Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 11–12page 1 of 2
PG 132:11Τῷ εὐσεβεῖ ἡμῶν βασιλεῖ σύμμαχος γενοῦ κατὰ τῶν ἀθέων τῆς ᾿Αγαρ Κράτυνον τῇ ἰσχύϊ σου τοὺς πιστοὺς ἡμῶν βασιλεῖς, ἐνίσχυσον αὐτοὺς κατὰ τῶν ἀθέων Ισμαηλιτῶν τῶν λήγου λόγου
Porro neque sententiam P. Scorsi, qui Theophanem ad ætatem Photii refert, neque
sententiam Fabricii, qui, post alios, Theophanem sub Normannis sæculo xn tandem floruisse asserit, plane amplectitur scriptor recens inter Siculos eruditos non infimus,
abbas Nicolaus Buscemi; sed mediam viam init, non sine aliqua verisimilitudine docens, homilias quæ sub nomine Theophanis circumferuntur, non ab uno auctore, sed a
duobus, quorum prior tempore Saracenorum floruit, et posterior tempore Normannorum,
editas fuisse. Doctam suam disquisitionem inseruit N. Buscemi in sua Bibliothecæ
sacræ t. I, ann. 1832, et ita inscripsit: Teofane Cerameo. Sopra il Siciliano scrittore che va
sotto tal nome, memoria del sac. N. Buscemi. Hanc laudat Alessio Narbone, della C. di G.,
in Bibliografia Sicola sistematica, o Apparato metodico alla storia letteraria della Sicilia,
t. III, p. 275. Palermo, 1855, et t. I, p. 472. Consulatur.
B... 15 Feb. 1862.
J.-B. M.
NOTITIA IN THEOPHANEM CERAMEUM.
(Fabric. Biblioth Gr. ed. Haries, tom. XI, p. 208.)
Theophanem Cerameuin sunt qui pro Theophane Georgium, Gregorium, Nicephorum vel Philippum
vocent, vel qui cum Georgio seu Gregorio Cerameo et cum Nicephoro Figulo sive Cerameo aut cum
Philippo Cerameo sive Ceramita velint eumdem esse. Vide Allatium De Georgiis, p. 414 seq., qui Georgii
Ceramei iterum meminit p. 345. Natus est Theophanes hic in Sicilia, Tauromenii vel in vicino oppido
Mascalis, et ad ædem S. Andreæ ibi puer in patria educatus, ut ipse homilia L, in festo S. Audreæ
apostoli habita, celebrat: factus dei: de Tauromenitanus archiepiscopus, quo titulo constanter venit in
codicibus mss., ut Scorsus proœm. 1, § 4, adnotavit, in quibus etiam copózatos xal pyropizitato
appellatur, sapientissimus et eloquentissimus; id. proœm. II, § 2. Scripsit non sæculo nono et Photii
ætate, ut Scorso persuasum (cum Theophanes monachus, ad quem scripsit Photius, ab episcopo fuerit
omnino diversus); neque circa an. 1040, ad quod tempus a Caveo (a) refertur, quo non rex,
sed comes
postea a. 1063 Siciliæ Rogerius vixit; sed regnante filio illius comitis Rogerio (Siciliæ rege et Apuliæ
ab a. 1129 ad 1152), quo tempore magna eral Saracenorum potentia. Hine Deum subinde precatur, ut
regem ab illorum vi tueri velit, Τῷ εὐσεβεῖ ἡμῶν βασιλεῖ σύμμαχος γενοῦ κατὰ τῶν ἀθέων τῆς ᾿Αγαρ
v!wv, Sis pio nostro regi propugnator contra impios Agar filios, homil. xL, p. 288: et homilia tv, p. 26,
Κράτυνον τῇ ἰσχύϊ σου τοὺς πιστοὺς ἡμῶν βασιλεῖς, ἐνίσχυσον αὐτοὺς κατὰ τῶν ἀθέων Ισμαηλιτῶν τῶν
ohv áðɛ:oúv:wv πpooxúvroty, Corrobora virtute tua fileles nostros reges, eosque contra impios Ismaelitas
tuam religionem evertentes confirma. Regis gesta ac pietatem celebrat bomilia xxvi, quam in ejus præ-
(a) In Hist. lit. SS. eccl. tom. II, p. 132 seq. el.
Basil., ad a. 1040, qui assentitur Leoni Allatio De
script. Simeon., p. 63, adnotatque, a Miraco in Au -
ciar. c. 253, atque ex eo ab Oleario in Abaco patrol., p. 450, nostrum cum Theophane confessore,
Chronographic conditore, pessime confundi. Fusius
de eo disputat Oudin. in Comment. de SS. eccles.,
tom. II, p. 1185, ad a. 1140 sqq. et pag. 1320 sqq.
Priore loco primum examinat refellitque Scorsi alque Allatii rationes, tum ostendit Lambecii incon
Stantiam in definienda Theophanis ætate (conf. infra
in notitia codd. mss.). Posteriore loco, ubi de ætate
Symeonis Metaphraste disserit, in cap. quinto iterum
inquirit in tempus quo vixerit Theophanes Ceramens,
et præcipue de scriptura et significatione vocabulí
λήγου aut λόγου disputal. L. Ellies Du Pin in
Bibl. eccl., tom. VII, cap. 17, pag. 196, Theophamem censet in time non sæculi cla uisse; at in
tom. Vill, cap. 12, p., 3, eum transtulit ad undecimum sæculum. Plurium VV. DD. opiniones et ju -
dicia de ejus ætate et de ipsins ingenio scribendi
vivendique ratione collegit Mongitor. in Bibl. Sicula,
tom. II, p. 250 sqq., qui etiam citat Cajetanum in
animadvers. ad tom. I SS. Siculorum, p. 16.
Add. Pagium in Crit. Baron, ad a. 1252, Vill-X;
Jo. Moller. in Homonymoscop. sect. 11, cap. 5, § 77,
p. 523 seq. qui plures Theophanes enumerat, eosque
docet interdum fuisse a viris doctis confusos; Jo.
Laur. Mosheni. in Institut. hist. eccl, sæc. x1, p. 11,
cap. 2, § 50. Sax. in Onom. lit. part. 11, p. 249, að
a. 1152, Alque his, inquit, temporibus et vixisse
et floruisse verisimiliter creditur Theoph. Ceram.
Christian. Frid. Matthæi Progr. de Theophane
Cerameo, Dresde 1788, 4, in quo V. D. tres codd.
Mosquensem, Lipsiensem suumque eorumque ra·
tionem in scribendo auctoris nomine ordineque
homiliarum curate describit, et ex cod. Lipsiensi
varias lectt. orationis ALV, p. 8-15, Scorsi enotavit.
Eodem præside M. Car. Chr. Ernesti Charitii
disp. de Theophane Ceram., pars. 1, de Theophane
interprete, et disp. 11 respondente J. C. G. Prædicovio, appendix part. 1, de studio allegoriarum, præcipuo recte interpretationis impedimento. Witteberga 1792, 4. Atque ego in Introduct., etc. t. II,
part. 1, p. 451 seq. de eo egi. De Iriarti narratione ac sententia v. paulo infra in notitia codd.,
ubi etiam animadversionem Montfauconii, qui Gregorium Cerameum plane alium esse contendit a
Theophane Cerameo, pluribus retuli. Harl.
?PE!
col. 13–14page 2 of 2
PG 132:13Εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς Ινδίκτου, ἤτοι τοῦ νέου ἔτους, Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς ὁ καταξιώσας ἡμᾶς διαδραμεῖν τὴν κυκλικὴν τοῦ χρόνου περίοδον. 1. Οἱ παιδοτρίβαι καὶ τῶν νέων διδάσκαλοι. 7. 5. Κυριακῇ πρὸ τῆς Ὑψώσεως τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ σταυροῦ. 4. Εἰς τὴν Ὕψωσιν τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ σταυροῦ. 6. Περὶ τοῦ υἱοῦ τῆς χήρας.: "Αλλην ὑπόθεσιν ώρμημένος. Ρ. 51. 7. Περὶ τῆς παραβολῆς τοῦ σπόρου.: Οἱ τὰς μακρὰς ἀποδημίας. 59. 8. Περὶ τοῦ πλουσίου καὶ Λαζάρου.: Πάλιν ἡ τοῦ Θεοῦ ἐνυπόστατος Περὶ τοῦ, Ελθόντι τῷ Ἰησοῦ εἰς τὴν χώραν. »: Επέχει μου τὴν γλῶσσαν ἡ νόσος τοῦ σώματος. 53. 10. Περὶ τῆς θυγατρὸς τοῦ ἀρχισυναγώγου καὶ περὶ τῆς αἱμορροούσης. 11. Περὶ τοῦ ἐρωτήσαντος τὸν Κύριον νομικοῦ καὶ περὶ τοῦ ἐμπεσόντος εἰς τοὺς λῃστάς. Οι κηφήνες εἶδος ἐστι μελισσών. 69. 13. Περὶ τῆς παραβολῆς τοῦ δείπνου.: Μυστικὸν ἡμῖν δεῖπνον. Ρ. 76. Περὶ τοῦ ἀρχιτελώνου Ζακχαίου. Τῆς μυστικῆς ἐκείνης καὶ θείας κλίμακος. 87. Γρηγορίου τοῦ Κεραμέως μητροπολίτου Ταυρομενίας τῆς Σικελίας, ὁμιλία, ἐνώπιον τοῦ ῥηγὸς Ρόγου, Ρογερίου, έήξ
sentia habuit, ¿váriov toū šŋyd; 'Poyɛpioυ' ita enim legendum, non ¿¿you, docet Allatius De Simeonibus,
p. 63 seq. (b). Exstant editæ illius homiliæ in Dominicas et festa anni præ multis aliorum recentiorum
Græcorum sermonibus dignæ lectu, atque ad morem Ecclesiarum illius temporis, quem in lectionibus et
homiliis sacris tenuerunt, opportunæ, et multa evangelistarum loca haud infeliciter illustrantes. Non alius
est Theophanes, qui in Catena Corderiana ad Lucam citatur, quem Corderius male confundit cum Theophane confessore, auctore Chronici, notatus co nomine a Combefisio in Bibl. concionatoria. Similiter in
catalogo bibl. Bodleianæ in unum confunduntur Theophanes Cerameus et auctor Chronici et Nicænus
episcopus, cujus est bymnus in Annuntiationem B. Virginis. Sed jam Theophanis Ceramei homilias
editas recenseamus.
1. Εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς Ινδίκτου, ἤτοι τοῦ νέου ἔτους, De indictione s. anni principio, Kalend. Septembris.
Ιcipit: Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς ὁ καταξιώσας ἡμᾶς διαδραμεῖν τὴν κυκλικὴν τοῦ χρόνου περίοδον. Pag. 1.
Ediderat Græce et Lat. Dionysius Petavius ad calcem Breviarii historici Nicephori CPolitani, Paris. 1616,
8, p. 258, qui Gregorium auctorem vocat et in notis p. 10 hanc et alias plurimas ejus homilias a Sirmondo se testatur accepisse. Qui quia crebro, inquit, earum editionem a nobis flagitat, ut ei aliqua parte
satisfiat, has velut specimen quoddam præmisimus. [Paris. in bibl. publ. cod. 562, n. 12.]
2. Isp! tñ; mapaбodās tŵv µuplwv tahávtwv. De parabola decies mille talentorum, Matth. xviii, 24.
Incipit: Οἱ παιδοτρίβαι καὶ τῶν νέων διδάσκαλοι. Pag. 7.
5. Κυριακῇ πρὸ τῆς Ὑψώσεως τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ σταυροῦ. Dominica die ante festum Exaltationis
pretiosæ et civificæ crucis. Incipit: Þépe ofµepov, & Dɛopiléstatov &Оporoµa. Pag. 13. Hanc homiliam
ediderat Jacobus Gretserus cum Francisci Turriani versione in tomo II De cruce, pag. 124. Ingolstad.
4. Εἰς τὴν Ὕψωσιν τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ σταυροῦ. In Exaltationem pretiose et vivifica crucis.
Sucipit: 'Opw ofµɛpov toù µɛɣážou toūdɛ vaoɔ̃. Pag. 16. Hanc quoque homiliam cum Turriani versione
publicaverat Gretserus, tom. II De cruce, pag. 153. Eadem cum superiore legitur Latine in Bibliothecis
Patrum recentioribus Paris., Colon. et Lugd.
5. 'Ex toŭ xatà Aouxāv, Kupiaxỹ mpátŋ, els tò, ‹ 'Estù; ó 'Incoũç napá, › etc. Ex Lucæ v, 2. Dominica prima in illud: ‹ Stans Jesus secundum stagnum Genesareth.» Incipit: 'Eneidýnep àpxhy eldfæɛi, P. 27.
In hujus homiliæ exordio narrat Theophanes, patres longo usu instituisse, ut in ecclesia Joannis evangelium legeretur a festo Paschatos usque ad Pentecosten; Matthæus a Pentecoste ad anni usque finem;
deinceps a magno Luca de magnis mysteriis edocerentur Christiani, divino præcone Marco jejuniorum
tempori relicto. FABR. Conf. cod. Bavar. 210 et cl. Hardt in Aretini Beytr., etc., a. 1705, part. 5,
p. 268 seq. HARL.
6. Περὶ τοῦ υἱοῦ τῆς χήρας. De flio vidue. Luc. vi. Incipit: "Αλλην ὑπόθεσιν ώρμημένος. Ρ. 51.
7. Περὶ τῆς παραβολῆς τοῦ σπόρου. De parabola sementis. Luc. vi. Incipit: Οἱ τὰς μακρὰς ἀποδη
μίας. Pag. 59.
8. Περὶ τοῦ πλουσίου καὶ Λαζάρου. De divile et Lazaro. Luc. xvi. Incipit: Πάλιν ἡ τοῦ Θεοῦ ἐνυπόστατος
sopía. P. 46.
9. Περὶ τοῦ, «Ελθόντι τῷ Ἰησοῦ εἰς τὴν χώραν.» ln buc. vi, 26 seq., 4 Cum venisset Jesus in regio -
nem Gudarenorum.» Incipit: Επέχει μου τὴν γλῶσσαν ἡ νόσος τοῦ σώματος. Pag. 53.
10. Περὶ τῆς θυγατρὸς τοῦ ἀρχισυναγώγου καὶ περὶ τῆς αἱμορροούσης. De archisynagogi filia et hamtorrhoissa. Luc. viii, 41. Incipit: Atñiñv ýpĭv shuepov. P. 57.
11. Περὶ τοῦ ἐρωτήσαντος τὸν Κύριον νομικοῦ καὶ περὶ τοῦ ἐμπεσόντος εἰς τοὺς λῃστάς. De legisperilo
interrogante Dominum, et de eo qui incidit in latrones. Luc. x. Incipit: Où tosoûtov aůxuwdŋ; yñ. Pag. 63.
12. [≤p! tñs ¿yoúons πveūµa àoßevelaç. De muliere quæ habebat spiritum infirmitatis. Luc. xi, 11.
Incipit: Οι κηφήνες εἶδος ἐστι μελισσών. Pag. 69.
13. Περὶ τῆς παραβολῆς τοῦ δείπνου. De parabola cana. Luc. xiv. Incipit: Μυστικὸν ἡμῖν δεῖπνον. Ρ. 76.
14. Kupiaxỹ npò tý; Xplotoù yevvŕjoɛwę. Dominica ante Christi nativitatem in illud, Matth. 1, 1: Liber
generationis Jesu Christi filii David. Incipit: Toū µèv alobŋtoū hàlov. Pag. 81.
15. Περὶ τοῦ ἀρχιτελώνου Ζακχαίου. De Zacchio, principe publicanorum. Luc. xix. Iucipit: Τῆς μυστικῆς
ἐκείνης καὶ θείας κλίμακος. Pag. 87.
(b) Conf. Oudin. I. c., et Lambec. V, pag. 122
seqq Kollar., ubi a p. 117 cod. 228 recenset, complectentem triginta sex homilias Theophanis in
evangelia Dominicalia et festa anniversaria. LamLec. postquam adnotarat, primam in principium
Movi anni inscribi, Γρηγορίου τοῦ Κεραμέως μητροπολίτου Ταυρομενίας τῆς Σικελίας, ὁμιλία, etc.,
et Scorsi longiorem de duplici auctoris nomine
reddiderat, addideratque, in Græco codice quodam
Cæsareo, qui varia Georgii Calybæ opuscula idiographa continet, citari Georgium Cerameum, et,
mutata pristina sententia, Theophanis ætatem alligat sæculo duodecimo sub Rogerio, rege Siciliæ,
qui a. C. 1452 obiit (teste Baronio in Annal. eccl.
tom. XII, a. 1152, n. 14), observat, quando in cod.
reperitur inscriptio Græco-barbara homiliæ xxvi, in
festum Palmarum diem, ἐνώπιον τοῦ ῥηγὸς Ρόγου,
nomen per compendium scriptum 'Póyou, idem esse
atque integrum Ρογερίου, et vocabulum έήξ Græco
barbare idem esse ac rex. Denique multus est de
rege Rogerio, et suspicatur orationem illam habitam fuisse a. Chr. 1140. Add. Kollar. not. A, ad
Lambec. IV, pag. 41 seqq. de ætate et nomine
Theophanis. Harl.
Continue reading PG 132: Elenchus →≣ entire volume