liorem eum faciant et acceptabile.. Non enim ve- δυσσέβειαν ἐπιχρώσαντες καὶ μορφώσαντες, πιθανώς rum dicit Plato, cum affirmat Græcos pulchriores effecisse a Barbaris acceptas famas, eruditione et Delphicis oraculis usos. Verum e contra dicunt qui contendunt Gracos segniter veritatem inquire re, et eos praesertim in rebus theologicis errare. Porro qui hæc aiunt non ex nostris sunt, sed Græcorum celeberrimi, sic quis forte iis occurrit quæ Porphyrius ad ascendentem Ægyptium scripsit ab ipso cupiens veritatem tum quoque discere, cum jam a Græcis didicerat. Num igitur alia barbara gens mundi Creatorem of regem patria opinione et more coluerit, dicere non habeo; sed Hebræorum religionem per omnem terram celeberrimam fuisse, eorumque leges antiquiores fuisse et illo Mercurio et quolibet apud Græcos sapiente, multis demonstratum est. τέραν ἐργάσωνται καὶ τοῖς πολλοῖς εὐπαράδεκτον, Οὐ γὰρ ἀληθεύει Πλάτων τὰς ἐκ τῶν βαρβάρων φή μας παραλαμβάνοντας κάλλιον ἀπεργάσασθαι τοὺς Έλληνας λέγων παιδεία χρωμένους καὶ μαντείαις ἐκ Δελφῶν. ᾿Αληθεύουσι δὲ μᾶλλον οἱ λέγοντες ἀτα λαίπωρον εἶναι παρὰ τοῖς Ἕλλησι τῆς ἀληθείας τὴν ζήτησιν, μάλιστα δὲ ἐν τῇ περὶ τοῦ θείου δόξη πλανᾶσθαι αὐτούς. Εἰσὶ δὲ οἱ ταῦτα λέγοντες ούχ ἡμέτεροι, ἀλλὰ τῶν Ἑλλήνων οἱ δοκιμώτεροι, εἴ τις ἐντετύχηκε καὶ οἷς ἔγραψεν ὁ Πορφύριος πρὸς ἀνα δ βαίνοντα τὸν Αἰγύπτιον παρ' ἐκείνου λοιπὸν ἐπιζη τῶν μαθεῖν τὴν ἀλήθειαν, ἐπειδὴ παρὰ τῶν Ἑλλήνων ἐπέγνων. Εἰ μὲν οὖν καὶ ἄλλο βάρβαρον γένος τὸν Δημιουργὸν καὶ βασιλέα τοῦδε τοῦ παντὸς πατριώδει δόξῃ καὶ νόμοις ἐθρήσκευεν, εἰπεῖν οὐκ ἔχω· ὅτι δὲ ἡ τῶν Ἑβραίων θεοσέβεια περιβόητος ἦν ἀνὰ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην, ὅτι καὶ ἡ νομοθεσία αὑτῶν ἀρχαιοτέρα ἦν καὶ Ἑρμοῦ τούτου, καὶ εἴτις ἄλλος παρ' Ἕλλησι κα φὸς πολλοῖς ἀποδέδεικται. OPERUM PARS QUARTA COMPLECTENS HISTORICA*. ΨΕΛΛΟΥ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΑΘΗΝΑΙΚΩΝ ΤΟΠΩΝ ΚΑΙ ΟΝΟΜΑΤΩΝ. PSELLI DE LOCIS ET NOMINIBUS ATTICIS. Tu igitur non solum Atheniensium urbem diligis, sed et Attica nomina, utpote quæ quamdam G musicam vocem emittant. Dixisti autem te nondum versatum esse in recondito de illis, tanquam in sacris adytis, opere scripto. Sed cum nonnullis eorum occurris, Sunio dico et Cephisiæ et illis «Spheti fui * Psellus orationem funebrem Michaelis Cærularii pronuntiavit, in qua eum laudat eo ex capite quod Latinorum reprobavit sententiam de processione a Filio. «Exstat ea Pselli oratio in Regia BiblioΣὺ δὲ ἄρα οὐκ αὐτῆς μόνον τῆς ᾿Αθηναίων ἐρᾷς πόλεως, ἀλλὰ καὶ τῶν ᾿Αθήνησιν ὀνομάτων, ὡς τινα κἀκείνων μουσικὴν πεμπόντων ηχώ. Οὔπω δὲ ἔφησας ἐντετυχηκέναι, ὥσπερ ἐν ἱεροῖς ἀδύτοις, ἀποθέτῳ περὶ τούτων συγγράμματι· ἀλλὰ κατὰ μέρος ἐντυγ χάνων αὐτοῖς, φημὶ δὴ τῷ Σουνίῳ καὶ τῇ Κηφησία, theca; hancque tandem cum aliis ejusdem auctoris lucubrationibus typis regiis edendam paro.» Ita Lequien in prima Dissertatione Damasconion, n. 31, ρ. χνι. EDIT. PATR.

DE LOCIS ET NOMINIBUus atticis. $158 καὶ τῷ κ Σφηττοῖ γέγονα, καὶ θρίηζε καὶ Φαληροῖ,» et Thria et Phaleri, «et rursum, Spheto abiκαὶ αὖθις «Σφηττόθεν ἀπῄειν καὶ Φαληρόθεν,» ὥστ περ ἐνθουσιᾷς, καὶ λίαν ἔχεις ἐρωτικῶς δυοῖν θατέρου τυχεῖν, ἢ Σφηττοῖ γενέσθαι καὶ Κηφισιάσιν, ἢ περὶ τῶν χωρίων ἐναργέστερόν τι μαθεῖν. Διὰ ταῦτά σοι ἐγὼ ἐκ πολλῶν βιβλίων συνηγηοχὼς γράφω ταυτί. Πλευρά τις διήκται τῆς Ἀττικῆς σὺν τῇ Μεγά ρίδι ἀπὸ Σουνίου μέχρις Ισθμοῦ. Ἐνταῦθα κατὰ μέσην του τὴν τοιαύτην γραμμήν τοῖς εἰς τὴν πόλιν καταπλέουσιν ὁ Πειραιεὺς ἀπαντᾶ, τὸ περιβόητον τῶν ᾿Αθηναίων ἐπίνειον. Μετὰ δὲ τὸν Πειραιᾶ, φαν ληρεῖς δῆμος ἐν τῇ ἐφεξῆς παραλίᾳ ἐστί· μεθ᾿ ὄν Αναγυράσιοι. - Εἶτ' Αναφλύστιοι μέχρι τῆς ἄκρας τοῦ Σουνίου διήκοντες. Εἶτα τὸ Σούνιον, δῆμος άξιολογώτατος· μεθ᾽ ὁ Μαραθών, ὅπου Μιλτιάδης τὰς μετὰ Λάτιδος τοῦ Πέρσου δυνάμεις ἄρδην διέφθειρε. Μετὰ δὲ Μαραθῶνα, Τρικόρυθος· εἶτα Ραμνοῦς, τὸ Νεμέσεως ἱερόν. Τῶν δὲ ὁρῶν τὰ ὀνόματα μάλιστά ἐστι ταῦτα· ὁ Ὑμηττὸς ὁ Βριλησσὸς ὁ Λυκαβηττός, ἡ Πάρνηθος, ὁ Κορυδαλός. Ποταμοὶ δὲ οἱ διωνομασμένοι, ὁ Κηφισσός, καὶ ὁ Ἰλισσός, ῥέων εἰς τὴν παραλίαν ἐκ τῶν ὑπὲρ τῆς Αγρας καὶ τοῦ Λυκείου μερῶν, καὶ τῆς πηγῆς ἦν ὕμνηκεν ἐν Φαίδρῳ Πλάτων. Κάμψαντι δὲ τὸ Σούνιον ἀκτή ἐστι πρὸς ἄρκτον ἀμφιθάλαττος, στενὴ τὸ πρῶτον, εἶτα εἰς τὴν μεσός γαιον πλατύνεται. Τὸ δὲ λοιπὸν τὸ πρὸς ἄρκτον ἐστὶ πλευρὸν ἀπὸ τῆς Ωροπίας, ἐπὶ δύσιν παρατεῖνον μέχρι τῆς Μεγαρίδος. Υπέρκεινται δὲ τῆς ᾿Αττικῆς αἱ Σκειρωνίδες πέτραι. Μετὰ δὲ ταύτας ἄκρα πρόκειται Μινώα ὠνομασμένη, ποιοῦσα τὸν ἐν τῇ Νισαίᾳ λιμένα. Ἡ δὲ Νισαία ἐπίνειόν ἐστι τῶν Μεγάρων, ὀκτὼ καὶ δέκα σταδίοις διέχον τῆς πόλεως. Ἡ δὲ Μεγαρὶς μερὶς καὶ αὕτη οὐ βραχεῖα τῆς πόλεως· ἡ γὰρ Ἀττικῆ τὸ παλαιὸν Ἰωνία καὶ Ἰὰς ἐκαλεῖτο. Τὸ δὲ θριάσιον πεδίον ἀγχοῦ κεῖται τῆς Ἐλευ σίνος. bam et Phalero, quasi divino furore corriperis, et valde exoptas ex his duobus unum assequi, vel Spheti versari et Cephisiæ, vel de his locis aliquid in extenso discere. Ideo tibi ea scribo quæ ex multis libris collegi. Ora quædam Atticam cum Megaride trajicit a sunio usque ad Isthmum. Tunc in medio circiter hoc circuitu iis qui ad urbem navigant occurrit Piraeus, celeber Atheniensum portus. Post Piræeum autem, Phaleræus Vicus in vicina ora situs est: post quem Anagyrasii. Deinde Anaphlystii usque ad extremitatem Sunii pervenientes. Deinde Sunium, celebratissimus vicus. Deinde Marathon, ubi Miltades, regis Persarum exercitus & a Datide ductos funditus delevit. Post Marathonem vero Trycorythus, deinde Rhamnus, Nemesi consecratus. Montium vera nomina hæc sunt præcipue, Hymettus, Brilessus, Lycabettus, Parnethus, Corydalus. Fluvii autem sic nominantur, Cephisus et Ilissus, in maritimam regionem fluens ex partibus quæ ultra Agram et Lyceum sunt, et ex fonte quem in Phædro celebravit Plato. Flectenti vero ab Sunio ora est ad septentrionem utrimque mare habens, angueta primum, deinde in medias terras protensa. Cætera vero ad septentrionem ora ab Oropia ad occidentem protenditur usque ad Megarida. Atticæ superaminent Scironides petræ. Post eas vero præeminet promontorium Minoia nomine,quod Nisææ portum efficit. Nissa porro portus Megarensium est qui decem et octo stadia ab urbe distat. Megaris autem et ipsa pars reipublicæ non minima est: Attica enim antiquitus Jonia et Jas appellabatur. Thriasus porro campus prope Eleusin jacet. Nisæa autem in Atticam naviganti præeminet Salamina. In ora autem Salaminica siti sunt fines Πρόκειται δὲ ἀπὸ τῆς Νισαίας πλέοντι ἐς τὴν Αττικὴν ἡ Σαλαμίς· ἐν δὲ τῇ παραλίᾳ τῇ κατὰ Σαλαμῖνα κεῖσθαι συμβαίνει τὰ ὅρια τῆς τε Μαγαρι- Megaridis et Attica. Duo porro montes sunt quos κῆς καὶ τῆς ᾿Ατθίδος· ὅρη δέ εἰσι δύο, ἃ καλοῦσι Κέρατα. Εἶτα πόλις Ελευσιν, ἐν ᾗ τὸ τῆς Δήμητρος ἱερὸν τῆς Ἑλευσινίας καὶ ὁ μυστικός σηκός. Εἶτα τὸ Θριάσιον πεδίον. Εἶτα ἡ Ψυτταλία, νησίον ἔρημον πετρῶδες, καὶ ἡ Μουνυχία, τόπος κοῖλος καὶ ὑπόνομος στομίῳ μικρῷ τὴν εἴσοδον ἔχων. Καὶ τὸ μὲν παλαιὸν ἐτετείχιστο και συνώκιστο, καὶ τῷ τείχει τούτῳ συνῆπτο καὶ τὰ μακρὰ τείχη τῶν ᾿Αθηνῶν οἱ δὲ πολλοὶ πόλεμοι τὸ τεῖχος κατήρειψαν καὶ τὸ τῆς Μουνυχίας ἔρυμα, τόν τε Πειραιά συνέστειλαν εἰς βραχὺ καὶ τὰ μακρὰ τείχη κατέσπασαν, Λακεδαιμονίων μὲν καθελόντων πρότερον, 'Ρωμαίων δὲ ὕστερον, ἡνίκα Σύλας ἐκπολιορκήσας εἷλε καὶ τὸν Πειραιᾶ καὶ τὸ Αστυ. Αὐτὸ δὲ τὸ Αστυ πέτρα ἐστὶν ἐν πεδίῳ περιοιvocant Cornua. Deinde urbs Eleusis in qua Cereris templum et mystica olea. Deinde Thriasus campus. Deinde Psyttalia, insula parva deserta et petrosa, et Munychia, locus cavus et suflossus ostio parvo ingressum præbens. Et antiquitus, quidem munita erat et incolas habebat, et hoc muro uniebantur longi Athenarum muri. Innumera autem bella murum everterunt et Munychiæ munimentum, Piræeumque in parvum spatium contraxerunt, longoeque muros diruerunt. Lacedmonii prius eos dejecerunt, et deinde Romani, quando Sylla obsidione captum Piræeum et Athenas occupavit. Ipsa vero urbs est rupes in campo assurgens, un-

dique domibus circumdata. In ipsa autem rupe est κουμένη κύκλῳ· ἐπὶ δὲ τῇ πέτρα τὸ τῆς Αθηνάς Minervæ templum, urbis Præsidis antiquum templum,in quo inexstinguibilia lampas,et Parthenon, et eburnea Minerva, egregium Phidiæ opus. Et ut Hegesiam in ejus de urbe Libris imiter, timeo ne redundem et propositum meum hoc scriptum excedat. Unde partim et sparsim dicam Illud Leocorion, hoc Theseum; ibi Marathon; illic Rhamnus, illio Decelia, celebre Peloponnesiorum propugnaculum. Hine Lyceum; hinc Olympicum stadium. Ibi Academia et philosophorumn horti,et Odeum, et Varia porticus;et illustres vici, Cephisia, Phaleræ, Sphettus, Cecropia, Cytherus, Aphidna, Eleusis. Hæc sunt veteris Academiæ vestigia, hæc novæ; omnia Musas spirant,omnia Gratias.Quæ enim in civitate sunt arcanorum ruinæ, illustriores sunt ipsis civitatibus. νεωτέρας πάντα μουσῶν πνεῖ, πάντα χαρίτων. τὰ γὰρ πόλεων. ἱερὸν, δ τε ἀρχαῖος ναὸς ὁ τῆς Πολιάδος ἐν ᾧ ὁ ἄσβεστος λύχνος, καὶ ὁ Παρθενών, καὶ ἡ ἐλεφάντινος ᾿Αθηνᾶ, τὸ ἐξαίσιον τοῦ Φειδίου ἔργον. Καὶ ἵνα δὴ τὸν Ἡγησίαν ἐν τοῖς περὶ τῆς πόλεως λόγοις μιμήσωμαι, ἀκνῶ πλεονάζειν, μὴ συμβῇ τῆς προθέσεως ἐκπεσεῖν τὴν γραφήν. Ὅθεν κατὰ μέρος καὶ διεσπασμένως ἐρῶ· ἐκεῖνο Λεωκόριον· τοῦτο Θη σεῖον τοῦτο Μαραθών· ἐκεῖνο Ραμνούς· τοῦτο Δεκέλεια, τὸ περιφανὲς τῶν Πελοποννησίων ὁρμη - τήριον· τοῦτο Λύκειον· ἐκεῖνο τὸ Ὀλυμπικὸν στάδιον· ἐνταῦθα ἡ ᾿Ακαδημία καὶ οἱ κῆποι τῶν φιλοσόφων, καὶ τὸ Ὠδεῖον, καὶ ἡ Ποικίλη στοά· καὶ οἱ περιφανεῖς δήμοι, ἡ Κηφισία, τὰ Φάληρα, ἡ Σφηττώ ἡ Κεκροπία, ἡ Κύθηρος, ἡ Αφιδνα, ἡ Ἐλευσίς· λείψανα ταῦτα τῆς παλαιᾶς ᾿Ακαδημίας, ἐκεῖνα τῆς ἐν τῇ πόλει ἐρείπια τῶν ἀποῤῥήτων ἔτι περιφανεστερα Ut autem magis ac magis civitate fruaris, ab ora quæ Eubœum spectat Attica cohærenti, statim occurrit Oropus et sacer portus quem Delphinium vocant, apud quem antiqua est Eretria. Deinde Delium, Apollini consecratum. Neque procul ingens portus quem Profundum Portum nominant. Deinde Aulis, petrosus locus. Et prope Euripus. Et quidem ea est versus Euboeam ora maritima. In mediis autem terris ab occidente est Citheron, ad septentrionem Phocensium urbs. Ex Phocensibus autem montibus multi descendunt fluvii, quorum maximus est Chephissus. Schoenus autem urbs est Thebanorum. Eam autem præterfuit fluvius Schoenus nomine. Citheron autem mons excelsus est. Ismenus fluvius et Asopus planitiem quæ ante Thebas jacet præterfluunt. Dirce autem fons est. Et Githeron non procul & Thebis finitur. Deinde urbs Thespiæ prope Heliconem et Crissæum sinum jacet. Prope Thespias autem est Ascra, Hesiodi patria, in Heliconis dextra. Helicon autem est in Phocide. Portus autem Thespiorum est Creusa. Post Thespias vero est Mycalissus, et prope Eleutheræ, urbs contermina Atheniensibus et Beotiis. Hæc de Athenis sufficiunt Atheniensum fautori. Nos enim plus effecimus quam eramus rogati, cum mentionem habuerimus de regionibus et de civitatibus huic urbi vicinis. Ἵνα δὲ ἐπὶ πλέον κατατρυφῴης τῆς πόλεως, ἀπὸ τῆς πρὸς Εὔβοιαν παραλίας τῆς συνεχούς τη 'Ατο τικῇ, εὐθὺς ὁ Ὠροπὸς πρόκειται, καὶ ὁ ἱερὸς λιμὴν ὃν καλοῦσι Δελφίνιον, καθ᾽ ἂν ἡ παλαιὰ Ἐρέτρια. Εἶτα τὸ Δήλιον, τὸ ἱερὸν τοῦ ᾿Απόλλωνος. Καὶ παρὰ τοῦτον λιμὴν μέγας, δν καλοῦσι Βαθὺν Δια μένα. Εἶθ᾽ ἡ εὐλις, πετρώδες χωρίον. Καὶ πλησίον ὁ Εύριπος. Καὶ ἡ μὲν παραλία τοιαύτη τις ἡ πρὸς Εὔβοιαν. Τὰ δ᾽ ἐν τῇ μεσογαίᾳ, ἀπὸ τῆς ἑσπέρας ὁ Κιθαι ρών, πρὸς δὲ ἄρκτον ἡ Φωκέων πόλις. Ἐκ δὲ τῶν Φωκικῶν ὁρῶν πολλοὶ ποταμοὶ καταφέρονται, ὧν ὁ Κηφισσός μέγιστος. Ἡ δὲ Σχοῖνος χώρα ἐστὶ τῆς Θηβαϊκῆς ῥεῖ δὲ καὶ ποταμὸς δι' αὐτῆς Σχοινοῦς ὀνομαζόμενος. Ὁ δὲ Κιθαιρών ὄρος ὀψηλόν. Ὁ μέντοι Ἰσμηνός ποταμὸς καὶ ὁ ᾿Ασωπός διὰ τοῦ πεδίου ῥέουσι τοῦ πρὸ τῶν Θηβῶν· ἡ δὲ Δίρκη, κρήνη ἐστί. Καὶ ὁ Κιθαιρών οὐ πόῤῥω που τῶν Θηβῶν τελευτᾷ. Μεθ᾽ ἃ καὶ ἡ πόλις αἱ Θεσπιαὶ πρὸς τῷ Ἑλικῶνι ἐπικειμένη τῷ Κρισσαίῳ κόλπῳ. Ἐν δὲ ταῖς Θε σπιαῖς ἐστι καὶ ἡ Ασκρη, ἡ τοῦ Ἡσιόδου πατρίς, ἐν δεξιᾷ τοῦ Ἑλικῶνος. Ὁ δὲ Ἑλικών συνεχής ἐστι τῇ Φωκίδι. Επίνειον δὲ τῶν Θεσπιῶν ἡ Κρέουσα. Μετὰ δὲ τὰς Θεσπιὰς ἡ Μυκαλησσός, καὶ πλησίον αἱ ᾿Ελεύθεραι, πόλις ἀμφίβολος ᾿Αθηναίοις καὶ Βοιω· τοῖς. Αρκεῖ ταῦτα περὶ ᾿Αθηνῶν τῷ τῶν ᾿Αθηναίων ἐραστῇ. Ἡμεῖς γὰρ πλέον τι τοῦ ἐπιτάγματος περ ποιήκαμεν, καὶ τῶν προσεχῶν ταύτης ἐπιμνηφθέντες χωρίων καὶ πόλεων.

EPISTOLE. ΜΙΧΑΗΛ ΤΟΥ ΨΕΛΛΟΥ Εἰς τὸν χαλκοῦν ἵππον τὸν ἐν τῷ Ἱπποδρόμῳ, ἀπῄωρημένον τὸν πόδα ἔχοντα. In æreum equum in Hippodromo, qui pedem attollebat. (BANDURI, Imperium Orient. I, 178.) Ἔμπνους ὁ χαλκοῦς ἵππος οὗτος ὂν βλέπεις, Εμπνους ἀληθῶς καὶ φριμάζεται τάχα. Τὸν πρόσθιον δὲ τοῦτον ἐξαίρων πόδα, Βαλεῖ σε καὶ λαξ, εἰ παρέλθῃς πλησίον· Δραμεῖν καθορμᾷ· στῆθι, μὴ προσσεγγίσης, Μᾶλλον δὲ φεῦγε, μὴ λάβῃς τὸ τοῦ λόγου. Spirat æreus iste equus, quem cernis Spirat revera, ac fortassis infremit. Quin et anteriorem pedem istum attollens Te calce impetet, si propius accedas. Ad cursum est incitatus; siste ergo,neque appro- [pingues; Aut potius fuge, ne tibi dicta eveniant. ΜΙΧΑΗΛ ΤΟΥ ΨΕΛΛΟΥ ΨΕΛΛΟΥ MICHAELIS PSELLI EPISTOLÆ. Α΄. Τῷ μητροπολίτη Θεσσαλονίκης, τῷ γεγονότι I. Metropolita Thessalonicæ, qui factus est rhetorum μαΐστωρι τῶν ῥητόρων. Οὐδὲν ὁ ῥήτωρ, ὅτι μὴ γλῶσσα λαμπρά, καν λέγη, καν γράφῃ, κἂν παιδεύῃ ῥητορικὴν, κἂν φιλοσοφίᾳ τὸν νοῦν ἀσχολῇ· τὴν δὲ γλῶτταν ταύ. την ἔχῃ τε ὁμοῦ καὶ ἀφίησιν. Καὶ διὰ ταῦτα οὔτε Αθηναῖος ἢ Σπαρτιάτης ἐστὶν, ἀλλὰ πολίτης τῆς οἰκουμένης, καὶ ἀτεχνῶς ἀστραπὴ ἢ βροντή πανταχόσε περιηγοῦσά τε καὶ ἐκλάμπουσα. Οὐ γὰρ μόν νον ἐπιδημῶν ἡμῖν τῆς τέχνης μεταχειρίζεις τὴν σάλπιγγα, ἀλλὰ καὶ ἀποδημῶν τοξεύεις ἐφ' ἡμᾶς τοὺς λόγους ὥσπερ τινὰς δϊστούς· καὶ τοξεύων οὐ πλήττεις, ἀλλὰ βάλλων ἡδύνεις· καὶ τὸ φάρμακον τοῦ βέλους διὰ πάσης φοιτᾷ τῆς ψυχῆς. Οὕτως σου ἡ λέξις· οὕτως ὁ νοῦς· οὕτως ἡ ἁρμονία· οὕτω τὸ κάλλος τῆς φράσεως· τοιοῦτος ὁ ἐμὸς ῥήτωρ καὶ πάνδημος καὶ ὄντως δημαίτατος· τοιαύτη ἡ ἐμὴ Σειρὴν καὶ τὸ μελιχρὸν στόμα· ἡ πειθώ· ἡ ἀνάγκη Hanc epistolam cum duabus sequentibus edidit Frid. Tafel. V. C. in Appendice ad Dissertationem de Thessalonica ejusque agro. Metropolitam illum ad quem scribit Psellus eumdem esse putat PATROL. GR. CXXII. magister Quid aliud orator nisi sive loquatur,sive scribat, sive rhetoricem doceat,sive philosophiæ mentem applicet, semper per linguam operatur? Hano porro ob causam non Atheniensis est, non Spartiates,sed orbis universi civis est; longe enim lateque tonat ac fulgurat. Non enim solum eloquentiæ nos quasi tuba demulces, nobiscum conversans; sed e longinquo etiam sermones tuos telorum instar in nos jacis, ita tamen ut ne vulneres auditores, imo demulceas,totam animam vocum illecebris imbuendo Hæc est natura dictionis, mentis, harmonim; hoc modo styli rhythmus procedit; hac ratione orator, qualem præsumo, omnium est gentium. En mea Siren, osque mellifluum, suadela, necessitas; en animorum illecebræ, mentium esca; cogitatorum musa,vocum suavitas; voluptarum medulla, Calliope cum illo magno Eustathio qui anco 1192 defunctus est; quod cum ætate Pselli nostri non quadrat. Epistolas 4-12 edidit Boissonadius Norimberge 1838. EDIT.

philosopha,natura immutabilis.Idem sane Byzantii. τὸ τῶν καρδιῶν θέλγητρον· τὸ τῶν ψυχῶν θήραin Thessalia,longe ab Athenis; idem in tota Græcia, super montibus,in vallibus; idem terra luxuriosa et in solo arido, immutabilis, ubique sonorus, delectabilis, auribus suavis; idem subtilis, foridua; pellucidus ideoque clarus; gravis idem ac vehemens, acer. Adde quod omnia promiscue movet (id dictamen meum). Et sane ubi philosopbatur,gravis apparet; vere orator ubi magnifice vult loqui. Sacerdotio fungitur? nemo magis sacerdos illo. De arte disserit? Verba, voces plane convenientes in medium profert. Nemo ipso magnifcentior laudator, explanator, explorator,perscrutator,argumentator, Tu quidem cætera habilis es, et epistolæ tuæ dulcedine ipsa dulciores artem ipsam produnt. Nam ad eloquentiam natura perquam fautrice uteris, quæ per os tuum quam splendidissime resonare velle videtur. Antiquis quidem temporibus undique terrarum in Thessaliam confluerunt ob alias causas; posthac autem plerosque ibi conventuros sentio ut te loquentem audiant. Ambitioso sane tibi esse licet,quia quod ex ore fluit tuo, non corpora solum tangit, sed in animam intrat et voluptatem creat, exaltat, intendit, relaxat, perfundit, acria solvit, retinet et vice versa. Quod si Thessaliam tuam tibi loquenti aures præbentem hubes,te et illam beatam dico; te, quod dociles auditores inveneris; illam quod talis ipsis sacerdos ac orator obtigerit.Si vero nulli semidei auditores exstiterint, beati sic quoque. Tua quidem felicitate nihil perfectius:tibi stylus,tibi satisdatio,definitio contraria ac ratiocinatio,prævia institutio ac constitutio, idearum denique mistio tibi præsto sunt. Nam Græcia (ut equidem arbitror) et quæ regiones Græciæ adjacent autetiam objacent, (sicut Ionia) jam olim in litteris erudita fuerat. Nunc autem omnia ad monumenta antiqua, rudera, ruinas redacta sunt. Jam scis quid tibi faciendum,ne scire tuum pereat. Loquere coram nobis audientibus, laqueum non distendens, guttur justo nimium non tendendo, pectus non comprimens,sed grammatico obloquens, nobisque voces litteris repræsentatas sicut per canalem advehens.Sic cor per venas calorem toti corpori communicat; sic hepar per ilia sanguinem membris mittit; sic cerebrum per dorsum sensum communem ubique disseminat: sic qui Megalopoli aquam alibi ducere debebant, fossam grandem, subterraneum atque aerium quasi flu-D vium fecerunt.Igitur tu quoque per litteras sermonum fluenta nobis porrige, propina, irriga. Summopere utique linguæ tuæ suavitatem amo, morumque tuorum norma in mente mea reposita est. Dictionis tuæ exempla in auribus mihi resonant, et harmoniæ perfectissimæ in mente mea residunt. Quando tandem te apem aspiciam? quando alvearibus istis relictis, sublimi volatu hosce nostros hortos invises et florum delibans rorem mel in alvearia asportabis? De cætero non est quod epistolam ad nos tuam accusem. Tu de quibus inter nos convenit noli oblivisci, quippe juramento rem roborasti.Iloc τρον· ἡ Μοῦσα τῶν ἐννοιῶν· ἡ χάρις τῶν λέξεων· τὸ γλεῦκος τῆς ἡδονῆς· ἡ φιλόσοφος Καλλιόπη - ή ἀμετάβλητος φύσις. Ὁ αὐτὸς γὰρ ἐν Βυζαντίῳ, ἐν Θεσσαλία, πόῤῥω τῶν ᾿Αθηνῶν, πρὸς αὐτῇ τῇ Ἑλλάδι, ἐν γηλόφοις, ἐν γηπέδοις, ἐν τρυφώσαις χώραις, ἐν αὐχμηρᾷ γῇ, οὐ μεταβάλλων· οὐ μετατιθέμενος· ἀπανταχοῦ εὔκροτος· εὔμουσος· εἴηχος· γλαφυρός· ἀνθηρός· μετὰ τοῦ λαμπροῦ σαφής μετὰ τοῦ σαφοῦς σεμνὸς, καὶ μετὰ τούτου γοργός, καὶ μετ' ἐκείνου ἀκμαῖος· πάντα κινῶν ἀμέσως, ἐκμέσως (τοιοῦτον γὰρ τὸ ἐμὸν σεμνολόγημα)· ἂν σοφιστεύῃ, σεμνός· ἂν σεμνύνῃ, ῥητορικός· ἂν δερατεύῃ, δεινὸς ἱερατικός· ἂν τεχνολογῇ, εὐρετὴς ἀκριβὴς τῶν πρὸς εὐφημίαν ἀφορμῶν· μεγαλήγο ρος ἐπαινέτης - ὑψηλογῶν τὰ σαφῆ - σαφηνίζων τὰ ὑψηλὰ μεθόδοις, φημὶ τομαῖς τισὶ καὶ λειότησι. Σὺ δὲ τάλλα μὲν καλός· ἀλλ' ἐπιστέλλων – ὑπέρευγε τῆς γλυκύτητος. Ὁ γάρ τοι ἐπιστολιμαῖος πρὸς ἡμᾶς λόγος μονονουχί φωνὴν ἀφίησιν, ὅτι φωνὴ τῆς τέχνης σύ. Ηλεονέκτημα γάρ σοι ὑπῆρξε μέγα πρὸς τοὺς λόγους ἡ φύσις, πρὸς τοῦτο ἴσως γεγενημένη, ἵνα σοι τὸ τῆς τέχνης ἀξίωμα λαμπρότερον καὶ δια φανέστερον γένηται. Πάλαι μὲν οὖν καθ᾽ ἱστορίαν τῆς τοῦ καιροῦ (?) ἐκδόσεως (?) ἁπανταχόθεν τῆς οἰκουμένης πρὸς τὴν Θετταλίαν οἱ πλείους ἐφοιτων· νῦν δὲ πλείονας οἶμαι αὐτόθι βαδιεῖσθαι κατὰ κλέος τῶν τοῦ σοῦ λόγου σταγόνων. Καί σε οἶμαι ζηλοτυπεῖν καὶ τὸν μάρτυρα, ὅτι μὴ σωμάτων μόνον ἐφάπτεται ῥεῦμα τὸ σὸν, ἀλλὰ καὶ εἰς ψυχὴν εἰσδύνει, καὶ τὰ πολλὰ ταῦτα δύναται ἡδύνειν· ἐπαίρειν· ἐπιτείνειν· χαλῶν· διαχέειν· δριμύττειν· λύειν· ἐπέχειν· τἄλλα, ὅσα τῆς ἀντιθέτου μερίδος ἐστίν, Εἰ μὲν οὖν ἡ σὴ Θεσσαλία ἐπήκοος ἐστι τῶν ἐν τῷ σῷ λόγῳ ρυθμῶν, ἄμφω μακαρίζω τῆς εὐτυχίας σὲ μὲν, ὅτι ἔχεις, ἐφ᾽ οἷς ἂν τὴν δύναμιν ἐνδείξῃ τῶν λόγων· ἐκείνους δὲ, ὅτι τοιούτου τετυχήκασιν ἱερέως καὶ ῥήτορος. Εἰ δὲ ἡμίονοι παρ' ἡμιθέ ἑστήκασιν, εὐτυχεῖς μὲν οὗτοι καὶ οὕτως. Σὺ δὲ ἠτύχησας, ἐν οἷς ηυτύχησας· καὶ μάτην σοὶ τὸ χρῶμα διαμεμέληται, καὶ τὸ πιθανὸν τῆς ἀπολογίας, καὶ ὁ ἀνθορισμὸς, καὶ ὁ συλλογισμὸς, καὶ ἡ προκατάστασις, καὶ ἡ κατάστασις, καὶ ἡ μίξις τῶν ἰδεῶν. Ἡ γὰρ Ἑλλὰς (ὥστε οἶμαι), καὶ ὅσα προσοικεῖν ἔλαχε τῇ Ἑλλάδι (τινὰ δὲ καὶ ἀντοικεῖν, ὡς ἡ ξύμ πασα Ιωνία), πάλαι μὲν ἐπὶ τοῖς λόγοις δεδημοσίευτο. Νῦν δὲ μέχρι τῆς ἱστορίας ἱστήκασι, κολωνοί τινες ὄντες μνημάτων ἀρχαιοπρεπῶν, ἐκλελειμμένα ἐρεί πια. Οἶσθα γοῦν, ὃ ποιήσεις, ἵνα μή σου ἡ σοφία ö ἀπόληται. Λέγε παρ' ἡμῖν τοῖς ἀκούουσι, μὴ κατατείνων τὸν βρόχον, μὴ ὑπερτείνων τὸν φάρυγγα, με συμπιέζων τὸν θώρακα· ἀλλ᾽ ὑπαγορεύων τῷ γραμματεῖ, καὶ κρουνηδὸν ἡμῖν ἐγχέων τοὺς λόγους ἐν γράμμασιν. Οὕτω τοι καὶ ἡ καρδία διά τινος ἄγγους τὸ θερμὸν ἅπαντος κατασπείρει τοῦ σώματος· καὶ τὸ ἦπαρ διὰ τῆς κοίλης ἐποχετεύει τὸ αἷμα τοῖς μέρεσι· καὶ ὁ ἐγκέφαλος διὰ τοῦ νωτιαίου τὴν αἴσθη σιν πανταχή δίδωσι· καὶ οἱ τὸ ὕδωρ πάλαι τῇ Με γαλοπόλει ἐφελκυσάμενοι τὴν μεγάλην ἐνταῦθα ἀμέ

EPISTOLE. ραν ἐποιήσαντο, τὸν ὑποχθόνιον καὶ ἀέριον, ὥς τις juramentum ubi tu solveris,equidem me disculpo: εἴρηκε, ποταμόν. Καὶ σὺ τοιγαροῦν δι᾿ ἐπιστολῶν scito autem, me in utramque partem securum ἡμῖν χορήγει τὸ νῆμα τοῦ λόγου, καὶ πότιζε καὶ esse. κατάρδευε. Ὡς λίαν γάρ σου τῆς γλώττης ἐρῶμεν καὶ τῆς ἐν αὐτῇ χάριτος, καί μου ὁ τῶν ἠθῶν σου τύπος ἐγκάθηται τῇ ψυχῇ· ἐνεσφράγισται δέ μου τοῖς ὠσὶ τὰ ἴχνη τῆς λέξεως, καὶ ἡ τῆς ἁρμονίας ἠχὼ ἔτι μου τῇ ψυχῇ ἐμβομβεῖ. ᾿Αλλὰ πότε ἴδω τὴν μέλισσαν; πότε δὲ τῶν αὐτόθι σίμβλων ἀπαναστήσῃ, καὶ διαέριος γεγονώς πρὸς τοὺς ἐνταῦθα κήπους φοιτήσεις, καὶ περιελεύσῃ τὰ ἄνθη, ἀφ᾽ ὧν τὴν δρόσον ἀναλεξάμενος τὸ μέλι τοῖς σίμβλοις ἐνέσταξας; Τὸ δὲ λοιπὸν τῆς πρὸς ἡμᾶς σου ἐπιστολῆς ἐγὼ μὲν οὔτ᾽ ἐπαγκαλέσαιμι σοι, οὔτε προσονειδίσαιμι. Σὺ δὲ τῶν ὁμολογιῶν μέμνησο, καὶ πρός γε τούτοις, ὅτι κατ᾿ αὐτοῦ τοῦ κρείττονος ἐμφύτως ὀμώμοκας· ἂν εἴ τι εἴη τοῦ ὅρκου λύσις, οὐκ ἂν φθάνοιμι ταύτην διδούς. Εἰ δ᾽ οὖν μὴ γενοίμην αὐτός σοι παρενθήκη κακότητος, σὺ δὲ διδοὺς λαμβάνειν οἴου. Τοιοῦτον γὰρ πεποίηκα τὸ ἐμὸν, ἵνα καὶ διδοὺς ἢ λαμβάνων διδῶ. Β΄. Τῷ αὐτῷ. II. Eidem. Multa sane et præclara sunt propter quæ te admiror, domine illustrissime; sed in primis ob morum simplicitatem quam erga amicos ostendis, sive poetas repereris; e tuo autem animo virtutum doabsens, sive præsens fueris. Fabulas quidem apud res germinant. De quibuscunque enim sermocinando disputaverimus, tibi semper pulcherrimas partes tribuo. Deumque nunquam non imploro ut temet mibi amicum det eadem quæ ego sentientem. Id autem facies, si monachum huncce quem tibi commendo,benevole exceperis. Ita enim cordi meo magnopere satisfacies. Res facilis: tui similis esto, in habitu, in moribus; eodem utere principio, quod boni finis certum est augurium. Nunquam temere ac pro libitu bonum faxis; virtutis tuæ lux omnibus luceat. Mentem prudentem rebus futuris obtende; ubi severe tractare alios possis, lenitate utere. Ni certe episcopo hac re magis necessarium. Simulare autem et dissimulare nefas. En normam quam nunquam non sequeris, modum in omnibus, in verbis et in ludo ipso adhibendo. Cætera obvioni et contemptui trade. Quomodo enim quod sine dedecore proloqui non ausis, re ipsa perfci cum decore possit? Πολλῶν ὄντων καὶ μεγάλων, δι' & θαυμάζειν προήρημαι, θαυμασιώτατε δέσποτα, ἀντὶ πολλῶν χρημάτων ἐλοίμην ἄν σου τὴν περὶ τοὺς φίλους ἁπλότητα, ἣν καὶ παρὼν σώζεις καὶ ἀποδημῶν συνε τηρεῖς. Ὁ μὲν μῦθος ποιητῶν προῆλθε, παρὰ δὲ τῆς σῆς ψυχῆς ἡ καλογἀγαθία τῆς γνώμης. Διὰ ταῦτα καὶ παντὸς οὗτινοσοῦν προτεθειμένου ζητή. ματος ἐν τοῖς ἡμετέροις συλλόγοις, εὐθὺς ἐγὼ πρὸς σὲ ἀναφέρω τὸν νοῦν, καὶ πρῶτον μὲν εὔχομαι τῷ Θεῷ, ὅσην εὔνοιαν ἔχων ἐγὼ πρὸς σὲ διατελῶ, τὴν αὐτὴν ἀντιλαχεῖν παρὰ σοῦ. Ἀπολήψαιμι δὲ, εἰ τὸν παρόντα μοναχὸν τῆς σῆς ἀντιλήψεως ἀξιώσεις· ἦν πρώτην ἐγὼ καὶ καλλίστην ἥγημαι, καὶ ἐν τοῖς μάλιστα τετίμηκα. Μὴ οὖν ἀντίθετος γενοῦ σεαυτῷ, ἀλλ᾽ ὅμοιος ἀπανταχοῦ, ἐν τοῖς σχήμασιν, ἐν τοῖς ἤθεσιν, ὁμοιόαρκτος, τέλους ἀγαθοῦ προοίμιον κάλ λιστον παριστῶν· μὴ ἐξ ὑπολήψεως τὸ καλὸν ἐργαζόμενος, ἀλλ' ἐκ περιουσίας τὴν περὶ σεαυτοῦ ἀρετὴν πᾶσιν ἐπιδεικνύς· εὐρέσεις τὰ φθάσαντα τῶν μελ λόντων τιθέμενος, καὶ πρὸς ἰδέας μεταποιούμενος κρείττονας· μὴ δεινῶς τὴν σεαυτοῦ μεθοδεύων χρη στότητα, ἀλλ᾽ ἐπιεικῶς, ἀφελῶς. Εἴπερ γὰρ ἄλλο τι τῷ ἀρχιερεῖ τῶν ἀναγκαιοτάτων ἐστὶ, ταῦτα, εἰ δύναιο. Τρόπους δὲ καὶ ἐπιτετηδευμένας ἰδέας περίεργόν ἐστι προσποιεῖν. Τούτοις κέχρησο μὴ κατὰ περίοδον, ἀλλὰ κατὰ συνέχειαν· καὶ τὸ μέτρον ἐν ἅπασι φύλαττε, ἐν λέξεσιν, ἐν ὁμιλίας σκώμμασι. Τὸ δὲ ὑπὲρ τοῦτο ἄφες τοῖς κάτω βυθοῖς. Τὸ γὰρ μὴ μέχρις ὀνόματος εὐπρεπὲς πῶς ἂν εἴη πραττόμενον εὐσεβές; Γ. Τῷ αὐτῷ. Οντος ἀναγκαίου, φιλτάτη ψυχή, εἰδέναι σε, τί μὲν ὅρκος, τί δὲ ἀληθές· καὶ τί μὲν φιλίας θεσμός, τί δὲ ἱερατικός θεσμός, τῶν ἄλλων καὶ μᾶλλον, ἢ ὅτι τὸ ἐπιφώνημα λόγος ἐστὶν ἐπὶ τῷ πράγματι ἔξωθεν παρ' ἡμῶν λεγόμενος, καὶ ἡ περίοδος πολλοῖς ὑποπίπτει καὶ ποικίλοις τοῖς σχήμασι, καὶ ὅτι τῶν ἐπιχειρημάτων τὰ μέν ἐστιν ἀποδεικτικά, πολλῆς ἑρμηνείας δεόμενα, ἤτοι ἐναγωνίου· τὰ δὲ πανηγυρικά· καὶ τάλλα, ὁπόσα τῆς σῆς ῥητορικής σοφίσματος και τεχνάσματος θαυμάζω, ὅπως σε τὸ τηλικοῦτον καὶ ἀναγκαιότατον πράγμα διέλαθεν. Αλλ᾽ ὑπόθεσιν μὲν κατασκευάζων, οἰκονομεῖν τὸν λόγον ἐπίστασαι, περιλαμβάνων πολλάκις ἐν τῇ διηγήσει τὸ παρεληλυθὸς τοῦ καιροῦ, καὶ ἀποπληρῶν ἐνδιασκεύως τὸ ἄνω μέρος, ὡς οὐ μέλλων ἐνοχλήσειν τοῖς αὐτοῖς διὰ τὴν τῶν μελλόντων δια τύπωσιν· ἁπλοῦν δέ τι πράγμα διατιθέμενος, μὴ δεόμενον πολλῶν περιστάσεων μηδὲ ποικιλωτέρας III. Eidem. Te scire clarum est, vir charissime, quid sit juramentum,quid veritas; quod amicitiæ vinculum,quod lex sacrosancta. Insuper latere te non potest quod epiphonema est sententia de re qualibet prolata, et quod periodus multorum schematum formas potest induere; quod argumenta sunt ex parte apodictica, ac interpretationem multimodam admittunt; ex parte panegyrica. Hæc omnia certe rhetorica studendo edidicisti: quid igitur non mirum sit, rem omnium maxime necessariam te fugere? Exemplum afferam Orandi artem possides; quæ antehac facta sunt, narratione scite complecteris ita ut cum rebus futuris in auditorum animo confundi nequeant. Quod si negotium simplex tractandum venit, et quod ambagibus rejectis parvo rhetorices apparatu contentum est, qui modus adhibendus sit, ignorare videris, siquidem sola theoria usus praxin negligis. Namque episcopali muneri

sophiematum usum penitus recusare fas non est, quamvis quo profundius quis sophismata sectatur, eo longius ab episcopali dignitate recedere videatur. At tu quidem non is videris qui majorum consuetudinibus valedicas, neque te cum Cretensibus cretizissare dixerim, ut est in Proverbio. Creta ego non sum, nec huncce honorem ambio. Rhetorice cum philosopho loqueris artis tuæ haud imperito, sed qui philosophari potius quam argutari velit. Ut porro epistolæ tuæ aliquantum respondeam, ubi te omne erga nos debitum exsolvisse autumas scito quod debitum non solvit qui comiter respondet, pactorum vero non meminit. Hoc fdem fraudare est amicitiamque fallere. Si igitur artis rhetoricæ antistes mysteria adultis revelare præsumis, promissoque haud steteris, adeptosque fefelleris, nonne te mendacii arguent? Ubi enim pro arte quam non docuisti mercedem recipere ausus es, tui aliquid aliis communicaturum es professus. Quale amicorum commercium putas? Num scripta sine sensu, sine veritate eos inter communicatum iri? num vana nomina instrumentorum cæcorum instar jactari reris? Sic Ixiona apud Homerum Juno decepit. Hujus enim pulchritudine capto Dea nube circumdata, sui ipsius simulacrum obtulit. Ego vero, crede mihi, non sum, neque ero Ixion; umbram ego nunquam pro re habebo. Ideo etiam artem tuam odi, quia puellæ amabilis imago est.Non vero in scientia umbratili, sed in veritatis luce requiescere volo. Platonis quoque sophista non mihi placet,qui ad ipsius Demiurgum libentius recurro. Ita mihi sane persuasum est: si mihi male famati Dobrysontis (?) loco Elysium campum pratumve asphodelo consitum oferres, putasne me nominum splendore captum, delectum esse facturum? An aliquid magni te offerre credis? Ego neque omne tuum monasterium, si cum impiis staret, acceptarem. Quid autem tibi cum possessione commune? Nonne fraus omnia et ludibrium? Quomodo vero episcopo dignum fraudem hanc manifestissimam excusare? Quid? tune adeo liberalis, ego vero sordidus et avarus? Cedo tibi quæ oceanus Atlanticus habet? quæ circa Hyr- 'caniam et mare Caspium sita sunt; adde insulam Thulen et regionem extra Phasidem, et quæcunque plaga meridionalis, terra intra duos polos, regio antipodum tenet. Charissime frater, si promissis stare in animo tibi est,re vera,neque inanibus verbis nos adeas. Posthæc Græcorum fabulas et figmenta inania tibi largior. κατασκευῆς, οὐκ οἶδ᾽ ὅπως τὴν ἀρίστην ὑπερβαίνεις οικονομίαν ὥσπερ τὸ λεκτικὸν μόνον μέρος τῆς τέχνης διακριβωσάμενος, τὸν δὲ πραγματικὸν τύπον ἠγνοηκώς. Ἐγὼ δέ σοι τὸ καὶ περὶ τοὺς λόγους σου φίζεσθαι ἄχρι τῆς ἀρχιερατικῆς δίδωμι τελειότητας μετὰ δὲ ταῦτα οὐδὲ τεχνίτην σε τοῦ λόγου προσίεμαι, οὐδ' εἰ πολλὰ κάμνοις ἐπιχειρῶν τεχνικώτατα. Όσον γὰρ εἰς τὴν σοφιστικὴν ἐμβαθύνεις, τοσοῦτον τῆς ἱερᾶς ἀποικίζῃ φιλοσοφίας. ᾿Αλλὰ σύ μοι δοκεῖς μὲ ἀναχωρεῖν ἐθέλειν τῶν ἀρχαίων ἠθῶν· καὶ οὐκ ἂν εἴποιμι, ὅτι πρὸς Κρῆτα κρητίζεις (τοῦτο δὲ τὸ τῆς παροιμίας). Κρὴς γὰρ οὔτ᾽ εἰμὶ, οὔτ' ἐκεῖθεν εἶναι βεβούλημαι. Πρὸς δὲ φιλόσοφον ῥητορεύεις, εἰδότα μὲν καὶ τὴν σὴν τέχνην, φιλοσοφεῖν δὲ μᾶλλον ἢ σοφιστεύειν ἐθέλοντα. Καὶ ἵνα σου βραχύ τι πρὸς τὴν ἐπιστολὴν διαλέξωμαι, ἐν ᾗ τὸ πᾶν ἀποπεπληρῶσθαί σοι τοῦ πρὸς ἡμᾶς χρέους ᾠήθης, οὐκ ἔστι, λογιωτάτη ψυχή, χρέους ἐκπλήρωσις τὸ λόγοις μὲν κατατιθέναι τὰς χάριτας, ἔργοις δὲ μηδὴν τῶν δια μολογημένων διδόναι. ᾿Απάτη γὰρ τοῦτο· καὶ οὐ φιλίας σύνδεσις, ἀλλ᾽ ἀναίρεσις. Οπότε γοῦν σύ τοῦ ῥητορικοῦ προὐκάθησο θρόνου, εἰ ἐπηγγείλω μὲν τὰ τῆς τέχνης ἀνακαλύπτειν τοῖς κυουμένοις ἄῤῥητα, εἶτα δὲ τοῦτο μὲν οὐκ ἐποίεις, ἐργαστήριον δέ τι βαναυσίας τούτοις ἀνεώγνυς, οὐκ ἂν σέ τις ψευδολογίας ἐγράψατο; Εἰ δὲ τέχνην μὲν ἡμᾶς οὐκ ἐπηγγείλω διδάσκειν, ἀλλ᾽ οὖν παρ' ἡμῶν εἰλήφεις μισθόν, ἢ (ἵνα μὴ φορτικῶς λέγω) τοῦ σοῦ τι προή ρησο παρέχειν ἐμοί. Ὁποῖα δὲ πρὸς ἀλλήλους οι φιλοῦντες ειώθασι διαμείβεσθαι, ἆρ' οἴει τὰς γρα φὰς ἐκπεφευγέναι, εἴδωλα πραγμάτων διδούς; μηδὲ τοῦτο, ἀλλ᾽ ὀνόματα πραγμάτων ἔρημα, ὁποῖα οἱ σοὶ σκινδαψοὶ καὶ τὸ πολυθρύλλητον βλίτυρι; Οὕτω γοῦν καὶ τὸν Ιξίονα ἡ τοῦ Ὁμήρου Πρα ἠπάτηκεν. Ἐπεὶ γὰρ ἤρα ταύτης ὁ ἥρως, καταπλαδ γεὶς τὸ ἐκείνης κάλλος, ἡ δὲ νεφύδριόν τι περισπασαμένη, καὶ τούτῳ ἑαυτὴν εἰκάσασα, ἐδίδου τῷ Ιξίονι πάροδον πυρὸς τὸ εἴδωλον. Ἀλλ᾽ ἐγώ σοι, λογιώτατε, Ιξίονι οὔτε εἰμὶ, οὔτε ἔσομαι, οὐδὲ τῆς τῶν πραγμάτων οὐσίας τὰ εἴδωλα προτιμήσαιμι. Διὰ ταῦτα γοῦν καὶ τὴν σὴν τέχνην μισῶ, ὅτι που θεινῆς ἐστι κορίου εἴδωλον. Καὶ οὐδὲ ἐν τῇ σκιά τοῦ γράμματος ἀναπαύομαι, ἀλλ' ἐν τῷ τῆς ἀληθείας φωτί· οὐδὲ τὸν τοῦ Πλάτωνος σοφιστὴν κατὰ τὸ προβεβλημένον τῆς λέξεως δέχομαι, ἀλλ᾽ εἰς τὸν ἐκείνου δημιουργὸν ἀναφέρω τοὔνομα. Εἰ δέ μοι ἀντὶ τοῦ δυσφήμου Δοβρόσοντος τὸ ᾿Αλύσιον ἐδίδους πεδίον καὶ τὸν ἀσφοδελὸν ἐκεῖνον λειμῶνα, ἆρ᾽ ἂν ἐδεξάμην καὶ ταῦτα, λαμπρῶν ὄντων τῶν ὀνομά των; Η σὺ ᾠήθης ἂν παρέχειν τί μοι τῶν ὄντων; Οπότε δὲ καὶ τὸ σὸν μοναστήριον μετὰ τῶν ἀνοσίων τεταγμένον οὔτ᾽ ἔστι και δυσωνυμωτάτων, ἐλοίμην ἂν τὴν δωρεὰν καὶ τὴν ἀνυπαρξίαν τοῦ πράγματος; Ηδέως δ᾽ ἄν σου πυθοίμην, τί δή σοι καὶ τῆς κτήσεως προσεγένετο, ἐμοῦ μὴ προσειληφότος τὸ πρᾶγμα. Οὐ τὸ πᾶν ἀπάτη καὶ γέλως καὶ τῷ ὄντι βαθεῖα φενάκη; Τὸ δὲ καὶ ἀπολογεῖσθαι περὶ οὕτω σαφούς χλευασίας καὶ εἰρωνείας, πηλίκον τοι εἰς τὸ μέτρον τῆς ἀρχιερωσύνης δοκεῖ; "Αρ᾽ οὖν σὺ μὲν οὕτω φιλοτιμότατος, ἐγὼ δὲ σμικρολόγος καὶ φειδω λός; ᾿Αντιδωροῦμαι δή σοι, ὁπόσα μὲν ὁ Ἑσπέριος ὠκεανὸς ἔχει, ὁπόσα δὲ ἐντὸς Υρκανίας καὶ τῆς Κασπίας θαλάττης ἐστὶ, καὶ τὴν Θούλην τὴν νῆσον, καὶ τὰ ἐκτὸς Φάσιδος, καὶ ὁπόσα ἡ μεσημβρινή περιείληφε γῆ, ὅ, τι τε ἐντὸς ἑκατέρων τῶν ὀμφαλῶν, καὶ τὰ τῶν ἀντοίκων καὶ ἀντιδόξων ξύμπαντα. Φίλτατε ἀδελφὲ, σύντομόν σοι λόγον ἐρῶ· εἰ μὲν βούλει τὰ τῆς πρὸς ἡμᾶς ἐπαγγελίας πληροῦν, ἐν

EPISTOLE. πράγμασιν ἡμῖν, ἀλλὰ μὴ ἐν ὀνόμασι κύρου τὴν δωρεάν. Εἰ δ' οὖν, παραχωρῶ σοι τοῦτο μετὰ τῶν Ἑλληνικῶν μύθων καὶ ἀνυπάρκτων πλασμάτων. Δ'. Πρὸς τὸν Καίσαρα τὸν Δούκαν'. Πίστευέ μοι, ὑπέρτιμε δέσποτα, καὶ ὑπὲρ πᾶν ὄνομα καὶ ἀξίωμα, μάγοι, ἵνα οὕτως εἴπω, καὶ οἱ τρόποι τυγχάνουσι καὶ οἱ λόγοι σου, καὶ ἀῤῥήτοις δυνάμεσι τὴν ἐμὴν ψυχὴν καταθέλγουσι. Καὶ τοῦτο ζω, ὃ βλέπω σέ· καὶ τοῦτο ἀναπνέω, ὃ τῆς σῆς ἀκούω φωνῆς· καὶ τοῦτο χαίρω, ὃ τοῖς σοῖς ἐντυγχά νω γράμμασι. Περὶ οὗ δὴ ἠρώτησας, συντόμως ἀποκρίνομαί σοι· «Οὐδεὶς ἡμᾶς ἐμισθώσατο.» Δέδοικα δὲ ἵνα μὴ καὶ τοῦτο ἀκούσω· «Ἑταῖρε, πῶς εἰσῆλθες «ὧδε, μὴ ἔχων ἔνδυμα γάμου;» Οὐ γὰρ οἶδα εἰ ἀποδέχεται τὴν παρουσίαν μου ὁ θειότατος ἡμῶν βασιλεύς· τὸ γὰρ πρόσωπον αὐτοῦ εἰς ἡμᾶς οὐχ ὡς χθὲς καὶ τρίτην ἡμέραν. Πλὴν οὐδέποτε παντελῶς ἀποστήσομαι, κἂν ἐξελάσῃ βιαίως, και μετὰ πληγῶν, κἂν μεθ᾽ ὕβρεων· μὴ οὕτω μανείην ποτέ. Εἰ γὰρ καὶ πρὸς ἐμὲ ἀπόστροφος, ἀλλὰ χρηστὸς καὶ φιλάνθρωπος. Αὔριον οὖν καὶ ἐλεύσομαι, καὶ ἀκορέστως καταπολαύσω σου τῆς ἐμῆς ψυχῆς καὶ πνοῆς καὶ ζωῆς. Ε΄. Τῷ αὐτῷ. IV. Ad Cæsarem Ducam. Crede mihi,illustrissime domine,omne nomen et dignitatem superas, magici ut ita dicam, mores et sermones tui inveniuntur,et indicibili virtute mentem meam incanlant. Tunc vivo, cum te video; tunc respiro, cum tuam vocem audio; tunc gaudeo, cum tuas litteras perlego. De quo autem interrogasti, breviter tibi respondeo: «Nemo nos conduxit.» Timui vero ne illud quoque audiam: «Amice, quomodo huc intrasti, non habens vestem nuptialem?» Nescio enim an præsentiam meam accipiat divinissimus noster imperator: vultus enim ejus ad nos non ut heri et nudius tertius. Attamen nunquam omnino abibo, cum violenter abegeris, et cum plagis, et cum contumeliis: ne quando ita insaniam. Si enim a me aversus,sed bonus et benignus es. Cras igitur veniam, et insatiabiliter perfruar te, mentis et animæ meæ vita. V. Eidem. Non est similis tibi, optime domine, ut hoc fidenter dicam, neque pulchritudine neque prudentia. Ita vero loquor, considerans objectumt uarum ad me litterarum.Simul enim et nobis consolationem præbes, et magno imperatori fratri tuo convenientem revorentiam servas, et fiduciam meam inducis in summam ejus fidem et dispositionem; quod ipse menti mes attestaberis. Et circa illud fiduciam habe, paratus enim sum ad meam ipsius vitam pro illo sacrificandam.Sed quod dixi hujus me pudet, per sacram tuam vitam juro. Ne forte me molestum reputet, ne agre ferat verba mea et præsentiam, et ideo neque jucunde mecum colloquatur, neque me dicentem sustineat. Ad tale consilium me adducit prior ejus in me dispositio sinceritatis et benevolentiæ plena, non jam solitam nunc indolem servans.Non igitur cum odio adeo, sed cum pudore et timore. Aliunde etiam sibi ipsi sufficit, et non indiget alicujus neque sapientia neque experientia. Ego autem nihil quidem sum, sed in his quæ ad dominos meos spectant fidelis et verus, et non possum non extollere actiones principis; longumque tempus hæo mihi attestatur: magis autem huic imperatori adhæsi et adhærebo semper. Si vero ita non parem mihi dispositionem vicissim præbet, id culpis meis Οὐκ ἔστι τις ὅμοιός σοι, δέσποτα χρηστότατε, ἵνα καὶ τοῦτο θαρρούντως εἴποιμι, οὔτε τὴν καλλονὴν, οὔτε τὴν φρόνησιν. Λέγω δὲ τοῦτο, ἀποβλέπων, εἰς τὸν σκοπὸν τῶν πρὸς ἐμέ σου γραμμάτων. Ομοῦ τε γὰρ καὶ ἡμῖν εἰς παραμυθίαν ἵστασαι καὶ τῷ μετ γάλῳ βασιλεῖ καὶ ἀδελφῷ σου τὴν προσήκουσαν σώζεις ὑπόληψιν, καὶ συνάγεις τὴν ἐμὴν γνώμην εἰς τὴν ἄκραν ἐκείνου πίστιν τε καὶ διάθεσιν· ὅπερ καὶ τῇ ἐμῇ ψυχῇ μαρτυρήσεις αὐτός. Καὶ θάῤῥει περὶ τούτου· ἕτοιμος γὰρ καὶ τὴν ἐμὴν θύειν ὑπὲρ τού του ψυχήν. Αλλ', ὅπερ εἶπον, δέσποτά μου, αἰδοῦ. μαι· ἔμνυμι τὴν ἱεράν σου ψυχήν. Μή ποτε φορτικόν με λογίζεται, ἢ οὐκ ἀρέσκεται τοῖς λόγοις μου καὶ τῇ παρουσίᾳ, και διὰ ταῦτα οὔτε ἡδέως προσομιλεῖ, οὔτε μου ἀνέχεται λέγοντος. Ἐνάγει δέ με εἰς τὸν τοιοῦτον σκοπὸν ἡ προτέρα τούτου πρός με διάθεσις ἁπλουστατη και φιλανθρωποτάτη τυγχά νουσα, καὶ μηκέτι νῦν τὸ σύνηθες ἰδίωμα σώζουσα. Οὐ τοίνυν μισῶν οὐ προσέρχομαι, ἀλλ᾽ αἰδούμενος ἢ φοβούμενος. Αλλως τε καὶ αὐτοτελής ἐστι, καὶ οὐ δεῖταί τινος οὔτε σοφοῦ οὔτε ἐμπειρικοῦ. Ἐγὼ δὲ οὐδέτερον μέν εἶμι, πιστὸς δὲ τὰ πρὸς τοὺς δεσπότας καὶ ἀληθὴς, καὶ οὐ δυνάμενος μὴ μεγαλῦναι πράξεις αὐθέντου· καὶ ὁ μακρὸς χρόνος ταῦτα μοι ἐμαρτύ ρησε· πλέον δέ τι τῷ βασιλεῖ τούτῳ προστέθεικα καὶ προσθήσω ἄχρι παντός. Εἰ δ' οὗτος οὐ τὴν ἴσην attribuo. Τu vero mihi ita serves tui fratris beneἀντιδίδωσί μοι διάθεσιν, ταῖς ἁμαρτίαις μου τοῦτο λογίζομαι. Σὺ δέ μοι οὕτω σώζοις τὴν πρὸς τὸν volentiaın, et in me benignitatem et voluntatem incomparabilem moribus, sermonibus et actibus. ἀδελφὸν εὔνοιαν, καὶ οὕτω καὶ τὴν πρὸς ἐμὲ εὐμένειαν καὶ διάθεσιν ἀπαράμιλλον καὶ τρόποις καὶ λόγοις καὶ πράγμασιν. ζ. Τῷ αὐτῷ. Ολόφωτόν σου την σελήνην ἀπέλαβον, ὑψηλότατε Καῖσαρ καὶ δέσποτα. Ολολαμπής γὰρ αὐτὴν ἐφώ τισεν ἥλιος· ὅθεν καὶ περιαστραφ εἰς ἐμακάρισά σου τὸ φῶς. Εἰ δὲ, ἔτι περίγειος ὤν, οὕτω μοι τὰς ἀκτίνας προχέεις, υπέργειος γεγονώς, ποίαν οὐκ VI. Eidem. Totam lucidam tuam lunam accepi, celsissime Cæsar et domine; omnino enim splendens eam sol illuminavit, unde luce circumfusus lumen tuum laudibus extuli. Si vero, adhuc terrestris, ita in me radios effundis, supra terram positus quali me

splendore non illustrabis? qualem non fulgorem ἀποστίλψεις μοι αἴγλην; ποίαν οὐκ ἀπαυγάσεις immittes?Deinde interrogas quomodo me babeam? boc ipso solum bene quod me interrogas, in cæteris vero optime. Nemo enim nos interrogat neque de nobis curat. Et, per tuum sacrum et augustissimum caput, nullo alio egeo nisi ut interroger. Sed istud quoque a me invidiosus dæmon eripuit; et nisi aure tu vitæ meæ libram æquaret, brevi habitasset in inferno anima mea; adeo animo dejectus sum, adeo anxius sum. Sed lingua tua, tua musa, tua Siren, tua incantamenta, tui sibili, tua persuasio et eloquentia suadent me sæpius bono animo esse et lætari: et gaudeo tuis verbis, tuia exhortationibus, tuis in me dispositionibus. Sed me dolere nihil impossibile; tu vero ne unquam doleas, ne invidiæ telo lædaris, ne inimicus contra ῃ te prævaleat. Si quis autem ventus tuam mentem disturbat, ne mireris; nam contrariis mutationibus vita agitatur,et oportet primum mare misceri, deindeque in zephyrum tempestatem sedari. Hæc Psellus. VII. Eidem. Sed post lances, gloriosissime imperator et maxime Cæsar dominansque meæ animæ caput, est etiam trutina et ejus regula. Quid igitur, ut nobis libram impleas, pecudum exhauries mammas? ne tu, ne in nos tutum ovile exsicces; ne, ut lances æques, illi inæquales gratias præbeas, plura nobis distribuens et nos super omnes statuens, tu qui superas sermones et elogia omnemque rhetoricam artem et facultatem. Ego vero nunc cognovi sapiens esse, quia tuam meis sermonibus animam aucupor; unde arrogans omnino factus sum, et frontem erexi,et summis digitis ambulo; et si quis me rogaverit: «Quid unquam talia?et quænam transmutatio ista et nova arrogantia; statim respondeo, quia me magnus Cæsar laudavit, quia meis verbis ipse capitur, quia, cæteris omnibus superior, mea potestate vincitur. Sed ne quando ista fucata videantur et mendax opinio, ego sum, quod sum revera, ignorans homo, et vix seipsum cognoscens. Si vero tu me miraris, dicam tibi sermonem venaticum, quem nescio an et ipse animadverteris. Noctuam, volucrem deformissimum et turpissimum aspectu, miratur aquila, et circumit, et stupensintuetur, velut naturam quamdam admiratione dignam.Sed ita quidem aquila, noctua autem nihil minus deformis est. Nonne igitur es tu aquila robore et potestate, ego autem animal informe et arte expers? Deinde veteres sapientes admirari prætermittens, me et mea scripta colis. Quid boni autem in eis inest? quid pulchri? quid venusti? sed dicam tibi alium sermonem ad nos magis convenientem. Apis primum e floribus mel colligens rosam quidem prætervolitat, mittit autem ocellum, lilium, μαρμαρυγήν; Εἶτα δὴ ἐρωτᾷς πῶς ἔχοιμι; αὐτὸ τοῦτο μόνον καλῶς ὅτι με ἐρωτᾷς, τὰ δ᾽ ἄλλα πάνω καλῶς. Οὐδεὶς γὰρ ἡμῶν οὔτε πυνθάνεται, οὔτε κήδεται. Καὶ, νὴ τὴν ἱεράν σου καὶ ὑπερσέβαστον κεφαλὴν, οὐδὲ ἑτέρου τινὸς δέομαι ἢ τοῦ ἐρωτᾶσθαι. ᾿Αλλὰ καὶ τουτό με ὁ βάσκανος δαίμων ἀφείλετο· καὶ, εἰ μὴ ἡ σὴ χρυσῆ πλάστιγξ τὸν τοῦ βίου μου ζυγὸν ἴσαζε, παραβραχύ παρώκησε τῷ ᾅδῃ ἡ ψυχή μου· οὕτως ἀθυμῶ, οὕτως ἀδημονῶ. Ἀλλ᾿ ἡ σὴ γλῶσσα, ἡ σὴ μοῦσα, ἡ σὴ σειρὴν, τὰ σὰ θέλγητρα, αἱ σαὶ ἴυγγες, ἡ σὴ πιθανότης καὶ εὐγλωττία πείθει με πολλάκις καὶ εὐθυμεῖν καὶ γάννυσθαί· καὶ χαίρω ἐπὶ τοῖς σοῖς λόγοις, ἐπὶ ταῖς σαῖς παρακλή σεσιν, ἐπὶ ταῖς σαῖς πρὸς ἐμὲ διαθέσεσιν. Αλλ ἐμὲ μὲν λυπεῖσθαι οὐδὲν ἀπεικός. σὺ δὲ μὴ λυπηθῇς ποτε, μηδὲ βέλος ἅψαιτο βασκανίας, μηδὲ κατισχύσαι σου ὁ ἐχθρός. Εἰ δέ τίς σου διακυμαίνει ἄνεμος τὴν ψυχὴν, μὴ θαυμάσῃς· ταῖς γὰρ ἐναν τίαις μεταβολαῖς ὁ βίος ταράττεται, καὶ δεῖ πρότερον τιναχθῆναι τὴν θάλασσαν, εἶθ᾽ οὕτως στῆναι εἰς αὕραν τὴν καταιγίδα. Ὁ Ψελλὸς ταῦτα. Ζ΄. Τῷ αὐτῷ. ᾿Αλλὰ μετὰ τὰς πλάστιγγας, φιλοτιμότατε βασιλεῦ, καὶ μέγιστε Καίσαρ, καὶ δεσποτικὴ τῆς ἐμῆς ψυχῆς κεφαλῆ, ἔστι καὶ ἡ τρυτάνη καὶ ὁ ταύτης και νών. Τί οὖν, ἵνα πληρώσῃς ἡμῖν τὸν ζυγόν, ἐκκενώσαις τῶν θρεμμάτων τοὺς μαστούς; μὴ σύ γε μηδὲ ἐφ' ἡμῖν ἀποψύξῃς τὸ ποίμνιον· μηδὲ, ἵνα ἰσάτης τὰς πλάστιγγας, ἀνίσους αὐτῷ ποιήσῃς τὰς χάριτας, τὰ πλείω νέμων ἡμῖν καὶ ὑπὲρ τοὺς ἄλλους τιθεὶς, ὁ πάντων ἐπέκεινα καὶ λόγων καὶ ἐγκωμίων καὶ τέχνης ῥητορικῆς καὶ δυνάμεως. Ἐγὼ δὲ νῦν ἔγνων εἶναι σοφός, ὅτι σου τοῖς ἐμοῖς λόγοις θηρῶ τὴν ψυχὴν· ὅθεν ἀθρόον σοβαρός γέγονα, καὶ ἔσπακα τὴν ὀφρῶν, καὶ ἐπ᾽ ἄκρον βαδίζω δακτύλων· καν μέ τις ἔρηται «Τί ποτε ταῦτα; καὶ τίς ὁ μετασχηματισμὸς καὶ ἡ καινὴ ἔπαρσις;» εὐθὺς ἐπιφέρω, ὅτι με ὁ μέγας Καῖσαρ ἐπήνεσεν, ὅτι μου τοῖς λόγοις οὗτος ἑάλωκεν, ὅτι, τῶν ἄλλων ὑπέρτερος ων, τῆς ἐμῆς ἡττᾶται δυνάμεως. ᾿Αλλὰ μή ποτε κομψεία ταῦτα καὶ ψευδής, οἴησις, ἐγὼ δέ εἰμι ὅπερ εἰμὶ, ἀμαθῆς ἄνθρωπος καὶ μόλις ἑαυτὸν ἐπιγνούς. Εἰ δὲ θαυμάζεις με σὺ, ἐρῶ σοι λόγον θηρατικὸν ὃν οὐκ οἶδα εἰ καὶ αὐτὸς κατενόησας. Τὴν γλαῦκα τὸ ὄρνεον, τὸ ἀμορφώτατον ζῶον καὶ ἀκαλλέστατον, θαυμάζει ὁ ἀετὸς καὶ περιίπταται ταύτην, καὶ περιέπει, καὶ τέθηπεν, ὥσπερ τινὰ φύ σιν ἀξίαν θαύματος. ᾿Αλλ᾿ ὁ μὲν ἀετὸς οὕτως· ἡ δὲ οὐδὲν ἧττον γλαύξ ἐστι δυσειδής. Μή ποτε οὖν σὺ μὲν ἀετὸς τὴν ἰσχὺν καὶ τὴν δύναμιν, ἐγὼ δὲ ζῶον ἀκαλλές τε καὶ ἄτεχνον; Εἶτα δὴ ἀφεὶς τοὺς παλαιοὺς θαυμάζειν σοφούς, ἐμὲ καὶ τὰ ἐμὰ περιέπεις συγγράμματα. Τί δὲ καλόν ἐν τούτοις; τί δὲ ὡραῖον; τί δὲ ἀνθηρόν; 'Αλλ᾽ ἐρῶ σοι καὶ λόγον ἕτερον πρὸς ἡμᾶς οἰκειότατον. Ἡ μέλισσα τὰς ἀρχὰς ἀνθολογοῦσα τοῦ μέλιτος, παρίπταται μὲν τὸ ῥόδον, παρίησι δὲ τὸ Τον καὶ τὸ

EPISTOLE. est thymus acerbi et fere nullius odoris; sed apis inde mellis fontes haurit. Pariter igitur et tu rosas quæ apud alios sunt despicis, et ex meis odoris expertibus sermonibus et cantibus tuam linguam mellificas et mellitum rivum educis. κρίνον καὶ τὴν δάκινθον καὶ τὸν νάρκισσον, καὶ τῷ hyacinthum et narcissum, et thymo insidet. Planta Θύμῳ προσίσταται. Φυτὸν ὁ θύμος δριμύτατόν τε καὶ ἀνοσμότατον· ἀλλ' ἡ μέλισσα ἐντεῦθεν τὰς πηγὰς ἔχει τοῦ μέλιτος. Ισως γοῦν καὶ σὺ τῶν μὲν παρὰ τοῖς ἄλλοις ρόδων καταφρονεῖς, ἀπὸ δὲ τῶν ἐμῶν ἀνόσμων λόγων καὶ ἀηδῶν τὴν σὴν καταμελιτοῖς γλῶσσαν καὶ τὸ μελισσαγὲς ἀποστάζεις νᾶμα. 'Αλλ' δρα τὰ παραδείγματα. Οὔτε ὁ ἀετὸς τὴν γλαῦκα περιφρονεῖται, οὔτε τὸν θύμον ἡ μέλισσα γεωργεῖ ἀλλὰ κατ᾿ ἐξουσίαν ὁ μὲν ὁρᾷ, ἡ δὲ δρέ πεται. Ἔπου καὶ σὺ τούτοις, καὶ τῶν ἐμῶν ἀπόλαυσ λόγων ὁπότε σοι βουλητόν. Αρ᾽ οὖν καὶ ταύτην ἐγκωμιάσεις μου τὴν ἐπιστο λὴν, ᾗ οὔτε ἡ λέξις λαμπρά, οὔτε ὁ νοῦς ὑψηλὸς, οὔτε ἡ συνθήκη εὐάρμοστος; Βούλει οὖν βραχύ τί σοι προσπαῖξαι· ἀλλ᾽ εἴη πόῤῥω τὸ σχῆμα καὶ ὁ μοναδικός βίος. Καγώ τι τοιοῦτον ἐν νεύτητι πέπονθα, καὶ διαστρόφων εάλωκα ὀφθαλμῶν καὶ χροιᾶς οὐ πάνυ λευκῆς, καὶ ὑπὲρ τὰς εὐώπιδας καὶ ῥοδοπήχεις τὴν οὕτως ἔχουσαν ἔστερξα. 'Αρα ἐγνώρισάς μοι τὸ πάθος: εἶδες ἐν κατόπτρῳ τὸ σὸν πρόσωπον; Ἐκ γῆς γὰρ καὶ αὐτὸς πεπλαστούργησαι ὥσπερ ἐγώ. Τῆς δουλικῆς ταῦτα καὶ γλώσσης σοι καὶ χειρός. Η΄. Τῷ αὐτῷ. Sed vide exempla: neque aquila in noctuam meditatur,neque thymum apis colit; sed quantum in se est illa quidem intuetur, hæc vero metit. Has tu quoque imitare et meis fruere sermonibus quoties tibi libuerit. Num igitur hanc meam epistolam prædicabis, cui nulla inest vox eximia, nulla sententia sublimis, nulla bene aptata connexio? Vis igitur breve quoddam tibi arridere, sed longe absit ab habitu et vita monachorum. Ego quoque tale quoddam in juventute expertus sum et torvis oculis captus sum et colore non multum candido, et supra bene oculatus et roseo colore micantes quamdam ita se habentem amavi. Num mihi simile quiddam experiris? Vidisti in speculo faciem tuam? terra enim et ipse formatus es sicut ego. Hæc servæ tuæ linguæ et manus. VIII. Eidem. Nonne bonus sum et sapiens, Cæsar natura et mente incomparabilis? Deinde meipsum ignoro, neque utens speculo, neque recogitans quantos libros revolverim. Sed quando cum sapientium scriptis conversor, meam sapientiam cum eorum Καὶ μὴ καλός εἰμι καὶ σοφὸς, ἀσύγκριτε Καίσαρ, καὶ τὴν φύσιν καὶ τὴν ψυχήν; Εἶτα δὴ καὶ ἐμαυτὸν ἀγνοῶ, οὔτε κατόπτρω χρώμενος, οὔτε δὴ ἐνθυμούμενος οπόσας βίβλους ἔτυχον ἀνελίξας. Αλλ' ὅτε μὲν τοῖς τῶν σοφῶν συγγράμμασιν ὁμιλῶ, τὴν ἐμὴν σοφίαν πρὸς τὴν ἐκείνων συγκρίνων, αἰσχύνομαι, η sapientia comparans, erubesco, juro per sacram ὄμνυμι τὴν ἱεράν σου ψυχὴν, καὶ ὡς παντάπασιν ἀμαθὴς ἐγκαλύπτομαι· ὅταν δὲ ταῖς σαῖς περὶ ἐμοῦ μαρτυρίαις ἐντύχω, μικροῦ καὶ ἰσόθεος εἶναι φαν τάζομαι. Καὶ σὺ μὲν τὰς ἐμὰς ἐπιστολας βιβλία ποιεῖς· ἐγὼ δὲ τὰ σὰ γράμματα τοῖς ἐμοῖς ἐγχαράττω στέρνοις, καὶ ἀναγινώσκω πυκνότερον· καὶ ἐμαυτὸν ἄγαμαι καὶ πέπεισμαι εἶναι σοφὸς, καὶ ἐπαινῶ σε τῆς μαρτυρίας. Πρότερον δὲ οὐχ οὕτως εἶχον. Αλλ' αἱ μὲν πίσ θηκοι, ἐπειδὰν τέκωσι καὶ τὰ νεογνὰ ἴδωσιν, ἀγάλματα αὐτὰ ἤγηνται καὶ τοῦ κάλλους θαυμάζουσιν, ἀπατώμεναι τῷ φιλοτέχνῳ τῆς φύσεως· ἐγὼ δὲ τὰ ἐμὲ γεννήματα, τοὺς λόγους φημί, οὐδέποτε ἠγάσθην, οὐδὲ ἐφίλησα. Νῦν δὲ διὰ τὴν σὴν μαρτυρίαν καὶ τέ θηπα καὶ φιλῶ καὶ συναγκαλίζομαι. Ἵνα δέ σοι καὶ ἀπὸ τῶν θεάτρων φθέγξωμαι φασὶ καὶ τοὺς ἡνιόχους ἀγνοεῖν τὰ πολλὰ ὦν κατορθοῦσιν ἢ ἁμαρτάνουσιν· οἱ δὲ ἀκριβεῖς τῆς ἡνιοχήσεως θεωροὶ ἴσασιν ἀκριβῶς εἰ δημοχαρής ὁ ἵπ πος, εἰ ἑτερόγναθος, εἰ μὴ τὸν δεξιὸν ὁ ἡνίοχος τῷ καμπτῆρι προσήγαγεν ἢ τῷ ζυγῷ τοὺς ἵππους συν ήρμοσεν. Ἴσως οὖν κἀγὼ τὰ πολλὰ τῶν ἐμῶν ἀγνοῶν σὺ δὲ ἄνω καθήμενος ἀνακρίνοις καὶ διευθύνεις ἅπαντα, τὴν ἔννοιαν, τὴν λέξιν, τὸ σχῆμα, τὴν μέσ θοδον, τὴν ἀρμονίαν, τὸν ῥυθμὸν, τὴν ἀνάπαυσιν. Φασὶ δὲ καὶ τὴν Πυθίαν χρησμῳδεῖν μὲν τοὺς ἄνω χρησμούς, μὴ ἐπίστασθαι δὲ τῶν χρησμῶν τὴν διάνοιαν· ἀλλ᾽ οἱ Ἕλληνες, ἐκδεχόμενοι τὰ μαντεύ tuam animam, et velut omnino ignarus me abscondo; cum autem tuis de me testimoniis occurro, fere divinus esse mihi videor. Tu quidem meas epistolas libros facis: ego autem tuas litteras pectori meo insculpo, et lego frequentius, et meipsum admiror et persuasum habeo me sapientem esse, et de tuo te testimonio collaudo. Prius ita non me habebam. Sed simiæ quando pariunt et recenter natos cernunt, cupidines illos existimant et pulchritudinem mirantur, deceptæ naturali prolis amore; ego autem meos liberos, sermones dico,nunquam admiratus sum,nunquam amavi.Nunc vero propter tuum testimonium foveo, amo et amplector. Ut autem tibi aliquid e spectaculis afferam; dicunt aurigas ignorare multa ex his quæ bene aut male faciunt periti autem artis hujus spectatures sciunt optime utrum docilis equus an contumax, utrum auriga non dextrum ad metam direxerit, an jugo equos coaptaverit. Pariter igitur et ego ex meis plurima ignoro; tu vero supra sedens dijudicas et exploras cuncta, sententiam,dictionem, figuram, methodum, harmoniam, rhythmum et desinentiam. Dicunt etiam Pythiam vaticinari quidem divina oracula,nescire autem oraculorum significationem; sed gentiles vaticinia excipientes,interpretabantur

et conciliabant. Talis et tu inveniris meus interpres ματα, ἐξηγοῦντο καὶ συνεβίβαζον. Τοιοῦτος δὲ καὶ et divinus reipsa Themistocles. Ego quidem mea oracula ignoro, tu vero ea intelligis, extollis et eorum miraris pulchritudinem et subtilitatem; ita ut timeam ne sortem Narcissi experiar. Narcissus adolescens erat molli nitens pulchritudine, sed maxime simplex et absque omni subtilitate. Quadam die ad aquarum fontem veniens, suum ipsius vultum intuetur.Nesciens autem esse proprii corporis figuram, amore capitur ejus quod cernit, et existimat adolescentem esse verum sub aqua latentem. Non igitur hinc abiit, sed intuendo mortuus est; terraque hunc miserata florem e proprio sinu eduxit ejusdem nominis. Ne igitur ipse cernens meam sapientiam in scriptis ut in speculo, amore mei nimio capiar et mea in umbra exspirem. Sed confide. Ixion Junonem amabat, et sibi illius in mente effigiem fingens, osculari sibi videbatur: quadam vero die ipsam cernens, seipsum insimulavit tanquam deformissimam effigiem effingentem. Et ego igitur, quando tuam inspicio magnanimitatem et ingenium, meam figuram deserens, tuam pulchritudinem admiror; quasi olim tuum caseum miratus, nunc ante butyrum stupeo. Cum regibus autem nulla mihi cupido multum colloquendi; propter te vero ad quartam paginam attingam. Hæc servæ tuæ manus. IX. Eidem, Quales tum, ο Cesar, cogitationes! qualia tuæ mentis consilia! duas meis fontibus aperuisti fistulas, ut mihi aquam totam effunderes, ut meum totum exhaurires fluentum. Deinde num ignoras me inexhaustum habere fontem, et quantum sugitur, tantum vias aperiri et venas dilatari ab abundantiorem e gurgite profluentiam? Scio te subtilem esse et ad omnem virtutem aptus, velleque occultatam in me margaritam sumere, ut illam in tuo diademate insculpas. Tu vero mihi non unam, sed multas jam subripuisti; majorem autem harum, et colore candidissimam, figuraque præstantissimam non comprehendere poteris. Habeo enim eam in mentis sinu, quo non penetrant furantis manus. Quid me ubicunque circuscribis, et cir cumfodis circulariter? inviolabilis sum in doctrina thesauro. Quantum e puteo hauris,tanto copiosius fluentum efficis, Eximia autem tua furti peritia. Sol naturali virtute et facultate calidissimus est extractor humoris immensitatis. Idcirco in vere et æstate nobis propinquior factus attrahit arborum humorem, et fructiferas illas efficit: non autem delegat lunæ eamdem facultatem. Tu vero mihi meus sol tuam lunam circumegisti, et jubes ut aliquid etiam ipsa e meo fonte hauriat. Quid mihi caseus et butyrum? illecebræ sunt ista et viscus σὺ τυγχάνεις ὁ ἐμὸς ἐρμηνεὺς καὶ θεῖος τῷ ὄντι θεμιστοκλῆς. Κἀγὼ μὲν τοὺς ἐμοὺς χρησμούς ἀγνοώ, σὺ δὲ ἐξακριβεῖς τούτους, καὶ ὑψηλολογεῖς, καὶ θαν μάζεις καὶ τοῦ κάλλους καὶ τῆς δεινότητος· ὥστε δέδοικα μὴ πάθω τὸ τοῦ Ναρκίσσου. Ο Νάρκισσος μειράκιον ἦν κάλλει διαλάμπον ἀβρῷ, ἀπλοϊκώτατον δὲ καὶ δεινότητος πάσης ἐκτός. Καί ποτε πρὸς πηγὴν ὑδάτων ἐλθὸν, τὸ ἑαυτοῦ ἐνοπτρίζεται πρόσωπον. Ηγνοηκὸς δὲ ὅτι τοῦ ἰδίου σώματός ἐστιν ἡ σκιά, ἔρωτα λαμβάνει τοῦ ὁρωμέν νου. καὶ ᾠήθη ὅτι μειράκιον ἐστιν ἀληθὲς κρυπτό μενον ὑπὸ τῆς πηγῆς. Οὐ τοίνυν ἐκεῖθεν ἀφίστατο, ἀλλ' ὁρῶν ἐτεθνήκει. Καὶ ἡ γῆ τοῦτον οἰκτείρασα, ἄνθος ἐκ τῶν οἰκείων λαγόνων ἀφῆκεν ὁμώνυμον. Μή τοίνυν καὶ αὐτὸς βλέπων τὴν ἐμὴν σοφίαν ὡς ἐν κατόπτρῳ τοῖς γράμμασιν, ἔρωτα σφοδρὸν ἐμαυτοῦ λάβοιμι καὶ τῇ ἐμῇ ἐναποψύξω σκιά. ᾿Αλλὰ θάῤῥει. Ὁ Ιξίων ἤρα τῆς Ηρας, και, πλάττων ἐν τῇ ψυχῇ τὸ ἐκείνης εἴδωλον, ἐδόκει τοῦτο ἀσπάζεσθαι· ἰδὼν δέ ποτε ταύτην, ἐμέμφετο ἑαυτὸν ὡς ἀμορφώτατον ἀναπλάττοντος εἰδωλον. Κἀγὼ τοίνυν, ὅταν εἰς τὸ σὸν μεγαλοφυὲς ἀποβλέπω καὶ περιδέξιον, τὴν ἐμὴν καταλιμπάνων σκιάν, τὴν σὴν ἄγαμαι ὡραιότητα· ὥσπερ δὴ πάλαι θαυμάζων σου τοὺς τυροὺς, νῦν ὑπερηγάσθην τὸ βούτυρον. Τοῖς δέ γε ἀνακτόροις οὔ μοι σπουδὴ παραβάλλειν πυκνῶς· διὰ δὲ σὲ κατὰ τὴν τετράδα ἀφίξου μαι. Τῆς δουλικῆς καὶ ταῦτα χειρός. Θ΄. Τῷ αὐτῷ. Οἷα σου, Καίσαρ, τὰ ἐνθυμήματα! οἷα δὲ τὰ βου λεύματα τῆς ψυχῆς! Δύο μοι ταῖς πηγαῖς ἐξέτεινας ἀγωγάς, ἵνα μου ὅλον ἐκφορήσῃς τὸ ὕδωρ, ἵνα μου πᾶσαν ἐκδαπανήσῃς τὴν βρύσιν. Εἶτα δὴ ἀγνοεῖς ὅτι ἀκένωτον ἔχω τὸ ῥεῦμα, καὶ, ὅσον ἂν ἐκθηλάζοι τις, τοσοῦτον τοὺς πόρους ἀναστομοῖ καὶ τὰς φλέβας εὐρύνει πρὸς τὴν ἐκ βάθους ἀποῤῥούν; Οἶδα ὅτι δεινὸς εἶ καὶ πρὸς πᾶσαν ἀρετὴν περιδέξιος, καὶ βούλει τὸν ἐγκεκρυμμένον μοι μαργαρίτην λαβεῖν, ἵν᾿ εγκολάψῃς τοῦτον ἐπὶ τοῦ σοῦ διαδήματος. Σὺ δέ μοι οὐδὲ ἕνα, ἀλλὰ πολλοὺς ἤδη κέκλοφας· τὸν δὲ γε μείζονα τούτων, καὶ λευκότατον μὲν τῷ χρώ ματι περιφερέστατον δὲ τῷ σχήματι, οὐ δυνήσει πε ριλαβεῖν. Ἔχω γὰρ τοῦτον ἐν τοῖς ψυχικοῖς κόλποις, οὐ μὴ φθάνουσιν αἱ χεῖρες τοῦ κλέπτοντος. Τί με περικυκλοῖς πάντοθεν, καὶ περιορύττεις και κλωσε; ἄσυλός είμι τὸν τῆς γνώσεως θησαυρόν. Οσον ἀπαρύττῃ τοῦ φρέατος, τοσοῦτον πλουσιώτερον ὁ νάμα ποιεῖς. Υπερφυής δέ σου καὶ ἡ τῆς κλοπῆς τέχνη. Ὁ ἥλιος φυσικῇ δυνάμει καὶ περιουσία θερμότα τος ἐλκτικός ἐστι τῆς ἐν τῷ βάθει ὑγρότητος. Διά ταῦτα ἔαρος καὶ θέρους πλησιάζων ἡμῖν ἀνέλκει τὴν ἐν τοῖς δένδροις ικμάδα καὶ ἔγκαρπα τὰ δένδρα ποιεῖ· οὐ μὴν ἐπιτάσσει καὶ τῇ σελήνῃ τὴν τοιαύτην ἐνέργειαν. Σὺ δέ μοι ὁ ἐμὸς ἥλιος καὶ τὴν σὴν περ ριέστησας σελήνην, καὶ ἐπιτρέπεις ἵνα τι καί αὐτὴ ἀπὸ τῆς ἐμῆς πηγῆς ἀπαρνηται. Τί μοι τὸν τυρὸν

EPISTOLA. " vas, vel ut piscem e mari educens, vel ut volucrem ex aere dimittens. In ursos et pantheras tuavenatica arte utere; me autem nunquam capies et nunquam dilacerabis neque canibus neque telis. Ut autem tibi vera dicam; totus ego a te captus sum, et me in manibus habes, viventem et jucundam prædam, et dentibus dilanias, imo vero totum in mente tua comprehendis. Quid enim meorum tibi non facile captu potest esse? an mens? ne quis id dicat, sed potius disrumpatur mentiendo; an lingua? ecce tibi illam præbeo in verbis, epistolis, scriptis: si vero velis, hanc seca et dilacera: an manus? sed tibi ministrabunt et istæ plurima et maxima encomia; an pedes? sed insequar te quocunque volueris, in collibus, in planis, in summitate montium, in terre gurgitibus. Ita totum me captum habes. Sed cave ne avaritiæ justissimus insimuleris. Hodie enim Cæsarissa me venata est tanquam illecebra caseo et recens presso lacte. Etenim captus sum istis revera,et avidus sum ciborum, et ut video rem eximiam, statim ore inhio et hamus me pungit et gutture suspensum tenet. Ne igitur meum sermonem dilaceres, vel potius ne prædam totam tuam facias; sed mihi ambo venationem dividite. Tu quidem coigtatione et dictione frueris; meæ autem dominæ tribue epistolæ sententias, ut mihi et ipsa particeps flat sermonum suavitatis; et voluptatis gratia sæpius me venari velit. Gaudeo enim cum vos me venantur; vos enim verba vacua et volantia in manibus habetis, ego vero butyrum et caseos. καὶ τὸ βούτυρον; δελεάσματα ταῦτα καὶ ἐξοὶ καὶ et retia, ut me totum capias et tuis laqueis involπάγαι εἰσὶν, ἵνα με όλον θηράσῃς καὶ τοῖς σοῖς περισφίγξης δικτύοις, ἢ ὥσπερ ἰχθὺν ὑπεξαγαγὼν τῆς θαλάσσης, ἢ ὥσπερ πτηνὸν ἐκ τοῦ ἀέρος κατενεγκών. Ἐπὶ τοὺς ἄρκτους καὶ τοὺς παρδάλεις τῇ θηρατικῇ τέχνῃ σου χρῶν ἐμὲ δὲ οὐκ ἂν λάβοις ποτὲ, οὐδὲ διασπαράξεις, οὔτε κυσὶν, οὔτε δόρασιν. Ινα δέ σοι τάληθὲς ἐρῶ· ὅλος ἐγώ σοι τεθήραμαι, και με ἔχεις ἐν ταῖς χερσὶν, ἔμψυχον καὶ ἡδὺ θήραμα, καὶ λεαίνεις ἐν τοῖς ὁδοῦσι, μᾶλλον δὲ ὅλον ἐν τῇ ψυχῇ σου συνείληφας. Τί γὰρ ἀθήρατόν σοι τῶν ἐμῶν πέφυκεν; ή ψυχή; μὴ τοῦτο εἴποι τις· ἀλλὰ διαῤῥαγείη ψευδόμενος· ἡ γλῶσσα; Ιδού σοι ταύτην ἐκτείνω ἐν λόγοις, ἐν ἐπιστολαῖς, ἐν συγ γράμμασιν· εἰ δὲ βούλει, καὶ τέμνε καὶ σπάραττε· αἱ χεῖρες; ἀλλὰ διακονήσουσί σοι καὶ αὗται τὰ πολλὰ καὶ μεγάλα ἐγκώμια· οἱ πόδες; ἀλλ' ἔψομαί σοι ὅπη σοι βουλητήν, ἐν γελόφοις, ἐν γηπέδοις, ἐν ὕψεσιν ὁρῶν, ἐν βάθεσι γῆς. Οὕτως ἔχεις με ὅλον λαβών. 'Αλλ' δρα μὴ πλεονεξίαν ὁ δικαιότατος ἐγε κληθῇς. Σήμερον γὰρ ἡ Καισαρισσά με τεθήρακεν ὥσπερ δελέατι τυρῷ καὶ ἀντιπαγεῖ γάλακτι. Καὶ γὰρ θηρῶμαι τούτοις ὡς ἀληθῶς καὶ λίχνος εἰμὶ τὸ βρῶμα, καὶ, ἡνίκα ἴδω τὸ γνώρισμα, εὐθὺς περι χαίνω καὶ τὸ ἄγκιστρον περιπείρει με καὶ ἀναρτᾷ με ἐκ τοῦ λαιμοῦ. Μὴ τοίνυν μου διασπαράξῃς τὸν λόγον, ἢ μᾶλλον μὴ σφετερίσῃς ὅλην τὴν ἄγραν ἀλλὰ διέλεσθέ μοι τὴν θήραν ἀμφότεροι. Καὶ σὺ μὲν καὶ τῆς ἐννοίας απογεύσῃ καὶ τῆς λέξεως· τῇ δέ γε ἐμῇ δεσπότιδι μεταδίδου τῶν τῆς ἐπιστολῆς νοημάτ των, ἵνα μοι καὶ αὕτη μετάσχῃ τῆς τῶν λόγων γλυ κύτητος· καὶ τῆς ἡδονῆς ἕνεκα πολλάκις με θηρᾷν βούλοιτο. Χαίρω γὰρ θηρώμενος παρ' ὑμῶν· ὑμεῖς γὰρ δὲ βούτυρα καὶ τυρούς. Ι΄. Τῷ αὐτῷ. Ἔγραψας, εἰ καὶ μὴ τῇ χειρὶ, ἀλλὰ τῇ ψυχῇ. Ὁ γὰρ χαρακτὴρ γνώριμος καὶ ἀκριβῶς εἰκασμένος εἰς τὸ πρωτότυπον. Εἶτα ἐν τῷ μὴ ἐμπιπλᾶσθαί σε τῶν ἐμῶν λόγων, μηδὲ κορέννυσθαι τῆς τούτων, ὡς γράφεις, γλυκύτητος, αὐτοὶ καθιοῦμεν ἀνθολογοῦντες, ἀεὶ, ὥσπερ αἱ μέλισσα:, καὶ τὴν τοῦ μέλιτος ἐργασίαν ἐξεργαζόμενοι· ἀλλ᾽ εἰ καὶ ἡ θάλασσα οὐκ ἔστιν ἐμπιπλαμένη, κατὰ τὸν εἰρηκότα σοφόν, πάντων τῶν ποταμῶν εἰς αὐτὴν ἀπεῤῥευγομένων τὰ ρεύματα, ἀλλ' ἀπὸ τῶν ὁρῶν ἀεὶ προχεῖται τὰ νάματα καὶ τὸ τῆς ὑγρᾶς ἀκόρεστον οὐχ ἱστᾷ τῶν ποταμῶν τὴν φοράν. Οἱ μὲν οὖν ᾿Αθηναῖοι πάλαι ὑπὸ τοῦ Δαρείου κατὰ τὴν ἤπειρον πολεμούμενοι, καὶ ἀνθίστασθαι πρὸς τὰς χιλιάδας ἐκείνου καὶ μυριάδας μὴ ἐξισχύ οντες, ἀπένευσαν εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ ναυσὶ χρησ σάμενοι τὴν σωτηρίαν διαπόντιον εὔραντο· ἐγὼ δὲ ποῦ φύγω; ποῖ τράπωμαι; πάντοθεν πάγαι, πάντοθεν θήρατρα. Εκκλίνω πρὸς γῆν· ἀλλ᾽ εὐθύς με θηρᾶται τὰ βούτυρα, ἀποτέμνει μοι τὴν ὁδὸν τὰ σὰ ποίμνια καὶ βουκόλια. Εκδράμω πρὸς θάλασσαν ἀλλὰ βαβαὶ τῆς τῶν ἰχθύων φορᾶς! αὐτός μοι τού των ὁ κράτιστος ἀπαντᾶ τύραννος καὶ δυσὶ κύκλοις περιλαμβάνει με ὥσπερ τισὶ κέρασι τοῦ ἰδίου στραλόγους κενοὺς καὶ πτερόεντας ἐν ταῖς χερσὶν ἔχετε, ἐγὼ X. Eidem. Scripsisti, si non tua manu, certe tua mente, exemplar enim nosci facile est et apprime se refert ad prototypum. Deinde eo quod non nostris sermonibus implearis, neque salieris illorum, ut scribis, suavitate, nos pergimus flores semper colligentes, velut apes, et mellis fabricationi vacantes. Sed etsi mare non impletum sit, juxta sapientis dictum, omnibus fluminibus in illud undarum fluenta deferentibus, e montibus autem semper effunduntur fontes,et hunoris insatiata aviditas non detinet fluminum tributum. Athenienses igitur olim sub Dario in continente bellantes, et resistere tot millibus et myriadibus copiarum ejus non valentes, ad mare declinaverunt et navibus utentes salutem in undis invenerunt: ego vero quo fugiam? quo me vertar? ubique laquei, ubique insidiæ. Ad terram confugio; sed statim me venatur butyrum, viam mihi præ. cludunt tuæ greges et pecudes. Ad mare recurro; sed, o piscium impetum! ipse mihi potentissimus rex illorum occurrit et duobus orbibus me circumdat tanquam sui exercitus cornibus.Scis igitur quid faciam? Ad aera volabo et æthera habebo auxiliatorem; non enim passerum contra me nuno

aciem ordinabis, nam istos detinet quadraginta τεύματος. Οἶσθα οὖν ὁ ποιήσω; πτήσομαι πρὸς ἀέρα dierum intervallum. Hæc servæ tuæ mentis, si non manus. XI. Eidem. καὶ τὸν καιρὸν ἔξω σύμμαχον· οὐ γὰρ καὶ στρουθοὺς καθ᾿ ἡμῶν ἐκστρατεύσεις νῦν· ἐπέχει γὰρ ἡ τεσσαρα κονθήμερος τούτους περίοδος. Τῆς δουλικῆς ταῦτα ψυχῆς, εἰ καὶ μὴ χειρός. Τῷ αὐτῷ. Ἐγὼ μὲν ἐδεδίειν, μέγιστε Καίσαρ, τὰς τῶν ἡμῶν ἐπιστολῶν παραδεικνύειν μορφάς· ἠσχυνόμην γὰρ ὑπὲρ τούτων, ὡς μὴ ἐχουσῶν μήτε φυσικὸν κάλλος μήτε ἐπίκτητον. Ἐπεὶ δὲ σὺ τούτων ἀνελπίστως ἠράσθης, και με πέπεικας καλὰ τίκτειν γεννήματα, Ιδού σοι προδήλως ἀπηναισχύντημαι, καὶ τὴν ὥραν παραδεικνύω, καὶ ὥσπερ ὁ μηδικὸς ταὼς, τοῦτο δὴ τὸ φιλόκαλον ζῶον καὶ σύνηθες, θεατρίζω σοι τού των τὴν ὡραιότητα, και, ὡς ὁρᾷς, ἐπὶ ταῖς σαῖς θύο Ego quidem timueram, maxime Cæsar, mearum epistolarum formas ostendere, erubesceham enim de his, tanquam non habentibus naturalem nec adscititiam pulchritudinem. Cum autem in illas contra spem adamasti, et mihi suasisti ut novas ederem fetus,ecce tibi palam pudorem omnem depono, et pulchritudinem ostento, et velut medicus pavo, ille elegans et familiaris volucris, tibi earum formam expando spectandam, et, ut vides,ad tuas fores adsto non vocatus neque mercedem mes pul- ραις προϋπαντῶ μήτε καλούμενος, μήτε μισθὸν τῆς chritudinis excipiens. Salomon, igitur hos quos non invitavit amicos per circumspectionem simulat in familiarium consuetudines et colloquia introducere, ne satietatem eorum conversationis experti oderint: ergo vero contrarium facere novi, dilectam tibiṭmagis meam pulchritudinem ostendens per perseverantiam et magis cupitam. Nam ille Proteus, vir vel dæmon,quem Homerus format et transformat, multiplex erat et formas permutabat,et nunc leo oculis ostendebatur, nunc serpens, bunc sus, ignis, arbor, lapis et ferrum: ego vero tibi in ferarum naturas non transformabor,neque stupore percellam phantasmatum insolita varietate; sed citharistas imitabor. Quid autem isti faciunt? quando sentiunt audientes melodia satiatos, chordas immutant, calamis illas flectentes, variantes, et diversas harmonias elicientes, ut per talem variationem et inflexionem musicæ ¡voluptatis avidos auditores habeant. Ita igitur et ego tibi meos sermones variabo. Nunc quidem hilares illos tibi præbebo, nunc vero vehementes; nunc remissos et molles, nunc generosos et fortes, vel aliam denique speciem habentes. ὥρας λαβών. Ὁ μὲν οὖν Σολομῶν τοῖς αὐτοκλήτοις τῶν φίλων δι' εὐλαβείας ποιεῖται τὰς εἰς τοὺς συνήθεις εἰσόδους καί ἀπαντήσεις, ἵνα μὴ, κόρον αὐτῶν τῆς ὁμιλίας λαβόντες, μισήσωσιν· ἐγὼ δὲ τοὐναντίον ποιήσειν διέγνωκα, ερασμιώτερόν σοι τὸ ἐμὸν κάλλος ἐπιδεικ νόειν διὰ τῆς συνεχείας καὶ ποθεινότερον Ὁ μὲν γὰρ Πρωτεὺς ἐκεῖνος, ἀνὴρ ἡ δαίμων, ὃν Ὅμηρος πλάττει καὶ μεταπλάττει, παντοδαπὸς ἦν καὶ μετήλλαττε τὰς μορφὰς, καὶ νῦν μὲν λέων τοῖς ὁρῶσιν ἐδείκνυτο, νῦν δὲ ὄφις, νῦν δὲ σᾶς, καὶ πῦρ, καὶ δένδρον, καὶ λίθος, καὶ σίδηρος· ἐγὼ δέ σοι εἰς μὲν θηριώδεις φύσεις οὐ μεταβήσομαι, οὐδὲ ἐκπλήξω τῇ τῶν φαντασμάτων καινότητι· ἀλλὰ τοὺς περὶ τὴν κιθάραν μιμήσομαι. Τί δὲ οὗτοι δρῶσιν; ἐπειδὴν αἴσθῶνται τοὺς ἀκούοντας κορεννυμένους τοῦ μέλους, μεταβάλλουσι τὰς χορδάς, στρέφοντες αὐτὸς τοῖς καλάμοις, καὶ μεταστρέφοντες καὶ ποικίλας αρμονίας μεταχειρί ζοντες, ἵνα διὰ τῆς τοιαύτης μεταλλαγῆς τε καὶ μεταβάσεων ἀκορέστους τῆς μουσικῆς ἡδονῆς τους ἀκροατὲς ἔχωσιν. Οὕτω γοῦν κἀγώ σοι μεταποιήσω τοὺς ἐμοὺς λόγους. Καὶ νῦν μὲν ἱλαροὺς τούτους παρέξω σοί, νῦν δὲ συντόνους, καὶ νῦν μὲν ἀναβεβλη· μένους καὶ μαλακούς, νῦν δὲ γενναίους καὶ ἰσχυρούς, νῦν δὲ ἄλλην μορφὴν ἔχοντας. Ο γοῦν Όμηρος ὁπλίτην ἐπαινῶν ἄνδρα, καὶ τοῦτο τοῖς ἐπαίνοις προστίθησιν, ὅτι οἶδε μετακι νεῖν τὴν ἀσπίδα νῦν μὲν εἰς δεξιὰ, νῦν δὲ εἰς εὐ ώνυμα. Ἐγὼ δὲ τὸ ἐμὸν ὅπλον τοὺς λόγους οὐκ ἐπὶ τὰ πλάγια μόνον, ἀλλὰ καὶ ἔμπροσθεν μεταχειριοῦμαι καὶ ὄπισθεν. Οὐχ ἥν ἐστι τὸ τῶν λόγων χρῶμα, οὐὲ ἡ μορφὴ μία· ἀλλ᾽ ἄμφω παντοδαπὰ καὶ ποικίλα· καὶ ὁ τὰς κράσεις καὶ συνθέσεις τούτων εἰδὼς πολύμορφα δείξει τοῖς ἐρασταῖς τὰ θεάματα. Homerus quippe hoplitem laudans, id laudibus adjicit,scire cum immutare clypeum nunc ad dextram,nunc ad sinistram.Ego autem meam armaturam,sermones scilicet meos, non in latera tantum, sed in faciem et in tergo immutabo. Non unicus est verborum color,neque figura unica; sed utrumque multiplex et varium; et qui eorum temperamenta et juncturas noscit multiformia amatoribus exhibebit spectacula. Vidi ego olim puellam in thalamo forma propria decoram, et adjuncta pul- Εἶδον ἐγώ ποτε νύμφην ἐπὶ παστάδας καὶ ὥρα chritudine ornatam; prima enim die purpura εὖ ἔχουσαν καὶ τῷ ἐπιποιήτῳ κάλλει κεκοσμημένην hanc ornabat et aurea vitta, et tunica vario λαμπρῶς· καὶ τήν γε πρώτην ἡμέραν πορφύρα ταύflorum colore nitens et fascia pectoralis elec- την εκόσμει και χρυσῆ ταινία, καὶ ἐπωμὶς ἐξηνθιtrina; sed illi assidens brevi ornamentorum ful- σμένη κόσμῳ παντοδαπῷ καὶ ἡ στηθοδεσμὶς ηλεκτρί gentium visu satiatus sum. Secunda autem νη· ἀλλ' ἐνδιατρίψας βραχύ τι τοῖς φαινομένοις die ornatum immutans, et aurata tunica induta ώραϊσμοῖς ἐκορέσθην ιδών. ᾿Αλλὰ τήν γε δευτέραν

EPISTOLÆ. ἡμέραν μεταβαλοῦσα τὸν κόσμον καὶ χρυσοϋφῆ ἐσθῆ- rursus alliciebat; tertia quoque similiter, et τα ἐπενδυθεῖσα, πάλιν ἐθήρα· καὶ τὴν τρίτην οὕτως, καὶ τὴν τετάρτην· καὶ ἦν ἀκόρεστον τὸ καλόν. Εἰσὶν οὖν καμοί, Καίσαρ, ἐλλόβια λογικὰ καὶ περιδέραια γνωστικὰ καὶ περιτραχήλιοι κόσμοι κοὶ ἐπιστήθιοι. Κἂν κορεσθῇς τοῦ χρυσοῦ, παραγυμνώσω τί σοι τοῦ ἠλεκτρώδους. Εἰ δὲ καὶ τούτου πλησθῇς, ἔχω σαπφεί ρους, καὶ ὑακίνθους, καὶ λίθους ἑτέρους παντοδαποὺς, καὶ τὴν χροιάν, καὶ τὴν δύναμιν. Καὶ, ὡς ἔοικεν, οὔτε σὺ πλησθήσῃ ποτὲ τοῦ ἐρᾷν, οὔτε ἐγὼ κάλλους ἀπορήσω καὶ ἐπιδείξεως. ΙΒ΄. Τῷ Καίσαρι. Εὐτυχέστατε Καῖσαρ· τοῦτο γὰρ δή σοι τῆς ἐπι στολῆς ἔστω προοίμιον. Εὐτυχέστατον δέ σε φημὶ οὐ διότι μόνον τῆς τοῦ Καίσαρος ἀξίας τετύχηκας (τοῦτο γὰρ καὶ πολλοῖς ἄλλοις συμβέβηκε, καὶ οἴ γε πλείους τῆς εὐτυχίας διημαρτήκασιν, ἀλλ' ὅτι παρὰ τοῦ καλ λίστου βασιλέως καὶ ἀδελφοῦ εἰς τὴν μεγίστην ταύ την ανηνέχθης περιωπήν, ὃς δή, προνοίᾳ τε τῇ ἄνω κινούμενος καὶ μετὰ λογισμοῦ κρίσεως πάντα ποιῶν, κοινωνόν σε τοῦ κρότους μικροῦ δεῖν ἐξ ἀδελφικῆς εὐνοίας πεποίηκε. Προσκείσθω γὰρ τῇ προνοίᾳ καὶ τῇ τοῦ λογισμοῦ κρίσει καὶ τὸ ἀπὸ τῆς σχέσεως φίλο τρον. Πάλιν οὖν τὴν πρώτην σοι φωνὴν ἐπιφθέγξου μαι· εὐτυχέστατε Καῖσαρ· προσθήσω δὲ καὶ λογιώτατε καὶ σοφώτατε· ἄμφω γὰρ ὁρῶ παρὰ σοὶ μετὰ τῆς εὐτυχίας τὴν σοφίαν καὶ τὴν λογιότητα. Καὶ μή με ὑπολάβης κόλακα τηλικοῦτον εἶναι, μᾶλλον δὲ ἀμαθῆ ἐπαινέτην, ὅτι ἀφεὶς ἐπὶ τοῖς στρατηγήμασιν ἐγκωμιάζειν σε, καὶ οἷς πάλαι κατώρθωκας καὶ νῦν κατορθοῖς, τὴν ἀπὸ τοῦ λόγου σοι εὐτη μίαν προσάγω, μήτε φιλοσοφήσαντί ποτε μήτε ρητορεύσαντι. Οὐχ οὕτως ἐμαυτὸν ἀπατῶ· ἀλλ᾽ οὔτε σὲ ἀπατᾷν βούλομαι. Ὁ γάρ σοι περὶ τοὺς λόγους ἔρως καὶ ἡ ἐπιθυμία τῆς γνώσεως καὶ τὸ ἐθέλειν λόγοις σοφοῖς ὁμιλεῖν, τό τε θέλγεσθαι κάλλει συγγραμμάτων καὶ ἐπιστολῶν χάρισι, ταύτην σοι τὴν σοφίαν προσμαρτυρεῖ. Τοῖς μὲν οὖν παλαιοῖς ἐκείνοις Καίσαρσι τὸ τῆς εὐτυχίας, ὄνομα μέχρις αὐτῶν ἦν, καὶ οὐδεὶς τῶν σοφῶν δι' ἐκείνους ευτύχησε· τῇ δὲ τῇ μεγαλοπρε πείᾳ ὥσπερ ἡλίου φῶς ἡ κλῆσις ἐγένετο· καὶ ὃς δι' ἄν σοι πλησιάσῃ εὐθὺς εὐτυχεῖ. Καὶ τούτου μαρτύ ριον αὐτὸς πρῶτος ἐγώ. Πάλαι μὲν γὰς ἐπὶ τοῖς λόγοις ἐθαυμαζόμην· νῦν δὲ ἐπὶ τῇ σῇ φιλίᾳ εὐδόκιμος ἐν πᾶσι γεγένημαι· καινὸν γάρ σε τῶν ἐμῶν λόγων ἐπαινέτην εὐτύχηκα· καὶ μάλιστα ὅτι, τοὺς ἄλλους σοφοὺς ἀφεὶς (πολλοὶ δὲ ἴσως εἰσὶν ἐμοῦ καλλίους καὶ ὑψηλότεροι), σὺ δὲ βούλει τῶν ἐμῶν μόνων χαρί. των κατατρυφον, καὶ τὰς ὠκεανίτιδας τῶν πάλαι σοφῶν καταλιπών πηγὰς, τὸ ἐμὸν λεπτόῤῥυτον ὕδωρ ἀρύῃ καὶ χανδὸν ἐμφορῇ μου τοῦ νάματος. ᾿Αλλ᾽ ἐγὼ μὲν ἐπὶ σοι εὐτυχῶ καὶ μέγα φρονῶ σοὶ δ᾽ ἄρα τίς δαίμων ἐβάσκηνε, καὶ νοήματά τινα δυσελπιστίας μεστὰ τῇ ψυχῆ σου παρέφθειρε, καὶ ὑπείληφας ὅτι σοι ὁ ἀδελφὸς, ἵν᾿ οὕτως εἴποιμι καὶ πατὴρ, ἠλάττωσέ σοι τὴν πρώτην εὐμένειαν, καὶ μέχρι τῶν παρασήμων τῆς εὐτυχίας προαγαγών, τῆς πρὸς σὲ εὐνοίας ἐπαύσατο; Τίνι γοῦν ἐπὶ ταῖς quarta;fet pulchritudinis satietas non erat. Sunt igitur etiam mihi,Cæsar, armillæ spirituales, torques intellectuales, et colli et pectoris ornatus. Si auro satiatus es, exhibebo tibi aliquid ex electro. Si vero eo quoque lassatus fueris, habeo sapphiros, byacinthos et lapides alios varios colore et virtute. Et, ut videtur, neque te satietas unquam videndi occupabit, neque me pulchritudinis et exhibitionis indigentia. XII. Cæsari Felicissime Cæsar; id enim tibi epistolæ (proœmium sit. Felicissimum autem te dico non solum quia Cesaris dignitatem adeptus sis (hoc namque et multis aliis contigit qui plures a felicitate defecerunt), sed quia ab optimo imperatore et fratre ad hoc maximum fastigium elevatus sis, qui sane prævidentia cœlesti adductus et cum rationis judicio omnia agens participem te imperii, aut parum abest, fraterna benevolentia effecit. Addatur enim providentia et rationis judicio amicitiæ etiam incitamentum. Iterum ergo priorem tibi vocem expromam, felicissime Cæsar; adjiciam autem, eloquentissime et sapientissime: utrumque enim apud te video cum felicitate, sapientiam et eloquentiam. Et ne me suspiceris adulatorem talem esse, potius vero imperitum laudatorem, quia mittens te de bellicis strategematibus prædicare, et de his quæ olim bene egisti et nunc agis, a litteris applausum tibi affero,qui neque philosophiæ neque elequentiæ deditus fuisti. Non ita memet decipio, sed neque te decipere volo. Nam amor ille tuus litterarum et doctrinæ studium, et velle sapientes inter sermones conversari, et delectari scriptorum pulchritudine et epistolarum gratia, tibi bunc inesse sapientiam attestantur. Veteribus quidem igitur istis Cæsaribus felicitatis nomen penes eos fuit, sed nullus sapientium per eos felicitate usus est: tuæ autem magnificentiæ ut lumen soli hæc appellatio convenit; et qui ad to accesserit statim felicitate fruitur. Hujus quoque testis ipse primus ego sum. Olim namque propter sermones admirationem moveram, nunc vero propter tuam amicitiam famosus apud omnes factus sum: novum enim meorum sermonum laudatorem feliciter adeptus sum; et præsertim quod, alios sapientes prætermittens (multi autem forte sunt me meliores et sublimiores), tu vis meis tantum leporibus delectari, et Oceanicos veterum sapientium fontes relinquens, tenuissimam meam aquam hauris et ore hianti meo ex rivulo inebriaris. Sed ego quidem de te mihi gratulor et glorior, Tibi enim quis dæmon invidit, et cogitationibus desperatione plenis mentem luam corrupit, ut arbitrareris tuum fratrem,et ula dicam patrem, imminuisse priorem in te benignitatem, et ad felicitatis fastigium adducentem,benevolentiam in te deposuisse?Quo igitur

de fratris egregiis dotibus teste uter? quem alium τοῦ ἀδελφοῦ καλλοναῖς μάρτυρι χρήσομαι; τίνα δὲ proferam sacræ illius animæ veracissimum descri- ἄλλον προβαλοῦμαι τῆς ἱερᾶς ἐκείνου ψυχῆς συνί ptorem? Solus ipse sufficies, qui ante imperium virum mihi sæpe depinxisti,et post imperium talia nobis locutus es: «Nonne talis frater est qualem tibi eum descripsi et veraciter depinxi?» Memento epistolæ ex Edessa et sermonum posteriorum.Quid autem tali plures annos in virtute conversatus et in omnes benignus et benevolentissimus factus, in te solo immutavit mentis ingenuitatem? Ne id arbitreris, optime virorum omnium.Si enim me putas in animam inspicere posse et occulta et abscondita noscere solertia, tibi mens illius adbæret, benevolentia in te asseritur et augetur benignitas.Tu vero noscis melius quam ego tuum fratrem non habere adulatoris indolem, et amicitiamque concordiamque non in ore clamitare,sed in mente abscondere.Nam labiorum elogia linquit viris delicatis et obsequiosis; ipse autem antiquum summorum virorum morem imitatur et sublimi, judicio præditus est: minime in amicos intonare volens, tranquillus est et serenus, tanquam zephiri aura in animos amicorum spirans. Me igitur sæpe decepit non currens ad accurrentem neque suaviter amplectens; tunc etiam res mihi contemptus videbatur, deinde vero brevi illum penetrans, potius expeto ut in sententia perseveret quam ut morem mutet. στορα ἀκριβέστατον; ἀρκέσεις μόνος αὐτὸς, ὃς καὶ πρὸ τοῦ κράτους τὸν ἄνδρα μοι πολλάκις ὑπεζωγρά φησας, καὶ μετὰ τὸ κράτος τοιαῦτα πρὸς ἡμᾶς ἐφθέγγου· «Αρ' οὐχὶ τοιοῦτος ὁ ἀδελφὸς οἷόν σοι «τοῦτον ἱστόρουν καὶ ἀκριβῶς ἔγραφον;» Αναμνή σθητί μοι καὶ τοῦ ἐξ ᾿Εδέσσης γράμματος καὶ τῶν μετὰ ταῦτα λόγων. Τί δὲ ὁ τοσαύτῃ ἐπὶ πλείοσιν ἔτεσι συντραφεὶς ἀρετῇ καὶ πᾶσιν ἐπιεικὴς καὶ χρηστότατος γεγονώς, ἐπὶ σοὶ μόνῳ μετήλλαξε τὴν εὐω γένειαν τῆς ψυχῆς; μὴ τοῦτο οἴου, κάλλιστε πάν των ἀνδρῶν. Εἰ γάρ με οἴει εἰς ψυχὴν παρακύψαι δυνάμενον καὶ κρύφια μαθεῖν καὶ ἀπόῤῥητα γνώμης ὀξύτητι, ἐνεστήρικταί σοι ἡ ἐκείνου γνώμη και προ τέθειταί σοι τὸ εὔνουν καὶ ηύξηται ἡ εὐμένεια. Σύ δὲ οἶδας ἐμοῦ κάλλιον τὸν σὸν ἀδελφὸν ὅτι ἀκολάο κευτον ἔχει τὸ ἦθος, καὶ τὴν φιλίαν καὶ τὴν εὐμέν νειαν οὐκ ἐν τῇ γλώσσῃ σαλπίζει, ἀλλ᾽ ἐν τῇ ψυχῇ κατακρύπτει. Τὴν γὰρ ἐν χείλεσιν εὐφημίαν περιέργοις ἀφῆκεν ἀνδράσι καὶ εὐτραπέλοις· αὐτὸς δὲ τὸ ἀρχαῖον τῶν μεγίστων ἀνδρῶν μεμίμηται ἦθος καὶ ὑψηλόφρων ἄγαν ἐστί· βροντῆν δὲ ἥκιστα πρὸς τοὺς φίλους βουλόμενος, λεῖος ἐστὶ καὶ ἀκύμων, ὥστ περ ζεφύρου πνεῦμα ταῖς τῶν φιλουμένων ἐπιπνέων ψυχαῖς. Ἐμὲ γοῦν πολλάκις ἠπάτησε μὴ συνδραμὼν προσδραμόντι μηδὲ ἡδέως κατασπασάμενος· καὶ τότε μὲν παρόρασιν ἐλογισάμην τὸ πρᾶγμα· εἶτα δή, καταβραχὺ συνιεὶς ἐκείνου, μᾶλλον ἐπιζητῶ τῆς γνώμης τὸ σύνηθες ἢ τὴν τοῦ ἤθους μεταλλαγήν. Talis est mente; et scientem te illud cur mæror invadit, cum oporteat potius complecti puram et sinceram imperatoris indolem? or Ego igitur ipsi tuam relegens epistolam,videbam quomodo hac quidem subriderent, illa vero dele G etarent. Cum autem legerem illi monachum et integram mutationem, parum abfuit quin lacrymaretur, nisi a me impeditus fuisset, et parum te Incusaret. De Antiochia apologiam faciebat, juramenta addens quod non juxta tuam opinionem mandatum latum fuerit, sed ut cognosceret aliquid ex te eorum quæ ille occulta magis erant. Quæ visa sunt tibi conspicua signa dixit esse sensuum suæ mentis eximiorum, sinceræ, inquam, in te dispositionis, fraternæ benevolentiæ, in eamdem voluntatem unanimitatis et concordiæ,quibus adductus te in imperii vestibulo statuit et magna tibi per minora indicavit. Si igitur sincerum me amicum reputas et verissimum, et apprime scis me fidem non fraudare nec amicitiam, talem tibi fratrem conjice, qualis nunquam alius frater in amicitia et sincera voluntate fuit. Omnem igitur luctus prætextum ex animo expellens, dulcem spem concipe; et confide in fratrem tuum et dominum. Et si quid sæpius contra voluntatem accidit, id reputa ex imperiali administratione, et potius Dei providentia provenire. Per tuum sacrum caput, felicitates maximæ gubernaΤοιοῦτός ἐστι τὴν ψυχήν. Καὶ εἰδότι σοι τοῦτο διὰ τί προσπίπτει ἀνία, δέον μᾶλλον ἀσπάζεσθαι τὸ καθαρὸν καὶ ἄπλαστον τοῦ βασιλέως ἰδίωμα; κατ λὴν ἑώρων ὅπως τὰ μὲν ἡδέως προσεμειδία, τὰ δὲ Έγωγ' οὖν αὐτῷ τὴν σὴν ὑπαναγινώσκων ἔπιστο ἱλαρύνετο. Οτε δὲ ἐπανέγνων αὐτῷ τὸν μοναχὸν καὶ τὴν ἀθρόαν ἀλλοίωσιν, μικροῦ δεῖν καὶ ἐξεδάκρυσεν, εἰ δὲ μή μοι ἄχθοιο, και βραχύ τί σου εμέμψατο. Ἀπελογίσατο δὲ καὶ περὶ τῆς ᾿Αντιοχείας, ὅρκους ἀῤῥήτους προσθεὶς ὅτι μὴ κατὰ τὰς σὰς ὑπολήψεις ἡ πρόσταξις γέγονεν, ἀλλ᾽ ἵνα τι γνοίη παρὰ σοῦ τῶν ἐκεῖσε ἀποῤῥητοτέρων. Τὰ δὲ φαινόμενα σοι παράσημα σημεῖα ἔφησεν εἶναι τῶν ἐν τῇ ψυχῇ παρασήμων, φημὶ δὴ τῆς πρὸς σὲ καθαρᾶς διαθέσεως, τῆς ἀδελφικῆς εὐμενείας, τῆς εἰς τὸ αὐτὸ θέλημα συμπνοίας τε καὶ συννεύσεως, ἀφ᾽ ὧν κινούμενος ἐν προθύροις σε τοῦ κράτους ἔστησε· καὶ τὰ μεγάλα διὰ τῶν μικροτέρων ἔχαρηκτήρισεν. Εἰ οὖν ἀνυπόκριτόν με φίλον ὑπολαμβάνεις καὶ ἀληθέστατον, καὶ ἀκριβῶς οἶδας ὡς οὐ ψεύδομα πίστιν οὐδὲ φιλίαν, τοιοῦτόν σοι τὸν ἀδελφὸν ἐπίστασο, ὁποῖον οὐκ ἄλλος ἐγένετο εἰς φιλίαν ἀδελφὸς καὶ ἀκρι βεστάτην διάθεσιν. Πᾶσαν οὖν λύπης ὑπόθεσιν ἀποβαλὼν τῆς ψυ χῆς, γλυκείαις ἐλπίσι σύνεσο, καὶ θάῤῥει ἐπὶ τῷ ἀδελφῷ καὶ δεσπότῃ. Κἂν εἴ τί σοι πολλάκις τῶν ἀβουλήτων συμπίπτῃ, οἰκονομίαν τοῦτο δέχου βασιλικὴν καὶ μάλιστα Θεοῦ πρόνοιαν. Νὴ τὴν ἱερὰν σου γὰρ κεφαλὴν, αἱ μέγισται τῶν εὐτυχιῶν ἀκυβέρν

FRAGMENTA. νητοι μείνασαι τοὺς κεκτημένους πολλάκις καταποντίζουσι. Δεῖ γὰρ ἡμῖν τοῖς ἐν τῷ βίῳ εὐροοῦσι καὶ. φερομένοις ἀπταίστως καὶ χαλινοῦ τινὸς κατέχοντος τὰς ἀλόγους ὁρμᾶς καὶ τὴν λεωφόρον ιέναι παι δεύοντος. Ἐν τούτοις οὖν μοι φιλοσοφῶν φαίνου, καὶ ἅπαξ σαυτὸν στηρίξας ἐπ᾽ ἄσφαλούς κρηπῖδος, τῆς τοῦ βασιλέως καὶ ἀδελφοῦ πρὸς σὲ διαθέσεως, ἀκύμαν τος ἔσο τοῖς ἐμπίπτουσι λογισμοῖς. tione destituta sepius possessores suos in mare mergunt. Opus est enim nobis in vita feliciter degentibus et sine offensione currentibus freno aliquo motus pravos detinente et via communi ambulare docente. In his igitur mihi philosophari videaris, et semel ac te in tuta basi obfirmaveris, imperatoris et fratris in te voluntate, ne supervenientibus cogitationibus unquam molesteris. FRAGMENTUM EX ORATIONE NONDUM EDITA AD CONSTANTINUM MONOMACHUM. (Apud Leonem Allatium De templis Græcorum recentioribus, p. 3. Αλλ' οὐ πάντη τερφθήσῃ τοῖς ἀφθαλμοῖς, οὐδ᾽ ἐφ' ὅλοις προσμειδιάσεις· τοῖς ὁρωμένοις ἐξε γερεῖ γάρ σε μέσης νυκτὸς ὁ κώδων ὁ ἱερὸς, καὶ τοῖς θείοις ἐνστηλωθήσῃ ἐδάφεσιν. Sed non omni ex parte delectaberis, nec in omnibus visibilibus gaudebis; excitabit enim te media nocte sacrum tintinnabulum et sacris incumbes pavimentis. Ex variis opusculis ineditis fragmenta ab Leone Allatio Dissertationi de Pselli inserta. Epitaphii matris fragmenta. Vide supra col. 490. - Fragmentum libelli de admirabilibus lectionibus. Vid. col 491. Proæmium libri medicinalis ad Constantinum Porphyrogenitum. Vide col. 523.