DE ANTIQUITATIBUS CPOLITANIS. ΑΝΟΝΥΜΙ DE ANTIQUITATIBUS CPOLITANIS LIBER PRIMUS Qui incipit a palatio Chalces et a Milliario, ac pertingit ad portam Auream. INCIPIUNT CUM DEO URBIS ANTIQUITATES. Quo pacto occultos laqueos evasisti, Et quam sapienter eos in lucem eduxisti! Nisi enim hos, Deo adjuvante, explorasses. Non hostium supercilium dejecisses, o imperator. Ad suprema conscende, virtutibus coronatus; Illas enim jam olim tecum pugnantes obtines, Hæc prævalida arma in præliis gestas, Prudentiam, fortitudinem, temperantiam. Justitiam, ipsaque una conjunctas. Dei mandata servans, o imperator, Mansuetus, humilis, ac facilis accessu es, Omnibusque te monachis expandis Eosque supremis muneribus ditas. Quare te Christus magis magisque remunerat. Dum te protegit, servatque in pugnis cum hostibus, Ac eos dexter tibi penitus in fugam vertit. Cæterum in memoriam perpetuam, o imperator, Tuorum tropæorum nullo tempore delendam, Domus, templa, statuas, moniorumque situs Byzantii, in unum accurate collecta, Tibi Alexio Comneno imperatori offero. ΑΡΧΕΙ ΣΥΝ ΘΕΟ ΑΓΙΟ ΤΑ ΚΑΤΡΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ. Ὢ πῶς μετῆλθες τὰς κεκρυμμένας πάγας, Καὶ πῶς σοφῶς ἤγαγες αὐτὰς εἰς φάος! Εἰ μὴ γὰρ αὐτὸς ἐκ Θεοῦ ἐπεσκέπτου. Οὐκ ἂν καθεῖλες δυσμενῶν ὀφρῦν, μέδον. Χώρει κατ᾿ ἄκρων ἀρεταῖς ἐστεμμένος Εχεις γὰρ αὐτὰς συμμαχούσας σοι πάλαι, Οπλον κραταιὸν εἶδες ἐν μάχαις [φέρειν.] Φρόνησιν, ἀνδρείαν τε, καὶ σωφροσύνην, Δικαιοσύνην, συνεζευγμένας ταύτας, Θεοῦ φυλάττων ἐντολὰς, αὐτοκράτορ, Πραΰς, ταπεινὸς, καὶ γαληνός τυγχάνεις, Συμπᾶσιν ἁπλοῖς σαυτὸν τοῖς μονοτρόποις, Καὶ πλουτοποιεῖς δωρεαῖς ὑπερτάτοις. Ὅθεν σε Χριστὸς ἀνταμείβεται πλέον Σκέπων, φυλάττων ἐν πάλαις ἐναντίων, Τ' αὐτοὺς τροπώσας δεξιὸς ὁλοτρόπως. Μνήμην λοιπὸν ἄπαυστον ἐν βίῳ, ἄναξ, Τῶν σῶν τροπαίων, μὴ μαρανθεῖσαν χρόνῳ. Οἴκους, ναούς, στήλας τε, καὶ τειχῶν θέσεις; Ες ἓν συνάψας ἀκριβῶς Βυζαντίου, Αλεξίῳ μέδοντι Κομνηνῷ φέρω. urbis murorum situ atque forma. De Byzantii conditore, deque ejusdem Sciendum est, Byzantium Byzantis regis urbein fuisse, cujus palatia in Acropoli erant. Ubi et Jovis templum olim exstabat, ex quo supersunt marmorei fornices ingentibus fulti columnis; ubi etiam Jovis ac Saturni signa reperiuntur: priscis quippe mos erat in urbium arcibus suas domos vel palatia exstruere. Sub Byzante igitur, uti hodieque incipiebat murus a turri Acropoleos, et pergebat ad turrim usque Eugenii: inde ascendebat ad Strategium, et progrediebatur ad Achilleas Thermas. Porticus vero Urbicii dicta, quæ ibidem exstat, porta terrestris Byzantinorum erat. Hinc in Chalcopratia tendebat murus, et usque ad Milliarium, ubi altera erat porta terrestris. Inde procedebat ad tortiles columnas Tzycalariorum, et descendebat ad Topos, et rursus deflectebat per Mangana et Thermas Arcadianas, atque ita demum revertebatur in Acropolim. Totus autem munus viginti septem turribus instructus erat. Hæc igitur erat urbis forma sub Byzante. Χρὴ γινώσκειν ὅτι τὸ Βυζάντιον πόλις ἦν τοῦ. Βύζαντος βασιλέως, οὔπερ τὰ παλάτια ἦσαν ἐν τῇ ᾿Ακροπόλει. Ο δὲ ἐν αὐτῇ ναὸς ὑπῆρχε πρότερον τοῦ Διὸς, ἐξ οὗ ἔχει τὰς μαρμαρίνους ἀψίδας τὰς ὕπερθεν τῶν μεγάλων κιόνων, οἱ ὑπάρχουσι τοῦ Διὸς καὶ τοῦ Κρόνου αἱ στῆλαι· δι' ὧν ἔχειν ἔθος τοῖς παλαιοῖς εἰς τὰς ἀκροπόλεις κτίζειν τὰς ἑαυ τῶν οἰκίας, ἤτοι τὰ παλάτια. Ἔρχετο δὲ τὸ τεῖχος, καθὰ καὶ νῦν, ἐπὶ τοῦ Βύζαντος ἀπὸ τοῦ πύργου τῆς ᾿Ακροπόλεως, καὶ διήρχετο εἰς τὸν τοῦ Εὐγενίου πύργον, καὶ ἀνέβαινε μέχρι τοῦ Στρατηγίου, καὶ ἤρχετο εἰς τὸ τοῦ Ἀχιλλέως λουτρόν. Ἡ δὲ ἐκεῖσε ἀψὶς, ἡ λεγομένη τοῦ Οὐρβικίου, πόρτα ἦν χερσαῖα τῶν Βυζαντίων, καὶ ἀνέβαινεν εἰς τὰ Χαλκοπρατεῖα τὸ τεῖχος ἕως τοῦ λεγομένου Μιλίου. Ην δὲ κἀκεῖσε πόρτα τῶν Βυζαντίων χερσαῖα· καὶ διο ἤρχετο εἰς τοὺς πλεκτούς κίονας τῶν Τζυκαλαρίων, καὶ κατέβαινεν εἰς Τόπους, καὶ ἀπέκαμπτε πάλιν διὰ τῶν Μαγγάνων καὶ ᾿Αρκαδιανῶν, καὶ ἔφθασεν εἰς τὴν ᾿Ακρόπολιν. Εἶχε δὲ πύργους τὸ ὅλον τεῖχος εἰκοσιεπτά. Καὶ τοιαύτη μὲν ἦν ἡ ἐπὶ τοῦ Βύζαντος σχηματογραφία τῆς πόλεως.

Ἡ δὲ ἑτέρα σχηματογραφία, ἣν συντέθεικεν ὁ μέγας & Allera urbis a Constantino M. in aliam formam Κωνσταντίνος. Προσέθηκε τοίνυν τὸ τεῖχος ἀπὸ τοῦ Εὐγενίου μέσ χρι τοῦ ᾿Αγίου Αντωνίου, ἀπὸ δὲ τῶν Τόπων ἕως τῆς ᾿Αγίας Θεοτόκου τῆς Ῥάβδου, καὶ ἀνέβαινεν εἰς τὸ Εξωκιόνιον, καὶ τὸ χερσαῖον τεῖχος, ἀπὸ τοῦ Μιλίου· καὶ ἤρχετο μέχρι τῆς παλαιᾶς πόρτης τοῦ Προδρόμου, καὶ τῆς μονῆς τοῦ Δίου καὶ τῆς Εἰκασίας, καὶ διήρχετο μιχρι τῆς Βώνου, καὶ εἰς τὸν "Αγιον Μανουὴλ, Σαβέλ καὶ Ἰσμαὴλ, ἐν ᾧ τόπῳ ἀνηρέθησαν οὗτοι οἱ ἅγιοι· καὶ διήρχετο εἰς τὰ Ἁρματίου, καὶ μέχρι τοῦ Ἁγίου Αντωνίου, καὶ ἔκαμπτε εἰς τὸν τοῦ Εὐγενίου. Διήρκεσε δὲ τὸ τεῖχος ἔτη ρλβ', δέκα βασιλέων αὐτοκρατορησάντων. Αὕτη τοῦ Μεγάλου Κωνστ ταντίνου ἡ σχηματογραφία. Quo anno urbs Constantinopolis cœpta sit ædificari, Χρὴ δὲ εἰδέναι ὅτι, τῷ πεντακισχιλιοστῷ ὀκτακοσιοστῷ τριακοστῳ τετάρτῳ ἔτει τοῦ κόσμου, τῷ τρίτῳ μηνὶ τῆς κρισκαιδεκάτης ἐπινεμήσεως, ἐν ἡμέρᾳ τε τάρτῃ τοῦ Νοεμβρίου μηνός, ὄντος τοῦ ἡλίου εἰς τὸ τοῦ Τοξότου ξώδιον· ὡροσκόπει γὰρ Καρκίνος· τῷ πρώτῳ ἔτει τῆς διακοσιοστῆς ἑβδομηκοστῆς ἕκτης Ολυμπιάδος, ἐπήξαντο τοὺς θεμελίους τῶν δυτικῶν τειχῶν τῆς Κωνσταντινουπόλεως· καὶ ἐν ἐννέα μησί τό τε χερσαίον και παράλιον τεῖχος, μετὰ πλείστων οἰκοδομημάτων, τῶν ἐν τῇ πόλει δομηθέντων ἀπα· ρτίσαντες, τῇ ια' τοῦ Μαΐου μηνός, τὰ ἐγκαίνια τῆς πόλεως γέγονε, καὶ προσηγορεύθη Κωνσταντινού πολις. deductæ descriptio. Addidit igitur murum ab Eugenii turri ad S. Antonium usque, et a Topis ad S. Dei Genitricem Rhabdi dictam; murusque terrestris protensus est a Milliario ad Hexocionium, et pergebat ad veterem Præcursoris portam, et ad monasterium Dii et Icasiæ: inde tendebat usque ad Cisternam Boni, et ad Sanctos Manuel, Sabel ac Ismael, ubi ipsi sancti occisi fuere: hinc vergebat ad locum Harmatii nuncupatum; et ad S. Antonium usque, deflectebatque ad Eugenii turrim. Duravit autem hic murus annos CXXXII, decem imperatorum tempore. Hæc est urbis forma sub Constantino Magno. quove mense celebrata sint ejusdem urbis encœnia. Sciendum est, anno mundi quinquies millesimo octingentesimo tricesimo quarto, tertio mense quartæ decimæ Indictionis, Novembri mense, die quarta, cum sol in Sagittarii signo versaretur, Cancro horoscopante, primo anno CCLXXVI Olympiadis, fundamenta murorum occidentalium Constantinopoleos jacta fuisse: cumque novem mensibus, maritimum et terrestrem murum, cum aliis urbanis ædificiis absolvissent, undecemo Maii, encænia urbis celebrata esse, eique Constantinopolis nomen impositum. De statua Constantini M. quæ die urbis natali in Hippodromum deducebatur. De iis qui una cum Constantino urbem CP. ædificarunt; ac de præcipuis ædificiis ab eodem Augusto in urbe excitatis. Ἐπὶ δὲ τῇ τῶν ἐγκαινίων ἡμέρᾳ προσέταξεν ἐπὶ τοὺς ἐφεξῆς χρόνους, τὴν αὐτοῦ στήλην ὁρᾶσθαι, μετὰ τῆς εὐθισμένης τιμῆς, Ἱππικοῦ ἀγομένου, τοῖς κατὰ καιρὸν βασιλεύουσιν, ὄντων καὶ τῶν δημοτῶν, καὶ ἀνέρχεσθαι μέχρι τοῦ στάματος. Ταῦτα ἐπράχθη τῷ δωδεκάτῳ ἔτει τῆς βασιλείας τοῦ Με γάλου Κωνσταντίνου, συμπραττόντων καὶ συνευδοκούντων εἰς τὴν οἰκοδομὴν τῆς θεοφρουρήτου Κων. σταντινουπόλεως· Εὐφρατᾶ τέ φημι τοῦ παρακοιμωμένου καὶ Οὐροικίου, καὶ Ὀλυβρίου τοῦ πραι ποσίτου, Ἰσιδώρου καὶ Εὐστοργίου, καὶ Μιχαὴλ πρωτοβεστιαρίου, ἀμφοτέρων πατρικίων, καὶ Όνο ταρσίου ἐπάρχου, καθὼς ἱστοροῦσιν ὅ τε Εὐτυχιανός γραμματικὸς ὁ προτοασηκρήτις, καὶ ὁ συμπαρὼν τῷ παραβάτη Ἰουλιανῷ ἐν Περσίδι, Εὐτρόπιος τις ὁ σοφιστὴς καὶ ἐπιστολογράφος Κωνσταντίνου Τρώιλος ὁ ῥήτωρ, ὁ πολλὰς ἀρχὰς διανύσας μετὰ δόξης, καὶ Ἡσύχιος ὁ ταχυγράφος. Οὗτοι πάντες θεαταὶ καὶ συνίστρες γεγόνασι τῶν τότε πραχθέντων ἀκριβῶς. Ἐν δὲ τῷ δωδεκάτῳ ἔτει τῆς αὐτοῦ βασιλείας ἐποίησεν, ὡς εἴρηται, μείζονα τὴν Βύ ζαντος πόλιν· ἔκτισε δὲ καὶ τὰ παλάτια, τὰ ἀπό τε τῆς Χαλκῆς, καὶ τῶν Ἐξκουβίτων, καὶ τῶν Σχολῶν· καὶ ναὸν ἀνήγειρεν ἐκεῖσε τῶν Ἁγίων ᾿Αποστόλων, καὶ τὴν θόλον τῆς Ἑπταλύχνου, ἡ καὶ μέχρι τοῦ νῦν σώζεται ἔσωθεν τῶν Σχολῶν· καὶ τὸ Τριβουνάλιον καὶ τὰ νῦν ὀνομαζόμενα Νούμερα Constituit autem ut imposterum quotannis die urbis natali, statua ipsius cum solito honore, ludis circensibus, imperatori populoque ad tribunal Hippodromi spectanda proponeretur. Hoc duodecimo anno imperii Constantini Magni facta sunt, adju. vantibus in structura Constantinopoleos, divino præsidio munitæ, Euphrate accubitore, Urbicio, et Olybrio præposito, Isidoro et Eustorgio, ac Michaele primo vestiario, utroque patricio, et lionotarsio præfecto; quemadmodum memoriæ tradiderunt Eutychianus grammaticus a secretis primus, et Eutropius quidam sophista, qui fuit Constantino ab epistolis, ac Juliano Apostatæ in Perside una adfuit; Troilus rethor, qui multos magistratus cum gloria gessit, et Hesychius notarius. Ii omnes spectatores et accurati testes eorum, quæ tunc facta sunt, exstiterunt. Anno autem duodecimo imperii sui ampliavit, ut dictum est, Constantinus Byzantis urbem, ædificavitque palatia, a Chalce, ab Excubitis, et a Scholis: ibidemque SS. Apostolorum templum exstruxit, et Heptalychni tholum, qui usque adhuc intus in Scholis servatur: præterea tribunal, et quæ nunc Numera appellantur quæque ejusdem palatii sunt: insuper undeviginti Accubita, et Stepsimum, templumque S. Stephani, quo cubiculo hiberno tempore utebatur. Exstruxit quoque Magnauram, et Domini

rarium item publicum et privatum, Vestiarium, Caballam et Sigma ac Oatum proxime ecclesiam Novam, et cætera usque ad portam Ferream, et palatia ad Geranium usque: tum Chrysoclavum et balneum magnum OEconomii, proximum Tzycanisterio, quod septem receptacula habebat, et duodecim porticus, et amplissimam piscinam figuris variatam. Et septem quidem receptacula in memoriam septem planetarum: duodecim vero porticus, duodecim mensium temperamenta æquabant; quod permansit usque ad tempora domini imperatoris Nicephori Phocæ. Joannes vero Zimisces illud evertit, et ex ipsa materia Chalcen condidit, in qua et sepultus est. Cæterum cupiens etiam Constantinus Circum ad instar Romani ædificare, eum, quem Severus imperfectum reliquerat, ipse absolvit; unam nempe graduum partem, ac duarum porticuum et cancellorum, præterea ipsum sphendonem, flexus seu metas et factionum sedes. Omnia autem ænea signa ac simulacra ex variis templis et civitatibus collecta ad ornatum urbis erexit: similiter et columnas ambulacri, quas crustis ornavit, ac edito primum equestri certamine, opus perfecit. Verum statua quæ pedes alatos habet, delata fuit e magna Antiochia, et Bellerophontis est, qui illic colebatur. Cæterum de reliquis statuis, quot et quales eæ sint, et unde quælibet venerit, et quare fuerint erectæ, postremo breviter dicemus. καὶ αὐτὰ εἰς τὰ αὐτὰ παλάτια, καὶ τὰ ἐννεακαίδεκα templum, Ακκούβιτα, καὶ τὸ Στέψιμον, καὶ τὸν ναὸν τοῦ Αγίου Στεφάνου, όνπερ είχε χειμονικόν κοιτῶνα. Ανήγειρε δὲ καὶ τὴν Μαγναύραν, καὶ τὴν τοῦ Κυρίου ἐκκλησίαν, καὶ Γενικὸν, καὶ τὸ Ἰδικὸν, καὶ τὸ Βεστιάριον, καὶ τὸν Καβαλλᾶν, καὶ τὸ Σίγμα, καὶ τὸ Ὤατον, τὸ πρὸς τὴν Νέαν κείμενον, καὶ μέχρι τῆς ὀνομαζομένης Σιδηρᾶς πόρτης, καὶ τὰ παλάτια μέχρι τοῦ Γερανίου, καὶ τὸ Χρυσόκλαβον, καὶ τὸ μέγα λουτρὸν τοῦ Οἰκονομίου, τὸ πλησιάζον εἰς τὸ Τζυκανιστήριον, ἔχον ἐνθήκας ἑπτὰ, καὶ στοὺς ιβ'· καὶ κόλυμβον εὐμεγέθη ἔνζωδον· καὶ αἱ μὲν ἑπτὰ ἐνθῆκαι, εἰς ἀνάμνησιν τῶν ζ' πλανητῶν ἀστέρων· αἱ δὲ ιβ' στοαὶ τῶν ιβ' μηνῶν τὰς κράσεις ἴσαζον, ὅπερ οὖν ἧπτε μέχρι τοῦ βασιλέως Κυροῦ Νικη φόρου τοῦ Φωκᾶ· ὁ δὲ κατέλυσεο Ιωάννης Τζιμίσκης, καὶ ἐκ τῆς τούτου ὕλης ἔκτισε τὴν Χαλκήν, ἔνθα καὶ ἐτάφη. Βουλόμενος δὲ κτίζειν καὶ Ιππικὸν κατὰ μίμησιν τῆς Ῥώμης, εὗρε τὸ τοῦ Σεβήρου, καὶ ἀνεπλήρωσεν αὐτὸ, ἤγουν τὸ ἓν μέρος τῶν βαθμίδων, καὶ τῶν δύο περιπάτων, καὶ καγκέλλων, καὶ αὐτὸν τὸν Σφενδῶνα, καὶ τοὺς καμπτῆρας, καὶ τοὺς δήμους. Πάντα δὲ τὰ χαλκουργήματα καὶ τὰ ξόανα ἐκ διαφόρων ναῶν καὶ πόλεων ἀθροίσας, ἔστησεν αὐτὰ εἰς κόσμον τῆς πόλεως· ὁμοίως καὶ τοὺς κίονας τοῦ περιπάτου· ἐπάτωσε δὲ τούτους μετὰ συγκοπῆς, καὶ ἐπετέλεσεν αὐτὸ, πρῶτον ποιήσας καὶ ἱππικὸν ἀγῶνα. Ὁ δὲ ἔχων τοὺς ὄρνια θίους πόδας ἤχθη ἀπὸ τῆς μεγάλης Αντιοχείας ἔστι δὲ ὁ Βελλεροφόντης· καὶ ἐκεῖσε ἐσέβοντο αὐτόν. Ὅποσα δὲ καὶ ἄλλα ἀγάλματα, καὶ ἅτινό εἰσι, καὶ πόθεν ἥκασιν ἕκαστον, καὶ διατί ἐστηλώθησαν, ἔσχατον λεπτομερῶς ἐροῦμεν. De quatuor Romanis magistris, et octo patriciis, quos Roma Constantinopolim eduxit Constantinus Magnus; ac de ædificiis ab iisdem in eadem urbe CP. excitatis: necnon de Scythica Constantini M. expeditione δ Μέλλων οὖν ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος οἰκῆσαι τὴν πόλιν αὐτοῦ, μᾶλλον δὲ τοὺς Ῥωμαίους εἰς τὸ Βυζάντιον κατακρατῆσαι, ἔλαβεν ἐξ αὐτῶν τῶν Ῥωμαίων τὰ τούτων δακτυλίδα, ἑνὸς ἑκάστου ἰδίως, καὶ ἀπέστειλεν αὐτοὺς εἰς τὸν βασιλέα τῶν Περσῶν Σάβαρον· ἐξ ὧν οἱ μὲν τέσσαρες ἐτύγχανον μάγιστροι· Ῥωμαῖοι δὲ ὅ τε Αδάμ. ὁ Πρωτά σιος, ὁ Φιλόξενος, καὶ ὁ Σκόμβρος, καὶ πατρίκιοι ὀκτώ, ὁ Πρόβος, ὁ Δομνῖνος, Σαλούστιος ὁ ἔπαρχος, Μόδεστος καὶ ὁ Εὔβουλος, ὁ Δαρεῖος, ὁ Μαῦρος, δ Ροδανός· οἵτινες ἐξαπεστάλησαν, μετὰ πλείστου στρατοῦ ποιήσαντες ἐν Περσίδι μῆνας ις', ὁ δὲ Μέγας Κωνσταντῖνος ἀποστείλας εἰς Ῥώμην ἀνελά βετο τὰς γυναῖκας αὐτῶν· οἱ δὲ σταλέντες ἐκεῖσε, ἐθεάσαντο καὶ τοὺς τόπους ἑνὸς ἑκάστου, ποῦ τε κεῖνται καὶ ὅπως· ἑτέρας ἐπὶ τοὺς αἰγιαλούς τῆς θαλάσσης, ἄλλας ἐπὶ τοὺς ἠπείρους ὡσαύτως· ἐθεάσαντο δὲ καὶ τὰς ἀνόδους, αἱ ἦσαν κοχλιοειδεῖς· καὶ λαβόντες τὰς φαμιλίας τῶν τούτων συγκλητικών, ἀνῆλθον ἐπὶ τὸ Βυζάντιον, καὶ ἔκτισαν ὅμοια κτίσματα, καὶ ἐκάθισαν ἐκεῖσε τὰς φαμιλίας αὐτῶν. Ἐλθόντες οὖν ἐκ Περσίδος μετὰ νίκης μεγάλης; ἀνελάβοντο καὶ πάντα κεντηνάρια τξε'. Ἐδέξατο οὖν αὐτοὺς ὁ βασιλεὺς ἀσμένως, καὶ ποιήσας εὐωχίαν, εἶπεν αὐτοῖς· θέλετε ἀπελθεῖν εἰς Ῥώμην, δοκιμάζων PATROL. GR. CXXII. Cum igitur urbem suam habitari Constantinus Magnus, imo potius Romanos Byzantii sedem imperii habere vellet, cujusque horum annulos accepit, misitque ipsos contra Saporem Persarum regem, quorum quatuor magistri erant: Romani, videlicet Adam, Protasius, Philoxenus, Scombrus; octo vero patricii, Probus nempe, Domninus, Salustius praefectus, Modestus, Εubulus, Darius Maurus ac Rhodanus, qui cum ingentibus copiis in expeditionem missi, in Perside sexdecim menses commorati sunt. Interea Constantinus Magnus, missis Romam legatis, eorum uxores accersivit. Cæterum legati sedulo observarunt locum situmque cujusque; eas videlicet domos quæ ad oram maris erant, et eas quæ ad continentem; itemque contemplati sunt scalas quæ erant cochleæ. Assumptis igitur familiis horum senatorum, Byzantium redierunt, ibique simili forma ædificia construxerunt, eorumque familiis dederunt inhabitanda. Cum itaque acceptis trecentis et sexaginta quinque centenariis tributi, e Perside victores rediissent, imperator eos lubens excepit, ac ad convivium admissis, explorandi gratia, inquit illis: «Numquid abituri estis Romam?» Responderunt illi, «Haud ante duos menses 60 -

reversuros.» Tum imperator, Vespere, inquit, & αὐτούς. Οἱ δὲ ἔφησαν μὴ κατελθεῖν μέχρι δύο μηνών dabo vobis ædes vestras.» Præceperat enim Euphrati acoubitori suo, qui imperatorem Christianum fecerat, ut unicuique suam domum redderet cum familia. Illi igitur ut viderunt ostia, atria et scalas pari situ posita, mensuram item, formam ac altitudinem, penitusque universa Romanis similia, putabant se per phantasiam esse Romæ ubi vero et familias suas invenerunt, obstupuere. Sed postquam eas interrogarunt, et uti res gesta esset, accurate edidicerunt, tum demum crediderunt, non esse phantasiam verum imperatoris prudentiam, qui vel invitos Byzantium inhabitare coegisset. Loca autem ex nominibus ipsorum denominata sunt. Philoxenus cisternam construxit. Probus Præcursoris condidit templum, quod Constantinus Caballinus in fabrilem officinam, Probi hodie dictam, mutavit. Domninus autem in tractu Mauriani domum ædi. floavit, in quo inhabitabat Agricolaus. Darius excitavit ædem Canatisæ uxoris Scleri. Maurus ædem exstruixit Bellonæ dictam. Rhodanus condidit ædem sacram Deiparæ cognominatam ἐν οὐρανοῖς seu in cœlis; quæ est Mamena. Sallustius domum ædificavit, quæ Condomyti appellatur. Modestus ædem construxit ad SE. Apostolos, Lamprinuncupatam;quæ etiamnum idem nomen retinet. ὁ δὲ βασιλεὺς ἔφη· Απόψε ἔχω δοῦναι ὑμῖν τῆς οἰκίας ὑμῶν. Προστάξας οὖν Εὐφράτῃ τῷ παρακοιμωμένῳ αὐτοῦ ὅστις καὶ ἐποίησε τὸν βασιλέα Χρι στιανὸν, ἀποδοῦναι ἑνὶ ἑκάστῳ τούτων τὸν οἶδεν αὐτοῦ μετὰ ὀψικίου αὐτοῦ. Οἱ δὲ, ὡς εἶδον τοὺς πιο λῶνας, καὶ τὰς αὐλὰς, καὶ τὰς ἁνόδους ὁμοίως, τὰ μέτρα δὲ, καὶ τὰ σχήματα, καὶ τὰ ὕψῃ, καὶ πάντε ἁπλῶς οἷα τὰ ἐν τῇ Ῥώμῃ, ἔδοξαν εἶναι ἐν φαντα σίᾳ εἰς τὴν Ῥώμην. Εὐρόντες δὲ καὶ τὰς φαμιλίας αὐτῶν, ἐξεπλάγησαν. Ἐρωτήσαντες δὲ ταύτας, καὶ μαθόντες ἀκριβῶς, τότε ἐπίστευσαν, ὡς οὐκ ἔστι φάντασμα, ἀλλὰ φρόνησις τοῦ βασιλέως, ὅτι καὶ ἄκοντας αὐτοὺς ἐν τῷ Βυζαντίῳ ἐνώκησεν. Εκ δὲ τῶν ὀνομάτων αὐτῶν εἰλήφασιν οἱ τόποι τές Η προσηγορίας. Ο Φιλόξενος ἔκτισε κινστέρναν. Ο Ηρόβος ανήγειρε τὸν ναὸν τοῦ Προδρόμου, όνπερ Καβαλίνος ἐποίησεν ἐργοδόσιον, τὸ λεγόμενον νῦν Πρόβου. Ὁ δὲ Δομνῖνος ἔκτισεν οἶκον εἰς τὰ Μαυριανού, ὅνπερ εἶχεν ὁ ᾿Αγρικόλαος. Ο Δαρεῖος ἔκτισε τὸν οἶκον τῆς Κανατίσης του Σκληροῦ. Ὁ Μαῦρος ἔκτισε τὸν οἶκον, ὃς καλεῖται τοῦ Βελονά Ὁ Ῥοδανὸς ἔκτισε τὸν οἶκον, ὃς καλεῖται τὰ ἐ οὐρανοῖς· ἔστι δὲ τῆς Μαμένης. Ο Σαλούστιος ἔκτισεν οἶκον, ὃς καλεῖται τοῦ Κονδομύτου. Ὁ Μόδεστος ἔκτισεν οἶκον εἰς τοὺς Ἁγίους ᾿Αποστόλους, τὸν λεγόμενον τοῦ Λαμπροῦ, καθὼς καὶ νῦν καλεῖται. Ο Εὔβουλος ἔκτισε τρεῖς πυλῶνας· ἔκτισε δὲ καὶ τέσσαρας ἐμβόλους ἀπὸ τοῦ Παλατίου μέχρι των χερσαίων τειχῶν, ἐγχορήγους θόλους· ὧν ὁ εἷς ἦρ χετο ἀπὸ τοῦ Τζυκανιστηρίου, καὶ τῶν Μαγγάνων, καὶ τῆς ᾿Ακροπόλεως, καὶ τοῦ Εὐγενίου, καὶ διήρ χετο μέχρι τοῦ ῾Αγίου Αντωνίου. Ὁ δ᾽ ἕτερος ἤρχετο ἀπὸ Δαφνῆς, καὶ τῶν Σοφιών, μέχρι της Ράβδου· οἱ δ᾽ ἕτεροι δύο ἔμβολοι ἀπὸ τῆς Χαλκῆς, καὶ τοῦ Μιλίου, καὶ τοῦ Φόρου, μέχρι τοῦ Ταύρου, καὶ τοῦ Βοὸς, καὶ τοῦ Ἐξωκιονίου αὐτοῦ. Ἐπάνω δε τῶν ἐμβόλων περίπατοι πλακωτοί λίθινοι, καὶ στῆ λαι χαλκαὶ ἄπειροι, εἰς διακόσμησιν τῆς πόλεως. Ἔκτισε δὲ καὶ τοὺς μυδρῶνας καὶ ἀγωγούς, δι' ών τὸ ὕδωρ ἐκφέρεται ἀπὸ Βουλγαρίας. Εποίησε δὲ καὶ Eubulus tria condidit atria et quatuor porticus, scilicet tholos enchoregos, a palatio ad muros usque terrestres; quarum una incipiebat a Tzycanisterio, Manganis, Acropoli, et turre Eugenii, et pertingebat ad S. Antonium usque: altera a Daphne, Sophianoque portu, et progrediebatur usque ad ecclesiam Dei Genitricis nuncupatam Rhabdum. Reliquæ vero duæ porticus a Chalce, Milio et Foro ad Taurum usque, et Bovem et Exocionium ipsum tendebant. Supra porticus autem ambulacra erant, lapide quadrato strata, et statuæ æneæ innumeræ ad ornamentum urbis. Præterea officinas terrarias condidit, et aquæductus ex Bulgaria in urbem. Fecit etiam cloacas enchoregas subter universam urbem transeuntes, τους καράβους ἐγχορήγους ἐπὶ πᾶσαν τὴν πόλιν, æquantes profunditate altitudinem porticuum, ne ex fœtore inde proveniente morbi gignerentur, sed omnis fœtida colluvies per eas in mare deflueret. Hec igitur, ut dictum est, ab Urbicio præposito, Sallustio præfecto, cæterisque condita sunt. Imperator autem sexcentis auri centenariis ad portious, aquæduotus et muros exstruendos relictis, ipse adversus Scythas exercitum eduxit, quibus subjugatis, urbes condidit Persthlabam, Distram, Pliscubam et Constantiam. Hæc spatio duorum annorum et dimidio, curante Hermia, edificata fuere. Præterea exstruxit edem, vulgo βαθεῖς τῷ ὕψει ὅσον τῶν ἐμβόλων, διὰ τὸ μὴ εἶναι δυσωδίαν τινὰ, καὶ ἐνσκήπτωσι νόσοι πολλαί, ἀλλ εἰς τὸ βάθος διέρχεσθαι τὰς δυσώδεις ὕλας, καὶ κατ έρχεσθαι εἰς τὴν θάλασσαν. Ταῦτα δὲ ἐκτίσθησαν, ὡς εἴρηται, παρὰ οὐρβικίου τοῦ πραιποσίτου, καὶ Σαλουστίου ἐπάρχου, καὶ τῶν λοιπῶν, καταλιπών αὐτοῖς κεντηνάρια χρυσίου εξακόσια, εἴς τε τους ἐμβόλους, τοὺς ἀγωγούς, καὶ τὰ τείχη· ἐκεῖνος δὲ ἐκίνησε κατὰ Σκυθῶν, καὶ ὑποτάξας, αὐτοὺς, ἔκτισε πόλεις ἐκεῖσε τὴν Περσθλάβαν, καὶ τὴν Δίστραν, καὶ τὴν Πλισκούβαν, καὶ τὴν Κωνσταντίαν. Ταῦτα ἐκτίσθησαν εἰς χρόνους δύο ἥμισυ ἀπὸ φωνῆς

locavit, cum Byzantinos subjugasset. nomine autem trium filiorum condidit palatia, quæ Constantiniana et Constantis nuncupantur. Construxit item domum Tubacæ, et Iberitzæ, Acropolitæ vocatam.Caterum de templis et reliquis, quæ Constantinus Magnus ædificavit, postea in libro De ædificiis dicturi sumus. Ερμείου. Ἔκτισε, δὲ καὶ τὰ ᾿Αρματίου, ἐν ᾧ τήν τε dictam Harmatii, in qua cortem posuit, currusque κόρτην ἔπηξε, καὶ τὰ ἄρματα τέθεικε μετὰ τὸ ὑποτάξαι τους Βυζαντίους. Εἰς δὲ τὸ ὄνομα τῶν τριῶν αὐτοῦ υἱῶν ἔκτισε τὰ Παλάτια, τὰ καλούμενα Κωνσταντινιανά, καὶ τὰ λεγόμενα τὰ Κωνστα. Εστη δὲ καὶ ὁ οἶκος του Τουβάκης, καὶ τοῦ Ἰβηρίτζη, ὅστις καλεῖται τοῦ ᾿Ακροπολίτου. Τοὺς δὲ ναούς,καὶ τὰ λοιπὰ ὅσα ἀνήγειρεν ὁ Μέγας Κωνσταντίνος, ὕστερον εἰς τὰ Περὶ κτισμάτων ἐροῦμεν, De lerræ molu, quo muri urbis CP. sub Theodosio Juniori eversi fuerunt, et quomodo ab eodem Augusto instaurati sint. Ὁ δὲ Μικρὸς Θεοδόσιος εἰς τὸν πέμπτον χρόνον τῆς αὐτοῦ βασιλείας, σεισμοῦ γεγονότος, καὶ τῶν τειχῶν καταπιπτόντων, διὰ τὸ τοὺς ᾿Αμαληκίτας τοὺς Χατζιντζαρίους οἰκῆσαι ἐν τῇ πόλει, καὶ βλασ φημῆσαι σφοδρῶς εἰς τὸ Τρισάγιον, ποιήσας ὁ αὐτὸς βασιλεὺς ἱκεσίαν καὶ λιτὴν εἰς τὸν Κάμπον τοῦ Τριβουναλίου μετὰ τοῦ πατριάρχου Πρόκλου καὶ Εαντὸς τοῦ λαοῦ· καὶ τὸ, Κύριε ἐλέησον, κραζόντών· ἔτι πάντων ὁρώντων ἡρπάγη παιδίον εἰς τὸν αέρα, καὶ ἤκουσεν ἀγγέλων μελωδούντων καὶ ὑμε νούντων. Άγιος ὁ Θεὸς, ἅγιος ἰσχυρὸς, ἅγιος ἀθάν νατος, ἐλέησον ἡμᾶς. Τοῦ παιδίου κατελθόντος, ὁ λαὸς ἐμελῴδει οὕτως, καὶ ἔστη ὁ σεισμός. Καὶ διὰ ταῦτα ἐξέωσεν ὁ βασιλεὺς πάντας τοὺς αἱρετικοὺς ἐκ τῆς πόλεως, καὶ τὰ τείχη ἐξέβαλεν ἀπὸ τοῦ Εξωχιονίου μέχρι τῆς χρυσίας· ἐξ οὗ καὶ στήλην αὐτοῦ ἕστήσεν ὄπισθεν τῶν ἐλεφάντων· καὶ ἀνεβίβασε καὶ τὸ παράλιον τεῖχος, ἀπὸ τῆς Ῥαύδου μέχρι τῆς Χρυσίας, ἀπὸ τοῦ Ἁγίου Αντωνίου τὰ Αρματίου μέχρι Βλαχερνῶν καὶ μέχρι τῆς Χρυσίας. Οἱ δὲ δύο δήμοι ἔκτισαν τὰ τείχη παρ' αὐτοῦ τοῦ βασιλέως Θεοδοσίου ορισθέντες, καθὼς εἰς τὰ Περὶ κτισμάτων ἐροῦμεν. Περὶ τοῦ Αὐγουστιῶνος. Τῇ πέμπτῃ τοῦ Ὀκτωβρίου μηνός εχόρευον οι ῥεγεονάρχαι ἐν τῷ Γουστείῳ, ἤγουν τῷ ὀψοπωλίῳ, εἰς τὴν τιμὴν τοῦ κατὰ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον βασιλευόντος· ὃν οἱ ἰδιῶται Αὐγουστίωνα ἐκάλεσαν, ἐν ᾧ καὶ στήλην ἔστησε Κωνσταντίνος τῆς μητρὸς αὐτοῦ· διὸ καὶ ἐπωνόμασε τὸν τόπον Αὐγουστιῶνα, ἕτερον Γουστείονα λέγομεν. Περὶ τοῦ αὐτοῦ Αὐγουστιῶνος· διατί σφαῖραν καὶ σταυρὸν κρατῶν ἐφ᾽ ἵππου ἐστήλωται. Ὁ Μέγας Ἰουστινιανὸς κτίσας τὴν Ἁγίαν Σοφίαν ἐκάθηρε τὴν αὐλὴν, καὶ ἐμαρμάρωσε ταύτην τὸ πρότερον οὖσαν Γουστεῖον, ὡς εἴρηται, ἤγουν όψοπώλιον. Διὸ καὶ ἔστησε καὶ τὴν ἑαυτοῦ στήλην ἔφιππον ἐπὶ τοῦ κίονος· καὶ τῇ μὲν ἀριστερᾷ χειρὶ φέρει σφαίραν, σταυροῦ ἐμπεπηγότος ἐν αὐτῇ· ὅτι διὰ τῆς εἰς σταυρὸν πίστεως τῆς γῆς ἁπάσης ἐγκρατής γέγονε. Σφαίρα μὲν γὰρ ἡ γῆ, διὰ τὸ σφαιροειδές τοῦ αὐτῆς σχήματος· πίστις δὲ ὁ σταυρὸς διὰ τὸν ἐν αὐτῷ προσηλωθέντα σαρκὶ Θεόν· τὴν δεξιάν χεῖρα ἐνατεταμένην ἔχουσαν κατὰ ἀνατολὰς, καὶ στάσιν τῶν Περσῶν σημαίνουσαν, καὶ μὴ μεταβαίνειν ἐπὶ τῆς Ρωμαϊκῆς γῆς, διὰ τῆς ἀνατάσεως καὶ ἀπὸ ώσεως τῆς χειρὸς βοῶν· Στῆτε, Πέρσαι, καὶ μὴ η Theodosius vero Junior quinto imperii anno, cum terra motu muri collaberentur, eo quod Amalecitæ Chatzintzarii in urbe habitarent, et blasphema dicta in Trisagium effunderent, preces et supplicationes in Campo Tribunalis una cum patriarcha Proclo ac universo populo instituit: ao dum Kyrie eleison cantarent, puerulus quidam, cunctis videntibus, in aerem abreptus audivit angelos canentes: Sanctus Deus, sanctus fortis, sanctus immortalis, miserere nobis: puero iterum in terram demisso, populus ad eumdem modum cecinit, desilitque terræ motus: quapropter imperator omnes hæreticos ex urbe ejecit, murosque ab Exocionio ad portam Auream usque protulit: quare etiam pone elephantos isthic collocatos statuam suam erexit. Præterea et murum maritimum a Rhabdo ad portam Auream extendit, et a Sancto Antonio, Harmatii dicto, usque ad Blachernas, et ad portam Auream.Duæ autem factiones populi, ab ipso imperatore Theodosio ei rei destinatæ, muros istos condiderunt, uti in libro De edificiis dicemus. De Augustione. Quinta die mensis Octobris, præfecti regionum urbis in Gusteo, seu foro cibario, choreas ducebant in honorem imperatoris illius temporis;quem locum vulgus Augustionem appellat: quo etiam in loco suæ matris statuam Constantinus erexit: qua de re locum illum Augustiona vocavit; quem alias Gustionem appellamus. De eodem Augustione. Quare equestris statua globum et crucem tenens erecta sit. Cum Justinianus Magnus templum Sanctæ Sophiæ ædificasset, expurgavit etiam aream, eamque marmoribus exornavit, cum antea Gusteum, ut dictum est, seu forum cibarium esset: ideoque statuam suam equestrem ibi columnæ imposuit, quæ sinistra manu globum tenet, cui crux superinfixa est, quoniam ob fidem in crucem universi terrarum orbis imperium adeptus est. Globus enim terram significat, ob ejus figuræ rotunditatem; fidem vero crux. quia Deus in carne illi fuit affixus; dexteram autem manum versus orientem extensam habet, Persarum irruptione innuens, eosque extensione et 【repulsu manus provincias Romanos invadere vetans, his quasi ver-

τὸν Ἰουστινιανὸν λέγεται ἐπαρθῆναι τοῖς τοῦ Βελ σαρίου εὐτυχήμασιν. Οὗτος οὖν σταλεὶς κατὰ τῶν Περσῶν καὶ τῶν λοιπῶν τῶν τῆς ᾿Ανατολῆς παρὰ τοῦ βασιλέως, καὶ πάντας κατατροπωσάμενος, καὶ Γεν λίμερα κρατῆσαι ἀπέστειλεν αὐτὸν εἰς Μαυρουσίαν, ἐκεῖσε τηρεῖσθαι ὑπὸ τοῦ Φαρᾶ, ὅς εἰς μεγάλην ἐν δειαν ἄρτου γεγονώς διὰ τὸ μὴ ἐν τῷ τόπῳ τῆς Μαυρουσίας στον γεωργεῖσθαι, ἀλλ᾽ ἑφθὸν τὰς ὀλύ ρας σιτεῖσθαι, ἔγραψε τῷ βασιλεῖ στεῖλαι αὐτῷ ἀρ τον και σπόγγον καὶ κιθάραν. Ὁ δὲ ἐκπλαγεὶς ἐπὶ τούτοις, ἤρετο τὸν ἐπιστολέα τίνος χάριν ταῦτά γε ἐπιζητεῖ. Καὶ ἐξεῖπεν, ὅτι ἄρτον μὲν, διὰ τὸ αὐτὸν ἐπιθυμεῖν τε καὶ φαγεῖν· σπόγγον, διὰ τὸ λούειν τὸ ἅπαν αὐτοῦ σῶμα ὑπὸ τῶν δακρύων· τὴν δὲ κιθά bis: State, Perse, nec ulterius progrediminl: πρόσω χωρεῖτε· οὐ γὰρ συνοίσει ὑμῖν, Τὸν οὖν αὐτ neque enim conducet vobis. Fertur itaque ipsum Justinianum de rebus a Belisario gestis inflatum animo fuisse. Hic itaque Belisarius contra Persas et reliquas Orientis nationes ab imperatore legatus, cum omnes debellasset, ad oppugnandum Gelimerem missus fuit ad Mauritaniam: istic observante et commeatum intercludente Pharano, in magnam frumenti penuriam conjectus est Gelimer; quia in Mauritania frumentum non seritur, sed coctis olyris vescuntur. Tum ille missis litteris postulat ab imperatore, ut sibi panem, spongiam et citharam transmittat. Stupens igitur imperator a tabellario sciscitatur, cur ista peteret. Respondit ille: Panem scilicet,quia cibum expetit;spongiam, ut corpus totum lacrymis abluat: citharam, ut in ραν, διὰ τὸ παραμυθεῖσθαι ἑαυτῷ ταῖς συμφοραῖς. calamitatibus sibi solatio sit. Tunc admiratione stupefactus imperator postulata misit: ideo erectus animo Justinianus equestrem sibi statuam columnæ imposuit. Sed postea invidia motus in strenuissimum ducem Belisarium, ipsi oculos effodit, jussitque sedere eum ad Lauri monasterium,dato vasculo testaceo, ut qui illac transirent, obolum in illud conjicerent. De statuis quæ in Chalce erectæ visuntur. In Chalce proxime, quasi ante palatii ambulacrum, inclyta Pulcheriæ erecta est statua: Zenonis item et Ariadnes: ibidem præterea aliæ duæ pedestres exstant super columnam exiguam, Secundi philosophi distichis ornatæ. Ex adverso arcus ejusdem Chalces visuntur capita duo Gorgonum, facie muliebri, ac auro obducta. Ex templo autem Dianæ Ephesiæ octo statuæ allatæ fuerunt, quarum quatuor in palatio, quod est in regione Tauri, collocata sunt, Constantini nempe, Juliani,uxoris ac fratris ejus Galli: reliquæ autem quatuor positæ sunt in sinistra parte Chalces. Ibidem et crux a Justiniano posita fuit, et statua inaurata Belisarii, et statua Tiberii Thracis Gibbosi, et Justini primi forma macilenta; statuæ item ejus cognatorum septem, aliæ ex marmore, alis ex are facts. Præterea duos illos equos, qui supra Gorgonum capita in ante dicto arcu stant, Justinianus Sanctæ Sophiæ conditor, ex Dianæ Ephesine templo illuc transtulit, et supra columnam erexit, ne equi pulchritudine impares viderentur: et crucem ibidem posuit, ut firmius staret. Ibidem pariter ingentis molis ærea Maximini statua posita cernitur,necnon statum totius familiæ Theodosii nunc etiam supersunt. De statuis Mauricii. In Chalce visuntur etiam statuæ Mauricii ac uxoris, liberorumque ejus, ab eodem Mauricio, manibus extensis, supra Christi imaginem erectæ; reliquæ vero statuæ illic collocatæ, ex terra Attica deducta sunt: inter quas una est philosophi cujusdam, ut tradit Ligurius. Postquam vero Mauricius a Phoca tyranno interfectus fuit, diaconus quidam nomine Acatus, unus ex sectatoriὉ δὲ βασιλεὺς ἐκπλαγεὶς καὶ θαυμάσας, ἔστειλε τούτῳ τὰ αἰτηθέντα. Διὰ ταῦτα οὖν Ἰουστινιανός ἐπαρθεὶς ἐφ᾿ ἵππον ἑαυτὸν ἔστησεν ἐπὶ κίονος· ὃς ὕστερον φθονήσας τῷ ῥηθέντι στρατηγικωτάτῳ Βελισαρίῳ, ἐξώρυξε τούτου τοὺς ὀφθαλμοὺς, καὶ προσο έταξε τοῦτον καθεσθῆναι εἰς τὰ Λαύρου, καὶ ἐπιδοῦναι αὐτῷ σκεῦος ὀστράκινον, καὶ ἐπιῤῥίπτειν αὐτῷ τοὺς δερχομένους οβολόν. Περὶ τῶν στηλῶν εἰς τὴν Χαλκὴν ἱσταμένων. Ὅτι ἐν τῇ Χαλκῇ πλησίον, Πουλχερίας τῆς ἀο:- δίμου, ὡς πρὸς τὸν περίπατον τοῦ παλατίου ἀνηγέρθη στήλη αὕτη· ὡσαύτως καὶ Ἀριάδνη και Ζήνων. Ἱστανται καὶ ἕτεραι δύο στῆλαι πεζαὶ ἐπὶ κίονος βραχέως, ἐλεγεῖα ἔχουσαι Σεκούνδου φίλο σόφου· ἀντικρὺς δὲ τῆς Χαλκῆς ἀψίδος Γοργονος: δεῖς κεφαλαὶ δύο χρυσέμβαφοι γυνακείαι· ἤχθησαν δα ἀπὸ Ἐφέσου ἐκ τοῦ ναοῦ τῆς ᾿Αρτέμιδος στῆλε ὀκτώ· καὶ αἱ μὲν τέσσαρες ἐν τοῖς τοῦ Ταύρου μέσ ρεσιν, ἐν τοῖς παλατίοις προεπεπήγεισαν, Κωνσταν τίνου, καὶ Ἰουλιανοῦ, καὶ τῆς γυναικὸς, καὶ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ Γάλλου· αἱ δὲ τέσσαρες ἐν τοῖς τῆς Χαλκῆς εὐωνύμοις μέρεσιν, ἔνθα καὶ σταυρὸς ὑπὲ Ἰουστινιανοῦ ἐπεπήγει, καὶ στήλη χρυσέμβατος Βελισαρίου καὶ Τιβερίου τοῦ Κουρτοειδούς Θρφιές, καὶ τοῦ Ἰουστίνου τοῦ πρώτου λεπτοειδὴς, καὶ τῶν συγγενῶν αὐτοῦ στῆλαι ἑπτὰ, αἱ μὲν ἀπὸ μαρμέν ρων, αἱ δὲ χαλκαῖ. Καὶ οἱ δύο ἵπποι ἐπάνω τῶν Γοργονειδῶν ἱστάμενοι ἐν τῇ ἀψίδι, καὶ οὗτοι ἐκ τῆς 'Αρτέμιδος ἀπὸ Ἐφέσου ἤχθησαν ὑπὸ Ἰουστινιανού τοῦ κτίσαντος τὴν ῾Αγίαν Σοφίαν· καὶ ἐστήλωσεν αὐτό. διὰ τὸ μὴ ἀντιζηλοῦν ἀλλήλων τοὺς ἵππους· ὁμοίως καὶ τὸν σταυρὸν διὰ τὸ ἑδραῖον καὶ Μαξιμίνου στήλη χαλκῆ ἐν αὐτοῖς ἵσταται βαρυτάτη, ἔνθα νῦν καὶ τὸ γένος ἅπαν Θεοδοσίου ὑπάρχει. Περὶ τῶν στηλῶν τοῦ Μαυρικίου. Καὶ τοῦ Μαυρικίου, καὶ τῆς γυναικὸς αὐτοῦ, καὶ τῶν τέκνων. Ἐν γὰρ τῇ Χαλκῇ ἵστανται αἱ τοιαῦτε στῆλαι τοῦ Μαυρικίου, ἄνωθεν τῆς θεανδρικῆς εἰ κόνος τοῦ Ἰησοῦ ὑπ᾽ αὐτοῦ κατασκευασθεῖσαι, κα ἐκτεταμέναι ταῖς χερσίν. Αἱ δὲ λοιπαὶ ἐκ τῆς τῶν ᾿Αθηναίων ἥκασι γῆς· φιλοσόφου δέ φασιν εἶναι, ὡς λέγει καὶ ὁ Λιγύριος. Μετὰ τὸ σφαγῆναι παρέ τοῦ τυράννου Φωκά Μαυρίκιον, εἷς τις διάκονος των

suos, et ipse profugit ad castellum cognomento Serapionis, quod situm erat in regione Persarum, atque statim Perittio praefecto prasidiario significavit debilitatem civium Chalcedonensium, subjungens insuper, ipsum primo impetu facile eos subjugare posse. Quare supradictus Persa sine mora 80 cum septuaginta millibus militum in viam dedit, tantaque celeritate invasit Chalcedonem, ut civibus vix satis relinqueretur temporis ad transferendum reliquias sanctæ Euphemiæ Constantinopolim, a quibus imprimis impius ille proditor Acatus ultum ire festinabat hæreseos Eutychianæ scriptis illatam ignominiam, et quod infortunato Eutychi istam metropolim concedere noluerant. Inter cætera quæ tunc temporis Persæ prædando abstulerunt, fuit quoque aureum illud et encausto elaboratum signum Solis, cognominati Croni, quod in Persidem deductum pro deo com μαθητῶν Εὐτυχίου τοῦ αἱρετικοῦ ὀνόματι ῎Ακατος, bus Eutychis hæretici, videns victos magistros ἰδὼν ἡττηθέντας τοὺς περὶ αὐτοῦ διδασκάλους, κἀκεῖνος ἀποδράσας, κατέλαβε κάστρον τι καλούμε τον Σεραπίωνα· τοῦτο δὲ ἐτύγχανεν ὅν ἔν τῶν παρὰ Πέρσαις ῥηγίων. Καταμηνύει δὲ Περιττίῳ τῷ φρουράρχῳ τὰ τῆς ἀσθενείας τῶν ἐν τῇ Χαλκηδόνι οἰκούντων, προσθεὶς, ὅτι ἅμα τῷ καταλαβεῖν αὐτὸν τούτους χειρώσεσθαι, καὶ δῆτα ἀμενητὶ στρατεύσας ὁ ῥηθεὶς Πέρσης, καὶ ἔχων στρατιωτῶν ἑβδομή κοντα χιλιάδας, καταλαμβάνει τὴν Χαλκηδόνα· οι δὲ μόλις ἴσχυσαν διαφυγεῖν εἰς Κωνσταντινούπολιν μετὰ τῶν τιμίων λειψάνων τῆς ἁγίας Εὐφημίας, ὑπὲρ ἧς τὸ πλέον ἐσπούδαζεν ὁ προδότης καὶ ἀντ Ιερος ῎Ακατος, θέλων ἀμῦναι αὐτὴν, διότι τοὺς αἱ ρέσεως αὐτῶν τόμους κατῄσχυνεν, ἅμα δὲ, καὶ διότι οὐ συνεχωρήθη Εὐτύχιον τὸν ἀτυχῆ τὴν τοιαύτην εὐτυχῆσαι μητρόπολιν. Λεηλατήσαντες δὲ τότε τὰ ἐκεῖσε πάντα οι Πέρσαι, ἔλαβον καὶ τὸ χρυσέγκαυ στον ἄγαλμα τοῦ Ἡλίου θεοῦ, τοῦ λεγομένου Κρόνου, καὶ ἀπήγαγον εἰς Περσίαν, καὶ ἐτίμησαν ὡς θεόν. Περὶ τοῦ πῶς ἐκλήθη Αὔγουστος. Ο Αὔγουστος ὁ Οκταούϊος Αὐγούστῳ μηνὶ ὑπά τευσε, καὶ ἐτίμησεν αὐτὸν, Σεξτίλιον τὸ πρότερον λεγόμενον, καὶ ὠνόμασεν αὐτὸν Αὔγουστον· ἐν αὐτῷ δὲ ἐτελεύτησε τῷ μηνὶ τῷ ιθ' ἡμέρᾳ. Τῷ δὲ Σε πτεμβρίῳ μηνὶ ἐγεννήθη εἰς τὰς κγ', καὶ ἐνίκησεν ᾿Αντώνιον, καὶ ἤρξατο τῆς μοναρχίας, καὶ ἐτίμησεν αὐτὸν ἄρχοντα Ινδικτιώνος, ἤτοι ἀρχὴν χρόνου· ὅθεν Σεπτέμβριος τετίμηται. δ Περὶ τῶν Νουμέρων καὶ τῆς Χαλκῆς. Τὰ Νούμερα καὶ τὴν Χαλκὴν ὁ Μέγας Κωνσταντίνος ἔκτισε· καὶ διὰ τὸ εἶναι ἀργὰ, ἐποίησεν αὐτὰ φυλακὴν ὁ Ἡράκλειος, καὶ οἱ καθεξῆς. Περὶ τῆς χαλκής στήλης, τῆς ἱσταμένης εἰς τὴν πύλην. Ὅτι ἐν λεγομένῃ Χαλκῇ στήλῃ χαλκὴ ἦν, ἥτις ἔστη παρὰ τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου, τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τυγχάνει. Ὁ δὲ Λέων ὁ πατῆρ τοῦ Καβαλίνου ταύτην κατήγαγεν· ἡ δὲ νῦν διὰ ψηφίδων ὁρωμένη εἰκὼν, ὡσαύτως ἐστίν. ᾿Ανιστορήθη δὲ παρὰ Εἰρήνης τῆς ᾿Αθηναίας, ἐξ ἧς γυνή αιμοῤῥοοὖσα ἰάθη· καί ἕτερα οὖν πολλὰ θαύματα ἐπετελοῦντο εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ. luore. Cur Augustus mensis sic appellatus įsit. Augustus Octavius mense Augusto primum consulatum iniit: qua de causa hunc mensem, qui Sextilis antea vocabatur, cum in honore haberi vellet, Augustum nuncupavit. Eodem mense, die undevicesima mortem obiit. Die autem vicesima tertia Septembris natus est, eodemque mense Antonio devicto solus imperium obtinuit, idcirco dictum mensem Septembrem honore affecit, et ut Indictio ab eo initium sumeret statuit. De Numeris et Chalce. Numera et Chalcen Constantinus Magnus ædificavit sed quoniam nulli usui erant, ideo Heraclus et reliqui deinceps imperatores ea in carcerem mutarunt. De statua ænea quæ in porta sila erat. In Chalce statua ænea erat, quam Constantinus Magnus erexit, effigiem Domini nostri Jesu Christi repræsentans: hanc vero Leo Caballini pater evertit. Quæ autem Christi imago hodie illic visitur musivi operis, ab Irene Atheniensi posita est: cujus imaginis ope hæmorrhoissa curata est, multaque alia in nomine Christi edita sunt miracula. Cur urbem describens, eam tres in partes dividat, et a quonam loco quælibet pars incipiat. Ιστέον οὖν, ὅτι δυσεύρετα ὄντα τὰ τοιαῦτα διὰ τὸ συγκεχυμένα είναι, διῃσέθη εἰς τρία μέρη. Καὶ τὸ μὲν πρῶτον ἄρχεται ἀπὸ τοῦ παλατίου τῆς Χαλκής, καὶ τοῦ Μιλίου μέχρι τῆς Χρυσίας· τὸ δὲ ἕτερον ἀπὸ τοῦ Τζιγκανιστηρίου, τῆς Ὁδηγητρίας, τῶν Μαγγάνων, μέχρι Βλαχερνῶν· τὸ δὲ τρίτον μέρος ἀπὸ τοῦ ἑτέρου μέρους, τοῦ ᾿Αγίου Σεργίου καὶ τῶν Σοφιῶν. Καὶ ὁ βουλόμενος εὑρεῖν τι, οὐ δυσχεραίνει, ἀλλ᾽ εὐθέως εὑρήσει το ζητούμενον. Περὶ τὰ παλάτια τοῦ Βουκολέοντος. Τὰ παλάτια τοῦ Βουκολέοντος, τὰ ἄνωθεν τοῦ Sciendum igitur est, hæc, cum ægre reperiri possent, utpote confusa, in tres partes divisa fuisse; quarum prima incipiebat a palatio Chalces, et a Milliario, usque ad portam Auream; altera a Tzincanisterio, Hodegetriæ ecclesia, et Manganis, usque ad Blanchernas; tertia demum ab altera parte, scilicet ab æde S. Sergii, et portu Sophiano. Ita ut qui aliquid iuvenire voluerit, non laboret, sed statim reperiat quod quærit. De palatiis Bucoleonis. Palatia Bucoleonis nuncupata, quæ muris immi-

nent, Theodosius Junior condidit. Marcianus au- τείχους παρεξέβαλε Θεοδόσιος ὁ Μικρός. Ὁ δὲ Μαρ tem triclinium exstruxit, quod Triclinium Aureum κιανὸς ἐποίησε Τρίκλινον, ὃς καλεῖται Χρυσοτρί appellatur. κλίνος. De palatio Quæstoris, Palatia Quæstoris ad Hippodromum Constantinus Magnus construxit. De Daphne. Suburbium Daphnes sic dictum est, quod statua ibi collocata esset, quæ Daphne appellabatur. Ipsa autem Roma delata fuit, et illic oraculum erat. Cæterum mense Januario laureas coronas ibi magistratus accipiebant. De Hippodrome. Hippodromus ex eo nomen habet quod a sancto Constantino usque ad Irenem Atheniensem ibi privatim imperatores currus agitarent. Ceterum Justinianus Lausiacum ædificavit. De Fortunæ simulacro. Simulacrum Fortunæ, quod Roma a Constantino Magno advectum fuit, stabatque supra palatii arcum, Mauricius contrivit. De Magnaura. Fertur Anastasium Dicorum, cum in triclinio Constantini Magni, Magnaura dicto, anno imperii sui vicesimo septimo, mense quarto deambularet, fulguribus et tonitruis circa palatium editis, cum consternati omnes ultro citroque fugerent, ad cubiculum aliquod ab se ædificatum confugisse, atque ibi ira Dei interceptum, mortuum repertum esse. Narrant autem, eum, cum in ecclesia SS. Apostolorum sepultus fuisset, postridie exclamasse, “ Miseremini, miseremini, et aperite. Respondentibus vero custodibus, jam alium imperare, Nihil, inquit, curo: in monasterium me abducite, meque monachum facite. Illi vero ibi reliquerunt eum. Ferunt autem aliquanto post tempore sepulcrum ejus apertum fuisse, inventumque ipsum brachia sua et caligas quas gestabat comedentem, alta voce clamasse, O Mana, aura pereo: quam vocem excepere quidam ex domesticis suis. Ideoque triclinium ejus Magnaura, a Mana et ab ignita aura, vocatum est. De templo Salvatoris, quod est in Chalce. Templum Salvatoris in Chalce excitavit Romanus senior, altari, quo pacto jam visitur, duabus columellis instructo: institutis ibidem duodecim clericis. Joannes vero Zimisces ipsum dilatatum et auctum auro et argento exornavit, ac triginta sex clericos constituit; quibus destinavit pensiones et annonas, singulisque numismata triginta: sacra autem vasa, coronas, sceptra, discos, candelabra, vestes et indumenta imperatoria, quæ singulari jure possidebat, templo donavit. Similiterque immobilia bona sua ipsi consecravit. Quo etiam ex bellica expeditione detulit sacram crucifixi Christi Berytensem imaginem, et sancta Christi et Dei nostri sandalia, in theca auro et pretioΠερὶ τοῦ Κοιαίστορος. Τὰ παλάτια Κοιαίστορος τοῦ Ἱππικοῦ ὁ μέγας Κωνσταντῖνος ἀνήγειρε. Περὶ τῆς Δάφνης. Δάφνη δὲ ἐκλήθη διὰ τὸ ἱστασθαι ἐκεῖσε στήλη. ὄνομα φέρουσαν Δάφνης, ἥτις ἤχθη ἀπὸ Ῥώμης, ὅπου καὶ μαντεῖον ἦν· ἐκεῖσε γὰρ καὶ τοὺς στεφάνους τῆς διάφνης οἱ ἄρχοντες ἐλάμβανον κατὰ τὸν Ιανουά ριον μήνα. Περὶ τοῦ Ιπποδρόμου. Ὁ δὲ Ιππόδρομος ἐκλήθη, διότι ἀπὸ τοῦ ἁγίου Κωνσταντίνου ἕως τῆς Εἰρήνης τῆς ᾿Αθηναίας ἐκεῖσε κατιδίαν ἐπὶ ἄρματος ἔτρεχον οἱ βασιλεῖς. Ὁ δὲ Ἰουςτινιανὸς ἔκτισε τον Λαυσιακόν. Περὶ Τύχης. Ἡ δὲ τύχη τὸ ἄγαλμα ἤχθη παρὰ τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου ἀπὸ Ῥώμης, ὅπερ ἔστατο ἐπάνω τῆς ἁψίδος τοῦ παλατίου, ὁ δὲ βασιλεὺς Μαυρίκιος συνέτριψεν αὐτό. Περὶ Μαγναύρας. Λέγεται οὖν, ὅτι ὁ Τρίκλινος τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου ἡ Μαγναύρα, περιπατοῦντος ἐν αὐτῇ ποτε Αναστασίου τοῦ Δικόρου, τῷ κζ' τῆς αὐτοῦ βασι λείας, καὶ τετάρτῳ μηνί, βρονταί καὶ ἀστραπαί γεγόνασι πρὸς τὸ παλάτιον· πάντων δὲ ἀδημονούντων, καὶ φευγόντων ἀπὸ τόπου εἰς τόπον, καὶ αὐτοῦ δὲ τοῦ βασιλέως φεύγοντος ἐν ἑνὶ τῶν κοιτωνίσκων, ὧν ἔκτισε, καὶ κατέβη ἐκεῖσε ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ, ὥστε αἰφνιδίως εὐρεθῆναι νεκρόν. Φασὶ δὲ αὐτὸν μετὰ τὸ ταφῆναι εἰς τοὺς Αγίους Αποστόλους, μεθημέραν βοᾷν Ελεήσατε, ἐλεήσατε, καὶ ἀνοίξατε. Των μνημοραλίων δὲ εἰπόντων ὅτι ἄλλος βασιλεύει, ἔστ Οὐδέν μοι μέλει, εἰς μοναστήριον ὑπάγετέ με, και ποιήσατε με μοναχόν. Οἱ δὲ εἴασαν αὐτόν. Λέγετα μετά τινα χρόνον τὸ μνῆμα αὐτοῦ ἀνοιγῆναι, καὶ εὐρεθῆναι αὐτὸν φαγόντα τοὺς βραχίονας αὐτοῦ, καὶ τὰ καλήγια, ἃ ἐφόρει· ἔκραξε δὲ μεγάλως· Ο Μάνα, ὑπὸ τῆς αὔρας ἀπόλλυμαι. Τῆς δὲ φωνῆς ταύτης ἤκουσάν τινες τῶν ἀνθρώπων αὐτοῦ, καὶ διὰ τοῦτο ἐκλήθη ὁ Τρίκλινος αὐτοῦ Μαγναῦρα, ἀπὸ τῶν Μάνα καὶ αὖρα τοῦ πυρός. Περὶ τὸν Σωτῆρα τῆς Χαλκῆς. Τὸν δέ Σωτῆρα εἰς τὴν Χαλκὴν ἀνήγειρε Ρωμανὸς ὁ γέρων ὑπὸ στυρακίων μικρῶν δύο, ὡς ἔστ: φαινόμενον, τὸ θυσιαστήριον, ποιήσας καὶ κληρικούς ιβ΄. Ὁ δὲ Ἰωάννης ὁ Τζιμίσκης ἐπλάτυνε καὶ ἀνήγειρεν αὐτὸν καλλύνας ἐκ χρυσίου καὶ ἀγύρου πολλού ἐποίησε δὲ καὶ κληρικούς λς', τιθεὶς αὐτοῖς καὶ ῥογας καὶ ἀννόνας, καὶ ἀνὰ νομισμάτων λ' τὰ δὲ ἱερὰ, καὶ τὰ στέμματα, καὶ τὰ σκῆπτρα, καὶ τοὺς δίσκους, καὶ τὰς λυχνίας, καὶ τὰς ἐσθῆτας, καὶ τὰ ἄμφια τὰ βασιλικά, ιδιόκτητα αὐτοῦ ὄντα, ἀπεχαρίσατο πρὸς τὸν ναόν· ὡσαύτως καὶ τὰ ἀκίνητα αὑτοῦ κτήματα ἐπεκύρωσεν αὐτῷ, ἐν ᾧ ἀπὸ τοῦ ταξειδίου εφέρετο τὴν τιμίαν εἰκόνα τῆς ἁγίας σταυρώσεως τῆς ἐν τῇ Βηρυτῷ, καὶ τὰ ἅγια σανδάλια τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ

ἡμῶν ἐν ποικιλοις χρυσεοις, καὶ διὰ λίθων κιβουρίοις. sis lapillis ornata. Fecit item ibi sepulcrum suum Ἐποίησεν οὖν καὶ τὸ ἑαυτοῦ μνῆμα ἐκεῖσε ολόχρυσον μετὰ χυμεύσεως, ἐν ᾧ καὶ ἐτέθη. Περὶ τῶν στηλῶν τῶν στηλῶν τῶν ἱσταμένων ἄνω τοῦ Μιλίου. totum ex est. auro conflatum, in quo et positus De statuis quæ sunt super Milliarium. In tornice Miniarii Constantini ac Helenæ statuæ eriguntur. Ibidem etiam ad orientem vieitur orux, quam ipsi gestant. In medio autem crucis est fortuna urbis, scilicet catena clausa atque magice consecrata, omni figurarum genere instructa, ut urbs omnium gentium victrix esset, et ab hostium incursionibus libera, ita ut eam nec adire, nec lædere possent, sed statim quasi victæ, retrocederent. In eodem Milliario positæ visuntur statuæ tres. Sophia scilicet uxoris Justini Thracis, ac eorumdem neptis HeἘν δὲ τῇ καμάρα τοῦ Μιλίου στῆλαι Κωνσταν τίνου καὶ Ἑλένης εἰσίν. Ἔνθα καὶ σταυρὸς ὁρᾶται πρὸς ἀνατολὴν βασταζόμενος ὑπ᾽ αὐτῶν· μέσον δὲ τοῦ σταυροῦ ἡ Τύχη τῆς πόλεως, ὅπερ ἐστὶ κατήνιον κλειδόμενον καὶ ἐστοιχειωμένον, τοῦ παντὸς εἴδους ἀνελλιπῶς, καὶ νίκην κατὰ πάντων τῶν ἐθνῶν φέρον τοῦ μηκέτι ἰσχύειν, ἢ προσεγγίσαι ἢ προσψαῦσαι τῇ πόλει ταῦτα, ἀλλὰ πόῤῥω ἀπέχεσθαι, καὶ ὑπονοστεῖν ὡς ἡττωμένα. Ἐν αὐτῷ δὲ τῷ Μιλίῳ στῆλαι ἵσταν - ται τρεῖς, Σοφίας τῆς γυναικὸς Ἰουστίνου τοῦ Θρα κὸς, καὶ ᾿Αραβίας τῆς θυγατρὸς αὐτῶν, καὶ Ἑλέ- η Arabis filio eorum, νης ἀνεψιᾶς αὐτῶν. Περὶ τῆς στήλης τοῦ Θεοδοσίου. Ἐν τῷ λεγομένῳ Μιλιῳ Θεοδοσίου στήλη ἵσταται ἐφ᾽ ἵππου χαλκοῦ, καὶ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ μῆλον κρατ τοῦντος, ἣν ἀναγείρας σιτηρέσια πολλὰ δέδωκε τοῖς ἐν τῇ πόλει. Οἱ δὲ κίονες, καὶ οἱ ποδίσκοι, καὶ οἱ τῶν Αρτοπωλίων ὁμοίως καὶ τῶν Τζυκκαλαρίων, καὶ τῆς Χαλκῆς ἔχουσιν ἱστορίας πολλὰς, ἂς ὁ αὐτὸς καλλύνας ἐχρύσωσεν. Περὶ τοῦ ναοῦ τοῦ Θεολόγου. προσε Φωκᾶς ὁ τύραννος ἔκτισεν ἐκ βάθρων τὸν ναὸν τοῦ ἁγίου Φωκᾶ ἐν τῷ Μιλίῳ, μήπω οὖν ὀροφώσας αὐτόν· ἐκεῖσε γὰρ ἦν ἡ ἀλλαγὴ τῶν κοντούρων, καθ᾽ ἂν τόπον Αντξοκόπησε τὰ κόντουρα, ὅτε καὶ μαγκλας βίοις ἐτύφθη παρὰ Μαυρικίου τοῦ βασιλέως, τολμή. σαντος τοῦ αὐτοῦ Φωκᾶ ἐν τῷ κόντῳ αὐτοῦ δῆσαι τὸ πιττάκιον, ὅπερ ἀπὸ Λογγοβαρδίας ἐλθὼν ἔφερε, τοῦ στρατοῦ ἐκεῖθεν ἀποστείλαντος τοῦτον διὰ τὴν ῥόγαν αὐτῶν. Καὶ ἐγκαλέσας ἐν ἡμέρᾳ Ιπποδρομίου, ὅτι οὗτος εὑρὼν ἄδειαν καὶ ἀναλαβόμε νος τὰ κόντουρα ὑπεχώρησε· τὰ δὲ καταλειφθέντα ἀντζίσας, κατῆλθεν ἕως Λογγοβαρδίαν ἔτι τὰς πλη γὰς ἔχων· διὰ τοῦτο γὰρ προετιμήθη εἰς τὴν βασι λείαν παρὰ τοῦ στρατοῦ. Μετὰ οὖν τὸ ἀνελθεῖν καὶ βασιλεῦσαι, ἔστησεν ἐκεῖ δύο ἵππους κοντούρους ἠντζωκοπημένους, καὶ βωμοὺς λιθίνους τετραδικούς σύνεγγυς τοῦ ᾿Αγίου Φωκά, ὃν αὐτὸς ἀνήγειρε, Διίππιον αὐτὸν ὀνομάσας· ἐκεῖσε γὰρ καὶ τέσσαρας εἰκόνας ἐκ ψηφίδων χρυσῶν, Κωνσταντίνου καὶ Ελένης ιστόρησεν. Ὁ δὲ Ηράκλειος ἐλθὼν, καὶ κρατήσας, καὶ τὸν Φωκὰν τιμωρήσας, καὶ καύσας ἐν τῇ τοῦ Βοὸς ἀγορᾷ, ἐτίμησε τὸν ναὸν, καὶ σκεπά σας αὐτὸν καὶ μετονομάσας εἰς τὸ τοῦ ἁγίου ἀποστό λου καὶ εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου ὄνομα. Περὶ τοῦ ἁγίου Θεοδώρου τοῦ Σφωρακίου. Τὸν ἅγιον Θεόδωρον τὸν Σφωρακίου, Σφωράκιος πατρίκιος ἔκτισεν ἐν τοῖς χρόνοις Αρκαδίου καὶ Θεοσ δοσίου υἱοῦ αὐτοῦ. Ἔκτισε δὲ ἕνα πισὸν μέρους τῆς ἐκκλησίας τῶν κατηχουμένων, καὶ ἀπέθετο κεντ τηνάρια χρυσίου τρία· καὶ παρῆλθον χρόνοι ρλγ' ο ἐν γὰρ τοῖς χρόνοις τοῦ Μαυρικίου ἐπεκαύθη μέρος τι τοῦ ναοῦ καὶ ἀνῳκοδομήθη παρ', αὐτοῦ, κτίσας καὶ lena. De statua Theodosii. In dicto Milliario collocata est statua equestris Theodosii ex ære, manu pomum tenentis; in cujus dedicatione annonam largissimam populo ipse distribuit. Columnæ autem quæ illic visuntur, cum suis spiris, pariterque illæ in Artopoliis posite, necnon alis Tzycalariorum et quæ in Chalce exstant, multas continent historias quas ipse ad ornatum inauravit. De templo Theologi. Phocus tyrannus templum Sancti Phocæ a fundamentis exstruxit in Milliario, sed absque concameratione. Nam illic erat mutatio equorum cursus publici,quo in loco nervos equorum incidit, quando ab imperatore Mauricio baculo percussus est, propterea quod epistolam, quam ex Longobardis ab exercitu stipendii petendi causa missus, afferebat, lanceæ alligare ausus esset. Postquam vero die Hippodromi conquestus esset, accepta redoundi facultate, adductis equis discessit. His autem qui residui erant enervatis, in Longobardiam venit, cum adhuc plagarum vibices manerent, qua de causa ab exercitu ad imperium evectus est. Itaque reversus et imperio potitus, duos equos enervatos ibi constituit, arasque quadratas lapideas prope templum S. Phocæ a se conditum, et locum Diippium nominavit. Ibidem quoque quatuor imagines Constantini et Helena ex aureis tessellis confecit. Cæterum Heraclius ubi in urbem venit et imperium suscepit, et Phocam ulciscens in foro Bovis flammis exussit, templum illud ornavit, tectoque operuit, et commutato nomine, sancto apostolo et evangelista Joanni cognomine Theologo, dicavit. De sancto Theodoro Sphoracii dicto.' Sanctum Theodorum Sphoracii appellatum, Sphoracius patricius condidit, temporibus Arcadii ac filii ejus Theodosii. Exstruxit item pinsum unum in illa parte ecclesiæ quæ catechumenorum est, ac auri centenaria tria illic deposuit. Elapsis autem annis centum triginta tribus,templi pars quædam sub Mauricio conflagravit, et ab eo-

dem restaurata est; qua oratorium quoque S. Geor. εὐκτήριον τοῦ ᾿Αγίου Γεωργίου. Ἐπὶ δὲ τῆς αὐτοκραgii exstruxit. Imperante autem Leone Basilii filio, Romanus quidam orandi causa templa urbis invisens, animadvertit litteris Latinis incisum lapidem in pinso: quibus perlectis imperatori aurum absconditum indicavit. Qui cum eo misisset ac depositum accepisset, ipsum in ordinem illustrium allegit,datis ipsi in mercedem triginta libris monetæ signatæ. Excitavit item idem 8phoracius Precursoris statuam, quæ in concha templi Sancti Theodorici erecta est. De Octagono. Tetradisium Octagonum est illud, in quo octo erant porticus, sive loca concamerata. Illic et doctores omnium scientiarum commorabantur,quos semper imperatores in consilium adhibebant, neque quidquam sine illis agebant. Ex horum numero patriarcha et episcopi creabantur. Proxime autem basilicam erat, duravitque quadringentos et quatuordecim annos usque ad decimum annum imperii Leonis Isauri, patris Constantini Caballini. Hic enim divina privatus gratia, atque ea penitus spoliatus, cum monachi stolido ejus instituto as¯ sentiri nollent, iratus sarmenta lignaque colligi jussit, combussitque ædificium illud,ac sexdecim, qui illic erant, monachos. De Lauso. Lausiaca domus erat Lausi patricii et præpositi, qui multos gessit magistratus, magnosque adeptus est honores, sub Arcadio Theodosii Magni filio. Exornavit autem istam domum variis pretiosisque columellis et marmoribus. Cæterum hæc domus una erat ex duodecim Constantini Magni, in qua aquilæ lapideæ, et phialæ, et gradus, et bases quadratæ, ad ornatum urbis stant ad hanc usque diem. Proxime autem Milliarii arcum exstabat statua equestris Trajani et Theodosii Junioris. De Foro. Forum ad Oceani imitationem circulari forma conditum fuit. Ibidem horologium æneum, Cyzico deductum, collocatum erat. De statuis in arcu cameræ Fori exsistentibus. In arcu cameræ Fori positæ visuntur duæ statuæ,Helena scilicet et Constantini,et in earum meτορίας Λέοντος τοῦ υἱοῦ Βασιλείου ἀνελθὼν Ῥωμαϊός τις τοῦ εὔξασθαι εἰς τοὺς ναούς τῆς πόλεως, εἶδε Ρωμαῖα γράμματα λίθινα ἐπάνω τοῦ πινσοῦ, καὶ δύο ναμιν αὐτῶν γνούς ἐγνώρισε τῷ βασιλεῖ Λέοντι περί χρυσίου τινὸς, καὶ στείλαντος, καὶ ἀναλαμβανομένου ταῦτα, ἐποίησεν αὐτὸν Ἰλλούστριον, δοὺς αὐτῷ καὶ χάραγμα λίτρας λ'. Ανήγειρε δὲ ὁ αὐτὸς Σφωράκιος καὶ τὸν Πρόδρομον, τὸν εἰς τὴν κόγχην τοῦ ναοῦ τοῦ Αγίου Θεοδώρου τυγχάνοντα. Περὶ τοῦ Οκταγώνου. Τὸ δὲ Τετραδίσιον ὀκτάγωνον ἔστιν εἰς δ᾽ ἔσταντο στοαὶ ὀκτώ, ἤγουν καμαροειδεῖς τόποι, καὶ διδάσκα λοι ἐκεῖσε ἐτύγχανον οἰκουμενικῶν, καὶ οἱ κατὰ και ροὺς βασιλεῖς τοῖς ἐκεῖσε διδασκάλοις ἐβουλεύοντο, καὶ οὐδὲν ἔπραττον χωρὶς αὐτῶν, ἐξ ὧν γέγονε καὶ πατριάρχης καὶ ἐπίσκοποι. Πλησίον δὲ τῆς βασιλικῆς ἦν, καὶ διήρκεσεν ἔτη υιδ', μέχρι τοῦ δεκάτου χρόνου Λέοντος τοῦ Συρογενούς, τοῦ πατρὸς τοῦ Καβαλίνου. Περιτραπεὶς δὲ τῆς θείας χάριτος, καὶ ταύτης γυμνωθείς, διὰ τὸ μὴ συγκοινωνεῖν τοὺς μου ναχοὺς τῇ ματαίᾳ αὐτοῦ ἐνστάσει, θυμοῦ δὲ πλησθείς καὶ φρύγανα προστάξας ἀθροισθῆναι καὶ ξύλα, κατέκαυσεν αὐτούς, καὶ τοὺς ἐκεῖσε όντας δέκα ἐξ μοναχούς. Περὶ τοῦ Λαύσου. Τὰ δὲ Λαύσου οἶκος ἦν Λαύσου πατρικίου καὶ πραι ποσίτου, ὅστις ἀρχὰς πολλὰς καὶ δόξας διήνυσεν ἐν τοῖς χρόνοις 'Αρκαδίου τοῦ υἱοῦ τοῦ Μεγάλου Θεοδο σίου. Εκόσμησε δὲ αὐτὸν διὰ ποικίλων καὶ πολυτελών μικρῶν κιόνων καὶ μαρμάρων. Ὁ δὲ τοιοῦτος οἶκος ἐκ τῶν δώδεκα οἴκων ἐτύγχανε τοῦ Μεγάλου Κωνσταν τίνου, ἐν ᾧ καὶ ἀετοὶ λίθινοι, καὶ φιάλαι, καὶ βαθμοί, καὶ βωμοί τετράγωνοι, εἰς διακόσμησιν τῆς πόλεως ἱστάμεναι μέχρι τῆς σήμερον. Πλησίον δὲ τῆς ἀψί δος τοῦ Μιλίου στήλη ἔφιππος ἵστατο Τραϊανοῦ καὶ Θεοδοσίου τοῦ Μικροῦ. Περὶ τοῦ Φόρου. Ὁ δὲ Φόρος εἰς μίμησιν τοῦ 'Ωκεανοῦ ἐκτίσθη και κλοειδής· καὶ ὡρολόγιον ἐκεῖσε ἦν χαλκοῦν, ὅπερ ἔφερεν ἀπὸ Κυζίκου. Περὶ τῶν στηλῶν τῶν ἱσταμένων ἐν τῇ ἀψίδι τῆς καμάρας του Φόρου. Ὅτι ἐν τῇ ἀψίδι τῆς καμάρας τοῦ Φόροι ἔστιν· ται δύο στῆλαι Ελένης καὶ Κωνσταντίνου, καὶ στου dio crus, cui inscriptum est: Unus Sanctus, unus ρὸς μέσον αὐτῶν γράφων. Εἰς ἅγιος, εἰς Κύριος, Dominus, Jesus Christus in gloria Dei Patris, Amen. Ibidem pariter exstant duæ angelorum statuæ alatæ. De cruce in septentrionalis parte collocata. In septentrionali parte Fori exstabat crux, instar illius quam Constantinus Magnus in colo vidit, auro obductam, habentem in extremitatibus rotundis malum. Hinc inde tam ipse quam filii ejus auro obducti ad hoc usque tempus cernuntur. De duabus crucibas quæ depositæ erant. In inferiori parte columnæ Fori deposita sunt Ἰησοῦς Χριστὸς εἰς δόξαν Θεοῦ Πατρὸς. Αμήν. Καὶ δύο ταχυδρόμων ὁμοίως στῆλαι πτερωτῶν. Περὶ τοῦ σταυροῦ τοῦ ἐν τῷ βορείῳ μέρει. Ὅτι ἐπὶ τὸ βόρειον μέρος του φόρου ἵστατο σταυρὸς ὡς εἶδεν αὐτὸν Κωνσταντῖνος ὁ Μέγας ἐν τῷ οὐρανῷ χρυσέμβαφον καὶ ἐν τοῖς ἀκρωτηρίοις στρογγύλοις μῆλον. Ενθεν καὶ υἱοὶ αὐτοῦ καθορῶνται χρυσέμβαφοι μέχρι τοῦ νῦν Περὶ τῶν δύο σταυρῶν τῶν κεχωσμένων. Ὅτι κάτωθεν τοῦ κίονος τοῦ Φόρου κεχωσμένοι J

εἰσὶν οὗτοι οἱ δύο σταυροί, καὶ τὸ βίκιον τοῦ μύρου, duæ illo cruces, et urceolus vitrous unguenti, quo ᾧ ἠλείψατο ὁ Ἰησοῦς, καὶ πολλὰ σημειοφορικά ἕτερα τιθέντα μὲν παρὰ τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου, ἀσφαλισθέντα δὲ παρὰ τοῦ Μεγάλου Θεοδοσίου. Περὶ τοῦ ἄρματος Ηλίου. Οτι τὸ ἅρμα Ἡλίου ἐν τέτρασιν ἵπποις πυρίνοις ἱπταμένοις παρὰ δύο στηλῶν ἔκπαλαι ὑπῆρχεν ἐν τῷ ὡρείῳ Μιλίῳ. Ενθα εὐφημίσθη Κωνσταντῖνος ἐν τῷ νικῆσαι Αζώτιον. Κατενεχθὲν δὲ τὸ ἅρμα ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ, δορυφορούμενον στηλίδιον μικρὸν κατ εσκευάσθη παρὰ Κωνσταντίνου ὑπὸ Ηλίου φερό μενον, Τύχη τῆς πόλεως εἰς τὸ στάμα εἰσῄει, καὶ στεφανωθὲν ἐξῄει· ἐτίθετο δὲ ἐν τῷ Σενάτῳ ἑορτῶν ἐπιουσῶν καὶ γενεσίων τῆς πόλεως τελουμένων· διότι δὲ ἐπὶ κεφαλῆς σταυρὸν εἶχεν, ὃν ἐχάραξε Κωνσταν τῖνος. Ἰουλιανὸς αὐτὸ βόθρῳ κατέχωσεν. Ἔνθα Αρειος τὸν ἔχθιστον θάνατον ἀπὸ τῆς καμάρας τοῦ Φόρου τοῦ Σενάτου ἀπέδωκεν, ποῦ καὶ οἱ παρερχό μένοι ούρα καὶ κύπρα ἐτίθουν αὐτῷ τῷ ἐχθίστῳ Αρείψ. Περὶ τοῦ Σενάτου. Οτι τὸ Σενάτον, ὡς οἱ μὲν λέγουσιν, ἐξ ἀρχῆς ἦν τῶν κωδικέλλων φυλακτήριον· ἐκεῖσε γὰρ οἱ Πατρίκιοι ἐλάμβανον αὐτοὺς, ἐν ᾧ τε καὶ Καλλίστρατος πρῶτον τὴν ἀξίαν τοῦ ὁπάτου ἐκεῖσε ἐδέξατο, τοῦ δήμου κράξαντος, Καλλίστρατος εὐτυχὴς καὶ εἰς ἄλλο προκόψει· ὁ δὲ φοβηθεὶς προσέφυγε τῇ ἐκ κλησίᾳ. Κωνσταντῖνος δὲ ἐξωμόσατο μὴ ἀδικῆσαι αὐτόν. Ὁ δὲ μὴ ἀνασχόμενος ἐχειροτονήθη πρεσ βύτερος, εἶτα ἐπίσκοπος. Περὶ τοῦ τεθέντος στοιχείου, καὶ τοῦ Φόρου, καὶ τῆς στήλης. Κάτωθεν δὲ τοῦ κίονος τοῦ Φόρου ἐτέθη καὶ Παλ λάδιον στοιχείον, καὶ ἕτερα πολλά σημειοφορικά. Ο δὲ κύκλος τοῦ Φόρου ἐπὶ τὸ ἴσον τῆς ποδέας τῆς κόρτης τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου, ἣν αὐτὸς ἔπηξεν ὅτε ἀνῆλθεν ἀπὸ Ῥώμης. Οἱ δὲ δύο σιγματοειδεῖς ἔμβολοι ἐτύγχανον τότε σταῦλοι γύρωθεν τοῦ κόρτης. Ὁ δὲ περίβλεπτος οὗτος κίων, καὶ ἡ στήλη του ᾿Απόλλωνος, ἔστι τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου, ἣν ἔστησεν οὗτος δίκην ἡλίου, τιθεὶς ἐν τῇ κεφαλῇ αὐτ τοῦ τοὺς ἤλους ἐκ τῶν τοῦ Χριστοῦ δίκην ἀκτίνων, ὡς ἥλιος τοῖς πολίταις ἐκλάμπων. inunotus fuit Jesus,et multa alia admiranda,quæ a Constantino Magno ibi collocata, Theodosius Magnus firmius consistere fecit. De curru Solis. In aureo Milliario jam inde ab antiquis temporibus ourrus solis trahente quadriga equorum ignei coloris quasi volantium a duabus columnis visebatur: ubi Constantinus postquam Azotium vicerat, faustis acclamationibus exceptus est. Ubi autem currus ille in Hippodromum deductus fuit, parva statua fortunam urbis referens ab ipso Constantino confecta est, quæ a sole gestata ad tribunal Hippodromi ducebatur, indeque coronata exibat: ponebatur autem in senatu cum celebritas Natalium urbis immineret. Quia vero capiti ejus crucem insculpi Constantinus curaverat,Julianus eam in foveam conjici jussit: ubi Arius in camera Fori senatus teterrimam mortem obiit: atque eo loci qui præteribant urinam et stercora odiosissimo Ario deponebant. De Senatu. In Senatu, ut quidam tradunt, codicilli antiquitus asservabantur: ibi enim Patricii eos accipiebant, ubi Callistratus primum dignitatem consularem suscepit, acclamante populo: Callistratus fortuna favente insuper ad aliud provehetur: ille vero perterritus ad ecclesiam confugit, et quamvis Constantinus juraret se nullam ei injuriam illaturum, tamen ille minus fidens, primum presbyter, deinde episcopus creatus est. De Palladio deposito, de Foro et de statua. Subter Fori columnam Palladium, et multa alia adıniranda· posita fuerunt. Circuitus autem fori tantus est, quantus fuit ambitus tentorii Constantini Magni, quod Roma Byzantium veniens isthic fixerat. Duæ autem illæ semirotunda porticus tuno temporis stabula erant, circa tentorium. Cæterum insignis illa columna et statua Apollinis est Constantini Magni, quam ipse instar solis erexit, infixis capiti ejus, radiorum instar, clavis passionis Christi, ut veluti sol civibus suis elaceret. Περὶ τῶν τεθέντων ἡνιόχων ἐν τῷ Σενάτῳ, καὶ περὶ De statuis aurigarum,quæ in Senatu collocata erant, τῶν ι' κοφίνων τῶν ἄρτων. Ἐν δὲ τῷ Σενάτῳ ἀπετέθησαν οἱ ἡνίοχοι ἐν ζευξ. ίπποις ἐν τῷ ἀστρονομικῷ ὀργάνῳ, ἔνθα τῆς ᾿Αρτέ μιδος καὶ τῆς ᾿Αφροδίτης ἵσταται στήλη, ἐν οἷς σκυ σάλαις ἀπεκεφαλίσθη ὑπὸ ᾿Αρειανῶν ᾿Αρκάδιος ἀρ· χιδιάκονος τῆς Ἁγίας Εἰρήνης. Οἱ δὲ δέκα κόφινοι τῶν περισσευμάτων, δέκα ἔτη ἐν τῷ παλατίῳ τοῦ Σενάτου κατέκειντο· μετὰ δὲ ταῦτα ὑπὸ τὴν βάσιν τοῦ κίονος κατεχώσθησαν. ac de decem reliquiarum cophinis. In Senatu erectæ sunt aurigarum Circensium statuæ in organo astronomico, ubi etiam Dianæ ot Veneris statuæ: ad quas Arcadius archidiaconus S. Irenæ ab Arianis flagris occisus est. Decem autem cophini reliquiarum decem annis in palatio Senatus jacuerunt; postea vero ad basim columnæ suffossi fuere. De statuis quæ olim in magna ecclesia Santa Sophia erectæ erant. Ἐν δὲ τῇ μεγάλῃ ἐκκλησίᾳ, τῇ νῦν ὀνομαζομένῃ ή Αγία Σοφία, στήλαι ίσταντο υκζ', αἱ πλείονες τούτων Ελληνικαί ὑπῆρχον· αἵτινες ἐκ τῶν πολο In magna ecclesia, quæ jam appellatur Sanota Sophia erecta erant quadringenta viginti septem status, quarum pleræque Græca erant; ex

καὶ Διοκλητιανοῦ, καὶ τὰ δώδεκα ζώδια, ή τε Σελήνη καὶ ἡ ᾿Αφροδίτη, καὶ ὁ ᾿Αρκτοῦρος ἀστὴρ, παρὰ δύο Περσικών στηλών βασταζόμενος, καὶ ὁ Νότιος Πόλος, καὶ ἡ ἱέρεια τῆς ᾿Αθηνᾶς, ἀπὸ τοῦ πλευροῦ τὴν Ἴριν ἀφιλοσόφως μαντεύουσαν ἔχουσα. Ἐκ δὲ τῶν Χριστιανῶν οὐκ ὀλίγαι μὲν͵ ὡς εἶπον· καὶ δέον ἐκ τῶν πολλῶν ὀλίγας εἰπεῖν· Κωνσταντίνου τοῦ Μεγάλου, καὶ Κώνσταντος, καὶ Γάλλου, Θεοδο σίου τε καὶ Ἰουλιανοῦ, καὶ Θεοδοσίου τοῦ ἑτέρου, καὶ ᾿Αρκαδίου υἱοῦ αὐτοῦ, καὶ Σεραπίονος ὑπά του, καὶ Ἑλένης μητρός Κωνσταντίνου τρεῖς· ἡ μὲν μία πορφύρα διὰ μαργάρων· ἡ δὲ ἑτέρα δια ψηφίδων ἀργυρῶν ἐν τῷ χαλκῷ κίονι, καὶ ἡ ἄλλη ἐλεφαντώδης Κύπρου ρήτορος προσενέγκαντος· ἃς quarum numero istw erant Jovis scilicet, Cari λῶν ὑπῆρχον, τοῦ τε Διὸς, καὶ Πάρου τοῦ πατρὸς, patris, Diocletiani, duodecim signorum Zodiaci, Lunæ, Veneris. Aroturi sideris duabus Persicis columnis fulti, Poli Australis, ac sacerdotis Minervæ habentis a latere Iridem sine philosophia vaticinantem. Christianorum item statuas non paucas exstitisse ferunt, ex multis vero pauca enumeranda sunt, Constantini Magni, Constantis, Galli, Theodosii, Juliani, Theodosii alterius et Arcadii filii ejus, ac Serapionis consulis: Helenæ item matris Constantini tres: una porphyretica margaritis distincta: altera ex tessellis argenteis super columnam æream: tertia vero eburnea, quam posuit Cyprus rhetor. Quibus per urbem dispersis Justinianus fide et studio multo permotus, amplissimum templum excitavit. Si qui vero Ἰουστινιανός μερίσας ἐν τῇ πόλει ναὸν μέγιτσον horum periti, urbem explorandi causa percurrant, Ὦ ἀνήγειρε μετὰ πίστεως καὶ πόθου πολλοῦ· οἱ δὲ non paucas earum reperient. πεπειράμενοι τῶν προειρημένων, περιερχόμενοι τὴν πόλιν, καὶ ζητοῦντες αὐτὰς, εὑρήσουσιν οὐκ ὀλίγας. De status quæ collocatæ erant in dextera Fori parte. In dextera Fori parte ad orientem statuæ duodecim ex marmore porphyretico exstabant, totidemque Sirenes auro obductæ, quas vulgus equos marinos vocat. Nunc autem septem duntaxat conspiciuntur: quarum tres apud S. Mamantem positæ sunt. Cæteræ statuæ etiamnum supersunt. Περὶ τῶν στηλῶν τῶν ἱσταμένων ἐν τῷ δεξιῷ μέρει τοῦ Φόρου. Ἐν δὲ τῷ δεξιῷ μέρει τοῦ Φόρου τοῦ ἀνατολῆς, ἐδέξαντο στήλας πορφυρᾶς διὰ μαρμάρων ιβʹ, καὶ σειρῆνας δώδεκα, ἔστινας οἱ πολλοὶ ἵππους θαλασσίους καλοῦσι· χρυσέμβατοι δὲ ἦσαν. Ἐπὶ δὲ ἡμῶν ἑπτὰ μόναι καθορῶνται· τὰς δὲ τρεῖς ἐξ αὐ τῶν ἐν τοῖς τοῦ Ἁγίου Μάμαντος μέρεσιν ἔθηκαν, καὶ αἱ λοιπαὶ στῆλαι σώζονται. De simulacro æreo Fortunæ urbis, quod in orientalı Fori arcu exstabat. Fortuna urbis ænea cum calyptra posita erat in orientali arcu fori, cujus manus, ut aiunt, Michael Rhangabe amputari jussit, ne factiones populi contra imperatores quidpiam moliri possent. De cruce cujus inscriptio est, Sanctus, sanctus, sanctus. Ἡ δὲ Τύχη τῆς πόλεως χαλκὴ μετὰ μοδιόλου ἵστατο ἐν τῇ ἀνατολικῇ ἀψίδι, ἢν, ἔφησαν. Μιχαὴλ ὁ Ραγγαβὶ χειροκοπηθῆναι, διὰ τὸ μὴ ἰσχύειν τὰ δημοτικὰ μέρη κατὰ τῶν ἀνακτόρων. Περὶ τοῦ σταυροῦ τοῦ γράφοντος· Ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος. Sciendum est, crucem, in cujus medio legitur, Ιστέον, ὅτι ὁ σταυρὸς ὁ μεσοσυλλαβῶν καὶ ἀναγινωSanetus, sanctus, sanctus, a præside Fori dedica- σκόμενος, Άγιος, ἅγιος, ἅγιος, παρὰ τοῦ πρωτοστα tam esse: ubi etiam duorum angelorum et ipsius τοῦντος τῷ Φόρῳ ἀνηγορεύθη· ἔνθεν καὶ δύο ταχύ Constantini et Helenæ statuæ, a dextris et sini- δρόμων, καὶ αὐτοῦ τοῦ Κωνσταντίνου, καὶ Ἑλένης stris asservantur. In orientali autem arcu Fori ἐκ δεξιῶν καὶ ἐξ εὐωνύμων σώζονται στῆλαι. Εἰς δὲ Constantiniani, crux est argento obducta, habens τὴν ἀνατολικὴν ἀψίδα του Κωνσταννινιακού Φόρου in extremitatibus rotundis malum, quam ibidem σταυρὸς ἀργυρέμπλαστος, καὶ ἐν τοῖς ἀκρωτηρίοις Constantinus erexit, qua forma illam in cœlo vi- στρογγύλοις μῆλον, ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ ἀνηγέρθη ὑπὸ derat. li vero qui inaurati conspiciuntur, alii ejus η Κωνσταντίνου, ὡς ἐθεάσατο αὐτὸν ἐν τῷ οὐρανῷ. sunt. Itemque in sinistris partibus terribilis posita " οἱ δὲ χρυσέμβαφοι υἱοὶ αὐτοῦ εἰσι καὶ ἐλέφαντος erat elephantis statua, prope maximam statuam, ubi mirabile spectaculum accidit. Nam terræ motu facto, elephas collapsus est, ac unus posteriorum ejus pedum effractus. Præfecti vero Taxeotæ, quos moris erat forum custodire, accurrentes elephantem erexerunt, ac corporis humani integri utraque Ossa invenerunt, et tabellam cui inscriptum erat: Venere virgine sancta ne mortua quidem sejungor. Præfectus autem signum illud ærario publico intulit in nummos redigendum. Præter superius memorata, visebatur porous, multitudinis stre pitum denotans, et proxime nude statua, oiστήλη ἵστατο φοβερὰ ἐν τοῖς εὐωνύμοις μέρεσι πλησίον τῆς μεγάλης στήλης· ἔνθα καὶ παράδοξον ἐδείκνυτο θέαμα σεισμοῦ γὰρ γενομένου καὶ αὐτὸς πέπτωκε, καὶ ἀπώλετο τὸν ἕνα πόδα τὸν ὄπισθεν, οἱ δὲ τοῦ ἐπάρχου ταξεῶται (ἔθος γὰρ τὸν Φόρον παρ αὐτῶν φυλάττεσθαι) συνδραμοῦντες ἤγειραν τὸν ἐλέφαντα, καὶ εὗρον ἔσωθεν αὐτοῦ τὰ ὀστᾶ ἀνθρώπου αμφότερα ὅλου τοῦ σώματος, καὶ πυξίον μικρὸν, οὗ ἐν τῇ κεφαλῇ ἔγραψεν· Αφροδίτης παρθένου ἱερᾶς οὐδὲ θανοῦσα χωρίζομαι. Ὅπερ ὁ ἔπαρχος τῷ δημοσίῳ προσέθηκεν εἰς νομία. Τοῖς προαναδε δηλωκόσι, καὶ χοίρος ἵστατο. σημαίνων τὴν κραυγήν

τῆς πανηγύρεως· καὶ γυμνὴ ὡσαύτως στήλη ση- gnificans impudentium corum qui emunt et venμαίνουσα τὸ ἀναίσχυντον τῶν τε ἀγοραζόντων καὶ πωλούντων. Περὶ τοῦ Συστηματίου, τοῦ ἐν τῷ Φόρῳ μέσον ἱσταμένου. Συστημάτιον δὲ μέσον τοῦ Φόρου ἔνζωδον ἐπὶ κιόνων ἱστάμενον, καὶ ἐν αὐτῷ δηλοῦν τὰς ἱστορίας τῶν μελλόντων ἐσχάτως γίνεσθαι ἐπὶ ταύτῃ τῇ πόσ λει· οἱ δὲ στηλωτικοὶ τῶν ἀποτελεσμάτων ταῦτα πάντα συνίασιν. Ἐστήλωσε δὲ αὐτὰ ᾿Απολλώνιος ὁ Τυανεύς παρακληθεὶς παρὰ Κωνσταντίνου τοῦ Μεγάλου καὶ εἰσελθὼν ἐστοιχείωσε τὰ ὀνόματα τῆς ἐπικρατείας ἕως τέλους αἰώνων. Περὶ τοῦ πῶς ἔκτισε τὴν πόλιν, ὅτε ἐξῆλθε μετὰ τῶν μεγιστάνων ἐν τῷ Φόρῳ πεζός. Οτι μέλλων κτίσαι τὴν πόλιν ὁ Μέγας Κωνσταν τῖνος, καὶ ὀφείλων πῆξαι τὸ θεμέλιον, καὶ κατεμέτρησεν αὐτὴν, πεζὸς ἐξελθὼν μετὰ τῶν μεγιστά των αὐτοῦ, καὶ ἐλθὼν εἰς τὸν Φόρον, εἶπον αὐτῷ οἱ ἄρχοντες· Ποίει τέλος τοῦ τείχους, δέσποτα. Ἐκεῖ νος δὲ ἔφη· Οὐχὶ ἕως οὗ στῇ ὁ προαϋωγός μου, ἐκεῖσε πληρώσω. Μόνος γὰρ οὗτος ἑώρα τὸν ἄγγε λον. Απελθὼν δὲ μέχρι τοῦ Ἐξωκιονίου πεζός μετὰ πάσης τῆς συγκλήτου, ἐκεῖσε δὲ ἰδὼν τὸν ἄγγελον τὴν ῥομφαίαν αὐτοῦ πήξαντα, καὶ μηνύοντα ἕως ἐκεῖ στῆναι αὐτὸν, καὶ διὰ τοῦτο ἔπηξεν ἐκεῖ τὸ τεῖχος· Περὶ τοῦ ᾿Αρτοπωλίου. Ἐν δὲ τοῖς ᾿Αρτοπωλίοις κυνάρια ἔστησεν εἴκοσε περιφερῆ, καὶ ταῶνας, καὶ ἀετούς, καὶ λεαίνας, καὶ κριών κάρας, καὶ στρουθῶν, καὶ κορώνης, καὶ τρυγόνος, καὶ γαλῆς, καὶ δαμάλεως, καὶ Γοργόνας δύο, μίαν μὲν ἐκ δεξιῶν, καὶ ἑτέραν ἐξ εὐωνύμων, κατ' ὄψιν ἀμφότεραι βλέπουσαι, ἀπὸ μαρμάρων ἐγὼ γεγλυμμέναι, καὶ χοίρων ἀγέλας. Ίσταντο δὲ μέχρι Ζήνωνος. Γαληνός δέ τις ἰατρὸς καὶ φιλόσοφος ὑπάρ χων, ἐκεῖσε παραιωθεὶς τὰς Γοργόνας ἔλεγεν ἱερογλυφικά, καὶ ἀστρονομικὰ τῶν μελλόντων, δηλώσασ τὰς ἱστορίας πάσας σὺν τοῖς ὀνόμασι Κωνσταντίνου τοῦ Μεγάλου τυπώσαντος ταῦτα. Τοῦ δὲ Γαληνού ἐπὶ πλείστων συχνάσαντος, καὶ τοῖς ἀναγνώσμασι προσχόντος, τα μέλλοντα συμβαίνειν τῷ Ζήνωνι παρὰ Βηρίνης εἰπόντος καὶ γελάσαντος· Καλλίστρατός τις συρφετός κάπημος τῇ τέχνῃ, μετὰ τὴν ἐπάνοδον Ζήνωνος, διαβάλλει τὸν Γαληνόν· ὁ δὲ Ζήνων τοῦτον ἀνῃρήκει, ὅπερ λέγουσιν εἶναι ἀληθές· καὶ γὰρ αἱ ἀγέλαι τῶν χοίρων διερχόμεναι ἐκεῖσε εἰς τὸν ᾿Αρτοτυριανὸν τόπον μέσον τῆς καμάρας, ὅθεν ἀνέρχεται, ἵστανται ἐνεοὶ, καὶ οὐ δύνανται παρέρχεσθαι, ὅτε οἱ χοιροδέται οἱ τούτους ἐλαύνοντες, τύψωσι τούτους, καὶ τότε μεθίστανται· ἡνίκα γὰρ ψυχῇ αἷμα ὀλίγον, ἀθρόως ὀρμᾷ ἡ ἀγέλη. Περὶ τοῦ σταυρίου τοῦ ἱδρυμένου ἐπὶ κίονος. Τὸ δὲ σταυρίον τὸ ιδρύμενον ἐπὶ κίονος πλησίον τῶν ᾿Αρτοπωλίων ἐν τῇ λιθοστρώτῳ αὐλῇ ἀνηγέρθη παρὰ Κωνσταντίνου τοῦ Μεγάλου, ὅτε ἐκτίσθη ἡ πόλις. Εἰς δὲ τὸ παλαιὸν ἔφερον ἐκεῖσε τοὺς ἵπε πους ἑκατέρων τῶν μερῶν ἡνίοχοι, καὶ εὐφημίζον. dunt. De compage quæ stabat in medio Fori. In medio Fori compages quædam variis distincta figuris, columnisque fulta visebatur, quæ res urbi aliquando eventuras indicabat: qui autem apotelesmaticen exercent, hæc omnia norunt. Cæterum haso Apollonius Tyaneus erexit, accersitus a Constantino Magno, iisque nomina imperatorum usque ad sæculorum finem insculpsit. Quomodo urbem ædificavit, quando una cum proceribus Forum pedes adiit. Cum vellet urbem condere Constantinus Magnus, ac fundamenta jacere, mensus est ipsam, unaque cum proceribus suis pedes exiit, atque ad Forum processit, quo ubi perventum fuit, inquiunt ei proceres, Hic, domine, muro statue terminum. Ille vero respondit: Non, nisi is qui me præcedit duotor constiterit, finem faciam. Solus enim ipse angelum videbat. Progressus igitur pedes cum toto senatu usque ad Exocionium, vidit ibi angelum, defixa in terram rhomphæa, stationis initium facere quare ipse quoque ibi substitit, et finem muro statuit. De Artopolio. In Artopoliis catellos viginti circumposuit, et pavones, aquilas, lemnas, arietum capita, et passerum, cornicis item, turturis, felis et buculæ, Gorgones duas, aliam a dextris, aliamla sinistris, facie sibi invicem obversas ex marmoribus sculptas, ac demum porcorum greges. Perstiterunt autern usque ad Zenonem. Ceterum Galenus quidam medious et philosophus istac præter Gorgonas transiens, hieroglyphica esse dixit, iisque astronomnicum futuri præsagium contineri, et cunctas declaravit historias cum nominibus Constantini Magni, qui illa efinxerat. Cum autem hæc Galenus frequentius enarrasset, et lectioni eorum insisteret, eaque quæ Zenoni Verina opera eventura erant, prædixisset, et in risum prorumperet; Callistratus quidam homo nibili qui cauponariam exercebat, post Zenonis reditum Galenum accusavit, Zeno autem ipsum interfecit: quod etiam vere contigisse dicunt. Ideoque porcorum greges isthac transeuntes ad Artotyrianum locum in medio fornicis unde ascenditur, quasi stupidi consistunt neque ultra progredi possunt: donec a subulois verberati, gressum movent: statim enim ac paululum sanguinis effluit, cum impetu procedunt. De cruce supra columnam erecta. Crucem collocatam supra columnam propter Artopolia in atrio lapidibus strato erexit Constantinus Magnus, quando urbem condidit. Antiquis autem temporibus utriusque factionis auriga equos ibi agitabant, et acclamantes aiebant, Crucis potentia

nobis opiluletsr. Ibidem pariter exstabant ports τες ἔλεγον· Τοῦ σταυροῦ ἡ δύναμις βοηθῇ ἡμῖν. neæ quatuor pro quatuor factionibus, totidem- Ἐκεῖσε δὲ ἵσταντο καὶ πύλαι χαλκαὶ τέσσαρες τῶν que in orbem porticus, ac pleraque alia admiranda; quæ ad Theophilum usque pervenere, a quo primum locus ille vallis planctus nuncupatus est, ao mancipia a negotiatoribus ejusmodi isthic venum proponi jussit. De Toxara ut vocant. Toxara domus erat Toxaræ Manclavitæ, qui in templo S. Mamantis Michaelem imperatorem interfecit. De ecclesia SS. Quadraginta martyrum. Edes SS. Quadraginta martyrum antea prætorium exstiterat. Tiberius vero Thrax cum uxore Anastasia, eductis hino qui carcere detinebantur, loco prius purgato ac dimenso, ex eoque ejectis materiis, fundamenta ad quatuor cubitos eduxit. Tiberio autem vita functo, Mauricius ejus gener imperio potitus, dem sacram absolvit, ac dedicari curavit. De sancto Theodoro cognomine Carbonaria. Sancti Theodori templum Hilarion patricius Leonis Maceiæ temporibus excitavit. De Anemodulio. Anemodulium ab impio Heliodoro erectum fuit, tempore Leonis Isauri: ipsemet duodecim quoque signa ventorum excitavit. Quatuor vero simulacra ænea grandia Dyrrachio delata fuere. Erant autem hæo mulieri cuidam viduæ pro dote, ab nescio quo templo extracta. Cæterum hoc scite ac omuibus astronomiæ numeris absolutum perfecit (Helio - dorus). De Foro Tauri. In Foro Tauri stat Theodosii Magni statua. Fuit autem primitus argentea, et ad eam legati exterarum gentium excipiebantur. Exstitit etiam ibi olim palatium et xenodochium Romanorum, versus locum quem Alonitzium vocant. Super ingentem columnam stabat Theodosius: illius vero filii, Honorius quidem in lapideo fornice orientali, Arcadius autem in lapideo fornice occidentali, uterque super ingentes quadratas columnas. In medio Fori atrio est statua equestris, quam quidam Jesu Nave, alii Bellerophontis esse volunt. Allata vero fuit ex magna Antiochia. Ceterum basis lapidea quadrilatera equestris illius statua habet insculptas historias Russorum qui novissimis diebus urbem vastaturi sunt, cujus rei impedimentum est perquam minimum illud signum, quod vinotum ac genuflexum illio positum visitur. Præterea quoque pes lævus magni equi, quod in eo inscriptum est, præsignificat. Similiter et magna columna concava, et Xerolophus ultimos urbis casus expugnationesque repræsentant. De Diaconissa. Ecclesiam Diaconissa condidit Cyriacus patriarcha tempore Mauricii imperatoris compatris sui. Ita vero nuncupata fuit, quod patriarcha adhuo τεσσάρων μερῶν, καὶ περίπατοι τέσσαρες γύρωθεν, καὶ σημειοφορικὰ πολλὰ, καὶ διήρκεσαν μέχρι τῶν Θεοφίλου· ἔκτοτε δὲ ἐκλήθη κοιλὰς κλαυθμῶνος παρ' αὐτοῦ, καὶ προσετάγησαν οἱ σωματοπρᾶται ἐκεῖσε πιο πράσκειν τὰ οἰκετικά πρόσωπα. Τὰ λεγόμενα τοῦ Τοξαρά. Τὰ Τοξαρά οἶκος ἦν Τοξαρά Μαγκλαβίτου, τοῦ ἀνελόντος Μιχαὴλ τὸν βασιλέα εἰς τὸν ῞Αγιον Μά μαντα. Περὶ τῶν ῾Αγίων Μ'. Οι "Αγιοι Τεσσαράκοντα πρότερον ὑπῆρχον πραιτώριον. Ὁ δὲ Τιβέριος ὁ Θράξ σὺν τῇ γυναικὶ αὐτοῦ ᾿Ανασ τασίᾳ τοὺς δεσμίους ἐξεώσας, καὶ τὸν τόπον ἀνακαθηρας, καὶ διαμετρήσας, καὶ τὴν ὕλην ἐναποθέμενος, καὶ ἐκβαλὼν τὸ γῶμα, ἐθεμελίωσε μέχρι πηχών τεσσάρων. Τελευτήσαντος δὲ τοῦ Τιβερίου, ὁ γαμβρὸς αὐτοῦ Μαυρίκιος κρατήσας ἀνεπλήρωσε τὸν ναὸν, καὶ ἐνεθρονίασεν αὐτόν. Περὶ τοῦ 'Αγίου Θεοδώρου τὰ Καρβουνάρια. Τὸν δὲ ῞Αγιον Θεόδωρον ἔκτισεν Ιλαρίων πατρίκιος ἐν τοῖς χρόνοις Λέοντος τοῦ Μακέλου. Περὶ τοῦ ᾿Ανεμοδουλίου. Τὸ δὲ 'Ανεμοδούλιον ἐστηλώθη παρὰ τοῦ Ἡλιοδώρου τοῦ δυσσεβοῦς, ἐν τοῖς χρόνοις λέοντος τοῦ Συρογενοῦς,ὃς καὶ ἐστήλωσε τοὺς ιβ' ἀνέμους. Τὰ δὲ τέσσαρα χαλκουργεύματα τὰ μεγάλα ἤχθησαν ἀπὸ τοῦ κάστρου Δυρραχίου· Εἶχε δὲ αὐτὰ γυνὴ χήρα εἰς προῖκα αὐτῆς ἀπὸ ναοῦ τινος. Μετὰ πολλῆς δὲ ἐπιστήμης καὶ ἀστρονομίας ἐποίει τοῦτο. Περὶ τοῦ Ταύρου. Ὅτι ἐν τῷ Ταύρῳ στήλη τοῦ Μεγάλου Θεοδοσίου ἵσταται· ἦν δὲ πρώην ἀργρρᾶ, ἔνθα τοὺς ἀπὸ τῶν ἐθνῶν ἥκοντας ἐδέχετο ἐκεῖσε· ὑπῆρχε δὲ πρώην πα λάτιον, καὶ ξενοδοχεῖον τῶν Ῥωμαίων, εἰς τὸ καλού μενον δηλονότι ᾿Αλωνίτζιον. Επάνω δὲ τοῦ μεγάλου κιόνος ἐστήλωται Θεοδόσιος· οἱ δὲ υἱοὶ αὐτοῦ, ὁ μὲν Ονώριος, ἐπάνω τῆς λιθίνης ἀψίδος τῆς πρὸς δυσμάς· ὁ δὲ ᾿Αρκάδιος ἐν τῇ πρὸς ἀνατολὴν λιθίνη ἀψίδι· ὕπερθεν δὲ τῶν περιβλέπτων μεγάλων κιόνων τῶν τετραδισίων, Μέσον τῆς αὐλῆς ἐστι ἔφιππος ὃν οἱ μὲν λέγουσιν Ἰησοῦν τὸν Ναυῆ, ἕτεροι δὲ, τὸν Βελλεροφόντην ἤχθη δὲ ἀπὸ τῆς μεγάλης 'Αντιοχείας. Τὸ δὲ τετράπλευρον τοῦ ἐφίππου τὸ λιθόξε στον ἔχει έγγεγραμμένας ιστορίας τῶν ἐσχάτως μελλόντων Ῥῶς πορθεῖν τὴν αὐτὴν πόλιν, καὶ τὸ ἐμπόδιον, ὅπερ ἀνθρωποειδές χαλκούργημα βραχύ παντελῶς, καὶ δεδεμένον γονυκλινὲς ἔχει· ὁ ποὺς εὐώνυμος τοῦ ἵππου τοῦ μεγάλου καὶ αὐτὸς σημαί νει, ὅτι ἐκεῖσε ἐγγεγραμμένον ἐστίν. Ὡσαύτως καὶ ὁ κοῦφος κίων ὁ μέγας, καὶ ὁ Ξηρόλοφος ἔχουσι τὰς ἐσχάτας ἱστορίας τῆς πόλεως, καὶ τὰς ἀλώσεις ἀνιστόρους. Περὶ τῆς Διακονίσσης. Τὰ δὲ Διακονίσσης έκτισε Κυριακός πατριάρχης ἐν τοῖς χρόνοις Μαυρικίου βασιλέως τοῦ συντέκνου αὐτοῦ. Ἐκλήθη δὲ ὡς ἀπὸ τοῦ τὸν πατριάρχην διά

κονον ὑπάρχοντα οἰκεῖν ἐκεῖςε· ἀλλὰ καὶ ἡ ἀδελφή diaconus ibi habitaret, et soror ejus ibidem esset τοῦ πατριάρχου διακόνισσα ἦν. Τὰ Κουράτορος. Τὰ Κουράτορος ἐκτίσθησαν ἐν τοῖς χρόνοις Βηρίνης τῆς γυναικός, λέγεται, τοῦ Λεομακέλου. Καὶ ὁ κουράτωρ αὐτοῦ παρίσταται εἰς ὁμοίωμα τοῦ τάφου τοῦ Κυρίου. Περὶ τοῦ Φιλαδελφίου. Τὰ δὲ καλούμενον Φιλαδέλφιον, υἱοί εἰσι τοῦ Με γάλου Κωνταντίου. Ὅτε δὲ ἐτελεύτησεν οὗτος, τοῦ Κωνταντίου ὄντος ἐν τοῖς τῆς Ἀνατολῆς μέρεσι, Κώνσταντος ἀπὸ Δύσεως καὶ Γάλλου ερχομένων συνή φθησαν ἐκεῖσε, καὶ ἀσπάζονται ἀλλήλους. Οὐχ ὅτι ἐκεῖ συνήφθησαν, ἀλλὰ τῆς ὑπαντῆς αὐτῶν ἐκεῖσε ἀναστηλωθείσης. Ὡς δεύτερο! φασιν, ὅτι τὸ Φιλα δέλφιον ἐν ᾧ ἐστι βοῤῥείοθεν ἀψίδιον, προτείχισμα ἦν, καὶ πόρτα χερσαῖα τῶν παλαιῶν ὑπὸ Κάρπου κατασκευασθεῖσα. Ἐκεῖ οὖν ἵστατο ἡ στήλη του Φό ρου, ἣν εἰς καρούχαν ἤνεγκαν ἀπὸ τοῦ Φιλαδελφίου. Ως δὲ ὁ Διακρινόμενος λέγει, ἀπὸ τῆς Μαγναύρας, ἡ ἐν τῷ Φόρῳ τεθεῖσα στήλη, ἡ πολλὰς ὑμνῳδίας δεξαμένη εἰς τύχην τῆς πόλεως προσεκυνήθη παρὰ πάντων, ὑψωθεῖσα ἐν τῷ κίονι, τοῦ ἱερέως μετὰ τῆς λιτῆς παρεστηκότος, καὶ μετὰ κραυγῆς, τὸ Κύριε ἐλέησον βοῶντος | ἐκατοντάκις, καὶ ἄνωθεν ἐκεῖσε ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τοῦ κίονος πολλὰ ἐτελέσθησαν θαυμαστὰ καὶ παράδοξα, καὶ πανήγυρις περὶ τούτου γέγονε τεσσαρακονθήμερος, καὶ σιτηρέσια πολλὰ ἐδίδοντο παρὰ τοῦ βασιλέως. Τῇ δὲ ἐπαύριον γέγονε τὸ γενέθλιον τῆς πόλεως, καὶ μέγα Ιπποδρό μίον· ὅτε καὶ ἡ πόλις μετωνομάσθη Κωνσταντι νούπολις. Περὶ τοῦ ὄντως ἐν αὐτῷ σταυροῦ, καὶ τῶν δύο υἱῶν τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου, τῶν ἐπὶ θρόνου καθεζομένων. Τὸν δὲ εἰς τὸ Φιλαδέλφιον ὄντα σταυρὸν ἀνέστησεν ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος ἐπὶ κίονος, κεχρυσωμένον διὰ λίθων καὶ δέλων, κατὰ τὸν σταυροειδῆ τύπον, ἂν εἶδεν ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ τοῦ κίονος ἐκείνου τοῦ πορφυροῦ. Ἐποίησε στήλας τῶν υἱῶν αὐτοῦ, καὶ ἀνετύπωσεν ἐπὶ θρόνου καθέζεσθαι· ἐποίησε δὲ καὶ τὸν κίονα ἐκεῖνον ἱστορίας περιέχειν τὰς τούτων ἐνζώδους, καὶ γράμματα Ῥωμαῖα τῶν ἐσχάτως μελλόντων γίνεσθαι. Ισταντο δὲ ἀντικρὺς τῶν δύο υἱῶν αὐτοῦ, τῶν ἐπὶ θρόνοις καθεζομένων, καὶ τῶν ἄλλων τῶν ἀσπαζομένων. Περὶ τὸ λεγόμενον Μόδιον. Ὅτι τὸ λεγόμενον Μόδιον, ὡρολόγιον ἦν, ήγουν τὸ ἔξαμον τοῦ μοδίου. Ισταται τοῦτο ἐπάνω τῆς καμάρας τῆς τῶν ᾿Αμαστριανῶν, μέσον τῶν δύο χειρῶν κατασκευασθέντων ὑπὸ Ουαλεντινιανοῦ· διὰ τοῦτο καὶ τὴν Λαμίαν εἶναι ἐγγὺς αὐτοῦ. Υπου κάτω δὲ ἐν τῷ εἰλήματι τῶν χειρῶν ἱστορίαι εἰσίν· οἱ δε πεπειραμένοι εὑρήσουσιν αὐτάς. Ὥρισται δὲ τὸ μόδιον κούμουλον πιπράσκεσθαι· εἴς δὲ τῶν ἐμπόρων πέπρακέ τινι σίτου βίγλον τὸν μόδιον· γνοὺς δὲ τοῦτο ὁ βασιλεὺς, ἔκοψε τὰς δύο χεῖρας αὐτοῦ, καὶ ἀνεστήλωσεν ὁρᾶσθαι, ὁμοίως καὶ τὸν μόδιον, ὃς ἐχρημάτισεν ὡρολόγιον. diaconissa. De templo Curatoris dicto. Templum cognomine Curatoris conditum fuisse fertur tempore Verinæ uxoris Leonis Macela; oujus curator profuit structure ut ad instar sepulcri Christi fileret. De Philadelphio. Id quod Philadelphium appellatur, statuæ sunt filiorum Constantini Magni. Postquam enim ipse e vivis excessit, Constantius cum in partibus Orientis esset, Constans vero una cum Gallo ab Occidente venisset, hoc in loco conjuncti se invicem salutaverunt. Non enim ita nuncupatur quod ibi convenerint, sed quoniam primi eorum congressus signum isthio erectum est. Alii vero narrant, Philadelphium, ubi parvulus ab Aquilone visitur arcus, antiquitus propugnaculum fuisse, portamque terrestrem antiquam a Caro exstructam. Hoc igitur in loco stabat olim fori statua, quæ curru inde fuerat exportata. Ut autem Hesitans tradit, a Magnaura delata fuit statua in Foro posita, quæ multis landibus celebrata, ut fortuna urbis adorabatur ab omnibus, columns imposita, sacerdote presente cum supplicatione et centies clamante, Kyrie eleison, ac supra capitulum ejus columnæ admiranda quædam et stupenda edita fuerunt, solemneque festum totos quadraginta dies actum fuit, atque ipse imperator copiosam annonam distribuit. Ceeterum postridie Natalia urbis celebrata sunt, magnique Circenses acti, ac urbs eo ipso die appellata fuit Constantinopolis. De cruce in Philadelphio collocata, ac duabus statuis filiorum Constantini M. throno insidentibus. Crucem auro obductam gemmis vitrisque ornatam, quæ in Philadelphio cernitur columnæ imposita, Constantinus Magnus erexit, ad cruois quam in cœlo viderat et columnæ illius porphyreticæ formam. Statuas pariter filiis suis posuit throno insidentes: item columnam illam hieroglyphicis notis Romanisque litteris inscriptam, quæ rerum novissima exhibent, excitavit. Cæterum e regione filiorum Constantini Magni, qui in thronis sedent, stabant statuæ eorum qui se invicem amplectuntur. De Modio. Modium quod vocant, horologium erat, vel examen modii collocatum supra Amastrianorum arcum, inter duas manus a Valentiniano constructum; quare huic proximum est signum Lamiæ. Infra autem in volumine manuum historiæ incriptæ sunt, quas facili negotio periti percipient. Cæterum lege sancitum fuit, ut modius cumulate venderetur. Mercator vero quidam contra edictum ad regulam alicui vendidit. Quod ubi imperator resoivit, manus illi amputari jussit, easque una publice erigi curavit cum modio, qui erat horologium.

Περὶ τοῦ αὐτοῦ σαφέστερον. De eodem Modio clarius. Manaim præfectus militum cum Soythas debel- Μαναὶμ στρατηγὸς μετὰ τὸ νικῆσαι Σκύθας κατά lasset, statuam meruit ad horologium ut vocant, κράτος, στήλῃ ἠξιώθη τιμηθῆναι ἐν τῷ καλουμένῳ ubi columns stant, et arcus erat ante domum, Ὡρείῳ. Ενθα ἵστανται κίονες καὶ ἀψὶς ἦν πρὸς quæ nuncupatur Crateri: ibidem exstat Modius τὸν οἶκον τὸν λεγόμενον Κρατεροῦ· ἔνθα ἵσταται æneus seu horologium ao duæ manus æreæ hastæ καὶ ὁ χαλκὸς Μόδιος, καὶ τὸ ὡρεῖον, καὶ δύο χεῖρες infixæ. Neque hoc silentio prætereundum est, Mo- χαλκαὶ ἐπὶ ἀκόντου. Τὸν δὲ Μόδιον δέον ἐστὶ μὲ dium sub Valentiniano statutum fuisse; tunc enim παραδραμεῖν ἡμᾶς, ὅτι ἐπὶ Οὐαλεντινιανοῦ ἐτυπώθη. primum modii usus Constantinopolitanis esse Τότε γὰρ καὶ ἀρχηγὸν Μοδίου τῶν ἐν Κωνσταντι cœpit. Atque ideo cum argenti pretium constituis- νουπόλει οἰκούντων ἀνηρευνήθη. Διὰ τοῦτο τοῦ ἀρο set, argenteum ab initio numisma percussum est, γυροῦ τυπώσαντες, ἄργυρος δὲ ἐτυπώθη ἀπαρχὴν ut perspicue declarat Theodoretus. Cæterum maτὸ νόμισμα. Τοῦτο δὲ καὶ Θεοδώρητος διασαφεί τρα nus wres idcirco tunc supra modium positæ fue- νότερον. Αἱ δὲ χαλκαῖ χεῖρες ἔκτοτε ἄνωθεν προσre, quod cum imperator lege sanxisset, ut modius ετυπώθησαν· τοῦ βασιλέως τὸ κούμουλον Μόδιον frumenti cumulate venderetur, neque edictis suis νομοθετήσαντος, καὶ μὴ ἀντερεῖν τοῖς αὐτοῦ νόμοις obsistere quemquam vellet, quidam, spretis legi- p προστάξαντος, εἰς ἐκ τούτων παριδὼν τὴν πρόσο bus, cum ad regulam vendidisset, manus perdidit. - ταξιν, καὶ ῥίγλον πωλήσας, τὰς χεῖρας ἀπώλεσεν· Unde manus illæ utræque tam vendentium quam ementium efformatæ sunt, ut cumulatis frumenti modiis uterentur. Ibidem supra arcum ejusdem Valentiniani statua (erigebatur, examen in dextera tenens. Ad pactam vero pecuniam solvendam ablata est, quia argentea erat. De Amastrians. In hoc loco Amastriano dicto positæ cernuntur solis in curru marmoreo, et Herculis recumbentis statum: item testudines cum avibus, draconesque quindecim, et statua marmorea domini cujusdam ex Paphlagonia advecta, atque altera statua servi ex Amastriana regione oriundi, urina et stercore obruta. Cæterum utraque statua eodem in loco dæmonibus erecta fuit. Ibidem columellarum ornamentum forma semirotunda erectum est. Ibi enim dæmones apparere sæpe animadversum est. De Bove. In loco nuncupato Bove exstructa erat fornax ingentis molis, bubuli capitis figuram gerens, in qua et malefici supplicio afficiebantur; ubi etiam Julianus multos specie variorum scelerum combussit. Repræsentabat autem illa fornax bovis figuram, eratque maxima visu; ad cujus exemplar similis bos in Neorio exstructus est. Integra autem fornax permansit usque ad Phocam. Ab Heraclio porro in foles conflata est. In eodem loco areus erecti erant, similes illis, qui in Xerolopho spectantur, et continent simulacra et historias lapidibus insculptas. Qui vero isthac pertransibunt, non pauca reperient. De Petri tractu. In Petri tractu domus erat Petri patricii Justi. niani Magni tempore. Ille vero etiam templum et gerocomium condidit. De Exocionio. Statua in Exocionio super columnam exiguam, Septentrionem versus, erecta fuit, quæ Constantini Alii Irenes, cognomento Ceci, erat. De eodem. Execionium terrestris murus erat, quem Conὅθεν καὶ ἐτυπώθησαν αἱ χεῖρες τοῖς λαμβάνουσι, καὶ τοῖς διδοῦσιν ἀμφότεραι, μετὰ τῶν σιτηρεσίων κούμουλα δίδοσθαι τὰ μόδια. Ἔνθα καὶ ἡ τούτου στήλη ἵστατο εἰς τὴν ἀψίδα, ἔξαμον ἐν τῇ δεξιᾷ χειρὶ κατέχουσα. Ἡρπάγη δὲ εἰς πάκτου διὰ τὸ ἀργυρὰν τυγχάνειν. Περὶ τοῦ ᾿Αμαστριανοῦ. Ἐν τῷ τόπῳ τοῦ ᾿Αμαστριανοῦ, ἥλιος ἵσταται ἐν αὐτῷ, ἐφ' άρματος μαρμαρίνου στηλωθείς, καὶ Ἡρακλῆς ἀνακείμενος, καὶ χελῶναι ἐκεῖσε μετὰ ὀρνίθων, καὶ δράκαιναι ιδʹ, καὶ μαρμάρινος στήλη ἱσταμένη, ἀχθεῖσα ἀπὸ χώρας Παφλαγονίας δεσπότου τινὸς, καὶ ἑυέρα κεχωσμένη ἐν τῇ κόπρῳ, καὶ τοῖς οὔροις, δούλου τοῦ ἐκ χώρας Αμάστριδος. Ἐκεῖσε δὲ ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ ἐτυπώθη τοῖς δαίμοσιν ἀμφότερα. Καὶ ἀνεστηλώθη ἐκεῖθεν καὶ καλλωπισμός κιονίων σιγματοειδῶς ἀνεγερθέντων. Εγένοντο δὲ ἐκεῖσε δαιμόνων ἐπιστασίαι πολλαί. Περὶ τοῦ Βοός. Εἰς δὲ τὸν καλούμενον Βοῦν κάμινος ἦν παμμεγέ θης ἐκτισμένη, βοὸς ἔχουσα κεφαλὴν, ἔνθα καὶ οἱ κακοῦργοι ἐτιμωροῦντο, ὅπου καὶ Ἰουλιανὸς προφάσει καταδίκων πολλοὺς ἐν αὐτῷ κατέκαυσεν. Ην δὲ ἡ κάμινος βοὸς τύπος παμμεγεθεστάτου θεάματος, οὗ κατὰ μίμησιν καὶ ἐν τῷ Νεωρίῳ βοῦς ἐτυπώθη. Ἐν δὲ ἡ κάμινος ἕως Φωκᾶ. Υπὸ δὲ Ἡρακλείου ἐχωνεύθη λόγῳ φόλεων. Ἐν αὐτῷ δὲ τῷ τόπῳ ἀψίδες ὅμοιαι τῷ Ξηρολόφῳ, ἔχουσαι ἀγάλματα πολλὰ, καὶ ἱστορίας λιθίνας. Οἱ δὲ διερχόμενοι εὑρησουσιν οὐκ ὀλίγα. Περὶ Πέτρου. Τὰ. Πέτρου οἶκος ἦν Πέτρου πατρικίου ἐν τοῖς χρόνοις Ἰουστινιανοῦ τοῦ Μεγάλου· ἀνήγειρε δὲ τόν τε ναὸν καὶ τὸ γηροκομεῖον. Περὶ τῶν τοῦ Ἐξωχιονίου. Ἡ δὲ ἱσταμένη στήλη εἰς τὸ Εξωκιόνιον ἐπὶ βραχέως κίονος, κατὰ τὸ βόῤῥιον μέρος, ὑπῆρχε Κωνσταντίνου τοῦ Τυφλοῦ, τοῦ υἱοῦ Εἰρήνης. Περὶ τοῦ αὐτοῦ. Τὸ δὲ Ἐξωκιόνιον ἦν χερσαῖον τεῖχος, ὅπερ ἔκτι

σεν ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος· διήρκεσε δὲ χρόνους λβ', stantinus Magnus edideavit: integer autem perμέχρι τῆς βασιλείας Θεοδοσίου τοῦ Μικροῦ. Εξωθεν δὲ ἴστατο κίων ἔχων στήλην τοῦ αὐτοῦ, καὶ τούτου χάριν λέγεται Εξωκιόνον, διὰ τοῦ ἔξω τοῦ τείχους ἔστασθαι. Ησαν δὲ ἐκεῖ στῆλαι πολλαί· συνέτριψε δὲ ταύτας ὁ βασιλεὺς Μαυρίκιος, Οτι εἰς τὰς νῦν σωζομένας χίονας ἴστανται αἱ ἀπὸ Κυζίκου ἐλθοῦσαι στῆλαι. Περὶ τοῦ Ξηρολόφου. Ἐν τῷ Ξηρολόφῳ, πρώην θεαμά τινές ἐκάλουν, ἐν αὐτῷ κοχλίαι ις', καὶ σύνθετος Αρτεμις, καὶ ἕτερα ἄλλα εἰς τὰς ἀψίδας· ἔσχατον δὲ ἐκλήθη Φόρος Θεοδοσιακὸς, καὶ ἦν μέχρι Κωνσταντίνου τοῦ Κοπρωνύμου. Ιερὶ τοῦ Τετραπύλου. Τὸ δὲ λεγόμενον Τετράπυλον, πρῶτον Τετράβιλον ἐλέγετο, ὅπερ διήρκεσεν ἔτη ρξ', μέχρι Ζήνωνος. ἂν δὲ ἐκεῖσε Κουβούκλιον ἐπάνω κιόνων ὑπὸ τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου κτισθὲν, καθ' αμοίωσιν τῆς Ρώμης. Καὶ ὅτε εις συγγενής βασιλέως, ἤ αὐτὸς ἀπέθανε, παρελάμβανεν ή Αὐγοῦστα καὶ οἱ συγγενεῖς τοῦ τεθνεῶτος βασιλέως, και ἐθρήνουν ἐκεῖσε τὸν τελευήσαντα ἔσωθεν τοῦ Κουβουκλίου, καὶ ἀπέλυον τὰ βῆλα πρὸς τὸ μὴ εἰσέρχεσθαι ή κατωπτεύο ειν αὐτούς τινα, καὶ κατιδίαν ἐκόπτοντο οιμωγάς σφοδρὰς καὶ θρήνους ποιούμενοι ἕως ὡρῶν ἐξ· καὶ ἔκτοτε ἐλάμβανον τὸν ἀποιχόμενον μέχρι τῶν ᾿Αγίων ᾿Αποστόλων, καὶ ἐκήδευον αὐτόν. Περὶ τῆς ἱσταμένης στηκὴς εἰς τὸ Σίγμα. Ἡ δὲ ἱσταμένη στήλη εἰς τὸ Σίγμα ἐπὶ κίονος ὑπάρχει Θεοδοσίου τοῦ Μικροῦ, τοῦ υἱοῦ ᾿Αρκαδίου, ἣν ἀνήγειρε Χρυσάφιος εὐνοῦχος, ὁ Τζουμᾶς ὁ πα ρακοιμώμενος. Περὶ τοῦ ᾿Αγίου Στεφάνου. Τὸν δὲ Ἄγιον Στέφανον, τὸν ὄντα πλησίον τοῦ Σίγματος ὁ μέγας Κωνσταντῖνος ἀνήγειρεν. Ὁ δὲ Λέων ὁ βασιλεὺς ἐποίησε μικρὸν, καὶ τὴν ὕλην πᾶσαν τῶν χρυσῶν ἀψίδων, πολυποικίλων λίθων, καὶ κίονας ἀπέθετο εἰς τοὺς Ἁγίους Αποστόλους, καὶ ναὸν ἀνήγειρε τούς Ἁγίους Πάντας. Εκεῖσε δὲ κεῖται καὶ ὁ ὅσιος Ἰσαάκ, Περὶ τοῦ Στουδίου. Τὰ δὲ Στουδίου έκτισε Στούδιος πατρίκιος ἐν τοῖς χρόνοις τοῦ Λεομακέλου, ἐν ᾧ προσεκύρωσε κτήματα πολλά, καὶ πρῶτον μοναχοὺς ἐποίησε. Περὶ τοῦ ᾿Αγίου Διομήδους. Τὸν δὲ ῎Αγιον Διομηδήν ἔκτισεν ὁ Μέγας Κωνσταν τῖνος ὁ δὲ Βασίλειος ὁ Μακεδὼν ἀνήγειρε τοῦτον, καὶ ἐκαλλώπισε, καὶ ἀπεχαρίσατο κτήματα πολλὰ, διὰ τὸ τὴν ὀπτασίαν τῆς βασιλείας ἐκεῖσε ἰδεῖν. Περὶ τῶν Ἐλεφάντων τῶν ἱσταμένων ἄνωθεν τῆς Χρυσῆς πόρτης. Α' δὲ στήλαι τῶν ᾿Ελεφάντων τῆς Χρυσῆς πόρτης duravit annos triginta duos, ad imperium usque Theodosii Junioris. Extra eum stabat columna cum ejusdem Constantini statua; ideoque locus ipse Exocionium fuit appellatus, quia extra murum erat. Præterea illic et aliæ multæ statuæ collocatæ erant, quas omnes confregit Mauricius. Cæterum columnis, quæ hactenus supersunt, imposita sunt statuæ ex urbe Cyzico exportatæ. De Xerolopho. In Xerolopho, quem prius Theama, seu spectaoulum quidam vocabant, stabant cochleæ sexdecim, et Diana statua composita ac alia quædam super arous. Tandem vero appellatus est Forum Theodosiacum, duravitque ad Constantinum Copronymum. De Tetrapylo. Id quod nunc Tetrapylum appellamus, prius Tetravilum dicebatur, duravitque annos centum et sexaginta usque ad Zenonis imperium. Ibidem cubiculum erat columnis suffultum, a Constantino Magno exstructum, ad formam illius quod est Romæ. Et quando aliquis ex consanguineis imperatoris, vel ipse imperator decedebat, ipsa Augusta una cum consanguineis defuncti imperatoris antequam funus efferretur, lugebat mortuum intra cubiculum, obductis velis, ne quis ingredi aut intro spicere posset; ita privatim ibi planctum agebant, magnos gemitus atque fletus usque ad sex horarum spatium edentes, exinde funus comitabantur ad templum SS. Apostolorum, ac ibi oadaver sepeliebant. De statuta quæ in Sigma exstal. In porticu cui nomen Sigma Theodosii statua Junioris, filii Arcadii columnæ imposita visitur, quam erexit Chrysaphius eunuchus cognomine Zumas, accubitor. De sancto Stephano. Edem S. Stephani prope Sigma Constantinus Magnus exstruxit. Imperator vero Leo ad minorem formam redegit, omnemque materiam ex aureis arcubus et varii coloris lapidibus,et columnas ad SS. Apostolos transtulit, et templum Omnium Sanctorum condidit. Ibidem vero depositæ sunt reliquiæ S. Isaacii. De Studio. Studii monasterium Studius patricius ædificavit tempore Leonis Macelæ, plurimisque ditavit possessionibus, ac primus ibi monachos instituit. De sancto Diomede. Monasterium sancti Diomedis condidit Constantinus Magnus; Basilius vero Macedo restauravit, ornavitque ac multis possessionibus locupletavit, eo quod illio oraculum de futuro imperio acceperat. De Elephantorum statuis supra portam Auream positis. Status elephantorum porta Aures advectæ sunt

Athenis ex templo Martis, & Theodosio Juniore, ἤχθησαν ἐκ τοῦ ναοῦ τοῦ Ἄρεως ἀπὸ ᾿Αθηνῶν παρὰ qui murum terrestrem ad Blachernas usque exstruxit, intra sexaginta dierum spatium, opera duarum factionum populi, quæ singulæ octo millia hominum continebant. Venetæ quidem factionis præfectus erat Magdalas, Prasinæ vero Charsias ejus frater; jungebatur autem utraque factio in porta diota Myriandra, quæ alias Polyandra appellabatur, quod ambæ factiones ibi copularentur. Reliquæ vero statuæ, quæ in porta Aurea visuntur, erectæ fuere a Vigilio primo a secretis et astronomo; una cum statua ejus uxoris coronata, extrinsecus stante, quæ urbis figuram refert. Præterea superius inferiusque sunt alia quædam simulacra quæ peritis accuratiorem notitiam præbere possint. Θεοδοσίου τοῦ Μικροῦ, τοῦ κτίσαντος τὸ χερσαίον τείχος μέχρι τῶν Βλαχερνῶν· ὅπερ ἔκτισεν εἰς ἑξήκοντα ημέρας. ἐχόντων ἐχόντων τῶν δύο μερῶν τῶν δήμων ἀνὰ χιλιάδας ὀκτώ, ὄντων δημάρχου Μαγδαλα μέρους τῶν Βενετῶν, καὶ Χαρσίου ἀδελφοῦ αὐτοῦ μέρους τῶν Πρασίνων· καὶ ἠνώθη εἰς τὴν Μυρίαν δρον πόρτήν τήν καλουμένην Πολύανδρον· οὕτως γὰρ ἐκλήθη διὰ τὸ τὰ ἀμφότερα μέρη ἐκεῖσε ἐνωθῆ. ναι. Αἱ δὲ λοιπαὶ στῆλαι αἱ ἱστάμεναι εἰς τὴν Χρυσίαν ήκασι παρὰ Βιγηλίου πρωτοασηκρήτου καὶ ἀστρονόμου, μετὰ καὶ τῆς γυναικὸς αὐτοῦ στή λης, τῆς ἔξωθεν ἱσταμένης, καὶ κατεχούσης τὸν στέ φανον εἰς τύπον τῆς πόλεως. Ανωθεν δὲ καὶ κά τωθέν εἰσι καὶ λοιπὰ ξόανα, ἅτινα σημαίνει τοῖς πεπειραμένοις ἀκριβῆ γνῶσιν. ANONYMI DE ANTIQUITATIBUS CPOLITANIS LIBER SECUNDUS Qui incipit a Tzycanisterio, Hodegetriæ ecclesia et Manganis ac pertingit ad Blachernas. INITIUM SECUNDÆ PARTIS, SEU DE TZYCANISTERIO AC RELIQUIS. Porte res quae in Tricymbalo Tzycanisterii stabant, a Basilio imperatore ex porticibus Fori nuncupati τῶν Χαλιναρίων, in ecclesiam Novam deductæ fuere: positæ autem prius fuerant a Constantino Magno e regione Senatus. Has, inquam, Basilius exstructa Nova ecclesia, exportatas isthuo advexit. De eodem Tzycanisterium condidit Theodosius Junior; Trullatum vero stabulum pretioso marmore exornatum addidit Michael Theophili filius; Basilius vero Macede Tzycanisterium ampliavit. Demum nostris temporibus Constantinus Ducas præ aliis omnibus adauxit; nam magnum Triclinium, Hippodromum ac cubiculum unum exstruxit. De eodem peregrina narratio, Iconio Persei et Andromeda regis filiæ statuæ deducta sunt. Illio, ut fabula perhibent, draconi in latibulis agenti, pro victima virgo offerri consueverat. Cum autem Andromeda vinculis astricta ab eo devoranda esset, Perseus istac iter habens fentem feminam sciscitatur: ipsa rem omnem enarravit. Ille autem consistens, cum Gorgonis capitis vim jam expertus esset, versa retro facie lethiferum vultum bellum monstravit. Quo conspeoto draco exstinctus est. Ideoque urbs, ut narrat οι ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΔΕΤΤΕΡΟΥ, ΗΤΟΙ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΤΖΥΚΑΝΙΣΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΟΙΠΩΝ. Αἱ χαλκαὶ πύλαι, αἱ ἱστάμεναι εἰς τὴν Τρικύμ βαλον τοῦ Τζυκανιστηρίου, παρὰ Βασιλείου τοῦ βασιλέως ἐπήρθησαν ἀπὸ τῶν ἐμβόλων τοῦ Φόρου τῶν Χαλιναρίων· ἐστάθησαν δὲ παρὰ τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου ἀντικρὺ τοῦ Σενάτου· κτίσας δὲ τὴν Νέαν, ἐπῆρε ταύτας καὶ ἀπῆγεν ἐκεῖσε. Περὶ τοῦ αὐτοῦ. Τὸ δὲ Τζυκανιστήριον ἔκτισε Θεοδόσιος ὁ Μικρός. Τὸν δὲ Τρουλωτὸν σταῦλον ἔκτισε Μιχαὴλ ὁ υἱὸς Θεοφίλου, κόσμήσας αὐτὸν, καὶ μαρμαρώσας πολυτελῶς. Ὁ δὲ Βασίλειος ὁ Μακεδών παρεξέβαλε το Τζυκανιστήριον καὶ ἐπλάτυνεν. Ἐν δὲ τοῖς ἡμετέροις χρόνοις πλεῖον τούτων ἐπλάτυνε Κωνσναντῖνος ὁ Δούκας, κτίσας καὶ τὸν μέγαν Τρίκλινον, τὸν ἱππόδρομον, καὶ τὸν ἕνα κουβουκλον. Περὶ τοῦ αὐτοῦ ἀφήλησις ξένη. Ἐκ τῆς Ικονίων πόλεως Περσέως στῆναι, καὶ ᾿Ανδρομέδης, θυγατρός βασιλικῆς, ἔκασιν. Ὡς οἱ μῦθοι φασι, ἐδίδουν θυσίαν τῷ ἐκεῖσε ἐμφολεύοντι δράκοντι, κόρην παρθένον· αὕτη γὰρ ἦν ἡ συνήθεια τῷ θηρίῳ, ὅτε καὶ ᾿Ανδρομέδα δεθεῖσα ἔμελλε τῷδι βορὰ γενέσθαι. Ὁ γοῦν Περσεὺς ἐκεῖσε ἐλθὼν πύ θεται κλαιούσης τῆς γυναικός· ἡ δὲ τὸ συμβὲν ἐξο ηγήσατο. Τοῦ δὲ καθιστάτον, Γοργόνης κεφαλὴν ἐν πείρα κατέχοντος, ὀπισσοφανῶς στραφείς, δείκνυσι τῷ θηρίῳ τὸ δηλητήριον, ἦν ἰδὼν τὸ θηρίον ἀπέψυξε,

καὶ διὰ τοῦτο ἐκλήθη ἡ πόλις παρὰ φιλοδώρου 10- Philodorus Logista, Iconium vocata est, quod γίστου Ικόνιον, διὰ τὸ τὸν Περσές δεῖξαι τὴν εἰκόνα ἐκεῖσε τῆς Γοργόνης. Ην δὲ τῇ πόλει πρότερον ὄνομα Λαναεία· ἔπειτα ἐπλήσθη θρηνῳδίας, καὶ οὔ τως ἐκλήθη θρῆνος. Ενθα καὶ ἐτελειώθη ὁ αὐτὸς Περσεὺς σὺν τῇ ᾿Ανδρομέδῃ· ἐπάνω δὲ τῆς πύλης τῆς πύλεως ἐστηλώθη ἀμφότερα. Αἱ δὲ τοιαῦται στῆλαι ἥκασιν ἐπὶ Κωνσταντίνου, μετὰ τὸ πληρωθῆναι τὴν Αντιοχέων ἐκκλησίαν, καὶ ἐν τῷ μεγάλῳ Κωνσταν τίνου λουτρῷ ἔστησαν, πλησίον τοῦ Τζυκανιστη ρίου. Περὶ τῆς Νέας. Τὴν δὲ Νέαν ἔκτισε, καὶ τοῦ Φόρου τὴν Ὑπεραγίαν Θεοτόκον, καὶ τὰ Τζήρου καὶ τὸν Ἅγιον Διομήδην Βασίλειος ὁ Μακεδών. Περὶ τῶν Ὁδηγῶν. Ὅτι τοὺς Ὁδηγούς ἔκτισε Μιχαὴλ ὁ ἀναιρεθείς ὑπὸ Βασιλείου, πρότερον οἶκον ὑπάρχοντα. Καὶ το φλῶν πολλῶν τῇ ἐκεῖσε οὔσῃ πηγῇ βλεψάντων, καὶ ἑτέρων πολλῶν θαυμάτων γεγονότων, ἐκλήθη οδηγός. Περὶ τοῦ Ζευξίππου λουτροῦ. Ὁ δὲ Ζεύξιππος τὸ λουτρὸν ὑπὸ Ζεβήρου κατε. σκευάσθη, καὶ ἐστοιχειώθη ἅπτεσθαι μετὰ κανδήλας ὑαλίνης, τὸ δὲ ὕδωρ ζέειν σφοδρῶς, καὶ τὸν ἀέρα τοῦ λουτροῦ. ᾿Αλόγιστοι δέ τινες ἐλθόντες κατέστρεψαν τοῦτο· ὦ τῆς ζημίας 1 Περὶ τῆς ἱσταμένης στήλης ἐν τῷ ᾿Αρμαμέντῳ. Ἡ δὲ ἱσταμένη στήλη ἐν τῷ ᾿Αρμαμέντῳ Φωκά τοῦ στρατιώτου ἐπὶ τοῦ βασιλέως, καὶ ἐν τῷ ἐβδόμῳ ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ περὶ τὸ τέλος σπουδάζων ἀναγαγεῖν αὐτὴν ἐν τῷ κτισθέντι κίονι, καὶ μετὰ τὸ ἀναγαγεῖν αὐτὴν τή περιελθουσῶν ἡμερων, κατηνέχθη τῆς βασιλείας. Τότε δὲ ἦν ὁ Συκεώτης δ ὅσιος. Περὶ τῶν καλουμένων Τόπων. Οἱ δὲ λεγόμενοι Τόποι, οι πλησίον τοῦ ῾Αγίου Λαζάρου, διὰ τοῦτο ἐκλήθησαν οὕτως· ὁπότε επα νέστη Βασιλίσκος δρουγγάριος καὶ πατρίκιος, Ζήνωνι τῷ βασιλεῖ, δευτέρῳ ἔτσι καὶ δεκάτῳ μηνὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ, καὶ ἐδίωξεν αὐτὸν, καὶ ἐκράτ τησε Βασιλίσκος τῆς βασιλείας ἔτη δύο. Υποστρέψας δὲ ὁ Ζήνων μετὰ δυναστείας στρατοῦ ἀπὸ τῆς μεγάλης Αντιοχείας καὶ ἐλθὼν μετὰ ταραχῆς ἐν τῇ πόλει· προδοὺς ᾿Αρμάτιος τὸν στρατὸν τοῦ Βασιλί σκου, φρονῶν τὰ τοῦ Ζήνωνος, ἔφυγε ὁ Βασιλίσκος σὺν τῇ γυναικὶ καὶ τοῖς τέκνοις αὐτοῦ εἰς τὴν Αγίας Εἰρήνην τὴν παλαιάν. Ὁ δὲ Ζήνων ὥρισε γενέσθε τόπον κριτηρίου, καὶ θρόνους τοῦ ἱεροῦ καταλόγου, καὶ τῆς συγκλήτου, καὶ καθεσθέντων ἐκεῖσε πάντων κατεδίκασε τὸν Βασιλίσκον, καὶ ἐξώρισεν αὐτὸν εἰς Λίμνας χώρα Καππαδοκίας ἔσωθεν καστελλίου. Τῆς δὲ θύρας σφραγείσης ἀπὸ λιμοῦ, καὶ δίψης, καὶ ψύχους παρέδωκαν τὰς ἑαυτῶν ψυχάς. Καὶ τούτου χάριν ἐκλήθησαν Τόποι, διὰ τοὺς καθεσθέντας κριτὰς ἐκεῖσε καὶ ἱερεῖς. Εφθανον δὲ ἐκεῖθεν τὰ κτίσματα των Τρικλίνων παρὰ τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου κτισθέντα. PATROL. GR. CXXII. Perseus ibi Gorgonis icona monstraverit. Priscum vero urbis nomen erat Danaeia. Denique quia lamentationibus repleta erat, Threnus cognominata fuit. In hac urbo Perseus et Andromeda vitam exegerunt, unde amborum statuæ portæ urbis imposita sunt. Hæ vero statuæ tempore Constantini advectæ sunt, postquam absoluta fuit ecclesia Antiochenorum, ac in magno balneo Constantini prope Tzycanisterium collocate sunt. De ecclesia Nova. Ecclesiam Novam, ædem Sanctissimæ Deiparæ in Foro, ecclesiam S. Michaelis Tzeri dictam ao S. Diomedem condidit Basilius Macedo. De ecclesia Deiparæ Hodegorum cognomine. Templum S. Deiparæ Hodegorum dictum exstruxit Michael, quem Basilius interfecit. Antea vero ædes fuit complurium cæcorum, qui a fonte ejus loci visum receperant, et quia alia multa miracula ibidem edita sunt, ideo Hodegus nuncupatum fuit. De Balneo Zeuxippi. Zeuxippi balneum Severus ædificavit, et arte quadam ita instruxit, ut vitreis lucernis succenderetur: ex eoque aqua ferventissime ebulliret, aerque balnei calefieret. Id autem stolidi nescio qui venientes everterunt; o detrimentum! De statua quæ in Armamento collocata est. Statua quæ in Armamento visitur Phocæ est ex milite imperatoris, quam ipse septimo imperii sui anno columnæ imponi curavit; duodevicesimo autem die ab erecta statua imperio pellitur. Vivebat tuno temporis S. Theodorus Syceota. De Topis ut vocant. Topi proxime S. Lazarum, propterea ita nanoupati sunt, quod cum Basiliscus drungarius et patricius defecisset ab imperatore Zenone, ipsumque decimo mense post secundum imperii annum solio deturbasset, ipse Basiliscus biennium imperio potitus est. His exactis Zeno cum ingentibus copiis a magna Antiochia rediens, Constantinopolim cum omni bellico apparatu venit. Cum autem Armatius Zenoni studens, exercitum Basilisci prodidisset, Basiliscus una cum uxore et liberis in ecclesiam antiquam S. Irenes fuga se recepit. Zeno autem jussit deri loca judiciaria, et sedes clero et senatui; ac ubi omnes consedissent, condemnavit Basiliscum, et in Limnas locum Cappadocia relegavit et castello inclusit, atque obserato ostio, sic illo fame, siti ao frigore una cum uxore ac liberis exstinctus interiit. Ob hunc igitur judicum ac sacerdotum consessum, locus ille Toporum nomen nactus est. Eo usque vero pertingebant triclinia a Constantino Magno exstructa.

De Sancto Lazaro. Templum S. Lazari fundatum est a Basilio Macedone, quod deinde Leo ejus filius in majorem formam reduxit, plurimisque possessionibus ditavit, ao monasterium eunuchorum fecit. Eo etiam ex Cypro reliquias S. Lazari, et ex Bithynia sanctæ Mariæ unguentiferæ transtulit. De Sancto Demetrio. Sancti Demetrii ædem quæ supra muros exstat Bardas Cesar edificavit, avunculus Michaelis, quem interfecit Basilius apud S. Mamantem, jam antea ipso Cæsare, dum una cum Michaele Oriontalem expeditionem susciperet, membratim conciso in conspecta Michaelis ex sorore sua geniti. η Frater quippe erat Bardas Theodoræ Augustæ, quæ mater erat Michaelis. De templo Stiri nuncupato. Templum Archangelorum Stiri dictum, a muliere quadam sterili, quæ erat patricia, cognomen obtinuit, et fuit tempore Leonis Macela parvum oratorium. Igitur a muliere nomen habuit, a cujus obitu a septuagesimo quinto anno magnus Justinianus magnæ ecclesiæ conditor ibi templum ædificavit. At templis terræ motu collapsis, illud post annos trecentos et triginta octo renovavit Basilius Macedo, qui insuper ablatam a Strategio phialam anæam illuc transtulit. Et tunc eversum est signum illud magice consecratum, maximum, et pre cateris necessarium, videlicet Conopionis oum muscis, culicibus, pulicibus, cimicibus, quæ ab annis ducentis septuaginta in urbe non comparuerunt. De Manganis. Mangana Constantinus Magnus ædificavit pro officinis imperatoriis. Dicta autem sunt Mangana, quod illic reposita essent omnia instrumenta bellica, et materiæ mechanicæ, et apparatus necessarius ad oppugnanda mœnia. De Cynegio. G Περὶ τοῦ ῾Αγίου Λαζάρου. Ὁ δὲ ῞Αγιος Λάζαρος ἐκτίσθη μὲν παρὰ τοῦ Μακεδόνος, ὕστερον δὲ παρὰ Λέοντος τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ ἐπλατύνθη, ἀποχαρισμένου ἐν τῷ τοιούτῳ ναῷ κτή ματα πολλὰ, καὶ εἰς εὐνούχων μονὴν ταύτην ἀκοκατ έστησεν. Ἔφερε δὲ ἀπὸ Κύπρου καὶ τὰ ἅγια λεί. ψανα τοῦ ἁγίου Λαζάρου, καὶ ἀπὸ Βιθυνίας τῆς ἁγίας Μαρίας τῆς μυροφόρου, καὶ ἐπέθετο ἐκεῖσε ταῦτα. Περὶ τοῦ Ἁγίου Δημητρίου. Τὸν δὲ ἅγιον Δημήτριον τὸν ἄνωθεν τοῦ τείχους ὄντα, ἔκτισε Βάρδας ὁ Καίσαρ, ὁ θεῖος τοῦ ἀναιρε θέντος Μιχαὴλ παρὰ Βασιλείου εἰς τὸν Αγιόν Μάσ μαντα, καὶ αὐτοῦ τοῦ Καίσαρος κατακοπέντος ἔξωθεν, ὅτε μετὰ τοῦ Μιχαὴλ συνεξῆλθεν εἰς τὴν ᾿Ανατολὴν, μεληδὸν ἐνώπιον Μιχαὴλ τοῦ ἀνεψιοῦ αὐτοῦ. Αδελφὸς γὰρ ἐνύγχανεν ὁ Βάρδας τῆς Αὐγούστης Θεοδώρας, τῆς μητρὸς αὐτοῦ Μιγαήλ. Περὶ τοῦ Στείρου ναοῦ. Ὅτι ὁ Στεῖρος ναὸς τῶν ᾿Αρχαγγέλων ἀπὸ στείρας γυναικὸς ἔλαβε τὴν προσηγορίαν, πατρικίας οὔσης καὶ ἐν τοῖς χρόνοις Λέοντος τοῦ Μακέλου εὐκτήριον μικρὸν ἦν. ᾿Απὸ δὲ τῆς γυναικὸς ὠνομάσθη ὁ τόπος, καὶ τελευτησάσης, διῆλθον χρόνοι ος, καὶ ἐκτίσθη ὁ ναὸς παρὰ Ἰουστιτιανοῦ τοῦ Μεγάλου, τοῦ κτί στορος τῆς Μεγάλης Εκκλησίας. Συμπτωθέντων δὲ τῶν ναῶν ὑπὸ τοῦ σεισμοῦ μετὰ χρόνους τλη, ἀνεκαίνισεν αὐτὸν Βασίλειος ὁ Μακεδών, ὅστις καὶ ἐκ τοῦ Στρατηγίου ἄρας τὴν φιάλην τὴν χαλκήν, τέτ θεικεν αὐτὴν ἐκεῖσε, καὶ τηνικαῦτα παρελύθη τὸ μέγιστόν τε καὶ ἀναγκαιότατον τῶν ἐν τῇ πόλει, δηλονότι τοῦ τε Κωνωπίονος, καὶ τῶν μυιῶν, καὶ τῶν ἐμπίδων, καὶ ψύλλων, καὶ κωρίδων, πρότερον χρόνους σο' μὴ ὄντων ἐν τῇ πόλει. Περὶ Μαγγανῶν. Τὰ δὲ Μάγγανα ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος ἔκτισε λόγῳ τῶν βασιλικῶν ἐργοδοσίων. Εκλήθη δὲ Μάγ γανα διὰ τὸ τὰ μάγγανα πάσης τῆς πόλεως, καὶ τὰς μηχανικὰς ὕλας ἐκεῖσε ἀποκεῖσθαι, καὶ τὰ πρὸς τὴν τειχομαχίαν σκεύη. Περὶ τῶν Κυνηγίων. Ετ δὲ τῷ τόπῳ τῷ καλουμένῳ Κυνήγιον έρ πτοντο πρῶτον οἱ βιοθάνατοι. Ησαν δέ τινες ἐκεῖσε στῆλαι. Απελθὼν δὲ Θεόδωρος Αναγνώστης μετ' Ιμερίου Χαρτουλαρίου, εἶδεν ἐκεῖσε στήλην μικράν τῷ μήκει, καὶ πλατεῖαν πάνυ. Ἐμοῦ δὲ, φησὶν In locum nuncupatum Cynegium olim violenta morte perempti projiciebantur, eoque in loco statuæ quædam visebantur. Huc Theodorus Anagnostes cum Himerio Chartulario profectus, vidit statuam brevem, sed valde latam. Me autem, inquit Theodorus, admirante, interrogavit Himerius et ipse Θεόδωρος, θαυμάζοντος, ἔφη ὁ Ἱμέριος καὶ αὐτὸς mirabundus, quisnam Cynegium condidit? tum ego: Maximinus exstruxit, Aristides vero dimensus est et protinus statua illa delapsa Himerium oppressit. Mihi vero cum ad templum perterritus fugissem, et quod acciderat, nuntiarem, nemo prius credidit, quam rem jurejurando confirmarem. Aliquot igitur ex perempti cognatis et familiaribus imperatoris mecum ad Cynegium perrexerunt, et antequam ad viri cadaver accessissent, statuæ casum admirati sunt. Ceterum Joannes quidam philosophus dixit, se deprehendisse, fore ut praeolarus quidam vir isto signo opprimeretur. Quo θαυμάζων, Οστις ὁ κτίσας τὸ Κυνήγιόν ἐστιν: Ἐμοῦ δὲ εἰπόντος, Μαξιμῖνος ὁ κτίσας, καὶ 'Αριστείδης ὁ καταμετρήσας, παρευθὺ πεσεῖν τὴν στή λην, καὶ κροῦσαι τὸν ἱμέριον, καὶ μετὰ ταῦτα θανατῶσαι. Καὶ φοβηθέντος μου, καὶ πρὸς τὴν ἐ· κλησίαν φυγόντος καὶ καταγγέλλοντος τὰ πραχθέντα, οὐδείς μοι ἐπίστευσεν, ἕως ἂν ὅρκοις αὐτὸ ἔδε βαίωσα. Οἱ οὖν οἰκεῖοι τοῦ τελευτήσαντος, καὶ οἱ φίλοι τοῦ βασιλέως σὺν ἐμοὶ ἐπορεύθησαν ἐν τῷ Κυνηγίῳ καὶ πρὸ τοῦ τῷ πτώματι τοῦ ἀνδρὸς ἄγω γίσαι, τὸ πτῶμα τῆς στήλης ἐθαύμαζαν. Ἰωάννης δέ τις φιλόσοφός φησιν, ὅτι εἴρεν ὑπὸ τούτου τοῦ

ζωδίου ἔνδοξον ἄνδρα τεθνηξόμενον, ὑφ' οὗ Φιλιππι- Λ comperto Philippicus imperator, illud signum in κὸς ὁ βασιλεὺς πληροφορηθεὶς, ἐκέλευσε τὸ αὐτὸ eodem loco terra obrui jussit. ζώδιον ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ καταχωσθῆναι. Περὶ τῶν γιγαντείων ὀστέων. Ὅτι ἐν τῷ ναῷ τοῦ ᾿Αγίου Μηνᾶ, ἐν τῇ ᾿Ακροπόλει, ὄρυγμα εὑρέθη, ὅτε ἐκαθαρίζετο, καὶ ὀστᾶ ἀνα θρώπων γιγάντων εἰς πλῆθος, ἅτινα θεασάμενος ᾿Αναστάσιος ὁ βασιλεὺς, εἰς τὸ Παλάτιον κατέθετο οἷς θαῦμα ἐξαίσιον. Περὶ τοῦ Πιττακίου. Ὅτι ὁ λεγόμενος Πιττάκιος, στήλη ἐν αὐτῷ ἵστατο τοῦ μεγάλου Λέοντος τοῦ Μακέλου, ἣν ἀνήγειρεν Εὐφημία ή τούτου γνησία ἀδελφὴ, ὅτι οἶκος ἦν ἐκεῖσε αὐτῆς, καὶ ἑκάστῃ ἑβδομάδι εἰς αὐτὴν ἀπήρχετο ὁ βασιλεὺς Λέων, διὰ τὸ εἶναι αὐτὴν σώφρονα καὶ παρθένον. Καὶ οἱ ἀδικούμενοι ἦτε πολιτικοὶ εἶεν, ἔτε θεματικοί, ἢ καὶ ἀπὸ πάσης τῆς οἰ κουμένης, ἐκεῖσε εἰς τὰς βαθμίδας τοῦ κίονος ἐτίθουν τὰ πιττάκια αὐτῶν, φυλασσόντων αὐτὰ ταξεω τῶν· καὶ ὁπόταν ἤρχετο ὁ βασιλεὺς, ἐδίδοντο αὐτῷ, καὶ παρ' εὐθὺς ἐλάμβανεν ἐκεῖσε ἕκαστος τὴν λύσιν αὐτοῦ. Ὅτε δὲ ἦν ὁ βασιλεὺς ἐν τῷ παλατίῳ καθ᾿ ἑκάστην πρωΐαν, ἔπεμπεν ὁ βασιλεὺς ἑβδομαδαριόν τινα, καὶ ἐλαμβάνετο ἀπὸ τῶν ταξεωτών τὰ ῥιπτόμενα δεητικά πιττάκια, καὶ ἐποίει ὁ βασιλεὺς τὰς λύσεις καὶ τὰς ἀποφάσεις τῶν πιττακίων, καὶ ἐδίδου καθ᾿ ἑκάστην τοῖς ἑβδομαδαρίοις καὶ κοιτωνίταις αὐτοῦ, καὶ ἀπήγαγον πρὸς τὴν αὐλὴν τοῦ Πιττακίου, καὶ ἐδίδουν οὗτοι τοῖς φυλάσσουσι, κἀκεῖνοι τοῖς δεομένοις. Διὸ καὶ οἱ μέλλοντες διοικεῖσθαι ταχέως, ἑσπέρας ετίθουν τὰς δεήσεις, καὶ τῇ ἐπαύριον ἐλάμβανον τὸ πέρας. Καὶ οὕτως ἐκλήθη ὁ τόπος ΠιττάΠερὶ τὰ Εὐβούλου. κιος. Ὅτι τὰ Εὐβούλου ἔκτισεν Εὔβουλος πατρίκιος ἐν τοῖς χρόνοις Ἰουστίνου τοῦ Θρᾳκός· οἶκος γὰρ αὐτοῦ ἦν. Περὶ τοῦ Όσιου Σαμψών. Τὸν δὲ Ὅσιον Σαμψὼν ἔκτισεν ὁ αὐτὸς ὅσιος, προτροπῇ τοῦ μεγάλου Ιουστινιανοῦ· ἐκεῖσε γὰρ ἰάθη δ βασιλεύς. Περὶ τοῦ ᾿Αγίου Τρύφωνος. Ὁ δὲ Ἰσίδωρος, ὁ τοῦ Εὐβούλου ἀδελφὸς, τὸν ἑαυτοῦ οἶκον ποιήσας ναὸν, ἔκτισε καὶ τὸν Ἅγιον Τρύφωνα, ἐπικυρώσας καὶ κτήματα πολλά. Περὶ τὰ Προτασίου. Ὁ μὲν τόπος τοῦ Οὐρβικίου ἐκλήθη Προτασίου. Ο Ἡ δὲ Θεοτόκος ὁ ναὸς αὐτοῦ ἐκτίσθη παρὰ Ἰουστί του βασιλέως, τοῦ ἀνδρὸς τῆς Λωβῆς, ἀπὸ Κουροπαλά των, τοῦ Ἰουστινιανοῦ τοῦ Μεγάλου ὄντος ἀνεψιοῦ, διελθόντων χρόνων σν'. Περὶ τὰ οὐρδικίου. Ὅτι τὰ Οὐρδικίου ή Θεοτόκος παρὰ οὐρβικίου πατρικίου ἄλλου ἐκτίσθη, καὶ στρατηλάτου τῆς ᾿Ανατολῆς Βαρβάτου, ἱστορήσαντος τὰ στρατηγικὰ ἐν τοῖς χρόνοις ᾿Αναστασίου τοῦ Δικόρου, μετὰ ρπ' χρόνους τοῦ κτισθῆναι τὴν Κωνσταντινούπολιν. Ὁ δὲ οἶκος αὐτοῦ εἰς τὰ Χαμένου ἦν, καὶ ἕτερος αὐτοῦ οἶιος εἰς τὸ Στρατήγιον· De gigantum ossibus. Cum ecclesia S. Menæ in Acropoli purgaretur, reperta est ibi fossa gigantum ossibus repleta, quæ ubi imperator Anastasius vidit, in palatium ut insigne spectaculum transferri curavit. De Pittacio. In loco nuncupato Pittacio, magni Leonis Macelli visebatur statua, quam erexerat Euphemia germana ejus soror, quod ibi domum haberet, singulisque hebdomadis ad eam imperator ventitaret, quia temperans admodum erat, et perpetuam virginitatem servabat. Quotquot igitur injuria ab aliis affecti eraat, vel cives, vel provinciales, vel ex quacunque alia orbis parte, libellos suos gradibus ejus columnæ reponebant, asservantibus illos apparitoribus, a quibus postea imperatori, istuc venienti, offerebantur, et accipiebat ibi ex tempore quilibet jus suum. Quando vero in palatio commorabatur imperator, quotidie primo mane mittebat ex hebdomadariis aliquem ad recipiendos a prædictis ministris oblatos libellos supplices, ad quos ipse continuo respondebat, et regponsiones per hebdomadarios seu cubicularios remittebat ad aulam Pittacii appellatam, custodibus restituendas, qui supplicibus reddebant. Quare qui cito sibi satisfieri cupiebant, vespere illio dem ponebant supplices libellos, et postridie sententiam accipiebant. Hinc locus ille Pittacius nuncupatus fuit. De xenodochio Eubili dicto. Xenodochium Eubuli nuncupatum condidit Eubulus patricius, tempore Justini Thracis; domus quippe ejus ibidem erat. De Sancto Sampsone. Xenodochium Sampsonis appellatum, ipsemet S. Sampson condidit, impulsu Justiniani magni; quoniam ibi sanatus fuit idem imperator. De Sancto Tryphone. Isidorus Eubuli frater domo sua in Ecclesiam conversa Sanctum Tryphonem exstruxit, multisque possessionibus locupletavit. De Protasio. Locus dictus Urbicii, olim Protasii vocabatur. Templum autem Deiparæ, eodem in loco, conditum est a Justino Curopalate imperatore, marito Lobes, Justiniani magni sororis flio, post annos ducentos quinquaginta. De templo Deiparæ cognomine Urbicii. Templum S. Deiparæ Urbicii appellatum exstruxit alius quidam Urbicius patricius et magister militum Orientis Barbati, qui de re militari scripsit, tempore Anastasii Dicori, centum et octoginta annis post conditam Constantinopolim. Domus ajus una erat in Chameno, altera in Strategio.

De Strategio. Alexandri Macedonis statua in Strategio supra magnam columnam erecta visitur, quæ prius Chrysopoli stabat; quod ibi exercitui suo duplex stipendium uno eodem tempore erogaverit. Quare urbs illa a Macedonibus nuncupata fuit Chrysopolis, a populo vero strategium. Annis autem sexcentis quadraginta et octo, postquam hæc statua Chrysopoli erecta fuit a plebe, Constantinopolim eam transportari curavit Constantinus Magnus; eodemque in loco propter planitiem milites exerceri solebant. Monolithum ibidem collocatum, frag. mentum erat illius, quod in Hippodromo exstat, Delatum autem est Athenis, sub Theodosio Juniore, a Proclo patricio. Eodem in Strategio positus erat Tripus, præteritarum, presentium et futurarum rerum notitiam continens: item Polus Australis, et catinus Tricaccabi, qui jacet in loco Tzyri dioto; is enim pro oraculo erat: proxime autem, urbis Fortuna visebatur; quæ omnia Bardas Cæsar Michaelis avunculus, partim alium in locum transportari curavit, partim confregit comminuitque. De parvo Strategio. In parvo Strategio exstat Leonis Macellæ statua. De Chalcopratiis. In Chalcopratiis a Constantino Magno habitarunt Judai, annos centum et triginta duos, vendebantque ibi æramenta. Theodosius vero Junior, eis inde expulsis, locum repurgavit, ac templum S. Deiparæ condidit; quod terræ motu collapsum reaedificavit Justinus, qui ex Curopalata potitus est imperio, ac insuper possessionibus immobilibus locupletavit. De sacro Conditorio quod ibidem visitur. Sacrum Conditorium in Chalcopratiis Justinus et Sophia condiderunt, templum reædificantes. Ibi lectorum officio fungebantur Michael Rangabe Curopalata antequam imperio potiretur, et Bardas Casar, Michaelis avunculus, et complures magistri: eodemque in loco deposita jacet zona et vestis sanctissimæ Deiparæ. Maforium autem in Blanchernis asservatur. De Sancto Jacobo. Templum S. Jacobi idem imperator ædificavit, ac in sacro conditorio sanctorum Innocentium reliquias reposuit; item Simeonis Theodochi, prophetæ Zachariæ, et Jacobi fratris Christi. Præterea in sinistra parte sacri conditorii asservatur coma S. Joannis Præcursoris; in dextra vero parte sanctarum mulierum unguentiferarum corport. Le basilica. In ea parte ipsius basilicæ pone Miliarium, quæ aureo laqueari operta est, stabat statua virilis inaurats, ubi etiam visebatur Eramum Heraclii imperatoris, ao genuflexa Justiniani tyranni statua. Illio Περὶ τοῦ Στρατηγίου. Ὅτι τὸ καλούμενον Στρατήγιον, ἡ στήλη ἐπιν Αλεξάνδρου τοῦ Μακεδόνος, ἡ ἐν τῷ μεγάλῳ κίονι σταμένη, καὶ ἵστατο πρῶτον εἰς Χρυσόπολιν, ὅτι τὸν στρατὸν αὐτοῦ ἐκεῖσε ἐρόγευση διπλήν λόγον τὸν ἕνα χρόνον· διὰ τοῦτο ἐκλήθη τὸ ὄνομα τῆς πόλεως παρὰ τῶν Μακεδόνων Χρυσόπολις. Τὸ δὲ Στρατήγιον ὠνομάσθη παρὰ τοῦ λαοῦ· ᾿Ανηγέρθη η στήλη παρὰ τοῦ πλήθους τοῦ λαοῦ ἀνὰ τῶν χρη' ἐτῶν. Ὁ δὲ Μέγας Κωνσταντῖνος ἔφερεν αὐτὴν εἰς τὴν πόλιν. Ἐκεῖσε δὲ ἀπεδοκιμάζοντο οἱ στρατιῶται, ὅτι πεδίον ἦν ὁ τόπος. Τὸ δὲ Μονόλιθον, τὸ ἱστάμενον ἐκεῖσε ἀπόκομμα τοῦ ἱσταμένου εἰς τὸ Ἱπποδρόμιον ἦν. Ηκε δὲ ἀπὸ ᾿Αθηνῶν παρὰ Ηρόκλου πατρικίου ἐν τοῖς χρόνοις τοῦ μικροῦ Θεοδοσίου. Ιστατο δὲ εἰς τὸν αὐτὸν τόπον τὸ Στρατήγιον, καὶ ὁ Τρίπους ἔχων τὰ παρωχηκότα, τὰ ἐνεστῶτα καὶ τὰ μέλλοντα, καὶ ὁ νότιος πόλος καὶ ἡ λεκάνη τοῦ Τρικακκάβου, ἡ τε θεῖσα εἰς τὰ Τζύρου. Εἰς μαντείον ἦν ὁ τόπος. Πλησίον δὲ ἐκεῖσε ἦν καὶ ἡ Τύχη τῆς πόλεως. Ὁ δὲ Βάρδας ὁ Καῖσαρ, ὁ θεῖος Μιχαήλ, μετέθηκε, καὶ παρέλυσεν αὐτὰ, καὶ συνέτριψε. Περὶ τοῦ μικροῦ Στρατηγίου. Ὁ δὲ μικρὸς Στρατήγιος υπάρχει στήλη του Λεω μακέλου. Περὶ τῶν Χαλκοπρατείων. Ὅτι τὰ καλούμενα Χαλκοπρατεία, πρότερον ἀπὸ τοῦ Κωνσταντινου τοῦ Μεγάλου κατοικία ἦν τῶν Ἰουδαίων. Ησαν δὲ ἐκεῖσε χρόνους ρλβ' καὶ ἐπίπρασκον ἐκεῖσε τὰ χαλκώματα. Ὁ δὲ Μικρὸς Θεοδόσιος ἐξέωσεν αὐτοὺς ἐκεῖθεν, καὶ ἀνακαθαρίσας τὸν τοιοῦτον τόπον, ναὸν τῆς Θεομήτορος ανήγειρε, ὑπὸ σεισμοῦ συμπτωθέντα Ἰουστῖνος ὁ ἀπὸ Κουροπαλά των αὐτὸν ἀνήγειρε, καὶ ἀκίνητα κτήματα ἀπεκύ ρωσε. Περὶ τῆς ἐν αὐτῇ ἁγίας Σοροῦ. Τὴν δὲ ἁγίαν Σορὸν εἰς τὰ Χαλκοπρατεία Ἰουστί νος καὶ Σοφία ἔκτισε, καὶ τὸν ναὸν ἀνοικοδομήσαντες. Εκεῖσε ἦν ἀναγινώσκων Μιχαὴλ ὁ Ῥαγγαδί καὶ Κουροπαλάτης πρὸ τοῦ βασιλεῦσαι, καὶ Βάρδας ὁ θεῖος Μιχαήλ, καὶ πολλοὶ τῶν μαγίστρων· ὅπου καὶ ἀπόκειται ἡ ζώνη καὶ ἡ ἐσθῆς τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου. Τὸ δὲ ἅγιον μαφόριον κεῖται ἐν Βλαχέρναις. Περὶ τοῦ Ἁγίου Ἰακώβου. Ανήγειρε δὲ καὶ τὸν "Αγιον Ἰάκωβον ὁ αὐτὸς βασιλεὺς, καὶ κατέθηκεν ἐν τῇ Σορῷ τῶν ἁγίων Νηπίων τὰ λείψανα, καὶ τοῦ ἁγίου Συμεὼν τοῦ Θεοδόχου, καὶ τοῦ ἁγίου προφήτου Ζαχαρίου, καὶ τοῦ ἁγίου Ἰακώβου τοῦ ἀδελφοθέου· καὶ ἐν τῇ ἁγία Σορῷ, ἐν εὐωνύμῳ μὲν τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου τὰς τρίχας, ἐν δεξιᾷ δὲ τῶν ἁγίων μυροφόρων γυναικῶν. Περὶ τῆς Βασιλικῆς. Εὶς δὲ τὸν τῆς Βασιλικῆς χρυσόροφων ὀπίσω του Μιλίου, ἦν ἀνδροείκελον ἄγαλμα χρυσέμβαφον, ἔνθα ἦν τὸ Ἔξαμον Ἡρακλείου τοῦ βασιλέως, καὶ γονυκλινὲς Ἰουστινιανοδ τοῦ τυράννου. Ἐκεῖ ὁ Τερβέλις

ἐδημηγόρησεν· ἐν οἷς ἐλέφας ἵστατο παμμεγέθης et Terbelis concionatus est. Item codem in loco ὑπὸ Σεβήρου κατεσκευασμένος. Ὄρος δὲ ἦν πρὸς τοῦ μέρους τῶν ἀναβαθμῶν, ἔνθα ἦν καὶ σχολὴ φυ λαττόντων τὴν πόλιν. Ἔμενε δὲ ἐκεῖσε ἀργυροκόπος ἐναντίοις ζυγοῖς τὴν πράσιν ποιούμενος, καὶ τοῦ οἰκήματος αὐτοῦ πορθουμένου, ἠπείλει τῷ τὸν ἐλέφαντα φυλάττοντι θάνατον, εἰ μὴ τοῦτον κρατήσειεν. Ὁ δὲ θηροκόμος οὐκ ἐνεδίδου, ὃν φονεύσας ὁ ζυγοπλάστης δέδωκε βορὰν τῷ ἐλέφαντι. Τὸ δὲ θηρίον ἀτίθασσον ὄν, καὶ αὐτὸν ἀνεῖλε· καὶ ὁ Σεβῆρος ἀκούσας τῷ θηρίῳ θυσίας ἤνεγκεν. Ἐν αὐτῷ δὲ τῷ τόπῳ παρευθὺς ἀνετυπώθη τό τε θηρίον καὶ ὁ θηροκόμος· Ενθα καὶ Ἡρακλῆς ἐλατρεύθη, πολλὰς θυσίας δεν ξάμενος, ὃς ἐν τῷ Ιπποδρομίῳ μετετέθη. Ἐπὶ δὲ Ιουλιανοῦ ὑπατικοῦ ἀπὸ Ῥώμης ἦλθεν ἐπὶ τὸ Βυζάντιον· εἰσήχθη δὲ μετὰ στηλών δέκα. Περὶ τὰ Πατρικίας τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου. Εἰς τὸν ναὸν τῆς Θεοτόκου τὰ Πατρικίας, ὄπισθεν τῆς ἁγίας Σοφίας, οἱ βασιλεῖς ἤρχοντο ἐπὶ ταῖς προςλεύσεσι μετὰ τῶν δεσποινῶν, ὅτε ἔμελλον ἀπελθεῖν εἰς τὴν ἁγίαν Σοφίαν· οἶκος γὰρ ἦν ἐκεῖσε κτισθεὶς παρὰ τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου. Αἱ δὲ πατρίκιαι, αἱ Ζωσταί, [καὶ] οἱ πατρίκιοι ἐκεῖσε προσήρχοντο, καὶ ἤλλασσον τὸν βασιλέα καὶ τὴν δέσποιναν μετὰ καὶ τῶν πραιποσίτων. Περὶ τοῦ Βοσπορίου. erectus erat a Severo elephas ingentis magnitudidis. Erat autem collis ante partem graduum, ubi et schola custodum urbis excubabat. Habitabat etiam ibi argentarius qui lancibus iniquis in vendendo utebatur, cujus officina cum ab elephanto subverteretur, mortem ille interminatus est ejus custodi, nisi belluam cohiberet. Magistrum autem elephanti, cum minas ipsius floccifaceret, interfecit falsus ille libripens, et elephanto devorandum objecit. Bellua vero necdum cicurata ipsum una sustulit. Quod ubi rescivit Severus elephanto sacrificavit, et in eodem loco ipsius belluæ ejusque magistri statuas erexit. Ibidem quoque Hercules multis sacrificiis colebatur, qui postea in Hippodromum translatus est; Juliano enim consule Roma Byzantium advectus fuit una cum aliis decem statuis. Οτι τὸ Βοσπόριον, καθώς φησιν Ἰωάννης ὁ ᾿Ανα τιοχεύς, ὅτε Βύζας ἔκτισε τὸ Βυζάντιον, βοῦν ἀπέστει λεν ἀπὸ τοῦ Προσφορίου, καὶ ἀπῆλθεν εἰς Χρυσόπου λιν, καὶ οὕτως ἐκλήθη Βοσπόριον. Ἐκεῖ δὲ ἐπωλοῦντο οἱ βόες καὶ εἰς τὸ σιγματοειδές τεῖχος μέχρι τοῦ Κοπρωνύμου. Ἐκεῖνος ὥρισεν εἰς τὸν Ταῦρον πωλεῖσθαι. Περὶ τοῦ ᾿Αγίου Παύλου τοῦ Ὀρφανοτροφείου. Τὸν δὲ Αγιον Παῦλον τὸ Ορφανοτροφεῖον ἀνήγειρεν Ιουστίνος καὶ Σοφία· ὡσαύτως καὶ τὸν Ὅσιον Ζωτικὸν, καὶ ἐτύπωσαν ἀναπαύεσθαι τοὺς λωβούς ἐκεῖσε, καὶ σιτηρέσια λαμβάνειν. Παρίστατο δὲ Ζω τικὸς ὁ πρωτοβεστιάριος αὐτοῦ τοῖς κτίσμασιν. Περὶ τοῦ Νεωρίου. Οτι ἡ λεγομένη λίμνη τοῦ Νεωρίου βοὖν εἶχαν ἱστάμενον χαλκοῦν παμμεγέθη. Κράζειν δὲ ἔλεγον αὐτὸν ὡς βοῦν μίαν νοῦ ἐνιαυτοῦ, καὶ γίνεσθαι παράπτωμά τι ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ. Ἐστοιχείωσε δὲ ὁ αὐτὸς Κόνων, ἐν ᾧ καὶ ἄγορα τῶν θαλασσίων ἐμπόρων τὸ πρότερον ἦν· ἐπὶ δὲ Ἰουστίνου μετετέθη εἰς τὸν Ἰουλιανοῦ λιμένα. Περὶ τὰ τοῦ Βασιλίδος καλούμενα. Τὰ δὲ Βασιλίδος, οἶκος ἦν Βασιλίδους πατρικίου καὶ κοιαίστορος τοῦ Μεγάλου Ιουστινιανοῦ. Περὶ τῶν ᾿Αρκαδιανών. Ὅτι ὁ Ἅγιος Ἰωάννης αἱ Αρκαδιανα, παρὰ Αρκαδίου ἐκτίσθη, ἐπιλεξαμένου καὶ ἐκ τῶν πολιτῶν χιλιάδας ἓξ εἰς ὀψίκιον αὐτοῦ, ἤγουν εἰς τὰ πρόκενσα, ὃ ἐστι μετὰ στασίματα· ἐκάλεσε δὲ αὐτοὺς ᾿Αρ De templo S. Deiparæ Patriciæ nuncupalo. In ecolesiam S. Deiparæ cognomine Patricia, que est pone S. Sophiæ ecclesiam, imperatores et augustæ ibant processionum causa cum ad Sanctam Sophiam ituri essent; etenim domus ibi erat, quam Constantinus Magnus exstruxerat. Huc accedebant patricia, Zosta ac patricii una cum præpositis, ac imperatori et augustæ mutatoria porrigebant. De Bosporio portu. Bosporius portus ita nuncupatur, ut inquit Joannes Antiochenus, quod, quando Byzas condidit Byzantium, bovem solvit a loco Prosphorio dicto, qui tranavit Chrysopolim usque, et ideo angustiæ ille maris Bosporium appellantur. Ibi enim et in illa muri parte quæ est ad figuram sigma constructa, boves vendebantur, quod etiam moris fuit usque ad Constantinum Copronymum; qui constituit, ut in Tauro venderentur. De orphanotrophio Sancti Pauli. Orphanotrophium 8. Pauli Justinus et Sophia condidere; similiter et Sanctum Zoticum, et statuerunt ibi mutilatos quibus alimenta præbusrunt. Præfuit autem ædificio et Zoticus protovestiarius. De portu Neorio. In portu nuncupato Neorio bos æneus ingentis molis stabat, quem semel in anno solitum mugire ferunt, et eodem die mali quid urbi accidisse. Eumdem autem portum magiois præstigiis consecravit ipse Conon; in quo et maritimorum mercatorum antea forum erat: Justino vero imperante in Juliani portum translatum est. De Basilidis tractu ac æde. Tractus Basilidis dictus, domus erat Basilidis patricii et quæstoris Justiniani Magni. De Arcadianis. Ecclesiam S. Joannis Arcadianæ vocatam ædificavit Arcadius, qui sex millia civium ad obsequium, id est, ad processionem post stationes fieri solitam, sibi adlegit, eosque Arcadianos nuncupavit,

Summo quippe amore et beneficentia illos prose- καδιανούς· πάνυ γὰρ ἐφίλει καὶ εὐεργέτει αύ quebatur. De Ecclesia SS. Cosmæ et Damiani Basilisci nuucupata. SS. Cosme et Damiani ecclesia, quæ est in Basilisci tractu, a Justino et Sophia condita est. Basilisci vero domus ædificata est a Basilisco patricio ac vigilum præfecto, Verinæ imperatricis fratre, qui postea eamdem domum in palatia mutavit. Palatia autem Sophiana exetruxit Mauricius imperator pro Anastasia socru sua ac Tiberii. Post annos alltem viginti septem Heraclius dux exercitus, antequam imperaret, ibi habitavit post Anastasiæ obitum; plurimum enim isto loco delectabatur, quia ibi revelatum ei fuerat, fore ut imperium obtineret. Postquam vero ad thronum evectus est, nomen suum et filii sui ad murum describi curavit. De Sancto Platone. Templum 8. Platonis exstruxit Anastasius Dieorus sub principium septimi ævi. Columnas vero decem insculptas Thessalonica advexit; quarum oste ornant ipsum templum; duæ autem a Romano seniore in templo Salvatoris Chaloes erectæ sunt. De Digisteo. In loco Digisteo nuncupato duæ factiones populi olim congregabantur: idque factum est per annos quingentos. Αccidit autem, cum Theodoru Theophili uxor uterum gestans Blachernas adiret, ut equus ejus in porticu ante narthecem templi, corrueret: ac similiter in reditu eodem in loco prolaberetur: quare ex revelatione templum S. Annæ exoitavit. De Mariano. In loco eognominato Mauriano Mauricius imperator cum adhuc esset patricius et comes excubitorum, habitabat; dein vero ubi imperium adeptus est, Mauriani nomen locus ille obtinuit. De templo Sanctæ Anastasiæ Romanæ. Templum Sanctæ Anastasiæ Romanæ, quod in Mauriano visitur, sanctus Marcianus condidit ex divitiie Asparis, quem Leo Macela interfecit; et cum ipsum templum exstruere vellet idem sanctus, in loco Psipha nuncupato ubi olim vendebantur tessellæ, solum duobus numismatum millibus emit, eo quod locus impurus esset, atque ibi sancti Gregorii Theologi commentaria inventa essent, in quibus ante annos centum ita scriptum fuerat Bene novi fore aliquando, ut hoc templum majus et pulchrius renovetur. Hæc mihi Spiritus sanotus prædicit. Præterea ecclesia Sanctæ Anastasiæ prius parvum oratorium erat, et ligneo trullo tectum, postea vero Basilius imperator aureo laqueari eam operuit. Item ecclesia Sanctæ Irenes ad Perama ab ipsomet sancto Marciano exstructa fuit. Cæterum sanctus Gregorius Theologus in codem templo orthodoxos docuit, cum adhuc oratorium esset. Qui autem ista narrat Anastasin τούς. Περὶ τῶν ᾿Αγίων Αναργύρων τῶν Βασιλίσκου. Οἱ δὲ "Αγιοι Ανάργυροι, οἱ ὄντες εἰς τὰ Βασιλίσκου, ἐκτίσθησαν ὑπὸ Ἰουστίνου καὶ Σοφίας. Τὰ δὲ Βασιλίσκου ἐκτίσθησαν παρὰ Βασιλίσκου πατρικίου και δρουγγαρίου τῆς βίγλης, ἀδελφοῦ Βηρίνης τῆς βασιλίδος· ἐποίησε δὲ τὸν οἶκον αὐτοῦ παλάτια. Τὰ δὲ παλάτια τῶν Σοφιῶν ἀνήγειρε Μαυρίκιος ὁ βα σιλεὺς εἰς ὄνομα "Αναστασίας πενθερᾶς αὐτοῦ, καὶ Τιβερίου. Μετὰ δὲ χρόνους κι Ἡράκλειος στράτωρ, πρὸ τοῦ βασιλεῦσαι, τὴν κατοικίαν ἐκεῖσε ἐποιεῖτο, μετὰ τὸ τεθνάναι τὴν ᾿Αναστασίαν· πάνυ γὰρ ἐφίλει αὐτὴν, καὶ ἐκεῖσε ἀπεκαλύφθη περὶ τῆς βασι λείας αὐτοῦ. Μετὰ δὲ τὸ κρατῆσαι, ἱστόρησε τὸ ὄνομα αὐτοῦ τε καὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ τεῖχος. Περὶ τοῦ Ἁγίου Πλάτωνος. Ὅτι τὸν Ἅγιον Πλάτωνα ἀνήγειρεν ᾿Αναστάσιος ὁ Δίχορος, ἐναρχομένου τοῦ ἑβδόμου αἰῶνος. Τοὺς δὲ κίονας τοὺς δέκα, τοὺς ἐνζώδους ἔφερεν ἀπὸ Θεσσαλονίκης· οἱ μὲν ὀκτὼ ἵστανται ἐν τῷ ναῷ, οἱ δὲ δύο ἐτέθησαν ἐν τῇ Χαλκῇ παρὰ Ῥωμανοῦ τοῦ γέν ροντος. Περὶ τῶν Διγιστέων. Ὅτι ὁ καλούμενος Διγιστεὺς ἄθροισις ἦν τὸ παλαιὸν τῶν δύο μερῶν, τῶν δημοτικών συλλόγων· ἐκεῖσε ἠθροίζοντο· διήρκεσε δὲ χρόνους πεντακοσίους. Θεοδώρα δὲ ἡ τοῦ Θεοφίλου γυνὴ ἀπερχομένη ἐν Βλαχέρναις ὡλίσθησεν ὁ ἵππος αὐτῆς ἐν τῷ ἐμβόλῳ, τῷ ὄντι πρὸς τὸν νάρθηκα τοῦ ναοῦ, καὶ πάλιν ὡσαύτως ὑποστρέφουσα εἰς τὸν αὐτὸν τόπον ὠλίσθησεν, αὔσης αὐτῆς ἐγκύου· καὶ ἀποκαλυφθεῖσα, ἀνήγειρε τὸν ναὸν τῆς ῾Αγίας Αννης. Περὶ τὰ Μαυριανοῦ. Ὅτι τὰ Μαυριανοῦ, ὄντος πατρικίου Μαυρικίου τοῦ βασιλέως καὶ ἐξκουβίτου, ἐκεῖσε ἦν ὁ οἶκος αὐτοῦ. Μετὰ δὲ τὸ βασιλεῦσαι αὐτὸν, ὠνομάσθη ὁ τόπος τὰ Μαυριανοῦ. Περὶ τῆς Αγίας Αναστασίας τῆς Ῥωμαίας. Ὅτι τὸν ναὸν τῆς ἁγίας Αναστασίας τῆς Ρω μαίας, τὸν ὄντα εἰς τὰ Μαυριανοῦ, Μαρκιανὸς ὁ ὅσιος ἔκτισεν ἐκ τοῦ πλούτου Ασπαρος αναιρεθέν τος παρὰ Λέοντος τοῦ Μακέλου, Οφείλων δὲ ὁ ὅσιος κτῖσαι αὐτὸν εἰς τὰ ψηφᾶ, ἐν οἷς αἱ ψηφίδες ἐπω· λοῦντο, ὠνήσατο τὸν τόπον εἰς νομίσματα β, διὰ τὸ εἶναι τὸν τόπον μυσαρὸν, καὶ διὰ τὸ εὑρεθηναι ὑπομνήματα ἐκεῖσε τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεο λόγου, πρὸ ἐτῶν ρ' γράφοντα οὕτως· Ανακαινι σθήσεται ὁ ναὸς οὗτος εἰς κάλλος καὶ μέγεθος, εὐ οἶδα· τάδε λέγει μοι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον πρώην εὐκτήριον μικρὸν ἄν· ὑπῆρχε δὲ ξυλότρουλλος Αγία Αναστασία· ὁ δὲ βασιλεὺς Βασίλειος ἐσκέπα σεν αὐτὴν διὰ ὀρόφου χρυσοῦ· ὁμοίως καὶ τὴν Ἁγίας Εἰρήνην τὸ Πέραμα ὁ αὐτὸς ὅσιος Μαρκια νὸς ἀνήγειρεν. Ὁ δὲ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος ἐδίδασκεν ἐν τῷ αὐτῷ ναῷ τοὺς ὀρθοδόξους, εὐκτη ρίψ οὔσῃ τῇ ἐκκλησίᾳ. ᾿Ανάστασιν δὲ ταύτην ἱστορῶν φησιν όνομάζεσθαι, ἢ διὰ τὴν τῆς ὀρθῆς

πίστεως ἀνάστασιν, ἢ διὰ τὸ γυναίκα ἐγκύμονα πε- vocatam fuisse dicit; sive propter recte fidei inσοῦσαν τελευτῆσαι, κοινῆς δὲ ὑπὸ τῶν ὀρθοδόξων staurationem, sive quis, cum collapsa mulier utoγενομένης εὐχῆς ἀνέστη. rum gestans exstincta esset, communibus orthodoxorum precibus revixit. Περὶ τῆς ῾Αγίας Ειρήνης. Η πρώην δὲ ἐκκλησία ἡ Αγία Ειρήνη εἰδωλεῖον ὑπῆρχεν. ᾿Ανήγειρε δὲ ὁ αὐτὸς ὅσιος καὶ τὸ νοσοκομεῖον, τὸ ἐν τῇ ᾿Αγία Ειρήνῃ ὅν. Περὶ τοῦ ναοῦ τῆς Θεοτόκου τὸ Καραβίτζιν. Τὸ δὲ Καραβίτζιν τὴν ὑπεραγίαν Θεοτόκον ἔκτισε Μιχαὴλ ὁ ἀναιρεθείς ὑπὸ Βασιλείου. Εκλήθη δὲ οὕτως διὰ τοιαύτην αἰτίαν. Χήρα γυνὴ ἦν ἐν τοῖς χρόνοις Θεοφίλου τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ὁ δὲ πραιπόσιτος τοῦ Θεοφίλου ὀνόματι Νικηφόρος, ἀφήρπασε κουμπάρίαν τῆς χήρας εὐμεγέθη· ἥτις πολλαχόσε δεηθεῖσα Θεοφίλου τοῦ βασιλέως, ἔμενεν ἀδιοίκητος διὰ τὸ κωλύεσθαι ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ πραιποσίτου. Ἡ δὲ ἀπορήσασα, παρεκάλεσέ τινας τῶν παιγνιωτῶν τοῦ Ιπποδρομίου, καὶ ὑπέσχοντο αὐτῇ διά τινος μη χανῆς διοικηθῆναι. Ποιήσαντες δὲ οἱ αὐτοὶ παι γνιῶται κουμπαρίαν μικρὰν ἐν σχήματι πλοίου μετὰ ἀρμένου, καὶ θέντες αὐτὴν ἐπὶ ἁμάξης μετὰ τρο χῶν, γενομένου ἱππικοῦ, ἔστησαν ἔμπροσθεν τοῦ βασιλικοῦ στάματος φωνοῦντες ἀλλήλοις· Χάνε, κατάπιε αὐτό. Τοῦ δὲ ἀντιλέγοντος· Οὐ δύναμαι τοῦτο ποιῆσαι· πάλιν ἔφη ὁ ἕτερος, ὅτι Ὁ πραιπόσιτος Νικηφόρος τῆς χήρας τὸ πλοῖον γέμον κατα έπιε, καὶ σὺ οὐκ ισχύεις φαγεῖν τοῦτο; Ταῦτα ἐποίουν καὶ ἔλεγον πρὸς τὸ φανερῶσαι τῷ βασιλεῖ περὶ τοῦ καράβου τῆς γυναικός. Καὶ γνοὺς ταῦτα ὁ βασιλεὺς ἠρώτησεν, ἀκμὴν οὐκ ἐδιοικήθη ή χήρα. ( Ἡ δὲ γυνὴ παρισταμένη πλησίον, καὶ πεσοῦσα ἐπὶ πρόσωπον, ἐδέετο τοῦ βασιλέως ἐκδικηθῆναι. Ὁ δὲ βασιλεὺς πάνυ λυπηθεὶς καὶ ὀργισθεὶς ἐκάλεσε τὸν Μυγιάριον λεγόμενον τὸν ἔπαρχον ὀνόματι Θεόδωρον, καὶ κελεύει ἀποτεθῆναι ξύλα καὶ φρύγανα ἐν τῇ Σφενδόνῃ, καὶ συλλαβέσθαι τὸν πραιπόσιτον, καὶ καῦσαι μετὰ τῆς στολῆς αὐτοῦ, ὁ καὶ παραυτὰ γέν γονε, καὶ ἡ γυνὴ ἀπέλαβε τὸ ἴδιον, καὶ ἐκ τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ οὐκ ὀλίγα. Διὰ δὲ τὸ καταμένειν ἐκεῖσε εἰς τὸν ἀπὸ Βαρβάρου οἶκον τοῦ Μαυριανοῦ τὴν γυναῖκα, ἐκάλεςε Καραβίτζιν. Περὶ τῆς Ἁγίας Εἰρήνης τῆς παλαιᾶς τὸ Πατριαρχεῖον. ᾿Ανήγειρε δὲ τὴν Ἁγίας Εἰρήνην τὴν παλαιὰν τὸ Πατριαρχεῖον, καὶ τὴν Ἁγίαν Σοφίαν, καὶ τὸν Αγιον Αγαθόνικον, καὶ τὸν Ἅγιον ᾿Ακάκιον τὸν πλησίον τῶν οἰκημάτων τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίο νος. Τοὺς δὲ Αγίους Αποστόλους ἔκτισεν ἡ μήτηρ αὐτοῦ Ἑλένη σὺν αὐτῷ, δρομικήν ξυλόστεγον. Ἐποίησε δὲ καὶ σὺν αὐτῷ μνημοθέσιον τῶν βασι λέων, ἐν ᾧ καὶ αὐτὸς ἐτέθη. Περὶ τὰ Καρπιανοῦ. Ὅτι τὰ Καρπιανοῦ ἀνήγειρε Καρπιανός πατρι κιος, ἐν τοῖς χρόνοις Κωνσταντίνου, υἱοῦ Ἡρας κλείου, τοῦ Πωγωνάτου. De sancta Irene. Ecclesia Sanctæ Irenes antea idolorum delubrum erat. Idem autem sanctus Marcianus exstruxit et nosocomium, quod apud Sanctam Irenem visitur. De Ecclesia S. Deiparæ Carabitzin appellata. Ecclesiam sanctissimæ Deiparæ, quæ Carabitzin vocatur, Michael quem Basilius interfecit condidit. Hæc vero denominationis causa fuit. Erat vidua quædam sub Theophilo ejusdem Michaelis patre, cujus grandem triremem vi eripuerat ejusdem Theophili præpositus, nomine Nicephorus. Hec vero vidua cum sæpius ea de re ad imperatorem frustra appellaret, impediente eam ipso præposito, ne jus suum contra ipsum obtineret, tandem consilii inops ad Hippodromi mimos recurrit, illi vero rem se arte quadam peracturos promiserunt. Itaque facta prava triremi cum carbaso navigii formam exhibente, eam currui rotis instructo impositam, cum ludi Circeuses agerentur, coram imperatoria sede collocarunt, invicem clamantes, Aperi os, et degluti illam. Cumque alter se id facere posse negaret, rursus ille: Nicephorus praspositus onustam viduæ triremem deglutire potuit, et tu ne lantillam quidem? Hæc egerunt ac dixerunt ut imperatorem de viduæ carabo sive triremi certiorem facerent. Quæ ubi rescivit imperator, interrogavit, an nondum jus suum vidiua illa obtinuisset? Mulior autem proxime astans, super faciem prolapsa ultionem ab imperatore postulat. Imperator vero valde mœstus, et ad iracundiam provocatus advocat Theodorum præfectum cognomine Mygiarium ac jubet, ut ligna ac sarmenta in sphendone congerat, comprehensumque præpositum igni traderet vestibus indutum; quod nulla interposita mora peractum est: mulierque propriam navem recepit, ac insuper ex bonis præpositi non pauca. Cæterum inde eam ædem Carabitzin appellavit, quod mulier illa ibidem domum Barbari in Mauriani tractu habitaret. De ecclesia Sunctæ Irenes antiqua Patriarchium. nuncupata. Ecolesiam antiquam Sanctæ Irenes Patriarchium appellatam, item templum Sancts Sophie et S. Agathonici, necnon S. Acacii, quod proxime edes Constantinianas visitur, ipse divus ac magnus Constantinus excitavit. Templum vero Sanctorum Apostolorum una cum ipso mater ejus Helena exstruxit, forma oblonga et tecto ligneo opertum. Item monumentum imperatorum, in quo et ipse conditus est. De æde seu tractu Carpiani cognomine. Ædem seu tractum Carpiani condit Carpianus patricius, tempore Constantini Pogonati, Heraclfi Alii.

De ecclesia quæ Bassi vocatur. Ecclesiam cognomine Bassi, Bassus patricius, oum domus ipsius ibi esset, condidit tempore Justiniani Magni. Huic indignata Theodora imperatoris uxor chorda caput ejus constringi jussit, ita ut oculi ejus exilierint. De Sancto Artemio. Templum S. Joannis Præcursoris condidit. Anastasius Dicorus Silentiarius Dyrrachinus. Illic enim, cum primus a secretis adhuc esset, habitabat. Postquam vero reliquiæ S. Artemii eo translatæ fuerunt nomen S. Artemii templum illud obtinuit. De templo S. Procopii Chelonæ nuncupato. In eodem templo Sancti Procopii Chelonæ cognominato cujusdam eunuchi statua erecta fuit, in cujus pectore inscriptum erat: Quisquis signa magice consecrata loco moverit, laqueo præfocetur. Erat autem statua Platonis cubicularii, qui Basilisci imperatoris temporibus vivus arsit. Cognati vero ejus ab imperatore petierunt, ut Platoni eunucho statua poneretur. Ille vero haud prohibuit. Cæterum cum templum S. Procopii reædificaretur, in Hippodromum statua illa translata est. Ædes vero ipsius eunuchi ad hodiernam usque diem supersunt in Chelone. De sancto Procopio, et Sancto Metrophane. Ecclesiam S. Procopii in Chelone, et s. MetroΠερὶ τῶν Βάσσου. Τὰ δὲ Βάσσου ἀνήγειρε Βάσσος πατρίκιος, ἐπειδὴ οἶκος αὐτοῦ ἦν, ἐν τοῖς χρόνοις τοῦ Μεγάλου Ιουστινιανοῦ. Εἰς ἔχθραν ἐλθοῦσα μετ' αὐτοῦ τοῦ Βάσσου Θεοδώρα ἡ γυνή βασιλέως ἔσφιγξε τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ μετὰ κόρδας, καὶ ἐξεπήδησαν οἱ τούτου ὀφθαλμοί. Περὶ τοῦ ῾Αγίου Αρτεμίου. Τὸν δὲ ναὸν τοῦ Προδρόμου ἀνήγειρεν ᾿Αναστά σιος ὁ Δίκορος, ὁ ἀπὸ σελεντιαρίων ὁ Δυρραχίτης· ὄντος γὰρ αὐτοῦ πρωτοασεκρῆτις ἐκεῖσε ᾤχει. Μετά δὲ τὸ κομισθῆναι τὸ λείψανον τοῦ ἁγίου Αρτεμίου, ὠνομάσθη ὁ ναὸς τοῦ ᾿Αρτεμίου. Περὶ τοῦ ναοῦ τοῦ ῾Αγίου Προκοπίου τῆς Χε λώνης. Ὅτι ἐν τῷ αὐτῷ ναῷ τῆς Χελώνης, στήλη ἵστατο εὐνούχου τινός, ᾗ ἐν τῷ στήθει ἐγράφη· Ὁ μετα τιθεὶς θεμάτια, τῷ βρόχῳ παραδοθήτω. Ἐν δὲ ἡ στήλη Πλάτωνος κουβικουλαρίου, ὃς ἐν ταῖς ἡμέ ραις βασιλέως τοῦ Βασιλίσκου πυρίκαυστος γέγονεν. Οἱ δὲ τῆς γενεᾶς αὐτοῦ ᾐτήσαντο τὸν βασιλέα στή λην θεῖναι τῷ εὐνούχῳ Πλάτωνι· ὁ δὲ οὐκ ἐκώλυεν. Ἐν δὲ τῷ ἀνακτίζεσθαι τὸν ναὸν τοῦ ῾Αγίου, μετετέθη εἰς τὸ Ἱπποδρόμιον· οἱ δὲ οἶκοι τοῦ αὐτοῦ εὐνούχου σώζονται ἕως τῆς σήμερον ἐν τῇ Χελώνη. Περὶ τοῦ Ἁγίου Προκοπίου, καὶ τοῦ ῾Αγίου Μη τροφάνους. Τὸν δὲ ῞Αγιον Προκόπιον τὴν Χελωνην, καὶ τὸν phanis condidit Constantinus Magnus; Sanctum G "Αγιον Μητροφάνη: ἔκτισεν ὁ Μέγας Κωνσταντίνος· vero Acacium Carvam nuncupatam exstruxit frater Charisii patricii, tempore Justini et Tiberii. De Sancto Procopio Chelonæ. S. Procopium in Chelone, et Heptascalum ædificavit Canstantinus Magnus. Justinianus vero Sanctæ Sophiæ conditor templum illud nomine 8. Acacli appellari voluit. De Mesomphalo. Mesomphalus in medio septem urbis collium jacet tres scilicet ab utraque parte sunt, et inter utrosque Mesomphalus, ideoque sic vocatus. De sancto Procopio Condulium nuncupato. Templum S. Procopii Condulium appellatum inde nomen accepit, quod Constantinus Justiniani Rhinotmeti pater istac transiens cœspitante equo collapsus sit. De Sancto Joanne Cinthelia dicto. Templum S. Joannis Cinthelia cognominatum, inde nomen accepisse ferunt, quod ibi parvi clavi affigendis equorum soleis cuderentur. Ejusmodi enim clavi cinthelia vocantur. τὸν δὲ ἅγιον ᾿Ακάκιον τὴν Καρύαν ἔκτισεν ὁ ἀδελφὸς Χαρισίου πατρικίου, ἐν τοῖς χρόνοις Ἰουστίνου και Τιβερίου. Περὶ τοῦ Ἁγίου Προκοπίου τῆς Χελώνης. Οτι τὴν Χελώνην τόν "Αγιον Προκόπιον, καὶ τὸν Ἑπτάσκαλον ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος ἀνήγειρεν. Ο δὲ Ἰουστινιανὸς ὁ κτίστωρ τῆς Μεγάλης Εκκλησίας ἐκάλεσε τὸν ναόν, ἅγιον ᾿Ακάκιον. Περὶ τοῦ Μεσομφάλου. Ὅτι τὸ λεγόμενον Μεσόμφαλον μέσον ἐστὶ τῶν ἑπτὰ λόφων, ἤγουν ἡ μία μοῖρα τῆς πόλεως ἔχει τρεῖς λόφους, καὶ ἡ ἑτέρα, τρεῖς· καὶ μέσον ἐστὶ τοῦτο· διὰ τοῦτο ἐκλήθη.Μεσόμφαλον. Περὶ τοῦ Ἁγίου Προκοπίου τὸ Κονδύλιον. Ὅτι τὸ Κονδύλιον ὁ ῞Αγιος Προκόπιος, διὰ τοῦτο ἐκλήθη οὕτως, ὅτι διερχόμενος Κωνσταντίνος ὁ πα τὴρ Ἰουστινιανοῦ τοῦ Ῥινοτμήτου ἐκεῖσε ἐκονδύλισεν ὁ ἵππος αὐτοῦ, καὶ ἔπεσεν. Περὶ τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τὰ Κινθήλια. Οτι τὰ λεγόμενα Κινθήλια τὸν Ἅγιον Ιωάννην λέγουσιν, ὅτι οὕτως ἐκλήθη, διὰ τὸ κάμνειν ἐκεῖσε τὰ μικρὰ καρφία τὰ καβαλλαρικά, ἅπερ λέγουσι Κινθήλια. De templo SS. Quadraginta ad Thermas Constantinianas, necnon de Ecclesia Sancti Stephani. Templum Sanctorum Quadraginta, quod est ad Thermas Constantinianas Anastasius et Ariadna ædificarunt. Postquam vero advectæ sunt reliquiæ Ὅτι τὸν ναὸν τὸν ὄντα εἰς Κωνσταντινιανὰς τῶν Αγίων Μ', Αναστάσιος καὶ ᾿Αριάδνη ἀνήγειραν. Μετὰ δὲ τὸ ἐλθεῖν τὸ λείψανον τοῦ ἁγίου πρωτο

μάρτυρος Στεφάνου, ἀνήγειραν ἕτερον μικρὸν ναὸν, S. Stephani protomartyris, alterum parvum temκαὶ ὠνόμασαν αὐτὸν, Αγιον Στέφανον. plum exstruxerunt, ac appellatione Sancti Stephani donarunt. Περὶ τοῦ Δεξιοκράτους. Τὰ Δεξιοκράτους οἶκας ἦν Δεξιοκράτους πατρικίου, ἐν τοῖς χρόνοις Θεοδοσίου τοῦ Μικροῦ, ἐν ᾧ καὶ Μαυρίκιος γηροκομεῖον ἀνήγειρε σὺν τοῖς ἐμβόλοις. Ην δὲ ἐκεῖ οἶκος Καρπιανοῦ πατρικίου, καὶ ἐξ αὐ τοῦ εἴληφεν ὁ τόπος τὴν προσηγορίαν Καρπιανοῦ. Περί Κύρου. De Dexiocratis tractu. In loco Dexiocratis dicto, domus erat Dexiocratis patricii, tempore Theodosii Junioris. Ibidem Gerocomium una cum porticibus Mauricius exstruxit. Præterea eodem in loco erat domus Carpiani patricii, a quo locus ille Carpiani nomen accepit. De ecclesia S. Deiparæ Cyri cognominata. Ecclesiam Sanctissimæ Deiparæ Cyri nuncupatam ædificavit Cyrus præfectus, qui cum structuræ muri terrestris sub Theodosio Juniore præesset, populi acclamationes meruit, dicentis, fore ut ad Τὰ δὲ Κύρου τὴν Ὑπεραγίαν Θεοτόκον ἔκτισε Κύρος ἔπαρχος, ὁ καὶ παριστάμενος εἰς τὸ χερσαίον τεῖχος, ἐπὶ Θεοδοσίου τοῦ Μικροῦ, κραξάντων τῶν δήμων· ὅτι Κύρος καὶ εἰς ἄλλο κινήσει και προς κόψει. Καὶ φθονηθεὶς ἐποίησεν αὐτὸν ὁ βασιλεὺς μ majorem proveheretur dignitatem Cyrus. Qua de μητροπολίτην εἰς Σμύρνην. re invidia motus imperator ipsum metropolitem Smyrne fecit. Περὶ τὸ Κοντοσκάλη. Οτι τὸ Κοντοσκάλη ἡ πόρτα ἀπὸ ᾿Αγαλλιανοῦ τουρμάρχου παρισταμένου, ὅτε ἐκτίζετο ὁ λιμήν. Εκαλεῖτο δὲ ἐκεῖνος Κοντοσκέλη, καὶ διὰ τοῦτο ἐκλήθη οὕτως. Περὶ τοῦ ξενῶνος τοῦ Θεοφίλου α De porta cognomine Contoscale. Porta que Contoscale appellatur, ab Agalliano Τumarcha, qui structure portus prserat, nomen accepit; vocabatur enim ipse Contoscele, idcirco et porta ita cognominata fuit. De xenodochio Theophili. In loco nuncupato Zeugmate supra collem, quod nuno prolongum visitur ædificium, nosocomium erat, exstructum olin: a Constantino Magno pro lupanari. Fuitque postea domus Isidori patricii, ac dein monasterium mulierum. Theophilus autem vertit illud in xenodochium. Stabatque ibidem supra columnam lapideam tortilem Veneris statua: cives autem illuc convenientes ac amatores, meretrices isthic habitantes ad concubitum adibant; præter hoc quippe lupanar nullum aliud in urbe inveniebatur. Igitur eodem in loco ad columnas exstabant cellæ, cancellis et cortinis distinctæ, intra quas amantes libidini ac voluptati vacabant. Hæc insuper statua usui erat ad mulierum et virginum, divitum inopumve, quæ in suspicionem venerant, pudicitiam probandam. Si quis enim eis virginitatem eripuisset, ipsis virginibus factum negantibus, parentes et amici dicebant: Adeamus Veneris statuam, et illa castitatis tuæ periculum faciet. Ubi vero illuc accesserant, si culpæ expers erat, illæsa pertransibat; sin autem vitiata erat, subito quodam impetu, vestes cjus discerpebantur, Ἐν τῷ καλουμένῳ Ζεύγματι ἐπάνω τοῦ λόφου, ὅπερ ὁρᾶται εὔμηκες κτίσμας νοσοκομεῖον ἦν, ὅπερ ἀνήγειρεν ὁ Μέγας Κωνσταντίνος εἰς πορνεῖον. Γέν γονε δὲ καὶ οἶκος Ισιδώρου πατρικίου, εἶτα μοναστήριον γυναικεῖον· καὶ ὁ Θεόφιλος ἐποίησεν αὐτὸ ξενώνα. Ιστατο δὲ στήλη ἐπὶ κλωστοῦ κίονος λιθίνου τῆς Ἀφροδίτης· τῶν δὲ πολιτῶν ἐκεῖσε απερχομένων καὶ ἐρώντων συνουσία ζώντων τὰς ἐκεῖσε οι κούσας μαχλάδας. Εξωθεν τοῦ αὐτοῦ οὐχ ευρίσκετο ἕτερον πορνεῖον. Καὶ ἦσαν διάχωροι πρὸς τοὺς κίο νας μετὰ κρικελίων καὶ κουρτίων, καὶ οὕτως οἱ ἐκεῖσε ἐν ἀσωτίᾳ ὄντες καὶ ἐρῶντες ἐτέρποντο. Εν δὲ στήλη τῶν ἐν ὑπολήψει οὐσῶν καθαρῶν γυναικῶν τῶν τε παρθένων καὶ μὴ, πλουσίων τε ὁμοῦ καὶ πενήτων. Καὶ ἐάν τις ἔλυσεν αὐτῶν τὴν παρθενίαν, καὶ μὴ βουλομένων ὁμολογεῖν, ἔλεγον αὐταῖς οἱ γονεῖς καὶ οἱ φίλοι· 'Απέλθωμεν εἰς τὸ τῆς ᾿Αφροδίτης ἄγαλμα, καὶ εἰ καθαρὰ εἴ, ἐλεγχθήσῃ ἐκεῖ παρὰ τῆς στήλης. Καὶ ὅτε ἐπλησίαζον, εἰ μὲν ἄμεμπτος, διήρχετο αβλαβής· ἡ δὲ ἐφθαρμένη, ἐπισ στασίᾳ ἀθρόᾳ ἐσηκοῦντο τὰ ἱμάτια αὐτῆς, καὶ ἐδείκνυε τὸ ἑαυτῆς αἰδοῖον. Ομοίως δὲ καὶ αἱ ἔχουσαι ἄνδρας, ἐὰν λαθραίως ἐμοιχεύοντο, τοῦτο καὶ ἐπ' ac pudenda ostendebat. Idem uxoribus adulteratia αὐταῖς ἐγίνετο, καὶ οὕτως ἀπηλέγχετο καὶ ἐθαύμα ζον πάντες, καὶ ἐπίστευον τῇ γενομένη πορνεία ἐκείνων τηνικαῦτα ὁμολογουσῶν. Ἡ δὲ γυνὴ Ιουστίνου τοῦ ἀπὸ κουροπαλάτων συνέτριψε την στή λην, διὰ τὸ καὶ τῆς αὐτῆς αἰδοῖον φανῆναι μοιχευ σάσης, διερχομένης ἐφ᾽ ἵππῳ ἐκεῖκε, καὶ ἀπερχο μένης ἐν τῷ λούματι τῶν Βλαχερνῶν, ὄμβρου ἐξαισίου γενομένου, καὶ μὴ δυναμένης διὰ θαλάσσης ταύτης ἐν τοῖς βασιλικοῖς δρόμωσιν ἐκεῖ ἀπελθεῖν. Περὶ τοῦ Ζεύγματος. Τὸ δὲ νῦν καλούμενον Ζεῦγμα ἐκλήθη οὕτως, ἀφ' contingebat, eodemque indicio convincebantur. Huic violatæ pudicitiæ testimonio omnes cum summa admiratione fidem habebant, ipsis item factum non ultra negantibus. Uxor autem Justini Curopalate statuam hanc confregit, eo quod ipsa quoque, denudatis pudendis adulterii convinceretur, cum equo illac transiret ad balneum Blachernarum; etenim adeo ingens fuerat procella ut mari dromonibus imperatoriis eo transmeare non posset. De Zeugmale. Locus qui nunc Zeugma nuncupatur, ex eo tem-

pore cognomen hoo accepit, quo S. Stephani pro- ὅτ' ἀνεκομίσθη τὸ λείψανον τοῦ ἁγίου πρωτομάρτη - tomartyris reliquiæ allate sunt. Eo enim in loco mulæ currui junctæ sunt, quæ eas ad thermas usque Constantinianas vexerunt. De templo Sanctorum Anargyrorum, quod est in Zeugmate. Templum Sanctorum Anargyrorum quod in Zeugmate situm cernitur, conditum est a Proclo patriarcha Constantinopolitano, discipulo magni Joannis Chrysostomi, et acumenici patriarcha, tempore Theodosii Junioris. De templo sancti Eliæ. Templum S. Blim, quod exstat in loco Petrion nuncupato, scholæ legionesque Zenonis ex Perside reducis collata magna auri summa, ipso impera tore instante, ac una cum Ariadne in partem sumptuum veniente, exstruxerunt amplissimum; quoniam ipsis S. Elias in castris apparuerat. De Sancta Euphemia cognomins Petra. 8. Euphemiam, quæ Petra nuncupatur, Anastasius Dicorus et Ariadna condiderunt. De gerocomio Geragathæ. Gerocomium Geragathæ ædificavit Agatha vetula, Petri patricii filia longe pulcherrima, ac illic habitabat. Sic autem appellata fuit, eo quod virginitatom suam diu illibatam servaverit; Constantinus vero Copronymus hanc violavit multisque ditavit opibus. Quare cum celebrarentur ludi circenses, acclamavit ei populus: Agatham jam vetulam tu renovasti. Cæterum ipsa clanculum pie sanotas imagines colebat. Absoluto autem gerocomio, impius ille Copronymus in unum collectas omnes sanotas imagines ibidem igni tradidit. De statuis quæ proxime Taurum erectæ cernuntur. Prope Theodosii Magni statuam in regione Tauri, in inferiori parte infra columnam, collocata sunt equestres statuæ Arcadii ac Theodosii filii ejus, et Adriani. Statua autem colorata quæ in Zeuxippi thermis sita visitur, Philippioi est principis mancuetissimi. De loco Harmatii nuncupato. Locus qui Harmatii appellatur, domus erat Harmatil oujusdam magistri, tempore Zenonis: qui cum exercitum Basilisci prodidisset, jussu Zenonis interfectus est, in cochlea qua ascenditur ad tribunal Hippodromi. De Sancto Theophanone, quæ exstat apud Sanclos Apostolos. Ecclesiam S. Theophanonis, quæ visitur extra veterem monumenti testudinem, condidit Constantinus Porphyrogenitus, filius Leonis Sapientis. De ecclesia S. Μarci prope Taurum. Ecclesiam S. Μarci prope Taurum primo Theodosius Magnus cum trullo ligneo exstruxit. Postea terræ motu collapsam reædificavit Romanus senior cognomine Lacapenus. ρος Στεφάνου, ἐκεῖσε ἐζεύχθησαν μοῦλαι, καὶ ἦραν τὸ σῶμα τοῦ ἁγίου ἕως Κωνσταντινιανῶν. Περὶ τῶν ἐν αὐτῷ ᾿Αγίων Αναργύρων. Οἱ δὲ ῞Αγιοι Ανάργυροι, οἱ ὄντες εἰς τὸ Ζεῦγμα, ἐκτίσθησαν παρὰ Πρόκλου πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, μαθητοῦ τοῦ μεγάλου Ἰωάννου τοῦ Χρο σοστόμου, καὶ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου, ἐν τοῖς χρό νοις Θεοδοσίου τοῦ Μικροῦ. Περὶ τοῦ ᾿Αγίου Ηλίου. Τὸν δὲ ἅγιον Ηλίαν, τὸν ὄντα εἰς τὸ Πέτριον, συνέδωκαν αἱ σχολαὶ καὶ τὰ τάγματα χρυσίον πολύ, ὑποστρέψαντος Ζήνωνος ἀπὸ Περσίας, καὶ δεηθέντος αὐτοῦ· δέδωκεν αὐτοῖς συνδρομὴν μετὰ καὶ τῆς ᾿Αριάδνης ὁμοίως, καὶ ἀνήγειραν αὐτὸν μέγαν ναόν, διότι ἀνεφάνησεν αὐτὸν ἐν τῷ ταξειδίῳ. Περὶ τῆς Ἁγίας Εὐφημίας τῆς Πέτρας. Τὴν δὲ Ἁγίας Εὐφημίαν τὴν Πέτραν ἀνήγειρεν ᾿Αναστάσιος ὁ Δίχορος καὶ ᾿Αριάδνη. Περὶ τοῦ γηροκομείου τὰ Γηραγάθης. Τὰ δὲ Γηραγάθης τὸ γηροκομεῖον Πέτρου πατρικίου θυγάτηρ τοὔνομα Αγάθη, γραῖς ὡραιοτάτη τῷ εἴδει σφόδρα, ἀνήγειρε τοῦτο· εἶχε δὲ αὐτὸ οἶκον. Εκλήθη δὲ οὕτως, διὰ τὸ φυλάσσειν τὴν παρθενίαν αὐτῆς χρόνους οὐκ ὀλίγους. Ὁ Κωνσταντῖνος ὁ Κου πρώνυμος έφθειρε ταύτην, δοὺς αὐτῇ πλοῦτον που λύν. Ἱππικοῦ δὲ γενομένου, ἔκραξεν ὁ δῆμος· ὅτι Αγάθη ἐγήρασε, σὺ δὲ ταύτην ἀνενέωσας. Εν δὲ ἐν τῷ κρυπτῷ σεβομένη τὰς ἁγίας εικόνας ὀρθο δόξως. Πληρωθέντος δὲ τοῦ γηροκομείου ὁ μισό χριστος Κοπρώνυμος ἀθροίσας τὰς ἁγίας εἰκόνας κατέφλεξεν ἐκεῖσε. Περὶ τῶν στηλῶν, τῶν πλησίον τοῦ Ταύρου ἱσταμένων. Πλησίον δὲ τῆς στήλης Θεοδοσίου τοῦ Μεγάλου, Αρκαδίου καὶ Θεοδοσίου τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, καὶ ᾿Αδριανοῦ, ἀμφότεροι ἔφιπποι ἵστανται ἐν τοῖς τοῦ Ταύρου μέρεσι πλησίον τοῦ κίονος κάτωθεν. Ἡ δὲ ἐν τῷ Ζευξίππῳ λουτρῷ ἱσταμένη στήλη ἐκ χρωμάτων, Φιλιππικοῦ ἐστι τοῦ πραοτάτου. Περὶ τοῦ Ἁρματίου. Τὰ δὲ Αρματίου οἶκος ἦν Αρματίου τινὸς μας γίστρου ἐν τοῖς χρόνοις Ζήνωνος, τοῦ προδόσαντος τὸν στρατὸν τὸν ὑπὸ Βασιλίσκου, ἀναιρεθέντος ἐ προτροπῆς Ζήνωνος εἰς τὸν Κοχλίαν τὸν ἐρχόμενον ἐν τῷ καθίσματι τοῦ Ἱπποδρομίου. Περὶ τῆς Ἁγίας Θεοφανώ, τῆς οὔσης εἰς τοὺς Ἁγίους Αποστόλους. Τὴν δὲ 'Αγίας Θεοφανώ, τὴν ἔξωθεν τῆς παλαιᾶς κόγχης τοῦ μνημοθεσίου, ἀνήγειρε Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος, ὁ υἱὸς Λέοντος τοῦ Σοφού. Περὶ τοῦ 'Αγίου Μάρκου τοῦ εἰς Ταύρον. Ο Άγιος Μάρκος, δ πλησίον τοῦ Ταύρου, ἐκ κλησία ήν μεγάλη, ξυλότρουλλος, κτισθεῖσα ὑπὸ Θεοδοσίου τοῦ Μεγάλου. Εἶτα ὑπὸ σεισμοῦ κατ ενεχθεῖσαν ἀνήγειραν αὐτὴν Ῥωμανὸς ὁ γέρων ὁ Λακαπηνός.

De æreo culice et aliis insectis, quæ ab Apollonio Tyaneo magice consecrata, supra Occidentalem Tauri arcum posita erant. Χαλκοῦς δὲ κώνωψ, καὶ μυῖα, καὶ ἄλλα μικρὰ ζωύφια ἐπάνω τῆς δυτικῆς ἁψίδος τοῦ Ταύρου ἴσταντο, ἐστοιχειωμένα παρὰ ᾿Απολλωνίου τοῦ Τυανέως. Καὶ ἕως μὲν οὖν ἵσταντο, οὐκ ἐφοίτων τῇ πόλει μυῖαι, ἢ ψύλλοι, ἢ κώνωπες. Ὁ δὲ βασιλεὺς Βασίλειος ἐξ οἰκείας ἀγνοίας κατήγαγε καὶ ἠφάνισεν αὐτά. De cisterna, gerotomio ac balneo, Τὴν δὲ κινστέρναν εἰς τὰ τοῦ Κριοῦ καὶ τὸ γηροκο μεῖον, καὶ τὸ λοῦμα ἔκτισε Στέφανος παρακοιμώμενος Μαυρικίου βασιλέως, μετὰ χρόνους ιβ'· καὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ ναὸν ἀνήγειρε. Περὶ τὰ Βιγλεντίας. Æreus culex et musca et alia parva insecta ab Appollonio Tyaneo magice consecrata supra Occidentalem Tauri arcum posita erant. Quandiu autem illa permanserunt integra, nec muscæ, neo pulices, nec culices urbem intrarunt.Gæterum imperator Basilius Macedo ex ignorantia ea dejecit atque confregit. quæ in loco τοῦ Κριού diclo exstant. Ο Άγιος Προκόπιος τὰ Βιγλεντίας, εἰς τὸν Ταῦρον, παλάτια ἦσαν κτισθέντα παρὰ τοῦ Μεγάλου Ἰουστινιανοῦ· ὁ δὲ ναὸς ὑπῆρχε τοῦ παλατίου. Ὑπὸ δὲ τοῦ ἐμπρησμοῦ ἀφανισθέντα νεωστὶ ἀνῳκοδομήθη. 'Αντωνίνα δὲ ἡ γυνὴ τοῦ Βελισαρίου μαγίστρου, ζωστὴ ἦν Θεοδώρας τῆς γυναικός Ἰουστινιανοῦ, καὶ μετὰ τὸ χηρεῦσαι ἐποιεῖτο τὴν κατοίκησιν μετὰ τῆς Βιγλεντίας καὶ συναινέσει αὐτῆς ᾠκοδομήθη ο Αγιος Προκόπιος. Περὶ τῶν ᾿Ανθημίου πλησίον τοῦ Κύρου. Τὰ δὲ 'Ανθημίου οἶκος ἦν αὐτοῦ μαγίστρου ὄντος, ἐν τοῖς χρόνοις Μαρκιανοῦ τοῦ βασιλέως, ὃς ἔστεψεν αὐτὸν, δεδωκώς αὐτῷ τὴν πρώτην θυγατέρα αὐτοῦ. Περὶ τῶν τοῦ Γα!ᾶ. Καὶ τὰ Γαΐνα, οἶκος ἦν πατρικίου τοῦ τυραννήσαν τος εἰς τὰ θρακα μέρη, ἐν τοῖς χρόνοις 'Αρκαδίου, καὶ σφαγέντος ἐκεῖσε. Περὶ τὰ Μεγεθίας. Τὰ δὲ Μεγεθίας Μεγέθια δέσποινα ἀνήγειρεν ἐν τοῖς χρόνοις Τιβερίου τοῦ Θρᾳκός. Περὶ τοῦ Ἁγίου Πολυεύκτου. Τὸν δὲ Αγιον Πολύευκτον ἀνήγειρεν Ιουλιανή θυγάτηρ Ουαλεντινιανοῦ τοῦ κτίστορος τοῦ ἀγωγοῦ. ἔκτισε δὲ τοῦτον εἰς χρόνους τέσσαρας, τῶν τεχνιτών ἀπὸ Ῥώμης ἐλθόντων. Γυναικαδελφὴ δὲ ἦν τοῦ Με γάλου Θεοδοσίου. De ecclesia SS. Deiparæ Ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος ή Πονολύτης ἐκλήθη οὕτως, ὅτι πολλὰς ἰάσεις ἐκεῖσε ἐπετέλει, καὶ πόνοι τῶν πολύ λῶν ἐλύοντο. Περὶ τῆς Θεοτόκου τὰ 'Αρεοβίνδου. Τὴν Ὑπεραγίαν Θεοτόκον, τὰ ᾿Αρεαβίνδου, ἀνήγειρε Πέτρος μάγιστρος καὶ Κουροπαλάτης, ἀδελφὸς Μαυρικίου. Ὁ δὲ Αριόβινδος, δι᾿ ὃν ἔλαβεν ὁ τόπος τὴν προσηγορίαν, ἐν τοῖς χρόνοις ἦν Ἰουστίνου τοῦ Θρᾳκὸς τοῦ κρατίστου, καὶ ὁ οἶκος αὐτοῦ ἦν ἐκεῖσε. Μετὰ μβ' χρόνους ἀπ' ἐκείνου τοῦ ᾿Αρεοβίνδου, ἐκτίσθη ἥ τε ἐκκλησία καὶ τὸ λοῦμα. Cisternam qum est in loco του Κριού seu Arietis nuncupato, gerocomfum item ao balneum condidit Stephanus Mauricii cubicularius post annos duodecim. Præterea domum suam in ecclesiam commutavit. De templo S. Procopii cognomine Vigilantiæ. Templum S. Procopii Vigilantis nuncupatum, quod situm in Tauro vigitur, palatia olim orant Justiniano Magno constructa. Hoc vero templum palatii erat. Sed hoc igne absumpta nuper restaurata sunt. Antonina porro uxor Celisarii magistri, vestitrix erat Theodoræ uxoris Justiniani: quæ cum vidua mansisset, isthic habitabat oum Vigilantia, cujus suasu exstructa est ecclesia S. Procopii. De Anthemii tractu ac æde quæ erat proxime Deiparæ ædem Cyri dictam. Anthemiana domus erat Anthemii, cum adhuc magister esset, tempore Marciani imperatoris; quem ipse Marcianus, data ei in uxorem filia sua primogenita, coronavit. De Gainæ domo. Locus qui Gainæ dicitur, domus erat patricii ejus nominis, qui temporo Arcadii imperium affeetavit in partibus Thraciæ, atque ibidem ocoisus est. De Megethiæ ædificio. Edificium Megetihæ sub Tiberio Thrace a domina Megethia conditum est. De Sancto Polyeucto. Ecolesiam Sancii Polyeucti Juliana filia Valentiniani, aquæductus conditoris, difcavit intra quatuor annos, evocatis Roma architectis. Fuit autem hæc Juliana soror uxoris Theodosii Magni. Ponolytes nuncupata. Ecclesia SS. Deiparæ Ponolytes ita vocatur,quod multi illic sanitate recuperata a variis morbis et languoribus liberarentur. De ecclesia Deiparæ Areobindi nuncupata. Ecclesiam sanctissimæ Deiparæ Areobindi cognomine Petrus magister, et Curopalata, frater Mauricii condidit. Areobindus autem, a quo locus ille Areobindi diotus est, sub Justino Thrace potentissimo floruit, eodemque in loco domum habebat. Cæterum annis nonaginta duobus a tempore Areobindi, ecclesia condita est ac balneum.

De sancta Anastasia Pharmacolytria. Περὶ τῆς Αγίας Αναστασίας τῆς Φαρμακολυ τρίας. Ecclesia S.Anastasia Pharmacolytris condita est ab Anastasio Dicoro eo in loco, ubi antea patricii cujusdam Pharmacæ nuncupati domus exstabat. De loco cognominato Leomacellum. Locus vocatus Leomacellum inde nomen accepit, quod ibi olim Leo magnus imperator carnes vendiderit. Uxor etiam ejus chordas torquebat. De ecclesia Deiparæ Curatoris nuncupata. Ecclesia Deiparæ Curatoris cognomine exstructa fuit sub Verina Leonis Macelæ uxore; et curator quidam ejusdem, structuræ præfuit, quo ad instar sepulcri Domini fieret. De Christocamera. Ad Christocameram domus erat Moselis. Pariter et Christi imago proxime S. Acacium depicta erat, et ideo sic nuncupatur. De sancta Anna dicta Deuteron. Τὴν δὲ Αγίας Αναστασίαν τὴν Φαρμακολυτρίαν ἔκτισεν ᾿Αναστάσιος ὁ Δίκορος" πρότερον δὲ οἶκος ἦν τινος πατρικίου Φαρμακα λεγομένου. Περὶ τοῦ Δεωμακέλλου. Τὸ δὲ Λεωμάκελλον καλεῖται ἐκ τοῦ πωλεῖν ἐκεῖσε τὸν Μέγαν Λέοντα τὸν βασιλέα κρέατα· καὶ ἡ τούς του γυνὴ ἔπλεκε τὰς χορδάς. Ἐκ τούτου οὖν ἐκλήθη ὁ τόπος οὕτως. Περὶ τὰ Κουράτορος. Τὰ Κυυράτορος ἐκτίσθησαν ἐν τοῖς χρόνοις Βηρίνης, τῆς γυναικὸς τοῦ Λεωμακέλλου· καὶ ὁ Κουρά τωρ αὐτῆς παρίσταται εἰς τὸ ὁμοίωμα τοῦ τάφου του Κυρίου. Περὶ τοῦ Χριστοκαμάρου. Εἰς δὲ τὸ Χριστοκάμαρον ἦν ὁ οἶκος τοῦ Μωσηλέ. *Ην καὶ ὁ Χριστὸς ἱστορισμένος πλησίον τοῦ Ἁγίου Ακακίου, καὶ διὰ τοῦτο οὕτως ἐκλήθη. Περὶ τῆς Αγίας Αννης τὸ Δεύτερον. Ὅτι εἰς τὸ λεγόμενον Δεύτερον ἐν τῷ κίονι στήλη ἵστατο Ἰουστινιανοῦ τοῦ Ῥινοτμήτου· τὴν δὲ στή λην κατήγαγε Βάρδας ὁ Καῖσαρ, ὁ θεῖος Μιχαήλ, καὶ συνέτριψεν αὐτήν. Εκλήθη δὲ Δεύτερον, διότι ἐξόριστος γέγονεν ὁ αὐτὸς Ιουστινιανὸς εἰς Χερσῶνα παρὰ Λεοντίου πατρικίου· ποιήσαν δὲ ἐκεῖ χρόνους δέκα, καὶ φυγῇ χρησάμενος, ἀπῆλθεν εἰς τὸν Τέρ βελιν τῶν Βουλγάρων ἀρχηγὸν, καὶ ἤγαγέ τε τὴν αὐτοῦ θυγατέρα ὀνόματι Θεοδώραν, καὶ δοὺς αὐτῷ χιλιάδας ιε' λαὸν, καὶ ἐλθὼν ἐν τῇ πόλει καὶ μὴ δεIn loco cognominato Deutero Justiniani Rhinotmeti statua erat, quam postea Bardas Cæsar, Michaelis avunculus dejecit confregitque, Nuncupatus autem est locus Deuteron hujus rei gratia. Justinianus Rhinotmetus a Leontio patricio in Chersonem relegatus fuit, ubi cum decem mansisset annos, profugit tandem ad Terbelim Bulgarorum principem,qui filiam suam Theodoram ipsi in uxorem dedit, et insuper quindecim millia militum subministravit, cum quibus Constantinopolim petiit; sed cum cives eum recipere nollent, simulata (χθεὶς παρὰ τῶν ἐντὸς οἰκούντων, ὑπέστρεψεν εἰς fuga, ad portam quæ Antiqua dicitur se recepit, ac inde per aquæductum urbem subiit juxta basim columnæ, quæ est intra urbem; ac imperio potitur; et sic locus ille cognominatus fuit Deuteron. Eoque tempore templum Sanctæ Annæ ædificavit, quoniam uxori ipsius gravide sancta illa apparuit. Ceterum maforium ac corpus ejusdem suncta ipso imperante in urbem delata sunt. De Chrysobalanto. Chrysobalantum domus erat Nicolai patricii ac orientalium domestici, quam ille in duo templa mutavit, S. archangeli Michaelis et Panteleemonis. Nam ipso in castris commorante, uxor ejus ab alio quodam adulterabatur. Qua de ΓΘ, cum in urbem rediisset, certior factus ambos in lecto collocatos articulatim secuit. Tandem recordatione et metu extremi judicii,duo hæc templa exstruxit. Cum vero, absoluta jam fere structura, ob pecuniæ summam angeretur, apparuit ei in somno angelus Domini dicens: Abi in locum qui est proximus Asparis cisternæ, et invenies crumeDam centum auri libras continentem. Quod cum invenisset, locum illum sic nuncupavit. Monasterium Festinationis. Monasterium, quod cognominatur Festinationis, ædificavit domina Anna Leonis Isauri uxor. Cum enim reverteretur ex Blachernis gravida,et pariendi instaret tempus, ingressa domum cujusdam τὴν παλαιὰν πόρταν, καὶ εἰσελθὼν ἀπεκεῖσε εἰς τὸν ἀγωγὸν ἐξῆλθεν εἰς τὸ θεμέλιον τοῦ κίονος ἔσωθεν τῆς πόλεως, καὶ ἐκράτησε τὴν βασιλείαν, καὶ οὔ τως ἐκλήθη ὁ τόπος τὸ Δεύτερον· καὶ τότε τὸν ναὸν τῆς ἁγίας ἀνήγειρεν ᾿Αννης, ὅτι ἔγκυος ἦν ἡ γυνή αὐτοῦ, καὶ ὠπτάνθη αὐτῇ ἡ ἁγία· ἀλλὰ καὶ τὸ Μα φόριον καὶ τὸ σῶμα αὐτῆς ἐπ' αὐτοῦ εἰσῆλθεν εἰς τὴν πόλιν. Περὶ τοῦ Χρυσοβαλάντου. Τὸ δὲ Χρυσοβάλαντον οἶκος ἦν Νικολάου δομεστίκου τῆς ᾿Ανατολῆς καὶ πατρικίου, ὃν ἀνήγειρεν εἰς ναοὺς δύο, τοῦ ᾿Αρχιστρατήγου καὶ τοῦ Ἁγίου Παντελεήμονος. Χρονίσαντος δὲ ἐν τῷ ταξειδίῳ, εμοιχεύθη ἡ γυνὴ αὐτοῦ, καὶ εἰσελθὼν ἐν τῇ πόλει, καὶ μαθὼν τοῦτο ἐκοίτασεν ἀμφοτέρους, καὶ μεληδόν αὐτοὺς κατέκοψεν. Εσχατον δὲ εἰς ἔννοιαν ἐλθὼν τοῦ φοβεροῦ κριτηρίου, ἀνήγειρε τοὺς ναούς. Ελθὼν δὲ εἰς τὸ τέλος τοῦ κτίσματος καὶ ἀδημονῶν διὰ ποσότητα χρυσίου, ώφθη αὐτῷ κατ᾿ ὄναρ ἄγγελος Κυ ρίου, καὶ εἶπεν αὐτῷ· “Απελθε εἰς τὸν τόπον πλησίον τῆς Ασπαρος κινστέρνης καὶ εὐρήσεις βαλλάντιον ἔχον χρυσίου λίτρας ρ'. Καὶ εὐρὼν αὐτὸ ἐκάλει τὸν τόπον οὕτως. Ἡ μονὴ τῶν Σπουδῆς. Τὰ λεγόμενα Σπουδῆς ή μονή, Αννα ή δέσποινα ταύτην ἀνήγειρεν, ἡ γυνή Λέοντος τοῦ Συρογενούς· στρεφομένη ἀπὸ Βλαχερνῶν οὖσα ἔγκυος εἰς τὸν καιρὸν τοῦ τεκεῖν αὐτὴν, καὶ εἰσελθοῦσα εἰς οἰκόν

τινος πρωτοσπαθαρίου ἔτεκεν. Ἐποίητε δὲ αὐτὸν & protospatharii peperit;domnumque in monasterium μονὴν, καὶ ἐπωνόμασεν αὐτὴν Σπουδῆς, διὰ τὸ ἐπ είγειν αὐτὴν ἐκεῖσε τὸν τοκετὸν, καὶ μὴ φθάσασα εἰς τὸ παλάτιον. Ἔκτισε δὲ καὶ τὰ Ἄννης. versam Festinationis appellare voluit, ob acceleratum partum,antequam ad palatium pervenire posset. Præterea templum S. Annæ concidit. De gerocomio Severi, ac templo ab ejus uxore condito. Σέβηρος πατρίκιος ὁ ἀδελφοποιητὸς βασιλέως Κώνσταντος, τοῦ ἐγγόνου Ηρακλείου, τοῦ ἀναιρεθέντος ἐν τῷ βαλανείῳ Σικελίας· ἔκτισε δὲ αὐτὸ γηροκομεῖον, διότι οἶκος ἦν αὐτοῦ· καὶ ἡ γυνὴ αὐ τοῦ ναὸν ἀνήγειρε, διότι μετὰ τὸ σφαγῆναι ἐν Σι· κελίᾳ τὸν βασιλέα, ἐκεῖνος ἐπάρας τὸν Ῥωμαϊκὸν στόλον ἀνῆλθεν ἕως τοῦ Φοίνικος. Ἡ μονὴ τοῦ Μητροπολίτου. Οτι τὰ Μητροπολίτου τὴν μονὴν Ἰουστινιανὸς ἔκτισεν. Εκλήθη δὲ οὕτως, ὅτι οἶκος ἦν ἐκεῖσε Μη· τροπολίτου τινός. Περὶ τῆς ῾Αγίας Εὐφημίας τὸ Πετρίου. Τὴν δὲ ῾Αγίαν Εὐφημίαν τὸ Πετρίον, καὶ λουτρόν, Βασίλειος ἀνήγειρεν ὁ βασιλεὺς, καὶ τὰς θυγατέρας αὐτοῦ ἐκεῖσε ἀπέκειρε. Περὶ τῆς Πλατείας. Ὅτι ὁ ῞Αγιος Ἡσαΐας καὶ Λαυρέντιος ἐκτίσθησαν παρὰ Μαρκιανοῦ καὶ Πουλχερίας. Τὸ δὲ ἅγιον σῶμα τοῦ προφήτου ἧκεν ἀπὸ Ἱερουσαλήμ. Περὶ τοῦ ᾿Αντιόχου. Τὰ δὲ 'Αντιόχου οἶκος ἦν Αντιόχου πατρικιου καὶ πραιποσίτου καὶ βαϊούλου Θεοδοσίου τοῦ βασι λέως, πολλὰς ἀρχὰς διανύσαντος ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ. Πλούσιος δὲ σφόδρα γενόμενος, πτωχὸς τέθνηκε, διὰ τὸ ἄδικον καὶ ἐπιβαρὺν πᾶσι γενέσθαι καὶ δόλιον. Περὶ τὸ Παλαιὸν Πετρίον. Ὅτι τὸ Παλαιὸν Πετρίον οἶκος ἦν Πέτρου πατρι κίον ἐν τοῖς χρόνοις τοῦ Μεγάλου Ιουστινιανοῦ, καὶ ἔλεγον αὐτὸν Βαρσαμιανὸν τὸν Σύρον, τὸν πολλὰς ἀρχὰς διανύσαντα ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ. Περὶ τῶν Βλαχερνῶν. Τὸν ναὸν τὸν μέγαν τῶν Βλαχερνῶν, Μαρκιανός καὶ Πουλχερία, ἡ τούτου γυνή, ἀνήγειρεν αὐτὸν, κοσμήσας διὰ πολυτελών μαρμάρων. Βλάχνα γὰρ ἦν ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ, καὶ ἐκόπησαν, εἴθ᾽ οὕτως ἐκτίσ σθη ὁ ναός. ἢ ὅτι λάκκος ἦν ὁ τόπος καί ποτε ἐναποκληθέντα λακέντια ἠγρεύθησαν, καὶ διὰ τοῦτο ἐκλήθη Βλαχέρνα καὶ Λακαῖρναι, διὰ τὸ εἶναι πολλὰ ὕδατα. Περὶ τῆς ἁγίας Σοροῦ. δ Τὴν δὲ ἁγίαν Σορὸν ἀνήγειρεν ὁ Λεομακέλης, διότι ἐν τοῖς χρόνοις αὐτοῦ ἐφάνη ἡ θεία ἐσθῆς, καὶ ἔχνη, καὶ πολλὰ ἅγια θαύματα γέγονεν εἰς τέλος. Περὶ τοῦ ἁγίου Λούματος. Ἔκτισε δὲ καὶ τὸ Λοῦμα καὶ ἐπεκύρωσε καὶ κτήματα πολλὰ, καὶ σκεύη, καὶ κειμήλια. Ἔξω δὲ τῆς πόρτας ἐτύγχανεν. Υπὸ δὲ Ἡρακλείου περιο εκλείσθη, γινομένων ἐκεῖσε θαυμάτων καὶ ὀπτασιῶν πολλῶν τῆς ἁγίας Θεοτόκου. Severus patricius, frater adoptivus Constantis imperatoris, qui nepos Heraclii fuit, et in Sicilia in balneo occisus est, condidit ipsum gerocomium, quia ibidem domus ipsius exstabat. Ejus quoque uxor templum difcavit. Etenim imperatore in Sicilia interfecto, ipsemet sumpta Romana classe ad locum usque Phonicis nuncupatum pervenit. Monasterium Metropolitæ. Monasterium cognomine Metropolita conditum est a Justiniano. Ita vero nuncupatum est, quod ibidem domus exstaret oujusdam Metropolita. De Sancta Euphemia Petrion dicta. Sanctam Euphemiam cognomine Petrion, et balneum Basilium imperator condidit, ac filias suas ibidem totondit. De Platea. Sanotum Isaiam,ac Laurentium ædificarunt Marcianus et Pulcheria. Corpus autem Isaiæ prophetæ Hierosolyma delatum fuit. De loco Antiochi dicto. In loco Antiochi vocato, domus visebatur Antioohi patricii et præpositi, qui bajulus fuit Theodosii imperatoris, et multa cum laude plurimos magis. tratus gessit. Hic autem etsi maximis abundaret divitiis, attamen inops decessit, eo quod injustus, esset, et omnibus gravis ac fraudulentus. De ædificio nuncupato Vetus Petrion. Edificium quod appellatur Vetus Petrion, domus erat Petri patricii tempore Justiniani Magni, qui Petrus cognominabatur Barsamianus Syrus, vir summa cum laude plurimis magistratibus perfunctus. De Blachernis. Magna ecclesia Blachernarum condita fuit a Marciano et Pulcheria ejus uxore, ac variis et pretiosis marmoribus exornata. Locus enim ille erat silicibus consitus, quibus remotis deinde templum istic constructum est; vel quia eo in loco lacus erat, ac pisces lacentia dicti capiebantur; et idcirco ob multitudinem aquarum Blacherna et Lacornæ appellantur. De sacro Conditorio. Sacrum Conditorium ædificavit Leo Macelas, quoniam ipso imperante reperta est divina vestis; ibidemque multa signa ac prodigia perpetuo edebantur. De sacro Balneo. Sacrum Balneum ab eodem imperatore exstructum fuit, multisque possessionibus, vasis ac cimeliis ditatum.Balneum hoc olim erat extra portam:postea vero ab Heraclio muro cinctum est, quod ibidem multa miracula ederentur, et sanota Deipara frequenter appareret.

De sacro balneo Blachernarum a Basilio Juniore reædificato. Sacrum balneum Blachernarum Basilius Junior, cognomine Pulcher, filius Romani Junioris Porphyrogeniti evertit, reædificavitque ac auro illud exornans,in pulchriorem et augustiorem formam redegit, additis multis imaginibus, ac signis ex auro et argento. Τῶν Βλαχερνῶν τὸ ἅγιον Λούμα ὁ νέος Βασίλειος ὁ εὐσχήμων, υἱὸς Ῥωμανοῦ τοῦ νέου Πορφυρογεν νήτου, παρέλυσε καὶ ἀνήγειρε νεωστί, καλλωπίσας καὶ χρυσώσας προκριτότερον παρ' ὃ ἦν, καὶ ἐξ ἀργυρίου καὶ χρυσίου πολλοῦ εἰκόνισε καὶ κατεκόσμησεν αὐτόν. ANONYMI DE ANTIQUITATIBUS CPOLITANIS LIBER TERTIUS. Quæ incipit ab altera parte S. Sergii et palatiis Sophiani I usque ad muros occidentales Magnarum Portarum. DE TERTIA PARTE, ET DE STATUIS QUÆ IN HIP- ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΕΤΕΡΟΥ ΜΕΡΟΥΣ, ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΤΟΥ PODROMO VISEBANTUR. Statuæ quamplurimæ Roma delatæ fuere, quæ in Hippodromo erectæ sunt; in primis vero sexaginta, in quibus Augusti visitur statua. Plurima etiam Nicomedia deductæ sunt; ex iis vero levis Diocletiani statua hucusque in Hippodromo superest, quæ ad medium imperatoris tribunal stat. Præterea magnam statuarum copiam Constantinus Magnus deferri curavit Athenis, Cyzico, Caesarea, Trallibus, Sardibus, Sebastia, Satalis, et Chaldia, Antiochia magna, ex Cypro, Creta, Rhodo, Cbio, Attalia, Tyanis, Iconio, Nicæa Bithyniæ, et ex Sicilia, omnibusque aliis tam Orientalibus, quam Occidentalibus urbibus,ac provinciis quæ sua quæqua in basi ereote, ac collocata fuerunt, ut periti qui isthæc legerent ultimo futurarum rerum veritatem ediscant. Cæterum Diana statua in Hippodromo collocata visitur, ubi palestrite exercentur. Quatuor vero inaurati equi qui supra cancellos eriguntur, ex Chio advecti sunt sub Theodosio Juniore. In ambulacro duarum factionum equestres statum stabant et pedestres, Gratiani, Valentiniani, Theodosii,ut et Firmiliani gibbosi, risus concitandi gratia. Ex duabus Hippodromi statuis quarum altera belluas gignit,altera homines devorat: prima quidem Justinianum tyrannum denotat, et que recuperato imperio gessit; altera vero quæ navim appositam habet, ut aliqui quidem volunt, Soylla est,homines a Charybdi accedentes devorans; atque ille quem capite prehensum tenet, Ulyssem refert; ῃ alii vero putant,terram et mare septemque sæcula esse quæ devorant ac devorantur. Statuam sello insidentem, alii Verinam uxorem Leonis Magni esse aiunt, alii Minervam, ex Græcia adveotam. ΙΠΠΟΔΡΟΜΙΟΥ ΣΤΗΛΩΝ. Ὅτι ἀπὸ Ῥώμης πολλὰ ἠνέχθησαν εἴδωλα, ἅτινα ἐτέθησαν ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ· ἐξαιρέτως εξή κοντα, ἐν οἷς καὶ τὸ τοῦ Αὐγούστου. ᾿Απὸ δὲ Νικομηδείας στῆλαι πολλαὶ ἥκασιν, ὅθεν καὶ τοῦ Διοκλητιανοῦ νῦν σώζεται ἐπίκουρος οὖσα, ἀναμέσον τοῦ καθίσματος ἱσταμένη τοῦ βασιλικοῦ. Ὁμοίως ἀπὸ ᾿Αθηνῶν, καὶ ἀπὸ Κυζίκου καὶ Καισαρείας, Τράλλης, καὶ Σάρδης, καὶ Σεβαστείας, καὶ Σατάλων, καὶ Χαλδείας, καὶ ἀπὸ Ἀντιοχείας τῆς μεγάλης, καὶ Κύπρου, καὶ Κρήτης, καὶ Ῥόδου, καὶ Χίου, καὶ ᾿Ατταλίας, καὶ Τυάνων, καὶ Ικονίου, καὶ Βιθυ νῶν Νικαίας, καὶ Σικελίας, καὶ ἀπὸ πασῶν τῶν πόλεων ᾿Ανατολῆς, καὶ δύσεως, καὶ θεμάτων ἥκασι διάφοραι στῆλαι παρὰ τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου - αἳ καὶ ἐτέθησαν καὶ ἐστηλώθησαν, ἵνα οἱ διερχόμενοι ταῦτα καὶ πεπειραμένοι ἔχωσι τὸ ἀλάθητον τῶν ἐσχάτων. Τῆς δὲ Ἀρτέμιδος ἡ στήλη ἐν τῷ Ἱππικῷ ἐστιν, ἔνθα οἱ παλαίοντες δοκιμάζονται. Οἱ δὲ τέσ σαρες κεχρυσωμένοι ἵπποι, οἱ ὕπερθεν τῶν καγκέλλων δρώμενοι, ἐκ τῆς Χίου ἥκασιν ἐπὶ Θεοδοσίου τοῦ μικροῦ· αἱ δὲ ἐν τῷ περιπάτῳ τῶν δύο μερῶν ἔφιπο ποι στῆλαι καὶ πεζαὶ, Γρατιανοῦ, καὶ Οὐαλεντι γιανοῦ, καὶ Θεοδοσίου, καὶ τοῦ κυρτοῦ Φιρμιλιανοῦ, πρὸς γέλωτα ἔστησαν. Αἱ δὲ γεννώσαι θῆρας, καὶ ἐσθίουσαι ἀνθρώπους ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ· ἡ μὲν μία ἐστὶν Ἰουστινιανοῦ τοῦ τυράννου, δηλοῦσα τὴν ἱστορίαν τῶν δευτέρων αὐτοῦ πράξεων· ἡ δὲ ἑτέρα, ἐν ᾗ πλοῖον ὑπάρχει, οἱ μὲν λέγουσιν, ὅτι ἡ Σκύλλα ἐστὶν, ἡ ἐκ τῆς Χαρύβδεως ἐσθίουσα τοὺς ἀνθρώπους - καί ἐστιν Ὀδυσσεύς, ὃν κατέχει ἐκ τῆς κορυφῆς. Ετεροι δὲ λέγουσιν, ὅτι ἡ γῆ, καὶ ἡ θάλασσα, καὶ οἱ ἑπτὰ αἰῶνες εἰσιν οἱ ἐσθίοντες καὶ ἐσθιόμενοι. Η δὲ καθεζομένη εἰς τὸ σελλίον, οἱ μὲν Βηρίνην τὴν

γυναῖκα τοῦ Μεγάλου Λέοντος· ἄλλοι δέ φασιν Εymno vero ex magna Antiochia a Constantino ᾿Αθηνῶν ἐξ Ἑλλάδος ἐλθοῦσαν. Ἡ δὲ Ύαινα ἤχθη ἀπὸ τῆς μεγάλης Αντιοχείας παρὰ τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου. Τὰ δὲ λοιπὰ ἀγάλματα τοῦ Ἱππικού, τά τε ἀῤῥενικὰ καὶ τὰ θήλεια, καὶ οἱ διάφοροι ἵπποι, καὶ τῶν καμπνήρων οι κίονες, οἱ τε λίθινοι καὶ οἱ χαλκοὶ, καὶ οἱ οβελίσκοι τῶν καμπτήρων οι χαλκοί, καὶ αἱ ἱστορίαι τοῦ μονολίθου,καὶ αἱ ἡνιοχευτικαὶ στῆ λαι σὺν ταῖς βάσεσιν αὐτῶν ταῖς ἐνιστόροις, καὶ τῶν περιπάτων οἱ κίονες σὺν ταῖς κεφαλαῖς καὶ ποδίσκοις αὐτῶν, καὶ τῶν ἐν νῷ Σφενδόνι, καὶ τοῖς στήθεσι, καὶ συστεματίοις, καὶ σολεοῖς, καὶ ἁπλῶς, ὁπόθεν, ἐκεῖσε εὑρίσκεται γραφή. Κατ' εξαίρετον εἰς τὰς χαλκὰς πύλας, τῶν ἐσχάτων ἡμερῶν καὶ τῶν μελλόντων εἰσὶ πᾶσαι αἱ ἱστορίαι, ἂς ἐστηλώσατο Απολ - λώνιος ὁ Τυανεὺς εἰς μνήμην τῶν ἐντυγχανόντων, διὰ τὸ ἀνεξάλειπτον εἶναι. Ὁμοίως καὶ ἐπὶ πάσης τῆς πόλεως τὰ ἀγάλματα ἐστοιχειώσατο. Οἱ δὲ ἔχοντες δοκι μὴν τῶν στηλωτικῶν ἀποτελεσμάτων εὑρήσουσι πάντα ἀληθῆ. Ομοίως δὲ καὶ οἱ τρίποδες Δελφικῶν κακκάβων καὶ αἱ ἔφιπποι στήλαι γράφουσι δι' ἣν αἰτίαν ἔστησαν, καὶ τί σημαίνουσιν. Magno deducta est. Ceterum reliqua signs omnia, quæ in Hippodromo visuntur tam virilia quam muliebria, et variæ equorum statuæ, et metarum columnæ lapideæ atque aneæ, earumque obelisci ærei, et monolithi sculpture, et statuæ aurigarum cum earum basibus figuratis, et porticum columnæ cum suis capitulis et spiris; item ille quæ in sphendone visuntur, necnon mediæ icones et compages et solea; hæc inquam, omnia unde eo advecta fuerint, ascriptum reperitur. Præsertim vero in portis ereis omnes conspiciuntur historie ultimorum dierum, quas ibi statuit Apollonius Tyaneus in sempiternam et indelebilem rerum qua future sunt, memoriam. Similiter ipse per totam urbem statuas magice consecratas erexit, et qui ejusdem generis apotelesmatum peritiam habent, omnia vera deprehendent. Præterea quoque in tripodibus Delphicorum cacaborum ac statuis equestribus inscriptum est, cujus rei gratia collocata sint, et quid significent. Περὶ τῆς στήλης τῆς ἱσταμένης εἰς τὸ στυράκιον εἰς τὴν Φιάλην. Ἡ δὲ στήλη Ισταμένη εἰς τὸ στυράκιον εἰς τὴν Φιά λην τοῦ Ἱπποδρομίου, ἡ χαλκῆ καὶ γυναικοειδής, Εἰρήνης ἐστὶ τῆς ᾿Αθηναίας, ἣν ἀνήγειρε Κωνσταντίνος ὁ οἱὸς αὐτῆς εἰς θεραπείαν ταύτης. Περὶ τοῦ Ἁγίου Σεργίου. & Τὰ δὲ ὄντα κτίσματα εὐμεγέθη εἰς τὸν Ἅγιον Σέρο γιον, οἶκος ἦν τοῦ Μεγάλου Ιουστινιανοῦ, ὄντος αὐτοῦ πατρικίου. Περὶ τῶν καλουμένων Νεκρών. Ἡ δὲ καλουμένη Νεκρὰ, τὰ σώματα τῶν ἀναιρεθέντων ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ Ἰουστινιανοῦ ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ, ἐτέθησαν ἐκεῖσε, διὰ τὸ μὴ χωρεῖν ἀλλαχοῦ θάψαι αὐτά· ἀπέφραξε δὲ τὰ σκάλια ἀπὸ τοῦ πρωτοθύρου μέχρι τοῦ Καμελαύχου, καὶ οὕτως ἐτίθουν τὰ νεκρά σώματα. Περὶ τῶν λοιπῶν στηλῶν τῶν ἐν τῷ Ιπποδρομίῳ. Ἐν τῷ ἅρματι εἰς τοὺς πλεκτούς κίονας ἐν τῇ λεγομένη Νεολαία, ίσταται στήλη γυναικεία καὶ βωμὸς μετὰ μοσχαρίου, ἐν οἷς καὶ ἵπποι χρυσολαμπεῖς δ'· καὶ ἐπὶ δίφρου διφρηλάτης γυναικός, ἐν τῇ δεξιᾷ χειρὶ κατεχούσης στηλίδιόν τι, άγαλμα διατρέχον τοῦτο. Οἱ μὲν λέγουσι, Κωνσταντίνου κατασκευὴν τὴν ζεύξιν μόνην, τὴν δὲ λοιπὴν ἀρχαιαν εἶναι, καὶ μηδὲν παρὰ Κωνσταντίνου κατα σκευασθῆναι έως γὰρ Θεοδοσίου τοῦ Μεγάλου θέαμα παρὰ πολίταις γέγονεν ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ, ἀνὰ κηρῶν λευκῶν καὶ χλαμύδων φοροῦντας πάντας εἰσε έρχεσθαι τὴν αὐτὴν στήλην ἐπάνω άρματος ήγουν καρούχας, ἕως τοῦ στάματος ἀπὸ τῶν καγκέλλων τοῦτο δὲ ἐξετέλουν, ὅτι τὸ γενέθλιον τῆς πόλεως ἐπετελεῖτο. Ἐκεῖσε δὲ ἐνζώδης ἐστηλώθη εἰς τοὺς κίονας ὁ Ἀδὰμ καὶ ἡ Εὔα, καὶ ἡ Εὐθηνία, καὶ ὁ Λιμός. De statua quæ columellæ insidens erigitur in Phiala. Statua muliebris ænea, quæ columellæ imposita visitur in Hippodromi Phiala, Irenæ Atticæ est, quam in honorem ejus Constantinus filius erexit. De Sancto Sergio. Magna illa ædificia, quæ versus Sancti Sergii ■- dem cernuntur,ea sunt in quibus habitavit Magnus Justinianus tum patricius. De loco Necra nuncupato. In loco, qui Neora appellatur, cadavera eorum qui sub eodem Justiniano cæsi fuerant in Hippodromo,deposita sunt, eo quod alibi ea sepeliri non possent. Obstruxit enim scalas ab exteriori porta ad Camelaucum; et ita cadevera ibi reponebantur. De reliquis statuis quæ in Hippodromo habentur. In Neolæa supra columnas tortiles erecta est muliebris statua currui insidens, et ara cum vitulo ubi etiam equi auro fulgentes quatuor, et in sella, auriga mulieris dextera gestantis parvam, currentis forma, staluam. Nonnulli volunt hæc duntaxat fuisse a Constantino Magno juncta; reliqua vero antiqua, nec a Constantino confeota. Cæterum usque ad Theodosium magnum fuit ofvibus in Hippodromo spectaculum, quippe albis omnes induti ohlamydibus vel lænis statuam illam currui sive carruce impositam cum cereis albis deducebant a cancellis ad solium imperatorium usque. Hoc autem fieri solebat quotannis die urbis natali. Præterea ibidem supra columnas positæ fuere status Adami et Eva, Prosperitatis ac Famis.

De templo Sanctae Euphemie, quæ exstat in Hippo- Περὶ τῆς Ἁγίας Εὐφημίας τῆς ἐν τῷ Ἱππο the dromo. Templum S. Euphemiæ, quod in Hippodromo cernitur, Constantinus Magnus exstruxit, et pretiosa exornavit materia. Verum post quadringentos triginta et octo annos Constantinas Copronymus imperator, Christi ao Dei hostis, illud in armamentarium et sterquilinium publicum mutavit, et reliquias heul sanctæ Euphemiæ cum loculo in profundum maris projecit. Post annos vero triginta sex Irene piissima Augusta Atheniensis hoo templum reædificavit, et reliquias repertas so iterum transtulit. δρομίῳ. Τὸν δὲ ναὸν τῆς ἁγίας Εὐφημίας τῆς ἐν τῷ Ιπποδρομίῳ ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος ἀνήγειρε, κοτ μήσος αὐτὸν διὰ πολυτελούς ὕλης, υλη δὲ χρόνων παρελθόντων, ἐλθόντος τοῦ μισοθέου καὶ μισοχρίστου βασιλέως Κοπρωνύμου Κωνσταντίνου, ἐποίησεν απ τὸν ᾿Αρμαμέντα καὶ κοπροθέσιον, καὶ τὸ λείψανον τῆς ἁγίας Εὐφημίας, φεῦ! σὺν τῇ λάρνακι εἰς τὸν βυθὸν τῆς θαλάσσης ἔῤῥιψεν. Μετὰ δὲ τριάκοντα ἓξ χρόνους Εἰρήνη ἡ εὐσεβεστάτη Αὐγούστα Αθηναία, τοῦτον πάλιν ἀνῳκοδόμησε, καὶ τὸ λείψανον εὐροῦσα ἔφερε. Περὶ τοῦ Προδρόμου τοῦ Ιλλου. Ὅτι τὰ λεγόμενα Ιλλου ὁ Πρόδρομος, πηγή De templo S. Joannis Præcursoris Illi nuncupato. In loco cognominato Illi, ubi exstat templum S. Joannis Præcursoris, olim fons erat, in quo ἐτύγχανε, καὶ ἐνεμφώλευε δράκων παμμεγέθης. draco ingens latitabat; illic tum et ærarium imperiale erat, et multos illac transeuntes draco devorabat. Sanctus vero Hypatius cum eo accessisset, suo baculo, in cujus ima parte clavi ferrei affizi erant, facto crucis signo, draconem percussit ac interfecit, hinc apprehensum in medium forum eum mortunm projecit, ac igni tradidit: et idcirco locus ille tale romen obtinuit, vel ab illo magistro, qui imperium affectaverat, ibidemque habitabat. De eodem templo Illi dicto. Templum S. Joannis Præcursoris, Illi nuncupatum, domus exstitit Illi magistri, qui præclaris multisque functus est dignitatibus sub Leone Macela et Zenone. Idem Illus imperium affectans, Ο collectis ex populo septuaginta mille militibus in Antiochia magna in Zenonem insurrexit; Zeno vero adversus eum fratrem suum Longinum magistrum misit cum magna militum manu. Commisso autem prælio prope magnam Antiochiam victus est Longinus, et vix solus, universo deleto exercitu, Antiochiam se recepit, Illo viribus longe superiore exsistente. Verum Zeno Joannem patricium, cognomine Curvum, cum magno Scytharum et Macedonum manu in Seleuciam legavit, ibique conserto prælio, Illus cum suis devictus est. Sed fuga in quoddam castellum elapsus a suis domesticis Joanni proditur, a quo et reliqui ejus duces comprehensi decollatique sunt. Horumque capitibus una cum capite illi hasta infixis Constantinopolim ingreditur Joannes. Ceterum imperavit Illus menses quatuordecim. De loco nuncupato Phocolisthum. Locum cognominatum Phocolisthum inde nomen accepisse contendit Panodorus Ægyptius, quod, cum Phocas imperator illac equo insidens pertransiret, equus ejus ibi cespitaverit et ceciderit, ut ait Panodorus Ægyptius; Theodorus vero Thebanus philosophus inde nomen obtinuisse pulat, quod cum ante Constantinum Magnum locus ille extra urbem esset, multisque frequentatus latronibus, qui plurimos Byzantinos cives interfece - Ἐκεῖσε δὲ ἦν καὶ ταμεῖον βασιλικόν, καὶ πολλοὺς ὁ δράκων ἤσθιεν. Ὁ δὲ ἅγιος Ὑπάτιος ἐκεῖσε παραγενόμενος μετὰ τῆς ῥάβδου αὐτοῦ ἐχούσης κάτω θεν ήλους σιδηροῦς, καὶ σφραγίσας καὶ κρούσας τὸν δράκοντα, ἀπέψυξεν, καὶ λαβὼν αὐτὸν μέσον τοῦ Φόρου προὔθηκε νεκρὸν, καὶ ἔκαυσεν αὐτόν. Καὶ ἐπὶ τούτω ὠνομάσθη ὁ τόπος οὕτως, καὶ ἀπὸ Ιλλου μαγίστρου τυραννήσαντος, καὶ ἐκεῖσε οἰκοῦντος, Περὶ τοῦ αὐτοῦ Ιλλου. Οτι τὰ καλούμενα Ιλλου ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος, οἶκος ἦν Ιλλου μαγίστρου, πολλὰς ἀρχὰς διανύσαντος μετὰ πολλῆς δόξης ἐν τοῖς χρήσ νοις τοῦ Δεομακέλου καὶ Ζήνωνος. Τυραννήσας δὲ ὁ αὐτὸς Ἴλλος, καὶ λαοῦ ἀθροίσας ο χιλιάδας εἰς ᾿Αντιόχειαν τὴν μεγάλην κατὰ τοῦ Ζήνωνος ἀντήρεν, Ο δὲ Ζήνων ἀποστείλας Λογγίνον μάγιστρον τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ μετὰ πλήθους στρατιωτῶν, καὶ συμ βολῆς πολέμου γενομένης ηττήθη Λογγίνος πλησίον Αντιοχείας τῆς μεγάλης, καὶ μόλις μόνος διεσώθη ἐν τῇ ᾿Αντιοχείᾳ, τοῦ λαοῦ αὐτοῦ παντὸς κατασφαγέντος· καὶ κατεδυνάστευσεν Ιλλος σφόδρα. Ὁ δὲ Ζήνων ἀπέστειλεν Ιωάννην πατρίκιον, τὸν ἐπιλεγό μενον Κυρτόν, μετὰ Σκυθῶν καὶ Μακεδόνων ἐν Σελευκίᾳ. καὶ συμβαλόντες πόλεμον, ηττήθησαν οἱ τοῦ μέρους τοῦ Ἴλλου, καὶ φυγών Ιλλος ἔν τιν: φρουρίῳ παρεδόθη ὑπὸ σῶν οἰκείων αὐτοῦ ἀνθρώπων πρὸς Ἰωάννην,καὶ συλλαβόμενος τοὺς ἄρχονιας αὐτοῦ μετὰ τῆς τούτου κάρας εἰσήγαγεν εἰς Κωνσταντινούπου λιν, ἐπὶ δόρατα τὰς κεφαλὰς φέρων. Ετυράννησε δὲ Ἄλλος μῆνας ιδ'. Περὶ τὸ καλούμενον Φωκόλισθον. Ὅτι τὸ λεγόμενον φωκόλισθον, ἔφιππος βαδίζων ὁ Φωκᾶς βασιλεὺς, ὠλίσθησεν ὁ ἵππος αὐτοῦ καὶ ἔπεσε· καὶ διὰ τοῦτο ἐκλήθη Φωκόλισθον, καθώς φησι Πανόδωρος ὁ Αἰγύπτιος· ὁ δὲ Θεόδωρος ὁ Θηβαῖος φιλόσοφος ων, πρὸ τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου φησ ἔξωθεν τῆς πόλεως Βύζαντος, λῃσταὶ πολλοὶ ὑπῆρ χον, καὶ πολλοὺς Βυζαντίους ἀνεῖλον. Ὁ δὲ Μέγας Κωνσταντίνος μετὰ τὸ πορθῆσαι καὶ κτίσαι τὴν πόλιν, μαθὼν περὶ τῶν λῃστῶν καὶ συλλαβόμενος

αὑτοὺς ἐκεῖσε ἐφούλκισεν αὐτούς. Διὰ τοῦτο ἐκλήθη rant, Constantinus Magnus destructis veteribus τὸ ὄνομα τοῦ τόπου Φουλκόκητον. urbis adificiis, novisque excitatis, ubi rem rescivit latrones ipsos comprehensos inibi furcis affixit. Qua de re locus ille nuncupatus fuit Phulcolestum. Περὶ τὰ λεγόμενα Κοντάρια εἰς τὴν ᾿Αγίαν Θέκλην. Οτι τὰ λεγόμενα Κοντάρια, ὁ ἅγιος Γεώργιος, ὅτε ἦλθεν ὁ βασιλεὺς Θράκης πρὸς Βύζαντα, ἔκοψαν οἱ Βύζαντες ἐκ τῶν ἐκεῖσε τόπων κοντάρια, καὶ οὕτως ἐκλήθη ὁ τόπος Κοντάρια. Ὁ δὲ μέγας Κωνσταν τῖνος ἀνήγειρεν ἐκεῖσε ναὸν τῆς Θεοτόκου. Ὁ δὲ Ἰουστῖνος ὁ Πρωτοκουροπαλάτης, ὁ ἀνὴρ Σοφίας τῆς Λοβῆς, εἰς κάλλος καὶ μέγεθος ἐπλάτυνε τὸν τοιοῦνον ναόν, καὶ ἐπωνόμασε τοῦτον τῆς ᾿Αγίας Θέκλης. Περὶ τῆς μονῆς τοῦ ἁγίου Σεργίου και Βάκχου τὰ Ορμίσδου. Οτι τὰ καλούμενα Ορμίσδου, λιμὴν ἦν μικρός, ἐν ᾧ ὁ μέγας Ἰουστινιανός έχρημάτισε κοιτῶνα, καὶ ὠνόμασε Σέργιον και Βάκχον. Ωσαύτως καὶ ἕτερον ναὸν τῶν ἁγίων Αποστόλων, ὅτι τὸν χρισμὸν ἔλαβεν ὑποκάτω τῶν βαθμίδων, ὅτε καὶ τὴν σφαγὴν εἰς Ἰππικὸν ἐποίει. Ἐκλήθη δὲ Ἰουλιανοῦ λιμὴν, ὅτι ὁ κτίσας οὕτως ἐκαλεῖτο. Περὶ τοῦ Βουκινου. Τὸ Βούκινον τὸ παλαιὸν, σάλπιγγες ἦσαν ἐπάνω τοῦ τείχους· τὸ δὲ τεῖχος ὑποκάτω ἦν συριγγῶδές κοῦφον. Καὶ ὅτι ἦν νότος ή βοῤῥάς, σφοδρῶς ἐκ τῶν κυμάτων τῆς θαλάσσης ἀποκρουούσης, ἐκεῖθεν ἀνήρχετο βίαιον πνεῦμα καὶ ἦχε μελωδίαν, δίκην σειρῆνος, καὶ ἀντέλεγεν ὁ ἕτερος πύργος ὁ ἄντικρυς. Οτε δὲ ἤθελε κινῆσαι Ῥωμαϊκός στόλος, έχει ἐκεῖ Αθροίζοντο, καὶ κατὰ τὸν ἦχον τῶν πύργων ἐσάλπι ζον αἱ νῆες, καὶ ἐκίνουν. Περὶ τῆς Σοφίας τὸν λιμένα. Τὸν λιμένα τῆς Σοφίας Ἰουστῖνος ἔκτισεν εἰς πρόσωπον τῆς γυναικὸς αὐτοῦ Σοφίας. Πρὸ δὲ τοῦ κτισθῆναι τὸν λιμένα ὑπῆρχε στο καμαροειδής, ἦν ἔκτισεν ὁ Μέγας Κωνσταντίνος, καὶ ἀνήρχοντο οἱ φιλόσοφοι, οἵ τε Θηβαῖοι καὶ Ἀθηναῖοι, καὶ διελέγοντο μετὰ τῶν πολιτῶν φιλοσόφων· καὶ διήρκεσε τοῦτο μέχρι τοῦ Ἰουστίνου, καὶ πάντοτε ἐνίκων οἱ δυτικο!. Ἐπὶ δὲ Ἰουστίνου ηττηθέντες. οὐδέποτε ἀνῆλθον μέχρι τῆς σήμερον. Εκτοτε διελθόντων χρόνων, ἐγένετο Σοφίαν τὴν Αὐγούσταν ἵστασθαι εἰς τὸν ἡλιακὸν τοῦ παλατίου, καὶ ὁρῶσα τὰ πλοῖα κλυδωνιζόμενα ἐν τῇ θαλάσσῃ καὶ σπλαγχνισθεῖτα ἤρε ξατο ὀδύρεσθαι, καὶ προσελθοῦσα εἰς τὸν βασιλέα τὸν ἄνδρα αὐτῆς, καὶ ἱκέτευσεν αὐτὸν ὅπως παράσχη αὐτῇ χρυσίον ἱκανὸν εἰς τὸ ποιῆσαι λιμένα· καὶ ἐπικαμφθέντος τῇ ταύτης αιτήσει, προσέταξε Ναρσῇ, τῷ πατρικίῳ καὶ πραιποσίτῳ, καὶ Τρωίλῳ, πρωτοβεστιαρίῳ αὐτοῦ, κτίσαι τὸν λιμένα· οἳ καὶ βόθυνον μέγαν ἀρύξαντες ἀνῳκοδόμησαν τοῦτον. Διὸ καὶ τὴν προσηγορίαν είληφε. Μέσον δὲ τοῦ λιμένος ἀνήγειρε στήλας δ', ἐπάνω τῶν δ' κιόνων, Σοφίας καὶ Δρα βίας τῆς ἀνεψιᾶς αὐτοῦ, Ἰουστίνου καὶ Ναρσῆ τοῦ ἐκεῖσε παρισταμένου· ἐξ ὧν αἱ δύο ἀφηρέθησαν PATROL. GR. CXXII. De loco qui appellatur Contaria ad sanctam Theclam. Locus Contaria dictus, sive Sanctus Georgius, inde nomen accepit, quod, cum Thraciæ rex expeditionem contra Byzantem suscepisset, Byzantii inde bastas exciderint. Constantinus autem magnus templum ibi Virgini Deiparæ exstruxit, quod postea Justinus Protocuropalates, conjux Sophis Lobes ampliavit exornavitque, ao Sanctæ Thecla appellatione donavit. De monasterio S. Sergii et Bacchi cognomine Hormisdæ. Locus dictus Hormisdæ, parvus erat portus, in quo Justinianus magnus monasterium exstruxit nomine Sergii et Bacchi; et templum pariter SS. apostolorum, eo quod ibidem subter gradus inunctus fuit, cum stragem in Hippodromo edidisset. Præterea appellatus fuit Juliani portus, quoniam sic ejus conditor nuncupatur. De loco dicto Buccinum. In loco nuncupato Buccinum, olim supra murum Buccinæ exstabant, et muri ima pars adinstar fistulæ concava erat. Cum vero auster vel boreas vehementius flaret, ex fluctibus maris eo allisis spiritus vehemens ascendebat, ac sirenis instar edebat concentum, resonabatque pariter altera turrie opposita. Cum vero aliquo profectura esset Romana classis, illuc congregabatur, et juxta turrium sonum in navibus quoque tuba canebatur, atque ita discedebatur. De portu Sophiano. a Portum Sophianum condidit Justinus conjugis suæ Sophiæ nomine. Antequam vero portum exstruxisset, erat ibi fornice instructa porticus & Constantino magno ædificata, in quam philosophi Thebani pariter ac Athenienses conveniebant ad disserendum cum philosophis Constantinopolitanis; quod usque ad Justini tempora factum est, semper victoriam reportantibus occidentalibus, qui semel sub Justino victi, nunquam postea ad hodiernum usque diem reversi sunt. Cæterum aliquot interjectis annis accidit, ut stans Sophia Augusta in solario palatii, naves videret in mari fluctibus agitari. Quare commiseratione permota lamentari cœpit, accedensque ad conjugem imperatorem, rogavit, daret sibi necessariam auri copiam ad construendum portum. Imperator ejus petitioni annuit, et Narsæ patricio et præposito ac Troilo protovestiario euo portus exstruendi munus injunxit, qui ducta ingenti fossa portum condidere. Idcirco tale nomen accepit. In medio autem portu quatuor statuas totidem columnis impositas erexit, videlicet Sophiæ statuam, Arabiæ filiæ suæ, suam, et Narsæ præfecti structuræ. Earum duæ sublatæ

sunt a Philippico: continebant enim notas rerum παρὰ Φιλιππικοῦ· εἶχον δὲ γραμματα τῶν μελ futurarum. De Fenili quod est in loco Buccinum dicto. Fenile, quod visitur in loco cognominato Buccinum, olim ecclesia erat Sancti Andreæ apostoli, quam eo veniens Justinianus ædificaverat. Constantinus vero Cabalinus eam in fenile mutavit. De Contariis quæ sunt apud S. Theclam. Quæ modo Contaria nuncupantur, prius vigilum erant excubiæ, quæ annos septem durarunt. Post bellum autem bienne, fanum illic Gallienus exstruxit, quo postea Constantinus Magnus destructo, ejus loco Sanctæ Deiparæ templum ædificavit, nummoque insculpsit imaginem Christi, sanctissi-Β ma Deipara, matris suæ Helenæ, et suam ipsius; festumque dedicationis duodecim dies celebravit. Hoc templum postea Sanctæ Theclæ appellatum fuit, Cæterum tum Milliarii fornix porta erat terrestris, et in loco vocato Dippio mutatio equorum cursus publici. Ipsa vero Contaria magnus mons erat, in quo excubias agebant Byzantii, populorum occidentalium impetum metuentes. De templo S. Michaelis archangeli Addæ dicto. Templum S. Michaelis archangeli Addæ nuncupatum Justinus ædificvait. Nomen vero accepit ab Addæ magistro, qui ibidem domum exstruxerat. De columna Ferrea. Cum columna, quæ visitur in foro appellato Anelio, Roma sub Constantino Magno adveheretur, ob ingentem ejus molem triennium integrum navigavit. Tandem ingressa Sophiarum portum, cum ad portam extrahere de navi eam vellent, in littore quatuor cubitis demersa et obruta remansit, quod uliginosus ac palustris locus esset: cum autem eam ligneis vectibus extrahere non vale. rent, ferreis ingentibus sunt usi: atque ideo sic vocata est. De partu Eleutherii. λόντων. Περὶ τοῦ ἐν τῷ Βουκίνῳ Χορτοβολῶνος. Ὁ Χορτοβολών, ὁ εἰς τὸ Βούκινον, ἐκκησία εν τοῦ ἁγίου ἀποστόλου Ανδρέου, ἣν ἀνήγειρεν 100στινιανὸς ἐκεῖσε ἐρχόμενος· Ὁ δὲ Καβαλῖνος ἐποίησε χορτοβολώνα. Περὶ τὰ λεγόμενα Κοντάρια εἰς τὴν Αγία Θέκλην. Τὰ λεγόμενα Κοντάρια, βίγλα ἦν ἐκεῖσε μεγάλη, καὶ ἕως ζ' χρόνους ἐφυλάττετο. Καὶ πολέμου γεγονότος χρόνους δύο, ναὸς ᾠκοδομήθη, εἰδώλιον μικρόν, ὑπὸ Γαληνοῦ, ὃν καθελὼν ὁ Μέγας Κωνσταντίνος, ναὸν τῆς Θεοτόκου ἀνήγειρε, καὶ ἐχάραξε τὸν Χρι στὸν καὶ τὴν ὑπεραγίαν Θεοτόκον, καὶ τὴν αὐτοῦ μητέρα καὶ ἑαυτὸν, καὶ ἐτέλεσε πανήγυριν επέρας ιβ'· ὅστις ναός μετωνομάσθη Αγία Θέκλα. Τότε δὲ καὶ τοῦ Μιλίου ή καμάηα χερσαία ἦν πόρτα, καὶ εἰς τὸ Διίππιον ἡ ἀλλαγή. Ταῦτα δὲ τὰ λεγό μενα Κοντάρια, μέγα ὄρος ἦν, καὶ ἐφυλάσσετο ὑπὸ τῆς βίγλης τῶν Βυζαντίων πτοουμένων τους δυτικούς. Περὶ τοῦ ᾿Αρχιστρατήγου τοῦ 'Αδδα. Ὅτι ὁ ᾿Αρχιστράτηγος τοῦ ᾿Αδδα ἐκτίσθη ὑπὸ Ιουστίνου. Τὸ δὲ ὄνομα ἐδέξατο ἐκ τοῦ 'Αδδα του μαγίστρου, ἐκ τοῦ ἐκεῖσε κτίσαντος οἶκον. Περὶ τῆς Σιδηρᾶς. Ὅτι ἐπὶ τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου ὁ μέγας κιῶν τοῦ φόρου τοῦ ᾿Ανηλίου τρεῖς χρόνους ἀπῄε: πλοϊζόμενος ἀπὸ Ῥώμης διὰ τὴν ὑπερβολὴν τοῦ μεγέθους αὐτοῦ. Καὶ εἰσελθὼν εἰς τὰς Σοφίας, ἐν τῇ πόρτῃ θελόντων ἐκβαλεῖν τὸν κίονα ἀπὸ τῶν σχεδίων ἐχώσθη εἰς τὸν αἰγιαλὸν πήχεας δ', διὰ τὸ χαῦνον καὶ ἀλσώδη εἶναι τὸν τόπον· μέλλοντες δὲ τοῦτον ἀποσπᾶν μετὰ ξύλων, οὐκ ἠδύναντο, ἀλλὰ μετὰ σιδηρῶν μοχλίων μεγάλων. Καὶ διὰ τοῦτο οὕτως ἐκλήθη. Περὶ τοῦ λιμένος τοῦ Ἐλευθερίου. Ὁ δὲ λιμὴν τοῦ Ἐλευθερίου ἐκτίσθη παρὰ τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου. Ιστατο δὲ καὶ στήλη λι θίνη Ελευθερίου πρωτασηκρήτου, φέροντος ἐπ᾿ ώμων καπούλιοο καὶ πτόν ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ, Portus Eleutherii exstructus est a Constantino Magno. In eo stabat Eleutherii primi a secretis lapidea statua, scapulare super humeros habens, et ventilabrum manu gestans, utrumque lapideum. Cum autem erigeretur Theodosii statua, quæ ἀμφότερα λίθινα. Κτισθείσης δὲ καὶ τῆς στήλης columnæ insidens in Tauro conspiciebatur, terra fossili in hunc portum ingesta, totus oppletus est. De statuis quæ sunt prope S. Aġathonicum. Duæ sunt statuæ verinæ, una post ascensum ibi graduum magis ad austrum vergens quam Sancti Agathonici templum altera, e regione proxime S.Barbara templum, quod est in Artotyriano loco seu Artopoliis. Illa quidem, quæ ad S. Agathonicum est, superstite adhuc Leone ejus marito, erecta fuit; quæ vero prope S. Barbaram, post ejus obiτοῦ Θεοδοσίου, ἤ ἐπὶ τοῦ κίονος τοῦ Ταύρου ἦν, ὁ χοῦς ἐχύνετο εἰς τὸν λιμένα, καὶ ἐγεμίσθη. Περὶ τῶν στηλῶν τῶν οὐτῶν εἰς τὸν Ἅγιον ᾿Αγαθόνικον. Αἱ στῆλαι δύο εἰσὶ τῆς Βηρίνης, μία μὲν νοτιω τέρα τοῦ ἁγίου μάρτυρος ᾿Αγαθονίκου, μετὰ τὴν ἄνοδον τῶν ἐκεῖσε βαθμίδων· ἑτέρα δὲ ἄντικρυς αὐτοῦ, πλησίον τῆς ἁγίας Βαρβάρας τοῦ Αρτοτο ριανοῦ τόπου. Καὶ ἡ μὲν τοῦ ἁγίου ᾿Αγαθονίκου γέγονε ζῶντος Λέοντος τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς· ἡ δὲ τῆς ἁγίας Βαρβάρας, μετὰ τὴν τελευτὴν αὐτοῦ,

ἠνίκα Βασιλίσκον τὸν ἀδελφὸν αὐτῆς ἔστρεψε, φυγόν- tum, quando Basiliscum fratrem suum coronavit, τος Ζήνωνος τοῦ γαμβροῦ αὐτῆς. Περὶ τοῦ ῾Αγίου ᾿Αγαθονίκου. Ὁ δὲ 'Αγιος ᾿Αγαθόνικος, τὸ πρότερον ὑπὸ Αναστα σίου, καὶ Ἰουστινιανοῦ τοῦ Μεγάλου τὸ δεύτερον ἀνεκαινίσθη. Ἐν αὐτῷ δὲ τῷ ναῷ καὶ πατριάρχαι ἐπισκόπησαν ἑπτὰ, ἐπὶ χρόνους πεντήκοντα, καὶ βασιλεῖς ἐστεφηφόρουν ἐκεῖσε δ'· δι᾽ ἦν δὲ αἰτίαν μετα εποίηθη ἐκεῖθεν ὑπὸ Τιβερίου, οι γινώσκεται. Καὶ παλάτιον δὲ πλησίον τοῦ αὐτοῦ ναοῦ ἦν μέγιστον - ἀπὸ δὲ Τιβερίου τοῦ πρώτου μετεποιήθη διολισθὲν εἰς τὰ βασίλεια. Περὶ τοῦ Ἁγίου Ιουλιανοῦ. Zenone genero fugato. De templo S. Agathonici. Templum S. Agathonici primo ab Anastasio; secundo autem, a Justiniano Magno renovatum est. In hoc vero templo intra quinquaginta annos, septem patriarchæ episcopatum gessere, ac quatuor ibidem imperatores coronati sunt. Qua vero de causa mutatum sit a Tiberio, nescitur. Proxime hoc templum erat Palatium maximum, quod, cum collapsum esset, Tiberius senior imperatoriis ædibus adjunxit. De S. Juliano. Εἰς τὸν Ἅγιον Ἰουλιανὸν μοναχοὺς ὁσίους κατέ Monachos S. Juliani pios ac religiosos Constanκαυσεν ὁ Καβαλῖνος, διὰ τὸ μὴ κοινωνεῖν αὐτοὺς tinus Copronymus igni tradidit, eo quod profani τῇ μυσαρᾷ αὐτοῦ ἐσθήσει το καὶ θρησκεία, καὶ ejus vestimenti ac detestabilis secto participes Bejus αὐτὸν τὸν ναόν· καὶ ἀναλύσας ὁ μόλιβδος τῆς ἐκκλησίας κατῆλθεν ἕως τῶν Σοφιῶν αἰγιαλοῦ. Ισταντο δὲ ἐκεῖσε Πέρδικες χαλκαὶ ἐν καμάρα. Περὶ τοῦ ἀρχιστρατήγου, τοῦ ὄντος εἰς τὸν "Αγιον Ἰουλιανόν. Ὁμοίως καὶ τὸν ἀρχιστράτηγον τὸν ὄντα εἰς τὸν Αγιον Ἰουλιανὸν ὀ Δίκορος ἀνήγειρεν, ὅτε ἦλθεν ἀπὸ τοῦ Δυρραχίου· παῖς γὰρ ὢν ἐμάνθανε τὰ γράμματα ἐκεῖσε οἰκῶν. Περὶ τῶν παλατίων τῶν Ἐλευθερίου. Τὰ δὲ παλάτια τὰ Ελευθερίου καὶ τὰ ἐργοδόσια ἔκτισεν Εἰρήνη καὶ Κωνσταντῖνος, ὁ υἱὸς αὐτῆς. ᾿Απὸ δὲ τῶν μέχρι Αμαστριανοῦ, Ιπποδρόμιον γέγονε παρὰ τοῦ Μεγάλου Θεοδοσίου· ἡ δὲ Εἰρήνη κατέλυσεν αὐτόν. Περί του Αγίου Παντελεήμονος τοῦ Μεγάλου. Τὸν δὲ Αγιον Παντελεήμονα ἔκτισε Θεοδώρα ή γυνὴ Ἰουστιτιανοῦ τοῦ Μεγάλου. Ὅτε ἦλθεν ἀπὸ Παφλαγονίας, ἐκεῖσε ἐν τῷ ἐμβόλῳ ἔκειτο ὡς πτωχή, καὶ ἔνηθεν ἔρια, καὶ ἐπώλει αὐτὰ, καὶ οὕτως ἔζη. Μετὰ δὲ τὸ βασιλεῦσαι, ἔκτισε τὸν ναόν. Περὶ τὰ Κλαυδίου. Τὰ Κλαυδίου, οἶκος ἦν πατρικίου τοῦ Κλαυδίου καὶ κοιαίστορος, ἐν τοῖς χρόνοις Βασιλίσκου βασιλέως, ὃς καὶ παλάτιον ἀνήγειρεν ἐκεῖσε. Περὶ τὰ Ναρσοῦ. Τὰ δὲ Ναρσοῦ, οἶκος ἦν Ναρσοῦ πατρικίου καὶ πραιποσίτου, εὐννύχου, ἐν τοῖς χρόνοις Ἰουστίνου καὶ Σοφίας. Τῶν δὲ ξενῶνα, καὶ τὸ γηροκομεῖον, καὶ τὴν ἐκκλησίαν ἀνήγειρεν ὁ αὐτὸς, καὶ τὰ μέχι τοῦ Οξυβαφίου, καὶ τον Άγιον Πρόβον. Περὶ τοῦ ῾Αγίου Θωμά. Οτι τὰ ᾿Αμάντου καλούμενα, οἶκος ἦν μαγίστρου τινὸς ᾿Αμάντου παρακοιμωμένου, ἐν τοῖς χρόνοις τοῦ Διχόρου ὅστις ἔκτισε τὸν Ἅγιον Θωμᾶν· ἐμ πρησθέντος δὲ, Λέων ὁ υἱὸς Βασιλείου τοῦ Μακεδόνος ἀνεκαίνισεν αὐτόν. Περὶ τὸ Χρυσοκάμαρον. Τὸ δὲ Χρυσοκάμαρον, ὄπισθεν τοῦ Μυρελαίου ζώδιον ἵστατο χρυσοῦν, διὰ τοῦτο ἐκλήθη Χρυσοκά μαρον. Παρὰ δέ τινων κλεπτῶν ἐν τοῖς χρόνοις esse nollent; quemadmodum et ipsam ecclesiam, cujus plumbum calore dissolutum ad littus usque Sophianum defluxit. Cæterum ibidem in porticu Perdices æreæ visebantur. De S. Michaele archangelo prope S. Julianum. Similiter et ædem S. Michaelis archangelo, quæ est juxta S. Julianum, Anastasius Dicorus exstruxit, cum Dyrrachio in urbem venisset. Etenim, cum puer esset, ibi habitans litteras didicit. De palatiis Eleutheriaris. Palatia Eleutheriana et officina Irene una cum Constantino suo filio ædificavit. Hippodromum vero, qui inter Eleutherii palatia et Amastriani tractum a Theodosio Magno exstructus fuit, Irene postea evertit. De Ecclesia S. Panteleemonis Magni. Ecclesia S. Panteleemonis condita est a Theodora, Justiniani Magni uxore; quoniam ex Paphlagonia cum venisset, ibi in porticu degebat, ceu paupercula victum sibi ex lanificio quæritans. Sed ubi ad imperium pervenit, ibidem templum exstruxit. De Claudii tractu. Claudii tractus, domus erat Claudii patricii et quæstoris, tempore Basilisci imperatoris; qui et palatium illic ædificavit. De tractu Narselis. Narsetis tractus, domus erat Narsetis patricii et præpositi, eunuchi, tempore Justini et Sophia. Xenodochium autem, gerocomium et ccclesiam idem ipse condidit et quæcunque ad locum usque Oxybaphii nuncupatum visuntur; itemque Sanctum Probum. De Sancto Thoma. Amanti tractus, domus erat Amanti cujusdam magistri et accubitoris sub Anastasio Dicoro; qui ecclesiam S. Thomæ ædificavit, quam postea incendio consumptam Leo filius Basilii Macedonis restauravit. De Chrysocamera. In Chrysocamera pone Myrelæum, olim signum aureum visebatur; idcirco Chrysocamera nuncupata est. Hoc autem signum a quibusdam latroni-

bus suffuratum est tempore Barde Caesaris, avun- Βάρδα Καίσαρος, τοῦ θείου Μιχαήλ, υἱοῦ τοῦ Θεοῦ culi Michaelis, filii Theophili. De Psarelæo. Psarelæum monasteriorum cum antea esset vocabatur Myrelæum; imperator enim cui notum erat nomen, voluit ut Psarelæum appellaretur.Monachi vero a Constantino Copronymo injuria affecti inde profugerunt. De porta seu tractu cognomine Psamatha. In porta seu tractu Psamatha cognomine, idolum stabat, quod quidam gentilis colebat, cui Christiani dicebant, idolum quod ceu Deum colis, deus falsus et ementitus est, ac ex eo locus iste ita cognominatus est. Cæterum hæc porta dicta est Quinta, eo quod numero quinta sit. De palatiis quæ in tractu Psamatha exstant. Palatia autem et gerocomium in tractu Psamatha dicto, exstruxit S. Helena; pariterque S. Theodorum Claudii nuncupatum. Urbicius vero structuræ præfectus condidit templum S. Juliani propriis sumptibus. Ibidem erant castra Romanorum. De porta S. Emiliani. Porta S. Emiliani nomen accepit a proximo templo S. Emiliani, quod prius parvum erat oratorium. Cum autem Moysis virga afferretur, eam hoc loco excepit Constantinus Magnus, et S. Deipare ecclesiam exstruxit; et sic locus ille appellatus fuit Rhabdos seu virga. Præterea et magnam ecclesiam S. Emiliani edificavit: deinde vero sacram illam virgam in palatium transtulit. De cisternis et de aquæductu. φίλου, ἐκλάπη. Περι τὰ Ψαρελαίου. Τὰ Φαρελαίου πρότερον ἐκαλεῖτο Μυρέλαιον, μονή οὖσα. Καὶ γνωρίσας αὑτὸ ὄνομα ἀντεῖπεν ὁ βασιλεὺς, ἵνα ἀκούῃ Ψαρέλαιον· ὅπου ἐνύβριζε τους μοναχούς ὁ Κοπρώνυμος, καὶ ἔφυγον ἐκεῖθεν. Περὶ τοῦ Ψαμαθᾶ. ἵστατο δὲ εἰς τὸν Ψαμαθὸν εἴδωλον, και τις τῶν εἰδωλολατρῶν ἐσέβετο αὐτό. Ελεγον δὲ αὐτῷ οἱ ὀρθόδοξοι, ὅτι τὸ εἴδωλον, ὃ σέβῃ ὡς θεὸν, ψαμπ τινός ἐστι· καὶ ἀτομολογήθη ὁ τόπος οὕτως. Ἡ δὲ Πέμπτη πόρτα ἐκλήθη, διὰ τὸ εἶναι κατ' ἀριθμὸν Η πέμπτην. Περὶ τῶν ἐν αὐτῷ παλατίων. ᾿Αλλὰ καὶ παλάτια, καὶ τὸ Γηροκομεῖον, τὰ εἰς τὰ Ψαμαθὰ ἡ ἁγία Ελένη ἀνήγειρεν· ὁμοίως και τὸν Ἅγιον Θεόδωρον τὸν Κλαυδίου. Ἡ Οὐρίκιος ὁ παριστάμενος εἰς τὰ κτίσματα ἀνήγειρε καὶ τὸν Αγιον Ἰουλιανὸν ἐξ οἰκείων ἐξόδων, ἐν ᾧ ἐτύγχανε ἄπληκτά τῶν Ῥωμαίων. Περὶ τῆς πόρτης τοῦ ἁγίου Αἰμιλιανού. Ἡ καλουμένη τοῦ ἁγίου Αἰμιλιανοῦ πόρτα οὕτως ἐκλήθη, διὰ τὸ εἶναι πλησίον τοῦ ναοῦ τοῦ ἁγίου Αἰμιλιανοῦ, ός πρότερον μὲν ἦν εὐκτήριον μικρον· ἀλλ᾽ ὅτε ἤχθη τοῦ Μωσέως ἡ ῥάβδος, ἐδέξατο αὐτὴν ἐκεῖσε ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος, καὶ ἀνήγειρε ναόν τῆς Θεοτόκου, καὶ οὕτως ὠνομάσθη ὁ τόπος Ῥiδος. Ανήγειρε δὲ καὶ τὸν Ἅγιον Αἰμιλιανὸν μέγαν· εἶθ' οὕτως ἔφερε τὴν ἁγίαν ῥάβδον ἐν τῷ παλατίῳ. Περὶ τῶν κινστερνῶν, καὶ περὶ τοῦ ἀγωγού. Ὅτι ὁ ἀγωγὸς τῶν μεγάλων ἀψίδων, ἤτοι αἱ οὐρά νιαι καμάραι ὑπὸ Ούαλεντος ἐκτίσθησαν, ὡς ὀραται. Καὶἐν ἐνδὲ καλουμένῃ τοῦ ᾿Ακτίου κινστέρνῃ, ἥτις ὑπ' αὐτοῦ ἐκτίσθη, καὶ στήλη ἵστατο τοῦ αὐτοῦ. Aquæductum ingentium arouum, seu in cœlum usque educti fornices, a Valente, uti nunc conspiciuntur, exstructi sunt. Ad Cisternam Aelii cognominatam, quam Aetius exstruxit, statua ipsius Στις ὑπ᾽ αὐτοῦ Aetii erecta erat. De Asparis cisterna. Asparis cisternam Aspares et Ardaburius exstruxere, tempore Leonis Magni. Qua absoluta ambo inibi interfecti sunt ab eodem imperatore; eo quod conjuratione cum populo inita, Leonem ab imperio ejicere statuerant, nisi de industria eos dolo sustulisset imperator. Caterum domus Asparis erat, quam deinde possedit Basilius accubitor. De cisterna Boni. Cisternam Boni ædificavit Bonus patricius Roma rediens; eamque cameris cylindricis texit. Domus autem ejus ibidem erat: vivebatque sub Heraclio imperatore. De cisterna Mocisia. Cisternam Mocisiam Anastasius Dicorus condidit.Cum vero eam exstrueret, in urbe cives fame et siti laborabant, ut unus modius integro numero veniret. Nomen vero hæc cisterna habet a vicino templo 8. Mocii. Περὶ τῆς τοῦ Ασπαρος. Ἡ δὲ λεγομένη Ασπάρου κινστέρνα ὑπὸ 'Ασπί ρου καὶ 'Αρδαβουρίου ἐκτίσθη, ἐπὶ τοῦ Μεγάλου Δέοντος· καθ᾽ ἦν ἀμφότεροι, πληρωθείσης αὐτῆς, ἀνηρέθησαν παρὰ τοῦ αὐτοῦ βασιλέως, οἵτινες ἐβούλοντο μετὰ τοῦ δήμου καταβιβάσαι Λέοντα τῆς βασιλείας, εἰ μὴ ἐξ ἀγχινοίας οὗτος τούτους ἀνεῖλε δόλῳ. Ὁ δὲ οἶκος τοῦ ᾿Ασπάρου ἦν, όνπερ εἶχε Βε σιλειος ὁ παρακοιμώμενος. Περὶ τῆς τοῦ Βώνου. Τὴν δὲ Βώνου κινστέρναν ἔκτισε Βῶνος πατρίκιος, ἀνελθὼν ἀπὸ Ῥώμης· καὶ ἐσκέπασεν αὐτὴν κυλιν δρικῷ θόλῳ. Ὁ δὲ οἶκος αὐτοῦ ἐκεῖσε ἦν· ὁ αὐτὸς δὲ ἦν ἐπὶ Ηρακλείου βασιλέως. Περί τῆς Μωκισίας. Τὴν δὲ Μωκισίαν ἔκτισεν ᾿Αναστάσιος ὁ Δίκορος. Ὅτε δὲ αὐτὴν ἔκτισε, λείψις ἦν ἐν τῇ πόλει ὕδατος καὶ σίτου, ὡς πιπράσκεσθαι τοῦ σίτου μόδιον ἦν εἰς τὸ νόμισμα. Ελαβε δὲ τὴν τοιαύτην ἐπωνυμίαν ἡ κινστέρνα, διὰ τὸ πλησίον εἶναι τοῦ Ἁγίου Μωκίου.

Περὶ τῆς τοῦ Φιλοξένου. Εἰς τὸν Φόρον πλησίον ἐστὶ κινστέρνα, ἣν ἔκστισεν ὁ Φιλόξενος ὁ Ῥωμαῖος, ὁ ὢν ἐκ τῶν ιβ'. Περὶ τῆς κινστέρνας τῆς βασιλικῆς τῆς μεγάλης, καὶ τῆς μικρᾶς. Η πλακωτὴ βασιλικὴ κινστέρνα, Μαλαχταρέα ἦν, ὅτε ἐκτίζετο ἡ ῾Αγία Σοφία· ὡσαύτως καὶ ἡ ἄνωθεν αὐτῆς στέγη, ἡ Βασιλισκάρα ὀνομαζομένη, καὶ αὐτῇ Μαλακταρία ἐτύγχανε τοῦ δηλικάτου τῆς Ἁγίας Σοφίας. Περὶ τῶν πορτῶν τῆς Χαρσίου καὶ τῆς Ξυλο κέρκου. Ἡ Χαρσίου ἐκ τοῦ Χαρσίου δευτερεύοντος μέρους Βενέτων γέγονε. Ξυλόκερκος [δὲ ἐκλήθη], διὰ τὸ εὐρηκέναι ἐκεῖσε πολλὰ ὕδατα τοὺς τεχνίτας καὶ πολλοὺς ἔβριψαν λίθους διὰ τὴν πλημμύραν τῶν ὁδάτων εἰς τὸ θεμέλιον, καὶ ἐποίησαν παντουρώσεις ξύλων πολλων. Περὶ τὸ Πολύανδρον. 'Η δὲ Πολύανδρος καλεῖται οὕτως, διότι ηνώθησαν ἐκεῖσε ἀμφότερα τὰ μέρη τῶν δήμων, ὅτε ἐκτίζοντο τὰ τείχη. Περὶ τῶν μοναστηρίων· Τὴν μονὴν τῶν ἁγίων Κάρπου καὶ Παπύλου ἡ ἁγία Ελένη ἔκτισε διὰ ποικίλων μαρμάρων, εἰς μίμησιν τοῦ τάφου τοῦ Χριστοῦ, καὶ κτήματα πολλὰ ἐκύ ρωσε. Περὶ τῶν Πρασίνων. Τὰ νῦν καλούμενα Πράσινα διὰ τοῦτο οὕτως ἐκε λήθη, διὰ τὸ εἶναι ἐκεῖσε σταῦλον τῶν Πρασίνων. Τὸ δὲ γηροκομεῖον ἀνήγειρε Μαρκιανὸς καὶ Πουλχερία. Αρτάβασδος δὲ ὁ τυραννήσας Καβαλῖνον, καὶ κρατήσας χρόνους τρεῖς, καὶ τυφλωθεὶς, ἀκίνητα κτήματα, καὶ τὰ ἱερὰ ἐκεῖσε ἀφιέρωσε, διότι οἶκος αὐτοῦ ἐκεῖσε ἦν. Μετὰ σπ' ἔτη ἦν ὁ ᾿Αρτάβασδος τῆς κτίσεως τοῦ γηροκομείου. Περὶ τοῦ Φλωρεντίου γηροκομείου. Τὰ Φλωρεντίου, οἶκος ἦν Φλωρεντίου πατρικιου, ἐν τοῖς χρόνοις 'Αρκαδίου βασιλέως· καὶ τελευτῶν ἐποίησε τὸν οἶκον αὐτοῦ γηροκομεῖον. Περὶ τῆς μονῆς τὰ Ῥωμανοῦ. Οτι ἡ μονὴ τὰ Ῥωμανοῦ ἐκτίσθη ἐν τοῖς χρόνοις τοῦ Λεωμακέλου παρὰ Αἴμωνος πατρικίου Ρωμαίου. Τότε γὰρ εἰσῆλθε καὶ ᾤκησεν ἐκεῖ. Ἔχει δὲ ἀπὸ τοῦ ντισθῆναι χρόνους φπβ'. Περὶ τῆς μονῆς τὰ Δαλμάτου. Ἡ μονὴ τὰ Δαλμάτου ἐκτίσθη παρὰ Δαλμάτου πατρικίου, ἀνεψιοῦ τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου. Εξ οὗ καὶ ᾿Αψίμαρος ὁ Τιβέριος βασιλεύς, ὅτι ἀνῆλθε μετὰ χελανδίων καὶ ἐκράτησε τὴν βασιλείαν, τὸν Λέοντιον βασιλέα ἐφρούρει ἐκεῖ. Περὶ τῆς μονῆς τὰ Κουκοροβίου. Τὰ Κουκοροβίου τὴν μονὴν ἔκτισεν ὅσιος Εὐάρεσ στος ἐν τοῖς χρόνοις τοῦ Τραύλου τοῦ ᾿Αμορραίου. De cisterna Philoxeni. Proxime forum visitur Cisterna exstructa a Philoxeno Romano, qui erat unus ex duodecim. De Basilica magna cisterna, et de alia minore. Basilica cisterna lapidibus constrata Malactarea erat, quo tempore S. Sophia construebatur: laounar item superius, Basiliscarium nuncupatum, Malactarea erat delicati S. Sophiæ. De porta Charsis et Xylocercos. Porta Charsia exstructa fuit a Charsia secundario factionis Venetæ. Porta vero Xylocercos inde dicta, quod ibi artifices magnam aquæ copiam invenerint, et multos lapides projecerint in fundamentum ob aquarum inundationem, fulcimenta multis ex lignis supponentes. De porta Polyandri. Porta Polyandri sic dicitur, quod utraque factio ibi convenisset, cum muri ædificarentur. De monasteriis. Monasterium SS. Carpi et Papyli exstruxit S. Helena ad imitationem sepulcri Christi, ex vario marmore, multisque possessionibus ditavit. De Prasinis. Locus nunc Prasina appellatus, inde nomen accepit, quod ibidem stabulum esset factionis Prasinæ. Gerocomium vero Marcianus et Pulcheria condiderunt. Cæterum Artabasdus, qui tyrannidem adversus Constantinum Caballinum arripuit, tres annos imperio potitus et postea excæcatus est, possessiones immobiles ac sacra vasa eidem gerocomio dicavit, eo quod domus ejus ibi sita esset. Vivebat autem Artabasdus annis ducentis et octoginta post conditum gerocomium. De gerocomio Florentii. Florentii tractus, domus erat Florentii patricii tempore Arcadii imperatoris, quam moriens in gerocomium mutavit. De monasterio Romani. Monasterium Romani conditum est temporibus Leonis Macelli ab llæmone patricio Romano: nam tunc ingressus in urbem istio habitavit. Exstruxit autem ipsum annis abhino quingentis octoginta duobus. De monasterio Dalmati. Monasterium Dalmati ædificavit Dalmatus patricius, Magni Constantini consobrinus. Ceterum Tiberius Apsimarus, postquam cum suis chelandiis Byzantium pervenit, et imperio potitus, Leontium imperatorem ibidem inclusum custodivit. Dc monasterio Cucorobii nuncupato. Monasterium Cucorobii cognomine condidit S. Evarestus sub Michaele Balbo Amorrhæo.

De monasterio S. Zoes, quod est ad cisternam Περὶ τῆς μονῆς τῆς ἁγίας Ζωῆς, τῆς ἐν τῇ Μω Mocisiam Sciendum est monasterium S. Zoes ad cisternam Mocisiam conditum fuisse a Marciano, qui ibi sepultus est. De Sancto Luca. Cometerium S. Lucæ, et triclinia, et ipsum templum ædificavit Irene Attica, ut ibi gratis pauperes sepelirentur. Nam cum admodum virtutis studiosa et pia esset, complures domus senibus, peregrinis et pauperibus sustentandis exstruxit. Item tributorum onera minuit. Cæterum pro mortuis condidit sepulcra; pro vivis, triclinia pistorii; pro bene valentibus, hospitale Irenæ nuncupatum. De monasterio S. Mocii. Sanctum Mocium primo exstruxit Constantinus Magnus, paganorum multitudine istic habitante: eratque templum Jovis, et ex ejus lapidibus ædes Bacra est ædificata. Venientes vero in ædem Sancti Mocii (Ariani), cum loci desiderio capti essent, deprecati sunt imperatorem Constantinum, ut sibi illam ad habitandum concederet, quam adepti,etatim templum excitarunt Ariani, et celebrandis divinislaudibus ipsum annos septem frequentarunt. Cecidit vero cum in eo sacras liturgias celebrarent anno septimo, ubi et multi Ariani interfecti sunt. · At sub Justiniano Magno rursus ædificatur eadem ædes, et hactenus perstat. De eodem. Ex templo S. Mocii, et S. Menæ ejectis duntaxat simulacris, sic illa cognominavit. Integram vero Sancti Menæ ædem, saoris vasis ac prædiis suburbanis locupletatam, anno post centesimo tricesimo quinto ædificandam curarunt Pulcheria et Marcianus. Cæterum templum Sancti Mocii triplo tunc majus, quam nunc est, duabus tertiis partibus contraxit Constantinus et mater ejus; ibidemque altare exstruxit. Quoniam vero ibi olim S. Mocius interfectus fuerat, ideo templum hoc quasi ipsi proprium exstruxit, ejusque corpus illuc transtulit. De monasterio Libis. et Monasterium Libis sub Romano seniore, Constantino Porphyrogenito, Leonis filio, conditum est a Libe patricio et drungario classis; qui etiam ibidem xenodochium exstruxit. De ecclesia veteri S. Joannis præcursoris. Ecclesiam S. Joannis præcursoris veterem, cu- ‘jus ædificium terrestri muro incumbebat, condidit Constantinus Magnus. De templo Sancti Eleutherii Templum 8. Eleutherii exstruxit sub Arcadio imperatore quidam patricius. De S. Philippi monasterio. Monasterium sancti Philippi apostoli condidit Anastasius Dicorus, multisque possessionibus ditavit. κισίᾳ. Τὴν ἐν τῇ Μωκισία Αγίαν Ζωήν, δεῖ εἰδέναι, ὅτι ὁ ὅσιος Μαρκιανὸς ἔκτισε, καὶ ἐκεῖ κεῖται. Περὶ τοῦ ῾Αγίου Λουκά. Τὸν ἅγιον Λουκᾶν, ἔνθα οἱ νεκροὶ θάπτονται, καὶ τοὺς Τρικλίνους, καὶ αὐτὸν τὸν ναὸν ἔκτισεν Εἰρήνη, ἡ ᾿Αθηναία εἰς τὸ θάπτεσθαι δωρεάν τοὺς πένητας πάνυ γὰρ φιλάρετος οὖσα καὶ εὐσεβὴς, καὶ πολλ γηροκομεῖα, καὶ ξενοδοχεία, καὶ γηροτροφεῖα ἐποίει εἰς ἀνάπαυσιν τῶν πενήτων, καὶ φόρων κουφισμούς εξέκοψε. Ἔκτισε καὶ εἰς ταφὴν τοὺς τάφους· καὶ εἰς ζωὴν, τοὺς τρικλίνους τοῦ πιστωρείου· εἰς ὑγίειαν, τὸν ξενῶνα, τὰ Εἰρήνης καλούμενον. Περὶ τῆς μονῆς τοῦ Ἁγίου Μωκίου. Ιστέον ὅτι ὁ ῞Αγιος Μώκιος, πρῶτον μὲν ὑπὸ τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου ᾠκοδομήθη. Ἑλλήνων πλήθη ἐκεῖσε κατοικούντων πολλά. Καὶ ναὸς ἦν τοῦ Διὸς, καὶ ἐκ τῶν αὐτοῦ λίθων ὁ ναός. Ελθόντες δὲ ἐν τῷ αὐτῷ ναῷ τοῦ ἁγίου Μωκίου [Αρειανοὶ] δρά σθησαν, καὶ παρεκάλουν τὸν βασιλέα Κωνσταντίνον κατοικεῖν αὐτοὺς ἐκεῖσε· δ καὶ γέγονε. Παρευθύς οὖν ἐγείρουσι τὸν ναὸν οἱ Αρειανοί, καὶ ἐδοξάζετο ὑπ' αὐτῶν ἔτη ἑπτά. Εκπίπτει δὲ λειτουργούντων αὐτῶν τῷ ζ' ἔτει· ἐν ᾧ καὶ πολγοί Αρειανοὶ ἀπεκτάνθησαν. Ἐν ταῖς ἡμέραις δὲ Ἰουστινιανοῦ τοῦ Μεγάλου ἀνεγείρεται ὁ αὐτὸς, καὶ ἱσταται ἕως ἀρτι. Περὶ τοῦ αὐτοῦ. Ἐκ τοῦ Ἁγίου Μωκίου, καὶ τοῦ ἁγίου Μηνά ἐδίωξε τὰ ἀγάλματα, καὶ ὠνόμασε τοὺς ναοὺς οὕτως. Τὴν δὲ τελείαν αὐτοῦ ἀνοικοδομὴν ἐποίησε Πουλχε ρία, καὶ Μαρκιανός μετὰ ρλέ χρόνους, προστεθέν τες ἱερὰ σκεύη, καὶ προάστεια. Τοῦ δὲ αὐτοῦ ἁγίου Μωκίου υπάρχοντος ἕτερα δύο μήκη, παρ' ὅ ἐστιν, ἐξέκοψε τὸ δίμοιρον μέρος ὁ μέγας Κωνσταντῖνος καὶ ἡ τούτου μήτηρ, καὶ ἀνήγειρε τὸ θυσιαστήριον. Διότι δὲ ἀνῃρέθη ὁ ἅγιος Μώκιος ἐκεῖσε, τούτου χάριν ἀνή - γειρε καὶ τὸν ναὸν, ὡς ἴδιον αὐτοῦ, καὶ τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐκεῖσε έφερεν. Περὶ τοῦ Λιβός. Η μονὴ τὰ Λιβὸς ἐν τοῖς χρόνοις Ῥωμανοῦ τοῦ γέροντος, καὶ τοῦ Πορφυρογεννήτου Κωνσταντίνου, του υἱοῦ Λέοντος, ἀνηγέρθη παρὰ πατρικίου τοῦ Λιβός, Ο γεγονότος δρουγγαρίου τῶν πλωίμων, ποιήσαντός ἐκεῖσε καὶ ξενῶνα. Περὶ τοῦ Προδρόμου τῆς παλαιᾶς. Τὸν δὲ Πρόδρομον τὴν παλαιὰν, ἀνήγειρεν ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος· τὸ δὲ κτίσμα ἠκούμβιζεν εἰς τὸ χερσαῖον τεῖχος. a quodam patricio condito. Τὸν δὲ Αγιον Ελευθέριον πατρικιός τις ἔκτισε. ἐν τοῖς χρόνοις Αρκαδίου τοῦ βασιλέως. Περὶ τοῦ 'Αγίου Φιλίππου. Τον Αγιον Φίλιππον τὸν ἀπίστολον ᾿Αναστάσιος ὁ Δίχορος ἀνήγειρε, καὶ κτήματα πολλὰ ἐπεκύρωσε.

Περὶ τοῦ Ἁγίου Μανουήλ. Τὸν δὲ ῞Αγιον Μανουήλ, Σαβέλ καὶ Ἰσμαὴλ, μετά τὸ καυθῆναι αὐτοὺς ἐπὶ Ἰουλιανοῦ τοῦ Παραβάτου ἐπὶ τοῦ χερσαίου τείχους, ὁ Μέγας Θεοδόσιος ἀνή· γειρε, καὶ τὰ σώματα αὐτῶν ἐκεῖ ἔθετο. Περὶ τῶν Ἁγίων Νοταρίων. Τοὺς δὲ Αγίους Νοταρίους ὁ Μέγας Θεοδόσιος ἀνήγειρε, καὶ τὰ σώματα αὐτῶν ἐκεῖσε ἔθετο. De Sancto Manuele. Templum SS. Manuel, Sabel et Ismael, postquam ipsi a Juliano Apostata igne cremati sunt ad murum terrestrem, condidit eodem loco Theodosius Magnus, eorumque corpora ibi deposuit. De ecclesia SS. Notariorum. Ecclesiam SS. Notariorum exstruxit Theodosius Magnus, ibidemque eorum corpora deposuit. a Constantino Magno condita. Ecclesiam Deiparæ in Sigmate Constantinus Magnus condidit; deinde Justinianus Magnus reædificavit. Post annos vero trecentos viginti octo, imperante Basilio, occiso jam Michaele, terribili terra motu hoc templum collapsum est, die Dominica, quæ erat. S. Polyeucto sacra; ac omnes quotquot De ecclesia Deiparæ in Sigmate Καὶ τὴν Θεοτόκον, τὴν εἰς τὸ Σίγμα, ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος ἀνήγειρεν· εἶτα δὲ ὁ Μέγας Ἰουστι γιανὸς ἀνέκτισε. Μετὰ δὲ τκη' ἔτη σεισμοῦ γεγονότος φοβεροῦ, ἐπὶ τῆς βασιλείας Βασιλείου, μετὰ τὸ ἀνελεῖν τὸν Μιχαήλ, συνεπτώθη ὁ ναὸς ἐν ἡμέρᾳ Κυριακῇ, τοῦ ἁγίου Πολυεύκτου, καὶ τοὺς ἐν αὐτῷ πάντας διέφθειρε. Καὶ ἀπὸ τότε ἐκλήθη in eo erant, oppressi fuere. Et deinceps appellatum Σίγμα. Περὶ τῶν τὰ Κανικλείου καλουμένων. Τὰ Κανικλείου, οἶκος ἦν Θεοκτίστου μαγίστρου καὶ ἐπὶ τοῦ Κανικλείου, τοῦ σφαγέντος παρὰ Βάρδα Καίσαρος, θείου τοῦ Μιχαήλ. De monasterio Euphrosynæ Ὅτι ἡ μονὴ ἡ λεγομένη τῆς Εὐφροσύνης τὰ Λιβάδια ἐκτίσθη παρὰ Εἰρήνης τῆς Αθηναίας, μικρὰ καὶ πενιχρά. Ὁ δὲ Μιχαὴλ ὁ υἱὸς Θεοφίλου εἰς ἔχε Οραν ἐλθὼν μετὰ τῆς μητρὸς αὐτοῦ, κατήγαγεν αὐτήν τε καὶ τὴν ἀδελφὴν αὐτοῦ ἐκ τοῦ παλατίου, καὶ εἰσήγαγεν ἐκεῖσε, καὶ ἀπέκειρε ταύτας, πλουτή σας τὴν μονὴν ἀπό τε κτημάτων καὶ λοιπῶν. ᾿Απὸ δὲ τῆς ἀδελφῆς αὐτοῦ Εὐφροσύνης ἐκλήθη οὕτως ἡ μονή. Περὶ τοῦ Ξυλινίτου. Τοῦ Ξυλινίτου τὴν μονὴν ἔκτισε Νικήτας μαγιο στρος ἐν τοῖς χρόνοις Λέοντος τοῦ Συρογενοῦς, τοῦ πατρὸς Καβαλίνου Κωνσταντίνου. Ὁ αὐτὸς δὲ ὁ Ξυλινίτης ἀπεκεφαλίσθη εἰς τὸν Σφενδόνα παρὰ τοῦ αὐτοῦ Λέοντος δι' ἐπιβουλῆς. Περὶ τὰ Ἱκασίας. Ἡ δὲ μονὴ τὰ 'Ικασίας ἐκτίσθη παρ' αὐτῆς μοναχῆς γεγονυίας, ὅτε τῆς βασιλείας ἀπέτυχε παρὰ Θεοφίλου βασιλέως, σεβασμίας καὶ ὡραίας τυγχα νούσης. Ητις καὶ κανόνας, και στιχηρὰ ποιήσασα ἐν τοῖς χρόνοις Μιχαὴλ καὶ Θεοφίλου, τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ἔζη ἐν αὐτῇ. Περὶ τῆς ῾Αγίας Δομνίνας τὰ ᾿Αλεξάνδρου. Αἱ δὲ δύο μοναὶ τῆς ῾Αγίας Δομνίνας, ἡ ἐπονομα ζομένη τὰ ᾿Αλεξάνδρου, καὶ ἡ ἄλλη μονή, τὰ λεγό μενα τὰ Γρηγορίας, ἐν τοῖς χρόνοις τοῦ Μεγάλου Θεοδοσίου ἐκτίσθησαν. Ελθοῦσαι γὰρ ἀπὸ Ῥώμης εὗρον ἄοικον τὸν τόπον, καὶ αἴτησάμενοι τὸν βασιλέα, δέδωκεν αὐταῖς τὸν τόπον, καὶ ἀνήγειραν τὰς μονάς. Περὶ τοῦ Δίου. Ο όσιος Δῖος αἰτησάμενος καὶ αὐτὸς τὸν βασιλέα, δέδωκεν αὐτῷ τόπον· καὶ ἀνήγειρε τὴν τοιαύτην μονήν. Περὶ τοῦ Μυροκεράτου. Τὸ δὲ καλούμενον Μυροκέρατον ἐκτίσθη ἐν τοῖς fuit Sigma. De tractu Caniclei. Tractus Caniclei, domus erat Theoctisti magistri et præfecti Caniclei, qui interfectus fuit jussu Bardæ Cæsaris, Michaelis avunculi. cognominato Libadia. Monasterium Euphrosynæ cognomine Libadia, ab irene Attica exiguum valde et pauperrimum exstructum fuit. Postea vero ubi Michael, Theophili filius, cum matre sua simultatem habere capit, matrem et sororem suam e palatio ejectas, in hoc monasterium detonsas inclusit; monasterio possessionibus ac reliquis omnibus ditato. Cæterum ab ejus sorore Euphrosyna monasterium nomen accepit. De monasterio Xylinitæ. Monasterium Xylinitæ nuncupatum aedificavit Nicetas magister sub Leone Isaurico, Constantini Caballini patre. Ipse autem Nicetas Xylinites per insidias decollatus fuit in Sphendone ab eodem Leone. De monasterio Icasiæ. Monasterium Icasiæ condidit Icasia sanctimonialis, quando imperio repulsa est a Theophilo imperatore, etsi decora et augusta specie erat. Quæ cum in eodem monasterio sub Michaele et Theophilo ejus filio viveret hymnos et versiculos composuit. De monasterio S. Domninæ cognomine Alexandri. Duo hæc monasteria, quorum alterum S. Domninæ, cognomine Alexandri; alterum vero Gregoriæ dicitur, sub Theodosio Magno ædificata fuere. Etenim tunc temporis sanctæ illæ feminæ Roma venerunt, et facta ab imperatore loci hujus, a nemine habitati, copia, monasteria ibi exstruΧΑΡΘ. De monasterio Dii. Similiter et S. Dius locum ab imperatore petiit, quo impetrato monasterium hoc condidit. De monasterio Myroceratum dicto. Monasterium cognomine Myroceratum sub Mau-

ricio imperatore conditum fuit. Narrant autem χρόνοις Μαυρικίου βασιλέως. Φασὶ δὲ πολλοὶ τῶν multi ex historicis, fuisse in hoc monasterio suspensum cornu olei, quo Samuel propheta reges Judæorum inungebat; atque inde monasterium nomen accepisse. De monasterio Procopii nuncupato. Monasterium Procopii cognomine ædificavit Procopia Augusta, filia Nicephori Seleuciensis uxor Michaelis Rhangale excuropalatæ impera toris. De monasterio Augustx cognominato. Monasterium monialium, quod Angustæ vocatur, Justinus Thrax potentissimus ædificavit uxori suæ Euphemiæ, cum ejus illic corpus esset repositum. De monasterio Belhleem dicto, et de monasterio cognomine Gastria. Monasterium Bethleem appellatum exstruxit Helena. Monasterium autem Gastria inde nomen accepit, quod, cum S. Helena venerandam Christi crucem Hierosolymis afferret, eam intulit Constantinopolim per portam Psamatha, et quæ supra crucem reperta erant, lilia, basilica, rosas, sampsucha, costos, balsama, ea omnia, quo conservarentur, in vasis plantavit. Et cum divertisset ibi in monasterium, locum illum Gastria appellavit. De monasterio S. Mamantis cognomine Xylocerci. ἱστορικῶν, ὅτι τὸ κέρας τοῦ ἐλαίου, ὅπερ εἶχε Σ1μουὴλ ὁ προφήτης, καὶ ἔχριε τοὺς βασιλεῖς, εἰς τὴν αὐτὴν μονὴν ἐκρέματο, καὶ διὰ τοῦτο οὕτως ἐκλήθη. Περὶ τὰ Προκοπίου. Η καλουμένη μονὴ τὰ Προκοπίου ἐκτίσθη παρά Προκοπίας δεσποίνης, τῆς θυγατρὸς Νικηφόρου του Σελευκίου, καὶ γυναικός Μιχαήλ Ῥαγγαβὶ, τοῦ ἀπὸ κουροπαλάτων. Περὶ τῆς μονῆς τῆς Αὐγούστης. Τὴν δὲ γυναικείαν μονὴν τὴν καλουμένην Αὐγού στῆς, Ἰουστῖνος ὁ Θρὰς ὁ κράτιστος ἔκτισε ταύτην τῇ γυναικὶ αὐτοῦ Εὐφημίᾳ· τεθὲν καὶ τὸ σῶμα αὐτῆς ἐκεῖσε. Περὶ τῆς μονῆς τῆς Βηθλεέμ, καὶ περὶ τῆς Γαστρίων. Ἔκτισε δὲ καὶ τὴν μονὴν τὴν Βηθλεὲμ ἡ ἁγία Ελένη. Γαστρία δὲ καλεῖται οὕτως· αὕτη ἡ ἁγία Ελένη κομίσασα ἀπὸ Ἱερουσαλὴμ τὸν τίμιον σταυ ρὸν, εἰσήγαγε τοῦτον διὰ τῆς πόρτης του Ψαμαθά καὶ τὰ εὑρεθέντα ἄνωθεν τοῦ σταυροῦ κρίνα τε καὶ βασιλικά, καὶ τριαντάφυλλα, καὶ σάμψυχα, κόστους καὶ βάλσαμα, ἐφύτευσεν εἰς γάστρας πρὸς τὸ διασῶσαι. Καὶ ἀπληκεύσασα ἐκεῖσε εἰς τὴν μονὴν, ὠνόμασε τὸν τόπον Γάστρια. Περὶ τῆς μονῆς τὰ Ξυλοκέρκου, ο Άγιος Μά μας. Monasterium 3. Mamantis, quod Xylocereus diἩ δὲ μονὴ ἡ Ξυλόκαρκος, ο Άγιος Μάμας παρά citur, ædificavit Mauricii soror. Illa enim, Mauricio τῆς ἀδελφῆς Μαυρικίου ἐκτίσθη. Μετὰ γὰρ τὸ et liberis ejus [a Phoca tyranno in portu Eutropii " ἀναιρεθῆναι τὸν Μαυρίκιον εἰς τὸν Εὐτροπίου λιinterfectis, collecta eorum corpora ibi deposuit. Cæterum Mauricii uxorem una cum filiabus tribus, primum quidem Phocas aliquantulum in monasterio cognomine Nova, inclusas servavit; dein vero eas decollavit: neque uxoris Mauricii corpus tumulatum esse voluit, sed in mare capite truncatum projici jussit; universamque Mauricii cognationem crudeliter perdidit. De monasterio Choræ. Monasterium Choræ prius quidem oratorium erat. Crispus autem præfectus et gener crudelis Phoca Cappadocis eo relegatus fuit, quod Heraclio imperatori suspectus esset. Etenim ipse Crispus conspiratione facta cum Heraclio urbem cum maritimis copiis occupavit: etsi Phocæ gener esset. Postea vero cum regis litteras contra ipsum accepisset Heraclius, sic Crispum allocutus est: Miser, generum te non præstitisti, et quomodo amicum te vere præstabis? Igitur hac de re istuc relegatus, monasterium hoc magnum ac pulchrum exstruxit. Cæterum inde Choræ nomen accepit, quod ibidem esset extra Byzantium locus Byzantinorum, quemadmodum et Studii locus extra urbem erat. De Sancto Romano. Edem S. Romani condidit sancta Helena, et proxime eam sacrum loculum, in quem reliquias prophets Danielis, S. Romani martyris,aliorumque μένα σὺν πᾶσι τοῖς τέκνοις αὐτοῦ, καὶ λαβοῦσα τὸ σώματα αὐτῶν κατέθετο ἐκεῖσε. Τὴν δὲ γυναίκε αὐτοῦ καὶ τὰς τρεῖς θυγατέρας εἰς τὴν μονὴν ἐκάθισεν αὐτὰς, τὰ Νέα, πρὸς ὀλίγον· εἰθ᾽ οὕτως ἀπεκεφάλισεν αὐτὰς Φώκας· καὶ οὐκ ἔασε τὴν γυναῖκα Μαυρικίου ταφῆναι, ἀλλ᾽ εἰς τὴν θάλασσαν ἔβριψεν ἀποκεφαλισθεῖσαν· καὶ πᾶσαν τὴν γενεὰν Μαυρι κίου Φώκας ὤλεσε πικρῶς. Περὶ τῆς Χώρας. Ἡ μονὴ ἡ χώρα πρῶτον μὲν εὐκτήριον ἦν. Κρίσ σπος δὲ ὁ ἔπαρχος καὶ γαμβρός τοῦ Καππάδοχος καὶ ἀπηνοῦς Φώκα περιωρίσθη ἐκεῖσε, ὅτι ἐν ὑπο λήψει γέγονε τοῦ Ἡρακλείου τοῦ βασιλέως καὶ γὰρ καὶ αὐτῷ συγκροτήσας ὁ αὐτὸς Κρίσπος, καὶ κρατ τήσας διὰ τῆς θαλασσης τὴν βασιλείαν, γαμβρός τυγχάνων Φώκα· καὶ μετὰ τοῦτο βασιλέως γράμ ματα κατ' αὐτοῦ δεξάμενος ὁ Ἡράκλειος ἔφη αὐτῷ οὕτως· Αθλιε, γαμβρόν οὐκ ἐποίησας, καὶ πῶς ἀληθῆ φίλον ποιήσεις; Διὰ ταῦτα οὖν ἐκεῖσε περιορισθεὶς ἔκτισε ταύτην εἰς κάλλος καὶ μέγεθος. Επεκλήθη δὲ Χώρα, διότι τῶν Βυζαντίων χωρίον ἦν ἐκεῖσε ἔξω τοῦ Βυζαντίου, καθὰ καὶ τὰ Στουδίου χωρίον, καὶ αὐτὸ ὑπῆρχεν. Περὶ τοῦ 'Αγίου Ρωμανοῦ. Τὸν ἅγιον Ῥωμανὸν ἡ ἁγία Ἑλένη ἔκτισε. Τὴν δὲ πλησίον αὐτοῦ ἁγίαν Σορὸν, καὶ τὸ λείψανον τοῦ ἁγίου προφήτου Δανιήλ, καὶ τοῦ ἁγίου Ρωμανοῦ

locum deposuit. Cæterum S. Joseph poeta et ejus frater Theodorus Studita ibidem commorabantur canones componentes, tempore Leonis Armeni. Qui poeta post annos quingentos a condita ecclesia vivebant. τοῦ μάρτυρος, καὶ τῶν λοιπῶν προφητῶν, τῶν ἐκεῖσε prophetarum, qui ibidem jacent, intulit, ac eum in κειμένων ἡ αὐτὴ ἁγία Ελένη ἀνήγαγε, καὶ τέθεικεν ἐκεῖσε. Οἱ δὲ ἅγιοι, ὅ τε Ἰωσὴφ ὁ ποιητὴς καὶ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ Θεόδωρος ὁ Στουδίτης ἐκεῖσε ἐκαθέζοντο, καὶ ἐποίουν τους κανόνας ἐν τοῖς χρόνοις Λέοντος τοῦ ᾿Αρμενίου, μετὰ φ' ἔτη τοῦ κτισθῆναι τὸν ναὸν, ὅτι ἦσαν οὗτοι οἱ ποιηταί. Περὶ τῆς μονῆς τὰ Μαρτινακίου. Τὴν μονὴν τὰ Μαρτινακίου ἀνήγειρε Μαρτινάκιος πατρίκιον, ὁ θεῖος τῆς ἁγίας Θεοφανοῦς, ἐν τοῖς χρόνοις Βασιλείου καὶ Μιχαήλ. De monasterio SS. Cosmæ et Τὰ δὲ Παυλίνης ἐκλήθη ἀπὸ Παυλίνου μαγίστρου ἐπὶ τοῦ θεοφιλοῦς Θεοδοσίου τοῦ μικροῦ. Γνωστός γὰρ αὐτοῦ ὑπῆρχεν, ἦν δὲ πρὸς αὐτοῦ ὁ τόπος, καὶ ἀνήγειρε τὸν ναὸν τῶν ἁγίων Αναργύρων. Οὔπω δὲ ἐτελείωσεν αὐτόν. Ἐπὶ δὲ αὐτοῦ ηὑρέθη μῆλον ὀπῶρας, δίκην ἐπέχων μοδίου τὸ μέγεθος, ἀπὸ Φρυγίας κομίσαντος τοῦτό τινος· καὶ ἰδὼν αὐτὸ ὁ βασιλεὺς, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν αὐτοῦ εὐρεθὲν τοιοῦτο ἐθαύμασε, καὶ ἔδωκε τῷ κομισαμένῳ νομίσματα ρ', καὶ ἀπέστειλεν αὐτὸ Εὐδοκίᾳ τῇ ᾿Αθηναία, τῇ αὐτοῦ γυναικί. Εκείνη δὲ ἀπέσσειλε πρὸς Παυλίνον. Ὁ δὲ βασιλεὺς μαθών, καὶ ἀκριβευσάμενος περὶ τῆς τούτου ἀποστολῆς, καὶ γνοὺς τὴν ἀλήθειαν, ἐκείνην μὲν ἠμύνατο ρήμασιν αὐστηροῖς, τὸν δὲ Παυλίνον ὡρι σεν ἀνερχόμενον ἐν τῷ παλατίῳ, ὑπὸ δύο ἀνδρῶν μελοκοπηθῆναι. Τοῦ δὲ ἀνερχομένου εἰς τὸ σκοτεινὸν, οὐκ ἠδυνήθησαν αυτοι σφάξαι αὐτόν. ᾿Αλλὰ τὰ ὦτα αὐτοῦ ἐξέκοψαν· καὶ εὐθὺς ἐνόησεν ὁ Παυλῖνος τὴν ἐπιβουλὴν. Τοῦτο δὲ θαῦμα ἦν τῶν ἁγίων ᾿Αναργύρων, όπως τελειώσῃ τὸν ναὸν αὐτῶν, ᾿Ακούσας δε ταῦτα ὁ βασιλεὺς, ὅτι ήστόχησεν, αἰσχυνθείς τοῦτον, ἄγνοιαν προσβάλλετο. Τελειώσαντος δὲ τὸν ναὸν, ἀπεκεφάλισε τοῦτον φανερῶς. De monasterio cognomine Martinacii. Monasterium Martinacii dictum ædificavit Martinacius patricius, avunculus sanctæ Theophanonis, tempore Basilii et Michaelis. Damiani Paulinæ nuncupato. De muro occidentali magnarum portarum, Τὰ τείχη τῆς πόλεως τῶν μεγάλων πορτῶν, τῆς δύσεως ἐπὶ Λέοντος τοῦ μεγάλου καὶ εὐσεβοῦς ἀνε καινίσθη, ὅτε καὶ ἑλιτάνευσαν καὶ τὸ, Κύριε ἐλέησον, τεσσαράκοντα ἐξεβόησαν, καὶ ὁ δῆμος τῶν Πρασίνων ἔκραξαν οὕτως • Ελένη οὕτως· Ελένη καὶ Κωνσταντῖνος καὶ Θεοδόσιος εἰς κράτος εδικήθησαν. Οὗτος δὲ ἐνομοθέτησε τὴν ἁγίαν Κυριακὴν ἀπραξία τιμᾶσθαι. Περὶ τὰ τείχῃ, τὰ πρὸς τὴν θάλασσαν. Τὰ τείχη, τὰ πρὸς τὴν θάλασσαν ὄντα ἀνεκαινί σθησαν πρότερον ὑπὸ Τιβερίου Αψιμάρου· ἕως γὰρ αὐτοῦ ἡμελημένα ἐτύγχανον πάνυ. Εἶτα ἐκ δευτέρου ἀνεκαίνισεν αὐτὰ Θεόφιλος. Περὶ τοῦ Πύργου τοῦ Κεντηναρίου. Εἰς δὲ τὸν πύργον τὸ Κεντηνάριον ἔξοδος ἐγένετο πολλή. Σεισμοῦ δὲ γενομένου καὶ χαλάσαντος, ἀνήγειρεν αὐτὸν Θεόφιλος, ὡς ὁρᾶται μικρός. Τὰ ἔξω μοναστήρια. Ἡ δὲ ᾿Αχειροποιήτης ἐκτίσθη παρὰ τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου εἰς τὸ καθέζεσθαι ᾿Αβράμιον τὸν μου ναχὸν ἐκεῖσε. Διὸ καὶ ἐκλήθη Αβραμίου, Tractus Paulinæ dictus nomen accepit a Paulino magistro, tempore piissimi Theodosii Junioris,cujus erat familiaris. Ipsius autem erat locus ille, et in co ecclesiam SS. Anargyrorum Cosme et Damiani medificavit. Nondum autem absoluta structura, repertum fuit eo tempore pomum autumnale modii magnitudine, quod ex Phrygia quidam ad imperatorem attulit. Quo viso imperator non absque admiratione, quod suo tempore inventum esset, eum, qui attulerat, centum nummis remuneravit, ac ipsum Eudociæ Atheniensi uxori suæ misit; illa vero Paulino. Quod ubi imperator rescivit, ac de veritate certior factus est, uxorem severa interminatione increpavit, Paulinum vero palatium subeuntem a duobus satellitibus obtruncari jussit; quem tamen in tenebris palatium ingressum, abscissis solum auribus, non potuerunt interficere; et illico ipse se insidiis circumventum novit. Id porro accidit mira SS. Anargyrorum Cosmæ et Damiani ope, ut eorum templum perficeret. Imperator autem intelligens a scopo aberratum fuisse, præ pudore, nihil sibi hac de re cognitum fuisse simulavit. Verum absoluto templo SS. Anargyrorum, ipsi caput palam amputari jussit. tempore Leonis imperatoris instaurato. Muri urbis occidentales magnarum portarum sub Leone Magno ac pio renovati sunt, quo tempore supplicatio habita, ao quadragesies Kyrie eleison, conclamatum est, succlamante factione Prasina Helena, Constantinus et Theodosius prorsus victi sunt. Ceterum hic lege sancivit, ut dies Dominica feriata coleretur. De muris maritimis. Muros maritimos antea penitus neglectos Tiberius Apsimarus reædificavit. Deinde eosdem Theophilus secundo restauravit. De turre Centenarium vocata. Turris cognomine Centenarium magnis sumptibus exstructa fuit: illa autem terræmotu collapsa, parvam hanc, ut videre licet, reædificavit Theophilus. De monasteriis extra urbem. Monasterium Achiropoetes dictum condidit Constantinus Magnus, ut Abramium monachum istic collocaret; unde Abramii appellationem sumpsit.

De Hebdomodo. Templum oblongum Hebdomum nuncupatum exstruxit Constantinus Magnus in honorem S. Joannis Theologi. Templum autem, rotundo tecto, conchis instructum condidit Theodosius Magnus, ac Præcursori nuncupavit; eo quod ipso imperante caput Joannis Præcursoris allatum fuisset, quod in Hebdomo suburbio exceptum in ecclesiam S. Joannis theologi una cum Nectario patriarcha deposuit. Deinde vero Rufinus magister persuasit imperatori ut templum S. Joannis Præcursoris construeret, in quo ejusdem sacrum caput reponeretur. De ecclesia SS. Deiparæ ad Fontem. Ecclesiam SS. Deiparæ ad Fontem, Justinianus magnus edifcavit. Cum enim aliquando in Thraciam venatum iret, et ex hoc templo, quod tunc parvum oratorium ac unius monachi domicilium erat, magnam videret prodire populi multitudinem, interrogavit quidnam illud esset. Respordit autem Strategius magister et custos imperialis pecuniæ, fontem ibi esse morbos sanantem. Tunc imperator admiratione affectus hanc ecclesiam ex superfuis Magnæ ecclesiæ materiis, exstrui curavit. De monasteriis ultra fretum, et de monasterio Picridii. Monasterium Picridii ædificavit Picridius quidam cubicularius tempore Irenæ Atticæ. De monasterio Armamentarii dicto. Monasterium S. Panteleemonis, Armamentarii cognomine, primum sub Mauricio armamentum c erat. Post annos vero ducentos quadraginta et octo Theodora Theophili uxor in monasterium mutavit, multisque possessionibus ditavit. De castello. Castellum hoc modo conditum et nomen sortitum est. Tiberius Mauricii gocer castellum ac munimentum navibus exstruxit, eo quod Chaganus Bulgarorum princeps irruptione in Thraciam facta. omnia ad portas usque igne ac ferro vastaret, unde Tiberius muros castello munivit, ubi naves inclusit. De loco Hierii nuncupato. Περὶ τοῦ Εβδόμου. Τὸ δὲ Ἔβδομον ὁ δρομικός ναὸς ἐκτίσθη παρὰ τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου εἰς ὄνομα τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου. Ὁ δὲ στρογγυλόστεγος ναὸς ὁ ἔχων τὰς κόγχας. ὠνομέσθη Ηρόδρομος, καὶ ἐκτίσθη παρὰ τοῦ Μεγάλου Θεοδοσίου· διότι ἐν τοῖς χρόνοις αὐτοῦ ἡ ἁγία κεφαλὴ τοῦ Προδρόμου ἤχθη, καὶ ἐδέξαντο αὐτὴν εἰς τὸ Ἔβδομον, καὶ ἀπέθεντο εἰς τὸν ναὸν τοῦ Θεολογοῦ μετὰ Νεκταρίου Πατριάρχου. Ὁ δὲ μάγιστρος Ρουφίνος έπεισε τὸν βασιλέα κτίσαι ναὸν τοῦ Προδρόμου, εἰς τὸ τεθῆναι τὴν ἁγίαν αὐτοῦ κάραν, Περὶ τῆς Πηγῆς. δ Τὴν δὲ Πηγὴν ἔκτισεν Ιουστινιανὸς ὁ Μέγας εἰς τὸ κυνηγῆσαι ἐξερχόμενος εἰς τὴν Θράκην, εἶδε λαοῦ πλῆθος ἐκεῖθεν ἐξερχόμενον, ὄντος εὐκτηρίου μικροῦ, καὶ ἑνὸς καθεζομένου μοναχοῦ, καὶ ἠρώτη σεν ὁ βασιλεὺς, τί ἐστιν; ὁ δὲ Στρατήγιος ὁ μάγι στρος ὁ φύλαξ τῶν βασιλικῶν χρημάτων εἶπεν αὐτῷ δ ὅτι ἡ πηγὴ τῶν ἱαμάτων ἐστί. Τότε θαυμάσας ὁ βασιλεὺς ἔκτισεν αὐτὴν ἐκ τῶν περισσευμάτων τῆς Μεγάλης Εκκλησίας. Περὶ τῶν μοναστηρίων τῶν περατικῶν, καὶ περὶ τῆς τὰ Πικριδίου μονῆς. Τὰ Πικριδίου ἡ μονὴ ἐκτίσθη παρὰ Πικριδίου τινὸς κοιτωνίτου ἐν τοῖς χρόνοις Ειρήνης Αθηναίας. Περὶ τὰ ᾿Αρμαμενταρίου. Τὰ ᾿Αρμαμενταρίου ἡ μονή, ο "Αγιος Παντελεή μων, πρῶτον ἐπὶ Μαυρικίου ἀρμαμένιον ἦν. Μετὰ δὲ χρόνους σμη Θεοδώρα ή γυνή Θεοφίλου μονὴν αὐτὸ ἐποίησε, καὶ κτήματα πολλὰ ἐπεκύρωσε. Περὶ τοῦ Καστελλίου. Τὸ δὲ Καστέλλιον ἐκτίσθη καὶ ἐκλήθη οὕτως. Τι βέριος ὁ πενθερὸς Μαυρικίου ἐκαστέλλωσε καὶ ὠχύ ρωσε τὰς ναῦς, διὰ τὸ ἐλθεῖν Χάγανον τὸν ἄρ χοντα τῶν Βουλγάρων καὶ ἐμπρῆσαι, καὶ κατακαύ σαι, καὶ κατασφάξαι ἅπαντα τὰ θρακα μέρη μέσ χρι πορτῶν· ὅθεν καὶ ἐκαστέλλωσε τὰ τείχη, καὶ ἐν αὐτῷ ἀπέκλεισε τὰς ναῦς. Περὶ τὰ Ἱερείου. Ὅτι τὰ Ἱερείου πέραν ἱερέως τινὸς ἐσέβετο στήλη, τοὔνομα Ιρος. Λέγεται δὲ καὶ Ἡρείου, διὰ τὸ τὰ μνήματα πολλὰ εἶναι· ἐκεῖσε γὰρ ἐθάπτοντο In loco cognomine Hierii trans fretum sacerdotis cujusdam colebatur statua, nomine Irus. Dicebantur etiam et Herii, quod ibidem essent multa sepulcra; etenim civium corpora ibi tumulabantur. οι νεκροί τῶν πολιτῶν. Τὸν δὲ ναὸν ὁ Μέγας ΚωνIbidem vero ecclesiam condidit Constantinus Magnus. Cæterum primum ibi habitavit et docuit S. Andreas apostolus, qui deinde sanctum Stachyn ordinavit episcopum. De S. Irene cognomine Galala. Ecclesia S. Irenes Galata, sio vocata est a Galatione quodam ibi habitante. Cæterum S. Andreas Byzantium cum venisset, exstructis in loco Harmatii dicto edibus, illic habitavit. Sculpsit etiam propria manu crucem ex lapide, collocavitque in ecclesia veteri 8. Irenes. Deinde in Neorium commigravit, hoc est in porticum que σταντίαος ἀνήγειρε. Ορῶτον δὲ ὁ ἅγιος Ανδρέας ὁ ἀπόστολος ἐκάθισεν ἐκεῖσε καὶ ἐδίδασκεν· εἶθ᾽ οὗτος ἐχειροτόνησε τὸν Στάχυν. Περὶ τῆς ᾿Αγίας Ειρήνης τὰ Γάλατα. Η 'Αγία Ειρήνη τὰ Γάλατα ἐκλήθη οὕτως ἀπὸ Γαλατιῶνός τινος οἰκοῦντος ἐκεῖσε. Ἦλθε δὲ καὶ ὁ ἅγιος Ανδρέας ἐπὶ τὸ Βυζάντιον, καὶ ἔκτισεν εἰς τὰ Αρματίου, καὶ ἐκαθέζετο ἐκεῖσε. Εποίησε δὲ καὶ σταυρὸν ἰδιοχείρως, λατομήσας τοῦτον καὶ γλύψας, ἔστησεν αὐτὸν εἰς τὴν ᾿Αγίαν Ειρήνην τὴν παλαιάν, Εἴθ᾽ οὕτως ἦλθεν εἰς Νεώριον, τὸ λεγόμενον κερα

το εμβόλιον· ἐκεῖσε γὰρ καμάρα χαλκή ἦν, και Cornuta dicebatur. Erat quippe ibi porticus mea, ἵστατο ἄνωθεν αὐτῆς στήλη ἔχουσα ἐν τῇ κεφαλῇ κέρατα τέσσαρα. Θαύματα δὲ ἐγένοντο ἐν αὐτῇ. Εἴ τις γὰρ εἶχεν ἐν αὐτῷ ὑπόληψιν εἶναι κερατᾶς, ἐκεῖσε ἀπερχόμενος καὶ προσεγγίζων τῇ στήλῃ, εὐθέως ἐγυρίζετο ἕως τρίτου· εἰ δὲ ἐκτὸς ὑπολήψεως ἦν, ἵστατο ἀσάλευτος ἡ στήλη· καὶ οὕτως ἐλέγχοντο οἱ κερατάδες. Περὶ τοῦ ῾Αγίου Μάμαντος. Τὸν δὲ ῞Αγιον Μάμαντα ἀνήγειρεν ὁ Λεομάκελος, δ καὶ ἔκτισεν ἐκεῖ παλάτια, διότι ἐνεπρήζετο ἡ πόλις μῆνας ς', καὶ ἐξελθὼν ὁ Λεομάκελος, ἔκτισεν αὐτά, καὶ μόλον ἐποίησε, καὶ ναὸν ὡσαύτως· καὶ ἑώρα ἀπεκεῖσε τὴν πόλιν ἐμπρηζομένην. Εἶθ' οὕτως ἔβρεξε στάκτην ἐπ' αὐτῇ ὡς σπιθαμὴν τὸ πάχος. Ἔκτισε δὲ καὶ Ιπποδρόμιον, ἐν ᾧ καὶ Μιχαὴλ ὁ βασιλεὺς ἀναιρέθη ὑπὸ Βασιλείου. Περὶ τῆς γεφύρας τῆς οὔσης εἰς τὸν Ἅγιον Μάμαντα. Ὅτι εἰς τὸν "Αγιον Μάμαντα ἵστατο γέφυρα μετ γάλη ὁμοία τῆς Χαλκηδόνος, ἔχουσα καμάρας ιβ', ποταμὸς δὲ κατήρχετο παμμεγέθης, καὶ μάλιστα τῷ Φευρουαρίου μηνί. Ενθα καὶ δράκων ἵστατο χαλκοῦς· διὰ δὲ τὸ λέγειν τινάς, δράκοντα οἰκεῖν εἰς τὴν γέφυραν, πολλαὶ παρθένοι ἐθύοντο, καὶ πλήθη προβάτων καὶ βοῶν καὶ ὄρνεων. Βασιλίσκος δέ τις ἐραστής τοῦ τόπου, ὃς ἦν εἰς τῶν ἀπὸ Νουμεριανοῦ Καίσαρος, στίσας κατώκησεν ἐν αὐτῷ· ἔνθα καὶ ναὸν τοῦ Διὸς ἤγειρε παμμεγέθη. Ταῦτα δὲ πάντα Ζήνων τῷ δευτέρῳ ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ κατέστρεψεν. Περὶ τῶν ζευκτῶν κιονίων. Τὰ ζευκτὰ κιόνια εἰσιν, ὅπου εἶχε τοὺς τιμίους σταυρούς, καὶ Ῥωμανὸς ὁ γέρων ἔγειρεν αὐτά. Περὶ τοῦ Ὁσίου. Τὸν δὲ Ὅσιον ἀνήγειρεν Ἰουστῖνος καὶ Σοφια ἡ Λωβή· ὡσαύτως καὶ τὸ ὀρφανοτροφεῖον τοῦ Ἁγίου Παύλου. Περὶ τοῦ Ἁγίου Φώκα. Τὸν δὲ ῞Αγιον φώκαν Βασίλειος ὁ βασιλεὺς κτίζει μετὰ καὶ τοῦ Φόρου, καὶ τῆς νέας, καὶ τῶν παλατίων των Πηγών. Περὶ τῆς μονῆς τὰ Δαμιανοῦ. Τὴν μονὴν τὰ Δαμιανοῦ ἔκτισε Δαμιανός παρακοιμώμενος ὁ Σθλάβος ἐν τοῖς χρόνοις Θεοφίλου καὶ Μιχαήλ. Περὶ τοῦ ᾿Ανάπλου. Τὸν δὲ ᾿Αρχιστράτηγον τὸν εἰς τὸν ᾿Ανάπλουν ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος ἀνήγειρε. Περὶ τοῦ ῾Αγίου Ταρασίου. Τὸν δὲ ῞Αγιον Ταράσιον λέγουσιν εἶναι προά στειον τοῦ πατριάρχου Ταρασίου, καὶ ἀνέστησεν ἐν αὐτῷ μονήν. Περὶ τοῦ Σωσθενίου. Τὴν δὲ μονὴν τοῦ Σωσθενίου, τὸν ἀρχιστράτηγον ἔκτισεν ὁ Μέγας Κωνσταντίνος. supra quam visebatur statua quatuor cornua in capite gerens, ibidemque et prodigia edebantur. Etenim si quis suspectam habens uxoris pudicitiam, ad hanc statuam accederet, continuo ter in gyrum se vertebat stutua; sin autem extra suspicionem erat, immobilis stabat. Et sic cornuti declarabantur. De Sancto Mamante. Sanctum Mamantem et quæ ibidem visuntur palatia exstruxit Leo Macclus. Cum enin urbs sex integros menses continuo incendio lagrasset, egressus Leo Macelus ibi palatia, portum et dictum templum adificavit, quo etiam e loco incendium in urbe grassans spectabat; deinde cinerem pluit in urbe palmaris spissitudinis. Præterea idem Hippodromum condidit, in quo Michael imperator a Basilio interfectus occubuit. De ponte prope Sanctum Mamantem. Prope Sanctum Mamantem cernebatur pons magnitudine æqualis Chalcedonensi, duodecim arcubus constans, magno flumini impositus, quod præsertim mense Februario exundabat. Ibidemque stabat draco æreus; et quod quidam draconem in isto ponte habitare putarent, multæ virgines ibi immolatæ sunt; ac magna ovium, boum ac volucrum copia. Cæterum quidam Basiliscus qui a parte Numeriani Cæsaris stetit, amore loci captus, ædes ibi exstructas inhabitavit, et templum maximum Jovi excitavit; quod cum cæteris omnibus ædificiis Zeno secundo imperii sui anno evertit. De columellis junctis. Columellæ junctæ illæ dicuntur ubi exstabant venerandæ cruces. Has erexit Romanus senior. Le Osio. Osium Justinus et Sophia Lobe ædificarunt; quemadmodum et orphanotrophium Sancti Pauli. De Ecclesia S. Phocæ. Ecclesiam S. Phoca condit Basilius imperator: item S. Deipare in Foro, et ecclesiam novam, et palatia Pegana seu Fontium. De monasterio Damiani. Monasterium Damiani ædificatum fuit a Damiano proposito cubiculi, natione Sthlavo, tempore Theophili et Michaelis. De Anaplo. Templum Sancti Michaelis archangeli in Anaplo Constantinus Magnus exstruxit. De Sancto Tarasio. Sanctum Tarasium ferunt fuisse pridem villam suburbanam patriarchæ Tarasii, quam postea in monasterium mutavit. De monasterio Sostheniano. Monasterium archangeli Michaelis Sosthenianum Constantinus Magnus condidit.

De ecclesia auralis tegulis teɛta. Ecclesiam auratis tegulis tectam Justinus et Sophia Lobe condidere: item et palatia Sophiana. De monasteriis quæ sunt trans fretum sita, et de monasterio Maleliæ dicto. Monasterium Maleliæ nuncupatum exstruxit Malelius primus a secretis, ita appellatus. De monasterio Pelamidæ dicto. Monasterium cognominatum Pelamidæ ædificavit Leo philosophus tempore Constantini Magni. De Sancto Georgio. Edem sancti Georgii Chalcedonensem condidit Sergius patriarcha, quemadmodum et ædem Deipare, Marnacii nuncupatam, ubi ejusdem corpus Jacet. De palatiis Hiereis. Palatia Hierea a Justiniano Magno condita fuere; quæ postea Justinus ejus ex sorore nepos una cum. Sophia exornavit. Locus autem ille sic appellatus est, quod antiquitus ibi templum esset Junonis. De palatiis Bryantis. Palatia Bryantis, Tiberius et Mauricius condidere: locus autem ille nuncupatus est Bryas, quoniam futurum est ut postremus imperatorum eggressurus ex urbe, atque Ilierosolymam ad babitandum profecturus, in ipso Bryantis loco fremitum et plangentis urbis clamorem audiat. De palatiis Damatryos. Palatia Damatryos ab iisdem pariter ædificata fuere. Erat autem ibi saltus Constantini cæci filii Irenes. De portu Eutropii. Portum Eutropii, in quo Mauricio et uxori ejus atque liberis capita præcisa fuere, exstruxit Eutropius protospatharius et quæstor, tempore Constantini imperatoris. De stupendo elephantis in urbe gesto. Sub Theodosio Magno adductus fuit in urbem elephas juvenis, quem in quadam domo alebant. Ludis autem circensibus cum in Hippodromum eum deducerent, transeuntem per Milliarium hasta percussit leniter numularius quidam. Post annos vero decem elephas, qui jam succreverat, cum ad Hippodromum ageretur et transiret per Milliarium, reminiscens ejus, a quo olim ibi fuerat percussus, atque ipsum intuitus, subito impetu numularium cum barritu adortus, in medio Milliarii discerpsit. De imaginibus supra magnam columnam porphyrelicam erectis. Imagines Metrophanis, Alexandri et Pauli Constantinus Magnus tabulis ligneis incidi curavit, et supra magnam columnam porphyreticam, exiguo discretas intervallo, ad orientem collocari; quas Ariani rerum potiti in Milliario aureo igni tradiΠερὶ τῆς Χρυσοκεράμου. Τὴν Χρυσοκέραμον ἔκτισεν Ἰουστῖνος καὶ Σοφία * Λωβὴ, καὶ τὰς Σοφιανάς. Περὶ τῶν περατικῶν μοναστηρίων. Περὶ τῆς Μαλελίας. Τῆς δὲ Μαλελίας τὴν μονὴν ἀνήγειρε Μαλένιος ὁ πρωτοασηκρήτις, οὕτως καλούμενος. Περὶ τῆς Πηλαμίδας. Τὴν δὲ Πηλαμίδα ἀνήγειρε Λέων ὁ φιλόσοφος ἐν τοῖς χρόνοις Κωνσταντίνου τοῦ Μεγάλου. Περί του Αγίου Γεωργίου. Τὸν δὲ Ἅγιον Γεώργιον τὸν ἐν Χαλκηδόνι Σέργιος πατριάρχης ἔκτισεν· ὁμοίως καὶ τὴν Θεοτόκον τὰ Μαρνακίου, ἐν ᾧ καὶ τὸ σῶμα αὐτοῦ κεῖται. Περὶ τῶν παλατίων τῆς Ἱερείας. Τῆς Ἱερείας τὰ παλάτια ἐκτίσθησαν παρὰ τοῦ Μεγάλου Ιουστινιανοῦ. Ὁ δὲ ἀνεψιὸς αὐτοῦ Ἰουστί νος καὶ Σοφία ἐκαλλώπισαν αὐτά. Εἴρηται δὲ οὕτως, ὅτι τῆς Ἥρας ἦν ἐκεῖ ὁ ναός. Περὶ τοῦ Βρύαντος. Τοῦ δὲ Βρύαντος τὰ παλάτια ἔκτισε Τιβέριος καὶ Μαυρίκιος. Εκλήθη δὲ Βρύας, ὅτι μέλλοντος τοῦ ἐσχάτου ἐξελθεῖν βασιλέως, καὶ κατοικίσαι εἰς Ἱερου.. σαλήμ, ἐν αὐτῷ Βρύαντι μέλλει ἀκοῦσαι βρυγμόν καὶ τὴν βοὴν τοῦ κλαυθμῶνος τῆς πόλεως. Περὶ τοῦ Δαματρύος. Ὁμοίως καὶ τοῦ Δαματρύος τὰ παλάτια οὗτοι ἔκτισαν. Ἐκεῖσε δὲ ἦν τὸ πήδημα Κωνσταντίνου τοῦ τυφλοῦ υἱοῦ τῆς Εἰρήνης. Περὶ τοῦ Εὐτροπίου λιμένος. Τὰ δὲ Εὐτροπίου ὁ λιμήν, εἰς ὃν ἐπετμήθη Μαυ ρίκιος σὺν γυναικὶ καὶ τέκνοις, ἐκτίσθη παρὰ Εὐ τροπίου πρωτοσπαθαρίου καὶ κοιαίστορος ἐν τοῖς χρόνοις Κωνσταντίνου τοῦ βασιλέως. Περὶ τοῦ γενομένου θαύματος παρὰ ἐλέφαντος ἐν τῇ πόλει. Ἐν τοῖς χρόνοις τοῦ Μεγάλου Θεοδοσίου ἤχθη ἐλέ φας μικρὸς ἐν τῇ πόλει, καὶ ἀνέτρεφον αὐτὸν εἰς τινα οἰκήματα. Ιππικοῦ δὲ γενομένου ἔφερον αὐτὸν εἰς τὸ Ἱπποδρόμιον. Ἐν δὲ τῷ Μιλίῳ διερχόμενον ἔκρουσε τραπεζίτης τις μετριάζων μετὰ στυρακίου. Μετὰ δὲ χρόνους δέκα τοῦ ἐλέφαντος ἀνατραφέντος, καὶ εἰς τὸ Ἱπποδρόμιον ἀγομένου, καὶ ἐν τῷ Μι λίῳ διερχομένου, ἐμνήσθη τοῦ κρούσαντος αὐτὸν, καὶ ἰδὼν αὐτὸν, εὐθέως βρυχησάμενος ἔκρουσε τὸν τραπεζίτην, καὶ ἔσχισεν αὐτὸν παραυτίκα μέσον τοῦ Μιλίου. Περὶ τῶν εἰκόνων τῶν ἱσταμένων ἐν τῷ μεγάλῳ πορφυρῷ κίονι. Μητροφάνους καὶ ᾿Αλεξάνδρου καὶ Παύλου εἰκόνες ἐν σανίσι γεγόνασιν ὑπὸ τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου, καὶ ἵσταντο ἐν τῷ μεγάλῳ πορφυρῷ κίονι πλησίον κατὰ ἀνατολάς· ἀστινας οἱ ᾿Αρειανοί μετὰ τὸ κρα τῆσαι, πυρὶ παραδεδώκασιν ἐν τῷ ὠρείῳ Μιλίῳ.

μετὰ καὶ τοῦ τῆς Θεοτόκου ἀπεικονίσματος, καὶ αὐ- derunt una cum imagine 8. Deipara, et ipsius τοῦ δὴ τοῦ νηπιάσαντος σαρκὶ Ἰησοῦ Χριστοῦ, και θὼς Αγγυριανὸς χρονογράφος ἐν τῷ δεκαλόγῳ αὐτοῦ, καὶ ᾿Αναστάσιος ἡμῖν παρέδωκαν. Περὶ τὸ Σμύρνιον. Jesu Christi infantis, ut Angyrianus chronographus libro decimo, et Anastasius memoris prodiderunt. De loco cognominato Smyrnium. Locus appellatus Smyrnium prope Tetradisiam porticum, ac proxime 8. Theodorum Sphoracii, habet septentrionem versus concavitatem subterraneam decem ulnarum, ac novem statuas, ex quibus quidem tres sunt, Constantini Magni, Fanstæ ejus uxoris, ac Hilarionis præpositi; quarta Crispi ejus filii, quem Herodotus et Hippolytus chronographi memoriæ prodiderunt, capite fuisse multatum, quod in suspicionem venisset Faust noverca concubitum sollicitasse. Quamobrem Faustam quidem balneo æstuante suffocari; Alio autem Crispo caput indicta causa amputari jussit. Helena vero Constantini mater juvenis mortem, Cesaris jam dignitatem adepti, egre ferens, nil aliud vel loquebatur vel meditabatur, quam præcipitem juvenis, qui causam non dixisset condemnationem. Quare Constantinus Magnus statuam filio suo, pœnitentia motus erexit, ac integros quadraginta dies, totidemque noctes ipsum luxit, tanta animi ægritudine, ut nunquam vel lavaret corpus, vel lecto recumberet. Statuam autem hanc ei posuit ex argento puro inauratam, cum bac inscriptione FILIUS MEUS INJUSTE NECATUS. Hac igitur erecta statua, pœnitentium more, corpore et capite inclinato, sceleris veniam a Deo efflagitabat. Cæterum reliquæ statuæ sunt Severi, Τὸ καλούμενον Σμύρνιον πλησίον τοῦ Τετραδισίου ἐμβόλου, σύνεγγυς τοῦ ᾿Αγίου Θεοδώρου τοῦ Σφωρακίου, ἔχει ὑποκάτω τῆς γῆς τοῦ πρὸς βοῤῥᾶν μέσ ρους ὀργυιὰς δέκα, στήλας ἐννέα, ἐξ ὧν δ' μέν εἰσι Κωνσταντίνου τοῦ Μεγάλου καὶ τῆς γυναικὸς αὐτοῦ Φαύστης, καὶ Ἱλαρίωνος πραιποσίτου, καὶ τοῦ τρί του παιδὸς αὐτοῦ Κρίσπου ὀνομαζομένου, ὃν Ἡρόδοτος καὶ Ιππόλυτος χρονογράφοι λέγουσιν ἀποκεφαλισθῆναι, διὰ τὸ εἰς ὑποψίαν ἐλθεῖν ἐπὶ Φαύστῃ τῇ μητρυιᾷ αὐτοῦ. Διὸ ἐκείνην μέν, βαλανείου σφοδρῶς ἐκκαέντος, ἐκέλευσεν ἔσωθεν τούτου κατακαῆναι· τὸν δὲ υἱὸν αὐτοῦ ἀποτμηθῆναι ἄκριτον διὰ τὴν ὑποψίαν. Διὸ καὶ τῆς μητρὸς Ἑλένης μὴ φερούσης τὴν ἀναίρεσιν τοῦ νέου, ἤδη τῆς τοῦ Καίσαρος ἀξιωθέντος τιμῆς, ἠδολέσχει ἐπὶ τῇ ἀκρίτῳ ἀποφάσει· καὶ στην λώσας τὸν τοιοῦτον υἱὸν αὐτοῦ ὁ Μέγας Κωνσταντί νος, διὰ τὸ μετανοῆσαι καὶ λυπηθῆναι, ἔκλαυσεν ἡμέρας μ' καὶ νύκτας μ', μὴ λουσάμενος τὸ σῶμα, μηδὲ ἀνακλιθείς. Ἐποίησε δὲ τὴν τούτου στήλην ἐξ ἀργύρου καθαροῦ, βάψας αὐτὴν ἐκ χρυσίου πλείστου, ἐγκόψας τὰ γράμματα περιέχοντα· ΗΔΙΚΗΜΕΝΟΣ Ο ΓΙΟΣ ΜΟΥ. Ταύτην οὖν στήσας καὶ μετάνοιαν βαλὼν ἐλιπάρει τὸν Θεὸν περὶ ὧν ἐπλημμέλησεν. Α' δὲ λοιπαὶ στῆλαί εἰσι Σεβήρου, Αρματίου, Ζευξίπ που, Βιγλεντίου τοῦ τὰ Βιγλέντια κτίσαντος, καὶ Ελευθερίου τοῦ τὰ ἐν Σενάτῳ παλάτια κτίσαντος. Οὗτοι οὖν πάντες παρ᾽ αὐτοῦ ἐστηλώθησαν. Οἱ δὲ Harmati, Zeuxippi, Vigilanti, qui Viglentia ex- ᾿Αρειανοὶ εὑρόντες ἐπὶ Οὐάλεντος κατέχωσαν αὐτάς. struxit, et Eleutherii palatii senatus conditoris. Has omnes statuas Constantinus Magnus erigi curavit, quas postea sub Valente Ariani cum reperissent, terra obruerunt. Πῶς οὐ δαπανώνται τὰ τείχη τῆς πόλεως, τὰ παρὰ θαλάσσης. Κτίζων δὲ τὴν πόλιν ὁ Μέγας Κωνσταντίνος, ὄντος τοῦ τόπου πετρώδους, καὶ μέλλοντος αὐτοῦ ἐξισοῦν πρὸς τὸ κτίζειν τοὺς ἐμβόλους καὶ ἐξαερα, κόπτοντες οἱ λιθοξόοι καὶ λατόμοι τὰς κορυφὰς τῶν πετρῶν, κατεκύλιον τοὺς λίθους τοὺς κειμένους έξω τῶν τειχῶν ἀπὸ τῆς Βαρβάρας, μέχρι τοῦ Παλατίου καὶ τῶν Σοφιῶν· καὶ τῶν Ἐλευθερίου, μέχρι χρυσίας· καὶ ἔσωθεν τῶν αὐτῶν λίθων ἔπηξε τὰ τείχη εἰς διάστιξι, τοῦ τείχους καὶ πῆξιν αὐτοῦ, ὅπως κυμαινομένη ἡ θάλασσα εἰς τὰς πέτρας κρούσασα γαληνιᾷ. Αρσενίου μοναχοῦ τὰ Στρογγύλου τῆς μονῆς, διήγησίς τις μερική ούπερ ἡ μονή πέφυκεν ἄντρον ἢ πέτρα. Πρὸ ὀλίγου χρόνου δὴ ἐν τοῖς ἐνεστῶσιν ἐνιαυτοῖς γέγονε τι ξένον καὶ θαύματος ἄξιον· καὶ γὰρ ἀπάραντές τινες τοῦ παραλίου μέρους τοῦ Στενοῦ, καὶ πρός τι νησίδιον τὸν ἀπόπλουν ποιοῦντες εἰς ἐξώνησιν τῶν αὐτοῖς χρειωδῶν, καταστάσεως εὐδιεινῆς τυγχανούσης, καὶ παρὰ τὸν αἰγιαλὸν τοῦ τῆς ἀνατολῆς μέρους ἡσύχως πλέοντες, οἱ ἐν τῷ πλοιαρίῳ τυγχάνοντες ναῦταί τε καὶ ἐπιβάται ἤκουον κραυγῆς G Quare muri maritimi urbis non consumantur. Cum Constantinus Magnus urbem hanc conderet, et locum utpote saxosum, ad porticus atriaque construenda complanare vellet, lapicidæ ac scalptores excisis petrarum apicibus lapides extra muros jacentes convolvebant, a porta Sanctæ Barbaræ ad palatium usque, et portum Sophianum, a portu autem Eleutherii, ad portam Auream: ac intra eosdem lapides murus conditus fuit, quo remotior ac solidior esset, ut agitatum mare iisdem lapidibus illisum, muris tranquillius afflueret. Arsenii monachi monasterii Strongyli, quod in antro sive petra situm erat, narratio quædam. Nuper, et recenti memoria novum quidpiam et admiratione dignum accidit. Quidam enim a littore Steni cum solvissent, et ad parvam quamdain insulam ad necessaria coemenda navigarent'; dum tranquillo mari orientale littus placide legerent qui in navicula erant nautæ vectoresque, vocem aquilæ magnopere clamantis et in vitæ discrimine graviter lugentis, Deoque permittente,

implorantis auxilium, acceperunt. Quod cum anim. ἀετοῦ σφοδροτάτης τὴν ἑαυτοῦ ζωὴν ἀποδυρομένους advertissent, ad littus navem appellunt, et remamanentibus cæteris, sex sunt egressi qui vocem avis eo usque, dum appropinquassent secuti, viderunt aquilam beu! serpentis plexu ita circumdatam, ut pedibus pennisque constricta teneretur, proximumque esset, ut ab eo devoraretur. Itaque anxii cum ignorarent quo pacto servarent aqui-` lam serpentemque interficerent, protinus redeunt ad navem non ita procul dissitam, arreptisque forcipibus ac gladiis aliisque telis æneis, necnon fabrorum ærariorum instrumentis, quæ secum vehebant, cum sociis aliis, qui in navicula remanserant, una abeunt, atque his instructi avi auxiliatum currunt. Cumque serpentem eodem, quo prius, modo aquila circumdatum reperissent, circumsteterunt; et cum nequirent ejus spirus gladio " impetere, veriti ne aquilam occiderent, succurrit ipsis vertebram spinæ dorsi, quæ prominebat et aquilam tegebat exterior, forcipibus prehendere. Quod ubi solerter peractum est, alii cum opifice serpentem valide comprehenderunt strinxeruntque. Ille autem sese vel invitus explicuit, et caudam terram versus exporrectam in auxilium sibi movebat donec,a circumstantibus est occisus. Tum aquila paululum se subduxit, alasque movere voluit nec potuit, adeo fuerat male a serpente acccpta. Nautæ vero vectoresque relicta aquila ad navem rediere, læti admodum quia avem incolumem præstitissent. Rursumque inde solverunt, nec stadia duo fuerant emensi (ut cum jurejurando affirmabat monachus) cum, non ita multo postquam navigare cœpissent, eamdemque aquilam tum nautæ tum vectores supra se volare conspexerunt, et e cœlo in imum mare descendere sublatamque lauracam ingentem piscem, in navem demittere. Quo attoniti spectaculo, gratias, ut par erat, Deo egerunt, qui talem prudentiam et sagacitatem vel avibus indidisset. Ipsi gloria in sæcula, Amen. Aquilam autem dein amplius non viderunt. και, κατ' οἰκονομίαν Θεοῦ, τὸν βοηθήσαντα ἀνακ λουμένου. Οἱ οὖν ἄνδρες οἱ ἐν τῷ πλοιαρίῳ προ σχόντες καὶ τούτῳ πρὸς τὸν αἰγιαλὸν ἐποκείλαντες ἐξῆλθον τὸν ἀριθμὸν ἐξ, τῶν λοιπῶν προσμεινάντων ἐν τῇ νηϊ, καὶ τῇ φωνῇ ἐπακολουθήσαντες τοῦ ὀρ νέου, καὶ πλησιάσαντες αὐτῷ, εἶδον, φεῦ, τὸν ἀετὸν ὑπὸ τοῦ ὄψεως περικυκλούμενον, τούς τε πόδας καὶ τὰ πτερὰ, ὥστε μέλλοντα ὅσον οὔπω βρῶμα τῷ ἐρα πετῷ τὸν αὐτὸν ὄρνιν γενέσθαι. Εἰς ἀπορίαν οὖν ἄν δρες ἐμπεσόντες, καὶ ἐν ἀμηχανία γενόμενοι, πῶς μὲν τὸν ἀετὸν ὑγιῆ ἐξελῶσι, τὸν δὲ ὄφιν ἀποκτείνωσι, παλινοστήσαντες αὖθις τάχει πολλῷ, πρὸς τὴν ναῦν παραγίνονται οὐ πόῤῥω τυγχάνουσαν, καὶ ἀναλαβό μένοι ἐπεφέροντο ξυλάβια καὶ ξίφη καὶ ἑταίρους αὐτῶν, τοὺς ἐν τῷ πλοίῳ, καί τινα χαλκέα μετ' αυ τῶν, μετὰ τῶν προσόντων αὐτῶν χαλκευτικῶν ἐργα λίων, συναπαίρονται, καὶ συμπαραλαβόντες τοῦτο, ὥρμησαν σπουδαίως εἰς ἄμυναν τοῦ ὀρνέου· καὶ εὑρόντες πάλιν τὸν ὄφιν οὕτως ἔχοντα, καὶ περικυκλώσαντες αὐτὸν, οὐκ εἶχον ὅπως τῆς τούτου διπλᾶς ἐφάψασθαι διὰ ξίφους, ἵνα μὴ τὸν ἀετὸν ἀφανίσωσι. Σκέπτονται οὖν τὸν σπόνδυλον ὑπερανεστηκότα του ὀρνέου μετὰ τοῦ ἐργαλίου κρατῆσαι· ὁ δὴ καὶ γέν γονεν εὐφυῶς, καὶ συμπαραλαβόντες καὶ ἕτεροι σὺν τῷ τεχνίτῃ, ἐπίεσαν τὸν ὄφιν σφόδρα, καὶ εὐθέως ἄκων ἀνεδιπλοῦτο, καὶ εἰς τὴν γῆν ἐξήπλου τὸ αὐ ραῖον αὐτοῦ, κινῶν εἰς βοήθειαν αὐτοῦ. Οἱ δὲ ἄνδρες τοῦτον ἀπέκτειναν καὶ ὁ ἀετὸς μικρὸν ὑπεκστὰς ἐπτερύσσετο μὲν, οὐκ ἠδύνατο δὲ, κατὰ πολὺ ὑπὸ τοῦ ὄφεως τεταλαιπωρηκώς. Καὶ ἐάσαντες αὐτὸν, πάλιν ανθυπέστρεψαν εἰς τὴν ναῦν, χαίροντες ἐπὶ τῇ τοῦ ἀετοῦ ἐλευθερίᾳ. Καὶ πάλιν ἀποπλεύσαντες, καὶ μή. πω σταδίους δύο διαπλεύσαντες, ὡς ἀφηγούμενος ὁ μοναχὸς ἐξεῖπε μεθ᾽ ὅρκου, ὅτι ἀρξάμενοι πλέειν, εἶδον τὸν αὐτὸν ἀετὸν ὑπὲρ ἄνωθεν τῶν ναυτῶν καὶ λοιπῶν ἀνδρῶν παραγενόμενον, καὶ ἀφ' ὕψους κατά τοῦ βάθους τῆς θαλάσσης κατελθόντα, καὶ λαύρακαν, ἰχθὺν παμμεγέθη, ἀνελόμενον, καὶ εἰς τὴν ναῦν κεγαλακότα. Οἱ δὲ ἄνδρες τοῦτο ἰδόντες, καὶ θαυμά σαντες, ηὐχαρίστησαν, ὡς εἰκὸς, τῷ Θεῷ, τῷ παρεσχηκότι καὶ τοῖς ὀρνέοις τοιαυτην φρόνησίν τε καὶ σύνεσιν· ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν. Τὸν δὲ ἀστὸν ἔκτοτε οὐκ ἔτι ἐθεάσαντο. Titulus sequens perperam appositus fuit, nam quæ sequuntur, non originem seu historiam ædis Sophianæ, sed varias res, quæ sub Anastasio Dicoro, Justino Thrace ac Justiniano acciderunt, continent: suntque veluti excerpta quædam ex variis Chronicis in unum collecta. Origo seu historia sanctissima Magna Dei ecclesiæ, Τὰ πάτρια τῆς ἁγιωτάτης τοῦ Θεοῦ Μεγάλης ἐκκλησίας, videlicet sanctæ Sophiæ. Imperante Anastasio, Deuterius Byzantii episcopus Arianus, ausus est dicere: Baptizatur hic in nomine Patris, per lilium, in sancto Spiritu, et confestim piscina exaruit. Barbarus autem [qui baptizabatur] timore correptus, nudus aufugit, ita ut inde miraculum evulgaretur. Cum duo episcopi, Anastasio imperante, de dogmate disputarent, quorum unus orthodoxus, alter Arianus erat, Arianusque dialection peritus; orthodoxus vero dialecticæ quidem imperitus; sed pius fidelisque esset. Proposuit orthodoxus, ut omissa δηλαδὴ τῆς Ἁγίας Σοφίας. Ἐπὶ τῆς βασιλείας τοῦ βασιλέως ᾿Αναστασίου, Δευτέριος ἐπίσκοπος Βυζαντίου 'Αρειανὸς ἐτόλμησεν εἰπεῖν· Βαπτίζεται ὅδε εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρός, δι' Υἱοῦ, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι· καὶ εὐθέως ἐξηράνθη ἡ κολυμβήθρα. Ὁ δὲ Βάρβαρος ἔμφοβος γενόμενος, γυμνὸς ἔφυγεν, ὡς ἐξ αὐτοῦ γνωσθῆναι τὸ θαῦμα. Δύο οὖν ἐπισκόπων ἀμφισβητούντων περὶ δόγμα τος ἐπὶ ᾿Αναστασίου, ὀρθοδόξου καὶ Ἀρειανοῦ· καὶ τοῦ μὲν ᾿Αρειανοῦ διαλεκτικοῦ ὄντος, τοῦ δὲ ὀρθοδόξου διαλεκτικοῦ οὐκ ὄντος, ἀλλὰ θεοσεβοῦς καὶ πιστοῦ, ὁ ὀρθόδοξος προὔτεινεν, ὥστε ἀφεμένους

τῶν λόγων εἰς πῦρ εἰσελθεῖν, καὶ οὕτω δειχθῆναι disputatione ambo ingrederentur in pyram sicque τὸν εὐσεβέστερον· τοῦ δὲ ᾿Αρειανοῦ παραιτησαμέν νου, εἰσελθὼν ὁ εὐσεβὴς καὶ προσμείνας τῇ φλογίᾳ, ἐξελθὼν ἀπὸ τῆς πυρᾶς διελέγετο, καὶ ἀπαθής ἐφυλάττετο. Ἰουστῖνος ὁ Θράξ ὁ μέγας έβασίλευσεν ἔτη θ'... ἄριστος ἐν πολέμοις..., καὶ ᾠκειώσατο, καὶ στρατη λάτην ἐτίμησε, καὶ παῤῥησίαν ἔχειν πρὸς αὐτὸν ἐποίησεν. Ἐδολοφονήθη δὲ ὁ Βιταλιανὸς παρὰ τῶν πολιτῶν, μηνιόντων αὐτῷ διὰ τὴν προειρημένην ἐπανάστασιν. Αμάντιον δὲ τὸν πραιπόσιτον, ὃς τὸν ναὸν τοῦ ἁγίου Θωμᾶ τοῦ Αμαντίου ᾠκοδόμησε καὶ ἐκόσμησε [λέγεται δὲ χρήματα αὐτῷ δεδωκέναι τῷ Ἰουστίνῳ ὄντι κόμητι τῶν ἐξκουβητόρων ἐπὶ ᾿Αναστασίου, όπως Θεόκριτον τὸν ἀνεψιὸν αὐτοῦ ἀναγ0ρεύσῃ εἰς βασιλέα], τοῦτον ἀνεῖλεν ὁ Ἰουστῖνος, καὶ τοὺς τὴν ἀνταρσίαν σὺν αὐτῷ μελετήσαντας, τὴν βασιλείαν αὐτοῦ κατασχεῖν. Ἐπὶ αὐτοῦ, τὰ κατὰ τὸν ἅγιον Αρέθαν ἐν Νεγρᾷ τῇ πόλει ἐπράχθη, καὶ τὰ κατὰ τῶν Ὀμηριτῶν δι' Ἐλεσβπὰν τοῦ βασιλέως τῶν Αἰθιόπων. Ἐτυπώθη δὲ ὑπ' αὐτοῦ τὸ ἑορτάζειν ἡμᾶς, καὶ τὴν ἑορτὴν τῆς Ὑπαπαντῆς· ἐξ οὗ ἀστὴρ ἐφάνη ἐν τῷ οὐρανῷ, ἐπάνω τῆς Χαλκῆς πύλης, ὡς ἐν τῷ Παλατέῳ φαίνων ἐπὶ ἡμέρας καὶ νύκτας κς'. Γέγονε δὲ καὶ σεισμὸς φοβερώτατος· καὶ ἡ μὲν Κωνσταντινούπολις ἐν δια φόροις τόποις ἀπέλαβεν· ἡ δὲ μεγάλη Αντιόχεια πάθοςν ἔπαθεν ἀνεκδιήγητον, ὡς καταποθῆναι πᾶσαν σχεδὸν τὴν πόλιν, καὶ τάφον κοινὸν γενέσθαι τῶν οἰκητόρων. Τοσαύτη δὲ ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ ἐπῆλθεν, ὡς καὶ τοὺς ὑπολειφθέντας πῦρ ἐξελθὸν ἀπὸ τῆς γῆς οἰκτρῶς κατέφλεξε. ᾿Αλλὰ καὶ ἡ Πομπηϊούπολις τῆς Μυσίας διαῤῥαγεῖσα, μέσον κατεπόθη μετὰ τῶν οἰκητόρων· καὶ ἔκραζον ὑπὸ τὴν γῆν ὄντες οἱ ἄνθρωποι, Ελεήσατε. Γυνή τις ἐπὶ αὐτοῦ ἀνεφάνη γιγαντοειδὴς ἐκ Κιλικίας οὖσα, ὑπερέχουσα τῇ ἡλικίᾳ παντὸς ἀνθρώπου μακροῦ πήχυν ἵνα, καὶ πλατεῖα σφόδρα, ὡς ἐπὶ θαύματος οἱ ὁρῶντες αὐτὴν ἐν τοῖς ἐργαστηρίοις καὶ οἴκοις, ἐδίδουν αὐτῇ ὀβολόν. Ὁ δ᾽ αὐτὸς βασιλεὺς πολλὰ ἐφιλοφρονήσατο τῇ τε πόλει ᾿Αντιοχεία πρὸς ἀνοικοδομεῖν, καὶ τοὺς ἐν αὐ τῇ ὑπολειφθέντας ζώντας... τοσοῦτον δὲ ἐπὶ αὐτοῦ ἔλγησεν, ὡς καὶ τὸ διάδημα ἀποτιθέναι καὶ τὴν παρο φύραν, καὶ σάκκον καὶ σποδὸν περιβάλλεσθαι, καὶ πενθεῖν ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας. Ετελεύτησε δὲ καταλιπών βασιλέα Ἰουστινιανὸν τὸν ἴδιον ἀνεψιόν. Ετέθη δὲ τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐν τῇ μονῇ τῆς Αὐγούστης ἐν λάρνακι μετὰ τῆς γυναικὸς αὐτοῦ Εὐφημίας, ἐν ᾗ καὶ ἐπιστολαὶ εὑρέθησαν. Τὸν δὲ ἀρχιεροσύνης θρό τον διεῖπεν Ἰωάννης ὁ λεγόμενος Καππαδόκας. Ἰουστῖνος δὲ ἀνεκαλέσατο πάντας εὐσεβεῖς καὶ ἱερεῖς ὀρθοδόξους, οὓς Αναστάσιος ἀδίκως ἐξώρισεν. Ἐπὶ τῆς αὐτοῦ βασιλείας ἐν Ἐδέσσῃ τῇ πόλει, Σκιρτοῦ τοῦ ποταμοῦ μέσον αὐτῆς διερχομένου, πλημμυρήσαντος, ταύτην σὺν τοῖς κατοίκοις κατ comprobaretur utrius religio præstaret. Recusante Ariano, ingressus in pyram orthodoxus, et in flammis aliquantum temporis versatus; postquam inde egressus fuit, edisserebat, incolumisque permansit. Justinus Thrax, magnus ille, imperavit annis novem... in bellis strenuissimus... et in familiaribus habuit [Vitalianum], ducemque creavit, eique secum quidvis libere loquendi fecit potestatem. Dolo autem occisus est Vitalianus a civibus, ob excitatam prædictam seditionem ipsi, infensis. Amantium vero præpositum, qui templum Sancti Thomæ Amantii cognomine exstruxit, occidit; itemque eos qui cum ipso ad imperium occupandum conspiraverant. Dicitur enim illum pecunias dedisse Justino, qui sub Anastasio excubitorum comes erat, ut Theocritum consobrinum suum proclamaret imperatorem. Eodem imperante, in urbe Negra gesta sunt ea quæ de sancto Aretha narrantur: necnon Elesbaani Æthiopum regis expeditio adversus Homeritas. Ab illo item statutum est, ut Hypapante sive Occursus festum celebraremus: ex quo stella in cœlo per viginti sex dies totidemque noctes supra portam æream visa est, quasi e palatio luceret; faclusque est horrendus terræmotus, quem variis in locis ipsa Constantinopolis sensit. Magna autem Antiochia inenarrabile damnum perpessa est, ita ut urbs pene tota absorpta, commune incolarum sepulcrum evaserit. Tanta autem Dei ira fuit, ut et superstites ignis e terra erumpens miserabiliter concremaret. Quin etiam Pompeiopolis Mysiæ urbs disrupta, ejusque dimidium una cum habitatoribus terra absorptum est: hominesque terra obruti clamabant: Miseremini. Ipso item imperante mulier quædam ex Cilicia gigantea statura visa est, quæ proceros quosque viros uno cubito superabat, eratque corpore adadmodum crasso. Ob spectaculi autem novitatem, qui eam in officinis et domibus conspiciebant, obolo singuli donabant. Idem imperator humano motus affectu erga urbem Antiochiam, et eos qui ex tanta clade residui erant, de ea restauranda cogitabat. Tantum enim super ea indoluit, ut diademate purpuraque depositis, se sacco et cinere indueret, multisque diebus lugeret. Obiit autem, Justiniano sororis suæ filio imperii successore relicto. Corpusque ejus depositum est in monasterio Augustæ, in arca inclusum cum uxore Euphemia: qua in arca epistolæ repertæ sunt. Archiepiscopatus porro thronum tunc obtinebat Joannes cognomine Cappadox. Justinus autem pios omnes orthodoxosque sacerdotes, quos injuste Anastasius relegaverat, revocavit. Illo imperante, cum Scirtus fluvius qui per mediam Edessam fluit, exundasset, ipsam urbem cum incolis demersit: aquis vero dilapsis, inventa

est in ripa fluminis lapidca tabula, qui notis hieroglyphicis insculptus erat: Scirtus fluvius saltabit, noxiique civibus saltus erunt. Eulialus quidam ex divite pauper effectus, cum e vita excederet, testamento Justinum hæredem reliquit, illa conditione, ut tres filias suas in tenella ætate relictas educaret, ipsisque dotem assignaret; ac omnia debita creditoribus solveret, et ab iis syngraphas suas redineret. Quæ omnia Justinus regia munificentia perfecit, magna omnium qui rei famam perceperunt admiratione. Justinianus igitur imperavit annis triginta novem; et in media urbe consulatum gessit, multas pecunias elargitus. Is Novellas constitutiones edidit; legemque tulit de episcopis, xenodochis, ceconomis et orphanotrophis: ut non plus testamento relinquerent, quam ante initum munus possedissent. Absolvit quoque publicum balneum in Dagistæi tractu, quod exstruere cœperat Anastasius imperator. Antiochia porro non cessavit terræmotus, donec religioso cuidam viro visum est superliminaribus positum inscribere: Christus nobiscum, state. Quo facto, cessavit ira Dei. Exinde autem urbs Theopolis, sive urbs Dei vocata est. Eodem imperante popularis seditio orta est, in qua Sanctam Sophiam, sancti Sampsonis domum cum infirmis, et atrium palatii, chalcostegum, quod ex eo hodieque Chalce vocatur, quia tegulis Breis et inauratis erat tecta: binas item porticus usque ad Forum incenderunt: Justinianum imperatorem contumeliis affecerunt, Hypatium vero patricium proclamarunt, cum coronassent eum in solio imperatoris in Hippodromo: qui tumultus a Belisario, Mundo et Narsete sedatus est, cæsis millibus triginta quinque in Hippodromo, et cum iis Hypatio. Magnam vero Dei ecclesiam Justinianus restauravit, et longe majorem pulchrioremque quam antea fuerat, reddidit; et troparia sive versiculos hos edidit, qui in ea psallerentur: Unigenitus Filius et Verbum Dei, qui propter salutem nostram incarnari voluit. Quinetiam Hypapante sive Occursus Domini dies festa, tunc celebrari cœpta est, cum antea Dominicis festis non annumeraretur. Quia vero Magnæ Ecclesiæ mentionem fecimus: quomodo ab initio structa sit, et a quonam, sigillatim enarrabo. Res autem ita se habet. έκλυσε· Μετὸ δὲ τὸ παυσασθαι τὰ ὕδατα, πλὰξ λιθίνη εὐρέθη ἐν τῇ τοῦ ποταμοῦ ἔχθῇ ἱερογλυφικοῖς γράμ μασιν ἐγκεκολαμμένοις περιέχουσα τοῦτο· Σκιρτὸς ποταμὸς σκιρτήσει κακὰ σκιρτήματα πολίταις. Εὐλαλίου τινὸς ἀπὸ πλουσίου πένητος τελευτήσαν τος, καὶ γράψαντος Ἰουστῖνον κληρονόμον ἐν διαθή καις, καὶ παρακελευσαμένου, ὥστε τὰς τρεῖς αὐτοῦ θυγατέρας μικράς καταλειφθείσας ἀναθρέψαι καὶ ἐκπροικῆσαι τὸν βασιλέα, καὶ πάντα τὰ χρέη αὐτοῦ δοῦναι τοῖς ὀφειλέταις, καὶ τὰ γραμματεῖα αὐτοῦ πάντα αναῤῥύσασθαι, ὁ βασιλεὺς Ἰουστῖνος ἐπλήρωσε, καταπλήξας ἐν τούτῳ πάντα ἄνθρωπον τὸν ἀκούσαντα. Ὁ οὖν Ἰουστινιανὸς ἐβασίλευσεν ἔτη λθ'· ὑπά τευσεν ἐν μέσῃ τῇ πόλει, καὶ δοὺς χρήματα πάμε πολλα. Οὗτος ἐποίησε τὰς νεσρὰς διατάξεις, έκφω νήσας καὶ τύπον περὶ ἐπισκόπων, καὶ ξενοδόχων, καὶ οἰκονόμων, καὶ ὀρφανοτρόφων, ὥστε μὴ διατίθεσθαι πλὴν εἰς ἃ πρὸ νοῦ γενέσθαι ἐκέκτηντο. Ἐπλήρωσε δὲ καὶ τὸ δημόσιον λοέτρον τὸ εἰς τὰ Διηγιστέως, ο ἤρξατο κτίζειν ᾿Αναστάσιος ὁ βασιλεὺς. Ἡ δὲ ᾿Αντιόχεια οὐκ ἐπαύσατο σείεσθαι μέχρις οὗ ἐφάνη θεοσεβεῖ ἀνθρώπῳ ἐπιγράψαι εἰς τὰ ὑπέρθυρα τῶν φλιῶν, Χριστὸς μεθ᾿ ἡμῶν, στῆτε· καὶ τούτου γενομένου, ἔστη ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ· καὶ ἔκτοτε ἡ πόλιν ὡνομάσθη Θεούπολις. Ἐπὶ αὐτοῦ γέγονε δημοτική ανταρσία, καὶ τὴν Ἁγίαν Σοφίαν καὶ τοῦ ὁσίου Σαμψών οἶκον μετὰ τῶν ἀῤῥώστων, καὶ τὴν εἴσοδον τοῦ Παλατίου την χαλκόστεγον, τὴν ἔκτοτε καὶ νῦν Χαλκῆν ἐπονομαζομένην διὰ τὸ ἐκ χαλκῶν κεράμων κεχρυσωμένων ἐστεγά σθαι αὐτήν· καὶ τοὺς δύο ἐμβόλους μέχρι του φόρου κατέκαυσαν, καὶ Ἰουστιτιανὸν βασιλέα ἐφύβρισαν, Ὑπάτιον δὲ πατρίκιον εὐφήμησαν ἐν τῷ καθίσματι στέψαντες· ἔτισ ἐπαύθη διὰ Βελισαρίου, καὶ Μούνδου καὶ Ναρσῇ, ἀνελόντων χιλιάδας λε', καὶ αὐτὸν Ὑπέτιον ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ. Ανεκαίνισε δὲ Ἰουστινιανὸς τὴν τοῦ Θεοῦ Μεγά λην ἐκκλησίαν εἰς κάλλος καὶ μέγεθος ὑπὲρ τὸ πρόσ τερον, παραδούς καὶ τροπάρια ἐν αὐτῇ ψάλλεσθαι· Ὁ μονογενής Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Θεοῦ ἀθάνα τος ὑπάρχων, καὶ καταδεξάμενος διὰ τὴν ἡμε τέραν σωτηρίαν σαρκωθῆναι. Ἀλλὰ καὶ Υπαπαντὴ ἀρχὴν ἔλαβεν ἑορτάζεσθαι, μὴ συναριθμουμένη πρότερον ταῖς Δεσποτικαὶς ἑορταῖς. Ὅτι δὲ τῆς Μεγάλης Εκκλησίας ἐμνήσθην, λεπτομερῶς διηγή σομαι πῶς ἐξ ἀρχῆς ἐκτίσθη, καὶ παρὰ τίνος. Ἔχει δὲ οὕτως.

ANONYMI DE ANTIQUITATIBUS CPOLITANIS LIBER QUARTUS Continens historiam et descriptionem templi Sanctæ Sophiæ. Constantinus Magnus primum condidit Sanctam Sophiam, figura oblonga, Ariani sub Theodosio Magno ejusdem ecclesiæ tectum incendunt. Rufino magistro post biennium restauratur. Anno V Justiniani imperatoris, in seditione populi comburitur ædes Sophiana, et ad eam a fundamentis excitandam animum applicat idem Augustus. Ἡ ἁγία Σοφία ἡ μεγάλη ἐκκλησία οὕτως ἐκτίσθη. Πρῶτον μὲν ἀνήγειρεν αὐτὴν ὁ Μέγας Κωνσταντίνος δρομικὴν, ὁμοίαν τοῦ Ἁγίου Ἀγαθονίκου καὶ τοῦ ᾿Αγίου Ισακίου. καὶ πληρώσας αὐτὴν, στήλας ἔστησε πολλάς. Διήρκεσε δὲ τὸ κτίσμα ἐκεῖνο χρόνους οδ'. Ἐν δὲ τοῖς χρόνοις Θεοδοσίου τοῦ Μεγάλου, εἰς τὴν δευτέραν σύνοδον τὴν ἐν Κωνσταντινουπόλει γενομένην, στασιάσαντες οἱ ᾿Αρειανοί, κατέφλεξαν τὴν στέγην τῆς αὐτῆς ἐκκλησίας, ὄντος πατριάρχου Νεκταρίου, καὶ ἐξελθόντος τοῦ ἁγιωτάτου, ἐν τῇ Αγία Ειρήνῃ τῇ παλαιᾷ καθεζομένου ἂν καὶ αὐτ τὴν ἀνήγειρεν ὁ Μέγας Κωνσταντίνος. Διῆλθον δὲ χρόνοι δύο, καὶ ἵστατο ἀσκεπής. Προστάξας δὲ ὁ βασιλεὺς Θεοδόσιος Ρουφῖνον τὸν μάγιστρον αὐτοῦ, ἐσκέπασεν αὐτὴν διὰ κυλινδρικῶν καμάρων. Μετὰ δὲ χρόνους λε τοῦ Θεοδοσίου, πε᾿ ἐτῶν διελθόντων ἀπὸ τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου, εἰς τὸν πέμπτον χρόνον τῆς βασιλείας Ιουστιανοῦ τοῦ Μεγάλου, μετὰ τὸ σφαγῆναι ἐν τῷ Ἱππικῷ τριάκοντα πέντε χιλιάδων ἐκεῖσε ἀναιρεθέντων, καθὼς καὶ ἀνωτέρω δεδήλωται, διὰ τὸ ἀναγορευθῆναι ὑπὸ τῶν δύο δημοτικῶν μερῶν, Υπάτιον πατρίκιον μέρους Βενέτων ἐν τῷ ε' ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ τοῦ Ἰουστινιανοῦ, ἐνέπνευσεν ὁ Θεὸς εἰς τὴν διάνοιαν αὐτοῦ τοῦ οἰκοδομῆσαι ναόν, οἷος οὐκ ἐκτίσθη ἀπὸ τού Αδάμ. Magna ecclesia Sancta Sophia condita fuit hoo modo. Primum quidem exstruxit eam Magnus Constantinus, oblonga figura, Sancti Agathonici et Sancti Isaacii similem; confectoque opere multas in ea statuas erexit. Hoc porro ædificium annos quatuor et septuaginta intactum mansit. Magno autem Theodosio imperante, quo tempore secunda synodus Canstantinopoli celebrata est, Ariani, commota seditione,hujus ecclesiæ tectum incenderunt Nectario tum patriarcha: qui vir sanctissimus inde egressus in ecclesia Sanctæ Irenæ veteri consedit, quam item ecclesiam magnus Constantinus excitaverat. Exinde annis duobus sancta Sophia tecto caruit. Imperatoris vero Theodosii jussu, Rufinus magister eam cylindricis fornicibus operuit. Elapsis autem a Theodosio trigint: quinque, a Constantino Magno octoginta quinque annis, Justiniani imperatoris anno quinto, post cædem illam in Hippodromo factam, qua triginta quinque bominum millia perierunt, ut superius narratum est, quod dum factionum partes Hypatium, patricium ac factionis Veneta tribunum, imperatorem salutassent; quinto, inquam, ejus imperii anno cepit consilium, Deo instigante, exstruendi templi,quale nunquam ex Adami tempore excitatum fuerat. Marmora, columnæ reliquave materia opportuna ad templi structuram, ex variis orbis provinciis, jussu imperatoris advehuntur Constantinopolim. Plutarchus Justiniano ab epistolis et historiographus. Columnas Romanas octo Marcia Romana vidua ad imperatorem mittit. Octo vero alias prasini coloris Constantinus prætor advexit Epheso.Reliquæ vero columnæ ex variis locis transferuntur; atque intra septem annos cum dimidio universa materia congeritur. Έγραψε δὲ τοῖς στρατηγοῖς, καὶ σατράπαις, καὶ κριταῖς, καὶ φορολόγοις, τοῖς ἐπὶ τῶν θεμάτων ἅπαν τας ἐρευνᾶν αὐτοὺς, ὅπως εὕρωσι κίονας τε καὶ συστήματα, στη θεά τε καὶ ἀβάκια, καὶ καγκελλοθυρίδας, καὶ τὴν λοιπὴν ὕλην τὴν ἀνήκουσαν εἰς τὸ ἀνεγείραι ναόν. Πάντες δὲ οἱ παρ' αὐτοῦ ὁρισθέν τες ἀπὸ εἰδωλικῶν ναῶν, καὶ ἀπὸ παλαιῶν λουτρών τε καὶ οἴκων ἔπεμπον πάντα τῷ βασιλεῖ Ἰουστι νιανῷ ἀπὸ πάντων τῶν θεμάτων ἀνατολῆς τε καὶ δύσεως, βοῤῥᾶ τε καὶ νότου, καὶ πάντων τῶν νήσων καὶ τοὺς μὲν ὀκτὼ κίονας τοὺς Ῥωμαίους, καθώς φησι Πλούταρχος ὁ πρωτοσεκρῆτις καὶ πιστογράφος, δ Ιουστινιανῷ μετὰ σχεδίας ἀπέστειλε χήρα γυνὴ ἀπὸ PATBOL. GR. CXXII. Scripsit itaque ducibus, satrapis, judicibus,provinciarum quæstoribus, jubens singulos accurate scrutari ac perquirere, num columnas, fulcra, peristylia, tabulas et clathratas januas, ac quidquid materiæ construendis templis opportunum, reperire possent. Tum ii, quibus id muneris fuerat demandatum,quidquid ex idolorum templis,ex antiquis balneis ac ædibus, ex qualibet orientis,occidentis, septentrionis et austri provincia exque omnibus insulis colligi potuit, ad imperaorem Justinianum miserunt.Columnas quidem Romanas octo, ut narrat Plutarchus primus & secretis et fide dignus scriptor, Marcia quædam Romana vi41

dua, quas dotales acceperat, ralibus Justiniano Ρώμης ονόματι Μαρκία· εἶχε δὲ αὐτοὺς εἰς προίκα perinde misit. Εa vero Romæ steterant in templo Solis, quod struxerat Aurelianus Romanorum imperator, qui sese Persis prodidit.Octo autem illas, stupendas plane, coloris prasini, cæsas et politas Constantinus prætor Epheso advexit. Marcia vero superius memorata, hæc imperatori scripsit: Columnas tibi paris longitudinis, ponderis atque latitudinis, pro salute animæ meæ mitto. Columnas vero reliquias, partim Cyzico, partim Troade, partim ex Cycladibus insulis præfecti imperatoris transmiserunt. Jamque demum materia, quanta opus erat, per annos septem cum dimidio congesta aderat. αὐτῆς. Ισταντο δὲ εἰς Ρώμην εἰς τὸν ναὸν Ἡλίου τὸν κτισθέντα παρά Αγρελιανοῦ βασιλέως Ρώτ μης, τοῦ προδόντος αὐτὸν Πέρσαις. Τοὺς δὲ ὀκτὼ πρασίνους κίονας τοὺς ἀξιοθαυμαστους εκόμισε Κωνσταντίνος στρατηγὸς ἀπὸ Εφέσου λελατομημέν νους ἀμφοτέρους. Ἡ δὲ προειρημένη Μαρκία ἔγραψε τῷ βασιλεῖ οὕτως, ότι ᾿Αποστέλλω κίονας ἰσομήκεας, ισοστάθμους, καὶ ἰσοπλάτους, ὑπὲρ ψυχικῆς μου σωτηρίας. Τοὺς δὲ λοιποὺς κίονας, τοὺς μὲν ἀπὸ Κυζίκου, τοὺς δὲ ἀπὸ Τροάδος, ἄλλους ἀπὸ τῶν Κυκλάδων νήσων, οἱ ἄρχοντες τοῦ βασιλέως ἐκόμισαν. Καὶ λοιπὸν ἱκανὴ ὅλη ἀπετέθη. Απεσωρεύθη δὲ πᾶσα ἡ ὕλη διὰ χρόνων ἑπτὰ ἥμισυ. Justinianus XII imperii sui anno ædem Sophianam a Constantino M. conditam a fundamentis evertit, et aliam longe ampliorem construere aggreditur. Domos vicinas emit; et primum ædem cujusdam Annæ viduæ: quo loco scevophylacium exstruxit, data mulieri, loco mercėlis, sepulturæ codem in loco facultate. Duodecimo autem imperii anno Justinianus templum prædictum a Constantino Magno olim constructum a fundamentis evertit, ejusque rudera, quæ ob paratam ingentem materiæ copiam nulli usui forent, seorsim reposuit. Capit etiam vicinas ædes coemere, ac primo mulieris cujusdam viduæ, Annæ nomine: æstimantur ædes pretio librarum octoginta quinque. Cumque illa imperatori nollet vendøre,ac diceret: Non si quinquaginta librarum centenaria præberes, eas concederem; imperator, missis optimatibus bene multis, qui mulierem obsecrarent, cum nihil proficeret, ipse demum veuit et mulierem supplex rogavit, ut pretium pro ædibus acciperet. Tum illa, conspecto imperatore, add pedes ejus procidit, itemque supplicis more dixit: Edium pretium nullum abs te accipiam: rogo tantum ut templi, quod exstruere paras ego quoque in die judicii mercedem accipiam, ac propter ædes meas sepeliar. Imperator vero mulierem illic post absolutum edificium sepultura donandam pollicetur, ac ejus memoriam, ut quæ proprium fundum concesserit, perpetuo habendam.Locus vero ædium ejus est totum scevophylacium. Τῷ δὲ δωδεκάτῳ ἔτει τῆς βασιλείας Ιουστινιανοῦ, τὸν προειρημένον ναόν, τὸν παρὰ τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου κτισθέντα, ἐκ θεμελίων κατέστρεψε. Τὴν δὲ ὕλην αὐτοῦ ἰδίως ἀπέθετο· οὐδὲ γὰρ χρείαν αὐτ τῆς εἶχε, διὰ πολλὴν καὶ ἄπειρον ὕλην ήτοιμάσθαι Πρξατο δὲ ὠνεῖσθαι οἰκήματα τῶν ἐκεῖσε οἰκούντων καὶ πρῶτον μὲν χήρας τινὸς γυναικὸς ὀνόματι. Αννης· ἀπετιμήθησαν νομίσματα λίτρας πε. Εκείνης δὲ μὴ βουλομένης διαπωλῆσαι τῷ βασιλεῖ, ἔλεγεν, ὅτι Μέχρι χρυσίων ν κεντηνάρια ἐάν μοι δώσῃς, οὐ δώσω ταῦτα. Καὶ ὁ βασιλεὺς τῶν μεγιστάνων αὐτοῦ πολλοὺς ἀποστείλας εἰς ἱκεσίαν τῆς γυναικὸς οὐδὲν ἤνυε. Παραγενόμενος τοίνυν ὁ βασιλεὺς εἰς ἱκεσίαν τῆς γυναικός, εδέετο αὐτῆς περὶ τῶν οἰκημάτων. Ἡ δὲ θεασαμένη τὸν βασιλέα, προσέπεσε τοῖς ποσὶν αὐτοῦ, δεομένη καὶ λέγουσα, δυι Τιμὴν μὲν οὐκ ὀφείλω λαβεῖν εἰς τὰ οἰκήματα· τὸν δὲ ναὸν ὃν βούλει κτίσαι, αἰτοῦμαι σε ἵνα ἔχω κἀγὼ ἐν ἡμέ ρα κρίσεως μισθὸν, καὶ ταφῶ εἰς τὰ οἰκήματά μου πλησίον. Ὁ δὲ βασιλεὺς ὑπέσχετο αὐτὴν ταφῆνει ἐκεῖσε, μετὰ τὸ τελειωθῆναι τὸν ναὸν, ὡς ἴδιον κτῆμα δοῦσαν, καὶ μνημονεύεσθαι διηνεκώς. Ἔστι δὲ ὁ τόπος τῶν οἰκημάτων αὐτῆς τὸ σκευοφυλάκιον όλον. Quo loco primum erat domus Antiochi eunuchi et ostiarii, sacer puteus, bema, atque ambo usque ad medium templi construuntur. Quibus artibus cogitur præfatus Antiochus ad venditionem propriæ domus. Τὸ δὲ ὀνομαζόμενον "Αγιον Φρέαρ, καὶ τὸ θυσιαστήριον ὅλον, καὶ ὁ τόπος τοῦ ἁμβωνος, καὶ ἕως τῆς μέσης τοῦ ναοῦ, ὑπῆρχεν οἶκος. ᾿Αντιόχου εὐνούχου καὶ ὀστιαρίου· καὶ ἀπετιμήθη λίτρας λη. Τοῦ δὲ δυσχεραίνοντος τοῦ μὴ πράσαι ἀξίως τὸν Sacer autem puteus, ut vocant, totusque bematis atque ambonis locus usque ad medium templi, domus erat Antiochi eunuchi et ostiarii: æstimataque fuit triginta et octo libris. Illo autem ægre ferente non justo pretio divendi domum, imperator equi amans et ab injuria inferenda alienus, incer- ἴδιον οἶκον τῷ βασιλεῖ, φιλοδίκαιος ὢν ὁ βασιλεὺς, tus consilii quid facturus esset ignorabat: Strategius vero magister, imperatorii ærarii præfectus ipsiusque imperatoris frater spiritualis, rem se arte aliqua effecturum imperatori pollicetur. Ostiarius jam memoratus Antiochus ludorum circensium amantissimus erat. Cum itaque circenses ludi imminerent,magister Strategius ostiarium detrudit in carcerem. Ipso autem ludorum dieille καὶ μὴ θέλων αὐτὸν ἀδικῆσαι, ἡθύμει ἀδημονῶν τί πράξοι. Στρατήγιος μάγιστρος ὢν τοῦ βασιλέως ἀδελφοποιητὸς, καὶ φύλαξ ξῶν βασιλικῶν χρημάτων, ὑπισχνεῖτο τῷ βασιλεῖ τοῦ διοικῆσαι τοῦτο διά τινος μηχανῆς. Ὁ δὲ ῥηθεὶς Αντίοχος ὀστιάριος, φιλιπο πόδρομος ων, ἱππικοῦ ἀγαμένου, ὁ μάγιστρος Στρα τήγιος καθεῖρξεν αὐτὸν ἐν τῇ φρουρά. Τῇ δὲ ἡμέρα τοῦ ἱππικοῦ ἤρξατο βοἂν ἐκ τῆς εἰρητῆς. Θεάσω μαι

τὸ Ιπποδρόμιον, καὶ τὸ θελημὰ τοῦ βασιλέως ejulando clamare capit ex carcere, Circenses ποιήσω. Ἤγαγον δὲ αὐτὸν ἐν τῷ στάματι τοῦ καθ ίσματος, ἐν ᾧ ἐκαθέζετο ὁ βασιλεὺς ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ, καὶ ἐκεῖσε ἐποίησε τὴν διάπρασιν, ὑπογράψαντος ἐκεῖσε τοῦ κοιαίστορος καὶ τῆς συγκλήτου πάσης, πρὸ τοῦ τοὺς ἵππους γυμνάσαι. Τύπος δὲ ἦν ἐκ παλαιοῦ, ἡνίκα ἀνήρχετο ὁ βασιλεὺς ἐν τῷ καθίσματι, παρευθὺς ἔτρεχον οἱ ἡνιοχευτικοὶ ἵπποι· διὸ δὲ ἤργησαν εἰς τὴν πρᾶσιν τῶν οἰκημάτων τοῦ εὐνούχου, ἀργῶς ἐξέρχονται τὰ ἡνιοχευτικὰ ἄρματα τῶν ἵππων. spectem, et pro imperatoris lubito faciam. Ductus itaque ad tribunal Hippodromi quo loco imperator sedebat,suas illic ædes divendidit,subscribentibus quæstore ac senatu universo. Idque factum priusquam equi agitarentur. In more autem fuit olim, ut statim atque imperator ad tribunal ascenderat, aurige equorum cursum inciperent. Quia vero tum, ut eunuchi ædes venundarentur, cessatum est, hinc consuetudo obtinuit ut in ludis circensibus, egressis equis, currus paululum moræ facerent. Pars dextera gynæconitidis usque ad columnam S. Basilii, necnon pars templi quædam, domus erat Charitonis eunuchi: sinistra vero pars usque ad columnam S. Gregorii Thaumaturgi, domus erat Xenophontis cujusdam arte sutoris: qui inferorum princeps dicebatur dum ab aurigis adoraretur in Hippodromo. Templi area, quatuor nartheces, baptisterium ac reliqua circumposita ædes erant Damiani patricii Seleucia. Τὸ δὲ δεξιὸν μέρος ὅλον τοῦ γυναικωνίτου ἕως τοῦ κίονος τοῦ ἁγίου Βασιλείου, καὶ ἐκ τοῦ ναοῦ μέρος τι, ὑπῆρχον οἰκήματα Χαρίτωνος εὐνούχου τοῦ ἐπίκλην Χηνοπώλου, ἢ καὶ ἐξωνήθησαν μετ᾿ εὐχαριστίας. Τὸ δὲ ἀριστερὸν μέρος τοῦ γυναικωνίτου ἕως τοῦ κίονος τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θαυματουργοῦ, ὑπῆρχαν οἰκήματα Ξενοφῶντός τινος τῇ τέχνη βασιλισκαρίου· ὃς θέλων ἐξωνήσασθαι τὰ οἰκήματα αὐτοῦ, ᾐτήσατο τὸν βασιλέα, μὴ μόνον τίμημα διπλοῦν λαβεῖν εἰς τὰς σκηνὰς αὐτοῦ· ἀλλ᾽ ἵνα ποιήσῃ τοῦτον ἐν τῷ ἀγομένῳ ἱππικῳ, ἐν ῇ ἐπιτελεῖται, τιμᾶσθαι καὶ προσκυνεῖσθαι παρὰ τῶν τεσσάρων ηνιόχων. Τοῦ δὲ βασιλέως προστάξαντο τοῦτο, προς γέλωτα πεποίηκεν εἰς τὸ διηνε κὲς, ἵνα τυπωθῇ εἰς τὸν ἀεὶ χρόνον, ἐν τῇ ἡμέρα τοῦ ἀγομένου ἱππικοῦ καθέζεσθαι τοῦτον ἐν τοῖς καγκέλλοις μέσον, καὶ τὰ ὀπίσθια αὐτοῦ προσκυ νεῖσθαι παρὰ τῶν ἡνιόχων πρὸς γέλωτα, πρὸ τοῦ ἀναβῆναι αὐτοὺς ἐπὶ τῶν ἀρμάτων. Καὶ τοῦτο διήρκεσε μέχρι τῆς σήμερον. Ος καλεῖται ἄρχων τῶν καταχθονίων· ἀμφιέννυται δὲ χλαμύδα λευκὴν μετὰ βύσσου ἠμφιεσμένην. Τὸ δὲ ἐπίπεδον τοῦ ναοῦ καὶ οἱ τέσσαρες νάρθηκες, καὶ ὁ λουτήρ, καὶ τὰ περὶξ αὐτῶν, ὑπῆρχον οἰκήματα Δαμιανοῦ πατρικίου Σελευκίας· ἅπερ δωκε ταῦτα τῷ βασιλεῖ. Dextera pars gynæconitidis tota usque ad columnam sancti Basilii, necnon pars templi quædam, ædes erant Charitonis eunuchi, cognomine Chenopoli, quæ bona cum gratia venditæ sunt. Sinistra vero pars gynæconitidis, usque ad columnam sancti Gregorii Thaumaturgi, ædes erant Xenophontis cujusdam arte sutoris. Is cum mdes venum prostarent, ab imperatore non duplex modo pretium pro vili casa postulavit, sed etiam rogavit ut die circensium quatuor factionum aurigæ se honorarent et venerarentur. Quod cum imperator præstari ad risum spectantium jussisset, decrevit etiam ut in perpetuum circensibus ludis is in cancellis medius sederet, ejusque terga ab aurigis antequam currus conscenderent ad risum et ludibrium adorarentur: quod ad hunc usque diem factitatum est. Ille vero vocatur inferorum princeps. Induitur autem chlamyde candida bysso intexta. Templi vero area, et quatuor nartheces seu porticus ac baptisterium et quæ circumposita sunt, ædes erant Damiani patricii Seleuciæ, quas nonaginta libris æstimatas ingenti gaudio imperatori tradidit. πετιμήθη λίτρας ι', καὶ μετὰ πολλῆς περιχαρίας δέσ Trulli fundamenta supra petram Stephaneam jaciuntur. Eutychius patriarcha pro ecclesiæ structura preces fundit. Oratorium rotundum prope horologium Joanni Baptistæ sacrum, necnon porticus a magno palatio ad ædem Saphianam usque pertingentes exstruuntur. Magistri architecti centum, operæ decem millia. Cæmentum ut subactum. Ὁ δὲ βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς τὸν τόπον καταμετρήσας, καὶ εὐρὼν στεφανέαν πέτραν ἀπό τε τοῦ θυσιαστηρίου καὶ μέχρι τῆς κάτω ἀψίδος, ἐθεμελίωσεν αὐτὴν γύρωθεν τὰ βάθρα τοῦ μεγάλου Τρούλ λου. ᾿Απὸ δὲ τῶν ἀψίδων μέχρι τοῦ ἐξωτάτου νάρθηκος, εἰς τὸν χαῦνον καὶ ἀλσώδη κόπον ἐθεμελίω σεν. ᾿Αρξάμενος δὲ τὰ θεμέλια κτίζειν, προσεκαλέσατο Εὐτύχιον πατριάρχην, καὶ ἐποίησεν εὐχὴν περὶ συστάσεως τῆς ἐκκλησίας. Τότε ὁ βασιλεὺς Ἰουστι νιανὸς κύψας καὶ οἰκείαις χερσὶν ἄσβεστον μετὰ τοῦ ὀστράκου, εὐχαριστῶν τῷ Θεῷ, ἔβαλεν ἐπὶ τὸ θεμέλιον πρὸ πάντων· Πρὸ τοῦ δὲ ἄρξασθαι χτίσ ζειν τὸν ναὸν, προέκτισεν εὐκτήριον χρυσόροφον Locum dimensus imperator Justinianus, cum petram Stephaneam a bemate ad imam usque apsidem reperisset, majoris Trulli super eam fundamenta jecit. Ab apside vero ad exteriorem usque narthecem, in solo palustri et limoso fundavit. Fundamentum autem aggressus, Eutychium patriarcham evocat,qui pro ecclesiæ structura preces funderet. Tum imperator suis ipse manibus cum testa cementum accipiens Deoque gratias agens, id primus omnium in fundamentum jecit. Ante cœptam vero templi structuram, oratorium rotundum aureo fornice instructum, egregio circumquaque lapillorum ornatu, Joannis Præcursoris voca-

catum prope horologium excitavit, quod jam περικαλλές κυκλικόν μετὰ λίθων πολυτίμων, ὅπερ baptisterium nuncupatur; itemque huic vicina Metatorii ædificia, ubi cum proceribus suis maneret, et sape cibum sumeret. Tunc quoque porticum totam, qua transitus a magno palatio ad Magnam ecclesiam fieret, ædificavit; ut quotidie templi structuram adiens a nemine conspiceretur. Erant porro magistri architecli centum, quorum singulis centenæ operæ aderant, ita ut decem millium numerum explerent. Et quinquaginta quidem magistri cum turmis suis dextrum latus ædificabant; quinquaginta alii pari modo sinistrum, quo æmula quadam diligentia citius ædificium assurgeret. Templi figuram angelus Domini in somnis imperatori ostenderat. Princeps autem architectus mechanicus ac templis excitandis idoneus erat. Pro aqua vero, hordei in cacabis elixi liquorem cum calce et testa miscebant. Eratque hordeaceus liquor ille viscosus, mucosus atque tenax. Simili modo dissectos salignos cortices in cacabos cum hordeo miserunt, quadrasque massas paraverunt quinquaginta pedes longas, totidem latas ac crassas viginti; eas nec frigidas nec calidas, sed ad glutinis tenacitatem intepescentes in fundamenta jecerunt: substrataque massa paris longitudinis et latitudinis lapides imposuerunt: quæ coagmentatio ferri duritiem æmulabatur. ὠνόμασε τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου· ὅπερ ἐστὶ πλησίον τοῦ Ωρολογίου, τὸ καλούμενον Βιπτιστήριον, καὶ τὰ πλησιάσαντὰ τοῦ Μετατωρίου· ἵνα ἐκεῖσε παραμένη μετὰ τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ, πολλάκις δὲ ἐσθίη. Τότε γὰρ καὶ τὰ διαβατικὰ ἀπὸ τοῦ μεγάλου Παλατίου μέχρι τῆς Μεγάλης Εκκλησίας ἔκτισεν, ἵνα διερχόμενος κατεκάστην, μὴ ὁρᾶσθαι παρά τινος, εἰς τὸ παρίστασθαι ἐν τῇ οἰκοδομῇ τοῦ ναοῦ. Υπήρχον δὲ μαΐστορες ἑκατὸν, ἔχοντες ἔκαν στος αὐτῶν ἀνὰ ἑκατὸν ἀνδρῶν, γινομένων χιλιάδων δέκα. Καὶ οἱ μὲν πεντήκοντα μαΐστορες μετὰ τοῦ λαοῦ αὐτῶν τὸ δεξιὸν μέρος ᾠκοδόμουν· οἱ δὲ πεντήκοντα ὁμοίως τὸ εὐώνυμον μέρος, διὰ τὸ πρὸς ἔριδα καὶ σπουδὴν κτίζεσθαι ταχέως τὸ ἔργον. Καὶ τὸ σχῆμα τοῦ ναοῦ κατ' ὄναρ ἔδειξε τῷ βασιλεῖ ὁ ἄγγελος Κορίου. Ὑπῆρχε δὲ ὁ πρῶτος οἰκοδόμος μηχανικὸς, καὶ εἰς τὸ ἀνεγεῖραι ναοὺς ἐπιτήδειος. Εἰς τοὺς κακάβους δὲ ἔπτη τὴν κριθὴν, καὶ τὸν χυλὸν αὐτῆς ἐμίγνυον τῷ ἀσβέστῳ σὺν τῷ ὀστράκῳ ἀντὶ ὕδατος. Ὁ δὲ αὐτῆς χυλὸς ὑπῆρχε γλισχρὸς, καὶ μυξώδης, καὶ κολλητικός. Ομοίως δὲ καὶ τῶν φλοῦν πτελεῶν κατατέμνοντες ἐνέβαλλον ἐν τοῖς phoedeŵv κακάβοις μετὰ τῆς κριθῆς, καὶ ἐποίησαν μάζας τετραγώνας ἐχούσας ἀνὰ ποδῶν πεντήκοντα τὸ μῆκος, καὶ ν', τὸ πλάτος, καὶ εἴκοσι τὸ πάχος, καὶ ἐτίθουν εἰς τοὺς θεμελίους· καὶ οὔτε θερμὸν τοῦτο ἐτίθουν οὔτε πάλιν ψυχρόν, ἀλλὰ χλιαρὸν διὰ τὸ εἶναι κολλητικόν. Καὶ ἐπάνω τὰς μάζας ἐτίθουν λίθους εὐμεγέθεις, ισομήκεις, Ισοπλάτους· ἦν ἰδεῖν τότε αὐτοὺς κρατεῖν οἴάπερ σίδηρον. Expensarum prima subductio. Magister Strategius solvendæ pecuniæ deputatur. Imperator horis pomeridianis, Troilo cubiculario comite, quo cultu vestium ad structuram accedebat, fabris ac operis promissis stimulandis. Ubi autem fundamenta ad duorum cubitorum altitudinem e terra erecta sunt, ut ait supradictus auctor, qui expensarum rationem scripto tradidit, ad quadringenta quinquaginta duo centenaria tota summa deducta est. Miliarisia enim argentea e palatio efferebantur, quæ in horologio deponebantur, et quotquotlapides advehebant, argenteum quotidie accipiebant, ne quis morose aut cum tædio ageret, maledictaque jactaret. Quidam vero ex iis qui lapides gestabant, cum iratus mmstusque esset, in terram decidit et attritus est. Pecuniam erogabat prædictus Strategius Justiniani imperatoris spiritualis frater. Erectis pilis,imperator somno meridiano abstinens, magnaque cura et sollicitudine, polientes cadentesque lapides et fabros aliasque operas, Troilo cubiculario comite, inspeotabat, et ad opus impigro capessendum promissis stimulabat. Et ideo semel aut iterum per hebdomadam, præter constitutam mercedem, modo numisma, modo duo cuique largiebatur. Quoties autem spectatum accedebat, linea veste tenui et candida induebatur, tenue item sudarium in capite gerens, in manu vero baoillum. Δύο δὲ πήχεων τοῦ θεμελίου ὑψωθέντος ἐκ τῆς γῆς, ὥς φησιν ὁ προειρημένος ποιητὴς, καὶ ἀπογράφων τὴν ἔξοδον, ἐξωδιάσθησαν χρυσίου κεντηνάρια υνώ. Μιλιαρίσια γὰρ ἀργυρᾶ ἐκομίζοντο ἐκ τοῦ παλατίου, καὶ ἐτίθουν αὐτὰ εἰς τὸ ὡρολόγιον, καὶ ὅσοι ἀνεβίβαζεν λίθους, ἐλάμβανον καθημέραν ἀνὰ ἀργυροῦ ἑνὸς, διὰ τὸ μὴ ἀκηδιάσαι τινὰ ἐξ αὐτῶν, ἡ βλασφη - μῆσαι. Εἰς δέ τις τῶν βασταζόντων λίθους αγανακτήσας καὶ στενάξας, εἰς τὴν γῆν κατηνέχθη καὶ συνετρίβη. Τὴ δὲ ἐξοδον ἐποίει ὁ ῥηθεὶς Στρατήγιος, ὃς καὶ ὑπῆρχε πνευματικὸς ἀδελφὸς τοῦ βασιλέως Ιουστινιανοῦ. Τῶν δὲ πινσῶν ὑψωθέντων ὁ βασιλεὺς τὸ δειλινὸν οὐκ ἐκάθευδεν, ἀλλ' εἶχε πολλὴν σπουδὴν καὶ ἐπιμέλειαν εἰς τὸ ὁρᾷν τούς τε λιθοξόους, καὶ λατόμους, καὶ τεκτονικούς, καὶ πάντας τοὺς οἰκοδό μους, μετὰ καὶ Τρωίλου κουβικουλαρίου τούτους ὁρῶν, σπουδὴν πολλὴν αὐτοῖς ἐπηγγείλατο· καὶ διὰ τοῦτο ἔξωθεν τοῦ μισθοῦ αὐτῶν ἐργατῶν, τὴν ἐβδομάδα ἅπαξ ἢ δὶς εὐεργέτει τούτους, πότε μὲν ἀπὸ ἑνὸς, ποτὲ δὲ ἀπὸ δύο. Πορευόμενος δε ὁ βασιλεὺς, ἡμφιέννυτο ὀθόνην λευκὴν καὶ ψιλὴν, καὶ σουδάριον ἀμυδρὸν ἐν τῇ κεφαλῇ αὐτοῦ· ἐν δὲ τῇ χειρὶ αὐτοῦ ῥάβδον πτενὴν κατεῖχεν. Ignatius architectorum princeps. Hujus filio supra porticus dextri lateris apparet angelus, eunuchi forma, qui templum Sanctæ Sophiæ nomine donandum innuit.Puer divitiis ac dignitate auclus ad Cycladas insulas relegatur, et quare. Erectis porro supremis tam dextri quam sinistri ᾿Ανεγείραντες δὲ τὰς ἀψίδας τῶν ὑπερῴων, τῶν

η ctis, voluit imperator ut miliarisia in die Sabbati ex palatio exportarentur; erat quippe hora diei sexta jussitque Strategius cum operas tum artifices pransum ire. Descendens vero prædictus Ignatius mechanicus, filium snpra porticus dextri lateris ad instrumentorum custodiam reliquit. Erat autem puer annorum circiter quatuordecim. Sedente puero, eunuchus quidam splendida veste indutus, forma decorus, velut nimirum ex palatio missus sese puero sistit et ait: Quid causæ est cur opifices opus Dei non cito perficiant, sed eo relicto comessatum abierunt? Cui puer, Jamjam, inquit, domine, aderunt. Ille vero, Vade cito et evoca: nam opus perfici summo studio cupio. Puero aulem se dicessurum negante, ne ferramenta perirent, ait eunuchus: Abi quamprimum et dio ut celeriter veniant. Nam juro tibi, fili, per sanctam Sophiam Dei verbum, quæ nunc ædificatur, me non hino dicessurum donec tu revertaris, quippe qui jussus sim hic ministrare et custodiam agere. His auditis puer celeri cursu proficiscitur, relicto Dei angelo in superiore parte ædificii custode ac ubi patrem architectorum principem cum reliquis convenit, rem ordine narravit. Pater vero filium ad imperatorem adduxit. Imperator enim ad oratorium sancti Joannis Præcursoris in horologio prandebat. Imperator autem, auditis quæ narrabat puer, eunuchos omnes evocat, ac puero ostendit, sciscitans, Riccine est? Tum puer, Horum, inquit, nemo est, neque enim horum quisquam simile quid habet illi, quem in templo conspexi. Tunc imperator angelum esse Domini tum ex ejus sermone tum ex jurejurando cognovit, præsertim puero affirmante fuisse illum veste candida, genis ignem vibrantibus, et vario vultu; ac Deum magnis laudibus cumulavit imperator dicens: Deo sane acceptum est hoc opus, hærebamque multum anxius quo nomine tempum appellarem. Exindeque templum appellatum est Sancta Sophia, quod significat, Verbum Dei. Re vero secum perpensa, imperator sic ait: Non sinam puerum ad templum remigrare, ut angelus Domini illud in perpetuum custodiat, quemadmodum juramento pollicitus est. Si enim ad fabricam redierit puer, angelus Domini abibit, cum puero dixerit, Donec redieris, Imperator itaque consilio cum præcipuis senatorum eacrique ordinis pastoribus inito, hanc ab illis sententiam accepit: Ne mittas puerum ad fabricam, ut angelus illud ex jurejurando quo se obstrinxit, ad finem usque mundi, Dei jussu, custodial. Divitiis igitur et dignitate auctum puerum, volente patre, ad Cyclades insulas relegavit. loc porro angeli cum puero colloquium, in dextera parte pilæ superioris fornicis, ad Trullum ascendentibus, babitum est. τε εὐωνύμων καὶ δεξιῶν, καὶ ταύτας στεγάσαντες lateris fornicibus, ipsique in scyphi morem obleσκυφικὰς ἀψίδας, ωρίσθη ἀγαγεῖν μιλιαρίσια ἐκ τοῦ παλατίου ὁ κρατῶν ἡμέρᾳ Σαββάτου· ἦν γὰρ ς ὥρα τῆς ἡμέρας· καὶ προσέταξιν ὁ Στρατήγιος τοῦ ἐξελθεῖν τοὺς ἐργάτας καὶ τεχνίτας εἰς τὸ ἄριστον. Κατερχόμενος δὲ ὁ προῤῥηθεὶς Ιγνάτιος μηχανικός, κατέλιπε τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἄνωθεν τῶν ὑπερῴων εἰς τὸ δεξιὸν μέρος, εἰς τὸ ὁρᾷν τὰ πρὸς οἰκοδομὴν ἐργαλεῖα πάντα. Ὁ δὲ παῖς ἦν ὡσεὶ χρόνων δεκα τεσσάρων. Καθεζομένου δὲ τοῦ παιδὸς, ἐφάνη αὐτῷ εὐνοῦχος, λαμπρᾷ ἐσθῆτι ἠμφιεσμένος, ὡραῖος τῷ εἴδει, ὡς δῆθεν ἐκ τοῦ παλατίου πεμφθείς, καὶ λέγει τῷ παιδαρίῳ· Τίνος χάριν οὐκ ἐκπληροῦσι τὸ ἔργον τοῦ Θεοῦ οἱ καμόντες ταχέως, ἀλλὰ καταλιπόντες αὐτὸ ἀπῆλθον ἐσθίειν; Ὁ δὲ παῖς λέγει αὐτῷ· Κύριέ μου, ταχέως παραγίνονται. Ἐκείνου δὲ πάλιν εἰπόντος· Πορευθεὶς λάλησον αὐτοῖς· σπεύδω γὰρ τοῦ ταχέως τελειωθῆναι τὸ ἔργον· τοῦ δὲ παιδὸς φήσαντος, αὐτὸν μὴ ἀπελθεῖν, διὰ τὸ μήπως ἀπολεσθῆναι τὰ ἐργαλεῖα, καί φησιν ὁ εὐνοῦχος· “Απο ελθε ἐν σπουδῇ, καὶ φώνησον αὐτοὺς ταχέως ἐλθεῖν· καὶ ἐγὼ ἔμνυμί σοι, τέκνον, οὕτως, μὰ τὴν ἁγίαν Σοφίαν τὸν Λόγον τοῦ Θεοῦ, τὴν νῦν κτιζομένην, οὐχ ὑποχωρῶ ἀπὸ τῶν ὧδε, ἕως ὅτε καὶ ὑποστρέψῃς ἐνταῦθα γὰρ ἐτάχθην δουλεύειν καὶ φυλάττειν. Ταῦτα ἀκούσας ὁ παῖς, δρομαίως ἐπορεύθη, κατα λιπὼν ἐν τῷ ὑπερῴῳ κτίσματι τὸν ἄγγελον τοῦ Κυρίου φυλάττειν. ὡς δὲ κατῆλθεν ὁ παῖς, εὑρὼν τον πατέρα αὐτοῦ τὸν πρῶτον οἰκοδόμον μετὰ καὶ τῶν λοιπῶν, ἐξηγήσατο πάντα· καὶ ὁ πατὴρ λαβὼν τὸν παῖδα, ἤγαγεν εἰς τὸν βασιλέα· ἐκεῖ γὰρ ἦν ὁ βασιλεὺς ἐσθίων ἐπὶ τὸ εὐκτήριον τοῦ ἁγίου G Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου ἐν τῷ Ὡρολογίῳ. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἀκούσας τῶν ῥημάτων τοῦ παιδὸς, προσεκαλέσατο πάντας τοὺς εὐνούχους, καὶ ὑπέδειξε τῷ παιδαρίῳ, λέγων· Μὴ οὗτός ἐστιν; Ὁ δὲ παῖς φησιν· Οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν ἐστιν, ἀλλ᾽ οὐδὲ τῆς ἰδέας ἔχει τις ἐξ αὐτῶν ἐκείνου, ὃν ἐν τῷ ναῷ ἐγὼ ἑώρακα. Τότε ἔγνω ὁ βασιλεὺς, ὅτι ἄγγελος Κυρίου ἐστὶ, καὶ τὸ ῥῆμα γνώριμόν ἐστι, καὶ ὁ ὅρκος αὐτοῦ· εἰπόντος καὶ τοῦ παιδὸς ὅτι λευκοφόρος ἐστὶ, καὶ αἱ παρειαὶ αὐτοῦ πῦρ ἀπέπεμπον, καὶ ἐνηλλαγμένη ἡ δρασις αὐτοῦ, μεγάλως ἐδόξασε τὸν Θεὸν ὁ βασιλεὺς, λέγων, "Οτι εὐδύκει ὁ Θεὸς τὸ ἔργον τοῦτο, καὶ ὅτι λογισμὸς μέγας μοι περιέπιπτε πῶς καλέσω τὸν ναόν. Καὶ ἔκτοτε προσηγορεύθη ὁ ναός Αγία Σοφία, ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ ἐρμηνευόμενος. Καὶ σκοπήσας ὁ βασιλεὺς εἶπεν οὕτως· Μὴ δάσω τὸν παῖδα ὑποστρέψαι, ἵνα εἰς τὸ διηνεκές φυλάττῃ ὁ ἄγγελος Κυρίου, ὡς εἶπε κατελθὼν ἐν ὅρκοις. Εἰ γὰρ ὁ παῖς ὑποστρέψῃ καὶ ἐλθὼν ἐν τῷ κτίσματι, καὶ ἄγγελος Κυρίου ὑποστρέψει, καθὰ προέφησε τῷ παιδαρίῳ τὸ, Εως οὗ ἔλθῃς. Βουλευσαμένου δὲ τοῦ βασιλέως τοὺς κρείττονας τῆς συγκλήτου και Ιερατικούς ποιμένας, εἶπον αὐτῷ· Μὴ ὑπόστελλε τὸν παῖδα εἰς τὴν οἰκοδομὴν, κατὰ τὸν ὅρκον τοῦ ἀγγέλου, ὅπως ἐκ Θεοῦ φυλάξῃ τὸν ναὸν ἕως τέλους κόσμου. Ὁ δὲ βασιλεὺς πλουτίσας τὸν παῖδα καὶ ἀξιώσας αὐτὸν τιμῆς μεγάλης, ἀπέστειλε μετὰ βουλῆς τοῦ πατρὸς οὐτοῦ εἰς ἐξορίαν εἰς τὰς Κυκλάδας νήσους. Εγένετο δὲ τὸ ῥῆμα τοῦ ἀγγέλου εἰς τὸ δεξιὸν μέρος τοῦ πινσοῦ τῆς ἄνω ἀψίδος, τοῖς ἀνερχομένοις ἐπὶ τὸν Τροῦλον.

Angelus, eunuchi forma, imperatori anxio ob pecuniæ penuriam, apparet, et magnam auri copiam in opus fabricæ promittit, et sequenti die largitur. Cum autem artifices, postquam ad secundas porticus pertigerunt, superioribus, columnis ac fornicibus erectis, circumpositæ fabrica tecta imposuissent, imperator ob pecuniæ penuriam vehementer angi coepit. Stante autem illo in superiori fabricæ parte, cum Trullum ædificaturus esset, Sabbato jam inclinante dio, eunuchus ille veste candida anxio imperatori se sistit, sicque compellat: Quid pecunia causa domine, angeris? Jube cras cito venire quosdam ex optimatibus tuis, et quantam fuerit opus auri signati summam afferam. Sequenti vero die veniens eunuchus fabricam visentem imperatorem offendit: qui Strategium deputavit, et Basilidem quæstorem, Theodorum patricium, cognomento Colocynthem, qui etiam erat præfectus, cum servis circiter quinquaginta, mulis viginti, ac bulgarum viginti septem paribus. His ille assumptis per Auream portam cum ad tribunalia venisset, qui missi erant viderunt stupenda palatia: atque ex equis cum descendissent, per admirandam scalam ab eunucho ducuntur. Tum clave ænea et splendida cubiculum aperuit. Ut vero magister Strategius narravit, pavimentum totum auro signalo stratum et plenum erat: acceptaque pala eunuchus, singulis bulgis auri centenaria quatuor immisit; nempe simul centenaria octoginta, et cum tanto munere imperatorem remisit, clausoque coram eis cubiculo, in quo aurum signatum erat, ait illis: Hæc afferte imperatori, ut in fabricæ opus eroget. Illi, eunucho ibi relicto, quod acceperant, imperatori aurum deferunt. Ille vero obstupefactus: Quonam, inquit, concessistis, quisve eunuchus ille? Ipsi vero cuncta ordine narrant locum ædificii, vimque auri immensam in cubiculo jacentem. Cupide imperator exspectabat reditum eunuchi: cum autem non veniret, servum a pedibus ad illum misit cumque locum in quo palatia viderant, domo vacuum deprehendisset,reversus cuncta imperatori renuntiat. Stupore perculsus ille, re intellecta, dixit: Vere ipse Dei angelus erat, et miraculum effectum est, ut sciamus,ac Deo gloriam tribuamus. φθασάντων δὲ τῶν οἰκοδόμων εἰς τὰ δεύτερα ὑπερα, και ἐγειράντων τοὺς ἐπάνω κίονας καὶ καμέρας, καὶ σκεπασάντων τὰ πέριξ, ἠθύμει ὁ βασιλεὺς, διὰ τὸ μὴ ἔχειν χρυσοῦ ποσότητα. Ἱσταμένου οὖν τοῦ βασιλέως εἰς τὰ ὑπερῷα τῶν κτισμάτων, καὶ μέλλοντος ἐγεῖραι τὸν Τροῦλον μετὰ τὴν ὥραν τοῦ Σαββάτου, ὡς ἤδη βαθέος ἀρίστου, ἀδημονοῦντος τοῦ βασιλέως, ἐφάνη αὐτῷ εὐνοῦχος, λευκοφόρος, εἰρηκὼς αὐτῷ· Τί λυπῇ περὶ χρημάτων; πρόστα ξον ἐλθεῖν ταχὺ τὴν αὔριον ἐκ τῶν μεγιστάνων σου, καὶ κομίσω σοι χρυσίου χάραγμα ὅσον ἂν ὀφείλῃς. Τῇ δὲ ἐπαύριον ἐλθὼν ὁ εὐνοῦχος, καὶ εὑρὼν τὸν βασιλέα, ὅτι ἐπορεύετο ὁρᾷν τὰ κτίσματα, δέδωκεν ὁ βασιλεὺς τὸν Στρατήγιον, καὶ Βασιλίδην τον κοιαίστορα, καὶ Θεόδωρον πατρίκιον, τὸν ἐπίκλην Κολο κύνθην, τὸν καὶ ἔπαρχον, καὶ ὑπηρέτας μέχρι τῶν πεντήκοντα, καὶ ἡμιόνους εἴκοσι μετὰ βουλγιδίων ζυγών κζ'. Τούτους λαβὼν ὁ εὐνοῦχος ἐξῆλθε τῆς Χρυσίας πόρτας, καὶ ἐλθὼν εἰς τὰ τριβουνάλια, ἐφάνη μὲν τοῖς ἀποσταλεῖσι παλάτια κτιστὰ θαυ μαστά. Ἐκ τῶν ἵππων δὲ καταβάντες, ἀνεβίβασεν αὐτοὺς ὁ εὐνοῦχος εἰς κλίμακα θαυμαστὴν, καὶ ἐκβαλὼν κλεῖδα λαμπράν χαλκήν, ἤνοιξε κουβούκλιον και, ὥς φησι Στρατήγιος ὁ μάγιστρος, ἦν τὸ ἔδαφος ἐστρωμένον καὶ πεπληρωμένον χρυσίου χαράγματος. Καὶ λαβὼν πτύον ὁ εὐνοῦχος, ἔβαλεν ἐφ᾽ ἕνα ἕκα στον βουλγίδιον, χρυσοῦ κεντηνάρια τέσσαρα· ρ' ρ' π'. Καὶ δοὺς αὐτοῖς ἀπέστειλε πρὸς τὸν βασιλέα· καὶ κλείσας ἔμπροσθεν αὐτῶν τὸ κουβούκλιον, ἐν ᾧ ἦν τὸ χάραγμα, ἔφη αὐτοῖς· Ὑμεῖς κομίσατε ταῦτα τῷ βασιλεῖ, εἰς τὸ κατακενῶσαι αὐτὰ εἰς οἰκοδομὴν τοῦ ναοῦ. Ὁ δὲ εὐνοῦχος κατελείφθη ἐκεῖ. Οἱ δὲ ἤγαγον τῷ βασιλεῖ τὸ χρυσίον, καὶ ἐκπλαγεὶς ὁ βασιλεὺς, ἔφη αὐτοῖς· Ἐν ποίῳ τόπῳ ἀπέλθατε, καὶ τίς ὁ εὐνοῦχος; Καὶ ἀνήγγειλαν αὐτῷ πάντα, τόν τε τόπον τῶν οἰκημάτων αὐτῷ, καὶ ὅτι χρυσίον εἶχε κεχυμένον ἐπὶ τὸ κουβούκλιον εἰς πλῆθος πολύ. Και ραδοκῶν ὁ βασιλεὺς τὸν εὐνοῦχον ἐλθεῖν πρὸς αὐ τὸν μετὰ τοὺς σταλέντας, καὶ ὡς οὐ παρεγένετο, ἀπέστειλε τὸν ἀκόλουθον αὐτοῦ εἰς τὸν εὐνοῦχον· καὶ εὑρὼν τὸν τόπον ἐν ᾧ ἐθεάσατο τὰ παλάτια ὅλον ἄνοικον, καὶ ὑποστρέψας, ἐγνώρισε τῷ βασιλεῖ πάντα ὅσα ἐθεάσατο. Ἐκπλαγεὶς δὲ καὶ γνούς, εἶπεν, Ὅτι ἀληθῶς αὐτὸς ἄγγελος Θεοῦ ἦν, καὶ θαῦμα γέγονεν, ἵνα γνῶμεν, καὶ μεγάλως δοξάσωμεν τὸν Θεόν. variorum marmorum incrustationes aptantur. Divino monitu triplici apside seu fornice bema illustratur. Pilæ omnes interius exteriusque ferreis vectibus ferruminantur, ac oleo et calce obducuntur, et ita Cum autem sacrum bema perfecturi, ac per fornices vitro instructos lucem intromissuri essent, præcepit architecto, ut unica apside concha lucem acciperet rursumque mutata sententia, jussit per duplicem apsidem immitti lucem, quia murus nullis firmatus tignis, qualia nartheci ac lateribus adhibita fuerant, pondus non admittebat. Reliqui vero artifices contendebant, unicum fornicem esse illustrando bemati satis. Anxius itaque princeps architectorum inopeque consilii erat, quod imperator modo apsidem unam, modo duas construi jubeἘν δὲ τῷ μέλλειν τὸ ἅγιον θυσιαστήριον τελειώ σαι, καὶ διὰ τῶν στοῶν φωταγωγῆσαι διὰ ὑελίων προσέταξε τῷ μηχανικῷ, ἵνα γένοιτο ὁ μύαξ μονοκάμαρος· καὶ πάλιν μεταμεληθείς προσέταξε γενέσθαι δίφωτον, διὰ δύο ἀψίδων· διὰ τὸ μὴ δέξασθαι βά ρος, ὅτι ἐκεῖσε ικριώματα οὐκ ἔθεντο, ὥσπερ ἐν τῷ νάρθηκι, καὶ ἐπὶ τὰς πλευρὰς τοῦ ναοῦ. Τῶν δὲ λοιπῶν τεχνιτῶν ἀντιλεγόντων, ὡς μία καμάρα φω τίζει τὸ θυσιαστήριον, καὶ ἀδημονοῦντος τοῦ πρωτ τοοικοδόμου τι ἂν ποιήσει, ὅτι ποτὲ μὲν λέγει ὁ βασιλεὺς μίαν αψίδα γενέσθαι, ἄλλοτε δὲ δύο, καὶ ἐστῶ

τος αὐτοῦ ἐκεῖσε καὶ ἀκηδιάσαντος ἡμέρᾳ δ' ὥρᾳ ε', re. Sollicito autem illi et ibidem stanti feriæ quarἐφάνη αὐτῷ ἄγγελος Κυρίου ἐν ὁμοιώματι Ιουστινια νοῦ μετὰ βασιλικῆς ἐσθῆτος καὶ ἐρυθριῶν πεδιλῶν, καί φησι τῷ τεχνίτῃ· Θέλω ἵνα μοι ποιήσῃς τρίφοιτον μύακα, καὶ διὰ τριῶν στοῶν φωτίζειν τὸ θυσια στήριον, εἴς ὄνομα Πατρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ ἁγίου Πνεύ ματος. Καὶ εὐθὺς ἀφνὴς ἐγένετο· καὶ καταπλαγεὶς ὁ μαΐστωρ, παρεγένετο ἐπὶ τὸ παλάτιον, καὶ ἀντἔλεγε τῷ βασιλεῖ αὐστηρῶς, Ὅτι σὺ βασιλεὺς τοιοῦτος ῶν, ἕνα λόγον οὐκ ἔχεις· μέχρι τῆς ἄρτι ἐβόας ποιεῖν με μίαν στον, ἄλλοτε δὲ δύο, ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ· καὶ ὅτε ἐτελειώθη τὸ ἔργον, παρίστης μοι λέγων, ὅτι Ἐν τρισὶ καμάραις φώτισον τὸ θυσιαστήριον διὰ τὴν τῆς Τριάδος πίστιν. Γνοὺς δὲ ὁ βασιλεὺς, ὅτι αὐτῇ ἡμέρᾳ καὶ ὥρᾳ ἐκ τοῦ παλατίου αὐτοῦ οὐκ ἐξῆλθε. Ακριβῶς [φησὶν] ἐπέγνων ὅτι ἄγγελος ἐτιν ὁ λαλήσας σοι· καὶ ποίησον οὕτως ὡς καὶ εἶπέ σοι. Πάντες δὲ οἱ πινσοὶ ἔσωθεν ὑπὸ σιδηρῶν μοχλῶν κρατοῦνται ἐγκεκλεισμένοι πρὸς ἀλλήλους κρατεῖν, καὶ εἶναι ἀμετακινήτους. Η δὲ ἔμπλασις πάντων, τῶν πινσῶν, μετὰ ἐλαίου καὶ ἀσβέστου· καὶ οὕτως ἐπάνω ἀνέστησαν τὰς ποικίλας ὀρθομαρμαρώσεις. η tæ hora quinta, apparuit angelus Domini, specie et forma imperatorem referens, imperatorio vestitu, rubris calceis, eumque sic affatur: Placet ut triplice apside concha lucem accipiat, triplicique porticu bema illustretur, in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti: et statim ab oculis ejus evanuit. Consternatus architectus in palatium repente concedit, et imperatorem asperius increpat. Tu, inquit, imperator talis cum sis, non constanter unoque modo loqueris. Hactenus imperabas unum fornicem, mox duos ad illustrandum bema ædificari; jam opere absoluto ad me venis dicens: Tres fornices lucem bemati faciant propter fidem Trinitatis. Imperator cum nosset se illa die et bhora e palatio pedem non extulisse. Certo, inquit, novi angelum Domini esse qui te allocutus est; utque jussum est facito. Omnes porro pils interius exίθriusque ferreis vectibus ferruminatæ tenentur ut inter se hæreant, et immota consistant, oleoque et calce obducta: et ita variorum marmorum incrustationes aptatæ fuere. Ex insula Rhodo lateres ad Trulli structuram afferuntur. Reliquiæ sanctorum in duodecim ex iis reponuntur. Sacerdotes pro ecclesiæ firmitate preces fundunt. Commissuræ ac reliqua ornamenta auro obducuntur. Templi parvimentum pretiosis ornatur marmoribus. Latera item variis marmoribus decoravit, ac ingentibus et pretiosis lapidibus constravit. ᾿Απέστειλε δὲ ὁ βασιλεὺς Τρώϊλον τὸν κουβικουλαρίον, καὶ Θεόδωρον πατρίκιον, καὶ Βασίλειον κοιαίστορα ἐν τῇ Ῥόδῳ νήσῳ, καὶ ἔκαμον ἐκεῖσε μετὰ πηλοῦ βήσαλα ισόσταθμα, καὶ ἐσόμηκα παμμεγέθη, σφραγίζοντες οὕτως, «Ὁ Θεὸς ἐθεμελίω σεν αὐτὴν, καὶ οὐ σαλευθησεται· βοηθήσει αὐτῇ δ Θεὸς τὸ πρὸς πρωί πρωί.» Καὶ διαμετροῦντες αὐτῶν τὴν ποσότητα, ἀπέστελλον τῷ βασιλεῖ. Ὁ δὲ σταθμὸς τῶν δώδεκα βισάλων ἐκείνων ἡμετέρου βησάλου ἐστὶ σταθμὸς ἐνὸς, διὰ τὸ εἶναι, τὴν πηλὸν ἐκείνην ἐλαφρὰν πάνυ, καὶ σπογγοειδή, καὶ κοῦφον, καὶ λευκόχρωον. Διὸ καὶ λόγος ἱστορικὸς ἐμφέρεται, κισηρίου ἐστὶν ὁ Τροῦλος· ἀλλ᾽ οὐκ ἔστι μὲν, ἐλαφρὸς δὲ ὑπάρχει. Μετ᾿ αὐτων δὲ ἀνοικοδομήσαντες τὰς τέσσαρας μεγάλας αψίδας· καὶ ἀρξάμενοι κυλίειν τὸν Τροῦλον, δώδεκα βήσαλα ἐτίθουν· καὶ ἀναμεταξὺ τῶν δώδεκα βησάλων ἐποίουν οἱ ἱερεῖς εὐχὴν περὶ συστάσεως ἐκκλησίας, καὶ ἐποίουν οι κτίσται κατὰ δώδεκα βήσαλα ὁπὴν, ἐμβαλόντες ἐν ταῖς ὁπαῖς τίμια καὶ ἅγια λείψανα διαφόρων ἁγίων, ἕως οὗ ἐτελειώθη ὁ Τροῦλος. Ην δὲ ὁ νεωτερικὸς ὄρθιος ἱστάμενος. Καὶ εἶθ᾽ οὕτως πληρώσαντες τὰς λαμπρὸς καὶ περικαλλεῖς ὀρθομαρμαρώσεις, κατ εχρύσωσαν τὰς ζεύξεις τῶν ἀρθομαρμάρων, καὶ τὰς κεφαλὰς τῶν κιόνων, καὶ τὰς λαγαρικά, καὶ τοὺς κοσμήτας τῶν ὑπερῴων, τῶν τε διορόφων και τριορόφων. Εχρύσωσε δὲ πάντα ἐκ χρυσίου καθαροῦ, πετάλου τὸ σύμπαχον τοῦ χρυσώματος, δακτύλων δύο· τοὺς δὲ ὀρόφους πάντας, ἀπό τε τῶν ὑπερῴων τῶν διορόφων καὶ τῶν ἐκ πλαγίου, καὶ τῶν πέριξ, καὶ τῶν τεσσάρων ναρθήκων, κατεχρύσωσε τα τε ὄροφα ἐξ ὑελίνου χρυσοῦ λαμπρότατα, καὶ μέχρι τῶν πέριξ προαυλίων· ὡσαύτως ἐχρύσωσε τά τε Misit vero imperatorin insulam Rhodum Troilum cubicularium, Theodorum patricium et Basilidem quæstorem: qui ibi ex creta ingentes lateres paris ponderis et longitudinis confecerunt, ita inscriptos. «Deus fundavit eam, et non commovebitur: adjuvabit eam Deus mane diliculo:» atque hos, cum eorum molem essent dimensi, ad imperatorem miserunt. Duodecim vero lateres hujusmodi uni nostrorum pondere pares sunt; quod in genus luti levissimum sit,spongiosum et candidum. Hinc etiam Trullus pumicea esse vulgɔ creditur; sed non ita se res habet, quamvis sit levissima. Tum quatuor ingentis molis structi fornices: postea vero Trullum in rotundam formam edificare orsi, xrr lateres posuerunt, et inter XII lateres sacerdotes, pro ecclesiæ structura et firmitate preces fundebant. Hino operæ in singulis duodenis lateribus singula foramina excavant, quibus venerabiles et sacras variorum sanctorum reliquias immittebant, donec perfecta et absoluta Trullus esset. Erat autem illa insolenti et novo fabrica genere sublimis consi stens. Ac deinde absolutis elegantibus illis et magnificis marmoreis inscrutationibus, earum commissuras auro obduxerunt, necnon columnarum capitella et anaglypha; pariterque perystilia porticuum secundæ tertiæque concamerationis. Omnia demum auro puro obducta et decorata sunt; cujus laminæ duo spissæ digitos erant. Tecta item omnia sive a superiori porticu secundæ concamerationis, sive a lateribus et locis circumpositis, quatuorque narthecibus usque ad circumjacentia vestibula auro encaustico opere confecto splendidissime exornavit: porticus item superiores, co-

lumnas et incrustationes marmoreas pari orna- ὑπερῷα καὶ τοὺς κίονας, καὶ τὰς ὀρθομαρμαρώσεις. mento decoravit. Templi quoque pavimentum variis pretiosisque marmoribus ornavit. Lateribus vero extrinsecus et e vicino positis perpolitis, ea candidis pretiosisque ac ingentibus lapidibus constravit. Τὸ δὲ ἔδαφος τοῦ ναοῦ κατεκόσμησε διὰ ποικίλων καὶ πολυτελών μαρμάρων· καὶ στιλβώσας δὲ πλάγια καὶ τὰ ἔξω καὶ τὰ πέριξ κατέστρωσε διὰ λευκῶν λίθων πολυ τίμων μεγίστων. Sacrum bema ex argento confecit. Ostiola, quatuor mensas, archiepiscopi trhonum, et sacerdotum sedilia septem, ex argento deaurata. Sancta sanctorum infra gradus sila. Ciborium ac reliquu altaris describuntur. Sacra mensa ex variis lapidibus pretiosis et metalli generibus opere fusili conflata. Τὸ δὲ ἅγιον θυσιαστήριον ἐξ ἀργύρου λαμπρού. τά τε στήθεα καὶ κίονας, ἀργύρῳ πάντα περιεκύκλωσε σὺν τοῖς πυλαιῶσι· πάντα ἀργυρᾶ καὶ χρυσο έμβαφα. Τραπέζας δὲ τέσσαρας τῷ ἁγίῳ θυσιαστηρίῳ ἔστησεν ἐπὶ τοὺς κίονας, καὶ αὐτοὺς κατ Sacrum bema ex argento splendido, perystilia et columnas cum ostiolis ex argento deaurata concinnavit: cuncta argentea auro oblita. In sacro autem bemate quatuor mensas columnis innixas erexit, quas etiam auro obduxit: pariterque septem sedilia sacerdotum cum archiepiscopi throno, εχρύσωσε. Τὰς ἑπτὰ βάσεις τῶν ἱερέων, ἐν αἷς καθ. et quatuor columnis, ustrinque posita deauravit. Cum autem religioni duceret ingredi in adytum, quod Cyclium vocant, infra gradus situm, Sancta sanctorum illud appellavit. Columnas etiam ingentis molis erexit argenteas, auro oblitas cum ciborio atque liliis. Ciborium autem argento encaustum fecit. Ciborio imposuit globum ex auro solidum, pondo centenariorum oclodecim, liliaque aurea pendentia libras centum sexdecim; supraque illa auream crucem cum lapillis pretiosis, iisque rarissimis. Crux vero septuaginta quinque librarum pondere erat illud aulem excogitavit, cum sacram mensam prestantiorem, et ipso auro pretiosorem efficere vellet: accercitis peritis hominibus bene multis consilium suum aperuit. Illi vero, In fornacem, inquiunt, conjiciamus aurum, argentum, lapides pretiosos omnis generis, margaritas, zambicas, 88, succinum, plumbum, ferrum, stannum, vitrum, et si quod est aliud metalli genus. Hæc vero in mottariis contrita et conglutinata in vas fusorium infuderunt: postque eadem igne liquata, extracta ab artifcibus in formam conjecta sunt: atque hac mistione composita sacra mensa ingentis pretii educta est: quam tum imperator suo loco positam, columnis ex auro solidis varia gemma ornatis suffulsit; et circumpositos gradus in quibus stare solent sacerdotes ad sanctam mensam osculandam totos item argenteos, deauratos effecit. Mare autem,ut vocant, sacræ mensæ, inæstimabilibus lapillis constravit et auro obduxit. Quis vero sacrama mensam conspicatus non stupeat? aut quis eam possit diutius contemplari? cum variis coloribus varie micet; videaturque nunc auri, nunc argenti fulgorem referre, modo sapphiri instar rutilare, et, ut verbo dicam, multiplicium colorum radios emittere, secundum naturam lapillorum, marmorum et omnis generis metallorum. έζονται ἀναβάντες, σὺν τῷ τοῦ ἀρχιερέως θρόνῳ, καὶ τῶν τεσσάρων ἀργυρῶν κιόνων κατεχρύσωσε, στήσας ἑκατέρῳ μέρει. ᾿Αναδύων τε εἰσπορεύεσθαι ἐν τῷ ἱλύματι τῷ καλουμένῳ Κυκλίῳ, ὅπερ ἐστὶν ὑποκάτω τῶν βαθμίδων, τοῦτο Αγια ἁγίων προσηγόρευσεν. Εστησε δὲ καὶ κίονας ευμεγέθεις, καὶ αὐτοὺς ἀργυροχρύσους, σὺν τῷ κιβωρίῳ καὶ τοῖς κρίνοις. Τὸ δὲ κιβώριον ἀργυροέγκαυστον ἐποίη σεν. Ἐπάνω δὲ τοῦ κιβωρίου ἔστησε σφαίραν ολό χρυσον, ἔχουσαν σταθμὸν χρυσίου κεντηνάρια τή, καὶ κρίνα χρυσά στήσαντα ρις', καὶ ἐπάνω αὐτῶν, σταυρὸν χρυσοῦν μετὰ λίθων πολυτελῶν καὶ δυσπορίστων, ὅστις σταυρὸς εἶχε σταθμον χρυσοῦ λέο τρας οι'. Εποίησε δὲ μηχανὴν τοιαύτην, βουλόμενος γὰρ κρείττονα τὴν ἁγίαν τράπεζαν καὶ πολυτελῆ ταύτην ποιῆσαι ὑπὲρ χρυσίον, προσεκαλέσατο ἐπιστήμονας πολλούς, εἰρηκὼς αὐτοῖς τοῦτο· οἱ δὲ ἔφησαν αὐτῷ· Εἰς γωνευτήριον ἐμβάλωμεν χρυσόν, ἄργυρον, λίθους τιμίους παντοίους, μαργαρίτας, ζάμβυκας, χαλκόν, ἤλεκτρον, μόλιβδον, σίδηρον, κασσίτερον, ύελον, καὶ λοιπὴν πᾶσαν μεταλλικὴν ὕλην καὶ τρίψαντες αὐτὰ ἀμφότερα εἰς ὅλμους καὶ δήσαντες, ἐπὶ τὸ χωνευτήριον ἔχυσαν· καὶ ἀναμα ξάμενοι τὸ πῦρ, ἀνέλαβον ταῦτα οἱ τεχνῖται ἐκ τοῦ πυρὸς, καὶ ἔχυσαν εἰς τυπάριν· καὶ ἐγένετο χυτή πάμμιγος ἀτίμητος ἡ ἁγία τράπεζα· εἶθ' οὕτως ἔστησεν αὐτήν· ὑποκάτωθεν δὲ αὐτῆς ἔστησε κίονας ὀλοχρύσους καὶ αὐτοὺς μετὰ λίθων πολυτελῶν· καὶ τὴν πέριξ κλίματα ἐν ᾗ ἵστανται ἱερεῖς εἰς τὸ ἀσπάζεσθαι τὴν ἁγίαν τράπεζαν, καὶ αὐτὴν ὁλοάργυρον, κεχρυσωμένην. Τὴν δὲ θάλασσαν τῆς ἁγίας τραπέ ζης ἐξ ἀτιμήτων λίθων πεποίηκε, καὶ κατεχρύσω σεν αὐτήν. Τις γὰρ θεάσηται τὸ εἶδος τῆς ἁγίας τραπέζης, καὶ οὐ καταπλαγείη; ἢ τίς δυνήσεται κατανοῆσαι ταύτην, διὰ τὰς ποικίλας χρόας καὶ στιλπνότητας ἐναλλάσσειν, ὡς ὁρᾶσθαι τὸ ταύτης εἶδος, ποτὲ μὲν χρυσίζον, ἐν ἄλλῳ δὲ τόπῳ ἀργυρί ζον, εἰς ἄλλο σαπφειρίζον ἐξαστράπτον, καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, ἀποστέλλειν ὀλβίαν χρόαν, κατὰ τὰς φύσεις τῶν τι λίθων καὶ μαρμάρων, καὶ πάντων τῶν μετάλλων; Fores superiores ac inferiores ædis Sophianæ eburneæ anaglyphis ornatæ ac deauratæ numero 365. Aliæ por tæ argenteæ deauratæ. Lignum arcæ. Pavimentum auro solido sternere cogitat Justinianus. Intra spatium annorum octo et quatuor mensium construitur ædes Sophiana. Fecit etiam fores in inferioribus et superioribus edibus ex ebore anaglyphis ornato deauratoque, Εποίησε δὲ πυλῶνας κάτωθεν καὶ ἄνωθεν δι' έλεφαντίνων μεγάλων ὀστῶν γλυπτῶν κεχρυσωμένων

τὸν ἀριθμὸν τξε'. Ἐν δὲ τῇ πρώτῃ εἰσόδῳ τοῦ λου- numero trecenta sexaginta quinque.In priori autem τῆρος ἐποίησε πυλῶνας ἠλέκτρους, καὶ εἰς τὸν νάρ θηκα ηλεκτρίνους πύλας ἐμμέτρους. Ἐν δὲ τῷ δευ τέρῳ νάρθηκι ἐποίησεν ἐλεφαντίνους πύλας καὶ πυ λῶνας τρεῖς· δύο ἐμμέτρους, καὶ μέσον τῶν δυοῖν μεγίστην, ἀργυρᾶν, χρυσέμβαφον, καὶ τὰς πάσας πύλας κατεχρύσωσεν· ἔσωθεν δὲ τῶν τριῶν πυλώνων ἀντὶ ξύλων καινῶν, ἔβαλεν ἐκ τῶν τῆς κιβωτοῦ ξύ λων. Βουλόμενος δὲ καὶ τὸν πάτον ὁλόχρυσον ποιῆσαι, κωλύουσι τοῦτόν τινες μαθηματικοί λέγοντες, ὅτι Επ' ἐσχάτων ἡμερῶν ἐλεύσονται βασιλεῖς πένητες, καὶ ἐδαφιοῦσι τὸν ναόν· καὶ ἐκ τῆς βουλῆς αὐτῶν εἴασε τοῦτο. Καθ' ἑκάστην δὲ ἡμέραν ἔβαλεν ὁ βασιλεὺς εἰς τὸν χοῦν μιλιαρίσια χιλιάδας βʹ, καὶ ὅτε ἐπλήρουν τὸ ἔργον οἱ τεχνίται, τῇ ἑσπέρᾳ ἐσκύλευον τὸν χοῦν, καὶ εὑρισκον τὰ μιλιαρίσια. Τοῦτο δὲ εἰς χαρὰν τοῦ λαοῦ ἐποίησεν ὁ βασιλεὺς καὶ εἰς προθυμίαν. Καὶ ἡ μὲν ὕλη, καθώς προείπον, ἀποσυνήχθη εἰς χρόνους ἑπτὰ ἥμισυ, καὶ ἀπετέθη. Ὁ δὲ ναὸς ἐκτίσθη καὶ ἐτελειώθη παρὰ τῶν προειρημένων ἀνδρῶν δέκα χιλιάδων, μετ᾿ ἐπιμελείας καὶ πολλῆς σπουδῆς εἰς χρόνους ὀκτὼ καὶ μῆνας τέσσαρας, ὡς εἶναι τοὺς πάντας χρόνους ις'. baptisterii introitu electrinaa portas adornavit. In narthece item electrinas portas mediocris magnitudinis. In secundo autem narthoce eburneas porlas et tres fores; quarum duæ quidem mediocris magnitudinis, media vero longe maxima argentes auro obducta: omnesque item portas auro operuit. Trium harum forium interiora, pro lignis novis, lignis ex aroa communivit. Cum autem pavimentum auro solido sternere vellet, cohibitus est a quibusdam mathematicis dicentibus: Futuris temporibus venturi sunt operatores inopes, qui templum solo æquabunt: de illorumque sententia a proposito abstinuit. Singulis porro diebus imperator duo millia miliarisiorum in pulverem projiciebat; expletoque opere, artifices vespere pulverem exportantes, sibique rapientes miliarisia reperiebant. Quod ideo agebat imperator ut operas lætas alacresque redderet. Et sic quidem, ut dictum est, materia septem annis cum dimidio collecta fuit. Templum vero ab illis decen millibus magna cura et sollicitudine operi incumbentibus intra annorum octo et quatuor mensium spatium, exstructum et perfectum est. Ita ut in totum opus anni sexdecim impenderentur. Ambo trullum auream lapidibus preliosis ornatam habuit. Crux ac reliqua umbonis ornamenta aurea erant lapillis distincta. Τὸν δὲ ἄμβωνα ἐποίησε σὺν τῇ σωλέᾳ. Εἶχε δὲ τροῦλον χρυσοῦν, μετὰ λίθων και μαργαριταρίων. Ὁ δὲ σταυρὸς τοῦ ἄμβωνος εἶχε σταθμοῦ λίτρας μ' εἶχε δὲ κατὰ σειστὰ λυχνίτας σὺν μαργαριταρίοις ἀπηδότοις· ὁλόχρυσα δὲ πετάσια, ἀντὶ στήθεων είχεν ἐπάνω ὁ ἄμβων. Ambonem cum solea construxit: habuit item ambo trullum auream cum lapidibus et margaritis. Ambonis crux erat pondo centum librarum, ornata carbunculis et teretibus margaritis. Galeri ex auro solidi, columellarum loco ambonis supeCriora occupabant. Os putei ex Samaria advehitur; Tubæ vero æneæ Hierichunte. Crux in scevophylacio. Reliquiæ impositæ columnis. Τὸ δὲ στομίδιον τοῦ φρέατος ἤχθη ἀπὸ Σαμαρίας. Τούτου χάριν ἐκλήθη ῞Αγιον Φρέαρ, διότι ἐν αὐτῷ ὡμίλησεν ὁ Χριστὸς τῇ Σαμαρείτιδι. Αἱ δὲ τέσσαρες σάλπιγγες αἱ χαλκαῖ ὡς ἔστησεν ἐν τῷ Φρέατι τῷ Ἁγίῳ ἀπὸ Ἱεριχὼ ἐκομίσαντο αὐτὰς, ἃς εἶχον τότε οἱ ἄγγελοι εἰς μίμησιν, ὅτε ἔπεσον τὰ τείχη Ἱε ριχώ. Ὁ δὲ τίμιος Σταυρὸς ὁ ἱστάμενος σήμερον ἐν τῷ σκευοφυλακίῳ, τὸ μέτρον ἐπὶ τῆς ἡλικίας τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὃς ἀκριβῶς ἐμετρήθη παρὰ πιστῶν καὶ ἀξιολόγων ἀνδρῶν ἐν Ἱερουσαλήμ. Διὰ τοῦτο ἐνέδυσεν αὐτὸν ἀργύριον καὶ λίθους, καὶ κατεχρύσωσεν αὐτόν· καὶ μέχρι τῆς σήμερον ἰάσεις ποιεῖ, καὶ νοσήματα διώκει, καὶ δαίμονος ἀπελαύνει. Ἐν ἑκάστῳ κίονι τῶν ἄνω καὶ τῶν κάτω ἅγιον λείψανον ἔχει ἐνθρονιασμένον. Putei os ex Samaria advectum; ideoque sacer puteus vocatus est, quia juxta illum Christus Samaritanam allocutus est. Tubæ autem æneæ quatuor, quas in sacro puteo collocavit, Hierichunte deferri curavit, quas tuno angeli tenebant, ut quod olim factum esset cum Hierechuntis muri corruissent imitarentur. Veneranda autem illa crux, quæ stat hodie in scevophylacio, est mensura staturæ Jesu Christi Domini nostri, quam viri fideles et magni momenti ad ipsum Christum in Jerusalem accuratissime sunt dimensi. Eaque de causa argento illam et lapillis circumdederunt auroque obduxerunt: et ad hanc usque diem morbos curat, gritudines amovet et dæmonia pellit. Singulis columnis superiorum et inferiorum ædium sanctæ reliquiæ impositæ servantur. Vasa ac alia ornamenta ad quadraginta duo millia conficiuntur. Alia sunt aurea tantum, alia lapillis ornata. Possesionibus ac aliis reditibus ecclesias ditat. Sacerdotum ac cantatricum numerus. Ἐποίησε δὲ καὶ σκεύη ὁλόχρυσα τῶν δώδεκα ἑορ τῶν ἄλλα καὶ ἄλλα, ἀπό τε Εὐαγγελίων ἱερῶν, καὶ χερνιβοξέσεων, όρκιολίων, δισκοποτηρίων, δίσκων· ἐποίησε δὲ τὰ πάντα ολόχρυσα διὰ λίθων μετὰ μαρ γαριταρίων· ἀριθμὸν σκευών χιλιάδας μβ'· ἐνδυMulta autem et varia, quæ ad duodecim solemnium dierum festorum cultum pertinerent, ex auro tota facienda curavit, videlicet sacra Evangelia, malluvia, urceolos, calices, patenas, discos: omnía ex auro fasta et margaritis gemmisque or-

ἔχωσιν ἐν μιᾷ ἑκάστῃ ἑορτῇ. Ποτηροκαλύμματε ὁλόχρυσα διὰ μαργαριταρίων καὶ λίθων τιμίων χιλιάδας μβ'. Εὐαγγέλια κδ', ἔχοντα ἀνὰ κεντηνάρια β'· θυμιατήρια ὁλόχρυσα λς', διὰ λίθων λυχνιτα ρίων, ἔχοντα σταθμοῦ λίτρας μ΄. Πολυκάνδηλα βο τρύδια τοῦ ἄμβωνος, τοῦ βήματος ὁλόχρυσα, τῶν δύο γυναικίτων καὶ τοῦ νάρθηκος, χιλιάδας 5΄. Απε κύρωσε δὲ καὶ κτήματα τξέ, ἀπὸ Αἰγύπτου, Ινδίας καὶ πᾶσης Βῴας καὶ Δύσεως ὑπάρχοντα εἰς διοίκη σιν τοῦ ναοῦ· τυπώσας μιᾷ ἑκάστῃ ἑορτῇ δίδοσθαι ἔλαιον μέτρα χίλια, οἶνον μέτρα τ'· ἄρτους τῆς προθέσεως χιλίους. ὁμοίως καὶ τὰς ἐφημέρας ἐξ έθετο, κληρώσας ἱερεῖς τε καὶ ἕως ἐσχάτου τῶν υπουργούντων τῷ ναῷ, χιλιάδα μίαν· ἀδούσας τ', μεριζομένας εἰς δύο ἑβδομάδας. Δέδωκε δὲ καὶ τῷ κλήρῳ κελλία εἰς τὰ πέριξ αὐτοῦ κατὰ τὴν τάξιν αὐτῶν· καὶ ταῖς ἀδούσαις σκηνώματα, δύο ἀσκη τήρια. nata, ad quadraginta duo millia numero erant: τὰς διὰ λίθων χρυσὰς σωληνοτὰς τ', στέμματα ρ', ἵνα altari pepla seu edium sacrarum aula aurea lapillis sulcata trecenta: coronæ centum, ut suam quæque solemnitas haberet. Velamine aurea calicum seu poculopum margaritis et gemmis ornata quadraginta duo millia numero erant Evangelia viginti quatuor singula centenariorum duorum: thuribula aurea carbunculis decorata triginta sex pondo librarum quadraginta. Multifida candelabra botri in morem concinnata ambonis et bematis, necnon muliebris utriusque conclavis atque narthecis ad sex millia ex auro solido. Ad usum vero templi trecenta sexaginta quinque prædia assignavit, ex Ægypto, India ac toto Oriente et Occidente, ac imperatorio diplomate cautum est, ut singulis quibusque festivitatibus darentur olei mensure mille, et vini mensuræ trecente, panes propositionis mille. Simili quoque ratione sacerdotum vices quotidianas constituit, eam ad sortem deputans cum sacerdotes, tum alios ad infimum usqne gradum numero mille, cantatrices centum, in duas hebdomadas divisas. Cellulæ circumpositæ clero assignatæ pro cujusque gradu sunt: cantatricibus vero duo asceteria in domicilium tradita. p " Cruces septem, singulæ unius centenarii pondo. Candelabra item aurea varii generis et lapillis ornata; alia ut altari inservirent, alia vero quæ manu gestarentur. Impensæ actæ in structuram ambonis ac soleæ. Σταυροὺς δὲ ἐποίησε ζ, στένοντας χρυσού ἀνὰ χεντηνάριον ἔν· καλλωπίσας αὐτοὺς ἀπὸ παντοίων τῶν λίθων πολυτελῶν, ὡς διατιμᾶσθαι τούτους ἀνὰ ρ" ρ" η'. Καὶ μανουάλια δύο ολόχρυσα διὰ λιθαρίων σὺν μεγίστοις μαργαριταρίοις, καὶ ἀπετιμήθη, χρυσίου κεντηνάρια ε', καὶ ἕτερα μανουάλια β'. ὁλό χρυσα γλυπτὰ παμμεγέθη· τοὺς δὲ πόδας αὐτῶν ολοχρύσους τιμῆς χρυσίου ρια΄. Εποίησε δὲ καὶ φάτλια διάφορα διὰ λίθων τέσσαρα· ἐτύπωσε δὲ ἵνα ἵστανται ἐπάνω τῶν χρυσῶν καὶ κρύων μανουαλίων. Ἕτερα δὲ ἐποίησεν εἰς τὸ θυσιαστήριον. Εἰς δὲ τὸν ἄμβωνα ἐξωδίασε χρυσόν, ὅπερ ἐδόθη ἐξ Αἰγύπτου μόνον, νομισμάτων κεντηνάρια τξε'. Ταῦτα ἐξωδία σεν εἰς τὸν ἄμβωνα σὺν τῇ σωλές, ὅπερ έλαβε πά κτὸν μέχρι β'· ὁ γὰρ μέγας Κωνσταντῖνος ἐτύπωσεν ἀπὸ τῶν βαρβάρων Περσών βασιλευόντων, καὶ ἑτέρων πολλῶν ἐθνῶν ρ" ρ' γ' 5. Cruces item septem fieri curavit, pondo singulas centenarii unius, pervariis lapillis pretiosis magnifice ornatas; ita ut octo centenariis æstimarentur: itemque duo caudalebra aurea quæ manu gesta - rentur, gemmis et maximis margaritis distincta, quæ etiam æstimata fuere auri quinque centenariis: alia quoque duo candelabra aurea quæ manu Bestarentur sculpta ingentis magnitudinis; quorum c pedes ex auro solido æstimati sunt auri libris centum undecim: fecit item candelas varias lapillis distinctas numero quatuor, ut starent supra aurea et crystallina candelabra. Alia quoque conficienda curavit, ut altari inservirent. Ad ambonem item deputatus sumptus est, qui ex Ægypto tantum exactus est ad numismatum trecenta sexaginta quinque centenaria. Hæc suppeditavit ad ambonem cum solea: quam pecuniam ex pacto acceperat usque ad duo milia [centenaria.] Magnus enim Constantinus a barbaris Persarum regibus et ab aliis multis gentibus centenaria tria millia et sex solvenda edixit. Justinianus templum Sophianum ædificare cæpit et absolvit. Quatuor nartheces, quatuor flumina ex paradiso exeuntia appellavit. Mare in dextro latere dextri gynæciti, Leontarium locus ubi sacerdotes lavabantur. Metalorii cubiculum. Porro Justinianus solus et templum ædificare incepit et inceptum absolvit, nemine aut in expensarum aut in operis partem veniente. Eratque illud pulcherrimum spectaculum si variam templi pulchritudinem conspiceres, quod undequaque auro et argento fulgeret. Nec minus admirabile accedentibus pavimentum videbatur, quod marmorum omnigena varietate micantium coagmentatione, ceu in mari atque in fluminibus aquæ fluere viderentur. Nam quatuor templi fines, sive narthcces, quatuor flumina ex paradiso exeuntia vocavit; legemque fecit, ut quisquis pro peccatis segregaὉ δὲ Ἰουστινιανὸς μόνος ήρξατο, καὶ μόνος ἔτε λείωσε τὸν ναὸν, μηδενὸς ἑτέρου συνδρομὴν ποιή σαντος, ἢ οἱανδήποτε οἰκοδομήν. Θαῦμα δὲ ἦν θεάσασθαι ἐν τῷ κάλλει καὶ τῇ ποικιλίᾳ τοῦ ναοῦ, ὅτι πάντοθεν ἦν τῷ χρυσίῳ καὶ ἀργύρῳ ἐξαστράπτον. Καὶ εἰς τὸ ἔδαφος θαῦμα ἦν τοῖς εἰσιοῦσιν, ἐν τῇ ποικιλίᾳ τῶν μαρμάρων δίκην θαλάσσης ὁρᾶσθαι, ποταμῶν ῥέοντα ὕδατα. Τὰς γὰρ τέσσαρας φίνας του ναοῦ ὠνόμασε τοὺς δ' ποταμοὺς τοὺς ἐξερχομένους ἐκ τοῦ παραδείσου· καὶ ἔδωκε νόμον κατὰ τὰς ἁμαρ τίας ἵστασθαι ἐν αὐτοῖς ἕνα ἕκαστον ἀφοριζομένους. Εποίησε δὲ εἰς τὴν φιάλην γυρόφων στοὺς φρεατικές

ι6΄, καὶ λέοντας λιθίνους ἐρεύγεσθαι τὸ ὕδωρ εἰς retur, istio stationem haberet. Circa vero Phialam ἀπόνιψιν τοῦ λαοῦ. Ἐν δὲ τῇ δεξιᾷ πλευρᾷ τοῦ δεξιοῦ γυναικίτου ἐποίησε θάλασσαν μέχρι σπιθαμῆς, ἵνα ἀνέρχηται τὸ ὕδωρ, καὶ κλίμακα μίαν ὑπεράνω τῆς θαλάσσης, ἵνα διέρχωνται οἱ ἱερεῖς· ἔστησε δὲ δεξαμε νὰς ὀμβριμαίους ναμάτων, καὶ ἔγλυψε λέοντας δώδεκα, καὶ παρδάλεις δώδεκα, δόρκας δώδεκα, ἵνα ἐκ τῶν φαρύγγων αὐτῶν ἐμεῖσθαι τὸ ὕδωρ διὰ μηχα γῆς, εἰς τὸ τοὺς ἱερεῖς νίπτεσθαι μόνον. Εκάλεσε δὲ τὸν τόπον Λεοντάριον· καὶ Μητατώριον, ὅπερ ἐκεῖσε ἀνήγειρε κοιτῶνα ὡραῖον διάχρυσον, ἵνα που ρευομένου αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ ναοῦ, ἐκεῖσε καθεύδῃ. Τὴν δὲ ὡραιότητα καὶ ὑπερβολὴν τοῦ κάλλους τοῦ κεχρυσωμένου καὶ διηργυρωμένου ναοῦ, ἀπὸ ὀρόφους ἕως ἐδάφους, τις διηγήσεται; fecit duodecim porticus cum puteis, leonesque lapideos aquam,quo se populus lavaret, eructantes. In dextero autem latere dextri gynæciti, mare unius cubiti concinnavit, ut aqua ascenderet, scalamque unam, ut supra mare sacerdotes transirent. Posuit item conchas seu receptacula aquæ pluviæ, duodecimque leones sculpsit, pardos duodecim, damas duodecim; quæ machinis quibusdam aquam evomendo, solis sacerdotibus lavandi copiam facerent; locum vero Leontarium nuncupavit. Appellavit porro Metatorium cubiculum illud speciosum, auroque ornatum ab se ibidem exstructum, ut cum e templo exiret, ibique sceret. Templi demum a tecto ad pavimentum auro argentoque obducti speciem eximiamque pulchritudinem quis, ut par est, narrare posset? Justinianus die vigesima secunda Novembris, solemni pompa templum Sophianum una cum patriarcha ingreditur. Dei sequenti templi apertionem facit. Quas largitiones populo tunc fecerit. Όμως τελειώσας τὸν ναὸν καὶ τὰ ἱερὰ σκεύη καὶ ἀναθήματα, αὐτῇ τῇ κβ', τοῦ Νοεμβρίου μηνός, εἰσο ῆλθεν ἀπὸ τοῦ Παλατίου μετὰ προελεύσεως τὸν πο λῶνα τοῦ Αὐγουστιῶνος τοῦ εἰσερχομένου εἰς τὸ Ὡρολόγιον, καθεζόμενος ἐπὶ ἅρματος μετὰ δ' ἵπ πων, καὶ ἔθυσε βόας α΄ καὶ πρόβατα, ς', ἐλάφους χ', σύας αʹ, ὄρνιθας καὶ ἀλεκτρυώνας ἀνὰ χιλιάδας δέκα. Δέδωκε δὲ καὶ τοῖς πένησι καὶ δεομένοις σίτου μάδια μυριάδας γ', τῇ ἡμέρα ἐκείνῃ δι' ὡρῶν τριῶν· καὶ τότε εἰσώδευσεν ὁ βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς μετὰ τοῦ σταυροῦ καὶ τοῦ πατριάρχου Ευτυχίου. Καὶ ἀποδράσας ταῖς χερσὶ τοῦ πατριάρχου ἀπὸ τῶν βασιλικῶν πυλῶν, ἔδραμε μόνος μέχρι τοῦ ἄμβωνος· καὶ ἐκτείνας τὰς χεῖρας εἰς τὸν οὐρανὸν, εἶπε· Δόξα τῷ Θεῷ, τῷ καταξιώσαντί με τοιοῦτον ἔργον ἀποτελέσαι· νενίκηκά σε, Σολομών. Καὶ μετὰ τὸ εἰσοδεῦσαι, ἐποίησεν ὑπάτια, καὶ δέδωκε τῷ λαῷ κεντηνάρια τρία διὰ Στρατηγίου μαγίστρου ταῦτα χύνοντος εἰς τὸ ἔδαφος· καὶ τῇ ἐπαύριον ἐποίησε τὰ ἀνοίξια τοῦ ναοῦ, τοσαῦτα καὶ πλείονα ολοκαυτώ ματα θύσας, καὶ μέχρι τῶν ἁγίων Θεοφανίων δι' ἡμε ρῶν πεντεκαίδεκα κλητορεύων πάντας καὶ ῥογεύων, καὶ εἰ χαριστῶν τῷ Θεῷ. Καὶ οὕτως ἐτελείωσε τὸ ἐφετὸν ἔργον αὐτοῦ. Absoluto templo sacrisque vasis cæterisque ornamentis, solemni pompa, die Novembris vigesima secunda e palatio in Augustionis atrium, qua ad horologium iter est, in quadragis est ingressus: mactavitque boves mille, ovium sex millia, cervos sexcentos, sues mille, gallinas decem mille totidemque pullos. Eademque die trium horarum spatio elargitus est pauperibus et egenis tritici modiorium triginta millia. Quo peracto, Justinianus imperator cum cruce ac Eutychio patriarcha comite templum ingressus est: tum a patriarcha dilapsus a regiis foribus solus ad ambonem usque cucurrit, extensisque in cœlum manibus ait: Gloria Deo qui me honore est dignatus, ut tale opus perfcerem: vici te, Salomon. Post ingressum, consulares largitiones fecit, magistroque Strategio in pavimentum effundente, tria centenaria populo distribuit. Postero die totidem vel holocautomata cum mactasset, templi apertionem fecit, et per dies quindecim usque ad sancta Theophania, epulas et pecuniam populo dilargiebatur, gratiasque Deo agebat. Et hoc modo desideratum sibi opus perfecit. Trullus ædis Sophianæ anno secundo Justini cum corruisset, ambonem, soleam ac pavimentum contrivit Cause ruinæ. Readificatur iisdem lateribus Rhodiis. Ambo vero solea et pavimentum ex materia longe minoris pretii construuntur. Διήρκεσε δὲ ὁ νεωτερικὸς τρούλος, ὁ παρὰ τοῦ μεγάλου Ἰουστιτιανοῦ κτισθεὶς,καὶ ὁ ἄμβῶν ὁ πολύολβος καὶ πολυθαύμαστος σὺν τῆς σωλέας καὶ τοῦ ποικίλου πάτου τοῦ ναοῦ χρόνους ιζ'. Μετὰ δὲ θάνατον τοῦ Ἰουστινιανοῦ ἐκράτησεν Ἰουστῖνος ὁ ἀνεψιὸς αὐτοῦ τῆς βασιλείας, καὶ εἰς τὸν δεύτερον χρόνον αὐτοῦ, ἡμέρᾳ ε', ὥρα ἔκτῃ τῆς ἡμέρας, ἐγένετο πεσεῖν τὸν τροῦλον, καὶ συνέτριψε τὸν ἀξιοθαύμαστον ἄμβῶνα, καὶ τὴν σωλέαν· τούς τε σαρδονύχους, καὶ ζαμβύκους, καὶ σαπφείρους, καὶ μαργαρίτας σὺν τῶν χρυσῶν στήθεων. Αἱ δὲ ἀψίδες, καὶ οἱ κίονες, καὶ τὰ λοιπὰ κτίσματα ἔμειναν ἀσά λευτα. Ὁ δὲ αὐτὸς βασιλεὺς προσκαλεσάμενος τοὺς καμόντας ἐκεῖσε μηχανικούς, ἐπυνθάνατο παρ' αὐτ Duravit autem Trullus illa nova insolito structuræ genere a Justiniano excitata, et ambo ille sumptuosissimus et admiratione dignus cum solea et vario templi pavimento annos septemdecim.Post mortem vero Justiniani,imperium excepit Justinus, ejus ex sorore nepos; cujus anno secundo, feris quinta diei hora sexta, trullus corruit: stupendumque ambonem, soleam, sardonychos, zambycos, sapphiros et margaritas, cum aureis columellis contrivit. Apsides vero, columnæ et ædificia reliqua intacta immotaque manserunt. Tunc imperator, evocatis architectis, sciscitabatur quæ causa ruinæ trullo fuisset. Quod avunculus tuus, in-

quiunt, amotis citius quam per erat lignies fulci- τῶν, τί τὸ συμβὲν εἰς τὸ χαλάσαι τὸν τροῦλον. Οἱ δὲ mentis, maturius musivo opere exornare studuerit: quodque, ut latius pateret aspectu, æquo eublimiorem illam stuxerit: et quod operæ scalas et sustentacula cædentes projicerent; hinc factum est, ut ex eorum pondere trulli fundamenta necdum satis excoctæ dissilirent. Hæc artifices imperatori, qui item addiderunt: Si jubeas, domine, trullum planiorem in cymbali convexi formam construi, mitte in Rhodum insulam, ut avunculus fecit, jubeque istic lateres ex creta Rhodia parari, æquali cum pristinis pondere et sigillo. Tum jussu imperatoris pares advecti lateres sunt. Sio rursus erecta trullus, demptis e pristine sublimitate ulnis quindecim, eaque in tympani morem aptata, ac metu ruinæ citius iterandæ, fulcimenta lignea per annum integrum relicta sunt, donec excocto humore trulli fabricam jam firmiter consistere periti deprehenderunt. Ambonem vero et soleam cum paris sumptus et magnificentiæ construere non possent, longe minoris illum pretii ex lapidibus et columnis argento vestitis, cum cancellis in orbem argenteis et solea exædificarunt. Trullum autem amboni imponere noluit imperator expensarum vi deterritus. Sternendo pavimento cum iile variis coloribus distinctæ et prægrandes tabulæ non suppeterent, misso Manasse patricio et proposito in Proconnesum illic marmora paravit, terra colorem præferentia, necnon alia prasini coloris, quæ flumina in mare influentia repræsentat. δ εἶπον τῷ βασιλεῖ, ὅτι Ὁ θεῖος σου σπεύσας ἐπῆρε τοὺς ἀντινύκτας τοὺς ὄντας ἐν τῷ τρούλῳ ξυλίνους, καὶ ταχέως ἐμουσίωσεν αὐτόν· καὶ ὅτι ὑψηλὸν ἐποίησεν αὐτὸν πρὸς τὸ πανταχόθεν ὁρᾶσθαι· καὶ ὅτι τὰς σκαλώσεις κόπτοντες οἱ τεχνίται ἔῤῥιπτον, καὶ ἐκ τοῦ αὐτῶν [βάρους] ἐσπαράσσοντο τὰ θεμέλια, καὶ [οὐκ] ἔλαβε πέψιν ὁ τροῦλος. Οὕτως οἱ τεχνίται ἔφησαν τῷ βασιλεῖ· εἶπον δὲ αὐτῷ, ὅτι Ἐὰν κελεύ εις, δέσποτα, ἵνα γένηται ὁ τροῦλος ἐπίπεδος κυμβα λικῶς, ἀπόστειλον εἰς τὴν Ῥόδον, καθὼς, καὶ ὁ θεῖος σου ἐποίησε, καὶ ἐκ τοῦ ταύτης πηλοῦ καὶ ἐκ τῆς τοιαύτης σφραγίδος, ισόσταθμα βήσαλα τοῦ προτέρου μέτρου ἀγάγωσι. Καὶ προσέταξεν ὁ βασιλεὺς, καὶ ἤγαγον τὰ βήσαλα ἀπὸ τοῦ Ῥόδου καθὼς καὶ πρότερον· οὕτως τοίνυν καὶ πάλιν ἐκαμώθη ὁ τροῦλος κόψαντες ἐκ τοῦ προτέρου τρούλου ὀργυιάς δεκαπέντε, ποιήσαντες αὐτὸν τυμπανικόν, πτούμενοι, ἵνα μὴ πάλιν ταχέως πέσοι, ἐάσαντες τὰ ξύλα καὶ τοὺς κριοὺς τῶν ἀντινύκτων χρόνον ένα, έως εν ἔγνωσαν ποιῆσαι τὴν πέψιν τὸν τροῦλον. Τὸν δὲ ἀμβωνα καὶ τὴν σωλέαν μὴ δυνάμενοι ποιῆσαι τοιοῦ τον πολυέξοδον καὶ πολύτιμον, ἐποίησαν αὐτὸν οὐ δαμινὸν, διὰ λίθων καὶ κιόνων ἀργυρενδύτων, καὶ στήθεων ἀργυρῶν μετὰ περιφερῶν ἀργυρῶν μετὰ τῆς σωλέας. Τροῦλον δὲ τοῦ ἀμβωνος οὐκ ἠθέλησε ποιῆσαι, ὡς εἶπεν, διὰ τὴν πολλὴν ἔξοδον. Εἰς δὲ τὸν πάτον, μὴ δυνηθεὶς εὑρεῖν τοιαῦτα πολυποίκιλα καὶ μέγιστα ἀβάκια, καὶ ἀποστείλας Μανασσή πατρίΧΙΟΥ καὶ πραιπόσιτον ἐν Προικοννήσῳ, ἐποίησεν ἐκεῖ τὰ μάρμαρα εἰς ὁμοιότητα τῆς γῆς, τὰ πράσινα εἰς ὁμοιότητα τῶν ποταμῶν τῶν ἐμβαινόντων ἐν τῇ θαλάσση. Dum trulli pegmala dirumperent, ædem Sophianam aqua replent. Fallunturqui Justino Thraci illius structuram ascribunt. Sub Justiniano celebratur quinta synodus. Encænia ecclesiæ S.apostolorum eodem imperante. Lues sævissima urbem CP. invadit, deinde terræ motus. Concubitores masculorum graviter puniuntur. Justinianus equestrem sibi statuam in Augustione erigit. Belisarius in Africam contra Vandalos mittitur. Deinde dux exercitus in ejus tocum a Justiniano creatur Salomon; sed malo omine. Cum autem trulli pegmata dirumperent, et ligna dejecturi essent, ecclesiam aqua ad ulnarum octo altitudinem repleverunt: sicque fundamenta non concutiebantur. Falluntur itaque qui putant, Justinum Justiniani avunculum quidpiam in ea exstruxisse; tres siquidem sunt, Justinius Trax, Justinianus conditor et deinde Justinus sororis ejus filius, de quibus pluribus in Chronicis narratur ut cuilibet legenti patebit.Sub Jusliniano igitur qui templi conditor fuit, celebrata est synodus quinta contra Severum anno imperii ejus decimo: itemque anno ejus imperii vigesimo primo, celebrata sunt encænia Magnæ ecclesiæ. Post obitum vero Theodoræ uxoris ejus celebrata sunt encænia SS. Apostolorum: quo tempore tanta lues Constantinopoli fuit, ut mortui insepulti manerent, quod grabbata ecclesiarum et medium cadaveribus efferendis non sufficerent. Cum autem imperator grabbata mille confci jussisset, cum ne illa quidem satis essent, currus quam plurimos et jumenta parari jussit, ut mortui iis efferrentur. Perseveravit porro hac gravissima contagio binis mensibus, Ὅταν δὲ ἔκοψαν τὰς σκαλώσεις τοῦ τρούλου, καὶ ἤθελον καταβιβάσαι τὰ ξύλα, ἐγέμισαν τὴν ἐκκλη σίαν ὕδωρ ἕως ὀργυιὰς ὀκτὼ καὶ οὐκ ἐσπάρασσον τὰ θεμέλια. Ψεύδονται δὲ οἱ λέγοντες, ὅτι καὶ Ἰουστῖνος ὁ ἀνεψιὸς αὐτοῦ ἔκτισεν ἐν αὐτῇ· τρεῖς γάρ εἰσιν, Ἰουστῖνος ὁ Θράξ, καὶ Ἰουστινιανὸς ὁ κτίσας, και μετ' αὐτὸν Ἰουστῖνος ὁ ἀνεψιὸς αὐτοῦ· περὶ ὧν ὁ λόγος διέξῄει ἐν τοῖς Χρονικοῖς πλατύτερον, καὶ ὁ ἀναγινώσκων εὑρήσῃ. Ἐπὶ οὖν Ἰουστινιανοῦ τοῦ κτίσαντος τὸ ἔργον αὐτοῦ, τότε γέγονε καὶ ἡ σύνο οδος ε', ἡ κατὰ Σευήρου, τῷ δεκάτῳ αὐτοῦ ἔτει· γέγονε καὶ τὰ ἐγκαίνια τῆς Μεγάλης Εκκλησίας τῷ καὶ τῆς αὐτοῦ βασιλείας. Καὶ τελευτησάσης Θεοδώ ρας τῆς αὐτοῦ γυναικός, γέγονε τὰ ἐγκαίνια των Αγίων Αποστόλων· ἐφ᾿ οὗ θανατικόν γέγονεν εν Κωνσταντινουπόλει, ὥστε μένειν ἀτάφους τοὺς ἀπο· θνήσκοντας, διὰ τὸ μὴ ἐξαρκεῖν τοὺς κραββάτους τῶν ἐκκλησιῶν καὶ τῶν οἴκων ἐκφέρειν αὐτούς. Τοῦ βασιλέως κραββάτους ποιήσαντος α, ἐπεὶ μὴ ἐξήρκουν, ἀμάξας προσέταξε πλείστας εὐτρεπισθῆνα: καὶ ἄλογα, καὶ τοὺς τεθνεῶτας ἐν αὐτοῖς ἐκφέρειν· έκράτησε δὲ ἡ τοιαύτη πτῶσις καὶ χαλεπή μῆνας