatha. Frequentius usurpant σπαθίον.
Constantin. Tact. p. 4: Μετὰ τῶν σπαθίων αὐτῶν,
et p. 10: Σπαθία ήκονημένα και σεσαμιωμένα.
Theophanes: Σπαθίον γυμνώσας. Hinc σπαθίζειν.
Menologium Junii d. 18: Τὸν ἅγιον Θεόδουλου
σπαθίζεσθαι καὶ οὕτω τὰς κεφαλὰς αὐτῶν ἐκτμηθῆναι. Σπάθη autem vox pure Græca est. jul.
Pollux 10, 31. Theodorus Prodromus encomio Πρὸς
τὸν αὐτοκράτορα Ἰωάννην τὸν Κομνηνόν: "Ηδη
κειμένην θεωρῶ πρὸς τοῖς ὑμῶν τραχήλοις τὴν σπάθην τὴν βασιλικὴν δεινῶς ἡκονισμένην.
Σπόρτα sporta. Glossæ Græc. Lat.: Σπυρίς
sporta, fiscella, Áscina. Hinc σπουτουλα seu τὰ ἐν
σπυρίδι διδόμενα ξένια, ut est in Glossario Nomico,
sportula. Concil. Chalcedon. act. 10: Λαμβάνων
Δανιήλος ἐπίσκοπος σπόρτουλα. Vide Novell. 82.
Στιχηρά. Cantica certa in Ecclesia. Vide Meursium Codinus in Excerptis: "Ητις σοφωτάτη οὖσα
καὶ κανόνας καὶ στιχηρὰ ἐποίησε καὶ ἐμελῴδησεν.
Στρατηγός. Anastasius in Histor. Eccles.: Anato lium Orientis stratigon. Vide Bonaventuram Vulcanium ad Constantini lib. i de Thematibus 1.
Στρατηλάτης. Glossa Cyrilli: Στρατηλάτης
magister militum. Sic etiam vertit Julianus Antecessor Novella 125 c. 1. Concilium Cpolitanum
sub Menna: Βιταλιανοῦ στρατηλάτου πολλὰ τὰ
έτη. Interpres: Vitaliani stratilatis multi anni.
Glossarium manu exaratum: Στρατηλάτης ἡγε
μών, ἄρχων στρατοῦ. Adde Zosimum 1. 2 p. 688,
Eusebium Hist. Eccles. 7, 32, Theoporum Lector.
1. 1. Damascius in Excerptis Photianis Ρ. 572:
Μετὰ ταῦτα ὁ μέγας τῆς ἕω στρατηλάτης ἐπεχείρη
σεν. S. Athanasius in epistola ad solit. vit. agentes: Ὁ μὲν στρατηλάτης Σεβαστιανὸς τοῖς κατὰ
τόπον πραιποσίτοις καὶ στρατιωτικαῖς ἐξουσίαις.
Dorotheus doctr. 23.
Στρατοπεδάρχης. Georgius Logothet. in Chron.
Constant, Menologium m. Mart.: Ηαυτίλης όνομα.
ζομένης γαμετῆς στρατοπεδάρχου τινός. Erant autem plures, et inter eos ὁ μέγας. Pachymerius:
Αἱρεῖ δὲ καὶ τὸν Συναδηνὸν καὶ μέγαν στρατοπεδάρ
χην. Hinc στρατοπεδαρχία: Theodorus Prodromus
(exstat in R. bibliotheca) in Panegyrico πρὸς τὸν
αὐτοκράτορα Ἰωάννην τὸν Κομνηνόν· Καὶ πάλιν
μάχαι καὶ στρατὸς καὶ στρατοπεδαρχίαι. V. Meursium, et not. posteriores ad p. 656.
Στράτωρ. Onomasticon: Sirator ἀναβολεύς. Leo
Tactic. c. 14 § 31: Καὶ στράτωρος ἑνὸς καὶ σπαθα
ρίου ἑνός. Georgius Pachymerius: "Η μαγείρους ἢ
στράτωρας. Theophanes: Μετὰ σπαθαρίων τινῶν
καὶ στρατώρων καὶ ἑτέςων βασιλικῶν ἀνθρώπων.
Papias: Statores: compositores sellæ regiz. B. Augustinus sermone 2 in novis: Ternos stralores
curribus imposuerat. Guntherus Ligurini l. 2:
Strator erat de plebe quidem,neque nomine multum
Vulgato, modica in custris mercede merebat.
Vide Voss. de vit. serm. 1, 7 p. 33, et CPj. l. x11
Cod. tit. 24 et ann. ad P. Warn. 2 c. 9.
Et
Σύγκελλος Cedrenus p. 775. Syncellus patriarchæ successor designatus. Synodus Nicæna 2: Συγ
κόλλων γενομένων τῶν ἐκεῖσε πατριαρχών. Εt
act. 7: Πατριαρχικός σύγκελλος. Historia Georgii
monachi sie inscribitur: Γεωργίου τοῦ εὐλαβεστάτου μοναχοῦ καὶ συγγέλου γεγονότος Ταρασίου τοῦ
ἁγιωτάτου ἐπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως σύνταξις.
Ita dictus quod cum patriarcha degeret et quasi in
eadem cella commoraretur. Concilium Calcedonense act. 3: Οὐδὲν δὲ ἧττον καὶ τῶν ἐκδοθέντων
παρ' ἐμοῦ μαρτύρων, συγκέλλων αὐτοῦ ὄντων καὶ
παραφερομένων. Νihilo minus et per nominatos a me
testes, syncellos ejus constitutos, qui hactenus cum
ipso degere et manere videntur. V.ibid. p. 239 e ed.
Rom. Guilielmus Tyrius de Bello sacro 1. χιν, c.12:
Et quoniam iterum eumdem patriarcham oportebat
habere præter supradictos metropolitanos familiares
suffraganeos, quos Græci cancellos vocant. Emendant
in ora syncellos. Nescio an rectius legerentur concellos vel concellanos vel concellaneos. Erant autem
plures, quorum primus πρωτοσύγκελλος dicebatur.
Vide supra in ea dictione.
Συκαί Sucæ, Sycæ, Cedrenus: Προσώρμησεν ἐν
Συκαῖς. Anastasius Biblioth. in Hist. Eccles.: Et
applicuit ex adverso civilalis in Sycis Nicephorus
in Chronographia: Οὗτος ἑτέραν ἐκκλησίαν ἁνίστησιν ἐν παραθαλασσίῳ τῷ ἐπιλεγομένῳ Συχαῖς, Εἰ
ρήνην τὸν οἶκον ἐπονομάσας.
Σύντεκνοι. V. Glossarium Meursii.
Σχολάριοι scholarii, scholares, cohortes militum
qui ad custodiam palatii deputati erant. Procopius
: Οἱ περὶ τῆς τοῦ παλατίου φυλακής λόχοι, ούσπερ
σχολὰς ονομάζουσι. Εt in 'Ανεκδ. "Ετεροι στρατιῶν
ται οὐχ ἥσσους ἢ πεντακόσιοι καὶ τρισχίλιοι τὰ ἐξ
ἀρχῆς ἐπὶ φυλακῇ τοῦ παλατίου κατέστησαν, οὔσπερ
col. 1399–1400page 44 of 46
PG 122:1399σχολαρίους καλοῦσι.: Καὶ ἐκαύθη τὸ μετὰ τοῦ πορτίκου τῶν σχολαρίων καὶ προτηκτόρων καὶ κανδιδάτων. εἰσελθόντων οὖν τῶν βασιλέων καὶ τοῦ λαοῦ τῶν ταγμά των, σχολαρίων, ἐξκουβιτόρων τε καὶ τῶν λοιπῶν στρατευμάτων τῶν στρατευομένων ἐν τῆ βασιλίδι πόλει. Καὶ τὰς σχολὰς ἀπάσας. Αἱ σχολαί καὶ οἱ προτήκτορες καὶ οἱ ἀριθμοί. χιν Σχολαστικός 241: Εἰ δέ τινα δίκην γυμνάζει δ σχολαστικὸς ὁ δεῖνα ἔχει δικαστήρια δημοσία καὶ νόμους. οδηγού "Ότι τις σχολαστικὸς πολλὰ κατηράσατο. Ευσέοιός τις σχολαστικός τῆς βασι λείσης Κωνσταντινουπόλεως. τῆς βασιλίσσης βασιλικῆς, βασιλευούσης Κωνσταντινουπόλεως, Σωλέα Παρεκβολαῖς: Καὶ τὴν πολυτίμητον σωλέαν καὶ τὸν πολυποίκιλον πάτον. Τάβλα Προ φήτης τα ύλαις καὶ κύβοις παίζει. ταβλίζειν ρ δὴ πρώτως τὸ ταυλίζειν ἤτοι κυβεύειν ἐξεύρηται. Ωρίσατο τὴν ταῦλαν. Ἐν τῷ Πυθαγ. λαξευτ Ἔχει κοινωνίαν προς γυναῖκα καὶ παῖδας ἀγενείους, πρὸς εὐνούχους καὶ παίγνια καὶ ζατρίκια καὶ ταυλία. Και ζατρίκην καὶ ταύλην. σάβλαν, ταύλην ταυλίον. Τάβλια, ρούσια. Ρούσσιον Τακτικά Μετὰ τῶν διδασκάλων τῶν τὰ τακτικὰ διδασκόντων αὐτούς. "Ωσπερ γὰρ παρὰ τῶν πεπαιδευμένων τὰ τακτικὰ πρὸς τὴν ὁπλιτικὴν ἐμπειρίαν ἀνάγονται, δι᾽ ὧν βλέπουσιν οι πρὸς σὴν εὔρυθμόν τε καὶ ἔνοπλον κίνησιν παιδευόμενοι. Οἱ τὰ τακτικὰ ἐκπαιδεύοντες. Ταξατίων Καὶ ἐν τοῦ οἰκείου στρατοῦ ταξατιῶνα ἐν αὐτῇ κατέστησαν. ταξάτοι, Χίλιο ταξάτοι σὺν αὐτῷ τούρμαχοι ἐκεῖ εἰσῆλθον. Ταξίδιον, ταξιδεύειν 33: Ὁ ἐν ταξειδίῳ διάγων, ἐπ ταξείδιον 20: Ἐὰν ἀπολυθῇ στρατιώτης εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ εἰς ἡμέρας εὐκαίριας, ὅτε οὐκ ἔστι ταξείδιον. Ταξιδεῦσαι 13: "Αν τε παραχειμάσαι μέλλη που τὸ φοσσάτον, ἂν τε ταξιδεύσαι. Ονειροκ. 15΄; Ἐὰν ἔχει ὁδὸν ταξειδίου, ληστευθήσεται. Τίτλος Τίτλος, κεφάλαιον, αἰτία, ἐπιγραφή. τιτλοῦν. ; Τιτλωθῆναι τὸ προάστειον τοῖς βασιλικοῖς. Τοποτηρητής Καὶ οἱ μὲν τοποτηρητα τοῦ πάπα Λέοντος. Τοποτηρητῇ τῆς Ἐκκλησίας Ρώμης, τοποτηρησία Τοποτη ρητοῦ τοῦ κόμητος τοῦ βασιλικοῦ ἐξκουβίτου. Τοποτηρητοῦ τοῦ θρόνου τῆς Αλεξανδρέων μεγαλοπόλεως. Τοῦλδον Τοῦλδος τὰ σαγμάρια τὰ τὴν ἀποσκευὴν πολεμίων βαστάζοντα.: Τοῦλδος ἡ ἀποσκευὴ καὶ χρεία πᾶσα τῶν στρατιωτῶν, τουτέστε παῖδές τε καὶ ὑποζύγια, καὶ εἴ τι ἄλλο πρὸς ὑπηρεσίαν τοῦ φωσσάτου ἐπισύρεται. Τὸ δὲ τοῦλον ὅλον οἱ ὑπουργοί τοῦ στρατοῦ καὶ τὰ σαγμάρια καὶ ἡ ἀποσκευὴ πᾶσα ὀφείλουσι περιπατεῖν εἰς τὴν μέσην τῶν παραταγών. Τὴν φάλαγγα τῶν Περσῶν διέσπασε και τὸ τοῦλδον παρέλαβεν,: Πολλῆς δὲ ἀλώ σεως ἐν αὐτοῖς γενομένης παραλαμβάνουσι καὶ τὸ τοῦλδον. 6. Περὶ βίου Μ. 1. 1: Γηραιοὺς δὲ καὶ γύναια καὶ παῖδας ἐν μέσοις τάξας, ἵνα διὰ τῶν παρ' ἑκάτερα φρουρὰν ἔχωσιν, ἐὰν τε κατόπιν ἐχθρῶν ὅμιλος ἐπίῃ. Καὶ τὴν λείαν ἐς μέσον ἀπολαμβανούσης. Τουρμάχης Τουρμάχην τοῦ τάγματος τῶν φοιδεράτων. Παρὰ τοῦ τουρμάρχου προφω
σχολαρίους καλοῦσι. Chronic. Alexandr.: Καὶ ἐκαύθη
τὸ μετὰ τοῦ πορτίκου τῶν σχολαρίων καὶ προτηκτόρων καὶ κανδιδάτων. Septima synodus Cp.: Εισελθόντων οὖν τῶν βασιλέων καὶ τοῦ λαοῦ τῶν ταγμά
των, σχολαρίων, ἐξκουβιτόρων τε καὶ τῶν λοιπῶν
στρατευμάτων τῶν στρατευομένων ἐν τῆ βασιλίδι
πόλει. Anastasius interpretatur scholarios. Sic
apud Marcellin. Comit. in Chronico; Rusticue
comes scholariorum. Alias scholares, ut concilii
Chalcedon. act. 3. Sulpitius Severus de Vita S.Martini c. 1 Ipse armatam militiam in adolescentia
secutus inter scholares alas sub rege Constantio,
deinde sub Juliano Cæsare militavit. Sic etiam in
Codice Theod. et Justin.et aliis auctoribus passim
legere est. Scholares autem a scholis militaribus
dicti, quæ plures erant. Malchus de legat. p. 76;
Καὶ τὰς σχολὰς ἀπάσας. Theophanes in Justiniano:
Αἱ σχολαί καὶ οἱ προτήκτορες καὶ οἱ ἀριθμοί. V.
Meursium in Gloss. et Vales. in Marcellini, 1. χιν
p. 32.
Σχολαστικός scholosticus, causarum patronus.
S. Basilius epist. 241: Εἰ δέ τινα δίκην γυμνάζει δ
σχολαστικὸς ὁ δεῖνα ἔχει δικαστήρια δημοσία καὶ
νόμους. Anastasius Sinaita οδηγού quæstione 3:
"Ότι τις σχολαστικὸς πολλὰ κατηράσατο. Joannes
Hierosolymitanus in Matthæum homil. 24: Ut cum
apostoli aecusantur, dum respondent, in singulis
quibuscunque prætoriis Christi veritas prædicetur et
Judæorum perfidia demonstretur et gentibus vel ad
salutem credentibus pietatis mysterium reveletur.
Audientes autem apostoli, quia coram regibus et
judicibus stare jubebantur, ne forte dicant ad Christum: Tu ipsc scis quia in illorum judiciis scholastici præsunt. Usuardus in Martyrologio Febr. d.
6: In cujus confessione quidam Theophylus scholasticus conversus. In gestis Dorotheæ in quibus
ejusdem passio continetur, advocatus dicitur
Theophanes: Ευσέοιός τις σχολαστικός τῆς βασι
λείσης Κωνσταντινουπόλεως. Sic ms. apud Cedrenum τῆς βασιλίσσης legitur. Franciscus Pithoeus in
Glossario Juliani Antecessoris. V. Basilica legebat
βασιλικῆς, basilicm. Anastasius Biblioth. in Hist.
Ecclesiastica sic vertit: Eusebius quidam scholasticus imperatricus Cpoleos. Advocatus igitur urbis
regim seu βασιλευούσης Κωνσταντινουπόλεως, ut in
concilio Chalcedonensi et alibi. V. Glossarium nostrum ad Julianum.
Σωλέα solea. Codinus in Παρεκβολαῖς: Καὶ τὴν
πολυτίμητον σωλέαν καὶ τὸν πολυποίκιλον πάτον.
V. notas ad Cantacuz. p. 994 et Allatium de recentior, Græcorum templis p. 171 et seqq.
Τάβλα tabula. Nicephor Callist. 4, 25: Προφήτης τα ύλαις καὶ κύβοις παίζει. Concil. Eliberin.
can. 79: Si quis fidelis alea, id est tabula, luserit,
Hinc ταβλίζειν tabula ludere. Tablissare apud Diomedem in Grammatica, Isaacus Porphyrogenitus in
charact. Palamedia: ρ δὴ πρώτως τὸ ταυλίζειν
ἤτοι κυβεύειν ἐξεύρηται. Εt mox: Ωρίσατο τὴν
ταῦλαν. Astrampsychus Ἐν τῷ Πυθαγ. λαξευτ·:
Ἔχει κοινωνίαν προς γυναῖκα καὶ παῖδας ἀγενείους,
πρὸς εὐνούχους καὶ παίγνια καὶ ζατρίκια καὶ ταυλία.
Item: Και ζατρίκην καὶ ταύλην. Scribebant igitur
σάβλαν, ταύλην et ταυλίον.
Τάβλια, ρούσια. Prætextas coccino, habentes
tabulas seu obiculos russos, clavos purpureos
habentes. Ρούσσιον est russumn.
Τακτικά libri de re militari. B. Chrysostomus
homilia 3 in Epistolam Pauli ad Thessalon.:Μετὰ τῶν
διδασκάλων τῶν τὰ τακτικὰ διδασκόντων αὐτούς.
B. Gregorius Nyssenus Catechetic. orat. 35: "Ωσπερ
γὰρ παρὰ τῶν πεπαιδευμένων τὰ τακτικὰ πρὸς τὴν
ὁπλιτικὴν ἐμπειρίαν ἀνάγονται, δι᾽ ὧν βλέπουσιν οι
πρὸς σὴν εὔρυθμόν τε καὶ ἔνοπλον κίνησιν παιδευό
μενοι. Theophanes Cerameus homil. 41: Οἱ τὰ
τακτικὰ ἐκπαιδεύοντες.
Ταξατίων taxatio, præsidium. Theophanes in
Constantino: Καὶ ἐν τοῦ οἰκείου στρατοῦ ταξα1400
τίωνα ἐν αὐτῇ κατέστησαν. Anastasius Bibliothec
in Histor. Eccles.: Quod formidantes prælium et
taxationem tumultuarent, Εt taxali, ταξάτοι, milites præsidiarii. Idem Anastasius: Mtsil taxatos ex
themate obsicio. Theophanes in Theodosio: Χίλιο:
ταξάτοι σὺν αὐτῷ τούρμαχοι ἐκεῖ εἰσῆλθον.
Ταξίδιον, ταξιδεύειν. Meursius interpretatur
præsidium. Aliter notæ posteriores ad p. 658. Basilica l. x tit. 33: Ὁ ἐν ταξειδίῳ διάγων, qui ἐπ
expositione occupatus est. L. ult. C. de restit. mil.
sic accipiendum videtur ταξείδιον apud Constantinum Tact. p. 20: Ἐὰν ἀπολυθῇ στρατιώτης εἰς
τὸν οἶκον αὐτοῦ εἰς ἡμέρας εὐκαίριας, ὅτε οὐκ ἔστι
ταξείδιον. Εt Ταξιδεῦσαι p. 13: "Αν τε παραχει
μάσαι μέλλη που τὸ φοσσάτον, ἂν τε ταξιδεύσαι.
Achmes Ονειροκ. c. 15΄; Ἐὰν ἔχει ὁδὸν ταξειδίου,
ληστευθήσεται.
Τίτλος titulus. Gloss Juris: Τίτλος, κεφάλαιον,
αἰτία, ἐπιγραφή. Hinc τιτλοῦν. Georg. Alexandr. in
Vita Chrysostomi; Τιτλωθῆναι τὸ προάστειον τοῖς
βασιλικοῖς.
Τοποτηρητής legatus, vicarius, locum agens,
loci servator. Theophanes: Καὶ οἱ μὲν τοποτηρητα
τοῦ πάπα Λέοντος. Interpres cann. Ecclesia Africana: Τοποτηρητῇ τῆς Ἐκκλησίας Ρώμης, legato
Ecclesia Romana. Εt τοποτηρησία legatio ibid.
p. 161. Sexta synodus Cpolitana act. 1; Τοποτη
ρητοῦ τοῦ κόμητος τοῦ βασιλικοῦ ἐξκουβίτου. Vet.
Interpr.: Et locum agente imperialis comitis excubiti. Et ibidem: Τοποτηρητοῦ τοῦ θρόνου τῆς
Αλεξανδρέων μεγαλοπόλεως. Vet. Interpr.: Loci
servatore sedis magnæ Alexandrinæ civitatis. Sic
etiam Anastasius Bibliothec. vertit Nic. syn. 2,
act. 3. Idem in Histor. Eccles.: Tunc Dioscorus
dixit: Et nos omnes hoc assentiamur. Et loci sETdatores quidem Leonis papa: Romoni Dioscori videntes impetum. Concil. Suession. 2, act. 1: Venit
Sigloardus servans locum archidiaconi Rhemensis
Ecclesiæ. Adde Julianum Antecess. Nov. 124 et
Novel. 125, 1. V. Constantin. de administr. imper.
p. 182. Joannem Moschum Limon. c, 19, 186, in
fine, Joannem Zonaram ad concil. p. 384 et 410.
Balsamon p. 591 d. et 630 d.
Τοῦλδον impedimenta et sarcinæ exercitus.
Gloss Nomica: Τοῦλδος τὰ σαγμάρια τὰ τὴν
ἀποσκευὴν πολεμίων βαστάζοντα. Item: Τοῦλδος ἡ
ἀποσκευὴ καὶ χρεία πᾶσα τῶν στρατιωτῶν, τουτέστε
παῖδές τε καὶ ὑποζύγια, καὶ εἴ τι ἄλλο πρὸς ὑπηρε
σίαν τοῦ φωσσάτου ἐπισύρεται. Quod dicitur de
jumentis apparatum omnem et supellectilem sen
sarcinas militum vehentibus, desumptum videtur
ex Leonis Tact. c. 10, § 7. Secunda glossa sumpta
est ex ejusdem Leonis c. 4, § 29. Vegetius 3, c. 6:
Impedimenta, sagmarii, calones vehiculaque in medio collocentur. Constantinus Tact. p. 32: Τὸ δὲ
τοῦλον ὅλον οἱ ὑπουργοί τοῦ στρατοῦ καὶ τὰ
σαγμάρια καὶ ἡ ἀποσκευὴ πᾶσα ὀφείλουσι περιπατεῖν εἰς τὴν μέσην τῶν παραταγών. Theophanes in
Mauricio: Τὴν φάλαγγα τῶν Περσῶν διέσπασε και
τὸ τοῦλδον παρέλαβεν, et ibidem: Πολλῆς δὲ ἀλώ
σεως ἐν αὐτοῖς γενομένης παραλαμβάνουσι καὶ τὸ
τοῦλδον. Exstat ea vox apud Hermenopulum_2, 6,
§ ult., si sequamur emendationem Cujacii Observat. 9, C.
1, potius quam scripturam duorum veterum codicum quos cum editis contuli. Impedimenta autem in medio collocabantur. Vegetius d.
c. 6. Pbilo Jud. Περὶ βίου Μ. 1. 1: Γηραιοὺς δὲ
καὶ γύναια καὶ παῖδας ἐν μέσοις τάξας, ἵνα διὰ τῶν
παρ' ἑκάτερα φρουρὰν ἔχωσιν, ἐὰν τε κατόπιν
ἐχθρῶν ὅμιλος ἐπίῃ. Procopius de bello Vandal. 4,
p. 102, et 1. 2, p. 123. Onosander Strategici c. 6,
ut præda. Agathias l. 1, p. 20: Καὶ τὴν λείαν ἐς
μέσον ἀπολαμβανούσης.
Τουρμάχης turmæ præfectus, turmarchus, Zonaras in Leone Armenio: Τουρμάχην τοῦ τάγμα
τος τῶν φοιδεράτων. In Novella quadam Constantini Porphyrogen.: Παρὰ τοῦ τουρμάρχου προφω
col. 1401–1402page 45 of 46
PG 122:1401νηθέντος. ᾿Απὸ τῆς τούρμας. Μήτε τούρ μαις μήτε δρούγγοις τετιμημένον. Τριβουνάλιον Ἐν τῷ τριβουναλίῳ λεγομένῳ δεκαεννέα ἀκκουβίτων.. τῷ λεγόμένῳ τρισουναλίῳ, πρὸς αὐτοῖς τοῖς τοῦ βα σιλέως ποσί, ταῖς μαχαίραις κατεκόψατο. Τριβοῦνος Τριβούνος Πρωτοστάτης τριβούνος. 14: Τοῦτε ἀκούσας ὁ τρι φοῦνος, λαβὼν τοὺς στρατιώτας οὓς εἶχεν, ἐξῆλθεν. Ουαλεντινιανός τριβοῦνος τότε ὢν τάγματος κορνουτῶν λεγομένου μέρους. 1: Καὶ ὁ λαμπρότατος τριβοῦνος νοτάριος και εφερενδάριος διδάσει. Ο περίβλεπτός σου τριβούνος. Τρισάγιον Τρούλλος, τροῦλος Ετρύγησαν τοὺς πινσοὺς τοὺς βαστάζοντας τὸν τροῦλον, καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἐβάσυαξαν· λοιπὸν συνιδὼν ὁ εὐσεβέστατος βασιλεὺς ἤγειρεν ἄλλους πινσοὺς, καὶ ἐδέξατο τὸν τροῦλον.: Ο τρούλο λος τῆς ἐκκλησίας Ἐδέσσης. 4, 41, σέκνετον. Τύπος Ὑπαντή. Ὑπατία, ὑπατεύειν. Ἔδωκεν ὁ βασι λεὺς ὑπατίαν, καὶ τοσαῦτα ἔδωκε χρήματα ὅσα οὐδεὶς βασιλέων ὑππτεύσας.: Εποίησε δὲ ὑπατίαν καὶ ἔρριψε χρήματα πολλά, Φαλσεύειν Φαμιλία Αιχμαλωτίζομεν τὰς φαμιλίας αὐτῶν. Φαυρικίσιοι. φά βρίξι. Ἀπὸ τῆς ἐκοῖ καλουμένης φαβρικος. Φελόνις, φελόνιον, ἱμάτιά τε καὶ φελώνια καὶ ἐγκόλπια. Β. Ιμάτιεν ἐνταῦθα λέγει, ὡς τινές φασι, το γλωσσόκομον, ἔνθα τὰ βιβλία ἔκειτο. φελόνην γλωσσόκομον φαινώλης φενόλης, ᾿Αρχιερατικόν Φλαμούλιον, φλάμουλον, Καὶ ἐπεράσασα τα τε φλάμουλα. 12. § 54: Ἐν δὲ τῷ καιρῷ τῆς μάχης φλάμουλα κοντάρια μὴ ἐχέτωσαν. 19. § 40: Είναι δὲ σημεῖον ἱστάμενον ἐν τῷ σῷ δρόμονι, εἴτε βάνδον εἴτε φλάμουλον. Φλάμουλον ή σημαία.: Φλαμβουλάριοι (τα φλαμπουλάριοι φλαμπουλάροι) ὧν ἐπὶ τῆς ἄκρας του δόρατος φοίνικα βάκη ἐξήρτηνται. φλάμπουρον βασιλικὸν φλάμπουρον τες, Φοιδερᾶτοι 324: Καὶ φοιδερᾶτοι ἐπικληθέντες (οὕτως γὰρ αὐτοὺς τότε Λατίνων φωνῇ ἐκάλεσαν Ρωμαίοι, ἐκεῖνο οἶμαι παραδηλοῦντες, ὅτι δὴ οὐχ ἡσσημένοι αὐτῶν τῷ πολέμῳ Γότθοι, ἀλλ᾽ ἐπὶ ξυνθήκαις τισὶν ἔνσπονδοι ἐγένοντο σφίσι. Φοίδερα Λατίνοι τὰς ἐν πολέμῳ καλοῦσι ξυνθήκας, ὥσπερ μοι ἔμπροσθεν δεδήλωται λόγοις, φοιδεράτους, Φύλλις Φύλλις ὀβολός. α· Ἐποίησαν ὀβολούς τοὺς λεγομένους φόλλεις. περὶ σταθμῶν Οβολοὺς ρχε' ἀργύριον πληροί. Η φόλλις ρκε ἀργύρια πληροῖ.: Οβολός ή φόλλις Τρία βαλάντια, ὃ καὶ φύλη δηναρίων δια κοσίων πεντήκοντα, γίνονται λίτραι τιβ', Φόλης και βαλάντιον ἔχει ἀργυρους δύο ήμισυ, δηνάρια διακόσια, πεντήκοντα λίτρας.
νηθέντος. V. eumdem Constantin de Themat. 1. 1.
them. 1, in fine. Historia Miscella 1. 23: Comprehendit illos debellatos et interfecit Andronicum
spatharium et Theophilum turmarchum ᾿Απὸ τῆς
τούρμας. Constantinus, th. 5, 1. 1 de Th.: Μήτε
τούρ μαις μήτε δρούγγοις τετιμημένον.
Τριβουνάλιον tribunalium. Anastasio Biblioth.
in Histor. Eccl. Nicephorus Cpolit. in Histor.
breviario: Ἐν τῷ τριβουναλίῳ λεγομένῳ δεκαεννέα
ἀκκουβίτων.. In tribunalio quod novemdecim accu
bituum dicitur. Philostorgius, Hist. Eccl. 1. 11: 'Ev
τῷ λεγόμένῳ τρισουναλίῳ, πρὸς αὐτοῖς τοῖς τοῦ βα
σιλέως ποσί, ταῖς μαχαίραις κατεκόψατο. Chronic.
Alexandr. p. 676.
Τριβοῦνος tribunus. Gloss Cyrilli: Τριβούνος
tribunus. Glossarium ms: Πρωτοστάτης τριβούνος.
B. Chrysostomus, ep. 14: Τοῦτε ἀκούσας ὁ τρι
φοῦνος, λαβὼν τοὺς στρατιώτας οὓς εἶχεν, ἐξῆλθεν.
Theophanes: Ουαλεντινιανός τριβοῦνος τότε ὢν
τάγματος κορνουτῶν λεγομένου μέρους. Concilium
Chalcedonense, act. 1: Καὶ ὁ λαμπρότατος τριβούνος νοτάριος και εφερενδάριος διδάσει. Lequitur
de tribuno et notario principis. Et S. Basilius epist.
208 ad Julianum imperatorem: Ο περίβλεπτός
σου τριβούνος. Adde Isidorum Pelusiot. l. 1, epist.
186 et 1. 2, epist. 291; Theodorum Lectorem in
hist. Eclog., Harmenop. 4 tit. ult. % 28, apud
quem legatarii pro legatis accipiuntur, ut et ap d
Sangallengem. I. 2 de gestis Caroli M. legatarii regis
Afrorum, et in epistola quadam legatis Francorum
ab Italiæ clericis directa. V. Henrici Valesii viri
eruditissimi annotationes in Amm. Marcellini l. 17,
p. 140.
Τρισάγιον trisagium. His quæ observavit Meursius in Glossario, adde Andream Cæsariensem in
Apocalyps. p. 5 inter Opera Chrysostomi ed. Commel, Menologium Græcum, Sept. 5, Nicephorum
Callisti 15 28 et 18, 51, Theophanem, Antiochum
homilia 130. Quem vide p. 1246 tomo I Biblioth.
Graec. Lat. ed. prioris.
Τρούλλος, τροῦλος trullus. Theophanes in Justi
niano: Ετρύγησαν τοὺς πινσοὺς τοὺς βαστάζοντας
τὸν τροῦλον, καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἐβάσυαξαν· λοιπὸν
συνιδὼν ὁ εὐσεβέστατος βασιλεὺς ἤγειρεν ἄλλους
πινσοὺς, καὶ ἐδέξατο τὸν τροῦλον. Item: Ο τρούλο
λος τῆς ἐκκλησίας Ἐδέσσης. V. Evagrii 4, 41, et
not. posteriores ad p. 386 a b, Allatium de recentiorum Græcorum templis p. 159 ed. Paris. V. in
σέκνετον.
Τύπος typus, forma, edictum, Martinus PP. epist.
ad Amandum episcopum Trajectensem: Imperialem typum sacrilego ausu, totius plenum perfidiæ,
a clementissimo principe nostro fieri persuasit. Anastasius Bibl. in Hist. Eccl. Basiliscus autem hunc
Alexandriam cum typis contra synodum misit. Et
mox Præterea Basiliscus typo generali Chalcedonense abjecit concilium. Idem: Promulgavit autem
formam imperator de episcopis et æconomis et orphanotrophis et xenodochis, ne hæreditates possiderent, nisi quam priusquam proveherentur habuisse
probarentur de quibus et testamentum emittere
potuissent. V. tom. III S. Basilii, p. 70 Notarum.
Ὑπαντή. Ditmarus 1. 5: Ibi tunc Tagmo venerandus 4 Non Febr., id est Savey Domini id øst
obviatione Justi Simeonis, etc. V. Meursium.
Ὑπατία, ὑπατεύειν. Consules initio magistratus
sui hypatiam sive nummos in populum spargebant.
Marcellinus comes in Chronico: Marcianus Augustus suis statuit decretis ut hi qui consules fieri cupiebant nihil æris in populum spargerent: Vel principes. Theophanes de Justiniano: Ἔδωκεν ὁ βασιλεὺς ὑπατίαν, καὶ τοσαῦτα ἔδωκε χρήματα ὅσα οὐδεὶς
βασιλέων ὑππτεύσας. Item: Εποίησε δὲ ὑπατίαν
καὶ ἔρριψε χρήματα πολλά, Anastasius Bibl. in
Hist. Eccles.: Jactans liberaliler hypatiam. Dixi
ad Theophilum § ult. de rer. divis.
Φαλσεύειν falsare, adulterare.
Φαμιλία familia. Achmes, c. 79 104 299. Theophanes in Mauricio: Αιχμαλωτίζομεν τὰς φαμιλίας
αὐτῶν.
Φαυρικίσιοι. Explicat ipse Cedrenus p. 168: Id
est, qui arma faciunt in publicis fabricis, φά
βρίξι. S. Athanasius in epistola ad solitarios:
Ἀπὸ τῆς ἐκοῖ καλουμένης φαβρικος.
Φελόνις, φελόνιον, phenolium, vestis sacerdotalis, vel casula seu planeta, ut tradunt viri eruditissimi, Ignatii patriarchæ CP missus ad Nicolaum
Pap· ἱμάτιά τε καὶ φελώνια καὶ ἐγκόλπια. Β.
Chrysostom. in Epist. 2 D. Pauli ad Timoth. c. 5:
Ιμάτιεν ἐνταῦθα λέγει, ὡς τινές φασι, το γλωσσόκομον, ἔνθα τὰ βιβλία ἔκειτο. Falluntur qui φελόνην
interpretantur γλωσσόκομον seu arculam in qua
libri recondebantur. Vide Suidam in φαινώλης et
φενόλης, Balsamenem ad concilia p. 622 &, Hugonom
Menardum in librum sacramentorum S. Gregorii
papa: 318, Meursium in Glossario Græcob, et
in primis ᾿Αρχιερατικόν D. Isaacii Haberti, qui ob
vitæ integritatem, singularem pietatem, et rerum
tam divinarum quam humanarum notitiam summam ad primi ordinis sacerdotium promoveri meruit, p 23 et 38.
Φλαμούλιον, φλάμουλον, flamulum, signum,
vexillum. Theophanes: Καὶ ἐπεράσασα τα τε
φλάμουλα. Leo Tact. c. 12. § 54: Ἐν δὲ τῷ καιρῷ
τῆς μάχης φλάμουλα κοντάρια μὴ ἐχέτωσαν. Εt c.
19. § 40: Είναι δὲ σημεῖον ἱστάμενον ἐν τῷ σῷ
δρόμονι, εἴτε βάνδον εἴτε φλάμουλον. Gloss Nomics: Φλάμουλον ή σημαία. Item: Φλαμβουλάριοι
(τα φλαμπουλάριοι aut φλαμπουλάροι) ὧν ἐπὶ τῆς
ἄκρας του δόρατος φοίνικα βάκη ἐξήρτηνται. Sic
φλάμπουρον apud auctorem Corona pretiosæ, et
βασιλικὸν φλάμπουρον apud Nicolaum Rigaltium
Glossarii mixobarbari p. 201. Modestus (in mss.
Tullius de re militari) de vocab. rei milit. quia
velis hoc est flamulis. Sic legitur in eisdem mss.
τες, μt viri docti reponendum putabant.
atque ita legendum Vegetii 1. 2 o. 1, non flammeolis, ut
Φοιδερᾶτοι fœderati. Procopius Belli Goth.
p. 324: Καὶ φοιδερᾶτοι ἐπικληθέντες (οὕτως γὰρ
αὐτοὺς τότε Λατίνων φωνῇ ἐκάλεσαν Ρωμαίοι,
ἐκεῖνο οἶμαι παραδηλοῦντες, ὅτι δὴ οὐχ ἡσσημένοι
αὐτῶν τῷ πολέμῳ Γότθοι, ἀλλ᾽ ἐπὶ ξυνθήκαις τισὶν
ἔνσπονδοι ἐγένοντο σφίσι. Φοίδερα Λατίνοι τὰς ἐν
πολέμῳ καλοῦσι ξυνθήκας, ὥσπερ μοι ἔμπροσθεν
δεδήλωται λόγοις, libro scilicet 1 de bello Vand. p.
106. Vide Glossarium Nomicum in φοιδεράτους, et
noias Jacobi Sirmondi ad Apollin. Sidonium p. 30,
⋅
Φύλλις follis. Basilius in Grammatica: Φύλλις.
ὀβολός. Eustathius ad Iliad. α· Ἐποίησαν ὀβολούς
τοὺς λεγομένους φόλλεις. Hero περὶ σταθμῶν
Οβολοὺς ρχε' ἀργύριον πληροί. Sio legitur in Regio
codice. Aliorum exemplaria habent: Η φόλλις ρκε
ἀργύρια πληροῖ. Quid si legamus: Οβολός ή φόλ
λις? Excerpta ex Epiphanio de mensuris et ponderibus: Τρία βαλάντια, ὃ καὶ φύλη δηναρίων διακοσίων πεντήκοντα, γίνονται λίτραι τιβ', et paulo
post: Φόλης και βαλάντιον ἔχει ἀργυρους δύο ήμισυ,
δηνάρια διακόσια, πεντήκοντα λίτρας. Sic legitur in
R. exemplari: expendant eruditi. Vetus inscriptio
Inferet pænæ nomine folles mille. Acta Cirtensia
Numatii Felicis: Nundinario et Victori dixit: Scitis acceptos esse folles a Lucilla? S. Augustinus
serm. 40 in Novis: Nam quidam, quod revera dicitur accidisse, homo non dives, sed tamen etiam de
tenui facultate pinguis adipe charitatis, cum solidum,
ut assolet, vendidissent centum folles, ex pretio
solidi pauperibus jussit eroguri. Folles autem alii
erant ærei, alii argentei: de utrorumque valoro
Sirmondus ad d. sermonem 40. Vide Procopii ar-
col. 1403–1404page 46 of 46
PG 122:1403Φόρος Καὶ κελεύω τοῦτό μου τὸ διάταγμα ἐν τῷ φόρῳ τοῦ Τραϊανού προτεθῆναι πρὸς τὸ δύνασθαι ἀναγινώσκεσθαι. Ὡς μέχρι νῦν αἱ τῶν βασιλέων εἰκόνες φόροι προσαγορεύονται. Φοσσᾶτον, φοσσατικῶς, Β. Ὁ παρὼν βίος οδός τίς ἐστι καὶ στρατιὰ, καὶ ὡς ἂν εἴποι τις τὸ λεγόμενον παρ' αὐτοῖς φοσσάτον οὐ ζητήσει οἰκοδομὰς λαμπράς. Τίς γὰρ, εἰπέ μοι, κἂν σφόδρα εὔπορος ᾖ, αἱρήσεται ἐπὶ τοῦ λεγομένου φοσ σάτου οἰκοδομεῖν οἰκίας λαμπράς; Οὐδὲ εἰς· κατά γελως γὰρ ἔσται καὶ τοῖς ἐχθροῖς οἰκοδομήσει καὶ αὐτοὺς ἐπισπάσεται. "Ωστε ἐὰν νήφωμεν, οὐδὲν στρα τιᾶς καὶ φοσσάτου ὁ παρών βίος διενήνοχε. 7: Ὅτι τὸ ἔνθος ᾿Αγαρηνῶν φυσσατικῶς ἐξέρχεται. Φουλκίζειν. Δι' ἀδάμαντος ἐφούλκισε καὶ ἀπεκεφάλισε ρ. τοὺς μὲν ἐφούρκισε, τοὺς δὲ ἀπεκεφάλισε. φουρκίζειν φουλκίζειν Οἱ δὲ δύο ἔπεσον ἐκ τῆς φούρκας πάλιν ἐκρεμάσθησαν, καὶ πάλιν ἔπεσον. Φούρκα, Φούρνος π δρα τὴν ἐπὶ ἄρτου χρῆσιν παλαιὰν τοῦ τράκτου. Ἐν δὲ τῷ τοιούτῳ τόπῳ καὶ φοῦρνον ἐκεῖνος φησι κοινότερον, οὗ παρώνυμον ἱστορεῖ φουρνίκιον ἄρτον καθὰ τοῦ κλιβάνου τὸν κλιβανίκιον. 184: Βάλλειν εἰς τὸν φοῦρνον τοὺς ἄρτους. Χαρτιατικόν. Καὶ χαρτιατικοῦ ἕνεκα ἀνὰ κεράτια β'. Χελάνδιον Ἐκ τῆς πόλεως ἐξερχόμενα χαλάνδια πλεῖστα ἐκόμιζον, Χρυσόβουλλον Χρυ σοβούλλιος λόγος.: βούλλη χρυσή κατασφαλισάμενος. βούλλα 31: Ἔχουσα σφραγίδα διὰ χρυσίνης βούλλης. χρυσόοουλλον. χρυσοβούλλιον, Χρυσογράφος Ψυχικόν Δότε μοι πάλιν ψυχικὸν ἄρχοντος δουλόν τε. Ωμοφόριον Καὶ ἐνεϊλίει τῷ Αμμωνίῳ ἀνδρὶ ἡλικιώτῃ τὸ ὠμοφόριον ἐν τῷ τραχήλῳ οἰκείαις χερσίν. 8: Γυμνούσθω τοῦ περικειμένου αὐτῷ ὠμοφορίου. Ώμοι φορεῖν. Ωρεῖον ὁρειάριος· ὁ ὀρειάριος ανάγεται,
cana p. 111, Aohm. c. 237, Moshum Limon, c.
134. Scaligerum de re nummaria p. 6), Vossium
de vitiis sermonis 1. 3 c. 12 p. 431 in Folleralis.
Φόρος forum. Marcus imperator in epistola ad
senatum apud Justinum, apologia 2: Καὶ κελεύω
τοῦτό μου τὸ διάταγμα ἐν τῷ φόρῳ τοῦ Τραϊανού
προτεθῆναι πρὸς τὸ δύνασθαι ἀναγινώσκεσθαι. Observatione dignum est quod scribit Theophylactus
ad Acta apostolorum c. 28, principum imagines
foros appellari: Ὡς μέχρι νῦν αἱ τῶν βασιλέων
εἰκόνες φόροι προσαγορεύονται. Idem OEcumenius
in Acta, c. 39.
Φοσσᾶτον, φοσσατικῶς, fossatum, exercitus. Β.
Chrysostomus homil. 23 in Epistolam ad Ephesios:
Ὁ παρὼν βίος οδός τίς ἐστι καὶ στρατιὰ, καὶ ὡς ἂν
εἴποι τις τὸ λεγόμενον παρ' αὐτοῖς φοσσάτον οὐ
ζητήσει οἰκοδομὰς λαμπράς. Τίς γὰρ, εἰπέ μοι, κἂν
σφόδρα εὔπορος ᾖ, αἱρήσεται ἐπὶ τοῦ λεγομένου φοσσάτου οἰκοδομεῖν οἰκίας λαμπράς; Οὐδὲ εἰς· κατάγελως γὰρ ἔσται καὶ τοῖς ἐχθροῖς οἰκοδομήσει καὶ
αὐτοὺς ἐπισπάσεται. "Ωστε ἐὰν νήφωμεν, οὐδὲν στρατιᾶς καὶ φοσσάτου ὁ παρών βίος διενήνοχε. V. I. ult.
C. de restit. mil. et 1. 21, 8 1 D. comm. in Basilicis. Dixi ad Theophil. de milit. testam. synod. Cp.
7: Ὅτι τὸ ἔνθος ᾿Αγαρηνῶν φυσσατικῶς ἐξέρχε
ται. Anastasius ita vertit: Quod gens Agarenorum
hostiliter fuisset egressa.
Φουλκίζειν. Δι' ἀδάμαντος ἐφούλκισε καὶ ἀπε·
κεφάλισε ρ. 385 b. sic scribe. Theophanes autem
τοὺς μὲν ἐφούρκισε, τοὺς δὲ ἀπεκεφάλισε. Anastasius
Bibl. in Hist. Ecoles. ita vertit': Alios suspendit,
aliqs decollavit.. Falluntur igitur qui aliud esse
putant φουρκίζειν aliud φουλκίζειν • Nam utrumque
pro furca suspendere seu furce subjici ponitur.
Theophanes: Οἱ δὲ δύο ἔπεσον ἐκ τῆς φούρκας
πάλιν ἐκρεμάσθησαν, καὶ πάλιν ἔπεσον. V. Suidam
Φούρκα, Joannem Moschum Limon. c. 72,
Alexium Rharturum doctrina penult.
Φούρνος furnus. Eustathius Iliad. π δρα τὴν
ἐπὶ ἄρτου χρῆσιν παλαιὰν τοῦ τράκτου. Ἐν δὲ τῷ
τοιούτῳ τόπῳ καὶ φοῦρνον ἐκεῖνος φησι κοινότερον,
οὗ παρώνυμον ἱστορεῖ φουρνίκιον ἄρτον καθὰ τοῦ
κλιβάνου τὸν κλιβανίκιον. Jo. Moschus Limon. c.
184: Βάλλειν εἰς τὸν φοῦρνον τοὺς ἄρτους. Utitur
et Achmes c. 159.
Χαρτιατικόν. Chartiaticum est id quod quasi
pro chartis officialibus datur. Cujac. observ. 4 18.
Theophanes: Καὶ χαρτιατικοῦ ἕνεκα ἀνὰ κεράτια
β'. Anastasius Bibl. in Histor. Eccl.: Bt præsa
re chartialicorum causa siliquas binas.
Χελάνδιον chelandium navigii genus. Theophanes in Theodosio: Ἐκ τῆς πόλεως ἐξερχόμενα
χαλάνδια πλεῖστα ἐκόμιζον, Anastasius in Hist.
Eccles. Stolum chelandiorum bis milium contra
Bulgariam; et ingressus est ipse in rubea chelandia,
Et paulo post: In cheliando moritur.
Χρυσόβουλλον aurea bulla. Pachymerius: Χρυ
σοβούλλιος λόγος. Item: βούλλη χρυσή κατασφαλι
σάμενος. Est enim βούλλα bulla. Menolog. Aug. d.
31: Ἔχουσα σφραγίδα διὰ χρυσίνης βούλλης. Romanus et Constantinus imperatores in diplomate
quodam Sancimus vero licere el potestatem tribuimus ipsius mansionis abbati per præsens nostrum
benignum chrysobullum et sigillum, etc. Græce fuerat
χρυσόοουλλον. 5. Agobardus de insolentia Judecrum; Præcepta ex nomine vestro aureis sigillis
signala. Luitprandus in Legatione ad Nicephorum
Phocam imp. Cp.: his dictis atque completis χρυσοβούλλιον, id est epistolam auro scriptam et signalam,
mihi dederunt vobis deferendam, sed non vobis dignam, ut mens credit mea. Tulerunt autem et alias
litteras argento signatas. Hinc bullare. Vita S.
Joannis Eleemosynarii; Pittacium bullatum: et
disbullare. Synod. 6. Constantin. act. 15.
Χρυσογράφος auriscriptor.
Ψυχικόν eleemosyna. Auctor Græco barbarus in
historica narratione de Belisario; Δότε μοι πάλιν
ψυχικὸν ἄρχοντος δουλόν τε.
Ωμοφόριον pallium archiepiscoporum. Georgios
Alexandr. in rebus Chrysostomi: Καὶ ἐνεϊλίει τῷ
Αμμωνίῳ ἀνδρὶ ἡλικιώτῃ τὸ ὠμοφόριον ἐν τῷ τραχή
λῳ οἰκείαις χερσίν. Sexta synodus Cpolitana act.
8: Γυμνούσθω τοῦ περικειμένου αὐτῷ ὠμοφο
ρίου. Vetus interpses: Nudetur circumposito ei
pallio. Vide Isid. Pelus. 1 epist. 136. Ώμοι φορεῖν.
V. can. 14, syn. 8 Constantin.
Ωρεῖον horreum. Dixi ad Theophilum. Hinc
ὁρειάριος· ὁ ὀρειάριος ανάγεται, cum horreario
agendum. Basilicus ad I. 4 D. ad exhibend.
Continue reading PG 122: In Georgium Cedrenum →≣ entire volume