col. 17–18page 1 of 10
tione, Lectoris animum informent, ‹ Ita Zonaræ illud in primis fuit, ut recte in Præfatione ait Wolfius,
certam quamdam historiæ quasi disciplinam constituendi, et dispersa in plurimis membra, et partes ejus in
unum quoddam corpus redigendi. Delegit enim sibi non omnium, sed præcipuarum gentium historias: neque
eas omnes, sed vel præcipuas duntaxat, vel eas quæ ad Ecclesiæ seriem perspiciendam facere videbantur.»
In hac igitur tot eventuum atque rerum expositione, quam Annales complectuntur, qui mundi primordin,
Veterisque Fœderis historias, quæ ex sacris Libris, et ex Josepho, ac Georgio Syncello: aut res Græcanicas,
vel eliam Romanas, seu reipublicæ seu imperii tempora spectentur, ex scriptoribus refert Zonaras, cum iis
conferre vellet, ac eorum auctoritate firmare qui singulas ex professa pertractarunt, vel quæ ille \de indu
stria omisit afferre, duo pariter subiret incommoda, ut et nimium diceret, nec tamen totum, ut Quintiliani
verbis utar: fatendum tamen occurrere interdum in iis multa, quæ critica indigeant manu: cum in ipsa
videlicet narratione, aut in personarum vel locorum nomenclaturis, atque adeo in factis ipsis a suis disce
dunt authenticis, de quibus Lectorem interest admonere. Nonnulla sunt præterea, quæ locis exoticis possunt
adornari, cum lumen sibi invicem plerumque commodent scriptores: quod quidem in notis, quas hic in præ
sens edimus, pro virili præstitimus, in iis maxime quæ Byzantinæ historia illustrande conducunt, quan
doquidem hosce Annales publicamus, cæteris rerum Byzantinarum scriptoribus, typis regüs hactenus expres
sis, adjungendos. Nam at Theophanem, ac illius Continuatores, vel qui, ut Zonaras, Annales a mundi
conditu ad sua tempora, alia forte methodo, perduxerunt, Georgium Cedrenum, Georgium Hamariolum,
Symeonem Logothetam, Joannem Scylitzen, Constantinum Manassem, Michaelem Glycam, Joelem, et alios
istiusmodi· cum ipso Zonara compararem, absonum prorsus visum esset, cum satis et abunde sit, si quæ
sunt extra usum communem, vel a cæteris intacta, in notas referantnr, ex quibus scriptori lux utcunque
affulgeat. Jam vero cum in universam Byzantinam historiam perpetuos, ut ita dicam, seu qui singulis illius
scriptoribus apturi possint, commentarios antehac ediderim, duobus publicatis voluminibus, quorum alterum
Familias Augustas et Dalmaticas, una cum urbis Constantinopolitanæ descriptione, alterum, ad medie
et infimæ Græcitatis Glossarium complectatur, in quo non modo vocabula mizəbarbara, sed etiam dignitates.
palatinæ, militares, ecclesiastice et monastica explicantur: unum supererat, ut sola duntaxat facta illu
strari posse arbitrarer. Quod quidem ita a me præstitum est, ut si quid in supra memoratis lucubrationibns
excidisset, subinde annotarem, idque sæpe ex scriptoribus ineditis, ne vel ex incuria nostra, vel ex memoriæ
lapsu dispendium Lector patiatur. Sed et varias interdum lectiones ex Zonaræ manu descriptis codicibus,
quos videre contigit, subinde inserimus, prætermissis interea synonymis, tanquam nullius compendii, quod
et se fecisse profiletur Wolfius interpres; cujus alioquin notas priori editioni subditas, cum nostris edi suis
locis curavimus, littera nominis initiali W. indicatas, prætermissis quibusdam inutilibus. Atque hæ quidem
priorem Annalium partem, et alteram usque ad Constantinum Magnum potissimum spectant, ubi paulo
visus est accuratior, quam in iis quæ Byzantinorum imperatorum historiæ erant subjunctæ, in qua minus
scientem fuisse palam est, quod et ipsemet ingenue agnoscit; quemadmodum et Xylander in notis ad Cedre
num singulis fere locis, qui res Byzantinas spectant, non modo hæsitare cogitur, sed fatetur ultro vocum
sibi insolentium, partim hybridarum ac µбagбápwy, partim prorsus et ad apud Latinos et apud Græcos
peregrinarum, notiones ignolas, nec alibi lectas: quod non omnino mirandum, siquidem hac tempestate,
nulli tum fere essent editi Byzantinæ historiæ scriptores, et in iis illustrandis nemo ex tot viris eruditis
studia sua hactenus contulerat.
Ad magnificum el generosum virum D. Antonium Fuggerum Kirchperga et Weissenhorni
dominum, Cæsareæ majestati a consiliis, etc.
Opus hoc historiarum Joannis Zonaræ, viri sua ætate in Сpolitano imperio clarissimi, longo jam
tempore a multis viris doctissimis desideratum, duplici potissimum nomine commendandum esse vide
sur, tum propter amplitudinem et varietatem rerum quæ in eo continentur, tum ob brevitatem, hmni
nibus vel in re publica vel domesticis negotiis vel studiis gravioribus occupatis, vel iis quorum ipfir
miør est memoria, gratam atque aptissima. Neque enim cuilibet accommodatum est omnia scripta om
nium bistoricorum evolvere, et præcipuas res summorum inperiorum a mundi exordio, quantum qui
dem mortalitati nostræ concessum est, usque ad hanc ætatem, ignorare turpissimum. Nam sf Cicerone
auctore inter hominem et belluam boc maxime interest, quod hæc tantum quantum sensu movetur,
ad id solum quod adest quodque præsens est se accommodat, paululum.admodum sentiens præteritum
aut futurum, homo autem quoniam rationis est particeps, consequentia cernit, principia et causas
rerum videt, earumque progressus et quasi antecessiones non ignorat, similitudines comparat, el re
bus præsentibus adjungit atque adnectit futuras, facile totius vitæ cursum videt, ad eamque degendam
præparat res necessarias, vix hominis nomine dignus est qui memoria et cogitatione ultra suam æla
tem non progreditur. Ac præscientia rerum futurarum, si qua est, divini potius esse muneris quam
humani ingenii creditur: etsi non desunt qui vel natura incitati vel arte adjuti vel usu rerum edocti
ea prædicunt quæ multo post futura sunt. Quæ quidem facultas et latius pateret et multo esset illu
strior, si tria hæc in uno homine conjungerentur: præteritarum autem ignoratio in homine litteris vel
mediocriter imbuto vix ullam habet excusationem. Neque enim in hac, ut in illa, vel de rei difficultate
vel de náturæ nostræ imbecillitate queri possumus, sed vel supina negligentia vel occupatio supervaca
nea vel inane voluptatis studium culpam omnem sustinet. Quis enim omnium mortalium ita negotiis
obruitur quin, si parcus et prudens sit temporis pretiosissimi et irreparabilis thesauri dispensator, unam
atque alteram horam legendo meditandoque absque ullo incommodo valetudinis et rerum suarum dis
pendio quotidie possit impendere? Videmus enim quibus nugis, ne quid dicam gravius, plerisque tem
pus pereat, quod longe rectius studio sapientiæ tribueretur. Nec injuria vir gravissimus Seneca excla
mat, magnam vitæ partem nihil agentibus, majorem male agentibus, tolam aliud agentibus elabi, eoque
fleri n: necessaria ignoremus quoniam supervacanea didicerimus. Supervacanea porro intelligit immo
dicum voluptatum, bonoris, potentiæ, pecuniæque studium, necessaria vero philosophiam, hoc est huma
narum divinarumque rerum cognitionem: quæ si ulli mortalium perfecta contingeret, haud dubie om
nium oculi atque animi in illum unum tanquam deum quemdam converterentur. Nunc quia nomen inane
multi jactitant, perpauci vero ita sunt morati ut recta ratio postulat, fit ut res ipsa vulgo non intelli
gatur, et nomen odiosum æque atque ridiculum habeatur. Idque haud scio quam recte. Neque enim
disciplinæ aut vitæ genus ob hominum inscitiam aut perversitatem jure traducitur: et qui tam severe
judicant, ne semetipsos quidem, nisi mentis errore afficiantur, probabunt. Homines enim sunt ut ce
teri, et iisdem affectibus obnoxii: et parum liberale est unum atque alterum nævum exagitare dissimu
latis virtutibus, quarum in philosophis non minima est studium inquirendi veri et moderandarum
cupiditatum, ut intra naturæ præscriptuin coerceantur, eodemque pro sua virili producendi quam
plurimos. Postulare autem ut li sese infra omnes infimos homines abjiciant, et in extremis sordibus
Cynicorum more vivant, immanis est inscitiæ atque superbiæ. Sed ad historiam redeo, quæ cum cras
sior quædam philosophia sit, et exemplis potius quam rationibus vitam civilem ac privatam instituat,
non dubium est quin magnam habeat utilitatem cum summa suavitate conjunctam. In qua quæ præci
pue observanda sint, prudenter Livius his verbis monet: «Ad illa mihi pro se quisque acriter intendat
animum, quæ vita, qui mores fuerint, per quos viros quibusque artibus domi militiæque et partum et
auctum imperium sit. Labente deinde paulatim disciplina, velut dissidentes primo mores sequatur
animo, deinde ut magis magisque lapsi sint, tum ire cœperint præcipites, donec ad hæc tempora, qui
bus nec vitia nostra nec remedia pati possumus, ventum est. Hoc illud est præcipue in cognitione re
rum'salubre ac frugiferum, omnis te exempli documenta in illustri posita monimento intueri: inde tibi
tuæque rei publicæ quod imitere capias, inde fœdum inceptu, fœdum exitu, quod vites. › Hactenus
ille. Sed et Cicero, præterquam quod alt ‹ nescire quid antea quam natus sis acciderit, id est semper
esse puerum, › magnis ornat laudibus historiam, cum testem temporum, lucem veritatis, vitam menio
riæ, magistram vitæ, nuntiam vetustatis appellat. Quæ cuin vera esse non negem (neque enim quorum
dam fabulosa commenta rem ipsam corrumpere possunt), tamen, si maxima ex parte omnium ætatum
consilia, acta, eventus æstimemus, quid est aliud historia quam ingens quoddam pelagus ac potius
naufragium miserabile humanse stultitiæ, improbitatis et miseriæ, et speculum longe illustrius vitæ pri
vatæ et politica, quam ulla comœdia aut tragoedia? Quæ cogitatio in hujus operis elucubratione perpetuo
sensibus atque animo meo obversata est. Sive enim sacra sive profana, sive nova sive velers occurre
rent, sive Hebræa sive Græca tractarentur, cramben eamdem repeti, cantinelam eamdem cani videbam
omnia plena erratorum, scelerum, fraudum, mendaciorum, præstigiarum, ærumnarum, dissensionum,
cædium, excidiorum. Ut res ipsa sbunde doceat, humanum ingenium ab ipso ortu esse depravatum.
nequo inanem exstitisse divinam exsecrationem, cui ubique sudor vultus, ubique tribuli et spinæ,
ubique serpentis insidie appareant. Boni et simplices pauci sunt: et si qui sunt, ii alias per impruden
tiam in facinus ruunt, alias malis exemplis corrumpuntur, alias a maximo improborum et callidorum
namero opprimuntur. Et quanquam naturæ hominum dno insignia munera, facultas rationis et oratio
nia divinitus sunt concessa, quibus ad contemplandum et celebrandum bujus universitatis Opificem,
el ad tuendam ac juvandam hominum inter ipsos communitatem utendum erat, in nullum fere alium
usum a plerisque ea converti videmus, nisi ad expeditius fallendum et nocendum, et vastitatem effi.
ciendam. Annon ita plerumque vivitur, ut quemadmodum feræ in solitudine et silvis, pisces in flami
col. 19–20page 2 of 10
PG 134:20ἀκώλυτος, ἀνεκβίαστος, ἀπαρεμπόδιστος, ἐλεύθερος, εὔπορος, εὐδαίμων.HIERONYMI WOLFIU
32
31
nibus et mari, volucres in immensis illis aeris spatiis, magna ex parte quasi naturæ quadam lege imbecilliores opprimunt et devorant, ita etiam in nostro genere callidissimi et potentissimi quique imbecillitatem et simplicitatem cæterorum in suam prædam vertunt, aliquando etiam sine fructu, quid fructu
dico? imo etiam cum periculo et incommodo suo aliis nocent; idque cum faciunt, quasi re bene
gesta gloriantur. Interea theologi de justo Dei judicio, de præmiis piorum, de suppliciis improborum
concionantur; cum ipsi sese, quasi terrigenæ illi fratres, acutis exacerbatæ linguæ pugionibus contodiant, eumdemque morbum in animis auditorum propagent, ut haud injuria dubitari queat an.. sed
temperandum est calamo, ne ipse in idem vitium incidam. Philosophi de officiis præcipiunt, et ipsi at
officio sæpe discedunt: neque fere usquam plus est injuriæ quam ubi juris plurimum, neque plus
n:o:borum quam in copia remediorum, nusquam plus paupertatis quam in summis opíbus, nusquam plus dementiæ quam in summa sapientiæ persuasione. Quæ quidem. sapientia consuċtndinis inveteratæ, acceptæque a majoribus opinionis, et auctoritatis magistrorum fundamentis
haud scio quam firmis innititur. Hinc infinita illa dissidia religionum, doctrinarum, moruta,
institutorum, et propter opinionum (rei levissima) diversitatem capitales inimicitiæ, seditiones
perniciosa, bellaque a'rocissima. Inter hæc alii fremunt, alii gemunt, aliqui rident, multi flent,
plures indignantur, plerique omnes conqueruntur. Nemo non aliena vitia perspicit et exag tat; sua
vero serio et constanter emendat fere nemo, aut sane paucissimi: in quo exiguo grege utinam et ego
meipsum numerare possem! Sed nescio quo pacto exemplis magis omnes trabimur quam disciplina et:
ratione, xal ròv èxwptov, ut Aristophanes ait, doxoμЕv pónov. Pauci enim ea sunt vel prudentia vel
animorum constantia præditi, ut cum vitiis et erroribus suorum temporain pugnare possint. Ita quasifato quodam præcipites in vitia ruimus, et ex vitiis in calamitates. Quæ fortasse minus multe ant saltem leviores essent, si rectam rationem et reliquos adhuc in natura nostra divinæ lucis igniculos in
tantis fortunæ tenebris tanquam fidelissimos duces sequeremur. Quod si fieret, non toties fatum fatui et
cæcam fortunam cæci accusaremus, neque nostros errores et vitia obscuris quibusdam nominibus velaremus. Nulla quidem est in terris vel sapientiæ vel virtutis perfectio, et frustra describitur nobis ille
qui apud Horatium:
Uno minor est love: dives,
Liber, honoratus, pulcher, rex denique regum,
Præcipue sanus,
aut apud Gellium ἀκώλυτος, ἀνεκβίαστος, ἀπαρεμπόδιστος, ἐλεύθερος, εὔπορος, εὐδαίμων. Qualis, ut opi
nor, nemo unquam fuit neque futurus est. Omnibus enim, quod satyricus perfacete addit, non modo
pituita, sed flava et atra bilis aliquando molesta est. Quod utinam minus crebro et in dictis et in factis
præstantissimorum virorum cerneretur | Alioqui doctrinam divinarum humanarumque rerum et integriorem et minus controversam et multo expeditiorem haberemus, et vita mortalium ærumnis longe paucioribus premeretur. Sed tantam esse vecordiam et malitiam, ut quasi de industria miseros et nos ipsos et
alios esse velimus, id vero est dolendum. Quid enim obstat, morbis et morte exceptis (quorum illos
intemperantia voluptatum atque libidinum cumulamus, hanc sæpe quasi refugientem ultro arcessimos),
qnominus etiam in terris aliquo modo beati simus? cum divina benignitas ad victum et cultum neeessaria liberaliter omnia suppeditet, modo recta uteremur et humaniter communicaremus. Nam pestilentiæ quidem et sterilitates et terræ motus et siccitates et inundationes, et si quæ sunt ejus generis
:lia publica mala, in unius honfinis ætatem rarius incidunt. Bella vero nulla naturæ necessitate, sed
hominum, eorumque principum et regum, quos virtute et sapientia præstare cæteris et cives suos reddere beatos decebat, vel ambitione vel æmulatione vel avaritia vel crudelitate exsistunt, et Jonge majorem malorum omnium molem secum trahunt quam quæ naturæ nobis necessitas imposuit. Ne vero cœteri nos excusatos putemus, nunquam principes tantos ciere tumultus possent, nisi inferiores, iisdem
morbis laborantes, illorum cupiditatibus non ministros modo sed duces etiam sc præberent: qui honesti
laboris fuga et scelesti otii cupiditate divina humanaque, jura omnia violare non verentur, et horribili
furore et plus quam belluina immanitate grassantur; cum que ipsi pessimi sint, bona etiam aut saltem
mediocria ingenia corrumpunt, aut cæteros quietos et tranquillos esse non patiuntur. Sævum profecio
et horrendum est Martis imperium, qui ferro et igni sævit; sed paulo mitior est Mercurii tyrannis, qui
falsis rationibus et callidis verbis miscet omnia, et tela fere suppeditat quæ Mars ejaculetur: pessim¡
sane demagogi, ut ab astrologis appellautur, ac potius xoσuoxpátopas. Nam vis et fraus, jure et veritate oppressis, plerumque rerum potiuntur. Quod etsi ita in promptu est, ut optabile sit esse obscurius,
tamen nescio quo modo lectione historiarum magis animus commovetur et ad considerandam vitæ bumana sive comico-tragœdíam sive tragico-comœdiam et miseriam simul et vanitatem impellitur: quæ nos
ad aliam vitam, piis divinitus promissam, majori studio et ardentioribus votis expetendam excitare debebant,
et dum hic sumus, etiam diligentiores, prudentiores et moderatiores efficere. Nam tragicos casus, quorum
plenæ sunt historiæ, vel ex superbia et ambitione, vel ex negligentia et temeritate, vel ex animi libidine et
¡njustitia ortum habuisse fere constat; perpaucos autem, dum officio fungerentur, impegisse. Cujus rei Zonaras noster exempla pene innumera, in postremo tomo præsertim (absque quo si esset, posteriorum imperatorum res gestas magna ex parte ignoraremus) compendio proponit. In quo etsi alii alia desiderare
col. 21–22page 3 of 10
PG 134:22Οὐ γὰρ δοκεῖν ἄριστος ἀλλ᾽ εἶναι θέλεις, Βαθείαν ἄλοκα δια φρενών καρπούμενος. Ἐξ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματαPRÆFATIO.
38
31
que tres inspexi, et e variis difficultatibus me quanto potui studio expedivi: quanto labore, nemo æstimabit melius quam qui ipse operis non dissimilis periculum fecerit. Si qua, in diversitate iļļa, momenti
alicujus esse videbantur, ad finem operis ascripsi. Manifeste vero prætermissa aut depravata non adnotavi. Cujus enim dementiæ fuerit, persequenda librariorum vel iuscitia vel negligentia vel perfidia et
mihi et lectoribus facessere negotium? Ut enim oculus integer candidum a nigro facile discernit, sic
acuto el exercitato ingenio videre non difficile est, quæ lectio vera sit, quæ prætermissa, quæ addita
ex supervacno, quæ depravata sint. Neque his contentus, indicem quoque adjeci: quod genus operæ,
quamvis lectoribus ntilissinium, ut nihil admodum laudis et ingenii habet, ita multum temporis et laboris
sibi vindicat, præsertim si eum indicem per temporis angustias et alias occupationes ita pertexero
licuisset uti cœperam. Quid multa? Confido me officio fidelis et non indiserti interpretis seduto essn
functum; in id certe operam dedi. Sin aliis aljud videbitur, illud saltem affirmare possum, me quod
acierim et pomerim fide optima fecisse et diligentia summa; sicubi vero aut ingenii vires aut eruditionis nervi mihi defuerint, fortunæ eam esse culpam, infelicitatem meam, quæ cum aliis tantum d'spliceat, mihi etiam plurimum nocet. Neque tam iniquum ullum esse puto, qui plus a me postulet quam
præstare queam. Ego vero iis, qui vel in hoc vel in aliis operibus a me conversis laudem solidam
assequentur, gratulabor potius quam invidebo. Cum enim, quidquid hactenus edidi, id vel publica
utilitate vel temporibus meis adductus fecerim, nec tam famam captarim quam ſaïnem vitarim, si eæ
lucubrationes meæ illustrioribus aliorum editionibus, quales aliqui pollicentur, aliqui etiam minantur,
abolitæ fuerint, non iniquo animo ferendum erit meum privatum dedecus (si quod tamen infelicis
potius quam inhonesti conatus est dedecus) cum rei publicæ litterariæ utilitate conjungi, cui ex animo
consultum esse et volo et volui. Vellem equidem id cum laude mea potius et gloria feri (aeque enim
amorem nostri ab ipsa natura insitum plane abjecimus), sed si fatis aliter visum est, hoc quoque æqui
bonique faciendum erit.
Atque hæc de auctore el argumenti genere et opera mea: nunc ad eam Præfationis partem accedendum est, in qua alioqui multum sudare solitus, quod verebar no vel in assentationis suspicionem
commemorando vel in negligentiæ crimen dissimulando venirem: nunc ut liberiore sim snimo, tua
modestia vel potius magnitudo animi facit, qua id ab ineunte ætate meditatus esse videris quod apud
Ciceronem Scipioni divinitus præcipitur, ut alte spectans atque ad cœlestem sedem et æternam domum
contuens, neque sermonibus vulgi dederis te, nec in præmiis humanis spem posueris rerum tuarum, sed
suis to illecebris ipsa virtus traxerit ad verum decus: ut illud Græci poetæ de te dici possit:
Οὐ γὰρ δοκεῖν ἄριστος ἀλλ᾽ εἶναι θέλεις,
Βαθείαν ἄλοκα δια φρενών καρπούμενος.
Ἐξ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα·
quibus versibus id Amphiarao suo tribnit Æschylus, nt affirmet cunı virum optimum esse malle quam
videri, cujus animus tanquam ager fecundus et probe subactus, conceptis virtutum seminibus, honestorum consiliorum et quæ inde oriuntur actionum quamidam quasi segetem proferat. Quæ si per omnem
ælatis tuæ decursum, quem ita moderatus es ut honesta negotia suavissimo otio semper anteposueris,
singulatim explicare studeam, opus Iliade prolixius mihi nascetur, et tuæ aures satis scio non ferent.
Quæ igitur calamo vel tua vohintas vel mea verecundia negat, ea posteritatis sermonibus vel invito le
celebrabuntur. Idem enim est gloriæ quod crocodili ingenium: sequentes fugit, fugientes sequitur. Nihil
(ut eloquentiæ Romanæ parens testatur) de insignibus ad laudem viris obscure nuntiari solet: famæ
semo unquant imperare potuit. Non patitur illa Hesiodi dea sibi frenos injici: loquitur et clamat, ut ab
ipsa posteritate vox ejus audiatur. Prædicabit illa non tantum ornamenta fortunæ, ob quæ cum beatus
habearis, tu ea umbræ parietumn comparare soles, sed et ingenii magnitudinem et prudentiam tuam
periculosissimis temporibus in re et publica et privata, animi constantiam et æquabilitatem in utraquo
fortuna, in amplissimis opibus, quas a majoribus acceptas et feliciter conservasti et sine cujusquam injuria amplificasti et ad ↳ ne merendum de multis contulistí, eam modestiam et debiti etiam honoris contemplum, qui vel in infimis hominibus raro invenitur; nec tacebit vel benignitatein erga miseros et
afflictos, vel liberalitatem erga studiosos et doctas: in quo numero si quis mihi locus est, et si inter
Luscinios, Carinos, Tonneros, Streitos, Siphanos alque alios complures, qui tua munificentia fruuntur,
numerari mereor (ut autem merear, tua humanitas potius quam mea dignitas facit), et ego nomen meum
ex grati animi officio profiteri debeo, qui post multas æruinnas tua liberalitate, Vir amplissime, tandem
hoc consecutus videor, ut ad omnes fortunæ casus, qui varii impendent, aliquid parati subsidii (nisi
fatalis aliqua calamitas intercesserit) me habere confidam: et kie annus, cui tu tanquam salutare quoddam sidus affulsisti, id mihi attulerit, quod per omnem ætatem exhausti labores non contulerunt. Ita res
ipsa me docet, nimis verum illud esse Regii Vatis oraculum, qui frustra ante lucem surgi et panem comedi doloris, Deum autein suis vel dormientibus suppeditare omnis confirmat. Etsi autem in taute opere
neŋque dormitare neque dormire nimium, ac ne valetudinis quidem semper rationem habcre licuit
(mam alías nunquam tantum volumen santillo spatio temporis absolvissem), tamen, si hi decem menses,
col. 23–24page 4 of 10
PG 134:24ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΖΩΝΑΡΑ ΧΡΟΝΙΚΟΝ. ΠΡΟΟΙΜΙΟΝ. Α'. Εὐστόχως ἄν τις εἴποι, ἐπιτωθάζων μοι, μεῖζόν σοι τοῦ ἔργου τὸ πάρεργον. "Εδει γάρ με ὡς ἀληθῶς πάλαι τῶν πραγμάτων ἀφέμενον, καὶ τυρβάζεται ἀποσχόμενον, καὶ τοῦ μέσου Μεταναστεύοντά, καὶ καθ' ἑαυτὸν ἑλόμενον ζῆν, ἀειφυγίαν τε ἑαυτοῦ καταψηφισάμενον (οὕτω τὰ καθ' ἡμᾶς οἰκονομήσαντος τοῦ ὑπὲρ ἡμᾶς, ἐπειδὴ τοὺς δεσμούς μου διέρρηξε, τῶν φιλτάτων στερήσας με, οἷς οἶδεν ἐκεῖνος λόγοις, ἀλγεινῶς μὲν ἐμοί, συμφερόντως δ' ὅμως) μηδὲν ἕτερον μετιέναι, ἢ ὅσα ψυχὴν κατα αρτίζουσι και καθαίρουσι τῶν ἐνταχέντων αὐτῇ μολυσμάτων διὰ φαυλότητα πράξεων, καὶ ἅττα ἐξ ιλεοῦνται τὸ θεῖον, ἐφ' εἷς παρόργισται παρ' ἐμοῦ, παραβεβηκότος τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, καὶ τὰ δικαιώματα καὶ ζητεῖν οὕτω συγγνώμην ἐπὶ τοῖς πταίσμασιν. Ἐγὼ δ' ἀμελῶς πρὸς τὸ ἔργον ἐκ τῆς πρὸς τὰ καλὰ νετριάς διατιθέμενος, περὶ τὸ πάρεργον κατέτεινα τὴν σπου δήν. Αλλ' ἵνα τι καὶ ὑπεραπολογήσομαι ἐμαυτοῦ, οὐκ οίκοθεν ώρμήθην πρὸς τὸ ἐγχείρημα. "Ανδρες δέ με φίλοι πρὸς τοῦτο παρέθηξαν, σχολάζοντα βλέποντες, καὶ χρῆσαι λέγοντες τῇ σχολῇ πρὸς ἔργον κοινωφελὲς, καὶ κείσηταί σοι τι κάκ τούτου πρὸς τοῦ Θεοῦ ἀνταπόδομα. Προσεπῆγον γὰρ, ὡς οἱ περὶ τὰς ἱστο ρίας πονήσαντες, καὶ τὰ πάλαι γενόμενα συγγραψάμενος, οἱ μὲν διεξοδικώτερον τάς τε ἄλλας πράξεις τῶν παλαιῶν ἀνδρῶν, καὶ τὰ στρατηγήματα, συγγεγράφασι παρατάξεις διηγούμενοι, καὶ συμπλοκάς στρατευμάτων, καὶ στρατοπεδείας, καὶ χάρακας, καὶ εἴ τι τούτοις ἑπόμενον. Πρὸς δὲ τοῖς περιηγήσεις χωρίων καὶ δυσφορίας ὁδῶν, καὶ ἔρη προσάντη καὶ δύσβατα, καὶ αὐλώνων στενοχωρίας, καὶ πόλεων ὀχυρότητας, καὶ πυργωμάτων ὕψη μετέωρα, καὶ ὡς
ἄν τις φαίῃ ἀἰθέρια, τοῖς δὲ καὶ πρὸς ἐπίδειξιν συντέθεινται τὰ συγγράμματα, ἐπιδεικνυμένοις ὅπως εἶχον περὶ τὸ γράφειν δυνάμεως, καὶ διὰ τοῦτο δημηγορίας μεταξὺ τιθεῖσι, καὶ παρεκβατικώτερον ἢ καὶ ῥητορικώτερον κεχρημένοις τῷ λόγῳ. Ἐνίοις δὲ καὶ εἰς διάλογον τὸ φιλότιμον ἐτελεύτησεν, ὡς θ' απηνίκα περί τινων ἑτεροδοξούντων καὶ σφαλλομένων περὶ τὰ ὀρθὰ συγγράφωνται δόγματα, διαλέξεις ποιεῖσθαι πρὸς ἐκείνους ὡς παρόντας, καὶ διελέγχειν αὐτῶν τὸ κακόδοξον, κακ τῆς ἱερᾶς Γραφῆς τοὺς ἐλέγχους παράγειν, ἢ καὶ Ἰουδαίοις ἀντιλέγειν, καὶ ἐθελοκακοῦντας δεικνύειν αὐτοὺς, εἰ μὴ τὸ καθ᾿ ἡμᾶς μυστήριον δέχοιντο, καὶ χρήσ σεσι κεχρῆσθαι προφητικαῖς. Καὶ πρὸς Ἕλληνας αὖθις ἀντικαθίστασθαι, καὶ τὸν ἆθλαν ἐκείνων εἰς μέσον παράγειν, καὶ καταμωκᾶσθαι τῶν μυθευομέν νων αὐτοῖς, καὶ τὰς αὐτῶν γραφὰς προφέρειν τῆς κακοδοξίας εἰς ἔλεγχον. Εστι δ' οὖν γνωμολογεῖν τε καὶ ἠθικεύεσθαι Ταῦτα δ' ἔφασαν τοῖς πλείοσ τῶν ἀναγινωσκόντων τὰ τῶν ἱστοριῶν ἐκείνων συγγράμματα, ἵνα μὴ λέγωμεν πᾶσιν ἴσως φορτικά τε καὶ παρέλκοντα ἤγηνται, ὅτι τε σχολή; εἰσι δεόμενα πλείονος, καὶ ὅτι, κἂν ταύτης τύχοιεν τῶν ἐπιόντων τὰς ἱστορίας τινὲς, μάταιον ἐκείνοις ἀποβαίνει τὸ περὶ ταύτας πανεῖν, τῶν μακρῶν διηγημάτων τῶν περὶ παρατάξεων, καὶ πολέμων, καὶ τοῦ τῶν στρατιῶν διακόσμου, καὶ τῶν λοιπῶν τῶν ὁμοίων διαφευγόντων τὴν μνήμην· τῶν δὲ με δημηγοριών καὶ τῶν διαλέξεων, καὶ εἰς τὸ ἀνόνητον περισταμένων τοῖς ἐπιοῦσι τὰ ἱστορούν μενα. Τίνι γάρ έσται τις λυσιτέλεια, έλεγον, ἐκ τοῦ γνῶναι τί μὲν ὁ δημαγωγός δε διελέχθη τῷ δήμῳ; εἰ δὲ τοῖς στρατιώταις ὁ στρατηγός; ἢ τί τοῖς πρέσβεσιν ὁ αὐτοκράτωρ ἐκεῖνος ἔφη τοῖς ἐκ Περ σῶν, ἢ ἄλλος τοῖς ἐκ Κελτῶν, ἡ Σκυθῶν, ἢ τοῖς ἐξ Αἰγύπτου τυχόν, ἢ τοῖς ἐκ Δικῶν τε καὶ Τριβαλο λῶν; τί δ' ἕτερος τῇ συγκλήτῳ βουλῇ, ἢ τῇ πληθύν τῇ δημότ:δι δημηγορών προσωμίλησε; Τοὺς μὲν οὖν τοιαῦτα ἔλεγον τὰ τῶν ἱστοριῶν ἐκῶ:δοκέναι συγκ γράμματα, πεπλατυσμένα δηλαδή, καὶ πρὸς τὸ φιλοτιμότερον ἀποκλίνοντα· τοὺς δὲ ἀντιθέτως ἐκείνοις διατεθῆναι περὶ τὴν τῶν ἱστοριῶν συγγραφήν, βραχυρρημοσύνῃ χρησαμένους, κἀ τεῦθεν περὶ τὰ καί μια ζημιοῦντας τοὺς περὶ τὰ σφῶν ἐσπουδακότας συγγράμματα, άτε καὶ αὐτὰς τὰς καιριωτέρας τῶν πράξεων τῶν ἱστορουμένων παραλελοιπότας ἀνδρῶν, ἐνίας μέντοι καὶ ἐξυμνεῖσθαι δικαίας, βράχυντα δέ τ:να περὶ ἐκείνων εἰπόντας, καὶ ταῦτα μήτε τὸ ἦθος ἐκείνων ἢ τὴν φύσιν παραδηλοῦντα, καὶ τὴν προ αίρεσιν, μήθ' όπως τῶν βασιλευσάντων έκαστος τῆς βασιλείας ἐκράτησε, μήθ' ὅστις ἦν πρὸ ταύτης, μήτ' ἐκ τίνων ἐγένετο. Τινὰ δὲ τῶν συγγραμμάτων τούτων καὶ ἀγελεστέρα λίαν ἐκδεδόσθα. προσετίθουν τῇ φράσει, συντεθεῖσθαί τε αὐτὰ σολοικότερον, καὶ χρήσεσι. Γνωμολογεῖν καὶ ἠθικεύεσθαι. ίσως. Εκ Δακών τε. Δαμασκῶν
col. 25–26page 5 of 10
PG 134:26ΔΕ ἰδιωτικαῖς λέξεσιν ἐκφέρεσθαι, ἢ καὶ βαρβάροις ἐνίοτε. ὥστε ἐντεῦθεν ἀηδῶς τοὺς λόγοις ώμιληκότας προς αὐτὰ διατίθεσθαι. Τοιαῦτα λέγοντες, καὶ οὕτω τῶν ἱστορικῶν συγγραμμάτων, ώς είρηται,, καθαπτόμενοι, πολλάκις με παρέθηγον τὰς βίβλους ἀνὰ χεῖρας λαβεῖν, καὶ παρεάσαντα τὰ πολλὰ, ὧν τὰ μὲν τῇ μνήμῃ προτιζάνειν διὰ τὸ πλῆθος ἀποπεφύκασι, τὰ δ᾽ εἰς οὐδὲν τελευτῶσιν ὀνήσιμον, τὴν δέ γε πεπλατυσμένην ἐπιτεμόντα διήγησιν σύντομον ἱστορίαν ἐκδεδωκέναι, συνοπτικῶς διδάσκουσαν τοὺς ἐπιόντας τὸ σύγγραμμα τὰ καιριώτερα τῶν πεπραγμένων, ἢ καὶ ἄλλως συμβεβηκότων τοῖς περὶ ὧν ἡ συγγραφή δια λέγεται. Ἐκεῖνοι μὲν οὖν πρὸς τοιοῦτόν με παρεκίνουν ἀποδύσασθαι πόνημα, καὶ τοιοῦδε συγγράμματο τοῦ ἅψασθαι. Β'. Ἐγὼ δὲ τὸ μὲν ἀνειμένος τὴν γνώμην ὢν (εξ ρήσεται γὰρ τἀληθὲς) καὶ ῥαστώνῃ συζῶν, τὸ δὲ καὶ ἀσχολίας συνορῶν τὸ πρᾶγμα δεόμενον, καὶ βίβλων πολλῶν, ᾤχνουν καὶ ἀνεδυόμην πρὸς τὴν ἐγχείρησιν. Οἱ δέ με νύττοντες οὐκ ἀνίεσαν, και ποτε πρὸς τοῦργον τῇ τῶν νυγμῶν συνεχείᾳ διεγηγέρκασιν. Εξ γὰρ κοιλαίνειν τὸ τῆς πέτρας σκληρὸν καὶ ἀπόκροτον μανίδης ἐνδελέχεια δύναται, μάλλον ἂν δυνήσεται λόγος ἐνδελεχὴς τὰ ὦτα θυροκοπῶν, γνώμης διεγεῖραι ραστώνην καὶ ἀνειμένην προαίρεσιν. Εἶτά μοι καὶ ὡς οὐδὲ πρὸς ψυχικὴν ὠφέλειαν ἀκερδή, ὁ πόνος ἔσται, καὶ ἡ περὶ τὴν συγγραφὴν ἀσχολία, ἐλήλυθε κατὰ νοῦν. Ηρεμοῦντι γὰρ τῷ νοι μᾶλλον είωθε τῆς πονηρίας ἐπιπνέειν τὰ πνεύματα, ἐνθυμήσεών τε φαύλων καὶ λογισμῶν ἄλλοτε ἄλλων ἐπεγείρειν κλυδώνια, καὶ καταβαπτίζειν αὐτὸν τῇ συνεχείᾳ τῶν προσβολῶν, καὶ ἢ πρὸς ἁμαρτίας ἐξολισθαίνειν ποιεῖν, εἰ καὶ μὴ πράξεσιν, ἀλλά γε συγκαταθέσεσιν, ἢ τέως ζάλην αὐτῷ πολλὴν ἐπικυμαίνειν καὶ τάρα χον. Εἰ δέ τισιν ὁ νοῦς ἐνησχόληται, διαφεύγειν πέ φυκεν ὡς ἐπίπαν τὰς ἐκ τῶν πολλῶν λογισμῶν τρικυμίας, καὶ τῶν πονηρῶν ἐνθυμήσεων. Διά τε τοίς νυν τὴν ἐκ τῶν φίλων παράθηξιν, καὶ διὰ τὴν τῶν ρυπαρών, ἢ καὶ ματαίων λογισμῶν ἀπόδησιν, προστ ήγαγον ἑαυτὸν τῷ σπουδάσματι, Οὕτω μὲν οὖν μοι επιβαλεῖν ἐγένετο τῷ παρόντι συγγράμματι. Εἰ δὲ μὴ διηκριβωμένην τὴν περὶ ἑκάστου τῶν ἀναγραφομένων ἱστορίαν ποιήσομαι, νέμειν μοι συγνώμην αὐτῷ τοὺς ἐντευξομένους αὐτῇ. Οὔτε γὰρ βίβλων ἴσως μοι εὐπορῆσαι γενήσεται, ὅσαι μοι χρειώδεις εἰσὶ πρὸς τὸ σύγγραμμα, παρὰ τῇ ἐσχατιᾷ ταύτῃ ποιουμένῳ κυνὶ τὴν διατριβήν, οὔτε πάντες οι συγ γραφεῖς τῶν ἱστοριῶν τὰ αὐτὰ περὶ τῶν αὐτῶν συγγεγράφασιν, ἀλλ' ἐν πολλοῖς διαφωνούσιν, εἴ γε μὴ ἐν τοῖς πλείοσιν. Εἰ δὲ καὶ ἀκριβοῦσθαι βουλήσομαι περὶ ἑκάστου τῶν ἱστορουμένων, καὶ δηλοῦν, τί μὲν ὅδε περὶ τοῦδε λέγει ὁ συγγραφεύς, τί δ' ἕτερος περὶ τοῦ αὐτοῦ, πολύστιχον ἂν καὶ αὐτὸς τὴν περὶ ἑκάστου πραγματείαν ποιήσομαι. Διὰ ταῦτά μοι παρεᾷν δέδοκται τὰ ἐφ᾽ οἷς ἀλλήλοις οἱ περὶ τῶν Ηρεμοῦντι γὰρ τῷ
αὐτῶν συγγράψαντες εναντίωνται, εἰ μή τι τῶν ἔγαν εἴη σπουδαίων, καὶ ὁ παραλιμπανόμενον περί τα καίρια λυμανείται τῇ συγγραφή. Εἰ δ' ὁ χαρακτήρ τοῦ λόγου ποικίλλεται, καὶ μὴ δι᾿ ὅλον ὅμοιός ἔστιν ἑαυτῷ, θαυμαζέτω μηδεὶς, μηδέ τις τὸν λόγον απο τιῷτο, ἢ τὸν τούτου πατέρα με. Ἐκ πολλῶν γὰρ βίβλων τὰς ἱστορία; ερανισάμενο;, ἔν γε πολλοῖς ταῖς τῶν συγγραφέων εκείνων χρησαίμην ἂν συνθήκαις καὶ φράσεσιν, ἐν ὅσοις δ' ἂν αὐτὸς παρῳδήτω Η παρεμφράσω, πρὸς τὸν ἐκείνων χαρακτῆρα τὴν ἰδέαν τοῦ λόγου μου μεθαρμύσομαι, ἵνα μὴ ἀσύμ φωνο; αὐτῇ ἑαυτῇ δοκῇ ἡ γραφή. Γ. Αλλά μοι πρὸ τῆς ἱστορίας κεφαλαιωδέστερον εἰρήσθω, τινὰ τὰ ἱστορηθησόμενα, ἵν᾿ εἰδοῖεν εί τῷ συγγράμματι ἐντευξόμενοι ὡς πολλῶν τε καὶ τούτων ἀναγκαιοτάτων ἱστοριῶν ἐν εἰδήσει γενήσοντ ται. Περιέχεται γοῦν τῇ Ἐπιτομῇ ἡ Οκτάτευχος, καὶ ὅσα ἐν ἐκείνῃ ιστόρηται· καὶ τῶν Βασιλειῶν αἱ βίδιοι ταύτη συμπεριέχονται, καὶ ἐπ' αὐταῖς τὰ Παρα λειπόμενα, καὶ ὅσα Εβραιος Ιώσηπος Αρχαιολο τῶν, ἢ τῶν παλαιοτέρων τις εἶπεν ἐπέκεινα, ἢ παρεκβατικώτερον ἢ καὶ ἀλλοιώτερόν μου τι παρ' ἐκείνους ἱστόρησε· καὶ τὰ τοῦ Εσδρα, τά τε τῶν αἰχμαλω στῶν τῶν Εβραίων προτέρας μὲν τῆς τῶν δέκα φυλῶν ἢ παρὰ τοῦ ᾿Ασσυρίου Σαλμανασὰρ γέγονε τὴν Σαμάρειαν εόντος πολιορκίας, καὶ τὸ ἔθνος αἰχμαλωτίσαντος, καὶ πέραν Εὐφράτου ἀπαγαγόντος καὶ κατοικίσαντος, εἰς δὲ Σαμάρειαν μετοικίσαντος ἔθνη τινὰ, & Χουθαῖοι ἐπωνομάζοντο· εἶτα καὶ τῆς παρὰ τοῦ Ναβουχοδονόσορ ἐπενενηγμένης τῇ Ἱερουσαλήμ, καὶ ὡς ἔρημος ἡ πόλις ἐγένετο, καὶ ὁ ναὸς ἐνεπίπρηστο, καὶ τὸ ἔθνος ἅπαν ἐξηνδραπόδιστο· καὶ ὡς μετὰ ἐνιαυτοὺς ἑβδομήκοντα κατὰ τὰς προῤῥήσεις τῶν προφητῶν ἐκκεχώρηται τῷ λαῷ ὑπὸ Κύρου τοῦ τὴν τῶν ᾿Ασσυρίων βασιλείαν καθη ρηκότος ἀνελθεῖν εἰς Ἱερουσαλήμ, καὶ τὴν πόλιν ἀνεγείραι, καὶ ἀνακαινίσαι τὸ ἱερόν· τίς τε ἦν ὁ Κύρος, καὶ ὅπως τὴν τῶν Ασσυρίων βασιλείαν κατα ἔλυσε, καὶ τίνε; μετ ἐκεῖνον τῆς βασιλείας ἐκρά τησαν, καὶ ὅπως καὶ παρὰ τίνων ἡ τῆς πόλεως έχω λύθη οικοδομή, κἀκ τίνος αὖθις ή ταύτης ἐξεχωρήθη ἀνέγερσις. Καὶ περὶ Δανιὴλ τοῦ προφήτου, καὶ ὅπως ἔκρινε τὰ τοῦ Ναβουχοδονόσορ ὀνείρατα, καὶ τοῦ Βαλτάσαρ τὴν δρασιν, ἔτ᾽ εἶδεν ὁ Βάρβαρος ἐκεῖνος τῆς χειρὸς τὴν ἀστράγαλον γράφοντα ἐν τῷ τοιχψ, καὶ περί τινων τῶν τοῦ προφήτου ὁράξεων, & πάντα μετὰ συντετμημένης ἱστόρηται ἐξηγήσεως. Καὶ περὶ τῶν τριῶν παίδων, καὶ τῶν εἰς αὐτοὺς ἢ δι' αὐτῶν γεγονότων ὑπὸ Θεοῦ ἐξαισίων· περί τα τῆς Εσθήρ, καὶ ὅπως τὸ τῶν Ἑβραίων γένος παν ωλεθρίας αὕτη ἐῤῥύσατο· καὶ περὶ 'Ιουδίθ, ἢ τὸν * Ολοφέρνη, κατασοφισαμένη ανείλε, καὶ τὴν αὐτοῦ στρατιὰν παρέδωκεν εἰς ἀπώλειαν· καὶ περὶ Τωβίτ, καὶ ὅπως ἀκρασία πληγείς, καὶ ἐξ εὐπορίας εἰς ἀκριβή πενίαν συνελαθείς, αὖθις δι' ἀγαθοεργίαν, Θεοῦ προνοία τετύχηκε τοῦ ὁρᾷν, καὶ πλούτου δαψίλειαν έλαβεν. ᾿Αλλὰ καὶ τὰ τοῦ Μακεδόνος 'Αλε ξάνδρου ἐνταῦθα συντέτμηνται, μνησθείσης τῆς ἱστορίας ἀναγκαίως ἐκείνου, διά τε ἄλλα, καὶ ὅτι τῇ Ιερουσαλήμ μετὰ τὴν ἐν Ἰσσῷ τοῦ Δαρείου προτέραν ἦταν ἐπιδεδήμηκε, καὶ τὸν ἀρχιερέα δια
col. 27–28page 6 of 10
PG 134:28βασιλείαν, καὶ ὑφ᾽ ἑαυτὸν ἐποιήσατο, καὶ ὅσον ἐβα σίλευσε χρόνον, καὶ ὡς εἰς τέσσαρας ἀρχάς, ἐκείνον θανόντος, ἡ ἐκείνου βασιλεία μεμέριστο· καὶ ἔσα τοῖς Ἰουδαίοις ἐξ Ἀντιόχου γέγονε τοῦ Ἐπιφανούς, τῶν ᾿Αλεξάνδρου διαδόχων ἑνὸς ἀπογόνου τυγχάνοντος· καὶ ὡς οἱ Ασαμωναίοι τούτῳ ἀντέστησαν, καὶ τῆς ἐξ αὐτοῦ τυραννίδος τοὺς ὁμογενεῖς ἐλυτρώσαντο· καὶ τίνες οὗτοι, καὶ ὅπως τῶν ὁμοφύλων καὶ ἐπὶ πότον προέστησαν, καὶ ὡς μετὰ τὴν ἐκ τῆς αἰχμαλωσίας τῆς ὑπ᾽ Ασσυρίων εἰς τὴν Ἱερουσαλὴμ ἐπανέλευσιν οὐκ ἦν τὸ τῶν Ἰουδαίων έθνος βασιλευόμενον, ἀλλ᾽ ὑπὸ τῶν ἀρχιερέων ἀρχόμενον καὶ ὅτι οἱ τῶν εἰρημένων Ασαμωναίων ἀπόγονοι τὴν ἀρχιερατικὴν τιμὴν περικείμενοι, καὶ τὰ τοῦ φερόντως ἐτίμησε· καὶ ὅπως τὴν Περσῶν κατέλυσε ἔθνους ιθύνοντες, καὶ διάδημα ἑαυτοῖς περιέθεντο καὶ ὅπως Υρκανοῦ καὶ Ἀριστοβούλου τῶν ἀδελφῶν διενεχθέντων περὶ τῆς Ἰουδαϊκῆς βασιλείας, ὁ Μάγνος Πομπήϊος στρατηγών τότε Ρωμαίων, διαι τῆσαι μετακληθεῖς τοῖς ἐμαίμοσι, τήν τε πόλιν εἷλε τῆς Ἱερουσαλήμ, καὶ τὸ ἔθνος τοῖ; Ῥωμαίοις ὑπέταξε· καὶ ὅπως Ηρώδης Αντιπάτρου υἱὸς μετά ταῦτα τῆς τῶν Ἰουδαίων βασιλείας ἐκράτησε, καὶ τίς ἦν οὗτος, καὶ ὅθεν κατήγετο, καὶ ὅσα κατ' οἶκον ἐκείνῳ συμβέβηκε, καὶ μέχρι τίνος οἱ ἐκείνου τῆς βασιλείας ἐκράτησαν, κἀκ τίνος τρόπου, καὶ ἐξότου ἡγεμόνες ἐκ Ρώμης εἰς Ἰουδαίαν ἐστέλλοντο, καὶ ἴσα περὶ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ὁ Ἰώ σηπος συνεγράψατο· ἀλλὰ μέντοι καὶ περὶ τοῦ Βαπτιστοῦ Ἰωάννου, καὶ διὰ τίνας αἰτίας τοῦ τοῖς Ῥωμαίοις ὑπείκειν Ἰουδαῖοι ἀπέστησαν, καὶ ὅπως τὸ ἔθνος αὐτῶν ἐπολεμήθη παρὰ Ῥωμαίων, καὶ παρὰ τίνος ἡ Ἱερουσαλήμ, καὶ ὅπως ἐξεπορθήθη τὴν τελευταίαν, καὶ μὴ σχοῦσαν ἀνάκλησιν πόρθησιν. Δ'. Ῥωμαίων δὲ καὶ τῆς Ῥώμης μνησθείσης τῆς Ιστορίας, ἀναγκαῖόν μοι ἐνομίσθη καὶ περὶ τούτων συγγράψασθαι, καὶ παραδοῦναι, πόθεν τὸ τῶν Ῥω μαίων ἔθνος, κακ τίνος ἔσχηκε τὴν ἀρχὴν, καὶ παρὰ τίνων ἡ τῆς Ἰταλίας χώρα πρώην κατῴκιστο· ὅθεν το προήχθη Ρωμύλος εἰς φῶς, ὁ τῆς Ῥώμης γενό μενος οἰκιστὴρ, καὶ ὅπως ἀνηρέθη Ῥῶμος ὁ ἀδελ φὸς αὐτοῦ, εἶτα κακεῖνος ἐγένετο ἀφανῆς, καὶ ὅπως πρῶτον ἡ πόλις αὕτη ἐβασιλεύθη, καὶ ἔθεσιν οίοις καὶ νομίμοις έχρήσατο· καὶ ὡς εἰς τυραννίδα τὴν βασιλείαν ὁ Σούπερδος Ταρκύνιος μεταγαγών, καθώ ηρέθη, καὶ ὅσους πολέμου; καὶ οἴους ἡ Ῥώμη διά τὴν ἐκείνου καθαίρεσιν ἤνεγκε· καὶ ὡς εἰ; ἀριστοκρατείαν, εἶτα καὶ δημοκρατείαν, μετηνέχθη Ρω μαίοις τὰ πράγματα, υπάτων καὶ δικτατόρων, εἶτα καὶ δημάρχων τὴν τῶν κοινῶν ποιουμένων διοίκησιν· καὶ τί; μὲν ἡ ὑπατεία τὸ παλαιὸν ἦν, τί; δὲ ἡ δικτατορία, τί δ' ἦν τὸ ἔργον τῶν τιμη ὤν, καὶ πόσος ὥριστο χρόνος εκάστῃ τῶν ἀρχῶν του τωνί· καὶ οἷος ἐγένετο παρ' ἐκεῖνος ὁ θρίαμβος. καὶ ὅθεν παρήχθη τοῦτο τὸ ὄνομα· καὶ ὅσα ἐν τοῖς χαιροῖς τῶν ὑπάτων ἐγένοντο, εἰ καὶ μὴ πάντα, ενώ δείᾳ βίβλων (β) τῶν ταῦτα διηγουμένων. Καὶ ὅπως ὕστερον ἐκ τούτων εἰ; μοναρχίαν ἡ ἀρχὴ τοῖς 'Ρω μαίοις μετέπεσε· καὶ ὡς πρῶτος ταῦτα, εἰ καὶ μὴ καθαρῶς, ὁ Γάϊος Ιούλιος Καίσαρ μετεποιήσατο, εἶτα ἐπὶ βήματος ἀναιρεθέντος αὐτοῦ παρὰ τῶν τῆς ἐλευθερία; ἐξεχομένων, ὁ Αύγουστο, Οκτάβιο: Καί Καὶ μὴ πάντα ἐνδεία βίβλων.
σαρ, ἀδελφιδοῦς ὢν τοῦ ἀνῃρημένου Καίσαρος, καὶ εἰσποιηθεὶς ἐκείνῳ, τοὺς γονεῖς τοῦ θετοῦ μετήλθε πατρός, ἔχων καὶ τὸν ᾿Αντώνιον τοῦ ἔργου αὐτῷ συναγόμενον μετέπειτα δὲ κἀκείνῳ διενεχθείς, καὶ νικήσας ναυμαχία περὶ τὸ ᾿Ακτιον, εἶτα και εἰς ᾿Αλεξάνδρειαν σὺν τῇ Κλεοπάτρα φυγόντα επι καταλαβών, εἰς τοῦτο περιέστησεν ἀνάγκης τὸν ἄν δρα, ὡς καὶ διαχειρίσασθαι ἑαυτόν· ὅση τε φθορά τῶν Ῥωμαίων ἐν τοῖς ἐμφυλίοις πολέμοις τούτοις ἐγένετο, πρότερον μὲν πρὸς Βροῦτον καὶ Κάσσιον, καὶ τοὺς ἄλλους ἀναιρέτα; τοῦ Καίσαρος, τοῦ Ὀχτα βίου καὶ τοῦ 'Αντωνίου ἀντικαθισαμένων, εἶτα καὶ πρὸς ἀλλήλους μαχεσαμένων αὐτῶν· καὶ ὡς ἐξω γρήθη μὲν ἡ Κλεοπάτρα ἡ τῆς Αἰγύπτου βασίλισσα, οὖσα τῶν Πτολεμαίων ἀπόγονος, ἀνεῖς δὲ ἑαυτὴν κἀκείνη, ὡς εἰκάσθη, ἀσπίδος δήγματι· καὶ ὅτι οὕτω μετ' ἐπινικίων λαμπρῶν εἰς τὴν Ῥώμην ἐπανελθὼν ὁ Οκτάβιος, τῆς αὐταρχίας ἀντεποιήσατο, καὶ εἰς ἀκριβῆ μοναρχίαν. τὴν τῶν Ῥωμαίων ἡγεμονίαν μετήνεγκε, καὶ τίνες μετ᾿ αὐτὴν ἐμονάρχησαν, καὶ ὅπως ἕκαστος τῆς ἀρχῆς ἐπέβη, καὶ ὅπως καὶ ἐφ᾽ ὅσον ἦρξε, καὶ οἴῳ τέλει τῆς ζωῆς συνέκυρσε· καὶ τίνες ἐπὶ τούτων, μετὰ τοὺς σεπτούς ἀποστόλους, τους θρόνους εκόσμησαν τῶν τεσσάρων μεγάλων Εκκλησιῶν, τῆς Ῥώμης λέγω, καὶ τῆς ᾿Αλεξανδρείας, Αντιοχείας τε καὶ τῆς Ἱερουσαλήμ, καὶ ὅσοι τούτων μαρτυρικού τέλους κατηξιώθησαν όπως τε μᾶλλον τῶν ἄλλων κατά Χριστιανῶν ἐξελύττησαν Διοκλητιανός καὶ Μαξιμιανὸς ὁ Ἑρκούλιος, καὶ ὡς τὴν ἀρχὴν ἀποθέμενοι ἑτέρους ἀνθ' ἑαυτῶν ἐχειροτόνησαν Καίσαρας· ὧν εἷς Κωνστάντιος ὁ Χλωρός ἦν, ὁ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου πατήρ, τῆς ἀρχῆς τῶν Γαλλιῶν καὶ τῆς Βρεττανίας ἀπονεμηθείσης αὐτῷ· καὶ ὡς θνήσκων ἐκεῖνος τὸν πρωτότοκον υἱὸν ἑαυτοῦ, τοῦτον δὴ τὸν ἐταπόστολον Κωνσταντίνον, τῆς οἰκείας ἀρχῆς διάδοχον ἐποιήσατο καὶ ὡς μονάρχης οὗτος κατέστη, τους λοιπούς καταγωνισάμενος, ὀφθέντος αὐτῷ τοῦ σταυρικοῦ σημείου δ ἀστέρων ἐν τῷ οὐρανῷ· καὶ ὡς προσεληλύθει Χρι στῷ, καὶ τὴν πίστιν ἐπλάτυνε, παῤῥησίαν δοὺς τῷ κηρύγματι, καὶ ὅπως ἐν τῷ Βυζαντίῳ πόλιν ἑαυτῷ ὁμώνυμον ᾠκοδόμησε, Νέαν 'Ρώμην ονομάσας αὐτ τήν, καὶ βασιλείαν ἐκ τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης εἰς ταύτην μετήνεγκε. Καὶ τίνες μετ᾿ ἐκεῖνον ἐν αὐτῇ ἐβασίλευσαν, καὶ οἷος ἕκαστος ἦν τους τρό πους, ἀλλὰ μὴν καὶ τὸ σέβας, καὶ ἐφ' ὅσον ἐκρά τησε (β) τῆς ἀρχῆς, καὶ ὅπως μετήλλαξε την ζωήν τίνας τε τῆς ἐν Κωνσταντίνου πόλει προέστησαν Ἐκκλησίας, καὶ ἐφ' ὅσον ἕκαστος, καὶ τίνες αὐτῶν τοῦ ὀρθοῦ δόγματος ἀντείχοντο, τίνες δὲ γεγόνασιν ἑτερόδοξοι, ὅπως τῶν τῇδε μετελήλυθεν ἕκαστος, καὶ ἐπὶ τίνων αὐτοκρατόρων καὶ πατριαρχῶν, καὶ κατὰ τίνων αἱ σύνοδοι συγκεκράτηνται. Οὕτω τε κατιών ὁ λόγος μέχρι τῶν καθ᾿ ἡμᾶς γεγονότων αὐτοκρατόρων, περαίνει τὴν συγγραφήν, πολλῶν ἐν τῷ μέσῳ καὶ ἀποκρύφων άλλων μεμνημένος ἱστοριῶν. Κωνστάντιος ὁ Χλωρός. Κωνσταν. τίνος Καὶ ὅσον ἐκράτησε. ἐφ' ὅσον
col. 29–30page 7 of 10
PG 134:30Δ'. Αρκτέον δέ μοι τῆς συγγραφῆς ἀρχὴν ταύτης ποιουμένῳ τὴν ἄῤῥητου πρώτην ἀρχὴν, τῆς τῶν ὅλων αἰτίαν, τὴν ἀναρχών τε καὶ ἄχρονον, καὶ τῶν ὑπ' ἐκείνης παραχθέντων ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς ὑπό στασιν καὶ οὐσίωσιν, τὴν παραγωγὴν καὶ τὴν γένεσιν. Ην οὖν ἀεὶ τὸ θεῖον, ὑπὲρ αἰτίαν πα σαν καὶ δύναμιν ἐκλάμπον ἀχρόνως, καὶ τῷ κάλλει τῆς οἰκείας δόξης τε καὶ λαμπρότητος ἀϊδίως κινούμενον, καὶ ἀνάρχως μήτ' ἔκ τινος ἄλλου προϋποστάν πρότερον ουσιώματος, μηθ᾽ ὕστερον αυτομάτως γενόμενον ἐξ οὐκ ὄντων, καὶ εἰς συμπλήρωσιν τῆς ἑαυτοῦ δόξης ἐπὶ μικρὸν προϊόν, ἀλλ᾽ ἂν ἀεὶ καὶ διαμένον, ὡς ἔγνω μόνον ὑπερφυῶς τὸ τὰ βάθη τῆς θεότητος πάντα διερευνῶν πανάγιον Πνεῦμα, καὶ τούτοις συναϊδίως ἐπεντρυφῶν καὶ συναγαλλώμενον. Ἐπεὶ δὲ δι' ἄχραν ἀγαθότητα, καὶ πέλαγος ἐλέους, καὶ οἰκτιρμὸν ἄφατον, τὸν ὁρατὸν τοῦτον κόσμον είδο ποιῆσαι προείλετο, κἀντεῦθεν ἐς μέσον παραγαγεῖν τὸν δεύτερον μὲν τῷ ποιήματι, πρῶτον δὲ καὶ ἐξαίσιον τῷ χαρίσματι κόσμον, όσω καὶ κατ' εἰκόνα Θεοῦ πεπλαστούργηται, φημὶ δὴ τὸν ἄνθρωπον, αλά τους χρησάμενος ἀρίστῃ πρὸς τὴν δημιουργίαν ὁδῷ, τὰς ἀΰλους πρότερον Δυνάμεις καὶ οὐρανίους ταξιάρχας ὑφίστησιν ἐννοήσαν ἀπαξαπλώς, προβεβηκυίας θάττον ἢ λόγος εἰς ἔργον τῆς ἐνθυμήσεως. Θεὸς δ᾽ ἔστι μὲν ἀνενδεής φύσις, αὐτὴ ἑαυτῇ ἀντάρ της εἰς δόξαν καὶ εἰς κατάληψιν, οὔτε τῆς παρ' ἑτέρων δεομένη δόξης, οὔθ᾽ ἑτέρῳ καταληπτή· εἰ μή τις φαίη καταληπτὸν εἶναι τὸ ἄπειρον αὐτῆς, καὶ τὸ ἀκατάληπτον. Θεὶν δὲ λέγων, Πατέρα φημί, καὶ Υἱὸν, καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ο ή θεότης, κατὰ τὸν μέγαν Πατέρα τὸν Θεολόγου Γρηγόριον. Οὕτω δ᾽ ἔχον τὸ θεῖον, πρῶτον μὲν τὰς ἀγγελικὰς οὐρανίους δυνάμεις λειτουργούς τε καὶ ὑμνῳδοὺς τῆς ἄνῳ λαμπρότητος, οὐχ ὡς τούτων δεόμενον, ἀλλ᾽ ἵνα μὴ τῇ ἑαυτοῦ μόνον θεωρία κινοῖτο, αυθῇ δὲ καὶ ὁδεύσῃ τὸ ἀγαθὸν, καὶ ἡ εὐεργεσία χωρήσῃ πρὸς πλείονας· τοῦτο γὰρ τῆς ἄκρας ἦν ἀγαθότητος. Εἶτα καὶ τόνδε τὸν κόσμον ὑφίστησε τὸν βλεπόν καὶ δρώμενον. Καὶ ἐν ἀρχῇ μὲν ἐποίησε τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν. Τῆς δὲ τῆς ἀορασίᾳ καλυπτομένης, ἐπεὶ καὶ σκότος ἦν, καὶ ὕδωρ αὐτῇ ἐπεπόλαζε, τὸ φῶς παρήγαγεν ὁ Θεὸς, καὶ διεχώρισε τὸ φῶς καὶ τὸ σκότος. Καὶ τὸ μὲν, ἡμέραν ἐκάλεσε· τὸ δὲ σκότος, νύκτα ὠνόμασεν· οὗ τῇ ἀρχῇ ἑσπέραν, πρωί δὲ τῇ πρώτη φαύσει τῆς ἡμέρας όνομα έθετο ο καὶ ἐγένετο ἐσπέρα, καὶ ἐγένετο πρωί, ἡμέρα μία. Οἶδα μὲν οὖν ἐν τῇ Λεπτῇ Γενέσει γεγραμμέν Θεὸς δ' ἔστι, Ταξιάρχας. Ταξιάρχης 'Αρχι στρατηγοί Τα ξίαρχος. Λεττῇ γενέσει. Λεπτογέ
νον, ὡς ἐν τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ καὶ αἱ οὐράνιαι Δυνά- Λ μεις πρὸ τῶν ἄλλων ὑπέστησαν παρὰ τοῦ τῶν ὅλων Δημιουργού. Αλλ' ὅτι μὴ ταῖς παρὰ τῶν θείων Πα τέρων ἐγκεκριμένοις βιβλίοις τῆς Ἑβραϊκῆς σοφίας, καὶ ἡ λεπτή αὕτη συνηρίθμηται Γένεσις, οὐδέν τι τῶν ἐν ἐκείνῃ γεγραμμένων λογίζομαι βέβαιον, οὐδὲ τῷ λόγῳ συντίθεμαι. Εἶτα τὸ στε ρέωμα ὑπιστήσατο, ἐν μέσῳ τῶν ὑδάτων διατείνας αὐτὸ, ὥστε τὰ μὲν ἄνω αὐτοῦ ἐναποληφθῆναι, τὰ δὲ κάτω περικεχύσθαι τῇ γῇ. Στερέωμα δὲ ἐκλήθη, ὅτι στεγανὸν τὸ σῶμα τούτου, καὶ οὐ λεπτὴν οὐδ᾽ ὁραιὰν τὴν φύσιν ἔχει, κατὰ τὰ ὕδατα, ἐξ ὧν τὴν σύστασιν ἔσχηκεν, δ καὶ οὐρανὸς ὠνομάσθη. Ταῦτα ἐν τῇ δευτέρᾳ ἡμέρᾳ ἐγένετο. Ἐν δὲ τῇ τρίτῃ τὸ ὕδωρ, τῆς γῆς ἅπαν καλύπτον τὸ πρόσωπον, ἐκέλευσεν ὁ θεὸς συναχθῆναι, καὶ ὀφθῆναι τὴν ξηράν. Καὶ ὁ λόγος ἔργον ἐγένετο, καὶ κοιλότητες βαθείαι γινόμεναι τὰ ὕδατα εἰσεδέξαντο. Καὶ τὴν μὲν γῆν ξηράν κατωνόμασε, θαλάσσας δὲ τὰ τῶν ὑδάτων συν στήματα. Κατὰ ταύτην δὲ τὴν ἡμέραν φυτά τε γῆθεν ἀνεδόθη, καὶ σπέρματα. Έδει γὰρ άκοσμον οὖσαν τὴν γῆν, κοσμηθῆναι ταῖς πόαις, καὶ τοῖς μυρίοις βλαστήμασι, καὶ τοῖς ἄνθεσι, καὶ τοῖς παντοίοις καρποῖς, καὶ τῶν δένδρων ταῖς χάρισιν. Ἡ δὲ τετάρτη ἡμέρα τὴν τῶν φωστήρων ἔσχηκε γένεσιν, ηλίου τε καὶ σελήνης, καὶ τῶν λοιπῶν ἀστέρων. Καὶ τούτοις τὸν οὐρανὸν ὁ Δημιουργός κατηγλάϊσε, καὶ τὸ κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν όφθὲν φῶς τοῖς φωστῆρτι τούτοις ἐνέθετο, κινήσεις αὐτοῖς ἐπιτολάς τε καὶ δρόμους καὶ καταδύσεις δια τυπώσας, ἵνα τα φωτίζοιτο δι' αὐτῶν τὸ περίγειον, καὶ ὁ χρόνος ἀπαριθμοίτο ταῖς τούτων περιόδους παρέχοιντο δὲ δι' αὐτῶν τοῖς εὐθύτατα ταῖς αὐτῶν προσέχουσι φαύσεσι καὶ μὴ περινενοημένως σκοποῦσιν, ἢ ὡς ἂν εἴποι τις ἀκριβούμενος τὸν λόγον, ἀβέλτερον καὶ τῇ κινήσει δὴ τῶν τοιούτων ἀστέρων ἅπαντα δοξάζουσι συμπεριφέρεσθαι τὰ ἡμέτερα) μεγάλην καὶ ἀψευδῆ τὴν ἰθύτητα καὶ ὠφέ λειαν. Τῇ πέμπτῃ δ' αὖθις τῶν ἡμερῶν Θεοῦ κελεύσαντος, ἀνῆκε τὰ ὕδατα έρπετὰ ψυχῶν ζωσῶν, καὶ πετεινά· ὧν τὰ μὲν ἐμφυλοχωρούσι τοῖς ὕδασι, καὶ τούτοις ἐννήχονται· τὰ πετεινὰ δὲ τὸν άέρα τέμνουσιν, ἔρποντα ὥσπερ διὰ τούτου μετάρσια. Κατὰ δέ γε τὴν ἔκτην, ψυχὴν ζῶσαν τετράποδα καὶ θηρία καὶ ἑρπετὰ ἐξαγαγεῖν ἡ γῆ προσετέτακτο, Εγκεκριμένοις. Δι εκκεκρυμμένους ἀποκρύφοις 'Ανεδόθη καὶ σπέρματα· έδει γάρ. ἀνεδέθη, ὡς ἐντεῦθεν ἀναφαίνεσθαι πρότερον άκοσμον οὖσαν τὴν γῆν. κοσμηθεῖσαν ταῖς πόλις, Οφθέν φῶς. πραχθέν. διατυπώσας, διαδεξάμενος. Ταῖς τούτων περιόδοις. ἐπι τολαῖς καὶ δύσεσι, καὶ σημεῖα περιέχοντο δι' αὐτῶν τοῖς εὐθύτατα. ανατολαίς ει παρέχοιντο. Μὴ περινενοημένως. μὴ περιεργότερον καταστοχαζόμενος αὐτῶν, ἡ ὡς ἂν εἴποι τις, τῶν τοιούτων ἀστέ ρων, τῶν οὐρανίων, Τῇ πέμπτη δ' αὖθις τῶν ἡμερῶν. Κατὰ δὲ τὴν πέμπτην ἡμέραν τὰ μὲν ὕδατα πάν γένος πτηνών προήγαγον, ἡ γῆ ψυχήν ζῶσαν, τετραπόδια ζώα τὸ θεῖον εὐξῆκτο σύμπαντα πρόσταγμα.
col. 31–32page 8 of 10
PG 134:32καὶ κατὰ τὸ θεῖον ἐξῆστο σύμπαντα πρόσταγμα. Ψυχῆς δὲ ζώσης εξαγωγήν ή Γραφή περιέχει ποιή σασθαι κελευσθῆναι 18) τὴν γῆν, ἵν' οὕτω τῆς τοῦ ἀνθρώπου ψυχῆς ἐμφήνῃ πρὸς αὐτὴν τὸ διάφορον. Η μὲν γὰρ τῶν ἄλλων ζώων γῆθεν ἐξέφυ κατὰ τὸ κέλευσμα, και γεηρά οὖσα, εικότως ἂν λογίζοιτο και φθαρτή ἐπεὶ καὶ ἀλλαχοῦ φησιν ἡ Γραφή Ψυχή παντός κτήνους τὸ αἷμά αὐτοῦ, τὸ δ' αίμα πάντως φθειού μενον. Β'. Τὴν δὲ τοῦ ἀνθρώπου ψυχὴν οὐχ ἡ γῆ ἀνῆ κεν, ἀλλὰ τὸ θεῖον αὐτὴν τῷ Ἀδὰμ ἐνἧκεν ἐμφύ σημα. Δίδ καὶ χρῆμά τι θεῖον εἶναι πιστεύεται, και ἀθάνατον. Η δ' Εκτὴ τῶν ἡμερῶν, καὶ τὸν ἀνθρώπου ἔσχηκε, χειρὶ διαπεπλασμένον Θεοῦ. προϋποστήσας γὰρ ὁ ᾿Αριστοτέχνης τὰ σύμπαντα, καὶ παραγαγὼν τὸν κόσμον ἐν τάξει τε καὶ ῥυθμῷ, δια καὶ Κόσμος ὠνόμασται, καὶ ὡς ἐν ὑποδοχής βασι λέως, ὥσπερ βασίλεια προετοιμάσας, αὐτὸν οὕτω Κόσμος παράγει τὸν ἄνθρωπον οἷά τινα βασιλέα τῶν ἐπὶ γῆς βασιλευόμενον ἄνωθεν, οὐ προστάγματι καὶ τοῦτον ὑποστησάμενος, ἀλλὰ χερσὶν αὐτὸν διαπλάσας, καὶ δημιουργίαν αὐτοῦ οὐχ ὁμοίαν τοῖς ἄλλοις πεποιηκώς, παρηλλαγμένην δὲ καὶ ἀσύγκριτον. Τάλλα μὲν γὰρ πάντα παρήχθησαν ῥήματι· ὁ δὲ καὶ αὐτουργίας ἠξίωται. Χοῦν γὰρ λαβὼν ἀπὸ τῆς γῆς ὁ Θεὸς, ή βίβλος φησὶ τῆς Γενέσεως, τὸν ἄνθρωπον ἔπλασε, καὶ ἐνεφύσησεν αὐτῷ ψυχὴν ζῶσαν, δι' ἦν καὶ κατ' εἰκόνα Θεοῦ λέγεται γενέσθαι ὁ ἄνθρωπος. Τῶν γὰρ τῇ θείᾳ φύσει οὐσιωδῶς προσόντων, τινὰ ἐν τῇ τοῦ ἀνθρώπου ψυχῇ εἰκονίζονται, οὐ φύσει αὐτῇ ἐνόντα, ἀλλὰ χάριτι. Φύσει μὲν γὰρ τὸ Θεῖον ἀόρατον καὶ ἀθάνατον, ἀκατάληπτόν τε καὶ άφθαρτον. Ταῦτα δὲ καὶ τῇ ψυχῇ πρόσεισι κατά χάριν, οὐ κατὰ φύσιν. Οὔτε γὰρ ἡ φύσις αὐτῆς καὶ ἡ οὐσία καταληπτή, οὔτε μὴν ὁρατή. Καὶ ἄφθαρτος δὲ ἐστὶ καὶ ἀθάνατος, καὶ ἕτερα δὲ τῆς θείας φύσεως χαρακτηριστικά κατὰ χάριν ἐν τῇ ψυχῇ τεθεώρηνται. Αδαμ δὲ τὸν πλασθέντα ὠνόμασε σημαίνει δὲ τοῦτο πυῤῥὸν, κατὰ τὴν Εβραΐδα διάλεκτον, ὡς φησὶν Ιώσηπος, ὅτι ἐκ πυῤῥᾶς γῆς διεπέπλαστο· τοιαύτη γὰρ ἡ παρθένος γῆ Οὕτω δ' ἐν ἐξ ἡμέραις τὸν κόσμον παραγαγών, ἐν τῇ ἑβδομη κατέπαυσε. Διδ καὶ τοῖς Εβραίοις ἢ ἑβδόμη τῶν ἡμερῶν ἀπρακτος εἶναι νενόμισται. Ὅθεν καὶ Σάββατον κέκληται· τὸ δὲ Σάββατον ἡ τῶν Ἑβραίων γλῶττα λέγει, παυσιν. Εθετο τὸν Ἀδὰμ ὁ Θεὸς ἐν τῷ παραδείσῳ, ἂν αὐτὸς κατεφύτευσεν, ἔνθα τὸ ξύλον ἦν τῆς ζωῆς, καὶ τὸ ξύλον τῆς γνώσεως, ἤ, κατὰ τὸν Ιώσηπον, τῆς φρονήσεως. Καὶ ἐνετείλατο αὐτῷ, τῶν μὲν λοιπῶν μετέχειν ἀπέχεσθαι δὲ τοῦ ξύλου τῆς γνώσεως, θάνατον δὲ προεῖπε τὸ τῆς παραβάσεως ἐπιτίμιον. Αρδεται δὲ ποταμῷ ὁ παράδεισος, καὶ πρόεισιν ἐκεῖθεν ὁ ποταμὸς οὗτος εἰς τέσσαρα μερι ζύμενος, καὶ Φεισῶν μὲν ὄνομα τῷ πρώτῳ, πληθύν δὲ τοῦτο δηλοῖ· τοῖς δ' Έλλησι Γάγγης οὗτος ἀνα μασται, τὴν Ινδικήν διτών καὶ ἐκδιδοὺς εἰς Η Γραφή περιέχει ποιήσασθαι κελευσθῆς προσαγορεύει κελευσθῆναι. Η παρθένος γη. ἡ καθαρὰ καὶ ἀμι γῆς Μετέχειν. ἀπολαύειν Της Ινδικήν διών.
τὸ πέλαγος. Γηὼν δὲ καλεῖται ὁ δεύτερος σημαίνει δὲ ἡ κλῆσις τὸν ἀπὸ τῆς ἀνατολῆς ἐκδιδόμενον, ἐν Νείλον Ιώσηπος λέγει προσαγορεύειν τοὺς Ἕλληνας. Ο δ' ἐπὶ τοῦτο Τίγρις ἐστιν, ὃν καὶ Διγλάθ καλεῖσθαι φησιν ὁ αὐτὸς, καὶ τὸ μετὰ στενότητος ὀξὺ ἐμφαίνεσθαι τῷ ὀνόματι. Ὁ δὲ λοιπὸς Εὐφράτης ἐστίν ἤτοι φορά, ἢ ἄνθος, η σχεδασμός· καὶ ἄμφω δὲ οὗτοι εἰς τὴν Ἐρυθρὰν εἰσβάλλουσι θάλασσαν. Παρίστησι δὲ τῷ Ἀδὰμ ὁ Θεὸς πάντα τὰ ζώα ὁ δὲ ἑκάστῳ γένει αὐτῶν ὀνόματα τίθησι. Κτίζει τε τὴν γυναῖκα ὁ Θεὸς, μίαν τῶν πλευρῶν λαβὼν υπνώττοντος τοῦ ᾿Αδάμ, καὶ προσήγαγεν αὐτὴν αὐτῷ. Ὁ δὲ ἐξ ἑαυτοῦ γενομένην ταύτην ἐγν ρισε, καὶ γυναῖκα ὠνόμασε. Τοῖς γὰρ Εβραίοις Ενέα καλεῖται ἡ γυνή, κἀκείνη Εύα ὠνόμαστο. ἂν μὲν οὖν ἀμφοῖν ἐν τῷ παραδείσῳ μαχαρία διαγωγή, γυμνοίς οὔσι τῇ ἁπλότητι, καὶ ζωή τῇ ἀτέχνῳ. Φθονοῦνται δὲ παρὰ τοῦ ὄψεως, ἢ μᾶλ λον παρὰ τοῦ νοητοῦ δράκοντος. Καὶ πρόσεισιν ὁ ὄφις τῇ γυναικὶ, καὶ συμβουλεύει γεύσασθαι τοῦ φυτοῦ τῆς φρονήσεως· ὁμοφωνεῖν δὲ τότε φησὶν ὁ Φώσηπος τὰ ζῶα ἅπαντα. Ἡ δὲ πείθεται, καὶ ἡδυνθεῖσα τῇ βρώσει, πείθει καὶ τὸν ἄνδρα τοῦ καρ ποῦ μετασχεῖν. Καὶ ἔγνωσαν γυμνούς ἑαυτοὺς, καὶ ἐκ φύλλων συχῆς ἐποίησαν ἑαυτοῖς περιζώματα. Εκρύπτοντό τε διὰ τὴν γύμνωσιν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ ὁ Αδάμ τε καὶ ἡ γυνή· καὶ ὁ Θεὸς τὴν αἰτίαν πρώτα, καὶ δ' 'Αδάμ τὴν γύμνωσιν προεβάλλετο, καὶ τὸ αιτίαμα προσῆπτε τῇ γυναικί. Ἡ δ' ἐξηπατῆσθαι παρὰ τοῦ ὄψεως ἔλεγεν. Ὁ δὲ θεὸς τῷ ὄφει κατ' φρασάμενος πρότερον, ποδῶν τε αὐτὸν στερήσας, καὶ τὴν φωνὴν ἀφελόμενος, κατὰ τὸν Ἰώσηπον, καὶ Ιλυσπᾶσθαι κατὰ γῆς ἐπιτάξας, καὶ πολέμιον ἀπο φήνας τὸ σπέρμα τῶν ἀπατηθέντων, πρὸς τὴν γυ ναίκα τρέπεται, καὶ τῷ ἀνδρὶ αὐτὴν ὑποχείριον είθησι, καὶ ταῖς ἐν τῷ τίκτειν ὠδῖσιν ἐπιτιμᾷ. Εἶτα καὶ τὸν Ἀδὰμ ὑπάγει ἐπιτιμίῳ· τόδ' ἦν ἢ πρὸς τὴν γῆν, ἐξ ἧς ἐλήφθη, ἀποστροφή, καὶ τὸ ἐν ἱδρῶτι τὸν ἄρτον ἐσθίειν, καὶ τὸ τὴν γῆν ἀκάνθας καὶ τρι βόλους ἀνατέλλειν αὐτῷ. Καὶ μετοικίζει αὐτοὺς ἐκ τοῦ παραδείσου, δερμάτινα αὐτοῖς περιθεὶς ἐνδύα ματα, ἴσως τὴν παχυτέραν σάρκα, καὶ θνητήν, καὶ ἀντίτυπον. Εντεῦθεν ἡμῖν ἡ μοχθηρὰ καὶ ἐπώδυνος ζωή, καὶ τὸ πρὸς κακίαν εὐόλισθον. Γ΄. Γίνονται τοίνυν παίδες αὐτοῖς, ὧν Κάϊν μὲν ὁ πρότερος ἦν (κτήσιν σημαίνει τὸ ὄνομα), ὅτι ἐκτήσαντο άνθρωπον. "Αβελ δ' ὁ δεύτερος δηλεί δὲ πένθος ἡ κλήσις, ἔσεσθαι γὰρ αὐτοῖς πένθος ἔμελλε δι' αὐτόν. Καὶ ὁ μὲν "Αβελ νομεύς ἦν ποι μνίου, καὶ ἀρετῆς ἐπεμέλετο. Ὁ δὲ Κάϊν ἐγεώργει τὴν γῆν, πονηρότατος ὤν. Δόξαν δὲ αὐτοῖς ἀπαρχὰς ἐκ τῶν ἰδίων πόνων προσαγαγεῖν τῷ Θεῷ, ὁ μὲν "Αβελ τὰ κρείττω τῶν πρωτοτόκων καὶ θρεμμάτων προσ ἤνεγκε, Κάϊν δὲ τὰ τυχόντα προσηγηόχει τῶν τῆς γῆς θάλασσαν και: Τὴν Ἰνδικὴν διιών χώραν, καὶ πᾶσαν τὴν γῆν κυκλῶν Εὐτιάτ. Τῷ δὲ δευτέρῳ ποταμῷ Γεὼν τούνομα· δηλοῖ δὲ τοῦτο πολύ. Νείλος δ' οὗτος τοῖς Ἕλλησι κέκληται· οὗτός ἐστιν κυκλῶν πᾶσαν τὴν γῆν Αιθιοπίαν· Ο δέ γε τρίτος Τίγρις ἐπονομάζεται, τουτέστιν ἠχῶν. Ὁ δὲ λοιπός Εὐφράτης ἐστὶν, ἤτοι φορά, ήγουν κίνησις· καὶ ἄμφω δὲ οὗτοι εἰς τὴν Ἐρυθρὰν εἰσβάλλουσι θάλασσαν. Γυναίκα. για
col. 33–34page 9 of 10
PG 134:34καρπῶν· καὶ προσέσχεν ὁ Θεὸς τοῖς τοῦ ᾿Αβελ δόροις, τῇ δὲ τοῦ Κάϊν οὐ προσέσχε προσαγωγῇ. Ο δε φθο νήσας ἐπὶ τῇ προτιμήσει, κτείνει αὐτὸν, καὶ ἐπάρατος γίνεται τῷ Θεῷ, καὶ στένειν καὶ τρέμειν καταδο δίκασται. Εκβληθεὶς δὲ ἀπὸ προσώπου του Θεού, ἐν γῇ Ναϊδ ᾤκησεν, Ενθα καὶ παῖδας ἐγείνατο. Οὗτος μέτρα τε καὶ στάθμια ἐπενόησε. Καὶ πρῶτος όρους ἐπήξατο γῆς, πονηρίας καθηγητής χρησ ματισθείς. Καὶ πόλιν εἰς ὄνομα τοῦ πρωτοτόκου υἱοῦ αὐτοῦ Ενὼς ᾠκοδόμησεν· υἱὸς δὲ τοῦ Ενὼς Γαϊδάδ, υἱὸς δὲ τούτου Μαλελεήλ, τοῦ δὲ Μαΐου σέλα, οὗ Λάμεχ υἱός. Οὗτος δύο γυναίκας ἑαυτῷ συναρμόσας, δὲν καὶ Σελάν, παῖδας ἐξ ἀμφοῖν ; ἔσχεν ἑβδομήκοντα καὶ ἑπτά· ὧν Ιωαβέλ μὲν κτηνοτρόφος ἦν, καὶ προβατείαν ἠγάπησεν Ιουδάλ δὲ 4- Μουσικὴν ἐπενόησε, καὶ κιθάραν ἐμηχανήσατο, καὶ ψαλτήριον. Θόβελ δὲ γεγονώς ἐκ Σελάς, σιδηρεύς ἦν, ἐργάτης σιδήρου τε καὶ χαλκοῦ. Τῷ δὲ Ἀδὰμ μετά θάνατον "Αβελ διακοσίων τριάκοντα γεγονότι ἐτῶν, ἕτερος ἐγεννήθη, υἱὸς, δν ἐκάλεσε Σήθ. Τέο θνηκε δὲ ὁ ᾿Αδάμ, ἔτη ζήσας ἐννακόσια καὶ τριά κοντα. Σήθ δὲ γενόμενος ἐτῶν πέντε καὶ διακοσίων, ἐγέννησε τὸν Ενώς, ὃς πρῶτος ἤλπισεν ἐπικαλεῖσθαι τὸ ὄνομα Κυρίου τοῦ Θεοῦ, τήν τε Θεὸν προσαγη ρεῦσαι τὸν Κύριον. Δώδεκα δὲ καὶ ἐννακόσια στη τὰ πάντα ζήσας Σήθ, καὶ υἱοὺς καὶ θυγατέρας λιπών, ἐξέλιπε· ὅς ἀρετὴν μετῄει, καὶ μιμητάς τους ἀπογόνους κατέλειψεν, οἱ σοφίαν τὴν περὶ τὰ οὐράνια κατενόησαν· καὶ στήλαις δυσί, τῇ μὲν ἐκ λίθου, τῇ δὲ ἐκ πλίνθου ὀπτῆς πεποιημέναις, τὰ εὑρημένα ἀνέγραψαν, ἵνα καὶ τοῖς μετέπειτα σώζονται. Έπεσθαι γὰρ ἀφανισμὸν τοῦ παντὸς, Αδάμ προειρήκει, ἐκ πυρός τε καὶ ὕδατος. Εξ Ενὼς δὲ ἐτέχθη ὁ Καϊνάν, ἄλλοι τε υἱοὶ καὶ θυγατέρες, καὶ ἀπέθανεν ἔτη ζήσας πέντε καὶ ἐννακόσια. Ἐκ δὲ Καινὴν ἐξέφυ Μελελεήλ καὶ ἕτεροι παίδες, καὶ τέθνηκε ζήσας ἀριθμὸν ἐτῶν ἐννακοσίων καὶ δέκα. Παῖς δὲ Μαλελεήλ ὁ Ἰάρεδ, καὶ ἑτέροι, ὅς κατέλυσε τὴν ζωὴν ἐπ᾿ ἔτεσιν ὀκτα κοσίοις καὶ πέντε πρὸς ἐνενήκοντα. Πάρεδ δὲ πατὴρ τοῦ Ενώχ, καὶ παίδων ἐπὶ τούτῳ ἑτέρων, καὶ τέθνηκε βιώσας ἔτη ἐννακόσια καὶ ἑξήκοντα πρὸς δυσίν· υἱὸς δὲ τοῦ Ενώχ Μαθουσάλα καὶ ἕτεροι. Εὐηρέστησε δὲ Ενώχ τῷ Κυρίῳ, καὶ μετετέθη, καὶ οὐχ εὑρίσκετο, ἐτῶν γεγονώς τριακοσίων εξήκοντα καὶ πέντε. Παῖς δὲ τοῦ Μαθουσάλα Λάμεχν καὶ ἕτεροι, καὶ θνήσκει ζήσας ἔτη ἐννακόσια εξήκοντα καὶ ἐννέα. Νῶς δ᾽ ἐτέχθη τῷ Λάμεχ, καὶ τέ θνηκε Λάμεχ έπτακόσια ζήσας έτη, καὶ πεντήκοντα πρὸς τοῖς τρισί. Δ'. Τῷ δὲ Νώε τρεῖς ἐγένοντο παίδες, Σήμ, Χαμ, Ιάφεθ. Ιδόντες δὲ οἱ υἱοὶ τοῦ Θεοῦ τὰς θυγατέρας τῶν ἀνθρώπων, ἔλαβον ἑαυτοῖς γυναίκας· υἱοὺς δὲ τοῦ Θεοῦ φησιν ἡ Γραφή, τοὺς ἀπογόνους τοῦ Σήθ, ὡς ἀρετὴν μετιόντας, καθὸ καὶ υἱοῦ; Υψίστου τους εναρέτους καλεῖ. Θυγατέρας δὲ τῶν ἀνθρώπων φησί, τὰς ἐκ τῶν τοῦ Κάϊν ἀπογόνων καταγομένας. Ο δὲ Ιώσηπος ἀγγέλους λέγει τὰς θυγατέρας τῶν ἀνθρώπων λαβεῖν, οὕτω καλέσας, οἶμαι, αὐτούς, ὡς εὐαρεστοῦντας Θεῷ, καὶ τὴν ἐκείνων πολιτείαν Επενόησε, και πρώτος δρους ἐπήξατο. Α. ἀφ' οὗ Μαλελεήλ τῷ δὲ Μαθουσάλα τίκτεται Λαμὲν Επ ενόησε. Τούτῳ γεννᾶται παῖς Ενώς. Ἐξ οὗ Γαϊδά, υλής. Όπτος,
ἐπιτηδεύοντας. Πληθυνθέντες δὲ οἱ ἄνθρωποι, προς κακίαν ἀπέκλιναν· οἷς καὶ παῖδες ἐγένοντο ὑβρισταί, καὶ ατάσθαλον, διὰ τὴν ἐν τῇ δυνάμει πεποίθησιν. Οἷς τὸ θεῖον προσώχθισε, καὶ τὸ μακρόβιον ὑπετέμετο, ἑκατὸν καὶ εἴκοσιν ἔτεσι τὴν τῶν ἀνθρώπων περιγράψας ζωήν. Νῶε εὗρε χάριν ἐναντίον τοῦ Θεοῦ. Διὸ καὶ εἰς θάλασσαν τῆς ἠπείρου μεταβληθείσης δι' ἐπομβρίας πολυημέρου τε καὶ σφοδρᾶς, πᾶν μὲν τὸ ἀνθρώπινου φθείρεται γένος. Νῶς δὲ μόνος σώ ζεται προμηθείς Θεοῦ, ξυλίνῃ λάρνακι, ἣν τετράγων τον κατεσκεύασε, μῆκος μὲν ἔχουσαν πήχεων τρια κοσίων, τὸ δὲ πλάτος πεντήκοντα, καὶ τὸ βάθος τριάχοντα. Ἐν ἡ αὐτός τε καὶ οἱ παῖδες σὺν αὐτῷ, ἐμβέβηκεν, καὶ ἡ μήτηρ, καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν, σπέρματά τε παντοῖς ἐνθέμενος, καὶ ζῶα ὁμοίως ἐκ γένους παντός, πρὸς διατήρησιν τῶν γενῶν αὐτ τῶν, ἀνὰ δύο μὲν τῶν μὴ καθαρῶν, ἑπτὰ δ' ἐξ ἑκά στου γένους τῶν καθαρῶν. Δέκατος δ᾽ ἦν ὁ Νῶς ἐκ τοῦ 'Αδὰμ ἀριθμούμενος, καὶ μετὰ χιλιάδα διπλὴν ἐτῶν πρὸς διακοσίοις τεσσαράκοντα και δύο μέχρι καὶ αὐτοῦ τοῦ κατακλυσμού. Ανοιγέντων δὲ τῶν καταρακτῶν τοῦ οὐρανοῦ ἡμέρας τεσσαράκοντα καὶ νύχτας, τὸ ὕδωρ ἐπὶ πήχεις πεντεκαίδεκα ὁρῶν υψηλότερον γέγονε. Δήξαντος δέ γε τοῦ ἀετοῦ, καὶ τοῦ ὕδατος ἐλαττουμένου μεθ᾿ ἡμέρας ἑκατὸν καὶ πεντήκοντα, ἡ λάρναξ ὄρει τινὶ τῆς ᾿Αρμενίας προσώκειλε, κατὰ τὸν μῆνα τὸν ἕβδομον. Ότε καὶ ἀνοίξας ὁ Νῶς, μεθίησι κόρακα· ὁ δὲ οὐκ ἐπανῆλθε. Καὶ μεθ' ἡμέρας ἀφῆκε περιστεράν, ἢ πάλιν ὑπέ στρεψεν. Ἑπτὰ δὲ διελθουσῶν ἡμερῶν, αὖθις ἀφῆ κεν αὐτὴν, ἡ δὲ κάρτος Ελαίας φέρουσα ὑπενόστησε. Κάντεῦθεν ἔγνω, ἐκλελοιπέναι τὸ ὕδωρ ἀπὸ τῆς γῆς. Καὶ ἐξῆλθον Νῶς καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ, καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ σὺν ταῖς αὐτῶν γυναιξὶ, καὶ τὰ ζῶς ὅτι ἦν μετ' αὐτῶν ἐν τῇ κιβωτῷ, καὶ ἔθυσε τῷ Θεῷ. Αποβατήριον δὲ τὸν τόπον καλεῖσθαι τοῖς ᾿Αρμενίοις φησὶν ὁ Ιώσηπος, καὶ λείψανα δείκνυσθαι τῆς λάρνακος ἐκεῖ· μεμνήσθαι δὲ καὶ τοῦ κά τακλυσμοῦ καὶ τῆς κιβωτοῦ λέγει καὶ πολλοὺς τῶν τὰς βαρβαρικὰς ἱστορίας συγγραψαμένων, τὸν Χαλδαίον τε Βηρωσὸν, καὶ Ἱερώνυμον τὸν Αἰγύπτιον, ὃς τὴν ἀρχαιολογίαν τὴν Φοινικικήν συνεγράψατο, καὶ τὸν ἀπὸ Δαμασκοῦ Μνασέαν· ὁ δὲ Θεὸς μηκέτι επαγαγεῖν εἶπε τοιουτονὶ πάθος τῇ γῇ. Ἐνετείλατο δὲ πρὸς βρῶσιν κεχρῆσθαι τοῖς ζώοις, η πλὴν κρέας ἐν αἵματι ψυχῆς μὴ ἐσθίειν, καὶ φόνου ἀνθρώπων· ἀπέχεσθαι. Σημεῖον δὲ τοῦ μηκέτι και τακλύσαι τὴν γῆν ἐν ὄμβρῳ, τὸ τόξον ἔθετο τὸ ἐν τῇ νεφέλῃ, τὴν Τριν διὰ τοῦ τόξου δηλῶν. Νῶς δὲ μετὰ τὸν κατακλυσμόν βιώσας τη τριακόσια καὶ πεντήκοντα, θνήσκει ἐνιαυτῶν γεγονώς ἐννακοσίων καὶ πεντήκοντα. Είρηται δέ γε περὶ τῆς που λυετίας τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων ταῦτα τῷ Ἰωσήπῳ· Μηδεὶς οὖν πρὸς τὸν τητα τῶν ἐτῶν, ψευδῆ νομιζέτω τὰ περὶ τῶν παλαιῶν ἱστορούμενα. Οἱ μὲν γὰρ θεοφιλεῖς ὀρ τες, καὶ ὑπ' αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ γενόμενοι, καὶ διὰ τὸ ταῖς τροφαῖς ἐπιτηδειοτέραις κεχρῆσθαι νῦν βίον καὶ τὴν βραχύ. Καὶ διὰ τὸ ταῖς τροφαῖς. Α. Καὶ διὰ τὸ τὰς τροφὰς ἐπιτηδειοτέρας πρὸς πλείονα χρόνον εξ να: Γ.
col. 35–36page 10 of 10
PG 134:36Ε'. Οἱ δὲ τοῦ Νῶς παίδες, Σήμ, Χαμ, καὶ άφεθ, ἐκ τῶν ὁρῶν εἰς τὴν πεδιάδα κατῴκησαν. Νῶς δὲ φυτεύσας ἀμπελῶνα, ἔπιεν ἐκ τοῦ οἴνου, καὶ ἐμε θύσθη, καὶ ἐγυμνώθη. Χάμ δὲ τὴν γύμνωσιν τοῦ πατρὸς ἰδὼν, τοῖς συγγένοις ἀνήγγειλεν, οἷον ἐπεγγελῶν τῷ πατρί. Οἱ δὲ κατὰ νώτου θέμενοι τὸ ἱμά τιον, τὴν πατρικὴν ἐκάλυψαν γύμνωσιν, ἐπισθοφα νῶς ἰόντες, καὶ μὴ προσβλέψαντες τῷ πατρί. Διδ καὶ ἀνανήψας ὁ Νῶε τοὺς μὲν εὐχαῖς ἡμείψατο, τῷ δὲ Χαμ κατηράσατο· τὸ δὲ πεδίον 8 κατῴκουν οι υἱοὶ Νῶς, κέκληται Σεναάρ. Πολλῶν δὲ γενομένων ἑκάστῳ παίδων, καὶ εἰς γενεὰς προελθόντων ἐπληθύνθησαν οἱ τούτων ἀπόγονοι. Νεβρώδ δέ τις ὁ τοῦ Χαμ υἱωνος, ὃς πρῶτος ὤφθη γίγας ἐπὶ τῆς γῆς, τολμηρὸς καὶ κατὰ χεῖρα γενναιότερος τῶν ἄλλων ὑπάρχων, εἰς τυραννίδα τα πράγματα περιέστησε, καὶ πύργον οἰκοδομεῖν αὐτοῖς ὑπέθετο ἐξ ὀπτῆς πλίνθου δεδομημένον. 'Αλλ' ὁ Θεὸς τὰς τούτων βουλὰς διεσκέδασεν εὐφυῶς, ἀσυνέτους τῶν παρ' ἀλλήλων φωνῶν διὰ τοῦ τῶν γλωσσών μερισμού τούτους ἀποφηνάμενος. Τὸ δὲ πεδίον ἐκεῖνο τῶν Βαβυλών καλεῖται, διὰ τὴν περὶ διάλε στον σύγχυσιν. Ἑβραῖοι μὲν γὰρ Βαβέλ καλοῦσι τὴν σύγχυσιν. Σκίδνανται δὲ λοιπὸν ὑπὸ τῆς ἀλλογλωσσίας, ὡς πᾶσαν ἤπειρον καὶ νῆσον πληρωθῆναι αὐτῶν. Σκεδασθέντων δὲ τῶν ἀπογόνων τοῦ Νῶς, ἐξ ἐκείνων τὰ ἔθνη συνέστησάν τε καὶ ὠνο μάσθησαν. Επτά γοῦν ὁ ἀφεθ υἱοὺς ἐγέννησεν, οἱ ἀπὸ τοῦ Ταύρου καὶ ᾿Αμάνου τῶν ὁρῶν προῆλθον, ἐπὶ μὲν τῆς ᾿Ασίας ἄχρι ποταμού Ταναΐδας· ἐπὶ δὲ πρὸς πλείονα χρόνον, εἰκότως έζων πλῆθος ἐτῶν τοσούτων. Έπειτα καὶ διὰ τὴν εὐχρηστίαν ὧν ἐπενόουν, ἀστρονομίας τε καὶ γεωμετρίας, ἅπερ οὐκ ἦν ἀσφαλῶς αὐτοὺς κατανοήσαι τε καὶ εἰπεῖν μὴ ζήσαντας ἐξακοσίους ἐνιαυτούς· διὰ τοσούτων γὰρ πληροῦται ὁ μέγας ἐνιαυτός. τῆς Εὐρώπης έως Γαδείρων, ὧν τοῖς ὀνόμασι καὶ (Τάσος ἔθνη ἐπεκλήθησαν. Γομαρεῖς μὲν ἀπὸ Γόμερ, οἱ νῦν Γαλάται λεγόμενοι Μαγώγας δὲ τοὺς ἐξ αὐτοῦ ὠνόμασεν ὁ Μαγώγ, Σκύθαι δὲ νῦν καλοῦνται. Εκ δὲ Ιωδὰν Ιωνες καὶ πάντες Ἕλληνες ἐπεκλήθησαν. Εκ Μαδαῖ δὲ Μαδαῖοι, οι Μήδοι προσαγορεύονται νῦν. Θαβέλ, βεβήλους τοὺς ἐξ αὐτοῦ ἐπωνόμασεν οὗτοι δ' εἰσὶν Ιβηρές· ὁ δέ γε Μοσόχ τοῦ γένους κατήρξε τῶν Μεσχηνών, Καππαδόκαι οὗτοι νομί ζονται. Θειράς δὲ Θείρας τοὺς ἐξ αὐτοῦ προσηγόρευσεν, οἱ Θράκες μετωνομάσθησαν ὕστερον. Ἐκ δὲ τῶν ἐκγόνων Ιάφεθ 'Ασχανάξαι μὲν οἱ κληθέντες Ρηγῆνες, ἐξ ᾿Ασχανάς προήχθησαν. Ριφαθαῖοι δὲ οὕτω πρὶν τοὺς Παφλαγόνας εκάλουν, ἐκ Ῥιφάθ τὸ γένος έλκειν πιστεύονται· καὶ θοργαμαῖοι τὸν Βοργαμών πρόγονον ἑαυτοῖς ἐπιγράφουσιν, οι Φρύγες μετεκλήθησαν ὕστερον. Ελισαν εξ 'Αλισαίων ἀρχηγέτης ἐγένετο, οἵπερ εἰσὶν Αἰολεῖς. Καὶ θαρσεὺς τῶν θαρσέων ἐγένετο πρόγονος· τὸ γὰρ πάλαι Θαρσείς ἐκαλοῦντο οἱ Κίλικες. Οθεν καὶ ἡ τῶν παρ' αὐτοῖς πόλεων ἀξιολογωτέρα Παρο Εἰς γενεάς προελθόντων. Παρελθόντων. Αλλ' ὁ Θεὸς τὰς τούτων βουλάς. Οὕτω δὲ μεμηνότας αὐτοὺς ὁρῶν ὁ Θεός, ἑτερογλώσσους εργάσατο. 'Ο δὲ τόπος, ἐν ᾧ πύργον ᾠχεδι μουν, uΟΣ, ριο ἄχρι ποταμού, μέχρι.
σὺς καλεῖται, τοῦ θῆτα μεταβληθέντος εἰς ταῦ. Οὐ τως τῷ Ιωσήπῳ γέγραπται περὶ τῆς Ταρσοῦ. Ἕτεροι δὲ τὸν Περσέα φασὶν τῇ τῶν Κιλίκων χώρᾳ ἐπιδημήσαντα, καὶ πόλιν βουληθέντα κτίσσι, καὶ τὸν τόπον τῆς πόλεως τοῖς οἰκοδόμοις δεικνύοντα, τῷ ταρσῷ τοῦ ποδός πατάξαι τὴν γῆν, κάντεῦθεν ἐπικληθῆναι τὴν πόλιν Ταρσόν. Χέθιμα δὲ τὴν νῆσον συνώκισεν ὁ Χεθίμ. Η Κύπρος αὕτη ἐστὶ παρ' Ελλήνων οὕτω κληθεῖσα, διὰ τὴν παρ' αὐτοῖς θεόν· τὴν ᾿Αφροδίτην γὰρ Κύπριν προσαγορεύουσιν. Οἱ δέ γε παῖδες τοῦ Χάμ, τὴν ἀπὸ Συρίας, καὶ 'Αμάνου καὶ Λιβάνου των ὁρῶν γῆν κατέσχον, καὶ ὅσα πρὸς θάλασσαν αὐτῶν ἐτέτραπτο μέχρις Ὠκεανοῦ, κατειλήφασι. Καὶ προσ ήλθοσαν ἐκ μὲν Χοῦς Χουσαίοι, Αιθίοπες οὗτοι εἰσί. Μεσρέμ δὲ; Μεσραίων προπάτωρ ἐγένετο. Οὕτω δὲ καλοῦνται Αιγύπτιοι, καὶ ἡ τῆς Αἰγύπτου χώρα Μεσρὴν ὀνομάζεται. Φοὺτ δὲ τὴν Λιβύην κατώκισε, καὶ Φούτους τοὺς τῆς χώρας ἐκάλεσε, Φούτην δὲ τὴν χώραν αὐτήν. Μετεβλήθη δ' ἡ κλήσις αὐτῆς μετέπειτα εἰς Λιβύην, ἐκ Λιβύος υἱοῦ. Μετρέμ. Χα ναὰν δὲ τὴν κληθεῖσαν ὕστερον Ἰουδαίων συνοικίσα, Χαναναίαν αὐτὴν προσηγόρευσε, καὶ Χαναναίους τοὺς ἐξ αὐτῆς. Οἱ δὲ Μετρὲμ παῖδες τὴν ἀπὸ Τάξης ἕως Αἰγύπτου κατέσχον γῆν. Μόνου δὲ Φιλιστιεί, τὴν ἐπωνυμίαν διεφύλαξεν ἡ ἐκείνου μερίς, ἣν Πα λαιστίνην Ελληνες ὠνομάχασι. Σιδώνιος δὲ παῖς πρωτότοκος Παναἐν, ἐν Φοινίκῃ πόλιν ἀνέστησε, Σιδώνα καλέσας αὐτήν. Αμαθεὶ δὲ 'Αμάθην ἔκτισε πόλιν, ἣν Μακεδόνες κατώκισαν τὴν δὲ πόλιν Πτολεμαίος Επιφανής λεγόμενος, Επιφάνειαν μετά ωνόμασε. Σὴμ δὲ τῷ υἱῷ Νῶς πέντε τίχτονται παῖ δες, οἳ τὴν μέχρις Ὠκεανοῦ τοῦ κατ᾽ Ἰνδίαν οἰκοῦσιν Ασίαν, ἀπ᾿ Εὐφράτου ἀρξάμενοι. Ελὰμ μὲν οὖν Βλυμαίους Περσῶν ὄντας ἀρχηγέτας κατέλιπεν. Ασούρ δὲ Νίνον οἰκίζει πόλιν, καὶ τοὺς ὑπ' αὐτὸν Ασσυρίκος ὠνόμασε· καὶ 'Αρφαξάδ Χαλδαίων προ πάτωρ "... Ο Αρὰμ δὲ τοὺς Σύρους κληθέντας ὕστερον, Αραμαίους ἐξ ἑαυτοῦ προσηγόρευσεν. "Ο δὲ 'Λοὺδ Λούδους προήγαγεν, οι Λυδοί μετέπειτα προσεβλήθησαν. Τῶν δὲ υἱῶν ᾿Αρὰμ τεσσάρων ενα τῶν, ὁ μὲν τὴν Τραχωνίτιν οἰκίζει, καὶ τὴν Δαμασκόν μέση δ᾽ ἐστὶ Παλαιστίνης και Κοίλης Συρίας· ὁ δὲ Αρμενίαν, Βακτριανοὺς δὲ ὁ ἕτερος. Τοῦ ᾿Αρφαξάδ δὲ υἱὸς Καϊνάν, παῖς Καϊνὰν ὁ Σαλά. Οὗτος δὲ πατὴρ Εβερ. Εβερ δ᾽ ἔτεκε τὸν Φαλέγ, οὕτω κληθέντα διὰ τὸν τῆς γῆς μερισμόν. Οτι γὰρ ἡ διαίρεσι; γέγονε τῶν τότε ἀνθρώπων, καὶ ὁ τῆς γῆς μερισμός τότε ἐτέχθη. Φίλεκ γὰρ Ευρείο τὸν μερισμὸν ὀνομάζουσιν. Εβραίων δὲ τὸ ἔθνος ἐκ τοῦ Ἔβερ ἀρχῆθεν ἐκλήθη. Τοῦ Φαλέγ δὲ ὁ υἱὸς ὁ Ραγάδ πατὴρ τοῦ Σερούχ, οὗτος δ᾽ ἔτεκε τὸν Ναχώρ· ἐκ Ναχώρ δὲ θάρρα προήλθε, Θάρρα τα πατὴρ Αβραάμ. Γ. Τοῦ δὲ τῶν ᾿Εβραίων γένους προπάτωρ και πατριάρχης τῶν αὐτοῦ πατριῶν ὁ μέγας οὗτος γέγο γεν 'Αβραάμ, ός Χαλδαῖος μὲν ἦν τὸ γένος, δέκατος ἀπὸ Νώε γενόμενος, διακοσίων ἐτῶν καὶ ἐνενήκοντα πρὸς δυσὶ διεληλυθότων, ἐξ ἔτου τὴν γῆν ἅπασαν ὁ Θεὺς ἐπομβρία κατέκλυσεν. Ούτος προγόνων ὢν ἀσεβῶν, πρῶτος ἔγνω Θεὸν ἕνα, τὸν τῶν ὅλων Δη Ἡ κλήσις αὐτῆς. Η κλῆσις τῆς χώρας. "Ην Μακεδόνες κατώκισαν. Ην Μακεδόνες ἀφ' ἑνες τῶν Πτολεμαίων Επιφανούς λεγομένου Επιφάνειαν μετωνόμασαν,