est, Deusque exaudiet clamorem nostrum, et di- ἡμῶν ὁ θεὸς ἐπακούσεται, καὶ ἐρεῖ, ἔτι λαλούντων cet, adhuc loquentibus nobis: Ne morore dejicia- ὑμῶν· Μὴ σκυθρωπάζετε πάρειμι. mini: adsum. ΤΟΥ ΑΓΙΩΤΑΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ ΚΥΡΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΒΑΛΣΑΜΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΟΣΙΩΤΑΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΝ ΤΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΠΑΠΙΚΙΟΝ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΩΝ ΜΟΝΑΧΟΝ ΚΥΡΟΝ ΘΕΟΔΟΣΙΟΝ, ΧΑΡΙΝ ΤΩΝ ΡΑΣΟΦΟΡΩΝ. SANCTISSIMI PATRIARCHE ANTIOCHENI DOMINI THEODORI BALSAMONIS, AD SANCTISSIMUM PAPICI! MONASTERIORUM PRÆPOSITUM, MONACHUM DOMINUM THEODOSIUM. EPISTOLA DE RASOPHORIS SEU RASO INDUTIS. (Cotel., Monumenta Eccles. Gr. tom. III.) 4. Magnus sanctarum Dei Ecclesiarum doctor el divinus præco Paulus apostolus ait: Sis velox ad andiendum, tardus autem ad loquendum'. Oportebat ergo, fidelis serve Dei, ut nostra tenuitas, țibi potius aurem benignam subjiceret, quam linguam emitteret de interrogatis edocentem. Licet Jacob. 1, 19. Ρασοφόροι, ρασοφόρος, ρασοφοροῦντες, βα σοφορεῖν, et cap. 9, φασιφορεῖν, cap. 7, μετὰ ῥάσῶν ἀμφίων. His. Concil. Florent. sect. 3. cap. 17, καλογηρικώς μετὰ τῶν ῥάσων. Exposuerunt inter Litteralos conspicui, Salmasius, Meursius, Menardus, Goar et Fresnius aliique: mihi ad spicilegium relictus est insignis locus Matthæi Blastaris, Syntagmatis canonici littera μ, cap. 15, in canonem Basilii 49: Οι μη ποιήσαντες μοναχοὶ τοιαύτην όμολογίαν, βασενδῦται μόνον γεγονότες, μεταμφιάτασθαι, καὶ εἰς γάμον ἐλθεῖν οὐ δύνανται. Locum dixi insignem: non enin memini me alibi legere id vocis, βασενδῦται. Quocirca codices mss. 1111jusce urbis consului. Atque inveni ῥακενδύται ει μακενδύται scriptum, quod est nomen vulgare. Αιten hie ῥασενδύται præslat; tum quia Malliaus Balsamonein pro more sequitur, at Balsamon ad α΄. Ο μέγας διδάσκαλος τῶν ἁγίων ἐκκλησιῶν τοῦ Θεοῦ, καὶ θεοκήρυξ ἀπόστολος Παῦλος, Εσε, φησὶν, εἰς τὸ ἀκοῦσαι ταχὺς, καὶ εἰς τὸ λαλῆσαι βραδύς. Εδει οὖν καὶ τὴν ἡμῶν ταπεινότητα, πιστὰ δοῦλε Θεοῦ, ἀκοὴν ὑποθέσθαι σοι μᾶλλον εύ γνώμονα, η γλώτταν ἀφιέναι τὰ ἐρωτηθέντα διδάeum canonem utitur verbo ρασοφορεῖν· tum quia inibi de novitiis agitur, quorum proprie magis eral raso indui, rasa gestare. Emenda obiter in consimili vocabulo Casarium quaestione 111, ῥυπήμονες καὶ ῥακοφόρους; quæst. 158, ῥυπώμοσιν ἡ ῥακιφίοις. leg. ῥυπείμονας, εἰ ῥυπείμοσιν. Apudl Philonem Hebræum libro De mercede meretricis non recipienda, quo loci editio, βάναυσος, βάσκανος, φιλεγκλήμων, liber Hasechelianus inter duo por steriora inserit: Ειδεχθήμων, pro ε δεχθείμων, glos sema, ut videtur, ad βάναυσος, ab ειδεχθές, quod male εἰσδεχθὲς efertur in Catena Corderian, ad versum 3 Psalmis, ex Chrysostomo, quanquam nihil variat ms. codex, e quo eam magni Patris interpretationem aliquando, si Deus voluerit, editurus Bull.

EPIST. DE RASOPHORIS σκουσαν. Κὰν γὰρ χρίσματι χειροτονίας ἐχρίσθη- enim per nisericordiam Dei chrisinate ordinatio μεν ἐλέῳ Θεοῦ, ἀλλ' ἐλαίῳ διδασκαλίας λιπαίνειν τοὺς μετόχους τῆς γῆς ταύτης επετράπημεν· δι' δ καὶ κατὰ τοὺς ἐν σκότει καὶ σκιᾷ καθημένους αγωνιάζομεν. Ἐπεὶ δὲ τὸ μὲν διδάσκειν ὑπερορίους ἐπισκόπους απηγόρευται, τὸ δὲ ἀπολογεῖσθαι περὶ ὧν ἐρωτῶνται νενόμισται· Τὰ χείλη γάρ, φησίν, ἡμῶν παρ' ἡμῖν εἰσιν· ἀπεστείλαμέν σοι τὸν παρόντα παῖδι λόγον ἡμῶν, ἀπολογησόμενον πρὸς τὰς πεύ σεις σου, μὴ πεποικιλμένον, ὡς ἔδει. μετὰ χρυσοπάστων ἱματισμῶν καὶ σοφιστικῶν κροσσωτών, ἀλλὰ μετὰ χλαμυδίων ἀμούσων καὶ ῥυπαρῶν· τοιαῦτα γὰρ οἶδεν ὑφαίνειν ἱστὸς ὑπερόριος. Εἰ μὲν οὖν πρὸς τὴν ἐρώτησιν ἀπολογήσεται τι πρόσφορον καὶ κατάλληλον, φιλοφροσύνης ἀξιωθήτω· εἰ δ᾽ ἀμαΘείας ἀπόζει, αντιστραφήτω πρὸς τὸν γεγεννηκότα πατέρα, τὴν δικαίαν ἀποστροφὴν προαρπάσαντα. β'. Έγραψας ἡμῖν, ὡς τινες ἐκ τῶν ῥασοφόρων τῆς κατὰ σὲ ἁγίας μονῆς, ἀναγκαζόμενοι τελειων θῆναι δι' ἀποκάρσεω;, λέγουσιν ὡς ὁ μέγας Βα σίλειο; ἔν τισι τῶν ἀσκητικῶν διδασκαλιῶν αὐτοῦ διωρίσατο ἐπὶ τριετίᾳ τὸν μονάσαι ὀφείλοντα δοκι μάζεσθαι, καὶ μετὰ τὴν ταύτης παραδρομήν λαμβάνειν τὴν χάριν τῆς ἀποκάρσεως, ἡ ἀναχωρεῖν τῆς μονῆς, καὶ πρὸς τὴν προτέραν λαϊκὴν μεταπίπτειν διαγωγήν, λαμβάνοντα καὶ ἃ πρὸ τοῦ προσ ελθεῖν τῇ μονῇ ἐνεδιδύσκετο ἄμφια· καὶ ταῦτα γὰρ ἐν ἀσύλῳ συντηρείσθαι παρεκελεύσατο. Ινατί γοῦν πρὸ τῆς τριετίας αναγκαζόμεθα τὸ βάρος ἐπιφορτισθῆναι τῆς ἀποκάρσεως; Εἰκός ἐστι ταύτῆς ἐντὸς μεταμεληθῆναι ἡμᾶς, καὶ τῆς τραχυτέρας ζωῆς τὴν μαλακωτέραν προτιμήσασθαι, καὶ τῆς ἐπιπόνου τὴν ἀπονον, καὶ ἀπεκδυθῆναι μὲν τὰ μοναχικά, ἐνδυθῆναι δὲ κογχυλόχροα και χρυσόπαστα· ἀλλὰ μὴν καὶ κρεωφαγῆσαι, καὶ νομίμως συναφθῆναι γυναιξίν· εἰ δεήσει δὲ, καὶ στρατολο γηθῆναι, καὶ ζώνας περιβληθῆναι ἀξιωμάτων βασιλικῶν. "Αφες οὖν τῆς προθεσμίας τὴν δωρεάν ἀκιβδήλευτον. Ἴσως γὰρ παραδράμῃ μετὰ τῆς αὐτῆς εὐθυδρομοῦσα προθέσεως, καὶ στηρίξει τῆς ἐπαγγελίας τὴν εἴσπραξιν. Εἰ δὲ κατεπείγεις τὴν δίσιν παρὰ τὰ δόξαντα, αὐτοὶ ἑαυτοῖς ἐκ μεταμέπου χαρισόμεθα τὴν ἀθώωσιν. "Αλλως τε τοὺς εὐλαβουμένους τὴν τελειότητα τοῦ χαρίσματος δέον ἐστὶ φιλοτιμεῖσθαι μᾶλλον καὶ μὴ κολάζεσθαι, εὐχαριστεῖσθαι καὶ μὴ τωθάζεσθαι, κηρύττεσθαι καὶ μὴ ἀποκηρύττεσθαι. Ἡ μὲν γὰρ περὶ τὰ θεῖα εὐλάβεια συνίστησι πίστεως καθαρότητα· ἡ δ᾽ ἐπ' αὐτοῖ; πρός χειρος ἀνευλάβεια ἀπιστίας παρίστησι κιβδηλότητα. γ. Εἶτά φασι· Παλαιστὰς μὲν καὶ τοὺς ἄλλους ἀγωνιζομένους παγκράτιον διὰ χρονικής προθεσμίας θέλεις γυμνάζεσθαι· τοὺς δὲ πένταθλον ἀναδεχομένους αἰσθήσεων ἀβασανίστως προτρέπεις τῷ ἐξενα τίας συμπλέκεσθαι· καὶ μὴν τούτους μᾶλλον ἔδει μετὰ δοκιμασίας εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς ἀσκήσεως παραδέχεσθαι. Ἐκεῖνοι μὲν γὰρ ὁρατοῖς ἀντιμάχονται, • Psal. xi. 5. nis inuncti fuerimus, oleo tamen doctrinæ consortes terræ hujus impinguare commissum nobis est; unde et instar eorum qui in tenebris et umbra sedent conflictamur. Quia vero ut episcopi extra provinciam positi doceant vetitum est, rationem autem reddere de iis de quibus interrogantur licel; Labia enim nostra, inquit, a nobis sunt "; ad te misimus præsentem puerum, sermonem nostrum, qui satisfacturus sit ad quæstiones tuas; non varic ornatum, ut decuit, cum vestitu aurato, sophisticisque fimbriatis, sed cum chlamydulis inscitis et sordidis: hujusmodi quippe ordiri solet ac novit textorium externum. Itaque si ad interrogationem aliquid responderit aptum et conve niens, benevole excipiatur; si vero imperitiamı redolet, ad patrem qui genuit remittatur, quique justam aversationem præoccupavit. 2. Scripsisti nobis, quosdam sancti monasterii tui Rasophoros, dum per tonsuram consummari coguntur, dicere quod magnus Basilius in quibusdam suis asceticis præceptionibus definierit, ut qui monachus ſuturus est, per triennium probetur, quo transacto, aut gratiam tonsuræ accipiat, aut recedat a monasterio et ad priorem laicam vitam relabatur, receptis etiam indunentis qua antequam ad monasterium accederet gestabat: hæc enim in tuto loco conservari jussit. Cur ergo ante triennium cogimur tonsuræ onere premi? Verisimile est, intra illud nos sententiam mutalaros, et vitæ austeriori ac laboriosæ molliorem et labore carentem prælaturos, necnon exuturos monachalem vestitum, atque induturos purpureum auroque distinctum; sed et carnem comesturos atque legitime uxorem ducturos; si necesse autem fue rit, etiam militaturos, itemque cingula imperatoriarum dignitatum assumpturos. Relinque igitur præstituti temporis gratiam inviolatam. Forte enim præteribit, cum eodem proposito recta currens, et promissi exactionem confirmabit. Sin autem traditionem præter decreta urges, ipsi nobismetipsis ex resipiscentia absolutionem largiemur. Præterea qui charismalis perfectionem reverentur, debent potius comprobari, quam puniri, gratiarum actionem referre, non convicia, prædicari, non abdicari. Si quidem erga res divinas, reverentia, fidei puritatem commendat; cum contra prompta in eas irreverentia, infidelitatis exhibeat corruptelam. 3. Deinde, inquiunt, luctatores quidem aliosque qui pancratio certant, per tempus præfinitum exerceri vis; eos vero qui sensuum pentathlum sive quinquertium suscipiunt, absque exercitatione cum adversario congredi compellis: hos tamen magis oportebat cum probatione ad asceticum certamen admittere. Illi siquidem cum visiblli:

λόμενοι βάλλουσι, καὶ ἀμύνονται ἀμυνόμενοι· οὗτοι δὲ ἀοράτοις ἐχθροῖς ἀντιπαλαμώμενοι, καὶ ἀπροόπτεις ἀντιπάλοις παλαίοντες, ἀφανῶς τοξαζόμενοι εμφα νῶς ἀντιτοξάζειν οὐ δύνανται, καὶ ὡς τραυματίαι τραυματιζόμενοι οὐκ ἀποτολμῶσιν ἀντιτραυματίζειν διὰ τὴν τοῦ πλήττοντος ἄγνοιαν. Τὸ δὲ μείζον καὶ πᾶσαν ὑπερβαίνον κακότητα ἔστιν ὅτε πονηρίαν καταιχιζόμενοι, ἀπονήρως τὰς μάστιγας δέχονται, καὶ λογίζονται τὰ παλαιστήρια τραύματα καταλο λακτήρια γράμματα, φιλεργίαν τὴν ξιφουργίαν, δεξεύματα τὰ τοξεύματα, ζωοποιὰ τὰ φθοροποιά, φω τοποιὰ τὰ σκοτοποιὰ, εἰρηναῖα τὰ μάχιμα, τὰ δη λητήρια Ιατήρια, τὰ δυσωδὰ εὐωδα, καὶ σωτήρια τὰ ὀλέθρια. Τοῦ σκότους γὰρ προστατεύοντες οἱ τούτοις ἀντιμαχόμενοι, ἐν σκοτομήνῃ τοξάζουσι, τὰ βέλη ψευδομέλιτι χρίοντες. Χρὴ τοίνυν τους που λεμουμένους ὑπ' ἀοράτων ἐχθρῶν ἐφ' ἱκανὸν καὶ δι' ακονίστρας μακρᾶς δοκιμάζεσθαι, καὶ οὕτως ἢ ἀποδοκιμάζεσθαι, ἢ τοῖς σταδιώταις συντάττεσθαι. bus pugnant, in conspicuus bellatores et cominus & καὶ προόπτοις ἀγχεμάχοις υπαντιάζουσι, καὶ βαλο pignantes incurrunt, impetiti impetunt, propulsati propulsant: hi vero cum inaspectabilibus hostibus manus conserentes, cum improvisis adversariis luctanies, occulte sagittali, aperte saxillas vicissim emittere nequeunt, et instar sauciorum vulnerati non aggrediuntur pariter vulmerare, quod fcrientem ignorent. Quodque majus rst, et omnem excedit malitiam; sape nequiter vapulantes, sine nieta incommodi verbera recipiunt, et vulnera luctatoria reputant pro litteris reconciliatoriis, opus gladii pro opere amici, jaculationes pro celebrationibus, lethalia pro vividcis, tenebrosa pro lucidis, bellica pro pacificis, vemena pro remediis, fœtida pro odoriferis, exitiosa pro salutaribus. Nam qui tenebris præsideant corum hostes, in obscuro sagittant, tela ementito fallacique melle ungunt. Οportet igitur ut qui ab hostibus sub aspectum non cadentibus Inipugnantur, tempore sai multo, ac per longam cotis exacutionem probentur, eoque modo vel rejiciantur, vel in stadii cursores cooptentur. 4. Et hæc quidem littera tuæ continebant. Nos autem dicimus, magnum inter sanctos Patres Basilium, Cesariensium gloriam, et totius orbis magistrum, in suis divinitus edoctis sermonibus qui exercitationis monasticæ formam præscribunt, præsertimque in uno illorum qui hæc ad verbum in titulo complectitur: Numquid cunctos accedentes conveniat admittere, an aliquos tantum et eos conconfestim recipere, aut cum probatione, eaque quali? definire, ut qui volunt leve Domini jugum subire, admittantur, non repellantur; nolle tamen ut illotis manibus sancta tractent, sed velle ut si qui eorum perfectiorà dogmata ignorent, quosdam vero mores malos promiscuosque edocti sint, digquisitio fiat, doceanturque et ad melius reformen- ¡ur, sicque cum exercitatione ac exploratione accurata, vel recipiantur, vel emittantur. Frustra ergo et calumniæ proposito mentiuntur contra sanctum Patrem, qui prædicta fabulantur atque confingunt. δ. Καὶ τὰ μὲν τῆς γραφῆς σου ἐν τούτοις. Ἡμεῖς δέ φαμεν ὡς 5 μέγας ἐν ἁγίοις Πατράσι Βασίλειος, τῶν Καισαρέων τὸ καύχημα, καὶ τῆς οἰ κουμένης διδάσκαλος, ἐν τοῖς ὑποτυποῦσι τὴν ἄσκη σιν Θεοδιδάκτοις λόγοις αὐτοῦ, καὶ μᾶλλον ἐν ἑνὶ τούτων διαλαμβάνοντι παρὰ τὴν ἐπιγραφὴν ταῦτα ῥητῶς ο Πέτερον χρὴ πάντας τοὺς προσιόντας δέχεσθαι, ή τινάς, καὶ εὐθὺς αὐτοὺς προσίεσθαι, ἢ μετὰ δοκιμασίας, καὶ ποίας ταύτης;» προσδέχεσθαι μὲν καὶ μὴ ἀπωθεῖσθαι διορίζεται τους θέλοντας ὑπελθεῖν τὸν ἐλαφρὸν τοῦ Κυρίου ζυγόν· ἀνίπτοις δὲ χερσὶ τῶν ἁγίων ἐφάπτεσθαι οὐκ εὐδοκεῖ· ἀλλ' εξ τινες τούτων εἰσὶ περὶ μὲν τὰ τελεώτερα τῶν δογ μάτων ἀδίδακτοι, περὶ δέ τινα πονηρὰ καὶ ἀδιάφορα ἤθη ἐνδίδακτοι, ἀνακρίνειν αὐτοὺς καὶ διδάσκειν καὶ μεταῤῥυθμίζειν ἐπὶ τὸ βέλτιον, καὶ οὕτω μετά γυμνασίας καὶ πείρας ἀκριβοῦς ἡ προσίεσθαι τούτους, ἢ ἀποπέμπεσθαι. Μάτην τοίνυν καὶ συκοφαν τική προαιρέσει καταψεύδονται τοῦ ἁγίου Πατρὸς οἱ τὰ ῥηθέντα μυθοσκοποῦντες καὶ ἀναπλάττοντες. 5. Porro quia nonnulli asserunt, magnum Pacho- ε'. Ἐπεὶ δέ τινες λέγουσιν ὡς ὁ μέγας Παχώμιος, mium, quando ab angelo monachalis vitæ discipli- ὑπὸ ἀγγέλου χρηματισθεὶς τὴν τοῦ μονήρους βίου nam miraculo edoctus fuit, cum aliis didicisse, διαγωγήν, ἔμαθε μετὰ τῶν ἄλλων ὡς ἐπὶ τριετίαν οἱ triennio exercendos esse eos qui rasa gestant, atque ita vel consummandos per benedictionem et tonsuram, vel reprobandos atque ad prioren) in mundo statum dimittendos; audiant illi quoque; fabula aperte est et Satanica ludificatio adversus magnumi Patrem. Libri quippe illius non a nobis solum, sed etiam ab aliis pluribus divinarum rerum peritis evoluti, alia quidem cum monastica pictate convenientia decernere ostenduntur; de probatione auteni, ac triennio, et rasa ferentibus, aut rasa non ferentibus, nihil in ipsis conscriptum est. Δοκιμασίας δὲ πέρι καὶ τριετίας. Non video tur Balsamon legisse aut salteni memoria tenuisso ρασοφοροῦντες γυμνάζονται, καὶ οὕτως ἢ τελειοῦνται δι' εὐλογίας καὶ ἀποκάρσεως, ἢ ἀποδοκιμάζονται καὶ πρὸς τὴν προτέραν κοσμικήν κατάστασιν ἀπολύ ται· ἀκουσάτωσαν καὶ αὐτοί· μῦθος ἀντικρὺς ἐστι καὶ ἐρεσχελία σατανικὴ κατὰ τοῦ μεγάλου Πατρός. Αἱ γὰρ βίβλοι τούτου ἀνελιχθεῖσαι μὴ παρὰ μόνον ἡμῶν, ἀλλὰ καὶ παρ' ἑτέρων πολλῶν περὶ τὰ θεῖα δεινῶν, ἄλλα μὲν τῇ μοναχικῇ εὐλαβεία κατάλληλα θεσπίζουσαι φαίνονται, δοκιμασίας δὲ πέρι καὶ τιι:ο τίας καὶ βασοφορούντων καὶ μὴ βασοφορούντων, οὐδὲν ταύταις ἐγγέγραπται. Sozomeni et Pallad i testimonia de Pachomii Regula. Τὸν δὲ συνοικεῖν αὐτοῖς βουλόμενον πρότερον ἐπὶ

EPIST. DE RASOPHORIS. 6. Verum magnus Pater, inquiunt, abbas Cassianus Romanus seu Latinus definit, ut a mundo jactatus et ad monasterii fraternitatem accedens,non statim tondeatur,sed intra triennium cum monachicis indumentis probetur; quo, si monachalis vit:v institutumn asperius recuset, ab eo sine culpa el prejudicio resiliat, carnalisque cupiditatis particeps Gal. Quin potius, aiunt, idem abbas decernit, ve stes cum quibus ad monasterium ille accessit, a dispensatore servari; quo nempe is licentiam h habeat monacbales deponendi, et proprias sæcula - resque apponendi. Audiant ergɔ ii pariter, nos post hunc librum diligenter lectum ac evolutum, deprehendisse Patri fieri calumniam. Primo siquidem, non tanquam institueret et informaret, aut regulam ς'. 'Αλλ' ὁ μέγας, φασὶν, ἐν Πατράσιν ἀββᾶς Κασιανὸς ὁ Ῥωμαῖος διορίζεται τὸν ἐκσφενδονηθέντα τοῦ κόσμου, καὶ μονῆς ἀδελφότητι προσερχόμενον, μὴ ἀπεντεῦθεν ἀποκείρεσθαι, ἐντὸς δὲ τριετίας δο κιμάζεσθαι μετὰ ἀμφίων μοναχικῶν· ἐφ᾽ ᾧ, εἰ τὴν τραχυτέραν τοῦ μονήρους βίου διαγωγὴν ἀπαναίνε» ται, αποκριματίτως ταύτης ὑπερπηδᾷν, καὶ τῆς σαρκικῆς ἐπιθυμίας γίνεσθαι μέτοχον. Καὶ μᾶλλον, φασὶν, ὁ αὐτὸς ἀββᾶς διορίζεται, καὶ τὰ μεθ' ὧν ἦλθεν εἰς τὴν μονὴν ἱμάτια ὁ προσερχόμενος, παρὰ τοῦ οἰκονομοῦντος φυλάττεσθαι· ἐφ᾽ ᾧ ἔχειν ἐπ' ὁδείας αὐτὸν ἀποτίθεσθαι μὲν τὰ μοναχικά, περιτί Θεσθαι δὲ τὰ οἰκεῖα καὶ κοσμικά. Ακουσάτωσαν οὖν καὶ αὐτο!, ὡς, καὶ ταύτην τὴν βίβλον ἐπιμελῶς ἀναπτύξαντες, συκοφαντεῖσθαι τὸν Πατέρα κατελά Τομεν. Πρῶτον μὲν γὰρ, οὐχ ὑποτυπῶν οὐδὲ κανονι. traileret exercitationis monasticæ discipline, conζων τὴν γυμνασίαν τῆς μοναχικῆς διαγωγῆς, ὁ Πατὴρ συνεγράψατο ὅσα δή τε καὶ συνεγράψατο· ἀλλ' ὡς ἐν προοιμίοις φησίν, ἀναδιδάξαι θέλων ἐπίσκοπόν τινα Κάστορα κατὰ τὴν τούτου ἀξίωσιν τὰς τῶν ἀνατολικῶν κοινοβίων και μάλιστα τῶν Αἰγυπτίων διαταγὰς, ὡς ἂν καὶ οἱ τῆς κατ᾽ αὐτὸν μονῆς μονα χο! οὕτω διάγωσιν, ὡς ἐν διηγήματος σχήματι γέν γραφεν ὅτα καὶ γέγραφεν. Καὶ οὐ χρὴ τὰ μὴ παρά τινος ἁγίας συνόδου κυρωθέντα ὡς κανονικά κρατεῖν διατάγματα, μηδ' ἔπεσθαι τούτοις, καὶ μᾶλλον ἔνθα κανόσιν ἐναντιοῦνται. ζ'. Εἶτα κἂν δοίη τις ὀφείλειν ταῦτα κρατεῖν, ὡς ὑπὸ ἁγίου Πατρός κανονισθέντα ἢ τυπωθέντα, νο μίζω ὅτι οὐδὲ ταῦτα παρακελεύονται καθυβρίζεσθαι τὰ θεῖα καὶ ἱερὰ ἄμφια καὶ τὸ μοναχικόν σχῆμα· ὥστε τὸν σήμερον ἐν ἀγυιαῖς μετὰ γράσων ἀμφίων ἐδεύοντα αύριον μετὰ σηρικῶν ἀναστρέφεσθαι. Μετά γὰρ τὸ διορίσασθαι μή πρότερον εἰς μοναστήριον τινά παραδέχεσθαι, πρὶν ἀπέδειξίν τινα τοῦ πρὸς Θεὸν πήθου τριετίαν τὰ χαλεπώτερα τῶν ἔργων πονεῖν, καὶ οὕτω μετέχειν τῆς αὐτῶν συνοικίας. Quod si quis cum ipsis vellet degere, is triennii spatio difficiliora exerciret opera, atque ita demum ipsorum contubernio sociaretur. Verba prioris lib. uit Eccl. Hist. cap. 16, que pro more sequitur Nicephorus lib. cap. 14. Palladius vero Lausiacae cap. 33, scribit, Τὸν μέντοι εἰσελθόντα εἰσάπαξ συμμεῖναι αὐτοῖς ἐπὶ τριετίαν εἰς ἀγῶνα ἀδύτων αὐτὸν οὐ δέξῃ· ἀλλ᾽ εργατικώτερα έργα ποιήτας, οὕτως εἰς τὸ στάδιον ἐμβαινέτω μετὰ τὴν τριετίαν. Porro eum qui semel ingressus est ad manendum cum illis, usque ad triennium non suscipies ad certamen rerum secretiorum; sed cun opera difficiliora fecerit, sic prodent in stadium post triennium. Αποκριματίστως, et cap. 15, cap. vero 17, ἀπροκριματίστω: promiscua lectione tam in mss. tum in libris editis, prima tolerabili, secunda meline. Quod si quaeris exempla nonnulla indicabo: Iuris Graco Romani p. 222, 232, 211, 565, 372, 373, 582 et 452; Euchologii p. 525 et Balsamo - nis p. 402, 559, 540, 854. Sed et ακριμάτιστον in Jure Greco-Rom. p. 591, in ms. Joliano est ἀποκριμάτιστον. Εt vero mihi voces iste aurem vellunt, ut dicam de nomine difficili, quod bis exstat epistola Facundi Hermianens's, t. iii Spicilegii edita per pium doctumque monachum Lucam Acherium, de litteris optime meritum. Impugnaterestrium capitulorum appellat Hermaniensis Necrodioctas el Porcianistas. Necrodio tas, facili intellectu. il scripsit Pater, quæ scilicet conscripsit; sed quenadmodum in præfatione ait: Castorem quemdam episcopum, qui rogaverat, edocere volens Orienta - lium cœnobiorum, præsertimque Ægyptiorum instituta, ut ipsius quoque monasterii monachi eodem modo agerent, quasi in narrationis speciem scripsit quæcunque scripsit. Neque oportet quæ a nulla sancta synodo auctoritatem et robur consecula sunt, tanquam canonicas obtinere constitutiones, nec illa sequenda sunt, præcipue quando canonibus repugnant. 7. Deinde licet concesserit quispiam ea obtinere debere, velut a sancto Patre definita et decreta; neque ipsa existimo præcipere, ut divina sacraque indumenta, habitusque monachorum contumelia afficiatur; adeo ut qui hodie in vicis cum rasis indumentis ambulavit, cras cum sericis versetur. Postquam enim definivit, ne quis prius in monasterium admittatur, quam specimen quoddam sui est mortuorum persecutores, at Porcianistas cur? Suspicabar initio propter ea quæ ab eodem Facundo libro contra Mocianum seu Mutianum proferuntur de Sorcio el Surcio, reponi debere, vel Sorcianistas in Epistola, vel Porciam in libro. Veritus sum postea ne hoc omnibus non satisfaceret, videreturque nonnullis minus quadrare ad seriem contextus. Quocirca quæsivi apud me pro· pinquum aliquod vocabulum quod loco esset convenientius, nec aliud excogitare potui quam Ριο. crimatistas ἀπὸ τοῦ προκρίματος, a prejudicio, ante lato judicio. In hoc nune, inquit epistola, omnis consistit quæstio de vivorum mortuorumque judi cio. Intra Hi autem præveniendo judicium Dei, et opere mortifero damnationem mortuorum vivorumque non sibi consentientium perpetrando, etc. Ei Paulo past: Debuerunt panenter easpecture Christum tempore pra‐finito venturum de cœlis ad judicandum vivos et mortuos, et non ipsi nunc et viventes nos, et mortuos olim catholicos pontifces, non solum judicare, verum etiam quasi perpetuæ sententiæ anathemale condemnare. Aliisque interjectis: Contra Deum superbiæ cristas erexerunt, præcipiendo judicium ejus, novumque errorem per damnationem vivorum ac mortuorum condendo. Igitur utramque divinationem non omnino rejeci, exspectans dortiorum judicia et indicia, ac interim ingenio meo indulgens id quod facere in ejusmodi obscuris licuit semper, nunquam non licebit.

TilEJD. BALSAMONIS erg: Deum amoris, cum probatione non mediocri αὐτοῦ, μετὰ δίκιμασίας οὐκ ἀγενούς παραστάσεσθα:. exhibuerit, hæc ad verbum admonet: Ideo sic unqsquisque antiquis facultatibus nudatur, ut neque ipsum indumentum quo amictus venit, deinceps gestare permittatur: verum cunctis fratribus congregatis productus in niedium, suis exuitur vestibus, perque manus abbatis indumentis mona· elerii amicitur; quo per hujusmodi typum et gu ram agnoscat, quod omnibus mundi rebus, et jactantia fastuque nudatus, paupertatem Christi induit, quodque prompte citra verecundiam semelipsum accenset adæqualque corpori fraternitatis. Vestimenta vero quæ exuit sumens monasterii economus, multo tempore servat seposita, donec progressus sui, et bonæ conversationis, ac tulerantiæ in vari's tentationibus, demonstrationem præbuerit. Et si eum quidem deprehenderint posse in iis perseverare, necnon in studio ac fervore, quo cœpit permanere, eum cum reliquis connumerant; sin vero aliquod murmurationis vitium, aut cujuslibet inobedientiæ peccatum in ipso animadverterint, exuunt quibus e monasterio induerant, et sæcularibus indumentis contectum, e çœnobio cjiciunt; ut ex hoc deinceps disciplinæ rigore, non in promptu sit volenti pro libitu recedere a monasterio; sed qui omni modo non permanet in sua professione, mundanum vestitum recipiat, sicque extra monasterium mittatur. 8. Dicant ergo qui contra sentiunt: numquid ex verbis his magnus iste Pater concedit ei qui exercetur, rasum gestare el monachorum habitum sumere, rursumque mutata sententia translgurari in laicum? Sane, inquiunt. Deßinit enim, eum qui accedit exui vestitu quem gerebat quando ad monasterium venit, illumque vestitum in tuto custodiri, ipsum vero mutata veste per manus abbatis indu - mentis monasterii vestiri, ut quando vocabit tempus, si improbandus in monachali vita appareat, vestibus monasterii exuatur, sæcularibus induatur, atque dimittatur e monasterio. Quod autem monasterii vestes, sint monachales, sæculares vero, laica, non est ignotumn. Attamen non dixit Pater, eum qui accedit, indui vestibus duntaxat, iisque vilibus, sed vestibus monasterii. Nam si forte militis amictum habuerit, ex purpura, vel etiam auro intertextum, commorari in monasterio cum eo non permittetur, tum propter indecentiam, tum ne corpus mollibus indumentis enervatum sese efferat. Verum laicos vult cum parvi pretii indumentis, amictui convenientibus, ad monasterium pertinenLibus, versari. Ex eo autem quod Pater dicit, eos qui accesserint vestitum suum in monachalem commutare, non indicat per oppositionem, ipsos Lib. iv. C. 5. Γυμνοῦται τῆς ἀρχαίας περιουσίας. Ηue pertinentem accipesis conjecturam. Athanasii seu potius alterius Syntagma doctrinæ ad monachos et Christianos omnes, p. 22. Εάν χωρίον κέκτησα:, ἐν ταῦτα ῥητῶς παρακελεύεται· Διὰ τοῦτο οὕτως ἕκαστο; γυμνοῦται τῆς ἀρχαίας περιουσίας, ὡς μηδὲ αὐτὸ τὸ ἔνδυμα 8 περιβεβλημένος ἦλθε, τοῦ λοιποῦ φορεῖν συγχωρεῖσθαι· ἀλλὰ τῶν ἀδελφῶν πάντων συνηγμένων, προαχθεὶς εἰς τὸ μέσον, έχε δύεται τὰ ἴδια ἱμάτια, καὶ διὰ τῶν χειρῶν τοῦ ἀββα ενδύμασι τοῦ μοναστηρίου μεταμφιέννυται· ὡς διὰ τούτου τοῦ τύπου ἐπιγνῶναι αὐτὸν ὅτι, πάντων τῶν κοσμικῶν πραγμάτων καὶ τῆς ἀλαζονείας καὶ τοῦ τύφου γυμνωθείς, ἐνεδύσατο τὴν πτωχείαν τοῦ Χριστοῦ, καὶ ὅτι ἀνεπαισχύντως συναριθμεῖ ἑαυτὸν καὶ ἐξισοὶ τῷ σώματι τῆς ἀδελφότητος. Τὰ δὲ ἱμάτια & ἀποδύεται, λαβὼν ὁ οἰκονόμος τῆς μονῆς, ἐπὶ πολὺν χρόνον φυλάττει, ἀφορίσας ἕως προκοπῆς τῆς αὐτ τοῦ καὶ ἀναστροφῆς καὶ ὑπομονῆς τῆς ἐν διαφόροις πειρασμοῖς ἀπόδειξιν παράσχῃ. Καὶ εἰ μὲν εὕρωσιν αὐτὸν δυνάμενον τούτοις εγκαρτερεῖν, καὶ ἐν τῇ σπουδῇ καὶ διαπύρῳ θέρμῃ ᾗ ἐνήρξατο διαμένοντα, τοῖς λοιποῖς συναριθμοῦσιν· εἰ δέ τι γογγυσμοῦ ἐλάττωμα, ή παρακοής οιασδήποτε ἐν αὐτῷ ἁμαρ τίαν καταμάθωσιν, ἐκδύσαντες τοῦτον ἅπερ ἐνεδύσατο ἐκ τοῦ μοναστηρίου, καὶ τοῖς κοσμικοῖς ἐνδύ μασι τοῦτον περιβαλόντες, ἀπωθοῦνται τοῦ κοινοβίου· ὡς ἐκ ταύτης λοιπὸν τῆς ἀκριβείας μὴ εὐχέρειαν εἶναι τῷ βουλομένῳ ὡς ἔτυχεν ἀναχωρεῖν τῆς μου νῆς· ἀλλὰ τὸν μὴ ἐμμένοντα κατὰ πάντα τρόπον τῇ ἰδίᾳ ὁμολογία μετενδύεσθαι την κοσμικὴν ἐσθῆτα, καὶ οὕτως ἀπολύεσθαι τοῦ μοναστηρίου, η'. Εἰπάτωσαν οὖν οἱ ἀντίθετοι, ἀπὸ τῶν ῥημάτων τούτων ἐνδίδωσιν ὁ μέγας οὗτος Πατήρ τῷ γυμναζομένῳ ρασοφορεῖν καὶ μετασχηματίζεσθαι κατά μοναχούς, καὶ αὖθις ἐκ μεταμελείας αποσχηματίζεσθαι κατὰ λαϊκούς; Ναι, φασί· διορίζεται γὰρ τὸν προσερ χόμενον ἀπεκδύεσθαι ὁ ἐνεδιδύσκετο ένδυμα ὅτι ἦλθεν εἰς τὴν μονὴν, καὶ ἐν ἀσύλῳ παραφυλάττεσθαι, διὰ δὲ τῶν χειρῶν τοῦ ἀ668 ἐνδύμασι τοῦ μοναστηρίου μεταμφιέννυσθαι, ἵνα, καλοῦντος καιροῦ, ἐὰν ἀδόκιμος περὶ τὸν μονήρη βίον ἀναφανῇ, τὰ μὲν τοῦ μοναστηρίου άμφια ἀπεκδυθῇ, τὰ δὲ κοσμικὰ ἐνδυ θῇ· καὶ τοῦ μοναστηρίου μοναχικά, τὰ δὲ κοσμικά λαϊκά, οὐκ ἠγνόηται. Καὶ μὴν οὐκ εἶπεν ὁ Πατήρ, ενδύματα μόνα καὶ πενιχρά προσερχόμενον ἀμφιένη νυσθαι, ἀλλ᾽ ἐνδύματα του μοναστηρίου. Εἰ γὰρ ίσως στρατιώτου δὴ ἐνδυμενίαν περιεβέβλητο, ἐκ κογχύλης ἢ καὶ χρυσόπαστον, διατρίβειν ἐν τῇ μονῇ μετὰ ταύτης οὐ παραχωρηθήσεται διὰ τὴν ἀπρέπειαν, καὶ ἵνα μὴ γαυριᾷ τὸ σῶμα τοῖς μαλακοίς ἀμφίοις θρυπτόμενον· μετὰ δὲ εὐτελῶν ἀμφίων ἐνδυμενίᾳ προσηκόντων λαϊκοὺς καὶ τῇ μονῇ διαφερόν των αναστρέφεσθαι. Ἐκ δὲ τοῦ εἰπεῖν Πατέρα μετ τενδιδύσκεσθαι τοὺς προσερχομένους τὰ μοναχικά, οὐ παρίσταται ἐξ ἀντιδιαστολής μοναχικὰ πρὸ τῆς μετενδύσεως αὐτοὺς ἀμφιέννυσθαι· οὐδὲν γὰρ ἦν μοναστηρίῳ ἀναχωρῶν, οὐκ ἀνεχώρησε σοι, ἀλλ' ἐμπαίζεις καὶ ἐμπαίζῃ. F. οὐχ ἅμα ἐχώρησε σο:. Si villam possedisti, cum in monasterium secederes, non una tecum accessit, sed illudis atque illulcris.

EPIST. DE RASOPIIORIS. προσιστάμενου μοναχικῶν ἀμφίων ἐπιμνησθῆναι ante vestis mutationem monachica fuisse indutos. τὸν μάκαρα, καὶ τῆς συνήθους τοῖς μοναχοῖς μετα σχηματίσεως· ἀλλ' ἡ τῶν κοσμικῶν ἐνδυμάτων σημασία βούλεται τὸν ἀδόκιμον μὴ μετὰ τῶν ἱματίων τῆς μονῆς ἀπολύεσθαι, ἀλλὰ μετὰ τῶν οἰκείων, μεθ' ὧν δηλαδὴ εἰς τὸν κόσμον ἀνεστρέφετο· διὰ γὰρ τοῦτο καὶ φυλάττεσθαι ταῦτα ὑπὸ τοῦ οἰκονόμου παρεκελεύσατο. θ'. "Αραρε τοίνυν γυμνάζεσθαι τοὺς ἀπὸ τύρβης βιωτικῆς εἰς τὸν μοναδικὸν βίον μεταπηδώντας κατὰ δάμαλιν ἀπειρόζυγον, καὶ μᾶλλον ὅσοι βίου γεγόνασιν ἀδοκίμου καὶ σφαλεροῦ. Κἂν γὰρ ἐν Εὐαγγελίοις ὁ Κύριος, Δεῦτε πρὸς μὲ πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι, φησί, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς· κἀντεῦθεν ἀκίνδυνον ἀναφαίνεται τὸ πάντας ἀπεριμερίμνως δέχεσθαι· ἀλλ' ἐπεὶ ὁ αὐτὸς Θεὸς καὶ Σωτὴρ ἡμῶν πολλὰ περὶ τοῦ προτέρου βίου τὸν νεανίσχον ἀνέκρινε, καὶ μετὰ πληροφορίας τοῦ ἀγαθοῦ βίου αὐτοῦ τὴν τελείωσιν ἀπεκλήρωσε, καὶ ἀκολου θεῖν αὐτῷ διωρίσατο, δίκαιόν ἐστι καὶ κανονικὸν τοὺς μήτε διά βίου καθαρότητα, μήτε διὰ ἤθους ἀγαθοῦ γνωριμότητα, πρὸ δοκιμασίας ἀναφανέντας ἱκανοὺς εἰς τὸ ἐπιφορτισθῆναι τὸν ἐλαφρὸν τοῦ Κυ ρίου ζυγόν, διὰ χρόνου μακροῦ πολυπραγμονεῖσθαι καὶ δοκιμάζεσθαι. Τὸ δὲ γίνεσθαι τὴν δοκιμασίαν ἐπὶ τριετίαν μετὰ ἐνδυμάτων μοναχικῶν, καὶ δο - θῆναι τοῖς ῥασοφορήσασιν ἄδειαν, ἐντὸς τῆς τοιαύτης προθεσμίας, εἰ ἀπαρέσκονται πρὸς τὴν τοῦ μου νάδος βίου σκληρότητα, τὰ μοναχικὰ μὲν ἀποδύε σθαι, λαϊκὰ δὲ ἐνδιδύσκεσθαι, οὗ μοι δοκεῖ κανονι κιν, οὐδὲ τῆς ἡμετέρας πολιτείας καὶ ἐπαγγελίας ἄξιον. Καὶ πόθεν τοῦτό φημι, ἄκουσον. Nihil quippe obstabat quominus beatus ille indumentorum monachalium et consuetæ apud monachɔs habitus mutationis mentionem faceret. Sed sæcularium indumentorum designatio boc sibi vult, ut qui reprobatur, non dimittatur cum vestibus m10nasterii, sed cum suis, iis videlicet quibus in mundo utebatur. Nam idcirco etiain illas per conomum servari mandavit, 9. Ratum ergo fixumque est, exerceri debere eos qui a tumultu hujusce vitæ ad monasticam vitam transiliunt, instar juvencæ jugum non experta, sed præcipue qui vitam duxerunt improbabilem et noxiam. Quamvis enim in Evangeliis Dominus dicat: Venite ad me omnes qui laboralis et onerati estis, et ego refciam vos ', hincque extra periculum esse videatur cunctos admittere absque sollicitudine: attamen quoniam idem Deus el Servator noster, ab adolescente multa de priori vita disquisivit, et post acceptam super bona ipsius vita certitudinem, perfectionem allegavit, utque sequeretur eum præcepit; æquum est et canonicum, ut qui neque per vitæ puritatam, neque per bonorum morum familiaritatem, ante probationeni idonei visi fuerint ad gestandum jugum Domini leve, operuse explorentur ac probentur longo terpore. Cæterum probationem per triennium cum indumentis monachalibus fieri, darique rasa ferentibus licentiam, ut intra hoc tempus, si displiceat solitariæ vitæ durities, monasticas vestes exuant, laicis congruas assumant, non mihi videtur esse canonicum, neque dignum nostra vita et professione. Unde vero hoc dicam, auli: 10. Triennalis probationis mora, a nuito sancto Patre tradita est, uti sermo superior declaravit. Sacra vero ac generalis synodus Constantinopoli habita, quæ dicitur prima et secunda, in quinto canone hæc ad verbum dicit: Quæ sine judicio et probatione funt renuntiationes, bono ordini monaslico magnum afferre incommodum invenimus. In monasticam enim vitam se quidam temere injicientes, et ad asperam laboriosamque exercitationem se segniter gerentes, ad carnalem et voluptariam vilam rursus misere revertuntur. Propterea ergo statuil ι. Η τριετής προθεσμία τῆς δοκιμασίας παρὰ μέν τινος ἁγίου Πατρὸς οὐ παρεδόθη, καθὼς ὁ λόγος ἄνωθεν διετράνωσεν· ἡ δὲ ἐν Κωνσταντινουπόλει συστᾶσα θεία καὶ οἰκουμενική σύνοδος, ή λεγο μένη πρώτη καὶ δευτέρα, φησὶν ἐν πέμπτῳ κανόνι ταῦτα ῥητῶς· Τὰς ἀκρίτους καὶ ἀδοκιμάστους ἀποταγὰς ἐπὶ πολὺ τὴν μοναδικὴν εὐταξίαν λυμαινομένας εὑρίσκομεν. Προπετῶς γὰρ εἰς τὸν μονήρη βίον ἑαυτούς τινες ἐπιρρίπτοντες, καὶ πρὸς τὸ τραχὺ καὶ ἐπίπονον κατολιγωροῦν. τες τῆς ἀσκήσεως, ἐπὶ τὸν φιλόσαρκον καὶ ἡδο νικὸν βίον αθλίως πάλιν ἐπαναστρέφουσιν. sancta synodus, ut nemo monastico habitu dignus Ωρισεν οὖν διὰ τοῦτο ἡ ἁγία σύνοδος μηδένα τοῦ μοναχικοῦ καταξιοῦσθαι σχήματος, πριν ἂν ὁ τῆς τριετίας χρόνος εἰς πεῖραν αὐτοῖς ἀφεθεὶς δοκίμους αὐτοὺς καὶ ἀξίους τῆς τηλικαύτης βιοτῆς παραστήσῃ. Καὶ τοῦτο κρατεῖν παντὶ τρόπῳ παρεκελεύσατο, πλὴν εἰ μή πού τις βαρεία προσπεσοῦσα νόσος τὸν χρόνον ἀναγκάση συσταλῆναι τῆς δοκιμασίας, ἢ εἰ μή πού τις εἴη ἀνὴρ εὐλαβὴς, καὶ τὸν μοναχικὸν βίον ἐν τῷ κοι σμικῷ διανύων σχήματι. Ἐπὶ γὰρ τοῦ τοιούτου άντ δρὸς εἰς ἀπόπειραν παντελῆ καὶ ὁ ἐξαμηνιαίος s Matth. ss, 28. putetur, priusquam triennii tempus ad experientiam eis relictum, ipsos esse probaros et tali vita dignos ostenderit. Et hoc omni modo observari pracepit, præterquam si forte gravis aliquis morbus incidens, probationis tempus contrahi coegerit, uut si forte sit quidam vir religiosus, quique vitam monasticam in habitu sæculari peregerit. Tali exim viro ad abrolutum experimentum, tempus semestre suffecerit. Si quis autem præter hæc fecerit, monasterii quidem prafertus, prafe:tura excidens, non observati ordinis corr.clionem, vitam in obedientia ductam inveniat; Απόπειραν. Male igitur ἀπόκειραν, tonsuram, in Bibliotheca Juris canonici p. 775.

qui vero monachus est, alii monasterio tradetur, & ἀρκέσει χρόνος. Εἰ δέ τις παρὰ ταῦτα διαπράξεται quod monasticam disciplinam accurate observet. Cum ergo canon hæc definiat constituatque, probationean insuelorum pugilum per triennium Geri, assuetorum autem ac religiosorum per tempus semestre, cæteroqui cunctorum neminem mutare habitum; quomodo qui habitu transmutati sunt, velut legitimi et alumni contribulesque nostri, permittentur juxta suam voluntatem, diu exspectare transfigurationem a vita monastica ad laicum) habitum, et contra jura canonica garrire ac nugari? τὸν μὲν ἡγούμενον τῆς ἡγουμενείας ἐκπίπτοντα παιδείαν τῆς ἀταξίας τὴν ἐν ὑποταγῇ διαγωγήν εφευρίσκειν, τὸν δὲ μονάσαντα ἐν ἑτέρα μονῇ, τὴν μοναχικὴν ἀκρίβειαν φυλαττούσῃ, παραδί δεσθαι. Τοῦ γοῦν κανόνος ταῦτα διοριζομένου. καὶ ὑποτυποῦντος, τὴν μὲν δοκιμασίαν τῶν ἀσυνήθων ἀγωνιστῶν διὰ τριετίαν γίνεσθαι, τῶν δὲ συνήθων καὶ εὐλαβῶν δι' εξαμηνιαίου καιροῦ, καὶ ἄλλως τινὰ τῶν ἁπάντων μὴ μετασχηματίζεσθαι· πῶς οἱ καὶ μετασχηματισθέντες ὡς ιθαγενεῖς καὶ τρόφιμο. καὶ συμφυλέται ἡμῶν παραχωρηθήσονται κατὰ τὸ οἰκεῖον θέλημα καὶ ἀναμένειν ἐπὶ μακρὸν τὸν ἀπὸ τοῦ μονάδος βίου πρὸς τὰ λαϊκὰ μετασχηματισμόν, καὶ ἀδολεσχεῖν κατὰ δικαιωμάτων κανονικῶν; 11. Sed forte dicent, canonem non loqui de iis qni rasa gestant, verum de iis qui ante præstitutum tempus elapsum figurain habitumque per canonicam tonsuram mutavere; ideoque patrocinari rasa indutis qui temporis præfxi complementum exspectant, condemnare autem eos qui ante statutum hoc triennium ad recipiendum in angelica militia locum properant. Non enim vult, ut qui ante pugnam judicatus est pugnææ inutilis, tanquam antesignanus prælictur, neque ut qui ante conflic!um visus est infirmus aciners, quasi strenuus concertet; ne ei qui in militiam allegit, et sibi, cæterisque discipulis, devictoria verlantur in pudefa- «toria, manifest:loria in oblitteratoria. Audiant G ¡gitur etiam að hæc novi recentesque horum legislatores, camelum glutientes, et excolantes culicem. Quinta Justiniani Novella, quæ in tertio undecimi tituli capite Nomocanonis inserta est, hec expresse ait: Qui vitam monasticam volunt profiteri, sive sint liberi sive servi, prius triennio perseverent, tonsura el restitu laicorum utentes, ac Scripturam discentes, et conditionem suam, causamque cur monachi esse velint, ne forte mala sit, confilentes; atque admoneantur, quod si triennio perseveraverint, dignique visi fuerint qui monachi fiant, tunc tondeantur, et a servitule liberantur. Caput dccimum septimum quarti libri Basilicorum, quod est pars Novell: Justiniani 123, hæc ad verbum decernit: Cunctis vero semel qui in sæculari vita conversati sunt, præsertimque iis qui scenica exercent, viris et mulieribus ac præterea prostibulis, interdicimus, habitu monachi vel sanctimonialis uti, aut illum quovis modo imitari; scientibus omnibus qui ausi fuerint vel úti tali habitu, vel imitari, vel illudere qualemcunque ecclesiasticam constitutionam. quod tum corporales pœnas perpetientur, tum in exsilium tredentur. ια'. 'Αλλ' ίσως ἐροῦσιν ὡς ὁ κανών περὶ βασηρ ρούντων οὐ διαλέγεται, περὶ δὲ μετασχηματιζομέν νων διακονικῆς ἀποκάρσεως προ παραδρομῆς τοῦ ἐμπροθέσμου καιροῦ· καὶ διὰ τοῦτο τῶν μὲν ῥασοφορησάντων καὶ τῆς προθεσμίας αναμενόντων τὴ πλήρωμα υπερηγορεί, τῶν δὲ κατεπειγόντων αὐτῆς πρὸ τῆς τριετούς προθεσμίας τὸ ἀγγελικὸν δέξασθαι στρατολόγημα κατηγορεῖ. Οὐδὲ γὰρ θέλει τὸν ἀπόμαχον πρὸ τῆς μάχης κρινόμενον ὡς πρόμαχον μάχεσθαι, οὐδὲ τὸν ἀπάλαμνον πρὸ τῆς πάλης φαι· νόμενον ὡς παλαμναῖον ἀντιπαλαμᾶσθαι, ἵνα μὴ τῷ στρατολογήσαντι καὶ ἑαυτῷ καὶ τοῖς λοιποῖς μαθηταῖς γένωνται τὰ νικητήρια αἰσχυντήρια, καὶ τὰ ἐμφανι στήρια ἀφανιστήρια. Ακουσάτωσαν οὖν καὶ πρὸς ταῦτα οἱ καινοὶ τούτων νομοθέται και πρόσφατοι, οι τὴν κάτ μηλον καταπίνοντες, καὶ τὸν κώνωπα διυλί ζοντες· ἡ πέμπτη Ἰουστινιάνειος Νεαρά, ἡ ἐν κεφαλαίῳ τρίτῳ τοῦ ια' τίτλου τοῦ Νομοκανόνου καταστρωθείσα, φησὶ ταῦτα ῥητῶς· Οι παραγγέλο λοντες εἰς μονήρη βίον, εἴτε ἐλεύθεροι εἶτε δοῦλοι εἰσι, πρότερον τριετίαν προσκαρτερεί τωσαν, κουρᾷ τε καὶ ἐσθῆτι χρώμενοι τῶν λατκῶν, καὶ τὰς Γραφὰς μανθάνοντες, καὶ τὴν τύχην αὐτῶν ὁμολογοῦντες, καὶ τὴν αἰτίαν τοῦ θέλειν μονάσαι, μήποτε πονηρὰ ἐστι, καὶ νουθετείσθωσαν· καὶ εἰ προσκαρτερήσουσι τριετίαν, καὶ ἄξιοι φανῶσι· τοῦ μονάσαι, τότε πειράσθωσαν, καὶ τῆς δουλείας ἐλευθεροῦνται. Τὸ ιζ' κεφάλαιον τοῦ δ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν ῥητος δν τῆς ρκγ' Ἰουστινιανείου Νεαράς, ταῦτα μέρος διορίζεται· Πᾶσι δὲ καθάπαξ τοῖς ἐν ποι σμικῷ ἀναστρεφομένοις, καὶ μάλιστα τοῖς τὰ σκηνικά μετερχομένοις, ἀνδράσι καὶ γυναιξί, καὶ μὴν καὶ ταῖς προϊσταμέναις, ἀπαγορεύο μεν κεχρῆσθαι σχήματι μοναχοῦ ἢ οἱῳδήποτε τρόπῳ τοῦτο μιμεῖσθαι· ἐπισταμένων πάντων τῶν τολμώντων ἢ χρήσασθαι τῷ τοιούτῳ σχή τὴν γιατι, ἢ μιμήσασθαι, ἢ ἐμπαίζειν οιανδήποτε ἐκκλησιαστικὴν κατάσταση, ὅτι καὶ σωματικὰς τιμωρίας ὑποστήσονται, καὶ ἐξο ίᾳ παραδοθήσονται. 12. Cum ergo clue iste Novellæ ad verbum delipiant, cum laicis vestibus exercitationem peragi; • Mauth. xxi, 24. Τὸ ιζ' κεφάλαιον τοῦ δ'. βιβλίου τῶν Βασι λικών. In Balsamone al canonem 3 synodi Cl. primum et secunde, τ' εγ' κερ. του α' εἰτίου τοῦ ιβ. Τῶν γοῦν διττών τούτων Νεαρών διορίζο μένων ῥητῶς μετὰ λαϊκῶν ἐσθήτων τὴν y asl.v δ βιβλίου τῶν Βασιλικών.. Nunc lib. iv, tit. 1, cap. 16, in synopsi 17. Ilic ergo interserendum videtur, του α' τίτλου.

EPIST DE RASOPHIORIS. γίνεσθαι· οὐδὲ γὰρ εἴποι τις τοὺς μίμους διὰ τρι- nec enim dixerit quis mimos per capillorum tousχῶν ἀποκάρσεως, καὶ ἁγίας εὐχῶν τελετῆς μιμεί σθαι τὴν μοναδικὴν βιοτήν, καντεύθεν νοεῖσθαι καὶ μετασχηματισμὸν τὴν ἀπόκαρσιν· πῶς αὐτοὶ ἐν βουσιώντες σατανικῶς ἀσχημονοῦσι φαυλιστικῶς κατὰ τῆς μονοτρόπου διαγωγής; ὅπου γε ὁ καταστρωθεὶς ἄνωθεν ε' κανὼν τῆς ἐν Κωνσταντινουπό λει πρώτης και δευτέρας συνόδου, εἴπερ εἶχε ζῶσαν φωνὴν καὶ ὠλενίσι καὶ παλάμαις ἐστήρικτο, οὐ κοτύλαις ἐλέγχων, ἀλλ' ὅλεις πίθοις, αὐτοὺς ἂν Επιστόμισεν. Ἰδοὺ γὰρ καὶ αὐτὸς ὑπὸ Πατέρων ἁγίων τελεσφορηθεὶς καὶ ἡλικιωθείς, καὶ ὑπὸ Πνεύ ματος ἁγίου όμματωθεὶς, ὑπὸ τούτων τῶν ὑποκρι• τῶν ἐρωτώμενος, ὅπως ἡ τοῦ μετασχηματισμού σημασία νοεῖται καὶ ἐκλαμβάνεται, κατά Στέντορα κέκραγεν· Οὐκ ἔστι τὸ μοναχικόν σχῆμα τελείωσις καὶ ἀπήκαρσις, ἀλλὰ μοναχικῶν ἀμφίων περιβολή. Δύο γὰρ προτίθησι σχήματα, κοσμικὸν καὶ μοναχικών, καί φησι πρὸ τῆς τριετίας μηδένα του μοναχικοῦ καταξιοῦσθαι σχήματος, εἰ μὴ ἐν σχήματι κοσμικῷ ἡνυσέ τις βίον μοναχικόν· τότε γὰρ καὶ ἐξαμηνιαῖος πρὸς δοκιμασίαν ἀρκέσει καιρό;. ram, et sanctam precum initiationem, vitam monasticam imitari, indeque per habitum mutatum intelligi tonsuram; quo modo ii Satanico furore correpti, improbe et contemptum foedia faciunt ad versus solitarium vitæ statum? quandoquidem supra insertus canon quintus Constantinopolitanæ synodli prima el secunde, si viva voce uteretur, si ulnis manibusque consisteret, non cotylis reprehendens, sed totis doliis, coruni os obturaret. Ecce enim is a sanctis Patribus perfectus editus, et adultus, atque a Spiritu sancto oculatus, per basce liypocritas et simulatores interrogatus, quo pacto transfigurationis denotatio intelligenda sit ac sumenda, instar Stentoris clamavit: Non est monachalis habitus et figura, consecratio tousuraque, sed monachicorum indumentorum amictus. Duos namque habitus proponit, sæcularem et monachalem, aitque, ante triennium neminem monastico labitu donari, nisi si in mundano habitu vitam monachi peregerit; tunc enim semestre tempus ad probationem suffecturum. ιγ'. Εἰπάτωσαν τοίνυν αὐτοὶ, πῶς ὁ μετασχηματ τισμὸς εἰς ἀπόκαρσιν ἐκληφθήσεται; τοῦ κανόνος μεμνημένου καὶ σχήματος κοσμικοῦ. Ἐὰν ἡ τοῦ σχήματος σημασία ἀντὶ τελειοποιοῦ ἀποκάρσεως ἐκληφθῇ, νοηθείη καὶ τὸ εὐαγγελικόν βήμα τὸ λέγον, παράγει γὰρ τὸ σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου, εἰς ἀποκάρσεως σημαινόμενον, ὅπερ ἄτοπον. Ωσαύτως καὶ τὸν Ἐσχηματίσατο φιλίαν, καὶ, Εσχηματίσατο δικαιοπραγίαν, καὶ τὰ λοιπά. Τούτων δὲ οὕτω μὴ ἐκλαμβανομένων, ἄραρε μοναδικὸν εἶναι σχῆμα μὴ μόνον τὸν μετὰ ἀποκάρσεως μετα σχηματισμέν, ἀλλὰ καὶ τὸν δι᾿ ἐσθήτων μοναδικών μεταμφιασμόν. Πῶς δέ τις ἀπροσπαθής διαγνώμων εἴπῃ σχήμα μοναδικὸν εἶναι τὴν τελείαν ἀπόκαρσιν, τῆς διαληφθείσης Ἰουστινιανείου Νεαρᾶς λεγούσης κολάζεσθαι τὸν κατά μίμους ἐμπαίζοντα τὸ μονα δικὸν ἐπωσδήποτε σχήμα; Εἰ κατ' αὐτοὺς τοὺς φιλομαθεῖς νοηθείη ή σημασία του σχήματος, εἴπῃ τις πάντως καὶ τοὺς ἀκειροκόμας μίμους καὶ ὀρχη στὰς, τοὺς ταῖς θριξὶν ἐπιγαννυμένους, ἢ ἐπὶ τῇ τῆς κεφαλῆς νοερᾷ τιμιότητι τὴν χρυσίζουσαν τρίχα κατά μίμησιν ἀποκείρεσθαι· καὶ τὸν χθὲς ὑπὲρ χρυσίον πολὺ καὶ τοπάζιον τῆς κορυφῆς ἀγαπῶντα detoulere; euinque cui heri plusquam aurum τὴν τρίχωσιν, ἐβολοῖς λεπτοῖς αὐτὴν προϊέμενον, καὶ κατὰ μαστιγίας πολιτευόμενον· ὅπερ πᾶσαν ὑπερβαίνει λόγου σαθρότητα. 13. Dicant ergo ipsi quo modo habitus transformatio in tonsuram accipietur? cum etiam habitus mundani canon nieminerit. Si babitus notatio pro tonsura perfectionis effectrice seu consecrante sumatur, illud quoque evangelicum dictum: Præterit enim figura hujus mundi', in significatione tonsura intelligatur; quod absurdum est. Similiter cum vulgo dicitur, Amicitiæ habitum pre se tulit, figuram et habitum justæ a tionis prætexuit, et reliqua. Quae quoniam ita non accipiuntur, coustal monachalem habitum esse, non modo babitus translgurationen cum tonsura, sed etiam per vestes monasticas amictus permutationem. Qua vero ratione quis affectu carens dijudicator dixerit habitum monachicum esse perfectam tonsuram, cum citata Justiniani Novella puniri dicat eum qui in. star mimorum in monachicum habitum quali:ercunque illudit? Si secundum ipsos discendi cupidos habitus significatio intelligatur, dixerit quispiam omnino, etiam intonsos minos et saltatores, qui capillis magis exsultant, quam intelligente capitis excellentia, capillum aurei coloris per imitationem ιδ΄. Συνάγεται τοίνυν ἐξ ἀληθῶν καὶ ἀναντιῤῥή των προτάσεων μή μόνον τὴν ἀδοκίμαστον ἀπόκαρσιν ἀπὸ τοῦ κανόνος κολάζεσθαι, ἀλλὰ καὶ αὐτὸν τὸν μετασχηματισμόν. Καὶ ὥσπερ ή τελείας τυχὼν ἀπο31 Cor. vi, 31. Εὐαγγελικὸν ῥῆμα. Evangelium de toto Novo Testamento dictum notavi olim ad Epistolam Clementis. Χρυσίζουσαν τρίχα. S. Livinum S. Bift multum et topazium carum erat verticis capillamen tum, illud minutis obolis deponere, ac in modum fagriomun degere: id quod omnem exsuperal ser monis putiditatein. 14. ltaque ex veris, claris et indubitatis propositionibus colligitur, non solumn inexploratam tousuram a canone puniri, verum etiam ipsam la bitus mutationem. Et quemadmodum, qui perfecius describit, capillis favis et planis, commutalis canis. Ita enim meo judicio emendandum est Dalmis.

clam tonsuram, ante triennii statutum tempus κάρσεως πρὸ τῆς τριετούς προθεσμίας οὐ συγχων consecutus est, professionem repudiare, et ad vitam excularem reverti prætertu tonsura ncquaquam canonicz, non permittitur, sed alteri nonasterio quod disciplinam exactam observet traditur; ita qui rasum gestavit, ante triennium non exaudietur, si dixerit: Ponituit me: videtur enim mihi vitæ monasticæ onus gravissimum, ac velut pondus abjurandum et refugiendum: volo igitur animæ ratem non amplius pondere monastici status submergi, sed cum laicis velis attolli. Audiet potius: Licebat tibi cum Prometheo hæc prius considerare, et in habitu laici suflicientem vir um tuarum probationein ac experientiam capere; quia vero sponte probationi reuuntlasti, habitumque monachorum assumpsisti, non amplius propter insipientem tuun, Epimetheum permitteris redire male, unde bene exiisti; sed cogeris tanquam bos jugi inexpertus, agnoscere possessorem tuum Deum, et tanquam asinus præsepe domini sui*: quod si ad debitum non probe fideliterque coniponis ac geris te, neque in via testimoniorum tuorum das professionem, episcopalis sententiæ jurisdictioni traderis, tum conjiceris in carcerem. Amen, Anen dico tibi, non exies inde, nisi deposueris quo reddas novissimum quadrantem tonsure". ρεῖται τὴν διαγωγὴν ἀθετήσαι, καὶ εἰς βίον μετενιχθῆναι κοσμικὸν διὰ τὴν τῆς ἀκανονίστου ἀποκάρ σεως πρόφασιν, ἀλλ᾽ εἰς ἕτερον μοναστήριον παραδίδοται μοναδικὴν ἀκρίβειαν συντηροῦν· οὕτω καὶ ὁ ῥασοφορήσας πρὸ τῆς τριετίας οὐκ εἰσακουσθήσεται, λέγων· Μετάμελος γέγονα λογίζεται γάρ μοι τη φορτίον τοῦ μονήρους βίου βαρύτατον, καὶ οἷον ἄχθ ς ἀπώματον· θέλω οὖν μὴ ἐπὶ πλέον καταποντοῦσθα: τὴν ψυχὴν [L. τὴν τῆς ψυχῆς] ὁλκάδα μετὰ τοῦ βάρους τῆς μοναδικῆς καταστάσεως, ἀλλὰ μετὰ λαϊκῶν φθονίων μετεωρίζεσθαι. 'Ακούσει δὲ μᾶλλον ὡς Ἐξῆν σοι μετὰ Προμηθέως ταῦτα προδιασκέψασθαι, καὶ μετὰ σχήματος λαϊκοῦ τῆς δυνάμεώς σου λαβεῖν ἀρκοῦσαν δομικὴν καὶ ἀπόπειραν· ἐκοντὶ δὲ τῇ δοκιμασίᾳ ἀποταξάμενος, καὶ κατὰ μοναχούς μετασχηματισθεὶς οὐκ. ἔτι διὰ τὸν ἀσύνετόν σου Επιμηθέα παραχωρηθήση ὑποστρέψαι κακῶς, ὅθεν ἐξῆλθες καλῶς· ἀλλ' ἀναγκασθήσῃ, ὡς βοῦς ἀπειρόζυγος, ἐπιγνῶναι τὸν κτη σάμενόν σε Θεὸν, καὶ ὡς ὄνος τὴν φάτνην τοῦ Κυρίου αὐτοῦ· καὶ εἰ μὴ εὐσυνθετεῖς πρὸς τὸ δβλημα, μηδὲ δίδως ἐν τῇ ὁδῷ τῶν μαρτυρίων σου τὸ ἐπάγγελμα, παραδοθήσῃ τῇ δικαιοδοσία τῆς ἐπισκοπικῆς ἀπο φάσεως, καὶ ἐμβληθήσῃ εἰς φυλακήν. Αμήν, Αμὴν λέγω σοι, οὐ μὴ ἐξέλθῃς ἐκεῖθεν, [εἰ μὴ κατάθη ἀποδοῦναι τὸν ἔσχατον αδράνην τῆς ἀποκάρσεως. 15. Ad hæc dicent: Quare cun decernal canon, nominem habitu mutari ante triennii transcursum, qui hodie per totum orbem terrarun monasteriis præsunt, cos qui accedunt ad ipsos, absque unius fere diei in monastica vita inora, non solum sine delectu, habitu et nomine allo donant, sed etiam per tonsuram consecrant? Si verba canonis intelliguntur accipiunturque sicut supra dictum est, monachorum præpositi eos qui in monasterio per statum monasticum commorari, vitamque monachorum ducere postulabant, debuerunt non absque multa inquisitione admittere, at canonicum oraculum edocere, ac demandare ut cum laico habitu prius exercerentur, sicque postea instar monachorum mutata veste induerentur: quo nullatenus per ipsos facto, ii qui rasa induerunt spe probationis ac resipiscentia allevantis inceptum quod vires excedat, veniam ut culpae non alines merebuntur; praepositi vero et susceptores, qui divini canonis sententiam violarunt, pœnis canonicis subjicientur. 16. Audiant ergo etiam ad hac, laudatum quis dem canonis decretum et oraculum, recte Dei gratia elucidatum fuisse ac interpretatum: monasteriorum autein præpositos nihil plane facere quod non sit canonicum, neque Patribus adversari, dum accedentes ad eos, illico in monachalem babitum transformant, aut per tonsuram consecrant. Capul eniin tertium primi tituli libri quarti 7 Matth. xxv, 9.6. • Isa. 1, 3. ιε'. Ἐπὶ τούτοις ἐροῦσι, καὶ πῶς τοῦ κανόνος διοριζομένου μὴ μετασχηματίζεσθαι τινα πρὸ τοῦ τριετίαν παραδραμεῖν, οἱ σήμερον κατὰ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην ἡγουμενεύοντες τους προσερχομένους αὐτοῖς, μηδὲ διημερεύσαντας σχεδόν εἰς πολιτείαν μοναδικὴν, οὐ μόνον ἀποκριματίσεως μετασχηματ τίζουσι καὶ μετονομάζουσιν, ἀλλὰ καὶ τελειοποιοῦσι δι' ἀποκάρσεως; Εἰ τὰ τοῦ κανόνος νοοῦνται καὶ ἐκε λαμβάνονται καθώς ἄνωθεν είρηται, ὤφειλον οἱ τῶν μοναστῶν καθηγηταὶ τοὺς ζητοῦντας διὰ μοναδικές καταστάσεω; ἐν μονῇ διατρίβειν, καὶ κατὰ μοναχούς πολιτεύεσθαι, ἀπολυπραγμονήτως μὴ παραδέχεσθαι, ἀλλ' ἀναδιδάσκειν τὸ κανονικὸν θεσπιῴδημα, καὶ ἐπιτρέπειν μετὰ λαϊκοῦ πρότερον γυμνάζεσθαι σχήμα τος, καὶ οὕτω κατά μοναχούς μετασχηματίζεσθαι· τοιούτου δέ τινος μὴ γινομένου παρ' αὐτῶν, οἱ μὲν ῥασοφορήσαντες, ἐλπίδι δοκιμασίας καὶ μεταμέλου κουφίζοντος τὸ παρὰ δύναμιν τόλμημα, συγγνωστέοι ὡς ἀκατάγνωστοι ἔσονται· οἱ δὲ τὴν τοῦ θείου κανό νο; περίληψιν ἀθετήσαντες καθηγηταὶ καὶ ἀνάδοχοι εὐθύναις κανονικαῖς καθυποβληθήσονται. ις'. Ακουσάτωσαν τοίνυν καὶ πρὸς ταῦτα ὡς τὸ μὲν διαληφθὲν κανονικὸν θεσπιώδημα καλῶς διαφωτί σθη καὶ ἡρμηνεύθη τῇ χάριτι τοῦ Θεοῦ· οἱ δὲ καθη γηταὶ τῶν μοναστηρίων οὐδέν τι ποιοῦσιν ἀκανονι στον, οὐδὲ τοῖς Πατράσιν ἐναντιοῦνται, τοὺς πρότερο χυμένους αὐτοῖς ἀπεντεῦθεν κατὰ μοναχούς μετα σχηματίζοντες, ἢ καὶ τελειοποιοῦντες δι' ἀποκάρ σεως φησὶ γὰρ τὴ γ' κεφάλαιον τοῦ α' τίτλου του δ

EPIST. DE RASOPHORIS. βιβλίου τῶν Βασιλικῶν, ὅπερ ἐστὶ νδ' κεφάλαιον Basilicorum, quod est caput 54 Novella 123 Juεί τῆς ραγʹ Ἰουστινιανείου Νεαρᾶς, ταῦτα ῥητῶς Εἴ τις δὲ εἰς μοναχικὸν βίον ἐλθεῖν βουληθείη, κελεύομεν ἵνα, εἰ μὲν γνώριμός ἐστιν, ὅτι οὐδε μιᾷ τύχῃ ὑπόκειται, ὁ ἡγούμενος τοῦ μοναστη ρίου, ὅτε συνίδῃ, τὸ σχῆμα αὐτῷ παράσχῃ· εἰ δὲ μὴ γνωρίζεται εἰ οἰᾳδήποτε ὑπόκειται τύχη, ἐντὸς τριῶν ἐνιαυτῶν μὴ λαβεῖν αὐτὸν τὸ μου ναχικὸν σχῆμα· ἀλλ' ἐντὸς τοῦ εἰρημένου χρό του ἀποπειράσθω τῆς τούτον ἀναστροφῆς ὁ ἡγούμενος τούτου. Καὶ ὁ μὲν κανὼν τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου, διοριζόμενος τὸν δωδεκαετούς ἡλικίας γενόμενον ἀποκείρεσθαι, προστίθησι παρὰ τῷ προέδρῳ κεῖσθαι τὴν τούτου δοκιμασίαν, εἰ τὸν χρόνον αὐτῷ αὐξηθῆναι λυσιτελέστερον ἡγεῖται τάστασιν. ιζ. Οὐδὲν τοίνυν ἀπεικὸς οὐδὲ ἀκανόνιστον οἱ καθηγηταὶ διαπράττονται, τοὺς προσερχομένους αὐτ τοῖς μετασχηματίζοντες ἀπεντεῦθεν, καὶ μὴ ἀνα - μένοντες τριετίαν παραδρομήν. Ἐνεδόθη γὰρ αὐτοῖς ἀπροκριματίσεως τοῦτο ποιεῖν, ὅταν ἡ προσερχόμενος Ιθαγενής ἐστι καὶ ἐγχώριος, καὶ ἄλλως πως γνωστέος αὐτοῖς. Δι᾿ ὃ καὶ ἄλλην σφραγίδα τους ὁρῶντας ἀναδιδάσκουσαν τοῦ ποιμνίου αὐτοῦ τὰ ἐπίσ σημα ἐπέθεντο τούτοις, τὰ ἱερώτατα άμφια. Την μὲν τελειοποιοῦσαν ἀπόκαρσιν ἀνήρτησαν οὐ χάριν δοκιμασίας, ὡς οἱ δεινοὶ τοῦ ψεύδους λογισταί φασι, καὶ τὴν ἀλήθειαν κιβδηλεύοντες, οὐδὲ ὡς τρυτάνην ἀμφίρροπον τὸν μετασχηματισμόν πεποιήκασιν· ἀλλ᾽ ἵνα διὰ μαθητείας ὁ μετασχηματισθείς γαλακτοτροφηθῇ, δι' ὑπακοῆς μειρακιωθῇ, διὰ προσευχῆς ἡλικιωθῇ, δι' ἐγκρατείας ἀῤῥενωθῇ, καὶ διὰ ταπεινώσεως τελεσφορηθῇ, καὶ οὕτω, καθά τις ἀνεπίλης πτος στρατιώτης Χριστοῦ, τῷ στρατολογήσαντι αὐτ τὸν παραστῇ γεννάδας, όπλιτοπάλας, ἀκοντιστής, τὴν ἀγνείαν ἐνδεδυμένος ὡς θώρακα, ὡς θυρεὸν τὴν μετάνοιαν, ὡς κόρυθα τὴν ὑπακοὴν, ὡς τόξον τὴν προσευχὴν, ὡς δόρυ τὴν ἡσυχίαν, ὡς φάσγανον τὴν ἐγκράτειαν, ὡς κουλεὸν τὴν ὑπομονὴν, καὶ ὡς σά κος ἑπταβόειον τὴν ταπείνωσιν· καὶ ἁπλῶς ἀγωνι στῆς ἐντελέστατος, μήτε διὰ τὸν ἐμπρόσθιον πόλε μον τοῦ Σατᾶν τὸν ἀναιδῶς δηλαδὴ καὶ κατὰ πρόσω τον ὑπαντώντα παλινδρομῶν, μήτε διὰ τὸν οὐραῖον καὶ ἀφανῆ ἐμπροσθοδρομῶν· ἀλλ' ἐν μὲν τοῖς ἀγ χιμάχοις τῶν παθῶν λογισμοῖς προθρώσκων ως τις ἀκαταμάχητος, ἐν δὲ τοῖς ὑπούλοις καὶ ἐνεδρεύ ουσι παρεκκλίνων ὥς τις ἀνεπιβούλευτος· τοὺς ἐκ δεξιῶν τῆς νίκης καιροσκοποῦντας τὴν ἔφοδον διά δεξιᾶς συνέσεως ἀμυνόμενος, καὶ τοὺς ἐξ ἀριστερῶν κατατρέχοντας καταδοξάζων ἱεροῖς ψαλτωδήμασιν. Ο γὰρ ἀληθὴς στρατιώτης τοῦ Θεοῦ οἶδεν ἐπὶ δεξιὰ v. Minus bene δ. loco paulo ante citato Balsamonis, in utraque editione, Parisiensi et Anglicana. Ἐν τῷ Τρούλλω. Οἶκος ἦν οὗτος περιφανής ἐν καλῷ τῶν βασιλείων Κωνσταντινουπόλεως κείμε vor, ait Blastares in Pralatione; sed ediderunt pa σιλέων, sicut initio ejusdem Praefationis οίκον μίαν posuerunt μεν οἰκοδομίαν, et post unam pa stiniani, hæc ad verbum continet: Si quis vero ad monasticam vitam velit accedere, jubemus ut si sit quidem notum cum nulli esse conditioni subjectum, monasterii præfectus, quando hoc cognoverit, habitum illi præbeat: sin autem nescitur an ulli sit conditioni subjectus, intra tres annos monasticum habitum ne accipiat; sed intra dictum tempus, ejus vitæ conversationis, is qui ipsius hegumenus est, periculum faciat. Canon quoque Trullani concilii, qui definit ut duodecim annos natus fondeatur, adjicit, in potestate præsidis esse ejus probationem, si tempus ei augeri conducibilius duxerit ad introductionem et constitutionem in vita monachali. πρὸς τὴν ἐν τῷ μονήρει βίῳ εἰσαγωγὴν καὶ και 17. Nihil ergo indecens aut contra cauones monasteriorum præfeeti perpetrant, quando eos qui accedunt ad ipsos, dehinc habitu transmutant, nec exspectant elapsum triennium. Concessum quippe ipsis est hoc indiscriminatim facere, cuut qui accedit țingenuus est et loci incola, vel alio quovis modo illis netus. Quocirca et aliud signum, quod intuitos docet ovilis ipsius insignia, imposuerunt iis, sanctissima nempe indumenta. Porro perficientem et consecratricem tonsuran suspe derunt, non probationis gratia, quemadmodura aiunt graves mendacii ratiocinatores, veritatisque adulteratores, neque mutationem habitus instar trutinæ in utramque partem vergentis effecerunt; sed ut qui habitu est transfiguratus, per disciplinam lactetur, per obedientiam adolescat, per orationem juvenescal, per continentiam virilitatem sumat, et per humilitatem absolvatur; sicque tanquam inculpatus Christi miles ei qui conscripsit ipsum assistat strenuus, armatus luctator, jaculator, castitatem indutus sicut thoracem, poesitentiam velut clypeum, obedientiam quasi galeam, orationem tanquam arcan, et sagittamı, silentium et quietem veluti hastam, continentiam ut ensem, patientiam ut vaginam, atque humilitatem loco scuti septem pellibus bubulis constantis; denique perfectissimus pugnator, qui neque propter Satanæ pugnam anteriorem, quæ nempe impudenter et ad faciem occurrit, remect, neque propter posteriorem ac latentein anterius accurrat; verum iu cominus præliantibus affectuuin cogitationibus, prosiliat quasi aliquis inexpugnabilis, in subdolis antem, occultis et insidiantibus declinet ad modum hominis ab insidiis tuti: tum eos qui a dextris invadende victoriæ occasionem observant, nam ἐκφυᾶσιν loco έφεισιν, et ubi de synodo Care thaginiensi, Σαρινσία, que est Καισαρινσία, circa finem vero θεϊκούς vice Οεἶναι· denum in line ἐδέξατο pro διετάξατο. magna securitate, ut passim. Δωδεκαετοῖς ἡλικίας. Verum ille canon 40 2 rulianus οὐχ ἥττων ἢ δεκαετής habet.

ρίας ακόντιον. per dextram intelligentiam propulset, eosque qui μεταγαγεῖν ἡδ᾽ ἐπ' ἀριστερὰ τὸ ἀζαλέον τῆς σωτη a sinistris incurrunt sagittet sacris Psalmorum canticis. Verus quippe Dei miles novit ad dexteram pariter et sinistram rigidum salutis telum vertere. 48. Cum ergo militem Dei constituerit eum qui suscipitur ille qui suscipit, eum qui deducitur ductor, discipulum magister, ipsum Regi et Deo ostendit, ut solers exercitus dux, atque leuibus colloquiis priorem ejus ad Deum professionem per secundum juramenti expers propositum firmare nititur. Id quod etiam feri solet in terreni regis militibus deligendis. Verum hic quidem sola conscriptio militaris servitii peragitur; illic vero et mundanæ captivitatis liberatio donatur. Nam carnalem pedicam quam ipsi Satan injecerat, per gladium carnis ac spiritus divisure scindit. Tum sicut hominem qui compedes mundani carceris effugit, commilitones atque comites eum excipiunt, ut magnum Paulum custodes carceris; et quemadmodum aliquem a latronibus raptum vel in captivitatem ductum, atque a latronum manibus aut e captivitate liberatum salutant, osculantur, amplectuntur, ac per unguentum et aromata arte confecta suscipiunt; denique post divinum osculum succedit lampaduni gestatio, cum deductione et victoriæ canticis. ιη'. Όταν τοίνυν καταστήσῃ στρατιώτην Θεοῦ ὁ ἀνάδοχος τὸν ἀναδεχθέντα, τὸν ἐδηγούμενον ὁ καθ ηγητὴς, καὶ τὸν μαθητὴν ὁ διδάσκαλος, εμφανίζει αὐτὸν τῷ βασιλεῖ καὶ Θεῷ, καθά τις στρατηγός δε ξιός, καὶ μαλακαῖς ὁμιλίαις ζητεῖ τὴν πρὸς θεὸν προτέραν ἐπαγγελίαν αὐτοῦ διὰ δευτέρας ἀνωμά του στηρίξαι προθέσεων. Τοῦτο ὅπερ συνήθως καὶ εἰς τὴν τοῦ ἐπιγείου βασιλέως στρατολόγησιν γίνεται. 'Αλλ' ἐκεῖ μὲν μόνη απογραφὴ στρατιωτικής τελεί τα: δουλώσεως· ἐνταῦθα δὲ καὶ τῆς κοσμικῆς αἰχμαλωσία; ἀπολύτρωσις δίδοται. Τὴν γὰρ σαρκικήν ποδοκάκην ἐν ὁ Σατὰν αὐτῷ περιέθετο, τέμνει διὰ μα χαίρας μεριζούσης σάρκα καὶ πνεῦμα. Καὶ ὡς ἤδη τοῦ κοσμικού δεσμωτηρίου τὰς ἀλυχτοπέδας διαδράντα τὸν ἄνθρωπον δέχονται οι συστρατιώται καὶ συνηγήτορες, καθώς τὸν μέγαν Παῦλον οἱ δεσμοφύλακες· καὶ ὡσεί τινα λῃστευθέντα ή αἰχμαλωτισθέντα, καὶ ἐκ τῆς λῃστεία; ἢ τῆς αἰχμαλωσίας ἐλευθεριά σαντα, κατασπάζονται καὶ ἀγκαλίζονται, καὶ διὰ μύρου καὶ ἀρωμάτων μυρεψικῶν ὑποδέχονται· καὶ τέλος διαδέχεται τὸν κατὰ Θεὸν ἀσπασμὸν λαμπείουχία καὶ προπομπή, καὶ νικητήρια ᾄσματα. 19. Eo modo eaque causa interim per me intelligitur, inexploratorum ignotorumque illanı tonsuræ consuminationem suspendi ac diſſerri; non sane ut instar scenicorum sanctum monachorum habitum ludificentur, et instar canum ad suum vomitum revertantur ". Rasophorus itaque qui a præposito suo admonetur, per tonsuram consecrari, et muneris gratiamn differt, quin etiam potius causificatur, in sua potestate esse, mala penitentia duci, atque ad mundanam redire priorem conversationem, similis est homini in maris pelagus delapso, et ad salutem quidem mveniendanı pedibus manibusque connitenti, dexteram vero trabentis, ipsum ad salutem aversanti; homini qui quærat fenoris excisionem, et feneratoris acceplilationem dirumpat; homini qui terre semina mandat, nec spicas tollit; aut juxta convenientiorem sermonem, viro verberoni qui vellet per iguem transire, quod pedicæ molestiam non i) ferret; viro qui metueret cum armis validis pngoare, aggrederetur tamen pugnam sine armatura; siro qui plenum lumen gigantis seu solis repudiat ", sibique cæcutienti parva scintilla mederi vult; viro denique qui portus salutem pro naufragio reputabit. 20. Hæc nobis ita dijudicata et decreta sunt; sic divinorum canonum ardua elocutio complanata • Hebr. 1V, 12. • Act. xvi, 23 sqq. 1º Prov. xxvi, Στρατιωτικῆς δουλώσεως. Qua de servitete militiae ediri velim numquam laudatum satis Valesium in Annotationibus ad Eusebium et ad l.agrium. Chrysostomi locus est insignis, hem. 18, ιθ'. Οὕτω καὶ διὰ ταῦτα κατανοεῖται τέως ἐμοὶ τῶν ἀδοκιμάστων ἀναρτᾶσθαι τὴν διὰ τῆς ἀποκάρσεως τελείωσιν· οὐ μὴν ἵνα κατὰ σκηνικούς διαπαίζωσι τὸ μοναχικὸν ἅγιον σχῆμα, καὶ κατὰ κύνας εἰς τὴν ἴδιον ἔμε τον ἐπιστρέψωσιν. Ο γοῦν παρακαλού μενος ρασοφόρος ὑπὸ τοῦ οἰκείου καθηγητοῦ τελειω θῆναι δι' ἀποκάρσεως, καὶ τῆς δωρεάς τὴν χάριν ἀναβαλλόμενος, μᾶλλον μὲν οὖν καὶ δικαιολογού μενος ἐπ' ἐξουσίας ἔχειν κακῶς μεταμέλεσθαι, καὶ εἰς τὴν κοσμικὴν προτέραν ὑποστρέφειν ἀναστρο φήν, ἔοικε τῷ πεσόντι πρὶς θαλάττιον πέλαγος. καὶ ἀναῤῥιχωμένῳ μὲν σωτηρίαν εὑρεῖν, ἀπο στρεφομένῳ δὲ τὴν δεξιὰν τοῦ τοῦτον πρός στ τηρίαν ἑλκύοντος· τῷ ζητήσαντι χρεῶν ἐκκοπήν, καὶ τοῦ δανειστοῦ διαῤῥήσσοντι τὴν ἀθώωσιν· κατὰ γῆς χώσαντι σπόριμα, καὶ μὴ ἀνεχομένῳ τὸν ἄσταχυν· ἢ κατὰ λόγον αρμοδιώτερον, ἀνδρὶ μα στιγία θέλοντι διὰ πυρὸς διελθεῖν, ὅτι ποδοκέκης κάκωσιν οὐχ ὑφίσταται· ἀνδρὶ μετὰ σθεναρών ὅπλων δειλαινομένῳ μαχέσασθαι, καὶ τολμώντι τὴν μάχην οπλοφορίας ἀπάνευθεν· ἀνδρὶ τὰ φωτε παραιτουμένῳ τοῦ γίγαντος, καὶ τὴν ἀβλεψίαν σπιν Πέρι μικρῷ θεραπεύοντι· ἀνδρὶ τὴν σωτηρίαν τοῦ λιμένος λογιζομένῳ ναυάγιον. κ'. Ταῦτα οὕτως ἡμῖν ἐγνωματεύθησαν καὶ διετυ παύθησαν· οὕτως ἡ τῶν θείων κανόνων ἀνάντης έρ 11 Pgal. xvIII, 6. 11; 11 Petr. 11, 22. in epist. add ehr:nos, Τῶν ἐν ταῖς τάξεσι στρας ωτῶν, καὶ δούλων ὄντων, πολλάκις ἐν χρείς καθίστα 121. Stepe indigent militibus qui sunt în ordinem relati, et qui sunt servi,

est; sic asperum et impervium iter transitu facile et molle tritumque redditum fuit, ut nobis interea videtur. Si ergo placeat quoque sanctitati tuæ, gratia Deo sit, sin minus, fiat quemadmodum in proœmio tibi declaravimus. μηνεία ἐξωμαλίσθη· οὕτως ἡ τραχεῖα καὶ ἀδιόδευα τος εὐδιόδευτος κατέστη καὶ μαλακότριος, ὡς ἡμῖν τέως δοκεῖ. Εἰ μὲν οὖν δόξει ἀρεστὴ καὶ τῇ σῇ όσιο τητι, χάρις τῷ Θεῷ· εἰ δὲ μή, γενέσθω καθώς σοι ἐν τῷ προοιμίῳ παρεδηλώσαμεν. AD THEODORI BALSAMONIS, ZONARÆ ET ARISTENI COMMENTARIOS IN CANONES SS. APOSTOLORUM, CONCILIORUM ET EPISTOLAS SS. PATRUM. Revocatur Lector ad numeros crassiores textui insertos. Numerus Romanus tomum, Arabicus paginam indicat. Tomus secuudus editionis Beveregi¡ quam secuti sumus, spud nos incipit a columna 455 tomi nostri secundi. Aaron in excusationem adductus, 11,44. Abdicare quid, II. 27. Abortionem de cientibus medicamentis, 1, 265. Abramius peccator, 11, 280. Abscessu (lu) quid, 11, 4. De Absentia clericorum a suis ecclesiis, I, 250. De Abstinentia a carmbus et aliis, 1, 34. De abstinentia a feminis, I, 516. Sub Abundantio synodus, 1, 561. Abusus eorum quæ fecit Deus noxius est, 1, 34. Accumbo idem est quod àvarintw, 1, 244. Accubitus quid, 1, 214. Accubitus sterni in Dominicis locis, vel ecclesiis prohibetur. 1, 213. Accusare non debent servi et liberti, et omnes infames persone, 1, 663. Accusationes non admittendi qui communione moli sunt, 1, 663. Accusationem episcopi sen clerici primum quidem apud metropolitanum agitari si autem, etc., 1, 92. De accusatione episcoporum, 1, 543, 93. De accusatione episcoporum, et clericorum, I, 138; II, 131. De accusatione presbyterorum et diaconorum, 1, 516. Accusator testes domesticos non potest producere, I, 666. Accusator ante condemnationein habeat propriumi honorem inconcussum, 1, 511. Quos accusator vocare nequit in testimonium, I, 666. Accusatoris domestici testes qui dicantur, 1, 666. Ut qui accusatur, vel accusat, si in loco, etc., locum sibi proximum eligat, 1, 555. Acephali qui dicantur, 11, 11. Acerbitas et animi perturbatio, 1, 61. De Achar, II, 28. Lapidibus obruto, ibid. Achilles, ludi genus, 1, 218. Omuis Actio venerabili domo ompetens quadraginta anuos non excedit, 1, 134, 652. Actio cujus metus causa est libera, et licet ei adversus quem agitur, etc., II, 35. Non actio, sed animi propositam punitur, 1, 664. De actionibus clericorum inter se, 1, 122, 530. De action:bus intendendis, et infra quod tempus pro regionibus aut diucesibus occupatis, 1, 133. Oinhes Actores et rei per tria xxx dierum edicta accersentur, 1, 511. Deus Adam nec mortalem fecit, nec immortalem, 1, 615. De carne Adami, et ejus natura, 1, 643. Ex prini parentis Adam peccato quidquam trabere infantes qui negant, 1, 616. De Additamento facto ad sanctum hymnum, 1,231. Αδελφιδή idem est quod ανεψιά, 1, 15. Adeodatus simidicita, 1, 682. Administratio rerum ecclesiasticarum ad quem pertinet, 1, 26, 28. Ad administrationes publicas seipsum demittere non debet episcopus vel presbyter, 1, 53. 1)e saucta adininistratione, 11, 171. Adolescentium Atheniensium insolentia circa sophistarum advenientiuni receptionem cum pompa, 1, 2:0. Adoptio lit per sacras preces, 1,220. Adoptio imitatur naturain, 1,920). Adoptare filium prohibiti eunuchi, 1, 220. Adoptare licet etiam virginibus, I, 221. Adoplatos matrimonio minime jungendos cum liberis ejus qui adoptabit, De Adoratione diebus Dominicis et a Paschate ad l'entecosten peragenda, 1, 698. Adrianopolis episcopus, I, 678. Adrianopolitani animalium sanguine cuin quibusdam esculentis utuntur, 1, 237. Adrumetana synodus, 1, 561. Adversari, aut de re aliqua dubitare, ut diſferanų, I, Adultera possitne appellari quæ cum viro dimisso cohabitat. 1, 64. De adultera, et quæ dicatur, 1, 208De adulteram recipiente, 1, 289. Inter adulteruin et forDicatorem differentia, 1, 32. Adulterorum puna, 1, 259. Admiteri piena ecclesiastica, 1, 32. De adulteris, II, 58. De adulteratis uxoribus, et earum maritis, I, 408. Adulterii erimea quæ personæ possint intendere, 1, 408. In adulterio deprehensus in uftum cleri gradum promoveri non debet, 1, 10. Adulterium conversationis adventu admittitur, 1, 423. Adulterium commisisse se confessa mulier non condemnatur, 1. 408. De adulterio, II, 157. Æcytii episcopi condemnatio, 1, 601. Ecylii prodigiosa communio, 1, 613 limpudentia et improbitas, 1, 630. In Edem sacram nón introducenda jumenta, nisi maxima urgeat necessitas, 1, 261. De sacris ædibus correptis, et earum restitutione, 1, 313 Editui officium parvi lucri, 1, 57. Si quis agrotans fuerit baptizatus, non potest in presbyteratum evehi, 1, 411. Elia, ab io Adriano sic dicta, 1, 66. Elia antiquitus Solyma et Jebus appellata, II, 114. De Aliae episcopo, 1, 68. Patriarcha Hierosolymitano, Emilianus in synodo judex accersitus, 1, 663. Equinoctium alias aliter, 1, 5. Vernum Equinoctium quid, ibid. De verno Aquinoctio, II, 215. Aeren digitis ferientes, 1, 231. Aetius episcopus, 1, 504. Affectio ex instrumento ejus qui percussit, apparet, I, 266. Affectui divinis in rebus non est indulgendum, 1,81. Afinitas spiritualis corporum, conjunctione major, I, Afri dicti Carthaginienses, 1, 367. Africa in multas provincias divisa, 1, 509. De iis qui in Africa non conimunicant, et volunt traus mare se subducere, 1, 642. 'Ayánn. I, 214. Agapæ quæ dicantur, I, 465. Agapas celebrare quomodo deceat, il, 17. De contemnentibus agapas ex fide factas, 1, 421. Agape in ecclesiis minime faciendæ, 1, 243. De vocatis ad agapas, 1, 465. De Agapio, et Bagadio utroque vendicante episcopalum Bostræ, 1, 678. Ab Agarenis in hello capti Christianorum infante, 1, 25. Romanis divenditi, el baptizati, ibid. Agaren: cur baptismum, et a quibus suscipiant, 1, 254. Baptizatı deibid. De Agarenorum infantibus baptizatis, 1, 12.