ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΑΣΚΗΤΟΥ TOY ΖΩΝΑΡΑ ΓΕΓΟΝΟΤΟΣ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΔΡΟΥΓΓΑΡΙΟΥ ΤΗΣ ΒΙΓΛΑΣ, ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΑΣ ΚΡΗΤΕΣ XPONIKON. MONACHI MAGNI ANTEA VIGILUM PRÆFECTI ET PRIMI SECRETIS ANNALES. CAROLUS DU FRESNE, DOM. DU CANGE, REGI CONSILIIS, ET FRANCIÆ APUD AMBIANOS QUÆSTOR, WOLFIAN AN EDITION EN CUM SCRIPTIS CODICIBUS CONTULIT, LATINAM VERSION EN ARCEMSUIT, ANNALES NOTIS ILLUSTRAVIT. DUCANGII PRÆFATIO. Nemo est tum ex nostris tum etiam exteris qui Regiam scriptorum Byzantinorum editionem velut eximium Gallicæ magnificentiæ monumentum non suspiciat. Et merito sane ac jure optimo, cum, præterquam quod historiam minus hactenus notam ct quæ tot rerum eventis varietur, Romanique imperii universo pene orbi olim dominantis causas inclinationis atque ruinæ ob oculos proponat, typis illa tam elegantibus chartarumque magnitudine adornata exit in publicum, ut quamdam præ se ferat majestatem, et quotquot litteras amant ad sui lectionem quodammodo sollicitet et alliciat. At cum fot inter Regio isto apparatu insignes, Joannis Zonaræ Annales Græce semel minusque nitide impressos ac in præsens rariores plerique ex cruditis desiderari monuissent, vir illustrissimus marchio de Louvois, regi ab intimis consiliis et secretis, cujus curæ ædificia Regia, artes, ipsaque typographia Regia permissa sunt, in idem etiam consilium conspirante illustrissimo fratre archiepiscopo Rbemensi ac primo Franciæ pari, pro innato non vulgari erga litteras affectu ut auctor Regia editione dignissimus ederetur optimum factum videri sibi significavit. Hacce mihi deinde demandata provincia, qua doctiores alios longe melius defuncturos licet minime dubitem, manum statim admovi, codices veteres quantum per tempus licuit collegi et contuli, notasque adjeci: quod qualecunque est, æqui bonique consulturos bemignos lectores conſido. Enimvero ut de bisce qui nunc prodeunt Annalibus ac de eorum auctore Zonara quædam præmitamus, hos præsertim commendat scriptoris eruditio, quæ non ex iis modo colligi potest, sed etiam ex aliis quam plurimis operibus, quorum indicem huicce Præfationi subjicimus; in quibus neque rerum cognitionem neque acre vel solidum judicium ut nec pietatem quispiam desideret. Quin etiam si natalium splendor gestique in imperatorum palatiis magistratus existimationem aliquam scriptori conciliare possunt, quod nemo forte in dubium revocaverit, de illo præcipue qui de rebus politicis, in quibus ver· (i) Hart. Hankius iɩ rafat. ad lib. De script. Byzant. Patrol. GR. CXXXIV.

DU CANGII satus est, scribere aggreditur, eo sane celebrari poterit et ipse Zonaras: quem cæteroquin ab illo Zonara, qui sub Constantino Porphyrogenito Leonis Sapientis filio in aula vixit genus duxisse suadet omnino nominis similitudo. Quippe in Joaunis et Manuelis Comneni, quibus imperantibus vixit, palatio, magni vigiliarum drungarisaur, ut Latini efferebant, vigilum præfecti ac primi a secretis gestæ dignitates, inter illustriores semper habitæ, magno fuisse apud imperatores loco satis arguunt. Atque ex eo, ni fallor, a Theodoro Balsamone et a Matthæo Blastare únspouts indigitari solet, quod essent inter senatorias-præcipuæ, cum hocce epitheto senatum ac ipsos senatores donari solitos constet, uti alibi observamus quo quidem et nobilitas generis et magistratuum splendor exprimitur, cum, ut ait Gregorius Nazianzenus μέγιστον εἰς εὐγενείας ἀπόδειξιν συγκλήτου μετουσία habeatur. Verum abdicatis postea palatinis curis, quo sibi in primis vacaret animæque saluti consuleret, monainduit, relictaque urbe imperii primaria in insulam remotiorem secessit: quod ipsemet in Præfatione ad Annales testatur: quo loco in üs ut par erat conscribendis librorum defectum causatur, aůzdę ὑπερόριος ὧν καὶ πόῤῥω τοῦ ἄστεως ἐν νησίδι ἐνδιαιτώμενος. Quæ vero fuerit insulula ista, tanto ab urbe spatio disparata, non promptum est assequi; sed vel inde saltem licet conjicere, venire in dubium quod tradit Andreas Thevetus, scriptor cæteroquin in aliis haud certæ fidei, sua ætate visum adhuc in quodam Montis Saneti (ita Athos hodie appellatur) monasterio Zonaræ epitaphium hisce verbis conceptum: ENTAAE ZONAPAŞ KEITAI, nisi sub vitæ extrema eo dicatur concessisse Utcunque de bac re sit, vix aliquot in ascoterio ánnos exegeral, cum eum convenere amici hortatique sunt ut solitarium istud otium in negotium aliquod conferret, quod et rem publicam juvaret et æternæ vitæ præmium sibi conciliaret: quod quidem maxime assequi liceret si historiam conscriberet quæ et resocaret supervacanea et res memorata digniores nullo verborum ambitu in compendium quoddam contraheret. Eos enim qui in hocce scriptionis genere operam hactenus collocassent, rerum quas enarrant seriem fere semper interrumpere inutilibus napexbászor seu excessibus, vel etiam descriptionibus aut còncionibus, atque adeo intempestivis et quæ annalibus parum conveniant de religione disputationibus, dum fidei mysteria exponunt vel hæreses confulare aggrediuntur, argumentis e sacra Scriptura vel e sanctis Patribus petitis. Quibus quidem ex ebronologis aliquot suggillabant qui ea tempestate in omnium manibus versabantur, auctorem forte Chronici quod Alexandrinum vocant, Georgium Syncellum, Georgium Hamartolum, Georgium Cedrenum, aliosque quorum scripta ejusmodi supervacaneis excursibus passim scatent. Verum tametsi duas res languorem afferre animis, otium et solitudinem, quod aiebat Tullius, persua– sum haberet, et apud Christianos, ac monachor in primis, pravas illas seu cogitationes (Loycaμoù; ascetici vocant) seu cupiditates, quæ mentein a negotiis vacuam invadere solent et in peccata fere semper demergunt, avocare unicam posse occupationem, ægre tamen cessit amicorum hortatibus, cum rem esse cerneret quæ librorum, quibus carebat, copiam postularet. At vellicare ii non prius destiterunt quain improbitate stimulandi ad suscipiendum opus impulissent. Victus igitur familiarium flagitationibus, et supra allatis adductus rationibus, ad Anuales conscribendos se accinxit, cum in hoc secessu agens, ubi ad condendam historiam necessarii libri non suppeterent, si non omnia dicenda complecteretur,, veniam a benigno lectore se impetraturum facile sibi persuaderet. In qua cæteroquin conscribenda ita est versatus, ut præcipua el quæ alicujus viderentur momenti non omiserit, ‹ eaque in epitomen zoegerit tanta elegantia, solus ut videatur assecutus quod contra rerum naturamı est, brevitas ut obscura non esset; quod de Pontio Paulino, qui tres Suetonii libros de Regibus in compendium redegerat, dixit Ausonius Quidam enim sunt, ut aiebat Focas Grammaticus, qui late copioseque scripserunt, ita ut superßua interdum ubertate narrationis memoria legentium confundatur: alli, dum brevitati student, admodum diſſusam coartasso materiam, ut sterili compendio nihil ad integram scientiam lectoribus conferant. Neque tamen sibi ipsi satisfecit omnino, cum quibus ad operis quod in manus sumpserat absolutionem necesse erat codicibus persepe careret, quos cum sæpius quæsisset, reperire non potuerat, seu temporum injuria essent amissi, seu negligentius ab iis inquisiti quibus id negotii dederat Anonym. Combefis. in Porphyrogen., n. 8. [Patrol.. CIX.) Ad cau. 56 Apost. Lit. cap. 11. In Gloss. ined. Græcit. Orat. 48 in S. Cyprian. En Theveti verba in Portraits et vies des hommes illustres, Paris, 1584, in-ſul., 1, 26 b et 27 a: .... toutesfois les Grecs du mont Athos m'ont dit que ce fut en un rocher qui peut avoir de tour (compris les escueilz qui l'environnent) quelque lieue, le plus inaccessible lieu que j'aye veu en toute la mer Egée et Archipelague, et de present appellé par les Grecz Caloier d'Andros, autrement dict le bon vieillard, les Tures le nomment Cabyra, les Hebrieux ou Juifs du pays luy donnent le nom de Charchas, auquel y a encores aujourd'huy no fort beau monastere de Grecs. Zonare doncq ayant demeuré cinq ans en ce lieu.. Callineus sou Patriarche.. Juy commanda se retirer au mont Athos... où ayaut demeuré treize ans, finit ses jours aagé de quatre-vingtz-bujet ans sept moys, et fur depuis honorablement enterré en l'un des monasteres nominé sainct Helio dudict mont, la sepulture duquel se voit encore de present, couverte d'une pierre jaspée contre laquelle sont écritz ces mots en Grec, et la plus part si effacez qu'à grand' peine les peut on lire …. KIZ TO NAPUN MNHMEION O ΣΟΦΟΣ ΖΩΝΑΡΑΣ ΚΕΙΤΑΙ. Praef. n. 1. Epist. 7. Zonar. lib. 1x, n. 31.

DU CANGII perstringit et imperatores, quod abdicato patrio vestitu barbaricum amplecterentur Deniqu in ipsos adhuc Augustos ac eorum in rebus administrandis publicis tyrannidem gravius invehitur. Nam ut Valentis mathematici de urbis Cpolitanæ duratione editum sub Constantino Magno natalitium thema quodammodo tueatur, ne omnino falsum putetur, quam annos 696 duraturam prædixerat, jam olim cum ɛcribebat Zonaras elapsos, subdit aut falsam existimandam Valentis prædictionem, aut annos illos intelligendos esse quibus instituta rei publicæ ac status conservabantur, duin suus hovor erat senatui, dum cives sub legitima imperii potestate forebant, non autem cum manifesta vigebat tyrannis dominorum publica sibi pro privatis vindicantium et ad suas voluptates conferentium, easque parum honestas, cum publica quibusvis donḍreut, nec pastoruin instar subditos tractarent, nec lana supervacua detonsa, sed prædonum more oves mactando, ad medullas ipsas exsugerent. Chronici titulum huicce Zonaræ historiæ ascripsimus quemadmodum Wolfius. Nam et ita laudatur a Michaele Glyca in Anualibus: Ο Ζωναρᾶς ἐν τῷ χρονικῷ συντάγματι, et in allero e codicibus Regiis, in quo secunda duntaxat pars continetur, hæc verba in fronte leguntur: Tò napòv ß162iov xpovoypȧpos dv,- páčetat. Verum in codice Viennensi, quo usus est Wolfius, alia habetur epigraphe, hisce videlices vocibus concepta: Επιτομὴ ἱστοριῶν συλλεγείσα καὶ συγγραφεῖσα παρὰ τοῦ σοφωτάτου μοναχοῦ το Ζωναρά, τοῦ γεγονότος μεγάλου δρουγγαρίου τῆς βίγλας καὶ πρωτοασηκρήτις. Ει sane compendiuin historia scribere se profitetur ipse Zonaras. Εμοὶ δ᾽ ἐπιτομὴν ἱστορίας πεποιημένῳ οὐκ ἐπέοικε τὴν πραγματείαν θέσθαι πολύστιχον, etc. Universum vero opus duas in partes distribuit: ac in priori quidem historiæ quam vulgo sanctam vacant ex sacris Libris et ex Josephi Archæologia compeñdium complexus, tum res Græcorum veterum tangit, ac Romanorum deinde ad ea usque tempora bistoriam perducit, quibus res publica in unius administrationem seu monarchiam delapsa est. Alteram autem a triumviratu orditur, ac recensitis sin:- gulorum imperatorum gestis usque ad Alexii Comneni exitum persequitur, id est ad sæculum quo ipse vixit undecimum. Non solum enim Joannis Comneni imperatoris Alexii filii meminit, sed et Manuele Joannis filio imperante vixisse infra docemus. Cæterum hæc Annalium Zonaræ partitio non ex ipsa modo Præfatione percipitur, sed præsertim ex verbis quibus pars prior clauditur atque adeo ex alterius inscriptione, quæ in scriptis codicibus hæc verba præfert: 'Apxh the map twv avtoxpazów !stopla;. Quibus quidem vocibus in altéro ex Regiis istæ, charactere licet paulo recentiori, præfiguntur: Ιστορία; Ζωναρά τόμος δεύτερος καὶ τελευταῖος. Sed pra'sertim alter ex Regiis, qui secundam dun taxat partem Annalium Zonaræ complectitur, in primis contextus Jincis hanc partitioneni prorsus astruit, in quo scriptor ita lanc oritur: Ἐξ ἀρχῆς μὲν οὖν, ὡς ἐν τῇ προτέρα βίβλω μοι προϊστόρηται, PacsÀɛÑoly † tív Pwpaion, etc. Ubi codex alius Regius et Colberteus præter editionem Wolflanamı hæc tantum habent: “E¿ ápxñs µèv aův, wę lotópŋtar, etc. Sed et in ejusdem codicis Regii initio hæc leguntur: Ἐν προτέρα βίβλῳ περιέχει τὰ Ἑβραϊκὰ καὶ τὰ περὶ Ῥωμαίων ὑπάτων, τῷ δὲ τὰς τῶν απ toxparópwv iotoplaç. Quin etiam Wolfianos codices banc Annalium Zonaræ partitionem prætulisse arguit quod in fronte Zonaræi codicis a se Cpoli empti præfixit Joannes Dernschwamus, et ex eo descripsit in sua Præfatione Wolfius. Ex quibus abunde colligitur bosce Annales in duos duntɔxal tomos a Zonara,fuisse dispertitos, non vero in tres, ut illos divisit idem Wolfius: quorum prior de rebus Judaicis ab initio mundi usque ad Hierosolymitanum excidium; alter historiam Romanam ab Urbe condita usque ad Constantinum Magnum breviter complectitur, in qua tum Dionem, ut diximus, tum etiam Eutropit interpretem Peanium, quem ad verbum sæpenumero exscribit, ut observatum a Scaligero præsertim sequitur. Tertius denique imperatorum res gestas a Constantino Magno usque ad obitum Alexii Comneni tractat. Falsum tamen constat Deroschwamum, cum dixit priorem Annalium Zonaræ partem in llierosolymorum excidium desinere. Licet porro Woltii divisio tolerari quodammodo possit, ut quæ sacram historiam a Romanæ rei pablicæ, rursum paganorum à Christianorum imperatorum historia distinguat, cum ipsius Zonaræ divisioni contraria sit, satius duximus ex virorum eruditorum consilio universum hoc Annalium opus ia Jibros xvii partiri, libros vero in sectiones, nam ut Sumere ne lector juge paveret õpus. Intervalla viæ fessis præstare videtur Qui notat inscriptus millia crebra lapis ita librorum divisiones a continua lectionis assiduitate lectoris animum relaxant, cum habet ubi longo quasi itinere defatigatus consistat; præsertim etiam cum nihil auctori detrabant nec scriptionis seriem abrumpant. Adde quod id partitionis genus ad locos ex scriptoribus laudatos statim reperiendos multam conducat: unde inductum illud fere ab eruditioribus in quibusvis exemplaribus, quæ continua serie absque libris vel absque capitibus describuntur. Quod quidem ita in Zonara confecimus, ut alteLib. VII, sect. 17. Lib. x, sect. 28. Lib. Lib. 1, sect. 26. Lib. 1x, sect. ult. In not. ad Euseb., p. 241, 242, 2 edit. Rutilius Numat, lib. 11.

PRAEPATIO. ita concipitur in codicibus mss. Regiis: Εξήγησις τῶν ἱερῶν καὶ θείων κανόνων τῶν τε ἁγίων καὶ σεπτῶν ἀποστόλων καὶ τῶν ἱερῶν οἰκουμενικῶν συνόδων, ἀλλὰ μὴν καὶ τῶν λοιπῶν ἁγίων Πατέρων, πονηθεῖσα Ἰωάννῃ μοναχῷ τῷ Ζωναρά τῷ γεγονότι μεγάλῳ δρουγγαρίῳ τῆς βίγλας καὶ πρωτοασηχρῆτις. In istius porro operis Praefatione illud se aggressum ait non sponte sed allerius persuasu, Mantelis forte Conneni imp., ut infra dicemus: Μή τις δέ μοι καταγνοίη προπέτειαν· οὐ γὰρ ἀφ' ἑαυτοῦ τῷ πονήματι ἐγχειρῶ, ἀλλὰ παρακληθεὶς ὑπέκυψα καὶ τῷ πόνῳ δέδωκα ἐμαυτὸν ἵνα μὴ δι' ἀνηκοΐαν κατακριθώ. Λόγος πρὸς τοὺς τὴν φυσικὴν τῆς γονῆς ἐκροήν μίασμα ἡγουμένους. Editus habetur in Jure GræcoRom. [tom. I, p. 351–361 et in Enimundi Bonefidii Jure orientali, p. 11, p. 216, 237.] Ιωάννου μοναχοῦ τοῦ Ζωναρά, ἐκ προσώπου τῶν ἀρχιερέων, περὶ τοῦ μὴ δεῖν δύο δισεξαδέλφους τὴν αὐτὴν ἀγαγέσθαι προς γάμον Edit. a. v. c. Joanne Baptista Cotelerio, tom. 11 [1. 883] Monumen torum Eccl. Gr. Laudatur a Petro Lambecio lib. "ι De Bibl. Caesarea, pag. 39, ejusdem Zonara el Nicete Thessalonicensis Espositio canonum Anastasimorum S. Joannis Damasceni, hoc titulo: Ιωάννου ἀσκητοῦ τοῦ Ζωναρά, γεγονότος μεγάλου δρουγγαρίου τῆς βίγλας καὶ πρωτοασηκρήτις, ἐξήγησις τῶν ἀναστασίμων κανό νων τῶν τοῦ Δαμασκηνοῦ, cajus initium hisce verbis concipitur: Έπεὶ κανόνων ερμηνεία ἐστὶ τὸ παρὸν σύνταγμα, χρὴ καὶ περὶ αὐτὸ τὸ ὄνομα τοῦ κανόνος, καὶ τὴν τοῦ εἰρμοῦ καὶ τῆς ᾠδῆς κλήσιν, ἔτι δὲ καὶ τοῦ τροπαρίου (ἐκ τούτων γὰρ ἀπαρτίζεται ὁ κανών) φιλοσοφῆσαι ἡμᾶς. Posterioris vero expositionis titulus est biri, Αὕτη ἡ ἐξήγησις τῶν ἀναστασίμων κανόνων τοῦ πρώτου καὶ τοῦ δευτέρου, ἄχρι τῆς σ' ᾠδῆς, γέγονε παρὰ ἱερωτάτου μητροπολίτου Θεσσαλονίκης κυρίου Νικήτα ἐξ αὐτοῦ τοῦ Ζωναρά, etc. Laudatur pariter Zonaras in canones Anastasimos Damasceni ab Allatio in Syntagmate de Georgiorum scriptis pag. 417, ex quibus quædam fragmenta edidit Jacobus Gretzerus sub initium libri v De sancta cruce: et in Octateuchum ejusdem Joannis Damasceni Expositio pulcherrima, ab eodem Allatio in Symmictis, pag. 453. Servatur in bibl. Reg.: Ιωάννου μοναχοῦ καὶ πρωτοασηκρήτις τοῦ Ζωναρά κανὼν εἰς τὴν ὑπεραγίαν Θεοτόκον, οὗ ἡ ἀκροστιχὶς ΥΣΤΑΤΟΣ ΗΧΟΣ ΥΣΤΑΤΟΝ ΠΛΕΚΕΙ ΜΕΛΟΣ. [ed. in Jo. Bapt. Coteleri Ecclesia Grace Monum., tom. III, p. 465-472]. Huic subduntur Νικηφόρου πατρικίου καὶ ἀνθυπάτου Μ:- τυληναίου στίχοι καταβάσιοι ιβ' εἰς τὴν ποσότητα τῶν ιβ' μηνῶνι. Μὴν Σεπτεύριος, etc. Quatuor præterea Zonaræ laudantur opuscula a Leone Allatio in Diatriba de Symeonibus, scilicet: Λόγος εἰς τὴν σταυροπροσκύνησιν, hoc initio, "Ηρετό με τις πρόβλημα τῶν ἐκ πνεύματος. Ἐπεὶ δὲ καὶ σωφρονών. Βίος τοῦ ἁγίου Σιλβέστρου, boc initio. Οἱ μὲν σεπτοὶ καὶ θεόπται ἀπόστολοι. Proinde alia est Vila ejus. dem S. Silvestri edita a Combe sio, cujus initium aliter concipitur. Ὑπόμνημα εἰς τὴν ὑπαπαντὴν τοῦ Σωτῆρος, hoc initio, Πάλιν τοῖς εὐσεβέσι πανήγυρις, καὶ πάλιν μυστήριον ἕτερον. Denique Εἰς τὸν Ἱεροσολύμων Σωφρόνιον, hoc initio, Οἱ τοῖς θείοις καὶ μακαρίοις Πατράσι συγγράφοντες τὰ Εγκώμια. Laudatur etiam a Lambecio lib. v De bibl. Casar., pag. 150, opusculum aliud Zonara, hoc titulo, Περι τῆς κοιμήσεως τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου, ἐκ τῆς ἐπιστολῆς Ἰωάννου τοῦ Ζωναρά, Ότι καὶ δίκαιοι πολλάκις, ἡνίκα τῶνδε μεθίστανται, όπτασίας ἁγίων τεθέωνται καὶ θείων ὕμνων ἐν οὐρανοῖς αὐτήκους για voytai, etc. Sed hæc epistola est ex iis quæ sub nomine etiam Glycæ circumferuutur; de quibus mòx sfemmes. Scribit idem Lambecius lib. I servari in eadem bibl. Cæsarea anonymi cujusdam anctoris Paraphrases 33 in totidemn S. Gregorii Nazianzeni carmina, de quorum auctore nondum liquet, inquit idem Lambecius, nisi sint Nicetz Davi-tis Paphlagonis, quem sabúбpov scilicet episcopum nominatum ait David Hœscheſius cujus Commentarius in S. Gregorii Naziauzeni Tetrasticha et Monosticha Latiue versa edita sunt ab Hercule Phaello Inoize an. 1588. vel potius Joammis Zonare, qui non solum S. Gregorü Nazianzeni Tetrasticha, verum etiam alia non pauca partim ejusdem partim diversi generis muuumeula antiqua commentariis atque paraphrasibus suis illustravit. Vide pag. 39 et 247 ejusdem Hb. iv Laudatur præterea ejusdem Zonare Lexicon, de quo ita Josephus Scaliger in epistola ad Isaacum Casaubonum, quæ est 48 inter Scaligerianas editas: ‹ Ego quoque videor mibi non inutiliter Zonaræ Lexicon tractare, quod est in libris soceri tui» (Henrici Stephani). ‹ si per se et affinem tauin Paulum Stephanum ejus usara brevis mibi contingat.» [Ed. ab 1. A. H. Tittmanno, Lips. 1808, 2 vol. in-4, sed de auctore valde dubito.} Ex cod. Reg. 2038, ln Bibl. August., p. 46. Zonaræ Proœmiuin Commentarii in S. Gregorii Nazianzeni Tetrasticha editum est in libro inscripto Ν.ΚΗΤΑ ΦΙΛΟΣΟΦΟΥ ΤΟΥ ΚΑΙ ΔΑΜΑ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΕΙΣ ΤΑ ΤΕΤΡΑΣΤΙΧΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΝΑΖΙΑΝΖΗΝΟΥ. ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΕΙΣ ΤΑ μονόστιχα. Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὰ ἐπιγράμματα τὰ εἰς τὸν μέγαν Βασίλειον παράφρασις. ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΓΕΩΜΕΤΡΟΥ ἐπ γράμματα, Venet. ap. Franc. Zamelum 1565, in-4.

DU CANCI Meminit denique Joannes Pontanus, in Præfatione ad historiam Joannis Cantacuzení, poematum Joannis Zonare de Processione Spiritus sancti, quæ a Genebrardo in Latinam linguam conversa esse observat. Ea cum in omnibus fere bibliothecis exacta satis adhibita diligeutia conquisierim, nec reperi, nec ubi et in quo Genebrardi volumine edita sint ab hujusce urbis viris doctis rescira potui Sic porro Pontanus: «Zonaram fuisse schismaticum testari possunt ejus pɔemata aculeatissima de processione sancti Spíritus, et alia adversus Latinos composita, quæ Genebrardus dum converteret, se criminationes illas omisisse narrat. Quæ quidem ipsissima Pontani verba exscripsit Allatius in Creygtonum Enimvero præter supra laudata Joannis Zonaræ opera circuisferuntur passim in bibliothecis Epistoke dogmaticæ, continentes obscuriorum sacræ Scripturæ locorum explicationem, numero sex et quiuquaginta, quarum seriem et argumenta descripsit Petrus Lambecius quas quidem Joanni Zonaræ quidam codices, ali Michaeli Glycæ ascribunt, adeo ut hactenus incertum maneat utrius sint: tameĭki in eam videatur concedere sententiam Leo Allatius ut Glycæ potius illas tribuat quam Zonare, ubi ita scribit: ‹ Hæc et alia Michael Glycas, epistola satis prolixa ad Joannicium monachum, etc. Hujus etiam epistolam de hac eadem re se legisse scribit Casaubonus exercit. in Baronium 16, n. 49, sed sub nomine Zonaræ editam, quam Glycæ esse codices antiqui repræsentant. Cujusnam vero sint illæ epistolæ, quæ sub nomine Glycæ et Zonaræ nomine in mss. prostant, alius erit disserendi locus., Utinam viri doctissimi et in re veterum libraria peritissimi exstaret super hac difficultate dissertatio, quæ nos ab hac disquisitione levasset. Certe Zonaræ has ascribit codex Regius, sed recentiori manu scriptus, anno scilicet mundi juxta Gracos 6996 (Christi 1488), Ind. 6, hoc titulo Επιστολαί κυροῦ Ἰωάννου Ζωναρά καὶ πρωτοσυγκρίτης καὶ δρουγγαρίου τῆς βίγλης. Continet porro hic codex [n. 5015] 45 duntaxat epistolas, quaruın prima Joanni Sinaitæ inscribitur, penultima vero, quæ est 38 in indice Lambeciano, videtur esse Manuelis Comneni imper., scripta videlicet, ut præfert inscriptio, Τῷ τιμιωτάτῳ μοναχῷ κυρίῳ Αλυπίῳ τῷ ἐγκλείστῳ Ε! χρὴ τὴν μαθηματικὴν ἐπιστήμην ἀποτρόπαιον ἡγεῖσθαι παντάπασιν. Initium vero illius επι, Τὰ τῆς μαθηματικής, etc. Atque in hæcce verba desinit: Έκ τούτων οὖν πάντων μάνθανε, Ιερά κεφαλή, ὡς είμαρμένη μὲν καὶ γέννησις παντάπασιν ἀπηγόρευνται τὸν κατ᾿ εἰκόνα καὶ γὰρ Θεοῦ πλα σθέντα λογικὸν αὐτεξούσιον ἄνθρωπον· οὐ γὰρ φυσικαῖς ἀνάγκαις ὑποκεῖσθαι καταδεξώμεθα· προγνω στικὴν δέ τινα τοῖς ἀνθρώποις ἐνδεδόξασθαι δύναμιν, καθὰ καὶ φθάσας ὁ λόγος ὑπέδειξεν, οὐ τοσοῦτον ἀπέο:κ: δι᾿ ἣν αἰτίαν εἰρήκαμεν, εἰ καὶ παρὰ τῶν ἁγίων Πατέρων ενασχολείσθαι τούτοις οὐ συγχωρούμεθα, ὅτι μὴ κατὰ λόγον ὀρθὸν αὐτοῖς ἀποχρεώμεθα. 1stius epistolæ Antapologeticum sequitur in cod. Reg. et in Indice Lambeciano, qui hanc Manueli omnino ascribunt, hoc titulo: Ανταπολογητικὴν ἐκ μέρους πρὸς τὴν ἐγχειρισθεῖσαν αὐτῷ γραφὴν τοῦ κραταιοῦ καὶ ἁγίου ἡμῶν βασιλέως κυροῦ Μανουὴλ Κομνηνοῦ, τὴν ἀπολυθεῖσαν πρός τινα μοναχὸν ἐπιμεμψάμενον οὐ μικρῶς αὐτοῦ διά γε τὸ τῆς ἀστρολο γίας μάθημα, καὶ φιλονεικοῦσαν τὸ τοιοῦτον συστῆσαι μάθημα φυσικαῖς καὶ γραφικαῖς ἀποδείξεσι. Τum vero illius initium hisce verbis concipitur: Τολμῶν ὑπομιμνήσκω τὸ προγεγονός γράμμα τῆς βασιλείας σου καὶ εἰς ἡμῶν ἤδη χεῖρας ἐληλυθέν. Καὶ ἐν πρώτοις μὲν ἀναγνούς και περιεπτυξάμην αὐτῷ καὶ θερμῶς κατεφίλησα. Τίνος ἕνεκεν; Οτι παναγίᾳ τῷ ὄντι καὶ ἠρεμαίᾳ φωνή, κατά μίμησιν αὐτοῦ τοῦ εἰπόντος Χριστοῦ, «Μάθετε ἀπ᾿ ἐμοῦ, ὅτι πρᾶς; εἰμ: καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ, ο πρὸς αὐτὸν ἐκεῖνον ἐποιή σατο τὴν ἀπόκρισιν τὸν ἀπερισκέπτως οὕτω τοῦ θεοστερούς καταβοώμενον κράτους σου. Μετὰ δὲ ταῦτα τὸ τοιοῦτον γράμμα εθαύμακα κατά γε τὸ προσὸν αὐτῷ τῶν λέξεων στρυφνὸν καὶ εὔρυθμον καὶ τὸ τῶν νοημάτων βαθὺ καὶ πυκνόν. Οἷς δὴ νοήματι, καὶ οὐκ οἶδ' ὅπως, περιπεσών, χειροδοθῆναι πρὸ τοῦ καταπνι γῆναι τὸ τέλεον, etc. Alia ex caden epistola exscribimnus in Notis ad nostrum Zonaram, ubi de Vectio Valente astronomo, qui imperante Constantino Magno vivit, agimus. Sub finem vero hæc subduntur: Πείθομαι οὖν καὶ τοῦτο, κράτιστε βασιλεῦ, ὡς οὐκ ἂν ὁ μοναχὸς ἐκεῖνος παύσαιτό ποτε κατηγορῶν τοῦ μαθήματος, είπερ εὐπαράγραπτοί εἰσιν ἐπὶ τοσοῦτον οἱ κατ᾿ αὐτοῦ προσφερόμενοι μάρτυρες. Ad calcem denique codicis Regii describuntur eorum nomina quorum auctoritatibus usus est epistolarum scriptor, Συγγράφοντες και συμμάρτυρες τῆς βίβλου αὐτοὶ, Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, ο μέγας Βασίλειος, Γρηγόριος Νύσης, Ἰωάννης ὁ Χρυσορρήμων, ὁ μέγας Αθανάσιος, ο Κύριλλος, ὁ μέγας Ἐπιφάνιος, ᾿Αναστάσιος ὁ Συναΐτης, Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός, Γρηγόριος ὁ διάλογος, Ανδρέας Κρήτης, Πέτρος και Παῦλος οἱ ἀπόστολοι, Νικηφόρος πατριάρχης, σὺν τούτοις καὶ Μωσῆς καὶ Δαβίδ, καὶ τίς ὁ φωτίζων τούτους καὶ μάρτυς ἀψευδής, τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Εx hisce epistolis aliquot edidit Bonaventura Vulcanius in notis ad S. Cyrillum contra Anthropomorphitas, ex cod. quem Georgius Douza Cpoli attulerat, recenti et parum fida manu, ut ipse testatur, exscripto, qui Joannis Zouaræ nomen præferebat. Zonaræ ascribuntur præterea istæ epistolæ in Indice librorum Græcorum ex cod. ms. Reg. 2813. Verum codices duo Cæsarei, quos laudat Lambecius quorum prior 50, alter 56 epistolas continet, Michaelem Glycam auctorem praferunt, hoc lemmate: Τοῦ σοφωτάτου καὶ λογιωτάτου κυρού Μιχαὴλ τοῦ Γλυκά εἰς τὰς ἀπορίας τῆς θείας Γραφῆς. Laudantur etiam a Gesnero sub nomine Glyce, ut et ab Heschelio ex bibl. Augustana eodem titulo, et a Jacobo Pontano, qui priores duas Latine edidit. Sed et ad calcem V. Fabricii Biblioth. Gr. ed. Ilarles, t. XI, p. 223. Pag. 346. Lib, sv, de Bibl. Cırsar. Contra Greygton, p. 546. Fol. 30, v.

DU CANCI Meminit denique Joannes Pontanus, in Præfatione ad historiam Joannis Cantacuzení, poematum Joannis Zonare de Processione Spiritus sancti, quæ a Genebrardo in Latinam linguam conversa esse observat. Ea cum in omnibus fere bibliothecis exacta satis adhibita diligeutia conquisierim, nec reperi, nec ubi et in quo Genebrardi volumine edita sint ab hujusce urbis viris doctis rescira potui Sic porro Pontanus: «Zonaram fuisse schismaticum testari possunt ejus pɔemata aculeatissima de processione sancti Spíritus, et alia adversus Latinos composita, quæ Genebrardus dum converteret, se criminationes illas omisisse narrat. Quæ quidem ipsissima Pontani verba exscripsit Allatius in Creygtonum Enimvero præter supra laudata Joannis Zonaræ opera circuisferuntur passim in bibliothecis Epistoke dogmaticæ, continentes obscuriorum sacræ Scripturæ locorum explicationem, numero sex et quiuquaginta, quarum seriem et argumenta descripsit Petrus Lambecius quas quidem Joanni Zonaræ quidam codices, ali Michaeli Glycæ ascribunt, adeo ut hactenus incertum maneat utrius sint: tameĭki in eam videatur concedere sententiam Leo Allatius ut Glycæ potius illas tribuat quam Zonare, ubi ita scribit: ‹ Hæc et alia Michael Glycas, epistola satis prolixa ad Joannicium monachum, etc. Hujus etiam epistolam de hac eadem re se legisse scribit Casaubonus exercit. in Baronium 16, n. 49, sed sub nomine Zonaræ editam, quam Glycæ esse codices antiqui repræsentant. Cujusnam vero sint illæ epistolæ, quæ sub nomine Glycæ et Zonaræ nomine in mss. prostant, alius erit disserendi locus., Utinam viri doctissimi et in re veterum libraria peritissimi exstaret super hac difficultate dissertatio, quæ nos ab hac disquisitione levasset. Certe Zonaræ has ascribit codex Regius, sed recentiori manu scriptus, anno scilicet mundi juxta Gracos 6996 (Christi 1488), Ind. 6, hoc titulo Επιστολαί κυροῦ Ἰωάννου Ζωναρά καὶ πρωτοσυγκρίτης καὶ δρουγγαρίου τῆς βίγλης. Continet porro hic codex [n. 5015] 45 duntaxat epistolas, quaruın prima Joanni Sinaitæ inscribitur, penultima vero, quæ est 38 in indice Lambeciano, videtur esse Manuelis Comneni imper., scripta videlicet, ut præfert inscriptio, Τῷ τιμιωτάτῳ μοναχῷ κυρίῳ Αλυπίῳ τῷ ἐγκλείστῳ Ε! χρὴ τὴν μαθηματικὴν ἐπιστήμην ἀποτρόπαιον ἡγεῖσθαι παντάπασιν. Initium vero illius επι, Τὰ τῆς μαθηματικής, etc. Atque in hæcce verba desinit: Έκ τούτων οὖν πάντων μάνθανε, Ιερά κεφαλή, ὡς είμαρμένη μὲν καὶ γέννησις παντάπασιν ἀπηγόρευνται τὸν κατ᾿ εἰκόνα καὶ γὰρ Θεοῦ πλα σθέντα λογικὸν αὐτεξούσιον ἄνθρωπον· οὐ γὰρ φυσικαῖς ἀνάγκαις ὑποκεῖσθαι καταδεξώμεθα· προγνω στικὴν δέ τινα τοῖς ἀνθρώποις ἐνδεδόξασθαι δύναμιν, καθὰ καὶ φθάσας ὁ λόγος ὑπέδειξεν, οὐ τοσοῦτον ἀπέο:κ: δι᾿ ἣν αἰτίαν εἰρήκαμεν, εἰ καὶ παρὰ τῶν ἁγίων Πατέρων ενασχολείσθαι τούτοις οὐ συγχωρούμεθα, ὅτι μὴ κατὰ λόγον ὀρθὸν αὐτοῖς ἀποχρεώμεθα. 1stius epistolæ Antapologeticum sequitur in cod. Reg. et in Indice Lambeciano, qui hanc Manueli omnino ascribunt, hoc titulo: Ανταπολογητικὴν ἐκ μέρους πρὸς τὴν ἐγχειρισθεῖσαν αὐτῷ γραφὴν τοῦ κραταιοῦ καὶ ἁγίου ἡμῶν βασιλέως κυροῦ Μανουὴλ Κομνηνοῦ, τὴν ἀπολυθεῖσαν πρός τινα μοναχὸν ἐπιμεμψάμενον οὐ μικρῶς αὐτοῦ διά γε τὸ τῆς ἀστρολο γίας μάθημα, καὶ φιλονεικοῦσαν τὸ τοιοῦτον συστῆσαι μάθημα φυσικαῖς καὶ γραφικαῖς ἀποδείξεσι. Τum vero illius initium hisce verbis concipitur: Τολμῶν ὑπομιμνήσκω τὸ προγεγονός γράμμα τῆς βασιλείας σου καὶ εἰς ἡμῶν ἤδη χεῖρας ἐληλυθέν. Καὶ ἐν πρώτοις μὲν ἀναγνούς και περιεπτυξάμην αὐτῷ καὶ θερμῶς κατεφίλησα. Τίνος ἕνεκεν; Οτι παναγίᾳ τῷ ὄντι καὶ ἠρεμαίᾳ φωνή, κατά μίμησιν αὐτοῦ τοῦ εἰπόντος Χριστοῦ, «Μάθετε ἀπ᾿ ἐμοῦ, ὅτι πρᾶς; εἰμ: καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ, ο πρὸς αὐτὸν ἐκεῖνον ἐποιή σατο τὴν ἀπόκρισιν τὸν ἀπερισκέπτως οὕτω τοῦ θεοστερούς καταβοώμενον κράτους σου. Μετὰ δὲ ταῦτα τὸ τοιοῦτον γράμμα εθαύμακα κατά γε τὸ προσὸν αὐτῷ τῶν λέξεων στρυφνὸν καὶ εὔρυθμον καὶ τὸ τῶν νοημάτων βαθὺ καὶ πυκνόν. Οἷς δὴ νοήματι, καὶ οὐκ οἶδ' ὅπως, περιπεσών, χειροδοθῆναι πρὸ τοῦ καταπνι γῆναι τὸ τέλεον, etc. Alia ex caden epistola exscribimnus in Notis ad nostrum Zonaram, ubi de Vectio Valente astronomo, qui imperante Constantino Magno vivit, agimus. Sub finem vero hæc subduntur: Πείθομαι οὖν καὶ τοῦτο, κράτιστε βασιλεῦ, ὡς οὐκ ἂν ὁ μοναχὸς ἐκεῖνος παύσαιτό ποτε κατηγορῶν τοῦ μαθήματος, είπερ εὐπαράγραπτοί εἰσιν ἐπὶ τοσοῦτον οἱ κατ᾿ αὐτοῦ προσφερόμενοι μάρτυρες. Ad calcem denique codicis Regii describuntur eorum nomina quorum auctoritatibus usus est epistolarum scriptor, Συγγράφοντες και συμμάρτυρες τῆς βίβλου αὐτοὶ, Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, ο μέγας Βασίλειος, Γρηγόριος Νύσης, Ἰωάννης ὁ Χρυσορρήμων, ὁ μέγας Αθανάσιος, ο Κύριλλος, ὁ μέγας Ἐπιφάνιος, ᾿Αναστάσιος ὁ Συναΐτης, Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός, Γρηγόριος ὁ διάλογος, Ανδρέας Κρήτης, Πέτρος και Παῦλος οἱ ἀπόστολοι, Νικηφόρος πατριάρχης, σὺν τούτοις καὶ Μωσῆς καὶ Δαβίδ, καὶ τίς ὁ φωτίζων τούτους καὶ μάρτυς ἀψευδής, τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Εx hisce epistolis aliquot edidit Bonaventura Vulcanius in notis ad S. Cyrillum contra Anthropomorphitas, ex cod. quem Georgius Douza Cpoli attulerat, recenti et parum fida manu, ut ipse testatur, exscripto, qui Joannis Zouaræ nomen præferebat. Zonaræ ascribuntur præterea istæ epistolæ in Indice librorum Græcorum ex cod. ms. Reg. 2813. Verum codices duo Cæsarei, quos laudat Lambecius quorum prior 50, alter 56 epistolas continet, Michaelem Glycam auctorem praferunt, hoc lemmate: Τοῦ σοφωτάτου καὶ λογιωτάτου κυρού Μιχαὴλ τοῦ Γλυκά εἰς τὰς ἀπορίας τῆς θείας Γραφῆς. Laudantur etiam a Gesnero sub nomine Glyce, ut et ab Heschelio ex bibl. Augustana eodem titulo, et a Jacobo Pontano, qui priores duas Latine edidit. Sed et ad calcem V. Fabricii Biblioth. Gr. ed. Ilarles, t. XI, p. 223. Pag. 346. Lib, sv, de Bibl. Cırsar. Contra Greygton, p. 546. Fol. 30, v.