ΕΙΣ ΤΗΝ Α΄ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΕΠΙΣΤΟΛΗΝ. THEOPHYLACTI IN EPISTOLAM I S. JOANNIS. ΥΠΟΘΕΣΙΣ ΤΗΣ Δ' ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ. 402 ARGUMENTUM EPISTOLÆ I JOANNIS. Ἐπειδὴ αὐτὸς ὁ Ἰωάννης, ὁ τὸ Εὐαγγέλιον γρά- Joannes, qui Evangelium scripsit, hanc etiam ψας, αὐτὸς καὶ ταύτην ἐπιστέλλει, υπομιμνήσκων conscripsit Epistolam, qua eos, qui in Dominum τοὺς ἤδη πιστεύσαντας εἰς τὸν Κύριον. Καὶ πρῶτον crediderant, commouefacit. Εt primo quidem, sicuti Et μὲν ὥσπερ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ, οὕτω καὶ ἐν ταύτῃ τῇ In Evangelio, ita et hic Verbi divinitatem astruit, Επιστολή θεολογεί περὶ τοῦ Λόγου, ἀποδεικνὺς αὐτὸν ostendens, eum semper fuisse, docensque, Paren ἀεὶ εἶναι ἐν τῷ Θεῷ, καὶ διδάσκων τὸν Πατέρα φῶς lucem esse, ut hac ratione, Verbum velut ipsius εἶναι, ἵνα καὶ ἐν τούτῳ γνῶμεν τὸν Λόγον ὡς ἀπαύ esse splendorem, intelligeremus. Theologice vero γασμα αὐτοῦ εἶναι. Θεολογῶν δὲ ἐξηγεῖται μὴ νεώ- disserens, ostendit, haud novum esse mysterium τερον εἶναι τὸ καθ᾿ ἡμᾶς μυστήριον, ἀλλ' ἐξ ἀρχῆς nostrum, sed a principio et semper fuisse; nune μὲν καὶ ἀεὶ τυγχάνειν αὐτὸ, νῦν δὲ πεφανερῶσθαι autem manifestatum esse in Domino, qui est vita ἐν τῷ Κυρίῳ, ὅς ἐστι ζωή αιώνιος καὶ Θεὸς ἀληθι æterna et Deus verus, Cansam vero ipsius adventus νός. Καὶ τὸ αἴτιον δὲ τῆς τούτου παρουσίας καὶ ἐπι- et manifestationis exponit, dicens, ipsum venisse, φανείας τίθησι, λέγων εἶναι τοῦτο, ἐπὶ τῷ καταλῦσαι ut diaboli destrueret opera, nosque a morte liberaτὰ ἔργα τοῦ διαβόλου, καὶ ἡμᾶς ἐλευθερωθῆναι ἀπὸ ret atque ut Patrem et Filium Dominum nostrum τοῦ θανάτου, καὶ γινώσκειν ἡμᾶς τὸν Πατέρα Jesum Christum cognosceremus. Scribit itaque ad καὶ αὐτὸν τὸν Υἱὸν τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χρι- cujusvis aetatis homines, aut pueros, ad juvenes, adl στόν. Γράφει γοῦν πρὸς πᾶσαν ἡλικίαν, πρός παι δία, πρὸς νεανίσκους, προς γέροντας, ὅτι ὁ μὲν Θεὸς ἐγνώσθη, ἡ δὴ διαβολική ενέργεια λοιπόν νενίκηται, καταργηθέντος τοῦ θανάτου. Εἶτα λοιπὸν δι' ὅλης τῆς Ἐπιστολῆς περὶ ἀγάπης διδάσκει, θέλων ἡμᾶς ἀλλήλους ἀγαπᾶν, καὶ ἀποδεικνύς, ὅτι δεῖ ἀλλήλους ἀγαπᾷν, ἐπειδὴ καὶ ὁ Χριστὸς ἠγάπησεν ἡμᾶς. Ἐξηγεῖται οὖν περὶ διαφορᾶς φόβου καὶ ἀγάπης, καὶ τέκνων Θεοῦ, καὶ τέκνων διαβόλου, καὶ περὶ ἁμαρ τίας θανατικῆς καὶ μὴ θανατικῆς, καὶ διαφοράς πνευμάτων. Καὶ λοιπὸν διαιρεῖ, ποῖον μὲν πνεῦμα ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστι, ποῖον δὲ τῆς πλάνης· καὶ πότε μὲν γινωσκόμεθα τέκνα Θεοῦ, πότε δὲ τοῦ διαβόλου καὶ περὶ ποίας ἁμαρτίας ὀφείλομεν εὔχεσθαι ὑπὲρ τῶν ἁμαρτανόντων· καὶ περὶ ποίας οὐ δεῖ εὔχεσθαι· καὶ ὅτι ὁ μὴ ἀγαπῶν τὸν πλησίον οὐκ ἔστιν ἄξιος τῆς κλήσεως, οὐδὲ δύναται λέγεσθαι τοῦ Χριστοῦ. Καὶ τὴν ἑνότητα δὲ τοῦ Υἱοῦ πρὸς τὸν Πατέρα δείκνυσι· καὶ ὅτι ὁ ἀρνούμενος τὸν Υἱόν, οὐδὲ τὸν Πατέρα ἔχει. Διακρίνει δὲ ἐν τῇ Ἐπιστολῇ ταύτῃ λέγων· Καὶ τουτο ἴδιον τοῦ Ἀντιχρίστου εἶναι τὸ λέγειν, μή εξ ναι τὸν Υἱὸν αὐτὸν τὸν Χριστὸν Ἰησοῦν, ἵνα ἡ δῆλον, ὅτι ὡς μὴ ὄντος ἐκείνου ἑαυτὴν εἴπῃ εἶναι ὁ ψεύ στης. Παραινεῖ δὲ δι' ὅλης τῆς Ἐπιστολῆς μὴ άθυ μεῖν, τοὺς πιστεύοντας τῷ Κυρίῳ, εἰ μισοῦνται ἐν τῷ κόσμῳ, ἀλλὰ μᾶλλον χαίρειν, ὅτι τὸ μίσος του κόσμου δείκνυσι τοὺς πιστεύοντας, μεταβεβηκέναι ἀπ' αὐτοῦ τοῦ κόσμου, καὶ εἶναι λοιπὸν τῆς οὐρανίου πολιτείας. Καὶ ἐν τῷ τέλει δὲ τῆς Ἐπιστολῆς πάλιν υπομιμνήσκει λέγων, ὅτι ὁ τοῦ Θεοῦ Υἱος ζωή αἰώνιός ἐστι Θεὸς ἀληθινό, και ἵνα τούτῳ δουλεύσωμεν, καὶ φυλάττωμεν ἑαυτοὺς ἀπὸ τῶν εἰδώλων. ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΗΣ Α' ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ. α'. Εὐαγγελική θεολογία περὶ Χριστοῦ. Ἐν ᾧ περὶ ἐξομολογήσεως καὶ προσοχῆς εἰς τὸ μα ἁμαρτάνειν. Ὅτι τήρησις τῶν ἐντολῶν τοὺ Θεοῦ τὴν γνῶσιν βεβαιοῖ. PATROL. GR. CXXVI. senes, quoniam Deus cognitus est, et diaboli potestas devicta. Deinde per totam Epistolam documenta habet de charitate, volens, ut nos invicem diligan.us ostenditque hoc nobis præstandum (sse, quoniam et Christus dilexit nos. Disserit igitur de diversitate timoris et dilectionis, de filiis Dei et filiis diaboli, de peccato mortali et non mortali, de diversitate spirituum: ac postea declarat, quinam spiritus ex Deo sit, et quinam ex diabolo; et quomodo cognoscere possimus filios Dei et filios diaboli, et cujus peccati veniam orare debeamus peccantibus; qualis vero uon: et quod qui prusimum non diligit, dignus non sit Dei vocatione, neque dici possit esse Christi. Unitatem etiam ostendit Filii cum Patre, et eum qui Filium negat, neque Patrem habere. Praeterea docet, proprium Antichristi esse negare Filium ipsuin esse Jesum Christum: ut hinc sit manifestum, quod velnt si is non esset, seipsum talem dicturus sit ille mendax. Hortatur autem per totam Epistolam fideles, ne propterea quod odio habentur in boc mundo, contristentur, sed potius gaudeant: quia odium, quo eos mundus prosequitur, ostendit ipsos ab eodem mundo discessisse, et jam ad cœlestem sorietatem pertinere. Demum in fine Epistolæ ad memoriam denuo revocat, quod Filius Dei sit vita æterna et verus Deus; præcipitque, ut ipsi serviamus, et ab idolis nos contineamus. 403 CAPITA EPISTOLE PRIME JOANNIS. 1. Evangelica de divinitate Christi enuntiatio. Ub de confessione et attentione ad non peccandum; et quod observantia mandatorum Dei cognitione: confirmat.

2. De charitate, sin? qua est impictus. Ubi eliam β'. Περὶ ἀγάπης, ἧς ἄνευ ἀσέβεια. Εν ᾧ παρ agit de gratia cujuscunque secuñaum ætatem, el de aversione ab amore mundi. 3. De falsis fratribus Deum abnegantibus: et quod pietas in Christum Patris confessio sit: Patris cuim glorificatio est prædicatio quod Filius sit Deus. Ubi etiam de divino et spirituali dono in sanctificatione, in spe in agnitionem Dei: quodque omnis qui est in Christo, absque peccato sit; qui enim peccat, ex diabolo est. 4. De charitate erga proximum, et propensione ad largiendam eleemosynam. Ubi et de conscientia bona quæ est in fide Jesu Christi, ac de discretione spirituum per confessionem incarnationis Domini. 5. De dilectione fraterna ad divinum cultum. 6. De divinitate Filii in gloria Patris et de victoria contra diabolum per fidem Jesu Christi ad vitam eternam. 7. De fratre peccante jurando per orationem, et de vitando peccato: ubi etiam de detestatione cultus darmonum. 404 CAPUT I. αίγεσις περὶ χάριτος ἑκάστου καθ' ηλικίαν, καὶ περὶ ἀποτροπῆς τῆς εἰς τὸν κόσμον ἀγάπης γ΄. Περὶ ψευδαδέλφων αρνησιθέων· καὶ ὅτι ἡ εἰς Χριστὸν εὐσέβεια, Πατρὸς ὁμολογία· ἡ γὰρ τοῦ Πατρὸς δοξολογία τοῦ Υἱοῦ ἐστι θεολογία. Εν ᾧ περὶ θείου καὶ πνευματικοῦ χαρίσματος ἐν ἁγιασμῷ ἐπ' ἐλπίδι εἰς γνώσιν Θεοῦ. "Οτι πᾶς ὁ ἐν Χριστῷ, ἐκτὸς ἁμαρτίας ὁ γὰρ ἁμαρτάνων, ἐκ τοῦ διαβόλου ἐστίν. δ. Περὶ ἀγάπης τῆς πρὸς τὸν πλησίον, καὶ δια θέσεως μεταδοτικῆς. Ἐν ᾧ περὶ συνειδήσεως ἀγαθῆς τῆς ἐν πίστει Ἰησοῦ Χριστοῦ. Περί διακρίσεως πνευμάτων ἐξ' ὁμολογίᾳ τῆς τοῦ Κυρίου ἐνανθρωπήσεως. ε'. Περὶ φιλαδελφίας εἰς θεοσέβειαν. ς'. Περὶ Θεολογίας Υἱοῦ ἐν δόξῃ Πατρός· καὶ περὶ νίκης τῆς κατὰ τοῦ πονηροῦ διὰ πίστεως Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰς ζωήν. ζ'. Περὶ ἀντιλήψεως τοῦ ἁμαρτάνοντας ἀδελφοῦ διὰ προσευχῆς· καὶ περὶ τοῦ μὴ ἁμαρτάνειν. Ἐν ᾧ περὶ ἀποχῆς δαιμονικοῦ σεβάσματος. Ο ἦν ἀπ' ἀρχῆς, ὁ ἀκηκόαμεν, ὁ ἑωράκαμεν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἡμῶν. Τοῦτο καὶ πρὸς Ἰουδαίους καὶ πρὸς Ἕλληνας, οἳ ὡς νεώτερον διαβάλλουσι το καθ᾿ ἡμᾶς μυστήριον. Δείκνυσιν οὖν, ὡς καὶ παλαιών τοῦτο· ἀπ' ἀρχῆς γάρ ἐστι, καὶ ἅμα τῇ ἐννοηθείση ἀρχῇ· ἢ οὐ μόνον τοῦ νόμου, ἀλλὰ καὶ αὐτῆς τῆς ὁρατῆς ἀνώτερον] κτίσεως. Η μὲν γὰρ ἀρχὴν ἔσχεν τοῦτο δὲ ἦν καὶ πρὸ τῆς ἀρχῆς ταύτης. Τῶν γάρ τοι χθὲς καὶ πρώην Ἑλληνικῶν τί ἄν τις καὶ λέγοι; ἃ τῇ ἀσελγείᾳ περικροτούμενα ὀψὲ τὴν ὑπόστασιν ἔσχεν, ἀκαθαρσίας ἤδη ἐμπολιτευομένης ἀνθρώπων, ἧς καὶ μάθημα καὶ ὑπόμνημα αὕτη, καὶ τῆς ἀπὸ τοῦ κρείττονος ἡμῶν ἐπὶ τὴν κεχυμένην νύκτα ἀπό ρευσις. Τὸ μεγαλεῖον οὖν παριστῶν τοῦ καθ' ἡμᾶς μυστηρίου διὰ τῆς κατὰ ταῦτα ἀρχαιότητος, ἐπάγει ὅτι καὶ ζωὴ τοῦτό ἐστιν, καὶ ζωὴ οὐ διαστήματι χρονικῷ μετρουμένη, ἀλλ' ἐνυπόστατος, ὡς πρὸς τὸν Πατέρα ἀεὶ οὖσα· ὥσπερ καὶ ἐν τῷ Εὐαγγελί.. λέγε: Καὶ ὁ Λόγος, φησὶν, ἦν πρὸς τὸν Θεόν. Τὸ, ἦν, τοῦτο οὐ χρονικὴν παρίστησιν ὕπαρξιν, ἀλλ' ἐνυποστάτου πράγματος οὐσίαν, καὶ πάντων τῶν τὸ εἶναι λαχόντων ἀρχήν τε καὶ βάσιν, καὶ οὗ χωρὶς οὐκ ἂν δύναιτο ταῦτα ὑποστῆναι. αστον γὰρ τῶν γεννητῶν [[. γενητ.]. εἶναί τι λέγεται, οἷον εἶναι ἄγγελον, εἶναι οὐρανὸν, εἶναι ἥλιον, τάλλα πάντα· μόνος δὲ ὁ Υἱὸς [καθάπαξ] ὢν τυγχάνει· [ου] μετέχοντα πάντα VERS. 4. Quod fuit ab initio, quod audivimus, quod vidimus oculis nostris. Hisce verbis cum Judæos tum gentiles, qui nostræ fidei mysterium veluti novum, calumniantur, confutat, ostendens vetustissimum esse. Illud enim, ab initio, perindle est ac, in principio vel solum concepto; vel, quae non solum lege, sed quacunque etiam visibili creatura anterius est. Hæc enim initium habuit; hoc autem etiam ante ipsum initium erat. Nam quid de Græcorum mysteriis, quæ heri aut nudiustertius exorta sunt, dicenus? Ea enim, inpudicitia applaudente, infirmam sero subsistentiam accepere: cum scilicet imniunditia, cujus ea et documentum et monumentum sunt, jam inter homines versaretur; factusque jam esset a meliori luce ad effusam noctem progressus. Ostensa igitur mysterii nostri præstantia ex ejus antiquitate, ad. dit etiam illud esse vitain, et vitam quidem nen temporum intervallo definitam, sed subsistentem; quippe quae semper apud Patrem fuit: quemadmodum et in Evangelio ait illis verbis: Et Verbum erat apud Deum. Illud quod fuit, vel erat non tem - poraneam exsistentiam significat, sed rei subsistentis essentiam, et omnium quæ esse sortiuntur principium et basim, et sine quo non possent ista subsistere. Quidquid enim productum est, esse aliquid dicitur, veluti angelus, calum, sol, etc. Ο πρὸς ὕπαρξιν ἔρχεται. Διὸ καὶ Παυλός φησιν· Ἐν Solus vero Filius absolute est, de quo participant quæcunque ad exsistendum pertrahuntur. Quare Paulus, In ipso enim, inquit, vivimus, movemur, et sumus. Hanc velut introductoriam doctrinam ut quis suscepit, transit deinde ad ipsum videndum, non quidem corporaliter, sed per certam cognitionem; et non oculis 405 corporis, sed mentis. Contrectatio dicta quidem est de Verbo vitæ, quæ als: Ego sum vita. Dici vero etiam potest de Verbo, quod erat in principio *: cum per legem et prophetas venturum audivimus, cumque jam præsentem in corpore clare vidimus et contrectavi1 Joan. 1, 1. . Act. xv, 28. • Joan. ειν, 10. αὐτῷ γὰρ ζῶμεν, καὶ κινούμεθα, καὶ ἐσμέν. Τούτου ἀκρόασιν κατὰ εἰσαγωγικὴν διδασκαλίαν πρό τερόν τις δεξάμενος ἔρχεται ἐπὶ τὸ ἰδεῖν αὐτὸν, οὐ σωματικῶς, ἀλλ' ἐπιστημονικῶς, καὶ οὐ τοῖς σωματ τικοῖς ὀφθαλμοῖς, ἀλλὰ τοῖς νοεροις. Ψηλάφησαν [[. Ψηλάφησι;] εἴρηται καὶ περὶ τοῦ Λόγου τῆς ζωῆς, τῆς εἰπούσης· Εγώ εἰμι ἡ ζωή. Λελέξεται και οὕτω περὶ τοῦ ἐν ἀρχῇ ὄντος Λόγου, ὅτι ἀκηκόαμεν διὰ τοῦ νόμου αὐτὸν καὶ τῶν προφητῶν, ὡς ἐλεύσε ται. Τοῦτον ἐλθόντα ἐμφανῶς μετὰ σώματος είδομεν, καὶ ἐψηλαφήσαμεν· γυμνὸν γὰρ Θεὸν οὐδεὶς ἑώρακε πώποτε. Οὐ γὰρ ὡς ἔτυχε συγκατεθέμεθα τῷ ὀφθέντι, 4 Joan. 1, 2.

EXPOSITIO IN EPIST. I S. JOANNIS. - CAP. I. ἀλλὰ μετὰ ψηλάφησιν, ὡς εἴρηται ἤδη, τοῦτ᾽ ἔστι mus; nudum enim Deum nemo vidit unquan μετὰ συζήτησιν νομικήν τε καὶ προφητικὴν περὶ τούτου ἐπιστεύσαμεν τῷ ὀφθέντι σαρκὶ Λόγῳ, οὐχ 8 οὖν ἦν ἐθεασάμεθα, ἢ ἐψηλαφήσαμεν (τούτου γὰρ τὴν γενεὰν τις διηγήσεται;), ἀλλ' ὅ γέγονεν, ἤτοι γνωστικαῖς ἐπαφαῖς, ἢ καὶ αἰσθηταῖς· ὡς καὶ [Θωμᾶ;] μετὰ τὴν ἀνάστασιν· εἷς γὰρ ἦν καὶ ἀδιαίρετος, ὁ αὐτὸς καὶ θεατὸς καὶ ἀθέατος, καὶ κρατού μενος, καὶ μὴ περιδρασσόμενος, καὶ ἀναφὴς καὶ ψηλαφητὸς καὶ ἀνθρωπίνως φθεγγόμενος, καὶ ὡς Θεὸς ἐνεργῶν τὰ θαύματα. Τοῦτο δὲ διὰ τὴν ἄκραν ἑνότητα τοῦ λόγου πρὸς τὴν σάρκα φαμέν. Non enim apparenti temere credidimus; sed post contrectationem, at dictum est, hoc est, post discussa, quæ de illo in lege et prophetis exstant testimonia, credidimus Verbo in carne manifestato. Attamen non sicut erat eum perspeximus, aut contrectavimus, (generationem enim. ejus quis enarrabit *?) sed quod factum est, contrectatione vel mentis, vel etiam sensus; ut Thomas post ipsius resurrectionem. Unus enim erat et individuus ipse, et visibilis et invisibilis, et prehensus et non coniprehensus, et intactilis et attrectabilis, et humano more loquens, et ut Deus miracula faciens. Scilicet hæc omnia de eodem Verbo ob ejus arctam cum carne conjunctionem dicimus. *Ο εθεασάμεθα καὶ αἱ χεῖρες ἡμῶν ἐψηλάφη σαν περὶ τοῦ Λόγου τῆς ζωῆς. Καὶ ἡ ζωὴ ἐφανε ρώθη, καὶ ἑωράκαμεν, καὶ μαρτυροῦμεν, καὶ ἀπαγγέλλομεν ὑμῖν τὴν ζωὴν αἰώνιον, ἥτις ἦν πρὸς τὸν Πατέρα, καὶ ἐφανερώθη ημιν. Αντί τοῦ, “Ο έωράκαμεν, τοῖς ὀφθαλμοῖς εἴδομεν τοῖς ἰδίοις, καὶ ἐθαυμάσαμεν. Τὸ γὰρ θεάσασθαι ἀπὸ τοῦ θαυμάζειν, καὶ μετὰ θάμβους ὁρᾷν λαμβάνεται. Τὸ δὲ, ἐψηλαφήσαμεν, ἀντὶ τοῦ, ἠρευνήσαμεν. Ἔστι δὲ τὸ ἑξῆς οὕτως· Ο ἦν ἀπ' ἀρχῆς, ὁ ἀκηκόαμεν, καὶ ἑωράκαμεν, καὶ ἐθεασάμεθα τοῖς ὀφθαλμοῖς ἡμῶν, καὶ αἱ χεῖρες ἡμῶν ἐψηλάφησαν περὶ τοῦ Λόγου τῆς ζωῆς, ἥτις ζωὴ ἐφανερώθη ἣν καὶ ἑωράκαμεν καὶ μαρτυροῦμεν καὶ ἀπαγγέλλομεν ὑμῖν, λέγω δὲ τὴν ζωὴν τὴν αἰώνιον, ἥτις ἐστὶ πρὸς τὸν Πατέρα, καὶ ἐφανερώθη ἡμῖν. "Ο τοίνυν ἑωράκαμεν, τοῦτο καὶ ἀπαγγέλλομεν ὑμῖν. Ἐνταῦθα ἡ ἀπόδοσις, ἐν τῷ, Ο τοίνυν ἑωράκαμεν. Οὐχ οὕτω δὲ ἐποιήσατο τὴν ἐπαγγελίαν ὥσπερ καὶ ἡμεῖς, πρῶτον μὲν διὰ τὴν τοῦ συντετμημένου λόγου χρήσιν, ἔπειτα δὲ καὶ τὴν ἐρεσχελίαν τὴν Ἑλληνικὴν ἀτιμάζων, καὶ δεικνύ; ὡς οὐκ ἐν λόγοις ἡ σωτηρία ἡμῶν, ἀλλ' ἐν ἔργοις· καὶ ἐπὶ τούτοις ἐπιστατικω τέρους ἡμᾶς ἐργαζόμενος, ἵνα μὴ αὐτόθι προχείρως εὑρίσκοντες τὸ προκείμενον, ὑπτιώμεθα. Αλλως τε καὶ θεολογῶν ἐβουλήθη ἀσαφίᾳ κρύψαι τὰ τῶν βεβή - λων ἀνώτερα ἀκοῦν, καὶ μὴ ἂν [f. οὐκ] ἀσφαλῶς αὐταῖ; ἔκφορα ποιεῖν. Τὸ γὰρ βάλλειν τὰ ἅγια τοῖς κυσὶ, καὶ ῥίπτειν τους μαργαρίτας ἔμπροσθεν τῶν χοίρων, οὐ σώφρονος λογισμοῦ. Ο έωράκαμεν καὶ ἀκηκόαμεν, καὶ ἀπαγγέλλο μεν ὑμῖν. Τί τοῦτο; Οτι ζωὴ αἰώνιος ὢν ἐφανερώθη ἡμῖν, καὶ θεαταὶ αὐτοῦ γεγόναμεν, καὶ πρὸ τοῦ σταυροῦ, καὶ μετὰ τὴν ἀνάστασιν. Ο γὰρ αὐτὸς καὶ τῷ σταυρῷ σαρκὶ προσηλώθη, καὶ τῇ αὐτῇ ἐξανέστη σαρκί. Καὶ τί κέρδος ἐκ ταύτης, φησίν, ὑμῖν κομίζομεν τῆς ἐπαγγελίας; Τό, ὥσπερ κοινωτοὺς ὑμᾶς λαμβάνομεν διὰ τοῦ λόγου ὧν εἴδομέν τε καὶ ἀκηκόαμεν, οὕτω κοινωνούς ἔχομεν καὶ τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Τούτου δὲ τυχόντες, χαρᾶς ἂν πληρωθείημεν, ὡς τῷ Θεῷ κεκλλημένοι. Ἵνα καὶ ὑμεῖς κοινωνίαν ἔχητε μεθ᾿ ἡμῶν. Καὶ ἡ κοινωνία δὲ ἡ ἡμετέρα μετὰ τοῦ Πατρὸς * Joan. iv, 12. * Isa. LIII, 8. 7 Matth. vii, 6. VERS. 1, 2. Quod perspeximus, et manus nestra contrectaverunt de Verbo vita. Et vita manifestata est, et vidimus, et testamur, et annuntiamus vobis ritam aternam, quæ erat apud Patrem, et apparuit nobis. Quod perspeximus, hoc est, quod propriis oculis vidimus et mirati sumus: nam perspicere hic est cum admiratione intneri. Contrectavimųs autem perinde est ac, excussimus, serntati sumus. Orationis vero series est hujusmodi: Quod erat a principio, quod audivinus et vidimus, et perspeximus oculis nostris, et manus nostræ contrectaverunt de Verbo vitæ, quæ vita manifestata est, quam etiam ridimus, et testamur, el annuntiamus vobis, neimpe vitam aternam quæ est apud Patrem, ct manifestata est nobis. Quod igitur vidimus, hoc et annuntiamus vobis. Hæc scilicet postrema verba, Quod igitur vidimus, etc. periodi complementum exhibent. Non ita tamen orationem suam digessit Joannes, cum majoris brevitatis gratia, tum ut Græcanica nugamenta negligeret, ostendens, non in verbis, sed in operibus positam esse salutem nostram; ac præterea, ut attentiores nos redderet, ne nimium facili et obvia rei propositæ intelligentia segniores evaderemus. Sed et illud addendum, Joannem, quandoquidem de rebus divinis disserebat, quæ profanis sublimiora sunt auribus, nec satis tuto omnibus pervia, obscuritate aliqua occulere voluisse: neque enim sobria mentis est, sanctum dare canibus, et mittere margaritas ante porcos. VERS. 5. Quod vidimus et audivimus, annuntiamus vobis. Quid vero? Nempe quod vita æterna apparuerit nobis, nosque ejus 406 rei cum aute crucem tum post resurrectionem spectatores fue. rimus. Idem enim ipse, qui carne affixus est cruci, eadem carne resurrexit. Sed quoduam, inquit, hoc nuntio lucrum vobis afferimus? lloc nempe, ut quemadmodum eorum, quæ vidimus et audivimus consortes sermone vos facimus, ita etiam Pa· tris Filiique ipsius Jesu Christi consortes habeamus: quod ubi assecuti fuerimus, gaudio tanquam Deo copulati replebimur. VERS. 3, 4. Ut et vos societatem habeatis nobiscum, et societas nostra sit cum Patre et cum Filio

ejus Jesu Christo. Εt hæc scribimus vobis, ut gau- καὶ μιὰ τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Καὶ deutis, et gaudium vestrum sit plenum. Nobis enim vos participes et consortes habentibus gaudium erit plenum, cujusmodi messoribus suis gaudens seminator in die mercedis suppeditat, iis nempe gaudentibus quod laboribus suis fruantur. ταῦτα γράφομεν ὑμῖν, ἵνα ἡ χαρὰ ὑμῶν ἡ πεπληρωμένη. Ημῶν γὰρ ὑμῖν κοινωνούντων, πλείστην έχομεν τὴν χάριν ἡμῶν, ἣν τοῖς θερισταῖς ὁ χαίρων σπορεὺς ἐν τῇ τοῦ μισθοῦ ἀπολήψει βραβεύσει, χαιρόντων καὶ τούτων ὅτι τῶν πόνων αὐτῶν ἀπολαύουσι. Καὶ ἔστιν αὕτη ἡ ἐπαγγελία, ἣν ἀκηκόαμεν ἀπ' αὐτοῦ, καὶ ἀναγγέλλομεν ὑμῖν, ὅτι ὁ Θεὸς φῶς ἐστι, καὶ σκοτία ἐν αὐτῷ οὐκ ἔστιν οὐδε μία. Εάν εἴπωμεν, ὅτι κοινωνίαν ἔχομεν μετ' αὐτοῦ, καὶ ἐν τῷ σκότει περιπατῶμεν, ψευδόμεθα, καὶ οὐ ποιοῦμεν τὴν ἀλήθειαν. Ἐὰν δὲ ἐν· τῷ φωτὶ περιπατῶμεν, ὡς αὐτός ἐστιν ἐν τῷ φωτί, κοινωνίαν ἔχομεν μετ' αλλήλων, καὶ τὸ αἷμα Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ καθαρίζει ἡμᾶς ἀπὸ πάσης ἁμαρτίας. Εάν είπωμεν ὅτι ἁμαρτίαν οὐκ ἔχομεν, ἑαυτοὺς πλανῶμεν, καὶ ἡ ἀλήθεια ἐν ἡμῖν οὐκ ἔστιν. Ἐπαναλαμβάνει τὸν λόγον, σαφηνίζων τίς ἡ ἀγγελία ἣν ἀκήκος, και φησιν, ὅτι αὕτη ἐστὶν, ὅτι ῾Ο Θεὸς φῶς ἐστι, καὶ σκοτία ἐν αὐτῷ οὐκ ἔστι. Καὶ ποῦ τοῦτο ἤκουσεν; Ἀπ᾿ αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ, 'Εγώ εἰμι τὸ φῶς τοῦ κόσμου, λέγοντος· καὶ, Φῶς εἰς τὸν κόσμον ἐλή λυθα. Φῶς οὖν ἐστι, καὶ σκοτία ἐν αὐτῷ οὐκ ἔστι· φῶς δὲ νοερόν, τοὺς τῆς ψυχῆς ὀφθαλμοὺς εἰς τὴν αὐτοῦ ἀντίληψιν ἀνακινοῦν, καὶ τούτων τῶν ὑλικῶν ἀποστρέφον ἁπάντων, καὶ πρὸς αὐτὸν μόνον τὴν ὄρεξιν ἐρωτικῷ πάθει κατασπεύδον. Σκοτίαν δὲ, ἤτοι τὴν ἄγνοιαν, ἢ τὴν ἁμαρτίαν φησίν. Ἐν γὰρ τῷ Θεῷ οὔτ᾽ ἄγνοια ὁρᾶται, οὔτε ἁμαρτία· περὶ τὴν ὕλην γάρ ταῦτα καὶ τὴν καθ' ἡμᾶς διάθεσιν. Εἰ δέ που εἴρηται· Ἔθετο σκότος ἀποκρυφὴν αὐτοῦ· ἀλλ', Εθετο, εἶπεν, οὐχὶ, Εστι σκότος, ὥσπερ εἶπεν, "Εστι τῶς. Ετερον γὰρ τὸ τιθέμενον τοῦ τιθέντος. Τὸ σκέτο; οὖν ἐνταῦθα τὴν ἐν ἀκαταληψίᾳ ἄγνοιαν ἡμῶν τοῦ Θεοῦ δηλοῦντός ἐστιν. ἡμῶν δὲ τοῦτο, οὐ τοῦ Θεοῦ ἐστι. Τίθεται γάρ τι τῶν μὴ ἐνυπαρχόντων τινὶ, καὶ οὐχ ἑαυτοῦ χάριν, ἀλλά τινος τῶν περὶ αὐτόν. Οτι δὲ καὶ τὴν ἁμαρτίαν σκότος καλεῖ, ἀπὸ τῶν ἐν τῷ Εὐαγγελίω εἰρημένων αὐτῷ δηλόν ἐστι. Φησί γάρ Καὶ τὸ φῶς ἐν τῇ σκοτίᾳ φαίνει, καὶ ἡ σκοτία αὐτὸ οὐ κατέλαβε· σκότος τὴν ἁμαρτητικὴν ἡμῶν οὐσίαν δηλών, ἥτις διὰ τὸ εὐολίσθως ἔχειν ὑπείκει τῷ πρὸς τὴν ἁμαρτίαν ἐκκαλουμένῳ φθονερῷ ἡμῶν δαίμονι. Τὸ φῶς οὖν τῇ καθ᾿ ἡμᾶς οὐσίᾳ γενόμενον τῇ οὕτως εὐχειρώτῳ, τῷ ἐπηρεάζοντι ἀνάλωτος αὐτῷ καθάπαξ γεγένηται. 'Αμαρτίαν γὰρ οὐκ ἐποίησε, καὶ ἑξῆς. Ἐπεὶ οὖν κοινωνούς ὑμᾶς, φησί, Θεοῦ παραλαμβάνομεν, τοῦ φῶς ὑπάρχοντος, ἐν δὲ τῷ τοιούτῷ φωτὶ οὐκ ἂν ὑποσταίη σκέτο;, ὡς ἐδεί χθη· μηδὲ ἡμεῖς οἱ τῷ φωτὶ κοινωνοῦντες, σκότος παραδεξώμεθα ἐν ἑαυτοῖς, ἵνα μὴ ψεύδους ὑπόσχω.. μεν δίκας, καὶ μετὰ τοῦ ψεύδους ἀποῤῥαγῶμεν τῆς τοῦ φωτὸς κοινωνίας. Ὥστε τῆς κοινωνίας ἐχόμενοι τῆς ἀλλήλων (δηλον δὲ ὅτι καὶ τῆς ἡμῶν τε καὶ τοῦ φωτός), ἀζωγρήτους ἑαυτοὺς καθιστάνομεν ἁμαρ τίας. ᾿Αλλὰ πῶς ἔσται τοῦτο, φησὶν, ἡμῖν τοῖς πρότερον ἐνισχημένοις πολλαῖς ἁμαρτίαι;; Οὐδεὶς γὰρ 1º Joan. 1, 5. "Isa. Lin, 9. VERS. 5-8. Ει hæc est annuntiatio quam audivimus ab eo et annuntiamus vobis. Quoniam Deus lux est, et tenebra in eo non sunt ullæ. Si dixerimus, quoniam societatem habemus cum eo, et in tenebris ambulamus, mentimur et veritatem non facimus. Si autem in luce ambulamus, sicut et ipse est in luce, societatem habemus ad invicem; et sanguis Jesu Christi Filii ejus emundat nos ab omni peccato. Si dixerimus, quoniam peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est. Priorem sermonem repetit, ostendens, quænam illa sit promissio quam audivit. Ait igitur cam esse, Quoniam Deus lux est, et in eo tenebræ non sunt ullæ. Sed a quo hoc audivit? Ab ipso Christo Domino, qui ait: Ego sum lux mundi 8; cl: Ego lux in mundum veni**. Lux igitur est ille, et tenebræ in eo non sunt ullæ lux vero spiritualis, quæ animæ oculos ad sui perceptionem movet, atque a cunctis hisce materialibus rebus avulsos ad sui solius amorem et desiderium allicit et urget. Tenebras vero hic vel ignorantiam, vel peccatum appellat in Deo enim neque ignorantia est, neque peccatum; quippe quæ in rebus materia concretis, vel quæ, ut nos, affectibus subsunt, locum tantum habent. Si autem alicubi dictum de Deo est: Posuit tenebras latibulum suum; at Posuit, inquit, tenebras, nun, est tenebre: diversum vero est, quod ponitur ab co qui ponit, Tenebras igitur hic ignorantiam nostram appellat in eo sitam, quod Deum comprehendere non possimus. Sed hujusmodi tenebræ procul dubio in nobis sunt, non in Deo. Pouitur euim alicui, quod illi non inexsistit, et non ipsius causa, sed alterius in ordine ad ipsum. Peccatum etiam tenebras a saneto Joanne appellari, ex his quæ in Evangelio scripsit, manifestum 407 est; ibi enim ait: Ει lux in tenebris lucet, et tenebræ eam non comprehenderunt 10: ubi per tenebras natura nostra peccatis obnoxia significatur, quæ propter sui lubricita - tem facile invido danoni ad peccatum provocanti cedit. Lux itaque cum in naturam nostr.n adeo victu facilem venisset, insuperabilis facta est, eo quod iniquitatem non fecerit ", etc. Quandoquidem igitur nos consortes Dei dicit, participes simus ipsius qui lux est; cumque in hujusmodi luce tenebræ esse non possint, ut ostensum est, neque nos, qui lucis participes sumus, tenebras deinceps in nobis suscipiamus: ne velut mendacii rei pleclamur, ac præterea a lucis ipsius communione depellamur. Quare mutu im nos inter et lucem communionem arcte retinentes, inexpugnabiles nos peccato reddamus. S d quid erit, inquit, nolis, qui multis peccauis jam pridem nos astrinxi- * Joan. vi, 12. 8 Joan. x11, 46. Psal. xvi, 10.

EXPOSITIO IN EPIST. I S. JOANNIS. — CAP. I. ἂν ἀληθὴς καὶ ἀληθεύειν ἐπανῃρημένος τολμήσειεν mus? Nemo enim qui verax sit ac mentiri nolit, ἐρεῖν ὡς ἀναμάρτητός ἐστιν. Εἴ τις οὖν τῷ φόβῳ τούτῳ περικατείληπται [/. προκατ.), θαρρείτω, φησίν τῷ γὰρ αἵματι τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ τῷ ἐκχυθέντι ὑπὲρ ἡμῶν κεκάθαρται ὁ τὴν κοινωνίαν αὐτοῦ ἀσπασάμενος. Σκόπει δὲ ὅτι, διὰ τὴν ἄκραν ἕνωσιν; Υἱὸν τοῦ Πατρὸς καὶ τὸ ἐξ ἡμῶν καλεῖ πρόσω λημα, οὗ πάντως ἀναμφιβόλως τὸ αἷμα, ἀλλ' οὐ τοῦ Θεοῦ. Πῶς οὖν οὐ λῆρος καὶ ἀτεβὴς Νεστόριος, διαιρῶν τὴν σάρκα τοῦ Υἱοῦ, καὶ Θεοτόκον μὴ ἀνεχόμενος τὴν αὐτοῦ Μητέρα καλεῖν; Ἱστέον δὲ, ὅτι ὅλος ὁ νοῦς τοῦ ῥητοῦ ἀνατροπή ἐστι τῆς τῶν Ἰουδαίων βλασφημίας. Αὐτοὶ γὰρ ἔφασκον περὶ τοῦ Χριστοῦ, ὅτι Ἡμεῖς οἴδαμεν, ὅτι ἁμαρτωλός ἐστι. Φησὶν οὖν, ὅτι εἰ φωτὸς ἔργα πράττομεν, κοινωνοί αὐτοῦ ἐσμεν· εἰ δὲ μὴ πράττομεν, ἀλλοτριούμεθα αὐτοῦ. Πῶς οὖν οὐκ ἀληθῶς φῶς ἐστι, καὶ ἁμαρτίαν οὐδεμίαν οὐκ ἐποίησεν, εἰ καὶ τοῖς ἀνόμοις ὑφ᾽ ὑμῶν ἐλογίσθη; Ἐὰν οὖν, φησὶν, ἡμεῖς οἱ εἰπόντες, το αἷμα αὐτοῦ ἐφ' ἡμᾶς καὶ ἐπὶ τὰ τέκνα ἡμῶν, εἴπομεν ἀναιδῶς, οὐχ ἡμάρτομεν, ἑαυτοὺς πλανῶμεν τοῦτ' ἔστιν ἀπατῶμεν, ὡς μὴ οὔσης ἁμαρτίας τὸ σταυρῶσαι τὸν Χριστόν. Διὸ οὐκ εἶπε, Ψευδόμεθα, ἀλλ', 'Εαυτοὺς ἀπατῶμεν· ὅτι ἡ πλάνη ἐκτὸς τῆς ἀληθεία; ἐστίν. Εἰ δὲ ἐπιγνῶμεν τὴν ἁμαρτίαν καὶ ὁμολογήσομεν, ἀφήσει ἡμῖν. Ἐὰν ὁμολογῶμεν τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν, πιστός ἐστι καὶ δίκαιος, ἵνα ἀφῇ ἡμῖν τὰς ἁμαρτίας, καὶ καθαρίσῃ ἡμᾶς ἀπὸ πάσης ἀδικίας. Ἐὰν εἴπωμεν, ὅτι οὐχ ἡμαρτήκαμεν, ψεύστην ποιοῦ. μεν αὐτὸν, καὶ ὁ λόγος αὐτοῦ ἐν ἡμῖν οὐκ ἔστιν. Ἐπαναλαμβάνει τὸν λόγον φιλοτιμότερον χρώμενος, ὡς ἂν, τῷ κατακόρῳ τῆς τῶν ἐλέγχων προσαγωγῆς, αὐτούς τε ἐπιστήσῃ τῷ τοῦ ἐγκλήματος μεγέθει, καὶ ἐπὶ ὁμολογίαν παρακαλέσῃ. Οσον δὲ τὸ ἀπὸ τῆς ὁμολογίας τίκτεται ἀγαθὸν, ἐδήλωσεν εἰπών Λέγε σὺ πρῶτος τὰς ἁμαρτίας σου, ἵνα δικαιω θῇς. Τοῦτο δὲ καὶ ἔθος τῷ τοῦ παρόντος μαθητοῦ διδασκάλῳ τὰ αὐτὰ πολλάκις λέγειν, μετριώτερον πρῶτον, εἶτα τελεώτερον, ἐναργεστέραν τὴν γνῶσιν βουλομένου ποιεῖν. Πιστὸν δὲ τὸν Θεὸν, ἀντὶ τοῦ, ἀληθῆ, εἴρηκε. Πιστὸς γὰρ οὐ μόνον ἐπὶ τοῦ περ πιστευμένου, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοῦ πιστωτικοῦ εἴρηται· ὅς ἀπὸ τοῦ ἑαυτοῦ ἀληθοῦς τρόπου ἔχει καὶ τὸ τοῖς ἄλλοις τούτου μεταδιδόναι. Πιστὸς μὲν οὖν οὕτως ὁ Θεὸς, δίκαιος δὲ, ὡς μὴ τοὺς αὐτῷ προσιόντας ἀπωθούμενος, ὁποῖα ἂν ὦσιν ἡμαρτηκότες. Αφίησιν οὖν τὰς ἁμαρτίας ἀναμφιβόλως, τοῖς διὰ μετανοίας προστρέχουσι τῷ ἁγίῳ βαπτίσματι, εἴτε καὶ εἰς αὐτὸν [f. add. εἴτε] καὶ εἰς ἑτέρους πεπλημμελήκασιν. Εἰ μὲν οὖν ὁμολογοῦμεν, φησίν, τευξόμεθα καὶ τῆς καταλλήλου συγγνώμης· εἰ δὲ ἀναιδευόμενοι λέγομεν, ὅτι οὐχ ἡμάρτομεν, διπλούν έργασόμεθα τὸ κακὸν, καὶ ἑαυτοὺς ψεύστας ἀποφαίνοντες, καὶ εἰς τὸν Θεὸν βλασφημοῦντες. Αὐτὸς γάρ φησι διὰ τοῦ προφήτου Ανταπεδίδοσαν μοι dicere ausit se peccatum non habere. Si quis igitur hoc percellitur timore, confidat, inquit: qui enim societatem ipsius amplexus est, sanguine Filii ejus Jesu Christi pro nobis effuso jam mundatus est. Animadverte vero, quomodo propter arctam unionem, Filium Patris vocat assumptam ex nobis naturam, cujus scilicet procul dubio est sanguis, et non Dei. Quomodo igitur non delirus et non impius Nestorius, qui carnem a Fihi persona separans, Matrem ejus Deiparam appellari non patitur? Sciendum vero, hocce apostoli dictum plenam etiam esse ejus refutationem blasphemiæ qua dixerunt: Nos scimus, quia hic homo peccator est 19. Ait itaque, consortes nos ejus esse, si opera lucis facinus: si vero non facimus, alienos ab ipso esse. Quomodo igitur vera lux non est, el iniquitatem non fecit ullam, etsi pro nobis cum sceleratis reputatus est 15? Si igitur, inquit, nos, qui diximus: 14 Sanguis ejus super nos, et super filios nostros, nos peccati expertes esse impudenter dixerimus, fallimus nosmetipsos, quasi peccatum non esset cruci afligere Christum. Quare non dixit, Mentimur, sed, Ipsi nos seducimus, seu erra mus, quia error procul a veritate est. Si autem peccatum nostrum et agnoscimus et confitemur, dimittetur nobis. VERS. 9, 10. Si confiteamur peccata nostra, fide lis est et justus, ut remittat nobis peccata nostra, et emundet nos ab omni iniquitate. Si dixerimus, quoniam non peccavimus, mendacem facimus eum, et verbum ejus non est in nobis. Sermonem repetit, eo libentius utens, ut redargutionum frequentia delieti magnitudinem ob oculos illis poneret, et ad confessionem induceret. Quam magnum vero ex confessione pariatur bonum, significavit qui dixit: 408 Dic tu prior peccata tua, ut justificeris". Solet autem apostolus iste in suis documentis eadem frequenter dicere, simplicius primo, deinde per fectius, cupiens clariorem firmioremque cognitionem reddere. Fidelem autem dicit Dominum, hoc est veracem. Fidelis enim dicitur non solum is, cui aliquid concreditum est, sed etiam qui ad fidem faciendam idoneus est, quique ex more vera dicendi consecutus est ut alios etiam veracitatis participes efficere valeat. Sic igitur fidelis Deus est. Justus autem, quippe qui ad se accedentes, quantum - cunque antea peccarint, non repellit. Certissime igitur iis, qui per poenitentiam ad sanctum properant baptisma, peccata dimittit quæcunque seu contra ipsum, seu in alios perpetraverint. Si igitur confteamur, inquit, veniam idoneam assequemur. Si autem impudenter dixerimus nos non peccasse, malum duplicabimus, nosque mendaces ac in Deum blasplemnantes probabimus. Ipse enim dixit per prophetam: Retribuebant mihi mala pro bonis 16. El rursus per semetipsun 17: Si male locutus sum, testi- * Joan. ix, 21. 18 Isa. Lili, 12. 1 Matth. ΧΧΥΗ, 21. ss Isa, SLIII, 2. 10 Psal. xxxν, 13. 17 Joan. ΧVΙΙΙ, 25.

monium perhibe de mals: si autem bene, quid me Λ κακὰ ἀντὶ ἀγαθῶν· καὶ δι' ἑαυτοῦ πάλιν· Εἰ κακῶς cadis? Cum bæc ita se habeant, si dixerimus nos peccatum non habere, sermonem ipsius abnegamus, qui est spiritus et vita. Verba enim, inquit, quæ ego loquor, spiritus et vita sunt 18. CAPUT II. Vers. 1, 2. Filioli mei, hæc scribo vobis, ut non peccelis. Sed et si quis peccaverit, advocatum habemus apud Patrem Jesum Christum justum. Et ipse est propitiatio pro peccatis nostris, non pro nostris autem tantum, sed etiam pro totius mundi. Sciens apostolus naturæ nostræ instabilitatem et labilitatem, quodque insitam habeamus ad mala propensionem, unde necesse est (præsertim cum etiam jovidus dæmon saluti nostræ insidietur), ut etiam qui per confessionem Deo reconciliati sunt, si indiligenter vivant, in peccata labantur; idcirco subdit, quod etiamsi post obtentanı veniam pecce. mus, haud desperandum nobis esse quandoquidem possumus, si convertamur, salutem denuo consequi per mediationem Jesu Christi. Ipse enim interpellans pro nobis Patrem, propitium eum reddit pro peccatis nostris; et non pro nostris tantum, sed etiam pro totius mundi. lloc autem dixit, quia ad Judæos scribebat; ne ad illos tantum restringeret poenitentiæ efectus, sed ad omnes gentes extenderet: vel ut significaret, promissionem istam non solum eos qui tum vivebant, sed omnes etiam qui postea futuri essent, spectare. Advocatum vero eum diiit, quia causam nostram apud Patrem agil, cumque propitium nobis 409 reddit: quod humano more et dispensatorie est dictum; quemadmodum llud: Non potèst Filius facere a se quidquam: nam ne Deo contrarius videretur, hoc dicit: siquidem quod etiam Filius potestatem haberet dinittendi peccata s, ostendit in paralytico 1, Quin etiam cum discipulis dedit potestatem remittendi peccata, demonstravit se propria auctoritate hoc dare. Verum, ut diximus, per economiau quamdam id dicit apostolus: vel ut ostenderet Filium ejusdem esse natura cum Patre, et æqualis potentiæ, el commune esse omnibus tribus divinis personis quidquid una operatur. VERS. 3. Et in hoc scimus, quoniam cognovimus eum, si mandala ejus observemus. Solet beatus hic vir iisdem vocibus ad diversa significanda uti. Ut cum ait: In mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit. Sic igitur et nunc utitur verbo cognoscere diverso sensu. Dicitur enim cognoscere et pro scire, et pro, cum aliqua perfecte uniri, juxta quod significatum dictum est illud, Cognovit Dominus, qui sunt ejus ¹³; et illud, Qui non noveral peccatum, eum pro nobis peccatum fecit ". VERS.4, 5. Qui dicit se nosse eum, el mandata ejus non custodit, mendax est, et in hoc veritas non ss Joan. vi, 6. 18 Joan. v, 19. 20 Matth. 18, 6. *. Il Cor. v, 2. ἐλάλησα, μαρτύρησον περὶ τοῦ κακοῦ· εἰ δὲ καλῶς, τί μὲ ξέρεις; Εἰ τούτων δὲ οὕτως ἐχόντων αὐτοὶ λέγομεν μὴ ἡμαρτηκίναι, τὸν λόγον αὐτοῦ ἀρο νούμεθα, ὅς ἐστι πνεῦμα καὶ ζωή. Τὰ ῥήματα γὰρ, φησίν, ὁ ἐγὼ λαλῶ, πνεῦμά ἐστι καὶ ζωή. Τεκνία μου, ταῦτα γράφω ὑμῖν, ἵνα μὴ ἁμαρτάσητε. Καὶ ἐάν τις ἁμάρτη, Παράκλητον ἔχο μεν πρὸς τὸν Πατέρα, Ἰησοῦν Χριστὸν δίκαιον. Καὶ αὐτὸς ἱλασμός ἐστι περὶ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν οὐ περὶ τῶν ἡμετέρων δὲ μόνον, ἀλλὰ καὶ περὶ ὅλου τοῦ κόσμου. Τὸ ἀστάθμητον καὶ πλημμελὲς τῆς φύσεως ἡμῶν ἐπιστάμενος, καὶ ὅτι σύνοικον ἀεὶ ἔχον· τες τήν τε ἐπὶ τὰ χείρω ροπὴν, καὶ τὸν ἐφεδρεύοντα τῇ σωτηρία ἡμῶν φθονερὸν δαίμονα, ἀνάγκη μη προσ εχόντως βιοῦντας ἁμαρτάνειν τοὺς ἤδη δι' ἐξομο λογήσεως οικειωθέντας Θεῷ, ἐπάγει ταῦτα, ὅτι κἂν μετὰ τὴν ἄφεσιν πταίσωμεν, μὴ ἀπογνῶμεν ἑαυτῶν. Ἐπιστρέφοντες γὰρ τύχοιμεν καὶ πάλιν τῆς σωτηρίας διὰ τῆς τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ μεσιτείας. Αὐτὸς γὰρ τῷ Πατρὶ περὶ ἡμῶν ἐντυγ χάνων, ἱλάσεται περὶ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν, καὶ οὐ περὶ τῶν ἡμετέρων μόνον, ἀλλὰ καὶ περὶ ὅλου τοῦ κόσμου. Τοῦτο δὲ εἶπεν, ὅτι πρὸς Ἰουδαίους ἔγραφε· καὶ ἵνα μὴ μόνοις ἐκείνοις περικλείσῃ τὰ τῆς μετανοίας, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰ ἔθνη ἐξαπλώσῃ ταύτην· ἢ ὅτι μὴ τοῖς κατ' ἐκεῖνο καιροῦ ἡ ἐπαγ γελία μόνον, ἀλλὰ καὶ τοῖς μετέπειτα πᾶσι. Παράκλητον δὲ τὸν ὑπὲρ ἡμῶν, φησι τὸν Πατέρα παρακαλοῦντα, ἤτοι προτρεπόμενον. Ανθρωπινώ τερον δὲ ταῦτα καὶ οἰκονομικώτερον εἴρηται· ὡς τὸ, Οὐδὲν δύναται ἀφ' ἑαυτοῦ ποιεῖν ὁ Υἱός διὰ γὰρ τὸ μὴ ἀντίθεος δόξαι ταῦτά φησιν· ἐπεὶ ὅτι καὶ ὁ Υἱὸς ἐξουσίαν ἔχει ἀφιένα: ἁμαρτίας, ἔδειξεν ἐπὶ τοῦ παραλύτου. ᾿Αλλὰ καὶ τοῖς μαθηταῖς τοῦτο δοὺς τὸ ἀφιέναι ἁμαρτίας, ἐνέφηνεν ὡς αὐ τοδεσπότως τοῦτο παρέχει. Αλλ', ὡς ἔφημεν, οι κονομικῶς τοῦτο νῦν ὁ ᾿Απόστολός φησιν, ἢ παριστῶν τὸ πρὸς τὸν Πατέρα τοῦ Υἱοῦ ὁμοφυε; τε καὶ ομοδύναμον, καὶ ὅτι ὅ ἂν ποιῇ τὸ ἓν τῶν τριῶν ἁγιαστικῶν ὑποστάσεων; κοινόν ἐστι καὶ τῶν λοιπῶν. Καὶ ἐν τούτῳ γινώσκομεν, ὅτι ἐγνώκαμεν αὐτ τὸν, ἐὰν τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ τηςῶμεν. Εθος τῷ μακαρίῳ τούτῳ ἀνδρὶ, ταῖς ὁμωνυμίαις χρῆσθαι κατὰ ταὐτὸν, ὥσπερ καὶ, Ἐν τῷ κόσμῳ ἦν, καὶ ὁ κόσμος δι' αὐτοῦ ἐγένετο, [f. add. καὶ] ὁ κόσμος αὐτὸν οὐκ ἔγνω. Οὕτως οὖν καὶ νῦν κέχρηται των ἐγνωκένα:, ὁμωνύμως. Λέγεται γὰρ τὸ γινώσκειν καὶ ἐπὶ τοῦ ἐπίστασθαί τι, καὶ ἐπὶ τοῦ παντελῶς πρός τινα άνα [καὶ κρᾶσθαι· καθὸ σημαινόμενον τὸ, Εγνω Κύριος τοὺς ὄντας αὐτοῦ· καὶ τὸ, Τὸν γὰρ μὴ γνύντα ἁμαρτίαν ὑπὲρ ἡμῶν ἁμαρτίαν ἐποίησεν. Ο λέγων, ὅτι Εγνωκα αὐτὸν, καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ μὴ τηρῶν, ψεύστης ἐστί· καὶ ἐν τούτῳ 21 Joan. SX, 22 Juan. 1, 10. 33 | Tim.

EXPOSITIO IN EPIST. I S. JOANNIS.. - CAP. II. ἀλήθεια οὐκ ἔστιν. "Ος δ' ἂν τηρῇ αὐτοῦ τὸν est. Qui autem servat verbum ejus, vere in hoc chari tas Dei perfecta est: et in hoc scimus, quoniam in ipso sumus. Etiam a contrario idem astruit, abundantiore utens demonstratione. Λόγων, ἀληθῶς ἐν τούτῳ ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ τε - τελείωται. Εν τούτῳ γινώσκομεν, ὅτι ἐν αὐτῷ ἐσμεν. Καὶ ἀπὸ τοῦ ἐναντίου τὸ αὐτὸ κατασκευάζει περιουσιαστικώτερον χρώμενος τῇ ἀποδείξει. Ο λέγων ἐν αὐτῷ μένειν, ἀφείλει, καθὼς ἐκεῖ νος περιεπάτησε, καὶ αὐτὸς οὕτως περιπατεῖν. Διὰ τῶν ἔργων, φησίν, ἡ τελεία δείκνυται ἀγάπη. Πλὴν ἐπειδὴ ἔστι τινὰ ὀρθὰς καὶ ἀκριβεῖς ποιεῖν ἐντολὰς, αὐτὸν δὲ νωθρότερον διακεῖσθαι, ὅπερ ἀπὸ Θεοῦ πόρξω ἐστι, διὰ τοῦτό φησιν, ὅτι ὁ ἐν Θεῷ εκειωμένος κατὰ τὴν πρὸς Θεὸν οἰκείωσιν ἀξίως βιούτω. Αγαπητοί, οὐκ ἐντολὴν καινὴν γράφω ὑμῖν, ἀλλ' ἐντολὴν παλαιὰν, ἣν εἴχετε ἀπ' ἀρχῆς. Ἡ ἐντολή ἡ παλαιὰ ὁ λόγος ἐστὶν, ὃν ἠκούσατε ἀπ' ἀρχῆς. Περὶ ἀγάπης λοιπὸν τῆς πρὸς τὸν πλησίον τρέπεται, καί φησιν, ὅτι ἡ πρὸς Θεὸν ἀνάκρασις, ἤτοι ἀγάπη, ἐκ τῆς εἰς τὸν πλησίον πρώτον γινώσκεται ἀγάπης· οὐδὲ γὰρ ἐνδέχεται τὸν ἀπὸ τῆς τοῦ Θεοῦ γνώσεως πεφωτισμένον, καὶ τῆς ἀγάπης αὐτοῦ πεπληρωμένον, τὸ ἀπὸ τοῦ πρὸς τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ μίσους σκότος ἔχειν. Φῶς γὰρ καὶ σκότος κατὰ ταὐτὸν καὶ περὶ τὰ αὐτὸ ἀνύπαρκτα. Ὥστε ἀπὸ τῆς πρὸς Θεὸν ἀγάπη; πεφωτισμένος, καὶ τὸν Θεὸν ἔχων, καὶ τὸ πρὸς τὴν ἀδελφὸν ἔχει φῶς, ὁ ἀπὸ τῆς τοῦ ἀδελφοῦ ἀνάπτεται ἀγάπης. Ο δὲ τὸν Θεὸν μὲν ἀγαπᾶν λέγων, μισῶν δὲ τὸν ἀδελφὸν, ἐν σκότῳ ὑπάρχει διηνεκεί, τις φλώττων ἀεὶ τοὺς γνωστικοὺς ὀφθαλμούς, ἅτε τὸ τῆς ἀνακράσεως τῆς τε πρὸς τὸν Θεὸν, τῆς τε πρὸς τὴν ἀδελφὸν ἀπολωλεκώς φῶς. Καὶ οὐκ οἶδε λοιπὸν, ὅ τι χρήσεται ἑαυτῷ. Πάλιν ἐντολὴν καινήν γράφω ὑμῖν, ὅ ἐστιν ἀληθὲς ἐν αὐτῷ καὶ ἐν ὑμῖν, ὅτι ἡ σκοτία παρεγεται, καὶ τὸ φῶς τὸ ἀληθινὸν ἤδη φαίνει. Ὁ λέγων ἐν τῷ φωτὶ εἶναι, καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐ τοῦ μισῶν, ἐν τῇ σκοτίᾳ ἐστὶν ἕως ἄρτι. Ο ἀγαπῶν τὸν ἀδελφὲν αὐτοῦ, ἐν τῷ φωτὶ μένει, καὶ σκάνδαλον ἐν αὐτῷ οὐκ ἔστιν. Ὁ δὲ μισῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, ἐν τῇ σκοτίᾳ ἐστὶ, καὶ ἐν τῇ σκοτίᾳ περιπατεῖ, καὶ οὐκ οἶδε ποῦ ὑπάγει, ὅτι ἡ σκοτία ετύφλωσε τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ. Ἐπειδὴ τῆς Ἐπιστολῆς καθολικῆς οὔσης, καὶ κοινῶς πρὸς ἅπαντας Ἰουδαίους καὶ Ἕλληνας, πρὸς μὲν Ἰουδαίους ἔχει λόγον τὸ εἰπεῖν, οὐ καινὴν ἐντολὴν αὐτοῖς γράφειν περὶ τῆς ἀγάπης, ἀλλὰ παλαιά». Καὶ γὰρ ἐν ταῖς πλαξὶ τοῦ Μωϋσέως το, Αγαπή σεις μετά γε Θεὸν καὶ τὸν πλησίον σου ὡς ἑαυ τὸν, γέγραπται. Πρός γε μὴν Ελληνας, [τι ἂν εἴποι τις περὶ παλαιᾶς ἐντολῆς, οὐδαμοῦ] τούτου εὑρισκομένου; Φαμὲν οὖν ὡς καὶ τούτοις γέγραπται ὁ πρὸς τοὺς πλησίον νόμος ὁ περὶ ἀγάπης. Καὶ πῶς; Ἐν τῷ τῆς καρδίας πυξίῳ, φυσικαῖς ἐνα νοίαις ἐγγεγραμμένος· καὶ ὅτι αἱ ἐνεσπαρμέναι ἔννοιαι ἡμῖν φυσικός νόμος λέγεται, Παῦλος ἱκανὸς πιστώσασθαι τὸν λόγον εἰπών· Βλέπω δὲ ἕτερον νόμον αντιστρατευόμενον τῷ νόμῳ τοῦ νοός 28 Deut. vi, 6. 16 Rom. v, 25. VERS. 6. Qui dicit se in ipso manere, debet. sicut ille ambulavit, et ipse ambulare. Operibus, inquit, perfecta ostenditur dilectio. Verum quoniam fieri potest, ut quis recte et exacte servet mandata, ac nihilominus ipse minus recte se habeat, ut qui a No longe est, idcirco ait: qui Dei domesticus faetus est, secundum hanc cum Deo conjunctionem digne vival. VERS. 7. Charissimi, non mandatum novum scribo vobis, sed mandatum vetus quod habuistis ab initio. Mandatum vetus est verbum quod ab initio audistis. Ad charitatem, quæ est erga proximum, sermonem convertit, et ait, quod conjunctio seu charitas erga Deum ex dilectione erga proximum præcipue cognoscatur: neque enim fieri potest, ut qui Dei coguitione illuminatus est, et ipsius dilectione repletus, odii in proximum caliginem habeat. Lux enim et tenebræ simul ac circa idem consistere haud possual. Quare quisquis claritate erga Deum illuminatus +st, Deumque habet, lucem etiam habet erga proximum, quæ a dilectione fratris accenditur. Qui autem se Deum diligere dicit et proximum odio ha - let, in perpetuis tenebris moratur, 410 semper cæcutiens intellectus oculis: utpote qui conjunclienis cum Deo et cum fratre lumen auisit: adeo - que neque novit, quomodo seipso utatur. VERS. 8-11. Iterum mandatum novum scribo vobis, quod verum est et in ipso, et in vobis: quia tenebra transierunt, el verum lumen jam lucet. Qui dicit se in luce esse, et fratrem suum odit, in tenebris ext usque adhuc. Qui diligit fratrem suum, in lumine manet, et scandalum in eo non est. Qui autemodit fratrem suum, in tenebris est, et in tenebris ambulat, et nescil quo eat, quia tenebre obcacaverunt oculos ejus. Quaniam hæc Epistola generalis est, ad Judæos et gentiles æque directa; ad Judæos quidem verba facit, cum ait se nequaquam novum de charitate u andatum præscribere, sed vetustum; nam et in tabulis Mosis scriptum est: Miliges, post Deum quidem, etiam proximum tuum sicut te ipsum 35. Ad gentiles autem, inquiet quispiam, quid de vetere mandato, cum nullibi hoc reperiatur? At dicimus illis etiam perscriptam esse legem charitatis erga proximum. Sed quomodo? Scilicet inscripta est tabulæ cordis naturalibus ideis. Quod vero ideæ nobis insitæ lex naturalis dicantur, fidem plenam facit Paulus, dum ait: Video alium legem repugnantem legi mentis meæ, quæ est in me s. Legem igilur seu mandatum gentiles etiam acceperunt, natura videlicet præcipiente, ut benigni simus erga alios omnes qui ejusdem nobiscum naturæ sunt: qua

ratione etiam sociale animal est homo; quod sine & μου, τῷ ὄντι ἐν ἐμοί. Νόμον οὖν, ἤτοι ἐντολὴ matua dilectione esse non potest. Sed et multos παλαιὰν, καὶ Ελληνες ἔλαβον, νομογραφούσης της homines unum pro alio mortem subiisse vetustæ hi- φύσεως, ἡμέρους εἶναι πρὸς ἀλλήλους καὶ πρὸς storiæ tradunt: quodfmaximæ charitatis argumentum τὸ συγγενὲς ἅπαν, καθὰ καὶ συναγελαστικών ζῶον δ esse Salvator noster definit: Majorem hac, inquiens, ἄνθρωπος, ὃ οὐκ ἂν ἐκτὸς γένοιτο ἀγάπης. ᾿Αλλὰ dilectionem nemo habet, quam ut animam suam καὶ ἀλλήλων ὑπὲρ ἀποθανόντας [γ. ὑπεραποθ.] ponat quis pro amicis suis 3. lta igitur lege charitatis άνθρώπους πολλοὺς παλαιαὶ ἀναγράφουσιν ἱστορία:· erga prosinium cum Judaeis tum gentilibus posita, ὁ τῆς μείζονος ἀγάπης γνώρισμα ὁ ἡμέτερος Σω prater vetus, inquit, quod audistis, mandatum de τὴρ ἀποφαίνεται, Μείζονα ταύτης, λέγων, οὐδὲς charitate erga proximum, novum etiam scribo vobis: ἔχει ἀγάπην, ἢ ἵνα τις θῇ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ quod veritatem habet et in eo, qui Deo familiares vos ὑπὲρ τῶν φίλων αὐτοῦ. Οὕτως ἐντολῆς περὶ τοὺς reddidit per communionem ad ipsum, et in vobis πλησίον οὔσης τῆς ἀγάπης, καὶ Ἰουδαίοις καὶ qui communicastis cum ipso. Quoniam dixit ille: Ελλησι κειμένης, φησίν, ὅτι πρὸς τῇ παλαιᾷ ἐντολῇ Egolux in mundum veni, et lux vera, juxta ipsius ἧς ἠκούσατε περὶ τῆς τοῦ πλησίον ἀγάπης ἔτι καὶ dictum, jam lucet, in luce autem non sunt tenebræ; καινὴν ἐντολὴν γράφω ὑμῖν, τὴν τὸ ἀληθὲς ἔχουσαν reliquum est, ut luceat charitatis lux vera in vera ἔν τε τῷ οἰκειωμένῳ ὑμᾶς Θεῷ διὰ τῆς πρὸς αὐτὸν et sincera affectione ad proximum; atque odii κοινωνίας, καὶ ἐν ὑμῖν τοῖς κεκοινωνηκέσιν αὐτῷ. tenebræ prætereant, hoc est deleantur. Hoc enim Ἐπεὶ γὰρ ἐκεῖνός φησιν· Ἐγὼ φῶς ἐλήλυθα apud beatum Paulum significat transit, vel εἰς τὸν κόσμον· καὶ, Τὸ φῶς τὸ ἀληθινὸν, κατά præterit, ut cum ait: Praterit figura hujus τὴν ἐκείνου λόγον, ἤδη φαίνει, ἐν δὲ τῷ φωτὶ οὐκ mundi s8. ἔστι σκότος· λαμψάτω λοιπὸν τὸ τῆς ἀγάπης φῶς τὸ ἀληθινὸν ἐν τῇ πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς ἀληθεῖ διαθέτει καὶ ἀνυποκρίτῳ, καὶ ἡ τοῦ μίσους παραγέσθω σκοτία, τοῦτ᾽ ἔστιν ἀφανιζέσθω. Τοῦτο γὰρ τὸ παράγεται, καὶ ἐν τῷ μακαρίῳ Παύλω τη μαίνει ἡνίκα φησί· Παράγει γὰρ τὸ σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου. 411 VERS. 12. Scribo vobis, filioli, quoniam remittuntur vobis peccata propter nomen ejus. Quandoquidem dixit: Manda'um novum scribo vobis, declarat etiam eorum, qui Epistolam hanc recepturi crant, dispositionem. Declarat vero ex progressione, quæ in corporali augmento reperitur. Noveral enim, non omnes æquali animo ac studio suscepturos ejus sermonem; sed alios quidem imbecillius et rudius tanquam pueros, quibus spondet remissionem peccatorum per fidem in Jesum Christum: alios vero ut proficientes in virum perfectum, ut et alios filios ipsi progignere possint; quos cognitionem ejus habere testatur, qui est ab initio. Quis autern iste, nisi Dei Verbum, qui erat in principio apud Deum?? Alii vero tanquam adolescentes, quibus veluti juvenili robore et animo contra passiones ignominiæ certantibus victoriæ præmium pollicetur. Deinde alio modo idem repetit, ad mensuram spiritualis ætatis aptans doctrinæ suæ sermonem. Quoniam igitur, inquit, novi vos ad modum variarum ætatum quæ a me scribuntur suscepturos, necesse est, ut ego etiam justa variam ætatis vestra dispositionem doctrinam meam dimetiar: et ad aliquos quidem vestrum, veluti ad infantes, qui Patrem seu Deum cognoverunt, verba facere; ad alios vero veluti ad patres, qui plus cognitionis habent, quam pueri non solum enim Patrem utcunque cognoscunt, sed cliam eum a principio, seu ab æterno, et iuenarrabilem esse: erat enim in principio. Porro ad hos decet perfectiorem coram Deo habere sermonem. Adolescentibus vero, utpote robustis, atque ad luctam pugnamque idoneis, dicens victoria joan. xv, Γράψω ὑμῖν, τεκνία, ὅτι ἀγέωνται ὑμῖν αἱ ἁμαρτίαι διὰ τὸ ὄνομα αὐτοῦ. Ἐπειδὴ εἶπεν, Ενα τολὴν κοινὴν γράφω ὑμῖν, ἐπισημαίνει καὶ τὴν διάθεσιν τῶν τὴν Ἐπιστολὴν δεξομένων. Επισημαί νεται δὲ διὰ τῆς κατὰ τὴν σωματικὴν αύξησιν προαγωγής τε καὶ προκοπῆς. μοι γάρ, ὡς οὐχ ὁμο τίμως πάντες δέξονται τὸν λόγον, οὐδὲ μετὰ τῆς ίσης σπουδῆς, ἀλλ᾽ οἱ μὲν εἰσαγωγικώτερον, ὡς παῖδες, οἷς καὶ παρεγγυᾶται ἄφεσιν ἁμαρτιῶν διὰ τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως· οἱ δὲ ὡς προκύψαντες εἰς ἄνδρα τέλειον τῆς ἡλικίας τοῦ πληρώματος του Χριστοῦ, καὶ οὕτως ὡς καὶ ἑτέρους δύνασθαι τεχνοποιεῖν, οἷς καὶ ἔχειν τὴν γνῶσιν τοῦ ἀπ᾿ ἀρχῆς μαρτυρεῖ. Τίς δὲ οὗτος, εἰ μὴ ὁ Θεοῦ Λίγος, ὃς ἦν καὶ ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν Θεόν; Οἱ δὲ ὡς νεανίσκοι, οἷς ὡς νεάζουσι καὶ σφριγώσι, κατὰ τῶν τῆς ἀτιμίας παθῶν τὸ ἐπινίκιον μαρτυρεί. Εξ α πάλιν καθ' ἑτέραν ἐπιβολὴν τὸ αὐτὸ ἐπαναλαμβάνει, πρὸς τὸ μέτρον τῆς πνευματικῆς ἡλικίας τὸν διδασκαλικὸν λόγον ἁρμοζόμενος. Ἐπεὶ οὖν, φησίν, οὕτως ὑμᾶς οἶδα κατὰ τὰς τῶν ἡλικιῶν διαφορὰς δεξομένους ὑμᾶς τὰ παρ' ἐμοῦ γραφόμενα, ἀνάγκη [κἀμὲ] παραμετρῆσαι τῇ διαθέσει τῆς ἡλικίας ὑμῶν τὴν διδασκαλίαν· καὶ τοῖς μὲν ὑμῶν ὡς παιδίοις ἐπεγνωκόσι τον Πατέρα (λέγει δὲ τὸν Θεὸν) διαλεχθῆ ναι· τοῖς δὲ ὡς πατράσιν, οι πλέον ἔχουσι τῶν παι δίωνκατὰ τὴν γνῶσιν, τὸ [[. τῷ] μὴ ὡς Πατέρα μόνον ἐπεγνωκέναι, ἀλλὰ καὶ πλέον τούτου τῇ γνώσει ἐμε μαθῆναι [ἐμμυηθ? ἐμβαθύν?], καὶ τὴν ὕπαρξιν ἐπεγνωκέναι, ὡς ἀπ' ἀρχῆς, καὶ ἀδιεξίτητος· ἦν γὰρ ἀπ', ἀρχῆς· τούτοις δὲ [[. δή], καὶ τελεώτερον ἄξιον παρά Θεῷ ποιήσασθαι λόγον. Τοῖς δὲ νεανίσκοις ἰσχυροῖς οὖσι, καὶ πρὸς πάλην ἐπιτηδείοις καὶ ἀγῶνας, οἷς καὶ 13. 27 Joan. x, 46. 281 Cor. VII, 51. 29 Joan. 1,

EXPOSITIO IN EFIST. I S. JOANNIS. - CAP. II. τὸ ἀπὸ τῆς νίκης ἀοίδιμον προσεῖναι λέγων, γενναίων claritatem suppetere, indicat fortibus ac velut δείκνυσι καὶ στρατηγικωτέρων δεῖσθαι λόγων. militaribus sermonibus opus essc. Γράφω ὑμῖν, πατέρες, ὅτι ἐγνώκατε τὸν ἀπ' ἀρχῆς. -- Τεκνία· ὡς διὰ τὸ ἄωρον καὶ ἀδιάκριτον τῆς νηπιότητος ἐξαμαρτούσι. Διὸ καὶ ἀξιοῦσθε συγγνώμης, φησίν, ὅτε ἐξεγένετο ὑμῖν ἐπεγνωκέναι, ὅτι Χρηστὸς Κύριος τοῖς σύμπασι, καὶ οἱ οἰκτιρ μοὶ αὐτοῦ ἐπὶ πάντα τὰ ἔργα αὐτοῦ. - Πατέρες, ὡς διὰ τὸ προήκειν τῇ ἡλικίᾳ τὴν γνῶσιν ἀνειλη φύσι τοῦ ἀπ' ἀρχῆς. Νεανίσκοι, οἱ ἐμπείρως ἔχον τες, διὰ τὸ ἀκμαῖον, καὶ ἑτοίμως τὸ ἀριστείον ἀποφέρεσθαι κατὰ τῶν ἀντιπάλων. Γράφω ὑμῖν, νεανίσκοι, ὅτι νενικήκατε των Πονηρόν. Εγραψα ὑμῖν, παιδία, ὅτι ἐγνώκατε τὸν Πατέρα. Εγραψα ὑμῖν, πατέρες, ὅτι ἐγνώκατε τὸν ἀπ' ἀρχῆς. Εγραψα ὑμῖν, νεανίσκοι, ὅτι ἰσχυροί έστε, καὶ ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ ἐν ὑμῖν μένει, καὶ νενικήκατε τὸν Πονηρόν. Τὰ προκεί μενα ὀνόματα ἀπὸ τῆς ἡλικίας ἡρμόσατο τῷ ἠθικῷ λόγῳ· τὰ παρόντα δὲ ἀπὸ τῆς διαθέσεως ἐπαναλαμ βάνει, ἀνελλιπῶς διοικούμενος τὴν νουθεσίαν. Μὴ ἀγαπᾶτε τὸν κόσμον, μηδὲ τὰ ἐν τῷ κόσ σμῳ. Εάν τις ἀγαπᾷ τὸν κόσμον, οὐκ ἔστιν ἀγάπη τοῦ Πατρὸς ἐν αὐτῷ. Οὕτω τὸν λόγον διαι τήσας ταῖς τοῦ πνεύματος ἡλικίαις, ἐπιφέρει λοιτὸν τὸν τῆς παρακλήσεως λόγον, και φησι· Μὴ ἀγαπᾶτε τὸν κόσμον. Ταῦτα ὡς παιδίοις λέγει· περίβηνται [[. ἐπτίηνται] γὰρ ἀεὶ τὰ παιδία περὶ τὸ φαινόμενον ἡδύ. Εἶτα τὴν αἰτίαν εἰπὼν τοῦ διότι οὐκ ὀφείλει τις τὸν κόσμον καὶ τὰ ἐν κόσμῳ ἀγα παν, λοιπὸν πρὸς τοὺς πατέρας και νεανίσκους ἐπιφέρει τὴν διδασκαλίαν· τελεωτέρας γὰρ οἱ τοιοῦτοι ἕξεως. Καὶ ἵνα μὴ νομίσῃς κόσμον τὸ σύστημα το ἐξ οὐρανοῦ καὶ γῆς σημαίνειν, ἐπάγει τίς ὁ κόσμος, καὶ τί τὰ ἐν τῷ κόσμω. Καὶ κόσμον μὲν τὴν συρφε τὸν ὄχλον φησίν, ὃς οὐδὲ τὴν τοῦ Πατρὸς ἀγάπην ἔχει ἐν ἑαυτῷ. Τίνα δὲ τὰ ἐν τῷ κόσμῳ; Τὰ κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς σαρκὸς ἐκτελούμενα, ἃ διὰ τῶν αἰσθητηρίων ενεργούμενα, τὴν ἐπιθυμίαν ἀνακινεῖ. Διὰ γὰρ τῶν ὀφθαλμῶν, τοῦ κυριωτάτου τῶν αἰσθητ τηρίων, καὶ τὰ λοιπὰ συνέλαβε. Περὶ δὲ τὴν ἐπιθυμίαν πᾶν ἐνθεωρεῖται κακόν, μοιχεία, πότοι, έρως τες ἀπρεπεῖς, φόνοι· οἱ μὲν διὰ πλεονεξίαν, οἱ δὲ διὰ τὸ τοὺς ἀντικειμένους ἀφανίσαι. Δόλοι καὶ οὗτοι, ἵνα ὑποχείριον τῷ δόλῳ ποιήσωμεν ἅπαν τὸ ἐμποδών· καὶ ἁπλῶς ἅπαντα τὰ ἐχθρὰ Θεῷ δι' ἐπιθυμίας σαρκικῆς ἡμῖν ἐπιτελεῖται. Οτι πᾶν τὸ ἐν τῷ κόσμῳ, ἡ ἐπιθυμία τῆς σαρ κὸς, καὶ ἡ ἐπιθυμία τῶν ὀφθαλμῶν, καὶ ἡ ἀλαζονεία τοῦ βίου, οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ Πατρὸς, ἀλλὰ ἐκ τοῦ κόσμου ἐστί. Καὶ ὁ κόσμος παράγεται, καὶ ἡ ἐπιθυμία αὐτοῦ· ὁ δὲ ποιῶν τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, μένει εἰς τὸν αἰῶνα. Είπομεν ἤδη ὅτι κόσμον τὸν συρφετὴν ὄχλον καλεῖ, διὸ καὶ ὁ Κύριος τοῖς μαθηταῖς φησιν· Ἐκ τοῦ κόσμου οὐκ ἐστὲ, καθ ὡς ἐγὼ ἐκ τοῦ κόσμου οὐκ εἰμί. Τούτου δὲ * Joan. xv, 19; xvi, 18. 10 Psal. CXLIV, 9. VERS. 43. Scribo vobis, patres, quoniam cognoristis eum, qui ab initio est. Filioli, ut qui ob immaturam et justæ discretionis incapacem ætatem peccant; adeoque venia, inquit, digni facti estis, cum vobis contigerit cognoscere, quoniam Suaris est Dominus universis, et miserationes ejus super omnia opera ejus *. Patres, ut qui ætatis progrðssti cognitionem acceperunt ejus, qui est ab initio. Adolescentes; qui ab ætatis flore habent, ut idonei et expediti sint ad virtutis præmium contra adversarios referendum. VERS. 13, 14. Scribo vobis, adolescentes, quoniam vicistis malignum. Scribo vobis, infantes, quoniam cognovistis Patrem. Scribo vobis, juvenes, quoniam fortes estis, et Verbum Dei manet in vobis, et vicistis malignum. Præcedentia ætatum nomina morali sermoni accommodavit; ista vero ex affectione repetit, ut absolutissimam faceret romonitionem. 412 VERS. 15. Nolite diligere mundum, neque ea quæ in mundo sunt. Si quis diligit mundum, non est charitas Dei in eo. Ita distributo sermone per varias spiritus ætates, subdit deinde ipsam adbortationem, et ait: Nolite diligere mundum. Hoc velut infantibus seu puerulis dicit: semper enim isti percelluntur apparente voluptate. Deinde proposita ratione, cur mundum, et ea quæ in co sunt, diligere quis non debeat, ad adolescentes seu juvenes doctrinæ sermonem transfert; quandoquidem hi perfectioris habitudinis sunt. Et ne putes mundi nomine cœli terræque complexionem significare, subdit quisnam sit mundus, et quidnam ea quæ in eo sunt. Et mundum dicit sordibus plenum, qui scilicet Patris charitatein non habet in seipso. Sed quænam quæ in mundo sunt? Quæ juxta concupiscentiam carnis perficiuntur, quæ sensibus percepta concupiscentiam movent. In oculis enim, qui præcipuum sensorium sunt, reliqua etiam comprehendit et per concupiscen. tiam malum omne intelligitur, ut adulterium, ebrietates, amores impuri, cædes sive propter avaritiam sive ad perdendos adversarios: fraudes et hæ ut dolo submittamus quidquid nobis obstat; ac demum omnia quæ inimica sunt Dev, per concupiscentiam carnis in nobis perficiuntur. VERS. 16, 17. Quoniam omne quod est in mundo, concupiscentia carnis est et concupiɛcentia oculoṛum et superbia vitæ: quæ non est ex Patre, sed ex mundo est. Et mundus transit, et concupiscentia ejus. Qui autem facit voluntatem Dei, manet in æternum. Jam diximus, apostolum mundum vocare incompositam vilium hominum turbam. Qua ratione Dominus discipulis suis dixit: De mundo non estis, sicut et ego non sum de mundo”. Hujus

autem mundi, nempe mundane voluptatis et con- τοῦ κόσμου πατὴρ, ὁ διάβολος, τῆς κοσμικής, φημί, fusionis, pater est diabolus. Et idco Dominus de suis discipulis ait ad Patrem: Non rogo, ut tollas cos de mundo, sed ut serves cos a malo "; quem et in maligno positum esse " alibi dixit, Alier: Si malignus bono Patri opponitur; qui autem servit concupiscentiis, non est ex Patre, sed ex mundo; patet, eum, qui ex Patre non est, sed ex mundo, ex diabolo esse; quemadmodum et in Evangelio ait ad Judeos: Vos ex patre diabolo estis "; học est, ex carnalibus studiis quorum diabolus sator est et cultor. Et hæc quidem mundana concupiscibilia permanentiam non habent neque subsistentiam; quæ autem secundum voluntatem Dei sunt, perpetuo durant. Prudentis autem non est permanentia negligere, et pereuntibus adhærere: perinde enim boc est, ac spectro velle domum ædificare. 413 Vens. 18. Filioli, novissima hora est: et sicut audistis, quia Antichristus venit, et nunc Antichristi multi facti sunt, unde scimus quia norissima hora est. Illud, Novissima hora est, levius hoc modo redditur: Quandoquidem hæc catholica Epistola omni lomini accommodata est; non idem autem omnibus constitutus est terminus, adeoque proprins cujusque Onis ignotus est: idcirco congrue cujusvis mentem proprio ni applicat, ut, velut si extrema vita instaret hora, vigilantia et attentio excitetur, sieque immaculatus vivendi modus, ac puritas actionum inter Christianos vigeat. Aliter: Nemo, quantumvis insanus, putest ista deridere. Cum enim res quæque in tres partes dividatur, in primam, mediam et novissimam seu ultimam; quidquid a medio residuum est, ultimum vocari recte potest. Quare, si circa mediam mille annorum decadem Dominus in mundum venit (ferme enim in anno quinquies millesimo quingentesimo ipsius adventus contigit), omne quod ab ipso decurrit tempus, quippe quod medium conscquitur, novissimum seu ultimum recte dici nemo jure negaverit. Quoniam igitur millenariorum fluxus ab adventu Domini medietatem excessit, recte tempus omne, quod exinde decurrit, ultimum appellari potest. VERS. 19. Ex nobis prodierunt, sed non erant ex nobis. Nam si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum; sed ut manifesti sint, quoniam non sunt omnes ex nobis. Subjungit de Antichristis et ex quibus ii sint: ac ait, quod ex nobis. Subdit vero loc, quin aliquid præmitteret ad sermonis perspicuitatem. Dico igitur, eum, veluti si se ipsumn prius interrogasset, Undenam hi Antichristi? proferre illud, ex nobis. Et ita quidem oportebat eum loqui; non ita lamen locutus est; fortasse, ut ista fermonis confusione molestiam quam ex illis ἡδυπαθείας καὶ συγχύσεως. Διὸ καὶ ὁ Κύριος περὶ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ πρὸς τὸν Πατέρα φησίν· Οὐκ ἐρωτῶ ἵνα ἄρῃς αὐτοὺς ἐκ τοῦ κόσμου, ἀλλ᾽ ἵνα τηρήσῃς αὐτοὺς ἐκ τοῦ πονηροῦ, ἤτοι τοῦ κόσ σμου, δν καὶ ἐν τῷ πονηρῷ ἀλλαχοῦ κεῖσθαί φησιν. ᾿Αλλως τε, εἰ ὁ πονηρὸς ἀντίκειται τῷ ἀγαθῷ Πατρί, ὁ δὲ ταῖς ἐπιθυμίαις τοῦ κόσμου δουλεύων οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ Πατρὸς, ἀλλ᾽ ἐκ τοῦ κόσμου· εὔδηλον ὅτι ὁ ἐκ τοῦ Πατρὸς μὴ ῶν, ἀλλ' ἐκ τοῦ κόσμου, ἐκ τοῦ διαβόλου ἐστί· καθὼς καὶ ἐν Εὐαγγελίοις φησί πρὸς Ἰουδαίους· Υμεῖς ἐκ τοῦ πατρὸς τοῦ διαβό λου ἐστέ· τοῦτ᾽ ἔστιν ἐκ τῶν σαρκικῶν ἐπιτηδευ μάτων, ὧν 3 διάβολος σπορεύς τε καὶ φυτοκόμο. Καὶ ταῦτα δὲ, [φησί, τὰ κοσμικὰ ἐπιθυμήματα οὐκ ἔχει τὸ μένον τε καὶ ἑστώς· τὰ δὲ κατὰ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, διαρκὴ καὶ διαιωνίζοντα. Οὐκ ἔστι δὲ σωφρόνων, τὰ μὲν ἑστῶτα παρατρέχειν, τῶν δὲ ἀφανιζομένων ἀντέχεσθαι, ταὐτόν τι ποιοῦντες τῷ περὶ φάσματα οἰκίας οἰκονομοῦντι [[. οἰκοδομοῦντι]. Παιδία, ἐσχάτη ἄρα ἐστί· καὶ καθὼς ἠκούσατε ὅτι ὁ 'Αντίχριστος έρχεται, καὶ νῦν 'Αντίχριστοι πολλοὶ γεγόνασιν· ὅθεν γινώσκομεν ὅτι ἐσχάτη ὥρα ἐστίν. Τό, Εσχάτη ὥρα ἐστὶν, ἀνεπαχθέστε ρον οὕτως· Ἐπεὶ καθολικὴ Ἐπιστολὴ ἁρμόζουσα παντὶ ἀνθρώπῳ, οὐ μία δὲ ὁροθεσμία ζωῆς παντί, άδηλον δὲ ἑκάστῳ τὸ οἰκεῖον τέλος· εἰκότως οὖν τῷ οἰκείῳ τέλει ἐπέστησεν ἕκαστον, ἵν᾿ ὡς περὶ ἐσχά της τῆς ζωῆς ὥρας ἑκάστῳ ἐνεστηκυίας, νῆψις ἐπε ακολουθῇ· καὶ οὕτω βίος ἄμωμος, καὶ καθαριότης πράξεων εἰς ἀεὶ Χριστιανοῖς ἐμπολιτεύηται. "Αλλως Οὐκ ἔχει χώραν ὁ διαπαίζειν ταῦτα μελαγχολών, Παντὸς γὰρ πράγματος εἰς τρία μεριζομένου, πρώ του, καὶ μέσου, καὶ τελευταίου· πάντως τὸ ἀπὸ τοῦ μέσου πᾶν, ἔσχατον λέγεσθαι οὐδὲν ἀπεικός. Ωστε εἰ κατὰ τὸ μέσον τῆς χιλιοετοῦς δεκάδος ὁ Κύριος παρεγένετο (σχεδὸν γὰρ ἐν τῷ πεντακισχιλιοστῷ πεντακοσιοστῷ ἡ ἐν γῇ παρουσία αὐτοῦ), τὸ ἀπὸ τούτου ὡς ἀπὸ τοῦ μέσου πᾶν, ἔσχατον λέγεσθαι, οὐδεὶς ἂν μέμψοιτο. Ἐπεὶ οὖν τὸ μέσον ἀπὸ τῆς τοῦ Κυρίου ἐλεύσεως ή χιλιοστῆς ὑπερέβη σωρεία, κα λῶς ἂν τὸ ἀπὸ τούτου ἅπαν ἔσχατον λέγοιτο. Τοῦτο μὲν οὖν ἀληθέστατον καὶ κατὰ τὸν χρυσοῦν Ἰωάννην. Ἐξ ἡμῶν ἐξῆλθον, ἀλλ' οὐκ ἦσαν ἐξ ἡμῶν. Εἰ γὰρ ἦσαν ἐξ ἡμῶν, μεμενηκεισαν ἂν μεθ' ἡμῶν· ἀλλ᾽ ἵνα φανερωθῶσιν, ὅτι οὐκ εἰσὶ πάντες ἐξ ἡμῶν. Εἰπὼν περὶ ᾿Αντιχρίστων, ἐπιφέρει καὶ ἀπὸ τίνων, καί φησιν, ὅτι ἐξ ἡμῶν. Ἐπιφέρει δὲ τοῦτι μηδὲν διαστειλάμενος εἰς σαφήνειαν τοῦ λόγου. Λέγω δὲ, ὥσπερ ἐρωτήσαντα ἑαυτόν· Καὶ πόθεν οἱ Αντίχριστοι οὗτοι; οὕτως εἰπεῖν τὸ, Εξ ἡμῶν. Οὕτως οὖν δέον ποιῆσαι, οὐχ οὕτως ἐχρήσατο, ἴσως τῇ συγχύσει τοῦ λόγου τὸ περὶ αὐτοὺς ἀηδὲς ἐνδει κνύμενος. ᾿Αλλὰ [διά] τί ἀπὸ τῶν τοῦ Κυρίου μα » Joan. xvii, 15. ss Joan. v, 19. 31 Joan. viii, 44.

EXPOSITIO IN EPIST. I S. JOANNIS. CAP. II. θητῶν οἱ ᾿Αντίχριστοι; Ἵνα ἔχοιεν τὸ πιστὸν τοῖς percipiebat, indicaret. Sed quare e Christi Domini πλανωμένοις κομίζειν, ὡς ἀπὸ τῶν μαθητῶν ὄντες, καὶ κατὰ τὴν τοῦ διδασκάλου γνώμην ποιοῦντες τοῦ κηρύγματος τὸν λόγον, ἀλλ᾽ οὐ πάντη απεναντίας φερόμενοι τοῦ κηρύγματος. Διὰ τοῦτο, Ἐξ ἡμῶν, φησίν. Τὸ δὲ, Εξῆλθον, ὅτι γεγονότες μαθηταί ἀπέστησαν τῆς ἀληθείας, καὶ ἰδίας βλασφημίας ἐξεὗρον. Οὐ γὰρ ἦσαν ἐξ ἡμῶν, τοῦτ' ἔστι τῆς τῶν σωζομένων μοίρας. Εἰ γὰρ τοῦτο ἦν, μετὰ τῶν ἰδίων ἂν ἔμενον. Νῦν δὲ, φησί, τοῦτο πεποιήκασιν, ἵνα φανερωθῶσι, τοῦτ᾽ ἔστι κατάδηλοι γένωνται, ὅτι πάντη ἀπηλλοτρίωνται ἡμῶν. Εἰτὶ γάρ τινες ἐν τούτοις, καὶ οὐκ ἐξ ἡμῶν ὄντες, οἷς δηλαδή συν ἥψαν ἑαυτοὺς οἱ ἐξ ἡμῶν ἐξελθόντες. Δι' οὓς, φησὶν, εἴρηκα καὶ τὸ, Οὐκ εἰσὶ πάντες ἐξ ἡμῶν. discipulis exierunt Antichristi? Nempe ut haberent, quo seductorum multitudini fide digni videri possent, velut qui ex discipulorum numero exsistentes juxta Magistri sententiam prædicare debuissent. Cæterum non usquequaque contraria evangelica prædicationi illi eferebant; et idcirco ait: ex nobis. Dicit vero, prodierunt, quia, cum fuissent discipuli, a veritate desciverunt, propriasque blasplenius excogitaverant. Non autem erant ex nobis, hoc est ex salvandorum sorte; nam si ejusmodi fuissent, profecto cum suis permansissent. Nunę autem, inquit, hoc fecerunt, ut manifesti sint, hoc est, ut cunèfis pateat eos penitus abalienatos a nobis esse. Sunt vero inter ipsos etiam nonnulli, qui non sunt ex nobis, quibus sese conjunxerunt, qui egressi sunt c nobis. ncc Patrem 414 VERS. 20-25. Sed vos unctionem habetis a Sancto, et nos is omnia. Non scripsi vobis quasi ignorantibus veritatem, sed quasi scientibus eam: et quoniam omne mendacium ex veritate non est. Quis est mendax, nisi is qui negat, quod Jesus est Christus? Hic est Antichristus, qui negat Patrem et Filium. Omnis qui negat filium, habet: qui confitetur Filium, et Patrem habet. Vos quod audistis ab initio, in vobis permaneat. Si in tobis permanserit quod audistis ab initio, et vos in Filio et Patre manebitis. Et hæc est repromissio quam ipse pollicitus est nobis, vitam aleruam. Postquam αὐτὸς ἐπηγγεί- præcedentia dixit, ne quis existimaret sibi soli Καὶ ὑμεῖς χρίσμα ἔχετε ἀπὸ τοῦ ῾Αγίου, καὶ οἴδατε πάντα. Οὐκ ἔγραψα ὑμῖν ὅτι οὐκ οἴδατε τὴν ἀλήθειαν, ἀλλ' ὅτι οἴδατε αὐτὴν, καὶ ὅτι πᾶν ψεῦδος ἐκ τῆς ἀληθείας οὐκ ἔστι. Τίς ἐστιν ὁ ψεύστης. εἰ μὴ ὁ ἀρνούμενος, δει Ἰησοῦς οὐκ ἔστιν ὁ Χριστός; Οὗτός ἐστιν 'Αντίχριστος, ὁ ἀρνούμενος τὸν Πατέρα καὶ τὸν Υἱόν. Πᾶς ὁ ἀρνούμενος τὸν Υἱὸν, οὐδὲ τὴν Πατέρα ἔχει. Ὁ ἐμολογῶν τὸν Υἱὸν καὶ τὸν Πατέρα ἔχει. Ὑμεῖς οὖν ὁ ἡκούσατε ἀπ' ἀρχῆς ἐν ὑμῖν με γέτω. Ἐὰν ἐν ὑμῖν μένῃ ὁ ἀπ' ἀρχῆς ἠκούσατε, καὶ ὑμεῖς ἐν τῷ Πατρὶ καὶ ἐν τῷ Υἱῷ μενεῖτε. Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ἐπαγγελία ἦν λατο ἡμῖν τὴν ζωὴν τὴν αἰώνιον. Εἰπὼν ταῦτα τὰ προεφωδευμένα, ἵνα μή τις δόξῃ ἑαυτῷ μόνῳ τὴν τούτων γνῶσιν ἀνατιθέναι, καὶ καταλαζονεύεσθαι διὰ τούτων τῶν ἄλλων πιστῶν ὡς μόνου ταύτην ειδότος, εἰκότως ἐπιφέρει τὸ, Καὶ ὑμεῖς χρίσμα ἔχετε· ὥσπερ εἰ ἔλεγεν· ᾿Αλλὰ τί ταῦτα πρὸς ὑμᾶς ἐγὼ διεξέρχομαι ὡς πρὸς ἀγνοοῦντας ταῦτα; Καὶ οὐκ ἔστι παρ' ὑμῖν ἄγνοια τούτων. Ελάβετε γὰρ παρὰ τοῦ ἁγίου βαπτίσματος το χρίσμα τὸ ἱερὸν, καὶ διὰ τούτου τὸ θεῖον Πνεῦμα. Ἐπεὶ δὲ τοῦτο ἴστε, ὅτι οὐχ ὡς ἀγνοοῦσιν ὑμῖν ἔγραψα ταῦτα, ἀλλ' ὡς εἰδόσι, τὸν ἔσχατον καιρὸν, τὴν τῶν ᾿Αντιχρίστων φοράν, τὸ πάντας εἶναι ψεύδους μεστούς. Διὰ τὸ πλεονάσαι εὖν τὸ ψεῦδος, διὰ τοῦτο λέγω, φησί, καὶ τοὺς Αντιχρίστους πολλούς γεγονέναι. Εἰ γὰρ ὁ Χριστὸς ἁλήθειά ἐστιν, ἂν καὶ ὑμεῖς ἐγνωκότες, τὴν ἀλήθειαν ἔχετε ἐν ἑαυτοῖς· πάντως ὁ ψεύστης εναντίας ὢν τῇ ἀληθείᾳ, ήτοι τῷ Χριστῷ, Αντίχριστός ἐστιν. Καὶ τίς ὁ ψεύστης; Ὁ ἀρνούμενος ὅτι Ἰησοῦς οὐκ ἔστιν ὁ Χριστός. Τοῦτο Σίμων ὁ παμμίαρος ἑλήγει, ἄλλον εἶναι τὸν Ἰησοῦν, καὶ ἄλλον τὸν Χριστόν. Τὴν μὲν Ἰησοῦν, τὸν ἀπὸ τῆς ἁγίας Μαρίας, τὸν δὲ Χριστὸν, τὸν ἐπὶ τοῦ Ἰορδάνου καταβάντα ἀπ' οὐρανοῦ. Ὁ τῷ ψεύδει οὖν συγκροτούμενος τούτῳ, οὗτος, φησίν, Αντίχριστός ἐστιν. ᾿Αλλὰ καὶ ὁ ἀρνούμενος τὸν Πατέρα καὶ τὸν Τΐν, καὶ οὗτος, φησί, ψεύστης ἐστὶ καὶ ᾿Αντίχριστος. Ελεγον γὰρ ἄλλοι πάλιν αἱρεσιῶν ται, ὧν ὁ κατάρατος Ουαλεντίνος απεγεννήθη,] ἄλλον εἶναι Πατέρα ακατονόμασταν, παρὰ τὸν λε frorum cognitionem offerri, et propterca se supra alios Adeles arroganter efferret, quasi solus eamı haberet, convenienter subdit hoc: Et vos unctionem habetis, ac si diceret: Sed quid ego ista apud vos persequor, velut si ea ignoraretis? At non est apud vos ignorantia horum: sactam enim unction nem ex sancto baptismate, et per eam Spiritum sanctum accepist's. Quandoquidem igi.ur μοι: nostis, non quasi ignorantibus scripsi, sed quasi scientibus novissimum tempus et Antichristorum incursionem, ideoque omnia esse plena mendacio. Quia igitur abundat mendacium, propterea dico vobis, multos esse Antichristos. Si enim Christus est veritas, quem et vos cognoscentes veritatem habetis in vobismetipsis, profecto quicunque mendax, qui contrarius est veritati seu Christo, est Antichristus. Sed quis est mendax? Qui negat quod Jesus est Christus. Hoc scelestissimus Simion effutiebat, alium esse Jesum et alium Christum: Jesum quidem eum qui ex Maria Virgine natus est; Christum vero qui ad Jordanem descendit o cœlo. Qui igitur isti favet mendacio, hic, inquit, Antichristus est. Verum et qui negat Patrem et Filium, et iste, inquit, niendas est et Antichri3tus. Dixerunt enim rursus alii bæretici, Patrem absolute dictum alium esse a Patre Christi. Hi vero etiam Filium negant, quia cum merum hominem esse dicunt, adeoque neutiquam natura Deum, ac Deum de Deo. Idcirco subdit: Omnis, qui negat

Filium, nec Patrem habet, quemadmodum Judai, γόμενον Πατέρα τοῦ Χριστοῦ. Αὐτοὶ δὲ οὗτοι καὶ qui negantes Filium, pertendunt se nosse Patrem. τὸν Υἱὸν ἀρνοῦνται διὰ τοῦ ἄνθρωπον ψιλόν λέγειν Verum sciant isti se nec Patrem cognovisse. Nam αὐτὸν, καὶ μὴ φύσει Θεόν, ὡς ἐκ Θεοῦ ὄντα Θεόν. si Patrem cognovissent, cognovissent utique etiam Διὸ ἐπιφέρει Πᾶς ὁ ἀρνούμενος τὸν Υἱῖν, οὐδὲ Filium, quoniam Pater est Filii unigeniti. Id ipsum τὸν Πατέρα ἔχει· ὥσπερ Ἰουδαῖοι, ἀρνούμενοι μὲν vero et Simonis asseclæ nugabantur. Et illi quidem τὸν Υἱόν, προσποιούμενοι δὲ τὸν Πατέρα εἰδέναι. ita. Vos autem quod audistis ab initio, hoc est, Αλλ᾽ ἴστωσαν οὗτοι, ὅτι οὐδὲ τὸν Πατέρα ἔτι ἐπDeum esse Filium, servate apud vosmetipsos: hoc ἔγνωσαν. Εἰ γὰρ ἤλεισαν, ήδεισαν ἂν καὶ τὸν Υἱὸν, enim significat per illud, In vobis permaneat. Si ὅτι καὶ Υἱοῦ Πατήρ ἐστι μονογενούς. Τὸ δ' αὐτὸ enim in vobis permaneat hoc, quod ab initio audi- καὶ οἱ ἀπὸ Σίμωνος ἐφλυάρουν. Ἐκεῖνοι μὲν οὖν slis, etiam vos in Filio et 415 in Patre permane οὕτως. Ὑμεῖς δὲ, ὅπερ ἠκούσατε ἀπ' ἀρχῆς, τοῦτ' bitis: hoc est, participes ejus eritis. Haec enim est ἔστι θεολογούμενον τὸν Χριστὸν, φυλάττετε παρ' repromissio, quæ ait: Sicut tu, Pater, in me, el ἑαυτοῖς. Τοῦτο γὰρ διὰ τοῦ, Μενέτω ἐν ὑμῖν, λέγει. ego in te, ut et ipsi in nobis unum sint 15. Et rur- Ἐὰν γὰρ ἐν ὑμῖν μένῃ τοῦτο, ὁ ἀπ' ἀρχῆς ἠκούσατε, sus: Ut habeant vitam æternam. llæc est autem καὶ ὑμεῖς ἐν τῷ Υἱῷ καὶ ἐν τῷ Πατρὶ μενεῖτε, vita æterna, ut cognoscant te solum Deum verum, τοῦτ' ἔστι, κοινωνοὶ αὐτοῦ ἔσεσθε. Αὕτη γάρ ἐστιν el quem misisti Jesum Christum 14. ἡ ἐπαγγελία, ἡ λέγουσα· Ὥσπερ ἐγὼ ἐν σοὶ, Πά τερ, καὶ σὺ ἐν ἐμοὶ, καὶ αὐτοὶ ἐν ἡμῖν ἐν ὦσι· καὶ πάλιν, Ἵνα ἔχωσι τὴν ζωὴν τὴν αἰώνιον. Αὕτη δέ ἐστιν ἡ ζωὴ ἡ αἰώνιος, ἵνα γινώσκωσί σε τὸν μόνον ἀληθινὸν Θεὸν, καὶ ὃν ἀπέστειλας Ἰησοῦν Χριστόν. VERS. 26. 11æc scripsi vobis de his qui seducunt vos. Absoluto præcedente sermone, subdit etiam de seductoribus illorum, mediantibus scilicet bæresibus, quæ inundaverant. Deinde et rursus addit, quod antea diximus, ut molestiam amoveret, Eɩ vos unctionem, quam accepistis. (Quid vero sit hoc, jam dictum est, nempe quod Spiritum sanctum inteiligat). Quoniam igitur, quem accepistis, Spiritus sanctus firmus apud vos est, non necesse habetis, ut aliquis doceat vos, sed sicut ipse Spiritus sanctus docet vos de omnibus; sicut igitur docuit vos, manete in ipso: verum est enim, et nullo modo mendacium, quod docuit vos. VERS. 27. Ει vos unctionem quam accepistis ab eo, maneat in vobis. Εt non necesse haberis ut aliquis doceat vos; sed sicut unctio ejus docet vos de omnibus, et verum est et non est mendaciunt. Et sicut docuit vos: manete in eo. Verborum ordo ita se habet: Unctio quam accepistis, quoniam in vobis manet, non necesse habetis, ut aliquis doceat vos; red sicut docuit vos, oportet vos manere in ipso. VERS. 28, 29. Et nunc, filioli, manete in eo, ul, cum apparuerit, habeamus fiduciam, et non confundamur ab eo in adventu ejus. Si scitis quoniam justus est, scilote quoniam et omnis qui facit justitiam, ex ipso natus est. CAPUT III. VERS. 1. Videle, qualem charitatem dedit nobis Pater, ut filii Dei nominemur, et simus. Postquam dixit de Antichristorum incursione, et de tota corum perversa doctrina, satisque confirmavit fideles, ut immutabiliter tenerent ea, de quibus primitus instructi fuerant, proponit deinde etiam futuram ob ista mercedem, ut magis eos præmiorum magnitudine ac claritate roboraret. Subdit itaque: ss Joan. xv, 21. 30 Joan. xvi, 5. Ταῦτα δὲ ἔγραψα ὑμῖν περὶ τῶν πλανώντων ὑμᾶς. Απαρτίσας περὶ τὴν προειρημένον [Γ. τὸν περὶ τῶν προειρημένων] λόγον, προστίθησε καὶ τὸν περὶ τῶν πλανώντων αὐτοὺς, τοῦτ' ἔστι διὰ τὰς ἐπικλυσάσας αἱρέσεις. Εἶτα πάλιν ἐπιφέρει, δ καὶ πρὸ τούτου είπομεν, τὸ ἀνεπαχθὲς αὐτοῖς περιποιούμενος, ὅτι καὶ αὐτοὶ δὲ τὸ χρίσμα ὃ ἐλάβετε τί δὲ τοῦτο, [εἴρηται ήδη, ὅτι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον λέγει. Ο οὖν ἐλάβετε Πνεῦμα ἅγιον, ἐπεὶ βέβαιον ἔχετε παρ' ἑαυτοῖ;, οὐ χρείαν ἔχετε, ἵνα τις διδά σνῃ ὑμᾶς· ἀλλ' ὡς τὸ αὐτὸ Πνεῦμα διδάσκει ὑμᾶς περὶ πάντων, καθὼς καὶ ἐδίδαξεν ὑμᾶς, μενεῖτε ἐν αὐτῷ. ᾿Αληθὲς γάρ ἐστι καὶ οὐ ψεῦδος ὁ ἐδίδαξεν ὑμᾶς. Καὶ ὑμεῖς τὸ χρίσμα ὃ ἐλάβετε παρ' αὐτοῦ μενέτω ἐν ὑμῖν, καὶ οὐ χρείαν ἔχετε ἵνα τις διδάσκῃ ὑμᾶς· ἀλλ' ὡς τὸ αὐτὸ χρίσμα διδάσκει ὑμᾶς περὶ πάντων, καὶ ἀληθές ἐστι καὶ οὐκ ἔστι ψεῦδος, καὶ καθὼς ἐδίδαξεν ὑμᾶς, με νεῖτε ἐν αὐτῷ. Τὸ ἑξῆς οὕτω· Το χρίσμα ὃ ἐλά βετε ἀπ' αὐτοῦ, ἐπεὶ ἐν ὑμῖν μένει, οὐ χρείαν Έχετε ἵνα τις διδάσκῃ ὑμᾶς· ἀλλὰ καθὼς ἐδίδαξεν ὑμᾶς, δεῖ μένειν ὑμᾶς ἐν αὐτῷ. Καὶ νῦν, τεκνία, μένετε ἐν αὐτῷ, ἵνα ὅταν φανερωθῇ, σχῶμεν παρρησίαν, καὶ μὴ αἰσχυν. θῶμεν ἀπ' αὐτοῦ ἐν τῇ παρουσίᾳ αὐτοῦ. Ἐὰν " εἰδῆτε ὅτι δίκαιός ἐστι, γινώσκετε, ὅτι πᾶς ἐποιν δικαιοσύνην, ἐξ αὐτοῦ γεγέννηται. "Ιδετε ποταπὴν ἀγάπην δέδωκεν ἡμῖν ὁ Πατὴρ, ἵνα τέκνα Θεοῦ κληθῶμεν, καὶ ἐσμέν. Εἰρηκὼς τὴν τῶν ᾿Αντιχρίστων φορὰν, καὶ πᾶσαν τὴν ἐνδιάστροφον αὐτῶν διδασκαλίαν, καὶ ἱκανῶς στηρίξας ἀμεταθέτως ἔχειν περὶ ἃ κατηχήθησαν, ἐπάγει λοιπὸν καὶ τὴν ἀποκείμενον διὰ ταῦτα μισθών, ὥσπερ ισχυροποιῶν αὐτοὺς διὰ τῆς τῶν ἐπάθλων λαμπρότητος, καί φησιν, ὅτι Μένετε ἐν αὐτῷ. Διὰ

EXPOSITIO IN EPIST. IS. JOANNIS. CAP. III. τί; Ἵνα ἔχωμεν παρρησίαν ἐν αὐτῷ ὅταν φανερωθῇ. Manere in eo. Sed cur? Ut habeanus fiduciam in eu Τί γὰρ περιφανέστερον, ἢ ζηλωτότερον παρρησίας, ἐπειδὰν ᾧ ἐπιδείκνυσθαι μέλλομεν τοὺς ἐν τῷ βίῳ πόνους ἡμῶν, μετά παρρησίας τοῦτο ποιῶμεν, μηδὲν αἰσχυνόμενοι ἐν τῇ παῤῥουσίᾳ. [Γ. παρουσ.] αὐτοῦ; Καὶ ἐπειδὴ εἰκός τινας ζητεῖν, τίνα κατωρθωκότες εὐάρεστοι αὐτῷ γένοιντο; διδάσκει καὶ τοῦτο, καί φησιν, ὅτι Εἰ ἐγνώκατε αὐτὸν, ὅτι δίκαιός ἐστι, πάντως καὶ τοῦτο γινώσκετε, ὅτι ὁ ποιῶν δικαιοσύνην ἐξ αὐτοῦ γεγέννηται. Ο δίκαιος γὰρ [ δικαι ους γεννᾷ. Οσον δὲ τοῦτο εἰς καύχημα καὶ παῤῥησίαν ὑμῶν, οὐδεὶς ἀγνοεῖ, ] ἀλλ᾽ οὐδὲ τὴν τοῦ παρεχομέ του πρὸς ὑμᾶς ἀγάπην τε καὶ χρηστότητα, ὅση τις καὶ οἷα ἐστίν. Οίδατε γὰρ ὅτι ἔδωκεν ὑμῖν τέκνα αυτ τοῦ γενέσθαι τε καὶ λογισθῆναι. Εἰ δὲ τοῖς ἐν τῷ κόσμῳ ἄδηλον τοῦτο, φησί, λέγω δὲ τὸ υἱοὺς ὑμᾶς εἶναι Θεοῦ, μὴ θαυμάζετε τοῦτο. Διὰ γὰρ τοῦτο οὐ γινώσκει ὑμᾶς, ὅτι οὐδὲ τὸν υἱοθετήσαντα ὑμᾶς ἔγνω· κόσμον δὲ τὸν συρφετόν ὄχλον λέγει. Εἶτα ἐπειδὴ τὸ τῆς υἱοθεσίας κατεσκεύασε, λέγει ἐπὶ τούτοις τρανότερον καὶ τὴν ἀποκειμένην δόξαν καὶ παρρησίαν τῶν υἱοθετηθέντων, καί φησιν· Αγαπητοί, νῦν τέκνα θεοῦ ἐσμεν. Διὰ τοῦτο ὁ κόσμος οὐ γινώσκει ὑμᾶς, ὅτι οὐκ ἔγνω αὐτόν. —Κόσμος, ὁ συρφετὲς καὶ χοιρώδης ὄχλος, ὁ πρὸς μόνην τὴν ἐμπαθῆ ταύτην ζωὴν ἐπτοημένος, ὡς χοῖνος πρὸς βόρβορον. cum apparuerit. Quid enim hujusmodi fiducia aut præstantius aut desiderabilius esse potest? ut scilicet, cum labores nostros Deo exhibituri sumus, id cum fiducia et securitate faciamus, quin ullo modo confundamur in adventu ejus. Εt quoniam fortasse ex iis nonnulli quærebant, 416 quid faciendum iis esset, quo grati Deo evaderent, et hoc edocet, et ait: Si´scitis, quoniam justus est, omnino et hoc scitote, quoniam omnis qui facit justitiam, ex ipso natus est. Justus enim justos generat: quod quantum ad gloriam et fiduciam vestram conferat, nemo ignorat: sicut neque quæ et quanta sit dilectio et benignitas, quam vobis ipse exhibuit. Nostis enimn eum vobis dedisse, ut filii ejus nominemini et sitis. Quod si hominibus mundanis, inquit, hoc ignotum sit vos esse filios Dei, ne miremini: propterea enim vos con cognoscunt, quia neque cognoscunt eum qui vos in filios adoptavit. Mundum autem inconditam turbam dicit. Deinde postquam quæ ad filiationem spectant expedivit, clarius exponit repositam gloriam et fiduciam eorum qui filii facti fuerint, et ait: Charissimi, nunc filii Dei sumus. Propter hoc mundus non novit nos, quia non novit eum. Mundi nomine hic incompositam multitudinem et populi facem intelligit, qui scilicet sensualem tantummod vitam sectantur, in eaque volutantur, ut sus in volutabro luti. VERS. 2, 3. Charissimi, nunc filii Dei sumus: et nondum apparuit, quid erimus. Scimus autem quoniam, cum apparuerit, similes ei erimus: quoniam eidebimus eum sicutiest. Et omnis qui habet hanc ɛpem in eo, sanctificat se, sicut et ille sanctus est. Hue perinde est ac si diceret: Vos omnino es precedentibus nostis, quod in Dei filios assumpti sin:us. Quod si hoc nondum apparuit, ne turlemini: quod enim nunc occultum est, clarum fiet, cum ille revelabitur. Similes enim ei facti, filiationis claritatein obtinebimus. Filii enim omnino similes sunt patri. Verum et fiduciam ad ipsum habentes tanquam filii, videbimus eum sicuti est: non quidem secundum naturam: hoc enim a natura creata obtineri non potest. Sed quid ergo? Αγαπητοί, νῦν τέκνα Θεοῦ ἐσμεν, καὶ οὔτ πω εφανερώθη ὅ τι ἐσόμεθα. Οἴδαμεν δὲ ὅτι ἐὰν φανερωθῇ, ὅμοιοι αὐτῷ ἐσόμεθα, ὅτι ἐψόμεθα αὐτὸν καθὼς ἔστι. Καὶ πᾶς ὁ ἔχων τὴν ἐλ πίδα ταύτην ἐπ' αὐτῷ, ἀγνίζει ἑαυτὸν, καθὼς ἐκεῖνος ἀγνός ἐστι. Ωσπερ εἰ ἔλεγε· Πάντως ἐγνώκατε διὰ τῶν προλαβόντων, ὡς εἰς Θεοῦ υἱοὺς ἀνελήφθημεν. Εἰ δὲ μὴ ἤδη ἐφανερώθη τοῦτο, μὴ θεμυδῆσθε [.--6εῖσθε]· τὸ γὰρ νῦν ἄδηλον, φανερὸν γενήσεται, ἐκείνου ἀποκαλυπτομένου. Ομοιοι γὰρ αὐτῷ ἀναφανέντες, τὸ τῆς υἱοθεσίας λαμπρὸν παρα στήσομεν· οἱ γὰρ υἱοὶ πάντως ὅμοιοι τῷ πατρί. Ἀλλὰ τὴν πρὸς αὐτὸν παῤῥησίαν ἔχοντα; [[.—τε, ] ὡς υἱο:, οψόμεθα αὐτὸν καθώς ἔστιν· οὐ κατὰ τὴν φύσιν (τοῦτο γὰρ ἀμήχανον γεννητῇ φύσει), ἀλλὰ τί; Αγνὸν ἁγνοί, δίκαιον δίκαιοι· τῷ γὰρ ἐμοίῳ Purum puri, justum justi: simili enim adhæreπροσφύσονται καὶ οἱ ὅμοιοι. Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ μια κρὸν κατόπιν εἶπον [/. εἶπεν], ὅτι ὅμοιοι αὐτῷ ἐσμεν, οὐ κατὰ τὴν φύσιν. Εἶπε γὰρ ἂν οὐχ ὅμοιοι, ἀλλ᾽ Οἱ αὐτοί. Νῦν δὲ ἐπεὶ μὴ τοῦτο ἔσται, εἶπε τὸ ῞Ομοιοι, κατὰ τὴν τῆς δόξης ποιότητα δηλαδή. Επισημαντέον δὲ, ὅτι οὐκ εἶπεν ἀνωτέρῳ, Πᾶς ὁ ποιήσας ικαιοσύνην, ἢ Ο ποιήσων, ἀλλ' ὁ ποιῶν. Παρακτικαὶ [Γ. πρακτ. γὰρ ἀρεται, καὶ ἐν τῷ γίνεσθαι ἔχουσι τὸ είναι παυσά, εναι δὲ, ἢ μέλλουσαι, οὐδὲ τὸ εἶναι ἔχουσι. Πᾶς ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν, καὶ τὴν ἀνομίαν ποιεῖ, καὶ ἡ ἁμαρτία ἐστὶν ἡ ἀνομία. Καὶ οἴδατε ὅτι ἐκεῖνος ἐφανερώθη, ἵνα τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ὡς ῃ καὶ ἁμαρτία ἐν αὐτῷ οὐκ ἔστι. Και scunt similes. Propterea etiam paulo ante dixit similes nos ei futuros, non secundum naturam; non enim dixisset, similes, sed, iidem. Quoniam vero hoc futurum non est, dixit similes, videlicet secundum gloriæ qualitatem. Adnotandum vero, quod superius non dixerit: Omnis qui fecit, aut facturus est justitiam, sed, Qui facit. Actuosæ enim sunt virtutes, et in ipso fieri habent suum esse. Cum autem cessant. aut futuræ tantum sunt, neque esse habent. VERS. 4, 5. Omnis qui facit peccatum, et iniquilatem facit, et peccatum est iniquitas. Et scitis, quia ille apparuit, ut peccata nostra tolleret: et peccatum in eo non est. Postquam in superioribus sermonem

de justitia ex bonis justitiae confirmavit, mine ex τασκευάσας τὴν περὶ τῆς δικαιοσύνης λόγον διὰ τῶν contrario, et ex his 417 quae ipsi insut demonstrationem aggreditur, et ait: Omnis qui facit peccatum, quasi diceret: Nos qui in alios adoptati estis, operemini justitiam, neque eam otiosam relinquatis. Quemadmodum enim et in peccato, non qui fecit aut facturus est, ille est peccalor aut iniquus, sed qui malo adhæret illudque operatur: sic etiam justus est, non qui otiosus manet, sed qui justitiam strenue exercet. Cæterum nullus vobis peccandi locus reliquus est, cum Christus ad delendum peccatum apparuerit: ac sicut ille omnis peccati expers est, ita vobis, qui in ipso manetin, et fide in eùm confirmati estis, nulla peccandi potestas amplius relinquitur. Iloc significatur per illud, Omuis qui in eo manet, non peccat. Sciendum autem peccatum esse lapsum a bono: iniquitatem vero esse legis imposite trausgressionem et hoc utrumque principium proprium habet: illud quidem declinationem a bono, hac autem legis latæ: violationem: attamen quoad rem conveniunt, nam et peccans excidit a scopo, qui est secundum naturam et in natura: scopus enim humanæ naturæ est juxta rationem vivere procul abjecta omni absurditate. Iniquus vero immederate abreptus contra legem naturæ inditam delinquit. VERS. 6. Ornis qui in eo manet, non peccat. Qui videlicet indesinenti virtutes amore prosequitur, et nunquam ab earum exercitio cessat. ἀνωτέρω ἀπὸ τῶν τῆς δικαιοσύνης καλῶν, νῦν ἀπὸ τοῦ ἐναντίου καὶ τῶν ἐνυπαρχόντων αὐτῷ ἐφορμᾷ τῇ ἀποδείξει, καί φησι· Πᾶς ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν· τοιοῦτόν τι λέγων, ὅτι Ὑμεῖς οἱ υἱοθετηθέντες, έρω γάζεσθε τὴν δικαιοσύνην, καὶ μὴ ἀργοὺς ἀποφαίνεσθε ταύτη; ἑαυτούς. Ὡς γὰρ καὶ ἐπὶ τῆς ἁμαρτία:, οὐχ ποιήσας, ἢ ὁ ποιήσων, ἐκεῖνος ἐστιν έ ἁμαρτωλός, ἢ ὁ ἄνομος, ἀλλ᾽ ὁ ἐχόμενος τοῦ κακοῦ τε καὶ ἐνεργῶν· οὕτω καὶ δίκαιος, οὐχὶ ὁ ἀπρακτῶν, ἀλλ' ὁ ἐνεργός. Οὐ μήν γε, φησί, χώραν σχοίητε ἁμαρτάνειν· Χρι στοῦ γὰρ ἐπ' ἀναιρέσει τῆς ἁμαρτίας παραγενομένου, καθότι ἀμέτοχος ἦν ἁμαρτία:, οὐδὲ ὑμῖν ὑπολείπεται ἔτι ἁμαρτάνειν τοῖς ἐν αὐτῷ γενομένοις, και βε βαιωθεῖσι τῇ εἰ; αὐτὸν πίστει· τοῦτο σημαίνων διά τοῦ, Πᾶς ὁ ἐν αὐτῷ μένων. Ιστέον δέ, ὡς ἁμαρτία μὲν ἡ τοῦ ἀγαθοῦ ἀπόπτωσί; ἐστιν· ἀνομία δὲ, ἡ περὶ τὸν θετὸν νόμον πλημμέλεια. Καὶ ταύτην έχου σιν ἀρχὴν ἑκάτερον τούτων· τὸ μὲν τὴν ἀπὸ τοῦ ἀγαθοῦ ἔκπτωσιν, τὸ δὲ τὴν περὶ τὸν θετὸν νόμον πλημμέλειαν. Συμφέρονται δὲ ταῦτα κατὰ ταὐτόν· ὅ τε γὰρ ἁμαρτάνων, τοῦ κατὰ τὴν φύσιν καὶ ἐν τῇ φύσει ἀπέτυχε σκοποῦ (σκοπὸς γὰρ τῇ ἀνθρωπεία φύσ σει, τοῦ κατὰ τὸν λόγον ζῇν, τῆς ἀλογίας πόλεω ἀπῳκισμένῃ), ώσαύτως καὶ ὁ ἀνομῶν πλημμελεῖ περὶ τὸν ἐν τῇ φύσει δεδομένον νόμον, φερόμενος ἀκρατῶς. Πᾶς ὁ ἐν αὐτῷ μένων οὐχ ἁμαρτάνει. Ο ἀνενδότως τὰς ἀρετὰς μετιών καὶ μηδέποτε τῆς τούτων ἀπολήγων εργασίας. Καὶ πᾶς ὁ ἁμαρτάνων οὐχ εώρακεν αὐτὸν, οὐδὲ ἔγνωκεν αὐτόν. Τεκνία, μηδεὶς πλανάτω ὑμᾶς. Ο ποιῶν τὴν δικαιοσύνην δίκαιός ἐστι, καθὼς ἐκεῖνος δίκαιός ἐστιν. Εἰπὼν ὅτι ἐφανερώθη, καὶ τὴν αἰτίαν δι᾿ ἣν ἐφανερώθη, ἵνα ὡς μὴ ποιήτας ἁμαρτίαν, τὴν ἁμαρτίαν ἡμῶν ἄρῃ, τοῦτ' ἔστιν ἀφανίσῃ, ἐπιφέρει· Πᾶς ὁ ἁμαρτάνων είχ ἑώ; α εν αὐτόν. Εἰ γὰρ ὑμεῖς, φησίν, οἵτινες φα νερωθέντος αὐτοῦ ἑωράκατε αὐτὸν, καὶ σημεῖον τοῦ ἑωρακέναι αὐτὸν ἐλάβετε, τὸ μὴ εὐχείρωτοι εἶναι τῇ ἁμαρτίᾳ, ἅτε τελείως ἐν αὐτῷ ἡδρασμένοι· πάντως που οἱ ἁμαρτάνοντες οὐχ ἑωράκασιν αὐ τόν· διὸ οὐδὲ ἔγνωσαν· ἑωρακέναι, οὐ τὴν κατὰ ψλὴν ὄψεως λέγων ἐπαφὴν, οὐδὲ τὸ κατὰ πρόχειρον VERS. 6, 7. Et omnis qui peccat nan vidit eum nec cognovit eum. Filioli, nemo vos seducat. Qui facit justitiam, justus est, sicut et ille justus est. Cum dixisset Christum apparuisse, et cur apparuerit explicasset, ut videlicet, qui peccatum von fecit, peccatum tolleret atque deleret, subdit: Omnis qui peccat, non vidit eum. Si enim vos, inquit, qui, cum ille apparuisset, eum vidistis, et quod eum videritis signum huc recepistis, quod non facile (velut perfecte in ipso firmati) vincemini peccato; profecto qui peccant, cum non viderunt, adeoque neque noverunt eum. Per videre autem hic non simplicem visionis attactum intelligit neque per cognoscere, rei notæ sili per phantasiam imaginem elormare, sed per judi- φαντασίαν ενηργηκέναι αὐτοὺς περὶ τὸ γνωστόν, cium et cum scientia ad illum accedere, ut supra diximus. His vero dictis, subdit confirmationem dicens: Nemo vos seducat. Neque enim diversimode se habet hoc: Qui facit justitiam, justum novit, et justus est, sicut et ille, nempe Deus: ac illud oppositum contra: Qui facit peccatumn, ex peccatore est, qui est diabolus, qui ab initio peccal. Ideo sollicitus creaturæ Deus, qui est justitia et sanctitas, apparuit, seu huic mundo se manifestavit, 418 ut opera diaboli destrueret. Vens. 8. Qui facit peccarum ex diabolo est, quoniam ab initio diabolus peccat. In hoc apparuit ἀλλὰ τὸ μετά τινος κρίσεως καὶ ἐπιστήμης τὴν πρὸς αὐτὸν πεποιηκέναι προσαγωγὴν αὐτούς, ὡς ἀνωτέρω εἰρήκαμεν. Εἰπὼν δὲ ταῦτα πρόεισι βεβαιωτικῶς, ὅτι Μηδεὶς πλανάτω ὑμᾶς. Οὐ γὰρ ἄλλως ἔχει ἢ οὕτω; Ὁ ποιῶν τὴν δικαιοσύνην τὸν Δίκαιον ἔγνωκε, καὶ δίκαιό; ἐστιν ὡς καὶ ἐκεῖνος, τοῦτ' ἔστιν ὁ Θεό;· ὥσπερ καὶ τὸ ἐναντίον· 'Ο τὴν ἁμαρ τίαν ποιῶν, ἐκ τοῦ ἁμαρτωλοῦ ἐστιν, 5; ἐστιν ὁ διάβολος, ὃς ἀπ' ἀρχῆς ἁμαρτάνει. Διὸ καὶ κηδό μενος τοῦ πλάσματος αὐτοῦ ὁ Θεὸς, δικαιοσύνη καὶ ἁγιασμὸς ὑπάρχων εφανερώθη, ήτοι εἰς τὸν κόσμον ἐφάνη, ἵνα ἀφανίσῃ τὰ ἔργα τοῦ διαβόλου. ῾Ο ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν ἐκ τοῦ διαβόλου ἐστὶν, ὅτι ἀπ' ἀρχῆς ὁ διάβολος ἁμαρτάνει. Εἰς

EXPOSITIO IN EPIST. IS JOANNIS.-CAP. III. τοῦτο ἐφανερώθη ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ἵνα λύσῃ τὰ Filius Dei, ut dissolvat opcra diato'i. Quonium ἔργα τοῦ διαβόλου. Επείπερ παρατραπείς [γ. πε ριτρ.] ὁ διάβολος ἐν τῷ ἁμαρτάνειν, ἐξ αὐτοῦ χρηματίζει πᾶς ὁ ἁμαρτάνων. Προέρχεται γὰρ ἐν τῷ ἁμαρτάνοντι δι' ὑποβολῆς πονηρῶν λογισμῶν, ὡς ἐπὶ τοῦ Ἰούδα. ᾿Αλλ᾽ ἐρεῖ τις· Πῶς ὁ διάβολος γίνεται ἐν τοῖς ἁμαρτάνουσιν, αὐτῶν πρὸ αὐτοῦ ἡμαρτη κότων ἐν τῷ διδόναι αὐτῷ τύπον; Πρὸς ἐν λεκτέον, ταὐτὸν εἶναι ποιεῖν τὴν ἁμαρτίαν τῷ ἁμαρτάνειν ἐν τῷ διδόναι τόπον τῷ διαβόλῳ· δίδωσι γὰρ αὐτῷ το πον ὁ ἁμαρτάνων, ἐπιθυμίᾳ ὑπαχθεὶς μετὰ τοῦ δέξασθαι αὐτὸν, πρακτικῶς ἐπιτελῶν τὴν ἁμαρτίαν. Τοῦτο γὰρ σημαίνει τὸ ποιεῖν αὐτήν. Εὖ δὲ [εἶπε] καὶ τὸ, Ὁ ποιῶν, ἀλλ' οὐχ, Ο ποιήσας, τοῦ μετανοί σαντο; οὐκ ἔτι ὄντος ἐκ τοῦ διαβόλου, ἀλλὰ μόνου τοῦ ἐνεργοῦντος αὐτὴν ἔτι. Οὕτω γὰρ καὶ τῆς ἁμαρτίας " δοῦλός ἐστιν ὁ ποιῶν, [ἀλλ' οὐχ ὁ ποιήσας. ] Πᾶς γὰρ ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν δοῦλος ἐστι τῆς ἁμαρ τίας. Πᾶς ὁ γεγεννημένος ἐκ τοῦ Θεοῦ ἁμαρτίαν οὐ ποιεῖ ὅτι σπέρμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ μένει, καὶ οὐ δύναται ἁμαρτάνειν, ὅτι ἐκ τοῦ Θεοῦ γεγέν νηται. Εν τούτῳ φανερά ἐστι τὰ τέκνα τοῦ Θεοῦ, καὶ τὰ τέκνα τοῦ διαβόλου. Πᾶς ὁ μὴ ποιῶν δικαιοσύνην οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ Θεοῦ, καὶ ὁ μὴ ἀγαπῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ. Ἐπεὶ πᾶς ὁ τὴν ἁμαρτίαν ποιῶν ἐκ τοῦ διαβόλου ἐστὶ κατ' αὐτὸ τὸ ἁμαρτάνειν, καὶ υἱὸς τοῦ διαβόλου λέγεται, ὡς ὁ μακάριος Παῦλος πρὸς τὸν Ἑλύμαν φησίν· Υἱὲ δια βόλου, οὐ παύσῃ διαστρέφων τὰς ὁδοὺς Κυρίου τὰς εὐθείας]; εὔδηλον, ὅτι ὁ ἐκ τοῦ Θεοῦ γεγεννη μένος, ὡς Θεοῦ υἱὸς, οὐχ ἁμαρτάνει, ὅτι σπέρμα αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ ἐστιν, ἤτοι τὸ Πνεῦμα δ ἐλάβομεν διὰ τοῦ χαρίσματος, οὗ ἠξιώθημεν· ὅπερ ἐν ἡμῖν μένον, ἀνεπίδεκτον ἁμαρτίας τὸν νοῦν ἡμῶν ποιεῖ· ἢ καὶ αὐτὸς ὁ Χριστός· ὃς ἐνοικῶν ἐν τοῖς πιστούς, ποιεῖ αὐτοὺς υἱοὺς Θεοῦ, καθὼς καὶ αὐτὸς ἐν τῷ σπέρματι 'Αβραὰμ ὁ Χριστὸς υἱὸς ᾿Αβραάμ ἐστι· καὶ ἐν τῷ σπέρματι 'Αβραάμ, ἤτοι τῷ Χριστῷ, εὐλογεῖται τὰ ἔθνη. subversus est diabolus peccando, ex illo nomen sumit quicunque peceat: is enim primum ingredi - tur peccantem suggestione pravarum cogitationum, ut in Juda. Sed, inquiet quispiam, quomodo diabolus intrat in cos qui peccant, cum isti jam tum peccaverint dando ei locum? Cui respondendum. idem esse facere peccatum, ac peccare dando locum diabolo dat enim ei locum qui peccat concupiscentiæ subjectus, postquam illum recepit opere perficiens peccatum: hoc enim significat facere ipsum. Bene autem et hic dixit, qui fecit. non, qui fecit: cum is quem pœnituit, non ampius sit ex diabolo, sed illi tantum, qui adhuc illud facit. Sic enim et peccati servus est, qui illud facit. Omnis namque qui facit peccatum, servus est peccati 87. VERS. 9-10. Omnis qui natus est ex Deo, peccatum non facit: quoniam semen ipsius in eo manet, el non potest peccare, quoniam ex Deo natus est. In hoc manifesti sunt filii Dei. Omnis qui non est justus, non est ex Deo, et qui non diligit fratrem suum. Cum omnis qui peccatum facit, ex diabolo sit, et secundum quod peccat etiam filius diaboli dicitur, quemadmodum beatus Paulus dixit ad Elymam Fili diaboli, non desinis subvertere vias Domini? perspicuum est cum qui ex Deo natus est, veluti Dei filium non peccare: quoniam senien ipsius est vel Spiritus sanctus quem accepimus per gratiam, cujus digni facti sumus, qui in nobis manens facit ut mens nostra peccatum non admittat: vel ipse Christus, qui habitans in fides libus, eos constituit filios Dei: sicut et ipse Christus in semine Abraham filius est Abraham: et in semine Abraham *, nempe in Christo, benedicuntur omnes gentes. Τοῦ Χρυσοστόμου. Οσάκις ἁμαρτάνομεν, ἐκ τοῦ διαβόλου γεννώμεθα· ἐκ τοῦ Θεοῦ δὲ πάλιν, ἐσάκις ἀρετὴν κατορθώσομεν. "Οτι σπέρμα αὐτοῦ ἐν αὐ τῷ μένει. Σπέρμα φησὶ τὸ Πνεῦμα, δ διὰ τοῦ βαπτί σματος λαμβάνομεν· ὅπερ ἐν ἡμῖν μένον, ἀνεπίδεκτον τὸν νοῦν ἁμαρτίας ποιεῖ. Εἰ μή τις δὲ γεννηθῇ ἐκ τοῦ Θεοῦ, τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον οὐ λαμβάνει. *Αλλου. Σπέρμα θεῖόν ἐστιν ὁ Χριστὸς, ὃς ἐνοικῶν τοῖς πιστοῖς, ποιεῖ αὐτοὺς γενέσθαι υἱοὺς Θεοῦ. Οὕτως ἐν τῷ σπέρματι τοῦ ᾿Αβραάμ, ὅς ἐστι πάλιν Χριστός, εὐλογοῦνται πάντα τὰ ἔθνη. "Αλλως· Σπέρμα την πρώτην γένειαν τοῦ ἀρχηγέτου, ἥτις ἐκ περιουσίας ἀρετῶν, φησίν· ὃς ἀρχηγέτης οἱονεὶ ἐποχέτ υσιν τῇ αὑτοῦ φατρίᾳ τῶν ἐπαινετῶν δούς, οἷς καὶ αὐτὸς περιφανὲς ἔσχε, τούτοις καὶ τοῖς ἑαυτοῦ διαδόχοις ἐναβρύνεσθαι, εἰ μάλιστα ἀνεξαλείπτως τὰ πατρικά διατηρἶεν πλεονεκτήματα, ἅπερ οὐ τὴν 87 Rom. vi, 17. 36 Act. XIII, 10.» Galat. 111, 8. Chrysostomi. Quoties peccamus, ex diabolo na scimur: et rursus ex Deo, quoties virtutem exercemus. Quoniam semen ipsius in eo manet. Semen dicit Spiritum sanctum quem per baptisina accipimus: qui in nobis manens, efficit ne mens nostra peccatum recipiat. Qui vero ex Deo natus non fuerit, Spiritum sanctum non accipit. Alterius. Semen divinum est Christus, qui habitans in fidelibus, facit cos esse filies Dei. Sic in semine Abrahæ, 419 qui est. Christus, benedicuntur omnes gentes: Aliter. Semen primam dicit auctoris progeniem quæ est ex abundantia virtutum, qui auctor velut irrigationem quamdam laudabilium actionum germini suo tribuens, eflicit, ut quibus ipse claritatem habuit, iis et successores sui gloriari valeant, si maxime indeficienter paternas conservent prærogativas: quæ non vul-

garen pariunt gloriam, sicut Judaeis, quanquam τυχοῦσαν εύκλειαν προσπορίζει· καθδ καὶ Ἰουδαῖοι, indesinenter dicerent Christo: Semen Abraha εἰ καὶ διακένως, ὅμως ἔφασκον τῷ Χριστῷ· Σπέρ μα 'Αβραάμ εσμεν. sumus “Οτι αὕτη ἐστὶν ἡ ἀγγελία, ἣν ἠκούσατε ἀπ' ἀρχῆς, ἵνα ἀγαπῶμεν ἀλλήλους· οὐ καθὼς Κάιν ἐκ τοῦ Πονηροῦ ἦν, καὶ ἔσφαξε τὸν ἀδελφὸν αὐτ τοῦ. Καὶ χάριν τίνος ἔσφαξεν αὐτόν; "Οτι τὰ ἔργα αὐτοῦ πονηρὰ ἦν, τὰ δὲ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ· δίκαια. Μὴ θαυμάζετε, ἀδελφοί μου, εἰ μισεῖ ὑμᾶς ὁ κόσμος. 'Ημεῖς οἴδαμεν, ὅτι μεταβεβήκαμεν ἐκ τοῦ θανάτου εἰς τὴν ζωὴν, ὅτι ἀγαπῶ μὲν τοὺς ἀδελφούς. Τὸ τῆς ἀδελφομισίας και κὸν ὅσον, διὰ παραδείγματος βεβαιοί. Ορᾶτε γάρ, φησίν, ὡς Κάϊν, καὶ αὐτὸς μισήσας τὸν ἀδελφὸν, ἀπέκτεινεν αὐτὸν, καίτοι γε ἀδελφὸν αὐτοῦ ὄντα, VERS. 11-14. Quoniam hæc est annuntiatio quam audistis ab initio, ut diligatis alterutrum. Non sicut Cain, qui ex maligno erat et occidit fratrem suum. Et propter quid occidit? Quoniam opera ejus maligna erant, fratris aulem justa. Nulite mirari, fratres, si odil vos mundus. Nos scimus · quoniam translati sumus de morte ad vitam, quoniam diligimus fratres. Malum odii in fratrem, exemplo patefacit. Videte, inquit, quomodo Cain odio habens fratrem, ipsum interfecit, tanetsi frater ejus esset; quia habebat opera mala patris sui diaboli. At Abel justa operans declaratus est Glius Dei. Opponitur scilicet diabolus Deo, et ἀλλ' ἐπεὶ τὰ ἔργα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ πονηρὰ ἔχων, prava opera opponuntur bonis. Et ideo Cain cum esset contrarius fratri, ipsum interfecit. Sic enim se habet naturalis sermonis series. At beatus Joannes ordinem immutavit, semper ei quod urgentius est insistens. Urgens autem illi erat, ut, quoniam de diabolo iisque qui per pravas operationes adoptati ab ipso erant, mentionem fecerat, eum qui initio mundi malis operibus in filium maligni evaserat, in exemplum proponere. Ut vero a Cain, et ab iis qui ipsum imitantes, ejus lareditatem sunt habituri, sese expedivit, tunc denuo ad dilectionem revertitur. Vers. 14·18. Qui non diligit fratrem, manet in morte. Omnis qui odit fratrem suum, homicida est. Et sci tis, quoniam omnis homicida non habet vitam æternam in semetipso manentem. In hoc cognovimus charitatem Dei, quoniam ille animam suam pro nobis posuit; el nos debemus pro fratribus animas ponere. Qui habuerit substantiam hujus mundi, et viderit fratrem suum necessitatem habere, et clauserit viscera sua ab eo: quomodo charias Dei manet in eo? Filioli, non diligamus verbo, neque lingua, sed opere et veritate. Absoluto sermone de Cain et de malis operibus quæ ei conformia sunt, iterum ad charitatem accedit et ait, charitatem erga nos impulisse Dominum ad animam seu vitam suam ponendam pro nobis: adeoque nos etiam exemplo 420 isto debere pro fratribus nostris animam ponere. Verum quoniam hoc rarum et in paucis est, velut pudore eos afliciens, a multo minoribus incipit adhortationem, nempe ad amorem fraternum; ita ferme sermonem suum concinnans: Quid dico, nos debere pro fratribus animam ponere, cum videamus plerosque ne quidem in necessariis indigentiæ fratrem prospicere velle? Et quidem non loquor de iis qui et ipsi inopia laborant, sed de iis qui adeo divit, s sunt, ut mundum ipsum possidere videantur. Quapropter eos pudeat, quoniam, si circa parva h. c, viscera sua clausunt, adeoque indignos se reddidere charitate Dei; quid fecissent circa majus 40 Joan. vin, 33. τοῦ διαβόλου, ὁ δὲ ᾿Αβελ δίκαια εργαζόμενος, υἱὸς ἐχρημάτιζε τοῦ Θεοῦ. Ἀντίκειται δὲ καὶ ὁ διάβολος τῷ Θεῷ, καὶ τὰ πονηρὰ ἔργα τοῖς ἀγαθοῖς. Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Κάϊν τῷ ἀδελφῷ ἀντικείμενος, ἀπὸ έκτεινεν αὐτόν. Οὕτως ἡ κατὰ τὸ ἀκόλουθον τοῦ λόγου διέξοδος. "Ο μέντοι μακάριος Ιωάννης ἐνήλλαξε τὴν τάξιν, τοῦ κατεπείγοντος ἀεὶ γινόμενος. Κατ ήπειγε γὰρ αὐτὸν, ἐπεὶ τοῦ διαβόλου ἐμνήσθη, καὶ τῶν αὐτῷ διὰ πονηρᾶς πράξεως υἱοθετουμένων, τὸν ἐξ ἀρχῆς κόσμου διὰ τῶν πονηρῶν ἔργων εἰς τέ κνον ἀποδραμόντα τοῦ Πονηροῦ, παράδειγμα προς βαλέσθαι. Απηλλαγμένος δὲ τοῦ Κάϊν, καὶ ὧν οἱ τοῦτον ζηλοῦντες κληρονομεῖν ἔχουσι, πάλιν ἀνατρέχει ἐπὶ ἀγάπην. ῾Ο μὴ ἀγαπῶν τὸν ἀδελφὸν μένει ἐν τῷ θανάτῳ. Πᾶς ὁ μισῶν τὸν ἀδελφὴν αὐτοῦ, ἀνθρωποκτόνος ἐστί. Καὶ οἴδαμεν, ὅτι πᾶς ἀνθρω ποκτόνος οὐκ ἔχει ζωὴν αἰώνιον ἐν αὐτῷ μένου σαν. Ἐν τούτῳ γινώσκομεν τὴν ἀγάπην, ὅτι ἐκεῖνος ὑπὲρ ἡμῶν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἔθηκε· καὶ ἡμεῖς ὀφείλομεν ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶν τὰς ψυχὰς θεῖναι. Ὃς δ' ἂν ἔχῃ τὸν βίον τοῦ κόσμου, καὶ θεωρῇ τὴν ἀδελφὴν αὐτοῦ χρείαν ἔχοντα, καὶ κλείσει [vulg.-σῃ] τὰ σπλάγχνα αὐτοῦ ἀπ' αὐτοῦ, πῶς ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ μένει ἐν αὐτῷ; Τεκνία μου, μὴ ἀγαπῶμεν λόγῳ, μηδὲ τῇ γλώσσῃ, ἀλλ' ἐν ἔργῳ καὶ ἀληθείᾳ. Απηλλαγμένος τοῦ Κάϊν καὶ τῶν κατ' αὐτὸν πονηρῶν ἔργων, πάλιν ἀνατρέ χει ἐπὶ τὴν ἀγάπην, καί φησιν, ὅτι ἡ ἀγάπη ὑπὲρ ἡμῶν ἔπεισε τὸν Κύριον θεἶναι τὴν ψυχὴν αὐτοῦ, καὶ ὅτι ἐκ τούτου τοῦ ὑποδείγματος ὀφείλομεν καὶ ἡμεῖς ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶν τὴν ψυχὴν θεῖναι. Καὶ ἐπειδὴ σπά νιον τοῦτο καὶ παρ' ὀλίγοις, ὥσπερ ἐντρέπων αὐτοὺς, ἀπὸ τῶν μετριωτέρων ἄρχεται τὴν παράκλησιν τῆς φιλαδελφίας ποιεῖσθαι, οὕτω πως τὸν λόγον οίκονομῶν· Τί φημι τὴν ψυχὴν ὑπὲρ τοῦ ἀδελφοῦ τιθέναι, ὅπου ὁρῶμεν [μηδὲ] τὴν τῶν ἀναγκαίων χρείαν ἀναπληροῦντας τὴν τῶν ἀδελφῶν; Καὶ οὐ τους βίου σπα· νίζοντας λέγω, ἀλλὰ καὶ τοὺς ὅλον τὸν κόσμον ὕπαρξιν ἔχοντας πλούτου. Διὰ τοῦτο αἰσχυνέσθωσαν, ὅτι, εἰ περὶ τὰ μικρὰ ταῦτα τὰ σπλάγχνα ἀπέκλεισαν, καὶ ἀναξίους ἀπέφηναν τῆς τοῦ Θεοῦ ἀγάπης· τί ἂν περὶ

4] EXPOSITIO IN EPIST. I S. JOANNIS.-CAP. III. Deinde et aliud addit quod pudore suffunder e valebat eos, qui verbo tenus servant charitatem, eanque sola lingua exercent: et ait: Non diligamus verbo, neque lingua, sed opere et veritute. τὸ μεῖζον, τὰ ὑπὲρ τοῦ ἀδελφοῦ ἀποθανεῖν, ἐπεδεί· illul, quod est pro fratre suo mortem sustinere? ξαντο; Εἶτα καὶ ἄλλο ἐντρεπτικὸν αὐτῶν ἐπιφέρει, τῶν ἀποδεχομένων μὲν ἐν λόγῳ τὴν ἀγάπην, καὶ ἐπιδεικνυμένων τῇ γλώσσῃ μόνῃ, [f.add. καὶ] φησί· Μὴ ἀγαπῶμεν λόγῳ καὶ γλώσσῃ, ἀλλ' ἐν τῷ ἔργῳ καὶ τῇ ἀληθείᾳ. Καὶ ἐν τούτῳ γινώσκομεν, ὅτι ἐκ τῆς ἀλη θείας ἐσμέν. – Καὶ ἐκ τούτου, ἐν τίνι; Ἐν τῷ μὴ λόγῳ τὴν ἀδελφὸν ἀγαπᾷν, ἀλλ' ἐν ἔργῳ καὶ ἀληθείᾳ. Καὶ τί γινώσκομεν; "Οτι ἐκ τῆς ἀληθείας ἐσμέν. Πώς; Ο γὰρ ἄλλο μὲν ὁμολογῶν, ἄλλο δὲ ποιῶν, μὴ σύμφωνον ἔχων τῷ λόγῳ τὴν πρᾶξιν, ψεύστης ἐστὶ, καὶ οὐκ ἀληθής. Καὶ ἔμπροσθεν αὐτοῦ πείσωμεν [vulg. πείσομεν] τὰς καρδίας ἡμῶν. "Οτι ἐὰν καταγινώσκῃ ἡμῶν ἡ καρδία, ὅτι μείζων ἐστὶν ὁ Θεὸς τῆς καρ δίας ἡμῶν, καὶ γινώσκει πάντα. Αγαπητοί, ἐὰν ἡ καρδία ἡμῶν μὴ καταγινώσκῃ ἡμῶν, παῤῥη σίαν ἔχομεν πρὸς τὸν Θεόν. Καὶ ὃ ἐὰν αἰτῶμεν, λαμβάνομεν παρ' αὐτοῦ· ὅτι τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ τηρῶμεν [vulg. τηροῦμεν], καὶ τὰ ἀρεστὰ ἐνώπιον αὐτοῦ ποιοῦμεν. Τοῦτό φησιν, ὅτι Διὰ τοῦ ἀληθεύειν (ἀληθεύσομεν δὲ, ὅταν κατὰ τοὺς λόγους καὶ τὰ Έργα ἡμῶν προβαίνῃ) πείσομεν τὴν συνείδησιν ἡμῶν. Τοῦτο γὰρ βούλεται σημαίνειν διὰ τῆς καρ δίας. Καὶ πῶς πείσομεν; Τοῦτο καθ᾿ ἑαυτοὺς θέσ μενοι, ὡς ὑπὸ θεῷ μάρτυρι ποιούμεθα τοὺς λόγους. Τὸ γάρ, ἔμπροσθεν, τοῦτο σημαίνει. Ἐὰν γὰρ, φησί, μὴ οὕτω ποιήσωμεν, ἀλλ' ἡ συνείδησις, ἤτοι ἡ καρδία ἡμῶν, καταγινώσκῃ ἡμῶν, οὐ λανθάνομεν ἁμαρτάνοντες. Εἰ γὰρ τὴν συνείδησιν ἡμῶν βραχεῖαν οὖσαν, ὡς ἐκ βραχίου {[.-χο;] ζώου, οὐ λανθάνομεν ἐν τῷ ἁμαρτάνειν· πολλῷ μᾶλλον τὸν ἀπεριόριστον καὶ πανταχοῦ παρόντα Θεὸν οὐκ ἂν λάθοιμεν. Εστιν οὖν ὁ λόγος τοιοῦτος· Τεκνία, μή ψευδώμεθα εἰς ἀλλήλους, ἐν τῷ τῇ γλώσσῃ μόνῃ ἀγαπᾷν, ἀλλὰ καὶ ἔργῳ τὴν ἀγάπην ἐπιδεικνύωμεν· ἐν τούτῳ γὰρ γνω σόμεθα ὅτι ἐκ τῆς ἀληθείας, τοῦτ' ἔστιν ἐκ τοῦ Θεοῦ, ἐσμέν· καὶ ὁ λέγομεν, ὡς τοῦ Θεοῦ ἐπισκο ποῦντος λέγωμεν· οὐκ ἂν δέ τις ἀνάσχοιτο, κἂν εἰ τῶν δαιμόνων ἀναιδέστερος ᾖ, ὑπὸ Θεῷ μάρτυρι ψεύσασθαι. Εἰ γὰρ μὴ οὕτω ποιήσομεν, ἀλλὰ λεγόντων ἡμῶν ἀγαπᾷν, ἡ καρδία ἡμῶν καταγινώσκει ἡμῶν ψεύδους, ἁμαρτάνομεν. Πῶς; Οἰόμενοι λαγθάνειν τὸν πανταχού παρόντα Θεόν. Οὕτω; οὖν, ἀγχο πητοί, φησί, παρεσκευακότες ἑαυτοὺς, ἀκαταγνώστους ἑαυτοὺς ἡμῖν αὐτοῖς ἐν τῷ πρὸς ἀλλήλους δηλονότι ἀληθεύειν, παρρησίαν [1. — σίας] εὐπορήσομεν πρὸς τὸν Θεὸν, ἀφ' ἧς παρρησίας, καὶ ὅ ἐὰν αἰτήσωμεν, πάντως ληψόμεθα παρ' αὐτοῦ. Διὰ τί; Οτι τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ τηροῦμεν. Μέγιστον γὰρ εἰς ὑπακοὴν ἐκκαλέσασθαι τὴν αἰτούμενον, ἡ παρὰ τῶν αἰτούντων εὐπείθεια, ὅταν ἀναμφιβόλως πρὸς ἂν ἡ αίτησις γίνεται. Ἐπεὶ οὖν καὶ ἡμεῖς τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ τηροῦμεν, καὶ τὰ ἀρεστὰ αὐτῷ ποιοῦμεν, θαβΣῶμεν ὡς οὐχ ἁμάρτωμεν τῶν αἰτήσεων, ἀντι- [δίδοσθαι φιλούσης] τῆς παρ᾽ ἀμφοῖν ἀκριβούς δια θέσεως ἀνυπερθέτως [τῷ] πρὸς τὴν χρείαν θατέρου PATROL. GR. CXXVI. η VERS. 19. In hoc cognoscimus quoniam ex veritate sumus. In hoc: nempe in eo quod fratrem diligimus non verbo tantum, sed opera et veritat. Sed quid cognoscimus? Quoniam ex veritute sumus. Qua ratione? Quia qui aliud dicit, et aliud facit, haud conformem verbis habens operationem, is non verax est, sed mendax. VERS. 19-22. Ει in conspectu ejus suadebimus corda nostra. Quoniam, si reprehenderit nos cur nostrum, major est Deus corde nostro, el novit omnia. Charissimi, si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus ad Deum: et quidquid petierimus, accipiemus ab eo: quoniam mandata ejus custodimus, et ea quæ sunt placisa coram eo facimus. Hoc ait, quia, Si veraces erimus (veraces vero erimus, si verbis conformia opera fuerint), suadebimus conscientiam nostram: hanc enim significat per corda. Et quomodo stadebimus? Hoc apud nos statuentes, quod sub Dei testimonio verba proferimus. (Hoc enim significat illud: in conspectu ejus.) Si enim, inquit, non ita fecerimus, sed cor nostrum, sea conscientia nostra, nos reprehendit, non latebit ipsam nos peccare. Si vero conscientiæ nostræ, quæ adles, utpote ex pravo animali, brevis est, occulti esse non possumus, cum peccanius, quanto magis incircumscriptum et ubique prasentem Deum non latebimus? Talis igitur est hujus sermonis tenor: Filioli, ne mentiamur ad invicem, lingua tantum amantes, sed etiam opere dilectionem nostram ostendamus. Per hoc enim cognoscemus, quoniam ex veritate, hoc est, ex Deo sumus, et quod dicimus tanquam Deo inspectore dicamus: neque enim quisquam, etiamsi dæmonibus sit impudentiur, ferre posset, ut coram Deo mentiretur. Si enim non ita fecerimus, 421 sed dicentibus nobis, quod diligamus, cor nostrum nos mendaci coarguerit, erranus. Quomodo? Putantes, nos latere Deum, qui ubique prascus est. Igitur, charissimi, inquit, tales nosmetipsos exhibentes. ut a nobis ipsis argui non possimus, de co scilicet. quod veraces non simus ad invicem, confidentiam habebimus ad Deum: qua confidentia quidquid postulaverimus, ab eo impetralimus. Quare? Quia videlicet præceptis ejus obtemperamus. Maxime enim ad impetrationem confert obedientia postulantis· dummodo tamen absque dubitatione postulatio fiat. Quoniam igitur nos mandata ejus custodimus, el ea, quæ sunt placita coram eo, facimus, confidamus, fore, ut petitionibus nostris non fraudemur: quandoquidem sincera affectio quæ inter duos est, rependere solet id quod in alterius

commodum cedit. Αt quodnam ejus præceptum ἥκοντι. Καὶ ποίαν ἐντολὴν αὐτοῦ ἐφυλάξαμεν; Τὴν "custodimus? Nempe illud “: Dilectionem habele λέγουσαν· Αγάπην ἔχετε ἐν ἀλλήλοις. ad invicem. › VERS. 23. Et hoc est mandatum ejus, ut credamus in nomine Filii ejus Jesu Christi. Illud hoc causaliter hic accipiendum, ut sic se habeat: Quoniam mandatumn ejus est, ut credanus. Quoniam, inquit, mandatum babenus, ut Gide in nomine Jesu Christi Filii ejus nos mutuo diligamus, idque jam fecimus: inde cognoscimus, firmatam.in nobis esse gratiam, quæ est ex Spiritu ejus quem dedit nobis. Sciendum vero, in multis sacræ Scripturæ locis reperiri hoc: credere in nomine Domini nostri. Quid vero significat nomen? Non aliud profecto, nisi voluntatem, gloriam et honorem. Gloriam quidem et honorem, ut in eo: ‹ Admirabile est nomen lùum in universa terra **. Voluntatem autem, ut hic, et ubi dicitur ** : Pœnitentiam agite, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Domini Jesu, id est in voluntate. Quænam est autem ejusmodi voluntas? Nempe, ut baptizentur omnes gentes in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti " Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ἐντολὴ αὐτοῦ, ἵνα πιστεύ ωμεν τῷ ὀνόματι τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ Ἰησοῦ Χρι στοῦ. Τὸ, αὕτη, αἰτιολογικῶς ἀκουστέον· ἵνα · Διότι ἡ ἐντολὴ αὐτοῦ ἐστι πιστεύειν. Ἐπεὶ, φησίν, ἔχομεν ἐντολὴν, ἵνα τῇ πίστει ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ ἀγαπῶμεν ἀλλήλους, καὶ τοῦτο πεποιήκαμεν, ἐκ τούτου γινώσκομεν, ὅτι δρασται ἐν ἡμῖν ἡ ἐκ τοῦ Πνεύματος αὐτοῦ χάρις, οὗ ἔδωκεν ἡμῖν. Ιστέον δὲ ὅτι πολλαχοῦ τῆς Γρα φῆς τὸν ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Κυρίου ἡμῶν πιστεύειν, κεῖται. Τί δὲ τοῦτο σημαίνει; Οὐκ ἄλλο πάντως, ἢ τὴν βούλησιν, τὴν δόξαν, τὴν εὔκλειαν. Τὴν δόξαν μὲν καὶ τὴν εὔκλειαν, ὡς ἐν τῷ, Θαυμαστὸν τὸ ὄνομά σου ἐν πάσῃ τῇ γῇ· τὴν βούλησιν δὲ, ὡς ἐνταῦθα, καὶ ἐν τῷ, Μετανοήσατε, καὶ βαπτι σθήτω ἕκαστος ὑμῶν ἐπὶ τῷ ὀνόματι τοῦ Κυρίου ᾿Ιησοῦ, ἀντὶ τοῦ, ἐν τῇ βουλῇ. Τίς δὲ ἡ τοῦ Κυ ρίου Ἰησοῦ] βουλή; Βαπτίζειν πάντα τὰ ἔθνη εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ ἁγίου Πνεύ ματος. Καὶ ἀγαπῶμεν ἀλλήλους, καθὼς ἐντολὴν ἔδω· κεν ἡμῖν. Καὶ ὁ τηρῶν τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, ἐν αὐτῷ μένει, καὶ αὐτὸς ἐν αὐτῷ· καὶ ἐν τούτῳ γινώσκομεν, ὅτι μένει ἐν ἡμῖν, ἐκ τοῦ Πνεύμα τος οὗ ἔδωκεν ἡμῖν. Ἀντὶ τοῦ ᾿Αληθινῇ φησι διαθέσει ἀγαπᾶν ἀλλήλους. Καὶ ποῦ τοῦτο; Έν ᾧ λέγει Καθὼς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ άνθρωποι, καὶ ὑμεῖς ὁμοίως ποιεῖτε αὐτοῖς. Εἰ οὖν τοὺς πλησίον ἡμῶν ἀγαπῶμεν ἀληθινῶς καὶ ἀδόλως πρὸς ἡμᾶς διακεῖσθαι, ὡσαύτως πάντως καὶ ἡμεῖς διατεθείημεν πρὸς αὐτούς. Αλλ εἰ ἐντολὴ τοῦτο τοῦ Κυρίου, πολλῷ μᾶλλον ἡμῶν ἐν αὐτῷ μενόντων, καὶ αὐτὸς ἡμῖν ἑαυτὸν παρέξει ο άρνήσασθαι γὰρ ἑαυτὸν οὐ δύναται, τοῦτ' ἔστιν, οὐκ ἐπὶ διακένοις ληφθείη τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ ἡμῖν ἐπιχορηγῶν [ἀλλ' ἐν ἑαυτῷ πρώτως ταῦτα βεβαιώσαιτο]. Εἰ δὲ τοῦτο, πάντως, εἰ ὰ ἐντέλλεται ποιῶμεν, ἐξομεν αὐτὸν ὑπήκοον καὶ ἡμεῖς, ἐν οἷς ἂν αὐτὸν αἰτῶμεν, καὶ τὸ χάρισμα αὐτοῦ βέβαιον ἐν ἡμῖν. ['Ο δὲ ὅλος νοῦς] ἔστιν οὕτως • Ινα πιστεύω μεν τῷ ὀνόματι τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ ἀγαπῶμεν ἀλλήλους ἀληθινώς, ὡς ἡ ἐντολή αύτ VERS. 23 24. Εt dil gamus alterutrum, sicut dedit mandatum nobis. Et qui servat mandata ejus, in illo manet, et ipse in eo: et in hoc scimus, quoniam manet in nobis, de Spiritu quem dedit nobis. Hoc est, Mandavit, ut sincera affectione nos mutuo diligamus. At ubinam hoc praecepit? Scilicet, ubi dixit *: Prout vultis, ut faciant vobis homines, et vos facile illis. Si igitur gratum nobis est, ut alii erga nos bene et sincere affecti sint, eodem omnino modo etiam nos erga illos affecti simus oportet. Verum si tale est præceptum Domini, multo magis nobis in ipso manentibus, et ipse se nobis præbebit: non enim negare potest semetipsum; hoc est: non enim deprehendi potest inaniter nobis præcepta sua dedisse; cum eadem ipse prior impleverit. 422 Quod si ita est, profecto si, quæ ille jubet, fecerimus, omnino etiam nos ipsum in iis obsequentem habebimus, quæ ab eo postulabimus, et donum ipsius firmum in nobis crit. Integer autem sensus ita se habet: Ut credamus in nomine Filii ejus Jesu Christi, et nos mutuo sincere diligamus, sient ipse præcepit. Qui enim præceptis ejus obtemperat, in ipso manet, et τοῦ. Ὁ γὰρ τηρῶν τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, ἐν αὐτῷ μέσ ipse in co. Cognoscimus vero, cum in nobis manere, ex Spiritu, seu ex dono, quod nobis dedit. Inviolato enim eo permanente, donum ipsius auferri a nobis nullatenus potest. Quomo lo vero inviolatum permanebit? Si nihil eorum, quæ ipse nobis de dilectione præcepit, negligamus. CAPUT IV. VERS. 1, 2. Charissimi, nolile omni spiritui credere, sed probate spiritus, si ex Deo sint: quoniam multi pseudopropheta exierunt in mundum. In hoc 41 Joan. XIII, 35. 6 Psal. vult, 1. Act. 11, 38. νει, καὶ αὐτὸς ἐν αὐτῷ. Ἐκ τούτου δὲ γινώσκομεν ὅτι μένει ἐν ἡμῖν, ἐκ τοῦ Πνεύματος, ἤτοι τοῦ χαρίσματος, οὗ ἡμῖν ἔδωκεν. Ασύλου γὰρ τούτου μέσ νοντος αναντίρρητον ἔχομεν τὸ ἀναφαίρετον τῆς δόσ σεως αὐτοῦ. Πῶς δὲ ἄσυλον ἔσται; Ἐν τῷ μηδὲν ἡμᾶς παραβλάπτειν ἐξ ὀλιγωρίας ὧν ἐνετείλατο ἡμῖν περὶ ἀγάπης. 'Αγαπητοί, μὴ παντὶ πνεύματι πιστεύητε (vulg. πιστεύετε], ἀλλὰ δοκιμάζετε τὰ πνεύματα εἰ ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστιν· ὅτι πολλοὶ ψευδοπροφῆται ἐξ- **Matth. xxvi, 19. 48 Luc. vi, 31.

EXPOSITIO IN EPIST. I S. JOANNIS. — CAP. IV. εληλύθασιν εἰς τὸν κόσμον. Εν τούτῳ γινώσκε- cognoscitur Spiritus Dei: Omnis spiritus qui confe ται τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ· Πᾶν πνεῦμα ὃ ὁμολογεῖ Ἰησοῦν Χριστὸν ἐν σαρκὶ ἐληλυθότα, ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστιν. Διελθὼν τὸν περὶ τῆς ἀγάπης εἰς τὸν πλησίον λόγον, καὶ ταύτην είναι γνώρισμα ἀποψηνά - μενος τῆς τοῦ Πνεύματος διαμονῆς, οὗ ἐλάβομεν, νῦν ἐπιφέρει καὶ διάκρισιν τῶν ὄντως ἀδελφῶν, καὶ τῶν πλησίον· ἵνα ταύτην ἔχοντες, μὴ διὰ τὴν ἐν τολήν, τὴν περὶ τῆς ἀγάπης, περιπίπτωμεν τοῖς ψευδαδέλφοις, καὶ ψευδαποστόλοις, καὶ ψευδοπροφήταις μεγίστην ἑαυτοῖς βλάβην ἐκ τούτου πυρίζοντες]. Ως γὰρ ὁμοτρόποις προσφυόμενοι, πρῶτον μὲν ἑαυτοὺς βλάψομεν, ἀσεβέσιν ἀνυποστόλως τοῦ λόγου κοινωνοῦντες τῆς πίστεως, καὶ τὰ ἅγια τους κυσὶ παραθέμενοι [γ. παρατιθ.], ἔπειτα καὶ τοὺς ἡμῖν προσανέχοντας. Η γὰρ πρὸς αὐτοὺς ἡμῶν ἀγάπη, πολλοὺς πείσει λαμβάνειν αὐτοὺς διδασκά λους, καὶ πιστεύειν τοῖς ὑπ' αὐτῶν λεγομένοις ἀφυλάκτως ἐκ τῆς μεθ᾿ ἡμῶν κλεπτομένους αὐτῶν συναναστροφῆς. Καὶ τί τὸ γνώρισμα τούτων, ἀλλ᾽ ἢ τοῦτο; φησί· Πᾶν πνεῦμα, ἤτοι προφητείας ἀξίωμα, ἢ ἀποστολῆς, ὁ ὁμολογεῖ Κύριον Ἰησοῦν ἐν σαρκί ἐληλυθέναι, ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστιν· ὁ δὲ τοῦτο μὴ ὁμολογῇ, οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ τὸ ἀξίωμα τού του ἐκ τοῦ ᾿Αντιχρίστου ἐστὶν ὃ ἀκηκόατε. Πότε; Ἐξ οὗ πρὸ μικροῦ ἔλεγεν, ὅτι Πολλοὶ ᾿Αντίχριστο. ἐν τῷ κόσμῳ, τοῦτ᾽ ἔστιν οἱ πρόδομοι τοῦ ᾿Αντιχρί στου. Τὴν δὲ ὁμολογίαν τῆς τοῦ Χριστοῦ ἐν σαρκί παρουσίας οὐχὶ γλώσσῃ φησὶ γίνεσθαι, ἀλλὰ τοῖς ἔργοις, ὡς ὁ μακάριος Παυλός φησι· Πάντοτε τὴν νέκρωσιν τοῦ Ἰησοῦ ἐν τῷ σώματι περι φέροντες, ἵνα καὶ ἡ ζωὴ τοῦ Ἰησοῦ ἐν τῷ σώματι ὑμῶν [vulg ἡμ.]φανερωθῇ. "Ος οὖν ἐνεργὸν ἔχει τὸν Ἰησοῦν, καὶ τῷ κόσμῳ ἀπέθανε, καὶ οὐκέτι τῷ κόσ σμῷ ζῇ, ἀλλὰ τῷ Χριστῷ, καὶ περιφέρει τοῦτον, οὐκ ἐν τῇ τοῦ Χριστοῦ μόνον σαρκὶ, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ ἑαυτοῦ, οὗτος ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστιν. Ος δὲ οὐχὶ Χριστῷ ζῇ, ἀλλ᾽ ἑαυτῷ καὶ τῷ κόσμῳ, τοῦτ' ἔστι ταῖς ηδυπαθείαις τοῦ κόσμου, ὁ τοιοῦτος οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ Θεοῦ. Διὸ καὶ Παῦλος πάλιν φησί• "Οπου γε ἐν ὑμῖν ἔριδες καὶ διχοστασίαι, οὐχὶ σαρκικοί έστε καὶ κατὰ ἄνθρωπον περιπατεῖτε; Ὁ δὲ κατὰ ἄν θρωπον περιπατῶν Πνεῦμα Χριστοῦ οὐκ ἔχει· ὁ δὲ Χριστοῦ Πνεῦμα μὴ ἔχων, τοῦτ' ἔστιν, ὁ μὴ κατὰ Χριστὸν ζῶν, οὐκ ἔστιν οὗτος τοῦ Χριστοῦ. Καὶ πᾶν πνεῦμα, δ μὴ ὁμολογῇ Ἰησοῦν Χριστὸν ἐν σαρκὶ ἐληλυθότα, ἐκ τοῦ Θεοῦ οὐκ ἔστι· καὶ τοῦτό ἐστι τὸ τοῦ Ἀντιχρίστου, ὁ ἀκηκόατε ὅτι ἔρχεται, καὶ νῦν ἐν τῷ κόσμῳ ἐστὶν ἤδη. — Ἐν τῷ κόσμῳ εἶναι τὸν ᾿Αντίχριστον ἤδη φησίν, οὐ σωματικῶς, ἀλλὰ διὰ τῶν προοδοποιούν των αὐτοῦ τὴν παρουσίαν ψευδοπροφητῶν, καὶ ψευδ αποστόλων, καὶ αἱρεσιωτῶν. Οὗτος δὲ ὁ ᾿Αντίχρι στος, ἄνθρωπος τὸν Σατανᾶν περιφέρων ἔσται, ὑπεραιρόμενος ὑπὲρ πάντα [ λεγόμενον ] Θεὸν ἢ σέβασμα. Διὸ καὶ τὰ εἴδωλα σέβειν ἀθετήσει (οὓς θεοὺς λεγομένους ἐσήμανε· διὰ δὲ τοῦ, σέβασμα, τὸν Χρισ 6 ]] Cor. 18, 10. 6 1 Cor. 113, 5. tetur Jesum Christum in carne venisse, ex Deo est. Absoluto sermone de charitate, cum hanc edixisset esse certum indicium permanentis in nobis Spiritus quem accepimus, nunc subjungit proprium eorum, qui vere sunt fratres et proximi, characterem ne occasione præcepti charitatis, in falsos fratres, pseudoapostolos et pseudoprophetas incidamus, indeque magnum nocuinentum reportemus. Quandoquidem iis, velut si ejusdem nobiscum essent moris, adhærentes, primum quidem valde officeremus nobis, impiis verbum communicantes, et sancta dantes canibus; deinde aliis quoque, qui nobiscum versantur, damnum inferremus; nostra enim ad ipsos dilectio multos persuaderet, ut eos sibi magistros asciscerent, et incaute sedu cli ex ea, quam nobiscum habent, conversatione cuncta quæ ab iis dicuntur, crederent. At quodnam est horum indicium? Hoc scilicet, ait: Omnis spiritus, seu omnis propheta, vel apostolus, qui confitetur Dominum Jesum in carne venisse, ex Deo est. Qui autem hoc non confitetur, non est ex Deo, sed ex Antichristo, de quo audistis. Quando? Cum paulo ante dixit, quoniam Multi in mundo sunt Autechristi, hoc est, præcursores Antichristi. At vero confessionem adventus Christi in carne non lingua faciendam ait, sed operibus; quemadmodum et beatus Paulus dicit “: Semper mortificationem Jesu in corpore nostro circumferentes, ut et vila Jesu manifestetur in corporibus nostris. Qui igitur habet in se operantein Jesum Christum, et mundo mortuus est, et non amplius buic mundo vivit, sed Christo, et hunc circumfert non tantum in carne propria Christi, 423 sed etiam in sua ipsius carne, hic ex Deo est. Qui autem non Christo, sed sibiipsi, et mundo, seu inundi deliciis vivit, iste non est ex Deo. Quapropter Paulus rursus ait er: Cum sit inter vos velus et contentio, nonne curnales estis, et secundum hominem ambulatis? Qui autem secundum hominem ambulat, Spiritum Christi non habet. Qui autem Spiritum Ghristi non habet, hoc est, qui secundum Christum non vivit, hic non est Christi. VERS. 3. Et omnis spiritus qui non confitetur Jesum in carne venisse, ex Deo non est: et hic es; Antichristus, de quo audistis, quoniam venit, el nunc jam in mundo est. In mundo jam esse Antichristum ait, non quidem per propriam personam, sed per eos, qui ipsi viam parant: nempe per pseudoprophetas, pseudoapostolos et hæreticos. Hic autem Antichristus homo erit Satanam quaquaversum circumferens, qui sese extollet supra omne quod dicitur Deus, aut, quod colitur se idcirco idola colere dedignabitur (quæ per deos dictos significavit apostolus; sicut per id quod 48 | Thess. 11, 4. _ : et

colitur, seu per numen Christianismum intelligit), Αστιανισμὸν ), καὶ ἑαυτὸν μόνον ἀποφαίνειν ἐπιχειρή et se solum Deum esse ostendere conabitur. σει Θεόν. ἡμεῖς ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστε, τεκνία, καὶ νετι κήκατε αὐτοὺς, ὅτι μείζων ἐστὶν ὁ ἐν ὑμῖν, ἢ ὁ ἐν τῷ κόσμῳ. Αὐτοὶ ἐκ τοῦ κόσμου εἰσὶ, διὰ τοῦτο ἐκ τοῦ κόσμου λαλοῖσι, καὶ ὁ κόσμος αὐτῶν ἀκούει. Ημεῖς ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐσμεν. ῾Ο γινώσκων τὸν Θεὸν, ἀκούει ἡμῶν. Ὅς οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ Θεοῦ, οὐκ ἀκούει ἡμῶν. Διὰ τῶν προεφο δευομένων γνωρίσας τοὺς τοῦ Κυρίου προφήτας καὶ ἀποστόλους, ἐπιφέρει· Ὑμεῖς ἀποστόλους, ἐπιφέρει· Ὑμεῖς δὲ ἐκ τοῦ Θεοῦ ὄντες, τεχνία, νενικήκατε αὐτοὺς, ἤτοι τοὺς ψευδοπροφήτας. Πῶς; Ὅτι ὁ ἐν ὑμῖν Θεὸς μείζων ἐστὶν, ἢ ὁ ἐν τῷ κόσμῳ, καθ' ἂν οἱ ψευδοπροφῆται ζήν είλοντο. Είτα τούτοις ἐπιφέρει καὶ ἕτερον γνώρισμα τῶν ψευδοπρο φητῶν, ὃ μάλιστα καὶ τοὺς ἁπλουστέρους τῶν πιστῶν ἐλύπει. Εἰκὸς γάρ τινας τούτων καὶ ἀσχάλλειν ὁρῶντας ἐκείνους μὲν τοῖς πολλοῖς περισπουδάστους, ἑαυτοὺς δὲ καταφρονουμένους. Καί φησι· Μὴ λυ πεῖσθε, εἰ ὑπὸ πολλῶν καταφρονεῖσθε ὑμεῖς, ἐκεῖνοι δὲ ὑπὸ τούτων προσλαμβάνονται· τῷ γὰρ ἐμείῳ τὸ ὅμοιον προστρέχει. Αὐτοὶ ἐκ τοῦ κόσμου [ εἰσὶ, καὶ ἐκ τοῦ κόσμου ] λαλοῦντες, τοῦτ' ἔστι κατὰ τὰς σαρκικὰς ἐπιθυμίας διδάσκοντες, ἔχουσιν αὐτοῦ σ κατηκόους, ἐνδιάστροφοι ἐνδιαστρόφους. Ἡμεῖς δὲ, ἅτε ἐκ τοῦ Θεοῦ ὄντες, καὶ τῶν τοῦ κόσμου ἐπιθυ μιῶν ἠλλοτριωμένοι, ἀπαράδεκτοι αὐτοῖς κατιστάμεθα. Ακούει δὲ ἡμῶν ἐκεῖνος ὁ σωφρόνως ζῶν, καὶ διὰ τοῦτο τὸν Θεὸν ἐπιγνώσκων, ἕτοιμος υπέχειν Vers. 4-5. Vos cx Deo estis, filtoli, et vicistis eos, quoniam major est, qui in vobis est, quam qui in mundo. Ipsi de mundo sunt: ideo de mundo loquuntur, et mundus eos audit. Nos ex Deo sumus. Qui novit Deum, audit nos: qui non est ex Deo, non audit nos. Postquam notos fecit veros prophe tas et apost lus, subdit: Vos autem, cum ex Deo sitis, filioli, vicistis eus, nempe pseu«loprophetas. Quomodo? Quoniam in vobis Deus major est, quam qui in mundo, secundum quem pseudoprophetæ vivere elegerunt. Deinde aliud etiam addit pseudoprophetarum indicium, quod maxime etiam simpliciores fideles contristabat. Verisimile enim est, horum nonnullos agre tulisse, cum cernerent, illos quidem passim summo in pretio, sese autem despectui haberi. Uude ait: Nolite contristari, si vulgus vos quidem despicit, illos autem suspicit: ad simile enim simile tendit. Ipsi namque de mundo loquentes, hoc est, docentes secundum desideria carnis, mundanos habent obsequentes: perversi scilicet perversos. Nos autem, ut qui ex Deo et a concupiscentiis mundi alieni sumus, ipsis grati acceptique esse nou possumus. Audit vero nos, qui temperanter vivit, et per hoc Deum cognoscens, promptus est ad nobis prebendum: auditum. Quod et Christus ait: Qui habet aures audiendi, audiat: docens, eum qui ad obediendum est paratus, etiam aures ad audiendum habere 4. G τὴν ἀκοὴν· ὃ καὶ ὁ Χριστός φησιν· 'Ο ἔχων ὦτα ἀκούειν, ἀκουέτω· τὸν πρὸς εὐπείθειαν παρεσκευασμένον ἐκείνῳ προσμαρτυρῶν καὶ τὰ [ [. τὸ ] ὦτα ἔχειν. Ἐκ τούτου γινώσκομεν τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθεί ας, καὶ τὸ πνεῦμα τῆς πλάνης. 'Αγαπητοί, ἀγαπῶμεν ἀλλήλους· ὅτι ἡ ἀγάπη ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστι· Καὶ πᾶς ὁ ἀγαπῶν, ἐκ τοῦ Θεοῦ γεγέννηται, καὶ γινώσκει τὸν Θεόν. Ὁ μὴ ἀγαπῶν, οὐκ Ο ἔγνω τὴν Θείν, ὅτι ὁ Θεὸς ἀγάπη ἐστίν. Εν τούτῳ ἐφανερώθη ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ ἐν ἡμῖν, ὅτι τὸν Υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἀπέσταλκεν ὁ Θεὸς εἰς τὸν κόσμον, ἵνα ζήσωμεν δι' αὐτοῦ. Έν τούτῳ ἐστὶν ἡ ἀγάπη, οὐχ ὅτι ἡμεῖς ἀγαπήσα;ει· τὸν Θεὸν, ἀλλ' ὅτι αὐτὸς ἠγάπησεν ἡμᾶς, καὶ ἀπέστειλε τὸν Υἱὸν αὐτοῦ ἱλασμὲν περὶ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν. - Διαστειλάμενος τοῖς ἤδη λε χθεῖσιν αὐτῷ ὧν ἀντέχεσθαι χρή, καὶ ὧν μή, επιφέρει VERS.6-10. 424. In hoc cognoscimus Spiritum veritatis, et spiritum erroris. Charissimi, diligamus nos invicem: quia charitas ex Deo est. Et omnis qui diligit, ex Deo natus est, el cognoscit Deum. Qui non diligit, non novit Deum, quoniam Deus charitas est. In hoc apparuit charitas Dei in nobis, quoniam Filium suum unigenitum misit Deus in mundum, ut vivamus per eum. In hoc est charitas: von quasi nos dilexerinus Deum, sed quoniam ipse prior dilezit nos, et misit Filium suum propitiationem pro peccatis nostris. Distinctis hucusque, quos COINplecti et quos rejicere debemus, subjungit de reliquo tanquam obsignationem corum quæ dixit, quod ex hoc cognoscamus et eus qui spiritum veritatis, et cos qui habent spiritum seductionis, λοιπὸν ὡς ἐπισφράγισμα τῶν εἰρημένων, ὅτι ἐκ του falsæ scilicet prophetiæ: ac iterum repetit sermonein de charitate. Cumque ostendisset quosnam oporteat diligere, videlicet, qui similibus gaudent moribus, inbaret de reliquo iis, qua a principio dixerat, asserens ex Deo esse et dilectionem et diligentem: et quidem eum tantum, qui diligit, ΕΣ Deo natum esse, eumque cognoscere: cum antem qui charitatem non habet, Deum non coEnoscere. Quomodo autem is, qui non diligit, Eeum non cognoscit, astruit in hunc modum: 47 Matth. xi, 15. του γινώσκομεν τοὺς τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας ἔχοντας, καὶ τὸ πλάνον πνεῦμα τὸ τῆς ψευδοπροφητείας. Καὶ μετὰ ταῦτα ἀναλαμβάνει πάλιν τὸν περὶ ἀγάπης λόγου. Δείξας γὰρ τίνας χρὴ ἀγαπᾷν, ὅτι τοὺς ὁμοιοτρόπους, ἔχεται λοιπὸν τῶν ἐξ ἀρχῆς, ἐκ τοῦ Θεοῦ εἶναι λέγων καὶ τὴν ἀγάπην καὶ τὸν ἀγαπῶντα τοῦ τον καὶ [ [. δὲ ] μόνον τὸν ἀγαπῶντα, ἐκ τοῦ· Θεοῦ γεγεννῆσθαι, καὶ ἐπιγινώσκειν τὸν Θεὸν, τὴν δὲ μὴ ἔχοντα τὴν ἀγάπην καὶ τὸν Θεὸν ἀγνοεῖν. Πῶς δὲ ὁ μὴ ἀγαπῶν οὐκ ἔγνω τὸν Θεὸν, κατασκευάζει οὔ-

EXPOSITIO IN EPIST. I S. JOANNIS. — CAP. IV. τω,· Ὁ Θεὸς ἀγάπη ἐστί. Πόθεν δῆλον; 'Αφ' οὗ Deus, charitas est. Unde hoc manifestum? Exer ἀπέστειλε τὸν Υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ εἰς τὸν κάτ 3ον,ἵνα τὴν ὄντως ζωὴν παράσχῃ ἡμῖν, καὶ ζήσωμεν δι' αὐτοῦ. Ωσπερ γὰρ ἀγαθότης λέγεται, ὅτι δι' ἀγαθότητα ὑπέστησε τὸν νοητὸν κόσμον καὶ τὸν αἰ σθητόν· οὕτω καὶ δι' ἀγάπην τὴν εἰς ἡμᾶς δοὺς τὸν μονογενῆ Υἱὸν αὐτοῦ εἰς τὸν κόσμον, ἔδειξε καὶ διὰ τούτου ὅτι ἀγάπη ἐστί. Διὸ καὶ αὐτὸς ἐπιφέρε:· Εν τούτῳ ἐστὶν ἡ ἀγάπη [ ἀντὶ τοῦ, ἐν τούτῳ δεί κνυται, ὅτι ἀγάπη ἐστὶν ὁ Θεός ]. Εἶτα ἐξαίρων τὸ τῆς τοῦ Θεοῦ ἀγάπη; καλόν, φησίν· Οὐχ ὅτι ἡμεῖς Αγαπῶμεν αὐτὸν, τοῦτο ἐποίησεν ὁ Θεὸς, τὸν ἑαυτοῦ Υἱὸν ὑπὲρ ἡμῶν δοὺς, ἀλλὰ προκατάρχων τῆς εἰς ἡμᾶς εὐεργεσίας δι' ἀγάπης, ἀπέστειλε τὸν Υἱὸν αὐ τοῦ· καὶ οὐ μόνον ἀπέστειλεν, ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν διὰ τοῦ ἰδίου αἵματος ἡμῶν ἱλάσασθαι. [ Εἰ οὖν οὕτω, φησίν, ἠγάπησεν ἡμᾶς ὁ Θεὸς, καίτοι μηδὲν ἡμῶν εἰς φύσιν αὐτῷ κοινωνούντων· πολλῷ μᾶλλον πλέον ὀφείλομεν καὶ ἡμεῖς τοὺς συγγενεῖ; ἡμῶν ἀγαπᾶν, καὶ γνόντας τὸ ἀπὸ τῆς ἀγάπης και τὸν καὶ ἄλλοις τοῦτο διακονεῖν. Ωσπερ γὰρ ἔγκλημα τῷ μὴ αἱρουμένῳ τὸ αἱρετὸν, οὕτως ἔπαινον περιο ποιεῖ τοῖς ἀγαπῶτι τοὺς ἀξίους ἀγάπης, διὰ τὸ εἶναι ἀγαπητούς. Οὕτω δὲ διατεθέντες ἔχομεν ἀμφότερα, καὶ τὸ ἀγαπητοί, διὰ τὸ ὑπὸ Θεοῦ ἀγαπᾶσθαι καὶ προσληφθῆναι ὑπ' αὐτοῦ, καὶ τὸ ἀγαπητικοί, διὰ τῆς πρὸς τοὺς πλησίον ἀγάπης. quod Filium suam unigenitum misit in bunc mundum, ut veram vitam nobis tribueret, et nos viveremus per ipsum. Quemadmodum enim dicitur bonitas, quia ex bonitate intellectualem ac sensibilem mundum condidit; ita etiam, cum propter charitatem erga nos unigenitum Filium suum mundo dederit, per hoc ostendit, quod charitas sit. Idcirco hic subjungit apostolus: In hoc est charitas. Deinde divine charitatis praestantiam extollens, Non quasi, inquit, dilexerimus cum, hoc fecit Deus, dans pro nobis Filium suum; sed ipse primus exercens in nus beneficentiam suam, propter charitatem misit Filium suum: et non soluni nisit, sed ideo misit, ut peccata nostra proprio sanguine expiaret. Si ita igitur, inquit, dilexit nos Deus, quanquam nos nullatenus simus ejusdem cum ipso naturæ; multo magis etiam nos debemus eos, qui ejusdem nobiscum naturæ sunt, diligere, et cogn scentes charitatis præstantiam, eam in alios exercere. Quemadmodum enim peceati reus est, qui quod est eligendum non eligit; ita laus multa comparatur illis, qui digni sunt dilectione, ac propterea quod chari sunt. Nos autem ita animo affecti, utrumque habemus: nempe et clari sumus, quia a Deo diligimur, et ab ipso suscipimur; et amatores, propter charitatem erga proximum. VERS. 11-14. Charissimi, si sic Deus dilexit nos, Αγαπητοί, εἰ ὁ Θεὸς οὕτως ἠγάπησεν ἡμᾶς καὶ ἡμεῖς ὀφείλομεν ἀλλήλους ἀγαπᾷν. Θείν οὐδεὶς πώποτε τεθέαται. Ἐὰν γὰρ ἀγαπῶμεν 425el nos debemus allerurum diligere. Deum nemo ἀλλήλους, ὁ Θεὸς ἐν ἡμῖν μένει, καὶ ἡ ἀγάπη vidit unquam. Si diligimus invicem, Deus in nobis αὐτοῦ ἐν ἡμῖν τετελειωμένη ἐστίν. Ἐν τούτῳ manet, et charitas ejus in nobis perfecta est. In hoc γινώσκομεν, ὅτι ἐν αὐτῷ μένομεν, καὶ αὐτὸς cognoscimus, quoniam iu eo manemus, et ipse in ἐν ἡμῖν, ὅτι ἐκ τοῦ Πνεύματος αὐτοῦ δέδωκεν nobis, quoniam de Spiritu suo dedit nobis. Et nos ἡμῖν. Καὶ ἡμεῖς τεθεάμεθα καὶ μαρτυροῦμεν, ὅτι ὁ vidimus et testificamur quoniam Pater misit FiΠατὴρ ἀπέσταλκε τὸν Υἱὸν Σωτῆρα τοῦ κόσμου. lium suum Salvatorem mundi. Jam supra diximus, solitum esse beatum hunc apostolum eadem plus Εἴπομεν καὶ πρὸ τούτου, ὡς ἔθος τῷ μακαρίῳ τούτῳ, τὰ αὐτὰ περὶ τῶν αὐτῶν ἀναλαμβάνειν. Κατὰ ταύsemel repetere. Juxta hunc morem etiam nune την καὶ νῦν τὴν ἀγωγὴν χρώμενος τῷ λόγῳ, φησί prosequens sermonem, ait: Deum nemo vidit Θεὸν οὐδεὶς πώποτε τεθέαται. Ἐπεὶ γὰρ περὶ τῆς unquam. Quoniam enim de charitate in fratres verba ἀγάπης τῆς τῶν ἀδελφῶν ποιούμενος τὸν λόγον, τὸν faciens, Deum, qui dedit Filium suum unigenitum Θεὸν εἰς ὑπόδειγμα προήγαγε, δόντα τὸν Υἱὸν αὐτοῦ ad mortem propter charitatem qua dilexit nos, in τὴν μονογενῆ διὰ τὴν περὶ ἡμᾶς ἀγάπην εἰς θάνατον exemplum adduxit, ac pronum erat alicui interἀκόλουθον δὲ ἦν εἰπεῖν τινα· Καὶ πόθεν τοῦτο λέγεις rogare, Unde hoc dicis de rebus quæ sub visum περὶ πραγμάτων ἀθεάτων; συντρέχων οὖν τοῖς οὕτω non cadunt? hine, ut ista aientibus occurreret, ait: λέγουσι, φησὶ καὶ αὐτὸς, ὅτι Θεὸν μὲν οὐδεὶς πώ Εt ipse, quod Deum nemo viderit unquam, assenποτε τεθέαται, σύμφημι καὶ αὐτός· ἀλλ᾽ ἐκ τῆς dior: verum ex mutua charitate, inquit, cognosci- [f. add. περὶ νεί. εἰς ] ἀλλήλους ἀγάπης, φησί, για mus, quod Deus in nobis sit. Et recte quidem νώσκομεν, ὅτι ὁ Θεὸς ἐν ἡμῖν ἐστι. Καὶ καλῶς τοῦτό multa, quæ videre haud possumus, ex effectibus φησιν· ὅτι πολλὰ τῶν ἀθεάτων ἡμῖν ἐκ τῶν ἑνερ- certo deprehendimus. Videlicet, quemadmodum γειῶν αὐτοῦ καταλαμβάνομεν· ἀμέλει ὥσπερ οὐδὲ neque animam quisquam vidit, attamen ex ipsius ψυχήν τις εώρακεν, ἀλλ' ἐκ τῶν ἐνεργειῶν οὖν καὶ operationibus et moribus intelligimus eam nobis κινημάτων κατανοῆται [γ. -νοεῖτ.], ὅτι ἔστιν ἐν ἡμῖν inesse; ita et ejus in nos charitatem veluti per καὶ ἐνυπάρχει· οὕτω καὶ τὴν εἰς ἡμᾶς αὐτοῦ ἀγάπην quamdam motionem et operationem cognosci. ὡς διά τινος κινήσεως καὶ ἐνεργείας γινώσκομεν. mus. Quod si hoc absurdum non est, profecto ne Εἰ δὲ τοῦτο οὐκ ἔξω τοῦ εἰκότος, οὐδὲ ὁ θεῖος οὗτος illud quidem incongruum, quod sanctus iste vir ex ἀνὴρ | παρὰ τὸ εἰκὸς] ἐκ τῆς ἐνεργείας εἶναι τὸν Θεὸν operatione Deum nobis inesse demonstret. Sod καὶ ἐν ἡμῖν δείκνυσι. Καὶ τίς ἡ ἐνέργεια; Ή εἰς τοὺς quænam est hæc operatio? Dilectio para erga proπλησίον ἡμῶν ἀγάπη καθαρά· τοῦτο γνώρισμα τῆς τε ximum nostrum: hæc est certum indicium et

nostra in ipso, et ipsius in nobis permanentia. Ει ἡ ἡμῶν ἐν αὐτῷ μονῆς, καὶ τῆς ἐκείνου ἐν ἡμῖν, καὶ ὅτι, hoc, inquit, quoniam de Spiritu suo dedit nobis. Purus enim pura et munda dispensat. Quoniam igitur per puram charitatem consortes ipsius efficimur, hinc et nos, inquit, qui cum in carne vidi- 'mus, cognovimus et testamur, Patrem misisse Filium suum Salvatorem mundi. Verum ultra cognitionem nostram ipse etiam enarravit, perfectioren nobis hujus rei notitiam suppeditans, alicubi quidem dicens: Exivi a Patre, et veni in mundum: quia nempe Pater propter nostri dilectionem misit e ccelo Filium suum unigenitum in mundum. Alibi vero clarius ": Si enim, inquit, Deus dilexit mundum, ut Filium suum unigenitum daret, ut omnis, qui credit in eum, non pereal; et, Non misit Deus Filium suum in mundum, ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum: habemus igitur, inquit, et a proprio intuitu, et ex enarratione Unigeniti qui est in sinu Patris " 88, quemadmodum in Evangelio dicitur, et ab operatione mutuæ charitatis, quod Deus sit in nobis, et ex Spiritu suo nobis, dederit, et quod ipsius participes simus. φησὶ, τοῦτο ἐκ τοῦ Πνεύματος αὐτοῦ δέδωκεν ἡμῖνα ὁ γὰρ καθαρὸς καθαρὰ καὶ ἄχραντα δανείζεται. Ἐπεὶ οὖν διὰ τῆς καθαρᾶς ἀγάπης αὐτῷ κοινωνοῦ μεν, ἐκ τούτου καὶ ἡμεῖς, φησίν, οἱ κατὰ σάρκε τεθεαμένοι αὐτὸν ἔγνωμεν καὶ μαρτυροῦμεν, ὅτι ὁ Πατὴρ ἀπέσταλκεν αὐτὸν Σωτῆρα τοῦ κόσμου. Αλλά καὶ πρὸς τῇ ἡμετέρᾳ γνώσει καὶ αὐτὸς ἐξηγήσατο, τελεώτερον ἡμᾶς τῇ τοιαύτῃ ἐμβιβάζων γνώσει· ποτὲ μὲν λέγων· Ἐξῆλθον ἀπὸ τοῦ Πατρὸς, καὶ ἐλήλυθα εἰς τὸν κόσμον. Τοῦτο περὶ τοῦ καταπέμψαι ὑπὲρ τῆς ἡμετέρας ἀγάπης ἀπ᾿ οὐρανοῦ τὸν Υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ εἰς τὸν κόσμον. Καὶ δι' ἑτέρων δὲ πάλιν τρανότερον Τοσοῦτον γάρ, φησίν, ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον, ὥστε τὸν Υἱὸν αὐτ τοῦ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται· καὶ, Οὐκ ἦλθον ἵνα κρίνω τὸν κόσμον, ἀλλ᾽ ἵνα σώσω τὸν κόσμον. Ἔχομεν τοίνυν καὶ ἀπὸ τῆς αὐτοψίας αὐτῆς, φησί, καὶ ἀπὸ τῆς τοῦ Μονογενοῦς ἐξηγήσεως, τοῦ ὄντος εἰς τὸν κόλπον τοῦ Πατρὸς, ὡς ἐν Εὐαγγελίοις εἶτ ρηται, καὶ ἀπὸ τῆς ἐνεργείας διὰ τῆς εἰς ἀλλήλους ἀγάπης, ὅτι ὁ Θεός ἐν ἡμῖν, καὶ ἐκ τοῦ Πνεύματος αὐτοῦ δέδωκεν ἡμῖν, καὶ κοινωνοῦμεν αὐτῷ. ὓς ἂν ὁμολογήσῃ, ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, ὁ Θεὸς ἐν αὐτῷ μένει, καὶ αὐτὸς ἐν τῷ Θεῷ. Καὶ ἡμεῖς ἐγνώκαμεν καὶ πεπιστεύκαμεν τὴν ἀγάπην, ἢν ἔχει ὁ Θεὸς ἐν ἡμῖν. Ο Θεός ἀγάπη ἐστί· καὶ ὁ μένων ἐν τῇ ἀγάπῃ, ἐν τῷ Θεῷ μένει, καὶ ὁ Θεὸς ἐν αὐτῷ. Τοῦτο πρὸς τὸ [πρό] βραχέως [/. χέο;] εἰρημένον ἀναφέρεται, τὸ, ὅτι πᾶν πνεῦμα ὁ ὁμολογεῖ ἐν σαρκὶ Κύριον Ἰησοῦν ἐληλυθότα. Ἐπεὶ γὰρ ἱκανῶς ἀπέδειξεν, ὅτι καὶ τέκνα εἰσὶ Θεοῦ, καὶ ὁ Θεὸς ἐν αὐτοῖς μένει ἀπέδειξε δὲ τοῦτο διὰ τῆς εἰς ἀλλήλους ἀγάπης, ὅτι ἐδόθη αὐτοῖς Πνεῦμα ἅγιον ἐπαναφέρει πάλιν ἐπ' ἐκεῖνα τὸν λόγον, καί φησιν· ὓς ἐὰν ὁμολο γήσῃ, ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, ὁ Θεός ἐν αὐτῷ μένει· ὥσπερ ἀνωτέρω είρηκεν, ὅτι Πάν πνεῦμα ὁμολογοῦν Ἰησοῦν Χριστὸν ἐν σαρκὶ ἐληλυθότα, ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστιν. Εξέφηνε δὲ καὶ ἕτερον ὁ λόγος, ὅτι οἱ ὁμολογοῦντες ταῦτα καὶ μένον ἔχοντες ἐν ἑαυτοῖς τὸ Πνεῦμα, ἤτοι τὸν Θεὸν, καὶ αὐτοὶ ἐν Θεῷ μένουσι. Τοῦτο δὲ πῶς; Διὰ τῆς εἰς ἀλλήλους 426 VERS. 15,16. Quisquis confessus fuerit, quoniam Jesus est Filius Dei, Deus in co manet, et ipse in Deo. Et nos cognovimus et credidimus charitati quam habet Deus in nobis. Deus charitas est. Et qui manet in charitate, in Deo manet, et Deus in eo. Hoc ad id quod paulo ante dictum est, nempe: Omnis spiritus qui confletur Jesum Chri• stum in carne venisse, refertur. Quoniam enim satis demonstravit eos et filios esse Dei, el Deum in ipsis manere (demonstravit autem hoc ex charitate quæ est ad invicem, quoniam datus est illis Spiritus sanctus), rursus ad ea sermonem convertit, et ait: Quisquis confessus fucrit, quoniam Jesus est Filius Dei, Deus in ipso manet, quemadmodum superius dixit: Omnis spiritus qui confitetur Jesum Christum in carne venisse, ex Deo est. Verum et aliud declarat hic sermo, nempe quod, qui ista coufitentur, et Spiritum sanctum seu Deum in se manentem habent, etiam ipsi in Deo maneant. Hoc autem quomodo? Ex mutua charitate. Hujus vero mentione facta, subjungit omnia, ἀγάπης. Αγάπης δέ μνημονεύσας, ἐπιφέρει καὶ πάντα quæ de charitate dixit, multis confirmans sermonem de charitate. VERS. 17, 18. Ιn hoc perfecta est charilas Dei nobiscum, ut fiduciam habeamus in die judicii: quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo. Timor non est in charitate: sed perfecta charitas foras mittit timorem. Lux est Deus, et sancti ipsius sunt lux in mundo ", juxta Evangelium; et timor pa'næ in eis non est, quoniam charitate abundant. Volo, inquit, vos perfectos esse in charitate, ut fiduciam habeamus in die judicii ad Deum; quoniam et ipse judes est, juxta ipsius sententiam, se Juan. xvj, 28. οι Juan. 1, ss Ibid. 17. τὰ περὶ ἀγάπης, ἅπερ είρηκε, πολλὴν πίστιν παρεχό μενος τῷ περὶ ἀγάπης λόγῳ. Ἐν τούτῳ τετελείωται ἡ ἀγάπη μεθ' ἡμῶν, ἵνα παῤῥησίαν ἔχωμεν ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς κρίσεως ὅτι καθὼς ἐκεῖνος ἐστι, καὶ ἡμεῖς ἐσμεν ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ. Φόβος οὐκ ἔστιν ἐν τῇ ἀγάπῃ, ἀλλ' ἡ τελεία ἀγάπη ἔξω βάλλει τον φόβον. Φῶς ἐστιν ὁ Θεὸς, καὶ οἱ ἅγιοι αὐτοῦ φῶς εἰσιν ἐν τῷ κόσμῳ, κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον, καὶ φόβος ἐν αὐτοῖ; οὐκ ἔστι κολάσεως, ὅτι ἐν τῇ ἀγάπῃ τοῦ Θεοῦ περισ σεύουσιν. Βούλομαι, φησὶν, ὑμᾶς τετελειῶσθαι ἐν τῇ ἀγάπῃ, ἵνα παῤῥησίαν ἔχωμεν ἐν τῇ ἡμέρα 53 Joan. 1. 18. σ: Matth. v, 14.

EXPOSITIO IN EPIST. I S. JOANNIS. CAP. IV. τῆς κρίσεως πρὸς τὸν Θεόν· ὅτι καὶ αὐτός ἐστιν ὁ qua dixit: Pater non judicat quemquam, sed κρίνων κατὰ τὴν αὐτοῦ ἀπόφασιν τὴν, ὅτι Ο Πατὴρ κρίνει οὐδένα, ἀλλὰ τὴν κρίσιν πᾶσαν δέ δωκε τῷ Υἱῷ. Καὶ ὅτι πρὸς τὸν ἐνανθρωπήσαντα ἡμῖν ἔσται ἡ παῤῥησία, ἐδήλωσε διὰ τῶν ἑπομένων, εἰπὼν, ὅτι Καθὼς ἐκεῖνος ἐστι, καὶ ἡμεῖς ἐσμεν ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ· τοῦτο λέγων· Προαποδεδειγμένου, ὅτι ὁ Θεὸς ἐν ἡμῖν, καὶ ἡμεῖς ἐν αὐτῷ, τὸ τέλειον καὶ ἑαυτοῖς, φησὶν, ἐπιμαρτυρόμεθα τῆς ἀγάπης. Ὡς οὖν ἐκεῖνος ἄμωμος ἦν τῷ κόσμῳ καὶ καθαμὰς (διὸ καὶ ἔλεγεν· Ερχεται ὁ ἄρχων τοῦ κόσμου τούτου, καὶ ἐν ἐμοὶ εὑρήσει οὐδέν·) οὕτω καὶ ἡμεῖς ἐσόμεθα ἐν τῷ Θεῷ, καὶ ὁ Θεὸς ἐν ἡμῖν. Εἰ οὖν τοῦτο, ἐκεῖνος ἐστιν ὑφηγητής ἁγνείας ἡμῖν καὶ πάροχος· οὕτω καὶ ἡμεῖς αὐτὸν περιφέρομεν ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ ἁγνῶς καὶ καθαρῶς, πάντοτε τὴν νέκρωσιν αὐτοῦ ἐν τῷ σώματι ἐπιφέροντες. Οὕτω δὲ βιοῦντες, παρρησιασόμεθα πρὸς αὐτὸν, καὶ φόβου παντὸς ἐσόμεθα ἐκτὸς τότε. Τετελειωμένοι γὰρ ἐν τῇ ἀγάπῃ διὰ τῶν ἀγαθῶν ἔργων, πόρρω τοῦ φόβου ἐσόμεθα. Καὶ ἐπιφέρει τούτοις πιστωτι κἂν τὸ, ὅτι Ἡ τελεία ἀγάπη ἔξω βάλλει τὸν φόβον. Ποῖον δὲ φόβον; Αὐτός φησιν ὅτι τὸν κολα στικόν. Εστι γάρ τινα καὶ ἀγαπᾶν διὰ φόβον τοῦ κολασθῆναι· οὗτος δὲ ὁ φόβος οὐκ ἔστι τελειωτικός, τοῦτ' ἔστιν, οὐ τῆς τελείας ἐστὶν ἀγάπης. Ταῦτα εἰρηχώς περὶ τῆς τελεία; ἀγάπης, καὶ καταναγ καστικῶς δείκνυσιν, ὡς ὀφείλομεν ἀγαπᾶν τὸν Θεὸν, ὅτι καὶ αὐτὸς, φησί, πρῶτος ηγάπησεν ἡμᾶς. [ Οφεί λομεν δὲ, τὸν προκατάρχοντα ἡμῖν ἀγαθοῦ,] σπου δαιότερον πρὸς τὴν ἀνταμοιβὴν τούτου ἐπείγεσθαι καὶ ἡμεῖς. Ἐζήτησαν δέ τινες. Πῶς τοῦ Δαβίδ λέγοντος, Φοβήθητε τὸν Κύριον, πάντες οἱ ἅγιοι αὐτοῦ, ὅτι οὐκ ἔστιν ὑστέρημα τοῖς φοβουμένοις αὐτὸν, πῶς νῦν οὗτός φησιν· Ἡ τελεία ἀγάπη ἔξω βάλλει τὸν φόβον; Οὐ δήπου γὰρ οἱ ἅγιοι τοῦ Θεοῦ τετελείωνται ἐν τῇ ἀγάπῃ, οἷς τὸ φοβεῖσθαι εντέλε λεται; Φαμὲν οὖν, ὡς διττὸς ὁ φόβος· ὁ μὲν προκαταρκτικός, ὃς καὶ σύνδρομον ἔχει τὴν κόλασιν, καὶ διὰ τὰ πεπραγμένα αὐτῷ δεινά, τοῦ προσιόντος Θεῷ φοβουμένου, καὶ διὰ ταῦτα προσιόντος ἵνα μὴ κολασθῇ· καὶ οὗτος μὲν ὁ προκαταρκτικός. ['Ο δὲ τε λειωτικὸς] δέους μὲν τοῦ τοιούτου ἀπήλλακται, διδ καὶ ἁγνὸς εἴρηται, καὶ διαμένων εἰς αἰῶνα αἰῶνος. Τίς οὖν, καὶ διὰ τί ὁ τελειωτικὸς φόβος; Ο διὰ τὸ τελείως εἰς ἀγάπην ἀναληφθῆναι τὸν κατω μεγεθοῦντα [/. κατευμ.], αὐτοῦ σπουδὴν ἐπιδείκνυσθαι μὴ ἐλα λιπεῖν τινὸς αὐτῷ, ὧν εἰκὸς τὸν σφόδρα ἀγαπῶντα ἐπιτελεῖν τῷ ἀγαπωμένῳ. omne judicium dedit Filio. Et quod ad Verbum incarnatum sit nostra fiducia, ostendit per ea quæ sequuntur, dicens: Sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo. Quasi dicat: Cum ante demonstratum sit, quod Deus in nobis et nos in illo simus, perfectionen charitatis et nobis ipsis attestamur. Quemadmodum igitur ille immaculatus et purus erat in mundo (idcirco enim dixit *: Venit princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam), sic et nos erimus in Deo, et Deus in nobis. Si hoc ita se habet, igitur ille nobis est magister puritatis et largitor. Sic etiam nos illum circumferimus in mundo sancte et pure ", semper mortifcationem ejus in corpore nostro circumferentes. Sic autem viventes, confidentiam habebimus ad ipsum, neque pavore allo tunc quatiemur: perfecti enim in charitate ob bona opera, procul a timore erimus. Unde subdit in hujus rei confirmationem, Perfecta charitas foras mittit timorem. At quem timorem? Ipse dixit hunc esse timorem pœnæ. Potest enim aliquis etiam amare timore, 427 ne puniatur. Iste autem timor nunquam est perfectus, seu perfectæ charitatis. His de charitate dictis, evincit, nos debere Deum diligere, quoniam et ipse, inquit, prior dilexit nos. Εt sane, cum prior ille nobis tantum bonum tulerit, eo nos studiosiųs debemus ad illud rependendum eniti. Quæsiere vero nonnulli, quomodo cum David dicat **: Timete Dominum, omnes sancti ejus; quoniam non est inopia metuentibus eum; iste nunc asserat charitatem perfectam foras ejicere timorem. Nonne sancti Dei perfecti sunt in charitate, quibus tamen mandatur, ut timeant? Respondemus duplicem esse timorem. Unus quidem est initialis, qui comitem habet afflictionem; ac illius est, qui ob mala perpetrata metuens, accedit ad Deum, ideoque accedit, ne puniatur. Et talis quidem est timor initialis. At timor-perfectus ab hujusmodi metu liber est. Quapropter dicitur sanctus et per.. manens in sæculum sæculi ". At quis, et ad quid est.Limor perfectus? Is nempe, quo quis eo quod perfectam habet charitatem, sollicitus est, ΠΟ quidquam illi desit eorum, quæ erga dilectumn præstari ab eo decet, qui valde diligit. Οτι ὁ φόβος κόλασιν ἔχει. Ὁ δὲ φοβούμενος οὐ τετελείωται ἐν τῇ ἀγάπῃ. Ἡμεῖς ἀγαπῶμεν αὐτὸν, ὅτι αὐτὸς πρῶτος ἠγάπησεν ἡμᾶς.— Φόβον ἐνταῦθα λέγει τὸν προκαταρκτικόν. Ο γνησίως οὖν ἀγαπῶν τὸν Θεόν, οὐ διὰ τὴν ἀπειλὴν τῶν κολάσεων ποιεῖ τὰ θεάρεστα, ἀλλὰ τῷ τῆς ἀρετῆς φίλτρῳ, καὶ τῇ ἀγάπῃ τῇ πρὸς τὸν Θεὸν, οὐ μὴν διὰ τὸν γνήσιον φόβον ἑαυτὸν ἀσφαλιζόμενος, ὅς ἐστι ἔρως τοῦ καλοῦ. Η πάλιν 4 φόβος τοῦ μὴ ἐμπεσεῖν εἰς κόλασιν ss Joan. v. VERS. 18, 19. Quoniam timor habet panam. Qui autem timet, non est perfectus iu charitate. Nos ergo diligamus Deum, quoniam Deus prior dilexit nos. Timorem quem initialem diximus, hoc loco intelligit. Qui igitur Deum legitime diligit, is non ob comminatas pœnas facit ea quæ Deo placent. sed virtutis illicio et ex amore quo Deum prosequitur: non enim eo, quantumvis ingenuo, timore contentus est, qui fluit ex amore honesti. At iile ss Joan. siv, 30. 37 || Cor. 1V, 10. ** Psal, xxxı, 10. * Psal. xvIII, 10.

timor, quo quis aliquid facit, ne in punitionem ποιῶν τί, ὁ αὐτός ἐστι τῷ προτέρω· διὸ ἐπάγει· 'Ο incidat, idem est cum priore. Unde subdit: Timor renam habet. VERS. 20. Si quis dixerit, quoniam Diigo Deum, et fratrem suum oderil, mendax est. Qui enim non diligil fratrem suum, quem videt, Deum, quem non videt, quomodo polest diligere? Postquam demonstravit, charitatem talis esse indolis, ut a Deo in nos, et a nobis in Deum trajiciat, addiliique, quod si Deus nos dilexit, etiam nos ad invicem diligere debeamus; rursus ad hoc sermonem referens, ait, debitum nobis incumbere, ut fratres nostros diligamus, exemplo charitatis Dei erga nos quam si Deo pependerimus, debito huic satisfaciemus. Oportet igitur, inquit, omnino fratrem diligere in perfectissimum charitatis erga Deum nostræ argumentum: alioquin neque nostra in Deum charitas salva erit, mutuo 428 delito cadente, quod ex charitate erga Deum habebamus. Subjungit vero rationem efficacissimam ad eos revincendos, qui divinam claritatem adulterafe conantur, ita ferme disserens: Charitas omnino ex mutua consuetudine, seu conversatione exsurgit. Ex conversatione autem sequitur, ut fratrem videamus, indeque amore ipsius capiamur. Visionis enim magna vis est ad conciliandum amorem. Porro si ita est, quomodo is, qui maximum) amoris illicium nibili faciens, fratrem, quem videt, non diligit, veraciter dicere poterit, se Deum, quem non videt, nec cum eo conversatur, neque eum ullo sensu percipere potest, diligere? Si igitur quis, inquit, imprudenter dicat, se Deum quidem diligere, fratrem autem suum odio habere, profecto hic, præterquam quod divinam corrumpit charitatem, ejus præcepti transgressor est, quod ait 60: In hoc cognoscent omnes, quia discipuli mei estis, si dilectionem habueritis ad invicem. Qui igitur Deum diligit, et ejus discipulus esse contendit, diligit etiam fratrem suum juxta ipsius præceptum. VERS, 21. Et koç mandatum habemus a Deo: út qui diligit Deum, diligat et fratrem suum. CAPUT V. VERS. 1, 2. Οιnnis, qui credit, quoniam Jesus est Christus, ex Deo natus est. Et omnis qui diligit eum, qui genuit, diligit et eum qui natus est ex eo. In hoc cognoscimus, quoniam diligimus natos Dei, cum Deum diligamus, et mandala ejus faciamus. [loc quoque superius dicta confirmat, ac si diceret: Si mandatum a Magistro nostro accepimus, ut invicem diligamus, profecto, si credimus, Magistrum nostrum Jesum esse Christum, (qui propterea est Christus quia Deus est et homo), mandata ipsius velut Magistri et Dei custodiamus. Credentes vero ipsum esse Deum, filii cjus evadimus; quemadmo- • Joan. xiii, 35. φόβος κόλασιν ἔχει. Εάν τις εἴπῃ, ὅτι 'Αγαπῶ τὸν Θεὸν, καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ μισεῖ, ψεύστης ἐστίν. Ο γὰρ μὴ ἀγαπῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἐν ἑώρακε, τὸν θεὸν δι' οὐχ ἑώρακε, πῶς δύναται ἀγαπᾷν — Διαβιβα στικὴν εἶναι δεῖ τὴν ἀγάπην, ἀπό τε τοῦ Θεοῦ πρὸς ἡμᾶς, καὶ ἡμῶν πρὸς αὐτὸν καταναγκαστικῶς ἀποδείξας, καὶ τοῦτο προσθείς πάλιν, ὅτι, εἰ οὕτως ἡγά πησεν ἡμᾶς ὁ Θεὸς, καὶ ἡμεῖς ὀφείλομεν ἀλλήλους ἀγαπᾷν· καὶ αὖθις πρὸς τοῦτο ἀναφέρων τὸν λόγου φησίν· Ἐπειδὴ χρεωστικῶς ἡμῖν ἀπόκειται τὸν ἀδελ φὸν ἀγαπᾶν, ἐξ ὑποδείγματος τῆς τοῦ Θεοῦ πρὸς ἡμᾶς ἀγάπης, ἦν καὶ ἀντεισφέροντες καὶ ἀνταποδι δόντες Θεῷ, τὴν ὀφειλὴν ἀποπληροῦντες ἐσόμεθα· χρή, φησίν, ἀνυπερθέτως τὸν ἀδελφὸν ἀγαπᾶν, εἰς τελεώτατον γνώρισμα τῆς πρὸς Θεὸν ἀγάπης. Εἰ γὰρ μὴ τούτου, οὐδὲ ἡ πρὸς Θεὸν ἀγάπη ἡμῶν σωθείη, ὡς τῆς ὀφειλῆς τῆς πρὸς ἀλλήλους διαπιπτούσης, ἣν ἐκ τῆς πρὸς Θεὸν ἀγάπης ἐσχήκαμεν. Ἐπιφέρει δὲ καὶ τοῦτο ἐναργέστατον εἰς ἔλεγχον λόγον τῶν ἐπιχειρούντων νοθεύειν τὴν θείαν ἀγάπην, τοιοῦτόν τι λέγων· Ἡ ἀγάπη πάντως ἐκ τῆς πρὸς ἀλλήλους συνίσταται συνηθείας, ἡ δὲ συνήθεια ἑπόμενον έχει τὸ ὁρᾶν τὸν ἀθελφὸν αὐτοῦ, καὶ ταύτῃ μάλιστα συν δεῖσθαι πρὸς τὴν ἀγάπην αὐτοῦ· ἐφελκυστικὴν γὰρ ὅρασις πρὸς ἀγάπην. Εἰ δὲ τοῦτο, ὁ τὸ μᾶλλον ἐφελκόμενον εἰς ἀγάπην παρ᾽ οὐδὲν ποιούμενος, καὶ τὸν ἀδελφὸν, ὃν ἑώρακε, μὴ ἀγαπῶν, πῶς τὸν Θεὸν, ὂν οὐχ εώρακε, [φάσκων ἀγαπᾷν], ὅτε μηδὲ συνήθης ἐστὶν αὐτῷ, μηδὲ μιὰ αἰσθήσει ληπτός, ἀληθεύων φωραθείη; Εἰ τοῦτο οὖν τις ἀναιδευόμενος φαίη, φησί, τὸν μὲν Θεὸν ἀγαπᾷ, μισεῖν δὲ τὸν ἀδελφὸν, οὐ πρὸς οἷς τὴν θείαν ἀγάπην νοθεύει, ἔτι καὶ τῆς ἐντολῆς αὐτοῦ παραβάτης εὑρίσκεται, τῆς λεγούσης, Ἐν τούτῳ γνώσονται πάντες, ὅτι ἐμοὶ μαθηταὶ ἐστε, ἐὰν ἀγαπᾶτε ἀλλήλους; Ο οὖν τὸν Θεὸν ἀγαπῶν, καὶ τούτου μαθητής διισχυριζόμενος εἶναι, ἀγαπᾷ καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ κατὰ τὴν ἐκείνου ένα τολήν. Καὶ ταύτην τὴν ἐντολὴν ἔχομεν ἀπ' αὐτοῦ, ἵνα ὁ ἀγαπῶν τὸν Θεὸν, ἀγαπᾷ καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ. Πᾶς ὁ πιστεύων, ὅτι ᾿Ιησοῦς ἐστιν ὁ Χριστός, ἐκ τοῦ Θεοῦ γεγέννηται, καὶ πᾶς ὁ ἀγαπῶν τὸν γεννήσαντα, ἀγαπᾷ καὶ τὴν γεγεννημένον ἐξ αὐτ τοῦ. Ἐν τούτῳ γινώσκομεν, ὅτι ἀγαπῶμεν τὰ τέκνα τοῦ Θεοῦ, ὅταν τὸν Θεὸν ἀγαπῶμεν, καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ ποιῶμεν. Καὶ τοῦτο τῶν ἀνωτέρω εἰρημένων πιστωτικόν. Εἰ ἐντολὴν ἐλάβο μεν ἀπὸ τοῦ Διδασκάλου ἀλλήλους ἀγαπᾷν, πάντως εἰ πιστεύομεν, ὅτι διδάσκαλος ἡμῶν Ἰησοῦς ἐστιν ὁ Χριστός, ὃς ἐν τούτῳ ἐστὶ Χριστὸς, ἐν τῷ Θεὸς εἶναι καὶ ἄνθρωπος, φυλάξωμεν καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, ὡς διδασκάλου, ὡς θεοῦ. Πιστεύοντες δὲ

EXPOSITIO IN EPIST. I S. JOANNIS CAP. V. receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei feri: hoc est, Quotquot crediderunt in cum, etiam filii ab ipso facti sunt. Si autem ex ipsa nati sumus, profecto et quod ei convenit, pres!abimus. Quid vero hoc? Diligere eum qui genuit; quoniam, inquit, omnes qui credidimus, ex ipso nati sumus: si autem ex ipso nati sumus, nos mutuo, veluti fratres ab eodem progeniti, diligere debemus. Et hoc ex eo confirmat, quod Qui diligit eum qui genuit, diligit et eum qui natus est ex co, Deindc rursus ait, charitatem, quæ erga fratres, sen fiiios Dei, 429 est, firmare dilectionem erga Genitorem. Dixerat enim antea: Qui diligit Deun, et fratrem suum diligit; nunc autem e converso δεν αυτόν εἶναι, υἱοὶ αὐτοῦ χρηματίζομεν, και dum etiam in Evangelio dicitur οι: Quotquot autem θὼς καὶ ἐν Εὐαγγελίοις εἴρηται· Ὅσοι δὲ ἔλαβον αὐτὸν, ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι· τοῦτ' ἔστιν, Ὅσοι ἐπίστευσαν εἰς αὐτὸν, οὗτοι καὶ ἐτεκνώθησαν ὑπ' αὐτοῦ. Εἰ γεγεννήμεθα δὲ ἐξ αὐτοῦ, πάντως καὶ τὸ καθῆκον τῷ γεγεννηκότι ἐπιδειξόμεθα. [ Τί τοῦτο; ] Τὸ ἀγαπᾶν τὸν γεγεννη κότα. Ἐπεὶ δὲ τοῦτο, φησί, πάντες οι πεπιστευκότες, ἐξ αὐτοῦ γεγεννήμεθα· εἰ δὲ ἐξ αὐτοῦ γεγεννή μεθα, ὀφειλέται ἐσμὲν ἀλλήλους ἀγαπᾷν, καὶ ὡς ἀδελφοὶ, καὶ ὡς ἐξ αὐτοῦ γεγεννημένοι· καὶ ἐπιφέρει τούτου πίστιν, ὡς ῾Ο ἀγαπῶν τὸν γεννήσαντα, καὶ τὸν γεγεννημένον ἐξ αὐτοῦ [ἀγαπᾷ ]. Εἶτα πάλιν φησὶν, ὅτι ἡ πρὸς τοὺς ἀδελφούς, ἤτοι τὰ τέκνα τοῦ Θεοῦ ἀγάπη, τὴν εἰς τὸν τεκόντα ἀγάπην βεβαιοί. Ανω μὲν γὰρ ἔλεγεν· Ὁ ἀγαπῶν τὸν ait: Qui diligit flios Dei, et Deum diligit. Scilicet Θεὸν καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἀγαπᾷ· νῦν δὲ λέγει, ὅτι ῾Ο ἀγαπῶν τὰ τέκνα τοῦ Θεοῦ, καὶ τὸν Θεὶν ἀγαπᾷ. Καὶ δεῖγμα τῆς εἰς Θεὸν ἀγάπης την εἰς τὸν ἀδελφὸν ἀγάπην ποιεῖται. Αὕτη γάρ ἐστιν ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, ἵνα τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ τηςῶμεν. Τοῦτο οὕτως· Αὕτη γάρ ἐστιν ἡ ἀγάπη, ἵνα τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ τηρῶμεν ὅτι πᾶν τὸ γεγεννημένον ἐκ τοῦ Θεοῦ νικᾷ τὸν κόσμου. Τὸ δὲ, Βαρεῖαι οὐκ εἰσὶ, παρεμβέβληται. Καὶ αἱ ἐντολαὶ αὐτοῦ Βαρεῖαι οὐκ εἰσιν. "Οτι πᾶν τὸ γεγεννημένον ἐκ τοῦ Θεοῦ νικᾷ τὸν κόσμον. Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ νίκη ἡ νικήσασα τὴν κόσμον, ἡ πίστις ἡμῶν. Ἐπειδὴ τὸ πᾶν τεκμή- c μον τῆς εἰς Θεὸν ἀγάπης, τὴν τῶν ἐντολῶν τήρησιν, προεβάλετο· ἐδόκει γάρ τισι τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ βαρείας εἶναι· διὰ τοῦτό φησι· Καὶ οἱ ἐντολα αὐτοῦ βαρεῖαι οὐκ εἰσί. Τί γὰρ βαρύ, τὸ ἀγαπᾶν τὸν ἀδελφόν; [᾿Αλλὰ καὶ] τὸ, ἐν φυλακῇ ἐπισκέπτε είναι [τί βαρύ;] Οὐ γὰρ ἐξαιρεῖσθαί φησι τὸ (f. τὸν] ἐν φυλακῇ, ὃ δυσχερές, ἀλλ' ἐπισκέπτεσθαι μόνον· οὐδὲ τὸν ἀσθενοῦντα ἀπαλλάττειν τῆς νήσου, ἀλλὰ μόνον ἐπισκέπτεσθαι· οὐδὲ τῷ πεινῶντι πολυτελή τράπεζαν παρατιθέναι κελεύει, ἢ τῷ γυμνῷ ἐκ ποι κιλίας ἱμάτιον κατασκευασμένον διδόναι, ἀλλὰ τὴν ἀναγκαίαν χρείαν παρεχόμενον, ἣν ὁ πεινῶν καὶ γυμνητεύων ἐπιζητεῖ. Οὕτω τὰ περὶ τούτου εἰπὼν, καὶ ἕτερον πρὸς ἀγάπην ἐπάγει. Τί τοῦτο; Τὴν νίκην. Φησὶ γὰρ, ὅτι διὰ τῆς πρὸς τὸν ἀδελφὸν ἀγάπης τέκνα συνιστῶντες ἑαυτοὺς τοῦ Θεοῦ, ἔχετε ἤδη καὶ τούτου τοῦ κατορθώματος ἐπακολούθημα, τὸ τὸν κόσμον νικᾶν. Τὸ γὰρ γεγεννημένον ἐκ τοῦ Θεοῦ νικᾷ τὸν κόσμον. Εἶτα παρατίθησι καὶ τὴν νίκην, [καὶ τὸ δι' δ ἡ νίκη,] τὴν πίστιν ἀμφότερον λέγων εἶναι, δηλονότι τὴν πρὸς τὸν Θεὸν, ἥτις καὶ ἐκ Θεοῦ γεννηθεῖσα ἐνίκησε πᾶσαν ἀπιστίαν καὶ ἀπήλασε· καὶ οὔτε Ἰουδαῖος, οὔτε Ελλην, ούτε αἱρετικός δύο ναται πρὸς αὐτήν. Καὶ ἐπειδὴ ἡ πίστις οὐ ψιλή νική, ἀλλὰ μετὰ τοῦ ἔχοντος αὐτήν, διὰ τοῦτο προστίθησι Καὶ τίς ἐστιν ὁ νικῶν τὸν κόσμον, εἰ μὴ ὁ πι στεύων ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ; Καὶ 1' Joan. 1, 12. certum dilectionis erga Deum indicium statuit dilectionem erga proximum, VERS. 3. Hæc est enim charitas Dei, ut mandata ejus custodiamus. Hoc ita se habet: Hæc est charitas, ut mandata ejus custodiamus; quoniam omne quod na'um est ex Deo, vincit mundum. Illud autem: Quoniam gruvia non sunt, interjectum est. VERS. 5,4. Et mandata ejus gravia non sunt. Quoniam omne quod natum est ex Deo, vincit mundum. Et hæc est victoria, quæ vincit mundum, fides nostra. Quoniam perfectum charitatis erga Deum argumentum mandatorum observantiam esse præmisit, quibusdam autem mandata Dei gravia esse videbantur, idcirco ait: Et mandata ejus gravia non sunt. Quomodo enim grave esse potest diligere fratrem suum, aut eum in carcere detentum visitare? Neque cuim ait, ut eum e carcere educamus, quod difficile est; sed tantummodo, ut eum visitemus. Sic non præcipit, ut infirmum ab ægritudine liberemus, sed tantum ut eum invisamus. Similiter non jubet, ut esurienti locupletem mensam paremus, aut nudo pretiosam acuque pictam vestem tribuamus; sed solum quantum satis est ad nccessarium usum, quem et qui esurit, et qui nudus est, requirit. His hac de re dictis, aliud de charitate addit. Quid vero illud? Victoria. Siquidem ait: Quoniam per fraternam dilectionem vosmetipsos filios Dei constituistis, habetis de reliquo et id quod est præclari hujus facinoris sequela, nempe: vincere mundum. Quod enim natum est ex Deo, vincit mundum. Deinde proponit ipsam victoriam, et propter quid ea sit, dicens utrumque hoc esse fidem in Deum quippe quæ ex Deo progenita omnem vicit expulitque infidelitatem, ut neque Judaeus, Beque gentilis neque hæreticus quidquam contrą eam possit. Quoniam vero fides non sola a semet - ipsa vinci, sed simul cum eo, qui ipsam habct, ircirco subjungit: Quis est qui vincit mundum, nisi

qui credit, quoniam Jesus est Filius Dei? Sed quis τίς ἐστιν Ἰησοῦ; οὗτος; Ὁ ἐλθὼν δι᾽ ὕδατος καὶ αἴσ est Jesus iste? Is qui per aquam et sanguinem venit, Jesus Christus. Vers. 5,6. Quis vero est, qui vincit mundum, nisi qui credit quoniam Jesus est Filius Dei? Hic est qui venit per aquam et sanguinem, Jesus Christus. Quoniam filiorum Dei procreationis et partus mentionem fecit, dicens: Omne quod natum est ex Deo, hoc autem per sanctum baptisma simul efficitur, idcirco ait: Hic est qui venit per aquam et sanguinem 430 Christus Jesus, qui nos regenerat, et filios Dei facit. Hoc enim velut consequens ad sermonem subintelligitur, ut sit Et omne quod natum est ex Deo, vincit mundum. Et quonodo natus est? Ex aqua, inquit, et sanguine. Qui enim venit, Jesus Christus, per aquam et sanguinem regenerat. Addit vero repetito sermone: non in aqua solum, sed in aqua et sanguine. Vult enim primum indicare Christi, qui nos filios effecit, declarationem: quoniam homo qui in ipso est, primum Filius a Deo declaratus est, neque nobis per suam adoptionem etiam hujusmodi contulit dignitatem: qui tribus quidem vicibus Dei Filius declaratus est; nempe cum baptizaretur in Jordane, Paire desuper testimonium perhibente eum qui baptizabatur, e Filium suum dilectum esse. Quis vero? Qui aquam ingrediebatur, vel assumptus simul cum Deo Verbo, qui in occulto apparebat: huic enim testimonium perhiberi oportebat. Igitur per aquam, hoc est in baptismate, quod per aquam fit, Jesus Patris testimonio declaratus est Filius Dei. Per sanguinen vero, cum mox cruci alligendus, dixit 68: Clarifica me tu, Pater; et venit vox de caelo: Ει clarificavi et iterum clarificabo: quam vocem, qui audiebant, tonitru esse putaverunt. Per Spiritum autem, quoniam, ut Deus, resurrexit ex mortuis: solius enim est Dei semetipsum a mortuis suscitare. Voce autem Spiritus significari Deum, satis demonstrat illud ", «Spiritus est Deus. Tribus igitur, baptismate, cruce et resurrectione, Dei Filium esse Dominum nostrum attestantibus, hoc nullo modo in dubium revocari potest. Porro per suam filiationem ipse, tanquam primitiæ universæ humanæ massæ, nobis gratia sua contulit, ut essemus filii Dei. Et tria hæc in unum Christum sunt. Hoc enim significatur per ea verba: Hi tres unum sunt, loc est, ad testimonium de Christo. Sciendum vero, Patres nonnullos per Spiritum non resurrectionem intellexisse, sed Deum Patrem, cui supra Jordanem clamavit “: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui, secundum quod Spiritus est Deus, ut jam diximus. ματος Ἰησοῦς ὁ Χριστός. Τίς δέ ἐστιν ὁ νικῶν τὸν κόσμον, εἰ μὴ δ πιστεύων ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ; Οὗτός ἐστιν ὁ ἐλθὼν δι' ὕδατος καὶ αἵματος Ἰησοῦς Χριστός. Ἐπειδὴ τεκνώσεως εμνήσθη Θεοῦ καὶ τόκου, εἰπὼν, ὅτι πᾶν τὸ γεγεννημένον ἐκ τοῦ Θεοῦ, τοῦτο δὲ διὰ τοῦ ἁγίου βαπτίσματος ὁμοῦ περιγίνεται, διὰ τοῦτό φησιν, ὅτι Οὗτός ἐστιν ὁ ἐλθὼν δι' ὕδατος καὶ αἵματος Ἰησοῦς ὁ Χριστός, ἀναγεννῶν ἡμᾶς καὶ υἱοὺς ποιῶν Θεοῦ. Καὶ γὰρ τοῦτο ὡς ἑπόμενον τῷ λόγῳ καὶ ἐξακούεται, ἵνα ᾖ· Καὶ πᾶν τὸ γεγεννημένον ἐκ τοῦ Θεοῦ νικὰ τὸν κόσμον. Καὶ πῶς ἐγεννήθη; Δι' ὕδατος [φησ] καὶ αἵματος. Ο γὰρ ἐλθὼν Ἰησοῦς Χριστὸς δι᾿ ὕδατος ἀναγεννᾷ καὶ αἵματος. Προστίθησι δὲ πάλιν ἐπαναλαμβάνων τὸν λόγον, οὐκ ἐν τῷ ὕδατι, φάσκων, μόνον ἀναγεννῶν, ἀλλ' ἐν τῷ ὕδατι καὶ τῷ αἵματι. Βούλεται γὰρ πρῶτον δεῖξαι τοῦ υἱοθετοῦντος ἡμᾶς Χριστοῦ τὴν ἀνάδειξιν, ὅτι υἱοθετηθεὶς ὁ ἐν αὐτῷ ἄνθρωπος πρῶτος ὑπὸ Θεοῦ, οὕτω δὲ ἐν ἡμῖν διὰ τῆς ἑαυτοῦ υἱοθεσίας έχαρίσατο τὸ τοιοῦτον ἀξίωμα, δ καὶ κατὰ καιροὺς τρεῖς ἐξεφάνθη ἐπὶ τοῦ βαπτί σματος ἐν τῷ Ἰορδάνῃ, ἄνωθεν τοῦ Πατρὸς μαρτυροῦντος τὸν βαπτιζόμενον Υἱὸν ἀγαπητόν. Τίς δέ; Ὁ ἐμβαίνων τὸ ὕδωρ, ἢ ὁ συνειλημμένος τῷ Θεῷ Λόγῳ ἄνθρωπος, ὁ φαινόμενος τῷ κρυπτομένῳ. Τούτῳ γὰρ καὶ ἔδει τὴν μαρτυρίαν γενέσθαι. Διὰ τοῦ ὕδατος μὲν οὖν, τοῦτ' ἔστιν ἐν τῷ βαπτίσματι τῷ δι' ὕδατος, ἐξεφάνθη γιὸς Θεοῦ ὁ Ἰησοῦς διὰ τῆς τοῦ Πατρὸς μαρτυρίας· διὰ δὲ τοῦ αἵματος, ὅτε μέλλων σταυροῦσθαι ἔλεγε· Δόξασόν με σύ, Πάτερο καὶ ἠνέχθη φωνή· Καὶ ἐδόξασα καὶ πάλιν δοξάσω· ἦν καὶ βροντὴν ἐνόμισαν οἱ ἀκούσαντες. Διὰ δὲ τοῦ Πνεύματος, ὅτε ὡς Θεὸς ἀνέστη ἐκ νεκρῶν. Θεοῦ γὰρ τοῦτο μόνου, τὸ ἀνιστᾷν ἑαυτόν τῇ δὲ τοῦ Πνεύματος φωνῇ, ὅτι σημαίνεται ὁ Θεὸς, τὸ Πνεῦμα εἰρημένον ἱκανὸν παραστῆσαι. Τριῶν οὖν μαρτυρούντων, τοῦ βαπτίσματος, τοῦ σταυροῦ, τῆς ἀνα στάσεως, τὴν τοῦ Ἰησοῦ υἱοθεσίαν, ἀναμφίλεκτος ἢ τοῦ Κυρίου υἱοθεσία· δι' ἧς υἱοθεσίας, καὶ ἡμῖν ὡς ἀπαρχή τοῦ ὅλου ἀνθρωπείου φυράματος ων, έχαρί σατο τὸ υἱοὺς εἶναι Θεοῦ. Καὶ τὰ τρία ταῦτα εἰς ἕνα τὸν Χριστόν εἰσι. Τοῦτο γὰρ σημαίνει διὰ τοῦ εἰπεῖν· Οἱ τρεῖς ἔν εἰσι· τοῦτ' ἔστιν, εἰς τὴν περὶ τοῦ Χριστοῦ μαρτυρίαν. Ιστέον δὲ, ὥς τινες τῶν Πατέρων τὸ Πνεῦμα οὐ διὰ τὴν ἀνάστασιν τοῦ Χριστοῦ ἐξειλήφασιν, ἀλλ᾽ εἰς τὸν Πατέρα, ὅτε ἐν τῷ Ἰορδάνῃ ἐβόησεν· Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ἀγα πητὸς, ἐν ᾧ ηὐδόκησα, καθότι καὶ Πνεῦμα ὁ Θεός, ὡς προειρήκαμεν, His ita dictis, confirmat ea argumento a minori, Ταῦτα εἰπὼν, ἐπιφέρει πίστιν τῶν λεγομένων ἀπὸ hoc pacto: Si testimonium hominum quacumque τοῦ ἐλάττονος οὕτω; Εἰ τὴν μαρτυρίαν τῶν ἀνθρώ de re accipimus, an non multo justius est, ut πων περὶ ἑτουοῦν λαμβάνομεν, οὐ πολλῷ [δικαιότεtestimonium majus, nempe Dei, suscipiamus? Quid ρον] λάβοιμεν τὴν μείζω τὴν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ; ἡ γὰρ enim? Nonne testimonium de Filio suo, nempe de οὐχὶ αὕτη ἡ μαρτυρία περὶ τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ, ἤτοι του «s Matth. 111, 68 Joan. x11, 33. 64 Joan. iv, 21. σε Matth. 111, 17.

EXPOSITIO IN EPIST. I S. JOANNIS. - CAP. V. Χριστοῦ, ἀπ' αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ ἐστιν; Ο πιστεύων Christo, ab ipso Deo est? Qui igitur credit in Filium οὖν εἰς τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, ὅτι Θεός ἐστιν, ὡς Υἱὸς Θεοῦ, ἔχει τὴν μαρτυρίαν ἐν αὐτῷ, τοῦτ' ἔστιν [ ἐν ἑαυτῷ], ὅτι καὶ αὐτὸς υἱοθέτηται πιστεύων, διὰ τοῦ υἱοθετηθέντος Ἰησοῦ ὑπὸ Θεοῦ. Ὁ μὴ πιστεύων δὲ, δυσὶν ἔνοχός ἐστι κακοῖς· ἀπιστίας, ψεύστην ποιῶν τὸν Θεὸν, ἀλλὰ καὶ ἑαυτὸν ἀποστερῶν υἱοθεσίας, καὶ διὰ τοῦτο καὶ τῆς αἰωνίου ζωῆς, ἦν καὶ ὁ Χρι στὸς αὐτὸς ἔχει ἐν ἑαυτῷ, ὡς καὶ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ γέγραπται· Ἐν αὐτῷ ζωὴ ἦν. Ὥστε ὁ ἔχων τὸν Υἱὸν διὰ τοῦ βαπτίσματος, ἔχει καὶ τὴν ζωήν· ὅσοι γὰρ εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθημεν, Χριστὸν ἐνεδυσάμεθα. "Οστις δὲ μὴ ἔχει τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦ βαπτίσματ τος, οὐδὲ τὴν ζωὴν ἔχει, καὶ νενέκρωται. Νεκροὺς γὰρ παραλαμβάνων ἡμᾶς τοῖς παραπτώμασιν, ἐγεί ρει διὰ τοῦ ἁγίου βαπτίσματος. Πῶς; Ὅτι ὁ συνταφεὶς Χριστῷ διὰ τῆς ἐν τῷ βαπτίσματι καταδύσεως, οὗτος νεκρός ἐστι τῷ κόσμῳ, ἤτοι ταῖς κοσμικαῖς ἐπιθυμίαις, καὶ οὐκέτι ἐν αὐτῷ, ἀλλὰ Χριστῷ ζῇ. Οὐκ ἐν τῷ ὕδατι μόνον, ἀλλ' ἐν τῷ ὕδατι καὶ τῷ αἵματι. Καὶ τὸ Πνεῦμά ἐστι τὸ μαρτυροῦν, ὅτι ὁ Χριστός ἐστιν ἡ ἀλήθεια. "Οτι τρεῖς μαρτυροῦσι, τὸ Πνεῦμα, καὶ τὸ ὕδωρ, καὶ τὸ αἷμα, Προσακουστέον τὸ, ἐλθών· ἵνα ᾖ· Οὐκ ἐν τῷ ὕδατι μόνον ἐλθὼν, ήγουν δι᾽ ὕδατος παρασχὼν τὴν ἀπόδειξιν. ς Καὶ οἱ τρεῖς εἰς τὸ ἔν εἰσιν. Εἰ τὴν μαρτυρίαν τῶν ἀνθρώπων λαμβάνομεν, ή μαρτυρία τοῦ Θεοῦ μείζων ἐστίν. Ὅτι αὕτη ἐστὶν ἡ μαρτυρία τοῦ Θεοῦ, ἦν μεμαρτύρηκε περὶ τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ. Ο πιστεύων εἰς τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ ἔχει τὴν μαρτυρίαν ἐν αὐτῷ. Ο μὴ πιστεύων τῷ Θεῷ ψεύστην πεποίηκεν αὐτὸν, ὅτι οὐ πεπίστευκεν εἰς τὴν μαρτυρίαν, ἣν μεμαρτύρηκεν ὁ Θεὸς περὶ τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ. Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ μαρτυρία, ότι ζωὴν αἰώνιον ἔδωκεν ἡμῖν ὁ Θεός. Καὶ αὕτη ἡ ζωὴ ἐν τῷ Υἱῷ αὐτοῦ ἐστιν. 'Ο ἔχων τὸν Υἱόν, ἔχει τὴν ζωήν. Ὁ μὴ ἔχων τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, τὴν ζωὴν οὐκ ἔχει. Καὶ οἱ τρεῖς εἰς τὸ ἔν εἰσιν, τοῦτ' ἔστιν, εἰς τὴν περὶ Χριστοῦ μαρτυρίαν, ὅτι τε υἱοθετήθη ὑπὸ Θεοῦ Πατρὸς, καὶ ὅπερ ἔσχηκεν αὐτὸς ὄνομα αὐτοῦ. Dei, quod Deus sit, tamquam Filius Dei, habet testimonium in ipso, hoc est, in seipso, credens, et ipsum adoptatum esse in alium per Jesum, qui 431 in Alium assumptus est a Deo. Qui vero hoc non credit, duobus se malis obnoxium reddit: nempe infidelitatis, mendacem faciens Deum; et præterea se adoptione privat, ideoque et vita æterna, quam Christus in se ipso habet, quemadmodum in Evangelio scribitur e: In ipso vita erat. Quare qui habet Filium per baptisma, habet et vitam ". Quicumque enim in Christo baptizati sumus, Christum induimus. Quisquis autem non habet Filium per baptisma, neque vitam habet, sed mortuus est: siquidem ille nos, cum essemus mortui propter peccata, suscitavit per sanctum baptisma. Quomodo? Quia qui consepultus est Christo per demersionem quæ fit in baptismate, is mundo, seu mundi concupiscentiis mortuus est, et non amplius in seipso, sed in Christo vivit. VERS. 6, 7. Non in aqua solum, sed in aqua et sanguine. Et Spiritus est qui testificatur, quoniam Christus est veritas Quoniam tres sunt, qui testimonium dant, Spiritus, et aqua, et sanguis. Subintelligendum, venit, ut ita se habeat: Non in aqua solum venit, scilicet per aquam exhibens sui ostensionen. Vers. 7-12. Et hi tres ad unum sunt. Si testimonium hominum accipimus, testimonium Dei majus est, quoniam hoc est testimonium Dei, quod testificatus est de Filio suo. Qui credit in Filium Dei, habet testimonium Dei in se. Qui non credit Filio, mendarem facit eum, quia non credit in testimonium, quod testificatus est Deus de Filio suo. Et hoc est testimonium, quoniam vitam aternam dedit nobis Deus. Et hac vita in Filio ejus est. Qui habet Filium, habet vitam: qui non habet F¡ium, vitam non habet. Ethi tres ad unum sunt, hoc est, ad testimonium de Christo: quoniam in Filium assumptus est a Deo Patre: et quod ipse habebat, communicavit etiam cum dignis, qui crediderunt in nomen ipsius. μετέδωκε καὶ τοῖς ἀξίοις πεπιστευκόσιν εἰς τὸ VERS. 13-15. Hæc scribo vobis, ut scialis, quoΤαῦτα ἔγραψα ὑμῖν τοῖς πιστεύουσιν [εἰς τὸ δνομα τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ], ἵνα εἰδῆτε, ὅτι ζωὴν niam vitam habetis æternam, qui creditis in noαἰώνιον ἔχετε, καὶ πιστεύητε εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ. Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ παῤῥησία, ἣν ἔχομεν πρὸς αὐτὸν, ὅτι ἐάν τι αιτώμεθα κατὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ, ἀκούει ἡμῶν. Καὶ ἐὰν οἴδαμεν ὅτι ἀκούει ἡμῶν. Ὁ ἐὰν αιτώμεθα, οἴδαμεν ὅτι ἔχομεν τὰ αἰτήματα, ἃ ᾐτήσαμεν παρ' αὐτοῦ. Ταῦτα ὡς ἐν ἐπιλόγῳ ἀνακεφαλαιοῦται, καί φησιν, σε Joan. 1, 4. Galat. 111, 27. mine Filii Dei. Et hæc est fiducia quam habemus ad eum, quia quodcumque petierimus secundum voluntatem ejus, audit nos. Et si scimus quia audit nos, quidquid petierimus, scimus quoniam ha bemus petitiones quas postulamus ab eo. Hæc velnt in epilogo colligit, et ait: Scripsi vobis tanquam hæredibus æternæ vitæ: non enim ita iis, Variæ lectiones et notæ. Versiculum septimum prætermittit commertator iste, sicut cæteri auctores Græci. Deest etiam ille in plerisque Græcis codicibus. Eum tamen gepuinum esse Scripturæ textum, invicte probant eruditi quamplures: sed omnium, sicut novissime, ita et præstantissime vir celeberrimus P. Bernar - dus Maria de Rubeis, ord. Prædicatorum, in praclara dissertatione De tribus testibus in cœlo adversus Samuelem Crellium edita typis Venetis an. 1756.

qui secundum spem æternæ non vivunt, scripsis. ὅτι Ἔγραψα ὑμῖν ὡς κληρονόμοις αιωνίου ζωῆς· semus, siquidem non decet sancta dare canibus, et mittere margaritas ante porcos". Repetit autem serinonem, 432 ut diximus, ad memoriam revocans, quæ dixerat. Primum quidem, quod oporteat firmiter credere in nomen Filii Dei, hoc est, exercere divinum cultum ab ipso præscriptum: hoc enim significat illud, nomen Filii Dei, ut diximus; deinde, quod signum indubitata istius fidei nihil aliud sit, præterquam illa fiducia quam per irreprehensibilem fidem acquirimus erga ipsum, quemadmodum etiam superius dixit. Et quod rursus signum talis fiduciæ sit nihilo eorum fraudari, quæ postulamus. Sed quoniam non omnes cuncta, quæ postulant, consequuntur, neque exaudiuntur ia iis, quæ petunt, addit illud, secundnm voluntatem ejus, innuens, eum qui præter Dei voluntatem petierit, haudquapuam exaudiendum fore. Qua in re consonat beato Jacobo, siquidem et hic 68, Petitis, ait, et nor accipitis, eo quod male petatis. Convertens vero bujusmodi signum in apertius indicium, Et si scimus, inqnit, quia audit nos, quidquid petierimus; scimus, quia habemus petitiones quas postulamus ab eo. Ac si diceret: Si secundum voluntatem cjus postulamus, audit nos; et si exaudit nos in eo quod postulamus, scimus, quod secundum voluntatem ejus petitiones nostras faciamus: et habemus in nobismelipsis petitiones quas postulavimus. aec vero sunt, regnum Dei, et justitia ejus 69, que ipse, ut peteremus, in Evangelio mandavit. οὐκ ἂν γὰρ ταῦτα γραφείη τοῖς μὴ κατ' ἐλπίδα βιοῦσε τῆς αἰωνίου ζωῆς· ὅτι μηδὲ τὰ ἅγια διδόναι τοῖς κυσί, μηδὲ τοὺς μαργαρίτας ἀξιέπαινον ῥίπτειν ἔμπροσθεν τῶν χοίρων. Καὶ ἐπαναλαμβάνει, ὡς εἰρή καμεν, ὑπομιμνήσκων αὐτοὺς τῶν εἰρημένων, πρώτ τον, ὅτι δεῖ [πιστεύειν ἀδιστάκτως] εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, τοῦτ' ἔστιν, εἰς τὴν ὑπ' ἐκείνου παραδοθεῖσαν ἡμῖν θεοσέβειαν (τοῦτο γὰρ σημαίνει, τὸ ὄνομα τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, ὥσπερ είπομεν)· εἶτα ὅτι σημεῖον τῆς ἀδιστάκτου ταύτης πίστεως οὐδέν ἐστιν ἄλλο, ἢ ἡ παρρησία, ἣν διὰ τῆς ἀμωμήτου πίστεως εὑρίσκομεν πρὸς αὐτὸν, ὡς καὶ ἀνω τέρω εἰρήκαμεν, καὶ ὅτι [πάλιν] τὸ σημεῖον τῆς το αύτης παῤῥησίας, τὸ μὴ ἀστοχεῖν πάντων τῶν παρ' ἡμῶν αἰτουμένων τέθεικεν. Αλλ' ἐπειδὴ οὐ πάντων τῶν αἰτουμένων πάντες τυγχάνουσιν, οὐδὲ ἐπακούον ται εἰς ἃ αιτοῦσι, προστίθησι τὸ, κατὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ, ὡς ἔγε παρὰ τὸ θέλημα τοῦ Διδασκάλου αἰτῶν, οὐδὲ εἰσακουσθησόμενος, ὁμοίως τῷ μα καρίῳ Ἰακώβῳ· ἐπεὶ καὶ οὗτος, Αἰτεῖτε, φάσκει, καὶ οὐ λαμβάνετε, ἐπειδὴ, φησί, κακῶς αἰτεῖσθε. Αντιστρέφων δὲ τὸ τοιοῦτον σημεῖον εἰς σαφέστε ρον γνώρισμα, φησί· Καὶ ἐὰν οἴδαμεν ὅτι εἰσακούει ἡμῶν εἰς πᾶν ὃ αἰτῶμεν, οἴδαμεν ὅτι ἔχομεν τὰ αἱ τήματα, ἃ ᾐτήκαμεν αὐτόν· τοιοῦτόν τι λέγων· Εἰ κατὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ αἰτοῦμεν, ἀκούει ἡμῶν· καὶ εἰ εἰσακούει ἡμῶν εἰς ὅ αἰτοῦμεν, οἴδαμεν ὅτι κατά τὸ θέλημα αὐτοῦ ποιοῦμεν τὰ αἰτήματα ἡμῶν, καὶ Ο ἔχομεν ἐν ἑαυτοῖς τὰ αἰτήματα & ᾐτήσαμεν. Ταῦτα δέ ἐστιν, ἡ βασιλεία καὶ ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ, ἃ καὶ αὐτὸς αὐτεῖν ἡμᾶς ἐν Εὐαγγελίοις ἐνετείλατο. VERS. 16, 17. Qui scit fratrem suum peccare peccatum non ad mortem, petat et dabitur ei vita peccanti non ad mortem. Est peccatum ad mortem: non pro illo dico ut roget quis. Omnis iniquitas peccatum est: el est peccatum non ad mortem. His quæ jam exposuimus, expeditis,diserte proponit quidquam eorum, quæ vult, ut secundum voluntatem Dei pelamus. Quoniam vero per totam fermie Epistolam multus fuit in extollenda cbaritate, atque in firmando, Deum velle, ut dilectionem nostram erga fratres illibatam custodiamus; nunc unum illudque potissimum eorum, quæ Deus a nobis exigit, esse ait, ut si quis viderit fratrem suum peccantem non ad mortem, petat et dabit ei. Quid vero dabit? Vitam æternam. Sed quibus? lis qui non peccant ad mortem. Sic enim ille peccatum generatim dividit. Omnis iniquitas peccatum est, et ea quæ est ad mortem, et illa quæ non est ad mortem. At de ea quæ est ad mortem, non roget, inquit, seu non postulet quisquam: non enim exaudiendus est, quoniam male petit. Loquitur vero de eo qui nullam exhibet conversionem: talis enim iniquitas est peccatum ad mortem, quæ scilicet ad poenitentiam non vergit: qua laborans Judas æternam mortem subiit. 433 Verum et qui injuriarum memoriam retinent, ad mortem 67* Matth. vii, 6. «t Jac. IV, 5. 60 Matth. vi, 33. Ἐάν τις ἴδῃ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἁμαρτάνοντα ἁμαρτίαν μὴ πρὸς θάνατον, αἰτήσει, καὶ δώσει αὐτῷ, ζωὴν τοῖς ἁμαρτάνουσι μὴ πρὸς θάνατον. Ἔστιν ἁμαρτία πρὸς θάνατον· οὐ περὶ ἐκείνης λέγω, ἵνα ἐρωτήσῃ. Πάσα ἀδικία ἁμαρτία ἐστί· καὶ ἔστιν ἁμαρτία, οὐ πρὸς θάνατον. Εἰπὼν ἅπερ παρεθέμεθα, οῦν αὐτὸς καὶ ῥητῶς παρατίθεται τι ὧν αἰτεῖν ἡμᾶς βούλεται τῶν κατὰ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἐπειδὴ πολὺς ἐστι σχεδόν δι' ὅλης τῆς Επιστολῆς, τὴν εἰς τὸν ἀδελφὸν ἀγάπην ἐξυμνῶν, καὶ τοῦτο βούλεσθαι τὸν Θεὸν, τὴν εἰς τὸν ἀδελφὸν ἀγάπην ανόθευτον τηρεῖν, νῦν ἐν τῶν θελημάτων αὐτοῦ καὶ τὸ κράτιστον εἶναι τοῦτό φησιν· Εάν εις ἴδῃ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἁμαρτάνοντα μὴ πρὸς θάνατον, αιτήσῃ, καὶ δώσει αὐτῷ. Καὶ τί δώσει; Ζωὴν αἰώνιον. Τίσι; Τοῖς μὴ ἁμαρτάνουσι πρὸς θάνατον. Ως γὰρ ἀπὸ γένους τῆς ἁπλῶς ἁμαρτίας ποιεῖ τὴν διαίρεσιν, καί φησι· Πᾶσα ἀδικία αμαρτία ἐστὶ, καὶ ἡ πρὸς θάνατον, καὶ ἡ μὴ πρὸς θάνατον. Ἀλλὰ περὶ μὲν τῆς πρὸς θάνατον, φησί, μὴ ἐρωτάτω, ἤτοι μὴ αἰτείτω· οὐ γὰρ εἰσακουσθήσεται, ὅτι κακῶς αἰτεῖ· περὶ τοῦ μηδεμίαν ἐπιδεικνυμένου λέγων ἐπιστροφήν. Πρὸς θάνατον γὰρ αὕτη ἐστὶν ἁμαρτία μόνη, ἡ μὴ πρὸς μετάνοιαν ἀφορῶσα, ήν καὶ Ἰούδας νοσήσας, τῷ αἰωνίῳ θανάτῳ υπήχθη.

EXPOSITIO IN EPIST. I S. JOANNIS. - CAP. V. ᾿Αλλὰ καὶ οἱ μνησικακοῦντες, πρὸς θάνατον ἁμαρ- peccant: ait enim Salomon 70: Viæ memorum injuτάνουσι. Λέγει γὰρ Σολομῶν· Οδοὶ μνησικάκων εἰς θάνατον. Οὐδὲ γὰρ οὗτοι μετανοοῦσιν ἐπιστρέφοντες, μνησικακίας ἐχόμενοι, καὶ διατηροῦντες [τὴν κατὰ τοῦ πλησίον] ὀργήν, ἀλλὰ ἀμετάγνωστα ἁμαρτάνουσιν. Οἴδαμεν, ὅτι πᾶς ὁ γεγεννημένος ἐκ τοῦ Θεοῦ οὐχ ἁμαρτάνει· ἀλλ' ὁ γεννηθεὶς ἐκ τοῦ Θεοῦ τη δεῖ ἑαυτὸν, καὶ ὁ πονηρὸς οὐχ ἅπτεται αὐτοῦ. Οἴδαμεν ὅτι ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐσμεν, καὶ ὁ κόσμος. ὅλος ἐν τῷ πονηρῷ κεῖται. Οἴδαμεν δὲ ὅτι ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ἥκει· καὶ δέδωκεν ἡμῖν διάνοιαν, ἵνα γινώσκωμεν τὸν ἀληθινὸν Θεόν· καὶ ἐσμὲν ἐν τῷ ἀληθινῷ, ἐν τῷ Υἱῷ αὐτοῦ Ἱησοῦ Χριστῷ. Οὗτὰς ἐστιν ὁ ἀληθινὸς Θεὸς καὶ ἡ ζωὴ ἡ αἰώνιος. Ἐπιστήσας ἡμᾶς τίς ἡ ἁμαρτία ἡ πρὸς θάνατον, καὶ τίς ἡ μὴ πρὸς θάνατον, ἐπισημαίνεται λοιπὸν, καὶ τίνων ἐστὶ τὸ πρὸς θάνατον ἁμαρτάνειν, καί φησιν, ὅτι ὁ υἱοθετηθεὶς ἐκ Θεοῦ, οὐκ ἄν ποτε οὗτος, οὔτε πρὸς θάνατον [οὔτε τὴν μὴ πρὸς θάνατον] ἁμαρτίαν νοσήσῃ. Απαξ γὰρ ἑαυτὸν ἐκδοὺς τῷ ἐνοικοῦντι αὐτῷ διὰ τῆς υἱοθεσίας Χριστῷ, ἀνέπαφος διαμένει ἁμαρτίας. Πλὴν ἵνα μή τις οιηθείη πάντη τὸν τοιοῦτον μεταπεποιῆσθαι τὴν φύσιν, ὡς ἀνάλωτον εἶναι λοι τὸν τῇ ἁμαρτία, επιφέρει το τηρεῖ ἑαυτόν· ὡς εἴ γε μὴ τηρῇ ἑαυτὸν καὶ φυλάσσῃ ἐκ τοῦ πονηροῦ, πάντως ἁμαρτησόμενος. Οὐ φύσει οὖν εἰ; ἀναμαρτ τησίαν προβαίνει, φησίν, ἀλλ' ἐκ τῆς τοῦ Θεοῦ με γαλοδωρεᾶς· ὃς διὰ τοῦ υἱοθετῆσαι ἡμᾶς, ταύτης ἡξίωσε τῆς χάριτος, ἵνα φυλάσσοντες ἡμεῖς καὶ της c ροῦντες τὸ δώρημα τὸ ὑπ' αὐτοῦ ἡμῖν δωρηθὲν, καὶ τὸ μὴ ἁμαρτάνειν ἔχωμεν. Ἐπεὶ ἄλλως, φησίν, ἐν τῷ πονηρῷ τοῦ κόσμου κειμένου (λέγει δὲ κόσμον τοὺς μὴ διὰ δεξιῶν ἔργων εἰς υἱοθεσίαν ἑαυτοὺς τοῦ Θεοῦ μετατάξαντας), οὐδὲν ἂν ἐκώλυε τοῖς ἀπολλυμένοις συνεξετάζεσθαι ἡμᾶς· καθότι ἔγκειται ἡ διάνοια τοῦ ἀνθρώπου ἐπιμελῶς ἐπὶ τὰ πονηρὰ ἐκ νεό τητος αὐτοῦ· ὡς ἐπὶ τοῦ κατακλυσμοῦ ὁ Θεὸς ἀπὸ εφήν το. Αλλ' ἐπεὶ, φησὶν, ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ἥκει, και δέδωκεν ἡμῖν διάνοιαν τοῦ γινώσκειν αὐτὸν Θεὸν ἀληθινὸν, καὶ εἶναι ἐν αὐτῷ τῷ ἀληθινῷ Υἱῷ αὐτοῦ Ἰησοῦ Χριστῷ, ἔγνωμεν διὰ τῆς μεγαλοδωρεᾶ; ταύ της, ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ ἀληθινός Θεός, καὶ ἡ ζωὴ ἡ τοῦ πονηροῦ, καὶ τῶν σκανδάλων αὐτοῦ. Τεκνία, φυλάξατε ἑαυτοὺς ἀπὸ τῶν εἰδώλων. Αμήν. Ἐξήτησαν [f. ἐζήτ.] τινες· Τίνος χάριν, εἰ πρὸς τελείους πιστοὺς ταῦτα ἐγράφει [γ.-φη], παρεγγυα φυλάττεσθαι αὐτοὺς ἀπὸ τῶν εἰδώλων; Φαμὲν οὖν, ὡς ἐπειδὴ τῇ Ἐκκλησίᾳ ὅλῃ ἔγραφε ταῦτα, ἥτις οὐ πᾶσα κεκριμένῳ λαῷ συνεπληροῦτο, ἀλλ᾽ ἦν τις καὶ ἐν ταύτῃ νωθέστερον διακείμενος, πρὸς τοὺς τοιούτους παρεγγυά, τὸ εὐύλισθον αὐτῶν ὑφορών μενος. Τέλος τῆς Ἐπιστολῆς Καθολικῆς Ιωάννου. ἐγράφη ἀπὸ Ἐφέσου, στίχων σξδ. ** Prov. x11, 28. 7 Gen. viii, 21. riarum ad mor:em. Quandoquidem neque isti resipiscere solent: quippe qui injuriarum memorie hærentes, iram non deponunt, adeoque irremissibiliter peccant. VERS. 18-20. Scimus quia omnis qui natus es: ex Deo, non peccat; sed generatio Dei conservat eum, et malignus non tangit eum. Scimus, quoniam ex Deo sumus; et mundus totus in maligno positus est. Ει scimus, quoniam Filius Dei venit; et dedit nobis sensum, ut cognoscamus verum Deum, et simus in vero Filio ejus. Hic est verus Deus et vita æterna. Postquam nos docuit, quodnam peccatum sit al mortem, et quodnam non ad mortem, declarat deinceps, quorum sit peccare ad mortem: et ail, eum qui adoptatus est a Deo, peccato ad mortem nunquam laboraturum. Cum enim semel se Christc per adoptionem in semet inhabitanti tradiderit, pec- «alo liber perseverat. Attamen, ne quis putaret, eum omnino mutasse naturam, quo peccatis amplius vinci non posset, subjungit: Conservat seipsum, velut qui, si non servet seipsum, et a maligno non caveat, omnino sit peccaturus. Scilicet non natura ad impeccantiam quis progreditur, inquit; sud eximio Dei dono, qui nos adoptando tantamnobis contulit gratiam, ut, si donum ab ipso collatum caute custodiamus, in nullum amplius peccatum prolabamur. Quandoquidem alias, inquit, cum mundus in maligna sit positus (mundum auks vocat eos, qui per bona opera divinam sibi adopli nem non conscivere), nihil prohibet, quominus nos quoque pereuntibus aunumeremur: cum " sus et cogitatio humani cordis in malum proua sint ub adolescentia sua, quemadmodum in diluvio Deus patefecit. Verum quoniam, inquit, Filius Dei venit, et dedit nobis sensum, ut cognoscamus ipsum varum Deum, et simus in vero Filio ejus Jesu Christo, cognovimus per hujusmodi eximiaw donum, quoniam hic est verus Deus et vita æterna: et cognoscentes tuti sumus ab impetu maligni, et ab offendiculis ejus. αἰώνιος· καὶ γνόντες, μένομεν ἀνεπηρέαστοι ἐκ VERS. 21. Filioli, custodile vos a sirulacris. Amen. Quæsiere nonnulli, qua de causa Joannes, cum ad perfectos fideles hanc scripserit Epistolam, præce perit, ut a simulaeris se eustodirent. At responde mus: Quoniam hæc scribebat toti Ecclesiæ, quæ non tota ex electo populo constabat, sed in ea nonnulli erant segnius affecti, propterea tales cohortatur, ut corum prospiceret imbeciaitati. Finis Epistolæ catholica Joanis. Scripta est chr Epheso, vers. 264.